19/08/2014 Russland loyvir innflutningi av virkaðum vørum úr Hvítarusslandi og Kasakhstan, hóast rávørurnar koma úr vesturlondum, sum Russland hevur sett innflutningsbann ímóti. Endamálið hjá myndugleikunum í Moskva við hesum er at linka príshækkingina, sum innflutningsbannið móti kjøti, fiski, mjólk, grønmeti og frukt hevur við sær, skrivar Dagens Næringsavis. Russland gjørdi fyrr í ár eina avtalu um tollfrían handil við grannalondini Hvítarussland og Kasakhstan. –Samstarvsfelagarnir í tollsamgongu okkara kunnu hava fyrimunir av hesi støðuni, tí nakrar vørur, sum fyrr komu beinleiðis til okkum, kunnu virkast har, sigur Arkadij Dvorkovitsj, varaforsætisráðharri, við russiskar miðlar. Samstundis leggur Dmitrij Medvedev, forsætisráðharri, dent á, at hann vónar, at innflutningsbannið móti vesturlendskum vørum–sum eftir ætlan skal vera galdandi í eitt ár-verður styttri. Innflutningsbannið fevnir um vørur ú ES, USA, Kanda, Avstralia og Norra, og er aftursvar til revsitiltøkini hjá vesturheiminum móti Russlandi sum avleiðing av landsins luttøku í støðuni í Ukreina. 19/08/2014 Tvey týdningarmikil viðurskifti seta dám á hálvársroknskapin hjá størstu fyritøkuni í Danmark, A. P. Møller-Mærsk. Fyritøkan hevur tveir teir fyrstu ársfjórðingarnar havt eitt yvirskot eftir skatt upp á 19 miljardir krónur, sum er meira enn tvífalt so nógv sum somu tíð í 2013. Sostatt heldur positiva gongdin frá byrjanini av árinum við vøkstri í serliga bingjureiðarínum Mærsk Line fram, samstundis sum útlitini hjá tí annars trýstu oljudeildini eisini eru batnað eins og raksturin av havnum. Men eisini sølan í januarmánaða av partabrøvunum í Dansk Supermarked og Salling til Salling Fondene kemur positivt til sjóndar í roknskapinum við 15 milljardir krónum. Hinvegin toga stóru niðurskrivingarnar í oljuvirkseminum í Brasilia í julimánaða úr umleið 12 til 3 miljardir krónur øvugtan veg. Góða úrslitið fær A. P. Møller til at uppstiga vónirnar til úrslitið fyri alt 2014 við 2,7 miljardir krónum til 25 miljardir krónur. Samstundis hevur nevndin júst avgjørt, at Mærsk vegna sterku fíggjarstøðuna næsta hálva árið fer at keypa partabrøv aftur á marknaðinum fyri 5,5 miljardir krónur. Myndin er av nýggju Náttúru- og umhvørvisnevndini; frá vinstru Halla Samuelsen, Bjørghild Djurhuus, Sigrún Mohr forkvinna, Elin Lindenskov næstforkvinna og Marin Katrina Frýdal. Tá ið nývalda býráðið tók við á nýggjárinum í fjør varð avgjørt at leggja tær tríggjar nevndirnar, Byggi- og býarskipanarnevndin, Tekniska nevnd og Heilsu- og umhvørvisnevndin, saman í eina nevnd, undir heitinum Tekniska nevnd. Arbeiðið við hesi stóru nevndini hevur ikki gingið so væl sum ætlað, og nú býráðið hevur skipað seg við meiriluta og minniluta, avgjørdi meirilutin at venda aftur til tríggjar nevndir, Byggi- og býarskipanarnevndin, Tekniska nevnd og Umhvørvisnevnd. Hesum tók Tjóðveldi eisini undir við, men skeyt eg upp á býráðsfundi, at meira hóskiligt var at nevna Umhvørvisnevndina fyri Náttúru- og umhvørvisnevndin, tá ið nevndin eisini skal umsita náttúru og frílendi. Hesum tók meirilutin undir við og býráðið samtykti. Líka so nógv, sum eg gleddist yvir hetta, líka so hørm gjørdist eg, nú meirilutin í býráðnum hevur slept ætlanini um at brúka sjóhita til at hita gamla Saltsølubygningin við, ið býráðið hevur samtykt at endurnýggja fyri tíggjutals milliónir. Royndirnar við sjóhita frá Boðanesheiminum eru ómetaliga góðar, og sum skilst, so er avlopshitin so mikið nógvur, at borið hevði til at hitað fleiri bygningar upp við somu skipan. Tað verður eitt av málunum eg fari at taka upp í Náttúr- og umhvørvisnevndini; tað at fáa kannað møguleikarnar og kostnaðin fyri at hita røktarheimini omanfyri Boðaneshamarin við sama sjóhita. Men sigast má, at hugstoytt var tað á býráðsfundinum hóskvøldið, tá ið góða og framskygda ætlanin at hita stóra Saltsølubygningin við sjóhita soleiðis bara við einum pennastroki varð spard burtur, av tí einfaldu orsøk, at samlaði kostnaðurin fyri høvuðsumvælingina gjørdist meira enn ætlað. Her vóru ongar framrokningar av rakstrarútreiðslum, kostnyttukanningum ella annað fyri hendi, sum kundi laðað uppundir avgerðina. Salsølubygningurin á Vestaru bryggju skal hýsa virksemi, ið hevur samband við sjógvin, og ætlanin er at hýsa nýskapandi og frameftirhugsandi virksemi. Bygningurin verður innrættaður soleiðis, at hann kann brúkast til ymiskar tørvir, og til fleiri smærri og kanska onkra miðalstóra fyritøku. Treytin er tó, at fyritøkurnar í høvuðsheitum skulu arbeiða við sjóvinnu og menning av hesari. Talan er um eitt íverksetarahús við tí høvuðsaðalmáli at skapa eina samanrenning millum sjógv og nýhugsan. Eftir mínum tykki eigur høvuðsstaðarkommunan at ganga fremst í nýskapan og tora at váða og flyta mørk. Við at nýta sjóhita í hesum gamla og stóra bygningi hevði verið ein uppaftur størri politiskur boðskapur um, at her er talan um veruliga nýhugsan og íverksetan. Tórshavnar kommuna við borgarstjóranum á odda hevur luttikið á fleiri altjóða tiltøkum, har borðreitt hevur verið við fleiri umhvørvisvinaligum tiltøkum og loysnum, t. d. upphitingin av Boðanesheiminum við sjóhita, gjaldfríu Bussleiðina og týðandi arbeiði við góðkenning av spillivatnsætlanum. Grønu loysnirnar hjá Tórshavnar kommunu hava m. a. givið íblástur hjá øðrum norðurlendskum høvuðsstøðum og ætlanirnar vórðu eisini vístar fram á stóru altjóða umhvørvisráðstevnuni í Rio de Janiero. Men við nýggja meirilutanum eri eg stúrin um, at grønar umhvørvisvinarligar loysnir skjótt eru ein farin tíð. Men tó livir vónin enn í mær, um at býráðslimir fara at hugsa seg um enn einaferð og fara at koma aftur í býráðið við málinum. Tí hóast alt, so glógvaði neistin í nøkrum teirra á býráðsfundinum, sum talaðu fyri sjóhita og sum eisini tóku undir við mínum soljóðandi broytingaruppskoti, sum tíverri fall;“ Mælt verður til, at bygningurin burturav verður upphitaður við sjóhita, og at málið verður beint aftur í Vinnunevndina til at útvega neyðuga fígging.” Nýggja Náttúru- og umhvørvisnevndin skal fyrisita mál, ið sambært lóggávu, kunngerðum og reglum um umhvørvisvernd og fyriskipanum eru løgd undir kommununa, og skipar fyri teimum arbeiðum, sum skulu verða gjørd í hesum sambandi. Nevndin fyrisitur eisini málsøkini náttúra, umhvørvi, frílendi, framtíðar orka, umhvørvismál v. m. Tað verður spennandi at fara til verka í nýggju Náttúru- og umhvørvisnevndini, tí hóast nógv gott er gjørt og avrikað seinastu tvey valskeiðini, so er ivaleyst at tríva í, og nógv liggur eisini á láni. Haldi, at tað er ein framíhjárættur at hava høvið til at arbeiða framímóti at gera kommununa til eitt enn betri náttúru- og umhvørvisvinarligt stað, sum vit við stoltleika eiga at kunna lata úr hondunum til næsta ættarliðið. Við náttúru- og umhvørviskvøðu Marin Katrina Frýdal, býráðslimir fyri Tjóðveldi Sandur verjir borg í Sandoynni, tá tað snýr seg um fólkatalið í oynni og sýsluni sum heild. Tað vísir síðsta 12-mánaðar uppgerðin hjá Hagstovuni fyri tíðarskeiðið frá 1. juni í fjør til 31. mai í ár. Fólkatalið í Føroyum vaks hetta tíðarskeiðið við 232 fólkum, harav við 140 í Tórshavnar kommunu. Fólkatalið í Sandoyar sýslu (Sandoy, Skúvoy og Stóra Dímun) vaks við 4 fólkum-úr 1266 til 1270 fólk. Sandur og Skúvoy vóru einastu kommunurnar við framgongd. Skopun og Skálavík høvdu afturgongd í fólkatalinum, meðan tað stóð í stað í Húsavík. Á Sandi búgva nú 518 fólk, í Skopun 450, í Skálavík 140, Húsavík ( + Dalur og Skarvanes) 118 og í Skúvoy ( + Stóru Dímun) 44 fólk. Danska uppsjóvarvinnan er í øðini um, at ES-nevndin júst hevur samtykt at ógilda handilstiltøkini móti Føroyum, eftir at føroyingar hava lækkað kvotuna av norðhavssild úr 105.000 tonsum til 40.000 tons. -ES leggur nú upp til eina treytaleysa blástempling av føroysku ovurveiðuni, sigur stjórin í Danmarks Pelagiske PO, Esben Svedrup-Jensen, sambært Fiskeritidende. Hann vísir á, at føroyska kvotan upp á 40.000 tons framvegis er ein tvífalding av, hvat landið hevur rætt til undir higartil galdandi felags fiskiveiðuavtaluni millum strandarlondini. Sambært hesi avtaluni kundu føroyingar fiska 21.594 tons. Danska uppsjóvarvinnan kallar hetta eina "láturliggerð" av prinsippunum, sum semja annars er um í ES í sambandi við burðardygga fiskivinnu, og at "hetta er at halda fiskimenn í Danmark og í restini av Evropa fyri gjøldur, tí teir fiska undir ábyrgd og burðardygt sambært vísindaligu ráðgevingini og altjóða avtalum.” Esben Sverdrup-Jensen vísir á, at uppsjóvarvinnan fyrr hevur heitt á donsku stjórnina at gera sítt til, at ES-nevndin lat vera við at ógilda handilstiltøkini. Men Danmarks Pelagiske PO hevur tosað fyri deyvum oyrum, vísir tað seg nú, eftir at ES-nevndin hevur sett handilstiltøkini úr gildi. ES góðtekur ikki føroysku sildakvotuna ES-nevndin leggur hinvegin í fráboðan síni dent á, at ógildanin av handilstiltøkunum ikki merkir tað sama sum, at ES harvið hevur góðkent, at føroyska sildakvotan upp á 40.000 tons er tann rætta. “ Hetta er bert tekin um, at burðardygdin hjá stovninum ikki longur er í vanda,” sigur ES-nevndin. Harafturat ger ES-nevndin vart við, at avgerðin um at strika handilstiltøkini heldur ikki fær týdning fyri komandi samráðingarnar millum strandarlondini í heyst. At enda verður sagt, at Maria Damanaki fiskivinnukommisserur ætlar at biðja um fund við Jacob Vestergaard, landsstýrismann í fiskivinnumálum, ið skal skapa grundarlag fyri einum nýggjum samstarvi”, sum tikið verður til. Sandoyarstevna verður komandi vikuskifti. Ungmannafelagið á Sandi skipar fyri. Skráin er henda: Fríggjadagur 22. august 2014 14: 00-16: 00 Listasavnið er opið-(kostn. 50,-) 18: 00-21: 00 Tivoli–Tombola/Fiskibrunnur 18: 00-21: 00 Tivoli–Hoppiborgir-(armband, kostn. 30,-) 18: 00-21: 00 Tivoli–Tarvaríðing/Sumowrestling-(kostn. 30, -vaksin, 10, -børn) 18: 00-04: 00 Kafé/Barr í Virkinum 18: 00-20: 00 Biografurin undir Gøtuni 10 sýnir tríggjar stuttfilmar hjá Sakaris Stórá. Sýning byrjar 20. hvønn minutt. Filmarnir eru: Passasjeren, Summarnátt og Vetrarmorgun-(kostn. Hvør sýning: 30,-) 18: 00-21: 00 Málningaframsýning í Virkinum–Listafólk úr Sandoynni: Turid Olsen, Hanus Johannessen, Randarsól Kristiansdóttir, Annika Joensen, Arnold Ludvig og Annika Hjalt Edvardsdóttir 21: 00-22: 00 Konsert í Virkinum við MonkeyRat Band ft. Elin Heinesen-(kostn. 90,-) 22: 30-02: 30 Blacksheep spælir á Kafé/Barr í Virkinum-(kostn. 50,-) 10: 00-12: 00 Morgunmatur–Sands Kommuna bjóðar ókeypis morgunmat á ovaru hædd í Bókasavninum. 12: 00-15: 00 Barnatiltøk á sandinum–Kapping: Bygg flottasta slottið úr sandi-(ókeypis). NB! Klárt er at byggja frá kl 9.00! Vinningur: Bowlingtúrur fyri 4 børn. Børn koyra traktor, jollurtúrar í ánni-(kostn. 20,-), Skattajakt-(kostn. 40,-)–. Eisini verða spøl til tey smæstu. Matpakkasøla-vit fylla tær mateskjuna fyri 40 kr. 14: 00 Stevnan verður sett–Brandur Sandoy ber fram røðu uttan fyri Virkið 14: 00-16: 00 Listasavnið er opið-(kostn. 50,-) 14: 00-16: 00 Kunningarstovan hevur opið. Myndaframsýning av gongdini, tá bundið var uppá Rættarsteinin. 14: 30-22: 00 Tivoli–Tarvaríðing/Sumowrestling-(kostn. 30, -vaksin, 10, -børn) 14: 30-21: 00 Málningaframsýning í Virkinum–Listafólk úr Sandoynni: Turid Olsen, Hanus Johannessen, Randarsól Kristiansdóttir, Annika Joensen, Arnold Ludvig og Annika Hjalt Edvardsdóttir 14: 30-23: 00 Matsøla í Virkinum–við fjølbroyttari matskrá 15: 00-15: 30 Listasavnið: Solo Bass konsert við Arnold Ludvig 15: 00-18: 00 Fornminnissavnið Í Koytu er opið 15: 00-18: 00 Framsýning av gomlum myndum í Akselsa Handli 15: 00-20: 00 Biografurin undir Gøtuni 10 sýnir tríggjar stuttfilmar hjá Sakaris Stórá. Sýning byrjar hvønn 20. minutt. Filmarnir eru: Passasjeren, Summarnátt og Vetrarmorgun-(kostn. Hvør sýning: 30,-) 15: 00-23: 00“ Hoyløðan” undir Gøtuni er opin. Smurt breyð og okkurt at drekka til sølu 15: 30 Steypadystur: B71 vs B68 Inni í Dal 16: 00 Túrur til Rættarstein v/Hannu á Reynatúgvu–(kostn. 50, -vaksin, ókeypis fyri børn undir 12 ár v/vaksnum) 17: 00-18: 00 Fótbóltsdystir á lítlavølli: 17: 00 Kvinnur vs Kvinnur–Tippast kann um vinnaran/úrslitið-(kostn. 20, -pr. seðil). Vinningar: Gávukort frá Ellubitanum (Virði kr 200,-)/Atgongumerki til dansin (Virði kr 175,-) 17: 30 B71 Old Boys vs B71 Dreingir 14–Tippast kann um vinnaran/úrslitið-(kostn. 20, -pr. seðil). Vinningar: Gávukort frá Rólant Vidtfeldt (Virði kr. 200,-)/Atgongumerki til dansin (Virði kr. 175,-) 18: 00 Útimøti við Frelsunarherinum 18: 00-00: 00 Grillað íslendskt lambskjøt-(kostn. 100,-) 00: 00 Midnáttarrøða á Ljósafløtti. Poul Klementsen ber fram røðu–felagssangur verður aftaná 00: 30-04: 00 Dansur verður í Virkinum við Terja, Eyðun, Kim & Arnold-(kostn. 175,-) Heimasandsvegur verður stongdur ímillum Eldhús og Bank Nordic leygardagin frá kl. 13: 00 til 01: 00. 12: 00 Guðstænasta í Sands kirkju við Jákup Reinert Hansen presti Fyrstu føroysku byggifyritøkurnar eru nú vorðnar undangóðkendar til at seta fólk úr ES-londum í starv. Tað upplýsir Vinnuhúsið á heimasíðu síni. Lógin um smidligari reglur fyri ES-arbeiðsmegi kom í gildi 1. juli, og gevur hon møguleika fyri, at fyritøkur kunnu verða undangóðkendar til at seta faklærda arbeiðsmegi úr ES-londum í starv uttan at søkjast skal um arbeiðs- og uppihaldsloyvi fyrst. Skipanin er galdandi, tá arbeiðsloysi í Føroyum kemur undir 3,5%. Tó kunnu byggifyritøkur nýta smidligu skipanina, tá arbeiðsloysið er undir 6%. Tørvurin á faklærdari arbeiðmegi er stórur, eisini í øðrum norðanlondum. Í Danmark er arbeiðsloysið innan byggivinnuna t. d. tað lægsta síðan kreppuna, og í hinum norðanlondum er eisini tørvur á faklærdari arbeiðsmegi. Tað hevur tí stóran týdning fyri føroyskar fyritøkur at kunna seta arbeiðsmegi úr ES-londum í starv á smidligari hátt enn áður. Jarðskjálvtarøðin á Vatnajøkli í Íslandi heldur fram. Nú hava meira enn 1400 jarðskjálvtar verið, síðani jarðskjálvtarnir byrjaðu leygarnáttina. Harðasti jarðskjálvtin var um trí-tíðina í nátt og varð máldur til 3,8 á Richtertalvuni, skrivar íslendska ríkisútvarpið á heimasíðu síni. Skjávtin var umleið 2,4 kílometrar í ein landnyrðing úr Kistufelli í útnyrðingshorninum av Vatnajökli. Á heimasíðuni hjá Veðurstofu Íslands verður upplýst, at skjálvtin merktist á Akureyri. Kristín Jónsdóttir á Veðurstofu Íslands segði í gjárkvøldið, at líkt er til, at søgan endurtekur seg frá 1996, tá eldgos var í Gjálp eftir skjálvtavirksemi í Bárðarbungu á Vatnajøkli. -Fyri flogferðsluna hevur tað týdning, at fylgt verður við gongdini, so tey kunnu seta neyðug trygdartiltøk í verk í sambandi við ávaringar um øsku frá einum møguligum eldgosi, sigur hon. Í 2010 legði íslendska gosfjallið Eyjafjallajøkull evropeisku flogferðsluna lamna og órógvaði flogruturnar um Atlantshavið í fleiri vikur, tá stórt øskuskíggj stóð upp úr gosfjallinum.