Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a frá Kára P. Højgaard, løgtingsmanni Fyrispurningur um prísmun á bilum í Danmark og Føroyum, settur landsstýrismanninum í fíggjarmálum, Kristinu Háfoss (at svara skrivliga eftir TS § 52a) 1. Kann landstýrismaðurin vátta, at ein nýggjur bilur í lættasta vektklassanum er munandi umhvørvisvinarligari, enn ein bilur í tyngra vektklassanum? 2. Kann landstýrismaðurin nágreina, hví teir stóru og tungu bilarnir eru bíligari í Føroyum enn í Danmark? 3. Kann landstýrismaðurin útgreina, hví ein av teimum lættaru bilunum, sum í Danmark kostar áleið 80-100 tús. , í Føroyum verður seldur 30-40 tús. dýrari. Er talan um almenn avgjøld, ella er bara talan um óvanliga høgan vinning? 4. Um meirkostnaðurin er vegna avgjøld, fer landstýrismaðurin so at taka ítøkilig stig soleiðis, tað eisini fíggjarliga skal loysa seg at keypa ein minni bil. Kári P. Højgaardløgtingsmaður Tórshavn, 23. desember 2016J. Nr.: 16/00586-5 Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a frá Kára P. Højgaard Fyrispurningur um prísmun á bilum í Danmark og Føroyum, settur landsstýrismanninum í fíggjarmálum, Kristinu Háfoss (at svara skrivliga eftir TS § 52a) 1. Kann landstýrismaðurin vátta, at ein nýggjur bilur í lættasta vektklassanum er munandi umhvørvisvinarligari, enn ein bilur í tyngra vektklassanum? 2. Kann landstýrismaðurin nágreina, hví teir stóru og tungu bilarnir eru bíligari í Føroyum enn í Danmark? 3. Kann landstýrismaðurin útgreina, hví ein av teimum lættaru bilunum, sum í Danmark kostar áleið 80-100 tús. , í Føroyum verður seldur 30-40 tús. dýrari. Er talan um almenn avgjøld, ella er bara talan um óvanliga høgan vinning? 4. Um meirkostnaðurin er vegna avgjøld, fer landstýrismaðurin so at taka ítøkilig stig soleiðis, tað eisini fíggjarliga skal loysa seg at keypa ein minni bil. Svar: 1. Tað er rætt, at tað vanliga hevur verið soleiðis, at bilar í lættaru vektklassunum hava verið umhvørvisvinarligari, enn bilar í tyngru vektklassunum, men hetta er ikki nøkur sjálvfylgja í dag, tí í dag finnast fleiri dømir, har bilar í tyngru vektklassunum eru teir mest umhvørvisvinarligu. Tað er stór ferð á tøkniligu menningini av umhvørvisvinarligum bilum í løtuni, og nógv bendir á, at vit standa framman fyri einari kollvelting, har vanligir bensin- og dieseldrivnir bilar fara at verða avloystir av motorum, ið nýta aðra drívmegi, serliga innanfyri menningina av elbilum hendir nógv í hesum tíðum. Vanliga hevur tað verið soleiðis, at tað eru teir stóru og dýru bilarnir, ið eru fyrst við nýggjastu tøknini. Tí eru eisini fleiri dømir í dag, har bilar í tyngru vektklassunum teljast millum teir mest umhvørvisvinarligu. Tað vísir seg tó, at tøkniliga menningin innanfyri umhvørvisvinarliga tøkni í løtuni spjaðir seg skjótt til bilar í øllum vektklassunum. 2. Eg kann bert svara fyri, hvussu avgjøldini verða roknaði í Føroyum og í Danmark. Í Føroyum og í Danmark verða skrásetingargjøldini roknaði av CIF-virðinum á bilinum. CIF-virðið er fakturaprísur + flutningskostnaður + flutningstrygging. CIF-virðið er við øðrum orðum tað, sum vit vanliga kalla fyri innflutningsvirðið. Í føroysku skrásetingargjaldslógini verður goldið 50% av teimum fyrstu 100.000 kr. av CIF-virðinum og síðan 75% av CIF-virðinum omanfyri 100.000 kr. Harumframt verður goldið CO2-avgjald, alt eftir, hvussu høgt CO2-útlátið á bilinum er, og burturbeiningargjald, ið er 5.000 kr. Danska skrásetingargjaldslógin er munandi meiri fløkt og tung at umsita. Í donsku skrásetingargjaldslógini verður goldið 105% av teimum fyrstu 84.600 kr. av CIF-virðinum og síðan 150% av CIF-virðinum omanfyri 84.600 kr., men so er fleiri reguleringar í donsku lógini, bæði í virðisgrundarlagnum og í sjálvum avgjaldinum. Í donsku lógini verður CIF-virðið lækkað við frádráttum fyri radio, ABS-bremsur, ESP-skipan og NCAP-trygdarstjørnur, áðrenn komið verður til sjálvt avgjaldsgrundarlagið. Talan er um útgerð, sum flest allir bilar hava í dag. Harumframt verða í donsku lógini eisini gjørdar reguleringar í sjálvum skrásetingargjaldinum. Hevur bilurin ávaring fyri manglandi nýtslu av trygdarbelti, verða 400 kr. drignar frá skrásetingargjaldinum. Samanberingin omanfyri er bert fyri skrásetingargjøldini í Føroyum og í Danmark. Umframt skrásetingargjald verður eisini álagt meirvirðisgjald á bæði CIF-virðið og vinning, men meirvirðisgjaldið er tað sama í Føroyum og í Danmark. Meirvirðisgjaldið er 25%. Niðanfyri eru trý tilvildarlig og uppspunnin dømir, sum kunnu geva eina fatan av muninum á skrásetingargjøldunum í Føroyum og í Danmark. Dømini geva eina ábending um, at teir bíligu og lættaru bilarnir eru bíligari í avgjøldum í Danmark, men hetta broytist, tá ið bilarnir gerast dýrari og tyngri, tá verða avgjøldini lægri í Føroyum. Dømi 1: Bensindrivin persónbilur, har CIF-virðið er 70.000 kr. Bilurin koyrir 26 km/l og CO2-útlátið er 95 g/km. Danmark Føroyar CIF-virðið 70.000 70.000 Frádráttur í CIF-virðinum:-Radio 400-ABS 3.750-ESP 2.500 2.000 Avgjaldsgrundarlag 70.000 Skrásetingargjald 35.000 Frádráttir í skrásetingargjaldinum: 40.000-Ávaring fyri trygdarbelti 400 Skrásetingargjald eftir frádráttir 24.018 35.000 Umhvørvisavgjøld:-CO 2-avgjald (95 g/km) 1.900-Burtrubeiningargjald 5.000 Skrásetingargjald tilsamans 24.018 41.900 Keldur: Fíggjarmálaráðið og Skat Danmark Dømi 2: Bensindrivin persónbilur, har CIF-virðið er 90.000 kr. Bilurin koyrir 22 km/l og CO2-útlátið er 115 g/km. Danmark Føroyar CIF-virðið 90.000 90.000 Frádráttur í CIF-virðinum:-Radio 400-ABS 3.750-ESP 2.500 2.000 Avgjaldsgrundarlag 90.000 Skrásetingargjald 45.000 Frádráttur í skrásetingargjaldinum: 24.000-Ávaring fyri trygdarbelti 400 Skrásetingargjald eftir frádráttir 45.000 Umhvørvisavgjøld:-CO 2-avgjald (115 g/km) 2.300-Burtrubeiningargjald 5.000 Skrásetingargjald tilsamans Keldur: Fíggjarmálaráðið og Skat Danmark Dømi 3: Bensindrivin persónbilur, har CIF-virðið er 110.000 kr. Bilurin koyrir 20 km/l og CO2-útlátið er 124 g/km. Danmark Føroyar CIF-virðið 110.000 110.000 Frádráttur í CIF-virðinum:-Radio 400-ABS 3.750-ESP 2.500 2.000 Avgjaldsgrundarlag 101.350 110.000 Skrásetingargjald 57.500 Frádráttur í skrásetingargjaldinum: 16.000-Ávaring fyri trygdarbelti 400 Skrásetingargjald eftir frádráttir 57.500 Umhvørvisavgjøld:-CO 2-avgjald (124 g/km) 3.200-Burtrubeiningargjald 5.000 Skrásetingargjald tilsamans 65.700 Keldur: Fíggjarmálaráðið og Skat Danmark 3. Munurin á samanseting av avgjøldum kann hava ávirkan. Sí eitt nú dømi 1 í svarinum til spurning 2. Har sæst, at avgjøldini í Føroyum eru hægri enn í Danmark á bíligum bili. Hinvegin eru tey munandi lægri enn í Danmark á dýrum bili. Hvussu vinningurin er hjá bilasølunum í Føroyum og í Danmark, og hjá bilasølunum yvirhøvur, kann eg ikki svara fyri. Staðfestast kann tó, at kapping er millum bilasølurnar, og kappingin eigur at koma bilkeyparunum tilgóðar. Føroyskir bilkeyparar hava harumframt møguleika at keypa bil frá danskari ella útlendskari bilasølu, um tað vísir seg at vera bíligari. 4. Løgtingið hevur júst samtykt lóggávu, ið umleggur vegskattin til eitt veg- og umhvørvisgjald. Framyvir verður vegskatturin soleiðis í størri mun tengdur at, hvussu umhvørvisvinarligt akfarið er. Komandi 4 árini verða el- og vetnisakfør heilt frítikin fyri vegskatt. Hetta er liður í ætlanum samgongunnar um at gera tað fíggjarliga áhugavert hjá føroyingum at velja grønar og umhvørvisvinarligar loysnir. Ætlanin er at eisini skrásetingargjaldið í næstum verður umlagt soleiðis, at hetta í enn størri mun, enn í dag, verður tengt at, hvussu nógv akfarið dálkar. Í løtuni eru ikki ætlanir at fremja aðrar broytingar enn hesar.