Vegleiðingin í Aalborg er ein vegleiðing fyri útisetar í Aalborg og eitt samstarv við føroyingafelagið Álaborg. Stigtakararnir eru Bjørt á Tórgarði, Barbara Eysturoy og Turid við Rættará, ið allar eru lesandi í Aalborg. Vegleiðingin í Aalborg er ein frívillig samskipan, ið ynskir at hjálpa og vegleiða føroyskum útisetum í Aalborg við praktiskum spurningum. Harumframt ynskir Vegleiðingin eisini at vegleiða viðvíkjandi løgfrøðiligum og sosialum viðurskiftum. Metir vegleiðingin, at tín spurningur hevur tørv á meira nágreiniligari hjálp, verður gjarna hjálpt til við at vísa til rætta myndugleika. Av tí at hetta tilboðið er sjálvboðið og verður bjóðað sum ein vegleiðandi loysn uppá tín spurning, er tað umráðandi, at tú tekur undir við, at Vegleiðingin í Álaborg ikki heftir fyri møguligari ábyrgd ella fíggjarligum tapi. Vit eru at hitta í hølunum hjá føroyingafelagnum í Aalborg mánadagar kl. 16.00-18.00 á Forchhammersvej 5-7 Um ein ynskir at seta seg í samband við Vegleiðingina í Aalborg uttanfyri upplætingartíðirnar, er tað gjørligt at senda ein teldupost á vegleiding @ alaborg. fo Eisini ber til at ringja á tel. + 45 26 69 36 02 í upplatingartíðini ella eftir avtalu. Hvørjar eru vit? Bjørt á Tórgarði, 22, erhvervsjuralesandi, (stud. merc. jur.), AAU Mann søkir SU, við at fara inn á heimasíðuna http://www. su. dk/og rita inná MinSU. Fyri at rita inn, er neyðugt við einum donskum NemID. Fyri at fáa útflýggjað SU, er neyðugt at mann lýkur tær treytir, ið eru settar. Treytirnar eru millum annað, at mann er 18 ár, lestrarvirkin, og at eins útbúgving er SU góðkend. Haravtræt, er avmakað hvussu nógv mann kann tjena við síðnar av lestraðinum. Tjenar mann meira enn eina ávísa upphædd, hevur mann ikki rætt til SU. Upphæddinar eru at finna á heimasíðunum hjá SU, SKAT og Ráðgevingini. Sí meira her: http://www. su. dk/su/su-betingelser/Fyri at søkja SU, er neyðugt við einum CPR-nummari. Tað er ikki nokk at brúka føroyska P-talið, og tí skal mann hava eitt danskt CPR-nummar. Føroyingar, ið eru føddir í Danmark, hava tann fyrimunin, at teir eru føddir við einum donskum CPR-nummari. Hevur tú ikki eitt CPR-nummar, skalt tú møta persónligt á Borgerservice. Borgerservice er at finna á Rantzausgade 6, 9000 Aalborg. Fyri at fáa CPR-nummarið, er neyðugt at hava búðstað í Danmark. Hevur tú ikki nakran búðstað, er ikki møguligt at fáa CPR-nummar á Borgerservice. Tískil er neyðugt at útfylla eitt umsóknarblað, sum saman við einum avriti av tínum passi, skal latast inn á tínum úbúgvingarstovni. Tað vil siga, at um ein skal lesa HA. jur, skal umsóknin og eitt avrit av passinum, latast inn á SU-kontórinum hjá tí juridiska stovninum. Nakrar vikur seinni, fær mann eitt bræv frá SU–stýrinum við einum CPR-nummari. Ístaðin fyri at fáa brøv sendandi, velja nógvir almennir stovnar, og ymiskar fyritøkur (ofta bankar), at senda post í ein talgildan postkassa. Hesin postkassin kallast E-boks, og er nokk tað, ið líkist mest einari danskari útgávu av MínBoks. Tað er ymiskt hvat slag av posi mann fær í E-boks, men ofta er tað postur frá SU, lønarseðil ella kontoavrit. Tá ið tú flytur til Aalborg kommunu, fært tú ein fastan lækna. Eru fleiri læknar tøkir, sleppur tú sjálv/ur at velja lækna. Hetta gert tú á www. borger. dk. Best er at tú fært tær ein lækna, ið heldur til tætt uppá búðstað tín. Tað ber til at skifta lækna seinni, um ein annar lækni er tøkur. Tá ið tú skalt til lækna, á sjúkrahúsið ella heinta eina læknaávísing á apotekinum, skalt tú minnast til at hava“ sundhedskort” ella“ sygesikringsbevis” títt við tær. Sundhedskortet/Sygesikringsbeviset er eitt gult kort, har eins persónligu upplýsingar (Cpr-nummar, bústaður og lækni) stendur á. Tú fært eitt sundhedskort/sygesikringskort í postkassa tín, tá ið tú hevur fingið eitt CPR-nummar og flutt á danskan bústað. Kortið verður ofta nýtt til annað–so sum fittness, bóksavnið o. fl. Tað er umráðandið, at mann skrivar seg upp í góðari tíð–og skrivar seg upp til fleiri ymiskar íbúðir. So er møguleikin størri, at fáa nakað at búgva í. Tá ið vit siga” í góðari tíð”, so meina vit min. 6 mðr. áðrenn, mann ynskir at flyta inn. Best er um mann søkir enn fyrr, tað vil siga ca. 1 ár áðrenn. Jú fyrr mann søkir, tess størri kjansur er at fáa nakað at búgva í. Um tú hevur børn undir 18 ár, fært tú hesa skattafría barnafamiljuveitinga hvønn ársfjórðing (Børn- og unge-ydelse). Treyturnar fyri at fáa ískoytið eru: • full skattaskylda í Danmark • skjalprógv um at tú lýkur bústaðartreyti, tvs. at tú hevur búð ella arbeitt í danska ríkinum í minsta lagið 6 ár innan fyri tey 10 árini. Skjalprógvast kan við einum bústaðatyvirliti frá tínari heimkommunu í Føroyum. Serligt ískoyt til foreldur ið eru lesandi ella í praktik í Danmark. Treytirnar eru: • Útbúgvingin skal verða SU góðkend, ella skal mann hava rættin til upptøku, í arbeiðsloysiskassa eftir loknan lesna. • Bert eitt ískotið verður útgoldið fyri hvørt foreldur. • Støk og pør, har bert ein er lesandi, kunnu bert fáa eitt ískoyti. • Pør, har ið bæði eru lesandi, kunnu fáa tvey ískoyti, um tey hava tvey ella fleiri børn. • Bert foreldur, ið hava barnið búgvandi, hava rætt til ískoyti • Sí meira her: https://radgevingin. dk/born/bornetilskud-lesandi/Arbeiðsloysisskipaninar í Føroyum, og Danmark eru ikki eins. Í Føroyum er mann automatiskt ein partur av almennu arbeiðsloysisskipanini–ALS–tá ið mann arbeiðir. Í Danmark, skal mann melda seg inn í ein A-kassa, fyri at verða ein partur av einari arbeiðsloysisskipan. Tað er tí umráðandi, at mann meldar seg í ein A-kassa. Tá ið mann er lesandi, hevur mann rætt til eitt bíligari limagjald. Í Danmark, er tó eisini møguligt, at søkja hjálp frá tí almenna, um mann gerst arbeiðsleysur ella noyðist at sjúkrameldast. Um mann er 30 ár, og ikki hevur eina atgongdsgevandi úrbúgving, kanst mann søkja um útbúgvingarhjálp. Hevur mann eina atgongdsgevandi útbúgving, ella er yvir 30 ár–kann mann søkja um kontanthjálp. Tað fyrsta mann skal gera, um mann ikki er tryggjaður í einum a-kassa, er at mann fer inná www. jobnet. dk, og meldar seg sum arbeiðisleysan. Tá ið mann hevur gjørt hetta, skal mann seta seg í samband við Jobcentrið í sínari kommunu. Sí meira kunning á: https://www. borger. dk/arbejde-dagpenge-ferie Við lestrarkortinum fært tú nógvastaðni í Aalborg avsláttur. Tú kanst fáa avsláttur til alt frá mati á matstovum, fitness og til frisør. Hetta er vert at hava í huga, tá ið eins gerandisdagur er fíggjaður av SU. Eitt nú hava summar fyritøkur eitt skilti í vindeyganum ella kunning á heimasíðuni, har ið tað stendur, at fyritøkan sýnir avsláttur til lesandi. Sum lesandi kanst mann søkja ferðastuðul frá Studna. Hendan stuðulin søkir mann einaferð um árið. Lesandi, ið hava børn og uppihaldsskyduna, kunnu eisini søkja um ferðastuðul til børnini. Um tú ert framhaldslesandi ber at søkja um stuðul í 6 ár. Har eru fleiri treytir, ið mann skal uppfylla. Treytirnar eru: • Mann skal hava búð í Føroyum, í min. 2 ár av 3 teimum seinastu árunum, áðrenn mann byrjar at lesa. • Mann skal hava búð í Føroyum í minsta lagi helvtina av lívinum, áðrenn lesturin byrjarar • Lestrarútbúgvingin skal verða ein góðkend útbúgving, og verða staðfest uttanfyri Føroyar. Útbúgvingin skal eisini varða í minsta lagið 1 ár. • Mann skal verða heiltíðarlesandi–Tað vil siga, at ECTS’ ini skulu svara til min. 20 tímar um vikuna • Mann skal verða lestrarvirkin–ikki verða meira enn 1 ár afturút Upphæddirnar fyri 2019 • Lesandi: 1.500 kr. (DK) og 3.100 kr. (Europa) • Um ein hevur børn, er eisini gjørligt at fáa stuðul fyri tey. Upphæddirnar eru upp til kr. 1.500 kr. (DK) og 3.100 kr. (Europa) • Kunngerðir, vegleiðing og umsóknarbløð finnast á www. studni. fo. Tað ber ikki til at søkja ferðastuðul, fyrrenn ett hálvt ár er farið av lestrartíðini, og ein skal søkja áðrenn leystrarárið er liðugt. Hetta merkir, at tey ið byrja um heystið, skulu søkja um várið og tey ið byrja um várið, skulu søkja um heystið.