Skamt vestan fyri Rivtangan stendur tann 188 metra høgi drangurin, ið nevnist Búgvin. Hann var eitt satt paradís hjá fugli, til komið var um miðjuna á seinastu øld, og teir góðu bitar, ið Búgvin læt frá sær, gjørdu stóran mun í døgurðatrognum hjá gjáarfólki hesa meira ella minni fátæksligu tíðina. Navnið er lítið ella einki kent sum staðarnavn aðrastaðni. Ein búgvi hevur ein bústað, og tað er ikki at taka seg aftur í, at Búgvin er ein rimmar bústaður hjá fugli. Kann navnið hava nakað við mansnavnið Búgvi at gera? Ella er her talan um lýsingarorðið búgvin? -------Tá ið bjørgini vórðu býtt millum Funning og Gjógv, vórðu Búgvin og Torva mett móti øllum fastlandinum. Sum nevnt aðrastaðni, sluppu gjáarmenn at taka, og teir tóku Búgvan og Torvu, so teir munnu hava væntað sær líka nógvan fugl úr Búgvanum sum úr øllum fastlandinum. Góður er Búgvin, og trúliga varð hann søktur av teimum gomlu, og fuglurin var kærkomið ískoyti í tí dagliga húsarhaldinum. Í "Varðanum" 1973 stendur greinin "Búgvin" hjá Daniel Klein í. Greinin er skrivað í 1949, og hon snýr seg í høvuðsheitum um tað bragdið, ið gjáarmenn framdu í 1892, tá ið teir við snildi og áræði aftur megnaðu at koma á toppin á Búgvanum, eftir at tann einasta uppgongdin var burturlopin. Her er rættuliga gjølla frágreitt, og her er nógvar hentar upplýsingar at fáa. Vit hava hoyrt um, at menn kluvu frá sjónum og heilt upp á toppin, men umleið 1850 leyp uppgongdin burtur. Uppgongdin var eystantil á røðini-út móti havinum. Í 1892 eydnaðist, sum áður nevnt, at vinna toppin aftur. Hugskotið gjørdist veruleiki, og hvussu farið varð fram, stendur at lesa í greinini hjá Dánjal Klein í "Varðanum". Men aðrar royndir hava verið gjørdar at koma upp á toppin, eftir at uppgongdin er burturlopin. "Handlarnir vóru sannir mentunarberar í gomlum døgum, og Gamli-Pætur (Peter Joensen, f. 1873) fortaldi einaferð í" Sofusa handli "um eina slíka roynd, sum er gjørd onkustaðnis í millum 1870 og 1892. Hvussu mangar ferðir, ið eru gjørdar upp á toppin síðani, er ikki gott at vita, men vist er, at í 1913, 1914 ella 1915 var seinasta ferð-higartil-at nakar hevur verið á toppinum á Búgvanum. Uppi á toppinum eigur væl av lunda, so hetta var ein lundaferð. Vit fara at nevna menninar, ið við vóru ta ferðina: Jákup í Horni (Jacob Hansen, f. 1882), Óli Andreas á Rætt (Ole Andreas Christiansen, f. 1880), Jákup í Stólpa (Jacob Matras, f. 1873), Jóhannes í Gortru (Johannes Johannesen, f. 1854), Jógvan í Sámalsstovu (Joen Joensen, f. 1868) og Dánjal Rasmus Heimi í Horni (Daniel R. Joensen, f. 1890). Grundin man hava verið tann, at bjargamenninir, eins og aðrir, vóru til skips um sumrarnar. Í 1934 vóru teir so aftur, og tá vóru hesir við: Jákup í Horni, (Jacob Hansen, f. 1882), Jákup í Stólpa (Jacob Matras, f. 1873), Jógvan á Klá (Joen Joensen, f. 1868), Pól Johannes í Bíggjarlagnum (Poul Johannes Johannesen, f. 1888) Sivert Martin á Fløtti (Sivert M. Joensen, f. 1901) og Kristian Jóhannus (Christian Johannes Jacobsen, f. 1894). Undir krígnum vórðu fleiri ferðir gjørdar í Búgvan, men í 1943 man hava verið seinastu ferð, at boðað hevur verið í øll húsini til bjargaferð á Búgvan. Tað hevur verið ein rættuliga torfør uppgáva, og tíverri eru tað nøkur nøvn, ið ikki hevur eydnast okkum at staðfest, og leggjast skal samstundis aftrat, at einstakar staðfestingar eru eitt sindur ivasamar-t. v. s. at navnið er á leið har, ið nummarið stendur. Pætur í Nýggjustovu, (Pætur Joensen, (1920-2005), er ein av teimum fáu, sum eftir er í bygdini av teimum, sum verið hava í Búgvanum. Áðrenn vit fara at lýsa tey einstøku nøvnini, hava vit fingið hann at greitt okkum frá eini bjargaferð, hann hevur gjørt í Búgvanum. Síðan varð farið í hvørt hús at boða frá, at teir ætlaðu sær í Búgvan. Menninir vistu, hvussu siðurin var, so tað fóru altíð ein ella tveir bátar vesturundir við bjargamonnunum. Undirløgubátarnir, ið teir vórðu nevndir, skuldu føra alt vestur og vera har vesturi, meðan bjargamenninir vóru uppi. Eg varð spurdur, um eg vildi koma við, og eg játtaði. Hetta var ringt hjá mammu-hon vildi ikki lova mær-men eg segði, at eg fór. Líkamikið, tá ið farast skuldi, hevði mamma gjørt mær skølingarnar til. Vit máttu hava ein stranga við fyri at sleppa frá Smørkletti og uppeftir, men vit vóru ikki vísir í, hvar strangin skuldi standa, og tí bóðu vit Jákup í Stólpa (Jacob Matras, f. 1873), ið var óførur bjargamaður, koma vestur við at siga okkum, hvar strangin skuldi standa. Jákup var vorðin gamal, og børnini søgdu nei-hann skuldi ikki við-men hann kom kortini. Vit komu vestur í øllum góðum-fóru síðani upp, og Jákup vísti okkum so, hvar vit skuldu seta strangan. Hann skuldi so fara aftur í bátin, men nú vísti tað seg, at tað var vorðið eitt sindur ókyrt á Tanganum. Inn av Smørkletti er eitt pláss, ið nevnist Skarvseygað, og tað var ikki óvanligt at síga niður í tað eygað og fara haðani í bátin. Gamli-Jákup varð síðani bundin í línuna og sigin niður í Skarvseygað-sigið var einar tíggju favnar-men tá hugdi hann aftur um seg, og tað læt í honum: "Hetta verður mítt seinasta sig-eg meini tað-so fer man!" Tað er rættuliga stutt av Gula Høvdinum og upp í Bólið. So vóru vit allir í Bólinum, og dagurin var ikki nógv liðin, so avgjørt var at fara at royna eitt sindur tann dagin. Oliver og John skuldu fara á Bendingina. Kjartan var inni vestanfyri, meðan eg var eystanfyri. Har var fult av kullum niðurí, so har var gott at sita, men tað var nakað vátt av skræpu. Símun fyglaði so uppiá, meðan Kjartan og eg royndu við pilki. Annars var tað vanlig mannagongd hjá teimum, ið vóru uppi, fyrst at leggja fuglin frá sær, og so kasta hann niður, so hvørt sum plássið minkaði. Síðani gjørdu vit okkum klárar at fara tvørtur um Búgvan. Vit fóru gjøgnum Strikið á eystursíðuni, og línurnar vórðu kveilaðar í fimm, so hvør maður bar sín part. So komu vit inn móti Dranka, og av tí at dagurin var so nógv liðin, varð avgjørt at fara í Letikatl, sum altíð hevur verið fast tilhaldsstað hjá bjargamonnunum eftir lokið dagsverk. Har hvíldu vit okkum eitt sindur, og so løgdu vit okkum at sova. Eg var ungur, og eg minnist tað, at eg svav eina løtu. So fóru vit upp gjøgnum Gjógv. Har er turt og gott at ganga, so skølingarnir bitu seg ordiliga fastar í grótið. Vit komu so upp á eina hill, ið gekk eysturum, og har stóð ein vánaligur kongur. Jákup segði, at tá ið teir sigu niður undan Skørini, plagdi maðurin at sita við á sjálvari Skørini. Símun kom so uppaftur og sigur við meg: "Nú skalt tú sleppa niður á Skørina!" Eg fór so niður á Skørina og pilkaði har so leingi, sum eg fekk nakran. Vit fingu 1800 fuglar, men tað var ikki hildið at vera nógv, hóast vit bara vóru burtur í hálvan annan dag og ongan mat fingu upp. Fyrr kundu teir fáa eini 5000-7000 fuglar, og tá royndu teir eisini í fleiri dagar. Tá kom ofta víggja í eyguni og kinnklovarnar á fuglinum, tí hann hevði ligið so mikið leingi, men tað bilti ikki hjá okkum, tí vit vóru so stutt burtur. Seinastu ferð, ið teir hava verið í Búgvanum, var í 1972. Jógvan Nónsgjógv, f. 1931 greiðir soleiðis frá ferðini: Í 1972 bleiv so farið aftur í Búgvan. Teir, sum við vóru, vóru Árni Brattaberg og Sigurd Magnussen, úr Vági, Helgi Tórgarð, úr Havn, og Jógvan Nónsgjógv, frá Gjógv. Vit brúktu ein langan stranga og ein langan stiga. Tað tyktist at gangast rættuliga væl, men so kom stígur í, tí nervarnar á tí eina manninum tóku at svíkja. Hann var bert vanur við at síga niðureftir, so hetta var so fremmant fyri honum, at hann noyddist aftur í bátin í fylgi við einum av okkum. Beint uttan fyri Háls komu vit til eina gjótu, sum vit hildu vera nóg so vandamikla at fara tvørturum við bert einum manni at sita við. Vit høvdu ikki langa roynd, men fingu væl av fugli-o. u. 100-200 lomvigar. Undirløgubátur var Venus við Mads Joensen og Kristian Joensen. Her var so vakurt. Ein ryggur við einum høvdi vaks mestsum út úr berginum, og tað var gangandi út á hetta høvdið, og haðani hevði tú eitt frálíkt útsýni bæði oman- og niðaneftir. Nú er ryggurin lopin burtur, men høvdið stendur eftir, og nú er berg í millum ryggin og høvdið, so har er ógongt. Tað er lopið líka úr upsini og í sjógv. Ilt er at meta um breiddina á lopinum, men einastaðni millum 50 og 100 metrar av upsini og niðureftir eru farnir í havið. Hetta lopið hevur lagt eina heilt stóra urð eftir seg á Vestara Búgvabarmi og fjalir alt Inni á Hálsi-líka frá fastlandinum og út ímóti Búgvanum- og hevur sostatt gjørt Búgvan landfastan. Í góðum líkindum hevur tað borið til hjá smærri bátum at siglt innanfyri. Samband hevur verið millum Heimara- og Vestara Búgvabarm, men í vetur gjørdust teir sjálvstøðugir. Skal frágreiðingin um sambandið barmanna millum vera heilt neyv, so bar tað til-sum áður nevnt-at sigla innan fyri Búgvan, og tað bar nevnliga eisini til at ganga av Urðini Inni á Hálsi (á Heimara Búgvabarmi) og á Vestara Búgvabarm í gjøgnum eitt hol inni á fastlandinum (sjá myndasavnið). . Tað er ein ikki sørt løgin kensla at vita sær, at vit sigldu innan fyri Búgvan, vóru á Urðini Inni á Hálsi og gingu í gjøgnum holið av Heimara Búgvabarmi og á Vestara Búgvabarm. Hetta kemur nú eingin at gera okkum eftir (reyp), men myndirnar eru varðveittar, og tær eru eisini at síggja í myndasavninum. ---Tað sær út til at vera so mikið smátt grót í tí nýggju urðini, at tey ógvusligu høgættarbrimini hava óivað rættuliga góðar uppruddingarmøguleikar, men nær ið tað verður siglandi aftur innan fyri Búgvan, er (sum tey plaga at siga) ein góður spurningur----! Fleiri myndir: myndasavn-2009-Omanlop á Búgvabarmi desembur 2009 (ovara myndin er tikin í desember 2009 og tann niðara í juni 2009) Mangt kann stingast upp á fólk. Feðgarnir Herman og Absalon Eysturoy, saman við m. ø. Fróða Clementsen, hava sett sær fyri at koma sær upp á sjálvan toppin á okkara 188 metra steyrrætta drangi, Búgvanum. Absalon, Fróði og Herman "Ja, Herman kann finna upp á mangt", tók ein maður til og legði aftrat, "og hann er skjótur frá huga til verk"! Tá ið Herman so seinni kom til bíggjar og fortaldi um ætlanina, hoyrdust metingar frá ymsum vinklum: frá at bjóða lagnuni av til eina spennandi avbjóðing. Herman dugdi væl at greiða frá ætlanini, men tá ið hann so mestsum legði dent á, at Absalon, sonurin, hevði lært seg at klúgva (sum vit siga) í Danmark, var monnum ovboðið. Í døgunum 18.-20. juli 2006 fóru teir tríggir garparnir-Herman, Absalon og Fróði-aftur í Búgvan við tí greiða endamáli: at taka Búgvan. Tað var gott veður um morgunin tann 18., tá ið teir fóru úr Gjónni. Tað hevði regnað um náttina og út á morgunin, men seinni sleit í, og tá varð farið avstað við "Álkuni" hjá Kristiani í Gamla Pakkhúsi. Um náttina svóvu teir so í Bólinum ella hvíldu seg til dagin eftir, tá ið tað síðsta takið skuldi takast. Dagurin upprann við góðum líkindum, og heilt fitt av fólki-saman við einum sjónvarpsliði við Zachariasi Hammer á odda-fór á Ambadal og fylgdi við teimum tað seinasta pettið upp á toppin. Nú teir frammanundan høvdu borað sær kongar heilt upp ímóti Stóra Studningi, gekst heilt væl at koma upp hagar, ið teir endaðu dagin fyri. Teir vóru væl útgjørdir við góðari og nógvari útgerð. Tað tók sína tíð at fáa alt hetta upp á Smørklett og so víðari upp í Bólið, har teir skuldu húsast og sova. Týsdagurin royndist einki til veður–tað regnaði illa til tíðir–vánaligt bjargaveður-so tað var gott at sleppa undir ta bláu presendingina í Bólinum um dimmið. Hósmorgunin kl. 06.00 vóru teir vaktir av floytuni hjá Brimli, sum var komin vestur á Heimara Búgvabarm við myndafólki. Fínasta veður-í dag verður tað-í dag koma teir á toppin-nú verður Búgvin tikin. Teir vóru nú komnir so nær, at komu teir upp um tað bratta bergið-Stóra Studning-so er leyst og liðugt. Framvegis fínasta veður-onkur lítil mjørkaflóki-men Stóri Studningur var seigur at taka hjá teimum-uppeftir gekk tað tó, men sera spakuliga. Tímarnir liðu, tað tjúknaði samanum-fór at sirma-mjørkin fjaldi Búgvan-fór at regna-ja, oysregna. Fólkið á Ambadali fækkaðist í tali, nærum niður í einki-ringt lag-nei, teir koma ikki víðari-teir mugu bara gevast-vát skræpa á hellu-vandafult-treiskir eru teir-klokkan 19.20-nú tóku teir Stóra Studning-síðstu stóru forðing á leiðini-nú verður tað skjótt. Ja, tað var spurningurin, men afturíaftur komu teir so, og á svartari nátt vóru teir í Gjónni í øllum góðum. Tað gjørdist av sonnum ein drúgv og móðsom niðurkoma- og ikki vóru teir aftur í Gjónni fyrr enn í dimmmalættingini fríggjadegi- og enn er Búgvin ósigraður. . Ja, tað var spurningurin, men afturíaftur komu teir so, og á svartari nátt vóru teir í Gjónni í øllum góðum. At bæði Brimil og Tyrlan høvdu lagað tað soleiðis, at eitt sjónvarpslið-flótandi og flúgvandi-kundi avmynda henda túrin, tað setur Búgvan í fokus og fer at hava eitt søguligt virði, og tað eiga teir tøkk fyri. Jákup, skipari á Brimli Okkum eydnaðist at sleppa við Brimli og Tyrluni. Tað verður spennandi at "nærlesa" hesar myndirnar. Høvdu teir gomlu sæð og kunnað greitt frá!! Í øllum førum kunnu vit staðfesta, at Búgvatúrurin higartil hevur kastað ljós á Búgvan, birt lív í hann aftur og givið okkum virðismikið tilfar úr bjargasøguni. Tøkk eigi garparnir fyri tað, og vit ynskja teimum betri eydnu næstu ferð. Búgvin er tikin. Síðani 1913, 1914 ella 1915 hevur mannafótur ikki verið á toppinum, men 20.07. 07 broyttist søgan. So kimaði fartelefonin: "Hetta má vera heimsins vakrasta panorama!" Kropp á kroppi komu so hinir fýra honum á baki. Teir vóru: Herman Eysturoy, Fróði Samuelsen, Rasmus Eysturoy og Heini Hátún. á Smørkletti Hódagin kl. 13.00 vóru allir 5 komnir upp á Smørklett, og "undirløgubáturin" setti aftur kós móti Eiðisflógva. Tað, ið eftir var av degnum, arbeiddu teir seg uppeftir við allari útgerðini, og um náttina fingu teir sær ein blund í Bólinum. Fríggjadagin løgdu teir so til brots, og tað gekst væl upp til Stóra Studning-har teir endaðu í fjør-men so kom stígur í. Her fáa vit eitt lítið brot um tann allar seinasta túrin, sum forfedrar okkara gjørdu upp á toppin á Búgvanum. Jógvan sigur soleiðis frá: "Handlarnir vóru sannir mentanardeplar í gomlum døgum, og har var mangt og hvat at hoyra. Eftir at teir vóru uppi á toppinum á Búgvanum í 1892 og fingu hongt ketur upp, gjørdist tað sjálvsagt nógv lættari at koma koma upp á toppin. Dánjal Rasmus fortaldi, at tá ið teir vóru komnir uppá, sat Óli Andrias honum við, meðan hann seig niður vestan fyri á Búgvanum, og har drap hann sín fyrsta lomviga. Jógvan í Sámalsstovu var sostatt tann seinasti av teimum seks monnunum, ið lesti seg niður av toppinum fyri einum 92-94 árum síðani. " Búgvin er tikin aftur nú í 2007, og bragd tykkara hevur kastað nýggja ljósglæmu á Búgvan, og umrøðan vellir minnir fram um teir, ið undan tykkum gingu og søktu Búgvan fyri at lívbjarga sær og sínum. Heini, Herman, Absalon, Fróði og Rasmus Tit 5 hava framt eitt bragd. Tykkara avrik verður umrøtt, tá ið Búgvin er á skránni. Tit hava fingið "lív" aftur í tann gamla drangin. Tað verður sjón fyri søgn, tá ið tær spillivandi myndirnar koma á skíggjan, og Búgvin verður lagdur víðopin fyri alra manna eygum. Stóra tøkk fái tit fyri tað. Fleiri myndir: myndasavn-2007-Búgvin tikin 20-07-07. Heilsanir í gestabókini og viðmerkingar til myndirnar fløva.