Havi sitið og hugnað mær við skuggamyndum í sambandi við Hebron. Havi verið signaður og hugsaði, at kanska kundi tað eisini verið onkrum øðrum til signing. Fyrst eitt sindur um Hebron Ábram búsettist í Hebron og reisti HARRANUM altar har (1. Hann keypti tað at nýta til kirkjugarð (1. Mós. 23). Tá ið njósnararnir komu inn í Kána‘ ansland, kannaðu teir økið kring Hebron (4. Mós. 13.22, 28, 33). Sám. 2.3-4 og 5.3-5). Tað var eisini haðani, at Absalom gjørdi uppreistur móti Dávidi (2. Krøn. 11.5, 10). Týdningurin av navninum Hebron Hebron merkir at binda saman. Mós. 13.18). Eikilundir góvu lívd móti sólini. Mós. 13.18). At liva í sambandi við Harran er at vera tilbiðjari. 23.19). At liva í sambandi við Harran er at taka til okkara tað, sum hevur kostað okkum nakað. Dalurin rundan um Hebron Tað var úr trygga Hebrondalinum, at Jákup sendi Jósef longu leiðina, sum teir ikki vistu, fór at enda heilt niðri í Egyptalandi (1. Tindurin yvir av Hebron Tað var niðan á tindin beint yvir av Hebron, at syndarin Samson bar hurðar býportursins og báðar porturstólparnar. Minnir um stóra syndaberan, sum bar eina mangan størri byrði niðan á heyggin Golgata. At liva í sambandi við Harran er at vera yvir av Golgata. Sám. 3.27). At liva í sambandi við Harran er at vera røttumegin portrið. Grøvin í Hebron Dávid vildi æra minnið um Isboset og Abner við at jarða teir í Hebron (2. Sám. 3.32; 4.12). Kanska verður tað einaferð. Sum er, dugi eg bara nøkur fá hebraisk orð, kunnu helst teljast á einari hond–og tað røkkur ikki langt. Latið okkum–bara fyri at fáa eina hóming av, hvussu ríkt orðið er–hyggja at, hvussu tað er umsett í einari tilvildarligari bók í Gamla Testamenti. Tað var Harrans hesed ímóti okkum, sum fekk Hann at binda Seg til okkara. Latið okkum hyggja at nøkrum vælkendum brotum úr Gamla Testamenti, brotum, sum lýsa, hvussu Harrin vísir okkum hesed, og hvussu Hann vil, at vit vísa hvør øðrum hesed. HARRIN! Flutt til okkara, avspeglar tað, hvussu Harrin við hesed Síni hevur gjørt okkum part av familju Síni og bundið Seg til okkara. Í brotinum stendur, at Hann er ríkur í hesed. Hesed Harrans er nýtt hvønn morgun (Sorg. Vit eru væl sloppin, og tað er alt hesed Harrans fyri at takka. Hesed Hansara er ikki uppi enn, nei, tað er nýtt hvønn morgun. Har hongur einki gamalt agg við. Hoseas knýtir saman hugtøkini hesed og tað at hava kunnskap til Gud. At kenna Gud merkir, at vit vísa hesed. Ein sjálvfylgja, sum ikki er so løtt at føra út í lívið. Vit búgva í Suður-italia, í landslutinum Molise, uttan fyri býin Campobasso. Býurin var upprunaliga bygdur rundan um borgina Manforte, ið varð bygd ovast á eini høvd. Hetta var langt afturi í miðøldini. Kanska ein mynd av heiminum–ein stokkut hjálp, sum bara er fyri eina tíð, og síðan ikki nyttar til stórt annað enn at minna okkum á tað gamla. Borgir vóru ætlaðar, sum Paulus sigur í Seinna Korintbrævi 6.7: „… bæði til álop og verju“. Eg spurdi ein vin, hvat honum kom í huga, tá ið hann hugsaði um eina borg. Ein annar vinur hugleiddi: „Borgaraskapur okkara er í Himlunum gjøgnum sáttmálan, ið Jesus er borgsmaður fyri.“ Borgaraskapur, borgsmaður! Hatta er eitt ríkt hugtak, orðið borg! Tað ráddi um hjá fyrstu niðursetufólkunum at kunna verja seg. Hetta kann samanberast við støð her í Italia–eitt nú býin Campobasso–ið, sum nevnt, er bygdur rundan um eina borg ovast á eini høvd. Borgirnar í Sámuelsbókunum Tað var serliga, meðan Dávid flýddi undan Saul, at hann helt til í fjallaborgum. Onkuntíð var hann í fjallaborgunum í En-Gedi (24.1)–møguliga hava tær verið á Masadahæddini. Í Fyrru Sámuelsbók 23.14 er hann í fjallaborgunum í Zifsoyðimørk. Eftir at Saul var deyður, og Dávidi ikki longur tørvaði at goyma seg fyri honum, tók hann Zionsborg frá jebusitum, búsetti seg har og rópti hana Dávidsstað (2. Álopini fóru at halda á, og honum fór altíð at tørva borgir, støð, har hann og menn hansara kundu savnast og búgva seg til komandi bardagar. Borgin í Sálmunum „HARRIN er klettur mín, skansi mín, frelsari mín; Gud mín er klettur mín, sum eg søki mær skjól hjá, skjøldur mín, frelsuhorn mítt, borg mín!“ Sálmur 18.3 Tað stendur, at Dávid sang HARRANUM henda song, tann dag HARRIN hevði bjargað honum úr hondum alra fígginda hansara og Sauls. „Lovaður veri HARRIN,… miskunn mín og borg mín, vernd mín, frelsari mín, skjøldur mín og tann, ið eg søki mær skjól hjá…“ Sálmur 144.1-2 At Gud er miskunn og borg okkara, merkir, at vit hava ikki uppiborið at goyma okkum í Honum, men vit sleppa at gera tað, tí Hann er miskunn okkara. „HARRIN er hinum kúgaða ein borg, ein borg á neyðartíðum.“ Sálmur 9.10 Vanliga vóru fjallaborgirnar bara ætlaðar monnum, sum kundu vera um kongin og verja hann. Er tað ikki stórt? í Jeremiasi 11.5. Hann segði: „Amen, HARRI!“ tí hann visti, at Harrin veit altíð best. Tú fært mestsum kensluna av, at hetta var ein maður, sum ongantíð ætlaði sær at gerast profetur. Tí hvørja ferð eg tali, noyðist eg at rópa; undan yvirgangi og kúgan rópi eg; ja, orð HARRANS er vorðið mær til háð og spott líðilangan dagin.“ Tað kostaði honum nógv at siga Harranum ja, men hann gjørdi tað, tí hann tók Harran í álvara. 5.31): „Profetarnir“, segði hann, „profetera lygn, og prestarnir stýra eftir ráðum teirra–og fólk Mítt vil hava tað so!“ 11.3-5): „Tú skalt siga við teir: So sigur HARRIN Gud Ísraels: Bannaður veri tann maður, sum lurtar ikki eftir orðunum í hesum sáttmála, sum Eg beyð fedrum tykkara at halda, tann dag Eg leiddi teir út av Egyptalandi, úr jarnovninum! –Eg segði: „Hoyrið rødd Mína og gerið hetta, í einum og øllum so sum Eg áleggi tykkum! Og tí var tað, at hann segði: „Amen, HARRI!“ ið valla hoyrdist, teskað í djúpari sorg. Sagt av einum sundurknústum manni, sum visti, at fólkið, hann var so góður við, hevði uppiborið dómin, sum Harrin lýsti yvir tey. 16.13-14)? Hann minti tey um Jeremias. ———————-Og so gera vit tað eitt sindur persónligari. So líkt, at fólk hava lyndi at blanda okkum við Jesus. Nógvar slangur eru á Balabac, øll møgulig sløg. Onkur heldur kanska, at tað var ábyrgdarleyst at flyta við konu og børnum út á eina oyggj, har tað eru so nógvar slangur. Veit ikki. Tað er ikki av ongum, at fíggindi okkara er kallaður ormurin ella slangan. Hugsaði at luta nakrar slangusøgur, kanska tær kunna kasta ljós á eitt og annað í andaliga stríðnum. Úr skrivstovuni Skrivstovan hjá mær á Balabac var einar 20 metrar aftan fyri húsini hjá okkum. Kanska okkurt er, sum eg kann brúka. Síggi ein vanligan gaffil í grasinum–veit ikki, hvussu hann er endaður har. Eg taki hann, men gaflar nytta jú lítið, tá ið tað kemur til slangur, so eg blaki hann frá mær aftur og renni inn aftur á skrivstovuna eftir einari stong, sum eg møguliga kann nýta. –Og tað er ongantíð gott. Hann dugir alt ov væl at fáa søgur burtur úr øllum. Og tit kunnu ætla, at tað dámdi honum at fortelja um, hvussu eg hevði blakað ein gaffil eftir slanguni og so tuskaði inn aftur á skrivstovuna. Eg var ikki heima, tá ið hetta hendi. Hundurin hjá okkum hevði snoddað seg fram til eina slangu og vardi fyri, so hon ikki slapp til rýmingar. Cathy og arbeiðsgentan hjá okkum sóu tað. Okkum dámar ikki slangur. Ikki løgið, at slangan er mynd av hinum ónda. Harrin vil, at vit skilja, hvussu vandamikil hann er. Ein dagin, eg komi gangandi, síggi eg, beint har eg skal traðka, part av einari slangu á veg yvir um gøtuna. Hvørki høvd ella hali sást, bara miðjan. Høvdið og halin vóru fjald í síða grasinum hvørjumegin gøtuna. Vit vita, at hann kann loypa á okkum, men vit vita ikki hvaðani. Tað fyrsta, vit lesa um ormin, er í Fyrstu Mósebók 3.1: „Men ormurin var snildari enn øll onnur dýr á markini…“ Fyrstu ferð, vit flugu úr Palawan til Manila, hevði onkur sníkt nakrar slangur við sær umborð. Trygdarviðurskiftini vóru ikki so strong tá sum nú, og hesin hevði goymt tær í einari kurv og sett kurvina undir stólin. Maðurin fekk fatur á slangunum og koyrdi tær aftur í kurvina, men flogskiparin var ikki blíður. Síðsta, eg sá til henda góða mannin, var, at meðan vit fóru úr flogfarinum, stóð hann og bíðaði, til myndugleikarnir komu at tosa við hann. Hendingarnar umborð á flogfarinum minna okkum á vandan at halda, at vit kunna loyva hinum ónda „umborð“ og hava tamarhald á honum. Økið sunnan og eystan fyri Balabac hevur gjøgnum øldirnar verið tiltikið–og er tað enn í dag–fyri sjórænaravirksemi. Alt til fyri okkurt um hundrað árum síðan var støðan so hættislig, at ikki bar til hjá fólki at búgva fram við strondini, tey máttu búgva inni í frumskóginum. Lat meg eisini nevna, at sjórænaravirksemið á Balabacleiðini er ikki líka ógvusligt sum tað, ið føroyingar í uttanlandasigling hava upplivað fram við Afrikastrondini. Skjóta teir ikki ávaringarskot, leypa sjórænararnir á, og tá er endin ikki góður. Ein dagin kom ein fremmandur maður og spurdi, um eg kundi trekkja eina tonn. Tað varð eitt satt vónbrot, har var einki sjórænaraligt við manninum. Latið okkum spola 2000 ár aftur eftir, flyta okkum til Miðalhavið og geva Paulusi orðið (2. Kor. Vandin var ikki so stórur sum fyrr, men hann var har enn. Børnini hildu at tey vistu, hvussu ein sjórænari átti at síggja út. Gera vit ikki ofta sama feilin? Hví útsetti Paulus seg fyri at koma í vanda av sjórænarum? Boðið at fara stendur enn við. –Og vandarnir? Jú, teir eru har enn. Orðið „abbi“ kemur jú als ikki fyri í Skriftini. Jú, so er, men hóast orðið „abbi“ ikki kemur fyri, so lesa vit um nógvar abbar í Skriftini, og so er tað eisini tað–misskiljið meg ikki–at viðhvørt mugu vit abbar troka okkum fram 😊. Feðgarnir hava verið dugnaligir menn. Enos var sonur Set. Samanhangurin í fyrstu kapitlunum í Fyrstu Mósebók bendir á, at Ádam abbi livdi eitt lív í samfelagi við Harran, og at tað sama var satt um sonin Set og abbasonin Enos. 5.25-32) Metúsalem er kendur fyri at náa hægsta aldur, sum nakar nakrantíð hevur nátt–heili 969 ár. Fyridømi abbans sást aftur í abbasoninum. Ábraham abbi og abbasynirnir Esau og Jákup (1. Jákup var øðrvísi. Vit lesa meira enn einaferð, at hann slapp sær undan við at lúgva. Jákup arvaði hendan sama veikleikan og førdi hann víðari til sínar egnu synir. Tað skuldi verið natúrligt hjá Ábrahami at fylgt í fótasporum teirra, men her hendi nakað, sum broytti alt. Mós. 48.8-16) Jákup visti einki um, at Jósef livdi, og enn minni, at hann átti nakrar abbasynir í Egyptalandi. –Jósef leiddi teir tá yvir til hansara, og hann kysti teir og tók teir í favn. Fimta Mósebók 4.9 Skrivað hevur Jógvan Júst Rasmussen Vit vóru og vitjaðu Ryan og Erik. Tey hava givið okkum tvær fittar ommu- og abbadøtur, Elsy og Emmy, føddar í september. Áhugavert, hvar tankarnir kunnu fara, tá ið tú lurtar eftir eini talu. Fleiri túsund hava mist síni nærmastu, og tað er bara partur av sorgarleikinum. Fleiri hava verið sjúk, fleiri hava mist, og fleiri eru endað í umstøðum, sum ikki eru til at bera. Millum annað segði hann frá einum húski, har koronasmittan hevði ført til, at maðurin hevði mist arbeiðið, og børnini máttu vera heima og ganga í skúla yvir Zoom. Hon yvirlivdi, men nú sita tey oman á alt annað við einari stórari sjúkrahúsrokning. Tey standa í longum røðum fram gjøgnum salin, og bonkirnir, ið vanliga verða nýttir til møtini, standa fram við borðunum. Tú hoyrir tey heingja jakkar og frakkar á akslatrøini, meðan tey stillisliga og hjartaliga ynskja hvør øðrum gott nýggjár. Eliesar var altíð sera hugtikin av Ísrael og Harrans afturkomu, og tað var hann eisini hendan morgunin. Tað vil siga, at hann fór at koma aftur heilt skjótt–hetta var jú ársskiftið 79-80. Eitt dømi, um hvussu høgt hann gekk upp í hetta. „Fimm ár,“ sigur Eliesar. Ættarliðið, sum upplivdi, at Ísrael aftur gjørdist tjóð í 1948, upplivdi ikki Harrans afturkomu. Lukas 12.45 sigur frá tænara, sum fór at siga í hjarta sínum: „Harri mín drálar at koma!“ Tað er meira enn bara at vænta, har er spenningur í. * * * Og so eitt rend aftur á morgunmøti. Skrivað hevur Jógvan Júst Rasmussen Farið varð undir hóskvøldsmøtini síðst í trýssunum, og mær vitandi hava tey verið síðan uttan steðg. Mín aldursbólkur byrjaði at koma á hóskvøldsmøti eini fimm ár eftir, at tey byrjaðu. Tað er fyri næstan hálvtrýss árum síðan, afturi í farnu øld. Flestu teirra, sum longu vóru partur av hóskvølds-innbúgvinum, hava helst verið ov óbúgvin til at leggja seg eftir at fáa okkum at kenna okkum vælkomin. Vanligu møtini gjøgnum vikuna byrjaðu klokkan átta, men ikki hóskvøldsmøtið, tað byrjaði klokkan nýggju. Pallurin var fullur av ljóðførum og leidningum, elektriskt orgul, klaver og gitarar. Tað vóru vit von við frá sunnudagsskúlanum og Zarepta, men ikki frá vanligu møtunum. Onkuntíð vóru tað menn aðrastaðni frá. Vanligur siður var eisini, at ung byrjaðu og endaðu við einum versi og bøn. Afturtrá ella ikki, vit merktu altíð, at gott samband var millum tey eldru og teir, sum høvdu ábyrgd av hóskvøldsmøtunum. Minnist einaferð Kaj Johannesen talaði. Hann byrjaði við at lesa alt Seinna Timoteusbræv. Tað var hasin denturin á Orðið og týdningurin at vera í Orðinum, sum eyðkendi alt samkomuarbeiðið, eisini hóskvøldsmøtini. Minnist eina talu hjá Poul Færø, har hann segði frá, tá ið hann var smádrongur úti á Toftum, at ein genta skuldi greipa fisk, men hon tímdi so illa. Meðan hon soleiðis greipar, rópar hon: „Tað eru trettan fiskar eftir, og trettan er eitt stakt tal. Hann segði, hvussu hann stríddist við hugburð sín móti teimum, og hvussu Harrin hevði mint hann á tað, sum Opinberingin 2 sigur um fyrsta kærleikan. Kanska er tað hóskandi at enda við 2. Tim. 3.14-15: