Á og Dugni hava vunnið Grønu virðislønina frá Tórshavnar Kommunu Grøna virðislønin frá Tórshavnar kommunu verður latin persóni, stovni ella fyritøku, sum á onkran hátt hava gjørt eitthvørt umhvørvisvinarligt átak, verkætlan ella annað, sum er umhvørvinum at frama. Í ár varð Grøna virðislønin latin Á-samtakinum og Dugna fyri teirra samstarvsátak, Láninet. Endamálið við hesi láninetinum er at minka um nýtsluna av plasti. Láninetini eru keypsnet hjá Á-handlunum, seymaði úr endurnýtslutilfari, sum eru sniðgivin og tilvirkaði á Dugna. Láninetini eru við til at minka um nýtsluna av plasti i Føroyum, og hetta hevur stóran týdning fyri okkara umhvørvi. Hettar er ein ómetaligur stórur heiður! Vit eru sera fegin og rørd, ikki bara fyri virðislønina, men eisini um góðu móttøkuna, ið Láninetini hava fingið, hettar er nakað heilt serstakt–sigur nevndin í Á-samtakinum og Dugni. Hettar er aðru ferð, at vit í Á-samtakinum vinna Grønu virðislønina frá Tórshavnar Kommunu. Fyrstu ferð var í 2017, og tá vunnu vit hana fyri appina Too Good To Go, ið skal minka um matoyðsl. Samstarvsátak Dugni hevur fingið spennandi uppgávu frá Á-samtakinum at framleiða láninet til Á-handlarnar í Føroyum. Láninet eru keypsnet, seymað úr endurnýtslutilfari, sum eru sniðgivin og tilvirkað á Dugna. Saman við Á-samtakinum ynskir Dugni at minka munandi um nýtsluna av plasti. Tilgongd Við uppgávum sum láninet hevur Dugni veruligar uppgávur til fólkini á Dugna. Tilfarið skal vaskast, strúkast, klippast, seymast, prentast og pakkast, áðrenn tað verður koyrt út í Á-handlarnar. Ígjøgnum uppgávur sum hesa verður arbeiðið á Dugna skipað. Tilgongdin er at geva fjølbroyttar arbeiðsuppgávur hóskandi orku og førleikar. Menniskjaligt tilfeingi–Tilfar Tað liggur ein vakur boðskapur í láninetinum, endurnýtslu og nýnýtslu sum heild. Tilfar og menniskju hava rætt til nýggjar møguleikar. Tilfeingið í okkum menniskjum og tilfeingið í tilfari kann blóma av nýggjum, um tað fær møguleika til tess–júst tað, sum spírin í búmerkinum hjá Dugna avmyndar. Júst hetta er søgan aftan fyri láninetini. Øll eru tey ymisk og serstøk. Nøkur teirra hava fortíð sum tjøld á G-festivalinum, dúkar á Hotel Hafnia, gardinur í fjálgum heimi niðri á Reyni o. s. fr. Felags fyri tey øll er, at tey hava fingið nýtt endamál og nýtsluvirði. Við samstarvsátakinum láninet hjá Á-samtakinum og Dugna fáa bæði tilfar og menniskju nýggjar møguleikar at blóma, virka og vera til. Hvat er Dugni? Dugni er ein sjálvsognarstovnur, sum hevur til uppgávu at skipa fyri arbeiðsvenjing, endurbúgving og umskúling til fólk, sum ynskja stuðul til at koma í arbeiði ella útbúgving. Kjarnuvirksemið er, saman við tí einstaka, at finna og menna førleikar. Tann einstaki fær møguleika at venja arbeiðsevnir og byggja á styrkir og møguleikar. Dugni er á Hjalla, við Áir, á Kambsdali og í Klaksvík. Bundin frukt- og grønmetisnet Nógv góð átøk eru gjørd fyri at minka um ovurhondsstóru nýtsluna av plasti, og nú er enn eitt átak komið undan kavi. Vit kenna øll hesar tunnu plastposarnar til frukt og grønmeti, ið skrædna fyri eitt gott orð. Nú vilja Á-handlarnir vísa á annan valmøguleika, nevniliga bundnir posar, ið Dugni hevur sniðgivið! Dugni hevur pakkað uppskriftina saman við einum noða upp á 50 g, ið eru restir av tógvið, ið Dugni fær inn í teirra endurnýtslu uppi á Hjalla. Posarnir, ið uppskriftin og noða eru pakkað í, eru gjørdir úr gomlum Kvinnubløðum og Á tilboðsbløðum. Á handlarnir fara at hava hesar posar til sølu í komandi viku. Dugni er ein endurbúgvingarstovnur, hvørs endamál m. a. er at royna arbeiðsevnini hjá borgarum, ið eru vinnutarnaðir, og at skipa fyri arbeiðsvenjing. Spennandi samstarv við Dugna Vit mugu øll stremba eftir at gerast grønari, og í hesum sambandi fóru vit í Á fyrr í mánaðinum í eitt spennandi samstarv við Dugna, har vit saman leggja dent á endurnýtslu og umhvørvi. Fyrsti liður í samstarvinum millum Á og Dugna er at royna at endurnýta okkara tilboðsbløð. Í gjárkvøldið avgjørdi Tórshavnar Kommuna at lata Á-handlunum Grønu virðislønina 2017. Virislønin verður latin fyri appina Too Good To Go, ið er við til at minka um matoyðsl. Grøna virðislønin hjá Tórshavnar kommunu verður latin stovni, virki, felagi, bólki ella einstaklingi, sum á onkran hátt hevur gjørt eitt hvørt umhvørvisvinarligt átak, verkætlan ella annað, sum er umhvørvinum at frama. Við appini ynskja Á handlarnir at minka um matoyðsl og harvið eisini minka um CO2 útlátið. Hettar er sera týdningarmikið fyri umhvørvið. Harumframt hava Á handlarnir stimbra undir eina hugburðsbroyting, ið er týdningarmikil, tá ið tað kemur til matoyðsl hjá okkum øllum. Frá í dag av kunnu fólk fara til handils við fartelefonini og samstundis vera við til at minka um matoyðsl. Tað ljóðar einfalt, og tað er tað eisini, tí í dag riggar appin Too Good Too Go í Føroyum. Appin ger tað lættari fyri brúkaran at keypa mat, sum annars vildi verið tveittur burtur av handlunum–altso matvørur, ið ikki eru seldar áðrenn seinasta søludag. Men hvar kemur appin inn í myndina? Jú, tú keypir posan á appini og rindar beinanvegin, fert til handilin, vísir kvittanina á telefonini, og síðani fært tú posan heimvið. Skjótt, lætt og ómakaleyst. Nevndin í FFM hevur á hvørjum ári latið eina serliga virðisløn til ein føroyskan lýsara, fyritøku, persón ella stovn, sum nevndin metur hevur gjørt eitt serstakt arbeiði innan marknaðarføring í farna árinum. Eitt frambrot, sum vit sum fakfólk, meta skal heiðrast. Eitt frambrot, sum vit ikki meta brúkarin dugir eins væl at seta fingurin á og virðismeta sum vit í vinnuni kunnu og eiga at gera. Hetta er samstundis ein handilsfyritøka, ið av egnum eintingum er farin frá“ keyp 3 fyri prísin av 2” sølupolitikkinum til heldur at geva øllum kundum lut í goðu tilboðunum–líkamikið hvussu stórur innkeypstørvurin er. Handilsfyritøkan var eisini millum tær fyrstu, ið byrjaðu at seta prísin niður á vørum, ið skjótt ganga út. Ofta verður eisini bjóðað ókeypis frukt til barnsligar kundar og ofta verða serligt atlit víst teimum veikastu brúkarunum í samfelagnum. Tað ljóðar einfalt, og tað er tað eisini, tí í næstum verður tað lættari fyri føroyingar at keypa mat, sum annars vildi verið tveittur burtur av handlunum. Tað vil siga matur, sum handlarnir ikki fáa selt áðrenn lokadag. Sum fyrsta fyritøka í Føroyum, eru Á handlarnir farnir at samstarva við fólkini handan appina Too Good To Go, ið er ein app, sum gevur brúkaranum møguleika at keypa alskyns matvørur fyri spottprís, av tí at handlarnir ikki náa at selja vørurnar, áðrenn seinasta søludag. Longu í 2015 byrjaði herferðin móti matoyðsli. Tá fóru handlarnir frá mongdartilboðum og yvir til stykkjaprís, soleiðis at kundin ikki noyddist at keypa ávísa nøgd av eini vøru fyri at fáa tilboðsprís. Næsta stigið á leiðini var at sleppa undan vørum, ið blivu burturbeindar, tí tær ikki náddu at blíva seldar innan lokadagin. Samstarvið millum Á handlarnar og Too Good To Go er byrjað, og væntandi verður appin klár hjá føroyingum at brúka um fáa vikur. Kvinnur gera mest fyri at minka um matoyðsl Hettar verður millum annað staðfest í fyrstu føroysku kanningini um matoyðsl, ið Á handlarnir hava latið gjørt. Ongi tøl eru at finna um matoyðsl í Føroyum, tess vegna vantar ein ítøkilig vitan um hettar evnið. Niðurstøðurnar skulu eftir ætlan geva eina ábending um, hvussu umfatandi trupulleikin viðvíkjandi matoyðsli er í Føroyum. Á handlarnir vóna, at úrslitini frá kanningunum verða hent amboð, ið kunnu fáa okkum at síggja trupulleikan í røttum høpi, og samstundis byrta undir eina hugburðsbroyting. Fyrsta kanningin vísir m. a., at tað, ið oftast endar í skrellispannini er breyð og viðskeri. Spyr. fo hevur gjørt kanningina og tað eru 400 fólk í Føroyum, ið eru blivin spurd. Úrslitini frá fyrstu kanningini kunnu síggjast á matoydsl. fo