Tann, kirkja, sum hevur hvítusunnu sum føðingardag, byrjaði gerning sín tann dagin, tá halgi andin kom yvir ápostlarnar. Og slit hevur ikki verið í síðan. Ápostlarnir vóru orðum Jesu lýdnir, teir fóru út og boðaðu fólki um Frelsaran og gerning hansara. Og nú vit hátíðarhalda føðingardag kirkjunnar, er hóskandi at dvølja júst við henda okkara elsta kristna fundarstað. Søgan er henda: Rómverjar jagstraðu tey kristnu, sum tí í loynd savnaðust til ákallan og bøn. Í niðastu flónni undir Klæmintskirkju er bønhús teirra funnið. Hesa kirkju løgdu normannar í oyði, tá teir gjørdu innrás í 1000-árunum. Eftir hesa oyðing vórðu toftirnar fyltar við múrsteinsbrotum og nýttar sum grund undir eini nýggjari kirkju, sum enn stendur uppi. Tann elsti parturin av bygninginum er sostatt sløk tvey túsund ára gamal og er fjúrtan metrar undir verandi gøtuhædd. Mangir bygningar eru rapaðir ella skeiklaðir, tekjur sjúnkaðar og súlur brotnaðar og verið liggjandi. Italiumenn hava ongantíð verið fyri at beina burtur alt gamalt og illa farið. Bygt hevur verið aftrat skaddum húsum ella eisini oman á tey. Soleiðis er Klæmintskirkja bygd á múrarnar av gomlu kirkjunum. Grót er fylt í tær minni haldbæru rustirnar og útmúrarnir nýttir sum grund undir næstu hædd. Forngrevstur í Klæmintskirkju Jarðarmunurin er eisini sjónligur, tá ein ber San Clemente saman við Colosseum. Og at býurin eisini er‘ lyftur upp’ síðan verandi Klæmintskirkja var liðug í tólvtu øld, sæst av umstøðunum kring kirkjuna. Fyrr gingu fólk upp eina trappu, tá tey fóru til messu, í dag ganga tey niður eina trappu. Forngrevsturin í Klæmintskirkju byrjaði í 1857. Um hetta mundið var stórur áhugi fyri fornfrøði, og hann rein eisini við Mullooly–hví stungu tveir hálvbogar seg upp gjøgnum gólvið í kirkju hansara? Hví stóð navnamerkið (monogrammið) hjá Jóhannesi páva II í marmorkórinum, mitt í kirkjuni, tá hesin pávin var deyður 535 og ikki var farið undir at byggja hesa kirkjuna fyrr enn 1108? Og hví lá gamla Colosseum so langt niðan fyri hinar partarnar av bygda økinum her um leið? Kirkjan frá fjórðu øld varð grivin undan, eins og partar av tí rómverska byninginum frá fyrstu øld niðast. Her helt tann nú frælsi, kristni trælurin Klæmint (Clemens) fyrstu, loyniligu prædikur sínum í teim døgum, tá tey kristnu vórðu jagtrað. Klæmint var fyristøðumaður hjá teimum kristnu og gjørdist pávi ár 88 sum Clemens I. Hjá okkum er klæmintsmessa 23. november, og hon er vígd minninum um henda pávan. Eftir øllum at døma hevur hann skrivað tað brævið, ið rópt verður Fyrra Klæmintsbræv, og er frá árinum 96. Um Klæmint sjálvan eru nógvar halgisøgur. Sagt verður, at hann endaði dagar sínar við at vera blakaður í havið við einum akkeri umn hálsin. Klement monne os vinteren bringe «verður tikið til í einum gomlum álmanakkaversi. Latíniska navnið Clemens merkir» hin mildi «. Sum rómverjum vant Faðir Mullooly hevði fingið spurning sín svaraðan. Tá grivið varð í hesari toftini, varð eisini komið eftir, hví áneyðir høvdu verið fyri at byggja nýggja kirkju. Múrar og súlur høvdu fingið skaða av jarðskjálvta. Fyrst hevði verið roynt at umvæla við at byggja stuðulsmúrar kring tær súlur, ið mesta skaða høvdu fingið. Skaðar eftir jarðskjálvta kundu bøtast aftur, men móti normannum formáddu rómverjar sær lítið. Aftur varð leitað til gomul ráð–sum rómverjum vant. Teir rivu tekjuna niður og fyltu grót í gomlu kirkjutoftina. Stúttur og skorður máttu setast í tømdu toftirnar, undir gólvið í kirkjuni, so at ikki alt skuldi sjúnka. Grótfyllan hevði hildið gólvinum uppi. Mullooly og de Rossi múraðu ein heilan‘ skóg’ av tigulstúttum upp, og tær fylla í dag høvuðsskipið í kirkjuni frá fjórðu øld. Og har rennur framvegis vatn. Gitt verður, at tað vellir út úr einari keldu undir jørð, ella eini ókendari vatnveiting (akvadukt), sum fólk í gamla Róm fingu drekkivatn úr. Men tað eydnaðist Nolan at veita vatnið burtur úr toftini við at grava ein tunnil út í gomlu búrennuna,‘ cloaca maxima’, ið rennur fram við Colosseum. Og framvegis er ikki greitt, hvat bønhúsið hevur verið nýtt til, áðrenn Klæmint saman við trúarfeløgum sínum leitaði sær hagar til gudstænastu. Hetta lítla kapellið er bygt eftir mikla eldsbrunan í 64. Tað sæst m. a. av, at skot er millum bæði húsini. Teir siga okkum, hvør samfelagsstætt her hevur verið. Húsið er bygt av stórum royðugróti meðan grannahúsið er bygt av vanligum tigulsteinum. Her hava fleiri húski búleikað, men síðst í aðru øld hevur húsið verið halgidómur hjá mithratilbiðjarum. Tvey hundrað ár eftir at Clemens pávi var deyður, kundu tey kristnu tæna Harranum í friði og náðum. Hjúklað varð mikið um minni frá teirri tíðini, tá tey kristnu vórðu jagstrað og pínd. Samkomustøð teirra fyrstu kristnu vórðu varðveitt. Gomul gudatrúgv–eitt nú mithradyrkanin–varð forbjóðað, og prestarnir í San Clemente tóku gamla grannahúsið. Tann niðasta hæddin varð fylt upp, og í teimum rúmum, Mithra hevði verið tilbiðin, løgdu prestarnir nú grund undir‘ apsis’ (hálvkringluta eysturgalvsatbygningin) til ta kirkju, sum farið varð undir at byggja fá ár undan. Týdningurin, ið kristindómurin fekk–í mekt og mæti–lesist í ymsu brigdunum í bygningsverkinum og skreytbúnum í San Clemente. Loftið var vanligt bjálkaloft. Haraftrat varð bygt tað kleystrið, sum munkarnir enn eru í, og ein garður kring um kirkjuna. Ikki fyrr enn í átjandu øld varð kirkjan víðkað til gomlu útmúrarnar. Í nógvum havnarbýum eru kirkjur vígdar honum: Í London Saint Clement Danes og í Aarhus verður dómkirkjan longu í 1195 nevnd Sankt Clements Kirke. Klæmintsmessa hevur verið hildin tíðliga í kristnu tíðini í Norðurlondum. M. a. sigur Anton Degn frá, at í kristnirætti Jóns erkibiskups Reyða, sum allur var galdandi frá 1277 til trúbótina, finnast høgtíðir, og millum teirra er so eisini klæmintsmessa (23/11). Báðar hesar sundurbýtingarnar eru at finna í álmanakkanum hjá okkum, soleiðis, at vetrarhálvárið byrjar 14. oktober–á veturnáttum–men fyrsti vetrardagur er á klæmintsmessu, 23. november. Tá byrjar vetrarfjórðingsárið. Hetta at vetrarfjórðingsárið byrjar og 23. november er fyrsti vetrardagur, er eldri enn tann kristna tíðarrokningin og tað kristna klæmintsmessuhaldið. Tað er ivaleyst gamalt í Føroyum og hevur, sum navnið sigur, við seyðahaldið at gera. Viðvíkjandi veðurlambsmessu kann vera lagt aftrat: Tað, sum er hongt upp av skurðinum, t. d. á veturnáttum, er gott at eta sum ræst á veðurlambsmessu. (Kelda: Axel Tórgarð. Dagar og nøvn í álmanakkanum) Sum haldari fært tú atgongd til alt tilfar í blaðnum á netinum, umframt tíðindi. Trýst á "Tekna hald" og skráset teg