Ein partur av Føroyum er longu dottin niðurímillum, meðan aðrir partar av landinum stríðast og hanga á ytsta liði á fingrunum. Hendan avbjóðandi veruleikan verða vit mint á umleið fjórða hvørt ár, tá politikarar á rundferð kring landið tekkjast veljarunum og fáa innlit í veruleikarnir í ymsu pørtunum av landinum. Og er hetta helst eisini høvuðsorsøkin til at hesin avbjóðandi veruleikin afturvendandi verður tikið við, tá samgonguskjøl verða orðaði. Gamla andstøðan feldi undanfarna valskeið afturvendandi lemjandi kritikk yvir samgonguna, sum tá sat við valdið, við uppáhaldi um at virðini í samfelagnum vórðu býtt út til tey fáu, og ikki út til breiðu fjøldina. Veljarin tykist hava tikið undir við hesum uppáhaldi, tí á Løgtingsvalinum í september 2015 vann andstøðan valið og valdið. Uppgávan og ábyrgdin av at býta virðini í samfelagnum varð flutt á aðrar hendur, á aðra landsstýrissamgongu. Avbjóðingar kring landið! Hóast gongdin í samfelagnum sum heild er og hevur verið góð hesi seinastu árini, og fólkatalið í landinum sum heild er methøgt, so er myndin ikki eins spennandi í øllum pørtum av landinum. • Partar av landinum hava stórar avbjóðingar við skeivari gongd í fólkatalinum–ikki minst um hugt verður eftir gongdini í fólkatalinum yvir eitt longri áramál (eins og vanligt er!) • Talið av kvinnum í burðarførum aldri (15-49 ár) minkar støðugt í útjaðaraøkjunum (og er t. d. í Suðuroynni minkað við 33% seinastu 30 árini) • Føðitíttleikin er lægri í útjaðarøkjunum enn í landinum sum heild • Burðaravlopið er eisini lægri í útjaðarøkjunum enn í landinum sum heild • Hækkandi miðalaldurin hevur stóra ávirkan á útjaðaraøkini, við ávirkan á bæði tørvin á eldraøkinum, á kommunalar tænastur og tilboð til børn og ung, og ikki minst á frítíðar- og ítróttarlívið (Har tað t. d. í 1990 bar til at manna fýra vaksnamanna fótbóltslið í Suðuroynni, er manning til gott og væl eitt lið í 2017) • Arbeiðsloysið er hægri í útjaðaraøkjunum enn í miðstaðarøkinum, ikki minst millum ung, sum hava trupult við at sleppa inn á arbeiðsmarknaðin at gera sær arbeiðsroyndir og forvinna nakrar krónur. • Tað er stórur munur á inntøkugrundarlagnum hjá borgarum í útjaðaraøkjunum samanborið við í miðstaðaranum. • Útbúgvingarstøðið hjá fólki í útjaðaranum er lægri enn í miðstaðarøkinunum, m. a. av teirri orsøk, at tað eru ov fá størv til útbúgvin fólk uttanfyri miðstaðarøkið. Í stuttum so verður landið–hóast landið er lítið og stuttar fjarstøður eru millum økini–spakuliga skilt sundur í eitt A-lið og eitt B-lið; skilt sundur í miðstaðarøkið og útjaðaraøkir. Sundurskiljing sjálv er sum so onki nýtt, men frá tí at B-liðið serliga fevndi um útoyggjarnar, so eru fleiri størri økir í landinum eisini spakuliga við at gerast partur av B-liðnum. Hava óvanliga nógv virðir at býta! Júst nú er tíðín, tí vit hava so heilt óvanliga nógv virðir at býta! Tað er at fegnast um, at Eysturoyar-tingmenninar, Bill Justinussen, Kári P. Højgaard og Magnus Rasmussen, nú hava sett hol á kjakið um hvussu virðini í samfelagunum skulu býtast–har økisspurningurin verður ein týðandi partur av viðgerðini. Men tað er avgerandi, at viðgerðin ikki bara kemur at fevna um eitt snevurt kjak um at flyta almennar stovnar, tí spurningurin um menning kring landið fevnir um so nógv meiri enn kjak um at flyta almennar stovnar úr miðstaðarøkinum. Landsstýriðssamgongan hevur sett á politiska skrá einar javnari Føroyar, nú málið verður tikið upp í Løgtinginum, er at taka ábyrgdina í álvara og seta veruliga gongd á arbeiði at skapa einar javnari Føroyar!