Í okkara eygum sá brúgvin ikki út av nógvum, men hon helt. Eru vit ærlig, mugu vit viðganga, at ofta hava vit gjørt okkum sek í júst hesum, at vit heingja okkum meira í at trúgva enn Hann, sum trúgvin snýr seg um. Vit heingja okkum meira í tað, sum vit hava gjørt, enn tað, sum Hann hevur gjørt. Vit mugu bara vera varin ikki at grunda frelsuna á nakað, vit hava gjørt. Báðar hasar grundirnar eru skeivar, tí tær botna báðar í tað, sum vit hava gjørt, ikki í tað, sum Kristus hevur gjørt. Mong, sum ikki minnast, nær tey komu til trúgv, høvdu viljað, at tey kundu havt okkurt upplivilsi, okkurt, tey kundu hugt aftur á og sagt, at tá og tá bleiv eg frelst ella frelstur. Hasin hugburðurin vísir, hvat hendir, tá ið vit grunda frelsuna á nakað, sum vit hava gjørt ella eiga at gera, heldur enn á Kristus og tað, sum Hann hevur gjørt. Gott at minnast, at evangeliið snýr seg ikki fyrst og fremst um tað, sum Gud fer at gera fyri okkum, um vit verða frelst, men um tað, sum Hann longu hevur gjørt fyri okkum. Tað snýr seg ikki fyrst og fremst um tað, sum fer at henda í hjørtum okkara, um Hann kemur inn, men um tað, sum hendi úti á Golgata. Eg hoyrdi einaferð ein talara lýsa hetta við trúnni og frelsuni á henda hátt: „Hugsa tær fyrstu páskirnar. Hin spyr: „Men tit hava einki páskalamb, og har er einki blóð smurt á trænum yvir durunum og durastavunum hjá tykkum?“ Hin ristir bara við høvdinum og sigur: „Nei, tað síggi eg onga grund at gera, eg havi líka nógva trúgv, sum tit, og tað er jú tað, sum telur.““ Og so spurdi talarin: „Hvør teirra, halda tit, varð bjargaður undan oyðaranum?“ Men vit mugu eisini minnast, at tað er eins ómøguligt at liva tað andaliga lívið, um vit hava kvett sambandið við onnur trúgvandi, sum tað hevði verið at gjørt tað, um vit høvdu kvett sambandið við Gud. Efesusbrævið 3.14-19 Paulus biður, at tey, hann skrivar til, (og eisini vit), skulu styrkjast við kraft í innvortis menniskjanum. Tá ið tað hendir, fær Kristus alt at siga í hjørtum okkara; vit vera rótfest og grundfest í kærleika og vera við øllum hinum heiløgu ment at fata og kenna, hvussu stórur kærleiki Hansara er. At vera partur av henni merkir, at vit skilja, hvussu nógv okkum tørvar hvør annan. Tað er hetta, sum alt Efesusbrævið snýr seg um. 10. vers í 1. kapitli sigur, at Gud er í dag í ferð við at: „savna alt til eitt í Kristusi, tað, sum í Himlunum er, og tað, sum á jørðini er.“ Tá ið vit so koma til seinnu helvt av brævinum, vísir hann, hvussu gerandisdagur okkara eigur at lýsa hetta sama. Var tað ein áminning, hevði tað verið so lætt bara at melda pass, alt ov høgt. At tað er partur av eini bøn, merkir, at tað snýr seg ikki um, hvat vit megna, men hvat Hann megnar. Á italskum eru orðini rótfest og grundfest í Efesusbrævinum 3.18 „radicati“ og „fondati“. At vera radikalur er at vera tengdur at rótini. Gevur meining, at italska umsetingin sigur „radicati“, har føroyska sigur „rótfest“. Gevur meining, at italska umsetingin sigur „fondati,“ har føroyska umsetingin sigur „grundfest“. Og sjálvandi er tað jú ikki myndin, sum Paulus hevur í huga, tá ið hann tosar um at vera rótfest og grundfest. Tá ið tað er sagt, so haldi eg kortini, at tað liggur nakað í hasum orðunum, sum vit møguliga hava lyndi at gloyma. Tað fyrra er bíbilskt, hitt ikki. Kærleikin, sum hann tosar um her, er ikki ullintur, sukurdryppandi kærleiki, men kærleiki, sum ger mun. Kærleiki, sum er rótfestur og grundfestur í øllum tí, sum Efesusbrævið snýr seg um. Tað er tað, sum tað merkir at vera rótfestur og grundfestur í ongum minni enn kærleika Guds. https://betesda. fo/wp-content/uploads/2021/08/zach-reiner-hW11fwjzVfA-unsplash-scaled. jpg17072560Anna Simonsenhttps://betesda. fo/wp-content/uploads/2018/11/Betesda-logo 2. pngAnna Simonsen 2021-08-13 20: 26: 282021-08-13 20: 26: 29 Radikal og fundamentalistisk á ein bíbilskan hátt „Lovaður veri Gud og Faðir Harra okkara Jesu Krists, Hann, sum hevur signað okkum við allari andaligari signing, í hinum himmalska, í Kristusi,“ Efesusbrævið 1.3 „Lovaður veri Gud og Faðir Harra okkara Jesu Krists, sum eftir stóru miskunn Síni hevur endurføtt okkum til livandi vón við uppreisn Jesu Krists frá hinum deyðu–til óforgeingiligan, ódálkaðan og ófølnandi arv, sum tykkum er goymdur í Himlunum,“ Fyrra bræv Pæturs 1.3-4 Eg var í einum fátækrabýlingi í Manila, umgirdur av fátækdømi so ræðuligum, at tú skalt hava sæð tað fyri at trúgva tí. Allir føroyingar eru millióningar í eygum teirra, sum búgva undir slíkum umstøðum. Sjálvandi ikki–og tó, andaliga, er hatta ikki júst tað, vit ofta gera? Havi hoyrt onkran sagt, at Gud hevur sett okkum so høgt, at einasti mátin, hann hevði kunnað sett okkum hægri, hevði verið við at innlimað okkum í tríeindina, og tað ber jú ikki til. Við øðrum orðum–tað ber Honum ikki til at seta okkum hægri og díkja okkum undir við meira signingum, enn Hann longur hevur. Ein kendur bíbliulærari, sum æt Lewis Sperry Chafer, segði: „Í náði Síni bjóðar Gud okkum signingar, sum aldri kunnu broytast, og sum eru til øll. Tað er tað sama við okkum. Hoyra vit Kristusi til, kunnu vit ikki vera fátæk, sama hvussu umstøðurnar síggja út. Harrin vil, at vit skulu vita, hvør støða okkara er í Kristusi. Hetta er at liva í ljósinum av, at vit eru signað við allari andaligari signing í hinum himmalska. Ikki at liva í ljósinum av, hvørji vit eru, merkir ikki, at vit missa signingarnar, vit fáa bara ikki notið tær. Onkur hevur sagt: Sonurin bleiv ongantíð eitt svín, um hann ikki kom heim, men gøðingarkálvurin hevði blivið ein kúgv. Vit lesa um bátar, sum mundu sokkið, tí teir vóru óhóskandi til Jesus. Og at døma eftir, hvussu tað gekkPæturi handa dagin í Lukas 5, so hóskaðu hann og Jesus ikki so væl saman. –Tíbetur er hatta ikki øll søgan. Tú skuldi hildið, at Pætur var glaður og vildi hava Jesus við hvønn dag, men so var ikki. Pætur skilti, at hann var ov syndafullur at vera nær námind Jesusi, at hann var ikki skikkaður at vera saman við so heiløgum manni. Tí segði hann (Luk. Gørnini Ætlaði at koma við nøkrum hugleiðingum afturat um gørn, bátar og Pætur. Men eftir at eg byrjaði at skriva um gørnini, sá eg, at her fór at ikki verða pláss til øll trý, so vit avmarka okkum til gørnini. Gørnini brúkt Evangelistarnir siga um gørnini, at tey vórðu sett út (Luk. 1.19) og skolað (Luk. 5.2). Har er nógv at taka av. 4.21 Mark. 1.19). Hatta er eitt ríkt orð „at bøta“. Í Efesusbrævinum 4.12 er tað umsett at gera onnur fullkomin. Í Lukas 6.40 er tað umsett at vera fulllærdur. Í Rómbrævinum 9.22 er tað umsett at vera til reiðar. Hebrearabrævið 13.21 sigur: „Hann geri tykkum fullkomin…“ Seinna Korintbræv 13.11 sigur: „… verðið fullkomnir…“, og Fyrra bræv Pæturs 5.10 sigur: „… Hann skal fullkoma… tykkum…“ Tað er høpisleyst at nýta gørn og ikki bøta tey. Á sama hátt er tað skilaleyst ikki at bøta okkum. Teir fáa nógv, tá ið Jesus kemur uppí. „… skildir frá Mær kunnu tit einki gera.“ Jóhannes 15.5 Tað fiskaveiðurnar ikki hava í felag: Í Lukas 5 skrædnaðu gørnini, ikki í Jóhannes 21. „Tú skalt seta Levitarnar til at standa fyri vitnisburðartabernaklinum og øllum amboðunum í tí og øllum, ið til tað hoyrir; teir skulu bera tabernaklið og øll amboðini í tí…“ (4. Mós. 8.23-26) Tað vóru levitarnir, sum skuldu bera tabernaklið og alt, sum har til hoyrdi. Og at teir skuldu gevast, tá ið teir vóru 50, merkir, at teir máttu orka uppgávuna. Í Nýggja Testamenti er einki aldursmark, fyri nær vit kunna byrja, ella nær vit skulugevast. Samkomurnar høvdu verið illa fyri, var tað ikki fyri alt tað, tey gera, sum eru undir 25 og yvir 50. Eg havi hoyrt onkran samanborið lívið við fýra ársfjórðingar. Tvær hendingar í sambandi við Dávid, koma mær í huga. IKKI BÚGVIN TIL UPPGÁVUNA Tann fyrra er um, tá ið Ahima’ az vildi sleppa at siga Dávidi, at Absalom var deyður (2. Tú kanst koma við gleðiboðum ein annan dag, men í dag hevði tú ongum gleðiboðum komið við, við tað at sonur kong er deyður.“ Sám. 21.15-17). Dávid hevði enn nógv at geva, men ikki úti á vígvøllinum. Og týdningarmikið er, at tey eldru skilja, nær tíð er at lova øðrum framat. Og so tað týdningarmiklasta, at tey í levitaárunum skilja týdningin í at trína fram og bera byrðarnar og ikki bíða, til tey eru ov gomul. Og at tey yngru lata seg vegleiða av teimum eldru. Hetta vóru duravaktararnir í Levitaflokkinum.“ Onkur hevur sagt, at tað andaliga lívið er eitt áhaldandi lýdni. 13.21)–vóru fyri falli, tá ið tey møttu trongd og atsókn fyri orðsins skuld. Hugsaði, at vit kundu hugt at, hvat tað innibar, at teir vóru duravaktarar, at teir stóðu við Kongaportur, fyri eystan, og at teir líka enn standa har. Duravaktarar Templið hevði duravaktarar, tað var ikki opið fyri almenninginum. Tað neiliga er, at vegurin til Gud var enn ikki opin, hetta var jú áðrenn Golgata. Við Kongaportur, fyri eystan Kongaportrið var á eystaru síðu tempulsins. Tað var kallað Kongaportur, tí tað var bara opið, tá ið kongarnir komu og fóru. Tvey brot úr Ezekiel gerast sera livandi í hesum samanhanginum: „Nú fór hann aftur við mær at Ytra Portri halgidómsins, tí, sum eystureftir vendi; tað var stongt. 46.1-2 Tað verður hildið, at Jesus kom inni gjøgnum hatta portrið, tá ið hann pálmasunnudag kom inn í staðin, og fjøldin rópti (Mark. 11.9-10): „… Hosianna á hæddini!“ Múrað uppíella ikki, so vita vit, at ein dag fer hin sanni Kongurin at koma og aftur fara inn um hatta portrið. –og líka enn Ymsar útleggingar eru, hvat orðingin „og líka enn“ merkir, men hvussu er og ikki, so vita vit, at hetta vóru menn, sum vóru duravaktarar í langa tíð. Hetta vóru duravaktararnir í Levitaflokkinum Uppgáva levitanna var at vera um tað heilaga. Ver um tað heilaga. Helt, at eg skuldi luta onkrar av viðmerkingunum hjá honum. Eg havi sett tað eitt upp eitt sindur øðrvísi enn Ironside gjørdi, men tankarnir eru teir somu. Lat meg stutt nevna, áðrenn vit kava inn í bókina, at nakað av tí besta, eg eri komin fram á um bók Ezra, eru nakrar talur hjá Karl Jóhan á Vatnsoyrum. Er hatta ikki júst tað, sum eigur at eyðkenna okkum, sum kalla okkum fólk Guds? Í fyrstu seks versunum í hesum kapitlinum lesa vit um, tá ið Elisa fekk øksina at flotna. Brotið fekk tankarnar at leita aftur til eina stevnu, sum eg var á einaferð. „Profetalærisveinarnir søgdu við Elisa: „Ov lítið rúm er til okkara, her sum vit sita hjá tær.““ „Loyv okkum at fara til Jordan…“ Áin Jordan er ein mynd av at tora at fylgja Harranum. Elias royndi á sinni Elisa við at ráða honum til ikki at koma við sær til ánna Jordan. Áin Jordan er ein mynd av reinsan. Áin Jordan er ein mynd av at fara niður í dalin. „Niður í dalin, Jesus, fari eg við tær.“ Teir virdu fólk við myndugleika. Teir arbeiddu sum eitt lið. „Men ein teirra segði: „Gott á teg, kom tú við tænarum tínum!“ „Hann fór so við teimum; og táið teir komu at Jordan, fóru teir at fella trø.“ Hann bleiv ikki við at høgga, eftir at øksarhøvdið datt av. Tíverri er tað júst tað, vit andaliga hava lyndi til at gera. „Øksarhøvdið“ (kraftin) er ikki okkara, vit hava lænt hana. Týdningarmikið at fara aftur har, vit mistu kraftina. Áhugavert, hvussu ofta vit lesa um Elisa, at hann „koyrdi okkurt í“. Í Seinnu Kongabók 4.40 lesa vit, at maturin í einum potti var eitrandi. Hatta er ofta tað, sum Gud ger. Hann koyrir okkurt í, sum ikki var har áður. Mynd av trúnni. Tað hevði nyttað lítið, um lærisveinurin bara hevði staðið har og gløtt. Hann mátti rætta hondina út og taka hana upp. Alt meðan filistararnir háðandi vanærdu tað, teir sóu. Vanliga vóru skjøldirnir salvaðir við olju. Salvaði skjøldurin minnir um Saul, Guds salvaða (1. Orðið salvaður kann eisini umsetast smurdur. Skjøldirnir vóru gjørdir av viði og máttu tí smyrjast regluliga við olju, bæði so teir kundu vera nýtiligari, og eisini so lættari var at halda teir reinar. Nú lógu teir har dálkaðir við blóði, gloymdir og til ónýttu, ongin smurdi teir longur. Ei undur í, at Dávid var sundurbrotin av sorg. Tað var eingin orsøk, at tað skuldi enda soleiðis. Saul kundi verið komin aftur til Harran. 1.19-27): „Prýði títt, Ísrael, liggur dripið á heyggjum tínum–á, at hetjurnar skuldu falla! Sigið ikki frá tí í Gat, kunngerið tað ikki á gøtunum í Askalon–so ikki Filistaradøturnar fara at frøast, døtur hinna óumskornu at rópa av gleði! Gilboafjøll! Saul og Jónatan, elskuligir og mildir í lívinum, skiltust ikki heldur í deyðanum; kvikari vóru teir enn ørnir, sterkari enn leyvur. Á døtur Ísraels! Grátið um Saul, sum klæddi tykkum fagurt í purpur, og sum setti gullstás á klæði tykkara! Tú vart mær hjartans kærur; kærleiki tín var mær undurfullur, meiri enn kvinnukærleiki. –Á, at hetjurnar skuldu falla, hervápnini ganga til grundar!“