FYLG ÁRSINS SKUNDMÁLUM–Hvat hava vit skrivað fyri, og hvat er nýtt í málunum? DAGFØRING, 21. JUNI 2018: trýstið á Trump forseta riggar. Í gjár skrivaði Trump forseti undir ein sáttmála, sum bannar at skilja børn og foreldur at, tá tey søkja friðskjól á markinum millum Meks iko og USA. Loysnin hjá honum er tó ein stórur trupulleiki. Tí nú skal øll familjan setast í varðhaldsstøðir. Hetta er bert ein nýggjur háttur at revsa foreldur og børn, sum søkja eftir vernd. Migrant–og flóttafólkafamiljur skulu verða viðfarin á menniskjaligan og virðiligan hátt. Tí biðja vit tykkum um at halda á fram við at skriva undir, so vit framhaldandi kunnu arbeiða fyri, at tey yvir 2000 børnini, sum longu eru vorðin skild frá foreldrum sínum, kunnu verða førd saman aftur skjótast gjørligt. Verið við at berjast fyri, at viðurskiftini í amerikanskum friðskjólarstøðum lúka altjóða og ríkisásetingar/krøv. Í løtuni seta amerikanskir myndugleikar familjur í varðhald á markinum millum USA og Meksiko. Yvir 2000 børn eru vorðin skild frá foreldrum sínum. Tey skulu førast saman aftur í stundini. Ein likin ljóðupptøka av grátandi børnum, sum júst eru skild frá foreldrunum við markið millum Meksiko og USA, hevur ført vreiði við sær kring allan heim. Á upptøkunum hoyrist ljóðið frá einum barni, sum við grátandi rødd rópar eftir pápa sínum. Síðan hoyrist ein marknavørður siga á sponskum:“ Vit hava eitt heilt kór her. Vit vanta bara ein kórleiðara.” Børnini á ljóðupptøkunum eru bara nøkur fá av teimum umleið 2000 børnunum, sum síðan mei mánað eru vorðin skild frá foreldrum sínum á markinum millum Meksiko og USA. Í somu løtu standa foreldur og familjulimir teirra til at verða víst burtur til londini, tey upprundaliga flýddu frá, og har lív teirra kunnu vera í vanda–uttan at vita, um tey nakrantíðs síggja børn síni aftur. Skipaði skilnaðurin av familjum hjá Trump-stjórnini var ein liður í at hera amerikonsku innflytingarreglurnar. Tað merkir, at tey, ið fara yvir markið, skulu rættarfylgjast. Av tí at børn ikki verða rættarfylgd, verða børnini sett í varðhaldsstøðir, til tey kunnu koma á barnaheim ella verða koyrd til familju í USA. Teir sálarløstir og skaðar, sum fylgdu við, tá amerikanskir myndugleikar skildu familjur, var einki minni enn torturur. Tað er í stríð við menniskjarættindini. Sambært Altjóða og ríksislóg er USA bundið at verja tey mennisku, sum søkja um friðskjól í landinum. Skriva undir og hjálp við at støðga tortur af teimum menniskum, sum søkja um fríðarskjól í USA júst í løtuni. Vit mæla Trump forseta til at verða skjótur at tryggja fylgjandi: før tær familjur, sum eru sundurskildar, saman aftur skjótast gjørligt støðga áhaldandi og varandi varðhaldinum av familjum, sum koma til USA við børnum Syrg fyri, at umstøðurnar í teimum amerikansku friðskólarstøðunum lúka altjóða og ríkis ástingar/krøv. SKRIVA UNDIR HER Eg krevji, at Trump forseti og amerikansku myndugleikarnir í stundini føra tær familurnar saman aftur, sum eru sundurskildar, sum avleiðing av nulltoleransu-politikkinum hjá stjørnini. Les meira um úrslitini frá 2017 her Tað eru eingir vinnarar av HM, fyrr enn Oyub Titiev, aktivistur er leyslatin 14. juni 2018 Tann russiski menniskjarættindaoddamaðurin Oyub Titiev stendur til at fáa 10 ára fongsulsrevsing orsakað av tillgjørdum ákærum um, at hann hevði marihuana í síni varðveitslu. Í eini tíð, har Russland førir seg fram sum vert fyri HM, vísir Amnesty hina síðuna av medaljuni. Nevnliga tí skipaðu kúganina av menniskjarættindaaktivistum í landinum. Í byrjanini av 2018 varð 60 ára gamli Oyub Titiev, leiðarin av russiska menniskjarættindafelagsskapinum Memorial, steðgaður av løgregluni, tá hann koyrdi bil. Løgreglan helt fast um, at tey høvdu funnið ein posa av marihuana í bilinum. Oyub greiðir frá, at posin varð lagdur har uttan hansara vitan. Um Oyub verður dømdur, stendur hann til at fáa 10 ára fongsulsrevsing. Memorial er eitt netverk av felagsskapum, sum seta sjóneykuna á menniskjarættindabrot í Russlandi. Oyub hevur arbeitt fyri felagsskapin í næstan 10 ár. Áðrenn hetta undirvísti hann í ítrótti í einum skúla og stovnaði eitt boksifelag. Hann var sera stoltur av felagnum, og hann fylgdi væl við menningini hjá sínum næmingum. Harmiliga komu nakrir av hansara fyrrverandi næmingum í vápnaðu hereindina hjá loysingarflokkinum og vórðu dripnir í teimum Kekenisku kríggjunum. Tað var kanska ábyrgdarkenslan hjá Oyub fyri teimum, sum gjørdi, at hann gjørdist menniskjarættindaaktivistur, sigur arbeiðsfelagi hansara Aleksandr Cherkasov. Í 2009 varð ein av teimum, sum starvast hjá Memorial burturfluttur og dripin. Arbeiðið hjá Memorial í Kekenia mátti steðga og leiðarin hjá felagsskapinum flýddi orsakað av hóttanum móti honum og hansara familju. Oyub tók við, sum leiðari av felagsskapinum. Hann gav løgfrøðiliga hjálp og greiddi frá brotum á menniskjarættindi. Umframt tað hevði hann samrøður við offur, sum høvdu verið fyri píning og harðskapi og húsfólki hjá teimum, sum vórðu burturflutt í krígnum. Tann Kekeniski forsetin Ramzan Kadyrov hevur við jøvnum millumbilum hótt tey, sum starvast á Memorial orsakað av teirra arbeiði fyri menniskjurættindum. Har hevur m. a. sagt, at tey eru“ fíggindar hjá fólkinum og statinum”. Bert ein mánað áðrenn Oyub varð handtikin, ákærdi tann Kekenski formaðurin fyri lóggávutingið tey, um arbeiða m. a. í felagsskapum, sum ikki arbeiða fyri stjórnir, at vera orsøkin til tey altjóða revsitiltøkini, sum Kekenia er bundið av. Málið hjá Oyub er enn eitt dømi um, at teir russisku myndugleikarnir knúsa øllum atfinningum við hóttanum og uppfunnum revsigerðum. Skriva undir og hjálp okkum at fáa rættvísi fyri Oyub Titiev og onnur menniskjarættindaoddafólk í Russlandi. Vit heita á teir russisku myndugleikarnar beinanvegin og treytaleyst at lata Oyub Titiev leysan. Teir russisku myndugleikarnir kunnu ikki halda áfram við at ræða og vera eftir øllum kritikarum, so at tey tiga. Vit geva Putini reytt kort. Tað eru eingir vinnarar í Russlandi, fyrr enn menniskjarættindaoddafólk eru vard og frí til at arbeiða ótarnað og uttan ótta fyri revsitiltøkum. Vit krevja, at Putin: Beinanvegin letur Oyub Titiev leysan og sleppur øllum ákærum móti honum Fram til leyslatanina tryggjar, at Oyub Titiev ikki verður píndur Beinanvegin ger eina óhefta og munagóða kanning av handtøkuni hjá Oyub Titiev og av álopunum á hini starvsfólkini á Memorial og tryggjar, at tey sum eru sek verða sett til svars fyri tað, tey hava gjørt. SKRIVA UNDIR HER Góði Putin Vinarliga lat Oyub Titiev leysan og syrg fyri, at hann ikki verður píndur, tíðina áðrenn hann verður leyslatin. Ger eina óhefta kanning av handtøkuni hjá Oyub og av álopunum á starvsfólkini í Memorial. Ein av trimum geva úrslit. Sostatt eru tíni sms boð við til at bjarga lívum. Henda mánaðin eru liðin 11 ár, síðan Ísrael setti tann ólógliga stongsilin av Gaza-geiranum í verk. Tí minna vit ísraelska forsætisráðharran, Benjamin Netanyahu, á, at tíðin er búgvin at taka stongsilin av aftur. Skriva undir fyri at vísa palestinum, sum liva avbyrgdir í Gaza, samhug. Síðan 30. mars 2018 hava ísraelskir hermenn og sníkiskjúttar dripið meira enn 100 palestinar umframt sært aðrar í túsundatali. Í minsta lagi 12 av teimum dripnu vóru børn. Hetta hendi í sambandi við mótmælistiltøk fram við girðingini millum Gaza og Ísrael. Palestinarnir mótmæltu tí ólógliga land-, loft- og havstongslinum. Millum mótmælisfólkini var fótbóltsspælarin Mohammad Khalil Obeid. Ísraelskir hermenn skutu hann í bæði beinini, tá ið hann mótmælti friðarliga nærindis tí ísraelska markinum. Skotini hava endað hansara yrkisleið sum fótbóltsspælari, og hann má nú undir skurð fyri at sleppa á føtur aftur. Hendingin fór fram í sambandi við eitt mótmælistiltak tann 30. mars at mótmæla stongslinum av Gaza. Mohammad tók upp við bakinum vendum móti markinum, og upptøkan vísir løtuna, tá ið hann varð skotin. Eftir upptøkuni at døma stendur hann í einum avsíðis øki, langt frá girðingini, og er eingin hóttan ímóti teimum ísraelsku hermonnunum. ” Vit vildu hava boðskapin út til allar felagsskapir, tjóðir og ríkisleiðarar, so at tey síggja, hvat vit fara ígjøgnum, tí eingin hevði góðtikið tað nakra staðni í verðini,” sigur hann. Misnøgdin kom í hæddina tann 14. mai í ár, tá ið tann amerikanska sendistovan, á 70 ára stovningardegnum hjá tí ísraelsku tjóðini, varð flutt til Jerusalem. Bara henda dagin lógu 59 palestinar eftirá. Í Amnesty síggja vit tað sum eitt dømi afturat um, at Ísrael brúkar alt ov ógvisligt vald móti mótmælisfólkum, sum ikki eru nøkur beinleiðis hóttan. Undir tí ólógliga stongslinum av Gaza er frælsið hjá íbúgvunum at flyta seg munandi avmarkað. Farleiðin úr Gaza til Ísrael er avmarkað til tað, sum ísraelski herurin kallar heilt serlig neyðsynjarørindir. Tí eru tað mestsum bara fólk við bráðfeingis heilsutrupulleikum og týðandi palestinsk vinnulívsfólk, sum sleppa fram við stongslinum. Stongsilin hevur stórar avleiðingar fyri fólkið í Gaza. 70 prosent av íbúgvunum eru flóttafólk, og Ísrael sýtir teimum at fara heim aftur. Aftur at tí hava tey mongu kríggini havt við sær, at undirstøðukervið er vánaligt, heilsuskipanin afturúrsigld og búskapurin uppsteðgaður. Fólk í túsundatali hava bráðtørv á at koma undir læknahond uttan fyri Gaza-geiran, har ísraelar ofta sýta teimum atgongd. Og sjúkrahúsini í Gaza hava ikki umstøður og orku til at hjálpa teimum, sum hava tørv á hjálp. Sum hersetingarvald hevur Ísrael eina skyldu at tryggja, at tann grundleggjandi tørvurin hjá tí vanliga fólkinum er nøktaður. Ísraelsku myndugleikarnir skulu beinanvegin taka tann ólógliga stongsilin av og gevast at revsa alt fólkið í Gaza undir einum. Altjóðasamfelagið má gevast at látast ikki at síggja tey ræðuligu mannarættindabrotini, sum hvønn dag fara fram í Gaza. Hevur skund: Bjarga deyðadømdu Nouru 25. mai 2018 19 ára gamla Noura Hussein Hamad Daoud úr Sudan varð herfyri dømd at verða hongd fyri at hava beint fyri sínum neyðtøkumanni. Søgan byrjaði, tá ið Noura bara 16 ára gomul varð tvingað at gifta seg. Hon royndi at flýggja og helt í trý ár til hjá eini skyldkonu, til pápin lumpaði hana til at koma heim aftur. Fyrstu ferð maður Nouru neyðtók hana, fekk hann tveir beiggjar hjá sær og eitt systkinabarn at halda henni ímeðan. Hon hevði ongan hug at vera kynsliga saman við einum manni, sum hon ongantíð hevði viljað giftst við–so hann neyðtók hana. Aðru ferð hann neyðtók Nouru, royndi hon at verja seg við einum knívi. Maðurin doyði av løstunum. Tá ið Noura fór til familjuna hjá sær at siga teimum, hvat ið var hent, fór pápin beina leið til løgregluna við henni, og øll familjan vendi henni bakið. Rætturin hevur dømt Nouru seka í tilætlaðum morði, hóast talan var um sjálvverju í einum noyðsluhjúnabandi, tá ið hon bara var tannáringur. Dómarin dømdi hana eftir eini avoldaðari lóg, sum ikki roknar neyðtøku í hjúnabandinum fyri brotsverk. Sorgarsøgan hjá Nouru er bara eitt av nógvum dømum um ágangin hjá tí sudansku stjórnini á rættindini hjá kvinnum og gentum. Krev, at teir sudansku myndugleikarnir: beinanvegin ógilda deyðadómin hjá Nouru Hussein Hamad Daoud geva teimum linnandi umstøðunum í málinum gætur og føra eitt rættarmál, sum lýkur altjóða krøv uttan at brúka deyðarevsing seta tilmælini í barnasáttmálanum í verk og broyta hjúnabandslógina, so at lógaldurin fyri hjúnaband verður hækkaður úr 10 upp í 18 ár Kinesiskur aktivistur í lívsvanda 23. mai 2018 Tann 53 ára gamli kinesiski aktivisturin, Huang Qi, hevur halgað lívið til at varpa ljós á mannarættindabrot. Brotini verða skjalfest á heimasíðuni 64 Tianwang. Hann er nú í fongsli, har hann verður píndur. Heilsustøðan hjá honum var frammanundan vánalig, men píningin ger hana enn verri og setur hann í lívsvanda. Kinesiski Huang Qi er álvarsliga sjúkur, og heilsan er versnað munandi, síðan eitt lið av løgreglumonnum handtók hann í heiminum í novembur 2016. Ein mánað seinni frætti familjan, at hann var handtikin fyri at hava” kunngjørt ríkisloyndarmál”. Sambært ákæruni skal hann sambært tveimum kinesiskum mannarættindaheimasíðum hava lagt eitt skjal frá Mianyang kommunu á heimasíðuna hjá sær. Skjalið lýsti Huang Qi sum eitt mið fyri eini harðari kós móti aktivistum, sum starvaðust fyri heimasíðuna 64 Tianwang. Tað var ikki fyrr enn eftir hetta, at stjórnin við afturvirkandi gildi flokkaði skjalið sum topployniligt og brúkti hol í lóggávuni til at fella hann. Ikki fyrr enn átta mánaðir eftir handtøkuna fekk Huang Qi samband við sakførararan hjá sær. Hann greiddi sakføraranum frá hendingum í fongslinum, har hann hvønn dag í fleiri vikur varð noyddur at standa til avhoyringar millum fýra og seks tímar. Við hesum royndu myndugleikarnir at trýsta hann til at játta seg sekan. Seinni greiddi hann sakføraranum frá, hvussu eisini aðrir fangar gjørdu seg inn á seg eftir boðum frá einum av fangavørðunum. Familjan hjá Huang Qi ber ótta fyri, at hann kann doyggja hvørja løtu orsakað av vantandi læknahjálp. Eftir at hava vitjað hann í fongslinum greiddi sakførarin 85 ára gomlu mammu Huang Qu frá støðuni. Hon skrivaði síðan í eini dagføring á tí sosiala miðlinum WeChat: Kroppurin á Huang Qi, serliga beinini, er sera hovin. Huang Qi hevur nevniliga eina kroniska nýrasjúku, sum kann gera, at nýruni ganga fyri, um hann ikki fær tær níggju tablettirnar, sum honum tørvar um dagin. Aftur at tí hevur hann vatn í høvdinum og eina hjarta- og lungnasjúku. Kemur hann ikki skjótt undir læknahond, er vandi fyri, at hann doyr. Hetta er ikki fyrstu ferð, at vit síggja eitt mál sum hetta. Í hesi løtu sita eisini tíggju aðrir journalistar, sum arbeiða fyri 64 Tianwang, í fongsli. Stjórnin roynir við skipaðum átøkum at teppa atfinningarsamar journalistar. Eitt nú vórðu fimm journalistar handtiknir í 2014, eftir at blaðið hjá teimum hevði skrivað eina grein um eina loyniliga evnafrøðiliga verksmiðju. Eftir fimm mánaðir við átakinum fyri Unity 5, sum Amnesty-stuðlar um allan heimin tóku lut í, eru tey fimm nú leyslatin. Standa vit saman, kunnu vit eisini geva Huang Qu frælsið aftur. Saman kunnu vit leggja trýst á teir kinesisku myndugleikarnar, so at hann verður leyslatin og kemur í viðgerð. Huang stovnaði í 1998 ta fyrstu kendu heimasíðuna fyri rættindaeftirlit í Kina. Heimasíðan sigur frá mannarættindabrotum og klagum um stjórnina. Arbeiðið hjá Huang við ríkisjournalistikki er vorðið fagnað við altjóða virðislønum, m. a. tveimum frá felagsskapinum Reporters Without Borders, sum gav 64 Tianwang virðislønina fyri fjølmiðlafrælsi í 2016 og Huang sjálvum virðislønina fyri netfrælsi í 2004. sleppa Huang Qi leysum beinanvegin og treytaleyst, um teir ikki føra haldgóð prógv fyri, at hann hevur framt eitt lógarbrot, sum verður viðurkent á altjóða stigi geva Huang Qi regluliga og óavmarkaða atgongd at læknahjálp, tá ið hann biður um tað geva Huang Qi eina rættvísa rættargongd í samsvari við altjóða krøv, um teir velja at halda fram við málinum síggja til, at Huang Qi ikki verður píndur ella illa viðfarin á annan hátt seta eina óhefta kanning í verk av málinum hjá Huang Qui, eisini eina læknakanning við støði í frásøgnunum um píning og aðra ringa viðferð sleppa Huang Qi at síggja familjuna 4. mai 2018 Í hesi løtu sita tíggju lesandi undir hægri útbúgving í Turkalandi fongslað, tí at tey tóku lut í einum friðarligum mótmælistiltaki at mótmæla krígnum í Sýria. Við at skriva undir kanst tú heita á myndugleikarnar um at sleppa teimum leysum. Tann 19. mars tóku nøkur lesandi á Boğaziçi-universitetinum lut í einum friðarligum mótmælistiltaki at mótmæla hernaðarligum tiltøkum hjá Turkalandi í Afrin í Sýria. Stutt eftir bankaði løgreglan uppá hjá teimum á miðjari nátt og handtók tey á staðnum. Turkiskir dómstólar leggja tey undir at” tala søkina hjá einum yvirgangsfelagsskapi”, og tey eru í vanda fyri at verða dømd fimm ára fongsul, tí at” myndir vísa, at tey lótu munnin upp á ein hátt, sum bendir á, at tey róptu herróp.” Sum aftursvar til mótmælini, og til at tey lesandi vórðu afturhildin, segði Erdogan forseti:” Vit fara at finna hesi yvirgangslesandi og gera tað, sum krevst.” Seinni legði hann afturat:” Kommunistlesandi, yvirgangsfólk og landsfíggindar skulu ikki hava rætt til at útbúgva seg á universitetinum.” Mamma ein av teimum lesandi skilur einki av útsøgnunum hjá Eordogan:” Tey hava ongantíð grýtt ein stein og ongantíð hildið á einum vápni, tíansheldur einum pinni. Tey eru øll ímóti kríggi og ímóti vápnum. Hvussu kanst tú kalla tey yvirgangsfólk?” Tann turkiska lóggávan móti yvirgangi verður brúkt til at køva friðarligar og loyviligar atfinningar. Støðan hjá mannarættindaverjum í Turkalandi er tí hættislig. Men standa vit saman um at hjálpa teimum, sum verða órættvíst fongslað, kunnu vit geva teimum frælsið aftur. Saman kunnu vit leggja trýst á teir turkisku myndugleikarnar, so at tey tíggju lesandi kunnu verða leyslatin og halda fram við lesnaðinum sum higartil. Rætturin at savnast friðarliga og gera vart við sína hugsan er vardur eftir bæði turkiskum og altjóða rætti–tí skulu lesandi latast leys beinanvegin. Skriva undir í seinasti lagi tann 17. mai 2018 og vís teimum lesandi tín stuðul. Vit senda tí turkiska løgmálaráðharranum, Abdülhamit Gül, allar undirskriftirnar við teldupostinum niðanfyri. Tess fleiri vit eru, tess størri verður trýstið á myndugleikarnar. Teldupostur til Abdülhamit Gül løgmálaráðharra Góði ráðharri Eg heiti á teg um beinanvegin og treytaleyst at sleppa teimum tíggju fongslaðu lesandi á Boğaziçi-universitetinum í Istanbul leysum. Tey lesandi eru bara fongslað fyri at taka lut í einum friðarligum mótmælistiltaki og fyri brúka sín rætt til talufrælsi og til at savnast friðarliga–í samsvari við bæði turkiska og altjóða lóggávu. Tey lesandi skulu ikki vera fyri fyrisitingarligum revsiatgerðum, men eiga at sleppa at halda fram við lesnaðinum sum higartil. Eg heiti á teg um at bera so í bandi, at eingin lesandi í framtíðini verður kannaður ella lógsøktur fyri at hava tikið lut í hesum friðarligu mótmælistiltøkunum. Blíðar heilsur HVÍTARUSSLAND: UNGUR MAÐUR FONGSLAÐUR OG AVBYRGDUR EFTIR SÚKKLUÁTAK 13. apríl 2018 Tað var í sambandi við eitt súkkluátak í Minsk í oktobur 2016, at tann hvítarussiska løgreglan handtók tann 23 ára gamla Dzmitry Paliyenka. Hann varð seinni dømdur tvey ára fongsul. Nú avbyrgja fangavørðirnir hann frá umheiminum. Sjálvt hinir fangarnir blíva revsaðir, um teir tosa við hann. Tíggju dagar er long tíð, um tú ongan sleppur at tosa við. Men tað er ikki bara teir tíggju dagarnar um mánaðin, har ið tann 23 ára gamli Dzmitry Paliyenka situr avbyrgdur í fongslinum, at hann kennir seg einsamallan. Restina av tíðini er tað harafturat ógvuliga torført hjá honum at fáa samband við familju og vinfólk. Roynir hann at senda eitt bræv, kemur tað næstan ongantíð fram. Og tá ið vinfólk á nýggjárinum í fjør skipaðu fyri einum brævskrivingarátaki til at vísa honum samhug, fekk hann einki av brøvunum. Sjálvt hinum fangunum í fongslinum hava fangavørðirnir givið strong boð um ikki at tosa við hann, og teir, sum gera, verða revsaðir. Dzmitry varð í oktobur 2016 dømdur tvey ára fongsul m. a. fyri at hava skrætt jakkan hjá einum løgreglumanni undir einum friðarligum súkkluátaki í tí hvítarussiska høvuðsstaðnum, Minsk, tann 29. apríl 2016. Tey luttakandi mótmæltu fleiri avmarkingum mótvegis fólki á súkklu. Hann var tann einasti, sum varð dømdur. Undir rættarmálinum viðgekk løgreglumaðurin tó, at hann ikki við vissu dugdi at siga, um tað veruliga var Dzmitry, sum hevði oyðilagt jakkan. Og har vóru eingi onnur vitnir. Kortini varð Dzmitry dømdur sekur. Tað er ómetaliga torført hjá Dzmitry at samskifta við umheimin. Fangavørðirnir eygleiða allar fundir við sakføraran og pápan og lesa og sensurera allan post. Hann hevur tó sagt teimum, at hann fyri tveimum mánaðum síðan fekk eitt sár á beinið, sum ikki er grøtt aftur, og sum læknarnir í fongslinum ikki vilja viðgera. Tað er óvist, hvussu hann hevur fingið sárið. Dzmitry hevur eisini astmu. Fangavørðirnir hava sett hann at arbeiða í einum umhvørvi við nógvum støvi, og tað ger astmuna verri. Vit vita ikki, um hann fær viðgerð fyri astmu, men tey næstu skyldfólkini bera ótta fyri, at hann ikki ger. Skriva undir, so heita vit á myndugleikarnar um beinanvegin og treytaleyst at sleppa Dzmitry Paliyenka, sum bara er dømdur fyri friðarliga aktivismu, leysum. Til Dzmitry verður leyslatin, heitir Amnesty eisini á myndugleikarnar um at geva honum viðgerð fyri astmu og sárið hjá sær og at tryggja, at hann ikki verður settur at gera arbeiði, sum skaðar heilsuna hjá honum. Og vit heita eisini á myndugleikarnar um at sleppa honum í samband við familjuna og at tosa við sakføraran í trúnaði. Stuðla rættinum hjá kvinnum í El Salvador til fosturtøku 27. mars 2018 Beint nú kanst tú stuðla kvinnum og monnum í túsundatali og krevja, at myndugleikarnir í El Salvador avtaka tað fullkomna fosturtøkubannið í landinum. Nógvar kvinnur og gentur hava annaðhvørt látið lív ella fingið varandi mein orsakað av fosturtøkubanninum í El Salvador. Bannið noyðir tær at søkja sær lívshættisliga, loyniliga fosturtøku ella at vera við barn, hóast tað hóttir lívið og heilsuna hjá teimum. Síðan 1998 hevur fosturtøka verið bannað í El Salvador, sjálvt tá ið kvinnan ella gentan er blivin við barn við neyðtøku og tá ið lív og heilsa eru í vanda. Amnesty hevur fylgt fleiri málum um ungar gentur í El Salvador, sum uttan prógv eru dømdar fleiri ára fongsul, eftir at tær hava átt deyðfødd børn. Tey seinastu árini hava vit tó sæð góð úrslit í fleiri fosturtøkusakum. Eitt nú blivu Maria Verónica Figueroa Marroquín og Teodora del Carmen Vásquez herfyri leyslatnar eftir at hava sitið millum 10 og 15 ár í fongsli fyri at hava átt deyðfødd børn. Tær høvdu tá sitið helvtina av tíðini, tær annars skuldu sita. Vónandi kunnu leyslatingarnar fáa glið á broytingina, sum landinum tørvar, og slóða fyri, at tann víðgongda fosturtøkulóggávan í landinum verður broytt. Løtan er nú! Vit síggja røring í fólkinum, sum streymar út á gøturnar at heita á myndugleikarnar um at samtykkja lógarbroytingina, sum loyvir fosturtøku, tá ið heilsan hjá kvinnuni er í vanda, tá ið fostrið ber álvarslig brek, ella tá ið kvinnan er blivin við barn við neyðtøku. Vís kvinnunum og monnunum, sum beint nú stríðast fyri at broyta fosturtøkulóggávuna í El Salvador, tín stuðul. Skriva undir! So heita vit í felag á myndugleikarnar í El Salvador um at taka kravið hjá fólkinum til eftirtektar og samtykkja lógarbroytingina. Vit eru ógvuliga nær við at broyta lívið hjá sera nógvum kvinnum og gentum í El Salvador. Undirtøkan fyri lógarbroytingini eru nú næstan so stór, at lógarbroytingin kann gerast veruleiki. Handa vit myndugleikunum ein stóran stakk av undirskriftum, áðrenn tjóðartingið skal atkvøða í apríl í ár, hava vit ein veruligan møguleika at fáa tað fullkomna fosturtøkubannið avtikið. Líka síðan 1998 hava fólk í túsundatali bíðað eftir broytingini. 3. mars 2018 Stýrið í Sýria bumbar–við russiskari hjálp–fólkið í Eysturghouta. Bara hesa seinastu vikuna hava meira enn 500 fólk látið lív. Børn og gomul doyggja av føðslu- og heiluvágstroti. Bið stjórnirnar í Sýra og Russlandi halda uppat at bumba og sleppa kringsetingini beinanvegin. Skriva undir nú! Latið okkum í felag leggja so stórt trýst á Sýria og Russland sum gjørligt, so at fólkið í Eysturghouta fær hjálpina, tí tørvar. Skriva undir. Álopini skulu steðgast nú og fólkið hava atgongd at neyðhjálp. Undirskriftirnar verða sendar teimum sýrisku og russisku myndugleikunum. Orsakað av sínum friðarliga stríði fyri at verja grannalagið hevur Tep Vanny verið fyri ágangi og valdsgerðum og er vorðin fongslað. Í dag situr hon ein dóm upp á hálvt triðja ára fongsul. Ein tann virknasti aktivisturin í mótstøðuni á staðnum var Tep Vanny. Saman við øðrum aktivistum, nógvar teirra kvinnur, hevur hon verið fyri ágangi og er vorðin sligin, handtikin og fongslað fyri at finnast at stjórnini og ætlanunum hjá íleggjarunum. ” Tað er heilt greitt, at myndugleikarnir brúka dómstólarnar til at læsa meg inni, teppa meg og bróta mítt áræði niður”, sigur Tep Vanny sjálv. Skriva undir og hjálp okkum at leggja trýst á stjórnina at fáa hana at sleppa Tep Vanny leysari beinanvegin og sleppa øllum ákærum móti henni. Undirskriftirnar, sum verða innsavnaðar um allan heimin, verða latnar forsætisráðharranum í Kamboddja, Hun Sen. Les meira um úrslitini frá 2017 her 1. februar 2018 Tað var á heysti í fjør, at herurin í Myanmar fór undir sínar miðvísu valdsgerðir móti Rohingya-fólkinum í Rhakine-landslutinum har vesturi í landinum. Journalistarnir eru nú ákærdir fyri landssvik og í vanda fyri at verða dømdir 14 ára fongsul. Journalistikkur er eingin brotsgerð! Tí krevja vit, at journalistarnir verða leyslatnir og ákærurnar sleptar. Í tvær vikur visti eingin, hvat ið vorðið var av teimum. Teir báðir journalistarnir eru ákærdir fyri at hava ligið inni við stjórnarskjølum og at hava havt í hyggju at senda útlendskum miðlum tey. Teir vórðu fongslaðir eftir eini staðbundnari lóg, sum kann brúkast til at skerja talufrælsið við. Latið okkum koma teimum til hjálpar, nú ið teir eru í vanda fyri at verða dømdir 14 ára fongsul fyri at hava gjørt sítt arbeiði og brúkt sítt talufrælsi. Kom uppí! Skriva undir kravið um, at teir verða leyslatnir alt fyri eitt! Sostatt eru tíni sms boð við til at bjarga lívum. Eitt út av trimum Lívlinju málum geva úrslit. Les meira um úrslitini frá 2017 her Pólland: Sleppið ætlanunum um nýggjar vandamiklar fosturtøkuavmarkingar 21. januar 2018 Rættindir hjá pólskum kvinnum fyri skotum Pólland hevur, longu sum er, eina ta strangastu fosturtøkulóggávuna í Evropa. Hetta hevði komið nógvum kvinnum í stóran heilsuvanda. Vit vita, at vit kunnu steðga uppskotinum, um vit standa saman. Í oktobur 2016, tá ið pólskar kvinnur tustu út á vegin og skipaðu fyri átøkum á netinum, sum rukku um allan heimin, feldi tað pólska lóggávutingið eitt uppskot, sum skuldi seta fullkomið forboð fyri fosturtøku í landinum. Skriva undir kravið til forsetan og lóggávutingið um at vraka uppskotið. KINA: KENDUR AKTIVISTUR PÍNDUR OG FONGSLAÐUR Í ÁTTA ÁR 15. januar 2018 Wu Gan, sum telist millum kendastu aktivistar í Kina, er dømdur átta ára fongsul fyri at hava” roynt at máa støðið undan stjórnarvaldinum”. Undir varðhaldsfongslingini varð hann píndur, og eingin slapp at vitja hann. Tann órættvísi rættargangurin fór fram fyri afturlatnum hurðum, og Wu Gan slapp nóg illa at tosa við sakføraran hjá sær, áðrenn hann varð dømdur. Hann er nú dømdur átta ára fongsul, umframt at missa síni politisku rættindir í fimm ár, fyri at hava” roynt at máa støðið undan stjórnarvaldinum”. Tað ber í sær, at hann ikki kann fáast við mótmælisátøk, tey fyrstu fimm árini eftir at hann er leyslatin. Misti sítt egna frælsi, tí hann stríddist fyri tí hjá øðrum Tað var í mai 2015, at Wu Gan varð handtikin. Hetta var í sambandi við eitt mótmælistiltak fyri at fáa ein deyðadóm ógildaðan. Fýra menn vóru deyðadømdir fyri brotsverk, sum teir ongan lut áttu í. Saman krevja vit, at teir kinesisku myndugleikarnir sleppa Wu Gan leysum og kanna skuldsetingarnar um píning. FAKTA Kina hevur drúgva søgu, tá ið ræður um at fongsla atfinningarsamar røddir og aktivistar við politiskt stýrdum rættarsakum. Eitt tað kendasta dømið er vinnarin av Nobel-friðarheiðurslønini, Liu Xiaobo, sum í 2009 varð dømdur 11 ára fongslul fyri at hava eggjað til at” máa støðið undan stjórnarvaldinum”. HEVUR SKUND: STEÐGIÐ PÍNING OG SØLU AV FLÝGGJANDI Í LIBYA 20. desember 2017 Píning, neyðtøka, misnýtsla og innibyrging eru gerandiskostur hjá flýggjandi í túsundatali í Libya. Men heldur enn at virka fyri, at illgerðirnar halda uppat, hjálpir Evropa Libya at halda fólki føstum í ótolandi umstøðum. Tí eiga evropeiskir leiðarar, sum bjóða tí libysku strandløgregluni venjing og útvega henni skip til at føra fólk aftur til landið við, lut í tí ræðuligu líðingini, sum fer fram. Tað er tí av alstórum týdningi, at vit krevja, at libyskir og evropeiskir leiðarar verja tey, sum flyta og flýggja, fyri tí ræðuliga áganginum, sum í hesi løtu fer fram í Libya. Hví hevur tað skund? 20.000 fólk, sum flyta ella flýggja, sita føst í Libya undir ræði hjá militsum og vápnaðum bólkum. Flytingarsamstarvið skal endurskoðast, so at mannarættindini hjá teimum, sum flyta og flýggja, verða vard. Flóttafólkastovnurin hjá ST (UNHCR) skal formliga viðurkennast, og felagsskapir skulu hava møguleika at útinna sítt arbeiði við at verja tey, sum biðja um friðskjól og flýggja í Libya. EGYPTALAND: FONGSLAÐ FYRI AT LEITA EFTIR MANNINUM 29. november 2017 Hanan Badr el-Din er fongslað, tí hon hevur roynt at fáa greiðu á, hvat ið vorðið er av manninum. Tann 6. mai í ár varð Hanan sjálv handtikin. Hevur leitað uttan íhald eftir manninum. Tað var tann 27. juli í 2013, at Hanan Badr el-Din sá mannin fyri seinastu ferð. Síðan hevur hon leitað eftir honum uttan íhald–á politistøðum, á sjúkrahúsum, í fongslum og í líkhúsum. Myndugleikarnir hava bølt oman á øllum upplýsingum um, hvat ið er hent honum. Fólk í hundraðtali horvin í Egyptalandi. Nógv verða pínd. Higartil hava teir egyptisku myndugleikarnir avsannað, at nakað av hesum fer fram. Hjálpir øðrum í somu støðu. Gjøgnum felagsskapin er Hanan blivin ein av teimum fremstu talsfólkunum fyri tær mongu familjurnar, sum eftir sita. og at teir egyptisku myndugleikarnir gevast at brúka hvørvingar við tvingsli, seta eina óhefta kanning í verk av hesi mannagongdini og bera so í bandi, at tey, sum hava ábyrgdina, standa til svars. 17. november 2017 Miðafrikalýðveldi: Claire Yinguinza og 19 ára gamla dóttirin, Nadia, blivu neyðtiknar av vápnaðum monnum. Seint eitt kvøldið troka ellivu vápnaðir menn úr Anti-balaka-militsini seg inn í húsini hjá Claire. Tey ellivu ommubørnini blíva hjartkipt og gráta hart, men menninir steingja tey inni í sovikamarinum og hótta við at skjóta tey, um tey ikki halda munn. Teir endavenda heiminum og stjala alt, sum hevur nakað virði: sjónvarp, køliskáp, pengar og byggitilfar, sum er ætlað til at byggja eyka kømur við. 19 ára gamla dóttirin, Nadia, er eisini neyðtikin. Hon hevur blá merkir um allan kroppin og er ógvuliga skelkað. Við barn og HIV-positiv Tann ógvusligi tilburðurin hevur stóra ávirkan á heilsuna hjá Nadiu. Av tí at dóttir mín er HIV-positiv, hyggja fólk niður á meg, har eg búgvi. Eg vil fegin hava endurgjald fyri tað, vit hava mist.” (Claire) Tríggjar dagar eftir neyðtøkuna, vátta læknar á staðnum, at tað er einki at ivast í, at Claire er neyðtikin. Nógvar illgerðir sleppa undan revsing í Miðafrikalýðveldi, har fólk í túsundatali ikki fáa rættvísi. Nógv vita snøgt sagt ikki, hvussu tey skulu melda eina valdsgerð, og onnur tora ikki at melda, tí tey óttast hevndaratgerðir. Rættarskipanin er vánalig og partísk. Hjálp okkum at leggja trýst á myndugleikarnar, so teir taka málið hjá Claire upp. Vit brúka eisini undirskriftina til at virka fyri, at myndugleikarnir í Miðafrikalýðveldi yvirhøvur læra betur kanna og fyribyrgja neyðtøkum. Dr. Ahmadreza Djalali, sum er føddur í Iran, men býr í Svøríki, er dømdur til deyða–ákærdur fyri at hava njósnast fyri Ísrael. Hann bleiv bara dømdur grundað á tað, sum hann hevði játtað undir grovari píning. Avhoyringarleiðararnir høvdu skrivað” játtanirnar”, sum hann bleiv tvingaður at lesa upp framman fyri einum upptøkutóli. Hann las tær upp undir hóttanum um, at bæði hann, børnini heima í Svøríki og mamma hansara í Iran fóru at verða dripin, um hann ikki gjørdi, sum sagt varð. Har sat hann í sjey mánaðir–tríggjar teirra avbyrgdur og uttan atgongd til sakførara. Eitt greitt brot rættartrygdina hjá honum. Í august eydnaðist tað Ahmadreza Djalali at skriva og senda eitt bræv úr fongslinum. Tí krevja vit, at myndugleikarnir ógilda dómin, sleppa ákærunum og sleppa Djalali leysum beinanvegin. Skriva undir fyri, at dómurin verður ógildaður og Djalali leyslatin beinanvegin. Undirskriftirnar verða handaðar iranska løgmálaráðharranum, Ayatollah Sadegh Larijani USA: DØMDUR TIL DEYÐA EFTIR ÓRÆTTVÍSAN RÆTTARGANG 27. oktober 2017 Ruben Cárdenas Ramírez, sum er meksikanskur ríkisborgari, verður eftir ætlan avrættaður í Texas tann 8. novembur í ár. Eygnavitnir til burturflytingina–m. o. yngra systir Mayra, sum kendi Ruben–dugdu ikki at eyðmerkja hann í sínum vitnisfrágreiðingum til politiið. Partar av lýsingunum hjá eygnavitnunum samsvaraðu als ikki við útsjóndina á Rubeni. Eftir eitt tíðarskeið við ágangandi avhoyringum í fleiri dagar fekk politiið umsíðir Ruben at játta seg sekan. Hann játtaði eisini at havt samlegu við ta myrdu gentuna, men seinni bleiv staðfest, at einki bendi á, at drápsmaðurin hevði havt nakað slag av kynsligum sambandi við ta 16 ára gomlu gentuna. Í rættinum bleiv hann kortini dømdur til deyða. Dómurin bygdi á ta upprunaligu játtanina og svikalig DNA-prógv, sum í dag verða mett at vera púra óbrúkilig. Men staturin Texas noktar at eftirlíka sakførarunum og vil ikki hoyra talan um, at Ruben skal hava verið órættvíst viðfarin. Undirskriftirnar verða latnar Greg Abbott, guvernøri í Texas. PÍNDUR OG FONGSLAÐUR FYRI FACEBOOK-UPPSLAG 19. oktober 2017 Netaktivisturin Tadjadine Mahamat Babouri er blivin píndur og er nú í vanda fyri at fáa lívlanga fongsulsrevsing fyri at hava funnist at stjórnini í einum Facebook-uppslagi. Í videobrotunum legði hann stjórnina í Kjadd og fólk við tilknýti til stjórnina undir mutur og at misbrúka pengarnar hjá fólkinum. Hann segði eisini sína hjartans hugsan um avleiðingarnar av fíggjarkreppuni, sum hevur herjað í tí oljubundna landinum í kjalarvørrinum á teimum fallandi oljuprísunum um allan heimin. Fáar dagar eftir at Mahedine, sum eigur sjey børn, hevði lag sítt mótmæli út á Facebook, varð hann tikin á alfaravegi á alljósum degi. Í fongslinum er hann blivin avbardur og hevur fingið elektriskar stoytir. Fleiri ferðir hevur fongslið noktað honum mat og drekka. Og hann er ikki sloppin at tosa við sakføraran hjá sær. Mahadine hevur bráðtørv á at koma undir læknahond. Hann skal ikki sita í fongsli restina av lívinum bara fyri at siga sína hjartans hugsan. Skriva undir fyri Mahadine nú! Í Japan ber framvegis ikki til at giftast við einum av sama kyni. Tíðin er búgvin at broyta hetta. Men hjá japonskum LGBTI’ arum * kann kærleikin ikki hava hjúnaband við sær, tí japonsk lóggáva viðurkennir bara hjúnaband ímillum mann og kvinnu. Í summum førum sleppa tey heldur at vitja makan, av tí at sjúkrahúsið bara loyvir nær skyldum vitjandi. Tá ið náttúruvanlukkur raka, hava tey ikki rætt til kunning um, hvar makin er. Í 2015 samtykti Shibuya-kommunan eina serreglu, sum ger, at kommunan alment kann viðurkenna samkynd parløg. Stórar privatar fyritøkur sum Sony og Dentsu eru eisini farnar at javnseta LGBTI’ arar við onnur starvsfólk. Ein avbjóðing er tann japanska mentanin, sum er lítið tolsom mótvegis tí, sum á onkran hátt er øðrvísi. Hjálp okkum at leggja trýst á teir japonsku myndugleikarnar at fáa teir at geva øllum japanarum somu viðferð fyri lógini og basa mismuni. Síðan 2012 fólk hava fólk úr Rohingya-ættbólkinum í túsundatali verið á flótta í Myanmar. Orsakað av áhaldandi samanbrestum millum Rohingya-bólkar og buddistar hava tey búleikast í legum fyri innanlandsburturrikin. Neyðhjálparfelagsskapir hava bara hava havt strangliga avmarkaða atgongd, og tí hava umstøðurnar í legunum verið ótolandi. Meira enn 1.200 bygningar, eisini skúlar og moskur, eru brunnir í grund. Amnesty staðfesti í fjør, at álopini til samans eru brotsverk móti mannaættini. Landminur fram við við landamarkinum Hesar seinastu tvær vikurnar er stríðið harðnað aftur. Um dagarnar frættist, at illgerðirnar standa við og versna: Herurin í Myanmar hevur lagt landminur fram við norðurmarkinum móti Bangladessj. Í minsta lagi trý fólk, tvey teirra børn, eru longu illa løstað av minunum. Vit kunnu ikki sita hendur í favn, meðan herurin í Myanmar fremur hesar eirindaleysu illgerðirnar Hjálp okkum at steðga illgerðunum móti Rohingya-fólkinum! Eftir átta mánaðir í fongsli er mannarættindaaktivisturin dr. Mudawi Ibrahim Adram nú leyslatin, og allar ákærur ímóti honum eru sleptar. Alment varð dr. Mudawi ákærdur fyri m. a. at hava njósnast, men Amnesty hevur mett hann at vera samvitskufanga, t. e. at myndugleikarnir bara fongslaðu hann fyri at steðga hansara friðarliga arbeiði fyri mannarættindum. Amnesty hevur uttan íhald skipað fyri átøkum at fáa dr. Mudawi leyslatnan, og í juli sendi eisini Amnesty Føroyar myndugleikunum í Sudan undirskriftir at mótmæla, at dr. Mudawi varð afturhildin. FALSKAR ÁKÆRUR Í desembur 2016 varð dr. Mudawi handtikin. Ta fyrstu vikuna visti familjan einki, hvar ið hann var, men familjan segði við blaðið The New York Times, at heimið varð endavent fleiri ferðir, og telefonirnar vórðu avlurtaðar. ” At dr. Mudawi skuldi sita átta mánaðir í fongsli, má kallast dómsmorð. Azza Soliman kann fáa 15 ára fongsulsrevsing fyri at hjálpa egyptiskum kvinnum, sum hava verið fyri harðskapi og neyðtøku. Bankakontan er læst, og hon sleppur ikki úr landinum, bara tí hon berjist fyri kvinnurættindum. Men hennara djarva arbeiði hevur avleiðingar. Azza kann verða dømd 15 ára fongsul. Hon er ákærd fyri at skemma umdømið hjá Egyptalandi við at føra fram, at egyptiskar kvinnur verða neyðtiknar. Hon sleppur ikki úr landinum, og bankakontan er læst. Sambært felagsskapum á staðnum varð Evelyn neyðtikin, men tordi ikki at melda tilburðin av ótta fyri hevnd. Tá ið hon nakrar mánaðir seinni fall í óvit heima hjá sær sjálvari, var hon ikki varug við, at hon var við barn. Hon varð innløgd, men misti fostrið. Um hon situr allan dómin, verður hon 49 ára gomul, tá ið hon verður leysatin. Revsingin hevur tí ómetaligar avleiðingar fyri hennara møguleikar at gerast mamma undir vanligum umstøðum. Tíverri er sakin hjá Evelyn einki eindømi. Kvinnur, sum missa fostrið, eru í vanda fyri at fáa upp í 40 ára fongsulsrevsing. Lógin rakar serliga fátækar kvinnur. Ljós í eygsjón Amnesty hevur fyrr fingið kvinnur, sum hava verið í somu ólukkuligu støðu sum Evelyn, leyslatnar. Sakin hjá Evelyn er eitt prógv afturat um tann stóra tørvin á eini lógarbroyting. Herfyri samtykti Kili umsíðir at broyta sína fosturtøkulóggávu. Kili hevði sama fullkomna fosturtøkuforboð sum El Salvador, og vit vóna, at hetta kann vaksa enn meira um trýstið á myndugleikarnar í El Salvador. Hann stovnaði Sudan Social Development Organization (SUDO), sum arbeiðir við hjálparverkætlanum millum krígsraktar familjur, m. a. í Darfur. Aftur at tí er hann professari í verkfrøði við universitetið í Khartoum. Í desembur 2016 verður familjupápin dr. Mudawi handtikin. Tað ganga 51 dagar, áðrenn familjan fær samband við hann. Ein slakan mánað seinni sleppur hann at tosa við sakførara, men ikki fyrr enn hann hevur sitið fastur í fimm mánaðir, verður hann alment ákærdur. Myndugleikarnir hava ákært dr. Mudawi fyri seks brot. Píndur í fongslinum Vitnir siga, at dr. Mudawi er vorðin píndur í fongslinum. Stjórnarumboð bukaðu hann ógvusliga, meðan hann varð bundin á hond og fót upp at einum stólpa í fongsulsgarðinum. Amnesty hevur fyrr skjalprógvað viðurskiftini í ríkisvarðhaldsfongslinum, har tey ákærdu vanliga eru innilæst alt samdøgrið. Fongslið lýkur hvørki staðbundna, sudanska lóggávu ella altjóða reglur um fangaviðferð. Hetta er ikki fyrstu ferð, at dr. Mudawi er vorðin handtikin fyri sítt mannarættindaarbeiði. Í desembur 2003 varð hann afturhildin í átta mánaðir í sambandi við sítt arbeiði í Darfur. Nú er hansara egni rættur til frælsi tikin frá honum. Teir turkisku myndugleikarnir hava–púra ógrundað–varðhaldsfongslað hann fyri at vera lim í Fethullah Gülen-rørsluni. Vinirnir lýsa hann sum ein eldhugaðan mannarættindastríðsmann, sum stendur fast við sínar sannføringar. Tey endavendu heiminum og skrivstovuni hjá honum og tóku hann við sær á støðina. Sama dag vórðu eisini 22 aðrir sakførarar handtiknir. Ákæran móti Taner er ein háðan ímóti rættartrygdini. Hann er nú í vanda fyri at verða dømdur 10 ára fongsul. Tann ógrundaða handtøkan av Taner er eitt dømi afturat um ta spentu støðuna í Turkalandi. Rættartrygd, talufrælsi og fjølmiðlafrælsi eru undir ómetaligum trýsti, og Erdogan jagstrar eirindaleysur tey, sum finnast at myndugleikunum. Á Twitter gjørdi danski uttanríkisráðharrin, Anders Samuelsen (LA), longu dagin eftir vart við sína ørkymlan og lovaði at fylgja málinum tætt. Issa Amro er kendur fyri at prædika aktivismu uttan harðskap. Men í eini roynd at køva hansara atfinningarsomu rødd ákærir ísraelski herurin hann nú við 18 høpisleysum og íspunnum ákærupunktum. Av tí at hann og bólkurin prædika aktivismu uttan harðskap, kalla fólk hann ofta tann palestinska Ghandi. Bólkurin stríðist ímóti teimum ólógligu búsetingunum í Hebron og mismuni ímóti palestinum. Issa Amro skjalprógvar mannarættindabrot í býnum, skipar fyri friðarligum mótmælistiltøkum og gevur vitjandi, journalistum og diplomatum kunnandi tilfar um búsetingarnar og ta ísraelsku hersetingina. Fólk á staðnum eru tí farin at kalla gøtuna Apartheid-gøtuna og mótmæla hvørt ár forðingini. 18 høpisleys punkt Herurin hevur sett fram 18 høpisleysar og íspunnar ákærur ímóti Issa Amro, sum fevna um alt frá at hava” vanært ein hermann” til” harðskap”. Ein ákæra snýr seg enntá um ein tilburð, sum fór fram, meðan Issa sat varðhaldsfongslaður. Ísraelskir myndugleikar hava verið so altráir eftir at teppa hann og geva mannarættindaarbeiðinum hjá honum eitt skot fyri bógvin, at teir enntá hava tikið eitt avgreitt mál upp aftur. Verður hann dømdur, rokna vit Issa Amro at vera samvitskufanga”, sigur Magdalena Mughrabi, varaaðalstjóri hjá Amnesty International í Miðeystri og Norður-Afrika. Mannarættindastríðsfólk fyri skotum Ágangurin á Issa Amro er einki eindømi. Breaking the Silence er ein bólkur av ísraelskum hermonnum, sum savnar vitnisburðir frá hermonnum og skjalprógvar ágang, sum tann ísraelski herurin fremur. Síðan desembur 2015 hevur stjórnin skipað fyri einum virknum átaki at máa støðið undan arbeiðinum hjá felagsskapinum, eitt nú við at forbjóða felagsskapinum at halda fyrilestrar fyri skúlanæmingum og lesandi. Tað er staðfest við fleiri ST-samtyktum, at tær ísraelsku búsetingarnar eru ólógligar sambært altjóðarætti. Tað er pátrúgv í Malawi, at kropslutir frá albinofólkum gera teg ríkan. Ein nýggj lóg og ein røð av ábøtum skulu nú tryggja, at heksajagstranin heldur uppat. Ábøturnar eru framdar eftir trýsti frá Amnesty International–m. a. gjøgnum Lívlinjuna. Albinofólk eru ikki bert í vanda fyri kropsligum harðskapi. Diskriminerandi ókvæmisorð sum“ napwere” (óbúgvin tomat) og“ mzungudalo” (falskur hvítur persónur) vóru inntil nýliga gerandiskostur fyri albinofólk. Vaksandi uppmerksemi gevur bata Ein nýggj frágreiðing varð útgivin og yvir ein hálv millión undirskriftir og brøv vórðu send. Síðan átakið byrjaði, er talið av drápum og álopum fallið nógv á hendan jagstraða minniluta. Frá mai 2016 til februar 2017 vórðu tvey albinofólk dripin. Til samanberingar skjalprógvaði Amnesty sjey dráp í tíðarskeiðnum januar-apríl 2016. Forsetin í Malawi hevur góðkent eina røð av broytingum í revsilógini í landinum. Dráp og álop á albinofólk henda ofta við atliti til sølu og varðveistslu av øllum kroppinum ella parti av honum. Lógarbroytingarnar herða revsingina fyri sølu og varðveitslu av menniskjavevnaði umframt uppgraving av líkum og fyri at gera skaða á albinofólk. 100 kr). Løgreglan kannaði ikki nógv mál. Onnur framstig Verju- og trygdarnevndin í tinginum hevur havt fund við Association of People with Albinism in Malawi (APAM). Ein nýggj og almenn handbók um brotsverk móti albinofólkum lýsir seinastu lógarbroytingarnar. Hon lýsir endaði rættarmál í Malawi, sum innibera álop á albinofólk. Málið er, at handbókin skal hjálpa kanningarfólki, ákærum og dómarum í málum um brotsverk móti albinofólkum. Teirra ljósa húð er serliga viðkvom yvir fyri tí bakandi sólini í Malawi. Tann ríkisrættarliga eindin, sum syrgir fyri innkeypi av heilivági og tílíkum, syrgir nú fyri, at býta sólkrem út til sjúkrahús og læknamiðstøðir í Malawi. Áður var tað bert møguleiki at fáa sólkrem á tveimum sjúkrahúsum. Peyman er dømdur fyri at dripið ein annan tannáring í sambandi við ein bardaga millum fleiri dreingir. Hann hevur frá byrjan viðgingið, at hann var við í bardaganum, men eisini alla tíðina tvíhildið um, at tað var ein annar tannáringur, sum stakk tann, sum doyði, til deyðis. Rætturin helt ikki Peyman hava ført nøktandi prógv fyri, at hann var ósekur, og tí varð hann dømdur. Politiið handtók hann beinanvegin, og her byrjaði tann ringa viðferðin. Familjan greiðir frá, hvussu kanningarleiðarin gav Peyman ein undir vangan fyri eygunum á teimum. Hann varð førdur burtur, og teir næstu tríggjar mánaðirnar frætti familjan einki frá honum. Í staðin vórðu tveir stuttir rættarfundnir hildnir, áðrenn Peyman Barandah varð dømdur til deyða. Tey løgfrøðiligu viðurskiftini í sambandi við deyðadómin hjá Peyman eru av allari leið. Tey eru brot á altjóða grundreglur um, hvussu ómyndig eiga at verða viðfarin. Tríggjar ferðir hevur Peyman Barandah kært sína sak, men hvørja ferð hava myndugleikarnir sýtt fyri at viðgera hana av nýggjum. Hvat ger Amnesty? Amnesty International leggur trýst á iranskar myndugleikar at fáa teir at liva upp til altjóða lóggávu og tey lyftir, teir hava givið ST. Vit arbeiða við málinum hjá Peyman, men virka eisini fyri at fáa ta iransku rættarskipanina at fara betur við børnum yvirhøvur. Tí vit halda veruliga, at tað ber til at fáa teir iransku myndugleikarnar at førka seg. Eftir trýst frá Amnesty fekk iranski Saman Naseem nýggjan rættargang. Hann var dømdur til deyða, eftir at hann undir píning hevði játtað seg sekan í at hava beint fyri einum soldáti sum 17 ára gamal. 30. mars 2017 Turkaland hevur nú heimsmetið í at seta journalistar í geglið. Triðingurin av øllum fongslaðum journalistum, miðlafólkum og blaðstjórum í heiminum situr nú í turkiskum fongslum. Mótmælisgongur verða niðurbardar við harðskapi, tilfar á netinum verður sensurerað, og heimasíður verður stongdar. Journalistarnir verða í høvuðsheitum ákærdir fyri yvirgang, propaganda og ætlanir um at fella stjórnina. Yvirhøvur eru prógvini annaðhvørt veik ella ikki til. Eitt land, har bara ávísar hugsanir fáa rúmd. Teir hava ein týðandi leiklut, tá ið rætturin til frælst at bera sína hugsan fram skal útinnast. At leita sær og at taka ímóti alskyns kunning er ein mannarættur. Fjølmiðlafrælsið er í stórum vanda, og tað er talufrælsið eisini. DØMIR Hitt tveir handtiknar journalistar Ahmet Şık er ein royndur journalistur, sum er vanur at verða jagstraður og sita í fongsli av politiskum ávum. Einaferð sat hann meira enn eitt ár í fongsli fyri at hava skrivað eina bók um, hvussu stuðlar hjá Fethullah Gülen høvdu sníkt seg inn í turkiskar myndugleikastovnar. Hann er nú fluttur í Silivri-fongslið, har hann situr í kliva saman við tveimum øðrum fangum. Yonca Verdioğlu, kona Ahmet Şık Asli Erdogan: Afturhildin frá 16. august til 29. desembur 2016 Tann ummælarafagnaði rithøvundurin, Asli Erdogan, sat næstan fimm mánaðir í fongsli fyri at hava arbeitt sum sjálvboðin ráðgevi og høvundur á tí nú stongda kurdiska dagblaðnum Özgür Gündem. Vápnaðir og í maskum komu politistar heim til hennara klokkan trý á morgni. Har vóru eingi vindeygur, og ljósið var tendrað alla tíðina. Hon var hóast alt ongantíð lógsøkt fyri nakað, sum hon hevði skrivað, og sum ráðgevi hjá dagblaðnum hevði hon ikki havt løgfrøðiliga ábyrgd av innihaldinum í blaðnum. Men dómarin sendi hana aftur í klivan at bíða eftir tí endaliga rættarmálinum. Asli Erdogan varð umsíðir leyslatin móti veðhaldi. Eg royni at koma aftur fyri meg. So leingi eg var í fongslinum, megnaði eg at halda á, men síðan eg varð leyslatin, havi eg veruliga merkt tær likamligu avleiðingarnar.” DEYÐADØMDIR EFTIR GROVA PÍNING 13. mars 2017 Mohamed Ramadhan Issa Ali Hussain og Hussain Ali Moosa Hussain Mohamed bíða bara eftir at verða avrættaðir. Mohamed Ramadhan og Hussain Ali Moosa eru í ógvuliga stórum vanda. Men eftir enn eitt órættvíst rættarmál varð dómurin staðfestur. Báðir menninir siga frá, hvussu teir vórðu píndir undir avhoyringunum, sum vardu í tveir mánaðir. Ákærin sendi teir aftur í fongslið, har teir vóru píndir. Familjan og sakførararnir hjá teimum báðum monnunum bíða enn eftir kanningarúrslitinum. Bjarga lívinum á teimum báðum monnunum! Á veg heim aftur til Stórabretlands verða tær afturhildnar á flogvøllinum, og síðan hevur einki verið, sum tað var. Eftir órættvísan rættargang situr Nazanin í tí illa gitna Evin-fongslinum. Í fjør vár vitjaðu hon og dóttirin foreldur hennara í Iran. Nakrar dagar seinni sleppur Nazanin heilt stutt at ringja til familjuna. Síðan verður hon avbyrgd í hálvan annan mánað, har hon–veit maðurin at siga–verður náðileyst avhoyrd. Sambært manninum er tað enn ógreitt, akkurát hvat ið hon er ákærd og dømd fyri, men tað hevur okkurt við“ trygdina hjá statinum” at gera. Eitt av teimum sokallaðu“ prógvunum” er tann stóra fjølmiðlaumrøðan, sum málið hevur fingið. Umrøðan bendir sambært myndugleikunum á, at hon er ein“ týdningarmikil persónur”. Við ongum passi sleppur hon ikki heim til pápan, Richard, í Stórabretlandi. Heilsan hjá Nazanin sjálvari er eisini undir stórum trýsti. Pína í høgra armi og hond ger, at henni tørvar at koma undir læknahond sum skjótast. Amnesty International leggur uttan íhald trýst á teir iransku myndugleikarnar, samstundis sum vit senda Nazanin samhugakvøður. Okkara vitnir siga frá hópavrættingum av vanligum borgarum, grovari píning, hungri og kynsligum harðskapi. Heimssamfelagið kann ikki sita hendur í favn: Trygdarráðið hjá ST má gera nakað við støðuna beinanvegin. Í eini lon fyri seg sita eisini hermenn úr herinum hjá Assad sjálvum, sum sigast at vera falnir í ónáði. Okkara kanningar vísa, at næstan 13.000 fólk eru avrættað síðan 2011. Talið á deyðum er uppaftur størri, um vit telja tey við, sum eru deyð av píningini og umstøðunum í fongslinum. Altjóðasamfelagið hevur eina ferð enn latið vera við at gera nakað fyri at steðga tí ómetaliga álvarsliga áganginum, sum fer fram í Sýria. ST eigur í stundini at krevja at sleppa inn í øll fongslini í Sýria. Talan er um eitt langt og tógvið stríð, men vit kunnu ikki sita hendur í favn. Evropa kann ikki lata hesi menniskju frysta til deyðis. Síðani“ ES-Turkaland” avtalan varð var sett í gildið í mars 2016 hevur ætlanin verið, at fólkini, sum eru stødd á grisku oyggjunum og sum ætla sær at søkja friðskjól, skulu sendast aftur til Turkalands. Men henda avtalan byggir á eina fortreyt um, at rættindini hjá hesum fólkum verða vird í Turkalandi. Vánaligu viðurskiftini sum fólkini á griksu oyggjunum liva undir er eitt prógv um tey harðrendu miðlar, sum evropeiskir politikkarar eru klárir at brúka fyri at halda fólkunum aftur at koma til Evropa. at øll neyðug stig verða tikin at tryggja, at hesi menniskju sleppa inn á fastlandið, har tey fáa nøktandi hjálp og verða skrásett. tryggja at grisku myndugleikarnir fáa nøktandi hjálp og stuðul til at skráseta og viðgera umsóknirnar hjá hesum menniskjum á ein nøktandi hátt. 19. januar 2017 Myndugleikarnir í Singapore gera klárt til at avrætta malaisiska Prabagaran Srivijayan, sum er dømdur til deyða fyri at hava smuglað 22,24 gramm av heroini. Hóast Srivijayan alla tíðina tvíhelt um, at hann einki visti um rúsevnini, varð hann dømdur til deyða. Sambært einum av advokatunum hjá honum kann avrættingin verða avgreidd longu í næstu viku. Myndugleikarnir hava heldur ikki kannað sakina nóg gjølla. Tó hómast ein lítil vón. Eitt nýtt ískoyti til rúsevnalóggávuna í Singapore letur upp fyri, at rúsevnabrotsverk ikki av sær sjálvum verða revsað við avrætting. Fomusoh Ivo Feh sendi einum vinmanni eini speisk sms-boð um Boko Haram, og síðan fór tann høpisleysa sakin fullkomiliga av sporinum. Hann skuldi byrja á universitetinum í Kamerun, har hann býr. Men eini sms-boð endavendu øllum. Í skemti søgdu teir, at sjálvt ikki Boko Haram skoytti um teg, um tú ikki stóðst teg væl til próvtøkurnar. Familjan hjá Ivo frætti einki um, at hann var handtikin. Tey settu seg í samband við politistøðina á staðnum at melda hann horvnan, men fingu einki at vita. Hjálp okkum at fáa teir leysar–skriva undir! Tað svitast ikki, at vit sóu nógv afturstig í 2016, men tykkum fyri at takka hava vit eisini funnið nógv at fegnast um. Í ár hjálptu tit okkum at fáa 650 órættvíst fongslað og illa viðfarin fólk leyslatin. Og í einum ári, sum var merkt av stórari óvissu, funnu vit eitt, sum vit øll kunnu vera vís í: Tað er ikki nóg mikið at ilskast um órættin; broytingin hendir, tá ið vit saman bretta upp um armar og fara til verka. Støðan í Aleppo er meira sárbær enn nakrantíð. Beint nú leggja fólk úr Aleppo teirra seinastu heilsur út á sosialu miðlarnar, meðan stjórnin tekur ræðið á býnum. Tað er tí ógvuliga átrokandi, at vit leggja trýst á Putin og Assad. Hvat kanst tú eisini gera? Brúka tínar sosialu miðlar at spjaða boðskapin og deil røddirnar frá Aleppo við umheimin. Pálmaolja er neyvan eitt tilfar, sum fær nakrar klokkur at ringja hjá tí vanliga brúkaranum. Wilmar International Limited stendur fyri 43% av heimsframleiðsluni av pálmaolju. Tann asiatiska búnaðarfyritøkan og hennara veitarar eiga tær indonesisku plantasjurnar, sum Amnesty hevur hugt nærri at. Tey bera tungar sekkir, sum kunnu viga upp í 25 kg, og summi teirra eru givin í skúlanum fyri at arbeiða allan dagin saman við foreldrunum. Tey stóru dagligu framleiðslukrøvini hava stóra ávirkan á ta kropsligu heilsuna hjá arbeiðarunum. Bøturnar fyri óloystar uppgávur og hóttanirnar um lønarniðurskurð og uppsøgn noyða plantasjuarbeiðararnar at gera tað tunga handliga arbeiðið í 10-12 tímar um dagin. Hvat kanst tú gera? Sum brúkari kanst tú leggja trýst á fyritøkurnar. Hjálp okkum at leggja trýst á fyritøkurnar! at leggja trýst á Wilmar International at fáa fyritøkuna at broyta sínar mannagongdir, verja rættindini hjá sínum starvsfólkum og steðga verandi mannarættindabrotum. Táragassið var veruligt. Stríðsvognarnir, sum rullaðu fram ímóti mótmælisfólkunum um alt Egyptaland, vóru veruligir. Hann skrivaði seinni, at tað var sum at vera við í einum Hollywood-filmi. Politiið og herurin vórðu send um alt landið at basa ófriðinum. Talan gjørdist um blóðugastu hending í nýggjari egyptiskari søgu. Í dag situr Shawkan í tí vandamikla Tora-fongslinum í Kairo og bíðar eftir dómi. Trý ár eru liðin, síðan Shawkan varð fongslaður. Í rættinum í mai segði hann við dómaran:” At taka myndir er eingin brotsgerð.” Í mai handtóku myndugleikarnir formannin í felagnum fyri egyptiskar journalistar, Yahia Galash, og tveir starvsfelagar hansara, Khaled Elbalshy og Gamal Abd el-Reheem. Send SKRIVA og títt fulla navn til 1919. Saman við øðrum sokallaðum borgarajournalistum hevði Qin Chao ætlanir um at skriva um G 20-toppfundin í Hangzhou í septembur í ár. Qin Charo varð handtikin á veg til Hangzhou. Tí hava sokallaðir borgarajournalistar–tað eru vanligir borgarar, sum gera journalistiskt arbeiði–ein týðandi leiklut, tá ið slík mannarættindabrot skulu lýsast og almannakunngerast í netmiðlum. Tað er ein slíkan miðil, Tianweng 64, Qin Chao skrivar fyri. Umframt Qin Chao vórðu eisini fimm aðrir borgarajournalistar hjá Tianweng 64 handtiknir í sambandi við G 20-toppfundin. Send SKRIVA og títt fulla navn til 1919. Flóttafólk illa viðfarin og pínd í Italia Undir ES-trýsti hevur Italia sett í verk nýggjar mannagongdir fyri at fáa flóttafólk at lata síni fingramerkir. Teirra frásagnir tekna eitt mynstur av harðligari valdnýtslu. Fyrst nógvar ferðir í vinstra bein og síðan í høgra bein, bringuna og búkin. Eg var máttleysur og megnaði ikki at gera mótstøðu. Politistarnir grinu.” Og so eydnaðist teimum at fáa míni fingramerkir. Í tveir dagar bløddi eg, hvørja ferð eg pissaði.” Nógv ræðast myndugleikar yvirhøvur og skilja ikki, hví tey skula lata síni fingramerkir. Eg græt. Eg sá øgiliga nógvar politistar. Tað er týdningarmikið at nevna, at nógv tey flestu fingramerkini verða skrásett friðarliga og professionelt, men frágreiðingin hjá okkum skjalprógvar eitt mynstur av valdsgerðum ímóti flóttafólki og migrantum. Send SKRIVA og títt fulla navn til 1919. Vaktir neyðtaka kvinnufangar 25. oktober 2016 Tær verða neyðtiknar og bukaðar og svølta og tysta. Kvinnurnar siga frá neyðtøku og øðrum kynsligum valdsgerðum, ógvisligum harðskapi og døgum við ongum mati og drekka. Skriva undir! Av royndum vita vit, at altjóða tr ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ýst munar væl í sakum sum hesari. Burturfluttar kvinnur verða sviknar 10. oktober 2016 Yazidikvinnurnar har norðuri í Irak liva hvønn dag í stúran fyri, at IS fer at burturflyta tær. Eitt dømi um hetta er tann 34 ára gamla Bassema. Bassema Murad var við barn, tá ið IS burturflutti hana og mannin. Amnesty hevur tosað við 18 kvinnur og gentur sum Bassemu. Teimum leyslatnu kvinnunum og gentunum tørvar hjálp og stuðul frá altjóðasamfelagnum alt fyri eitt. Beint nú varpa vit ljós á Bassemu, sum situr í fongsli. Send SKRIVA og títt fulla navn til 1919. Kortini er hann í vanda fyri at verða dømdur 30 ára fongsul fyri njósning. Sambært Snowden sjálvum var endamálið við avdúkingini eina og aleina at” kunna almenningin um tað, sum verður gjørt í hansara navni og ímóti honum”. Dirvið hjá Snowden broytti heimin. Men arbeiðið hjá Snowden hevur havt stórar persónligar avleiðingar. Teir amerikonsku myndugleikarnir hava lagt hald á passið hjá honum, og hann er nú strandaður í Russlandi. Beint nú hava vit ein gyltan møguleika: Áðrenn Obama forseti fer frá tann 20. januar, kann hann náða Edward Snowden. Hann er nú í vanda fyri at fáa 15 ára fongsulsrevsing, tí hann undir píning hevur játtað seg sekan. Trygdarliðini hava hvørki handtøkuboð ella húsarannsóknarúrskurð frá rættinum við sær, tá ið tey koma eftir Aseri. Hann fortelur eisini, hvat ákærin segði, tá ið hann sýtti fyri at játta seg sekan: Tann 15. februar verður ákæra reist, og Aser verður varðhaldsfongslaður. Aser er m. a. ákærdur fyri at vera limur í Tí muslimska brøðralagnum. Verður hann dømdur, er vandi fyri, at hann fær 15 ára fongsulsrevsing. Roy situr í løtuni á politistøðini í Rajshahi, eftir at dómarin sýtti fyri at sleppa honum leysum móti veðhaldi. Roy er í vanda fyri í minsta lagi 7 ára og heilt upp í 14 ára fongsulsrevsing. Hann verður ákærdur eftir eini serlóg, sum revsar tey, sum m. a.” kunngera skeivar, ósømiligar og útspillandi upplýsingar í elektroniskum líki”. Vit brúka eisini tína undirskrift til at leggja trýst á myndugleikarnar at fáa teir at virða talufrælsið og strika serlógir. Sambært rættarúrskurði tann 21. august skuldi Khalil latast leysur ímóti 50.000 EGP (uml. 37.000 krónum) í veðhaldi. ” Islam Khalil átti ongantíð at verið fongslaður. Vit senda honum góðar tankar og halda fram at arbeiða fyri rættvísi í sakini hjá honum. Deyð ella livandi–forsetin í Filipsoyggjum lovar ómaksløn Sambært fjølmiðlum og politinum á staðnum hava politiið og vanligir borgarar í Filipsoyggjum myrt í minsta lagi 600 fólk, síðan tann nýggi forsetin Duterte tók við valdinum tann 30. juni. Sambært politinum á staðnum eru í minsta lagi 600 fólk deyð í sambandi við átakið hjá forsetanum. Við teimum upplýsingum, vit hava, hava vit illgruna um, at slíkir hava myrt fólk í hundraðtali. Fjølmiðlar á staðnum http://newsinfo. inquirer. net/794598/kill-list-drugs-duterte siga frá tilburðum, har ókendir menn koyra framvið á motorsúkklum og myrða fólk, sum eru undir illgruna, og leggja pappskeltir eftir sær, sum lýsa ákæruna. Khalil er í vanda fyri at verða dømdur til deyða. Islam Khalil hevur verið spoleyst horvin í 122 dagar. Vit vita ikki, hví Islam verður afturhildin so leingi. Hann er í vanda fyri at verða dømdur til deyða. Politiskar dagføringar, likes og deilingar, umframt persónlig boð á Facebook, eru bannað í Tailandi og verða revsað við langari fongsulsrevsing. “ The Facebook Eights”–sum hesi ákærdu verða nevnd–verða nú førd fyri ein hernaðardómstól og kunnu vænta í minsta lagi 12 ára fongsulsrevsing fyri at eggja til órógv. Tað er eingin ivi um, at Narges Mohammadi verður revsað fyri friðarliga arbeiði sítt fyri mannarættindum í Iran. Sambært iranskari lóg fær Narges longst møguliga revsing, sum er 10 ár. Í Indonesia sita trý fólk júst nú og bíða eftir at fáa at vita, nær tey verða avrættað. Í fjør vórðu 13 fólk avrættað á oynni–alt í samband við rúsevnisdómar. Ísraelsk herlið handtóku Abed al-Rahman Awad Kmali klokkan tvey um morgunin, meðan hann lá og svav. Hann er ikki avhoyrdur, og hann veit ikki, hví hann situr í fongslinum. Fyrisingarligt afturhald er í stríð við altjóða lóg og barnarættindinasaáttmálan hjá ST, sum Ísrael eisini hevur skrivað undir. Iranska listarkvinnan er dømd 13 ára fongsulsrevsing fyri m. a. at hava teknað iranskar politikarar sum apur og kýr sum eitt mótmæli móti eini nýggjari lóg. Lógin bannar sjálvráddari sterilisering, ið ger tað torførari at skiljast og gevur avmarkaðar møguleikarnar fyri fyribyrging til kvinnur. Amnesty heldur fram við at berjast fyri málinum hjá Atenu og viðferðini hjá myndugleikarnir av henni. Fram til 1981 vóru samkynd á sama lista sum sálarsjúk. Amnesty leggur trýst á danska heilsumálaráðharran um at strika tvíkynd av hesum lista.