Stk. 3. Fyri at arbeiða sum serarbeiðari, skal viðkomandi kunna prógva útbúgving sum serarbeiðari. Tá ivamál um útbúgving stinga seg upp, verða felagsstjórnirnar at samráðast um hetta, til føst skipan er løgd viðvíkjandi útbúgving og treytum o. a. Stk. 4. Í ivamálum um hesa grein taka stjórnir handverksmeistaranna og handverkaranna í samráð avgerð. Kapittul 2: Setanarviðurskifti § 2. Setanarskriv Setanarprógv verða givin sambært løgtingslóg um setanarprógv. § 3. Skaðar Stk. 1. Kemur handverkari til skaða í arbeiðstíðini, skal meistarin ella virkið við einari helvt, og handverkarafelagið við hini helvtini, í upp til 12 dagar, gjalda honum munin ímillum vanliga vikuløn og tað, sum goldið verður frá dagpeningaskipanini. Stk. 2. Læknaváttan skal leggjast fram, um so er at meistarin ella virkið krevja tað. (Hóast dagpeningaskipanina.) Stk. 3. Verður handverkari, sum hevur arbeitt hjá sama meistara í meira enn 9 mánaðir út í eitt, óarbeiðsførur orsakað av einum arbeiðsskaða, sum er arbeiðsskaði sambært arbeiðsskaðatryggingarlógini, hevur arbeiðsgevari, aftaná at tíðarskeiðið í stk. 1 er endað, skyldu at rinda munin millum dagpeningaveitingina og vanligu lønina, sum handverkari hevði fingið útgoldna, um viðkomandi ikki fekk skaðan. Gjaldskyldan hjá meistara stendur við inntil handverkari aftur er arbeiðsførur tó í mesta lagi 4 mánaðir aftaná, at arbeiðsskaðin er hendur. § 4. Uppsøgn Stk. 1. Handverkari má ikki verða koyrdur úr ella rýma úr arbeiði uttan orsøk. Stk. 2. Uppsagnartíðin er-5 arbeiðsdagar fyri starvstíð meira enn 3 mánaðar-10 arbeiðsdagar fyri starvstíð meira enn 6 mánaðir-20 arbeiðsdagar fyri starvstíð meira enn 2 ár-30 arbeiðsdagar fyri starvstíð meira enn 5 ár. Stk. 3. Uppsagnartíðin er galdandi fyri báðar partar. Uppsøgnin skal vera skrivlig fyri báðar partar. Brot móti hesum verður sektað við ávikavist fyri handverkara við missi av dagslønum svarandi til helvtina av uppsagnartíðini og fyri meistara við at gjalda somu upphædd. Stk. 4. Verður handverkari, sum hevur arbeitt hjá sama meistara í meira enn 9 mánaðir út í eitt, óarbeiðsførur orsaka av einum arbeiðsskaða, sum er arbeiðsskaði sambært arbeiðsskaðatryggingarlógini, kann viðkomandi ikki sigast úr starvi fyrr enn 6 mánaðir, aftaná arbeiðsskaðin er hendur. Hetta er tó bert galdandi, inntil handverkari aftur er arbeiðsførur. Kapittul 3: Arbeiðstíð § 5. Arbeiðstíð Stk. 1 Vanliga arbeiðsvikan er 40 tímar frá 1. januar 1980 sambært løgtingslóg nr. 37 frá 1. juni 1978. Dagliga arbeiðstíðin verður at liggja innan fyri tíðarskeiðini frá og við mánadag til og við fríggjadag millum kl. 7.00 og 18.00. Stk. 2 Arbeiðstíðin á matstovum, gistingarhúsum o. l. er 40 tímar um vikuna sambært arbeiðsætlan, sum løgd verður fyri fýra vikur í senn. Starvsfólk skulu hava arbeiðsætlanina í seinasta lagi 7 dagar áðrenn hon kemur í gildi. § 6. Mattíð Stk. 1. Tað skal standa arbeiðsplássinum frítt at leggja døgurðatíðina soleiðis, sum semja fæst um. Vanligur meiriluti av handverkarum, serarbeiðarum og meistara á arbeiðsplássinum skal vera fyri hesum og atkvøðast skal við seðlum. Stk. 2. Tað mugu ikki ganga meira enn 4 tímar millum mattíðirnar. § 7. Skiftisarbeiði Stk. 1. Um tørvur er á tí, kann arbeiðstíðin í hvørjum einstøkum føri við samráðing handverkaranna og meistaranna millum leggjast millum kl. 07 og 07 dagin eftir, og verða skipað sum skiftisarbeiði við løn sambært § 17. Stk. 2. Tá ið arbeitt verður í skiftum, verður mattíðin ikki frádrigin fyri 2. og 3. holdið. § 8 Yvirtíð Stk. 1. Yvirarbeiðstíð verður ikki roknað, fyrrenn vanligi arbeiðsdagurin sambært avtalu er vunnin (8 tímar), um høvi hevur verið til tess. Stk. 2. Fráboðan um yvirtíð skal gevast áðrenn døgverða, um tað letur seg gera. Mattíð í samb. við yvirtíð Stk. 3. Verður arbeitt yvirtíð, verður mattíð skipað sum higartil á teimum ymsu arbeiðsplássunum og ikki frádrigin lønini. Stk. 4. Verður arbeitt yvir í 2 tímar, er loyvt at fáa sær drekka, ið ikki verður frádrigið í løn. Men tað er ikki loyvt at fara av arbeiðsplássinum at fáa sær drekka. Stk. 5. Verður arbeitt yvir í 4 tímar, verður mattíðin ein tími, ið heldur ikki verður frádrigin lønini. § 9. Frídagar Stk. 1. 1. mai og nýggjársaftan eru heilir frídagar. Flaggdagur, grundlógardagur og 1. november og jólaaftan eru frídagar aftaná kl. 12. Stk 2. Arbeiðsgevari og meiriluti av starvsfólkunum á plássinum kunnu avtala at leggja hálvar frídagar saman til heilar frídagar, galdandi fyri alt arbeiðsplássið. Hetta merkir, at hesir heilu frídagar liggja á einum av teimum hálvu frídøgunum, meðan tann hálvi arbeiðsdagurin verður vanligur fullur arbeiðsdagur. Verður arbeitt á einum heilum samanløgdum frídegi, verður hetta lønt sambært § 20, stk. 2. Verður arbeitt á einum heilum samanløgdum arbeiðsdegi, verður hetta lønt sum vanligur arbeiðsdagur. Stk. 1. Amboðspeningur 1,5% um tíman, um handverkarin heldur seg við øllum vanligum handamboðum, ið eru neyðug fyri fakið. Stk. 2. Skitið arbeiðspeningur 0,5% um tíman. Stk. 3. Fyri arbeiði við nýgerð av tunli, arbeiði í dampketli, arbeiði í brúktum olju-, lýsi og øðrum tangum og annars inni í smáum tangum, og fyri arbeiðir í skittfiska- og sildalastum verður goldið kr. 10% eyka um tíman. Stk. 4. Smáir tangar kunna definerast sum tangar, ið eru minni enn manshædd allar vegir. Um serliga trong øki eru í tangum, verður tað annars til partarnar á hvørjum virki sær at semjast um. Stk. 5. Partarnir á hvørjum virki sær kunnu avtalað aðra og hægri tímaviðbót fyri arbeiðir, sum eru nevnd í stk. 3. Verður slík viðbót avtalað, fellur viðbótin í stk. 3. burtur, og tann avtalaða viðbótin kemur ístaðin. Stk. 6. Semjast partarnir á einum virki um, at talan er um óvanliga skitið arbeiði, fyri hesa yrkisgrein, men hetta ikki er nevnt í stk. 3, verður sama viðbót goldin sum í stk. 3. Annars kann viðbót avtalast eftir somu ásetingum sum í stk. 5. § 16. Akkordarbeiði Stk. 1. Har arbeiði og umstøðurnar eru til tess, at akkord er gjørlig, skulu meistarar og sveinar fáa akkord í lag og avtala eitt tímatal ella eina krónuupphædd fyri arbeiðið. Avtalan skal gerast í byrjunnarstigi. Avtalan skal vera skrivlig og undirskrivast av báðum pørtum. Stk. 2. Tað verður álagt pørtum at samráðast um akkordarbeiði á øllum økjum, har tað er gjørligt. Stk. 3. Verður álagt at arbeiða yvirtíð við akkord, verður lønin at hækka sambært § 20. Stk. 4. Partarnir eru samdir um at gera standardavtaluseðlar og møguliga ein prískurant. § 17. Skiftiholdslønir Stk. 1. 1. holdið: vanlig løn. 2. holdið: vanlig løn + 6,63% 3. holdið: vanlig løn + 9,11% Hesar viðbøtur verða ikki prístalsviðgjørdar. Stk. 2. Um yvirtíð, sí § 20. § 18. Forskotin tíð (bakarar og servicefak) Stk. 1. Bakarar Fyri at arbeiða frá kl. 4.00 til kl. 7.00 fáa bakarar 65,00 kr. eyka um tíman vanligar yrkadagar og 100,00 kr. eyka leygardag og halgidagar. Har sum vanligt er fyri einstøk fak (servicefak) at arbeiða leygardag verður latið eyka: Handverkari settur eftir A er størsta partin av tíðini á einum arbeiðsstaði. Arbeiðsplássið er skrásett adressa hjá fyritøkuni. Handverkari settur eftir B arbeiðir t. d. í byggivinnuni, og hevur tí ymisk byggipláss sum fast arbeiðsstað í eina ávísa tíð. Handverkari settur eftir C veitir skiftandi kundum tænastur og koyrir regluliga út at loysa uppgávur á staðnum–vanliga kalla servicefólk, ið ikki hava fast arbeiðsstað. Stk. 2. Skilt verður millum Útiarbeiði og Burturarbeiði. Útiarbeiði er: Arbeiði, sum verður gjørt aðrastaðni enn á tí arbeiðsplássi, har viðkomandi er starvssettur sambært setanarskrivinum, og handverkarin kann koma fram og aftur sama dag. Burturarbeiði er: Arbeiði, sum verður gjørt aðrastaðni enn á tí arbeiðsplássi, har viðkomandi er starvssettur sambært setansrskrivinum, og neyðugt er at gista. Stk. 3. Ferðingartíð frá heimi og til arbeiðspláss og aftur telur sum meginregla ikki við í arbeiðstíðina. Stk. 4. Fyri fólk sett eftir A (fast arbeiðsstað) er fylgjandi galdandi: Útiarbeiði: a) Tá handverkari er møttur til arbeiðis á fasta arbeiðsstaðnum og verður sendur aðrastaðni at arbeiða, og arbeiðsdagurin íroknað ferðingartíð verður longri enn 8 tímar, verður løn í ferðingartíðini goldin sambært § 18, stk. 1 og stk. 2. b) Ferðing til útiarbeiðsplássið verður tó bara lønt í tann mun hetta tekur longri tíð enn til fasta arbeiðsstaðið. c) Fyri beinleiðis ferðaútreiðslur verður goldið soleiðis: i) Verður almennur flutningur nýttur millum heim og útiarbeiðspláss, verður goldið fyri ferðaútreiðslur í tann mun hesar eru størri, enn um møtt varð á fasta arbeiðsstaðnum. ii) Nýtir handverkari egnan bil til flutningin millum heim og útiarbeiðspláss, verður samsýning latin fyri hvønn kilometur, men tó bert í tann mun hesir eru fleiri, enn um møtt varð á fasta arbeiðsstaðnum. Henda samsýning verður latin eftir teimum til eina og hvørja tíð galdandi reglum hjá tí almenna. Goldið verður eisini fyri flutning við ferju, møguligt tunnilsgjald vm. d) Meistarin hevur ikki skyldu at rinda fyri kost. Undantikið er tó, um handverkarin ikki visti av, at hann skuldi røkja útiarbeiði. Hettar merkir, at handverkarin skal hava boð um útiarbeiði í seinasta lagi dagin fyri. Verður hettar ikki gjørt, hevur meistarin skyldu at rinda fyri kost. Burturarbeiði (Somu ásetingar sum undir Útiarbeiði, tó við hesari broyting): Meistarin hevur skyldu at rinda fyri vistarhald (kost og logi). Skipar meistarin ikki fyri vistarhaldinum, hevur hann skyldu at gjalda eftir rokning á rímuligum støði, um ikki onnur avtalað fyriliggur. Stk. 5. Fyri fólk sett eftir B (skiftandi fast arbeiðsstað) er fylgjandi galdandi: Útiarbeiði: a) Ferðing til útiarbeiðsplássið verður lønt í tann mun hetta tekur longri tíð enn til fasta arbeiðsstaðið. b) Fyri beinleiðis ferðaútreiðslur verður goldið soleiðis: i) Verður almennur flutningur nýttur millum heim og útiarbeiðspláss, verður goldið fyri ferðaútreiðslur í tann mun hesar eru størri, enn um møtt varð á fasta arbeiðsstaðnum. ii) Nýtir handverkari egnan bil til flutningin millum heim og útiarbeiðspláss, verður samsýning latin fyri hvønn kilometur, men tó bert í tann mun hesir eru fleiri, enn um møtt varð á fasta arbeiðsstaðnum. Henda samsýning verður latin eftir teimum til eina og hvørja tíð galdandi reglum hjá tí almenna. Goldið verður eisini fyri flutning við ferju, møguligt tunnilsgjald vm. c) Meistarin hevur ikki skyldu at rinda fyri kost. Undantikið er tó, um handverkarin ikki visti av, at hann skuldi røkja útiarbeiði. Hettar merkir, at handverkarin skal hava boð um útiarbeiði í seinasta lagi dagin fyri. Verður hettar ikki gjørt, hevur meistarin skyldu at rinda fyri kost. Burturarbeiði (Somu ásetingar sum undir Útiarbeiði, tó við hesari broyting): d) Meistarin hevur skyldu at rinda fyri vistarhald (kost og logi). Skipar meistarin ikki fyri vistarhaldinum, hevur hann skyldu at gjalda eftir rokning á rímuligum støði, um ikki onnur avtalað fyriliggur. Stk. 6. Fyri fólk sett eftir C (servicefólk) a) Tá fólk vera sett við seturnarskrivi í bólki C, skal serlig avtala gerðast millum arbeiðsgevara og servicefólk um arbeiðsumstøðurnar. b) Fyri burturarbeiði verður tað sama galdandi, sum fyri setunarbólkarnar A og B. Stk. 7. Ferðing uttanlands: Ferðing uttanlands verður samsýnt sambært teimum almennu reglunum, um eingin onnur avtala er gjørd. Stk. 8. Nýtsla av egnum bili í samband við tænastu fyri meistarin: Nýtir handverkarin egnan bil í arbeiðsørindum, fær hann samsýning fyri hvønn koyrdan kilometur, eftir teimum til eina og hvørja tíð galdandi reglum hjá tí almenna. Stk. 9. Meistarin kann soleiðis ikki áleggja handverkaranum at nýta egnan bil í samband við arbeiði. Stk. 10. Fyri starvsfólk sett innan 1. oktober 2007 er galdandi, at gjørdar avtalur millum handverkara og meistara ikki mugu gerast verri orsakað av hesari avtalu. Broytingar í slíkum avtalum skulu tí varslast við uppsagnarfreist. § 20. Yvirtíðarløn Stk. 1. Yvirtíðin verður goldin soleiðis fyri bæði handverkarar og serarbeiðarar: Fyri fyrstu 4 tímarnar, vanlig løn + 35% Fyri næstu 3 tímarnar, vanlig løn + 60% Stk. 2. Sunnu- og halgidagar og frídagar verða goldnir við 100%, ið líkaleiðis verða at standa við í neyðugum framhaldsarbeiði. Stk. 3. Fyri arbeiði í mattíð verður goldin tvífald løn. Stk. 4. Yvirtíð-um arbeitt verður meira enn 8 tímar á vaktini-við skiftisarbeiði eins og sunnu- og halgidagar verður goldið eftir stk. 1 í hesi grein. § 21. Stk. 1. Yvirarbeiðstíð verður ikki roknað, fyrrenn vanligi arbeiðsdagurin sambært avtalu er vunnin (8 tímar), um høvi hevur verið til tess. Undantikið er tó sjúka og náttararbeiði, ið stends av meistarans ella virkisins ávum. Stk. 2. Tá ið limur verður boðsendur av meistara uttanfyri vanliga arbeiðstíð, verður goldin vanlig sáttmálaløn + hesi ískoyti: + 35% í tíðini kl. 18-21 + 60% í tíðini kl. 21-24 + 100% í tíðini kl. 24-07 Stk. 3. Ískoyti stendur við, um kvøld og/ella náttararbeiðið uttan steðg heldur fram inn í vanliga arbeiðstíð morgunin eftir. § 22. Útgjalding Stk. 1. Lønin verður goldin eftir fastari skipan annaðhvørt fyri eina viku ella tvær vikur ísenn. Um serlig avtala verður gjørd millum einstøk virkir og avvarandi fakfelag (Føroya Handverkarafelag ella Landsfelag Handverkaranna), kann lønarútgjalding tó fara fram fyri ein mánaða í senn. Stk. 2. Saman við útgjaldingini skal vikuseðil (-seðlar) fylgja við. Stk. 3. Meistarin skal rinda løn, frítíðarløn, eftirlønargjald og møguliga onnur gjøld, sum meginfeløgini semjast um, um A-skattaskipanina. Stk. 4. Øll sáttmálatengd gjøld verða framd samstundis sum lønarflytingar. § 23. Tilkallivakt Handverkari, sum hevur tilkallivakt, verður frá mánadegi til og við fríggjadag kl. 24.00 løntur við vaktargjaldi á kr. 15 um tíman. Eftir fríggjadag til vanliga arbeiðstíð mánamorgun verður handverkari løntur við vaktargjaldi á kr. 30 um tíman. Fyri tilkallivakt halgidagar og fastar frídagar verður vaktargjaldi eins og í vikuskiftinum. Kapittul 5: Gjøld § 24. Limagjald Stk. 1. Á hvørjum arbeiðsplássi kann verða avtalað, hvørt meistari skal eftirhalda limagjald hjá limum í handverkarafeløgum. Stk. 2. Vanligur meiriluti av handverkarum, serarbeiðarum og meistara á arbeiðsplássinum skal vera fyri hesum og atkvøðast skal við seðlum. Stk. 3. Verður avtalað, at meistari skal eftirhalda limagjald, verður hetta at rinda til avvarandi handverkarafelag eftir nærri avtalu. § 25. Útbúgvingargrunnur Til útbúgvingar- og eftirútbúgvingar av handverkarum og handverksmeistarum gjalda handverkarar og handverksmeistarar hvør 10 oyru í grunn av hvørjum arbeiðstíma. § 26. Eftirløn og lívstrygging Stk. 1. Meistararnir rinda 13% av lønini í ein eftirlønargrunn hjá Føroya Handverkarafelag ella Landsfelag Handverkaranna. Stk 2. Tá arbeiðsfólk, sum hevur verið í minsta lagi 1 ár í starvi hjá verandi arbeiðsgevara, doyr, meðan hann/hon er í starvi, eigur eftirsitandi hjúnafelagi/sambúgvi ella børn undir 18 ár, sum arbeiðsfólk hevur skyldu at uppihalda, rætt til eftirsitiløn fyri tann mánaðin, tá viðkomandi doyr, og 3 mánaðar fram. Fyri tímalønt verður lønin roknað sum miðaltalið av tí løn, sum er útgoldin av verandi arbeiðsgevara seinastu 12 mánaðirnar, sum viðkomandi hevur verið til arbeiðis. Stk. 3. Eftirlønargrunnurin er bæði fyri sveinar og serarbeiðarar í handverksfakinum. Stk. 4. Tá handverkari er fyltur 67, verður lønarkvotienturin svarandi til eftirlønargjaldið útgoldin sum løn. Kapittul 6: Aðrar ásetingar § 27. Etingar- og klædnarúm Stk. 1. Á øllum arbeiðsplássum, har ið fleiri fólk arbeiða, eigur at vera eitt rúm at eta í. Stk. 2. Á øllum arbeiðsplássum, har ið fleiri fólk arbeiða, eigur at vera rúm til klæðir. § 28. Arbeiðsklæðir, verndarklæðir og útsúgving Stk. 1. Bakarar fáa frí arbeiðsklæðir. Stk. 2. Sveisarar, maskinsmiðir og aðrir, ið hava við sveisi-, skeri- og slípiarbeiði at gera, fáa ókeypis verndarklæði, so sum svintu, ermar, handskar o. a. frá meistaranum. Stk. 3. Tá ið sveisað verður inni í tanga, skal útsúgving vera. Kapittul 7: Skipanarviðurskifti § 29. Partarnir eru samdir um, at teir hava felags áhuga í, at allir arbeiðsgevarar/meistarar eru skipaðir sum limir í arbeiðsgevarafeløgunum, og at allir handverkarar eru skipaði sum limir í handverkarafeløgunum. Arbeiðsgevarafelagið/Handverksmeistarafelagið arbeiðir fyri at kunna arbeiðsgevarar/meistarar um teir fyrimunir, sum eru við limaskapi í arbeiðsgevarafelag og at arbeiða fyri slíkum limaskapi. Somuleiðis arbeiða handverkarafeløgini fyri at kunna handverkarar um teir fyrimunir, sum eru við limaskapi í handverkarafeløgunum og eisini at arbeiða fyri slíkum limaskapi. . Partarnir arbeiða fyri at tryggja at verandi sáttmálar verða hildnir. Handverkarar og meistarar hava skyldu at siga feløgunum frá, tá ið óskipaðir handverkarar ella meistarar arbeiða á sama arbeiðsstað. § 30. Arbeiðsmans arbeiði Um handverkari, sum er settur eftir handverkarasáttmálanum, ger arbeiðsmans arbeiði, skal hann ikki fara niður í løn. § 31. Yvirflyting millum feløg Við yvirflyting úr øðrum felagnum í hitt skal øll skuld, eftirstøða ella limagjald til yvirflytingardagin verða goldin. § 32. Viðurskiftir hjá nevndarlimum Stk. 1. Um limur kennir seg nervaðan, av tí at hann er nevndarlimur í handverkara-ella handverksmeistarafelag, kann hann kæra til nevndina, ið hann er limur í. Stk. 2. Nevndin skal viðgera kæruna beinanvegin og áðrenn 3 dagar senda hana við einum tilmæli til meginfelag sítt.