Løgtingslóg nr. 48 frá 3. apríl 2001 um Barsilsskipan (Barsilslógin) 14) Sum broytt við: ll nr. 110 frá 20.12. 2002, ll nr. 29 frá 19.05. 2004, ll nr. 40 frá 27.04. 2005, ll. nr. 163 frá 22. desember 2005, ll. nr. 105 frá 20.11. 2007, ll. nr. 47 fá 15. mai 2014, ll. nr. 69 frá 15. mai 2014, ll. nr. 132 frá 19. desember 2014, ll. nr. 42 frá 6. mai 2015, ll. nr. 137 frá 16. desember 2015 og ll. nr. 166 frá 20. desember 2017. Kapittul I § 1. 1) Kvinna, ið er løntakari og er við barn, hevur rætt til barsilsfarloyvi av viðgongu og barnsburði frá tí degi, hildið verður, at 4 vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí løtu hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera í starvinum, tó í fyrsta lagi frá tí degi, at hildið verður, at 13 vikur eru eftir til barnsburð. Stk. 2.1) 6) 10) 13) 14) Eftir barnsburð hevur móðirin rætt til barsilsfarloyvi í 14 vikur. Faðirin hevur rætt til barsilsfarloyvi í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð sbr. tó § 9, stk. 7. Stk. 3.1) 6) 13) 14) Aftaná 14. viku eftir barnsburð hava foreldur, sum eru løntakarar, rætt til barsilsfarloyvi í upp til 42 vikur tilsamans. Foreldrini hava ikki rætt til barsilsfarloyvi samstundis eftir pkt. 1, og barsilsfarloyvið skal verða tikið innan fyri fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð sbr. stk. 4 og § 9, stk. 7. Stk. 4. 14) Hóast ásetingina í stk. 3 hava foreldrini rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð. Stk. 5.1) 14) Kvinna, ið er løntakari, hevur rætt at vera úr arbeiði í sambandi við barnakonukanningar, tá kanningarnar eru í arbeiðstíðini. Stk. 6. 5) 14) Hóast ásetingarnar í stk. 2 og 3, hevur faðirin rætt til barsilsfarloyvi í upp til og innan fyri 52 vikur eftir barnsburð, um mamman doyr, ella læknaváttan staðfestir, at mamman vegna álvarliga sjúku ikki er før fyri at taka sær av barninum. Stk. 7.6) 13) 14) Foreldrini hava, hóast stk. 3, rætt til barsilsfarloyvi í sama mun, sum tey hava rætt til barsilspening eftir § 9, stk. 5. Stk. 3.1) 6) 10) 12) 13) 14) Rættin til barsilsfarloyvi eftir stk. 1 kann bara annað av foreldrunum nýta í senn. Hóast ásetingina í 1. pkt. hava foreldrini rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52-56 vikurnar eftir, at foreldrini hava fingið barnið. Fráboðan § 3. 1) Kvinnuligur løntakari, sum nýtir rættin til barsilsfarloyvi eftir § 1, stk. 1, stk. 2, 1. pkt og stk. 3 skal innan 8 vikur eftir barnsburð boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hon byrjar at arbeiða aftur. Stk. 2. 1) 5) Maður, sum er løntakari, og sum nýtir rætt sín til barsilsfarloyvi eftir § 1, stk. 2, 2. pkt. og stk. 3 skal í seinasta lagi 4 vikur frammanundan boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hann roknar við, hann er burtur frá arbeiði. Stk. 4. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um skyldur løntakaranna mótvegis arbeiðsgevaranum at geva fráboðanir í sambandi við barsilsfarloyvi eftir § 1. Vernd og endurgjald Frávik § 4. Arbeiðsgevari kann ikki siga upp løntakara, tí viðkomandi hevur sett fram krav um at nýta rættin til barsilsfarloyvi eftir § § 1 og 2, ella annars siga upp vegna viðgongu, barnsburð ella ættleiðing. § 7. Verður løntakari uppsagdur ella fyri vanbýti í móti reglunum í § 6, skal arbeiðsgevarin rinda eina samsýning, sum í mesta lagi svarar til løn í 50 vikur, ið verður at áseta alt eftir starvsaldri og umstøðunum annars. Barsilspeningur eftir hesi lóg verður veittur í sambandi við viðgongu, barnsburð og ættleiðing. Stk. 2. Skyldur og rættindi sbrt. Stk. 4. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um, 1. í hvønn mun persónar, sum hava inntøkur, ið ikki eru fult skattskyldugar í Føroyum, hava rætt til barsilspening, og 2. at persónar, sum hava rætt til barsilspening í einum øðrum landi, ikki hava rætt til barsilspening í Føroyum. § 8 a. 6) Tað er ein treyt fyri útgjaldi eftir lógini, at viðkomandi skrivliga váttar, at hon/hann er um barnið í útgjaldstíðarskeiðinum. Kapittul III Treytir fyri útgjaldi § 9. 2) 6) 10) 13) 14) Kvinna, sum hevur A-inntøku, og sum fer frá arbeiði orsakað av viðgongu ella barnsburði, hevur rætt til barsilspening frá tí degi, mett verður, at 4 vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí løtu, hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera í starvinum, tó í fyrsta lagi frá tí degi, mett verður, at 8 vikur eru eftir til barnsburð. Eftir barnsburð hevur kvinna rætt til barsilspening í 42 vikur innan fyrstu 46 vikurnar eftir barnsburð. Stk 2.6) 10) 13) 14) Foreldrini kunnu í staðin velja, at faðirin at barninum skal vera heima hjá barninum í upp til 28 vikur, sbr. tó stk. 6 og 7, eftir 14. viku eftir barnsburð og harvið fáa barsilspening í hesum tíðarskeiði. Treytin fyri, at faðir at barni kann fá barsilspening í hesum tíðarskeiðinum, er at móðirin ikki samstundis er frá arbeiði við løn ella hevur søkt um barsilspening frá barsilsskipanini fyri hetta tíðarskeið. Stk. 3.6) 10) 13) 14) Faðirin at barninum hevur rætt til barsilspening í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 46 vikurnar eftir barnsburð. Stk. 4.5) 6) 10) 13) 14) Hóast ásetingingarnar í stk. 2 og 3, hevur faðirin rætt til barsilspening í upp til og innan fyri 46 vikur eftir barnsburð, um mamman doyr, ella læknaváttan staðfestir, at mamman vegna álvarliga sjúku ikki er før fyri at taka sær av barninum. Treytin fyri, at faðir at barni kann fáa barsilspening í hesum tíðarskeiðnum, er, at mamman ikki nýtir rætt sín at fáa barsilspening frá barsilsskipanini ávísa tíðarskeiðið. Stk. 5.6) Um mamman ella pápin er einsamøll/einsamallur við barninum, hevur mamman rætt til tann partin av barsilspeninginum, sum serliga er avsettur til pápan eftir stk. 3 og pápin rætt til tann partin av barsilspeninginum, sum serliga er avsettur til mammuna eftir stk. 1 og 2. 1 heilt ella partvís ikki skal verða galdandi, um pápin ávikavist mamman er um barnið hetta tíðarskeiðið. Stk. 6.10) 11) 13) 14) Fáa foreldrini 2 børn ella fleiri undir sama barnsburði, verða 4 vikur lagdar afturat teimum 28 vikunum, sum foreldrini kunnu býta sínámillum, sbrt. stk. 2. Stk. 7.11) 13) 14) Verður barn ella børn fødd áðrenn 32. viku í viðgonguni, verða 8 vikur lagdar afturat teimum 28 vikunum, sum foreldrini kunnu býta sínámillum, sbrt. stk. 2. Stk. 8.13) Barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi skal í minsta lagi vera 1 vika samanhangandi.” Ættleiðing § 10.1) 6) 10) 13) 14) Foreldur, ið eru løntakarar og ættleiða barn, hava rætt til barsilspening í tilsamans 50 vikur eftir, at tey hava fingið barnið, og upp til 4 vikur, áðrenn tey hava fingið barnið. Stk. 2. 1) Tað er ein treyt, at ættleiðingarmyndugleikarnir hava tikið ta avgerð, at foreldrini, annað ella bæði, skulu vera heima í sambandi við, at tey fáa barnið. Stk. 3. 1) 6) 10) 12) 13) 14) Rættin til barsilspening eftir stk. 1 kann bara annað av foreldrunum nýta í senn. Hóast ásetingina í 1. pkt. hava foreldrini rætt til barsilspening samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 46-50 vikurnar eftir, at foreldrini hava fingið barnið. Uttan mun til ásetingina í 1. pkt. , hava foreldrini, í sambandi við, at tey fara eftir barninum, rætt til barsilspening samstundis í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið. Rætturin til barsilspening hetta tíðarskeið er treytaður av, at viðkomandi er staddur uttanlands eftir barninum. Stk. 4. 10) Barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi skal í minsta lagi vera 1 vika samanhangandi. § 11.10) (Strikað) Kapitul IV Stødd á barsilspeningi Útrokningargrundarlag § 12.1) Grundarlagið, sum barsilspeningurin verður roknaður eftir, er móttikna miðal mánaðarliga gjaldskylduga A-inntøkan eftir § 18 seinastu 12 mánaðirnar fyri fráveruna. Stk. 3. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um tíðarskeiðið, sum skal verða nýtt sum útrokningargrundarlag eftir stk. 2, og í hvørjum førum eitt styttri tíðarskeið kann verða nýtt sum útrokningargrundarlag. Stk. 4.9) Útrokningargrundarlagið kann tó í mesta lagi vera hámarksupphæddin fyri mánaðarliga barsilspeninginum, sbrt. § 13, stk. 1. Upphædd § 13. 2) 14) Barsilspeningur er 100% av útrokningargrundarlagnum sbrt. § 12, tó soleiðis, at barsilspeningur ikki kann vera meira enn kr. 25.000 um mánaðin umframt eftirlønargjaldið sbrt. § 14 b. Stk. 2. 9) Barsilspeningur um dagin verður roknaður eftir lutfallinum 1/30. Stk. 3.9) Landsstýrismaðurin kann hækka ta í stk. 1 ásettu hámarksupphædd við støði í lønargongdini í samfelagnum. Kapittul V Útgjald v. m. Umsóknir § 14.14) Umsókn um barsilspening skal latast inn innan 1 ár eftir barnsburð ella, í sambandi við ættleiðing, eftir at tey hava fingið barnið. Er umsóknin ikki latin inn innan hesa freist, fellur rætturin til barsilspening burtur. Stk. 2. Áðrenn barsilspeningur verður útgoldin, verður upphæddin eftir § 13 býtt við 1,12. Upphæddin, sum verður útroknað eftir 1. pkt. , verður rindað løntakaranum, meðan munurin millum upphæddina eftir § 13 og upphæddina, útroknað eftir pkt. 1, verður rindað sum frítíðarløn eftir frítíðarlógini. § 14 b. 10) 14) Løntakarar, sum fáa barsilspening frá Barsilsskipanini, rinda eftirlønargjald sbrt. løgtingslóg um eftirløn. Stk. 2. 14) Strikað. Útgjald til arbeiðsgevara § 15. Rindað verður tó ikki fyri frítíð við løn og frítíðarískoyti, sum løntakarin í barsilsfarloyvistíðini vinnur rætt til eftir frítíðarlógini. Rinda fleiri arbeiðsgevarar løn til sama persón, sum er í barsilsfarloyvi, og røkkur barsilspeningur ikki til fult endurgjald, verður endur-gjaldið til hvønn teirra skert eftir nærri reglum, sum landsstýrismaðurin ásetur. Stk. 3. Stk. 2. 14) Kravið í stk. 1 er ikki galdandi, um tann, ið fer í barsilsfarloyvi, er lærlingur. Stk. 3. Landsstýrismaðurin í vinnumálum ásetur nærri umsitingarligar reglur, herundir um freistir fyri at lata inn umsóknir. § 16. Er barsilspeningur útgoldin arbeiðsgevara fyri løn í farloyvistíðini til arbeiðstakara, skal arbeiðsgevarin uttan mun til stk. 1 rinda barsilspening aftur, um viðkomandi arbeiðstakari í sama tíðarskeiði tekur nýtt arbeiði upp hjá hesum arbeiðsgevaranum. Stk. 3. Kravið um afturrindan av barsilspeningi eftir stk. 1 og 2 kann eisini fremjast við at mótrokna møgulig krøv frá arbeiðstakara ella arbeiðsgevara upp á barsilspening, og peningurin kann eisini krevjast inn við at afturhalda í løn og við panting. § 136 í skattalógini. Stk. 2. TAKS fremur panting og eftirhald í A-inntøku fyri barsilspening eftir stk. 1 eftir reglunum um innkrevjing av skatti. § 20. Stk. 2. Gjaldskyldug smbrt. Undantøkan hevur virknað frá tí degi, umsóknin er móttikin. Stk. 4.10) 14) Strikað Gjaldsgrundarlag § 18. Gjaldið verður kravt av øllum A-inntøkum, sum tey gjaldskyldugu fáa ella rinda, tó undantikið 1. fólka- og fyritíðarpensjón, 2. 10) aðrar skattskyldugar almannaveitingar, tó ikki dagpening eftir dagpeningalógini, og endurgjald fyri inntøkumiss sbrt. § 17, stk. 3 í forsorgarlógini, 3. tænastumannapensjónir og aðrar líknandi eftirlønir, uppihaldspeningur sbrt. Stk. 2. 14) Strikað Gjald § 194) 7) 13) Gjaldið hjá teimum gjaldskyldugu er 0,71% av tí í § 18 nevnda gjaldsgrundarlagi. Gjøld kunnu krevjast inn við panting. Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um inngjald, heundir avgreiðslugjald. Stk. 2. Inntøkur grunsins eru barsilsgjøldini sambært § § 18, 19 og 20. Inntøkur grunsins verða játtaðar á løgtingsfíggjarlógini og verða fluttar Barsilsgrunninum. Stk. 4. Útreiðslur til umsiting av Barsilsskipanini verða játtaðar á løgtingsfíggjarlógini. Barsilsgrunnurin endurrindar landskassanum umsitingarútreiðslurnar. Roknskaparhaldið skal fylgja løgtingslóg um landsins almenna roknskaparhald v. m. Roknskapirnir verða grannskoðaðir av landsgrannskoðaranum. Stk. 7. Landsstýrismaðurin umsitur grunnin, men kann leggja umsitingina til annan almennan stovn. § 19 b. 12) Barsilsgrunnurin kann verða tikin av við løgtingslóg, og ognir grunsins verða tá fluttar landskassanum. § 20. Landsstýrismaðurin kann í kunngerð áseta nærri reglur um, at persónar, sum annars ikki hava møguleika at koma undir skipanina, eftir egnum ynski tekna trygging og koma undir skipanina. § 21. 11) Til nýtslu í sambandi við útrokning og eftirlit við inngjalds- og útgjaldsupphæddum eftir hesi lóg, kann landsstýrismaðurin útvega sær allar upplýsingar frá TAKS, Landsfólkayvirlitinum, Almannaverkinum. Stk. 2. § 23. Landsstýrismaðurin kann eftir nærri ásettum reglum gera gjaldsavtalur, heruppií avskriva krøv, tá útlit ikki eru at fáa allan peningin frá skuldaranum. Millumtjóða sáttmálar § 24. Umsitingarmyndugleiki § 25. Landsstýrismaðurin kann við kunngerð leggja umsitingina av lógini til Arbeiðsloysisskipanina eftir avtalu við Arbeiðsloysisskipanina, ella til annan fyrisitingarligan myndugleika. Í slíkum føri verða heimildirnar, sum landsstýrismaðurin hevur eftir hesi lóg, latnar fyrisitingarmyndugleikanum, tó ikki heimildirnar at áseta reglur. Avgerðir eftir hesi lóg ella eftir reglum, settum sbrt. lógini, kunnu kærast til landsstýrismannin innan 4 vikur eftir, at viðkomandi hevur fingið fráboðan um avgerðina. Stk. 4. Kapitul IX Revsi- og gildiskomuásetingar § 26.14) Um ikki strangari revsing er ásett í aðrari lóggávu, verður viðkomandi, sum sambært hesi lóg gevur skipanini skeivar ella misvísandi upplýsingar, revsaður við sekt ella fongsli í upp til 4 mánaðir. Stk. 2. Gildiskoma § 27. Henda lóg fær gildi 1. juni 2001. Stk. 2. Lógarbroytingar og ígildisásetingar: 1) Broytt við ll nr. 110 frá 20.12. 2002, har § 2 og § 3 eru soljóðandi: § 2. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. § 3. 2) Broytt við ll nr. 29 frá 19.05. 2004, har § 2 er soljóðandi: Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juni 2004. Stk. 2. Henda løgtingslóg verður ikki nýtt í førum, tá løntakarin er farin í barsilsfarloyvi áðrenn 1. juni 2004, um løntakarin hevði havt rætt til barisilspening, tá hann fór í barsilsfarloyvi. (útg. 21. nov. 2007) 6) Broytt við ll nr. 21 frá 8. mai 2008, har § 2 er soljóðandi: Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juni 2008. (útgivið 9. mai 2008) 7) Broytt við ll nr. 123 frá 22 desember 2010, har § 2 er soljóðandi: Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2011 og fer úr gildi aftur í seinasta lagi 31. desember 2011. (Útgivið 23. mai 2014) 10) Broytt við ll. nr. 69 frá 15. mai 2014, har § 2 er soljóðandi: Stk 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda løgtingslóg kemur í gildi, ella seinni, og fyri foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9. Løgtingslógin er somuleiðis galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 er endað, men har seinasta útgjaldið frá Barsilsskipanini ikki er útgoldið. 11) Broytt við ll. (Útgivið: 15.05. 2015) 13) Broytt við ll. nr. 137 frá 16. desember 2015, har § 2 er soljóðandi: Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2016. (Útgivið 18.12. 2015) 14) Broytt við ll. nr. 166 frá 20. desember 2017, har § 2 er soljóðandi: Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2018. Stk. 2. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda lóg fær virknað, ella seinni, og fyri tey foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9 ella § 10. Løgtingslógin er eisini galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 ella § 10 er endað, men har seinasta útgjaldið úr Barsilsskipanini ikki er útgoldið. Stk. 3. § 1, nr. 14 er galdandi fyri foreldur, ið hava rætt til útgjald eftir § 9 ella § 10. Stk. 4. § 1, nr. 16 er galdandi fyri øll útgjøld úr Barsilsskipanini, eftir 1. mars 2018. (Útgivið: 22.12. 2017)