Trýst her og síggj rættingar til bd. II Rættingar Brot úr bókini: YMISKT DVØRGHOLAN Ein hola er í Sørvági, sum tey róptu Dvørgholan, har skuldu dvørgar búgva. Smábørnini tordu illa nær hesi holuni, men tó, tá ið áarpisurnar vóru, tá fóru teir djarvastu smádreingirnir inn har eftir áarpisum. Dvørgholan er ein klovningur, tætt uppi við Baggatoft úti við Stórá. 1 HULDUMANNAKLETTUR Tað er gomul søgn, at ein steinur úti á Ørg, oman fyri Gøtumanna-sand, ið var sandurin, har sum Niðarivegur er nú, skuldi vera íbygdur, har búðu huldumenn. Tey fortaldu fyrr, at útróðrarmenninir ofta sóu legstaðin eftir kjølinum, tá ið huldumenninir høvdu drigið bátin á sjógv. Sagt var, at huldumenninir vóru altíð fyrr til útróðrar, enn tað búði. Steinurin varð burturskotin, tá Niðarivegur varð gjørdur. Ein frásøgn er um eina tænastugentu Úti í Stovu, Elsubu Malenu Jacobsdatter, hon varð vanliga rópt Ebba. Jákup í Stórustovu fortaldi frá ommu síni, at tey Úti í Stovu høvdu ein kjøthjall úti á Lið. Ebba var so einaferð send út har eitt kvøldið eftir kjøti, og tá ið hon kemur út um Huldumannaklett, nú hoyrir hon tað tosa inni í klettinum: "Har fer handan Ebban titandi", sigur eitt. "Tak hana, tak hana!" sigur eitt annað. "Tak tú hana, stóri kjaftur, hon hevur bæði lisið og signað seg!" sigur eitt triðja. Tá høvdu huldufólkini einki vald yvir henni. 1 FRANSAHOLAN Navnið Fransaholan er frá síðst í 1700-talinum. Har, sigur søgnin, plagdu sørvingar at heingja kjøt tá stórur partur av Europa lá í kríggi við Frakland, so fransmenninir ikki skuldu finna kjøtið og fara við tí. Hetta er eitt hol tætt uppi við Eggina, og gongur tað líka niður í sjógv. Fyrr, tá ið steinar vórðu kastaðir niður í tað, hoyrdi tú teir ringla niður eftir, og brustu teir so í sjógv. Men nú er Fransaholan tipt, helst er ein stórur steinur loysnaður úr vegginum og hevur tipt holið; tá ið tú nú tveitir stein niður í tað, steðgar hann, tá ið hann er komin nakað niður. Tað gevur ikki meir enn eini trý klikk, so liggur hann, somikið ovarlagað er holan tipt. Søgn er, at har skuldu teir einaferð hava kastað ein hund oman. Hetta var vanligt fyrr, at tá ið ein hundur varð gamal og einki nyttaði longur, so kastaðu teir hann oman. Sagt varð, at tá ið teir hesa einu ferðina komu oman í Grønhólma, tá hoyrdu teir hundin goyggja undir vøllinum. Men hetta halda menn er neyvan rætt. FRANSAGRØVIN Yviri í Buginum liggur ein fransmaður grivin. Summir siga, hetta er ein russari, men ikki er gott at siga. Jákup í Stórustovu fortaldi frá Mýru-Jákupi (1860-1928), at Mýru-Jákup segði seg hava hoyrt frá gomlum manni, tá ið hann var ungur, at hetta var ein fransmaður, og at hesin fransmaðurin er rikin upp úr sjógv. Hann var í posa, og eitt tungt var í posanum. Hesin maðurin hevur soleiðis verið grivin av skipsmonnum á ein kristiligan hátt, tí aftast í tí gomlu sjómanslestrabókini stóð, hvussu mann skuldi bera seg at at grava lík á sjónum, og har varð álagt at seyma líkið inn í lørift og koyra okkurt tungt í, so tað sakk, og so leggja líkið á eina fjøl og soleiðis lata tað glíða til sjós, og so lesa ein stuttan lestur yvir líkinum og biðja Faðirvár. 1 KÁLVABÁSURIN VESTARI OG SUNNARI Hetta er staðarnavn úr bjørgunum. Har er søgnin tann, at har skuldu teir undir Napoleonskrígnum fyrst í 1800-talinum hava tjóðrað kálvar og goymt teir undan fronskum herskipum, tá ið fransmenninir rændu øll neytini og kríatúrini, teir fingu fatur á. Johan Michael Lund, hevði givið boð um at goyma allar kálvarnar í landinum, tí teir vóru lættari at goyma enn neytini, so at fólk, um ringast vildi til, hevði kálvarnar at seta við aftur. Í Vestmanna skuldi tað vera so ringt, at har var bara ein kúgv eftir. Hetta hevur so verið um ár SÝNSTOFTIR (SVÍNSTOFTIR) Um hetta stað eru tvey staðarnøvn og tvær sagnir, tó eingin nú á døgum veit nakað við vissu um navnið ella uppruna tess. Eg skal her bert nevna báðar sagnirnar. Um navnið Svínstoftir, verður sagt, at fyrr í sjórænaratíðini høvdu teir svín og goymdu og passaðu tey uppi á Egg oman fyri dalin niðan av Mýrunum. Um navnið Sýnstoftir er sagt, at har var eftirhyggingarstað í sjórænaratíðini. Tá hetta staðið, sum nevnt, er uppi á Egg, er gott útsýni yvir havið, so teir harfrá hava sæð øll skip, ið komu inn á Sørvág, bæði sunnanífrá og vestanífrá. Møguliga er tað tann rætta frágreiðingin, men hin, at tey hava goymt svínini har uppi, kann sjálvandi eisini vera røtt, men tó minni sannlík. Annars er gomul søgn, at stutt uttan fyri Lynghamar skuldi eisini eitt eftirhyggingarstað vera, og var eitt hús har. Toftin eftir tað sæst enn. Her sóu teir, um skip komu norðanífrá. So tað kann týða á, at teir hava havt tvey eftirhyggingarstøð fyri at síggja út á hav, bæði suðureftir og norðureftir. 4/5 MAÐUR GEKK UPP ÚR KVÍVÍKSSKOR Í Sørvágsbjørgunum er ein skor, teir rópa Kvívíksskor, har sigst at tað er ómøguligt at ganga upp, har kemst bert upp við langari og góðari línu. Tað eru 60 favnar niður og 5 bond. Tó sigur søgnin, at maður skal hava gingið upp úr Kvívíksskorð. Fyrr plagdu teir at rógva út móti Lambardali og draga bátin upp í Lambánna, so gingu teir niðan móti Skorini. Ein húskallur í Sørvági, onkur sigur, hann var húskallur Yviri í Húsi, men hvør hann var, og hvussu gamalt hetta er, veit eingin nú á døgum. Helst er hetta hending frá 16/1700-talinum. Húskallurin var góður við bóndakonuna. So ein dagin, teir høvdu verið í Kvívíksskor, fara allir upp, og húskallurin skal so vera síðstur upp, men áðrenn hann fær frænir av nøkrum, gevur bóndin boð um at draga línuna upp, og bóndin og hinir húskallarnir fóru so til hús og lótu hendan húskallin vera eftir niðri í Kvívíksskor. Teir ætlaðu so bara at siga, at hann var omandottin, tí hildið varð, at tað var ómøguligt at koma upp haðani uttan línu, tí har er steyrrætt uppfyri. Teir gingu so oman í bátin og róðu til hús, men tá ið teir komu heim í bygdina, tá sat hann har fyri teimum. Teir rokna so við, at hann hevur gingið heim í erva, heim í Rossaskarð. Harífrá er skjótari at ganga til hús. Men ófatiligt var tað fyri øllum. Húskallurin varð so, eftir hetta, boðin at verða hjá teimum í Gomlustovu. 1 GRÁISTEINUR ÚTI Í LAMBARDALI Tað var vanligt, at menn plagdu at klúgva upp á Gráastein og skera navnið niðurí, tá ið teir komu fram við Kvívíksskor. Steinurin er høgur og brattur á tí einu síðuni, so hann er ringur at sleppa uppá, og um nakar maður datt, sum royndi at koma upp á hann, so datt hann lúkst í ein hyl niðriundir, so hann varð ígjøgnum, men hin síðan á Gráasteini er sløtt og góð at koma uppá. Sjálvsagt varð flent eftir teimum, ið fullu í hylin, og teir vórðu hálvgum hildnir fyri gjøldur. Hetta kundu teir finna uppá, tá ið teir høvdu verið í Kvívíksskor og gingu oman í Lambánna til bátin. Bát høvdu teir har, bæði tá ið teir vóru við seyði og eftir fugli. 1 KONUGJÓGV Konugjógv er heiman fyri Grótholið, niðan fyri vegin, beint har sum bøgarðarnir eru. Síðan Bíggjarvegurin varð breiðkaður, er bert tað ovasta eftir av henni. Søgnin sigur, at sjey neytakonur duttu oman har, tann áttanda slapp við lívinum, hetta var í einum ódnarveðri. Tær høvdu verið hjá neytunum. Hvussu gamalt hetta er, er óvist, tí hetta er bara gomul søgn í Sørvági. Fleiri halda eisini, hetta ljóðar heldur ótrúligt, tí hendan gjógvin var so niðarlaga, og so var hon heldur ikki djúp, men soleiðis sigur søgnin. Møguliga hevur gjógvin verið djúpari longur aftur í tíðini. (prestur í Vágum 1602-1627) hevði lisið uppi yvir honum og "latið heyggin aftur", tá ið nakrar huldukonur vildu lokka hann við inn í heyggin. (Sí annars um tað í Miðvinga Søgu. Bl. s. 121-122). Leggjast kann afturat um Birkupsheyggin hendan frásøgn: Tá ið Fríðrikur prinsur var her í 1844, ið seinni varð Fríðrikur 7. kongur av Danmark, fór hann einaferð yvir um Vatn, og steðgaðu teir tá niðri við Biskupsheyggin. Gamli-Engelsted, presturin, sum var tá (prestur í Vágum 1839-1850), segði so prinsinum um Biskups-heyggin, og prinsurin spyr so prestin, um hann ikki kann lata heyggin uppaftur, jú, tað kundi hann gott, segði prestur, men prinsurin mátti sjálvur lata hann aftur, tá varð einki av tí. Engelsted skuldi vera tann síðsti presturin í Vágum, sum hevði gingið á "Niðurgangsskúla", sum tey gomlu róptu tað. Tá ið hann tók prógv, vóru tað 15 prestar, sum tóku prógv, og hin versti skuldi eiga tann fimtanda, og tað varð Engelsted. Hendan dagin var so nógv sólskin, og tá ið hin versti tók eftir Engelsted, tá tók hann eftir skugganum av honum, og seinni hevði Engelsted tí ongan skugga á sær, varð sagt. Teir seinnu prestarnir gingu ikki á Niðurgangsskúla, og gamalt var, at Niðurgansgsskúlin var í Finnmørkini, soleiðis fortaldu tey gomlu altíð. 1 GAMLA GØTAN TIL MIÐVÁGS Gøtan oman gjøgnum Brennuna varð rópt Fólkagøtan; gøtan víðari til Miðvágs varð rópt Varðagøtan ella Rossagøtan. Hon gekk fram við Biskupsheygnum, tað var tann gamla gøtan millum Miðvág og Sørvág. Áðrenn brúgvin kom, vóðu teir altíð tí har var grynst, har niðri, eitt sindur suður og so innaftur, tað róptu teir um Rivið, har var nokk so djúpt, um óveður var, ein fór næstan undir miðju, tá ið áin var stór, so gekk ein um Vatnsoyrarnar niðri við Vatn og so helt ein upp í Vatnsbrekku, upp um fjallið, og soleiðis beina leið til Miðvágs eftir gøtuni, ið har gongur. 1 DÁVARHEYGGURIN Dávarheyggurin er úti í Selvíkum, har liggur ein maður grivin, hann skuldi vera av "Víkarskipinum" og eita Dávur. Tað vóru fleiri menn, sum komu av tí skipinum, har kom Týkar, sum liggur í Týkarheyggi, og Torkil, sum liggur í Torkilsheyggi, og Fisher skuldi hann eita, sum liggur í Fiskaheyggi. Ívar liggur í Ívarsheyggi, og Kollur ella Kálvur liggur í Kolsheyggi. (Sí annars tað, Mikkjal á Ryggi skrivar í Miðvinga Søgu um "Víkarskipið", bl. s. 110-111). 1 SUMMALDUR Gomul søgn er um ein mykinesmann, sum varð róptur Summaldur. Nær í tíðini hetta hevur verið, er óvist, men helst er hetta heilt gamalt. Nøkur staðarnøvn eru í Sørvági, ið bera vitnisburð um hesa hending og hendan mann. Søgnin sigur, at stutt eftir at Summaldur var giftur, fór hann burtur í lond at sigla við fremmandum skipum. Mong ár gingu, og eingin hoyrdi nakað frá honum aftur. Summaldur var komin so langt út í heimin, at striltið hevði gingist at sleppa aftur til Danmarkar. Seint eitt heystið eydnaðist tað honum at koma til Danmarkar, og stutt eftir slapp hann til Føroya aftur við tí síðsta handilsskipinum tað árið. Hann kom so vestur í Vágar og til Sørvágs, men, so illa vildi til, at alt heystið og allan hendan veturin var veðrið so ringt, at ikki var lendandi í Mykinesi, so hann kom at liggja ein heilan vetur veðurfastur í Sørvági. Tað var annars ikki óvanligt, at mykinesmenn kundu liggja leingi veðurfastir í Sørvági, serliga um vetrarnar. Sum oftast búðu teir tá hjá skyldfólki ella kenningum. Sagt er, at Summaldur búði í eini smáttu beint niðan fyri teir gomlu bøgarðarnar á Vørufelli. Onkur heldur, at tað hevur verið eitt torvhús. Hetta húsið varð seinni rópt Summaldahús; einki sæst til tað longur, men bøurin har varð róptur Trøðin uppi á Summaldahúsið. Ein kelda var tætt har við, sum hann fekk vatn úr, hon varð rópt Summaldakelda. Ikki at sleppa til hús aftur, tá ið hann var komin so nær og eftir at hava verið fleiri ár burtur, var sjálvandi sera harmiligt. Hvønn dag gekk Summaldur út til heimara enda á Múlanum, til ein stein, ið stendur niðri við sjógv, at hyggja út til Mykines, at vita um lendandi var. Hesin steinur ber enn í dag navnið Summaldasteinur. So eitt kvøldi, tað nærkaðist tá móti vári, sær Summaldur, at nú er kyrt norðanfyri á oynni, og hann fær so sørvingar at rógva seg út. Hann fór so á land og gekk tvørtur um oynna. Tá ið hann kemur til hús, er nátt komin á, og øll eru løgst. Hann fer so inn og gongur yvir móti seingini hjá konuni, men tá sær hann, at ein maður liggur í seingini hjá henni. Ikki visti hann, at hetta var sonur hansara, sum tá var stórur smádrongur, men var ikki føddur, tá ið Summaldur fór út at sigla, so leingi hevði hann verið burtur. Summaldur heldur, at konan hevur tikið sær ein annan mann, meðan hann hevur verið burtur, og øði spinnur í hann, og hann út og tekur eina øks, ið liggur í einum úthúsi, og ætlar at beina fyri bæði konuni og hesum manninum, ið hann heldur liggja hjá henni. Summaldur kemur so inn og stillar seg við seingina aftur, men tá vaknar konan og vakir sonin og sigur: "O Jesus náði mær, hvør er hetta fyri ein maður, ið stendur við seingina hjá mær? Tað hevur eingin maður verið so nær song míni, síðan pápi tín Summaldur fór burtur í onnur lond at sigla! " Tá sá Summaldur, at tað var ein stórur smádrongur, ið lá í seingini hjá konu sínari og skilti síðani, at hetta var sonur sín. Hann kundi sostatt, í dárskapi, beint fyri bæði konuni og egna soni sínum. 4 HOYBERADAGUR Tað var tann dagurin, hoyggið varð borið inn, tað var ein dagur við nógvum mati og einum snapsi eisini, men ikki so nógv drekkarí. Og helt tann maðurin hoyberagildi fyri teimum fólkunum, ið høvu hjálpt til við at hoyggja og fáa hoyggið inn. Tá varð etið kjøt og sopin sagosuppa ella saguvellingur við sukuri omaná, tað var so ógvuliga væl dámt tá á døgum, tann sum fekk sagosuppu var væl fyri, helt hann sjálvur. Vanligt var, at ein át morgunmat og døgurða inni hjá bóndanum ella tí, ið átti hoyggið, og nátturðin varð borin út í húsini hjá hoyberamonnunum. Nátturðin var vanliga sagosuppa, og tað varð vanliga kókað so nógv, at øll í húsinum fingu nátturða burtur av tí. Hetta fortaldi Jákup í Stórustovu, men omma hansara hevði sagt, at tá ið hon var ung, bóru tey vanliga døgurða út í húsini eisini, og var tað vanliga blóðmørskeppur. Tí hoyggið var vanliga ikki borið fyrr enn fjallið var gingið, tí oftast gjørdu teir stórar desir fyrst hjá teimum, ið høvdu nógv hoyggj. Hoyberalønin hjá bønarmonnunum, sum teir vórðu róptir, segði omma Jákup, var vanliga eitt hálvt krov. Men seinni, segði Jákup, visti hann einki um, at nakar tók løn fyri at bera hoyggj, tá bóru teir meira upp á gerðabýti. BÁTSGILDIR Bátsgildi varð hildið av teimum, sum hildu bát fyrr í tíðini, tað varð vanliga hildið um heystið, helst um tað tíðina, tá ið kjøtið var ræstnað og upp á tað besta, tí tað varð etið ræst kjøt, og tá varð altíð brennivín skonkt eisini. Jóhannus hjá Lona-Jógvani segði, at hann mintist serliga, at gróthúsmenninir høvdu bátsgildir á hvørjum ári, og helst vóru tað teir, ið hildu hendan siðin longst í bygdini. 1 ERVI OG BARSIL AVLAGT Fyrr høvdu teir altíð ervi, tá ið onkur var deyður, og barsil eftir barnadóp, men hesir siðir vórðu avlagir, tá ið "breyðkortið" kom undir fyrra heimsbardaga (1914-18), og varð hetta ongantíð tikið upp aftur í Sørvági. Nú hava tey bara eitt lítið gildi, tá ið eitt barn er doypt, og faddrarnir og tey nærmastu verða boðin. Fyrr gekk tað ofta eitt hálvt ár, áðrenn barsil varð hildið, men tað var vanliga ikki brennivín í barsli. Tað varð oftast kókað kjøt og sagosuppa. Til ervi kundi ofta nógv brennivín vera, og ikki mundi skilið altíð vera av tí besta, og man hetta vera ein av høvuðsorsøkunum til, at hetta varð avlagt. Seinni í tíðini hevur tað meira verið siður, at uttanbíggjarfólk og tey nærmastu verða boðin til ein drekkamunn og smyrjibreyð, ella líknandi, eftir jarðarferð. 1 BRÚDLEYP Brúdleyp varð hildið, sum ráðini vóru. Var tað bóndahús, har nógv jørð var, so varð hildið stórt brúdleyp, har var vanligt, at øll bygdin varð boðin í brúdleyp, men tað størsta brúdleypið, sum menn í Vágum vita frá at siga, var, tá ið Jógvan Elias Thomsen í Sandavági giftist, tá varð øll oyggjin boðin, og tað mesta av Vestmanna við. Hetta brúdleypið stóð í átta dagar. Menninir gingu vanliga hús úr húsi at bjóða í brúdleyp, tað var ein maður, ið var biðin av brúðarparinum til hetta, summir høvdu tað upp á rím, tá ið teir bjóðaðu í brúdleyp. Seinni varð hetta avlagt, og varð tað tá bara sligið upp onkustaðni, har tað sást væl, at øll eru vælkomin. Brúdleypsmaturin var kjøt. Vanligt var í Sørvági, at latin varð "brúdleypsseyður". Tað varð latin ein geldseyður av hvørjum hagapartinum, hetta var áðrenn 1900. Teir fingu seyðin á rættini, til brúdleypið, teir, sum giftust. Tað sigur okkum eisini, hví vit síggja í kirkjubókunum, at nærum øll brúdleyp vórðu hildin um heystið. Tað var stórt arbeiði at fyrireika eitt brúdleyp tá í tíðini. Seyðurin skuldi flettast og tilgerast, og nógvir kokkar vóru. Brennivín mátti altíð vera. Við hvørt høvdu tey eisini oksakjøt til brúdleypini, tá ið tað vóru stór brúdleyp. Tað var rættiliga vanligt hjá jarðareigarum. Tá borðhaldið var liðugt, varð brúðardansurin dansaður. Tað vóru fastar vísur, ið kvøddar vórðu, teir kvóðu altíð "Brúðarvísuna" fyrst; í brúðardansi dansaðu øll hattleys, tá dansaði eingin maður við húgvu. Aftan á brúðarvísuna varð vanligt í Sørvági at kvøða "Kong Hans", seinni hava tey annars nýtt "Harra Pætur og Elinborg", eftir tað varð vanliga kvøðin "Fisken tager sin føde i vand". 1 FØROYSKI DANSURIN OG DANSISTOVUR Í SØRVÁGI Umframt tað, ið er nevnt undir "Brúdleyp" viðvíkjandi kvøðing, kann nevnast um dans og kvøðing í Sørvági, at tað varð altíð dansað hattleyst í Sørvági til "Norsku løvu" og "Vesterbæk", tí tær vóru hildnar at vera so syrgiligar vísur. Í Sørvági var væl statt við kvøðarum. Í gomlum døgum høvdu menninir hvør sítt kvæði og hvør sína vísu at kvøða, tá ið dansur var. Løðu-Jógvan var ein sera góður kvøðari, hann kvað altíð "Fuglakvæðið", hvørji jól kvað hann alt Fuglakvæðið á tamb, sjálvt um hann var lágmæltur maður, so gekk dansurin so væl, at tú kundi væl hoyra hann kvøða. Frá tíðliga í 1900-talinum kunnu nevnast kvøðarar í Sørvági, so sum: Pól Niklái hjá Hans Paula. Hann varð sagdur at vera sera góður og harðmæltur kvøðari, hann plagdi altíð at kvøða "Brúðarvísuna", og hann kvæð fast "Kong Hans" aftaná. Jóhannus hjá Lona-Jógvani hevði eisini so sera gott mál at kvøða, og Dia í Gróthúsinum var eisini góður kvøðari. Hann plagdi at kvøða "Gøtuskeggjar" og var tann einasti í bygdini í síni tíð, sum kvað hetta kvæði og dugdi tað alt. Mýru-Jákup kvað altíð "Runsuvalsstríðið". Harald hjá Mariu var ein sera góður kvøðari, og hann kvað, so leingi sum hann livdi, og dugdi nógvar vísur og nógv kvæði, sum hann kundi kvøða úr enda í annan, hann plagdi ofta at kvøða "Harra Pætur og Elinborg". Annars kvøddu teir m. a. "Stærke Tidrik" o. a. vanlig kvøld og tættir, men til gildir vóru tað altíð kvæðini, ikki fyrr enn seint út á náttina, tá ið tað mesta av fólkinum var farið, tá kundu teir kvøða tættir og enntá sovorðið sum "Hjalmar og Hulda", tá ið tað leið móti morgni, og tá kundi eisini okkurt av konufólkunum taka til at kvøða. Annars var okkurt konufólk, ið var sera raskt at kvøða, m. a. Skælings-Sunnuva var líka røsk sum nakar maður at kvøða, og hon kundi kvøða kempuvísu aftan á kempuvísu sum ongan ting, hon var eisini ein áhugaður dansari til føroyskan dans. Men eftir at hesi og onnur við teimum eru deyð, trokaði enski dansurin tann føroyska dansin burtur, og hann var satt at siga burtur í nógv ár, til Vága Dansifelag kom, har nakað av hesum varð tikið upp aftur, tó í heilt øðrum líki enn fyrr, sjálvsagt. Við tað at áðrenn var tann føroyski dansurin tann almenni, vanligi dansurin, ið dansaður varð í dansistovunum. Tann føroyski dansurin var av tí allar besta í Sørvági, verður sagt. Tað kundi koma fyri, at teir kvóðu tættir, m. a. "Jákup-Sibbi" ella "Brókatátt" o. l. Tað plagdu teir at kvøða nokk so ofta, men tað var vanlig sunnukvøld, ikki høgtíðskvøld. Um vit skulu nevna onkran tátt, so kann nevnast, at einaferð var ein táttur yrktur um mykinesmenn, og ein mykinesmaður, onkur úr Stallhúsinum, yrkti so aftur ein tátt um sørvingar, men mykinesmenn tordu ongantíð at kvøða hann, meðan sørvingar hoyrdu, tí teir óttaðust fyri, at um sørvingar hoyrdu hann, so sluppu teir ikki aftur á Vágoynna, so vildu sørvingar ikki føra teir. Sagt varð, at tann, sum yrkti táttin um mykinesmenn, var Antinis á Liða Úti í Húsinum í Sørvági (Hús 14). Hetta má so hava verið í seinnu helvt av 1700-talinum, hesin tátturin varð yrktur, tí Antinis doyði í 1801 sum gamal maður. Hesir tættirnir eru ikki til longur, bert frásagnir um teir. Óivað vóru teir ongantíð niðurskrivaðir, bara goymdir í minninum. M. a. var í táttinum, at mykinesmenn brúktu súlumaga til kálk, og tað toldu teir ikki at hoyra, so sørvingar fingu "móttátt", har sørvingar vórðu róptir "Geldiskorardýsarnir". "Dýsar" eru eitt slag av trøllum. Men hesir tættir fullu so burtur og vórðu gloymdir seinni. Smábørn sluppu ikki í dansin, so tey plagdu at dansa niðri á Breiðagrasinum, niðan fyri Oyruna. Tey sungu sovorðnar smáar vísur sum t. d. "Munken går i enge så lange som en dag", sum børnini kundu duga at kvøða. Soleiðis lærdu tey at dansa og kvøða, tá ið tað skýmdi, fóru tey til hús, var tað mánalýsi kundu tey dansa eitt sindur longur, hetta var rættiliga vanligt fyrr. Eisini er sagt frá, dansaðu tey vaksnu niðri á Breiðagrasinum, tí einki ljós fekst til dansistovuna. Ta tíðina vórðu nógvir tættir yrktir runt um í Føroyum, eisini politiskir tættir. Summir av teim táttunum eru kendir enn, t. d. "Í Gøtu ein dag" o. s. fr. Tey gomlu húsini, ið dansað varð í, vóru hjá Eppi Lenu, har dansaðu tey í roykstovuni hjá henni, tey rindaðu 10 oyru fyri veturin, har dansaðu tey frá um 1860 til u. l. 1875. Annars dansaðu tey í ymiskum húsum, ikki nøkrum føstum, til rættilig dansistova varð bygd, ið var brúkt til dans burturav. Tann fyrsta rættiliga dansistovan, ið varð bygd til at dansa í, stóð uppi við Pæturslið, tann dansistovan hevði slætt tak; hon varð bygd um 1875 og varð brúkt til ár 1900. Millum 1900 og 1903 var eingin dansistova, tá dansaðu tey í handilskjallaranum hjá Mattiasi á Kelduni, verður sagt. Tá varð trægólv lagt á í kjallaranum har til hetta endamálið, og er tað á enn. Tann næsta dansistovan varð gjørd í hinum endanum av bygdini, uttan fyri kirkjugarðin, í 1903, árstalið stóð uppi yvir hurðini á henni. 1 UPP TIL FYRST Í 1900-TALIÐ Sagt er frá Paulinu í Búðini (1853-1947) um føstulávintshald miðskeiðis í 1800-talinum í Sørvági, tá ið Paulina var ung. Tey fingu ein mann úr Miðvági, sum tey róptu Deyði-Jógvan, at koma til Sørvágs at ganga grýla, tað var ein av fyrstu døgunum í føstuni. Tey gjørdu andlitið á honum svart við ími, og so skóru tey nógvan blaðtara og ballaðu hann inn í hendan taran og í svørt seyðaskinn og svarta ull, so tað sá út sum stórt hár, so hann sá út sum "hin grái" sjálvur, og hann sá heilt tjúkkur út eisini, so gingu tey við honum og ringdu við tveimum kongum fyri honum, tá ið hann kom til hvørt húsið. Hann fór inn í hvørt hús, og har fekk hann eitt stykki av kjøti í hvørjum húsi, har sum tey áttu nakað. Børnini vóru øll líka bangin, tá ið Deyði-Jógvan gekk, og vóru øll inni. Teir trýstu hann inn gjøgnum dyrnar á húsunum við øllum skinnunum, ullini og taranum. Hesin Deyði-Jógvan hevði tvey børn, annað nevndist Rakul og hitt Óli. Hvussu hann fekk navnið Deyði-Jógvan, segði hon, at tað var einki ringt navn. Tað kom seg soleiðis, at Jógvan hevði tænt hjá einum bónda í aðrari oyggj sum húskallur, og hann var altíð álítandi og raskur og gekk eisini burtur í haga fyri bóndan. Einaferð eitt summarið, nú finnur hann eina kvígu hjá bóndanum, sum er deyð, hon er dottin um rygg, og hann tók kvíguna upp á ryggin og bar hana heim til hús. Tá segði bóndin við hann: "Tú ert sterkari enn deyðin". Men hann var fátækur maður, tí gekk hann runt og bað mat og annað, og hetta, at ganga grýla, gav honum nógv kjøt, tí sum sagt, allastaðni har tey áttu ein bita, lótu tey. Annars minntist Marianna í Stórustovu (1891-1976), tá ið tey gingu grýla um 1900, at tá gingu børnini vanliga sjálvi grýla, tey gingu týskvøld í føstu, mikudag gingu tey ikki, tí mikumorgun fóru tey altíð tíðliga í kirkju; tey fóru í kirkju í Sørvági, áðrenn teir fóru til útróðrar (seinni fóru tey so at hava kirkjugongdina um kvøldið). Tá tey fóru í kirkju um morgunin, máttu børnini hava skúlatingini við sær í kirkju, tí í kirkju skuldu tey, og fóru so beina leið í skúla eftir kirkjugongd, niðan við læraranum, sum í hennara tíð var Lias í Bø og seinni Hans Marius. Teir vóru altíð í kirkjuni við sjálvir, og menninir fóru so til útróðrar. 3 FEIGDARDJÓR Á SJÓNUM Ikki mátti heitið ravnur nevnast á útróðri, men hann skuldi nevnast gorpur. Ravnur var illa umtøktur bæði á landi og sjógvi, tann, sum kallaði hann ravn undir veiðu, varð átalaður. Ikki mátti heldur heitið kráka nevnast á útróðri, men fjatla kundi nevnast ístaðin. Ikki mátti roykur nevnast á útróðri, men at tað "vesar illa har", ein fekk átalu um ein nevndi orðið roykur. Ikki varð dámt heldur at síggja kóp framman fyri bát, tað varð ikki tikið sum gott tekin, men var gomlu. Annars varð æða eisini roknað sum eitt feigdardjór, fór æða at flúgva tíðliga á morgni, so boðaði tað frá, at tað fór ikki at verða ein góður dagur til veður. Sagt verður annars, at æða fer vanliga at flúgva upp undir vind. 2 VAÐANSGILDIR Tað var vanligt fyrr, at ungur maður, sum var á útróðri og fekk kalva fyrstu ferð, skuldi bjóða í gildi, serliga var tað tann nærmasta ættin og kenningar, ið vórðu boðin, og bátsfelagarnir sjálvandi. Og har varð bæði matur og brennivín boðið. Tað var næstan sum eitt lítið brúdleyp í valahúsum, men hjá øðrum var tað meira við "máta", men tað var tó ein góð veitsla. Og hetta varð roknað sum plikt og skylda, og um tað var onkur, sum ikki gjørdi hetta, varð hann útspottaður og forfylgdur, og tað kundi ganga eitt heilt ár, at tey søgdu við hann, at hann hevði fingið kalva og hevði ikki hildið gildi. Annars var onkur, sum ikki helt gildi, men gav hinum bátsmonnunum einar tríggjar fløskur av brennivíni, so var alt í lagi. Í tílíkum gildi var vanligt, at ein át, drakk, og viðhvørt varð farið upp á gólv eisini. Vit kunnu nevna tvey dømir. Fyrra dømi er, tá ið Keldu-Jákup fekk kalva fyrstu ferð. Mattias hevði tveir deksbátar, "Rap" og "Shønning", báðar bátsmanningarnar vórðu bodnar við, umframt fólk í grannalagnum og vinir og kenningar, so tað varð ein stór veitsla. Annað dømi er, tá ið Tummas Jákup í Búðini, sum hevur sagt frá hesum, fekk kalva fyrstu ferð. Tá lat hann bátsmonnunum tríggjar fløskur av brennivíni, tí mamman dámdi ikki at fáast við at halda vaðansgildi. Hetta var góðtikið av bátsmonnunum. At hava vaðansgildir var ikki bara siður í Sørvági, men um allar Føroyar vórðu tílíkar veitslur hildnar. Kalvi var sjálvdráttarfiskur, men varð vanliga býttur sundur, um tað var stórur kalvi. 2 LØGASTEINARNIR OG GOMLU BRÚGVARNAR Í SØRVÁGI Í gamlari tíð vóru bara løgasteinar at ganga eftir, tað vóru hampuliga stórir steinar, flatir omaná, tað varð borað hol rundan um teir í helluna, so vórðu jarnkílar settir rundan um steinarnar, so teir ongan veg fóru. Hesum steinunum gekk ein so eftir, somuleiðis var um Kirkjuánna, at ganga í kirkju, líka upp til um hálvt 1800-talið. Tá varð ein plankabrúgv gjørd bæði um Stórá og Kirkjuánna, men hvat ár hetta hevur verið, veit eingin nú. Tá vóru heldur eingir vegir nakrastaðni, bert traðkaðar gøtur, m. a. var traðkað gøta út á Bakka. Um Skipáirnar vóru somuleiðis eisini bara løgasteinar, og kundi tað tí mangan vera ringt at ganga um, tá menn fóru tíðliga til útróðrar, áðrenn ljóst varð. Einaferð tíðliga í hesi øldini varð ein grótbrúgv gjørd um Stórá. Hetta var helst í 1912, tá ið tann seinni rópti Ovarivegur varð gjørdur, ið var vegurin út á Bakka. Tað var Haraldur á Sjómansheiminum í Miðvági, ið stóð fyri arbeiðinum at laða hesa brúnna. Tað var ein smøl brúgv, sum gekk upp í spíss í miðjuni, soleiðis gjørdu teir brýr tá. Í 1942 tóku bretar hesa brúgv burtur og gjørdu nýggja tvísporaða brúgv, og er tað brúgvin, ið verður brúkt í dag. Løgasteinarnir um Stórá vóru nakað ovarlagari enn brúgvin varð gjørd. Løgasteinarnir vóru um ánnað yvir av Hálvdanshúsi. Vegur varð gjørdur út á Stengur um hetta mundið, og gekk hann út til bøgarðarnar, uttan fyri har Grótholið seinni kom at vera. Um somu tíð, í 1912 ella stutt eftir tað, vórðu eisini tvær líknandi smalar brýr gjørdar tvørtur um Skipáirnar. Tær vórðu so eisini gjørdar av nýggjum av bretum í 1942. 6 MJØLTUNNAN Søgn er um ein sørving, ið nevndist Ólavur, hann hevði keypt eina mjøltunnu í býti fyri hosur og onnur ullint ting frá einum hollendskum loynikeypskipi. Hann setti tunnuna á land á helluni uttan fyri Urina, uttan fyri Klyvar. Hendan hellan fekk eftir hetta navnið Mjøltunnan. Hetta var í tí tíðini, tá ið stórur hungur var í Føroyum, og tørvur var á mjøli og korni. Ólavur varð uppdagaður og varð klagaður til sýslumannin fyri loynihandil. Hetta var álvarslig ákæra tá í tíðini, ið kundi hava harða revsing við sær. Ólavur hevði einaferð áður fingið dóm fyri okkurt minni brot, og tá ið hann hoyrdi, at hann var klagaður, væntaði hann sær harða revsing, tá ið hetta var annað brotið, kanska fongsul á Bremerhólmi ella deyðadóm, og bæði høvdu givið sama úrslit. Hann gjørdi tí av at fara umborð á hollendska skipið og slapp sær avstað við tí. Eingin hoyrdi nakrantíð frá honum aftur, og hann kom sum vera man ongantíð aftur. 5 RUSSARASKIPIÐ Eitt heystið millum 1800-1805 kom eitt russiskt herskip frá Arkangelsk ella har um leiðir inn á Sørvág. Bíggjarmenn høvdu verið á fjalli Uttangarðar og vóru júst komnir í rætt. Meðan teir eru í rættini loysir skipið eitt skot av, og samstundis rør ein bátur frá skipinum inn at landi. Tá ið báturin kemur inn at støðni í Bø, siga skipsmenninir, at teir vilja hava los. Elsti maðurin á rættini, Gamli-Gutti róptur, varð av fjallmonnunum valdur at losa skipið inn á tryggan akkersbotn. Skipið hevði fingið róðurskaða, sum teir máttu fáa umvældan, áðrenn skipið kundi halda leiðina fram, søgdu teir fremmandu. Gamli-Gutti var av fjallgonguni og arbeiðinum á rættini blivin bæði vátur og skitin, men hann mátti umborð, so sum hann stóð og gekk. Tá hann var komin umborð, lótu teir hann úr frá topp til tá, vaskaðu honum og lótu hann í sjómansklæðir. Ikki kendi hann seg væl, tá ið hann hugdi niður at sær at hesum undarligu klæðunum, teir høvdu klætt hann í, hann var heilt umbroyttur. Men hann losaði so skipið inn, og varð tað lagt fyri akker úti á Nakki. Akkerið varð slept og ein endi varð settur inn á land og festur í ein stóran stein til støddar sum ein hjallur, og har lá so skipið eina tíð. Men Gamli-Gutti kom ikki í land aftur av skipinum. Bíggjarmenn byrjaðu at óttast, at russararnir høvdu beint fyri honum. Átta mans róðu so annan dagin út til skipið og spurdu eftir honum. Ein yvirmaður svaraði, at Gutti lá og svav. Við hesum boðum róðu teir so at landi aftur. Tá skuldi ein av monnunum taka til orða: "Langur man svøvnurin fara at vera hjá gamla", og turkaði samstundis eyguni við troyggjuermuni. Men stutt eftir kom Gamli-Gutti tó í land aftur. Nakað eftir hetta kom stormur av landsynningi, og skipið dróg hendan stóra steinin, tað var fest í, u. l. 10 favnar út frá landi. Skipið varð síðan lagt inni undir Skipáunum, tað verður sagt, at har var nógv djúpari fyrr enn nú. Akkerini vórðu slept, og ein sverur endi varð rógvin út eftir inn á land og settur fastur í Ringin. Hetta fyri at skipið, um illa vildi til, ikki skuldi reka so langt heim, at teir ikki sluppu leysir aftur. Ringurin stóð millum Mikkjalsaneyst og Hálvdanshúsneyst, heldur nærri Hálvdanshúsneystinum (á leið stutt uttanfyri har Ísvirkið er í dag). Tað var ein fortoyningsringur. Hann varð eisini róptur Kongurin ella Russararingurin/kongurin, verður sagt. Onkur sigur, at russararnir skuldu gera hann, men mest hugsandi er tó, at myndugleikarnir hava latið hann gera, og at hann er væl eldri enn hetta. Vit lesa í bókini "Indberteninger fra en reise i Færøe 1781 og 1782", um ein fortoyningsring, ið Kongligi handilin einaferð hevði latið gera á Sørvágsfirði, og er hetta helst tann sami. Tá ið bryggjan varð útbygd, fór hesin ringur undir heilt og sæst tískil ikki longur. Tummas í Eyðansstovu í Sandavági, ið var góður smiður, varð boðsendur at koma út til Sørvágs at gera róðrið aftur. Skipið varð lagt við afturendanum inn móti sandinum. Hetta gekk væl, men skipið hevði so mikið av øðrum skaða, at tað varð liggjandi her fyri veturin. Tað vóru heilt nógvir mans við hesum skipinum, og tað hevði fangar umborð eisini, segðist, so har vóru møguliga einir 200-300 mans. Tað man hava tykst øgiligt fyri fólk tá, tí við fólkateljingina 1801 vóru ikki meir enn 86 fólk í Sørvági. Nakrir búðu í landi beint oman fyri, har skipið lá, við Skipáirnar, teir høvdu laðað sær smáar smáttur at búgva og arbeiða í; einki sæst til hesar longur. Farmurin hjá teimum var rugur og lýsi. Teir gjørdu sær eina myllu við húsið at mala korn í, hon var drivin við vatni. Teir løgdu sliskur niðan gjøgnum ánna. Hendan myllan stóð uttan fyri heimaru Skipánna, beint oman fyri har húsini hjá Jesari í Búðini seinni komu at standa. Hendan myllan stóð líka til fyrst í tríatiárunum og virkaði enn tá, sjálvt um eingin nýtti hana. Smádreingirnir plagdu at spæla har og fáa mylluna at mala. Inni í mylluhúsinum var eisini ein hondkvørn. Hendan myllan er ikki til longur, men stóru myllusteinarnir eru til enn. Sagt verður, at seinni komu tey Úti í Stovu at eiga stórsta partin av stóru myllusteinunum og tey Úti í Stórustovu áttu 1/8 part, og onkur annar átti nakað. Jørgin Úti í Stovu mól korn við hesi mylluni undir fyrra heimsbardaga, tá ið lítið korn var at fáa. Seinni hava myllusteinarnir í nógv ár ligið í einum hjalli hjá teimum Úti í Stovu. Onkrir bókstavir, helst russiskir, eru á steinunum, verður sagt. Til allar hesar menn kravdist nógvur matur, og áðrenn hendan myllan var klár, vildu teir hava sørvingar at mala korn fyri seg. Allar hondkvørnir og myllur máttu ganga, og tær raskastu kvinnurnar skiftust um at mala á hondkvørn. Tá var siður, at konufólk mólu við hondkvørnunum. Sum løn fyri hetta arbeiðið fingu sørvingar 1/3 av mjølinum, teir mólu, og hetta vóru teir væl nøgdir við. Hetta mjølið róptu tey russararug. Ein bíleggaraovnur á jarnfótum frá hesum skipinum, sum teir høvdu brúkt í landi, var til enn í tríatiárunum. Hann er tó helst ikki til longur. Anna, kona Hoyvíks-Hannus var ein av teimum, ið mól russararugi á hondkvørn fyri teir, sigst. Sagt er, at russararnir gingu altíð í gásagongd, tá ið teir fóru onkustaðni. Tað einu ferðina, teir fóru til Miðvágs, var gongan 1/4 míl long; tann fremsti var uppi á Varða, og tann síðsti var enn úti við skipið. At teir hava gingið í gásagongd er tó skilligt, tí tá vóru bara smalar gøtur at ganga eftir. Einaferð gingu teir til Sandavágs at keypa mat, tí teimum tørvaði mat, og sørvingar høvdu ikki nokk at selja teimum. Sandavágsmenn søgdu, at halin av monnum var so langur, at hann strekti seg frá Tváttá og niðan á Leitið, ið er góðar 200 metrar. Teir keyptu kjøt, høsn, viðskera og annan mat. Hetta var, tá ið Johan Michael Lund var løgmaður (løgmaður 1786-1805). Alt, sum teir keyptu, varð uppskrivað, seinni fekk løgmaður allan peningin sendandi fyri keypið at býta út millum sandavágsmenn, ikki eitt oyra restaði í. Eftir hvat søgnin sigur, so er ein av hesum russarunum deyður her og grivin í kirkjugarðinum í Sørvági, og varð hann grivin beint uttan fyri kirkjuna. Har var ein lítil lægd fyrr, og varð hon nevnd Russaraholan. Hesin russarin stendur ikki førdur upp í kirkjubókina fyri Vágar, so helst hava teir grivið hann sjálvir. Annars søgdu tey gomlu fólkini, at hesir menninir vóru sera hampiligir menn, teir fóru avstað aftur um várið, eftir at hava umvælt skipið um veturin. 4/5/6/12/13 SJÓGANGIR Hansina í Stórustovu (1834-1926) segði frá, at hon hevði hoyrt sum ung, at einaferð, helst í 1700-talinum, var so stórur sjógangur í Sørvági, at sjógvurin kom líka niðan á Líttluegg, tað er oman fyri Gamlaskúla. Tann 5.3. 1913 var ein veldigur sjógangur í Sørvági. Sjógvurin kom líka niðan á Konshylstúgvuna og niðan um húsini hjá Jákup Paula í Gomlustovu. Hetta var áðrenn Niðarivegur var gjørdur og nýggja brúgvin um Stórá. Annars var tað eitt sindur lægri niðast í Stórá fyrr, enn tað er nú, við tað at bretar fyltu nakað upp har. Gamla brúgvin, ið var um Stórá tá, var øll undir. Tað verður sagt, at tað fløddi so nógv í Sørvági, sum menn ikki vita um, hvørki áðrenn ella aftaná, og mugu vit siga: Guð forbjóði at tað verður aftur. Flóðin var so høg, at sjógvurin stóð upp á meir enn hálva grundina á húsunum hjá Klæminti. Allur Dunga Sandur, Oyran og nógv av kirkjugarðinum-alt var undur í sjógvi. (Var tað í dag, stóð fótbóltsvøllurin og hálv dansistovan, niðari vegur úti á Lið og kanska ovari við, har hann er lægstur, fyri ikki at tala um bryggjuna og allar bygningarnar har og bátahylin, alt vildi verið undir í sjógvi). Tey hjá Klæminti høvdu kúgv, sum fólk flest tá í tíðini; tiltikið er, at tey máttu taka høvdið á kúnni upp gjøgnum lemmin, so at kúgvin ikki skuldi drukna í kjallaranum, so høgt stóð sjógvurin. Sagt verður eisini, at húsini hjá Mikkjal Paula, úti á Bakka, vórðu tikin út á sjógv av rennisjónum og húsini hjá Suðuroyar-Dánjali úti á Lið, fuku niðan av grundini um morgunin í lýsingini av stormi hendan dagin. Sagt verður, at menn funnu kongafisk skolaðan upp á land, heilt uppi á Konshylstúgvuni. So hetta sigur okkum, at tað hevur verið ein heilt óvanliga høg flóð. 4/6 ALDAN Tann 14.8. 1916, hetta var um kl. 14, tað var av besta veðri og slætt var í sjónum, nógv børn høvdu stutt áðrenn spælt á sandinum og vóru akkurát farin inn at fáa sær døgurða, ið plagdi at vera um hesa tíðina tá í tíðini. Tá reistist knappliga ein stór alda, og hon kom inneftir, hon legði allan sandin undir og skolaði líka niðan í kirkjugarðin. Tað sá út, sum at aldan kom upp úti við Marrubakkan. Gomlustovu-Jákup, ið var á útróðri tann dagin, segði, at teir merktu einki til nakað úti á havinum, sama søgdu hinir útróðrarmenninir, so hetta var bara inni á vágni. Høvdu børnini ikki verið farin av sandinum júst tá, høvdu ivaleyst fleiri av teimum skolað út, og tað hevði verið ein stór vanluka. 4 HVALASTØÐIN Í SELVÍK Mánaðarskiftið mars-apríl 1902 kom norska farmaskipið "Viking" og norski hvalabáturin "Norddeble" á Sørvág við manning, útgerð og byggitilfari til eina hvalastøð. Lendi at byggja á høvdu norðmenn leigað frá Úttriðingseigarum. Teir bygdu fyrst eina smiðju, har arbeiðsfólkið Sørvingar fegnaðust um, at hvalastøðin varð bygd, tí teir væntaðu sær arbeiði har og eisini fekst nú feskt tvøst, men summir stúrdu fyri tí nógva deyminum, ið fór at standast frá hvalastøðini inn yvir bygdina, tá ið ættin lá inn eftir fjørðinum, og at lýsi fór at reka inn á sandin og dálka hann. Hvalastøðin var longu klár og tikin í brúk í juni 1902. Norðmenn høvdu bygt nýggjan hvalabát til støðina, og fekk hann, sum vera man, navnið "Selvík". Norðmaðurin Mikkelsen átti hendan bátin. Føroyingar førdu eisini hendan bátin, í 1904 førdi Christian Petersen í Gásadali "Selvík", og seinni hetta árið førdi skopuningurin Niels í Búri "Selvík" og helst í fleiri ár frameftir. Annars vóru tað helst eisini aðrir hvalabátar, ið lótu hvalir til hvalastøðina í Selvík, av tí at tað vóru fleiri norskir hvalabátar í Føroyum um hetta mundið, men tað vóru eisini aðrar hvalastøðir, m. a. tann við Streymin. Hvalastøðin í Selvík varð smb. frásøgn niðurløgd í 1920-árunum. Annars stendur eitt sindur afturat um hvalastøðina í Selvík, og hvat ið varð av henni, á bl. s. 176-177 í bind I. 17/18 Keldur til "Ymiskt": 1. Jákup Johansen. 2. Tummas Jákup Thomasen. 3. Marianna Haraldsen. 4. Jóhan á Ørg. 5. Herluf Jacobsen. 6. Óla Hans Hansen. 7. Lena á Ørg. 8. Malmberg Simonsen. 9. Heini Zachariasen. 10. "Sær er siður á landi" R. Rasmussen. 11. "Miðvinga Søga" M. á Ryggi. 12. "Sandavágs Søga" L. Petersen. 13. "Søga og søgn" A. Weihe. 14. "Føringatíðindi. 15. "Men Gud gav vøkst" S. Berghamar. 16. Ymisk skjøl. 17. "Tingakrossur". 18. "Føroya siglingarsøga" Páll J. Nolsøe. 19. Elly Olsen. 20. Pauli Jacobsen. 21. Gunnar á Toft. 22. Palli Haraldsen.