Sum flest øll vita, so var Herman Oskarsson formaður í Búskaparráðnum sum í 2000 fortaldi okkum at vit áttu at selt fiskirættindini á uppboðssølu. Og líka síðan hevur hann messa um uppboðssølu. Og harumframt hevur hann fortalt okkum, hvussu nógvar pengar Landskassin kann fáa burtur úr. Tað vil siga, at tá talið av teimum sum bjóða á uppboðssølu er 1-4 stk, fáa fyritøkur avlop. Er talið 6 stk ella fleiri, so er undirskot. Tað sæst eisini at í flestu vinnugreinum har fáar útbjóðingar eru, eru sera fáir aktørar á marknaðinum. Og orsøk er at halda, at tað er soleiðis í nógvum vinnugreinum. Tað sum var rættuliga sjokerandi var at Herman Oskarson viðmerkti: Í brotinum stendur púra greitt at talan er í hasum lærusetninginum um "common value auctions", og í okkara føri, fiskiskapi viðvíkjandi, er ikki talan um "common value". Nógvar vandar og iva kunnu vit tosa um, men ikki handan. Sanna virðið kennir ongin av bjóðarunum, men allir royna at lúra hvør annan av. Men tá talan er um fiskirættindi-kvotur ella dagar-tá veit eg (og bara eg) hvat virði dagarnir hava fyri meg (harav heitið "private value"), og hvat ið Hansen ella Olsen bjóða, ger mær ongan mun. Tað hann her sigur er jú beinleiðis skeivt. Annar er Private Value og hin er Common Value. Private Value uppboðssøla er ein uppboðssøla, har tann sum bjóðar virðismetur tað, sum verður selt, uttan mun til hvat onnur meta virði at verða. Tað er so at siga einki, sum verður mett sum private value. Okkara meting er óheft av hvat onnur virðismeta tað sum selt verður. Vit bjóða og keyparin er tann sum bjóðar mest og aftaná etur hann seyðin og so er seyðurin burtur. Um hann bjóðar fyri at stuðla Tjørnuvík, tí hann dámar seyðakjøt, ella tí hann hevur drukki í meira lagið er líka mikið. Keyparin ætlar sær at búgva har nógv ár. Tá er talan um private value, treyta av at hann ikki ætlar sær at flyta út tá hann blívur eldri. Tí ætlar hann at flyta, fær søluvirði ein tídning í framtíðini. Tað er common value tí vit í prinsippinum ætla okkum at víðariselja vøruna vit á uppboðssølu bjóða uppá. Tað kann sjálvandi verða ivamál um hvussu nógv vit meta er til av olju. Tað eru fleiri meiningar um hvussu nógv vit megna at fiska. Tað vil siga, at bjóða verður eftir einari meting. Og teir sum bjóða hava ikki allir somu upplýsingar um kostnaðin at útvega vøruna. Men vit ganga út frá, at søluvirði á vøruni er tað sama hjá øllum, tó at vit ikki vita framtíðar prísin á fiski ella olju. Vit vita ikki hvussu nógv tað fer at kosta at fiska. Og út frá hesum er harumframt lætt at skilja, at tann størsti optimisturin bjóðar mest. Og tað er eisini rættuliga sannlíkt at tann stórsti optimisturin fer konkurs. Tað viðførur sjálvandi at allir nýggir aktørar fara konkurs 20 ferðir, áðrenn teir koma niður á null. Men framvegis er tað soleiðis, sambært frøðini at boðini eru 50% undir tí sum á fagmáli kallast Nash-líkavekt. Tað ljóðar mikið gott fyri landskassan og tilsvarandi ringt fyri pengingastovnar og eigarar. Tað er ein skeivur pástandur. Sambært øllum royndum og allari teori fer tann, sum bjóðar tað hann heldur tað verða vert konkurs um hann eigur hægsta boð. So eisini á hesum øki taka okkara serfrøðingar feil. So vónandi skilja búskaparfrøðingar hesa partvís akademisku frágreiðing uppá ymisk hugtøk í búskaparfrøðini. Tó at tað er nakað seint at bjarga fiskivinnuni, so átti hetta at betra møguleikan hjá búskaparfrøðingum, um 2-3 ár, at siga okkum, hví tað mátti enda so galið, sum tey í vinnuni longu nú duga at síggja, at tað fer enda. Kann skoyta uppí at eg havi lisið minst 10.000 síður av vísindaligum greinum um uppboðssølu og lurta eftir universitetsundirvísing um evni og tosa við onkran av heimsins bestu serfrøðingum á økinum, so at vónandi veit eg okkurt, hóast eg havi gloym okkurt og fleiri manglar eru ivaleyst eisini. Nú verður spennandi at síggja, hvussu teir fara at tosa uttanum o. s. fr. Men tað skal í øllum føri meira til, enn heiti búskaparfrøðingur, at seta meg uppá pláss. Eivind Jacobsen, Strendur Sum haldari fært tú atgongd til alt tilfar í blaðnum á netinum, umframt tíðindi. Trýst á "Tekna hald" og skráset teg