Fitisúgving er ein skurðviðgerð, har eykafiti verður tikin burtur á ávísum pørtum á likaminum, t. d. búki, lendum, lørum, øklum, ørmum oman fyri alboga, høku og vanga. Seinastu árini er fitisúgving vorðin alt meiri vælumtókt, og harumframt er tøknin, sum verður nýtt í sambandi við viðgerðirnar, ment rættiliga nógv, og kemur sjúklingurin tí skjótari fyri seg nú. Fitisúgving kann hjálpa til við at fáa burtur harðvunna fiti, sum trupult er at fáa burtur við at klænka seg, men kann ikki koma í staðin fyri klænking. Um tú hugsar um fitisúgving, hevur tú óivað spurningar í sambandi við mannagongdina, sum tú vilt hava svaraðar. Tí skalt tú gjøgnumganga listan niðanfyri, áðrenn tú biður um tíð hjá plastiskum skurðlækna. Listin er settur saman av vanligastu spurningunum, sum fólk hava í sambandi við fitisúgving, og við at lesa svørini, kanst tú kunna teg við, hvussu langa tíð øll skurðviðgerðin tekur, váðar, sum kunnu vera, og um ein slík skurðviðgerð hevði kunnað hjálpt tær. Er nakar vansi í sambandi við eina fitisúgving? Fitisúgving er ein heldur vandaleys skurðviðgerð, um hon verður gjørd av royndum læknum við røttum tøkniligum útbúnaði. Skurðlæknin gjøgnumgongur heilsuligu fortreytir tínar saman við tær undan skurðviðgerðini, og um hugsandi er, at tú fært tað úrslit, sum tú væntar. Besta úrslit fæst hjá teimum, sum viga næst normalvektini, men hava ónatúrligar fitimongdir á ávísum økjum á kroppinum. Slíkar fitimongdir kunnu í summum førum vera ættarbregði. Tað er týdningarmikið at hava í huga, at hóast góðar royndir og góðan útbúnað, so er ikki vist, at úrslitið verður júst, sum tú væntar tær. Sjálvt um trupulleikar í sambandi við slíkar viðgerðir eru sera sjáldsamir, so kunnu teir tó taka seg upp. Um skurðviðgerðin verður gjørd samstundis á nógvum støðum ella um fitinøgdin er sera stór, so økist vandin fyri trupulleikum. Undir slíkum umstøðum taka skurðviðgerðirnar vanliga longri tíð enn smærri skurðviðgerðir. Tað er týdningarmikið at leggja dent á, at fitisúgving á ongan hátt kann koma í staðin fyri klænking. Royndir aðrastaðni, serstakliga í Amerika, hava sýnt, at fitisúgving á ógvuliga feitum fólkum, har ið sera stórar nøgdir av fiti verða tiknar burtur, kann vera hættislig og kann hava við sær nógvar trupulleikar og álvarslig tilsløg. Hvat skal eg hava í huga innan eina fitisúgving? Um tú ætlar tær eina fitisúgving, er sera týdningarmikið, at tú hevur realistiskar vónir um úrslitið á viðgerðini. Sjálvt um fitisúgving ofta kann bøta sera nógv um útsjóndina og geva sjúklinginum størri sjálvsálit, so er tað týdningarmikið, at vónirnar eru realistiskar. Tí er tað umráðandi, at tú gert tær greitt, júst hvat tú væntar tær í sambandi við viðgerðina og tosar gjølliga um tað við plastiska skurðlæknan. Tey, sum hava bestu fyritreytirnar fyri at fáa eina slíka skurðviðgerð, eru einstaklingar, sum ikki eru alt og tungir og sum ynskja at fáa fiti tikna burtur á ávísum støðum á kroppinum, tí henda fiti misprýðir. Eisini er gott at vera likamliga væl fyri. Og tó at aldur hevur minni at siga, so kann aldurin kortini hava ávirkan á úrslitið, um sjúklingurin er komin upp í árini. Hvussu kann eg fyrireika meg til eina fitisúgving? Í fyrsta viðtali fer plastiski skurðlæknin at meta um heilsu tína við atliti at skurðviðgerð og hyggja at teimum fitiøkjum á kroppinum, sum um ræður, fyri at meta um, hvørjum standi húðin er í. Í hesum viðtali fer skurðlæknin eisini at meta um, um fitisúgving er rætta skurðviðgerðin fyri teg. Til dømis kann hann mæla til eina búkskurðviðgerð, um tú hugsar um eina fitisúgving framman á búkinum. Eisini kann vera, at skurðlæknin mælir til fleiri ymsar skurðviðgerðir fyri at fáa besta úrslitið. Tað, sum skurðlæknin má hava í huga, eru ymsar umstøður fyri at fáa eitt gott úrslit í síni heild. Tá ið skurðviðgerðin nærkast, fært tú leiðbeiningar viðvíkjandi fyrireiking, eitt nú viðvíkjandi royking, rúsdrekka, heilivági, kosti og kostískoytum. Tá er gott at hava í huga at fáa onkran at koma eftir tær, tá ið skurðviðgerðin er liðug. Skal eg í narkosu? Vanliga er neyðugt at fara í narkosu í sambandi við eina fitisúgving. Um tað snýr seg um avmarkað staðbundin øki er lætt at skurðviðgera við staðdoyving. Er tað neyðugt at fara í narkosu, verður narkosan framd av narkosulækna, og hevur hann tilsjón við tær undir skurðviðgerðini. Eisini fylgir hann við tær, meðan tú ert við at rakna við aftur og koma fyri teg fyrstu tímarnar eftir skurðviðgerðina. Hvat fer fram undir skurðviðgerðini? Fitisúgving er skurðviðgerð, har sum staðbundin og harðvunnin fiti á einum ella fleiri støðum verður tikin burtur til at bøta um skapið á likaminum. Í skurðviðgerðini verður eitt sera mjátt sogurør stungið inn í ein evarska lítlan skurð, og fiti, sum liggur djúpt undir húðini, verður sogin út við sterkum undirtrýsti. Sogurørið verður síðan flutt aftur og fram í fitilagnum fyri at skilja sundur vevnaðin og súgva fitina út. Skurðirnir, sum eru sera lítlir, verða settir á lítið sjónlig støð. Við hvørt verða settir fleiri smærri skurðir, sum sogið verður ígjøgnum til skiftis. Kroppurin missir vætu í sambandi við fitisúgving, og tí gevur narkosulæknin vætu innanæðra undir og aftan á skurðviðgerðina fyri at bøta um vætumissin. Tørvurin á vætu er treytaður av, hvussu stórur flati verður viðgjørdur og hvussu nógv fiti verður tikin burtur. Tá ið skurðviðgerðin er liðug, verða sett smá plástur á sárini, og síðan eitt slag av umvavi, sum skal sita stramt fyri at styðja tað viðgjørda holdið. Alt eftir hvørji øki hava verið viðgjørd, kann tað snúgva seg um gamassjur, korsett ella okkurt slag av buksum ella blusu av elastiskum tilfari. Hvussu langa tíð tekur skurðviðgerðin? Tíðin, sum skurðviðgerðin tekur, kann vera sera ymisk, alt eftir hvussu stórt og umfatandi økið er, sum skal viðgerast. Tað vanliga er, at skurðviðgerðin tekur tveir tímar, men hon kann tó taka alt frá einum upp í tríggjar til fýra tímar. Hvussu verði eg fyri beint eftir skurðviðgerðina? Beint eftir skurðviðgerðina er hugsandi, at tú fert at merkja vætu, sum rennur úr skurðinum. Eftir skurðviðgerðina myndast troti, og økið hovnar. Harumframt verður húðin bláliga mislitt á teimum viðgjørdu støðunum. Trotin og blái liturin á húðini eru í hæddini annan ella triðja dagin eftir skurðviðgerðina. Tú kanst kenna pínu og hava ringa kenslu á hesum støðum, men tað kann viðgerast við pínustillandi heilivági, sum verður ávístur. Samstundis er hugsandi, at tú fært penisillin sum fyribyrgjandi viðgerð. Verkur, pína og kenslan av stívleika og eymleika í vøddunum fara at minka eftir tveimum til fýra samdøgrum. Tað kemur fyri, at tað bløðir ella rennur eitt sindur úr skurðinum út í umvavið fyrsta samdøgrið. Við hvørt er neyðugt at skifta umvavið. Tað er neyðugt at vera í elastiskum klæðum í nakrar vikur eftir skurðviðgerðina fyri at minka um trota og byrgja fyri, at væta savnast á skurðviðgjørdu økjunum. Hetta ger somuleiðis, at húðin verður lagað til tað nýggja skapið. Hvussu langa tíð tekur tað at koma heilt fyri seg? Tað gongur sum heild spakuliga at koma fyri seg eftir eina fitisúgving. Tað er best, at einstaklingar, sum fáa fitisúgving, fara á føtur eins skjótt og teir megna fyri at fáa røring í blóðið og fyri at forða fyri at blóð savnast í leggjunum. Oftast tekur tað bert fáar dagar at koma fyri seg eftir fitisúgving. Eftir einari til tveimum vikum er ein vanliga komin væl fyri seg og mestsum øll ring kensla og verkir eiga at vera burtur. Sum heild verða skurðirnir seymaðir aftur við pentum, sum loysast upp, og tí er ikki neyðugt at taka penturnar úr. Tað er neyðugt at nýta klæði av elastiskum tilfari á teimum støðum, sum hava verið viðgjørd, í tríggjar til seks vikur alt eftir hvussu stórt øki er viðgjørt og hvar á kroppinum, tað er. Ein skal ikki leggja nógv fyri ella íðka ítrótt í okkurt um ein mánað eftir skurðviðgerðina, meðan likamið skal koma fyri seg og sárini grógva. Sjálvt um blái liturin og trotin sum heild hvørva innan tríggjar vikur, kann ein vera hovin á hesum støðum í fýra til seks mánaðir. Tú fært boð um at koma til eftirkanning hjá skurðlæknanum. Hendir nakað óvæntað, t. d. tekur bløðing seg upp ella gerst pínan knappliga verri, er best at seta seg í samband við læknan. Hvat kann eg vænta mær í sambandi við, at útsjóndin er broytt? Tú fert at síggja greiðan mun á skapinum á kroppinum skjótt eftir skurðviðgerðina. Henda broyting til tað betra verður skilligari eftir fýra til seks vikum, tá ið tú ikki ert hovin longur, og holdið hevur fingið vanliga litin aftur. Eftir trimum mánaðum er tað endaliga úrslitið sum heild týðiligt. Um tínar vónir hava verið realistiskar, er hugsandi, at tú verður nøgd (ur) við úrslitið. Tað sæst týðiliga á klæðunum, at skapið er broytt. Fyri at úrslitið skal gerast støðugt, verður mælt til heilsugóðan mat og likamliga venjing. Hoydalsvegur 36 Postboks 1242, 110 Tórshavn artharmonia @ artharmonia. fo + 298 50 30 65 (Telefon avgreiðsla er frá kl. 10-12)