Morgunsangur í fólkaskúlanum er ein frálíkur siður, um málið er at uppdraga børnini musikalskt, styrkja teirra sangevnir og teirra breiða dannilsi. Skal málið náast, skal morgunsangurin hava hægstu raðfesting frá leiðsluni á skúlanum og ongantíð verða eitt punkt á dagsskránni, sum bara í blindum verður lirað av sum best ber til, heldur Leif Hansen (Modelmynd: Shutterstock) 2018-04-13 12: 07 Leif Hansen“ Her er farin ein broyting fram til tað verra, og ein orsøk er ivaleyst, at ov lítið verður gjørt við hetta í skúlunum, samstundis sum minni verður sungið heima.” Soleiðis verður Jógvan á Lakjuni, tingmaður, endurgivin á in. fo í sambandi við, at hann á tingi hevur reist málið um at lóggeva soleiðis, at álagt verður øllum skúlum í landinum at hava morgunsang allar vanligar skúladagar Ofta verður ført fram, at vit føroyingar hava eina ríka sangmentan. Hvat ein rík sangmentan í veruleikanum er, eru allarhelst eisini ymsar meiningar um. Í hvussu er tvær uppfatanir kunna nevnast: Ein kvantitativ uppfatan, hetta at duga nógvar sangir uttanat, og ein kvalitativ ditto, at syngja reint, musikalskt, duga nótar o. s. fr. . Hetta at syngja saman hevur sostatt í øldir verið partur av felagslívi hjá teimum, sum her hava búð. Tó er felagssangur uttanfyri kirkju og dansistovu eitt nýggjari hugtak. Fyri aldarskiftið 18-1900 vóru ikki nógvir sangir á føroyskum, og fyrsta Føroya fólks sangbók kom ikki fyrr enn í 1913. Rím og rútma og ímyndin av at vera partur av einum felagsskapi er við til at skapa ein tryggleika hjá tí syngjandi, sum smeltar saman til eina eind, sum verður til ein sannleika.” Hendan eginleika við sangi sóu føroyingar eisini, og tí kom júst felagssangur at hava aðalleiklut hjá eitt nú tjóðskaparrørsluni, vekingarrørslunum og skótarørsluni í byrjanini av farnu øld. Hesar rørslur uppbygdu hvør í sínum lagi eitt sangrepertoire á føroyskum, sum varð grundað á tey virði og tað sjálvsfatan, sum rørslurnar arbeiddu fyri. Hann fer, við støði í sínum donsku tónleikapedagogisku fyrimyndum, Bergreen, Sanne og Nebelong, til arbeiðis og leggur í fyrsta lagi dent á eina tónleikateoretiska tilgongd til undirvísingina. Hetta at uppbyggja eitt breitt sangrepertoire kundi einans lata seg gera, um børnini lærdu at syngja eftir nótum, syngja reint og rytmiskt rætt. Innan felagssang og hymnologi verður sitatið“ Ej blot til Lyst fik Mennesket syngeevner” hjá danska tónaskaldinum H. O. C. Zinck (1746-1832) ofta havt á lofti. Tá eg trívi í hetta lítla og tó týðandi brot í føroyskari skúlasøgu, so er tað tí, at hetta á ein hátt, tó við dagførdum pedagogiskum og didaktiskum arbeiðshátti sjálvandi, enn í dag myndar eina av høvuðspræmissunum fyri sang- og tónleikaundirvísing í føroyska skúlanum. Tað er ikki rætturin hjá lærugreinini sangur (Tónleikur), sum partur av lærugreinunum í fólkaskúlanum og sum mál í sær sjálvum, sum er til kjak, men heldur hvussu vit brúka lærugreinina til onnur endamál. Sangur verður tí enn oftast fataður sum partur av øðrum pedagogiskum projektum í einari læringsprosess. Í seinastu skúlasangbók SynG, sum kom út í 2012, síggja vit tað sama. Ritstjórnin sigur m. a.:“ Sangur og tónleikur eru stórur og týðningarmikil partur av føroysku mentanini… At halda fast um hendan arv okkara–og eisini menna hann–er eitt av aðalmálum Føroya Sanglærarafelags, felagnum, sum gevur út bøkurnar SynG.” Umframt sang kunnu boð gevast, tíðindi sigast, framførsla av tónleiki, upplestur, sjónleikur o. s. fr. . Hvørt morgunsangur verður hildin í skúlunum kring landið ella ikki er eitt sindur ógreitt. Tí er eisini sera ymiskt hvussu nógv verður sungið í skúlunum kring landið. Eingin orsøk er heldur til at romantisera morgunsangin:“ Vit lærdu at standa og sova”, hevur ofta verið at hoyrt frá fyrrverandi næmingum. “ Vit sungu Nærri mín Guð til tín og Faðir fylg mær hendan dag–alt árið”. Vandin er innlýsandi og hevur morgunsangurin, líka síðani hann kom, livað undir somu treytum: Nevniliga, at sangurin verður avmarkaður til einstaklingaavrik hjá lærarum á staðnum. At enda Síggjast má í eyguni, at sangur í okkara fólkaskúla bara er ein partur av undirvísingini í lærugreinini Tónleikur. Lærugreinin skal dekka tónleikaástøði, tónleikafatan og tónleikaíðkan, hvar sangur er ein partur. Sangurin í sær sjálvum og tær avbjóðingar sum góður, sunnur og musikalskur sangur hevur, eigur at vera høvuðsinnihaldið, meðan sangrepertoire eigur at koma í aðru røð. Morgunsangur í fólkaskúlanum er ein frálíkur siður, um málið er at uppdraga børnini musikalskt, styrkja teirra sangevnir og teirra breiða dannilsi. Skal málið náast, skal morgunsangurin hava hægstu raðfesting frá leiðsluni á skúlanum og ongantíð verða eitt punkt á dagsskránni, sum bara í blindum verður lirað av sum best ber til. Trýst á "Tekna hald" og skráset teg