Mangan hava vit bert hug at dvølja í Nýggja Testamenti (NT) ístaðin fyri at lesa Bíbliuna sum eina heild. Tað kann tykjast langdrigið og óviðkomandi at stríða seg ígjøgnum tekstir í Gamla Testamenti, og vit spyrja okkum sjálv, um nøkur nytta er í at lesa hesir tekstir? Hugaligari tykist at lesa um lív og læru Jesusar og brøvini, sum eru læran til samkomuna og okkum persónliga í dag. Men hví lesa Gamla Testamentið (GT)? Uttan GT hava vit ikki eina heilstoypta mynd av Gudi og Hansara frelsuætlan. Alt orð Guds er innblást av Honum og er nyttuligt til lærdóm. Tá ið vit koma at kenna GT betur, eins væl og NT, síggja vit hendan samanhangin, hetta mynstrið, sum er eitt heilvovið mynstur yvir Hansara søgu til okkara. Tað gongur ein reyður tráður ígjøgnum, og týdningarmikið er at fáa fatur á hesum tráði. Vit hoyra mangan, at Gud er ikki hin sami í GT sum í NT. Vit hava ein nýggjan sáttmála at ganga eftir. Jú, satt er, at NT (Róm. 10,4) sigur, at Kristus er endi lógarinnar, hvørjum tí til rættvísi, sum trýr. Men Gud er hin sami. Hann er hin sami náðiríki Gud í GT, sum Hann vísir gjøgnum Jesus í NT. Eg havi valt at taka dømi fram um Josva í hesi andakt. Vit kunnu spyrja–hvat hevur ísraelssøga og søgan um Josva at siga okkum í dag? Hvussu kann hetta gerast viðkomandi fyri okkara lív? Flestu okkara kenna søguna. Tjóðin Ísrael verður myndað í Egyptalandi, har tey verða hildin trælir í 430 ár. Tey verða loyst úr trælahaldinum gjøgnum Móses og leidd út í oyðimørkina, har tey ferðast í 40 ár. Tey hava fingið lovað landið, sum longu er teirra. Landið, sum flýtur í mjólk og hunangi; men Móses fær bert loyvi til at skoða inn í landið, áðrenn hann doyr. Og av vaksna ættarliðinum, ið fór út av Egyptalandi, sleppur eingin inn í lovaða landið–eingin uttan Kaleb og Josva. Gud hevur útvalt Josva at føra tey inn í bardagan, sum er at taka landið frá fíggindanum, ið longu býr har. Ísraelsfólk skal nú í bardaga við fólkið í landinum. Tey taka landið í smáum, bý fyri bý. Hetta gongur væl, men bara so leingi, sum tey gera, sum Harrin áleggur teimum. Eru tey trúgv og hava álit á Harran og tænara Hansara Josva, so vinna tey. Men eru tey ótrúgv, og óviðgjørd synd finst millum teirra, so tapa tey bardagan. „Soleiðis tók Josva alt landið–júst sum HARRIN hevði sagt við Móses; og Josva gav Ísrael tað í ogn eftir deildum teirra, ætt eftir ætt. Og nú hevði landið frið eftir bardagan.“ Josva 11,23 Ísraelsfólk–hetta eyðmýkta og roynda fólkið, sum hevði reikað øll hesi ár í oyðimørkini og livað av manna, sum hvørki tey ella fedrar teirra kendu–so tey skuldu vita, at menniskjað livir ikki bert av breyði, men av hvørjum orði, ið gongur út av munni HARRANS–klæði teirra slitust ikki av kroppi teirra, og føtur teirra hovnaðu ikki–vann nú landið, tí Gud var við teimum, og tey gjørdu, sum Hann álegði teimum. Gud hevur eisini lyfti til okkara í dag. Hann vil fremja Sína ætlan í okkum og gjøgnum okkum. Hann vil, at vit taka landið, sum er okkara. Fíggindin býr har, men Gud er sterkari og hevur vunnið á heiminum. Soleiðis eiga vit sigurin í Honum. Her kunnu vit læra av døminum um Josva og ísraelsfólk. Óivað hava ísraelsmenn, eins og Josva, verið bangnir og mótleysir at byrja við, tá ið teir hava staðið andlit til andlits við fíggindan, og eg ivist ikki í, at hetta hevur sæð ógjørligt út. Tí segði Gud við Josva (Josva 1,9): „Havi Eg ikki sagt við teg, at tú skalt vera hugreystur og sterkur, ikki missa mótið og ikki ræðast! Tí HARRIN Gud tín er við tær í øllum, sum tú fert undir at gera.“ Og ísraelsmenn hava fingið mót av nýggjum, eftir at Josva talaði til teirra, tí siga eisini teir við Josva (Josva 1,18): „…–ver bert hugreystur og sterkur!“ Fyrsti býur, tey skulu taka, er Jeriko við høgum múrum og læstum portrum. Men hvat skulu tey gera? Tey skulu ganga sjey ferðir rundan um býin, og múrarnir rapað! Nei, um vit skilja! Men Gud ger arbeiðið. Hvussu ofta munnu vit ikki kenna okkum býtt og ólogisk, tá ið vit í trúgv akta boðum Hansara? Men Hann vil, at vit líta á Hann og Hansara arbeiði. Okkara lív sum trúgvandi kann samanberast við søguna hjá Ísrael. Verða loyst úr trælahaldi, frelst, men enda í eini oyðimarkarferð. Hetta er ein royndartíð, har Gud eyðmýkir, roynir og styrkir okkum í innara menniskja okkara. Ein tíð, har Hann prógvar, hvør Hann er. Og eins og ísraelsfólk skulu vit taka landið. Vit skulu vaksa í Honum, taka meira land í ogn. Vit skulu vaksa við uppgávuni, og vit koma at síggja, hvussu stórur Hann veruliga er. Hvat Hann kann gera í okkum og gjøgnum okkum, tá ið vit eru Honum lýðin. Trupulleikin er ofta, at vit royna í okkara egna vísdómi og okkara egnu styrki. Men tá koma vit ongan veg. Josva var ikki einsamallur í hesum bardaga. Tað eru vit heldur ikki. Josva var eitt menniskja eins og eg og tú. Honum tørvaði eisini troyst og eggjan. Fleiri ferðir mátti Gud geva honum hesa troyst og sannføring. Hann tosaði við Josva gjøgnum hetta ørindið, eins væl og Hann tosar við okkum í dag gjøgnum sama ørindi (Josva 1,9): „Havi Eg ikki sagt við teg, at tú skalt vera hugreystur og sterkur, ikki missa mótið og ikki ræðast! Tí HARRIN Gud tín er við tær í øllum, sum tú fert undir at gera.“ Ivaleyst gott, at vit eru soleiðis. Vit hyggja vónrík móti framtíðini. Tað sama gjørdu vit á gáttini til 2020 og trúðu tað besta um komandi árið. Eitt kunnu vit verða samd um: likamlig heilsa stendur ovarlaga á listanum hjá okkum. Tað hevur farna árið lært okkum. Árið hevur eisini lært okkum, at vit hava ilt við at góðtaka sjúku og deyða. Men nútíðarmenniskjað hevur torført við at góðtaka tað. Dagsins menniskjað heldur seg hava tamarhald á støðuni gjøgnum framkomnu vísindini. Og sjálvandi eru vit øll takksom fyri framkomnu læknavísindini. 21,5): „Hygg, Eg geri alt nýtt!“ Hetta eru Jesusar orð til Jóhannes í Opinberingini, hann fekk á Patmos 60 ár eftir, at Jesus var farin til Himmals. Eg fari ikki at greina Opinberingina, men at lesa hesi orð er sum søtur, lekjandi tónleikur fyri anda, sál og likam. Vit kenna bara til lívið á hesi gongustjørnu, sum eitur jørðin. Her forgongur alt. Alt verður verri við tíðini. Tað besta og fullkomna er fyri framman, og her er troystin. Men er nøkur troyst til hesa løtu, til dagin í dag? Troystar hetta í 2021? Jesus er virkin. Himmalin er veruligur, og alt verður nýtt, fullkomið og ódeyðiligt. Í Opinberingini 21,1-8 hoyra vit um eina nýggja jørð og ein nýggjan himmal. Tað eru Hansara børn. Men vers 8 sigur um tey, sum eru uttan Gud: „Men hini ræddu, hini ótrúgvu, hini viðurstyggiligu, manndráparar, siðloysingar, gandakallar, avgudadýrkarar og allir lygnarar–lutur teirra skal vera í sjónum, sum logar av eldi og svávuli–tað er hin annar deyðin.“ Hetta er tað, sum skal koma í eini ókendari framtíð. Tað er týðandi at seta sjóneykuna á hetta. Tað, sum er varandi, er innara menniskja okkara. Tað búnast í okkum. Hann roynir at binda okkum niður við ótta og á henda hátt at taka frælsið frá okkum. Vit eiga ikki at geva okkum yvir til óttan, men at søkja Guds frið. Vit eru jú sett í frælsi gjøgnum Kristus. Men vit skulu arbeiða upp á innara menniskja okkara, so tað veksur. Og tað gevur okkum friðarávøkst. Hetta skulu vit seta sjóneykuna á í 2021! Fullkomiliga myrkalagt. Vit eru komin á eina konsert í myrkri. Kórleiðarin greiðir frá, hvussu torført tað hevur verið at myrkalagt rúmið. Hetta fekk meg at hugsa um, hvussu sterkt ljósið er. Ein lítil ljósrípa brýtur myrkasta myrkur. Og so gjørdist heilt myrkt. Nógvir tankar fóru í gongd. Tankar um myrkrið, um vónloysi, um fortapilsi. Um at ganga í myrkri. Um forrættin at hava likamliga og andaliga sjón. Vit eru í myrkastu tíð av árinum, og hana yvirliva vit bert, tí vit vita, at ljósið kemur aftur. Í skrivandi løtu er 3. sunnudagur í advent. Eg, sum máli myndir, eri sera upptikin av ljósi og myrkri. Tí tað eru ljós og myrkur, sum skapa myndina. Og uttan ljósið sóu vit ikki gyltu litirnar í myndini. Ljósið vísir okkum Vegin. Vatnið sløkkir okkum tostan. Breyðið stillar okkum svongdina. Men ljósið kom í heimin. Orðið gjørdist hold. Hann varð føddur av ungari moy, gitin av Heiløgum Anda. Myrkrið skilti ikki hetta ljósið, og við eitt gjørdist myrkrið myrkari. Myrkursins kreftir fóru í gongd, og boð vórðu nú givin, at øll dreingjabørn í landinum undir 2 ár skuldu verða dripin! Men myrkrið kundi ikki oyðileggja ætlan Guds. So mongum, sum tóku ímóti Honum, gav Hann mátt at verða børn Guds. Hann kom við tí endamáli at hava samfelag við okkum, at frelsa okkum úr myrkrinum inn í ljósið. Hann vil eisini, at vit skulu ganga í ljósinum, ganga á vegnum, drekka livandi vatnið, eta breyðið og vaksa av orðinum. 119,105). Ljósið vegurin er í samfelagi við Hann gjøgnum Orðið. Og gøtan, sum tey heilagu ganga, gerst ljósari og ljósari, til hádagur er. Men vit fáa onkra ljósrípu opinberaða úr Himlinum. Har er eingin nátt og einki myrkur. Kanska sigur hetta okkum ikki so nógv í sær sjálvum. At hava hesa vissu eigur at geva okkum fullkomnu jólagleðina, nú vit fara at hátíðarhalda føðing Jesusar: Ljósrípan, sum kom á jólanátt og var Ljósið, sum broytti heimin. Gleðilig jól. Skrivað hevur Maria Mørkøre Ótti og stúranir finna sær ofta eina inngongd í sinni okkara á ein snildisligan hátt. Kanska er tað ymiskt frá persóni til persón alt eftir, hvussu vit eru samanskrúvað, hvørjar ílegur vit hava arvað, og hvørjar royndir vit hava í lívinum. Um nakar er, sum kennir okkum, so er tað Gud. Men eg beri ótta fyri framtíðini hjá komandi ættarliðum í Føroyum. Kanska er hetta ein púra ógrundaður ótti, men tó? Tað er ikki bara kristindómurin, sum hevur eina missiónsætlan, tað hevur mótstøðumaðurin eisini. Hetta er gott at minna seg á hesa jólatíð. Mótstøðumaðurin hevur eitt mál við Føroyum, og tað er at avkristna okkum. Hetta mugu vit altíð vera tilvitað um. Alt kann tykjast ljóst og gott, eingin vandi á ferð, men vit mugu seta spurningin, um andi antikrist/ljósins eingil er aftanfyri? Vit kristnu liva í heiminum men eru ikki av heiminum, og hetta vil altíð vera ein avbjóðing og ein bardagi hjá okkum. Serliga í hesum humanistiska rákinum, tí humanisman líkist kristindóminum og hevur sín uppruna í honum. Lat okkum tríva í onkra strofu: Vit skulu lata okkum í herklæði Guds, verður sagt tvær ferðir, tí tá hin óndi dagur kemur, skulu vit vera ment at standa. Tað vil siga, at hann kemur, og alt kann broytast, og vit mugu ikki vera so bláoygd, at vit ongantíð vænta eldin, sum Bíblian eisini tosar um. Hvat tað er at lata seg í herklæði Guds, kann sigast við fáum orðum: At kenna Orðið, lata tað liva í okkum, at vera biðjandi í Andanum–altíð. Vit kunnu minna okkum á hetta, tá vit tendra jólaljósini hesa adventstíð: Hann, sum kom inn í hendan myrka heimin, kom við friði. So latið okkum taka móti hesum friði, og latið okkum samstundis gera okkum til reiðar til bardagan. Hon er ein nýggjur vegur, eitt nýtt og øðrvísi lív. Kanska eitt óvæntað lív fyri nógv. Áhugavert er at lesa um trúarhetjurnar í Bíbliuni. Sára og Ábraham livdu í trúgv. Og Ábrami varð lovað (1. Mós. Sára og Ábraham áttu eingi børn og vóru bæði so gomul, at Sára dugdi ikki at ímynda sær, at tey kundu fáa nakað barn, tí flenti hon, tá ið tey fingu vitjan av Gudi, sum segði teimum, at hon skal eiga son (1. Mós. 18,1-15). Men hetta var alt eftir ætlan Guds, og alt lá í Hansara hondum. So koma vit til hæddarpunktið í søguni (1. Mós. Ábraham tekur sonin og fer ta tungu leið at ofra hann. Vit vita, at Ísak verður bjargaður í síðstu løtu, tá ið eingil HARRANS rópar á hann av himli og biður hann ikki leggja hond á dreingin. Ábraham verður biðin um at spara lívið hjá Ísaki og í staðin ofra ein veðr. Fyrst at verða royndur í trúgv í fleiri ár, síðan at fáa signingina og so skula av við hana aftur? Hvussu kundi hann skilja Guds ætlan? Men tað snúði seg ikki, um hvat Ábraham kundi hugsa sær til í sínum egna høvdi við menniskjaliga viti sínum. Gud kendi teirra hjørtu, og tey vóru funnin skikkað til hesa stóru trúarroynd. Í sama andadrátti kann eg nevna Mariumoy, sum varð gitin av Heilaga Andanum, og lovað varð, at hon skuldi verða móðir at Messiasi. Hon var eisini mett skikkað at bera Hann í heimin, tí hon trúði, og Jósef trúði. Út í oyðimørkina. Móses, sum kanska ikki varð mettur sum ein leiðari í menniskjaeygum, og sum hevði ilt við at málbera seg. Men hetta var ætlan Guds, og hann var útvaldur at fremja hesa uppgávu. Tey koma út í oyðimørkina. Skjótt er eingin matur at breyðføða tey. Nú byrjar veruliga trúarlívið. Hann fer at vísa, hvør Hann veruliga er. Hann fer at royna fólkið. Hann veit, hvat teimum tørvar. Um tey so skuldu ganga í hesi turru oyðimørk dag út og dag inn. Hitabylgja um dagin, og bítandi kuldi um náttina. Ongin matur uttan manna, ja, so er ein sigrandi trúgv størri. Hann fekk at sanna, at tað er ikki viðurkenning frá menniskjum, sum drívur okkum fram í trúgv, men viðurkenningin frá Gudi. Móses sá bert inn í lovaða landið. Hann doyði, áðrenn hann kom hagar. Tey hildu hann ivaleyst vera í ørviti. Nú er hann farin ov vítt, hann byggir eina ørk uppi á einum fjalli. Har var einki vatn! Hann leit á Nóa, og Hann útinti verk Sítt í honum og gjøgnum hesa longu trúarroynd, sum hann fór ígjøgnum. Gud helt Sítt lyfti, og Gud prógvaði Seg. Nóa helt út í mong ár. Kanska kendur fyri sín løgna atburð. Eitt lív í trúgv er ikki eitt lætt lív, men av tí, at tað er rætta lívið fyri okkum, er tað eitt gott lív. Gud roknar ikki sum vit. Vit hyggja longri enn til bara hesa einu løtuna. Vit síggja Hin ósjónliga. Og eitt kunnu vit vera vís í: at geva vit Honum veg okkara í hond, so brúkar Hann okkum í Síni ætlan. Skrivað hevur Maria Mørkøre „Vit vita, at vit eru av Gudi, og at allur heimurin liggur í hinum illa.“ Fyrsta bræv Jóhannesar 5, 19. Sum Guds børn hava vit fingið eina aðra tign: frá at vera børn av heiminum, gerast vit børn av Gudi. Men hvat vil hetta siga, at vit nú ikki eru av heiminum men av Honum? Og hvussu átti hetta at broytt okkum? Er hetta nakað, vit skulu rósa okkum av og harvið seta okkum hægri enn onnur? Men Bíblian sigur tó, at vit kunnu rósa okkum í Honum. Vit kunnu peika á Hann sum góðan og vitna um ta støðu, Hann hevur sett okkum í. Tá ið vit gerast Hansara børn, liva vit framvegis í hesum heimi, og heimurin liggur í tí illa. Nógv–um tey ikki eru trúgvandi–hjálpa teim fátæku. Nógv eru við at hjálpa tí neyðstadda, flóttafólki og minnilutum. Nógv berjast fyri eini reinari náttúru og ímóti djórapínslu. Men tað stutta av tí langa er, at Satan er harri heimsins. Humanisman hevur upprunaliga sín íblástur úr kristnu trúnni. Men hon er við tíðini vorðin ein átrúnaður fyri summi. Men vit koma ikki langt uttan krossin. Hann er okkara bjarging. Hann er okkara bjarging frá synd og deyða, og hann er bjargingin fyri øll, sum liva í hesum fortapta heimi. At umbera seg við, at vit ikki eru av heiminum, og tí leggja vit okkum ikki út í, hvat heimurin tekst við. Hetta er sjálvandi skeivt. Hóast tað er sera torført at vita, hvussu vit skulu liva og navigera í einum heimi, sum liggur í tí illa, so er kortini okkara skylda at gera tað. Hvussu livi eg í javnvág millum longu at vera ein himmalborgari, sum er fremmandur í hesum heimi, men enn bert ein frelstur syndari? Eg endi við hesum spurningi: Hvussu livi eg rætt í einum heimi, sum liggur í tí illa? Her finst einki einkult svar, tí okkara tænastur eru ymiskar. Og man tað ikki fara at hava eina neiliga ávirkan á sjónina? Tað, sum vit tíma, loyva vit fram á skíggjan, og tað, sum vit ikki tíma, kveistra vit burtur. Við tíðini kennir alnetið okkum so mikið væl, at tað bjóðar fram meir og meir av tí, vit vilja síggja. Telefonin og alnetið eru hjálparamboð, givin okkum at brúka. Tá ið hungursneyðin rakti hann, fór hann at leita sær heimaftur til faðirin. Men faðir hansara er langsýntur. Eg ímyndi mær, at menniskju fyrr í tíðini vóru langsýntari. Um tú ert upptikin í „tínari“ telefon, ella upptikin í smáu trupulleikum tínum, so sær Hann teg. Søgan um burturvilsta sonin og pápa hansara verður–og er ivaleyst–ein mynd av barna- og faðirsambandinum. At skimast, at hyggja út í sjónarringin, at leita eftir tí fortapta–„hava antenninar úti“. Lat okkum suma út onkuntíð og gera okkum eina heildarmynd, eina størri mynd. Lat okkum síggja samanhangir, sum menniskju hava alt torførari við í dag. Serliga um morgnarnar, áðrenn dagurin byrjar. Á ongan hátt er fjallið innbjóðandi–ikki fyri meg. Vit síggja skuggasíðuna, og tað dapra umhvarvið í fjallinum bjóðar ljósinum av, sjálvt ein hásummardag við bláum himli. Ofta liggur ein tungur mjørkaflóki yvir tindinum og skuggar fyri sólini. Men… Hyggja vit gjølla og leita og skimast, síggja vit ein djúpgrønan blett mitt millum tveir stórar hamrar langt uppi. Um eg so skal ganga í dali deyðaskuggans, óttist eg einki ilt; tí Tú ert við mær,…“ Ert tú mitt í eini melduródn? Hótta vandar? Kennir tú einsemi, vónloysi og skilnað? Alt vit uppliva á okkara leið, tá ið sjúka, skilnaður hóttir, tá ið grundvøllurin ristist, tá ið vit vænta skriðurnar, tá kunnu vit finna nýggja styrki og hvíld á grasgrønum fløtum. Hon vitnar um Hann, hon talar um Hann. Gudloysingar siga, at eingin Gud er. Og stoltleiki lívsins leiðir til undirgang og fortaping. Skrivað hevur Maria Mørkøre Hátíðin páskir stavar frá jødadóminum. Tá ísraels fólk vóru trælir í Egyptalandi og Móses skuldi leiða fólkið út, var seinasta plágan áðrenn útfríanina, at deyðseingilin gekk frá hurð til hurð. Tí verða páskir eisini nevndir“ passover”, umlopin við deyðanum. At deyðseingilin fer framvið okkum. 1. páskamorgun vitnar um Jesus sum breyt allar nátturligar reglar. Steinurin var rullaður fyri. Eingin! Steinurin var rullaður frá, likamið, sum var hálvrotið, gjørdist nýtt og reis upp. Jødisku páskirnir frá Egyptalandi peikaðu fram til hesa kollveltandi hending á Golgata. Tað hevði Hann lættliga kunnað. Hann reið sjálvboðin inn í Jerusalem Pálmasunnudag, át páskalambið við vinunum skúrishóskvøld, áðrenn Hann kom í deydaangist í Getsemane somu nátt. Vildu ikki kennast við Hann. Hann fór gjøgnum deyðan í einsemi. Hann fasthelt ikki lívinum, men gav tað upp til frelsu fyri heiminum. Tað kann bjarga okkum frá ævigum deyða. Mission completet. Vit deila søguna upp her: fyri Krist. Men tá Gud, skaparin av lívi og deyða, kundi ganga móti øllum hesum náttúrukreftum og reisa Jesus upp, kundi Hann so ikki avlíva coronavirus? Jú, netupp tí Hann er kærleiki. Fellur ikki sáðið i jørðinaog doyr, ber tað ongan ávøkst, lati hendan setning standa opnan til eina sjálvrannsakan henda 1. Hesi eru ikki bara orð, sum hanga í leysari luft. Men kunnu til eina og hvørja tíð takast og brúkast til gudsmenniskjað. Onkur hevur sagt, at vit drukna í informatión fyri tíðina, men vit hungra eftir vísdómi. Sælur merkir við øðrum orðum eydnuríkur. Men merkir tað, at vit gerast eydnusom, um vit ikki sita har spottara sita, ella ganga á vegi syndara ella í ráði hina gudleysu? Men vit hava okkara egna pláss í lívinum og samfelagnum. Okkara hugsunarháttur eigur ikki at samsvara hugsunnarháttinum hjá hesum heimi. Tað er ein avbjóðing at liva í dag. Men harafturímóti hava vit Andan og Orð Guds. Men sum ørindi 2 sigur, so at grunda á Lóg Guds bæði dag og nátt. Jesus sigur, at Hann er hitt livandi breyði. Eins og Gud er kærleiki, ikki bara hevur kærleika, men ER kærleiki, so ER Hann eisini Orðið. Hetta hendir ikki frá einum degi til næsta. Hetta er eitt arbeiði, vit eiga at stremba og tráa eftir. Broytir tað okkara tankar, so broytir tað okkara gerðir. Vit gerast eydnurík. Eru gudsbørn altíð eydnusom? Tað kann vera jørðisk virðir, gott umdømi, góðir vinir, gott arbeiði, familjulívið vm. Hon er okkara grundarlag. Tá vit byggja á hana, byggja vit á klett. Ikki at vera bundin at hesum heimi. Orð Guds setur menniskju í frælsi. Frælsi frá trældómi syndara. Tí gerast vit eydnusom, ella sæl: tá vit kenna Hann og Hansara Orð, og tá vit hava latið Orðið broytt okkum innanífrá og út. Frá tanka til lagnu.