Dunkirk
2. Dünya Savaşı sırasındaki en büyük geri çekilme harekatını konu alan filmin yönetmeni şüphesiz sinemanın yıldız yönetmenlerinden Nolan'ın elinden çıkınca insan daha bir istekle sinemaya gidiyor. Nolan sadece yönetmemiş aynı zamanda senaryoyu da yazmış. Ancak üzülerek söylemeliyim ki sorunu oldukça bol bir film çıkarmış. Konu sıkıntısı o kadar bariz anlaşılıyor ki yönetmen koltuğunda oturan Nolan, savaştan ziyade karakterlerin psikolojik derinliklerine inerek, geniş planlarla kara, deniz ve hava sahnelerinde sanatsal hareketler koyarak, tek bir alman askeri dahi göstermeden filmi tamamlayarak sadece görsel ve işitsel anlamda seyirciyi memnun etmeye çalışıyor. Diyalog oldukça az ancak gerçek bir hikayeden alındığı da malum olunca senaryo anlamında çok da kızamıyor insan. Sonuçta tahliye gerçekleşmiş dolayısıyla büyük bir katliam olmadığı gibi her iki taraf için de kesin bir zafer elde edilememiş. Bu nedenle konu oldukça dar çerçevede ele alınabilirdi. Ancak Nolan, senaryoda tahliyenin gerçekleşmesine izin veren Alman ordularını sorgulamak ya da müttefiklerin çaresizliğinin sebebini sorgulamak yerine üç farklı kurgu ile (kara, deniz ve hava kuvvetleri) paralel bir şekilde savaşın acımasızlığını ve hüznünü hikayeler ile aktarma yoluna gidiyor. Bu hikayeler oldukça insansı, doğal ve son derece gerçekçi bir dil ile anlatılıyor. Savaş kutsanmıyor ancak savaş karşıtlığı da yapılmıyor. Nolan'ın tek derdi maalesef savaş esnasında yaşananları tüm çıplaklığıyla anlatma düşüncesi. Bu arada tahliye esnasındaki 400 bin müttefik asker -ölenleri düşünce 300 bin civarında- o kadar az gösterilmiş ki sanki birkaç tümenden ibaretmiş gibi izliyoruz. Bu arada kostümler ve ışık kullanımına şapka çıkartıyorum. Gerçekten olanca doğallığıyla sanatsal bir işe imza atılmış bu konuda başarılı. Bilhassa bahriyelilerin kıyafetleri çok ilgimi çekti zira o dönemki kıyafetlerin neredeyse aynısı bugün Deniz Kuvvetlerinde mevcut. Askerliğini yapanlar iyi bilir bunu ayrıca askeri terimlerde bolca kullanılmış. Film, istihkamın savaş esnasındaki kilit rolü ve önemine, pilotların yeteneklerine, sıradan bir rütbesiz askerin günlerce yaşadığı stresin vurucu etkisine de parmak basıyor. Gelelim kurguya. 3 farklı anlatım gayet sıradışı bir tercih aslında. Herkes klasik bir amerikan kurgusu beklerken karşılarında Nolan olunca haliyle kurgu da farklı bir metod üzerine oturtulmuş. Kötü mü olmuş? Hayır ancak gerekli miydi diye soracak olursak bence gereksiz. Bu kadar sığ bir konu için fazla detaylı bir tercih. Yine de Nolan bu filmde hem teknik dallarda hem de ses kurgusunda Oscar adaylığını garantiledi. Sinematografide kuşkusuz çok başarılı bir adam ama senaryo ve oyunculuk olmazsa o film ne yazık ki &başyapıt& olamıyor. Nolan bu filminde sonlara doğru İngiliz güzellemesi de yapabildi. Bu da İngilizlerin yaşadığı hezimetin gerçekliği dururken objektif değil tam tersine romantik bir tercih olmuş. Aynı şeyi Interstellar filminde yaptı. Gereksiz bir amerikan propagandasını gözümüze soktu. Beyzbol sahneleri, amerikan bayrağının gözümüze kadar sokulması, dünyayı kurtaran yine tek bir amerikalı! falan filan. Savaş karşıtlığına hiç girmemiş bile. Nolan'ın son filmlerine bakarsak bir yandan bağımsız sinemaya kucak açıp, sanatsal takılıp diğer yandan ticari sinemanın ve dolayısıyla Hollywood'un dehlizlerinde boğulmayı tercih ettiği net olarak görülebilir. Bu türün meraklılarına gerek oyuncu performans kalitesi gerekse de sinemasal kalitesi ortada olan ve savaş karşıtlığıyla ön plana çıkan The Thin Red Line'ı da şiddetle öneririm. Hans Zimmer'a değinmeden geçemem. Muazzamdı yine müzikleri enfes bir uyum sağlamış. Seçtiği konu ve yönetmenin tercihleri gereği senaryo başarılı değildi, ancak sinematografi ve ses kurgusu için izlenmeye değer. 7/10