Tolkien
Merhaba arkadaşlar bugün sizlere Tolkien filminden ve JRR Tolkien’den bahsedeceğim. Öncelikli olarak şunu belirtmem gerekiyor; film bizlere Silmarillion’dan The Hobbitten ve Yüzüklerin Efendisinden pek fazla bahsetmiyor. Tolkien’in yarattığı orta dünya kavramının nasıl başladığı ve tüm bu sanat eseri kitapların nasıl olupta bir sarmal gibi dünyayı içine aldığından maalesef bahsetmenin çok uzağında. Yani, biz Tolkien’i Edith Bratt ile tanımadık. Eminim binlerce Tolkien hayranı Tolkien’in romantik falan olmasını umursamamıştır. ‘Tolkien’ denilince çoğu insanın aklına Yüzüklerin Efendisi gelir. Film bize maalesef bu eserin ilham kaynağının ne olduğunu, Tolkien’in bu tür bir kitabı neden yazdığını anlatmıyor. Aksine Tolkien’in hayatı boyunca reddettiği bir şeyi ‘Tolkien’ filmi ile onun yakasına asıyorlar. Yani, Tolkien elbette 1. Dünya Savaşından etkilendi ama bu etkileniş onun Silmarillion’u yazmasını, The Hobbiti yazmasını tetiklemedi. Onun hayal dünyasında kendisinin dahi adını koyamadığı bir esinlenmenin, bir ilhamın etkisi vardı. Film bizlere Tolkien’in mutfağında olan yemekleri gösteriyor ama biz o yemeklerin hangi yöreye ait olduğunu, kullanılan malzemelerin nereden geldiğini ve kalitesini merak ediyoruz. Mesela Tolkien, Sarehole’da bir dönem yaşamış ve bu masalsı köy onda derin izler bırakmıştır. Öyleki Orta Dünyanın o güzel elf bahçelerinin Hobbit köylerinin belkide alt kültürü buralardan geliyor. Moseley bataklığı, değirmen ve burada yaşadığı maceralar onun hayal dünyasını etkilemişti. Filmde bize bunlar anlatmak yerine Tolkien’in dini bütün bir Hristiyan oluşundan okuyucuya ne yani? Neden böyle bir detay verilmek isteniyorki? Bize anlatsana Kalevala Destanından nasıl etkilendiğini anlatsana. Halk ozanı olan Kulervodan ve onun maceralarının Tolkien’in kitaplarında nasıl canlandığından bahsetsene. Ama yok, koskoca bir edebiyatçıyı, filoloğu sen kalk aşk hayatıyla, arkadaşlık ilişkileriyle sarmala ve süslü bir kutuya hapset. Tolkien aslında kendi iç dünyasında harmanladığı ve kimi zaman (Filmdeki gibi değil) yaşadıklarından ve gördüklerinden etkilendiği (Birmingham’da bulunan iki kulenin Yüzüklerin Efendisi kitabı için bir esinlenme kaynağıdır.) bir edebiyatçıydı. Yazdıkları geçmişte, şimdi ve gelecekte yine milyonlarca insanı etkileyecektir. (İngiliz şarkıcı Sting. Birinci çağda Gondolinde yapılmış bir Elf bıçağı. Bilbo, ayrık vadiden ayrılırken kılıcı Frodoya veriyor.) Tolkien’in Türkçeye çevrilmiş tüm kitaplarını okudum. Filme çevrilen tüm filmlerini defalarca izledim. Bana filmler ile kitapları arasında bir keyf limiti konulsaydı eğer, kitaplar için 10 üzerinden 10 verirdim. Okumayanlar varsa filmlerle kendinizi kandırmayın derim. Aynı şeyi Tolkien’i anlatan bu film için de söyleyebilirim. Bu film Tolkien’in sadece yaşamına dokunmuştur ve öteye geçememiştir. Tolkien’i anlatan bir film için bence Cristopher Tolkien’den yardım alınmalıydı. Timur KOHEN