savulun, işin uzmanı konuşuyor. yazı biraz uzun olacak baştan uyarayım. öncelikle söylemem gerekir ki 15 yıllık veteriner hekimim. bu 15 yılın 5 yılını merkezi yönetime(tarım bakanlığı) bağlı resmi veteriner hekim; 5 yılını belediyeye bağlı aktif barınak hekimi ve barınak sorumlusu; kalan kısmını da kimi zaman istanbul ve kimi zaman da periferde bir ilçede serbest klinisyen veteriner hekim olarak geçirdim. son iki yıldır da büyük bir ilçede tamamen kendi kliniğini yapan bir hekimim. anlayacağınız durumu hem resmi pencereden, hem belediye penceresinden hem de hayvan sahibi penceresinden yorumlayabilirim. her şey bir tarafa hayvanları ve mesleğini oldukça seven bir hekim olarak bir çoğu bomboş kafalı beyinsiz hayvanseverler gibi olmayan bir hayvanseverim, yani hayvansever bir bakış açısıyla da yorumlayabilirim. öğrenciyken bir köpek çetesi saldırısına uğrayıp ısırılmış birisi olarak o pencereden de yorumlayabilirim. daha ne olsun amk? bu arada barınak hekimliği yaptığım dönemde bulunduğum ilin belediye veteriner hekimleri derneği temsilcisi olarak çok çaba sarf ettim ve tüm türkiyedeki duruma da bu alanda çalışan meslektaşlarımla iletişimim ve dernek çalışmalarım sayesinde hakim sayılırım. çok da mütevazi olmaya gerek yok. ama nedense asıl konuşması gereken bizlerin istediğimiz kadar bağıralım sesi hiç duyulmaz, ancak boş tenekelerin veya çok bilmişlerin gürültüsü duyulur. tam konuya dalmadan köpekler ve davranışları üzerine de bir iki cümle yazmam lazım. öncelikle şu biz köpeklerin alanını işgal ettik lakırdısını kesin artık! köpekler evcildir ve insanın olduğu yerde yaşar. biz yayıldıkça onlar da bizimle gelir. yani biz gidip dağın başında onlar mutlu mesut takılırken gelip yerleşmeyiz. elbette dağa bayıra atılmış ve kısmen yabanileşmiş gruplar vardır ama onlar da zaten insanlar yaklaştıkça grup olarak uzaklaşır. köpekler insan ile ilişkisi olmadığı veya zayıf olduğu zaman topluluk oluşturur(çeteleşme diyelim) ve o zaman içindeki canavar ortaya çıkar. şahsi tecrübelerime dayalı teorimdir: on numara tatlış, insan canlısı bir golden köpeğinizin bir çete içerisinde size onlarla beraber saldırmayacağının garantisi yoktur. yani çeteleşme büyük sorundur. zaten dikkat edin sayko bir alfanın gazına gelip çeteleşen gruplardır genelde olay çıkaranlar. bunu bir kenara koyduk. aslında çok daha beteri başıboş köpeklerin yol açtığı gizli tehlike zoonoz (kuduz, uyuz, pire, kene, bağırsak parazitleri, kan parazitleri, leptospira, kist hidatik, mantar vs. vs.) dediğimiz hayvanlardan bulaşan hastalıklardır. çok ama çok konuşulması gereken konu aslında budur. belediye istediği kadar kısırlaştırsın bir defalık da kuduz aşısı yapsın bu hastalıkların önüne geçemez. bu hastalıkların bireysel önlemeyle veya tedaviyle değil sosyal düzenleme ile önüne geçilebilir. ucundan kıyısından durum tespitini yaptık; gelelim bu iş nasıl çözülür kısmına. başıboş köpek sorunu ülkemiz açısından teoride çözmesi oldukça kolay ancak pratikte oldukça zor bir sorundur. çünkü çoğu hayvansever(!) lobisinin kıt aklı oldukça dominant şekilde çözüme engel yaygaralarla siyaseti ve yerel yönetimleri engellemektedir. tırnak içinde benim çıkar grupları diyeceğim hayvanseverleri tamamen uzak tutarak gerçekten çözüm odaklı yaklaşacak stklar, yerel yönetimler ve merkezi yönetim işbirliği içinde çok rahat bu sorun çözülebilir. peki nasıl? aslında çok basit üç temel unsur vardır. merkezi yönetim kanunu yapar uygulamayı denetler, yerel yönetim tedavi ve kısırlaştırmadan sorumludur, hayvansever ve stk ise bakımdan. (burada parantez içinde yaygaracı hayvaseverlere söylüyorum: madem barınaklar rezalet buyrun siz kurun işletin değil mi? medeni ülkelerde aynen böyle yürüyor işler. bu zamana kadar kendinizce denetleyip meslektaşlarımı ve dahi beni kasaplar diye damgalarken biraz da yer değiştirelim bakalım. önünde maması olan köpeğe elinde bir parça etle gelip köpek onu yiyince "aç bunlar aç! aç olmasa bunu yer mi?" diye suni yaygaralar koparırken bakalım sizler nasıl yapacaksınız? veya kısıtlı imkanlarla dışarıdan hayvan yağarken onlarca köpeği bir arada tutmaya çalışın bakalım. nasıl başaracaksınız görelim. hele klavye cengaverlerini hiç hesaba katmıyorum. onlar her daim denetleyici zaten.) velhasıl sokakta köpek olmaz, olmamalı. hem hastalıkların yayılımının önlenmesi, hem insanların zarar görmemesi ve hem de hayvanların zarar görmemesi için bu gerekli. istediğiniz kadar bağırın çağırın. onlarca sokakta işkence ile zarar görmüş hayvana tanık oldum ben. inşaatta sokak köpeklerine dildo ile tecavüz etmeye kalkışan meczuplar gördü bu gözler. saçma, kurşun, havalı tüfek yaralarını, trafik kazalarını, köpek sayısı artınca doğal habitatın bozulmasını falan saymıyorum. yazıktır günahtır. bunu kabul edin artık. hani olmaz ya bunu kabul ettiğinizi var sayıyorum. çözüm şöyle olmalı: sokakta köpek tespit edilir, yerel ekipler alır, sağlık kontrolleri yapılır ve stk barınağına sevk edilir. burada sahiplenene kadar (gerekirse ömür boyu) misafir edilir. buralar kısmen devlet, kısmen de bağışlar ile finanse edilir. merkezi yönetim tarafından da denetlenir. bu kadar basit. peki buna çoğu hayvansever stklar ne der? elbette karşı çıkar. çünkü ciddi hesap sorulacaktır kendilerinden. çünkü bu işler adam gibi yapılırsa buradan rant devşirmek imkansız olacaktır. çünkü çok ama çok iyi bilirler ki asla hayallerindeki gibi bir barınak olmayacaktır. belediyelere(daha çok hekimlere) cayır cayır söverken hep pembe hayallerini baz alırlar. bu arada söylemeden geçemeyeceğim çoğu belediye de gerçekten rezalettir. ama en iyisi böylesidir. çünkü ne zaman ki belediye elini taşın altına koymaya kalkar hayvansever ve işini yapmayan belediyelerin okları kendine çevrilir. afedersiniz o dakkadan sonra başı bitten götü sikten kurtulmaz. çamura saplanır kalır. çevre belediyeler toplar toplar çalışan bölgeye sallar hayvanları. hayvanseverler üçe beşe, çabaya, imkana bakmaz hayallerindeki pembe panjurlu barınak olup olmadığını görmek için barınağı basar. ölüm kampı yaftasını anında yapıştırır. ok yaydan çıkaar gider. daha da iflah olmaz. ben çevremdekilerle beraber 5 ilçenin hayvanına bakıyordum. kafayı yedim. belediyeye sosyalist hümanist olarak girdim iflah olmaz bir faşist olarak çıktım. gerisini varın siz düşünün. çevredeki belediyeler rezaleti görür ve hiç yapmamak en iyisidir der çıkar işin içinden. hiç yapmayana merkezi yönetim tarafından yaptırım sıfırdır zaten. bu arada yasaklı ırklara değinmeden de olmaz. bu durum başlı başına bir garabettir. bu durumun ilk sorumlusu kanunu çıkarıp gereğini yapmayan merkezi yönetimdir. ikinci sorumlusu yasak olduğunu bile bile sahiplenen, dövüştüren, üreten ipsiz sapsız tiplerdir. çözüm nedir? bir kere çözüm kesinlikle parası olmayanın köpeğini belediyenin yardım edip kısırlaştırması değildir. bunu yapan şovenist belediyeler var çünkü. güya hayvan barınağa veya sokağa gitmesin diye adamın köpeğini bedava kısırlaştırıp çipini takıp geri veriyor. e be dangalak daha hayvanına bunları yapamayan dingil sonrasında nasıl baksın? e be dangalak sen ne hakla benim vergilerimle yasak olduğunu bile bile bu hayvanı almış, ayranı yok içmeye tahterevalli ile gider sıçmaya düsturuyla yaşayan bu dangoza yardım edersin? bu nasıl bir aymazlıktır? o kadar düşünüyorsun madem iletişime geç aklı başında hayvanseverle al barınağa kısırlaştır yap üstüne gitsin. o daha iyi bakar. en azından sonradan başka uygun sahip bulmanın da yolu açık olur. ama işte belediyeler budur. iş değil şov yapacak illaki! neyse belediyelere çok girmeyeyim ellerim titriyor sinirden. istifam öncesinde sayın eski avukat belediye başkanımın benden evindeki erkek pitbullu ile (kendi sözleriyle cinsellik olsunmuş) çiftleştirmek için kısırlaştırmadan yasa dışı olarak dişi pitbull almak istediğini gördü bu gözler. alırsın babayı dedim kısırlaştırdım tabiki. sonrası üst düzey mobing, ben nasıl sakin olayım. belediye değil çiftlik mübarek. bu arada serbest, devletten beş kuruş yardım almayan bir klinisyen gözünden de duruma bakmak gerekir. evinde el bebek gül bebek büyüttüğü, her aşısını, kısırlaştırmasını, hastalandığında tedavisini yapan, köpeğini evladı gibi seven hasta sahibimin sokak köpekleri yüzünden dışarı çıkaramadığı için sahiplendirmek istediğini gördü bu gözler. bunun gibi evinde hakkıyla hayvan besleyen onlarca hasta sahibim var yazık değil mi bu insanlara? veya ayda onlarca sokak köpeğinin saldırdığı sokak kedisi geliyor. yazık değil mi onlara? bir sürü insan belediyeye güvenmediğini söyleyip bizde bedava sokak hayvanı tedavisi yaptırmak istiyor. yazık değil mi bize? bir allahın kulunun kiranı, stopajını, senetlerini, elemanların maaşlarını nasıl ödüyorsun diye sorduğunu görmedim. sokak hayvanına bakmak vatandaşın vergileriyle finanse olan belediyenin göreviyken ona tek kelime etmeyip bana getirip bir de neden para alıyorsun diye bize saydırıyor. bu konuda da söyleyecek çok şey var ama sadece bu tip insanlara vicdanınızı bizim emeklerimizin üzerinden rahatlatmaya çalışmanız sizin adiliğinizdir deyip susmak istiyorum. her neyse. özet olarak çözümde her unsur (hayvansever, stk, merkezi yönetim, yerel yönetim) elini taşın altına koyacak. her unsur üzerine düşeni yapacak. bakın görün nasıl çözülüyor sorun. edit: sonradan fark ettim ısırılma mevzusu eksik kalmış. onda da bakırköy incirli metrosu arkasında bakırköy belediyesine ait bir barınak vardı, halen var mı bilmiyorum. 23-24 yaşlarında hayvanlarla haşır neşir, mezun olmak üzere bir hekim adayı olarak bir hekim arkadaşımı ziyarete gitmiştim. daha önceleri defalarca gitmiş olmama rağmen, en ufak bir negatif etkim olmamasına rağmen ve hayvanlardan hiçbir korkum olmamasına rağmen barınağın önündeki çete tarafından 3 bacaklı alfa bir köpeğin gaza getirmesi sonucu saldırıya uğradım. pantolonum boydan boya yırtıldı ve derin iki ısırık aldılar. yaralar bereler elbette çok problem değildi ama tam 1 hafta hayatımda ilk ve son defa derin bir depresyon yaşadım. ben sapasağlam bir psikoloji ile böylesi bir depresyon yaşamışken her ısırık olayında mağdurların yaşadıklarını düşünmek bile istemem. gerçekten de ciddi bir travma olması kaçınılmaz. hele de çocukları hiç düşünemiyorum. ama tabi ki bazı empati yoksunu beyinsizler gene de çocuklara veya diğer mağdurlara suç bulabiliyor. kimse bunları hak etmiyor.