bu dine inanıp da burnu boktan kurtulmuş bir tane bile ülkenin olmaması hala insanların gözünü açmamaktadır. aynı şekilde islam dominant ülkelerin vatandaşlarına sorun, tamamı dış güçler masalı okumaktadır, okuyacaktır. farklı mezheplerine mensup insanlarına kuyruklu mu acaba diye google sorgusu yapan sürünün alaşağı edilmek için dış güce mi yoksa bizzat salt kendi götüne mi ihtiyaç duyduğu sorulmamaktadır. islam ülkeleri daha sınır komşularıyla geçinemezken, geri kalan dünyaya çamur atması zavallılık belirtisidir. etek boyu tartışan, aklı sikinde kadın görünce aç köpek gibi salya akıtan medeniyet standardıyla aşık atamayacağını adı gibi bilen adamlar ancak dış güç masalı okuyabilirler zaten.


kendi halinde kendi kararını vermiş insandır. her grup gibi içerisinde iyi ya da kötü insanlar olabilir. geçen gün ricky gervais'i dinledim örneğin, ateist misyonerlik yapıyorum diyor, yani başka insanları ikna etmeye çalışıyormuş. iki bu şekilde davranabilir, ben ve benim gibi tanıştığım çoğu ateist bununla uğraşmıyor örneğin. vs, vs. bin bir türlü insan var. ama bir ateistin içinde şüphe yoktur. yani içindeki inananla tartışmaz. çünkü yoktur öyle biri. inananlarda böyle bir şey gözlemliyorum örneğin, kafasında bir ateist var ve onu sürekli iknaya çalışıyor. yukarıdaki 100 paragraf yazan arkadaş gibi, sürekli onun savlarını çürütür ve inancın zaferini kutlar içinde. mutlu olur. saygılar. bu şekilde inanan herkese saygı duyuyorum. ama şu da bir gerçek. bir gün o içinizdeki sesi artık ikna edemeyebiliyorsunuz. bir adım... konuya bir de bu açıdan bakmanızı öneririm.


dünyadaki herseyi seve seve yozlastiran insanoglu buna zarar veremiyor. dahasi enstitülesmemis kurumsallasmamis, belli disiplinleri cöpcüden krala kadar rahat ulasabilen bir hayat görüsü. simdiye kadar bir topluma kültüre coktan mal edilirdi. icerisinde muhtedi dahil her türlü kültürden surattan yastan siniftan insan var. saygilar.


çoktur, cemaat içi eğitim geleneği çok güçlüdür mesela. avrupada sadece aristokratların eğitim aldığı dönemde bütün yahudi erkekler eğitim alıyordu. bunun dışında dinlerinde net bir ahiret olmaması da bu dünya için çalışmalarına gerçeklikten kopmalarına engel oluyor. göç hayatının tarımdan uzak tutması ve zanaatkarlık üzerinde yoğunlaşmaları da önemli bir etken.


yahudi topluluğu uzun bir dönem boyunca çeşitli ülkelerin yabancısı olarak yaşadı. yani geleneksel üretim biçimini işletmekten sorumlu olan köylü çoğunluktan her zaman için ayrı tutuldular. bu nedenle geleneksel üretim biçimi için asli bir önemi olmayan ticaret ve zanaat teşekkülerini işletmekten sorumlu tutularak bu alanda önemli ve özgün bir kültür edindiler. diğer taraftan yahudilerin yaşadığı toplumun yabancısı olarak etiketlenmesine binaen yaşanılan herhangi bir olumsuz gelişmede askeri ve siyasi güçlerin cebrine uğraması sürecinin de bu topluluğun içe kapalı olan ve edindiği kültürü sonraki kuşaklara aktarmaya titizlikle özen gösteren bir düşünce ve eyleme yönelmesine yol açmıştır demek mümkün. özetle, geleneksel medeni kültür için olumsuz görülen düşünce ve pratiklerin modern çağda olumlu bir hale gelmesiyle birlikte yahudilerin her alanda muhtelif başarılı sonuçlara imza attığı görülmektedir. buna rağmen yaşadıkları travmatik etkilerin bir sonucu olacak ironik bir biçimde geldikleri siyasi noktada -ki bu siyasi noktayı tasvip etmeyen ciddi yahudi gurupları da vardır- mazlum halkları yabancı addeden ve bu halklara cebir uygulayan bir yönelimden de geri durmamaktadırlar.


cahiliye diye adlandırılan dönemde ticaret işleriyle uğraşan "erkek" hz. hatice'nin şahitliği 1 erkeğe eşitken, bu hakkı haticenin elinden alıp yarısını veren mükemmel sistem. evet canım evet sırf erkekler uğraşıyordu ticaretle ve kadınlar 2. plandaydı. sen de 3. plana at, koruyorsun ya. düşünün, x adlı bir adam y adlı başka bir adamı mahkemeye veriyor beni dolandırdı diyerek. x'in şahidi 3 kadın, y'nin şahidi 2 erkek. otomatikman y haklı. bunu diyen de bir tanrı ve ismini "kadını korumak" diye koymuş. oldu canım.:) ne yazık ki, islamiyetin doğduğu dönemde yüzbinlerce arap kadınının elinden alınıp erkeklere aktarılan sermayenin, kişisel özgürlüklerin ve sosyal hakların büyüklüğü hakkında hiçbir zaman doğru bir fikrimiz olamayacak. en azından kadına nasıl ağır bir darbe indirildiğini tahmin edebiliriz ki bu da dehşete düşmemize yeter. edit: ekstra kadın şahit istenmesinin nedeni "biri unutursa diğeri hatırlasın" diyeymiş. hayatımda bu kadar saçma bir gerekçe duymadım. "erkek unutmaz, kadın unutabilir o yüzden 2. kadın gerekli." vah vah vaaaaah, sene 2013 insanoğlu buna inandırabiliyor hala kendini.


bi tanesi de türklere fazla ilgi gösterenlere kızıp "bizimkiler de türk gören kimi elin ayağın öpüb, götünün arasın yalayıb başlarında gezdireller ancag..." yazmış. götünün arasın yalayıb nedir be kardeşim ya? adfjfshjkdf pis adamlar.


ferrari imam modeli ile relansmanda olan görüş.


camide her türlü ibadet sırasında kadınları neden bu derece saklamaya çalıştığını anlayamadığım din çeşidi. araya perdeler çekilir, duvarlar örülür. arkadaşım ibadet sırasında da millete "bakmazsın" ya! kadınların kırışık beyaz perdeler arkasında yüzünü görmediği adamın ettiği duaları dinleyip ortamın moduna girmesi nasıl bekleniyor? millet kiliselerde hep birlikte şarkı söyleyip el çırpıp transa dahi giriyor. bizde varsa yoksa alayı erkek tarikat müridleri kafa sallayıp fır dönsün. biraz gelişim.


18+ muhtemelen birileri çıkıp gerçek islam bu değil diyecektir.


aslında hıristiyan ya da yahudiden daha yakındır islama bir ateist. çünkü bu işlerde yol alan her arayış sahibi görür ki islam göklerde bir yerde oturan yaşlı dede gibi bir tanrıyı reddeder. hatta bu şirktir. yok gibi var, var gibi yoktur aslında. zamandan ve mekandan bağımsız hem herşeyde hem hiçbir yerdedir. lailahe: ilah değil. illaallah: sadece allah. (al:belirsizlik takısı ingilizcedeki the, lah: hu yani o) hidegger'in " belki de tanrısızlığımın tanrısı" gibi bişey dediği... bir bektaşi fıkrasında hoca anlatıyor: yer değil, gökte değil, ne içinde, ne dışında vs. bektaşi dinler ve der ki hoca yok diycen de dilin varmıyor!


bu dini ilk sorgulamaya kadınla erkeğin örtünmesi farz olan yerleri öğrendiğimde başladım. yıllardır aklımın almadığı bir durumdur şu örtünme meselesi. kadın saçları dahil bütün vücudunu örtmesi gerekirken, erkeğin sadece göbek deliğiyle diz kapağı arasını örtmesi yeterli oluyor. ya hu bu kadınlar erkeğin sadece göbek deliğiyle diz kapağı arasından mı tahrik oluyor? omuzlar, kollar, bacaklar her yer açıkta olacak ama kadın erkekten tahrik olmayacak. saçma olduğu, bu kuralın erkek bakış açısıyla konulduğu açıkça ortada. bu ve buna benzer birçok tutarsızlığı görmezden gelmek zorundasınız bu dine inanabilmek için. bu sadece tek bir örnek. işin derinlerine inip başka ayetleri, hadisleri de gördükçe işin içinden çıkamıyorsunuz.


öldükten sonra mutlaka bir gün cenneti görecek olan müslüman aleminin dinidir!!!gelin görün ki bu dinin egemen oldugu ülkelerin basi bitten götü sikten kurtulmaz.ne terör biter,ne savaslar biter,ne cahillik biter ne de huzur vardir..diger dinlerde oldugu gibi suistimal edilmeye cok müsaittir. ticarete de dönüsmüstür artik,iyi para vardir bu iste.para yok diye cocugunu okula göndermeyen ama hacca gitmeyi ihmal etmeyen insanlar da vardir bünyesinde.tertemiz kalpli,sadece ibadetini yapip kimseye zarar vermeden dürüstce calisarak yasayanlar da vardir elbette bu dinde.öyle temiz kalplidirler ki,din mevhumu hic olmasaydi cok ta farkli olmazdi hayat görüsleri.


şimdi tarihte ki en büyük kavgaların savaşların çatışmaların ne uğruna yapıldığını araştır sonra gel bu başlığı sil


ateist islam dinine göre ölünce cehennemi garantiliyor, eğer din diye bir şey yoksa ateistin sonsuz yokluğa ulaşıyor öldükten sonra. olaya bir de inanın gözünden bakınca eğer iyi bir adamsa cennete gidiyor, eğer din diye bir şey yoksa ateistimiz gibi hiçliğe ulaşıyor. dinin var olup olmama olasılığı bilinmediğine göre inanan bu işten her türlü karlı çıkıyor.


bu konuyu insanlarla tartışırken çok farklı dayatmalarla geliyorlar insanlar. diyor ki, madem inanıyorsun, şu surenin şu ayetinde emrerildiği gibi bu olayın cezası 100 sopa, yok bilmem ne. rakı içiyor ama domuz eti yemiyor (bu konuya ben de takılıyorum ama anlatmak istediğim bu değil). dünyadaki bütün inançlara bakın. hepsi insanı daha medeni, daha çevresine duyarlı, daha düzgün bir birey yapmak için uğraşır. bunu göstermeye çalışır. biz ise birbirimizi birbirimizden ayırmak için çok didiniriz. bu bana saçma geliyor. bir kere bu din diyor ki, senin dinin sana, benim dinim banadır diyor. ben yaptıklarımdan mesulüm sadece. aksam bir bira içiyorsam, sabahında da sabah namazı için kalkıp namazımı kılıyorsam, bu seni ilgilendirmez, ilgilendirmemeli. ben neden inanmıyorsun demiyorum sana. "ama sen müslümansın, içmen yasak, haram bir şeyi yapıyorsun." diyorlar, kardeşim sana mı yapıyorum ben, bu boku ben içiyorum, cezası olacaksa da bana olacak sonuçta. insanoğlu, başkasına laf atmayı seviyor. çünkü kolay olan bu. din, en kolay yoldan bu şekilde yozlaştırılır. hangi din olduğu önemli değil. müslüman birisi namazında niyazında, beni rakı içerken görünce dinsiz imansız diyor. ama aynı adam namaz kılmasına rağmen, çalıştığı şirketten çaktırmadan ufak ufak götürüyor. sonra da tövbe ediyor. şimdi aga, ben rakı içiyorum diye, bir müslümandan kafir damgası yiyorum; ama o şerefsiz, inandığı dini nasıl yozlaştırdığını düşünmüyor. sonra başkaları da bunları görüp laf ediyor. ne derseniz deyin, müslüman kimse, okumalı okumalı okumalı. bütün insanlık okumalı. artık nasıl bir görüntü çiziyorsak aşadığa, yaratan son kitabına başlarken "oku!" demiş artık, dayanamamış. cahillik, dünyanın her yerinde aynıdır. biz okumadıkça, anlamadıkça ne insan olabiliriz; ne de kendimizi düzeltebiliriz. müslüman ilk önce kendisini düzelten olmalı. aslında müslüman yazdığıma bakmayın. konu insan. amaç aynı. şekilleri farklı. insan kendini geliştirmeden bir bok olmaz, kimse kimseyi kandırmasın. son bir örnek vereyim. alkol alınca 40 gün ibadet yapılmaz derler. ben bunu diyene o sana göre öyledir derim, geçerim. tamam bir günah işlemişsin, eyvallah. ama allah bir akıl vermiş sana, düşün taşın kullan onu demiş. açacaksın bakacaksın, araştıracaksın. bir 50lik biranın alkolünü normal bir bünye 3 saatte yakıyor. e bir biradan da sarhoş olmuyorsan dostum, istediğin duanı et, namazını kıl. birisi sana karışırsa da küfret gitsin, küfür kalbin yelpazesidir. unutmamalı ki, kötüye kötü denmezse, dine karşı gelinmiş olunur.


yüz kere yazıldı, çizildi ama daha hala şu soruyu ısıtıp ısıtıp soran çıkıyor. iyi bir şekilde anlamak istiyorsanız şayet, 2010 national jewish ödülü de almış david b. ruderman'ın "yahudi tarihi" adlı kitabını alın okuyun. özet olarak da: büyük cemaatlerinin bulunması, cemaatlerdeki fakir yahudiler için bağışta bulunmak zorunda olmaları, daha fazla yahudi'ye yardım edebilmek için büyük ticari işlere girmeleri (mesela gemi ticareti yapmaları), büyük işlerden dolayı mediciler, osmanlılar gibi çeşitli hükümdarlarla bağlantı kurmaları, ticari ve siyasi ağlarda devletlere yardım etmeleri (mesela osmanlı'nın akdeniz'deki ticaretinde diğer ülkelere gidip aracılık etmeleri) vs. daha böyle gider bu. yahudiler, uzun yıllar devletleri olmadan yaşadıkları için ekonomik olarak batmakta olan ülkelerden çıkıp ekonomisi düzgün olana gidip yerleşmişler hep. onları esas zengin yapan detay budur. tıpkı yozgat'ın, ağrı'nın bağrından kopup para kazanmak için istanbul'a giden vatandaş gibi. bu arada zengin olanların ekserisi aşkenazilerdir, halbuki tarihte açık ara başarılı olan cemaat sefaradlardır. öyle ki sefaradlar, zengin ülkeler arasında tercih yaparken aşkenaziler doğu avrupa'nın çorak arazisinde yaşam mücadelesi vermiştir. son olarak: tek başarılı olma nedenleri ticaret değildir. sürekli refah düzeyi iyi ülkelere gittikleri için kültürel birikim elde etmişlerdir. bizim milletin ekserisi tarladan soğan çıkarırken bu adamlar üniversitelerde tıp okumuş. hatta öyle ki tarihteki ünlü yahudilerin çok büyük bölümü doktordur. tıp okudukları yıl da öyle 1800'ler falan değil, baya baya 14.-15. yüzyıldan bahsediyoruz. sanayi devriminden sonra da bilimin yavaş yavaş gelişmesiyle de diğer bilim alanlarına yönelmişlerdir.


azınlık olmalarından doğan güçlü iletişim. zeka. azınlık oldukları için kollektif sahte avuntu mekanizmalarının çalışmaması, dolayısıyla güç elde edebilmek için materyal ve gerçekçi yolları izlemeleri.


"peki tanrının olmadığını ispatlayabilir misin?" ispat yukumlulugu, iddia sahibine aittir. ben bir tanri vardir ya da yoktur demiyorum. bana bir tanri var, sen de inanmalisin yoksa su olur bu olur diyen insanlara, delil getirebilirsen inanirim diyorum, daha getirebilen cikmadi. ya da delil diye getirdikleri seyler, su agaclarin guzelligine bak, su kuslara bak felan gibi zirvadan oteye gitmedi. "tanım: tanrının olmadığını ispatlayamadığı halde, olmadığına inanan kişi." bu tanim dogru degil, dogru tanim bir tanrinin var oldugu iddiasina inanmayan kisidir. ateizm inancsizliktir. bunu anlamayanlara bir ornekle aciklayayim. a ve b iki kisi olsun, bu iki kisi yolda bir cuval dolusu pin pon topu bulmus olsun. a: bence bu cuvaldaki pin pon topu sayisi cift. b: nereden biliyorsun? delilin var mi? a: senin, cift olmadigina dair delilin var mi? b: ben cift degil demedim ki? sen dedin cift diye, ispat yukumlulugu sende. a: cift cunku bana oyle geldi. b: sana inanmiyorum a: demek cift olmadigina inaniyorsun? b: hayir. tek mi cift mi bilmiyorum. her hangi bir delil bulana kadar, ne tek ne de cift olduguna inanmiyorum. umarim bu ornek aciklayici olmustur. bir iddiaya inanmamak, iddianin tersine inanilmasini gerektirmez. edit:imla


birçoğu haklı sebeplerdir. yalnız bana pek nefret etme değil de şikayetçi oldukları konuları ifade etme gibi geldi. nefret edeceklerini sanmıyorum. etmesinler de zaten ya. kimimiz kaldı lan bizim, resmen tek tabancayız şu alemde. ayrıca "türkler" demişler ama kendileri de türk, azeri türkleri. neyse anladık biz onların kimleri ve neleri kast ettiklerini. haklılar birçok konuda maalesef. biz bile artık tahammül edemiyoruz bazı şeylere. dışarıdan nasıl görünüyoruz kim bilir. canları sağ olsun, kardeşlerimiz onlar bizim. o değil de; ben bu başlığın entrylerini okurken, "ekşi sözlük" başlığına tıkladım. girilen en son entry aynen şöyle: "dürümcü kanzukun (qancığın) için? sıçdığı birzamanların kutsal bilgi kaynağı." ahahahaha gözümden yaş geldi lan ahahaha. kanzuk dön bir bak eserine, yaptığını beğendin mi?


genelde belli bir zeka ve bilgi seviyesinin üstünde olan insanlardır. ben bunu şuna bağlıyorum: kişinin bilgi seviyesi arttıkça korkuları azalır. kendisini yüzyıllar önce inmiş sınırlandırıcı kurallar bütününe bağlı hissetmez. ancak bu bir yanılgıdır. ateist bir insan çok yüksek ihtimalle evrim teorisini kabul eder. şu ana kadar olan bilimsel bulgular da bunu desteklemektedir. buradaki yanılgının da evrim teorisinde olduğunu düşünmüyorum. "yeterli zaman var" tezine sığınıp neredeyse olanaksız bir canlının zamanla olası olacağı varsayılır. burada temel ayrım noktası bence kaos ve düzen olmalı. ateist kişi kaosu, tanrı inancı olan kişi düzeni kabul eder. aslında nerden bakarsanız bakın düzenin tanrısını, tek tanrıyı, reddetmek kaosa inanmaktır. tümden bir inançsızlık değildir bence bu yönüyle. dinleri the root of all evil olarak görebilir. buna karşı tezim ise bunun öyle olmadığı yönünde olmayacak. ama şöyle bir kitle hayal edin sayın ateist arkadaşlar. şimdi cahil gördüğünüz o dindar insanlar hiçbir dine inanmasalar çok daha iyi mi olacağını düşünüyorsunuz. eğer bir cahilin hiçbir şeyden korkusu yoksa o cahil tehlikelidir. o sebeple o kişinin korkması toplumun düzeninde fayda sağlar. tabi bu bizim toplumda daha çok körü körüne sorgulamadan bir inanca sebebiyet verir ve bir yığın yanlış görülen uygulamaya sebep olur. ancak emin olun ki korkusuz cahillerden oluşmuş bir topluluk içinde bulunmak isteyeceğiniz bir kitle olmayacaktır. bilgi seviyesi arttıkça kişi kendisini yaratıcıdan büyük görür ve onu inkar eder. kurandan bir ayetle bitirmek isterim : "nisâ(*) sûresinin 137 . ayetinde iman edip sonra inkâr eden, sonra inanıp tekrar inkar eden, sonra da inkarlarında ileri gidenler var ya; allah onları bağışlayacak da değildir, doğru yola iletecek de değildir."


bugün önünden geçtiğim caminin girişinde yazanlar hiç de hoşgörü içeren şeyler değildi. caminin girişinde "satıcılar ve dilenciler giremez" yazıyordu!!! ne yani satıcıların dini yok mu? cemaatle beraber cuma namazını kılmak dilencilerin de hakkı değil mi? sonra islam hoşgörü dinidir dersiniz... hoşgörü bunun neresinde?


tanrı evreni 6 günde yaratmış ve 7. gün istirahat etmiştir. ancak eğer 7. gün varsa, belli ki en azından 7. gün de yaratılmıştır. hurufiler tevrat'ta muhammed'in geleceğine dair işareti bu olarak yorumlar.


dünyada iyi yaşayanlara cennete tembellik vadeden din.


bir dönem takı ve mücevher firmasında çalışmıştım. patronum yahudiydi ve patronumla aram iyiydi. bazen arkadaşları ile hafta sonu buluşmalarınada katılırdım. patronumdan ve arkadaş çevresinden yaptığım gözlemlerimi kısaca yazacak olursam. çocuklarını bir dönem başka birinin yanında (genelde yahudi oluyor) tezgahtarlık yaptırıyorlar. çocuklarının eğitimine önem veriyorlar ve genelde yurt dışında eğitim almalarını sağlıyorlar yabancı dil eğitimine çok önem veriyorlar. patronum 4 yabancı dil biliyordu, genelde en az 2 yabancı dil biliyorlar zengin olmalarına rağmen hiç birinin lüks arabası yoktu, o zenginliklerine rağmen lüks alışkanlıkları neredeyse yok. hatta çoğumuzun cimri diyip dalga geçeceği türden alışkanlıkları var, yanında çalışan türk çalışanlarına bazı alışkanlıkları dalga konusu olabiliyordu kendi aralarında birlikte iş yapma yetenekleri çok iyi. mesela iyi bir yerde bir dükkan satılıyorsa 5-6 kişi paralarını birleştirip bu yeri alabiliyorlar. yatırım amaçlı bu yeri değerlendirip kazancı paylaşabiliyorlar. üzücü ama bizde aile şirketleri bile birbirine güven sorunu yaşayabiliyor, çıkar çatışmalarından şirket parçalanabiliyor. bir şey alacaklarsa önce kendi aralarında temin etmeye çalışıyorlar. birbirlerini iş konusunda destekleyip kolluyorlar, kendi aralarında iyi ticaret çeviriyorlar şuan için aklıma gelenler bunlar


tanrısız. bugüne kadar şahsen tanıyıp gözlemleme şansına sahip olduğum hiçbir ateistte zeka pırıltısı görmedim. buradan nereye varcan bize hakaret mi ediyon lan diyen ateistler için söyleyim tabiki böyle bir niyetim yok fakat benim genel gözlemim ateizm tercihinin gelişimi işlevsel zeka kullanımından çok ruhsal-sosyal boşlukları doldurma çabası oluyor. genelde tanıdığım zeki insanlar ise inançlarını sorgulamaya korkan bir nevi kendilerini korkuları ile sınırlayan-inanmaya zorlayan kişiler oluyor. bu sadece bir tespit tabi. ateistlerle ilgili cioran'ın çok güzel pasajları vardır. bu pasajları özellikle ateistlerin okumasını tavsiye ederim.


yaşamı boyunca arafta kalmaktır.tefeci dinlerle toplumsal baskı birleşince iyice soğuyorsunuz.ilahi bir varlığa inanmak ya da tapmak zorunda değiliz fakat insanlığınıza,sevdiklerinize,vicdanınıza inanın.zira bu ülkede tutunacak başka dalınız yok.biryerlerde umut ışığınız varsa peşine düşün.köprüden önce son çıkışınız olabilir.


eski yunanca da a harfi önüne geldiği kelimeye olumsuzluk katmaktadır. teist : dinlere ve kutsal kitaplara inanan insan ve insan topluluğu . ateist : dinlere ve kutsal kitaplara inanmayan insan ve insan topluluğu. bilgilendirme sonrası tanıma gelirsek. dinleri ve kutsal kitapları okuyan, sorgulayan ve bunun sonucunda teist olmayı ret eden insanlardır. teistlerin cennet hayalî ile cehenneme çevirdiği dünyayı daha yaşanabilir hale getirmek ve tüm canlıların yaşam hakkına saygı duymak gibi çok güzel fikirleri vardır. ayrıca dinci ve yobazların yaptığı her kötülüğe ilk tepkiyi verenlerde genelde ateistler olur. ( çocuk istismarı, dincilerin yurtlarında meydana gelen üzücü olaylar gibi.) ayrıca teistler ile dinler konusunda tartışabilecek kadar bilgi ve donanıma sahiptirler. bir ateisti aydınlatayım derken 100 watt ampül gücünde aydınlatma yaşayabilirsiniz. aman dikkat diyeyim. bir ateistin hayat hikayesinin özeti kısaca şudur. - ateistlere haddini bildirmek için kur'an-ı okudum ve bende dinden çıktım.


islam dinini yanlış algılamaktan ileri geldiğini düşündüğüm sebepler silsilesidir.


atalarımızın "eceli gelen köpek cami duvarına işermiş." sözüyle özetlediği hoşgörüdür. birkaç tanım yaparak bir müslümanın bir köpeğin öldürülmesini nasıl haklı bulduğunu ve "hoşgörüsünü" açıklamaya çalışacağım. 1. islam : en güzel din. (akıllarındaki tek gerçek!) 2. cami : allah'ın evi. 3. köpek : it oğlu it işte. 4. işemek : bir boşaltım şekli. köpeğin biri sadece kendi bölgesini işaretlemek, aldığı bir koku üzerine kendi kokusunu bırakmak vb. içgüdülerle hareket ederek kendisi için bir anlamı olmayan caminin duvarına boşaltım yapmıştır. bunu gören müslüman "değersiz bir it gelip allah'ın evinin içine etti. benim yüce dinime küfürdür bu." diye düşünür (!) bu durum karşısında tüm iman gücüyle zavallı köpeciğe saldırıp öldürme hakkı görür kendinde. zavallı köpeciğin zaten aklı olsa aklını doğru dürüst kullanamayan birinin saçma sapan anlamlar yüklediği duvara niye işesin? bunu düşünmeye tek engel islam'ın hoşgörü dini olmasıdır.


tanrinin adini bo$ yere agiza almanin gunah oldugu dindir.


gelmis gecmis en alingan en hassas muritlere sahip din. tek bir soz bile soyleyemiyoruz islam ile ilgili. elestiremiyoruz. surasi neden boyle diye soramiyoruz. illa inanacagiz. yok inanmiyorsak da saygi duyacagiz. saygi duymak da oyle genis tutuluyor ki. saygi duymak icin basimizi kicimizi kapatmak zorundayiz ornegin. yoksa gunaha giriyorlar. ben islamcilarin saygi duyun isteklerini ikiyuzlu buluyorum. alinganliklarini ve hassasliklarini ise islama olan inanclarinin ufak bir supheyle bile yerle bir olabilecegi gercegine bagliyorum. allah yoktur demek mesela onlar icin bir hakaret. allah yoktur demenin nesinin hakaret oldugunu aciklamazlar, ustelik allah vardir demenin inanmayanlara hakaret olup olmadigini dusunme geregi de duymazlar. herseye kendi pencerelerinden bakmaya bayilirlar. ayni sebepten sivasta galeyana gelip madimak otelini otele vermisti bu insanlar. kahrolsun laiklik yasasin seriat diye bagirip tekbir getirerek allah'in olmadigini dusunen aziz nesini yakmak istediler. muhammed'in 6 yasindaki bir kiz cocuguyla evlenip 9 yasinda gerdege girmesiyle ilgili tek bir kelime soz etmenize musade etmezler. cocuklarla beraber olan insanlara gunumuzde pedofili deniyor. muhammed'e pedofili denmesi ise hakarete giriyor. cunku olaylarin yasandiklari zamana gore degerlendirilmesi gerektigini dusunuyorlar. ote yandan islama evrensel din diyorlar. her zamana her cografyaya her kisiye hitap eden son din diyorlar. ama dusunmuyorlar, kendi kendilerine sormuyorlar, evrensel denen bir dinin peygamberinin nasil olup da kucuk bir kiz cocuguyla yataga girmesinin mumkun olabilecegini. ben muslumanlarin islami kendi kafalarina gore yasadiklarini dusunuyorum. kuran ne derse desin, hadislerde ne yazilirsa yazilsin, muhammed ne yaparsa yapsin, bu muslumanlar kendi bildikleri islami yasiyorlar. muhammed kiz cocuguyla beraber mi oldu? olabilir diyorlar. ama kendileri ben yapmam diyorlar. yapani da mazur goruyorlar, peygamber yaptigi icin (huseyin uzmez). elestirmiyorlar, musluman oldugu icin yine kendilerinden gorup, sapik da olsa kotu bir soz soylemiyorlar. radikal egilimleri olanlar, mesela insan yakanlar icin, onlar islami yanlis anlamis diyorlar. halbuki islamin inancsizlara savas ilan ettigini gormezden geliyorlar. yapanina radikal diyorlar, ben yapmam insan yakmam diyorlar. bilmiyorlar ki dinlerinin sadece islerine gelen kisimlarini takip ediyorlar. sonuc olarak ben kisisel olarak islami diledigim gibi elestirme hakkini kendimde buluyorum. bu elestirileri kufur, hakaret olarak algilanlar olabilir. sikime kadar.


ya başıma saksı düşerse diye sokakta miğferle dolaşan pragmatik bünyelere bol şanslar dileyen, dimyata pirince giderken evdeki bulgurdan olmak istemeyenlerin bir kısmının halk arasındaki adı. günde üç beş kere eğilip doğruldun diye sana büyük süprizler hazırlıyorlar ey mümin, yemeden ve seks yapmadan git ki iyice tadını çıkarasın.


turk olani tipki turk olmayani gibi gerizekalilari buluyor karsisinda genelde.


ecnebîler, avrupalılar terakkîde istikbale uçmalarıyla beraber, bizi maddî yönde durduran ve eğrelten altı tane hastalıktır. o hastalıklar da bunlardır: 1. ümitsizliğin içimizde hayat bulup dirilmesi. 2. doğruluğun siyaset-sosyal hayatta ölmesi. 3. düşmanlığa muhabbet. 4. ehl-i îmanı birbirine bağlayan nûranî bağları bilmemek. 5. çeşit çeşit bulaşıcı hastalıklar gibi yayılan istibdat. 6. amacını, gayretini sadece şahsi menfaatine sarfetmek. ilaçlar için (bkz: hutbe-i şamiye)


"islam aslında hoşgörü dini, bazı müslümanlar hoşgörüsüz" diyen arkadaşlara kendi kutsdal kitaplarını okumalarını öneriyorum. islam, bildiğiniz, vahşetin dinidir.


1980 yılında olduğumuzu varsayalım. bu daha önceki ya da sonraki bir tarih olabileceği için çok da bir önemi yok. dünyayı kendimiz tek seferliğine şekillendirebildiğimizi varsayıyoruz. şöyleki avrupa amerika uzakdoğu gibi hristiyan ve putperest devletler ve toplumlar aniden ortadan kayboluyor. komünist ruslar ve çinliler de yok. dolaysı ile afganistan işgali de olmayacak. dünya sadece müslümanlardan oluşacak. bonus olarak ortadoğuda israil yok. yine bir bonus olarak tüm avrupa amerika uzakdoğuda bulunan ve ortadan kalmış olan devletlere ait otomotiv, tıp endüstrisi, kimya, demir-çelik, elektronik sanayi, enstitüler, üniversiteler ve cern de islam ülkelerine kalacak. bu şekilde islam ülkeleri için dikensiz gül bahçesi olan dünya aradan geçen 33 yıl sonra 2013 de nasıl olabileceğini düşünelim. böyle bir dünyada, islam ülkelerinin gsm teknolojisini, nano teknolojiyi, genetik bilimini, interneti, cd yi, usb belleği, plazma led lcd televizyonu, laptopu tablet i, abs yi, enjektörlü arabayı, gelişmiş tıbbi cihazları, uzay mekiğini, ve daha pekçok icadı yapabileceğine ihtimal bile vermiyorum. dünya nüfusu 5 kat düştüğü için petrol sudan çok ucuz olacak ve petrol zengini araplar mısır gibi sefil bir hayat yaşayacak, paraları olmadığı için şu anda olduğu gibi uzakdoğudan gelen işçileri sömüremeyecek ve kendileri çalışacak. bunun dışında vehhabiler, şiiler, sünniler mezhep savaşlarına girişecek. diktatör krallar sağa sola saldıracak ve sadece kan akacak. teknolojinin t si bile olmayacak. biraz teknoloji varsa onu da türkiye ve iran üretecek. tekbir iyi yanı var bu durumun, o da teknolojinin çevreye verdiği zararlar minimum olacak. ozon tabakası, kutuplarda buzların erimesi olayları yaşanmayacak.


gittiği her yere inanılmaz derecede bir tek tipleşme ve renksizlik-sıkıcılık getiren, nerede yoğun yaşansa o bölgenin ekseriyetle kültürel ve entelektüel olarak geri kaldığı, dünya'nın en az okunan ama en çok sevilen kitabını kullanım kılavuzu olarak barındıran öğreti. dinamik, yani sürekli kendini geliştirip değiştiren bir yapıdan oldukça uzaktır, inanan insanlara düşünsel anlamda bir sınır koyar. ahlâkı veya hakikati öğretmez, bir ahlak/hakikat kalıbı sunar ve bunu o insana koyduğu düşünce sınırları içerisinde mantıklı gösterir. etik veya toplumsal hayat gibi konulardaki hükümleri ve yorumları tamamen çıktığı dönemin kontekstini yansıtır, 7.yüzyıldaki 10.000 nüfuslu mekke'nin sorunlarına belki cevap verebilir ancak bırakın 21.yüzyılı osmanlı imparatorluğu'nun güya şeriatla yönetildiği ve yönetimin teokratik yapıya büründüğü dönemde bile toplumun ihtiyaçlarına cevap verememiştir, genel jargonda (bkz: osmanlı tipi şeriat) veya benzer isimlendirmelerle anılan şekilde örfî hukuğun yanında belli başlı konularda(tabii ki karar verenlerin de işine geliyorsa) şerî hukuk kullanılmıştır. özellikle (bkz: etik) başlığı altında incelenecek hükümleri oldukça yavandır, en bilindik hükümlerden biri olan (bkz: hırsızlık yapanın elinin kesilmesi) sadece korku unsurunu kullanarak hırsızlık yapacak olan kişide bir caydırıcılık yaratmayı amaçlar, hırsızlığın toplumda nasıl büyük oranda engellenebileceğine dair herhangi bir psikolojik veya sosyolojik bir ipucu/analiz/çağrışım içermez. "iyi" ve "kötü" gibi değer yargılarında da aynı şekilde tek tiptir, inananların sorgulama kabiliyetini uyuşturur. günümüzde ise her geçen gün diğer kardeşleriyle beraber kan kaybetmeye devam etmekte, bireysel boyutta hâlen huzuru bu dinde arayan veya (bkz: anadolu muhafazakarı) tadında cumadan cumaya namaza giden, işine gelen kısımları kabul edip tam olarak bakış açısıyla bağdaşmayan hükümlere de sunî bir olumlama yapıp inanmaya devam edenler hâlen ciddi sayıda mevcuttur. en geç 100 sene sonra(tabii 100 sene sonra üzerinde yaşanacak bir dünya kalırsa) tozlu raflarda yerini almaya ve sadece tarih cizgisi üzerinde incelenen bir olgu olarak hayatına devam edecek.


tekstille uğraşırken alfred diye bir müşterim vardı. bir cuma yoğunluktan ödeme almaya gidememiştim ve adam beni arayıp ödemeni almadın gelip alman gerekiyor dedi. o an anladım ki bizim bu adamlarla ticaret savaşı yapmamıza imkan yok.


coca-cola'da çalıştığım yıllarda şefimle birlikte muhafazakar bir bakkalı ziyaret ediyorduk. coca-cola kendi soğutucusuna rekabet kurulunun müsade ettiği ölçüler dışında kesinlikle yabancı ürün koydurmuyor. bakkal amca şefe bunu sordu. neden yabancı ürün koyamıyorum? sonuçta her firmadan dolap alamam diye bir soru yöneltti, işte burada ki cevap bence yahudilerin neden zengin olduğunun kanıtı. biz müslümanlarda komşusu açken tok yatılmaz diye bir hadis vardır. biz o sebeple bu mantığı kavrayamıyoruz. ama bu adamlarda böyle bir şey yok coca-cola almak için dolabı açan adam suyuda kendinden alsın,sodayıda kendi markasını tercih etsin istiyor. bu sebeple yahudiler daha zengin.


islam hakkında yazılan iftiraları çürütmek o kadar kolay ki şey bile etmem. yani ilk önce insan bir açıp okur değil mi? ne kadar cahilsiniz. çok kolay çürütmeleri mevcuttur zaten bunların hep, ve bunlar hep kitaplarda yazar ve batının ileri gelen bilim adamları da hayranlıklarını gizlememişlerdir.


atamızın tabiriyle *rap yavesi. kurt türk'ün boynundaki tasma. ne yazıkki dünya bizi *raplar daha çölde kum yiyen üç beş kabileden ibaretken çin'den roma'ya uzattığımız imparatorluklarımızla değilde bu *raplaşmış halimizle tanımakta. biz deve değil at bineriz ama bize hala deveye mi bindiğimiz soruluyorsa bu din yüzündendir.


cehaletle birleştiğinde atom bombasından daha tehlikelidir.


lobileri. yahudilerin ağırlıkta olduğu bir mahallede ve apartmanda yaşayan birisi olarak gözlemlerime dayanarak söyleyebilirim ki, aralarındaki dayanışma. dinine bağlı olarak yaşayan kesim, okulundan ambulansına kadar toplumdan ayrışarak kendi içinde birbirlerini sosyo-ekonomik olarak destekleyen bir insanlar topluluğu. fiziksel olarak çalışmak kendilerine yasaklandığından evlerinde yardımcıları vardır ve çevremdeki yahudiler e-ticaretle paralarını kazanırken, her hafta yaptıkları dini toplantılarında biraraya gelip iş anlaşmalarını desteklemekte yada networkünü genişletme.


sözlük ateleri işi gücü bıraktı artık manipülasyonu yüce yaratıcıları üzerinden iftira atarak yapmaya başladı. ate biz müslümanlara din öğretmeye kalkmış, bir de, "dediğimi kabul etmezseniz cehennem'e girersiniz ha" diyerek aklı sıra milletin aklını ayet cımbızlayarak bulandırmaya çalışmış, senin ben kafirliğine çomak sokarım, yaratıcılarına iftira atan, yaratıcılarına düşman olan ve başkalarının da düşman olmasını isteyen siz yobazlardan başkası cehennem'e girmeyecek. yahudiler üstün ırk değillerdir, "bir zamanlar üstün" olduklarına dikkat çekilmiştir çünkü o zamanlar takva sahibiydiler, kim o dönemde takva sahibiyse en üstün olan onlardır bu kadar basit, daha türkçe dil bilgisi bilmiyorsunuz, bu bildirinin geçmiş zaman kipinde getirildiğinden bir habersiniz kur'an'ı nasıl anlayacaksınız? rahman ve rahim olan allah'ın yüce adıyla! maide 21: "ey kavmim! allah'ın size yazdığı mukaddes toprağa giriniz ve arkanıza dönmeyiniz, yoksa kaybederek dönmüş olursunuz." takva sahiplerine "şartlı" toprak vaad edilmiştir fakat onlar bu toprağı elde etmeye hak kazanamamışlar ve yoldan çıkmışlardır. bakalım yeryüzüne kim varis kılınmış? enbiya 105: andolsun zikir'den/tevrat'tan sonra zebûr'da da, "yeryüzüne iyi kullarım vâris olacaktır" diye yazmıştık. peki en üstün olan kimdir? hucurat 13: ey insanlar! doğrusu biz sizi bir erkek ve bir kadından yarattık ve birbirinizi tanıyıp kaynaşasınız diye sizi milletlere ve kabilelere ayırdık. şüphesiz allah katında en üstün olanınız, allah'a en çok saygı duyanınızdır. allah her şeyi bilendir; her şeyden haberdar olandır. islam'da ırkçılık olmasını bırakın, peygamberlere dahi özel bir sınıf yoktur, peygamberler, peygamber olduklarından dolayı değil, takva olduklarından dolayı üstünlerdir. bilakis, islam'da dillerin ve renklerin farklı olması allah'ın ayetlerindendir. rum 22: gökleri ve yeri yaratması, lisanlarınızın ve renklerinizin değişik olması yine o'nun varlığının delillerindendir. şüphesiz bunda bilenler için dersler vardır.


hoşgörünün anlamını bilenlerin ağzından çıkan cümledir. o kadar hoşgörülüdür ki, kendisini yok etmek için yıllarca savaş verenleri, kumpas kuranları, fitne çıkarıp yığınların heder olmasına neden olanları bir çatı altında yüzyıllarca barış içinde, katletmeden barındırmış bir medeniyete zemin hazırlamıştır. (bkz: endülüs medeniyeti) (bkz: osmanlı medeniyeti) yine kendisini (islamı) yok etmek için bütün gücünü toplayıp karşısına asker dikenleri ve o askerleri çıktıkları yere kadar kovalamıştır. sonra da vay efendim savaşla yayılmıştır da vay efendim virvir de virvir. edit: ilgili entry silinmiş.


müslümanım deyip de inandığı dininin kitabını okuyanına rastlamadim henüz. türkçe çevirisini tabii ki. kime sorsam okumamış.. arapcasini okudum diyenler oldu. sorduk mu diyemedim tabii. malum hassssasiyetler. yani ilginc degil mi? sen bir suru kitap oku et ama en onemli olmasi gerekeni okuma. o kadar ki 3 kere agzini calkalamadan 3 kere burnunu sumkurmeden eline alamıyorsun. insan sırf su ön hazırlık surecini dusunup merak eder ya.. yani bu ne arkadas.. cidden insan bi merak eder. hadi 60 yasini gecmis insanlari anlarim da daha aşağısını anlayamam. okusanıza bi arkadaşım... ayıp ya.


feto'nun yaptigini bunlar binlerce yildir yapiyor. ayni sistemle feto bile 40 yilda paranin amina koydu. itibar sahibi oldular, onlardan olmayani hak hukuk demeden ezdiler. devlet yonetimlerini ele geciriyorlar. kanunlarin, insiyatiflerin, koklu degisimlerin arkasinda mutlaka bir yahudi cikari vardir. siyaset yapmasalar bile arka planda bunlar olur. guce taparlar. arada bir birileri cikip kalkmis gotlerini indiriyor ama nafile, yine ayni yeri buluyorlar. durustluk tarafina gelince. cok fetocu tanidim, karincaya zarar vermez, mulayim. kurduklari sistemin buyulu tarafi budur. zalimleri tepede olur, mulayimleri bizim de taniyabilecegimiz alt kademelerde.


vicdan gelişimini göz ardı eden önerme. insanın şunu yap ama bunu yapma kuralını belleyip buna göre de vicdan azabını öğrendiği bir gelişim basamağı vardır. bu da aşağı yukarı 10-12 yaş arasıdır. bu yaş aralığında kodlanan değerler bizim 40 yaşına geldiğimizde hangi boka kalkışıp hangisinden uzak duracağımızı da belirler. uygunsuz bir yer ve zamanda pipini açarsın ve seni 7 yaşında kınamalarının sana zerre etkisi olmaz. ama 11 yaşında çok ayıp diyen o teyzenin mesajı sana ömür boyu ulaşır. bu kritik yaş aralığının öncesinde, dünyayı müminler ve onların düşmanları ikiliğinde kodlayarak oluşan vicdanlarsa asla hür değildir. yaşam boyu da hür olamazlar. hatta vicdan gelişimi evresinden yani 10-12 yaşından önce teizme, teolojik eğitime maruz kalan kişilerin imanı bile tartışmalıdır sırf bu vicdan yaşı ve onun üzerinde kurulan ipotek yüzünden. konu vicdanî bir kanaat olan iman olduğunda ürettiği davranışı bugünkü yansımasına göre değerlendirmek hep yanılgıyı getirir vesselam. adam bugün 50 yaşında deist veya ateist ama vicdanı oluşurken yani suçluluk duygusunu öğrenmekteyken bilvanis çiftliğinde yaşıyordu belki de.


1. bir ateist, hiçbir tanrıya inanmayışını bilime dayandırmak zorunda değildir. her ateistin bilim insanı olduğunu düşünen; biyoloji, fizik, kimyayı yalayıp yutmuş olduğunu düşünen dangalaklara sesleniyorum: evladım, ateist olmak için kutsal kitaplarınıza bir göz atmak bile yeterli. bilimin aydınlatıcı ışığına bile gerek yok. "köle bulundurmak ya da köleliğe izin vermek cehennemlik bir günahtır" bile diyemeyecek kadar ahlaktan yoksun bir kitap varsa, atın çöpe gitsin. yeri orası. 2. bilim, "ilk canlının" nasıl oluştuğunu bildiğini iddia etmez. bu konuda teoriler ve hipotezler var. ama sen "topraktan yaratıldınız" diyen ve ms. 600'lerde insanlar tarafından yazılmış bir kitabın (kuran, muhammed öldükten sonra yazılı hale getirilmiştir) bunu bilimden daha iyi açıklayabildiğini söylüyorsan yayınla konuyla ilgili bilimsel bir makale, dünya görsün nasıl "topraktan yaratılmışız". şaka mısınız evladım siz.


zira o saatten sonra günah işleme kaygısı, cehennemde yanma, duygusunun yok olması ile açıklanacak bir durum. inanmak hiç kimsenin olmadığı bir yerde bile kötü olmayı engelleyen güzel bir duygudur. kimsenin olmadığı her yerde allah vardır..


akıllı olmaları, akıllarını kullanmaları, beraber hareket etmeleri.


benim bildiğim müslümanlık sevgi ve hoşgörü dinidir. müslüman kimsede bu vasıfları ile ibadet yapan kişi. ama ne hikmetse toplumda atatürkün bilmem kimin arkasından söven müslümanlar var. bu toprakta senden çok emeği var bu adamların yahut senin bakış açınla her şeyi geçtim olan olmuş geçen gitmiş. ölünün arkasından sövüp kendine nasıl müslümanlık vasfını yakıştırıyorsun be arkadaş. hemen yanlış anlama seni sorgulamıyorum sadece merak ediyorum. bu kin nefretle inandığın ne kadar şeyi karalıyorsun. sence cennet bu kadar kindar bir yer mi. yoksa sen müslümanlığı sadece kulaktan dolma bilgilerinle, görüp duyduklarınla mı yaşıyorsun. senin kadar islami birisi olarak geçinmediğim halde ölülere, atalara ben dil uzatmaya korkarken sen nasıl bir çevrede büyüyorsun ki bunu kendine hak görüyorsun. yahu hiç kimseden demi duymadın hz mevlananın sözlerinin, yunus emrenin şiirlerini.


bugünkü istanbul suriçi yaşlılarının hemen hepsinin geçmişinde bir yahudi patron vardır ve hemen hepsi aynı şeyi söyler: "onun kadar hakkaniyetli ve çalışkan adam görmedim." cevap için çok da mucize aramaya gerek yok.


tanım: toplum tarafından dikte edilen tanrı modelini reddeden kişi. bir deist, dış dünyadan edindiği tanrısal bilgiyi/ vaazı direkt olarak içselleştirmekle uğraşmaz; dış dünyadan edinmiş olduğu tanrısal esini, yorumlayabildiği kadar kendince yorumlar, ve sonra da "tanrı budur." der. deist, tanrısal bilgiyi -dini vaaz-, yaşamına uyarlamaya/ uydurmaya çalışır; teist ise onu olduğu gibi kabul eder. mensubu olduğu dinin hükümlerine, tamamıyla uymayan veya dinî vecîbeleri ve yükümlülükleri (tamamı veya bir kısmını), kendi yaşam tarzına göre uyarlayan her teist, aslında biraz deisttir diyebiliriz. çünkü tanrı'yı, ona, vaaz edilen sınırların dışında da görmeye, algılamaya, anlamaya meyillidir. buna da, halk dilinde (bkz: kalbim temiz dini) denir. uzun lafı kısası, cioran'ının da dediği gibi: "her tanrı versiyonu otobiyografiktir. bizden gelmekle kalmaz, aynı zamanda bizim kendi yorumumuzdur." dinler de; mezhepleriyle, tarikatlarıyla, şeyhleri ve hacı hocalarıyla vs. insanın oluşturduğu kolektif bir tanrı anlayışı değil midir? tüm bu teolojik sorgulamaların ardından, insanın elinde kalan tek mutlak şeydir deizm: başkalarının kalbi yerine, kendi yüreğinin yanılgısına sığınmak. her şeyin, bir yanılgı ve bir ön yargıdan ibaretmiş gibi göründüğü şu dünyada; bizlere de ancak, yanılsamalarımız üzerinden didişmek uygun düşerdi. tabii, keşke sadece "didişmek"le sınırlı kalsa...


" varlığı ya da yokluğunu ispatlayamadığı " bir şeyin yok olduğuna karar veren de aslında bir inanç sahibi değil midir? ateist kişi de bir şeye inanmaktadır, ama la ilahe illallah sözünün sadece la ilahe kısmına. mutlak inançsız insan olamaz, hiçbir şeye inanmayan insan olamaz. bu hayatta imkansız diye bir şey varsa işte budur.


çin nüfusunun %59u herhangi bir dine inanmadığını belirtirken çin'de yaşayan insanların %8 ila %14'ü tanrıtanımaz olduklarını belirtmişler. ayrıca bu konu tanrıtanımaz başlığında tartışılmalıydı. niye yunan dili? niye? bilgisayar konusu computer başlığında mı tartışılıyor. hmmmm evet, burası sözlük, unutmuşum, burada tanım yapılıyor değil mi? tartışılmıyor. ne de güzelsiniz.


akp ile aynidir. hatta akp onlari ornek almaktadir.


kendilerini arap olmadıklarına indandırdıkları yetmiyormuş gibi her nasılsa tüm dünyayı da buna inandırmış bir arap topluluğunun dini. diğer tüm araplar başka dine geçmişken bunlar kabile olarak geçmemişler.


içeriğini gerçek anlamda taşıyan ve yaşayanlara hayran duyulası, taklitlerinden köşe bucak kaçılası insanlar. (bkz: imam osurursa cemaat sıçar)


6 kişiler çünkü 4'ü bilimadamı amk zaten.


ilk başta en saçma olarak görünse de aslında temelde en gerçeği yakalamış olabileceğini düşündüğüm dindir. (bkz: budizm)


yukarılarda yazılmış, ben de bir şeyler eklemek istedim. yahudiler bulundukları topraklardan hep göç etmek zorunda bırakılmışlar, diğer milletlerce hor görülmüşlerdir. bu yüzden yatırımlarını asla toprak ve eve yapmamışlardır. eski yahudilerin genelde hep bir tane evi olur, o da çok lüks olmazdı. tüm paralarını altına yatırırlar ve çok çalışırlardı. bu yüzden zengin oldular. ticari ahlak vb. şeyler her milletten çıkıyor, asıl zenginliklerinin temelinde bunlar yatar.


bu cümleyi kuranı yaftalayan insanlar, örneğin; "hristiyanlık hoşgörü dini değildir" gibi bir yargıya da aynı derecede tepki gösterirlerse samimiyetlerine inanırım ama böyle olmayacağı için hiç girişmiyorum bile. dinler kendi aralarında hoşgörülü olmadıktan sonra tartışılacak ne kalır ki geriye...


kötülük, kendini savunduğun için insanlara artık allah affetsin hakkıma girdin kardeşim demeyip senin ananı bellerim it demekse o kötülük değil senin enayiliği bırakmandır. bir düşünelim bakalım şimdiye kadar inandığın süreçte kaç kişi sana vicdan yaptırıp sadece bu inancını kullanarak 'zorla' iyilik yaptırdı. kendi adıma söylüyorum çok.


yeni kurulan aileye küffet olmaktansa, destek olmayı tercih etmelerinden dolayı olabilir.


ticareti eskiden beri iyi bilmeleridir. yahudiler, bir yerde bir dükkan açacakları zaman hemen diğer arkadaşlarına da yanında, karşısında aynı işi yapacakları bir dükkan açtırmaya çalışırlar. böylece o bölgede bir pazar yaratılır ve insanlar o malı alacakları zaman direk akıllarına o bölge gelir. (bkz: kapalıçarşı) (bkz: bilmem neresi kuyumcular çarşısı) (bkz: kunduracılar sokağı) bizde ise yan tarafına aynı dükkanı açtı diye döner bıçaklarıyla birbirlerine giren esnaf vardır. aklınca sadece o yesin o kazansın ister.


isteyen istediğini yazsın bence en önemli neden eğitime önem vermeleri. yaklaşık bir on yıl önce okuduğum bir yazıda dünyada müslümanların okuma ortalamasının ortaokul 2. sınıf olduğu(6yıl) musevilerin ise üniversite 2. sınıf olduğu(14yıl) yazıyordu. şimdi iki sülale düşünün ilkinin ortalaması orta2 diğerinin ortalaması üniversite2 yani 8 yıl daha çok okumuşlar ve ilk sülale devamlı kendisine 'ya bu adamlar niye başarılı', 'yahu bu adamlar niye zengin', 'niye bu adamların sözü geçiyor' gibi sorular soruyor ve cevap olarak da yok birbirlerini tutuyorlar falan filan. yahu kardeşim adamlar eğitimli, daha senin cumhurbaşkanın vanminut ingilizcesini geçememişken diploması 3 yıllık ve akşam öğretimi iken adamların dil bilmeyeni yok neredeyse. bu arada evet ticareti daha ana babadan çocukken öğreniyorlar ve genelde dürüstler. not: eğitimdeki nitelik nicelik olayına hiç girmedim oraya girsem çıkamam biliyorum. benim de açık öğretim diplomam var yersen iki diploma yani.


şu şekilde muhabbetlerle karşılaşan kişidir. -ateist misin, oğlum? -allah var, deistim.


habertürk'teki öteki gündem programında prof. dr. mahmut erol kılıç tarafından şeytan'dan daha aşağı bir varlık olarak tanımlanmıştır. buna sebep olarak da, şeytan allahı red etmemiştir, sadece insana secde etmediği için kovulmuştur. oysa ateist, allahı red ederek şeytandan da kötü bir haldedir. şeytanı taşlayan, ateist'e neler yapmaz ki ... edit: aynı kişi, suya beddua edilince, moleküler yapısının bozulduğunu, bunu bir japonun ispatladığını da söyledi.


anadan doğma yahudiyim, bunu savunan başka yahudi akrabama "hasktir" demişliğim var. milleti gerecek, irite edecek böyle ifadelere ne gerek var bu zamanda. otur çalış, üstünsen böyle kanıtla.


esnaf dayanışması: iflas eden bir tüccara anında destek olarak yeni bir iş kurmaları. yurtdışına özellikle abd ye giden vatandaşlarına aşırı para yardımı yaparak orda zengin olmasını sağlamaları bunun sonucunda değer görüp iyi yerlere yükselmeleri. işin özeti birbirini paralı yapıp her yerde sözlerinin geçmesini sağlamaları.


mevzu ideoloji veya sistem değilmiş, tarihsel dönemmiş. hz yusufun israiloğullarına bugday veren mısırlılar iyi, israilogullarindan hz musaya boluculuk yapma diyen mısırlılar kötü öyle mi. inanç aynı inanç, ama sapma var. dönemsellik.


kolonyalizmi ve emperyalizmi batıdan önce uygulamamış olmak.


islam, dönmüş dolaşmış kur'an'ın anlatımı üzerine bir tartışmaya dönüşmüş. izah edelim: kur'an'ın büyük, ama oldukça büyük bir kısmı eski insanların ve peygamberlerin hayat hikayeleri ve başlarından geçenler üzerinedir. burası bilinen bir gerçek, üzerinde tartışmak gereksiz. geri kalan kısmının da oldukça büyük bir bölümü; cennet ve cehennem tasvirleri, kimi hukuki konular ve hz muhammed'in o dönem yaşadıkları ile ilgilidir. bu da bilinen bir diğer gerçektir. kur'an'da anlaşılmaz veya anlaşılması zor kısımlar (çevirilerde farklı anlama gelen kelimeler gibi) bir elin parmakları kadar olan ayet ve anlatımlardan ibarettir. bu çok az sayıdaki ayet haricinde kur'an'da geçmiş, günümüz veya gelecek yaşantısına dair anlaşılması zor hiçbir kısım yer almamakta. o yüzden, kur'an'ı anlayabilmek için hiçbir biçimde arapça'ya hakim olmak, belirli bilim/ilim (ikisi farklı şeyler) konularında uzman olmak gerekmez. öyle ki, allah kur'an'da bunun "ısrarla ve sürekli" altını çizer bir sürü yerde. kaldı ki eğer çok gerek duyarsanız, kur'an'ı iniş sırasına göre, her ayetin indiği zaman ve o ayetin iniş sebebine göre anlatan çok sayıda güvenilir kaynak da bulunmaktadır. ki zaten kur'an'ı iyice anlamak isteyen herkes o yayınlardan faydalanabilir. kur'an bazı şeylerin üzerini çok fazla çizmiş, bazı şeyleri ise bir kere söyleyip geçmiştir. örneğin domuz eti yemenin haram olduğu sadece tek bir ayetle ifade edilmiş, bir daha da bunun üzerine konuşmamıştır kur'an. kitabı açan ayeti görür, "hmmm domuz eti yemek yasakmış" der geçer. o kadar açık ve nettir konu. ama iş "kur'an'ı kendimiz anlayabilir miyiz?" şeklinde bir soru olduğunda kitap adeta bir ispat yarışı içine girer. kur'an'ın açık ve net olduğunu, anlatılanların herkesin anlayabileceği bir şekilde yazıldığını defalarca, bir sürü ayette tekrarlar. islam'a inanan insanların, kur'an'ın bu ısrarını gözardı edip, sıradan bir müminin kitabı yeterince anlayamayacağını düşünmesi ve bu açıklama işini "din adamlarına" bırakması ne büyük bir sapkınlıktır... kitap sanki başına gelecekleri biliyormuş gibi sürekli "okuyup anlayasınız diye kur'an'ı apaçık indirdik" der durur. ama gözü kapalı, şeyhinin ağzından çıkanı islam kabul eden müslüman, dönüp de bu gayet net açıklamalara bakmaz bile. kur'an'da yazılanı değil, şeyhinin söylediklerini din kabul eder. kur'an'ı, dolayısıyla islam'ı anlamak için o ilme, bu ilme, şu bilgiye, şöyle eğitime sahip olmanız gereklidir diyen insanlardan uzak durun. onlardan kaçın ve "hiçbir şekilde" ciddiye almayın. bunu söyleyen insanların, bundan birkaç yüzyıl öncesinde "incil'i başka dillere çevirmek günahtır, biz size orada ne yazdığını söyleriz" diyen hıristiyan din adamlarından hiç farkları yok. bugünün islam din adamlarının derdi şu: kur'an'ı başka dillere çevirmek için bir yasak koyulmamış. oysa çevirileri okuyan insanlar "ama bize öğretilen din bu değil" deyip duruyorlar. peki ne yapılmalı? yapılacak şey basit: "sen kur'an'ı anlayamazsın. anlaman için şöyle böyle şeyler bilmen, şuna buna hakim olman lazım. o halde sen bırak, bu takıldığın konuları biz sana izah edelim, boşuna kitapta aramaya kalkışma. çünkü senin ilmin yetmez" demektir... işte, bu din adamları, eskiden hıristiyan din adamlarının "incil sıradan insanlarca okunmasın" diye gösterdiği çabanın aynısını islam üzerinde sergilemekteler. bunu yapmak zorundalar, çünkü insanlar kur'an'ı okur, dini kur'an'dan öğrenmeye başladıkları zaman kazanç kapıları kapanacak, statülerini, mallarını, zenginliklerini kaybedecekler. o halde "siz anlamazsınız, ilminiz yetmez" deyip dini sıradan insana açıklama işini kendileri yapmak için ellerinden geleni arda koymayacaklar. milyarlarca dolarlık bu rantı kimseye kaptırmayacaklar. allah herkesi "kur'an'ı anlayamazsın, dini kur'an'dan öğrenemezsin, öğresen de doğrusunu tatbik edemezsin" diyenlerden korusun. amin...


"yeryüzünde ne yazıldıysa insan yazdı, ne söylendiyse insan söyledi. nokta.


yukarida arkadas deistler ile ateistlerin arasinda hicbir fark yoktur ikiside inancsiz demis. oncelikle bu yanlisi duzeltelim, ateistlerin belki bilimin ogretileri disinda bir inanci olmayabilir ancak deistlerde bir tanrinin varligina inaniyor. yani gidipte deistler hayatin nimetleri icin sukretmiyor demek yanlis bir dusunce... bazi deistler belki turkiyedeki milyonlarca muslumanin yaptigi gibi arapca kelimeler sayiklayip, yere kapanarak anlamini bilmedigi kelimeler ile ibadetini yapmiyordur ama tanri'ya iyi saglik ve ekonomik durum vb. tarzi seyler icin turkce sukur ediyordur. bu insanlari turkiye cumhuriyeti devletinde "ahmak" diye asagilamak ise kesinlikle kabul edilemez cunku bu ulke laiklik uzerine kuruldu, isteyen istedigi seye inanabilir yada hicbir seye inanmayadabilir. olum konusuna gelince ise bence bu konuyu din ile aciklamaya calismamamak lazim. bundan 2000 kusur sene once yunanistan'da insanlar oldugunde hades'in yeralti dunyasina gittiklerine inaniyorlardi. kulaga cok sacma geliyor degil mi? bugun 15 milyonluk istanbul'da sokakta birinin buna inandigini gorsek cogumuz icimizden bu adam deli galiba deriz. ancak adamlar ciddi ciddi buna inaniyordu. hatta o donemde bu inanca karsi cikan bir suru kisi idama mahkum edildi. bunlardan biride unlu filozof sokrates'tir. yani uzun lafin kisasi eger sen antik yunan'da dogmus olsaydin oldukten sonra hades'in yeralti dunyasina gidecegine inanirdin. eger rusya'da dogsaydin ortodoks, polonya'da dogsaydin ise katolik olurdun. ama turkiye'de dogdun ve musluman oldun. sadece musluman bir ulkede dogup, musluman bir aile yada kultur tarafindan yetistirildigin icin sen bugun musluman ogretilerine inaniyorsun ve inanadabilirsin bunda hicbir sorun yok sonucta laik bir ulkede yasiyoruz. ancak biraz baska dusuncelerede acik olmak en azindan hosgorulu olmak lazim. dunya'da suanda bile binlerce din var ve hangisinin gercekten dogru olup olmadigini bilemeyiz. bu dinlerden biri dogru ise bu digerki butun dinleri yanlis yapar. yani bize boyle bir durumda farkli inanclara saygili olmak ve hosgorulu olmak disinda hicbir sey dusmez...


populer kulturde en sahane orneklerinden biri gregory house karakteri olandir.


bununla "şereflenen" hiç bir toplumun gün yüzü gördüğü görülmemiştir.


batının sanayi devrimi ile ivme kazanan ilerleyişinin temelinde sömürgecilik ve zulmün olduğunu varsaydığımız takdirde müslümanlarda eksik kalan bir hususun daha ortaya çıkacağı sebepler silsilesi.


vakti zamanında samsun anadolu lisesi'nin yatakhaneden sorumlu müdür yardımcısının adı idi. soyadını hatırlamaya çalışıyorum şimdi.


en ılımlı(!) olanı bile buram buram vandalizm, terör, şiddet içeren tek tanrılı, çok tanrılı tüm dini inançları yok sayan. içindeki inanma içgüdüsüne de tanrının olduğunu fısıldayan kişidir. vicdanı, mahkemesidir.


bir ateisti halkın kaba ve alık diye nitelendirebileceğimiz kesiminden ayıran hiçbir özelliği yoktur, bir ateist de herhangi bir dinci kadar yobaz, cahil, aptal, geri zekalı, özenti olabilir. insanları siyasi veya dini görüşlerine göre sınıflandırmayın amk, her kesimin yobazı vardır.


kapitalizmin kökeninde yatan din. isa bunların tefecilerini mabetlerinden kırbacıyla kovmuş fakat adamı asmışlar. bu projeksiyondan bakarsak yahudilerin bugün dünyanın neredeyse bütün finans sistemini elinde tutmaları rastlantı değil.


birbirlerinin çok tutuyorlar, hep birlik içindeler, çalışkanlar , akıllılar.


islam'ı anlamayanların , daha da kötüsü anlamak istemeyenlerin kabullenmek istemediği gerçek.


akp' nin bana en güzel ve tek hediyesi. allah onlardan razı olsun. amin..


dine inanmıyan..sadece tekbir tanrı olduguna inanan


boyut üstü, yüce yaratıcı insana çok iyi çalışan bir beyin vermiştir. içinede düşünme yetisini ve vicdanı eklemiştir. aslında insan düşüncesi özgür bırakılırsa kendini yaratan varlığı hissedebilir ve vicdanı ile iyi ve dürüst olabilir. ancak binlerce yıl öncesinden birileri çıkmıştır yaratıcının elçileri olduklarını iddia etmişlerdir. bu elçi olduklarını iddia edenler kendi kurallarını ve tarzlarını ortaya koyarak insanoğlunun özgür düşünmesini engellemiştir. üstellik bunu engellemek için küçük yaşta telkin ve yönlendirme ile kuralları kabullendirme yöntemini seçmişlerdir. insanın içindeki vicdan işleyişinide susturarak din adına ışid, boko haram, engizisyon gibi katliam mekanizmaları oluşturulmuştur. bu elçiler kafalarındaki yaratıcı modelini kendi dönemlerindeki bilgi ve gelenekler ile donatmışlardır. örneklenecek olursa muhammedin yaratıcı modeli allah'tır. kadın ve erkek arasında ayrımcılık yapan allah erkeksidir, muhammedin eşleriyle taraf olacak kadar tarafgirdirdir, kuran'daki sözlerinden hırslıdır, şiddetten yanadır, kincidir vs. halbuki gerçek yaratıcı insanı yaratmış ve mükemmel beyni vermiş içine vicdanı koymuş iyi bir dünya için insanoğlunun zaman içinde kullanması gereken bütün donanımlar yeterli olduğundan hayatına müdahale etmemektedir. dinler insanoğlunun yakasını rahat bıraksa insanoğlu yukarda belirtilen beyni, vicdanı ile japonya gibi adaletli ve yaşanılır bir sistemi tüm dünyada aktif hale getirebilecektir. bu dediklerimin ışığında beyninizde geçmişte küçüklükten size verilen bütün telkinleri, beyin yıkamalarını bir kenara bırakın sadece size verilen en büyük gücü beyninizi kullanın..


bu daki gibi düşünen az müslüman olmasından dolayıdır.


2 türlü ateist vardır.. 1.si: kendi bilgi ve araştırmaları neticesinde bir yaratıcının olmadığına kanaat getirip ateist olmuş kişilerdir. ve bu kişiler çoğunlukla insanlıktan nasibini almış, görmüş geçirmiş şahıslar olup, tüm diğer bireylere, inançlara saygı duymaktadırlar.. kimseye karışmaz, adam gibi adamdırlar. 2.si: sırf cool olmak adına götünü suya vuran tiplerdir. ki bu tiplerin nasıl ateist olduklarını kendileri bile bilmez. ve bu tipler kendilerini bilmedikleri için diğer tüm inanç toplumlarına saldırmayı marifet zanneder. ona buna sataşır pislik yaparlar. sevilmezler. özetle; eğer insanlıktan nasibinizi almışsanız, isterseniz gidin krem peynire tapın ama yine de toplum size saygı duyar. ve "çoğunlukla ateistlere saldırıyorlar"daki ateistlerin hangi ateistler olduğunu sizler de çok iyi biliyorsunuz.. önemli not: iş bu entry tüm inananların sütten çıkmış ak kaşık olduğunu belirtmemektedir. ki onlarda da adi, aşağılık tipler mevcuttur..


allahtan yahudi tanıdıklarımız var da yalanlara inanmıyorum. yahudiler ne içlerinde ne dışarıya yardım eden insanlardır. onlar dini birlik olarak görmezler. verecekleri en geniş yardım ailelerinedir. (bkz: rothschild ailesi) türkler ve diğer milletler yüzyıllarca savaşırken kendileri kudüs civarında ve dünyanın (genellikle avrupanın) değişik yerlerinde ticarette gelişmişlerdir. şahsen saygı duyarım ama imrenmem.


uzun uzun yazmaya gerek yok yahudiler her an kaçıp gidebilmek için altın elmas nakit paralı işlere bulaşmıştır ve hep ticaret yaparlar bu sebepten parası olan kazanır.


islam, mü islim, selam bu üç kelime de "slm" kökünden gelir. ortadaoğu orijinli (bütün tek tanrılı dinlerin çıkış noktası ortadoğudur) bütün dinler gibi islamın da yayılışı savaşlar ve fetihler ile olmuştur. islam'ın peygamberden sonraki en önemli 4 kişisi (halifeler) suikast sonucu hayatlarını kaybetmişlerdir. bu suikastleri yapanlar/yaptıranlar da müşrikler değil yine islam adına hareket edenlerdir. bütün bunlara akla yatkın bir açıklama getiren bir dünü bütün kişi bulamadım. tabii bu durum islamdan çok onu savunanları yetersiz kılıyor. o da ayrı mesele.


her din kendi içinde bulunduğu coğrafyanın kültürünü ve geleneklerini yansıtır. bir zamanlar hristiyanlık avrupa'ya hakimken karanlık çağ yaşandı. sonradan avrupa'ya hakim olan aydınlıkçı ve sorgulayıcı düşünme yapısı sayesinde skolastik düşünce zayıfladı ve rönesanstı reformdu anca toparlayabildiler. yahudilik zaten belli bir ülkeye ve onun emperyalist hedeflerine temel olmuş durumda. buna rağmen modern çağın pragmatizmine ayak uydurabildiği için bilime dini kalıplardan daha çok değer verir yahudiler. fakat islamiyet arabın dini olduğu için ve araplar bu dünyaya son birkaç yüzyılda zarardan başka bir şey getirmediği içindir ki islam, içinde bulunduğu kültürle paralel olarak hiçbir gelişim gösterememiş, 1500 yıl öncenin saçma dogmatik kalıplarına hapsolmuş, hala deve sidiğinin faydalarını tartışan, çocuklara tecavüzü meşru kılmaya çalışan, kadınları ve özgürlükleri baskı altına almaya çalışan bir dinden öteye gidememiştir. bizim sözde müslümanların araptan çıkma gibi arap hayranlığı besleme durumu da aslında bu yüzdendir. her arapça yazıyı kutsal zannedenler, arapların gelenek ve göreneklerini dayatmaya çalışanlar ve her anlamda araplaşmaya çalışanlar arap kültürünün empoze edilmesine direnç gösterememiş düşük iq'lu zavallılar veya cebini doldurmaya çalışan aşağılık siyasal islamcılardır.


kuralları, etiği, kanunları ve hatta bilimsel doğruları belirlemeleri. en son 2008 finansla krizi doğru bilinen bazı bilimsel formüllerin yanlış olduğunu ortaya çıkardı. bu arada o formüller için onlarca kişi nobel almış bulundu


islamiyete göre muhammed peygamberden önce hak dini olan iseviliğin putlaştırılmış hali.


devletin malını hiç edenler başörtülü, çoluk çocuğa tecavüz edenler imam, hafız tarak kürek, kötü olan ateist deist öyle mi ? :)


kılavuz niteliğinde bi kitabı falan var. spoiler vermek gibi olmasın ama katil azrail çıkıyor.


madem tartışılmaz ne boka başlık açıyorsunuz.


bir kayserilinin ticarette iyi olması ile eşdeğerdir.


kendisinin ateist olmadan önce dinlerin kitaplarını okuması gerektiği düşünülen kişi. bunu söyleyen kişi atıyorum müslümansa, en azından tutarlı olması için diğer tüm inançları gözden geçirmiş olması, tüm ilahi kitapları okumuş olması gerekir. eğer bunları yaptıysa diğer inançları reddedip islamı seçmesinin bir sebebi vardır. bu sebep nedir ben de bilmiyorum. mantık kullanılarak karar verildiyse bu mantığı da merak ediyorum. tanrı genelde; kalp gözüyle görülebilen, mantikla anlaşılamayacak bir şey olarak tanımlanır(özellikle tanrının varlığıyla ilgili tartışmaların sonunda cikmaza girince). gerçekten boyle olduğunu varsaysak zeusun mu yoksa allahın mi asıl tanrı olduğuna nasıl karar vereceğiz? ayrıca sadece tanrıyı reddeden insan değildir. tüm doğaüstü şeyleri reddeden kişidir. doğadaki tüm olayların doğal sebeplerle açıklanabileceğini düşünür. (bkz: metodolojik naturalizm) yine de bunu düşünen insan ateist olmak zorunda değil. nasıl? örneğin her şeyin bu şekilde doğal yollarla gerçekleştiğini kabul edip, herhangi bir gereklilik olmadan tanrıya inanabilirsiniz. bunu yaparken mantıklı argümanlara ihtiyacınız yok (bana göre). tanrısal bir güç olduğuna inanmak psikolojinize iyi geliyorsa bunda bir sakınca görmüyorum. kısacası, tanrının var olması için hiçbir sebep olmadigini dusunup size iyi geldiği için onu varsayabilirsiniz. bilim insanlarının ateist olmak zorunda olmamasının en iyi açıklaması da bu.


değişmiş olan dindir. yok eğer değişmemişse, bugün gördüğümüz ve sevgi pıtırcığı müslümanlar tarafından reddedilen islami uygulamalar gerçektir. her ne kadar islam aleminin çoğunluğu arasında (araplarda, iranlılarda, afganlarda, pakistanlılarda, endonezyalılarda, ve hatta türk tarikatlarının ekseriyetinde) herhangi bir ihtilaf olmasa da laik türkiyenin laik eğitiminden geçmiş bir çok ilahiyatçı ve türkçeden gayri bir dil konuşamayan/okuyaman iyi niyetli türk müslümanların ekseriyeti, şu anda dünya üzerinde uygulanmakta olan bir çok islami uygulamanın kaynağının islam olmadığını, fakat bunu kendilerine müslümanım diyen insanların uydurduğunu, dolayısıyla gerçek islamın bu olmadığını söylemektelerdir. bu islami uygulamalara cihad, recm, inanmayanlara ya da ateistlere verilen idam cezaları, kadınların örtünmeye zorlanması, cenneteki huriler örnek olarak verilebilir. genelde bu fikirde olan ilahiyatçıların öne sürdüğü argüman muhammed döneminde islamın altın çağını yaşadığı, toplum arasında eşitlik olduğu, hoşgürü ve adalete dayalı bir yönetim olduğu, farklı dinlere mensup kişilere baskı yapılmadığı ileri sürülmektedir. fakat muhammed öldükten sonra emevilerin islama, özellikle hadislerler yoluyla hurafeler ekleyerek, islamı değiştirdiklerini ya da başka bir tabirle yozlaştırdıklarını ileri sürmektelerdir. camilerde siyasi propaganda yapıldığını, ali'ye ağır sözlerin sarfedildiği vaazların verildiğini söylemektelerdir. bunu özellikle muaviye'nin başlattığı, arkasından oğlu yezid'in de devam ettirdiğini belirtirler. sonuç itibariyle muhammed döneminde yaşanan islam yerine, hurafelerle dolu, emevilerin siyasi konumunu koruyacak, hadislere dayalı bir emevi dini uyduklarını söylerler. ayrıca şu da eklenmelidir ki muaviye, islam öncesi mekkenin en güçlü kişilerinden biri olan ebu sufyan'ın oğludur ve muhammede direnen en önemli figürdür. böylece muaviye ve yezid islam dinini yozlaştırarak atalarının öcünü almış oluyorlardı. bu fikri savunan muşhur ilahiyatçılara yaşar nuri öztürk, ihsan eliaçık ve edip yüksel örnek olarak verilebilirler. benim argümanım ise şudur: kuranda da sabit olduğu üzere allah kuranın bir harfinin bile değiştirilemeyeceğini ve böylece islamın korunacağını söylemiştir. eğer bu gerçekleşmişse şu andaki uygulamaların doğru olması gerekir, çünkü allah kuranı ve dolayısıyla islamı koruyacağını garanti etmiştir. eğer şu anda islam için yapılan şeylerin kaynağı islam değilse ve bunlar emevilerin uydurmaları ise o halde emeviler kuranın bir harfini değiştirmeden islamı değiştirmişlerdir. yani bir nevi kanunun arkasından dolaşarak kanuna aykırı fakat kitabına uygun bir iş yapmışlardır. zaten din etkili bir şekilde değiştirmek istendiğinde bunu teoride değil de pratikte yapmak en kullanışlı olanıdır. çünkü kitlelerin büyük bir çoğunluğu kuranı okumuyorlar. eğer onların atalarından öğrendiği bir takım kalıpları, uygulamaları değiştirirsen pratikte dini de değiştirmiş olursun. örnek olarak türkler. harf devrimine kadar okur-yazarlık oranı yüzde 1'di. üstüne üstlük türkçe çeviri kuran da yoktu (ilki 15 yyda yapıldı fakat halkın ulaşılabileceği bir konumda değildi). dolayısıyla harf devrimi yapılarak okur yazarlık oranı yükseltildiğinde ve kuran türkçeye çevrildiğinde insanlar kuranı gerçek anlamda öğrenebilme imkanı buldu. ama aradaki yaklaşık 1300 yıllık süreçte bozulmuş bir din takip edildi. bu durum tüm arap olmayan müslümanlar ve hatta eğitimsiz araplar için geçerlidir. peki buna allah neden izin vermiştir? bir kaç örnek vermek gerekirse bahsedilen ilahiyatçı kesim recm olayını inkar ediyorlar. fakat bilinmektdir ki tarih boyunca bu ceza pek çok kez uygulanmış, ve hatta iran, suudi arabistan gibi ülkelerde hala uygulanmaktadır. ki uygulayan kesim bu cezayı muhammedin de uyguladığını söylerler. eğer gerçekten bu kural yok da dine hadisler yoluyla hurafe olarak girdiyse taşlanarak öldürülen kadınların günahı nedir? hesabını kim verir? başka bir örnek olarak örtünme verilebilir. edip yüksel'in ve ihsan eliaçık'ın dediğine göre 'islamda baş örtünmesi yoktur. kuranda sadece örtünün der ve onla da göğüsleri ve omuzu kasteder' derler. peki 1400 yıldır çarşafa, nikaba, burkaya hapsedilen kadınların günahı nedir? hesabını kim verir? ya da cennetteki huriler. klasik islam anlayışına göre şehit olanlar cennette hurilere, kimilerine göre tam tamına 72 tane bakireye kavuşacaklardır. fakat ihsan eliaçık bunun da yanlış olduğunu, orada denmek istenenin 'göğüsleri yeni tomurcuklanmış huriler' değil 'üzüm salkımları' olduğunu söyler. peki siz hayatınızda üzüm yemek için kendini patlatan adam gördünüz mü? ama cennette 72 tane bakireye sahip olmak için kendini patlatan bir çok insan var. peki bu insanların katlettiği masumların günahı nedir? bunun gibi daha onlarca örnek verebilirim. sonuç itibariyle demek istediğim islamın son ve gerçek din olduğunu söyleyen allah neden insanların dinlerini gerçekten öğrenememesine müdahele etmemiştir ve pratikte değiştirilmesine göz yummuştur? ya da laik devletin yetiştirdiği bu çağdaş ve anadilleri türkçe olan ilahıyatçılar haksız da, 3-4 yaşlarında medresede eğitim almaya başlayan, tüm hayatını kuran, hadis, fıkıh, kelam öğrenmeye adayan, anadili arapça olan din adamlarının dediği gibi islam adına yapılan tüm işler aslında gerçek islam mı? islamın tek kaynağı kurandır, hadisler uydurmadır ve dikkate alınmamalıdır diyenler için hadislerin neden reddedilemez


yahudilerin hepsi zengin değil, yahudi düşmanı olan zenginlik üzerinden yahudilere nefret oluşturmak isteyen sözlük yazarının beyanı. (bkz: antisemitik)


dincinin sahidi bozaci, pardon elif shafak olurmus. bu hosgörü dininin inananlari karsimiza bu cok satarla cikarak ne kadar hakli oldugumuzu gösteriyorlar. elif shafak sanirim islami her niyete yenilen muz saniyor, 1400 yillik tarih ise bize baska seyler söylüyor oysa. kurucusu muhammed den 4 halifesine, emevisinden, abbasisisine, osmanlisindan talibanina kendi icinde oldukca tutarli bir zincir var, kopmayan, kanla yaglanan!


inişleri ve çıkışlarıyla 30 yıllık bir tecrübeyi burada paylaşma fikri sözlüğe katıldığımdan beri aklımdaydı. çünkü din de bir tecrübedir. ve her bireyden diğerine farklılık gösterir. aslında ekşisözlük'te islam başlığına yazmak büyük risk. böyle söylememin sebebi de malum. zira sözlük, toplumumuzun küçük bir minyatürü durumunda. "tahammül" eşiğimiz ve karşıdakini dinleme/anlama çabamız oldukça düşük. burada mevzu bahis islam'la alakalı yazdığım her şey bana bir etiket olarak dönebilir. dinci de olabilirim, laik de, veyahut ateist olarak tepkileri çekebilirim. çünkü bugün islam'la alakalı söylediğiniz her şey toplum olarak kabul görmeyecektir. muhakkak birilerine batacaktır. böyle tehlikeli bir ipin üzerine çıkma sebebim aldığım eğitim, düşünce dünyamın gelişimi sırasında yaşadıklarım ve şu an yaşadığım toplumdan aşırı huzursuz olmam. ahlaki değerleri yaşama ve yaşatma bakımından sanırım insanlık da ve türk toplumu da en kötü çağını yaşıyor. tüketiyoruz ve tükeniyoruz. bu uzun girizgah yazımın da uzun olacağının habercisidir. düşüncelerimi tek bir entry'de paylaşmayacağım. ileride yazmayı planladığım başka yazılar da olacak. dediğim gibi amacım öğretmek ya da eğitmek değil, tecrübemi paylaşmak. sözlük'te yer alanlarla fikri ortaklık içinde olduklarımız var olmadıklarımız da. ama yaşanmışlıklar bizi birbirimize bağlayan en önemli ortak noktamız. çünkü günümüz türkiye'sinde yaşayıp da inancı, ideolojisi, düşünceleri, kimliği, cinsiyeti vs. gibi farklılık içeren şeylerden dolayı müzdarip olmayan yoktur. türkiye'nin muhafazakar ve hatta gerici olarak tanımlanan bir şehrinde doğup büyüdüm, orada imam-hatip eğitimi aldım; izmir'de ilahiyat eğitimi aldım; yüksek lisansımı din felsefesi üzerine yaptım; özelde islam felsefesi tarihi çalıştım; gelenekçi yaklaşım tarafından modernist ve fitneci olarak tanımlanan muhammed ikbal ve fazlurrahman üzerine yoğunlaştım; ikinci üniversite olarak da sosyoloji eğitimi alıyorum. bunları yazmamın tek bir sebebi var, "sen bu konuda konuşuyorsun da ne okudun, eğitimin ne?" hastalığına tutulduğumuz için. bir de dini tecrübemi oluşturan şeyin eğitimimi aldığım bu okullarda daha da derinleştiği için. aliya ızzetbegoviç tarihe tanıklığım adlı biyografisinde 15 yaşlarında inancını sorguladığını, o dönemde komünist ve ateist eserlere yöneldiğini söyler. sorgulamalarla ve sancılarla süren iki yılın sonunda inancının daha da sağlamlaştığını dile getirir. çünkü artık "atalarının dini"ne inanmıyordur. tırnak içinde yazdığım kısım bu yazının odak noktasıdır. aslında kur'an'ın geliş amacı da budur. atalarının dinini yaşayan, sorgulamaktan uzak, yobaz bir toplumu eğitmektir amaç. günümüzün en büyük hastalığıdır ataların dinini yaşamak. dinin kanseri bir ruhban sınıfı oluşturup, o sınıfla halk üstünde tahakküm kurmak ve ataların dinini yaşatmaktır. bizim islam dünyasında bunu kendilerine ehl-i sünnet diyen bir tayfa yapıyor. bunlar çok güçlü. kendilerinin hoşuna gitmeyen ve yeni bir söylem geliştiren, dinin özüne dönmeyi hedefleyen herkesi/ her bireyi bir şekilde tekfir ediyor ve marks'ın söylemiyle "afyonlaştırdıkları din" vasıtasıyla uyuttukları kitlelerin gazabını bu kişilere yöneltiyorlar. o yüzden islam'da reform gerçekleşmiyor. burada fazlurrahman'ın "islam'da ihya ve reform" adlı eserini tavsiye ediyorum. islam'da reform nedir bu ayrı bir yazımın konusu olacak. şimdilik şu kadarını söylemek gerekirse zihnini açık tutan, soran, mantık çerçevesinde dini yaşamaya çalışan, ve açık zihinle kur'an'a yönelmektir islam'da reform. bu çok kısa ve kapsayıcılıktan uzak bir cevap bu arada. bunun modern çağı anlama ayağı var, bilimsel bakış ayağı var, estetik, sanat ayağı var, yani günümüzde islam dünyasında görmediğimiz, eksik olan her şey var. imam-hatip'teki sıra arkadaşları tarafından artık pek dinlenmeyen, aranmayan, umursanmayan, ilahiyat'ta fikirleri sebebiyle yalnız kalan biri olarak yazıyorum. ortada kalmış, hiç kimseye yaranamamış biri olarak. izmir'de ilahiyat öğrencisi olduğum için komşuları tarafından apartmandan çıkarılmamız için ev sahibine baskı yapılan da biriyim aynı zamanda. ilahiyat ya da imam hatip kökenli olmamdan dolayı türkiye'nin modern yüzünü oluşturduğunu iddia eden gruplar tarafından da ötekileştirildim, bu tek örnek değil. bunu neden söylüyorum, toplum olarak etiketlerimiz olması sebebiyle hep öteki oldum. bu toplumda öteki olmayan da yoktur, ama bunun sıkıntısını çekiyor olmamıza rağmen etiketlemekten de uzak kalamıyoruz. bu da böyle bir çelişkimiz. ancak bir yandan da dini tecrübemi oluşturan en önemli faktörlerden biri de öteki olmamdır. bir dönem aliya'nın yaşadığı sancıyı yaşadım. uzak kaldım, içe kapandım, kimsesiz kaldım, tanrısız kaldım. teodise, kader, ahiret, adalet, ahlak gibi felsefenin ve islam kelamının en derin ve çözülmesi güç sorularıyla baş başa kaldım. hala bazılarına bulduğum cevaplar yeterli değil, o yüzden arayışım da devam ediyor. işte bu arayış sürecine bile bu toplum tahammül edemiyor. az önce sözünü ettiğim ehl-i sünnet olarak kendisini özel tabakaya dahil eden güruh arayışıma ve sorgulamama bile tahammül edemedi. onların en korkak olduğu, en aciz oldukları sulara derinlemesine dalmam onların mahallesinde kalmamam, kabul edilmemem için yeterli sebepti. sonuç dışlandım kovuldum. tarih mahallenin dışına itilen arayış içerisindeki müslümanlarla dolu. bugün bazılarının eserleri söz konusu ehl-i sünnet camiası tarafından da baş tacı edilir. bugün aliya en büyük kahramanlardan, ama bu yiğidin doğu batı arasında islam'ında söylediklerinin bir benzerini günümüzde duymaya tahammül edemiyor bu adamlar. çünkü adı geçen eseri de açık bir zihinle okumuyorlar. şovenist bir tutumla sahipleniyorlar aliya'nın ismine, geçmişine, tecrübelerine. samimi değiller. sürekli aliya'dan söz etmemin sebebi en yakın ve etkili örneklerden biri olmasıdır. yoksa daha farklı onlarca isimden söz edilebilir. ataların dinine karşıdır söylemimiz. bugün ekşisözlük'te çoğunluğun dine karşı getirdiği sert söylemin de haklı olmasının sebebi günümüzde ataların dininin yaşanıyor oluşudur. bugün sevmediğimiz din; savaşların, kindarlığın sebebi olan ataların dinidir. bugün din ve dine ait olan her şeye karşı önyargılı oluşumuzun sebebi ataların dinidir. ve maalesef bugün dinin gerçek anlamda özüne ulaşamamamızın sebebi kendisini doğru ve gerçek dini yaşadığını iddia ederek tanımlayan ehl-i sünnet gibi özel bir ifadeyi de kendilerine zırh olarak geçiren güruhtur. çünkü bu güruh kaynakları, yani dine ulaşacağımız kaynakları seçer, halkın hangisini okuyacağına karar verir ve onların kitlelere ulaşmasını sağlar. bu da onların kulelerini sağlamlaştırır. onların kalelerinde delik açması muhtemel eserler yok edilir, sahipleri tekfir edilir. aşağılanır. iftiraya uğrar. ezilir. çiğnenir. benim iddiam dinin özünü anlatmak değil, olamaz. çünkü bu büyük bir iddiadır. ve ben kendi adıma böyle bir sorumluluğu üstlenmek istemem. amacım da bu değil zaten. amacım farklı bir bakış açısı geliştirmek, kendi tecrübelerimden yola çıkarak, baktığım yeri size tarif etmek. gelin benimle aynı pencereden bakın gibi saygısızca bir ifade de bulunamam. ama benim pencerem kindarlık ve nefret ateşine bir nebze olsun su taşıyıp söndürmeye fayda sağlayacaksa mutlu olurum. çünkü yoruldum. bu nefretten, bu huzursuz ve güvensiz ortamdan, öteki olmaktan, bir yere ait hissedememekten yoruldum. eğer kaçıp gidemiyorsam kendim gibi olanlarla buluşurum. bu sözlük buna araç olur ümidiyle yazıyorum. son not: önümüzdeki günlerde islam'da reform adı altında çeşitli notlarımı yayınlamayı düşünüyorum.


diğer insanlara göre daha çok kötülük işleme eğiliminde olan kişi.


şeytan bile elhamdülillah müslümanım diyor ne biçim devire denk geldim.


bu dinin kurucusu sayılan abdullah oğlu muhammed için, "küçüklüğünden beri yetim hayatı sürmüştü. sürekli aç kalmış, fakir hayatı çekmişti. hırkasını hep yamamış, yeni hırkaya lüzum görmemişti. böylece en düşük tabakadakilerin bile, kendisini örnek almamaları için bir nedenleri olamamıştı." denmekte. fakat iş, tam anlamıyla böyle mi? elbette ki hayır! neden mi? maddeler halinde açıklamaya çalışayım. -)kendisi soylu bir ailenin mensubu idi. en yakın akrabaları, kabilenin başını çekiyor ve mekke’nin yönetiminde söz sahibi oluyorlardı.* -)kendisi küçük yaşına rağmen amcası vesileyle ticarete atılmış, para kazanmaya başlamıştı. (okuma-yazma bilmediği iddia edilen birisi, nasıl hesap-kitaptan anlar, ticaret ile uğraşır, hatta ticari ortaklık kurar, apayrı bir konu.)* -)kervanlara katılarak, yabancı şehirler/ülkeler gezmiş, farklı kültür ve inançları tanıma şansına sahip olmuştu. -)mekke yönetimine oldukça yakın olması sebebiyle, çevresinde gelişen birçok farklı olay/konu hakkında da bilgi sahibi idi.* -)mekke yönetiminin getirdiği güvenlik sorumluluğu nedeniyle de, askeri açıdan da kendini geliştirmesi pek yerindeydi. ficar savaşlarına katılımı da bu tezi gerçekler nitelikte. (kaldı ki, yiğitliği ile nam salmış hamza onun amcasıydı. nitekim kendisinin, savaşlarda koskoca ordulara komutanlık etmesinin altında yatan sebebin, bu alandaki eğitimi ve gelişimi ile olduğu su götürmez bir gerçek.)* -)mekke’nin merkezinde oturduğu için de, gelen-giden kervanlar, kabe çevresinde edebiyat kasan şairler vs. ile, oldukça fazla ilgilenmemesi için herhangi bir sebep yoktu. (siz yine de okuma yazar bilmezliğinden dem vurun, ben size şu çalışmayı ) -)mekke yönetim çevresi/kendi yaptığı iş seyahatleri/mekke dışından gelen kervanlar sayesinde farklı devletler ve onların siyasi yapıları hakkında nitelikli bilgi kazanması önünde hiçbir engel bulunmuyordu. -)küçük sayılan yaşına rağmen çobanlık yaparak, yönetme yetisini de edinmişti.* -)kendisinin yapmış olduğu iş seyahatleri ile görmüş olduğu farklı hukuk sistemlerinin yanında, yönetim tabakasına olan "ailevi" yakınlığının da getirisi olarak, hukuk alanında gelişmesi ile bir kazanım sağladığı aşikâr. hacer'ul esved taşının kabe'ye konması olayına karşılık verdiği hüküm, ficâr savaşları sonrası çıkan anarşistik ortamda yapılan hılfu’l-fudul anlaşmalarına imzasını atması vs. edinmiş olduğu bu kazanımı doğrular nitelikte. * şöyle bir baktığımız zaman, daha yirmi yaşına gelmeden; yöneten ve yönetilen kesimler, inanç sistemleri, hukuk kavramı, toprak kavramı, jeopolitik kavram, siyasi yönetim, ekonomik ilişkiler (alım-satımlar-ortaklıklar, alışverişler, pazarlar), devletlerarası ilişkiler (anlaşmazlıklar, anlaşmalar, savaş, barış, elçi gönderme, elçi kabul etme), edebiyat, müzik, sanat vs. gibi mevzuları çoktan kavrayacak düzeye geldiğini gördüğümüz, (haliyle) soylu sınıfına mensup bir insan çıkıyor karşımıza. (bkz: soylu bir ailenin çocuğu olmak) bir çoğunuzu tenzih ediyorum ama aramızdaki bazı bilal'ler anlayamaz diye daha açık olayım: bu kadar bilgi ve güce sahip birisinin, daha fazla güçlü olmak adına, ortaya yeni bir politika çıkarmamasının önündeki engel nedir? hele ki bu politika dogmalara dayanan, yanlışlanamayan ve kolayca itaat edilebilecek bir nitelikte ise, başarısız olunmasına neden olacak tek unsur ortaya konulabilir mi? hadi size göre, bu kadar yazdıklarım hep çarpıtma olsun. tamam, bu kadar argümanı bir tarafa koyalım ve aklımıza islamın mekke’deki ilk dönemlerini getirelim. -kendisinin durumu çok iyi olmamasına(!) rağmen, mekke’nin en zenginlerinden biri ile evlenmesini aklımıza getirelim.* (kendisi o kadar kervanlara katıldı, koyun güttü, ticaret yaptı. o zamanlarda daha kendi ailesi yoktu ki, onlara harcadı diyelim. e, içki-kumar falan da yok dediğinize göre. o zaman zekat da inmediğine göre, nereye gidiyor bu kazançlar?! lütfen bana ebu talip'e veriyordu demeyin. çünkü amcasının, kendisinden ayrı 4 erkek çocuğu daha vardı. ayrıca ben hiçbir tarih kitabında, bir devlet/kabile yöneticisinin fakirlik çektiğini görmedim. gördüklerimiz de anca falan fistanlardan ibaret!) -kendisine, sırf soyluluğu yüzünden laf edemeyenleri, karşı çıkamayanları * fakat aynı zamanda, kendisine inandığı için eziyet gören/işkence edilen/öldürülen köleleri, hatta insan gibi geçinenleri unutmayalım.* (evet, o zamanlarda köleler insan muamelesi görmüyordu. gerçi hiçbir zaman köleler insan muamelesi görmedi ya neyse orası ayrı konu. ayrıca unutmayın ki, hergün sövmeyi şiar edindiğiniz atatürk olmasa, belki şuan bir köle olarak dünyaya gelecek ve bir ömür zorunlu karşılıksız hizmete maruz kalacaktınız.) şimdi beynimize, gerekli hormonları salgılatma emri vererek, düşünmeye başlayalım. - bir insan, madem en düşük tabakadaki birisine bile örnek olacak, peki ne diye hayata 10-0 önden başlıyor? - diyelim gerçekten fakir. peki nasıl oluyor da, paranın hüküm sürdüğü bir ortamda hükümdar olabiliyor? - doğumundan önceki yakın dönemlerden, 10/15 yaşına kadar olan zamana ait yığınla bilgi, sonraki 20/25 senelik mavi ekranın ardından gelen, 40 yaş sonrası rivayetler okyanusu. hira dağı'nda gelen peygamberliği *saati saatine* bilindiği iddia edilen birisinin, bir gün öncesinde ne yaptığı neden söylenemiyor? ... gibi soruları kendi kendimize sorup, bu sorulara cevap bulmaya çalışalım. incelenesi diğer bakış açıları: - - dileyenler için bir bakış açısı daha ekliyorum: - dünyaya birbirinden farklı ideoloji, yönetim biçimi vs. gibi olguları getiren insanların hayatlarına bir odaklanın. muhammed, karl marx, nietzsche, sigmund freud, lenin, mustafa kemal atatürk, said nursi ilh. her birinin, fikirlerini açığa çıkarmadan evvel, kuvvetli bir yalnızlığın içinde tefekküre dalması ne ile açıklanabilir? hangi ortak nokta birbirlerini bir soru içinde toplamıştır? sanırsam bu kadar bilgi, bir şeyleri sorgulamak isteyenlere fazlasıyla yeter. keyifli sorgulamalar... ***araştırmanız ümidiyle ekliyorum*** lammens, h.l., "kureyş", ia, vıı, 1014-1019 çağatay, s. 89 ahmed b. hanbel, müsned, ıv, 206-207; ibn kesîr, el-bidâye ve’n-nihâye, 2.bsk., beyrut, 1990, c. ıı, s. 295; taberî, târîhu’t-taberî, thk., muhammed ebu’l-fadl ibrahim, 4.bsk., el-kahire, 1977, c. ıı, s. 282; beyhakî, delâilu’n-nübüvve, thk., abdu’l-mu’tî kal’acî, 1.bsk., beyrut, 1985, c. ı, s. 90 - c. ıı, s. 66; ibn sa’d, muhammed, et-tabakâtu’l-kübrâ, beyrut, trs., c. ı, s. 121; hamidullah, islâm peygamberi, çev. m.said mutlu-salih tuğ, istanbul, 1969, c. ı, s. 271-272; hamidullah, "hz.peygamber’in islâm öncesi seyahatleri", terc. abdullah aydınlı, atatürk üniversitesi islâmî ilimler fakültesi dergisi, 1980, sayı: 4, s. 327-342; ibn seyyidi’n-nâs, uyûnu’leser fî funûni’l-meğâzî ve’ş-şemâil ve’s-siyer, el-kahire, 1982, c. ı, s. 72-73; halebî, insânu’l-uyûn fî sîreti’l-emîni’l-me’mûn, beyrut, trs., c. ı, s. 136. ibn mâce, ticârât, 63; ahmed b. hanbel, müsned, ııı, 425; hamidullah, islâm peygamberi, çev. m.said mutlu-salih tuğ, istanbul, 1969, c. ı, s. 52; halebî, insânu’l-uyûn fî sîreti’l-emîni’l-me’mûn, beyrut, trs., c. ı, s. 137. ezrakî, ı, 109; taberî, ıı, 258; ibnü'l-esîr, ıı, 12; ibn kesîr, ı, 97; weir, t.a., "dârunnedve", ia, ıı, 492-493; kasımî, zafir, nizamü’l-hükm fi’ş-şer’iyye ve’t-tarihi’l-islâmiyye, beyrut 1990, s. 19-29; aclânî, münir, s. 27-28; talas, muhammed es’ad, tarihu’l-arab, ı-ıı beyrut ts. (dâru’lendelüs), ı, 1.cüz, s.72-80; sa‘d zağlul, s. 288-289; fığlalı, e. ruhi, "dârünnedve", dia, vııı, 555-556 el-bidâye, ıı, 290 ahmet turan yüksel, islâm’ın ilk döneminde ticârî hayat, istanbul, 1999, s.33-36 buhârî, icâre 2; muvatta, 18 (2, 971); ibn-u mace, ticarat 5, (2149); muhammed b. sa’d, et-tabakâtu’l-kübrâ, beyrut, trs., c. ı, s. 125; ebû bekr ahmed elbeyhakî, delâilu’n-nübüvve, thk., abdu’l-mu’tî kal’acî, 1.bsk., beyrut, 1985, c. ıı, s. 65; ebu’l-fidâ ismail b. kesîr, el-bidâye ve’n-nihâye, 2.bsk., beyrut, 1990, c. ıı, s. 295. ibn kesir, el-bidayet ve’n nihayet, c. 2, s. 293; ibn sait en-nas, uyunü’l esir, c. 1, s. 63; belazuri, el-ensabü’l eşraf, c. 1, s. 98; ali ekber dehhuda, lügat name dehhuda, c. 7, hatice-i kübra maddesi, (hayrat hasan, c. 1, s. 111’den naklen) büyük islâm tarihi, c. 1, s. 200; m. hamidullah, resulullah muhammed, s. 85; m. lings, hz. muhammed'in hayat c. 1, s. 65 ibn-i hacer el-askâlânî, isâbe’den seçkin sahabeler, s. 408; zehebî, a'lamu'n-nübelâ, c. ıı, s. 21; ibnü'l-esîr, c. ııı, s. 38; ibn hişam, sîre, c. ı, s. 340; ibn sa’d, tabakat, c. ııı, s. 165, 232, 248, 249


bilgiyi ilk onlar oluşturduğu için, o bilgiyle ilk onlar teşebbüse geçer. biri beceremezse diğeri becerir...


bu din dünyanın en tehlikeli örgütlü dinidir, gücü ellerine aldıkları vakit neler yaptıklarını tüm herkes biliyor. onun için türkiye'nin, başını ezmesi gereken en büyük sorunu irticadır/gericilik. türkiye laiktir laik kalacak.


ne çalışmak ne disiplin ne de karakter huy meselesi. adamlar sadece evrenin işleyiş sistemini çözmüşler ve sistemi hackleyebiliyorlar. yahudilerde kabbalahcılık büyü gelenekleri yaygındır.


dostluk kardeşlik gelirdi. ama son dönemlerde sosyal medyada israil'i destekleyen azeri yorumlarını gördükçe üzülüyorum. siyasetle vicdani işleri karıştırmışlar. binlerce bebek öldü ve ölüyor filistin bizi desteklemedi deyip israil'e alkış tutuyorlar, yazık. hocalı katliamını yaşayan bir millet.diyelim israil türkiye'ye saldırdı, acaba azeri kardeşlerimiz bu işin hangi tarafında yer alacak?


yaş aldıkça dinlere olan inancım azaldı ama vicdanım aynı hatta dinden bağımsız daha insaflı, vicdanlı olduğumu düşünüyorum. kötüleşme sayılırsa " artık cenabet geziyorum."


üstler altları kandırmadan yekpare bir bütünlükte olmaya zorluyor. birde liyakata önem veriyorlar. bu ikisi yetiyor zaten.


inançlarıdır. bir çoğu neye inandığını bilmez. fıkıh adı altında kurandan türetilmiş yetersiz ve şahıs ürünü olan bilgilerle hayatlarını şekillendirirler. hal böyle oluncada kim ne fetva verirse ona uyar, hocaların ve siyasilerin kontrolü altında baskıyla yaşarlar. böyle bir yaşam tarzında, düşünce yapısında anca bu kadar olur. köprü yaptık dersiniz ama malzeme ingiltereden, araçlar almanyadan, mühendisler japonyadan gelir. tünel yaptık dersiniz ama o gavur dediğiniz adamlara yaptırırsınız.


bizcilik oyununa verilen ad. şimdilerde yanlış oynanmakta. oyunun kuralları konusunda da şiddetli şüphelerim var mamafih henüz daha fazla açıklamaya yetkin hissetmemekteyim.


genelde yanlış bilinen tanım. ateist, herhangi bir tanrı yoktur demez. ateist, herhangi bir tanrının var olduğu inancı olmayan kişidir. ateistin ispat yükümlülüğü yoktur, çünkü ateistin bir iddiası veya bir tezi yoktur. ateist sadece herhangi bir tanrının var olduğu inancına ve iddiasına sahip olmayan kişidir. tanrı vardır, veya yoktur demez. bazı insanlar "tanrı kesin yoktur" diyebilir. bu durumda, onların da tanrının olmadığının ispatı yükümlülüğü doğar.


tarihten din öğrenirsen şirki, allah adına uydurulan yalanları tespit edemezsin. arkeolojiyi takip edersen karşına çıkar... kuran'dan öğrenirsen öğrenirsin...


o kadar sıkıcılar ki mecburen acun ılıcalı izliyorlar. düşün artık.


yükte hafif pahada ağır metalara yönelmeleri, birbirlerine tutkun olmaları, vatan aidiyetlerinin zayıflığı, kural tanımamaları.


yobazı da, kararında olanı da mevcut olan insan çeşidi. aklına dinden başka şey gelmeyen, hayatını dinine göre yöneten, düşünme kabiliyeti olan fakat düşünmeye zamanı olmayan 3.sınıf insanların yaşadığı toplumlarda hor görülen kişi olur genelde. her insanın iyisi kötüsü olduğu gibi ateist insanların içinde de kötü veya iyi olanı vardır. işte hemen bahsettiğim bu toplum yapısında insanın özelliklerine, yaptıklarına vs. bakılmaksızın yaratıcıya inanmadığı için bu insanlar dışlanır. dışlanma oranı toplumun kalitesi arttıkça azalır. üzücü olan hepimizin aslında "insan" olması, dinin olup olmamasının içimizdeki iyilik veya kötülüğün değerini etkilememesi ve bunu insanların sadece dini inancın olup olmamasına bağlamasıdır. özet: önemli olan iyi insan olmaktır ve dini inancını veya inançsızlığını içinde yaşamaktır. dindar bir insan da çok iyi olabilir, ateist biri de


görüyor ve artırıyorum: yahudilerde başlık parası nı erkek tarafı değil kız tarafı öder (bkz: drahoma) . budur işin sırrı.


yahudiler babilliler tarafından sürüldüklerinden beri birçok yere göç etmek zorunda kalmışlardı bir vakıma o zamanların mülteci muamelesi görmüş toprak vermemişler tarımla uğraşmamışlardı bu sebepten birçok yahudi el sanatları,öğretmenlik,ticaret,kuyumculuk veya onun gibi işler ile ilgilenmiştir.çok sonraları mülk edinme hakları müslüman akınları sonrasında elde etmişler (sadece islam ülkelerinde) toprak sistemi çökünce selanik gibi birçok yerde yahudiler tarımla da uğraşmıştır ayrıca askerlik yapmaları uzun bir süre yasaktı 19.yüzyılda osmanlı,alman ordularında askerlik yapma izinleri çıksa da çoğu şuanki tabirle bedelliyi tercih etmiştir. (osmanlı'da yahudiler askeri mühendis,doktor ve ateşe olarak hizmet vermişlerdir ayrıca çanakkale savaşında birçok yahudi cemaatinden gönüllü gidip şehit olan onlarca yahudi vardır) yani kısaca mülkiyet izinleriolmayan bu halkın ticaret,el sanatları,kuyumculuk,öğretmenlik gibi başka iş kollarını tercih etmesi zengin yahudi sınıfını oluştursa da bunları başaramayan yahudi aileler çok yoksul hatta aç yaşarladı birçoğu sonradan din değiştirmiştir (avrupa'da) edit:bir bilgi hatası düzeltildi


bazi seyler defalarca yazilsa da oradan buradan edindigi uc bes derleme bilgi ile "aa bak su ayette muslumanlar ona buna saldirsin deniyor"cular ile yasanan birtakim olaylarin alinip genellestirilip butune maledilmesi kolayciligina girenlerin (ki bu her olaya "munferit canim" demenin tersten denk durumudur) iclerini doktukleri bir yer haline geldi iyice. bugun burada islam hakkinda atip tutanlarin pek cogu ne yazik ki ekonomik gelismislikle medeniyeti ayni kefeye koyuyor. islam dini insanlara samimiyet ve fedakarlik gibi durumlari ve duygulari asilayan bir imani ongoruyor, arzuluyor ve kisinin uzerinde bu hallerin olusmasina yol aciyor. bunun disinda, bu inanc sisteminin disinda hemen hicbir seyin insan uzerinde boyle bir etkisinin oldugunu gormedim, gozlemlemedim. tabii bu tum muslumanlar cok ama cok samimidir ve cok fedakardir demek degil. ne yazik ki. eger zaten olsalardi islam dunyasi daha iyi durumda olurdu (olacagina da inaniyorum ama o baska). batida ve hemen baska bircok yerde insanlarin birakin hosgorusunu, size karsi tavri, sizin ne kadar kendi sinirlariniz icerisinde kaldiginizla, sizin ne kadar onlarin sinirlarina mudahil oldugunuzla ve tamemen salt kisisel (aile, coluk cocuk degil bak), tamamen kisisel cikar ile ilgili, iliskilidir. sabah size guleryuzun en guzelini gosteren bir insanin daha oglen vakti isler ters gittiginde ya da istedigi gibi olmadiginda hayatinizda gorebileceginiz en sinirli ve berbat yuzle karsiniza ciktigini gorebilirsiniz. burada, bu ortamda, dominos pizzadan iki dakika gec gelen pizzanin hesabini gunlerce yapan adamlar icin tum bunlar "belki" normal iken, kalkip islam hoşgörü dinidir basligi altinda kendilerinin gostermedigi "inceligin" bin katini bekleyenlere ne denilebilir ki. igneyi kendisine batirmaktan acizken cuvaldizi baskalarina batiranlara kim, neyi, ne kadar anlatabilir? samimiyetsizlik, iletisimsizlik, anlayissizlik ve en onemlisi saygisizlik (ya da hurmetsizce davranislar) muslumanin ozellikleri olamaz. olursa o zaten iyi bir musluman olmaz. islam gibi bir inanc sisteminin sayesinde, ne olursa olsun, bak ne olursa olsun hala "insanca" bir hayat yasaniyor bizim memlekette. bugun amerika'da gida yardim kuponlarini (food stamp) iki ay kesersen ortalik diz boyu kan golune doner. hic abartmiyorum bak. burada o engin goruslerine bizlerini mazhar edenlerin de yurtdisinda ozellikle batida hayatin icinde biraz surtup bunu anlayip gorebilmesini isterdim. devami ise surada var: peki tum bunlarin tam olarak ortaya konulan yaklasimla ne alakasi var? yani evet, islam hosgoru dini degildir tabii (bkz: ), en azindan artik kliselesmis anlamiyla. zaten hosgoru dini de olmasin, zira yok ya'nin cok guzel bir sekilde degindigi gibi (bkz: ) makbul olan saygi duymak, en azindan saygi gostermek, gosterebilmek. hosgorunun cagristirdigi seyleri yapmamak, etiketlememek, alta, uste ya da ayni seviyeye oturtma ihtiyaci hissetmemek. onun, farkli olanin haklarini da savunabilmek gucsuz kaldiginda. ama iddia edildigi gibi kitabinin bir yerinde hosgorusuzluk bir yerinde hosgoru olan, ulemanin, kitabin, sunnetin ayri seyler soyledigi bir din de degil islam (bkz: ) (bkz: ). kitap, sunnet, icma, kiyas, ictihad ve fetva gibi kavramlar uzerinden gelisegelen cok detayli bir hukuk anlayisi var (bkz: ) ortada. (bkz: ) neden muslumanlar onune gelene saldiramaz iddia edildigi gibi de yine ve tekrar konuyu inceleyen bir hanimefendiden gelsin: (bkz: )


her şeyden önce ateist ile deistin aynı şey olmadığını ve hatta birbirine tamamen zıt olduğunu öğrenmesi gereken yazar zırvası. deistler kategori olarak dinlere inananlarla aynı taraftadır. bir tanrıya inanma saçmalığı ile o tanrının bir din gönderdiğine inanma saçmalığı arasında zerre fark yoktur. dine inanmıyorum ama bir yaradan var düşüncesi en temelsiz ve argümansız düşüncedir. bir yaradana inanan bir insanın o yaradanın din veya peygamber göndermeyeceğine inanması en hafif tabiriyle komiktir.


bu kadar zan ile konuşup, kesin ifadelerle hüküm veren birini ancak zalimler destekler. islam adına iddia ettiğiniz her şey birer hurafe. nüzul sırasının kendisi bir kere hurafe. hiçbir delili yoktur o sıralamada indiğine dair. peygamberden 200 yıl sonra kur'an tekrar derlendi diyorsun. hani delilin nerede ? kur'an'da birçok şey üzerine ant edildiğini görürsün. kendini kınayan nefs/bilinçe de ant içilir. nefs tanrısını ben hiç duymadım ? ay sembolu kur'an'ın getirdiği bir sembol değildir ki. ezan da kur'an'ın getirdiği bir şey değildir. bunu bilmene rağmen nasıl olur da kur'an'a yıkarsın bu durumu ? lat uzza ve menat. bunların hiçbiri ay tanrısı değildir. tanrıçalardır. kimisi aşk ve doğurganlık tanrıçasıdır. ay tanrısı nerede? ömer iddianız tamamen saçmalamaktan öte bir şey değildir. hiçbir kanıtınız yok. ama her şey önünüzde seriliymiş, her şeye şahit olmuş gibi anlatıyorsunuz. çok mu destan okudunuz ? ibadetlerin öteki dinlerden geçtiğini söylüyorsun. bunu derken kafan iyi miydi ? kur'an inmeden önce müslümanlar(allah'a teslim olanlar) nasıl ibadet ediyorlardı ? oruç, hac, salat bunların kur'an ile geldiğini sana kim söyledi ? okuduğunu iddia ettiğin kitapta bu yazıyor ama gerçeği örten bir nankör olduğun için bunu saklıyorsun. bebeğin anne karnında 3 koruma altında olduğunu ömer mi söyledi ? denizlerin birbirlerine sınırları olduğunu ömer mi söyledi? dişi arının ve dişi karıncanın işi yapanlar olduklarını ömer mi söyledi ? bitkilerin çift halinde yaratıldıklarını ömer mi söyledi ? göğün ilk başta toz bulutu olduğunu, sonra dünyanın oluştuğunu söyleyen ömer miydi ? bu nasıl bir insanmış ki bin yıl sonra bile bilinemeyen şeyleri biliyormuş. zerre olsun ne utanmanız ne de vicdanınız var.


tek doğru yol, aklı başında herkes bunu kabul edebilir ama işte akılsızlık, duygusallık, kibir vs. duygular gerçeği görmeye perde oluyor.


"in practice what is an atheist? an atheist is just somebody who feels about jahweh, the way any decent christian feels about thor or baal or the golden calf as it's been sad before, we are all atheists about most of the gods humanity has ever believed in. some of us just go one god further." "gündelik hayatta bir ateist nedir? bir ateist sadece yehova (ç.n: allah) hakkında, herhangi bir inanmış hristiyanın (ç.n: müslümanın) thor ya da baal ya da altın buzağı hakkında hissettiğinin aynısını hisseden bir kişidir. daha önce de söylendiği gibi, hepimiz aslen insanlığın inandığı tanrıların çoğu hakkında ateistiz. bazılarımız sadece bir tanrı daha ileri gidiyorlar."


üstün ve başarılı olduklarına kesin inanmaları, iman etmeleri. (bkz: iman gücü) (bkz: çekim yasası) (bkz: pozitif düşünce)


inanç sahibi kişiye, "senin anlattığın hikaye, bana inandırıcı gelmiyor" diyen kişi. bunu diyen kişiye, bu da bir tür inançtır, demek kadar saçma bir şey olamaz. müddei, iddiasını ispatla mükelleftir. var olduğu iddia edilen şeyin, inanmıyorsan yok olduğunu ispatla o zaman, şeklinde bir argümanla savunması yapılamaz.


tanrı katında tek dindir. islam'ın kelime anlamı teslimiyet ve barış demektir. islam kelimesi emir fiili kullanılmıştır. yani barış yap ve teslim ol demiştir. islam'da saldırı savaşı yoktur. islam'da ancak savunma savaşı vardır. kur'an savaş kriterlerini şu ayette açıklamıştır: 60:8-allah, din uğrunda sizinle savaşmayan ve sizi yurdunuzdan çıkarmayan kimselere iyilik yapmanızı ve onlara adaletli davranmanızı yasaklamaz. allah adaletli davrananları sever.* 60:9-ancak allah, sadece, sizinle din uğrunda savaşan, sizi yurdunuzdan çıkaran ve sizin çıkarılmanıza yardım eden kimselerle dost olmanızı yasaklar. onları dost edinenler zalimlerdir. din uğrunda savaşmak, x ülkeyi fethedip islam devleti yapmak değildir. (2:256) veya x kişisi allah'a ve ayetlerini hakaret ettiği zaman ona savaş açmak değildir. (4:140) islam her türlü inanç ve düşünce özgürlüğünü vermiştir. (2:256-4:140-25:63...) kur'an'da 1000'den fazla ayette barıştan bahsediyor. islam, allah dışındakilere köle olmayı yasaklamıştır. (1:5) islam ile ilgili şu makalemi okuyun: ayrıca türkiye'deki mealler hakkında yazdığım yazı:


sanıyorum ki eğer tanrı varsa bile, o tanrı; ateistlere, kendisine "ya varsa diye inananlar"dan daha fazla merhamet gösterecektir. bir dine "ya varsa" diye inanılır mı lan?


genelde göremediğimiz ama yaşanmışlıkları, içinde barındırdığı özellikleri hikaye gibi bolca dinlediğimiz bir din çeşididir. (bkz: merhamet) (bkz: adalet)


hiçbir şekilde saygıyı haketmeyen dindir. ortaya çıktığından bu yana kime saygı gösterdi ki bu dinin kitabı ve buna inanan takipçileri? kimseye. "aman canım paganlar kendi arasında takılsın biz gidelim medine'ye orada kendi yağımızda kavrulalım" dediler mi? hayır. savaşa savaşa ispanya'ya kadar kim varsa zorla bu dine inandırmaya çalıştılar onca insanı. inanmayanı kesip biçtiler. günümüzde bile bu kitaba inananlar, buna inanmayan insanların hayatına, bireysel özgürlüğüne, fikirlerine, bunlar geçelim varolma hakkına bile zerre saygı göstermiyor. bir de üstüne dalga geçer gibi saygı bekliyorlar. müslümanlar, kendilerinden olmayanlara her türlü saygıyı göstermedikçe asla bekledikleri saygıyı göremeyecekler. kesin olan bir gerçek var ki hayatta herşey karşılıklıdır.


nazi almanyasında, esir kamplarında müslüman kodunun tanımı: sefil, çökmüş, hasta, bitkin görünen ve yoğun fiziksel çaba gerektiren işleri artık yapamayacak olanlar…. (bkz: insanın anlam arayışı) (bkz: viktor e. frankl)


ortadoğu çöplüğünde yaşayıp, müslüman olmamalarıdır. ticarette güvenilir, ürettikleri mallar kaliteli ve malzemeden çalınmamış, yanında çalışan insana hakkını tam olarak verirler.


"yahudi"yi aşağılamak veyahut küfür niyetine kullanan bir millet mensubunun, çalışma konusunda prensip sahibi ve disiplinli bir yahudinin çalışmasının karşılığını almasına şaşırması, neticesini görememesi ve neden neden diye hala sorması sebebiyle açılmış başlık. biraz önceki başlık sayesinde imana geldiğim için bu başlığı açana allah akıl fikir ihsan eylesin diye dua edeceğim yatmadan.


rusya ve iran. bu nefretin devam etmesini sağlamak da hem türkiye türklerinin hem de azerbeycan türklerinin eşşekliği. istanbuldan baküye uzanan hazar denizini karadenize-akdenize bağlayabilen topraklara sahipken kukla bir devlet olan ermenistanın aramıza girmesine seyirci kalmamız. hem rusya hem iran bu bölgedeki iki türk devletinin komşu olması halinde neler olacağını çok iyi bildiği için hatta iranda yaşayan milyonlarca azeri türkü bu güçlü iki devletten etkilenip iranın iç işlerini bile etkileyeceği için persler ve rusların karaktersizce oyunları ile birbirine düşmüş kardeşlerin nefreti. ben bir birey olarak biliyorum ki bütün dünya bize sırtını dönse doğudan güneş gibi doğacak bir kardeşimiz var. eminim devlet planları da senı şekildedir. gel gör ki iki taraf da türk olduğu için işte mallık kanda var. abi birbirimizden nefret edeceğimize yapsana lobi ermenistan gibi. gerekli ülkelere gerekli rüşvetleri verip gözyummalarını sağlayıp alsana geri topraklarını. alsana hocalının intikamını. türkiye ve azerbeycanın askeri gücü ile baş edebilir mi ermenistan? ukraynaya rusyanın girdiği gibi alttan üstten girip ortada buluşsak fena mı? zaten her yer karışık aradan çıkmış olur. döşesene yolunu trenini iki ülke arasında. sadece geçmesine izin verilen konteynerlerden alınan ücretle bile iki ülke para kazanır. ama yok işte nefret edelim birbirimizden. kardeşiz ya dışarıyı boşverelim en çok birbirimizi ile uğraşalım. neden çünkü ruslar ermeniler persler çok daha iyiler. her yerde egosu yüksek insanlar, seviyesiz insanlar olabilir. bu genelleme yapıp bir milletten tamamen nefret etmek için geçerli bir sebep değildir. bu arada ikisinden devletin ilişkilerini geliştirmeye çalışan son liderimizin mezarı açıldı geçenlerde vücudunun bir bölümü zehir sebebi ile hala olduğu gibi duruyor diye haberler çıktı sonra kendi kendisine kayboldu bu haberler nedense. (bkz: iki devlet bir millet)


uzun süre 'boyunduruğu' altında kaldığı ruslar sayesinde sscb'nin çöktüğü sıralarda eğitim oranında dünyada 12. sırada olan, okuma-yazma oranının genelde %99larda, yüksek eğitimli insan oranının %70lerde olduğu, rüşvet ve hırsızlığın tüm geçiş dönemindeki halklarınki kadar olduğu (zaten her şey değişirken yokluğu da imkan dışı), bir şey bilmediği halde yorum yapmakta ısrar eden insanlarca 'azeriler aslında özünde iyi bir insan olmak' şeklinde tanımlandığında elimde olmadan sinirlendiğim senin benim gibi bir millet.


tarih boyunca dağınık, başka toplumların arasında azınlık olarak yaşamış bir millet. kovulup taşınmaya alışıklar. bir ülkeden diğerine taşıyabilecekleri meslekleri seçerler. çiftçilikle hayvancılıkla uğraşmazlar yani. zeka gerektiren iş kollarına çökerler böylece taşındıkları yerlerde fark yaratabilir ve kendilerini kabul ettirebilirler. tabi tam da bu sebepler yüzünden her siyasi sorunda yerleşik toplum onları günah keçisi ilan eder. ayrıca kendilerini eğitimle bilgiyle geliştirme yahudilikte dini bir temadır gelişerek tanrının yüce bilginliğine yakınlaştıklarına inanırlar.


eski ahit'i okuyup anlayıp hala inananlara büyük saygı duyduğum din. yahudilik bugün geleneksel hale gelmiş olsa da insanın basit bir araştırma ile öğrendiklerinden sonra inanması çok kolay olmamalı.