yaşayan ilâhî kaynaklı dinlerden, mensûbu en az olan bir din. günümüzde yeryüzünde yaklaşık 15-24 milyon dolayında yahûdî vardır. yahûdili'ğin, dinler tarihinde özel bir yeri bulunmakta ve bu din, en eski ilâhi kaynaklı din olarak nitelendirilmektedir. mâzisi birkaç bin yıl geriye giden bu dinin başta gelen özelliklerinden biri israil oğulları ile tanrı arasındaki "ahd'e kutsal kitaplarında geniş yer ayrılmasıdır. bu nedenle bu din, bir "ahid dini" olarak da bilinmektedir. israil oğullarının başına gelen bütün sıkıntıların, onların bu ahde uymamaları, verdikleri sözü tutmamalarından ileri geldiği, hem kendi mukaddes kitaplarında, hem de kur'an-ı kerîm'de belirtilmektedir. bu din, bâbil sürgünü'nden sonra millî bir din haline getirilmiştir. ancak bu din, tek tanrı'ya, vahye dayanan mukaddes kitâba ve peygamberlere yer vermesiyle millî dinlerden; millileştirilip bir ırka tahsis edilmesiyle de, ilâhî dinlerden farklı bir durum arz etmektedir. aslında bugünkü yahudiliğin bir din mi, ırk mı, yoksa millet mi olduğu, pek net değildir. tartışmaya girmeden onun kendine has özellikleri ve nitelikleri bulunan bir din olduğu, benzerinin bulunmadığı ve bu yüzden de tanımının zor olduğu söylenebilir. çünkü yahûdilikte din ve ırk içiçe girmiş olduğundan birini dinlerinden ayırmak güçtür. onun en güzel tanımını, mukaddes kitaplarında yer alan "balam" hikâyesindeki şu cümle yapmaktadır: "işte ayrıca oturan bir kavimdir ve milletler arasında sayılmayacaktır"(sayılar, 23/9). yahudiler, mukaddes kitaplarında yer alan ifadelere dayanarak kendilerini, dünya milletleri arasından seçilmiş kavim olarak görürler. tanrı, bu kavmi sina'da kendine muhatâp kılmış, onlarla ahidleşmiş, onlardan buyruklarına uyacakları konusunda söz almış ve hz. mûsa'nın şahsında onlara tevrât'ı göndermiştir. bu dinin odak noktası, kudüs'deki "mâbed"dir. tahribinden önce bu mâbed'in bir odasında "ahid sandığı" bulunmaktaydı. yahûdiliğin sembolü, "yedi kollu şamdan" ve "altı köşeli yıldız" (hz. dâvûd'un yıldızı)dır. yahudiliğin tarihi seyri m. ö. ikinci bin yılın başlarında yahudilik hz. ibrahim'in oğlu ishak'la sahneye çıkmıştır. ishak'tan sonra yakub (a.s) yerine geçti (ibn haldun, tarih,2/40). yakub'un diğer adı "israil" idi. dolayısıyla yakub'un oğullarının adıyla anılan on iki kabile de israil oğullarını oluşturdu. bundan sonra yusuf (a.s)'un daveti (taberî, tarih,1/185) üzerine yakub ve oğulları mısır'a göç ettiler (ibn esir, kâmil, 1/155). yahudilik, sözün tam manasıyla israil oğullarının babil'de geçirdikleri sürgünden sonra inkişaf etmiştir. oradan filistin'e döndükten sonra (m.d. 538) ilahi şeriatı bildiren tevrat, daha fazla bütün hayatın merkezi sanılmıştır. yahudilere mahsus hükümleri havi tevrat'a göre, yahudiler yabancılarla evlenemezler. bu durumda kendilerini ileride üstün ırk saymalarına kadar vahim sonuçlara ulaşmıştır (a. schimmel, dinler tarihine giriş, 110). m. ö. iki binlere değin israil oğulları mısır'da üçüncü sınıf insan muamelesi gördüler, orada tutsak kaldılar. ta ki kavmin içinden (israiloğullarından) musa'nın, onları firavun'un zulmüne karşı hak'la gelip kurtulmalarına kadar. israiloğulları ken'an iline ulaşarak kurtuldular. musa, şeriatıyla israiloğullarına iki özellik kazandırdı. biri, allah'ın kanunlarına itaat etmek, diğeri ise isyana, başkaldırmaya yönelten bir tabiat hali. ken'an ülkesinde başta filistinliler olmak üzere çeşitli topluluklarla savaşmak zorunda kalan yahudiler, i.ö 990 dolayında hz. davud'un peygamberlik ve liderliğiyle bileşik bir devlet (krallık) şeklinde örgütlenerek kudüs'ü ele geçirdiler. hz. davut'a (a.s) gönderilen zebur adlı semavi kitap, tevrat'ın hükümlerini tasdikleyici olarak geldi. bu yüzden yahudilik isa'ya kadar sürecektir. i. ö. dokuzuncu yüzyıldan beşinci yüzyıla kadar aramiler, asurlular ve babillilerle çeşitli savaşlar sürmüştür. babilin yahuda krallığını ele geçirmesi ile israil oğulları yeni bir sürgün dönemine giriyordu. yahudilik kendi tarihinde büyük iskender'in i.ö. 322'de filistin'i ele geçirmesi ile i.ö. 4-2 y.y'lar helenistik bir dönemin başlangıcı olmuştur. helenistik dönemde suriye, anadolu, babil ve iskenderiye'de yahudilik önemli merkezler elde etmişti. bu dönemde yahudiliğin kutsal metinleri yunanca'ya tercüme edildi. mısır'da zengin tarih, şiir, felsefe birikimi yunan bilgisiyle oluştu. bu dönem için biraz farklı bilgi şöyledir: aşağı yukarı m.ö. üç yüz senesinden m.ö. yüz beş senesine kadar yâhudi dini büyük bir devir yaşamıştı. selevkyalı hükümdarların, yahudileri helenistik fikir ve siyaset sistemlerine mecbur bırakmalarına karşı 175-143 seneleri arasında makkabe'lerin isyanları sayesinde yahudiler evvela dinî, sonra da siyasî hürriyet elde etmişlerdir. selevkyalıların devrini müteakip romalı hakimiyet devrinde tekrar filistinli vatanperestlerin birçok isyan hareketleri meydana gelmiştir. o zaman da, eski ahid çeşitli kaynaklardan gelen, çeşitli yazar tertip edicilerin izlerini gösteren rivâyet, hikayet, tarihi ve şairane kısımlarının bir kül haline getirilmesinden sonra şimdiki şeklini almağa başlamıştır (a. schimmel, dinler tarihine giriş, iii). "yahudiliğin helenistik dönem"i i.ö. 63-i.s.135 arasında süren roma egemenliğine kadar devam etti. roma egemenliği sırasında bağımsız devlet fikri yoğunlaştı. hristiyanlığın ortaya çıkmasıyla birlikte o yıllar yahudilik en önemli mezhep çatışmaları yaşadı. birbirini takip eden başarısız ayaklanmalar yahudilikte büyük yıkıma yol açtı. bunun ardından (doğal olarak) yahudilik kendi içine dönmeye başladı. bu dönem, "talmud'un geliştirilmesi" adıyla ii. yüzyıldan xviii. yüzyıla değin sürdü. filistin ve babil'deki amoralar filistin ve babil talmudlarını vücuda getirdiler. bunlardan babil talmudu yahudi yaşamının o zamanlardaki temelini oluşturdu. akdenizdeki yahudi topluluğu v. yüzyılda parçalandıysa da yahudi takviminin korunması ve hahamların çabalarıyla avrupa'da yahudi topluluğu tutunabildi. diğer yandan filistin'den babil'e geçen hahamlık kurumu yahudiliğin şeriat sistemini bu yeni ülkenin şartlarına başarıyla uyguladı. vii. ve viii. yüzyılda islâm'ın genişlemesiyle birlikte "goon" adıyla anılan babilli yahudi önderler kendi geleneklerini bütün yahudi toplumlarına ulaştırdılar. ortaçağda yahudilik, kültürel köklerini babil'e dayandıran sefardi yahudileri (ki bunlar endülüs-ispanya'da idiler. bunlar müslüman-arap kültüründen etkilenmişlerdir) ve aşkenazi yahudileri (ki bunlar da avrupa'nın latin-hristiyan kültüründen etkilenmiş fransız-alman yahudileridir) türünde biçimlenmişlerdir. yine xii. yüzyılda alman aşkenazileri arasında hasidilik, xiii. yüzyılda provence ve kuzey ispanya'daki talmud akademilerinde ortaya tefekküre dayalı olarak çıkan bir kabala türü de yahudi mistisizminin en tipik örneklerini oluştururlar. bütün bu sayılan kültürlerin arasında çeşitli çatışmalar ortaya çıktı. gerek bu çatışmalar, gerek hristiyan yöneticilerin baskıları ve gerekse 1306 yılında fransa'dan yahudilerin sürülmesi yahudi kültürünü çözümsüz ve bağlılarının açıktan dinî bağlılığı söyleyememesi dolayısıyla dinin bağlılar açısından kendi içinde kalmasına sebep olmuş, bu durum xviii. yüzyıla kadar sürmüştür. xviii. yüzyıldan sonraki en önemli hareket haskala adıyla bilinen yahudi aydınlanması olarak gerçekleşti. bu dönemde haskala özellikle rusya'da ruhbanlık karşıtı bir harekete dönüştü, toplumsal ve ekonomik reform talepleriyle birlikte gelişerek yayılma ortamı buldu. batı avrupa'da 1800-1815'te napolyon döneminde başlayan "yahudi reformu hareketi" de haskala'ın ürünü sayılır. reformcu yahudilik almanya'da 1840'larda kurumlaşırken avrupa'nın büyük bölümünde başarısız kaldı. ancak abd'de yaygınlaştı. yine bu yıllarda "fanatik yahudilik" (1845) almanya'sında görüldü. fanatik yahudilikte de günümüze değin sürecek gelenekçilik hakimdi. xix.y.y'larda dindışı özellikleriyle "siyonizm hareketi" reform hareketlerinin sonuçlarından birisi olması açısından önemlidir. siyonist hareket ulusal canlanma ve ana yurda dönme yönünde geliştirdiği plan ve programla 1948'de israil devleti'nin kurulmasını sağlayacak kadar yahudilik açısından başanlıydı. ii. dünya savaşı sıralarında nazi almanya'sının giriştiği yahudi soykırımından bu yana yahudilerin yerleşim açısından temel olarak avrupa'nın dışında israil, sscb ve abd'de toplandıkları dikkat çeker. günümüzdeki yahudi israil devleti resmen "gelenekçi yahudiliği" benimsemiştir. bu genel bilgiden sonra, bu kavmin dünya literatüründe "yahûdî, ibrânî, israil oğulları" gibi terimlerle adlandırılmasının kısaca açıklanması yapılacaktır. çünkü konunun iyi anlaşılabilmesi bu terimlerin bilinmesine bağlıdır: yahudî: hz. ishâk'ın oğlu hz. yâkûb'un on iki oğlu vardı; dördüncü oğlunun adı "yuda" veya "yahuda" idi. bu nedenle onun adına dayanarak israiloğullarına, "yahudî" denmiştir. filistin'in göneyinde kurulan yuda veya yahuda krallığı da, ayrıca bu adın kaynağı olarak ileri sürülmektedir. çünkü (ürdün'ün batısı, samiriye'nin güneyindeki bölge, yuda veya yahuda adına nisbet ediliyordu. esaretten sonra genel olarak halk "israilliler" diye adlandırılırken, şahıslar birbirine "yahudi" diyorlardı. böylece onların torunları da günümüze kadar bu adla anıldılar. ibrânî: bu kelime, "ibrî" veya "hibrî" kelimelerinden gelmektedir. bu kelimeler, m.ö. xv-xiv. yüzyıllarda filistin'de görülen göçebe bir kabîlenin adıdır; "öte tarafın insanları" anlamında, fırat ve ürdün nehirlerinin öbür kıyısından gelmiş olan göçmenleri ifade eder. yahûdîlere bu ad, ken'an ülkesinin yerlileri tarafından verilmiştir. bu konuda yahûdî mukaddes kitabında bilgi verilmektedir (tekvîn, xi/27-28; tesniye, xxvi/5-6). isrâîl: bu kelime, tanrı ve insanlarla güreşip yenen anlamında hz. yâkûb'a, tanrı tarafından verilmiş bir lâkabdır. bu husus, tevrât'ta yer almaktadır (tekvîn, xxxii/28; xxxv/9-15; hoşea, xii/4-5). yahûdi ansiklopedisinde kelimenin asıl anlamının belirsiz olduğu, tevrat'ta "tanrı ile güreşen" şeklinde yer almasına rağmen, "tanrı ile mücâdele eden" anlamına gelebileceği belirtilmektedir. (the universal jevish encyc, v/613). taberî ise, hz. yâkub'a gece içinde allah'a giden anlamında "isrâil" dendiğini yazmaktadır (taberî, thiru't-taberî, i/320). ayrıca on iki yahudî kabîlesi de "israil" adıyla anılmaktadır (çıkış hurûc, iii/16). ancak, bu adın, hz. süleymân'dan sonra ikiye ayrılan ülkenin kuzeyinde kalan bölümünü teşkil eden kabîlelerin krallığını nitelendirmek üzere kullanıldığını belirtmek gerekir. bununla birlikte bâbil sürgününden sonra yahûda (yuda)'ya geri dönen ibrânîler, yahûda kabilesine mensup olmalarına rağmen, genel olarak "israilliler" adını aldılar. yahûdî inancına göre bu ad yâkûb'a, tanrı tarafından verilmiştir. bu nedenle yahûdîlik milli bir din, yahova da millî bir tanrı olarak kabul edilmiştir. onlara göre israil oğulları seçkin bir kavimdir. sonraları bu ad genelde, bütün yahudileri kapsayacak bir biçimde kullanılmıştır. bugünkü yahudi cumhuriyeti de bu adı kullanmaktadır. bu kavim, ken'an diyarına (filistin) yerleşmeden önce "ibrânî", orada "israilliler", sürgün'den sonra da genelde "israiloğulları", ferden "yahudi" şeklinde adlandırmıştır. ancak bu üç terim, birbirinin yerine kullanılmış ve halen kullanılmaktadır; yani, üçüyle de aynı din mensuptan ve aynı topluluk ifade edilmektedir (g. tûmer-a.küçük, dinler tarihi, 110-111; dinler tarihi ansiklopedisi, ii 361 vd). tevrât'a göre yahûdîliğin tarihçesi yahûdîliğin tarihçesi, onların kutsal tarihini oluşturan mukaddes kitaplarına dayanır. mukaddes kitap, âlem'in ve ilk insanın yaratılışından, peygamber malaki'ye kadar geçen olayları içinde bulundurur. samî ırkından sayılan ibrânîler, kildânilerin ur şehrinden çıkıp harran'a gelirler (tekvîn, xi/27-30). yahve (tanrı), abram'a (hz. ibrahîm) harran bölgesinden, ken'an diyarına göçmesini buyurur. o da karısı saray'ı, kardeşinin oğlu lut'u (hz. lût) ve harran'da kazandıklarını da yanına alarak ken'an diyarına varırlar. o zamanlar orada ken'ânîler bulunmaktaydı. tanrı, abram'a görünüp o ülkeyi, onun nesline vereceğini bildirir. abram da, kendine görünen rab için bir mezbah (kurban kesme yeri) yapar. memlekette kıtlık çıkınca abram, mısır'a gider. mısır'a yaklaştıklarında abram, karısı saray şöyle der: "işte biliyorum ki, sen görünüşü güzel bir kadınsın; ve olur ki mısırlılar seni görünce: bu, onun karısıdır derler ve beni öldürürler, fakat seni sağ bırakırlar. senin yüzünden bana iyi davranılsın, senin sebebinle canım yaşasın diye: onun kız kardeşiyim' de. ve vâkî oldu ki, abram mısır'a girdiği zaman, mısırlılar kadının çok güzel olduğunu gördüler ve firavun'un emîrleri onu gördüler ve onu firavun'a medhettiler; kadın, firavun'un sarayına alındı. ve onun yüzünden abram'a iyi davrandı; ve onun koyunları, sığırları oldu. ve rab, abram'ın karısı sara'dan dolayı, firavun'u ve onun sarayını büyük vuruşlarla vurdu. ve firavun, abram'ı çağırıp dedi: bana bu yaptığın nedir? bu senin karın olduğunu niçin bana bildirmedin? niçin, bu benim kız kardeşimdir' dedin, ben de onu karı olarak aldım ve şimdi, işte karın, al ve git! ve onların hakkında firavun adamlara emretti; ve onu ve karısını ve kendisine ait olan her şeyi gönderdiler" (tekvîn, xii/1-20). abram ve beraberindekiler, mısır'dan böylece ayrıldılar. çok zengindirler. çobanları arasındaki bir tartışmadan sonra abram'la lut, birbirinden ayrılırlar. lut, doğuya doğru gider. abram ise, ken'an diyarında oturur. abram, bulunduğu bölgede hakimiyetini kabul ettirir ve bu arada esir edilen kardeşi (daha önce kardeşinin oğlu olarak belirtilir. bkz. tekvîn, xii/5. karş. tekvîn, xiv/14-16) lut'u kurtarıp yanına alır (tekvîn, xiii-xiv. bâb.). bu olaylardan sonra rab, rüyâsında abram'a görünür, ona yardım edeceğini bildirir. abram, o'ndan zürriyet ister. tanrı da vereceğini vâdeder. karısı saray'ın teklifi üzerine câriyesi hacer ile evlenir ve ondan ismail doğar. bu sırada abram, seksen altı yaşındadır (tekvîn, xi-xiv. bâb). doksan dokuz yaşına geldiğinde tanrı ona görünür ve onun zürriyetini çoğaltacağını bildirir. bunun üzerine abram, yüzüstü düşer ve allah, onunla şöyle konuşur: "ben ise, işte, ahdim seninledir ve birçok milletlerin babası olacaksın ve artık adın abram (yüce baba anlamında) çağırılmayacak, fakat ibrahim (cumhûr -halk, umûm-'un babası anlamında) olacak; çünkü seni birçok milletlerin babası ettim. ve seni ziyâdesiyle semereli kılacağım ve seni milletler yapacağım ve senden sonra zürriyetini, allah olmak için seninle ve senden sonra zürriyetinle benim aramda ahdimi, nesillerince ebedî ahid olarak sabit kılacağım. ve senin gurbet diyarını, bütün ken'an diyarını, sana ve senden sonra zürriyetine ebedî mülk olarak vereceğim ve onların allah'ı olacağım" (tekvîn, xvii/1-8). allah, ibrahim'den ve zürriyetinden gelecek olanlardan ahid olarak her erkek çocuğun sünnet edilmesini ister. yine allah, ibrahim'e, karısı saray'ın, bundan sonra sara (prenses anlamında) olarak çağırılmasını ve ondan bir oğul vereceğini, adının da ishak olacağını bildirir. böylece sara, hacer'i kıskanmaktan kurtulmuş olacaktır. ibrahim, ahid gereği, kendisi doksan dokuz, ismail de on üç yaşında iken, aynı gün sünnet olurlar. öte yandan sara, ishâk'ı doğurur. ibrahim, oğlu ishâk'ı sekiz günlükken sünnet ettirir. çocuk büyüyüp sütten kesildiğinde ibrahim, oğlu için büyük bir ziyâfet verir. bu sırada ismail'in güldüğünü gören sara, ibrahim'den, onu kovmasını ister. bu durum ibrahim'e kötü görünür. ancak allah, ibrahim'e, sara'nın dediğini yapmasını, çünkü neslinin, ishâk'ın adıyla çağrılacağını söyler. hacer, ismail'i alıp çöle gider (tekvîn, xvii/19-27; xxixii. bâb). bir gün allah, ibrahim'i denemek için, ondan biricik oğlu ishâk'ı kurban etmesini ister (islâm'a göre hz. ismail) ibrahim emri yerine getirmek üzere bir mezbah yapıp bıçağı eline aldığında rabb'ın meleği göklerden ona çağırıp çocuğu boğazlamamasını, çünkü emri yerine getirdiğini bildirir. bunun üzerine ibrahim, gözlerini kaldırdığında, çalılıkta bir koçun hazır olduğunu görür ve onu kurban eder. bu olay üzerine rab, ona, sözünü yerine getirdiğinden dolayı, zürriyetinin düşmanlarının kapısına hâkim olacağını ve zürriyetinden gelen bütün milletlerin mübârek kılınacağını bildirir (tekvîn, xxv/1-20). ibrahim, yüz yetmiş beş yaşında iken ölür. "ve oğulları ishâk ve ismail onu mamre karşısında olan makpela mağarasına, hitti tsohar oğlu efro'nun tarlasına, ibrahim'in het oğullarından satın aldığı tarlaya gömdüler. ibrahim ve karısı sara, oraya gömüldüler ve vâkî oldu ki, allah, ibrahim'in ölümünden sonra ishâk'ı mübârek kıldı" (tekvîn, xxv/8-11). ishâk'ın çocuğu olmadığından rabb'a yalvarır, esav ve yakub adlı iki oğlu olur. bir gün ülkesindeki kıtlık sebebiyle ishâk, filistinlerin kralı abimelek'in ülkesi gera'ya gider. orada karısını, kızkardeşi olarak tanıtır. durumu anlayan kral, niçin böyle yaptığını sorar. o da, elinden alınıp kendisine zarar gelme korkusundan böyle yaptığını söyler (babası abram (ibrahim)in aynı hareketini karşılaştırmak için bkz. tekvîn, xii/10-20; xvi/6-12). bunun üzerine kral, onları korur. varlık sahibi olurlar. ancak, filistinler, onları kıskanarak ülkelerinden çıkarırlar. ishâk artık yaşlanmış ve gözleri görmez olmuştur. bunun üzerine yakub, babasının sevdiği esav'ın yerine, hîle ile kendisini mübârek kıldırır. bunu öğrenen esav çok sinirlenir ve onu öldüreceğini söyler. yakub, harran'a gitmek üzere oradan ayrılır. gecelediği yerde, rüyâsında, yerden göğe doğru yükselen bir merdiven görür. bu merdivenden, allah'ın melekleri çıkıp inmektedir. başı, göklere ermiştir. rab, ona şöyle der: "baban ibrahim'in allah'ı ve ishâk'ın allah'ı rab benim. üzerinde yatmakta olduğun diyarı sana ve senin zürriyetine vereceğim; ve senin zürriyetin, yerin tozu gibi olacak ve garba ve şarka ve şimâle ve cenuba yayılacaksın ve yerin bütün kabîleleri senden ve zürriyetinde mübârek kılınacaktır..." (tekvîn, xxviii/13-15).. yakub, uyanınca, "burası allah'ın evidir ve bu, göklerin kapısıdır" deyip oraya "beyt el-lehem" (allah'ın evi) adını koyar; yoluna devam edip harran'a ulaşır. orada annesinin kardeşi laban'ın yanında çalışır; onun iki kızı yanında, iki de câriyeden on iki oğlu ve bir de kızı olur. onları alıp ken'ân'a babasının yanına döner. yakub, çocuklarından en çok yusuf (yosef)'u sever. bu yüzden kardeşleri onu kıskanırlar. yusuf, bir rüya görür ve kardeşlerine anlatır. bu rüyâda, "kardeşleriyle birlikte bir tarlada buğday demetleri bağladıklarını, kendi demetinin dik durduğunu, ötekilerin demetlerinin ise, kendisininkinin çevresini kuşatıp eğildiklerini" söyler. kardeşleri, bu rüyâdan onun, kendilerine hâkim olacağı anlamını çıkarırlar, ona karşı kin ve kıskançlıkları artar. yusuf, bir başka rüyâsında güneş, ay ve on bir yıldızın, kendisine secde ettiğini görür. bu rüyâyı babası ve kardeşlerine anlattığında, babası onu azarlayıp, "gerçek ben ve anan ve kardeşlerin yere kadar sana eğilmek için mi geleceğiz?" der. kardeşleri onu kıskanırlar, babası da bu sözü yüreğinde tutar. yakub, yusuf'u sürüleri otlatmakta olan kardeşlerinin yanına gönderince onlar da onu, elbiselerini çıkararak bir kuyuya atarlar. daha sonra da kuyudan çıkarıp onu, mısır'a giden tüccarlara yirmi gümüşe satarlar. babalarına, kardeşlerini bir canavarın yediğini söyleyip, onun kana batırılmış entarisini gösterirler. yusuf, mısır'da, firavun'un bir memuru olan potifar tarafından satın alınır. potifar'ın karısı yusuf'a aşık olup, ilgisine karşılık görmeyince iftira ederek onu hapse attırır (tekvîn, xxxix/20). yusuf, hapisteyken, firavun'un gördüğü bir rüyâyı tâbir ederek (yorumlayarak) hapisten kurtulur ve firavun'un yanında önemli bir mevkie yükselir (tekvîn, xli/40). daha sonra filistin'de bulunan babası yakub ve kardeşlerini mısır'a getirtir. israil oğulları, böylece mısır'a yerleşmiş olurlar (tekvîn, xliii. bâb). önceleri burada rahat bir hayat geçiren yahûdiler, zamanla büyük sıkıntılara, köleliğe düşerler (çıkış, i/12-13). onları bu sıkıntıdan kurtarıp "arz-ı mev'ûd"a (vâdolunmuş toprak filistin'e) döndüren moşa (hz. mûsâ) olur (tah. m.ö, 1250). musa, firavun ve ordusunun kızıldeniz'de boğulup onları izleyememesi sonucu yahûdileri, sina'ya getirir. burada, sina dağında, hz. mûsâ'ya tevrât ve on emir verilir. yahûdiler sina çölünde kırk yıl dolaşırlar. mûsâ'dan sonra yeşu onları filistin'e götürür (çıkış-hurûc, vii-xl. bâblar; yeşu, i-xxiv. bâb). filistin'de hâkimler ve krallar devrinden sonra kral david (hz. dâvûd, m.ö. 1013-973), kudüs'ü alır ve yahûdilerin en parlak devresini başlatır (bk. ii. samuel, v-ix. bâblar). oğlu kral şelomo (hz. süleymân, m.ö. 973-933), babası tarafından hazırlatılan yere kutsal mâbed'i inşa ettirir. o zamana kadar bir çadırda korunan ve içinde on emir tabletleri bulunan mukaddes ahid sandığı, mâbed'in bir odasına konur (bk. i. krallar, v-ix. bâblar). hz. süleymân'ın ölümünden sonra krallık, güneyde yuda (yahuda), kuzeyde israil olmak üzere ikiye ayrılır (i. krallar, xi-xii. bâblar vd.). on kabîle, israil; ikisi de, yuda krallığına bağlanır. önce israil krallığı, asurlular tarafından m.ö. 721'de; sonra da yuda krallığı babilliler tarafından m.ö. 586'da yıkılır. mâbed tahrîb edilir ve yahûdiler, babil'e sürgün edilir. sürgünde yahûdi halkı, ezra'nın çevresinde birleşir ve m.ö. 538'de kudüs'e döner. mâbed, m.ö. 520'den sonra yeniden onarılır (bkz: daniel, ezra, ester). yahûdi mukaddes kitabı, önceki peygamberler kadar, sonraki küçük peygamberlere de yer verir. bâbil sürgünü döneminde işaya, yermiya (yeremya) gibi peygamberler gelmiştir. ilya-mesih'ten önceki peygamber, malaki'dir. yahûdi tarihinde kudüs, iskender'den sonra ağidler, selefkî'lerin eline geçti. mâbed (tapınak), m.ö.168'de yağma edildi. makkabî'ler, yeniden hâkimiyeti sağladılarsa da, m.ö. 63'de başlayan roma esâreti dönemi, m.s. 70'de roma'lı komutan titus'un, kudüs'ü ve bu arada mâbed'i de yakıp-yıkmasıyla sonuçlandı. yahudiler, dünyanın her tarafına dağıldılar. mâbed'den arta kalan batı duvarı (ağlama duvarı) yüzyıllarca onlarda millî ve dinî şuûru ayakta tutmuştur. mesîh inancının verdiği ümit, onlarda bu şuûrun devamlı varlığını sürdürmesini temîn etmiştir. kur'ân-ı kerîm'e göre yahudilik kur'n'da, yahudilikten bahsedilen âyetlerin sayısı oldukça fazladır. onlardan "ben israil", "yahud" vb. deyimlerle söz edilen âyetler bulunduğu gibi, bir bölümünde bazı peygamberler (hz. yakub... gibi) konu edilirken, yahudilerle ilgili olarak bilgi verilir. ayrıca kur'ân'daki "ehl-i kitap" deyiminin şümûlüne, onlar da girerler. kur'ân'da, yahûdiler ile ilgili olarak verilen bilgileri şöylece sınıflandırmak ve sınırlamak mümkündür: 1- allah tarafından yahûdilere bahşedilen nimetler. 2- uymakla yükümlü oldukları dînî hükümler. 3- peygamberler tarafından kendilerine getirilen hükümlerle tebliğleri değiştirmeleri ve doğru yoldan sapmaları. 4- allâh'a karşı ahidlerini bozmaları, verdikleri sözden dönmeleri ve bunu alışkanlık hâline getirmeleri. 5- yaptıkları kötü işler yüzünden zillet ve meskenete uğramaları. 6- yeryüzünde fesad çıkarmaya çalışmaları. 7- bazı peygamberler ile sâlih kimselere iftirâ etmeleri veya onları öldürmeleri. 8- basit menfaatleri uğruna gerçeklere yüz çevirmeleri. 9- allah'ın, yahûdilere tavsiyeleri. yahûdilerin tarihçesiyle ilgili olarak kur'ân'da, hz. musâ'ya kadar olan dönem hakkında yer alan bilgiler şu şekilde özetlenebilir: hz. ibrahim, ulu allah'ın seçkin kıldığı peygamberlerden biridir (alu imrân, 33-34; meryem, 58-59). o, ne yahûdi ve ne de hıristiyan'dır. o, müşriklerden de değildir. allah'ı "bir" tanıyan gerçek müslümanlardandır (alu imrân, 67, 95; meryem, 43, 47). ulu allah, onu dost edinmiştir (nisâ, 125). o çok içli, yumuşak huylu, konuksever ve kendini allah'a adamış, dosdoğru bir kimsedir (hûd 75; tevbe,114; meryem, 41; buhârî, tecrîd-i sarîh tercemesi, ix,107). o, görevini tam olarak yapan (bakara, 124) ve kendisine suhuf verilen (a'lâ, 19) bir peygamberdir. ona, göklerin ve yerin sırları, yakînî bilgi bahşedilmiştir. bununla ilgili olarak kur'ân'da şöyle denir: "biz ibrahim'e, yakînen bilenlerden olması için, göklerin ve yerin melekutunu şöylece gösteriyorduk"(en'âm, 7/75). hz. ibrahim, allah'dan başka putlara, ay, güneş ve yıldızlara tapınan babası (âzer) ile kavmine karşı, görmeyen; batan, zevl bulan şeylere, şeytana tapınılmayacağını anlatmaya çalışır. kendicinin ulu allah'a tapındığını, o'na hiçbir şeyi ortak koşmadığını, onları ve yonttuklarını o'nun yaratığının, dolayısıyla o'na ibadet, şükür etmeleri gerektiğini, çünkü o'na döneceklerini bildirir. onlar, hattâ babası, bu dâvete uymadılar. ona, babalarını da böyle bulduklarını söylediler (en'âm, 74-80; enbiyâ, 58-67; sâffât, 85-95: meryem, 44; ankebût, 17; şuarâ, 70-82). hz. ibrahim, düşmanının putlar; dostunun da âlemlerin rabb'i olduğunu belirterek şöyle diyor: "beni yediren de, içiren de o'dur. hasta olduğumda bana o şifâ verir. beni öldürecek, sonra da diriltecek o'dur. âhiret gününde yanılmalarını bana bağışlamasını umduğum o'dur" (şuarâ, 26/79-82). hz. ibrahim, görevini yapmış, tebliğde bulunmuştur. onu ateşe atarlar, fakat ulu allah onu ateşten kurtarır (ankebût, 24; enbiyâ, 70; sâffat, 93). kur'ân-ı kerîm, hz. ibrahim ile ilgili olarak verdiği kıssalarda insanlara, allah ve âhiret inancı konusunda yol göstermekte, ibret vermekte ve onları düşünmeye dâvet etmektedir (bkz: bakara, 260; en'âm, 76-79; sâffât, 85-94). allah teâlâ, hz. ibrahim'i ve onun soyundan gelenleri peygamber kıldı. onlara iyi işler işlemelerini, namaz kılmalarını, zekât vermelerini emretti (enbiyâ, 73). hz. ibrahim, allah'dan, iyilerden olacak bir çocuk istedi (sâffât,100-101). allah da ona ihtiyarlığında ismail ve ishâk'ı verdi (ibrahim, 39). ismail çocukken babası, rüyasında onu kurban ettiğini gördü ve bunu ona açtı. ismail, babasına emrolunduğu şeyi yapmasını, kendisini sabredenlerden olacağını söyledi. böylece hz. ibrahim, oğlunu kurban etmek için yanı üzere yatırdı. ulu allah, rüyasındaki emre bağlılıkları sebebiyle bir kurban gönderdi (sâffat, 102-107). hz. ismail doğru, uysal, sabırlı, sözünde sâdık bir kimse olarak cebrâîl aracılığıyla kendisine vahyedilen, allah'ın bir peygamberidir; çevresine zekâtı, namazı emretmiştir (sâffat,101; meryem, 54-55; enbiyâ, 85; sâd, 48; bakara, 156; âlu imran, 84). hz. ishâk da doğru, sâlih, mübârek kılınmış, hidâyete erdirilmiş, âhiret yurdunu düşünen, gönülden allah'a bağlı bir peygamberdi (enbiyâ, 72; en'am, 84; saffât, 113; sâd, 45-47). ishâk, annesi çok yaşlıyken allah'ın bir lütfu olarak bahşedilmiş ve annesi bu olaya çok sevinmiştir (zâriyât, 29-30; hd, 72-73; meryem, 49; sâffat 112). hz. ishak da, hz. ibrahim ve hz. ismail gibi, kendisine vahyolunan peygamberlerden olmuştur (nisâ, 163; hd, 71). hz.yakûb, hz.ishâk'ın ardından müjdelenen, kendisine vahiy indirilen peygamberlerden, dinde kuvvetli, hâlis, sâlih, sabırlı, hidâyete erdirilmiş bir kimse idi (bakara, 136; âlu imran, 84; nisâ,163; hûd, 71). hz. yakûb'un en sevgili oğlu hz. yusuf; ihlâslı, ilim ve hikmet sahibi, güzel bir yaratılışa sahip, rüyâ tâbirini bilen, kendisine vahiy gelen peygamberlerdendi (yûsuf, 4-8,15, 21-24; en'âm, 84; mü'min, 34). hz. yusuf, çocukluğunda bir gün babasına, "rüyamda on bir yıldız, güneş ve ay'ın sona secde ettiklerini gördüm" der (yûsuf,12/4). bu rüyâyı dinleyen babası ona, bunu kardeşlerine anlatmamasını söyler (yûsuf, 5). ayrıca hz. yakub, ona, allah tarafından seçileceğini, kendisine rüyâ tâbiri öğretileceğini, daha öncekilere olduğu gibi, allah'ın hem ona, hem yakub âilesine nîmetini tamamlayacağını söyler (yûsuf, 6). kardeşleri, rüyâsında gördüğü gibi, yûsuf'u kıskanırlar. onu, ortadan kaldırmayı plânlarlar. babalarının iknâ ederek onu yanlarında götürür ve kuyuya atarlar. onu bir kurdun yediğini söyleyip, kanlı gömleğini babalarına gösterirler. bir yolcu kafilesi, yusuf'u kuyudan çıkarıp beraberlerinde mısır'a götürerek bir vezîre satarlar. vezirin karısı, yusuf'a âşık olur ve kendisine sahip olmasını ister. yusuf reddedince de kadın, ona iftirâ eder ve yusuf zindana atılır. zindanda, rüyâ tâbir eder. mısır melîki, bir rüyâ görür. bu rüyâyı, kimse tâbir edemez. yusuf'un iki hapishane arkadaşı, onu melîke tavsiye ederler. melîkin rüyâsını yorumlayan yusuf, saraya alınır ve mısır hazînesine memur yapılır. bir süre sonra, zahîre almak üzere mısır'a gelen kardeşleri, onun huzûruna çıkarlar. yusuf, kardeşlerini tanır, bir vesileyle ailesini mısır'a getirtir. israil oğulları, böylece mısır'a yerleşirler (yusuf, 7-100). hz. yusuf zamanında mısır'a yerleşmiş olan israiloğulları, daha sonra firavun'un zulmüne uğrayarak, uzun bir esâret hayatı yaşamaya başlarlar. onları bu sıkıntıdan hz. musa kurtarır. tevrât'a göre hz. musa yusuf un ölümünden sonra mısır'da yahûdiler çoğalmaya başlayınca, yeni firavun, yusuf'un hizmetlerini unutup bundan endişelendi. ilerde ülkelerine yönelecek bir saldırıda düşmanla işbirliği yapmaları endişesiyle onlara eziyet etmeye başladı. bu arada onların çoğalmalarını önlemek için, her doğan erkek çocuğun öldürülmesini emretti. musa, işte böyle bir zamanda doğdu. annesi onu, ancak üç ay gizleyebildi. sonra onu ziftlenmiş bir sepete koyarak ırmağa bıraktı. nil kıyısındaki sazlıklara bıraktığı sepetin durumunu, musa'nın kız kardeşi meryem gözlüyordu. nil'de yıkanmakta olan firavun'un kızı, onu buldu ve bir ibrânî çocuğu olduğunu anlayıp ona acıdı. meryem, çocuğu emzirmesi için bir ibrânî kadın çağırabileceğini söyledi. firavun'un kızının kabul etmesi üzerine gidip annesini çağırdı. çocuk ona verildi ve "sulardan çekilmiş" anlamına gelen "moşe" (musa) adı verildi (hurûc çıkış, i/8-22; ii/1-7). musa, gençlik yıllarında yahûdilerin yanına gider, şikâyetlerini dinlerdi. yine bir gidişinde, mısırlılardan birinin, bir yahûdiyi dövdüğünü gördü. yahudiyi koruyarak mısırlıyı öldürdü. olayın duyulması üzerine musa, midyan'a kaçtı. orada midyan kâhininin kızıyla evlendi. kâhinin sürüsünü otlatırken, tanrı'nın meleği, horeb'de bir çalı ortasında, ateş alevinde ona göründü. yanan çalının ateşi bir türlü bitmek bilmiyordu. bunu merak edip geri dönen musa'yı çalının ortasından allah çağınp şöyle dedi: "... ben, babanın allah'ı, ibrahim'in allah'ı, ishâk'ın allah'ı ve yakub'un allah'ıyım. ve musa yüzünü örttü; çünkü allah'a bakmaya korkuyordu. ve rab dedi: gerçekten mısır'da olan kavminin sıkıntısını gördüm... onların feryâdını işittim; çünkü onların acılarını bilirjm... ve şimdi gel ve benim kavmimi, israiloğullarını mısır'dan çıkarmak için seni firavun'a göndereyim" (hurûc-çıkış, iii/1-13). böylece musa, yahûdîleri mısır'dan çıkarmak üzere görevlendirilmiş oldu. kardeşi hârun da ona yardımcı olarak verildi. bu görevi yerine getirmek üzere musa mısır'a geri döndü. kavmini mısır'dan çıkarıp ken'an diyarına götürmek istediğini, bunun allah'ın emri olduğunu söyleyince firavun, "allah kimdir ki, ben ona itaat edeyim" diyerek onları saraydan kovdu. ikisi arasında mücâdele başladı. iş, mucize göstermeye kadar vardı. firavun, bütün sihirbazlarnı topladı. onlar da bütün hünerlerini ortaya koydular. musa'nın asâ'sı (değneği) kocaman bir yılan olup, onların bütün sihirlerini yuttu. bütün bunlara rağmen firavun, israiloğullarının mısır'dan çıkmalarına izin vermedi. bunun üzerine rab yahve, "mısırlılara belâ vereceğini, insandan hayvana kadar bütün ilk doğanları öldüreceğini" bildirdi. allah, musa aracılığıyla mısır topraklarına "on felâket" verdi. firavun, bu işlerin olduğunu görünce onların mısır'dan çıkmalarına izin verdi. israil oğulları, kızıldeniz'e doğru yola çıktılar. ancak firavun, kararından pişman olarak onların peşlerine düştü. kızıldeniz'e ulaştıklarında musa elini denize uzattı, sular yarıldı, israil oğulları geçti. sonra musa tekrar elini uzattı, sular eski halini uldı ve firavun ile ordusu boğuldu (hurûc çıkış, vii/9-12; xii/21-31).


bunu bir aralar dusunmustum bulduklarim su sekilde: 1) musevilikte cennet ya da cehennem kavrami yoktur, bildigim kadariyla tevrat bu konuda yoktur da dememektedir fakat muallakta kalan bir durumdur. ornegin bir musluman bu dunyanin sinav oldugunu ve gecici olduguna kendini inandirdigi icin tum yatirimini obur tarafa yapmaktadir, bir yahudi ise bu dunyayi guzellestirmek icin calismaktadir. 2) cogu yahudi bankacilik ile ugrasmistir cunku ortacag avrupasinda ugrasabilecekleri baska bir alan yoktu, pek cok meslege girmeleri yasaklanmisti ve bankacilik hiristiyanlikta tipki muslumanlikta oldugu gibi faizin gunah sayilmasi nedeniyle yahudilerin calisabildigi bir alan olmustu. bu gunah kavrami medicilere kadar surmustur, bugunku islam bankaciligi da benzer bir donemden gecmektedir, buyuk ihtimal bundan 500 yil sonra faizin gunah olmasi ile ilgili muslumanlar tipki bugunku hiristiyanlar gibi bir tutum sergileyeceklerdir 3) ıkinci dunya savasina kadar yahudiler pek cok kez bulunduklari bolgelerden surulmuslerdir bu da onlarda zorunlu olarak altin, mucevher gibi tasinmasi kolay madenlere yatirim yapmalarini gerekli kilmistir. bu alanda uzmanlasmislardir 4) yahudiler egitime onem verirler, bugunku en yobaz musluman bile dolayli ya da dolaysiz yolda bir yahudinin icadindan faydalanmaktadir. kabul etseniz de etmeseniz de siz oturup turban su bu tartisirken yahudi bilim adamlari dunyayi ileriye tasimak icin calismaktadirlar. 5) caliskan ve durust insanlardir, bu benim kendimin tanidigim onlarca kisiye gore yaptigim bir cikarimdir, profesyonel yasamda pek cok yahudi ile tanistim ve genel olarak hepsi caliskanlik konusunda alman disiplinine sahip insanlardir ve birlikte is yaptigimizda hicbir sorun yasamadik. benim uzerimden biri para kazanacaksa caliskan ve durust olan kazansin diye dusunurum. 6) laiktirler, burada hemen ama israil falan filan diye konusmayin. ısrail'de laiklerin yasadigi tel aviv ile dindarlarin yasadigi kudus arasindaki farka baktiginizda kaymak tabakasinin tel aviv'de oldugunu gorebilirsiniz. pek cok dini kulturel bir gecmis olarak gormektedirler ve bir aidiyetten dolayi dislamamaktadirlar ama pek cok tanidigim yahudi domuz eti yememek gibi adetleri takip etmemektedir. 7) kendilerine karsi cok fazla nefret oldugu icin bu da onlarin birbirlerine kenetlenmesine yol acmaktadir. ortadogu halklari birbirini yerken yahudiler birbirlerine destek olmaktadirlar.


özellikle bu ülkede sürekli haksızlığa uğrayan kişidir. inançsız olunca inanca saldırıyor gibi etki bırakır insanlarda. inananlar sorgu sual etmeden, tanımadan, bilmeden hunharca saldırırlar fırsatını bulunca. oysa ateist kendi halinde diğerlerinin inandığına masumca, sadece ve sadece inanmayan kişidir. en az inananlar kadar saygıyı hak eder. çocuklar için, kadınlar için, eşcinseller için, türbanlı kızlar için, yabancılar için, ermeniler için, rumlar için ........ için gösterilen hassasiyet gösterilmez asla onlara. halbuki bu toplumda en büyük dayağı yiyen ateistlerdir. ateist olduklarını açıklamak bile tabudur. gerisini siz düşünün. siz hiç bir grup ateistin yürüyüş yaptığını gördünüz mü saygı dilemek adına! hiç televizyon programına çıkıp dini, varlığı, yokluğu tartışan birine şahit oldunuz mu? haşa! konuşmak bile tabudur. arkadaşları ile bile konuşamazken insan, her şeyi içine atarken nasıl çıkıp kamuda açıklama yapsın, makale yazsın, tartışsın. ne mümkün! kardeşine tecavüz eden imam var olduğu gibi etrafta saygısızca atıp tutup inananları rahatsız eden ateistler de vardır muhakkak. insanın iyisinin kötüsünün yanında sıfatlar ekledikçe bir yere varamayacağımız da kesindir. insan cinsiyeti, dili, inancı, boyu posu ne olursa olsun insandır. sadece insan olduğu için düşüncelerini açıklama ve kendini anlatma ihtiyacı var ise eyleme dönüştürme hakkı da olmalıdır. hürriyet başkalarının hürriyetinin başladığı noktada biterse kuramsal dünyasında olan bitenin ne zararı olabilir diğerlerine. etik kapsamında kendine kattığı değerler görmezden gelinerek illa ki bir yol gösterenin izinde ahlak sahibi olunması gerektiğini diretenlerin dinlemediği hatta yargıladığı ve suçladığı kişidir ateist. bu ülkede insan olmak bile zorken "ateist" olmak ne kadar zordur hayal edin. sıfatlarımızla kimlikleştirildiğimiz bu çağ bir gün biterse eğer ancak o zaman hoşgörü ile yaşama fırsatı bulacak insanlık.


kendisine inanan ya da inandigini soyleyen insanlardan, inanmayanlardan cektiginden fazlasini ceken din, dinim.


dindar bir ülkede yaşıyorsanız , beyniniz ve günlük hayatınız dogmalarla doluysa ateizmi benimsediğinizde dünyaya gözünüzün açıldığını fark edersiniz. artık her şeyi anlıyorsunuz , aklınızla süzebiliyorsunuz. yıllardır sorgulamadığız şeylere şüpheyle bakıyorsunuz. açıkcası kendinizi şu an daha zeki hissediyorsunuz. fakat bu daha başlangıç , siz henüz yeni doğdunuz ve aklınızla kavramayı yeni öğrendiniz. aslında bir anda zeki olmadınız. eski dogmaların boşluğu biraz da kandırılmışlık hissi hepsi bu . zamanla aklınızı kullanmayı öğreneceksiniz. yaşamın kaynağı ile ilgili sorgulamalar bir yerde sizi kainatın varlığının bizden daha akıllı ve gelişmiş varlıkların olabileceği ihtimaline götürecek. belki bu gezegende olmadınız , belki kara delikler ve evrenler yarabilecek bir ırkın labaratuvar hatasısınız . belki o ırkı dahi üretmiş çok daha yüksek ırklar var uzayda . hatta onların ötesinde kosmosu var edebilecek bambaşka bir bilinç ve yaşam biçimi var. işte bu şüpheler nedeniyle dünyadaki bilim adamlarının çoğu ateist değil deisttir. sanatçı ise doğayla daha dolaysız bir ilişki kurarlar bu yakınlıkla kendilerine özgü paganlığa benzer bir inanç yapısı geliştirir. ilham meselesine kafa yormaz aklıyla kavramaya çalışmaz , güzelliğe iman eder. bunların altındaki gücü sezer . işte bu nedenle çoğu sanatçı ateist değil deist veya pagandır. insanlık tarihine yön veren insanların çok azı ateisttir. deist ve pagana ise çok rastlanır.


kısaca; allah var din yalan diyendir.


insanoğlunun beyni gittikçe geliştiği için inananları doğduğu günden beri sürekli artmaktadır.


tekstille uğraşırken alfred diye bir müşterim vardı. bir cuma yoğunluktan ödeme almaya gidememiştim ve adam beni arayıp ödemeni almadın gelip alman gerekiyor dedi. o an anladım ki bizim bu adamlarla ticaret savaşı yapmamıza imkan yok.


diğer 2 kardeşi gibi tarihin tozlu sayfalarına gitmesine az bir zaman olan inançtır... ayrıca soruyorum...ve cevaplıyorum islam sosyal hayata hukuk kuralları dışında bir alternatif getirmeye çalışmıyor mu ... cevap evet.... sosyal hayatta yaşanması istenen hayat günümüz gerçekleri ile çelişmiyor mu......hristiyan muhafazakarlık veya ortodox musevilikte ne kadarsa evet.... bir takım çevreler bu yaşamı batı ülkelerinde de yaşamak istemiyorlar mı.....cevap evet.....ama muhafazakar amerika'da izin verilen hayat kıta avrupasında tepki ile karşılanıyor ve engelleniyor.... islam avrupalı bir takım sosyalistlerin söylediği gibi zararsız bir azınlık inancı mı..... hayır iran, ırak, afganistan, filistin, suudi arabistan, umman gibi ülkelerde zararlı bir çoğunluk.... batıya da zarar verme ihtimalleri var mı...evet var terör örgütlerini görüyoruz.... düşünce özgürlüğüne zarar veriyorlar mı.... danimarka'da olanlardan ve sonrasında onun çeşitli ülkelere olan etkisinden görüyoruz bunu cevap evet.... ahlak diye bağırdıkları konusunda ne söyleyebiliriz....evet kafayı ahlaka takmışlar toplumlarda kendi inançlarına uymayan davranışlar modern toplumda normalse bile ahlaksız...


ateistler kendilerine tanrıtanımaz denmesini bile istemezler sanki bir tanrı varmış da onlar inanmıyormuş gibi, haklılarda .ah onlar kadar emin olsam buna keşke o zaman agnostik olmazdım


bütün zaman ve evrene hitap etmesi gerekirken hala 600 lü yılların yaşam koşullarıyla doğrulanmaya çalışan tarafları olan dindir. bu kadar çok inananı var, bir zeki sen misin diyenler için cevap manipülasyon ustası goebbels'ten: yalan ne kadar büyük olursa inananı da o kadar çok olur


kandillerde mesaj yollayanları var bunların. ılımlı inkarcı sayılıyor onlar herhal.


bilinen en halisünatif uyuşturucu. nörotoksik etkisi vardır, beyin fonksiyonlarını ciddi şekilde yavaşlattığı bilinmektedir.


kainatın bir yaratıcısı olduğuna inanmanın ve ona teşekkür edişin(ibadet) şeklidir. eğer bu kainat kendi oluşmadı, mutlaka ona nefes veren, formülize eden bir yaratıcı var diyorsanız; inanmak üzeresiniz ve doğru yoldasınız. bir hiç uğruna yaşamıyoruz bu oyunun kuralları olmalı deyip o kuralları uyguluyorsanız inanmışsınızdır.


tamam öyle olsun. istediğiniz kelimeyi kullanın. ama sonra metin uca cehenneme gitti çünkü kafir dediğimizde tepki göstermeyin. siz istediğinizi yazmakta özgürseniz bizde en az sizin kadar özgürüz.


insan merkezli evren düşüncesiyle tavuk merkezli evren düşüncesi eş değerdedir onlar için. tanrıların - kendilerini ifade ettikleri biçimiyle- düşünme biçimlerinin insanınkine çok benzediğinin farkındalar bence. şöyle diyelim: tüm din öğretilerinden uzaklaşıp, yalnız tanrı fikriyle başbaşa kalan ve o halde tanrı mı insandan, insan mı tanrıdan çıkar sorusunu kendine soran doğal olarak agnostizm safhasına gelmiş bir kişi tanrının varlığına gerek olmadığı kanaatine varmış işe o kişi ateisttir. biline ki tanrının varlığı ve yokluğu düşünceleri yalnız birer kanaatten ibarettir. yeri gelmişken evrenin kendi kendine malesef varolamaması ancak tanrının nasıl oluyorsa varolabilmesi kendi içinde çelişik bir düşüncedir. hem belki saymaya yokluktan başlamıyoruzdur, belki saymaya başlamıyoruzdur bile. belki insan beyni dışındaki başka bir yerde saymak diye bir şey yoktur.


cok basit bir felsefeyle mat edilebilir bu insanlar.


devamlı şu :))) yavşak gülücüğü entrylerine serpiştiren yazarlara sahip olan din. al sana soğumak için 2 milyon sebepten bir başkası.


mensubu olduğum düşünce akımıdır. herhangi bir yaratıcı, yönetici, tanrı veya ilahi bir gücün olmadığını düşünerek, mevcutta bilimle ilerleyerek hakikati öğrenmeyi hedefleyen, dünyanın gerçek anlamda aklı başında ve zeki insanlarına verilen addır. sürüye ait değillerdir.


''kutsal kitapları okuyup anlamayan dindar, okuyup anlayan ateist olur.'' tesla


aklıma sağır oda ve nazi altınları geldi


akıllısı da vardır,salağı da..beyni olup, bir şeyleri çözemediğinden ateist olmuşu da vardır,beyni olmadığı için bir şeyleri çözme kapasitesine hiç sahip olamadığından ateist olmuşu da vardır. ayrıca bir şeylerin arayışında olup ateist olan da vardır,hiçbir haltı siklemediğinden ateist olmuşu da vardır. aslında gerçekten ateist olmakla gerçekten inanmak da biraz kader gibi. belki biraz aşık olmak gibi. bazen seviyorsun. nedeni çok belirgin oluyor ya da bir neden bulamıyorsun. bazen de sevmiyorsun sevmek için çokça neden bulmana rağmen ya da sevmek için hiçbir neden bulamadığın için. edit:


galatasaray real madrid'i eledikten sonra ateist diye bir şey kalmayacakdır. 1 ay daha tartışın sonra admin başlığı kapatır.


"yılın müslüman babası kızını okuldan eve erkek sınıf arkadaşıyla döndüğü için yakarak öldürdü." bu da mı gerçek islam değil?


cennete ya da cehenneme gerçekten inanan birini gördünüz mü gerçekten? ben henüz denk gelmedim.


tasavvuf felsefesi ile benzer bir anlayış içerir. müslüman biri zorlanmadan tüm budist öğretileri günlük hayatında uygulayabilir; çelişmezler.


son din olarak adlandırılmasına rağmen dünya’da en çok inananı olan din’in hristiyanlık olduğu ikilemiyle karşı karşıya kalan dünyadaki bir kısım insanların inanç sistemi.


hepsi cahil degil, hepsi kor karanlikta yasamiyor evet. lakin anlasilmasi gereken su ki, icerisindeki karanlik disarisindakiler tarafindan elestiriliyor. disaridakinin gorevi elestirmek, iceridekinin gorevi de duzeltmektir. kimse musluman kesimin cehaletini disaridan gelip duzeltmeyecek, onu duzeltecek olan da iclerinden cikacak. ha dersen ki, "yoo su hali ile mutluyuz biz, hic cehalet filan yok icimizde" eyvallah der gecerim.


"peygamber gibi" dinsiz tanıdıklarım, "şeytan gibi" hacı hoca tanıdıklarım olmasından mütevellit katılmadığım önerme. cehennem yeterince caydırıcı değil demek ki.


ilk nedeni sürekli göç ettikleri için tarımla uğraşmıyorlar. tarımla uğraşmayınca direkt ticarete atılıyorlar. ticarette dürüstler, işini iyi yapıyorlar. aile bağları çok kuvvetli bizim gibi birbirinin kuyusunu kazmıyorlar aksine birbirilerine inanılmaz sahip çıkıyorlar. evlilikler aile içinden olduğu için servet bölünmüyor. ek: dikkat ettiyseniz olduğunuz tüm kitaplardaki emanetçiler yahudidirler.


ateistlerin istanbul'da yapacağı genel kongreye isim olabilir. ateist.


ilahiyat tartışması adı altında olmayan din tartışmaları boş iştir bence. bunu bir agnostik olarak söylüyorum. tanıdık benim gibi düşünen insanların müslümanları hor görmesi hiç hoşuma gitmiyor. yobaz olan müslümanların dinsizleri hor görmesinin hoşuma gitmediği gibi. herkesin inancı kendine.


maymunculari rahatsiz eden din. şüphesiz allah katında din islam'dır. kitap verilmiş olanlar, kendilerine ilim geldikten sonra sırf, aralarındaki ihtiras ve aşırılık yüzünden ayrılığa düştüler. kim allah'ın âyetlerini inkar ederse, bilsin ki allah hesabı çok çabuk görendir. (al-i imran, 19)


bir hinduizm sitesine girip "dininizi öğrenmek istiyorum, ama çevremde yeterince inek yok, hem dininizi öğrenmek hemde öğrenince tapmak için bana 10 adet inek gönderebilir misiniz?" diye yazasım var. ama yıllar önce bmw'ye "biz trabzonda zengin bir aileydik, sonra iflas ettik, durumumuz iyi değil ama hala itibarımız yerinde, trabzonda bmw satan bir yer yok. siz bize gönderin biz size sattıkça parasını öderiz" diye yazıp google translateden almancaya çevirip bmw nin info sayfasına yazan arkadaşım var. bmw den aldığı red cevabına karşılık bana dediği "ben düşündümki belki o da bizim gibi belki sıkıntılardan gelmiştir bir kıyak yapar diye şansımı denedim ama nerden bileyim aq uşağı meğerse babadan zenginmiş" cevabından dolayı yeltenemiyorum. ya başvuru yaptığım site babadan hinduysa? bizim halimizden anlamazsa?


alakası olmayan bir başlık. din iyi olmayı zorunlu kılar. ama ateist-deist olan insanlar daha çok kendi vicdanları ile hareket ettikleri için zorunluluk dışında vicdani duyguları ile hareket ediyorlar. ayrıca kötülük yaptıkları zamanlarda da dini kullanarak üzerini dinle kapatmıyorlar.


islamın amacı, ebedi hukuk kuralları koymak değildir, ebedi ahlak kuralları koymaktır. fazlur rahman


hosgoru dinidir. ama sadece talep bazinda.


tek bir neden var. çalışkan olmaları


sadece islama karşıymış gibi algılanan tüm dinlere karşı çıkan ve görmediğine inanmayan gelmiş geçmiş en büyük felsefe gönüllüsü. aslında bu felsefe hakkında o kadar çok kelime ardı ardına dizilebilir ki insan nereden başlayacağını bilemiyor. küçüklük yıllarından başlamalı bence ki mahalle baskısından dolayı bir çok insanın yolu camiye düşer türkiye'de. bayramdır, ramazandır, oruçtur, suredir, namazdır ve en önemlisi arapçadır... evet ateistim ama hiç kimsenin din inanmasına karışmadım ama biraz olsun eleştiri yapmaya hakkımız olduğunu düşünüyorum ki uygulamaya zorlandığım dinden başlamak en güzeli. ne demiştim? mahalle baskısı... insanlarımız anlamadığı bir dilde hatta daha da ileri gidersek putlaştırmış olduğu bir dilde duyduklarına o denli bağlandılar ki benim küçüklüğümde arapça yazan her şey onlar için kutsal oldu. üç defa öpüp üç defa alnına koydu. tabiki insanlar bir başkasından gördüğünü direk uygulama alışkanlığı çıkarlar doğrultusundadır ki bir kızı namazında niyazında biri isterse bir adım öne geçmesi buna bir örnektir. küçücükken görmediğimiz tanrı ile tanıştırıldık, yaz tatilinde camiye gönderildik, anlamadığımız dilde sureler ezberlemeye zorlandık. o kadar çok düşünmüştüm ki bu durumu anlamaya bile çalışamadım; çünkü içimden gelmiyordu. sorular ardı ardına geldi. tanrı neden kendi yarattığı bir melek olan şeytanla iddiaya girer insanların yolunu çizmesi için? neden bir çok mezhep vardı hiç değişmemiş kitabın olmasına rağmen? bunlar orta okul yılları soruları daha da büyük yaşlardaki sorulara gelince insan kendine şaşıyor ben mi yanlış yapıyorum insanlar mı? bir çok dindarla tartıştım allah seni hidayete erdirsinden ileri bir kelime işitmedim; çünkü ne din kitabı okumuştu ne de dinini araştırmıştı. aslında inandığı dini putlaştırmıştı ki bunun farkına varması için putlaştırmışsın dediğimde şu cevabı aldım " biz heykele mi tapıyoruz " . garibim onu öyle algılamış. neyse tartışmalarda hiçbir noktada anlaşmaya varılamazdı ki varılamadı da zaten. yıllar yılları kovaladı bu yaşlara geldik ama düşünceler hep aynı yerde kaldı. o kadar çok yazılması gereken kelimeler var ki çok uzamasın da bu kadarı okunması yeterli benim için. sadece oturup düşünmektir bu felsefenin uygulamaya dönüşmüş hali.


maalesef "çare budizm" değildir. kendi halinde bir krallığın varisi iken varlık ve zenginlikten sıkılmış, şımarık bir bebenin milleti kandırmasıdır budizm. ferrasini satan bilge edaları ile her şeyi elinin tersiyle iten bu arkadaş (bkz: siddhartha gautama) keşke budizm'i ortaya çıkaracağına malvarlığını halka dağıtsaymış. öyle olmuş olsaydı bizim salaklar da ortada "çare budizm " diye dolaşmazlardı. budistlerin yüzde 99'u nirvana'ya ulaşamadıkları gibi, zamanlarının büyük bölümünü dünyevi başarılar peşinde koşarak geçirdi/geçiriyor. (bkz: menzil cemaati) (bkz: müslümanlar) bunlar aynı zamanda pek çok değişik tanrı'ya tapıyorlar. (bkz: hindu tanrı'ları) (bkz: bon) (bkz: şinto) bu arkadaşların da aynı müslümanlar gibi çeşitli budist mezhepleri var. bu mezhepler budizm öğretisi ile tamamen çelişen buddhaları ve buddhisatvalarından oluşan panteonlar geliştirdi. sonra da nirvana'ya ulaşmak için değil, günlük işleri için bunlardan yardım dilemeye başladı. diyeceğim o ki budizm'de de tünelin ucu bombok bir yere doğru gidiyor. onlar da "çare islam " diyor belki.


ne kadar başarılı olmalarının sebebi? dünyadaki en önemli başarı hayatta kalmaktır. bu konuda tarih boyunca pek başarılı oldukları söylenemez. bir millet için diğer bir başarı kriteri toprak sahibi olmaktır. 2 bin yıl sağda solda yanaşma gibi yaşayıp sonunda o çok değer verdikleri parayla toprak satın almaları kısmen başarı sayılabilir ama bu duygusal zeka eksikliğiyle onu da fazla uzun yaşatamayacaklar gibi duruyor.


yahudi olmak en büyük bir sebeptir.


bugün önünden geçtiğim caminin girişinde yazanlar hiç de hoşgörü içeren şeyler değildi. caminin girişinde "satıcılar ve dilenciler giremez" yazıyordu!!! ne yani satıcıların dini yok mu? cemaatle beraber cuma namazını kılmak dilencilerin de hakkı değil mi? sonra islam hoşgörü dinidir dersiniz... hoşgörü bunun neresinde?


bir dine inanmak için önce sorgulamanın şart olmadığını bilen kişidir. inanan insanların çoğunun sorgulamadan önce inandıkları hatta inandırıldıkları ortada olan bir şeydir. inananların büyük bir çoğunluğunun inandıktan sonra sorgulama adı altında yaptıkları şey inandıklarına kanıt aramaktır. görüleni yorumlamanın binbir türlü yolu vardır ancak aynı coğrafyada yaşayan insanların sorgulayıp sorgulayıp aynı doğruyu bulmalarının sebebi de yaptıkları şeyin sorgulamak değil kanıt aramak olmasıdır. insan, allahın veya her neyse onun varlığına inandırıldıktan sonra, bunu sorgulayabilmesi gerçekten yürek isteyen bir davranıştır. inananlar böyle bir fikirle ilk defa karşılaştıkları zaman bunu komik veya saçma olarak algılamaktadırlar. bu da böyle bir fikrin gerçek olabileceği ihtimalini ciddi bir biçimde göz önünde bulundurabilmelerini neredeyse imkansız kılar. sorgulama dedikleri şeyi, ateistin tanrının olmadığını neye dayanarak iddia ettiğini araştırarak yapmazlar. tanrının varlığına karşı argümanları okumaya yeltenmezler. bunun yerine inandıkları şeylere taraf olan yazıları okurlar. inançlarının sağlam olduğunu düşündükleri insanlara sorular sorarlar. hatta sorgulama dedikleri şeyi -insanın inandığı şey üstünde düşünmesini- imanın zayıflaması olarak görürler. ancak bu soruları sormaktan vaz geçtiğinde yani bu soruların doğru cevaplarını bulduğuna inandığında iman sağlamlaşmış olur. bu yüzden de inandıkları şeyi mutlak ve değişmez doğru olarak görmeleri, gerçekleri bildiklerine inanmaları normaldir. gerçekten "sorgulamak" inandığın şeyin neden doğru olduğunu aramak değildir. doğru olup olmadığını aramaktır. o yüzden inanan insanın sorgulamadan ve ateist üstüne yorum yapmadan önce tekrar düşünmesi gerekir. hatta şuradan başlayabilir :


dinin günlük hayata aşırı derece karışmakta olması... günde yerine getirilmesi gereken 5 vakit namaz, yılda 1 ay tutulması gereken oruç (1 ay boyunca hayat durur hurma yeriz) taharet temizliğinin nasıl yapılması gerektiği hakkında bile bir fikri vardır bizim din adamlarının.. mümkünse din sadece camide kilisede tapınakta vs tutulmalı bırakın üniversiteye türban kod adı altında sokulmasını, günlük hayattan yavaş yavaş camiye yönledirilmelidir. müslümanlık bu mantıkta devam ederse yok olmayla bile karşı karşıya kalabilir


acaba neden tanıdığım tüm ateistler dürüst ve tanıdığım çoğu dinciler yalancı? çünkü ateist adam dürüsttür, reaisttir, yalancısı yok denecek kadar azdır (en azından ben rastlamadım). zaten dünyada binlerce tanrı var hangisine inancacağız? hangi tanrı doğru? (hadi bunu geç) öldükten sonra yok olmayı çok mu seviyoruz da böyle olduğuna inanyoruz? hayır. ben eminimki bir cehennemin olması bile bir insan için güzeldir. en azından bir şey var. yani ben bu hayatta rahatım, istediğimi yaparım, cehennem yok ya, değil olay. olay gerçekçilik. dünyada türlü türlü din var, hatta bir dinin türlü türlü görüş ayrılıkları var. ateistler birdir.


allah onları daha çok sevip kayirdigindandir. fazla maddesel düşünmeyin. .


baska dinler ya da bilimsel teorilerin yani sira kendi dinleri hakkinda da pek bir bilgisi olmayan insanlar. hatta sunnetle beraber beyinlerinin bir kismini dahi aldiriyor olabilirler ki bu evrim teorisinin en zayif halkasi olan beyni olmayan homininlerin nasil gelistigi konusuna isik tutabilir.


yahudilerin iç istihbarat teşkilatı shin-bet ile ilgili youtube da bir belgesel var. mossad israil dışı ile ilgilenirken bunlar filistinliler ile ilgileniyorlar ve en büyük istihbarat kaynakları filistinliler. belgeselde adam şuna benzer bir cümle kuruyor (izleyeli 1 yılı geçti) "her istihbarat teşkilatı bir şekilde kendilerine sempati duyan yabancılarla işbirliği yapıp onlara iş yaptırırken biz, bize düşman adamlar ile iş ve işbirliği yapıyoruz" diye. bi filistinli lideri cep telefonu ile patlatarak öldürmüşlerdi. o cep telefonunu meğer o lidere adamın kuzeni aracılığı ile ulaştırmışlar. üstünlermidir bilemem ama çok iyiler. bunun sebebi ısrarlı vatanseverlikleri ve milliyetçiliklerinde. avrupa kökenliside, safaratı da (iber), arap kökenliside, afrikalısıda (zenci) kendi aralarında sıkıntı olsa da israil için hemfikir ve çabalıyor. vatanlarına ihanet etmiyorlar.


dünyanın her yerindeki bu arkadaşlar aralıksız bi biçimde gazze’den video paylaşıp "yapamadık, edemedik, yanınızda duramadık. ay çok üzgünüz." gibi saçma sapan videolar atıyorlar. rahatlarına aşırı düşkünler bana göre. ekran başında goygoy yapmak kolay onlar için. bir insan gerçekten kalpten üzüldüğü bir şey için nasıl reel bir aksiyon almaz ki? önünde ne durabilir. üstelik oldukça da kalabalık bir gruplar.


600-800 yılları arasında yazılıp günümüze ulaşmış antik eserlerin hiçbirinde islam ve müslüman kelimeleri geçmemektedir. bunun yerine müminler ismailoğulları, haceroğulları, saraoğulları, tayy milleti ve muhacirler olarak isimlendirilmiştir. daha ayrıntılı bilgi almak isterseniz, konu hakkında yazmış olduğum antik eserlerin yer aldığı kitabı okuyabilirsiniz.


en önemli şeyin referans olduğu iş dünyasında hep birbirlerini desteklemeleridir. twitter'da abd'ye öğrenci olarak gitmiş birinin yaptığı bir flood vardı. özetle, bir yahudi, bir yahudi öğrencinin benzinlik gibi bir yerde çalıştığını öğrense, hiç tanımasa bile alanıyla ilgili iyi bir yere geçmesini sağlar. ama bir türk, başka bir türk'e staj imkanı sağlasa mesela, benim sayemde işin halloldu der ben olmasam ne yapacaktın der, ya parasını vermez ya çok çalıştırır burnundan getirir diyordu. bu işin sırrı budur. bizde çok çalışan insanlar kelimenin tam anlamıyla harcanır, onlarda gelebileceği en iyi yere gelir.


islamda üstünlük allaha iman ettikleri için verilmiştir. gerçek hayatta ise üstün bir ırk felan değillerdir. eğer üstün ırk arıyorsak ne bakımdan üstünlükten bahsettiğimiz önemli. örnek almanlar benim için en üstün ırktır. adamların zekası mühendisliği her zaman beni etkilemiştir. bugün rusya ve amerika'nın uzay programlarını almanların teknolojisi başlatmıştır. kısaca üstün ırktan bahsedersek güzellik ve penis büyüklüğü bile bu kategoriye girebilir.


yahudilerin zengin olmasi gorece olarak yeni bir olaydir. 150 sene onceye giderseniz camondo ve rothschild ailelerinin haskoy-halicioglu civarindaki fakir/zavalli yahudi nufusu kalkindirabilmek icin verdigi cabalari gorebilirsiniz. modern asinin babasi edward jenner'in bu yola yonelmesinin sebebi, lady montagu'nun istanbul'da gordugu asilama isleminin kendi uzerinde kotu uygulanmasidir. bayan montagu zamaninda istanbul'da bu isleri fakir yahudi - ermeni kadinlari yapmakta idi. londra'da "poor east london boy did well" diye bir kalip vardir, genelde museviler icin kullanilan. bethnal green basta olmak uzere hep fakir musevi mahalleleridir bu east london bolgesi. yukarida bir arkadasin belirttigi gibi "uzun sure sehirde yasamak" tan gelen bir birikim olmustur her grupta, museviler dahil. ama bir baska etken, finans piyasasinin son 200 yildaki gorece serbestligidir, zenginligi getiren.


deist'in kim olduğunu bilmeyenler hakkınlar tonlarca yorum yapılmış , birileri ateist olmaya götü yemiyen , diğerleri demiş ucuzcu kolaycı vs.. bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olanlarla dolu sözlükte enterylerin de bunlarla dolu olması gayet normal . bir kere deizim kitabı olan bir din olmadığı gibi %100 inkara dayalı bir düşünce tarzı değildir . ateist'ler kendilerini bilimin ışığı olarak görselerde , bir deist bilir ki tanrının varlığı bilimsel olarak kanıtlanmadığı gibi yokluğu da kanıtlanmamıştır. deist ile teist arasında ki tanrıyı hayal etme biçimi de farklıdır . teist'ler tanrıyı daha ziyade zeus'a benzer güçlü , adil bir baba formunda hayal ederken deist'ler için tanrı herşey ve veya bütün evren de olabilir . temel olarak biz ateist'lerden farklı olarak rastgeleliğe değil bağlantıya inanırız. kutsal kitaplar ve peygamberlere bakış açımız da ateistlerle benzerdir ve tanrısal bir bağlantının olmadığına inanırız. bir deist aşağıdakine benzer bir soru cevap dan geçmiş olması muhtemeldir. 1) kutsal kabul edilen dinler neden arap bölgesinden çıkmıştır ? 2) budizm gibi bir öğreti de insanları iyiliğe sevk ederken neden kutsal din olamaz ? 3)sümerliler 6000 yıl önce medeniyet kurmuş olmalarına rağmen ilk kutsal din kabül edilen yahudilik neden mö 535 yılında doğmuş ve medeniyetlerin doğuşu ile arada geçen 5500 yıl boyunca tanrı medeniyetlere bir kutsal din gönderme ihtiyacı hissetmemiştir. ya da tanırının bütün zamanlara hükmedecek gücü yokmudur ? 4) dinler tanrı tarafından gönderilmiş kutsal öğretiler ise neden hala kutuplarda ve balta girmemiş yağmur ormanlarında yaşayan insanlar bu kutsal dinlerden habersiz yaşamaktadır , tanrının herkese ulaşacak gücü yok mudur ? 5) dinler gerçekten kutsalsa ve insanları doğruluğa yöneltiyorsa bugün orta doğunun ve dünyanın durumu nedir ? bunun sebebi dinlerin zaman içinde çarpıtılması ile tanrı neden dinlerin çarpıtılmasına izin vermiştir yada tanrının bu öğretileri koruyacak gücü yok mudur ? bunlar ve benzer soruları türettiğiniz zaman dinlerin insanları tanrıya bağlayan bir yol değil , onu tanrıdan ayırıp saçma sapan şeylere inanmak zorunda bırakan ve bunların sonunda maddi , manevi , politik rant aracına dönüşen kitlesel kulüpler haline dönüşmüştür. bir deist gerçek tanrıyı bulma yolunda bu kulüpler ile bağını kesmiş kişilerdir. ne ateizm'den önce ki son duraktır ne de başka bir şeydir. deistler dünyanın bu hale gelme sebebini insanların yarattığı kutsal ( kollektif )dinler olarak görür. ateist'ler ise insanın hem tanrıyı sonrasında da tanrıya dayandırarak dinlerin türetildiğine inanır ama bilinmesi gereken bir şey var ise inanç sümerlilerden önce bile vardır kimisi ateşe , kimisi güneşe kimisi öküze tapar bu belki de psikolojik olarak bir ihtiyaç yüzünden ortaya çıkmış olsa bile gerçek bir tanrının varlığı durumunda o tanrı da tam olarak bunu yapmış olması ve insanların zihninde tanrı inancı ile doğmuş olması gerekmektedir. bu teorem üzerinden bir deist'in kavgası tanrı ile değil, dünyayı bu hale getirmiş olan kollektif dinlerledir.


abartılacak bir şey yok. metafiziği inkar eden materyalist bireydir.


aynı zamanda maymun ile ortak ataya sahip olduğumuza inanıp da çamurdan yaratıldığımıza inanmayan kişidir. çok garip oysa çamur, yani çamur işte...


ateistler için türkiye'de hayatı zordur, sürekli "inançsız" diye aşağılanırlar, onlardan dindarların her hareketine karşı saygı göstermeleri istenir ama onlara hiçbir şekilde saygı gösterilmez.


yaş aldıkça dinlere olan inancım azaldı ama vicdanım aynı hatta dinden bağımsız daha insaflı, vicdanlı olduğumu düşünüyorum. kötüleşme sayılırsa " artık cenabet geziyorum."


5 vakit hoparlorden ezan dayattiginiz insanlarin sizi hor goruyor olmasi celiskili bir iddia.


yahudiler sen kazan ki ben de kazanayım kafasındadır. diğer ortadoğu insanları ise sen kaybet gerekirse ben kazanmayim ama senin kaybettiğini göreyim kafasındalardır. bunun en güncel örneği belki doktor ve hemşire maaşlarındaki durumdu. evet doktorlar fazla kazanmalı haklılar fakat çıkış noktaları hemşirelerle doktorların fazla maaş farkının olmamasıydı (ki abd'de ilk birkaç sene hemşireler doktorlardan fazla kazanır) hükumet doktor maaşına zam yerine hemşire maaşını düşürseydi yüzde yüz eminim ki doktor protestoları yarı yarıya azalacaktı.


türk olanı genelde gerizekalılarla muhattap olmak zorunda kaldığı için onların dilinden konuşmaya alışmıştır.


akliyla bildiklerini sorgulayan ve kulaktan kulaga anlatilan hikayelere degil bilimin ve yasamdaki tecrubelerin verilerini ciddiye alan insandir. ancak her insana mantik kadar vicdan da gerekir. sadece akli baz alan ateistler ben merkezci, faydaci ve umarsiz olabilir. din yok peki ahlakin temeli nedir? altin kural: "kendine yapilasini istemedigin hicbir seyi baskasina yapma" hayvanlar da baskasidir, bu yuzden ateist olan bir cok vicdanli kisi vegan olmayi da dikkate alir.


islam'a göre allah'ın sünneti sebep sonuç ilişkilerine bağlanmıştır. ancak genel olarak müslümanlar bu sebep-sonuç ilişkilerini pek de hatırlarında bulundurmayarak "geride" kalmışlardır. makyaj bozulmasın diyerek haklı olarak "ibn sina, harezmi vs. hep bizde, biz ileri medeniyetiz" gibi sözler sarfedilebilir, doğrudur ama bu, müslümanların şu anki durumlarını bağlamaz. ibadet topluluk inancı için önemli olsa da daha bir huşuyla namaz kılarak download hızı 200 kb/sn.ye vs çıkmaz, olaylar sebep sonuç ilişkileriyle haşır neşir olmayı severler. din, terakkiye pek de mani olmasa da din dışındaki alanlarla da iyi geçinmek, kıl dönmesi yaşamamak için fazlasıyla önemli.


yalan söylemez, hak yemez lakin sünnet dediğiniz sakalı bırakmayı sevap getiren bir eylem olarak görmediği için mi kötü oluyor? sosylojik araştırma yapılsın emin olun, bir dine mensup insanların çok daha fazla suç işlediği korelasyon analizi ile ispatlanır.


günlük hayatta "tokat manyağı" olmakla tehdit edilen bir grup olduğu sürece (babasından veya bir başkasından) haliyle inandığınız herhangi bir dine inanmamaya devam edecek kişidir.


sömürge yapmamaları faiz yememeleri insana insanca davranmaları (yani petrol için milyonları kıymamaları)


muhteşem bir din. alkol benim için önemli. yahudiliğe de davet edildim ama teşekkür edip reddettim. dinin konforunu reddeden ahmaklara acıyorum. arada geçiyorum diğer dinlere de. kimseye hesap vermek zorunda değilim. ayrıca bunlar özel konular. bir insana dinini, mesleğini, nereli olduğunu sormak çok büyük cahilliktir.


madem tanrı ölünce herkese ceza verecek, o zaman neden şeriatla yönetilen ülkelerde suçlulara (güya suçlu, bunlarda cinsellik bile suç çünkü) insanlar sopayla, el keserek vs. ceza veriyor? allahınız yok mu lan sizin? hani o ceza veriyordu? tanım: tanrısının sırf kendi çelişkili kitabına inanmıyor diye masum insanları yakarak öldürüp, dirilte dirilte sonsuza kadar yaktığı din. bu kadar yüce(!) bir varlığın bu kadar gereksiz nefret ve negatif enerjiye sahip olması da ayrıca gariptir(!)


" azer " kelimesi eski farsçada ateş anlamına gelir. azerbaycan ise ateşler yurdu anlamına gelir. yani azeri kavramı ayrı bir soydan gelen bir etnik grubu değil, azerbaycan bölgesinde yaşanan birini tasvir eder. biz nasıl kendimize hem anadolulu hem türk diyebiliyorsak onlar da kendilerine ham azeri hem de türk diyebilir, bunda bir sorun yoktur. tabi etnik açıdan azerbaycan türkü demek daha doğru olur.


bahsettiğim arkadaşların neredeyse hepsi eyt'den sonra beyaz yaka hayatını bırakıp köye yerleşti. instagramdan kimi ceviz, kimi salça satıyor. tahmin edeceğiniz üzere ben de onlardan salça almıyorum.


israil'e de gittim. bildiğim ortadoğu'lu araptan farkı olmayan insanlar.hatta şehirleri, evleri, dış görünüşlerini ve sürekli şark kurnazlıkları yapan potansiyel üçkağıtçılar olmalarını göz önünde bulundurursak türklere daha çok benziyorlar. kızlarının götleri çok güzel ama o ayrı konu.


neden böyle bir kamuoyu var size söyleyeyim... - yahudi olabilmeniz için yahudi bir anneden doğmuş olmanız şarttır. babanız yahudi anneniz başka bir milletten ise yahudi değilsiniz... "yahudi olunmaz, yahudi doğulur" diye bir söz var ve bu kesinlikte doğrudur. haa demek ki yahudi milleti kadına çok önem veriyor. anne öğrenirse çocuğuna da öğretir. anne cahilse çocuğu da cahil olur. islamiyette kadının neredeyse adı yok. bu sebeple müslümanlar cahil toplumlardır. kadına değer vermeyen toplumların geleceği karanlıktır. - yahudilerin inandığı tanrı, yahudi halkının özel, vip tanrısıdır. sadece yahudilerin tanrısıdır ve tevrat'ta özel olarak yahudi halkına aittir. bu sebeple yahudiler misyonerlik yapmazlar. yani musevi dinini yaymaya kalkmazlar. niye yapsınlar ki? yahudi olmayan birinin musevi dinini kabul etmesine ses etmezler ama çok tuhaf karşılarlar. sebebi yahudi bir anneden doğmamışsan, yahudi değilsin... - eski ahit'in tanrısı yahudileri diğer insanlara göre üstün bir ırk olarak yaratmıştır. kitabında bu üstün yahudi ırkına bir çok şey vaad etmiştir. anlayacağınız eski ahitin tanrısı yahudilerin özel tanrısıdır. tanrıları yahudi ırkını övüp, yüceltmiştir. buna bütün yahudiler inanır. ister koyu musevi olsun isterse ateist olsun... çalışma hayatında, yedek subay okulunda, günümüzde bir çok yahudi tanıdım. hepsinde bu kibir vardır. kendilerini diğer insanlardan üstün görürler. işte bunun sebebi de yukarıda anlattığım sebeplerdendir. çünkü yahudi doğar doğmaz bu kafasına işlenir. bugün israil devletinin % 54'ü ateist... bir kaynakta okumuştum... israil'de hiç kimse aa bu yahudi kardeşimiz ateist olmuş, hele bir dışlayalım keratayı diye düşünmezler. sebebi yahudi bir anneden doğmuşsanız, yahudisiniz... bitti... din sonradan gelir. bu sebeple tüm yahudi halkı birbirlerine kenetlenmişlerdir. ister dinli, ister koyu musevi farketmez... birbirlerini koruyup, kollarlar... üstün bir millet olduğuna inandırılan yahudiler, bu motivasyonla dünyanın her yerinde başarılı olmuşlardır. akıllıdırlar, zekidirler, çalışkandırlar, bulunduğu ortamın patronu olmadıkça rahat etmezler. sizinle çok samimi olabilirler ama asla sizi özellerine almazlar. niye?.. yahudi değilsin çünkü... özellerine sadece yahudi olan biri girebilir. bir sürü dini ritüelleri ve günleri vardır. ateist bile olsalar bu yahudi özel günlerini kutlayan bir arkadaşlarına icabet ederler. biz müslümanlarda olduğu gibi, vay kafir, vay zındık, dinden çıkmış bu vurun, müslüman değilse türk değildir, vs. gibi çarpık, zavallı bakış açısına sahip değillerdir... hülasa birbirlerine özellikle bu yy'da kenetlenmişlerdir. dünyanın her ülkesinde yaşarlar. gittikleri her yerde başarılı ve zengin olurlar... aslında işin özü birbirlerine son derece bağlıdırlar. mitolojiye göre yahudi ve araplar; birisi ishak'ın diğeri ismail'in soyundan gelmektedir. yani yahudiler ve araplar iki kardeşin soyundan gelmektedir ama günümüzde kedi ile köpek gibiler... biz türkler ne yahudilere ne de araplara soy olarak yakınız ama gel gör ki türklüğümüzü unutup araplaşmışız. asırlarca süren islam dininin türkleri yozlaştırması sonucu... velhasıl kimliğimizi unutup, kaybolmuş gitmişiz... geriye, kaçan vahdettinin dediği gibi soyu sopu belli olmayan, kimliğini unutmuş, araplaşmış, 72 milletten oluşan insan kalabalığı...


kutsal kitabında bir ruhban sınıfı tanımı olmayan (tam emin değilim gerçi) ama pratikte bal gibi de bir ruhban sınıfının olduğu din. örnek diyanet işleri başkanlığı, tarikat şeyhleri, fethullah gülen, cübbeli ahmet hoca, vs.


bütün tanrıları ve metafizik inançları reddeden felsefi bir düşünce akımıdır.


senelerimi çaldı. bırak inandığım zamanları, sorgulamaya başladığımda da ömrümden ömür aldı. öyle bir duvardıki bir iki aylık araştırma ile yıkabileceğim bir şey değildi ve ben bu sürede hep islam tarafında oldum!!! neden mi??? o duvar varya çocukluğumdan beri empoze edildiğim!!!! insan her ince detayına bakmadan yıkamıyor!!!! ingilizceniz yoksa hiç yıkamazsın çünkü türkçe kaynak yok!!!!!!!!!!!!!!!!! ve sonunda anladığım tek şey yıllarımı çöp etmekten başka bir işe yaramadı.


rahmetli babam yaklaşık 40 sene imalat sektöründeydi (şuan benim de içinde olduğum). 40 sene içinde deliliği sebebiyle çalışmadığı tip adam kalmamıştı, hacısından ayyaşına, arabından avrupalısına, çerkezinden lazına... hayatı boyunca 2 defa yahudilerle çalıştığını, ömründe onlar kadar dürüst, çalışanını kollayan, hakkını savunan, samimi ve yardımsever kişiler görmediğini anlatırdı. bakma yahudi diyince herkesin aklına "iplikçi nedim" geliyor. ticareti, tekniği ve çalışmayı bilen adam her yerde 1 numara olur. anti semitizm ittirilmiş anadolu topraklarında (bunun köklerinin türk hristiyanlarına dayandığını okumuştum) özellikle arabçı muhafazakarların korkulu rüyalarını süsleseler de tek suçları bu topraklarda sağlam cemaatleşmeleri ve parayı ele almaları. kardeşim sen çiftçilik yaparken adamlar sarrafmış, parayı elde tutmaları gayet normal. tabii bir azınlık zenginken her zaman göze ilk batan olur. tabii ki kötüleri de vardır. bir ülkede her türlü cemaatleşme, halkı için tehdittir. para ve kadrolaşma. işte nefretin ve korkunun sebebi bu


bilerek ve isteyerek herkesin ban islam diyebileceği bir dindir... ancak bunu yaptıktan sonra en geç işini bitirdikten sonra... ban christianity ve ban judaism demeyecekse karşı çıkabilirim...


baştan bir ön kabulle yüklü olduğu için cevap verilmesi de hatalı olan soru cümlesi. öncelikle yahudilerin zengin olduğunu kim nereden çıkardı? zengin yahudiler vardır ama her yahudi zengin değildir. hatta büyük çoğunluğu zengin değildir. hele top zenginler listesinde esameleri okunmaz. dünyanın en zengin 10 insanı: bu listede sadece 10. sırada yer alan larry page'in annesi yahudi, larry ellison'ın ise üvey ailesi. onun dışında hiç biri yahudi değil. ilk onda iki yarım. örneğin, osmanlı istanbulunda en yaygın iki yahudi mesleği eskicilik ve hamallıktır. tefecilik de vardır ama 8. sırada falan gelir. sadece tanzimat sonrasında müslümanlardan daha hızlı batılılaştıkları için bir birikim oluşturmuşlar. 1946 varlık vergisinde de zaten servetlerinin %90'ını kaybetmişler. avrupa için de benzeri bir durum vardır. orada dar bir elit göz önünde olduğu için "yahudiler bütün zenginlikleri topluyor" havası yaratılmıştır ama gerek almanya'da gerek polonya'da gerek diğer orta avrupa ülkelerinde yahudilerin çok büyük bir kısmı gariban kesimi oluştururdu.


gerçektir ama adamına göre uygulanır. mesela yağmurda sırılsıklam ıslanıp iki dakika durmak için camiye girildiğinde kulağınızda küpeyi gören cemaat tarafından "yağmur o kadar yağmıyor çıkabilirsin istersen" diye kibarca kovulabilirsiniz. ancak aynı cemaat başka bir camide namaz kılarken ittirseniz, sırtından atlasanız veya parmak atsanız gülüp geçebilir . yanlız olayı islamla sınırlandırmamak lazım. hiçbir dinde hoşgörü yoktur. "ille de hoşgörülü bir din istiyorum" diyorsanız kesinlikle rastafarianism seçilmeli. doğayla uyumlu, kafaların sürekli güzel olduğu, herkesin birbirine gülümsediği bir dinden daha hoşgörülüsü yoktur herhalde. (bkz: rastafarianism hoşgörü dinidir)


"bu sene iyi köpük yaptı ha" diye düşünendir.


hayatındaki boşluğu, çaresizliği ve aidiyet duygusu eksikliğini "hiçliğe" inanarak doldurmaya çalışan, bununla birlikte o boşluğu da dolduramayıp hayattan zevk alamayan insanların inandığı düşünce. ateistlerin çoğu dini konularda bir şeyler ispatlamaya çalışarak geçirirler hayatlarını. çok çaba harcayıp kafa yormalarının nedeni ise yaratıcının varlığına yeterince emin olamamalarıdır. her şeyi mantık çerçevesinde değerlendirdiğini söyleyen bu insanlar eğer mantıklı davranıp, yaratıcının yokluğu üzerine bu kadar kafa yoracaklarına, varlığı konusunda da birazcık kafa yorsalar bu kadar ızdırap yaşayacaklarını düşünmüyorum.


yokedici tanrı shivaya şükranlarını shiva linga ya bal süt vs. sürerek dile getirirler. shiva linga nin kelime anlami da shiva nin penisidir.


her zaman her durumda birlik beraberlik içinde olmalarıdır.


madem kurana göre azabı görene kadar inanmayacaklar, neden kendinizi yorup da onları dindarlaştırmaya çalışıyorsunuz? siz allahtan daha mı güçlüsünüz? kurandan daha mı iyi biliyorsunuz?


bu yaz denizde yüzerken yangında 3 gün yol gelip söndürme çalışmalarına gelmiş bir azeri itfaiyeciye denk gelmiştim. adam sürekli kendi milletini ve devletini övdü durdu, yok bizim itfaiyeciler ateşten korkuyormuş, yok bunlar her yere giriyormuş söndürüyormuş. sonra buradaki kadınlar çok açık bizde böyle olmaz falan dedi. yaşadığı yeri sordum hiç duymadığım bir şehirdi o zamana kadar, şimdi de hatırlamıyorum zaten. azerinin yobazına mı çattım, çoğunluğu bu şekilde mi düşünüyor bilemedim ama bizde böyle dostum, isteyen istediği gibi giyiniyor dedim bozuldu biraz. hala ama açık olmamaları lazım falan diyor. hay allahım. neyse teşekkür ettim o kadar yol gelip bize yardım ettikleri için, bir gün sonra da döneceklermiş iyi yolculuklar diledim.


etnik catismalarin olmadigi din. din catismalari vardir, kendinden olmayanlarla savasmak vardir.


bir insan iyiyse iyiyse iyidir kötüyse kötüdür. içki içmek zina yapmak eşcinsel olmak gibi haram kılınan şeyler kişiyi kötü bir kul yapabilir belki tanrının gözünde, ki onunda bir garantisi yok affederse onun gözünde bile kötü bir kul olmuyorsun, ama kişiyi kötü insan yapmaz. kötü insan başkalarına zarar veren, hakkını gasp eden, başkalarının kasıtlı olarak herhangi bir konuda kazanım elde etmesini engelleyen kişidir. bu kötülüklerin bir kısmı dinin yasakları ile paralel olabilir bir kısmı olmayabilir. örneğin içki içen birisi ailesinin rızkından kesip ihtiyaçlarından eksiltip içki içiyorsa bu kötü bir insandır aynı zamanda. ama eğer kimseye bir zararı olmadan içkisini içiyorsa dinen haramdır ama bu onu kötü bir insan yapmaz. yasakları dinlemediği için kötü bir kul yapabilir orası başka, ama o da başka insanların problemi değildir. dolayısıyla inançlı bir kişi de inançsız bir kişi de dünyanın rengine kanıp birilerine zarar verirse kötü insanlar olurlar. dini inançlar çok az kişiyi frenler bence. bildiğim kadarıyla iyi insanlarla inançlı insanlar arasında da pek bir korelasyon bulunmamaktadır. ben de bunu islama inanan birisi olarak söylüyorum.


türkiye'deki insanların belki %99'unun ya babası ya dedesi köylüdür. ancak bu adamların bilmem kaçıncı kuşak dedeleri bile kentlidir. şimdi bir düşünün, sizin dedenizin dedesinin dedesi kent soylu olsaydı, bugün siz ne durumda olurdunuz? benim tanıdığım tüm dedelerinin dedesi kent soylu olanlar ya robert koleji mezunu, ya amerikan koleji mezunu, ya maarif koleji mezunu iş insanları. anladın sen onu.


hintlilerin psikolojilerini bozmuş dindir. aklın a'sının bile bulunmadığı sahnelerden bunu rahatlıkla görebiliriz: saçmalık rekoru olabilir: ...


ahlak ile inanışı birbirine karıştıran kişi beyanı. herhangi bir dine mensup olmayanlar da ahlaklı olabilirler merak etme sen.


not: kaptan kusto ve sonraki deniz bilimcilerin keşfine göre, "yüzey gerilimi" adı verilen fiziksel bir kuvvet nedeniyle, komşu denizlerin sularının karışmadığı ortaya çıkmıştır. denizlerin farklı yoğunluklarından kaynaklanan yüzey gerilimi, adeta bir duvar gibi sularının birbirine karışmasını engeller. iddia ettiğin şey daha geçen yüzyılda kanıtlandı. kur'an bunu nasıl bildi ? 1- ya hu delilin nedir ? haccac derlemiş. hani kanıt? hırsızların elini mi kesin diyor ? sünni çevirilerine göre böyle konuşuyorsun. ayeti hiç incelemedin ki? aynı kelimeler yusuf nebi kıssasında da kullanılıyor. kadınlar elini kökten mi kesti yoksa ? aynı mantıkla orada bulunan kadınların hepsini elini kökten kesmiş öyle mi ? öyle değilse hırsız ile ilgili ayetteki kesme kelimesini niye öyle algılatmaya çalışıyorsun ? kelimeleri işine geldiği gibi kullanıyorsan kur'an seni böyle yolda bırakır. 2- islami kaynak dediğin birtakım insanların sözleri. işine gelen sözleri delil alıp işine gelmeyenleri niye inkar ediyorsun madem ? 3- anlattığın şeyler tamamen hurafe. ne ebubekir ne de osman ile alakalı tek bir delil yok. nerede delilin ? çoğunluk bu hikâyeye iman ediyor diye sen beynini kullandığını iddia eden sen nasıl bunu kabul ediyorsun ? çoğunluk ayın ikiye yarılıp birleştiğine de iman ediyor. onu niye inkar ediyorsun ? 4- bilimsel ifadeleri de elbette bir şekilde önemsiz saymışsın. şaşırmadım. verdiğin örnekte dahi yanılmışsın. kur'an'ın o muhteşem ayetini yermeye çalışırken rezil olmuşsun. önce et/kas değil kemikler oluşur. bu bilginle bu zamanda bunu bilmiyorken göbekli tepedeki mi bilecek ? sen ancak kendin gibilerini aldatırsın. bu utanç sana yeter


yine çok güzel biz ve onlar olarak ayrışıp bazı diğer grup mensuplarının tüm yanlışlarını o grubun hepsine mal ederek birbirimize olan nefretimizi körüklemişiz. bravo. memleket/insanlık anca böyle kurtulur zaten. aynen devam...


insan yaratılış itibariyle iyilikle donatılmış bir canlıdır. kötü olan insan fıtratını bozmuş demektir. cennet/cehennem kaygısıyla yapılan iyiliğin çok bir kıymeti olmadığı kanaatindeyim. ayette der ki: "kimler kazanacak biliyor musun, allah'ın sevgisini kaybetmekten çekinenler".. bence harika bir tarif ve yeterli..


evlilikte miras birleştirme amacı gütmeleri. eğitime kariyere çok önem vermeleri. iyi reklam yapmaları (paranın onda dokuzunu reklama ayırmaları) medyada iyi şişirilmiş ürünler. sıradan bir fındık kremasının sizi göklere çıkaracağı inancı, muadilleri gibi 3g olan ve fotoğraf çeken bir telefonun size prestij sağlayacağı hissi vermek de dahil bu reklamlara. bir de kimliklerini saklamalarıdır. bunu müslüman ve hristiyan ülkelerde yapmalarına hak veriyorum. ama kriptoluğun, omuzlarındaki yükü kaldırdığı da kesin. daha fazla bilgi için kelebek ve günaydın'ın ikinci sayfalarına bakılabilir. türkçeleştirilmeye çalışılmış komik ad ve soyad kombinleri dolu o sayfalar. bu yüzden, bu insanların siyasi açıklamaları, muhalif duruşları inandırıcı gelmiyor bana. kimliği belli yahudi samimidir ama bir sevinç erberk (isimler tamamen hayal ürünü) yusuf gürmen, ibrahim erengil sizden gibi davranıp israil'in çıkarını rahatça gözetebilir. bu ürkütücü.


sebebi ismet inönüdür. (bkz: boraltan köprüsü)


allaha , tanrıya ismi ne olursa olsun kutsal bir varlığa ihtiyacı olmayan kimse. bir arkadaşımın başından geçmiş. annesi babası kavga etmiş bu da dua etmiş bol bol ama barışmamışlar . üstüne annesi pavyona düşmüş babası da torbacılıktan içeri girmiş yine dua etmiş bizim eleman yine tık yok. neyse buna araba çarpmış kolunun birini kaybedince işinden olmuş. yine dua etmiş yine tık yok. üstüne kaza sırasında buna verilen kızılay kanı aidsli çıkmasın mı , vardır bir hayrı diye düşünmüş. bizim eleman parasız kalmış tabi. aç kalmasın diye travesti olup sokaklara düşmüş. yine dua etmeyi bırakmamış ama. tabi aidsten ölmüş bu eleman tanrının karşısına çıkmış. tanrı buna " kulum seni bir şahsen sikmediğim kalmıştı onu da bugüne sakladım " demiş. vardır bir hayrı tanrım nasipse kaderde yazılmışsa o da olur demiş bizim eleman. tanrıda " alın şunu gözümün önünden , ben böyle mal bir adam görmedim , ateist olsa yeminlen ellemeyeceğim yahu nasıl yaratmışım bu kadar mal bu adamı" diye meleklerine söylenmiş. inanmayan el tabibi göt habibinin 783 yılında yazılan ki çoğu din kurumları tarafından kesin güvenilir gözle bakılan el yazması kitabına bakabilir.aynen bu olay orada anlatılır.


zina yapmak gibi, dinden dönmek gibi, sadece bu eylemde bulunan kişileri ilgilendiren, (başka) kimseye bir zararı olmayan "günahların" insanlar tarafından cezalandırılmasını emreden din. "ateistlerin islamla ne sorunu var?" diyenlerin iki dakikalarını ayırıp bunun üzerine düşünmelerini istiyorum. insan haklarını çiğneyen, insanlık onuru ile bağdaşmayan, dünyayı daha adaletsiz, korku ve şiddet dolu bir yer haline getiren her türlü öğretiye düşmanım, evet. bir insan başka kimseye zarar vermeden, kimsenin özgürlüğünü kısıtlamadan, hayatına kastetmeden, kendi hayatı ile ilgili, kendi hayatını sonlandırmak da dahil, istediği her şeyi yapabilmeli, her kararı özgürce verebilmelidir. evli ve çocuklu olan komşum, karısını başka bir kadınla aldatıyor olsun. bunu tasvip etmemekle birlikte, bunun bana bir zararı olmadığı apaçıkken, neden bu adamın 100 sopa darbesi ile, recm ile, ya da şiddet içeren herhangi bir yolla cezalandırılmasını isteyeyim? cezasını zaten vicdanı ona verecektir, evliliğini ve çocuklarının vesayetini de kaybedecektir zaten. komşum evli ve çocuklu değil de bekar bir adam ya da kadın olup, hergün evine başka bir kadın ya da adam getirirse getirsin, bana ne? kendi evinin sınırları içerisinde istediğini yapsın. bana ne zararı var? beni ne ilgilendirir? nasıl bir zihniyet bu insanlara, başka insanların ceza vermesini emreder? komşum ya da arkadaşım dinden dönsün, dine tekrar girsin, dinden tekrar çıksın... ba-na-ne? kime ne? neden zerre kadar umrumda olsun? hadi değer verdiğim birisi diye dini seçimini umursadım diyelim, neden bu insana ceza verilmesini isteyelim? bana ne zararı var? şeriat yasaları ile yönetilmeyen bir ülkede yaşıyor olmamız bu hükümlerin var olmadığı anlamına gelmiyor. gözümüzü kapattık diye hiçbir şey yok olmuyor. işte bu insanların, durumla alakasız diğer insanlar tarafından, hem de şiddet ile cezalandırılmasını emreden bütün öğretilerle savaşılması gerektiğini düşünüyorum. aksini düşünenler, "insan hakları", "insanlık onuru" sözlerini nasıl ağızlarına alabiliyorlar şaşıyorum. (bkz: )


sen önce amin kelimesini kullandığında hangi mısır tanrısına şükrettiğini öğren.


türlü türlüsü vardır. kısaca şöyle sınıflandırabiliriz : - agresifler : "madem kötü, neden şeytanı yarattın?", "madem herşeyi biliyorsun beni yaratırken sonumun ne olacağını bilmedin mi?","madem varsın neden dünyanın böyle bir yer olmasına izin veriyorsun?" .... "neden, neden, neden...." sorularını sormadan duramaz, düşünür, taşınır yarım yamalak cevaplar bulur, bulmaz; ama yukarıdan bir ses "çünkü..." diye cevap vermedikçe huzura eremezler. nitekim bir ses de cevap vermez. agresifler allah'a kızgındırlar, yani temelde allah'ın varlığına inanırlar, ama kızgın oldukları için bir nevi küskündürler ve küs oldukları için yok sayarlar. bu gruptaki ateistler şiddetli bir deprem olduğunda kelime-i şehadet getirirler. - bilimseller : evrenin geçmişinde ve şimdisinde henüz cevabı bilinmeyen sayısız soru olduğunu kabul ederler. tüm bunların bir gün elbet insan tarafından bilim aracılığıyla açıklanacağına inanırlar. allahın varlığı henüz bilimsel olarak ispatlanamamıştır, yani bilinmeyendir. bilimsel bir gerçek olmadığı için allaha inanmazlar. ilk cümle çok uzak değil, hatırlayalım; evrende bilim tarafından açıklanamayan gerçeklerin var olduğunu, yani henüz bilimin bilemediği bir şeylerin olduğunu kabul ederler. ancak bilimin henüz bilemediği, çözemediği, ispatlayamadığı sorulardan birinin allahın varlığı olabileceğini düşünemezler. önceden verilen bir örneğe atıf yaparak açıklayacak olursak ; 5.yy da elektrik fizik ötesi bir konu iken günümüzde her yer ampulle aydınlanmaktadır. bu da 21.yy da allah fizik ötesi bir konu iken 21.yy sonrasında varlığının bilimsel olarak ispatlanması ihtimali olduğu anlamına gelir. bu gruba giren ateist, bu örneğe göre, 5.yy da elektriğin varlığına inanmayan insanla eşdeğerdir. bilim henüz ampulü bile bulamamıştır, ve 5.yy 'ın bilime inanan insanı da bilimden başka gerçek kabul etmemekte ve elektrik yoktur demektedir. - rasyonel tabiatlı ateistler : araştırmış, soruşturmuş, belki inanmak istemiş ancak inanamamışlardır. tercihleri gereği değil, karakterleri gereği rasyonel düşünürler ve kalpleri akıllarının almadığına inanmayı reddeder. bu insanları ilk 2 gruptan ayıran en belirgin özellik, inanan insanlara kibirle değil, gıpta ile bakmalarıdır. akıllarıyla dolduramadıkları boşluğu hep hissettikleri için hiç kimsenin inancını incitmek veya kimseyi inanmamaya ikna etmek istemezler. bu manevi boşluğu erdemli bir insan olma çabası ve vicdanları ile doldurmaya çalışır ve kendilerini insanlara faydalı işlere adarlar. sonrasını ise allah bilir...


zırva olan ifadedir. türkiye'de dini inanç sahiplerinin çoğu kendi inançlarından habersiz insanlardır. onların hor görülecek bir yanı yok, çoğuna acımakla beraber onların da kurtulmasını ümit ederiz. bu gibi insanlar dinde köleliğin olduğunu, kadın'ın ikinci sınıf insan olduğunu, bilimle uzaktan yakından alakası olmayan binbir türlü uydurmanın olduğunu bilmez. sorsan müslümanım der, karşısındaki erkeğin sınırsız cariye hakkından bahsedince şaşırıp kalır, tövbe istiğfar çeker. bir kısmı insan var ki, kendi inançları gereği etrafa şekil vermeye çalışan, onlar ağacın dibine dökülmüş ispirto gibidir, döküldüğü ağacı da çevresini de kurutur. yalnızca kendi görüşünde olanın yaşamaya hakkı vardır, gerisi düşmanıdır. hukuk, kural tanımaz, çünkü bin yıldan fazla zaman önce biri çıkıp bir şeyler emretmiştir. böyle bir coğrafyada kanunların öngördüğü şekilde, kimsenin inancına engel olmadan ancak kendi yaşamına bazı mitolojik varlıklar buyurdu diye müdahale edilmesine de izin vermeden yaşamaya çalışan insanlardır başlıkta bahsi geçenler. her türlü hakaret bu insanlara revadır ancak mağdur olan ve edebiyatını yapan hep inananlardır. ayrıca işin şöyle bir boyutu da vardır, nasıl ki bir yahudiye nazileri hor görüyorsun, onların düşüncesine katılmasan da saygı duy demek abes olacaksa, mürtedin, yani dinden çıkanın öldürülmesinin salık verildiği bir inanca bir ateistten veya deistten saygı bekleme aynı derecede abestir. şahitliği yarım kabul edilen, kocasına çok eş imkanı tanınan, mirasa eşit ortak olamayan kadından saygı beklemek abestir. hemcinsini seviyor diye lanet edilen, saygı duyulmasını bir yana, yüksekten mi atılmalı yoksa yakılmalı mı diye fıkıhtaki öldürülme yöntemi tartışılan eşcinsellerden saygı beklemek abestir. bu örnekler uzar gider. biz yine de sadece inanç sahibi diye kimseyi hor göremeyiz, dini eleştirmek başka, mensuplarını değerlendirmek başka. atatürk sayesinde bu ülkenin yönetim biçimi ve kanunları hepimizin huzurlu yaşaması için yeter. birbirimize yaşam biçimi dayatmayalım yeter.


doğru bir genelleme olsa da uygulamada sıkıntılar vardır. ama bu da tamamen bireyle alakalıdır. her ibadeti yapıp oyy nasıl müslümanım öyle böyle değil en müslümanı benim havasında gezinip çocuk istismarına adı karışan ama buna rağmen kızına tecavüz edilse ya onu tecavüzcüsüyle evlendirecek ya da derdini anlatmasına bile izin vermeden öldürecek / öldürtecek onlarca erkek var en basiti ülkemizde. şimdi onun suçu yüzünden beni ve dinimi yaftalamak neden? benim şehrimde insanlar yemek yiyerek, su içerek yürüyor, restoranlar, kafeler tıklım tıklım dolu. kadınlar istediği gibi giyiniyor, sigara içmek isteyeni yakıyor sigarasını bir allahın kulu da gıkını çıkarmıyor. oruç tutsun tutmasın. o tutuyorsa kendisine, ben tutmuyorsam kendime. e islam dinin söylediği de bu. sana kutsal kitapta orucunu tut tutmayana da kafa göz dal filan demiyor. bunu yapan olunca islam hoşgörü dini değildir hede hödösü. yapmayın allah aşkına. adam manyaksa bizim suçumuz ne? dinin suçu ne?


din olgusu tamamen bana karanlığı çağrıştırıyor islam ise zifiri karanlığı


islam'ı algılama sorunu yaşayan sözde müslümanların uygulamaya geçiremedikleri gerçek bir sözdür.


dindar olmaları. tıpkı senelerce kilisenin esareti altında kalan hristiyan ülkelerinin, rönesans ve reformdan önceki halleri gibi.


hayvan ve insan doğrayarak sevap point kazanmaya çalışan toplumların kendilerini tanımlamak için kullandıkları sıfat. dinlerin tamamı kan ve ölümle besleniyor, ona diyecek sözüm yok. lakin beni en çok sinirlendiren müslümanların biz herkesten farklıyız triplerine girmeleri. hıristiyanlık çok saçmaymış, yahudiler çok vahşiymiş. müslümler öyle mi? canlarım. kan döküyorlar ama hele bir sor niye. allah rızası kazanmaya çalışıyor garibanlar. hep allah'ın suçu yani. öyle bir allah ki merhameti anlatıla anlatıla bitirilemiyor. bir bakıyorsun o merhametin m'si yok müslümlerde. neden böylesiniz diye sorsan allah'ı refere ediyor müslüm. allah böyle buyurdu. eh o zaman allah kötü? yok allah iyi. sen kötüsün? hayır ben de iyiyim. he amk bi kötü zavallı koyunlar ve danalar. gerçek islam bu değil, gerçek allah o değil. bi öğrenemedik gerçekleri. ben tek bir gerçek görüyorum an itibariyle o da her yer oluk oluk kan.


akraba evliliği. bana kalırsa hepsinin zihinsel problemleri var. aralarından çok zeki insanların çıkması da bunun ispatı. zira dahi olmak zihinsel bir özürdür. zeki olanları parayı götürüyor aptallara da onlar bakıyor


yahudilerde nesiller arası el veren bir zanaatkarlık var çünkü. adamlarda kaliteli işçilik var. o yüzden sürgüne de gitseler sahip oldukları bilgi ve değeri gittikleri yerde pratiğe dökerek sıfırdan yükselip birkaç nesle piyasada isim yapabiliyorlar.


bilinçli bir tercih olduğunu düşünmediğim olma hali. yanlış anlaşılmasın; bir ateist bilinçsizce, bilmeden etmeden ateizmin sularına girer demek istemiyorum. çoğu zaman aksidir, epeyce bir kafa patlattıktan sonra varılır bu noktaya. ve bir bakmışsın senin o an düşündüğün ve hissettiğin bu olguya ateizm deniyor, sana da ateist. benim tecrübem böyle.


bu lafla ilgili en güzel, bu konuyu en iyi özetleyen şey, birkaç entry üstte verilmiş: "kargaşa çıkacağını bildiğin yerde huzurun sağlanması için sükut etmek çok mu zor senin için?" kargaşa neden çıkacak sayın abicim? eğer senin dinin benim öldürülmemi emrediyorsa ve bunu destekleyecek birçok şeyi ortaya çıktığı andan beri hiç aksatmadan gerçekleştirmeyi başarabilmişse, evet, sükut etmek zordur benim için. senin dinin veya o dinin herhangi bir inananı bana "sükut etmemi" söylüyorsa, sükut etmek zordur benim için. neden, biliyor musun? bir şeyin senin için kutsal olup olmaması benim zerre kadar umrumda değil. bak, ne demiş stephen fry: " "


aksine tanrıyla olan hukukunu yanlış din algılarına bağlamayan kişi. tanrı kavramının yaratılma sebebi, ilk çağlardan bu yana, insanoğlunun "kendini güvende hissetme arzusu"dur. insanoğlu bilemediği, anlamlandıramadığı, çözemediği olayları tanrılara atfedip, kendini hem daha fazla bilme zorunluluğundan kurtarmış hem de kutsala tapmanın dayanılmaz rahatlığına erişmiştir. din kavramı da, zaten, tam bu noktada peyda olmuş; insanın karmaşık içsel yolculuğunun imdadına yetişmiştir. kısacası ateist, tüm bilimsel gerçekler bir yana, ruhani olarak kendinden üstün bir güce ihtiyaç duymayan insandır. sorgulayan, anlamaya çalışan, hayatı tinsel temellere oturtan insandır.


islamı yaymak, muhafaza etmek, savunmak, tanıtmak vb. adına şu toplumda neler neler dönerken kendi inançları (bak inanç diyorum elbette bu da bir inanç diğer her dini inanç gibi) uğruna aynı şeyi yaptıkları zaman 'islam ile uğraşmak' ile eleştirilen gariban bir güruh. çeşmeden şarap akan yeri meyhaneye benzetince hakaret etmiş olur. ömer hayyam dizesi paylaşınca kerhanede doğmuş olur. inancı her zaman deklare etmek yüceltilen, en baştacı edilen insanların özelliği olurken inançsızlığı deklare etmek suç olur. şu kadar baskıya mağruz bırakıldığında şakirde ve hatta dine karşı tahammülsüzlüğü fazlasıyla hak eden arkadaşımdır ateist. sanki bu ülkede ateist olduğunu deklare edince toplum seni çok benimsiyormuş, sokakta herkes selam veriyormuş, üniversiteye rektör atanabiliyormuşsun, milletvekili olabiliyormuşsun da biz de çıkar yüzünden ateist oluyormuşsuz da bunu da insanların gözüne sokuyormuşuz safi ego tatmininden dolayı. ateistlerin oransal olarak çok olduğu ülkelerin insani gelişmişlik endeksi, mutluluk endeksi vb yüksekliklerinden tut, the problem of evil a kadar bir yaratıcıya inanmanın neden yanlış bir tercih olduğunu savunacak yüzlerce argüman bulunur bulunmasına da, daha bunu savunamadan kendi inancımı göz önüne sokmayla suçlanıyorsam yarrağı yemişiz abi. stv'nin belgesel dublajında koalanın varlığını allahın hikmetine bağladığı yerde ben inançsızlığımı savunamıyorsam siktirip gidip bi köşede öleyim en iyisi.


okumak isteyenler için, islam hakkında yıllar önce yazdığım bir entry;


dönem dönem romalıların, hristiyanların, çinlilerin geri kalma sebeplerinden pek farklı değildir: güç (politik, askeri, ekonomik, bilimsel vs.) ilelebet sürdürülebilir bir iyelik değildir.


bir iki kelam edeyim yeri gelmişken. önce her "mantıklı" insan gibi üzerine eleştiri getireceğimiz metni alıntılayalım: --- spoiler --- 1. ateist olan herkesin bilimden anlama ya da "bilimi rehber edinme" gibi bir durumu yok. ben bilim sayesinde gözlerimi açtım ama eşim hiç bilime ihtiyaç duymadan açtı ve rehberi de bilim falan değil. götümüzden element uydurmayalım. 2. hiçbir ateist "ben teistlerden daha bilimsel düşünüyorum çünkü atayızım" demez. ha, şöyle bir argüman olabilir; "ben, teistlerden daha çok sorgulayabilirim çünkü onların sorgulaması yasak olan şeyler var." eh, var. sen işe sorgusuz sualsiz ve kanıtsız imanla başlarken biz sorgulayarak başlıyoruz. --- spoiler --- şimdi burada "aklı başında" her insanın gözlemleyebileceği üzere babalar gibi genellemelerle karşı karşıyayız. "dır"lı "dur"lu ifadeler havalarda uçuşmuş. hani dersin mesela, "zorunda değildir" ya da "böyle bir genelleme yapılamaz" filan. yok. peki ne var? "ateistler tek bir..." he? yok ya. o başkadı yahu . peki olay ne? durum gerçekten bu mudur? bu yargılar doğru mudur? burada, bu ortamda bile, yukarıdaki arama alanına atei* bil* yazın bakalım ne çıkacak. girdi sayısına göre başlıkları histograma oturtun ve dağılımda en yukarıda diğerlerinden bir miktar ayrılan başlıkları teker teker içeriğe göre istatistiksel olarak ayrıştırın, bakalım ne çıkacak. ne çıkacak yahu? tabii ki "ateist olan herkesin bilimden anlama ya da 'bilimi rehber edinme' gibi bir durumu yok." "hiçbir ateist "ben teistlerden daha bilimsel düşünüyorum çünkü atayızım" demez." aynen kanka aynen. yersen. yediği yere kadar. bakın burada bile diyorum çünkü bu fenomen burası ile sınırlı değil. zira ateistlerin çok çok büyük bir kısmı, "sorgulayabildiklerinden" kendisini tanrı inancına sahip kişilerden daha "bilgili" bir noktaya oturtuyor, ve bunu da bilimsel bir bakış açısına sahip olmalarına bağlıyor. sorgulama ile bilimsellik ilişkilendirliyor tersten. aynı psikoloji ile debedeki girdide denilmiş ki "sen işe sorgusuz sualsiz ve kanıtsız imanla başlarken biz sorgulayarak başlıyoruz." nereden biliyorsun? nereden biliyorsun yahu? böyle bir cehalet olabilir mi? eğer öyle olsa zaten, medeniyeti ortaçağdan geçerken ihtida yolu ile en çok geçiş yapılan din niye hala islam olsun. hem de her yerden. hee pardon ateizm vardı ama o din değildi değil mi... hem zaten iman demek seçim demektir. seçim ise sorgulamadan yapılamaz. o yüzden tahkiki iman diye bir şey vardır ve çok ama çok kıymetlidir. siz, kendinizi genelleyerek dahi nasıl bir dar bakış açısına düştüğünüzü gösterirken, siz sadece kendinizi sorgulayanlar olarak görme gafleti ve bilinçsizliği içerisinde iken bilmezsiniz ki her insan, kendince sorgular, düşünür. her insan sizin gibidir de bunu dahi bilmezsiniz (ve aslında iyi düşünebilseniz debeye giren girdideki yaklaşımınız da buna çıkıyor ve muhteşem bir tezat oluşturuyor ama bunu anlayacak adam yok burada). o yüzden zaten bu haldesiniz ve o yüzden gerçekten, berbat bir üslupla saçma sapan genellemelerle cehaletin en güzel örneklerini bunca yıl, tüm bunlar burada dahi konuşulduğu halde ortaya koyuyorsunuz. yeni bir şey, asla söylemiyor, aynı yüzeysel ve cahilce şeyleri kukumav kuşu gibi tekrar ediyorsunuz. sorguladınızı iddia ediyorsunuz ama işine geldiği zaman işine gelen bilgiyi istediği gibi kullanmak ve bu çelişkiyi görmeden ya bilerek ve isteyerek görmeyerek "yoluna devam" etmekten yaptığınız başka bir insafsızlık yok. aynı burada şimdi "bilimsellik" ile ilgili yıllardır yediğiniz herzeleri inkar ettiğiniz gibi evrimde maymun ve insanların yeri hususunda da ettiğiniz çarkı kimse unutmuş değil: (bkz: ). alın size ne kadar iyi sorgulayarak "bu yerlere" geldiğinizi gösteren bir örnek daha: (bkz: ). ve tabii tüm bunları görünce iyice anladık ki ateizm bir inanç değildir. aynen kanka aynen. yersen. yediği yere kadar. ateizm demek, insafsızlık demektir. insaf, vicdanın ölçüsüdür. o olmayınca ortaya da şu (bkz: ) çıkacaktır (burada ve alıntılanan diğer girdilerde görüldüğü üzere, çıkmıştır da). bir iki amme hizmeti ile bitirelim: --- spoiler --- 4. "bilim aracılığıyla allah’ı bulan" müslüman ya da herhangi bir dine mensup babayiğit varsa hazırlasın tezini ve nobel fizik ödülü'nün üstüne şaibesiz bir şekilde konuversin. tekrar söyleyeyim, götümüzden element uydurmayalım. --- spoiler --- şu (bkz: expelled) başlıktaki tartışmaları, oku, sonra yine oku, sonra yine oku. o zaman belki bu yazdıklarının ne kadar cahilce ve basit olduğunu anlarsın. bir tarafından bir şeyleri kimin uydurduğunu da. kişi kendinden bilirin en büyük abideleri sizlersiniz (beni de kendinize benzettiniz genellemelerle, helal olsun vallahi). bonus (bkz: ). hadi ikinci dereceden amme hizmeti devam etsin: ---spoiler --- lakin daha önemlisi şu, dine göre, inanca göre, iman denen durumun ortaya çıkabilmesi için zaten tüm yaradılış, tüm varlık, birtakım rasyonel sebepler dairesinde ortaya çıkmak zorundadır. var olanı açıklamak için metafizik devreye giremez. dolayısı ile tanrı'nın varlığı ispat edilemez olmak zorundadır (dolayısı ile sizin burada romantizme son çıkışta direksiyonu o tarafa kırma kolaylığına girmeden önce sezdikleriniz tamamen doğru ve haktır. fakat bu uzun bir mesele... anlayacak adam lazım ama hey hat...). dolayısı ile asıl eğer tanrı var ise pek çok islam aliminin meydana gelişini norm gördüğü, dolayısı ile (size belki şaşırtıcı gelebilir ama) islam tarihinde dini bir itiraza genel anlamda maruz kalmamış evrim (evrim teorileri demiyoruz bakın) gibi süreçler üzerinden varlığın nasılı ortaya koyulmak zorundadır. eğer birisi çıkıp bilimsel bir çalışma sonucunda tanrı'nın varlığını ispat ettiğini iddia ediyorsa ya kendisi şarlatandır ya da tanrı gerçekten yoktur. ---spoiler --- --- spoiler --- 5. tanrı'nın kendine inanmayanlara öfkelenme sebebini ateistlerin aklını kullanmamasına bağlayan insan, kendisine daha düşünmeyi bile bilmediği bir yaşta hiç sorgulamaması gereken bir din öğretilen ve bir daha da bunu hiç düşünmeyen bir insan. ironinin derinliğini görebiliyorsunuzdur umarım. --- spoiler --- şuradan (bkz: ) baştan al. asıl ironiyi o zaman hep beraber müşahade etme şansımız olur. belki. --- spoiler --- 6. "gerçek, gün gibi ortada" olsaydı dünyada 10000 din değil, tek bir din olurdu. hatta ve hatta farklı dinleri geçtim, seninle aynı mezhepten olan birinin dininden anladığıyla senin anladığın farklı olmazdı. --- spoiler --- paralize oldum bunu okuyunca. bu kafa yıllar içerisinde bir adım ileri gitmez, en basit bir şeyi dahi öğrenemez mi ya hu... al oku: (bkz: ) buna bağlı olarak da dünyada çok fazla sayıda din olmasının islam inanç sistemi ile uyumlu olduğu çıkarımını yapabilecek kadar sorgulamada bulunabilecek yetilere sahip olacağınızı ümit etmek çok mu olur bilemiyorum. peki biz neye göre inanıyoruz? (bkz: ). hepiniz sağlıcakla kalın. bundan daha aydınlık bir sabaha uyanın.