text: Een Nederlands kookboek over de Duitse vegetarische keuken, geschreven door twee enthousiaste zussen die twee benen op Nederlandse bodem en twee op Duitse moezelgrond hebben. Als Nederlander die al jaren in Duitsland woont, was ik natuurlijk nieuwsgierig: hoe Duits zijn de recepten in dit boek en op welke punten denken de dames dat de Duitse keuken anders is dan de Nederlandse keuken?
  Om met de deur in huis te vallen: wie op zoek is naar traditionele Duitse recepten, komt met dit boek slechts ten dele aan zijn trekken. Naast een beperkt aantal klassiekers - zoals Obatzda, Frankfurter grüne Soße mit Ei en Zwiebelkuchen - hebben de auteurs - net als in hun vorige boek - grotendeels gekozen voor 'moderne' Duitse recepten en hebben daarbij klaarblijkelijk ook inspiratie gezocht bij populaire Duitstalige receptensites, zoals Chefkoch en Kochbar. Het resultaat is een boek met naast traditionele recepten ook veel originele recepten, zoals bijvoorbeeld pasta met bietjes-mierikswortelpuree en maanzaad of Spätzle met hazelnoten en peterselie.
  De zussen Thomas hebben gelijk: de moderne Duitse keuken heeft veel meer te bieden dan zuurkool, bier en brood - ook op vegetarisch gebied, getuige bijvoorbeeld 'Vegetarisch mit Leidenschaft', met inspirerende, maar vaak wel bewerkelijke recepten van tv-kok Andi Schweiger. De recente klassieker 'Deutschland vegetarisch' is een dik boek vol toegankelijke, 'von Natur aus' vegetarische recepten uit alle Duitse windstreken. En de gemiddelde Duitser kookt natuurlijk ook regelmatig Italiaans, Indiaas of Mexicaans. Koch! probeert de Duitse keuken anno nu, met al deze invloeden, in 140 pagina's te vangen met recepten die voor relatieve buitenstaanders uit het buurland Nederland 'typisch Duits', maar wel eenvoudig te maken zijn.
  De recepten zijn opgedeeld in de hoofdstukken 'Happs' (voorgerechten), 'Knackfrisch' (salades), 'Süppchen' (soep), 'Jetzt aber!' (hoofdgerechten) en 'Wer süß ist...' (desserts) en elk gerecht heeft een Duitse titel met een Nederlandse vertaling. Van de voorgerechten zijn de Aufstriche (broodsmeersels) wellicht het meest geslaagd: een zeer maakbare Obatzda, een vrij Duitse wortel-kummelpuree, maar ook een modernere, niet erg Duitse, avocado-daslookcrème. Het recept voor Flammkuchen vind ik weer iets te basic en de linzen-courgetteballetjes (met rode linzen) hadden in elk willekeurig vegetarisch kookboek kunnen staan. Van de hoofdgerechten vind ik de Frankfurter kruidensaus met eieren het interessantst: er zijn vele recepten hiervoor in omloop en dit recept is tegelijkertijd vrij authentiek en simpel. De gort-cantharellenrisotto zou zomaar een traditioneel herfstachtig recept kunnen zijn of zijn geweest. De volkorenspaghetti met Löwenzahn (paardenbloem) daarentegen lijkt me een wat ongelukkige keuze na een zoektocht op het web, en wat er nu Duits is aan gepofte zoete aardappel met chili en nepfeta is mij een raadsel.
  De meer traditionele recepten komen voornamelijk uit Zuid-Duitsland, of zelfs Zwitserland. Zo had in plaats van de Zwitserse Rösti wat mij betreft misschien de Noord-Duitse tegenhanger, Kartoffelpuffer, in het boek mogen staan. Het typisch Noord-Duitse zeemansgerecht Labskaus of het Rijnlandse Himmel und Erde (vergelijkbaar met hete bliksem) zouden de verzameling net wat completer hebben gemaakt. Aan de andere kant is het ook gewoon zo dat 'Ausländer' de Duitse keuken vooral met Beierse gerechten associëren, dus de keuze is eigenlijk helemaal zo gek nog niet.
  In het midden van het boek staat een aantal 'typisch Duitse' ingrediënten en producten. Ontegenzeggelijk is Bärlauch (daslook), dat in Duitsland in het wild geplukt kan en mag worden (in Nederland is daslook wettelijk beschermd), erg 'Duits'. Ook Meerrettich (mierikswortel) wordt in Duitsland duidelijk meer gebruikt dan in Nederland. Maar alhoewel Mohnkuchen in Duitsland graag wordt gegeten, is Mohn (maanzaad) in de Duitse keuken minder alomtegenwoordig dan de auteurs willen doen geloven. Palmkool is - net als in Nederland - steeds beter te verkrijgen, maar ook aldaar nog net zo 'vergeten' als in Nederland. Hirtenkäse is mijns inziens geen Duitse variant van feta, maar gewoon een supermarktnepfeta, zoals je die ook in Nederland kunt krijgen. Desondanks illustreert de sectie wel een aantal accentverschillen tussen de Nederlandse en Duitse keuken.
  Het boek is in vierkante vorm als paperback op stevig papier gedrukt, met een retro-look die wordt versterkt door allerlei (niet storende) gedrukte kriebels op de recyclingpapierkleurige pagina's. De opmaak en het kleurgebruik zijn rustig en aantrekkelijk en de foto's aangenaam alledaags, zonder onnodige opsmuk. Een paar gerechten zijn iets minder appetijtelijk gefotografeerd: mijn Duitse partner zou de suikeramandelen onmiddelijk hebben teruggestuurd en ook het speltknäckebrod doet ons het water niet in de mond lopen. Erg jammer is dat in het recept voor yoghurtpuddinkjes gelatine wordt gebruikt, een kleine vegetarische doodzonde.
  Kort samengevat: "Koch! Vegetarisch" is zeker geen slecht kookboek. Het biedt absoluut een groot aantal interessante, goed maakbare recepten, die een welkome afwisseling zijn voor de vegetarische kookboeken die op Angelsaksische leest geschoeid zijn. Het boek is echter geen introductie tot de traditionele Duitse keuken.
  Koch! Vegetarisch - De Duitse vegetarische keuken - Marijne & Liesbeth Thomas
  prijs: € 17,95
  Zachte kaft | 144 Pagina's | Uitgeverij Forte Culinair
  Meer vegetarische kookboeken!
  - Het Vegatopia Kookboek
  - Het nieuwe Vegalicious - Alice Hart
  - Vlees Noch Vis - Estée Strooker
  - Forest Feast Kookboek voor kids
  - De Hippe Vegetariër - Isabel Boerdam
  - Love & Lemons - Jeanine Donofrio & Jack Mathews
  - Easy Curry Vegetarisch - Madhur Jaffrey
  - The Green Kitchen & The Green Kitchen Travels - David Frenkiel & Luise Vindahl
  - Groente uit Zee - Lisette Kreischer
  - Vegarabia - Greg & Lucy Malouf