Đột quỵ não: cách sơ cứu tại nhà và những sai lầm thường gặp

Đột quỵ não (còn gọi là Tai biến mạch máu não) rất nguy hiểm, để lại những di chứn nặng nề. Bệnh nhân cần được đi cấp cứu ngay nếu xảy ra tình trạng đột quỵ.
Bài này chúng tôi tổng hợp những thông tin hữu ích về bệnh đột quỵ não, để cung cấp cho bệnh nhân và người nhà tham khảo về căn bệnh này, những nguy cơ, cách phòng ngừa và cách sơ cứu tại nhà.
Khi phát hiện người bị đột quỵ, nên gọi cấp cứu song song với việc tiến hành sơ cứu cho bệnh nhân.
Đột quỵ là gì?
Đột quỵ não hay còn gọi là Tai biến mạch máu não là một bệnh khởi phát đột ngột cấp tính, có các triệu chứng thần kinh khu trú, tồn tại trên 24 giờ hoặc tử vong trước 24 giờ.
Đột quỵ xảy ra khi cung cấp máu cho một phần của bộ não bị gián đoạn hoặc bị giảm, làm mất oxy và dinh dưỡng cho mô não. Trong vòng vài phút, các tế bào não bắt đầu chết.
Có hai thể cơ bản: chảy máu não và nhồi máu não
Đột quỵ là một cấp cứu y tế nên cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất hoặc cơ sở chuyên khoa để được cấp cứu nhanh nhất có thể.
Các triệu chứng đột quỵ (dấu hiệu đột quỵ)
Rối loạn ý thức, mê man
Méo miệng
Liệt nửa người
Tay bị tê mỏi, khó cử động, khó thao tác
Đột ngột nhìn không rõ, thị lực giảm dần
Nói ngọng bất thường, môi lưỡi bị tê cứng, miệng mở khó
Rối loạn trí nhớ, không nhận thức được, tai ù
Đột ngột tê cứng ở mặt, tay, chân
Tê cứng nửa người
Đau đầu dữ dội
Cảm thấy buồn nôn
Cảm thấy tức ngực và khó thở
Cách sơ cứu người bị đột quỵ
Lưu ý 3 dấu hiệu đột quỵ
Thứ nhất, người bệnh đột ngột hôn mê, tê bì tay chân, mất ý thức, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội.
Thứ hai, bệnh nhân đột ngột nói khó hoặc không nói được, mồm méo.
Thứ ba, đột ngột mất hoặc giảm thị lực 1 trong 2 mắt.
Cách sơ cứu tại nhà
Trong khi chờ xe cấp cứu 115, càng nhanh càng tốt cần đặt bệnh nhân nằm nghiêng cao đầu 30 - 45 độ, mặc quần áo thoáng.
Nếu bệnh nhân ngừng tim, cần cấp cứu ngừng tuần hoàn, kêu gọi người xung quanh hỗ trợ.
Để bệnh nhân nằm nghiêng, xoay nghiêng sang 1 bên để tránh bị sặc. Ảnh: Vietnamnet.vn
Trường hợp bệnh nhân bị nôn, cần xoay người bệnh nhân sang 1 bên, để tránh đờm, dãi chui vào mũi, phổi.
Nếu người bệnh bị co giật, phải lập tức dùng chiếc đũa bọc giẻ, đặt ngang miệng bệnh nhân để tránh cắn vào lưỡi.
Bọc giẻ vào đũa rồi đặt ngang miệng để tránh bệnh nhân cắn phải lưỡi khi co giật. Ảnh: Vietnamnet.vn
Đặc biệt, trong thời điểm chờ nhân viên y tế 115, người nhà không nên cho người bệnh ăn hay uống bất cứ thứ gì vì nguy cơ cao bị sặc, gây nghẹt đường thở.
Yếu tố nguy cơ
Tuổi cao
Giới tính: Nam nhiều hơn nữ
Tăng Huyết áp
Rối loạn mỡ máu
Bệnh tiểu đường
Hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc
Bệnh tim mạch: 
rung nhĩ
, 
nhồi máu cơ tim
, bệnh van tim
Béo phì
Không hoạt động thể chất
Uống rượu bia quá nhiều
Khi có các nguy cơ trên, bệnh nhân nên chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt, và lên kế hoạch thăm khám với 
bác sĩ Thần kinh
 để điều trị cho các bệnh lý nguy cơ.
Xem thêm bài viết:
9 bác sĩ Thần kinh giỏi và nhiều kinh nghiệm ở Hà Nội
8 bác sĩ Thần kinh giỏi và uy tín tại TP HCM
Các biến chứng
Tê liệt, mất vận động cơ bắp
Khó nói chuyện hoặc nuốt
Mất trí nhớ hoặc gặp rắc rối với sự hiểu biết
Đau, di chứng nặng nề
Xét nghiệm chẩn đoán tại bệnh viện
Xét nghiệm máu
Vi tính cắt lớp (CT)
Chụp cộng hưởng từ (MRI)
Siêu âm động mạch cảnh
Thông động mạch.
Siêu âm tim. 
Phương pháp điều trị
Đối với đột quỵ nhồi máu
Cấp cứu trong vòng 3 tiếng đồng hồ từ khi khởi phát triệu chứng: Tiêu cục máu đông
Cấp cứu trong vòng 8 giờ đồng hồ từ khi khởi phát: Lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học
Đối với đột quỵ xuất huyết
Điều trị cấp cứu đột quỵ xuất huyết tập trung vào kiểm soát chảy máu và giảm áp suất trong não. 
Phẫu thuật cũng có thể được sử dụng để giúp kiểm soát rủi ro trong tương lai.
Cách phòng chống đột qụy
Muốn phòng tránh bệnh đột quỵ, nên áp dụng những cách sau:
Ăn uống lành mạnh
Tập luyện vừa sức
Lao động, nghỉ ngơi hợp lý
Thăm khám và Điều trị các bệnh yếu tố nguy cơ: cao huyết áp, 
tiểu đường
, giảm béo phì, tránh căng thẳng…
Tránh những sai lầm thường gặp
Theo các bác sĩ, cần tránh các sai lầm đáng tiếc trong quá trình sơ cứu và di chuyển nạn nhân đột quỵ.
Người thân cần biết cách hồi sức tim phổi để sơ cứu bệnh nhân kịp thời trước khi đưa đến cơ sở y tế.
Trang bị kiến thức, kỹ năng sơ cứu đánh giá ban đầu để có biện pháp di chuyển an toàn. Tránh làm bệnh trầm trọng thêm do vận chuyển bệnh nhân đi cấp cứu sai cách.
Việc vận chuyển người bệnh đột quỵ có các nguyên tắc:
Một là đảm bảo đường thở và tim đập
Hai là cố định bảo vệ được các bộ phận có thể tổn thương như đầu cổ, tứ chi
Ba là nhanh nhất có thể.
Xem thêm Video:
Những sai lầm thường gặp khi sơ cứu bệnh nhân đột quỵ
Thực hiện: VTC14
Thời lượng: 14:23
Trên đây là những điều cần biết về sơ cứu bệnh đột quỵ não và những sai lầm thường gặp. Bạn đọc có thể tham khảo thêm các bài viết khác tại chuyên mục 
Cẩm nang