Viêm tai giữa là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và phương pháp điều trị

Bệnh viêm tai giữa không nguy hiểm nhưng rất dễ để lại biến chứng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vì vậy, ba mẹ nên chú ý các dấu hiệu và chú ý điều trị viêm tai giữa để chăm sóc cho đúng cách. 
Các bệnh lý 
Tai Mũi Họng
 nói chung và viêm tai giữa nói riêng là bệnh thường gặp ở cả trẻ em và người lớn. Viêm tai giữa nếu không được thăm khám đúng cách và điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng rất khó điều trị về sau. 
Hy vọng bài viết sau đây phần nào giúp bệnh nhân và các bậc phụ huynh có thêm thông tin về bệnh viêm tai giữa và cách đi khám và điều trị hiệu quả khi cần. 
Viêm tai giữa cấp tính và mạn tính là gì 
Viêm tai giữa là bệnh lý phổ biến nhất trong các bệnh về tai, gây ra khó chịu, đau đớn do chất dịch và viêm nhiễm tích tụ trong tai. Viêm tai giữa là tình trạng tổn thương hoặc viêm nhiễm toàn bộ hệ thống hòm nhĩ và xương chũm (nằm sau màng nhĩ). 
Viêm tai giữa được chia thành: Viêm tai giữa cấp tính và Viêm tai giữa mạn tính.
Viêm tai giữa cấp tính có thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, viêm tai giữa chuyển thành mãn tính dẫn đến những biến chứng khó lường như: thủng màng nhĩ, giảm thính lực, xơ hóa màng nhĩ, viêm xương chũm...
1. Viêm tai giữa cấp tính 
Viêm tai giữa cấp tính
 thường gặp ở trẻ em do nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, nhất là người mắc các bệnh bạch cầu, sởi, ho gà, cúm... Viêm tai giữa cấp tính thường diễn ra dưới 3 tháng. 
Các dạng Viêm tai giữa cấp tính:
Viêm tai giữa cấp tính xung huyết
Viêm tai giữa cấp tính mủ
Viêm tai giữa cấp tính hoại tử
Viêm tai giữa cấp tính xuất tiết dịch thấm 
2. Viêm tai giữa mãn tính 
Viêm tai giữa mạn tính là tình trạng viêm nhiễm mạn tính không chỉ trong khoang tai giữa mà còn lan đến sào bào, thượng nhĩ và xương chũm, thời gian chảy mủ tai đã kéo dài trên 3 tháng.
Các giai đoạn Viêm tai giữa mạn tính:
Viêm tai giữa mạn tính mủ nhầy
Viêm tai giữa mạn tính mủ
Viêm tai giữa mạn tính hồi viêm 
Viêm tai giữa là bệnh lý phổ biến, dễ gặp nhất ở trẻ em - Ảnh: BV TMH Sài Gòn
Triệu chứng viêm tai giữa
Viêm tai giữa hay gặp ở trẻ em hơn là người lớn. Khi bệnh xảy ra, khu vực tai giữa bị viêm, sưng, đau và xuất hiện các triệu chứng liên quan. Dấu hiệu viêm tai giữa thường gặp:
Biểu hiện viêm tai giữa khởi đầu thường là đau tai nhiều lần trong ngày, đôi khi có cảm giác giật và nhói tai, đau lan lên đầu
Ù tai, giảm sức nghe, cảm giác có nước trong tai
Dịch mủ chảy ra từ tai, đặc biệt là khi thay đổi thời tiết
Với các bậc phụ huynh có con nhỏ, cần chú ý những dấu hiệu trẻ bị viêm tai giữa để kịp thời 
điều trị viêm tai giữa cho trẻ
:
Trẻ thường lấy tay dụi hoặc cấu tai
Sốt cao, trằn trọc, quấy khóc
Bỏ ăn, nôn ói, tiêu chảy
Giảm thính lực, phản ứng chậm với âm thanh
Để hiểu thêm tình trạng bệnh, người lớn cũng như trẻ em cần được bác sĩ chẩn đoán như dùng đèn soi tai có kính phóng đại, kính hiển vi soi tai và nội soi tai. Hoặc đăng ký 
tư vấn từ xa qua Video
 với bác sĩ Tai Mũi Họng. 
Nguyên nhân viêm tai giữa
Có 2 nguyên nhân phổ biến gây viêm tai giữa: vi rút và vi khuẩn. Các mầm bệnh này xâm nhập theo con đường qua vòi nhĩ, nằm ở thành sau họng. Ngoài ra, có một số tác nhân khác khiến trẻ bị viêm tai giữa: 
Hệ thống bạch huyết vùng hầu họng còn yếu, hay bị viêm
Vòi nhĩ thông giữa họng tai giữa tương đối nằm ngang ở trẻ em nên vi khuẩn hoặc vi rút rất dễ xâm nhập
Biến chứng của bệnh 
viêm V.A
, viêm amidan, 
viêm họng
, các bệnh lý về viêm nhiễm đường hô hấp
Không khí, môi trường sống ô nhiễm, thay đổi thời tiết
Không vệ sinh sạch sẽ khi tai bị tổn thương, nước lọt vào tai khi tắm gội.
Biến chứng do viêm tai giữa 
Nếu viêm tai giữa không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể khiến trẻ bị nghe kém, điếc, chậm nói... Nguy hiểm hơn có thể gây biến chứng viêm não - màng não hay áp-xe não.
Phương pháp điều trị 
Thông thường, viêm tai giữa có thể tự khỏi từ 24 - 48 giờ. Nếu sau đó bệnh vẫn chưa có tiến triển tốt, cách tốt nhất là bệnh nhân nên đi khám với các 
bác sĩ Tai Mũi Họng
 để được chẩn đoán và điều trị kịp thời thay vì tự tìm cách chữa viêm tai giữa tại nhà.
Có nhiều cách điều trị bệnh viêm tai giữa, trong đó phương pháp điều trị nội khoa (dùng thuốc chữa viêm tai giữa) là chủ yếu. Bệnh nhân thường được kê thuốc kháng sinh uống, thuốc nhỏ viêm tai giữa phụ thuộc vào tình trạng bệnh.
Bệnh nhân và những phụ huynh có con nhỏ không nên tùy tiện sử dụng thuốc kháng sinh mà không có chỉ định của bác sĩ Tai Mũi Họng do:
Thuốc kháng sinh không có tác dụng điều trị viêm tai giữa do vi rút
Không làm khô dịch mủ trong tai
Không hỗ trợ giảm đau sau khi bị nhiễm trùng
Có nhiều tác dụng phụ 
Một số trường hợp viêm tai giữa nhưng điều trị kháng sinh không hiệu quả phải chích rạch màng nhĩ - đặt ống thông nhĩ hay 
nạo VA
 được thực hiện nếu viêm tai giữa kèm với dấu hiệu viêm đường hô hấp trên do tắc nghẽn bởi VA phì đại.
Nếu bệnh nhân có triệu chứng của đe dọa biến chứng và điều trị nội khoa tối ưu không mang lại kết quả khả quan, có thể cần đến phẫu thuật hòm nhĩ, khoét xương chũm.
Viêm tai giữa có thể chữa khỏi hoàn toàn, không để lại biến chứng nếu như được phát hiện và điều trị đúng cách, kịp thời. Vì vậy, khi có dấu hiệu viêm tai giữa, đặc biệt là ở trẻ em, cần chú ý theo dõi và đi khám ngay khi cần thiết. Khi viêm tai giữa chuyển thành viêm tai xương chũm, viêm phổi, phụ huynh cần cho trẻ đi bệnh viện ngay.
Xem thêm
Đăng ký tư vấn từ xa qua Video với bác sĩ chuyên khoa
6 địa chỉ khám chữa Tai Mũi Họng trẻ em tốt ở TP.HCM 
7 địa chỉ khám chữa Tai Mũi Họng trẻ em uy tín tại Hà Nội
Phòng ngừa viêm tai giữa
Cần phát hiện bệnh sớm để giải quyết sớm ổ viêm vùng mũi họng
Điều trị viêm mũi xoang
, loại bỏ các bít tắc ở vòm
Làm thông vòi nhĩ bằng nghiệm pháp Valsava 
Đảm bảo các điều kiện vệ sinh, môi trường, nhà ở sạch sẽ.
Không nên bơi lội khi tai có dấu hiệu đau
Tránh khói thuốc lá và giữ tai luôn khô sạch…
Riêng đối với trẻ em, cần phòng ngừa viêm tai giữa cho trẻ bằng cách:
Hạn chế để trẻ tiếp xúc với người mắc bệnh cảm cúm, cảm lạnh
Cho bé bú mẹ thường xuyên để nâng cao sức đề kháng
Tiêm phòng vắc xin để làm giảm nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp
Hạn chế tiếp xúc với người bệnh cảm cúm, cảm lạnh giúp giảm nguy cơ viêm tai giữa - Ảnh: Medlatec 
Cách đi khám viêm tai giữa hiệu quả
Khi cần đi khám và điều trị viêm tai giữa, bệnh nhân nên lựa chọn các bệnh viện, phòng khám chuyên về Tai Mũi Họng, có các 
bác sĩ chuyên khoa giỏi
, nhiều năm kinh nghiệm để quá trình đi khám và điều trị hiệu quả hơn.
Với trẻ em bị viêm tai giữa, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám với bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc chuyên khoa Tai Mũi họng trẻ em vì các bé thường quấy khóc, không hợp tác. Vì vậy, các bác sĩ chuyên về Nhi sẽ có kinh nghiệm hơn, nhất là với trẻ sơ sinh bị viêm tai giữa.
Có thể đi khám ở địa phương nơi gần nhà để tiện cho việc đi lại và tái khám. Ngoài ra, khám đúng tuyến ban đầu còn được áp dụng đúng tuyến BHYT tiết kiệm chi phí khám chữa bệnh.
Tuy nhiên, nếu trẻ bị viêm tai giữa nặng hoặc đã đi khám, điều trị lâu ngày mà chưa khỏi nên đưa trẻ đến khám với bác sĩ Tai Mũi họng Trẻ em có nhiều kinh nghiệm ở bệnh viện tuyến trên.
Xem thêm: 
Bệnh viêm tai giữa
Chương trình: Vui Sống Mỗi Ngày - Kênh VTV3 
Chuyên gia: Tiến sĩ, bác sĩ Trần Viết Huy – Bệnh viện Tai Mũi Họng Tp.HCM
Thời lượng: 4 phút 50 giây
Trên đây là những điều cần biết về Viêm tai giữa: Dấu hiệu, nguyên nhân, cách đi khám và điều trị hiệu quả. Hy vọng bài viết sẽ mang lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc, đặc biệt là những bậc cha mẹ có con nhỏ, dễ mắc bệnh Viêm tai giữa