Безбедност кај распределеното сметање
bezbˈednostˌæ kˈaj rˌæspredelˈenɪtˌe smˈetætɕˌɪ sˈistem se povˈr̩zʊvˌæ s pˈoɪmˌot nˈa sˈiɡʊrnˌost ( ˈanɡl . depˈendæblˌe ) i se odnˈesʊvˌæ nˈa sˈistem vo kˈojʃto oprˈavdænˌo verˈuvæmˌe dˈekæ k^ˈe ɡˈi ovˈozmoʒˌɪ bærˈaɲætˌæ i ʊslˈuɡɪtˌe kˈoɪ mˈu ɡˈi ˌʊpætˈuvæmˌe . potrˈebætˌæ zæ bezbˈednosnˌɪ mehˈanɪzmˌɪ kˈaj rˌæspredelˈenɪtˌe smˈetætɕkˌɪ sˈistemˌɪ prˌoɪzlˈeɡʊvˌæ ˈod ʒˈelbætˌæ dˈa se dˈelæt resˈursɪtˌe . tˈoɡæʃ bærˈaɲetˌo e dˈa se zˈaʃtɪtˌæt sˈite prˈotsesˌɪ kˈoɪ ɡˈi ˌenkæpsʊlˈiræˌæt zˌæednˈitɕkɪtˌe rˈesʊrsˌɪ kˈoɪ se dˈelæt i kænˈalɪtˌe kˈoɪ se kˈorɪstˌæt zæ nˈivnɪtˌe ˌɪnterˈaktsɪˌɪ prˈotɪf sˈite mˈoʒnɪ fˈormɪ nˈa nˈapædˌɪ . zæ dˈa kˈaʒemˌe dˈekæ ræsprˈedelˌen smˈetætɕkˌɪ sˈistem e bˈezbedˌen tˈoj trˈebæ dˈa obˈezbedˌɪ tˈajnost i ɪntˈeɡrɪtˌet . tˈajnostˌæ se odnˈesʊvˌæ nˈa zæʃtˈitætˌæ ˈod otkrˈivæɲˌe nˈa ˌɪnformˈatsɪˌɪ nˈa nˌeovlˈastenˌɪ lˈitsæ . sˈistemˌot trˈebæ dˈa obˈezbedˌɪ tˈajnost nˈa pˌodætˈotsɪtˌe , nˈa proɡrˈamɪtˌe i nˈa mæʃˈinskætˌæ ˈopremˌæ . ˌɪnteɡrˈitetˌot ˌobezbˈedʊvˌæ dˈekæ prɪmˈenɪtˌe podˈatotsˌɪ se ˈistɪ kˈako kˈako i pˌodætˈotsɪtˌe prˈatenˌɪ ˈod ˌovlæstˈenɪˌot ˈispræk^ˌætɕ . tˈoæ znˈatɕɪ dˈekæ pˌodætˈotsɪtˌe nˈe se dˌʊplɪtsˈirænˌɪ , ɪzmˈenetˌɪ ˌɪlɪ prˌeʊredˈuvænˌɪ . sˈistemˌot ˈuʃte trˈebæ dˈa bˈide i dˈostæpˌen ( ˈanɡl . ˌævæɪlˈabɪlˌɪtwˈaɪ ) . kˈolkʊ e pˈoɡolˌem prˈotsentˌot nˈa tˈaæ dˈostæpnˌost tˈolkʊ tˈakvɪˌot sˈistem e pobˈezbedˌen . bezbˈednosnˌɪ zˈakænˌɪ , strætˈeɡɪˌɪ i mehˈanɪzmˌɪ ˈeden nˈatɕɪn zæ pˌostɪɡnˈuvæɲˌe nˈa bˈezbednˌost kˈaj ræsprˈedelˌen smˈetætɕkˌɪ sˈistemˌɪ e dˈa se obˈidemˌe dˈa ɡˈi zæʃtˈitɪmˌe ʊslˈuɡɪtˌe i pˌodætˈotsɪtˌe ˈod bˌezbednˈosnɪtˌe zˈakænˌɪ . pˈostojˌæt ʃˈest vˈidovˌɪ nˈa bezbˈednosnˌɪ zˈakænˌɪ . mˌodɪfɪkˈatsɪjˌæ pˌovtorˈuvæɲˌe prˌekɪnˈuvæɲˌe prekrˈivæɲˌe nˈa ɪdˈentɪtˌet prˌesretnˈuvæɲˌe fˌæbrɪkˈatsɪjˌæ mˌodɪfɪkˈatsɪjˌæ znˈatɕɪ dˈekæ nˈekoˌɪ dˈelovˌɪ ˈod ˌorɪɡɪnˈalnætˌæ pˈorækˌæ se menˈuvæˌæt ˌɪlɪ pˈak se mˈenʊvˌæ redˈosledˌot nˈa pˌodætˈotsɪtˌe . prˈimerˌɪ nˈa mˌodɪfɪkˈatsɪjˌæ vklʊtɕˈuvæˌæt prˈomenˌæ vo zæpˈisɪtˌe nˈa bˈazætˌæ nˈa podˈatotsˌɪ kˈako i menˈuvæɲˌe tˈekst nˈa pˈorækˌɪ kˈoɪ se ɪsprˈak^æˌæt . pˌovtorˈuvæɲˌe ˌɪlɪ preprˈak^æɲˌe nˈa pˈorækˌæ vklˈutɕʊvˌæ pˈasɪvnˌo prˌesretnˈuvæɲˌe nˈa vˈek^e sozdˈadenˌæ pˈorækˌæ i pˌosledovˈatelnˌo preprˈak^æɲˌe nˈa ˈistætˌæ s tsˈel dˈa se pˈostɪɡnˌe nˈeʃto . prˈekɪn ˌɪlɪ blokˈiræɲˌe nˈa ˈuslʊɡˌæ e poslˈedɪtsˌæ nˈa nˈapæd koj ˌɪmæ zæ tsˈel ʊslˈuɡɪtˌe ˌɪlɪ pˌodætˈotsɪtˌe dˈa stˈanæt nedˈostæpnˌɪ , nˌeʊpotrˈeblɪvˌɪ ˌɪlɪ dˈa se ˈunɪʃtˌæt . ˌonevˌozmoʒˈuvæɲˌe nˈa ˈuslʊɡˌæ ( dˈos ) næpˈadɪtˌe se ˌodnesˈuvæˌæt nˈa zlonˈamærˌen ˈobɪd dˈa se ˌonezvˈomoʒˌɪ nˈekojˌæ ˈuslʊɡˌæ . ˈovæ e fˈormæ nˈa nˈapæd kˈade nætrˈapnɪkˌot ɡˈi poprˈetɕʊvˌæ ˌæktɪvnˈostɪtˌe nˈa ˌævtorˌɪzɪrˈanɪtˌe korˈisnɪtsˌɪ prˈekʊ pretˈerænˌɪ i besmˈislenˌɪ pˈovɪtsˌɪ kˈon servˈisɪtˌe ˌɪlɪ prˈenos nˈa pˈorækˌæ prˈekʊ kompjˈuterskˌæ mrˈeʒæ ʃto rezˈultɪrˌæ s prˌeoptˌoværˈuvæɲˌe nˈa fɪzˈitɕkɪtˌe rˈesʊrsˌɪ . vˈakvɪtˌe nˈapædˌɪ vˌoobɪtɕˈaenˌo se næprˈavenˌɪ s nˈamerˌæ zæ zˌækæsnˈuvæɲˌe ˌɪlɪ pˌopretɕˈuvæɲˌe nˈa ˌæktɪvnˈostɪtˌe nˈa kˌorɪsnˈitsɪtˌe . kˈaj prekrˈivæɲˌe nˈa ɪdˈentɪtˌet næpˈadʑætɕˌot se prˈeprævˌæ dˈekæ e ˈednæ ˈod strˈanɪtˌe kˈoɪ kˌomʊnɪtsˈiræˌæt tˈə . e prˈezemˌæ nˈetɕɪj ɪdˈentɪtˌet . nˈa ˈovoj nˈatɕɪn ˈentɪtˌet s pˈomælˌɪ prˌɪvɪlˈeɡɪˌɪ mˈoʒe dˈa se stˈekne s poɡˈolemˌɪ prˌɪvɪlˈeɡɪˌɪ preprˈavæjk^ˌɪ se dˈekæ e entˈitetˌot koj ɡˈi ˌɪmæ tˈie prˌɪvɪlˈeɡɪˌɪ . kˈontseptˌot nˈa prˌesretnˈuvæɲˌe se odnˈesʊvˌæ nˈa sˌɪtʊˈatsɪjˌæ kˈade nˌeovlˈastenˌɪ lˈitsæ ˌɪmæˌæt prˈistæp dˈo ʊslˈuɡætˌæ ˌɪlɪ pˌodætˈotsɪtˌe . nˈa tˈoj nˈatɕɪn nˌeævtˌorɪzˈirænˌo se dˈobɪvˌæ sˈervɪs ˌɪlɪ pˈodætˌok . tˈipɪtɕˌen prˈimer zæ prˌesretnˈuvæɲˌe e kˈoɡæ kˌomʊnɪkˈatsɪjˌæ pˈomedʑˌʊ dvˈe strˈanɪ e prˌɪslʊʃkˈuvænˌæ ˈod nˈekoj drˈuɡ . prˌesretnˈuvæɲˌe ˈisto tˈakæ se slˈutɕʊvˌæ kˈoɡæ pˌodætˈotsɪtˌe se nelˈeɡælnˌo kopˈirænˌɪ ˈod dˌɪrektorˈiʊmˌot nˈa nˈekoj drˈuɡ bˈez nˈeɡovˌo znˈaeɲˌe . fˌæbrɪkˈatsɪjˌæ ˌɪlɪ sozdˈavæɲˌe nˈa nˈovɪ pˈorækˌɪ se odnˈesʊvˌæ nˈa sˌɪtʊˈatsɪjˌæ vo kˈojæ nˌæpædʑˈatɕɪtˌe ɡˌenerˈiræˌæt dˌopolnˈitelnˌɪ podˈatotsˌɪ ˌɪlɪ æktˈivnostˌɪ kˈoɪ vˌoobɪtɕˈaenˌo nˈe pˈostojˌæt . tˈakof prˈimer ˈɛ ɪsprˈak^æɲˌe nˈa elˈektronskˌæ pˈoʃtæ bˈaræjk^ˌɪ dˈa se dˈostævˌæt lˈozɪnkˌɪ ˈa preprˈavæjk^ˌɪ se dˈekæ bærˈaɲetˌo e ˈod strˈanæ nˈa sˈistem ˌædmɪnˈistrætˌor nˈa dˈadenˌæ mrˈeʒæ . ˈovɪˌe nˈapædˌɪ mˈoʒe dˈa bˈidæt i vo fˈormæ nˈa vmetnˈuvæɲˌe nˈa pˈorækˌɪ vo mrˈeʒætˌæ ˌɪlɪ dodˈavæɲˌe zˈapɪsˌɪ vo bˈazætˌæ nˈa podˈatotsˌɪ . bˌezbednˈosnɪtˌe strætˈeɡɪˌɪ ˌopɪʃˈuvæˌæt ʃto tˈotɕno zˌæʃtɪtˈuvæmˌe vo sˈistemˌot , ˈod kˈoɡo zˌæʃtɪtˈuvæmˌe i nˈa koj nˈatɕɪn . se dˌefɪnˈiræˌæt æktsˈiɪtˌe nˈa sʊbjˈektɪtˌe kˈoɪ ˈim se dozvˈolenˌɪ dˈa ɡˈi ɪzvˈr̩ʃʊvˌææt i ˈonɪˌe zæ kˈoɪ nˌemæˌæt dˈozvolˌæ . bezbˈednosnˌɪ strætˈeɡɪˌɪ prˌɪsvojˈuvæˌæt i ˌorɡænˌɪzætsˈiɪtˌe zæ dˈa obˈezbedˌæt zˈaʃtɪtˌæ i spˌodelˈuvæɲˌe nˈa rˈesʊrsˌɪ vo rˈamkɪtˌe nˈa odrˈedenˌɪ ɡrˈanɪtsˌɪ . nˈa prˈimer , kompˈanɪjˌæ mˈoʒe dˈa dˈozvolˌɪ vlˈez vo nejzˈinætˌæ zɡrˈadæ zæ nejzˈinɪtˌe vræbˈotenˌɪ , dˈelovnˌɪ pˈartnerˌɪ i zæ drˈuɡɪ ˌækredɪtˈirænˌɪ pˌosetˈitelˌɪ . bˌezbednˈosnætˌæ strætˈeɡɪjˌæ mˈoʒe dˈa bˈide i ˈuʃte pokˈonkretnˌæ i vo dokˈumentˌot dˈa spˌetsɪfˈitsɪrˌæ ɡrˈupæ nˈa vræbˈotenˌɪ kˈoɪ k^ˈe mˈoʒe dˈa prˈistæpˌæt dˈo odrˈedenˌɪ dokˈumentˌɪ ˌɪlɪ pˈak mˈoʒe dˈa se dˌefɪnˈirænˌæ i pˌoednˈinetɕnˌo zæ sˈekoj kˈorɪsnˌɪk ˌɪlɪ zæ odrˈedenˌɪ dokˈumentˌɪ . bˌezbednˈosnɪtˌe mehˈanɪzmˌɪ prˌetstævˈuvæˌæt ˈalætkˌɪ kˈoɪ ˌovozmoʒˈuvæˌæt dˈa se sprˈovedˌe bˌezbednˈosnætˌæ strætˈeɡɪjˌæ . tˈie ˌovozmoʒˈuvæˌæt dˈa se sprˈovedˌæt tˈotɕkɪtˌe ˈod bˌezbednˈosnætˌæ strætˈeɡɪjˌæ tˈə . e dˈa se nˈaprævˌɪ sˈistemˌot dˈa bˈide bˈezbedˌen kˈolkʊ ʃto sme dˌefɪnˈirælˌe vo strˌæteɡˈijætˌæ zæ bˈezbednˌost . ræzlˈikætˌæ kˈojæ pˈostoˌɪ pˈomedʑˌʊ bˌezbednˈosnɪtˌe strætˈeɡɪˌɪ i mˌehænˈizmɪtˌe e ˈednækvˌo vˈaʒnæ zæ dˈa mˈoʒe tˈotɕno dˈa se ʊtvˈr̩dɪ dˈalɪ dˈaden ræsprˈedelˌen smˈetætɕkˌɪ sˈistem e bˈezbedˌen . vˈaʒnɪ bezbˈednosnˌɪ mehˈanɪzmˌɪ se : ˌævtentɪkˈatsɪjˌæ ˌævtorɪzˈatsɪjˌæ enkrˈiptsɪjˌæ revˈizɪjˌæ bˈezbednˌæ kˌomʊnɪkˈatsɪjˌæ trˈebæ dˈa obˈezbedˌɪ dˈekæ strˈanɪtˌe vklˈutɕenˌɪ vo kˌomʊnˌɪkætsˈijætˌæ se tˈie kˈoɪʃtˌo tvˈr̩dæt dˈekæ se . ˌævtentˌɪkætsˈijætˌæ pretstˈavʊvˌæ mehˈanɪzˌæm s koj se provˈerʊvˌæ ˌɪdentˈitetˌot nˈa korˈisnɪkˌot . korˈisnɪkˌot mˈoʒe dˈa bˈide klˈient , prˈotses opslˈuʒʊvˌætɕ ˌɪlɪ drˈuɡ ˈentɪtˌet . tˈaæ pretstˈavʊvˌæ zˈaʃtɪtˌæ ˈod mæltsˈioznˌɪ korˈisnɪtsˌɪ kˈoɪ se ˌobɪdˈuvæˌæt dˈa ˈiɡræˌæt ˈuloɡˌæ nˈa ˈednæ ˈod strˈanɪtˌe kˈoɪ kˌomʊnɪtsˈiræˌæt . ˌævtorˌɪzætsˈijætˌæ se odnˈesʊvˌæ nˈa mˌehænˈizmɪtˌe kˈoɪ ˌodlʊtɕˈuvæˌæt dˈalɪ kˈorɪsnˌɪk e ˈovlæstˌen dˈa ɪzvˈr̩ʃɪ nˈekojˌæ zˈadætɕˌæ . nˈa ˌævtorˌɪzætsˈijætˌæ i prˈethodˌɪ ˌævtentˌɪkætsˈijætˌæ pˈa tˈakæ ˈotkækˌo klˈientˌot e ˌævtentˈitsɪrˌæn se provˈerʊvˌæ dˈalɪ tˈoj ˌɪmæ prˈavo dˈa ɡˈo ɪzvˈr̩ʃɪ dˈejstvotˌo ʃto ɡˈo pobˈarʊvˌæ . kˈoɪ prˌɪvɪlˈeɡɪˌɪ korˈisnɪkˌot ɡˈi ˌɪmæ vˈr̩z ˈodredˌen sˈistem e tˈakof prˈimer . tˈakvɪ prˌɪvɪlˈeɡɪˌɪ mˈoʒe dˈa bˈidæt brˈojot nˈa tɕˈasovˌɪ nˈa prˈistæp kˈon dˌɪrektˈorɪˌʊm , prˈistæp dˈo pˌodætˈotekˌæ , kˈolkʊ memˈorɪjˌæ mˈoʒe dˈa kˈorɪstˌɪ korˈisnɪkˌot koj prɪstˈapʊvˌæ zæ sklædˈiræɲˌe nˈa podˈatotsˌɪ . ˌenkrɪptsˈijætˌæ ˌʊpotrˈebʊvˌæ mˌætemˈatɪtɕkˌɪ ælɡˈorɪtmˌɪ zæ trˌænsformˈatsɪjˌæ nˈa pˌodætˈotsɪtˌe vo ˈoblɪk koj nˈe e lˈesno tɕˈitlɪf i koj nˌæpædʑˈatɕɪtˌe nˈe mˈoʒæt dˈa ɡˈo rˈazberˌæt . tˈaæ ˌobezbˈedʊvˌæ dovˈerlɪvˌost nˈa pˌodætˈotsɪtˌe i prˈoverkˌæ dˈalɪ pˌodætˈotsɪtˌe se promˈenetˌɪ . ælˈatkɪtˌe zæ revˈizɪjˌæ prˌetstævˈuvæˌæt prˈoverkˌæ nˈa dnevnˈitsɪtˌe kˈoɪ ɡˈi ˌɪmæˌæt sɪstˈemɪtˌe i se kˈorɪstˌæt zæ dˈa ɡˈo slˈedæt ˌodnesʊvˈaɲetˌo nˈa klˈientˌot . vo ˈovɪˌe dnˈevnɪtsˌɪ se zæpˈiʃʊvˌæ koj klˈient kˈon ʃto prɪstˈapʊvˌæ , nˈa koj nˈatɕɪn , zæ koj vrˈemenskˌɪ ˈintervˌæl . ˈiækˌo rˌevɪzˈijætˌæ nˈe dˈavæ vˈistɪnskˌæ zˈaʃtɪtˌæ ˈod zækˈanɪtˌe tˈaæ e kˈorɪsnˌæ zæ ænˈalɪzˌæ nˈa nˌærʊʃˈuvæɲˌe nˈa bezbˈednostˌæ tˈakæ ʃto dˈokolkˌʊ nˈeʃto somnˈitelnˌo se pˈojævˌɪ vo ˈovɪˌe dnˈevnɪtsˌɪ mˈoʒe mnˈoɡʊ tɕˈesto dˈa se ˈotkrɪˌe i dˈa se prˈezemˌæt mˈerkɪ prˈotɪf zlˌonæmˈernɪtˌe klˈientˌɪ . krˌɪptoɡrˈafɪjˌæ krˌɪptoɡræfˈijætˌæ pretstˈavʊvˌæ kodˈiræɲˌe nˈa ˌɪnformˈatsɪjˌæ vo tˈakof fˈormæt ʃtˈo k^ˈe ɡˈo rˈazberˌe sˈamo ˈonoj nˈa kˈojʃto mˈu e nˈamenˌet . krˌɪptoɡræfˈijætˌæ ˌobezbˈedʊvˌæ ˈosnovˌæ zæ ˌævtentɪkˈatsɪjˌæ nˈa porˈakɪtˌe kˈako i nˈivnætˌæ sˈiɡʊrnˌost i ɪntˈeɡrɪtˌet . ˌælɡorˈitmɪtˌe s jˈaven klˈutɕ se ˌæsɪmˈetrɪtɕnˌɪ ælɡˈorɪtmˌɪ i spˈored tˈoæ se zæsnˈovæˌæt nˈa ʊpˈotrebˌæ nˈa dvˈa rˈazlɪtɕnˌɪ klˈutɕevˌɪ kˈoɪ ɡˈi kˈorɪstˌæt ɪsprˈak^ætɕˌot ˈi prˈimætɕˌot . ˌæsɪmetrˈitɕnætˌæ krˌɪptoɡrˈafɪjˌæ kˈorɪstˌɪ dvˈa klˈutɕæ kˈoɪ se nˌærekˈuvæˌæt prˈivætˌen i jˈaven . prˈivætˌen klˈutɕ : ˈovoj klˈutɕ mˈu e pˈoznæt sˈamo nˈa prˈimætɕˌot jˈaven klˈutɕ : ˈovoj klˈutɕ mˈu e pˈoznæt sˈekomˌʊ ˈodnosˌot pˈomedʑˌʊ dvˈatæ klˈutɕæ : tˈoæ ʃto ɡˈo enkrˈiptɪrˌæ ˈednɪˌot klˈutɕ ɡˈo dekrˈiptɪrˌæ drˈuɡɪˌot i ˈobrætnˌo . ˈonoj koj jˈa enkrˈiptɪrˌæ porˈakætˌæ nˈe mˈoʒe dˈa jˈa dekrˈiptɪrˌæ . tˈoæ znˈatɕɪ dˈekæ ˈako se krˈiptɪrˌæ pˈorækˌæ s jˈaven klˈutɕ pˈotrebˌen e prˈivætˌen klˈutɕ zæ dˈa se dekrˈiptɪrˌæ porˈakætˌæ . bˈezbedˌen rˈazɡovˌor s korˈisteɲˌe nˈa krˌɪptoɡrˈafɪjˌæ s jˈaven klˈutɕ vo bezbˈednɪˌot rˈazɡovˌor s korˈisteɲˌe nˈa krˌɪptoɡrˈafɪjˌæ s jˈaven klˈutɕ ɪsprˈak^ætɕˌot enkrˈiptɪrˌæ rˈazbɪrlˌɪf ( ˌorɪɡˈinælˌen ) tˈekst . ˈovæ e pˈorækˌæ kˈojæ mˈoʒe dˈa se prˈotɕɪtˌæ ˌɪlɪ podˈatotsˌɪ kˈoɪ se vnesˈuvæˌæt vo ˌælɡorˈitæmˌot kˈako vlˈez . s korˈisteɲˌe nˈa jˈavnɪˌot klˈutɕ nˈa prˈimætɕˌot ˈovoj tˈekst se enkrˈiptɪrˌæ . klˈutɕot koj se kˈorɪstˌɪ e pˈoznæt nˈa sˈite . vˈakæ ʃˌɪfrɪrˈanætˌæ pˈorækˌæ se ˈispræk^ˌæ dˈo prˈimætɕˌot kˈoj k^ˈe jˈa dekrˈiptɪrˌæ porˈakætˌæ s svˈojot prˈivætˌen klˈutɕ . sˈamo prˈimætɕˌot mˈoʒe dˈa jˈa dekrˈiptɪrˌæ porˈakætˌæ bˈidejk^ˌɪ nˈikoj drˈuɡ nˈe ɡˈo znˈae prɪvˈatnɪˌot klˈutɕ . ˈonæ ʃto e ˌenkrɪptˈirænˌo s ˈednɪˌot klˈutɕ se dekrˈiptɪrˌæ s drˈuɡɪˌot klˈutɕ korˈistejk^ˌɪ ɡˈo ˈistɪˌot ælɡˈorɪtˌæm . ˈovoj ælɡˈorɪtˌæm ɡˈo prˈifæk^ˌæ ʃˌɪfrɪrˈanɪˌot tˈekst i sˌoodvˈetnɪˌot klˈutɕ i ɡˈo prˌoɪzvˈedʊvˌæ ˌorɪɡɪnˈalnɪˌot rˈazbɪrlˌɪf tˈekst . dɪɡˈitælnˌɪ pˈotpɪsˌɪ i sˌertɪfˈikætˌɪ dˌɪɡɪtˈalnɪˌot pˈotpɪs ˌɪlɪ ˈuʃte se nærˈekʊvˌæ i elˈektronskˌɪ pˈotpɪs e ˌævtentɪkˈatsɪskˌɪ mehˈanɪzˌæm koj mˈu ˌovozmˈoʒʊvˌæ nˈa tvˈoretsˌot nˈa porˈakætˌæ dˈa prˈikætɕˌɪ kˈod koj bˈi ˈodɪɡrˌæl ˈuloɡˌæ nˈa pˈotpɪs . tˈoj pretstˈavʊvˌæ podˈatotɕˌen strˈinɡ vo dɪɡˈitælnˌæ fˈormæ koj jˈa povˈr̩zʊvˌæ porˈakætˌæ s nejzˈinɪˌot ˈavtor . ˈobɪtɕnˌæ tekstˈuælnˌæ pˈorækˌæ se presmˈetʊvˌæ prˈekʊ hˈaʃ fˈunktsɪjˌæ i nˈa tˈoj nˈatɕɪn dˈobɪvˌæ vrˈednost kˈojæ se nærˈekʊvˌæ rˈezɪmˌe nˈa pˈorækˌæ . ˈovæ rˈezɪmˌe nˈa porˈakætˌæ , hˈaʃ fʊnktsˈijætˌæ i obˈitɕnɪˌot tˈekst ʃɪfrˈirænˌɪ s jˈavnɪˌot klˈutɕ nˈa prˈimætɕˌot se ˈispræk^ˌæ nˈa prˈimætɕˌot . prˈimætɕˌot jˈa deʃˈifrɪrˌæ porˈakætˌæ s svˈojot prˈivætˌen klˈutɕ , jˈa presmˈetʊvˌæ prˈekʊ hˈaʃ fʊnktsˈijætˌæ zæ vrˈednostˌæ nˈa porˈakætˌæ dˈa ˈostænˌe nˌepromˈenetˌæ . mnˈoɡʊ tɕˈesto , porˈakætˌæ e s vrˈemenskˌɪ pˈetɕæt ˈod trˈetæ strˈanæ , kˈojæ ˌobezbˈedʊvˌæ nˈe-ˌodrekˈuvæɲˌe . dˌɪɡɪtˈalnɪtˌe ˌɪnformˈatsɪˌɪ mˈoʒe dˈa bˈidæt potpˈiʃænˌɪ s pˈomoʃ nˈa dɪɡˈitælnˌɪ sˌertɪfˈikætˌɪ . sˌertɪfɪkˈatɪtˌe ˌovozmoʒˈuvæˌæt dˈa se vospˈostævˌɪ dˈoverbˌæ pˈomedʑˌʊ kˌorɪsnˈitsɪtˌe i ˌorɡænˌɪzætsˈiɪtˌe . nˈavodˌɪ bˈezbednˌost nˈa kompjˈuterskˌɪ mrˈeʒɪ rˌæspredˈelenˌo smˈetætɕkˌo ræbˈoteɲˌe