Ромите во книжевноста
mnˈoɡʊ ɪzmˈislenˌɪ prˈikæzˌɪ nˈa rˈomɪtˌe vo lˌɪterætˈurætˌæ i ʊmˈetnostˌæ prˌetstævˈuvæˌæt rˌomæntɪzˈirænˌɪ nærˈatɪvˌɪ zæ nˈivnætˌæ mˈistɪtɕnˌæ mˈok^ nˈa rˌæskæʒˈuvæɲˌe nˈa srˈek^ætˌæ , i nˈivnɪˌot rˈazdræzlˌɪf ˌɪlɪ strˈastven tempˈeræmˌent povˈr̩zæn s neskrˈotlɪvˌæ ʎˈubof kˈon slobˈodætˌæ i nˈavɪkˌæ zæ krˈimɪnˌæl . krˌɪtɪtɕˈarɪtˌe zæ tˈoæ kˈako rˈomɪtˌe bˈile prɪkˈaʒænˌɪ vo pˌopʊlˈarnætˌæ kˈultʊrˌæ ˌʊkæʒˈuvæˌæt nˈa slˈitɕnostˌɪ s pˌortretɪrˈaɲetˌo nˈa evrˈejskɪˌot nˈarod , prˈi ʃto dvˈete ɡrˈupɪ neɡˈatɪvnˌo se stˌereˌotɪpɪzˈirænˌɪ kˈako skˈitnɪtsˌɪ , ʃˈireɲˌe bˈolestˌɪ , kˌɪdnæpˈiræɲˌe dˈetsæ i kˈr̩ʃeɲˌe i ʊbˈivæɲˌe nˈa drˈuɡɪ . rˈomɪtˌe vo vˌɪktorɪjˈanskætˌæ i modˈernætˌæ brˈitænskˌæ lˌɪterˈatʊrˌæ bˌeæ prɪkˈaʒænˌɪ kˈako s zlˈobnɪ ˈokʊltnˌɪ i krɪmˈinælnˌɪ tendˈentsɪˌɪ ˈi kˈako povˈr̩zænˌɪ s krˈadstvo i lˈukævstvˌo , i vo ænɡlˈiskætˌæ renˈesænsˌæ i bærˈoknɪˌot tˈeætˌær kˈako ˌɪnkorporˈirænˌɪ elˈementˌɪ nˈa tɕˈuden ʃˈarm i elˈementˌɪ kˈoɪ ɡˈi pˌokæʒˈuvæˌæt kˈako nˈajnɪskˌɪ opʃtˈestvenˌɪ otpˈadnɪtsˌɪ , povˈr̩zænˌɪ s mˈaɡɪjˌæ i prˈivletɕnˌost ˈi ʒonɡlˈiræɲˌe i prˈijætnˌost . vo opˈerætˌæ , lˌɪterætˈurætˌæ i mʊzˈikætˌæ , ʒˈenɪtˌe rˈomkɪ se prɪkˈaʒænˌɪ kˈako prˌovokˈatɪvnˌɪ , seksˈuælnˌo dˈostæpnˌɪ , rˈaskoʃnˌɪ , eɡzˈotɪtɕnˌɪ i mˌɪsterˈioznˌɪ . hˌolɪvˈudskɪtˌe i evrˈopskɪtˌe fˈilmovˌɪ , kˈako i pˌopʊlˈarnætˌæ mˈuzɪkˌæ i drˈuɡɪtˌe fˈormɪ nˈa pˈop kʊltˈurætˌæ , prˌomovˈiræˌæt slˈitɕnɪ stˌereˈotɪpˌɪ . poznˈatɕæjnˌɪ prˈetstævˌɪ nˈa rˈomɪtˌe se pˌojævˈuvæˌæt vo klæsˈitsɪtˌe kˈako kˈarmen ˈod prˈosper mˈerɪmˌe i ˌædæptˈirænˌɪ ˈod ʒˈorʒ bˈize , ɡˈr̩bæbˌot nˈa notˈr̩ dˈam nˈa vˈiktor ˈiɡo i lˈa ɡɪtˈanɪlˌæ ˈod mˈiɡel dˈe sˈervæntˌes . rˈomɪtˌe , ˈisto tˈakæ vo sovˈetskɪˌot sˈojʊz , klˈasɪtɕˌen prˈimer e tˈabor ˈukhodˌɪt prˈotɪf nˈebo ˈod ˈiljadi dˈɛvɛtstˈo sɛdˈumdɛsˌɛtipˈɛt ɡˈodɪnˌæ . porˈeælˌen prˈikæz nˈa sˌovremˈenɪˌot rˈom nˈa bˈalkænˌot , vo koj se pretstˈavenˌɪ rˈomskɪ lˈaɪtsˌɪ kˈoɪ zborˈuvæˌæt nˈa nˈivnɪtˌe rˈodnɪ dɪjˈalektˌɪ , ˈiækˌo sˈəˌiːɡɹˈɑːv ˈuʃte sɪ ˈiɡræˌæt s vˌospostævˈenɪtˌe klˈiʃeˌæ zæ rˈomskætˌæ sklˈonost i kˈon mˈaɡɪjˌæ i kˈon krˈimɪnˌæl , bˈeʃe prˈetstævˌen ˈod ˈemɪr kʊstˈurɪtsˌæ vo neɡˈovotˌo vrˈeme nˈa tsɪɡˈanɪtˌe ( ˈiljadi dˈɛvɛtstˈo osˈumdɛsˌɛtiˈosum ɡˈə . ) i tsˈr̩næ mˈatɕkæ , bˈelæ mˈatɕkæ ( ˈiljadi dˈɛvɛtstˈo dɛvˈɛɛsˌɛtiˈosum ) . drˈuɡ rˌeælˈistɪtɕˌen prˈikæz nˈa rˈomɪtˌe vo jˌʊɡoslˈavɪjˌæ e jˈas dˈurɪ i srˈetnæf srˈek^nɪ tsˈiɡænˌɪ ( ˈiljadi dˈɛvɛtstˈo ʃˈɛɛsˌɛtisˈɛdum ) . ˈiljadi pˈɛtstˈo dɛvˈɛɛsˌɛtiʃˈɛst : sˈon nˈa lˈetnætˌæ nˈok^ ˈod vˈilɪjˌæm ʃˈekspɪr kˈoj ɡˈi vklˈutɕʊvˌæ redˈovɪtˌe jˈa ɡlˈedæ ˌʊbævˈinætˌæ nˈa hˈelen vo vˈedʑɪtˌe nˈa ˈeɡɪpˌet ( ˌeɡɪpˈetskɪˌot se kˈorɪstˌel zæ dˈa se odnˈesʊvˌæ nˈa rˈomɪtˌe ˈod ˈanɡlɪjˌæ ) . ˈeve , tˈezej zæmˈislʊvˌæ dˈekæ lˈitsetˌo nˈa ʎˈubovnˌɪk mˈoʒe dˈa nˈaprævˌɪ tsɪɡˈankætˌæ s tˈemnæ kˈoʒæ dˈa ˈizɡledˌæ kˈako ˈelenˌæ ˈod trˈojæ , ɡˈolemˌæ ʊbˈavɪtsˌæ . ˈiljadi ʃˈɛstˈo : kˈako vˈi se dˈopædʑˌæ , pæstˈorælnˌæ komˈedɪjˌæ ˈod ʃˈekspɪr tˈoj ɡˈo kˈorɪstˌɪ zbˈorot dˈukdæm ( tɕˈin ˈiɪ , sˈə . pˈɛt ) , verˈojætnˌo zæ rˌæsɪpˈuvæɲˌe ˌɪlɪ pˈoɡreʃnˌo slˈuʃæɲˌe nˈa stˈarɪˌot ˈanɡlo-rˈomskɪ zbˈor dˈukkæ mˈe ˌɪlɪ ( jˈas pretskˈaʒʊvˌæm ˌɪlɪ kˈaʒʊvˌæm srˈek^æ ) . ˈiljadi ʃˈɛstˈo trˈi : ˈotelˌo ˈod ʃˈekspɪr ʃæmˈivtɕetˌo nˈa dezdˈemonˌæ pˈodærˌok zæ mˈajkætˌæ nˈa ˈotelˌo e pˈodærˌok ˈod eɡˈipetskˌɪ ʃˈarmer kˈoj rˈetɕɪsˌɪ mˈoʒe dˈa ɡˈi tɕˈitæ mˈislɪtˌe nˈa lˈudʑetˌo . ˈiljadi ʃˈɛstˈo edɪnˈaesˌet : bˈurætˌæ ˈod ʃˈekspɪr kˈalɪbˌæn , ˌedɪnstvˈenɪˌot tɕˈovetɕkˌɪ ʒˈitel nˈa mˈitskɪˌot ˈostrof , se smˈetæ dˈekæ e ɪmˈenʊvˌæn pˈo zbˈorot kˈalɪbˌæn ʃto znˈatɕɪ tsˈr̩n ˌɪlɪ s tsˈr̩nɪlˌo nˈa ˈanɡlo-rˈomskɪ . kˈako ʃto pˈr̩vɪtˌe rˈomskɪ ɪmˈiɡræntˌɪ prɪstˈiɡnælˌe vo ˈanɡlɪjˌæ ˈeden vˈek prˈed ʃˈekspɪr dˈa jˈa nˈapɪʃˌe bˈurætˌæ , se smˈetæ dˈekæ tˈoj mˈoʒebˌɪ bɪl pˈod vlɪjˈanɪˌe nˈa nˈivnɪˌot eɡzˈotɪtɕˌen ˈizɡled . ˈiljadi ʃˈɛstˈo trinˈaesˌet : rˈomænˌot nˈa mˈiɡel dˈe sˈervæntˌes lˈa ɡɪtˈanɪlˌæ . ˈiljadi ʃˈɛstˈo trˈiɛsˌɛtiˈeden : drˈamætˌæ nˈa bˈen dʒˈonson værtˈolomˌej fˈer . komˈedɪjˌæ smˈestenˌæ nˈa sˈaemˌot værtˈolomˌej vo lˈondon kˈade bˈend ˈod rˈomɪ zæbˈavʊvˌæ tˈolpæ . ˌosumnˈaesˌet vˈek : skɪtnˈitɕkætˌæ mˈuzæ nˈa vˈilɪjˌæm vˈordsvort . ˈednæ mlˈadæ bezdˈomnɪtɕkˌæ e pretɕˈekænˌæ ˈod ɡrˈupæ tsˈiɡænˌɪ kˈoɪ jˈa zˈemæˌæt i i nˈudæt dobrˈotvornˌɪ tsˈelɪ i drˈuʒeɲˌe . ˈiljadi sˈɛdumstˈo dvˈaɛsˌɛtidvˈa : mˈol flˈandrɪjˌæ nˈa dˈanɪˌel dˈefo . næjrˈanotˌo sek^ˈavæɲˌe nˈa mˈol e tælkˈaɲetˌo mˈedʑʊ ɡrˈupæ lˈudʑe ʃto ɡˈi nˌærekˈuvæˌæt tsˈiɡænˌɪ ˌɪlɪ eɡˈipk^ænˌɪ vo ˈanɡlɪjˌæ .