Sefydlwyd y Fenter Iaith gyntaf yng Nghwm Gwendraeth yn 1991, ac yn y blynyddoedd ers hynny mae cymunedau ar draws Cymru wedi gweithredu i ffurfio Mentrau eu hunain.
1	Sefydlwyd	sefydlu	VERB	verb	Mood=Ind|Person=0|Tense=Past|VerbForm=Fin	0	root	_	_
2	y	y	DET	art	_	3	det	_	_
3	Fenter	menter	NOUN	noun	Gender=Fem|Mutation=SM|Number=Sing	1	obj	_	_
4	Iaith	iaith	NOUN	noun	Gender=Fem|Number=Sing	3	nmod	_	_
5	gyntaf	cynnar	ADJ	ord	Degree=Sup|Mutation=SM|NumType=Ord	3	advmod	_	_
6	yng	yn	ADP	prep	_	7	case	_	_
7	Nghwm	Cwm	NOUN	noun	Gender=Masc|Mutation=NM|Number=Sing	1	obj	_	_
8	Gwendraeth	Gwendraeth	PROPN	place	Gender=Masc|Number=Sing	7	flat	_	_
9	yn	yn	ADP	prep	_	10	case	_	_
10	1991	1991	NUM	num	NumForm=Digit|NumType=Card	1	obl	_	SpaceAfter=No
11	,	,	PUNCT	punct	_	18	punct	_	_
12	ac	a	CCONJ	cconj	_	18	cc	_	_
13	yn	yn	ADP	prep	_	15	case	_	_
14	y	y	DET	art	_	15	det	_	_
15	blynyddoedd	blwyddyn	NOUN	noun	Gender=Fem|Number=Plur	18	obl	_	_
16	ers	ers	ADP	prep	_	17	case	_	_
17	hynny	hyn	PRON	dem	Number=Plur|PronType=Dem	15	nmod	_	_
18	mae	bod	VERB	verb	Mood=Ind|Number=Sing|Person=3|Tense=Pres|VerbForm=Fin	1	conj	_	_
19	cymunedau	cymuned	NOUN	noun	Gender=Fem|Number=Plur	18	nsubj	_	_
20	ar	ar	ADP	prep	_	22	case	_	_
21	draws	traws	NOUN	noun	Gender=Masc|Mutation=SM|Number=Sing	20	fixed	_	_
22	Cymru	Cymru	PROPN	place	Gender=Fem|Number=Sing	19	nmod	_	_
23	wedi	wedi	AUX	ante	_	24	aux	_	_
24	gweithredu	gweithredu	NOUN	verbnoun	Number=Sing|VerbForm=Vnoun	18	xcomp	_	_
25	i	i	ADP	prep	_	26	mark	_	_
26	ffurfio	ffurfio	NOUN	verbnoun	Number=Sing|VerbForm=Vnoun	24	advcl	_	_
27	Mentrau	mentr	NOUN	noun	Gender=Masc|Number=Plur	26	obj	_	_
28	eu	hwy	PRON	dep	Number=Plur|Person=3|Poss=Yes|PronType=Prs	29	nmod:poss	_	_
29	hunain	hun	PRON	refl	Number=Plur|PronType=Rcp	26	obj	_	SpaceAfter=No
30	.	.	PUNCT	punct	_	18	punct	_	SpacesAfter=\n
