english: This sense of responsibility for other people's lives when he was just 17 -- and also his guilt for being a survivor, since he had escaped the camp when his friends had not -- stayed with him all his life.
non_english: Dit verantwoordelijkheidsgevoel voor de levens van anderen, terwijl hij nog maar 17 was -- en daarbij zijn schuldgevoel om een overlevende te zijn, want hij was ontsnapt uit het kamp, en zijn vrienden waren achtergebleven, bleef hem bij voor de rest van zijn leven.