กระบวนพยุหยาตราชลมารค
กระบวนพยุหยาตราชลมารค หรือ กระบวนพยุหยาตราทางชลมารค เป็นกระบวนเสด็จพระราชดำเนินทางน้ำที่เป็นราชประเพณีไทยที่มีมาแต่โบราณ โดยมีหลักฐานชัดเจนตั้งแต่สมัยอยุธยา เรือในกระบวนมีการสลักโขนเรือเป็นรูปสัตว์ในเทพนิยาย มีการจัดกระบวนหลายแบบ ที่รู้จักกันดีก็คือ "กระบวนพยุหยาตราเพชรพวง" ดังปรากฏใน ลิลิตพยุหยาตราเพชรพวง ลิลิตพรรณนากระบวนเรือ ประพันธ์โดยเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เมื่อ พ.ศ. 2330 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก โดยยึดถือตามแบบแผนเดิมสมัยอยุธยา
พระพุทธนิมิตวิชิตมารโมลีศรีสรรเพชญบรมไตรโลกนาถ
"...มาจดหน้าท่าวัดพระเมรุข้าม"
"ริมอารามเรือเรียงเคียงขนาน"
"บ้างขึ้นล่องร้องรำเล่นสำราญ"
"ทั้งเพลงการเกี้ยวแก้กันแซ่เซ็ง"
"...บ้างฉลองผ้าป่าเสภาขับ"
"ระนาดรับรัวคล้ายกับนายเส็ง"
"มีโคมรายแลอร่ามเหมือนสามเพ็ง (สำเพ็ง)"
"เมื่อคราวเคร่งก็มิใคร่จะได้ดู"
"...อ้ายลำหนึ่งครึ่งท่อนกลอนมันมาก"
"ช่างยาวลากเลื้อยเจื้อยจนเหนื่อยหู"
"ไม่จบบทลดเลี้ยวเหมือนเงี้ยวงู"
"จนลูกคู่ขอทุเลาว่าหาวนอน"
"...ได้ฟังเล่นต่างต่างที่ข้างวัด"
"ดึกสงัดเงียบหลับลงกับหมอน"
"ประมาณสามยามคล้ำในอัมพร"
"อ้ายโจรจรจู่จ้วงเข้าล้วงเรือ"
"...นาวาเอียงเสียงกุกลุกขึ้นร้อง"
"มันดำล่องน้ำไปช่างไวเหลือ"
"ไม่เห็นหน้าสานุศิษย์ที่ชิดเชื้อ"
"เหมือนเนื้อเบื้อบ้าเลอะดูเซอะซะ"
"...แต่หนูพัดจัดแจงจุดเทียนส่อง"
"ไม่เสียของขาวเหลืองเครื่องอัฏฐะ"
"ด้วยเดชะตบะบุญกับคุณพระ"
"ชัยชนะมารได้ดังใจปอง ฯ"