สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)
สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นแม่กองแปล ตั้งแต่ พ.ศ. 2345 และเป็นร้อยแก้วของไทยที่ได้รับการตีพิมพ์มาตั้งแต่ พ.ศ. 2417 ก่อนที่จะสังคมไทยจะได้อ่าน ความพยาบาท นิยายแปลโดยแม่วัน และ ละครแห่งชีวิต โดยหม่อมเจ้าอากาศดำเกิง รพีพัฒน์ ซึ่งถือเป็นนิยายเล่มแรกของวงวรรณกรรมไทย จึงเป็นนิยายร้อยแก้วที่เก่าแก่ที่สุดในสังคมไทย สำนวนภาษาตลอดจนค่านิยมดั้งเดิมล้วนปรากฏอยู่ทั่วไปในสามก๊ก ชนชั้นนำไทยแต่เดิมก็ถือว่าสามก๊กเป็นตำราการเมืองเสียด้วยซ้ำ คติทางสังคมหลายอย่างก็ถอดแบบมาจากสามก๊ก หนังสือเรื่องนี้จึงน่าเสพและศึกษาไปพร้อม ๆ กัน
จดหมายเหตุสามก๊ก
ต่อมาตันซิ่วได้ย้ายไปเมืองลกเอี๋ยงและได้รับมอบหมายให้รวบรวมวรรณกรรมของขงเบ้ง ซึ่งใช้ระยะเวลาในการรวบรวมถึง 5 ปีกว่าจะเสร็จสิ้น ในระหว่างที่ตันซิ่วรวบรวมวรรณกรรมของขงเบ้งนั้น ได้ทำการรวบรวมเอกสารต่าง ๆ ที่มีความจำเป็นในการเขียนประวัติศาสตร์สมัยยุคสามก๊กเอาไว้ด้วย ซึ่งเป็นการรวบรวมที่เต็มไปด้วยความยากลำบากเนื่องจากตันซิ่วในขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นขุนนางชั้นผู้น้อย ไม่ได้รับโอกาสให้แตะต้องจดหมายเหตุของราชสำนักวุยในหอสมุดหลวงโดยไม่ได้รับอนุญาต ทางด้านฝ่ายจ๊กก๊กก็ไม่ได้มีการแต่งตั้งพนักงานพงศาวดารไว้ ตันซิ่วจึงมีเพียงจดหมายเหตุของฝ่ายจ๊กก๊กที่ได้รับมอบมาจากเจียวจิวเท่านั้น ซึ่งทางง่อก๊กก็ไม่ยอมจำนนต่อจ๊กก๊ก ทำให้ตันซิ่วใช้ระยะเวลาในการรวบรวมเอกสารทางประวัติศาสตร์มากกว่า 30 ปีจึงสำเร็จ และเขียนจดหมายเหตุสามก๊กได้เสร็จสิ้น ซึ่งจดหมายเหตุสามก๊กนั้นมีความยาวทั้งสิ้น 65 เล่ม