คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ก่อตั้งเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2537 เป็นคณะที่จัดตั้งขึ้นเป็นลำดับที่ 5 ของมหาวิทยาลัยนเรศวร และเป็นคณะแพทยศาสตร์ที่จัดตั้งขึ้นเป็นลำดับที่ 12 ของประเทศไทย โดยในช่วง 10 ปีแรกได้ร่วมมือกับทางโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขในการร่วมผลิตแพทย์ตามนโยบายการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแพทย์ในส่วนภูมิภาค และหลังจากนั้นคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวรจึงเริ่มพัฒนาโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยนเรศวร เพื่อเป็นโรงพยาบาลหลักในการทำการเรียนการสอนของนิสิตแพทย์ โดยมีความร่วมมือระหว่างเครือข่ายศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก ทั้ง 5 แห่งในการพัฒนาทางด้านวิชาการและบริการร่วมกัน
ศูนย์วิจัยและติดตามความเป็นธรรมทางสุขภาพ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
เมื่อปี พ.ศ. 2526 ที่เมืองอัลมาตี (ประเทศคาซัคสถานในปัจจุบัน) องค์การอนามัยโลกได้ให้คำประกาศสุขภาพดีถ้วนหน้า โดยเน้นความสำคัญเรื่องความเป็นธรรม (Equity) ของการเข้าถึงบริการสาธารณสุขและความเป็นธรรมของสถานะสุขภาพของประชาชนทุกคน โดยไม่แยกฐานะทางสังคม แต่เนื่องจากความยากของการประเมินความเป็นธรรมอย่างเป็นระบบ ทำให้คำประกาศนี้ยังไม่ได้รับการตอบสนองที่ดีนัก มหาวิทยาลัยนเรศวรจึงให้ความสำคัญกับปัญหาทางด้านสุขภาพของประชาชน ซึ่งควรได้รับการดูแลเอาใจใส่จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างจริงจัง สภามหาวิทยาลัยนเรศวรจึงได้มีมติอนุมัติให้จัดตั้งศูนย์วิจัยและติดตามความเป็นธรรมทางสุขภาพ (ศธส.) ในปี พ.ศ. 2541 โดยให้เป็นหน่วยงานอิสระในคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร