อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง
อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง หรือ ปราสาทหินพนมรุ้ง เป็นหนึ่งในปราสาทหินในกลุ่มราชมรรคา ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 2 (บ้านดอนหนองแหน) ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ห่างจากตัวเมืองบุรีรัมย์ลงมาทางทิศใต้ประมาณ 77 กิโลเมตร ประกอบไปด้วยโบราณสถานสำคัญ ซึ่งตั้งอยู่บนยอดภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว สูงประมาณ 200 เมตรจากพื้นราบ (ประมาณ 350 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง) คำว่า พนมรุ้ง นั้น มาจากภาษาเขมร คำว่า วนํรุง แปลว่า ภูเขาใหญ่
พระพิทักษ์เจดีย์ (ศรี รามางกูร)
พระพิทักษ์เจดีย์ (ศรี) มีนามเดิมว่า ท้าวเทพพระศรี หรือ ท้าวพระสี แปลว่า เทวดาผู้มีความดีงาม ในพื้นประวัติวงศ์เจ้าเมืองพนมออกพระนามว่า เจ้าพระพิทักษ์ศรี หรือ ญาพ่อเทพพระศรี เป็นบุตรชายคนที่ ๒ ในพระพิทักษ์เจดีย์ (ถง รามางกูร) หรือท้าวอุปละสุวรรณคำถง อดีตหัวหน้าข้าอุปัฏฐากผู้ควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระมหาธาตุพนมลำดับที่ ๕ และผู้ปกครองธาตุพนมลำดับที่ ๘ และเป็นน้องชายของพระพิทักษ์เจดีย์ (แก่น) อดีตนายกองผู้ควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระมหาธาตุพนมลำดับที่ ๖ และผู้ปกครองธาตุพนมลำดับที่ ๙ มารดามีนามว่านางพิทักษ์เจดีย์ (อาชญาแม่รัตนะจันทน์) พระพิทักษ์เจดีย์ (ศรี) เป็นนัดดาในท้าวอุปละ (มุง รามางกูร) นายกองข้าอุปัฏฐากผู้ควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระมหาธาตุพนม หรือนายกองบ้านธาตุพนมลำดับที่ ๔ เป็นพระปนัดดาในท้าวอุปละ (คำมั่น) กับอาชญาแม่รัตนะหน่อแก้วชาวเมืองธาตุพนม เป็นพระปทินัดดาในพระมหาสุระนันทากับอาชญานางแก้วอาไพ พระราชธิดาในเจ้าพระรามราชรามางกูรขุนโอกาส (ราม รามางกูร) เจ้าเมืองธาตุพนมองค์แรกจากราชวงศ์เวียงจันทน์ พระมหาสุระนันทาเป็นพระโอรสในเจ้าสุทธฮาช (สุทธราช) พระอนุชาในอาชญานางยอดแก้วศรีบุญมา พระชายาในเจ้าพระรามราชรามางกูรขุนโอกาส (ราม รามางกูร) เจ้าสุทธฮาช (สุทธราช) และอาชญานางยอดแก้วศรีบุญมาเป็นพระโอรสพระธิดาในเจ้าสีสุมังกับพระนางคำส่วงตา เจ้าสีสุมังเป็นพระโอรสในเจ้าพระยาหลวงกางสงคราม (คำวิสุต) พระราชโอรสในพระเจ้านครจำปาศักดิ์กับพระสนมไม่ปรากฏพระนาม ดังนั้น พระพิทักษ์เจดีย์ (ศรี) จึงสืบเชื้อสายราชวงศ์เวียงจันทน์และเจ้าเมืองธาตุพนมผ่านทางอาชญานางแก้วอาไพผู้เป็นพระมารดาของพระปัยยิกาหรือมารดาของย่าทวด และสืบเชื้อสายราชวงศ์จำปาศักดิ์ผ่านทางพระมหาสุระนันทาผู้เป็นพระบิดาของพระปัยกาหรือบิดาของปู่ทวด