สยาม
สยาม (อักษรละติน: Siam, อักษรเทวนาครี: श्याम) เคยเป็นชื่อเรียกประเทศไทยในอดีต แต่มิใช่ชื่อที่คนไทยเรียกตนเอง ราชบัณฑิตยสถาน ระบุว่า สยามเป็นชื่อเรียกดินแดนและกลุ่มชนที่อาศัยอยู่ในดินแดนแถบนี้มาตั้งแต่สมัยโบราณ สยามเป็นชื่ออย่างเป็นทางการของไทยตั้งแต่รัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นต้นมา ก่อนเปลี่ยนเป็น "ไทย" เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2482 พระมหากษัตริย์ไทยทรงใช้ชื่อ "สยาม" ในการทำสนธิสัญญากับต่างชาติเป็นเวลาหลายศตวรรษ เนื่องจากราชอาณาจักรประกอบด้วยคนหลายชาติพันธุ์ อาทิ ไท ลาว มอญ ญวน เขมร แขก จีน ฝรั่ง และมลายู พระมหากษัตริย์ไทยจึงเรียกดินแดนแห่งนี้ว่า ประเทศสยาม เพื่อความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของประชาชน อีกทั้ง ชื่อ "สยาม" นั้น ก็ยังคงเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายในวงการวิชาการของต่างประเทศอีกด้วย
ไทยสยาม
กรณีนี้ สุจิตต์ วงษ์เทศ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ ให้ความเห็นว่า บุคคลที่เป็นไทยสยามในทุกวันนี้ ไม่ใช่สายเลือดบริสุทธิ์ หากแต่เป็นเผ่าพันธุ์ที่มีการผสมกับกลุ่มชนพื้นเมืองและต่างถิ่น โดย สุจิตต์ ให้ความเห็นว่า หากจะศึกษาเรื่องประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์ ต้องเลาะเส้นเขตแดนออกจากแผนที่เสียก่อน เพราะในอดีต ผู้คนมีการติดต่อสัญจรถึงกันโดยตลอด และเกิดพัฒนาการทางสังคมสืบเชื้อสายมาจนถึงปัจจุบัน ดังนั้น ไทยสยามจึงไม่ใช่ชาติพันธุ์ที่บริสุทธิ์ ที่อพยพลงมาจากเทือกเขาอัลไต หรือยูนนาน หรือหมู่เกาะทะเลใต้ อย่างที่นักวิชาการสายชาตินิยม หรือตำราเรียนสังคมศึกษา กล่าวไว้