สามก๊ก
สามก๊กฉบับหลัว กวั้นจงได้มีการแปลเป็นภาษาไทยครั้งแรกในปี พ.ศ. 2345 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ซึ่งมีพระราชดำริให้จัดแปลพงศาวดารจีนเรื่องสามก๊ก ไซ่ฮั่น และแปลพงศาวดารมอญเรื่องราชาธิราช เพื่อให้คนไทยได้ใช้ศึกษาเป็นตำราพิชัยสงคราม โดยมอบหมายให้เจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นผู้อำนวยการแปลสามก๊ก มีความยาวทั้งสิ้น 95 เล่มสมุดไทย ซึ่งได้รับการสันนิษฐานว่าเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ไม่ได้แปลสามก๊กจากต้นฉบับทั้งหมด เนื่องจากการใช้สำนวน ภาษา และรูปแบบการแปลในตอนท้ายเรื่องเป็นคนละสำนวนกับตอนต้นเรื่อง สามก๊กฉบับนี้ได้ตีพิมพ์เป็นหนังสือแบบฝรั่งครั้งแรกโดยโรงพิมพ์หมอบรัดเล มีจำนวน 4 เล่มจบ เมื่อปี พ.ศ. 2408 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งต่อมากลายเป็นที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก และถูกนำมากล่าวถึงในบทละครนอกเรื่องคาวี ซึ่งเป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ความว่า
รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
หมายเหตุ: วุยก๊ก จ๊กก๊ก และง่อก๊กถูกสถาปนาอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 220, ค.ศ. 221 และ ค.ศ. 229 ตามลำดับ ฉะนั้นสำหรับบุคคลในรายชื่อที่เสียชีวิตก่อนปีเหล่านี้ ในคอลัมน์ "สังกัด" จะระบุเป็นชื่อของบุคคลที่เป็นนายแทนที่จะเป็นชื่อก๊ก ตัวอย่างเช่นกวนอูเสียชีวิตในปี ค.ศ. 219 ก่อนที่เล่าปี่จะสถาปนาจ๊กก๊กในปี พ.ศ. 220 ดังนั้น "สังกัด" ของกวนอูจึงระบุเป็น "เล่าปี่" แทนที่จะเป็น "จ๊กก๊ก"