พระวิษณุ
พระวิษณุ ( "วิษฺณุ") หรือที่รู้จักกันในพระนามอีกอย่างหนึ่งว่า พระนารายณ์ ( "นารายณ") เป็นหนึ่งในสามตรีมูรติ มีหน้าที่คุ้มครองแลดูแลรักษาทั้ง 3 โลกตามความเชื่อของชาวฮินดู จากคัมภีร์พราหมณ์ รูปร่างลักษณะมีพระวรกายจะมีสีที่เปลี่ยนไปตามยุค ฉลองพระองค์ดั่งกษัตริย์ มีมงกุฎทอง อาภรณ์สีเหลือง มี 4 กร ถือ สังข์ จักรสุทรรศน์ คทาเกาโมทกี แต่ที่จะพบเห็นได้บ่อยที่สุดคือถือ จักร์ สังข์ คทา ส่วนอีกกรจะถือ ดอกบัวบ้าง หรือ ไม่ถืออะไรเลยบ้าง (โดยจะอยู่ในลักษณะ"ประทานพร")
หิรัณยกศิปุ
ตามเนื้อเรื่องในภาควตปุราณะนั้น กุมารทั้งสี่ ได้แก่ สนก สนนฺทน สนาตน และสนตฺกุมาร ซึ่งเป็นมนสบุตร(บุตรที่เกิดจากความคิด)ของพระพรหม ได้ไปยังไวกุณฺฐซึ่งเป็นที่ประทับของพระนารายณ์เพื่อเข้าเฝ้า แต่เนื่องจากกุมารทั้งสี่ยังแลดูเหมือนเด็กน้อย แม้ว่าจะมีอายุมากแล้วก็ตาม ชยและวิชยซึ่งเป็นทวารบาลผู้เฝ้าประตูทางเข้าจึงเข้าไปขวางกุมารทั้งสี่ไม่ให้เข้าไป และได้แจ้งกับกุมารทั้งสี่ว่าพระนารายณ์ทรงกำลังพักผ่อนอยู่ จึงไม่สามารถให้เข้าเฝ้าได้ กุมารทั้งสี่ได้ตอบกลับไปว่าพระนารายณ์นั้นทรงว่างให้เข้าพบเสมอ และได้สาปแช่งทวารบาลทั้งสองให้ไปเกิดในโลกมนุษย์และต้องดำรงชีวิตอย่างมนุษย์ ทันใดนั้นเองพระนารายณ์ได้ปรากฏองค์ขึ้น ทวารบาลทั้งสองจึงได้ทูลของให้พระนารายณ์แก้คำสาปของกุมารทั้งสี่เสีย พระนารายณ์ตรัสตอบว่าพระองค์ไม่สามารถถอนคำสาปของกุมารทั้งสี่ได้ แต่ทรงมีทางเลือกให้สองทาง ทางเลือกแรกคือต้องไปเกิดเป็นผู้ที่อุทิศตนแด่พระนารายณ์ให้ครบเจ็ดชาติ ส่วนทางเลือกที่สองคือไปเกิดเป็นศัตรูของพระนารายณ์ให้ครบสามชาติ หลังจากไปเกิดในโลกมนุษย์จนครบตามทางเลือกใดทางเลือกหนึ่งแล้ว จึงจะสามารถกลับมาเป็นทวารบาลได้ตามเดิม ทวารบาลทั้งสองได้เลือกทางเลือกที่สอง เพราะไม่ต้องการที่จะอยู่ห่างไกลจากพระนารายณ์ไปถึงเจ็ดชาติ แม้ว่าจะต้องไปเกิดเป็นศัตรูของพระนารายณ์ก็ตาม โดยชาติแรก พระนารายณ์กล่าวว่า ชัยและวิชัย ต้องเกิดเป็น หิรัณยกศิปุ และ หิรัณยกศะ เชื้อสายเดียวกัน ส่วนพระนารายณ์ จะอวตานในรูปของ นรสีห์ อวตาน