ภาษาบาลี
คาดว่าภาษาบาลีเป็นภาษาที่ใช้ในสมัยพุทธกาลเช่นเดียวกับภาษามคธโบราณหรืออาจจะสืบทอดมาจากภาษานี้ เอกสารในศาสนาพุทธเถรวาทเรียกภาษาบาลีว่าภาษามคธ ซึ่งอาจจะเป็นความพยายามของชาวพุทธที่จะโยงตนเองให้ใกล้ชิดกับราชวงศ์เมาริยะ พระพุทธเจ้าทรงเทศนาสั่งสอนที่มคธ แต่ก็มีสังเวชนียสถาน 4 แห่งที่อยู่นอกมคธ จึงเป็นไปได้ที่จะใช้ภาษากลุ่มอินโด-อารยันยุคกลางหลายสำเนียงในการสอน ซึ่งอาจจะเป็นภาษาที่เข้าใจกันได้ ไม่มีภาษากลุ่มอินโด-อารยันยุคกลางใดๆมีลักษณะเช่นเดียวกับภาษาบาลี แต่มีลักษณะบางประการที่ใกล้เคียงกับจารึกพระเจ้าอโศกมหาราชที่คิร์นาร์ทางตะวันตกของอินเดีย และหถิคุมผะทางตะวันออก
ภาษาหริยนวี
ภาษาหริยนวี (อักษรเทวนาครี: हरियाणवी) (), (, หรือ हरयाणवी ) ชื่ออื่นๆคือ ภาษาชตุ ภาษาพังครุ เป็นภาษาถิ่นของภาษาฮินดี ใช้พูดทางตอนเหนือของรัฐหรยณะ และเดลฮี บางครั้งจะไม่นับภาษาหริยนวี เป็นภาษาใหม่ เพราะใกล้เคียงกับภาษาฮินดี และมีคำศัพท์จากภาษาอูรดูมาก วรรณคดีมีน้อย ส่วนมากเป็นเพลงพื้นบ้าน ภาษานี้มีหลากหลายสำเนียง ที่ต่างกันไปในระดับหมู่บ้าน แม้ว่าจะไม่ถูกแยกจากกันด้วยสิ่งกีดขวางทางภูมิศาสตร์
ภาษาหริยณวีมีผู้พูดหลายตำบลในหรรยนะ ประชาชนในหลายตำบลของโสเนปัตและโรห์ตักพูดภาษานี้ด้วยสำเนียงที่เรียกโรตากี สำเนียงที่พูดในตำบลชินท์จัดเป็นสำเนียงมาตรฐานของภาษานี้ แม้ว่านักภาษาศาสตร์บางคนจะจัดให้สำเนียงโรตากีเป็นสำเนียงมาตรฐาน ในตำบลฟาริดาบัดจะใช้ภาษานี้ควบคู่กับภาษาพรัช ในหมู่ผู้นับถือศาสนาอิสลามจะใช้ภาษาอูรดูควบคู่ไปด้วย มุสลิมบางส่วนอพยพไปปากีสถาน จึงมีผู้พูดภาษานี้ในปากีสถาน
เนื่องจากไม่มีระบบการเขียนสำหรับภาษาหริยณวี ดังนั้นผู้พูดภาษานี้จึงเขียนวรรณกรรมของตนด้วยภาษาฮินดี มีวรรณกรรมมุขปาฐะเป็นเพลงพื้นบ้าน และละครพื้นบ้านที่เรียกสาอัง และมีเรื่องเล่าที่เป็นเรื่องตลกจำนวนมาก