భారత ప్రణాళికా సంఘంను ఎప్పుడు ఏర్పాటు చేసారు?
పంచవర్ష ప్రణాళికలు
1947లో స్వాతంత్ర్యం పొందిన భారతదేశానికి ప్రధాన మంత్రిగా పగ్గాలు చేపట్టిన జవహర్ లాల్ నెహ్రూ సోవియట్ యూనియన్ (పూర్వపు రష్యా) ప్రభావానికి లోనై భవిష్యత్తు అభివృద్ధికి మనదేశంలో కూడా ప్రణాళికలు ఉండాలని తలచి ప్రణాళికా సంఘంను ఏర్పర్చి 1951-52 నుండి పంచవర్ష ప్రణాళికలు ప్రారంభించాడు. ఈ విధంగా మనదేశంలో పంచవర్ష ప్రణాళికలకు జవహర్ లాల్ నెహ్రూను పితామహుడిగా పేర్కొనవచ్చు. పార్లమెంటులో ప్రణాళికల గురించి మాట్లాడుతూ నెహ్రూ "ప్రభుత్వ రంగాన్ని పెంచుతూ, ఉత్పత్తి రంగాలను ప్రభుత్వపరం చేస్తూ వీటి ఫలితాలను ప్రజలకు అందేలా చేయాల్సి ఉంది. ప్రజాస్వామ్య స్థాపనకు దోహదం చేస్తూ ఆర్థిక, పారిశ్రామిక రంగాలలో ప్రగతిని సాధించడమే ఆర్థికప్రణాళికల ముఖ్యోద్దేశ్యం" అని పేర్కొన్నాడు. దేశ వనరులు, అవసరాలను రూపొందించేందుకు 1950లో ప్రణాళిక సంఘం ఏర్పడింది. ఇంతవరకు మనదేశంలో 11 పంచ వర్ష ప్రణాళికలు పూర్తి కాగా ప్రస్తుతం 12 వ పంచ వర్ష ప్రణాళిక అమలులో ఉంది. ప్రణాళిక సంఘానికి ప్రధాన మంత్రి ఎక్స్-అఫీషియో చైర్మెన్ గా వ్యవహరిస్తాడు, కాగా కేబినేట్ ర్యాంకు కల డిప్యూటీ చైర్మెన్ ఆ తర్వాతి స్థానంలో కొనసాగుతాడు. ప్రస్తుతం ప్రణాళిక సంఘం డిప్యూటీ చైర్మెన్ గా మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా కొనసాగుతున్నారు.
భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935
తమ దేశాన్ని పాలించే ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామ్యాన్ని బాగా ఎక్కువ చేయాలనే డిమాండ్ పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం నుండి పెరుగుతూ వచ్చింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటీష్ వారి ప్రయత్నాలకు భారతీయులు అందించిన తోడ్పాటు కారణంగా, బ్రిటీష్ రాజకీయ వ్యవస్థలోని తీవ్ర యథాతథవాద శక్తులు సైతం రాజ్యాంగ మార్పు అవసరమని భావించారు. ఫలితంగా భారతీయ ప్రభుత్వ చట్టం 1919 రూపొందింది. ఈ చట్టం, ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఒక కొత్త వ్యవస్థను ప్రాంతీయ ద్వంద్వ పాలనా విధాన రూపంలో ప్రవేశ పెట్టింది. అంటే ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన కొన్నిశాఖలలో (విద్య వంటివి) మంత్రులు శాసన సభకు బాధ్యత వహిస్తారు. మిగిలినవి (ప్రజా వ్యవహారాల నిర్వహణ, ఆర్థికం వంటివి) బ్రిటీష్ వారిచేత నియమింపబడిన ప్రొవెన్షియల్ గవర్నర్‌కు బాధ్యత వహించే అధికారుల చేతులలో ఉంటాయి. ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామాన్ని పెంచాలని భారతీయులు చేసిన డిమాండ్‌ని ఈ చట్టం ప్రతిబింబిస్తుంది. అంతేకాక, భారత దేశానికి సంబంధించి, ఆచరణలో తమ భాగస్వామ్యం గురించి బ్రిటీష్ వారి భయాలకు కూడా ఇది మరింతగా ప్రతిబింబిస్తుంది.