అక్వారిజియా రసాయన ఫార్ములా ఏంటి?
అక్వారిజియా
అక్వారిజియా పసుపు-ఆరెంజి రంగులో ఉండి, పొగలు వెలువ రించును. రసాయన ఫార్ములా HNO+3 HCl.
అక్వారిజియా సాంద్రత 1.01-1.21 గ్రాములు/సెం.మీ
అక్వారిజియా ద్రావణం యొక్కద్రవీభవన స్థానం −42 °C (−44 °F; 231K)
అక్వారిజియా ద్రావణం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 108 °C (226 °F;381K)
నీటిలో కలుస్తుంది.
ఆక్వారిజియా బంగారాన్ని కరగించు స్వభావాన్నికల్గి ఉంది.అక్వారిజియాలోని నైట్రిక్ ఆమ్లంలేదా హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం విడిగా బంగారాన్ని కరగించలేవు. కాని 1:3 నిష్పత్తిలో తయారుచేసిన అక్వారిజియా బంగారాన్నికరిగించు లక్షణాన్ని కల్గి ఉంది. నైట్రిక్ ఆమ్లం శక్తి వంతమైన ఆక్సికరణి. ఇది గుర్తించలేనంత స్వల్ప ప్రమాణంలో బంగారు లోహాన్ని కరగించడం వలన బంగారు అయాన్ (Au) లు ఏర్పడును. అక్వారిజియాలోని హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం పుష్కలంగా క్లోరిన్ అయాన్‌లను కల్గి ఉన్నందున, నైట్రిక్ ఆమ్లంలో కరిగిన బంగారు అయాన్లు క్లోరిన్ అయాన్ లతో కలిసి టెట్రాక్లోరోఅరేట్ (III) అయాన్‌లను ద్రవంలో ఏర్పరచును. ఇప్పుడు నైట్రిక్ ఆమ్లం మరికొంత బంగారు అణువులను కరగించి, బంగారు అయాన్ (Au3+).లు ఏర్పడును, తిరిగి ఈ బంగారు అయాన్ లు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం లోని క్లోరిన్ అయాన్ లతో కలిసి టెట్రాక్లోరోఅరేట్ (III) అయాన్‌లను ద్రవంలో ఏర్పరచును.
ఆక్వారిజియాలో కేవలం బంగారం మాత్రమే కరిగి ఉన్నచో, అధికంగా ఉన్నఅక్వారిజియాను వేడి చేసి, టెట్రాక్లోరోఆరిక్ ఆమ్లాన్ని ఘనరూపంలో తయారు చేయవచ్చును. మిగిలిన్ ఉన్న నైట్రిక్ ఆమ్లాన్ని హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లంతో మరలామరలా వేడిచేసి తొలగించెదరు. టెట్రాక్లోరోఆరిక్ ఆమ్లాన్ని సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, హైడ్రాజీన్, ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం లతో తగు విధంగాతో క్షయికరించడం వలన మూలకబంగారాన్ని పొందవచ్చును.
బంగారంతో జరిపినట్టి రసాయన చర్యనే ప్లాటినంతో కూడా అక్వారిజియా రసాయన చర్య జరుపును, రసాయన సమీకరణం కూడా బంగారంతో అక్వారిజియా జరిపినటు వంటిదే. బంగారంవలె ప్లాటినంతో ఆక్సీకరణ చర్యను నైట్రోజన్ ఉత్పత్తిగా, నైట్రిక్ ఆక్సైడ్, లేదా నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ జరిపిన చర్యగా వ్రాయ వచ్చును.
ఆక్సీకరణచెందిన ప్లాటినంఅయాన్ క్లోరైడ్ అయాన్‌లతో చర్య జరపడం వలన క్లోరోప్లాటినేట్ అయాన్ ఏర్పడును.
ప్రయోగాత్మక, పరిశీలన ఆధారాల ఆధారంగా ప్లాటినం మరియు అక్వారిజియా లమధ్య సంభవించు రసాయన చర్య బహు సంక్లిష్టమైన రసాయన చర్యగా గుర్తించారు. రసాయన చర్యలో ప్రాథమిక స్థాయిలో క్లోరో ప్లాటినియాస్ ఆమ్లం (HPtCl) మరియు నైట్రోసోప్లాటినిక్ క్లోరైడ్ ( (NO) PtCl) లు మిశ్రమంగా ఏర్పడును.నైట్రోసోప్లాటినిక్ క్లోరైడ్ ఘన ఉత్పాదితం. ఒకేసారిగా ప్లాటినాన్ని అక్వారిజియా ద్రవరాజంలో పూర్తిగా కరగించటం అసాధ్యం. పూర్తిగా ప్లాటినాన్ని ద్రవస్థితిలో పొందాలంటే పలుపర్యాయాలు గాఢ అక్వారిజియాతో ప్లాటినాన్నికరగించే ప్రక్రియను కొనసాగించాలి.
పై రసాయన చర్యలో ఏర్పడిన క్లోరోప్లాటినియస్ ఆమ్లాన్ని వేడి చేస్తూ, క్లోరిన్‌తో సంతృపపరచిన క్లోరోప్లాటినిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.
ప్లాటినియం ఘనపదార్థాలు అక్వారిజియాలో కరగుటవలన, ప్లాటినం ఖనిజంలోని అక్వారిజియాలో కరుగని ఇరీడియం, ఓస్మియంలను వేరుచేయవచ్చును.
ప్లాటినం సమూహానికి చెందిన లోహాలను అక్వారిజియాతో శుద్ధి చేయునపుడు, అక్వారిజియా ఆమ్లంలో కరుగు బంగారాన్ని ఐరన్ (II) క్లోరైడ్‌తో చర్య వలన అవక్షేపంగా వేరుచేయుదురు.వడబోతలో వచ్చిన హెక్సాక్లోరో ప్లాటినేట్| (IV) కు అమ్మోనియం క్లోరైడ్ను చేర్చి అమ్మోనియం హెక్సాక్లోరోప్లాటినేట్గా పరివర్తించెదరు. ఈ అమ్మోనియం లవణం అక్వారిజియాలో అద్రావణికావడం వలన, దీనిని వడబోత ద్వారా వేరుచేయుదురు. ఇలావేరు చేసిన హెక్సాక్లోరోప్లాటినేట్ ను మండించి/కాల్చి ప్లాటినం లోహంగా మార్చెదరు.
అవక్షేపింపబడని హెక్సాక్లోరోప్లాటినేట్‌ను మూలక జింకు ద్వారా క్షయికరించెదరు.
కాల్సియం ఆక్సాలేట్
కాల్సియం ఆక్సాలేట్అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళన పదార్థం.ఇది ఒక కర్బనయుత రసాయన సంయోగ పదార్థం. కాల్సియం ఆక్సాలేట్ ను ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం యొక్క కాల్సియం లవణం అనికూడా వ్యవహరిస్తారు.కాల్సియం ఆక్సాలేట్ రసాయన ఫార్ములా CaO.కాల్సియం,ఆక్సిజన్ మరియు కార్బన్పరమాణువుల రసాయన సమ్మేళనం వలన కాల్సియం ఆక్సాలేట్ సంయోగ పదార్థము ఏర్పడినది.మొక్కలలో గవిసెన/ కవరు ఆకార స్పటిక రూపంలో ఏర్పడి ఉండును.మానవదేహ వ్యవస్థలోమూత్రపిండాలలో ఏర్పడు మూత్రపిండరాళ్ళలో కాల్సియం ఆక్సాలేట్ ఒక భాగం.
కాల్సియం ఆక్సాలేట్ తెల్లని ఘన పదార్థం.నిర్జల/అనార్ ద్ర కాల్సియం ఆక్సాలేట్ అణుభారం 128.097 గ్రాములు/మోల్. ఏకజలాణుయుత (monohydrate) కాల్సియం ఆక్సాలేట్ అణుభారం 146.112 గ్రాములు/మోల్.సాధారణ ఉష్ణోగ్రత(25 °C) వద్ద నిర్జల కాల్సియం ఆక్సాలేట్ సాంద్రత 2.12గ్రాములు/సెం.మీ.కాల్సియం ఆక్సాలేట్ ద్రవీభవన స్థానం 200°C (392 °F; 473K),ఈ ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఏకజలాణుయుత (monohydrate) కాల్సియం ఆక్సాలేట్ వియోగం చెందును.
కాల్సియం ఆక్సాలేట్ నీటిలో కరుగును. 20 °C వద్ద ఒక లీటరు నీటిలో 6.7 మి.గ్రాముల కాల్సియం ఆక్సాలేట్ కరుగును.
కాల్సియం ఆక్సాలేట్ విషపూరితమైన పదార్థం.కడుపులోకి వెళ్ళిన లోపల పుళ్ళను/వ్రణాలను(sores)ఏర్పరచును.కొన్ని సార్లు ప్రాణాంతకమైనది కూడా.చాలా మొక్కలు,1000కి మించిన మొక్క జాతులు కాల్సియం ఆక్సాలేట్ ను సమీకరణ (accumulate) చేయును. మొక్కలలో కాల్సియం(Ca2+) ను తొలగించు చర్య (detoxification )వలన కాల్సియం ఆక్సాలేట్ మొక్కలలో సమీకరించ బడుచున్నది.