ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక ను స్థాపించింది ఎవరు?
ఆంధ్రజ్యోతి
ఆంధ్రజ్యోతి ఒక ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రిక. ప్రఖ్యాత సంపాదకుడు, హేతువాది అయిన నార్ల వెంకటేశ్వరరావు, ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్త కె.యల్.ఎన్.ప్రసాద్ మరికొందరు మిత్రులతో కలసి ఆంధ్రా ప్రింటర్స్ లిమిటెడ్ పక్షాన1960 జూలై 1న ఈ పత్రికను విజయవాడలో ప్రారంభించారు. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి దామోదరం సంజీవయ్య అధ్యక్షత వహించిన సభలో కేంద్ర సమాచార శాఖ మంత్రి బి.వి.కేస్కర్ పత్రికను ప్రారంభించారు. నాలుగు ఎడిషన్లుగా ప్రచరించబడింది. 2000లో ప్రచురణ నిలిచిపోయింది. 2002 లో కొత్త యాజమాన్యంతో వేమూరి రాధాకృష్ణ సారథ్యంలో తిరిగి ప్రచురణ మొదలైంది. ఈ పత్రికకు అనుబంధంగా నవ్య వారపత్రిక, ఆంధ్రజ్యోతి జర్నలిజం పాఠశాల, ఎబిఎన్ ఆంధ్రజ్యోతి టివి ఛానల్ నడుపబడుతున్నాయి.
మొదట నార్లతో విద్వాన్ విశ్వం, నండూరి రామమోహనరావు సహాయ సంపాదకులుగా పనిచేశారు. ఆ తరువాత సంపాదకులుగా పనిచేసినవారిలో ముఖ్యులు నండూరి రామమోహనరావు, తుర్లపాటి కుటుంబరావు, పురాణం సుబ్రహ్మణ్యశర్మ. 1976లో నార్ల ఛీఫ్ ఎడిటర్ గా, నండూరి రామమోహనరావు ఎడిటర్ గా నియమితులైనారు. 1977 ఎన్నికల తరువాత నార్ల సంపాదకత్వ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకున్నారు. నండూరి సంపాదకత్వం స్వీకరించాడు. నండూరి రామమోహనరావు పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత ఇనగంటి వెంకట్రావు సంపాదకులైనారు. 2000 సంవత్సరాంతంలో ఆంధ్రజ్యోతి మూతపడింది.
కె.ఎం.మాథ్యూ
కేరళ రాష్ట్రం, కొట్టాయంలో "మళయాళ మనోరమ" సంస్థను 1888, మార్చి 14 న "కేందతిల్ వర్ఘీస్ మా పిళ్ళై" స్థాపించారు. 1890 మార్చి 22 న "మనోరమ" వార పత్రిక ప్రారంభమైనది. 1896 లో "భాషా పోషిణి" సాహిత్య పత్రిక వెలువడడం ప్రారంభమైనది. 1901, ఆగష్టు 7 న "మనోరమ" ద్వైవారపత్రిక ప్రచురణ ప్రారంభించి, 1915 లో ప్రతిరోజూ యుద్ధ వార్తా సంచికలు వెలువరించారు. 1918 జూలై 2 నుండి వారానికి మూడుసార్లు వెలువరిస్తూ "మళయాళ" మనోరమగా పేరు మార్చి దిన పత్రిక చేసారు. 1950 లో పత్రికా కార్యాలయంలో మొదటి రోటరీ ప్రెస్ ను నెలకొల్పారు. మరుసటి యేడాది భారత రాష్ట్రపతి రాజేంద్రప్రసాద్ డైమండ్ జూబ్లీ ఉత్సరాలను ప్రారంభించారు.
మాథ్యూ 1940 లో తన కెరీర్ ను చిక్ మగళూరు లోని భద్ర ఎస్టేట్ లో తన సోదరుడు కె.ఎం. జాకోబ్ పనిచేసే చోటనే ఒక పనిలో చేరాడు.అతను ఏడు సంవత్సరాల పాటు అదే ఎస్టేట్ లో గడిపాడు. ఈ కాలంలో ఆయన ఆ ఎస్టేట్ సమీపంలో బెలూన్ల తయారీ పరిశ్రమను స్థాపించాడు. కానీ వాతావరణ కాలుష్యం మూలంగా ఆ పరిశ్రమ మూసివేయబడింది. తర్వాత ఆ పరిశ్రమలో యంత్ర భాగాలను మద్రాసులో తన సోదరుడు అయిన కె.ఎం. మమ్మెన్ మాప్పిళ్ళైకు అందసేసాడు. అతడు అచట ను ప్రారంభించాడు. 1947 లో మాథ్యూ మిత్రరాజ్యాల సంస్థలు ప్రారంభించుటకు బొంబాయికి వెళ్ళాడు. బొంబాయిలో 7 సంవత్సరాలు గడిపిన తర్వాత 1954 లో ఆయన కొట్టాయం వెళ్ళి అచట మళయాళం మనోరమలో జనరల్ మేనేజరుగా బాధ్యతలను స్వీకరించారు. తన సోదరుడు మరియు అప్పటి ఆ పత్రిక ప్రధాన సంపాదకుడు అయిన కె.ఎం.చెరియన్ మరణం తర్వాత ఆయన ప్రధాన సంపాదకునిగా బాధ్యతలు స్వీకరించి 2010 మార్చి 14 న తను మరణించే వరకు కొనసాగించారు. ఆయన నేతృత్వంలో ఆ పత్రిక 17 ఎడిషన్లు మరియు 1.6 మిలియన్ల కాపీల సర్క్యులేషను దాటగలిగింది.