గురజాడ అప్పారావు తల్లిదండ్రులెవరు ?
గురజాడ అప్పారావు
గురజాడ అప్పారావు విశాఖ జిల్లా, రాయవరం (ఎలమంచిలి) లో, మేనమామ ఇంట్లో 1862 సెప్టెంబరు 21 న, వెంకట రామదాసు, కౌసల్యమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆయనకు శ్యామలరావు అనే తమ్ముడు ఉన్నాడు. గురజాడ అప్పారావు కుటుంబం వారి తాతల కాలంలో కృష్ణా జిల్లా గురజాడ గ్రామం నుండి విశాఖ మండలానికి వలస వచ్చింది. అప్పారావు తండ్రి విజయనగరం సంస్థానంలో పేష్కారుగా, రెవిన్యూ సూపర్వైజరు గాను, ఖిలేదారు గానూ పనిచేసారు. తన పదవ ఏట వరకు అప్పారావు చీపురుపల్లిలో చదువుకున్నారు. తర్వాత, వారి తండ్రి కాలం చెయ్యటంతో, విజయనగరానికి వచ్చారు. ఇక్కడ చాల పేదరికంలో వారాలు చేసుకుంటూ చదువు కొనసాగించారు. ఈ సమయంలో అప్పటి ఎమ్. ఆర్. కాలేజి ప్రిన్సిపాల్ సి. చంద్రశేఖర శాస్త్రి ఈయనను చేరదీసి ఉండడానికి చోటిచ్చారు. 1882 లో మెట్రిక్యులేషను పూర్తిచేసి, తర్వాత 1884 లో ఎఫ్. ఎ చేసారు. ఇదే సంవత్సరంలో ఏం. ఆర్. హై స్కూలులో టీచరుగా చేరారు. విజయనగరంలో బి.ఏ చదువుతున్నపుడు వాడుక భాషా ఉద్యమ నాయకుడు గిడుగు రామమూర్తి ఆయనకు సహాధ్యాయి. వారిద్దరూ ప్రాణస్నేహితులు. ప్రతి ఏటా గురజాడ జన్మదిన వేడుకను రాయవరం ప్రజలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
ధన్వాడ రామచంద్రరావు
వారి తండ్రి గారు ధన్వాడ అనంతం (1850-1949) గారి కాలంనుండి వారి కుటుంబము క్రైస్తవమతమవలంబిచినవారు. రామచంద్రరావుగారు గొప్ప పిత్రుభక్తి గలవారు. తన జీవితమును పిత్రుసేవలో ధారపోసి బ్రహ్మచారిగానుండి వారు తన తండ్రి అనంతంగారికి అహర్నిశలు సేవచేశారు. తండ్రి పేరుమీద బెజవాడలో అనంతం ఆసుపత్రిని స్థాపించారు. బీదవారి పట్ల దయకలిగి జీవితాంతం బీద విద్యార్థులకు విద్యావేత్తనములిచ్చారు. అంతేకాక బీదవారికి ధన దాన్య మౌలిక సహాయం చేతనైనంతగా చేశేవారు. మునిసిపల్ కౌన్సిల్ కు వారి తరువాత అధ్యక్షునిగా వచ్చిన అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు గారి కార్యకాలములో 1927-28 లో బెజవాడ మునిసిపల్ బిల్ కలెక్టర్ల అవినీతి కుంభకోణం (defalcation case) కేసులో ఇరుకున్న కె.యస్ అభిషేకం అను క్రైస్తవమతస్తుడైన బిల్ కలెక్టరుపై సాను భూతి కలిగి డాక్టరు రామచంద్రరావుగారు అతని తరఫున వకీలుగా పనిచేయమని న్యాయవాదిగా నుండిన తమ మిత్రులైన దిగవల్లి వేంకట శివరావుగారి వద్దకు తీసుకుని వచ్చి కుంభకోణంలో జరిగిన కుట్ర యథార్థము చెప్పించి అతనికి తక్కువ శిక్ష పడేట్లుగా అతని తరఫున న్యాయవాది గానుండమని కొరారు. ఆ కేసులో మిగతా బిల్ కలెక్టర్లకు రెండున్నసంవత్సరములు దాకా జైలు శిక్షపడగా ఆ అభిషేకమునకు కేవలం ఒక నెల మాత్రమే శిక్షపడినది. 1957 లో డాక్టరు గారు ఇంగ్లీషులో తన తండ్రిగారి జీవిత చరిత్ర "DHANVADA ANANTAM" అను గ్రంథమును రచించారు.. ప్రముఖ క్రైస్తవమతనాయకులు,1940 లో కలకత్తా యూనివర్సిటీ కులపతిగానుండి తదుపరి 1951-1956 లో పశ్బమ బెంగాలకు గవర్నరు గాచేసిన ప్రముఖ విద్యావేత్త, రాజకీయనాయకుడైనట్టిహరేంద్ర కుమార్ ముఖర్జీ ( Harendra Coomar Mookerjee ) గారు డాక్టరు రామచంద్రరావుగారికి మిత్రులు వారిద్వారా దిగవల్లి వేంకట శివరావుగారికీ కూడా మిత్రులుగానుండిరి.ఆ ముఖర్జీ గారు 1940 మార్చి 29 తారీఖున బెజవాడ వచ్చినప్పుడు డాక్టరుగారు, శివరావు గారు కలసి ముఖర్జీగారి ఉపన్యాస సభను బెజవాడ రామమోహనా గ్రంథాలయములో ఎర్పాటు చేసారు. ఆసభకు డాక్టరు చాగంటి సూర్యనారాయణమూర్తి గారు అధ్యక్షలుగా నుండిరి. డాక్టరు రామచంద్ర రావు గారు 1940 దశాబ్దము తరువాత బెంగుళూరులో కాపురముండేవారు. డాక్టరుగారు దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారుకు సన్నిహిత మిత్రులు. జీవితాంతము వారిరువురూ ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు జరిపారు. డాక్టరుగారు బెంగళూరునుండి వ్రాసిన ఉత్తరములలో జూలై 1958 లో వ్రాసిన పోస్టుకార్డు తరువాత సమాచారమేమీ కనపడుటలేదు (అప్పటికి వారికి 74 ఏండ్లు).