ఆంధ్ర రాష్ట్రము ఎప్పుడు ఏర్పడింది ?
ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం
కాగా ఇక్కడ ఒక చారిత్రక విషయాన్ని గమనించాలి. 1956 దాకా రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉనికిలో ఉన్నాయి. అప్పటిదాకా 13 జిల్లాల ఆంధ్రరాష్ట్రం పనిచేసింది. అదే రాష్ట్రం 1956లో తెలంగాణతో కలిసింది. తాత్కాలికంగా ఉనికిని కోల్పోయి తిరిగి 2014 లో విడిపోయింది. కాబట్టి ఇది ఒక కొత్త రాష్ట్రం కాదు. కాగా అక్టోబరు 1నే ఆంధ్ర రాష్ట్రం అనేది కొత్తగా మద్రాసు నుంచి విడిపోయి అధికారికంగా ముఖ్యమంత్రి ప్రమాణస్వీకారంతో ఏర్పడింది. వేరే చోట కలిసి, విడిపోయిందికాగా తిరగి విడిగా నిలబడింది. ఇలా చరిత్ర పునరావృతం అయింది. కాబట్టి ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి అవతరణ అనేది అక్టోబరు 1నే జరిగింది కాబట్టి ఇప్పుడు కూడా ఆంద్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంగా తిరిగి ఏర్పడిన ఈ 13 జిల్లాల రాష్ట్రం తిరిగి అక్టోబరు 1నాడే అధికారికంగా అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవల్సివుంటుంది. జూన్‌ రెండును, జూన్‌ 8ని అలాగే నెహ్రూగారు రాషా్ట్రన్ని ప్రకటించిన డిసెంబరు 19ని ముఖ్యమైన చారిత్రక దినాలుగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు. కాని అసలు ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడింది అక్టోబరు 1నే కాబట్టి అదే రాష్ట్రం ఈ రోజున ఇక పైన అలా ఉంటుంది కాబట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ దినోత్సవాన్ని అక్టోబరు 1న చేసుకోవాలి. చారిత్రకంగా తర్క సహితంగా కూడా ఆదే సరైనది అవుతుంది.
పారిభాషిక పదకోశం
భాషాయుక్తమైన రాష్ట్రముగా 1954 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ రాష్ట్రంను అవిధ్బవించి తెలుగును అధికార భాషగా 1955 లో చేసిన తీర్మానం తెలుగు భాషాభివృద్దికి దోహదమైనది. ఆ మార్గములోని ప్రగతే తెలుగు అకాడమీ స్థాపనతో పాటు తెలుగు పారిభాషిక పదకోశ సంకలనం కూడా. 1959 ఆగస్టు 21తేదీన భారత తొలి రాష్ట్రపతి బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారు తెలుగు అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సు అండ్ హిస్టరీని ప్రారంభోత్సవం చేశారు. ఆ సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ స్పీకర్ అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు గారు శాసన సభ, పరిపాలన మరియూ న్యాయశాస్త్రమునకు సంబంధించిన 27000ల ఇంగ్లీషు మాట లు, పదాలకు తెలుగులో పారిభాషిక పదాలతో గ్లాసరీ వెలువడునని ఉద్ఖాటనచేశారు., లోకసభ సచివాలయం వారు (Parliament Secretariat) ప్రచురించిన Glossary of Parliamentary terms అను పదకోశంలోని సుమారుగా 26000 మాటలను ఆధారంగా చేసుకుని ఆంధ్ర ప్రదేశ శాసన సభ సచివాలయం వారు ప్రప్రథమ ప్రయత్నంగా 1960 లో శాసనసభ, న్యాయసంస్థలు, పరిపాలనా ఫ్రభుత్వవిభాగములలో అప్పటిలో వాడుకలోనున్న ఇంగ్లీషు మాటలకు, పదాలకూ గ్లాసరీని సంకల్పించి భారీఎత్తున సంకలనంచేసి “పారిభాషికపదకోశము (Glossary of Parliamentary, Legal and Administrative Terms with Telugu equivalents)” 1963 లో ప్రచురించారు. ఆ గ్లాసరీ సంకలనానికి ఎందరో మేధావులు కృషి చేశారు.. పదకోశ సంకలనంముల కమిటీలు ఘటించి, విఘటించి దీర్ఘముగా సమీక్షలు చేసి పునర్మించుచూ చురుకుగా పని జరిపించుచూ చివరదశలో ప్రచురణ వెలువడకనే పదకోశ సంకలన సంకల్పకర్త అయిన కాళేశ్వరరావుగారు1962 లోపరమదించారు. 
శాసన సభ స్పీకరు అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావుగారి ఆధ్వర్యాన్న, 1957 అక్టోబరు 30 తేదిన మొట్టమొదటగా 3మంత్రులు, 5ఎమ్ఎల్ఎ లూ, 2ఎమ్ పి లు, మరికొంతమంది ప్రభుత్వోద్యోగులు, పత్రికాసంపాదకులు, సాహిత్యవేత్తలు, విశ్వవిద్యాలయ లోని మేధావుల కలిసిన 32 మంది సభ్యత్వముతో ఘటించిన గ్లాసరీ సంకలన కమిటీ. ఆలా ఘటించిన మొదటి కమిటీని రద్దు పరచి డిశంబరు 18, 1958తేదీన 16 మంది సభ్యులతో ఘటించన కమిటీ సభ్యులు జూలై1961 నాటి రిపోర్టులోనున్న వరుసక్రమం లోఅయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు (అధ్యక్షులు), దిగవల్లి వేంకట శివరావు, గరికిపాటి కృష్ణమూర్తి, కంభంపాటి సత్యనారాయణ, పెద్దింటి రామస్వామి నాయడు (ఎమ్.యల్ ఎ), బోయి భీమన్న, ఆర్ బి రామకృష్ణరాజు, రావి నారాయణరెడ్డి, కురుగంటి సీతారామయ్య, కప్పగంతుల లక్ష్మణశాస్త్రి, దేవులపల్లి రామానుజరావు, మన్ సబ్ జంగ్ బహదూర్, ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, కాళోజి నారాయణరావు, పి.వి.నరసింహరావు (ఎమ్.యల్ ఎ), పి.సి జేమ్స special officer GAd, Official Language Department.ఆ 16 మంది ప్రధాన కమిటీ సభ్యులను 4 ఉపసంఘములు (సబ్ కమిటీలుగా) 2 హైదరాబాదులోను, 2 విజయవాడలోను సంకలనం చేసేటట్లుగా ఘటన చేశారు.ుపసంఘ సభ్యుల సహాయార్ధం ఇంకా కొందమంది ప్రముఖులను కో ఆప్టు సభ్యులుగా చేర్చుకున్నతరువాత కార్యక్రమం కొన్నాళ్లు జోరుగా సాగింది. మే 1958 లో11మంది సభ్యులతో ఎడిటోర్యల్ సబ్ కమిటీని ఘటించారు పద్మభూషణ మాడపాటి హనుమంతరావు గారి అధ్యక్షతన 10 మంది ప్రధాన కమిటీలోని సభ్యులతో. ఆమొత్తం 17 మందేకాక, పూర్తిగా లేదా కొంతకాలం పనిచేసి విరమించిన వారు, కోఆప్టుగా వచ్చిన సభ్యులును కలుపుకుని పునరావృత్తికాని పేర్లు కాటూరి వెంకటేశ్వరరావు, యమ్.ఆర్ అప్పారావు, మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ, భమిడిపాటి కామేశ్వర రావు, మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య, గిడుగు వెంకట సీతాపతి, విశ్వనాధ సత్యనారాయణ, కోలవెన్ను రామకోటీశ్వరరావు. చివర ఇంకో రెండు సంవత్సరాలు అనేక మార్పుల చేర్పులతో సబ్ కమిటీల్లో కూడా తగ్గించిన సభ్యత్వంతో పని సాగించినవి. పూర్తిఅవుతున్న దశలో సంకలనానికి సంకల్పకారుడైన శాసనసభ స్పీకరు అయ్యదేవర వారు 1962 ఫిబ్రవరి 26 న కాలగతి చెందుటచే అప్పటిలో ఎడ్యుకేషన్ మంత్రిగానున్న పి.వి. నరసింహా రావుగారి అధ్యక్షతన సంకలనం పని పూర్తి చేశారు. కమిటీలలో సభ్యులుగా కాకపోయినా ఆ సంకలన, ప్రచురణ కార్యక్రమంలో గొప్పకృషి చేసిన ప్రముఖులు ఎ.పి ఆర్కైవ్సుకు డైరెక్టరుగా చేసి చరిత్ర, శాస్త్రవిజ్ఞాన అకాడమీకి కార్యదర్శిగా నుండిన డా.పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచారి గారు