జీశాట్-16
దేశంలో ఉపగ్రహ సమాచార సేవలు మరింత విస్తృతం అయ్యే దిశగా మరో ముందడుగు పడింది. కొత్త సమాచార ఉపగ్రహం జీశాట్-16ను ఇస్రో విజయవంతంగా నింగికి పంపింది. ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన ఫ్రెంచి గయానాలోని కౌరూ అంత రిక్ష కేంద్రం నుంచి డిసెంబరు 7న తెల్లవారుజామున 2.10 గంటలకు ఏరియెన్-5వీఏ -221 రాకెట్ ద్వారా జీశాట్-16ను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. ఈ ప్రయోగాన్ని డిసెంబరు 6నే నిర్వహించాల్సి ఉన్నప్పటికీ ప్రతికూల వాతావరణంతో వాయిదా పడింది. 32.20 నిమిషాల్లో ప్రయోగాన్ని పూర్తి చేసి జీశాట్-16ను భూ స్థిర బదిలీ కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. అనంతరం 2.41 గంటలకు బెంగళూరులోని హసన్ వద్ద గల ఇస్రో ఉపగ్రహ నియంత్రణ కేంద్రం శాస్త్రవేత్తలు ఉపగ్రహాన్ని ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. ఉపగ్రహంలోని అపోజీ మోటార్లను మూడుసార్లు మండించి 36 వేల కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని భూ స్థిర కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఐదురోజుల వ్యవధిలో ఉపగ్రహంలోని ట్రాన్స్‌పాండర్లను వినియోగంలోకి తీసుకువచ్చారు. సంకేతాలు అందుకుని, ప్రసారం చేసేవాటినే ట్రాన్స్‌పాండర్లు అంటారు.
ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఈ ఉపగ్రహం
ఈ ఉపగ్రహన్ని పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన XL రకానికి చెందిన పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ31 ఉపగ్రహవాహకనౌక ద్వారా, శ్రీహరికోట (నెల్లూరుజిల్లాలోని) లో ఉన్న అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం నుండి, జనవరి20, 2016న ప్రయోగించుటకు నిర్ణయించారు.
ఐఆర్‌ఎన్‌ఎన్‌ఎస్ ఉపగ్రహాలవరుసలో ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఈ ఉపగ్రహం 5వ ఉపగ్రహం. దీని బరువు 1425 కిలోలు. మనదేశ అవసరాల నిమిత్తం భారతీయ క్షేత్రీయ దిక్సూచి ఉపగ్రహ వ్యవస్థ (ఇండియన్ రీజినల్ వావిగేసన్ శాటిలైట్ సిస్టం) ను 3,425 కోట్లతో ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఈ వ్యవస్థ ఏర్పాటు కోసం మొత్తం 7 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించాలని నిర్ణయించగా ఇప్పటివరకు 4 ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది. ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఈ ఉపగ్రహం 5వ ఉపగ్రహం. ఇంకా మరో రెండు ఐఆర్‌ఎన్‌ఎన్‌ఎస్ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించవలసి ఉంది. ఈ ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్‌ వ్యవస్థ భారత దేశంలో మొత్తంతో పాటు 1,500కి.లో మీటర్ల వరకు పనిచేస్తుంది. ప్రాజెక్టు మొత్తం పూర్తయితే జీపీయస్‌ తరహాలో భారత్‌కు స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో విమానాలు, నౌకలు, రోడ్లు మీద వాహనాలకు దిక్సూచి వ్యవస్థ పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోనికి రానున్నది. ఏప్రిల్ నెలాఖరుకు స్వదేశీ నావిగేసన్ సిస్టమ్‌ను అందుబాటులోకి తెస్తామని ఇస్రో అధికారులు ప్రకటించారు.