ఆంధ్ర ప్రదేశ్
1953 అక్టోబరు 1న మద్రాస్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు భాషీయులు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలను, రాయలసీమ దత్త జిల్లాలను కలిపి ఆంధ్రరాష్ట్రం ఆవిర్భవించింది. రాష్ట్రాల పునర్విభజన బిల్లు ఆమోదం పొందాక భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాలు వచ్చాయి. హైదరాబాదు రాజ్యంలోని మరాఠీ జిల్లాలు మహారాష్ట్రకూ, కన్నడ భాషీయ జిల్లాలు కర్ణాటకకూ పోగా, మిగిలిన హైదరాబాదుతో కూడుకుని ఉన్న తెలుగు మాట్లాడే నిజాం రాజ్యాధీన ప్రాంతం ఆంధ్రరాష్ట్రంలో కలిసింది. అలా 1956, నవంబరు 1న అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని మరియు మద్రాస్ నుండి వేరుపడ్డ ఆంధ్ర రాష్ట్రాన్ని కలిపి హైదరాబాద్ రాజధానిగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పడింది. అడపా దడపా సాగిన వేర్పాటు ఉద్యమాల ఫలితంగా దాదాపు 58 సంవత్సరాల తరువాత 2014 జూన్ 2 న పునర్విభజింపబడింది . నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలు 2 తెలుగు రాష్ట్రాలుగా 2014 జూన్ 2 నుంచి అమలులోకి వచ్చాయి.
హైదరాబాదు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణాల ఉమ్మడి రాష్ట్ర రాజధానిగా పది సంవత్సరాల వరకు కొనసాగే అవకాశముంది. అమరావతిలో కొత్త రాజధానికి 2015 అక్టోబరు 23 న శంకు స్థాపన జరిగింది.. 2017 మార్చి 2న శాసనసభ ప్రారంభించబడి పరిపాలన మొదలైంది. దేశంలోనే 2వ అతి పెద్ద కోస్తా తీరం ఈ రాష్ట్రంలో ఉంది.
హైదరాబాదులో ప్రదేశాలు
హైదరాబాదు నగరంలో ఉన్న వివిధ ప్రదేశాల గురించి ఈ వ్యాసంలో చదువవచ్చును. హైదరాబాదులో చాలా ప్రదేశాలకు చివరన ఆబాద్ అని, గూడ అన్న పదాలు వస్తాయి. భాగ్యనగరం, అత్రఫ్-ఎ-బల్దా లు నగరానికి పూర్వపు పేర్లు. మొఘల్‌ చక్రవర్తి ఔరంగాజీబు నియామకం చేసిన మొదటి సుబేదారు ముబారెజ్‌ఖాన్‌ హయాంలో... హైదరాబాద్‌ నగరం చుట్టూ ప్రాకారం నిర్మించారు. ఆరు మైళ్లు విస్తరించిన ఈ గోడను శత్రువులు ఏమాత్రం ఎక్కలేని విధంగా రాళ్లతో నిర్మించారు. దీన్ని నిర్మించడానికి 16 సంవత్సరాలు పట్టింది! ఈ కుడ్యానికి 13 ద్వారాలు (దర్వాజాలు), 13 కిటికీలను ఏర్పాటు చేశారు. రాత్రిపూట భద్రత కోసం దర్వాజాలు మూసేవారు. ఒకసారి రాత్రి దర్వాజాలు మూశారంటే ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ తెల్లవారుజాము వరకు తెరచేవారు కాదు. వీటిని చాదర్‌ఘాట్‌ నుంచి దబీర్‌పురా వరకు అప్పటి నగరం చుట్టూ నిర్మించారు. 13 ద్వారాలకు ఆయా ప్రాంతాలను బట్టి పేర్లు పెట్టారు. చాదర్‌ఘాట్‌ దర్వాజ, ఢిల్లీ దర్వాజా, అఫ్జల్‌ దర్వాజ, పురానాపూల్‌ దర్వాజ, దూద్‌బౌలీ దర్వాజ, యాకుత్‌పుర దర్వాజ, డబీర్‌పుర దర్వాజ వాటిలో కొన్ని.