చదువు (నవల)
ఒక రచనలో రచయిత జీవితం వర్ణితమవుతుందా? రచయిత ఆలోచన తెలుస్తుందా? ఆనాటి సమాజం తెలుస్తుందా? వంటి అనేక ప్రశ్నలు కొడవటిగంటి కుటుంబరావు రాసిన ‘చదువు’ నవల చదివినప్పుడు పాఠకులకు కలుగుతాయి. కె.వి.రమణారెడ్డి ఈ నవలను సంఘ చరిత్రాత్మక నవలగా, ఆత్మ చరిత్ర నవలగా వ్యాఖ్యానించారు. రచయిత ఆత్మకథ గల నవలగా నవీన్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. ఇదే నవలను కాత్యాయని విద్మహే ప్రాతినిథ్య నవల అని పేర్కొన్నారు. టి.జి.ఆర్‌ ప్రసాద్‌ తన పరిశోధనలో రచయిత స్వీయ అభిప్రాయాలు ఉన్నాయన్నారు ఇదొక చారిత్రక వాస్తవికత ఉన్న నవలగా కేతు విశ్వనాథరెడ్డి అభిప్రాయ పడ్డారు. ఒక నవలను ఆ రచయిత జీవిత కోణాన్నుండి అవగాహన చేసుకోవటం అవసరమా అనే అనుమానం చదువు నవలను, ఆ నవలపై వచ్చిన విమర్శలను చదివిన వారికి కలుగుతుంది. మరి రచయిత ఈ నవల గురించి ఎక్కడైనా, ఏమైనా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తీకరించారా? అయితే ఆ అభిప్రాయాల్ని విమర్శకుల అభిప్రాయాల్ని తులనాత్మకంగా పరిశీలించటం అవసరం అనిపిస్తుంది.
డ్రూడ్
ఈ పుస్తకం రాసే సమయంలో, హోమ్స్ తన సొంత ఉద్దేశాల మీదుగా డికెన్స్ ప్రభావం ఎక్కువగా పడనివ్వడానికి అనుమతించలేదు. తాను రాయాలని కోరుకున్న సంగీత ప్రదర్శన వెలవెల బోతుందని భావించడంతో డికెన్ రచనా శైలిని అనుకరించడం కన్నా ప్రదర్శన మధ్యలో ప్రదర్శనగా ఒక సాధనాన్ని హోమ్స్ ఉపయోగించారు. "డ్రూడ్‌"లో నటించిన వారు నిర్దిష్టమైన డికెన్ పాత్రలను పోషించలేదు. అయితే సంగీత శాల ప్రదర్శకులు మాత్రం డికెన్ పాత్రలను పోషించారు. ఈ సాధనం కామెడీని సృష్టించింది ప్రదర్శనలో పొందు పరచాలని డికెన్ నవలలో అసలు ప్రస్తావించనే లేదు, దాంతో పాటు అసలు కథకు సంబంధం లేని అనేక పాటలతో కూడా కలసి ఒక గొప్ప విజయం సాధించడానికి అనుమతించింది. ఈ నిర్ణయాన్ని వివరించే క్రమంలో హోమ్స్ ఇలా చెబుతున్నారు. "ఇది నికోలస్ నికిల్ బై అందించే సంగీతం కాదు డికెన్ కృషి కానేకాదు. ఇది చాలా హాయిగా, సరదాగా, వినోదాన్ని పంచేదిగా ఉంటుంది. అయితే డికెన్ దీనిని ఆస్వాదించి ఉంటారనుకుంటా” అని హోమ్స్ అన్నారని చెబుతున్నారు. "“ది టేమింగ్ ఆఫ్ ది ష్రూ" ”కు "కిస్ మి కేట్‌తో" ఉన్న సంబంధం లాంటిదే దీనికి డికెన్స్‌తో ఉన్న సంబంధం” అని కూడా హోమ్స్ నొక్కి చెప్పారు. మూకీ చిత్రాలు కూడా హోమ్స్‌ ఒక మహిళను ప్రధాన మగ పాత్రలో నటించేందుకు అనుమతించే భావనను కలుగజేశాయి, ఇద్దరు సోప్రానోలు పాడే విధంగా రూపొందించబడిన ఒక ప్రేమ గీతాన్ని రాసేందుకు కూడా ఆయనకు వీలు కల్పించాయి.