భారతదేశ సైనిక చరిత్ర
క్రీ.శ 1674 సంవత్సరంలో పూణె కేంద్రంగా శివాజీ, బీజాపూర్ సుల్తానుల నుండి స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకున్నాడు. మొఘల్ సామ్రాజ్యం విచ్ఛిన్నమవుతున్న దశలో ఏర్పడిన రాజకీయశూన్యతని నింపిన మరాఠా సామ్రాజ్యంకి అదే నాంది పలికింది. శివాజీ అద్భుతమైన సైనిక, పరిపాలనా విభాగాలను ఏర్పరిచాడు. జీవితం మొత్తం మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబుతో యుద్ధాలతోనూ, గెరిల్లా దాడులతోనూ గడిపిన శివాజీ క్రీ.శ1680 సంవత్సరంలో కన్నుమూశాడు. గొప్ప సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించినప్పటికీ, శివాజీ మరణించే సమయానికి మరాఠా సామ్రాజ్యం స్థిరపడలేదు. ఔరంగజేబు మరణించిన తర్వాతే, మరాఠాలు సామ్రాజ్యాన్ని ఏర్పరచగలిగారు.
మరాఠా సామ్రాజ్యం
1707లో ఔరంగజేబు మరణానంతరం, ఆ తర్వాత వచ్చిన మొఘల్ చక్రవర్తి అజమ్ షా, శంభాజీ కుమారుడు (మరియు శివాజీ మనవడు) షాహూజీని ఖైదు నుంచి విడుదల చేశాడు, ఇకనుంచి మొఘల్ చక్రవర్తికి నమ్మిన బంటుగా ఉండాలనే షరత్తు మీద షాహూజీని విడిచిపెట్టడం జరిగింది, మరోవైపు షాహూజీ నుంచి తమకు అవసరమైన మంచి ప్రవర్తనను సాధించే దిశగా అయన తల్లిని మాత్రం ఖైదులోనే కొనసాగించారు. దీనితర్వాత ఆయన తక్షణం తనను తాను మరాఠా సింహాసనానికి వారసుడిగా ప్రకటించుకోవడంతో పాటు తారాబాయ్ మరియు ఆమె కుమారులకు సవాలు విసిరాడు. దీంతో అప్పటివరకు మొఘల్-మరాఠాల మధ్య మాత్రమే పరిమితమైన పోరు తక్షణం త్రిముఖ పోరుగా పరిణమించింది. మరాఠా రాజ్యాధికారంపై జరిగిన ఒక విజయవంతమైన వివాదం కారణంగా, సతారా మరియు కొల్హాపూర్ రాష్ట్రాలు ఉనికిలోకి వచ్చాయి. 1710 నాటికి రెండు ప్రత్యేక రాజ్య భాగాలు స్థాపితమయ్యాయనే యథార్థం చివరకు 1731లో జరిగిన వర్ణ ఒప్పందంతో నిశ్చయంగా మారింది.