భారత దేశము
రెండవ సహస్రాబ్ది మధ్యల, పోర్చుగల్, ఫ్రాన్స్, ఇంగ్లండు వంటి ఐరోపా రాజ్యాలు వ్యాపారం చేసే తలంపుతో భారతదేశం వచ్చి, చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా ఉన్న ఇక్కడి పరిస్థితి గమనించి, ఆక్రమించుకున్నారు. బ్రిటిషు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీపై 1857లో జరిగిన విఫల తిరుగుబాటు (ఇదే, ప్రఖ్యాతి గాంచిన ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సమరం) తరువాత, భారతదేశంలోని అధిక భాగం బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం కిందకు వచ్చింది. జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వంలో జరిగిన సుదీర్ఘ స్వాతంత్ర్య సమరం ఫలితంగా 1947 ఆగష్టు 15న భారతదేశానికి స్వతంత్రం సిద్ధించింది. 1950 జనవరి 26న సర్వసత్తాక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యంగా ఏర్పడింది.
బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యము భారతదేశమునుండి నిష్క్రమించేనాటి స్వదేశ సంస్థానాధీశుల నిర్ణయములు
1947 జూలై 18 తేదీన ఇండియా ఇండిపెండెన్సు చట్టం పై బ్రిటిష్ రాజు 6వ జార్జి హస్తాక్షరమైనది. భారతదేశము లోని బ్రిటిష్ సార్వభౌమత్వమంతరించటంతో స్వదేశ సంస్థానములు ఎవరకివారు స్వతంత్ర దేశములైనటులకాదని అంతకుముందే 1947 జూన్ వర్కింగ్ కమిటీ నిర్ణయములలో కాంగ్రెస్సువారు వక్కాణించి స్వదేశసంస్థానముల భవిష్యత్తుపై తమవైఖరి స్పష్టముచేసిరయుండిరి. గతరెండు శతాబ్దములలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య సార్వభౌమత్వమును అంగీకరించుతూ అన్ని స్వదేశ సంస్థానములు సంధిపత్రములపై హస్తాక్షరములుచేసినవారైయుండుట చేత భారతదేశములో బ్రిటిష్ సార్వభౌమత్వమంతమొందడంతో స్వదేశ సంస్థానముల వప్పందములుగూడా అంతమొందెను. బ్రిటష్ వారు భారతదేశములో వహించుతున్న సార్వభౌమత్వము అన్యాక్రాంతము చేయబడని అధికారమనియూ (transferable కాదని) స్వధేశ సంస్థానాధీశులు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము స్థానములో వచ్చిన ప్రభుత్వముతో కొత్త వప్పందములు చేసుకునుటయో లేదా ఇతర రాజకీయ ఏర్పాటు చేసుకునుటయే చేయవలెనని బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రి అట్లే కూడా అధికారరూపకంగా ఆమేరకు పార్లమెంటులో ఘోషణ చేసియుండెను. అఖండ భారతదేశము రెండు అధినివేశ స్వరాజ్యములు (Dominions) గా విభజించబడి అఖండ కేంద్రశాసనసభ కూడా రెండుగనైన ది. తరువాత 1947 జూలై నెలాఖరుకు వైస్రాయి మౌంటుబాటన్ స్వదేశ సంస్థానాధీశులను సంబోధించుతూ ఛేంబరు ఆఫ్ ప్రిన్సెస్ లో ఆవిషయమే ఘోషించియుడెను . భారతదేశ స్వదేశ సంస్థానములపై బ్రిటిష్ సార్వభౌమత్వమంతమొందినదనియూ, స్వదేశ సంస్థానములు ఇండియా డొమినియన్తో గానీ లేదా పాకిస్తాను డొమినియన్తో గానీ అంగీకార వప్పందములు చేసుకొననియడల అది బ్రిటిష్ సార్వభౌమునత్వమవమానపరచినట్లనియూ ఘోషించెను. దేశ రక్షణ విదేశవ్యవహారములు తమ సంస్థానములకు చేయు హక్కు డొమినీయన్ ప్రభుత్వములకలందులకు తమ తమ రాజకీయ హోదాలు కలిగియుండుటకు, ప్రివిలెజస్సులకొరక ఆ రెండు డొమినీయన్ ప్రభుత్వములను సంప్రతించవలసినదనియూ సలహానిచ్చెను. అంతేకాక ఏప్రిల్ 19వ తేదీ గ్వాలియర్లో నెహ్రూ చేసిన ప్రసంగములో కూడా ఆమేరకు స్వదేశ సంస్థానములను హెచ్చరించి భారతదేశ డోమీనియన్లో చేరుటకు అంగీకారము తెలుపని వారు భారతదేశానికి శత్రువులుగా పరిగణింప బడుదురని నిస్సంశమయుగా ఘోషించియుండెను. వల్లభ్భాయి పటేల్ తోను, వి.పి. మినాన్ ఆధ్వర్యమున కొత్తగా నెలకొల్పబడ్డ రాష్ట్ర వ్వవహారాల విభాగమునకు 1947 జూలై చివరనాటినుండి అనేక స్వదేశ సంస్థానధీశులు భారతదేశ డొమీనియనలో విలీనమగుటకు తమ తమ అంగీకారములు పంపనారంభించిరి. భారతడొమీనియన్ లో స్వదేశ సంస్థానముల విలీనమునకు సంస్థానాధీశుల అంగీకార-స్వీకారముల గూర్చి నెహ్రూ- పటేల్ ప్రభుతృలకు కలిగియున్న ధ్యాన్నము పాకిస్థాన్ డొమీనియన్ లో జిన్నా చూపలేదని తెలియుచున్నది. పాకిస్థాన్ డొమీనియన్ లో నున్నట్టి క్వలత్ మరియూ భాహవల్పూరు స్వదేశ సంస్థానములతో చాల సులువుగనే వప్పందముల కలుగునని ఆతనికి ధైర్యమైయుండెను. స్వదేశ సంస్థానముల భవిష్యత్తు యొక్క స్ధితిగతులు తనకు చాల చివరిదాక తలకెక్కలేదనియు దానిని గూర్చిన విషయములు ప్రముఖమైనవన్న సంగతి క్రమేణా అవగతమైనదనియూ మౌంటు బాటన్ అంగీరంచియుండెను