జీశాట్-16
దేశంలో ఉపగ్రహ సమాచార సేవలు మరింత విస్తృతం అయ్యే దిశగా మరో ముందడుగు పడింది. కొత్త సమాచార ఉపగ్రహం జీశాట్-16ను ఇస్రో విజయవంతంగా నింగికి పంపింది. ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన ఫ్రెంచి గయానాలోని కౌరూ అంత రిక్ష కేంద్రం నుంచి డిసెంబరు 7న తెల్లవారుజామున 2.10 గంటలకు ఏరియెన్-5వీఏ -221 రాకెట్ ద్వారా జీశాట్-16ను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. ఈ ప్రయోగాన్ని డిసెంబరు 6నే నిర్వహించాల్సి ఉన్నప్పటికీ ప్రతికూల వాతావరణంతో వాయిదా పడింది. 32.20 నిమిషాల్లో ప్రయోగాన్ని పూర్తి చేసి జీశాట్-16ను భూ స్థిర బదిలీ కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. అనంతరం 2.41 గంటలకు బెంగళూరులోని హసన్ వద్ద గల ఇస్రో ఉపగ్రహ నియంత్రణ కేంద్రం శాస్త్రవేత్తలు ఉపగ్రహాన్ని ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. ఉపగ్రహంలోని అపోజీ మోటార్లను మూడుసార్లు మండించి 36 వేల కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని భూ స్థిర కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఐదురోజుల వ్యవధిలో ఉపగ్రహంలోని ట్రాన్స్‌పాండర్లను వినియోగంలోకి తీసుకువచ్చారు. సంకేతాలు అందుకుని, ప్రసారం చేసేవాటినే ట్రాన్స్‌పాండర్లు అంటారు.
జీశాట్-1 ఉపగ్రహం
GSLV ఉపగ్రహవాహక నౌక ఉపగ్రహాన్ని భూసమస్థితి కక్ష్యలో 19.2 డిగ్రీల కోణంలో 185 x 35.975 km కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవలసి ఉండగా, అనుకున్న దాన్నికన్న తక్కువఎత్తులో ఉండటం వలన ప్రయోగ లక్ష్యం నెరవేరలేదు. ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశితకక్ష్య ఎత్తులోకి పంపుటకు ప్రయత్నించనప్పటికి చోదక ఇంజనులు సరిగా పనిచెయ్యక పోవడం వలన ఫలితం లేకపోయింది.
12KRB క్రయోజెనిక్ ను రష్యా వారు సరాఫరాచేసారు.ఈ ఇంజన్, పైస్టేజిలో 710 సెకన్ల పాటు మండవలసి ఉండగా, అది కేవలం 698 సెకన్లు మాత్రమే మండటం వలన ఉపగ్రహము కక్ష్యలోకి వెళ్ళలేకపోయింది.
పీఎస్ఎల్వీవాహకనౌకలో ఉపయోగించిన వాహాన నావిగేషన్ (వాహన మార్గదశ ) విధానాన్ని జీఎస్ఎల్వి వాహకనౌకలో వాడటంకూడా ఇందుకు కారణం కావోచ్చును.
మూడు సి-బ్యాండ్ ట్రాన్స్‌పాండర్లు మరియు ఒక ఎస్-బ్యాండ్ ట్రాంస్‌పాండరు కలిగిన జీశాట్-1 ఉపగ్రహం, GSLV-D1 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా 2001 ఏప్రిల్ 18 అంతరిక్షంలోకి ప్రయోగింపబడింది.ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని, నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్నటువంటి సతీష్ థావన్ అంతరిక్షప్రయోగ కేంద్రం నుండి 18వతేది, ఏప్రిల్ నెల 2001 సంవత్సరం 10.31 (UTC) గంటలకు ప్రయోగించారు .GSAT-1 ఉపగ్రహ ప్రయోగం, డిజిటల్ ఆడియో ప్రసారము, ఇంటర్నెట్ సేవలు మరియు కుదించబడిన డిజిటల్ టీవీ ప్రసారం వంటి కమ్యూనికేషన్ ప్రయోజనాలకోసం కోసం ఉద్దేశింపబడింది.మెరుగైన స్పందన నియంత్రణ త్రస్టరులు ఫాస్ట్‌రికవరీ స్టార్‌సెన్సార్లు మరియు వేడిపైపు రేడియేటర్ ప్యానెల్లు వంటి అనేక కొత్తఅంతరిక్షప్రయోగ పరికారాలు అమర్చారు.