మద్దాళి రఘురామ్
మద్దాళి రఘురామ్ సాంస్కృతిక కార్యకర్తగా సుపరిచితుడు. కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ అనే సంస్థను స్థాపించి కార్యదర్శిగా ఉంటున్నాడు.
ఇతడు డా.మద్దాళి సుబ్బారావు, బాలసరస్వతి దంపతులకు నెల్లూరులో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి సెంట్రల్ ఎక్సైజ్ శాఖలో అధికారిగా పనిచేసేవాడు. అతడు హోమియోపతి డాక్టరుగా, రమణమహర్షిపై అనేక గ్రంథాలు రచించినవాడుగా ప్రసిద్ధుడు. రఘురామ్‌ బాల్యం, ప్రాథమిక, హైస్కూలు విద్యలు నెల్లూరు, ఖమ్మం, విజయనగరంలలో కొనసాగింది. అమలాపురం కాలేజీలో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. తరువాత ఇతడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పారిశ్రామిక మౌలిక వనరుల సంస్థలో ఉద్యోగిగా చేరి సుమారు 7 సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. ఉద్యోగం చేసే సమయంలో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలవైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. 1977లో కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ సంస్థను స్థాపించాడు. ఈ సంస్థను జంటనగరాలలో ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక సంస్థగా తీర్చిదిద్ది వేలాది సాహితీ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ, ప్రముఖ కవులను, కళాకారులను సత్కరిస్తూ వచ్చాడు. ఈ సంస్థ ద్వారా నేటి వరకు 100 పైగా గ్రంథాలు ప్రచురించి సాహితీలోకానికి అందించాడు. ఇతని భార్య హంస పురస్కారగ్రహీత మద్దాళి ఉషాగాయత్రి ప్రముఖ కూచిపూడి నృత్యకళాకారిణి. మద్దాళి రఘురామ్‌ ఫిలిం సెన్సార్ బోర్డులో సభ్యునిగా 6 సంవత్సరాలు, నంది టి.వి.అవార్డుల కమిటీలో మూడుపర్యాయాలు, నంది సినిమా అవార్డుల ఎంపిక కమిటీలో రెండుపర్యాయాలు సభ్యునిగా సేవలను అందించాడు.
ముద్దంశెట్టి హనుమంతరావు
ఇతడు 1928 డిసెంబరు నెలలో శ్రీకాకుళం జిల్లా, కలివరం గ్రామంలో జన్మించాడు. రంగులరాజు, ప్రముఖ చిత్రకారుడు వడ్డాది పాపయ్య వద్ద చిత్రలేఖనాన్ని అభ్యసించి ఎన్నో చిత్రాలు వేశాడు. ఉద్యోగరీత్యా ఖరగ్‌పూర్ రైల్వే శాఖలో పనిచేసి పదవీ విరమణ అనంతరం విశాఖపట్నంలో స్థిరపడ్డాడు. ఎస్.ఎస్‌.ఎల్‌.సి. చదువుతుండగానే నాటకాలయందు ఆసక్తి చూపి శ్రీకృష్ణ తులాభారంలో కృష్ణుడి పాత్ర ధరించి మెప్పించాడు. రైల్వే ఉద్యోగిగా విధులు నిర్వర్తిస్తూనే సమాజపు పోకడలపై స్పందిస్తూ విచిత్రజీవులు, శ్రీకారం, కథ కంచికి, అంతా మోసం, దెయ్యం మొదలైన నాటికలు, నాటకాల్లో పాత్రలు ధరించడంతో పాటు కొన్నింటికి దర్శకత్వం కూడా వహించాడు. ప్రవాసాంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు, ఆంధ్ర విజ్ఞాన సమితి స్థాపించి కోల్‌కతా, భిలాస్‌పూర్, భిలాయ్, జంషెడ్‌పూర్, గెద్దనాపల్లి, రాయగడ, శ్రీకాకుళం, బరంపురం, గరివిడి తదితర ప్రాంతాల్లో పర్యటించి నాటక ప్రదర్శనలు ఇస్తూ న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరిస్తూ నాటక రంగాన ప్రత్యేక స్థానాన్ని పొంది గురుతర బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ఇతని ఆత్మీయత కథ హిందీలోకి అనువదించబడింది. కొత్తబట్ట కథ ఆంగ్లంలో వచ్చింది. సమకాలీన భారతీయ సాహిత్యం అనే సంస్థ 1992లో ఆత్మీయత కథను అపనాపన్ పేరుతో ప్రచురించింది. 1994లో ప్రశాంత్‌కుమార్ మహంతి ఇదే కథను ఒరియాలోకి అనువదించారు. ఆ తరువాత బెంగాలీలోకి కూడా తర్జుమా చేయబడింది. శిక్ష అనే నవల ఒరియా భాషలో వచ్చింది. తన సాహితీ జీవితంలో లెక్కకు మించిన అవార్డులు, రివార్డులు స్వీకరించాడు. మార్చి 14, 1990లో మద్రాసు తెలుగు అకాడమీ అవార్డు, 27 ఆగస్టు 2000లో ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ, కూరెళ్ల ట్రస్టు పురస్కారం, బొబ్బిలి వారి విజ్ఞాన వర్ధని పురస్కారం ఇతని కీర్తికిరీటంలో కలికితురాయిల్లా నిలిచాయి.
రావూజీ నేతృత్వంలోని అమ్మ సంస్కృతి సంస్థాన్ ప్రదర్శించిన 93 నిరంతర నాటక ప్రదర్శనలకు ముద్దంశెట్టి ప్రత్యేక ఆహ్వానితుడు. విశాఖ సాహితి ఉపాధ్యక్షుడిగా సేవలందించాడు. ఇతడు తన డెబ్భై తొమ్మిదవ ఏట 12 మే 2005 న మరణించాడు. ముద్దంశెట్టి హనుమంతరావు నవలలు, పూర్తి సాహిత్యంపై ఏప్రిల్ 2001లో కె.పరిపూర్ణ అనే పరిశోధకురాలు పరిశోధన చేసి డాక్టరేట్ పొందింది.