చదువు (నవల)
ఒక రచనలో రచయిత జీవితం వర్ణితమవుతుందా? రచయిత ఆలోచన తెలుస్తుందా? ఆనాటి సమాజం తెలుస్తుందా? వంటి అనేక ప్రశ్నలు కొడవటిగంటి కుటుంబరావు రాసిన ‘చదువు’ నవల చదివినప్పుడు పాఠకులకు కలుగుతాయి. కె.వి.రమణారెడ్డి ఈ నవలను సంఘ చరిత్రాత్మక నవలగా, ఆత్మ చరిత్ర నవలగా వ్యాఖ్యానించారు. రచయిత ఆత్మకథ గల నవలగా నవీన్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. ఇదే నవలను కాత్యాయని విద్మహే ప్రాతినిథ్య నవల అని పేర్కొన్నారు. టి.జి.ఆర్‌ ప్రసాద్‌ తన పరిశోధనలో రచయిత స్వీయ అభిప్రాయాలు ఉన్నాయన్నారు ఇదొక చారిత్రక వాస్తవికత ఉన్న నవలగా కేతు విశ్వనాథరెడ్డి అభిప్రాయ పడ్డారు. ఒక నవలను ఆ రచయిత జీవిత కోణాన్నుండి అవగాహన చేసుకోవటం అవసరమా అనే అనుమానం చదువు నవలను, ఆ నవలపై వచ్చిన విమర్శలను చదివిన వారికి కలుగుతుంది. మరి రచయిత ఈ నవల గురించి ఎక్కడైనా, ఏమైనా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తీకరించారా? అయితే ఆ అభిప్రాయాల్ని విమర్శకుల అభిప్రాయాల్ని తులనాత్మకంగా పరిశీలించటం అవసరం అనిపిస్తుంది.
గుంటర్‌ గ్రాస్‌
గుంటర్‌ గ్రాస్‌, మాజిక్‌ రియలిజం అనే సాహితీ ప్రక్రియను తన నవల ‘టిన్‌ డ్రం’ ద్వారా ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన ప్రఖ్యాత రచయిత. గ్రాస్‌ మొదటి నవల ‘టిన్‌ డ్రం’ 1959లో అచ్చయింది. తీవ్రమైన విమర్శలు, ప్రతిఘటనలు, నవలను తగులబెట్టడాలు అయ్యాక కూడా అది అద్భుతంగా అమ్ముడుపోయింది. ఒక్కరోజులో గ్రాస్‌ గొప్ప రచయితగా అవతరించాడు. మాజిక్‌ రియలిజం అనే లాటిన్‌ అమెరికన్‌ సాహితీ ప్రక్రియను తన నవలలో ఉపయోగించడమే కాకుండా ఆ ప్రక్రియకు సరైన న్యాయం చేసేట్లుగా కథను మలచుకున్నాడు. మాజిక్‌ రియలిజాన్ని లాటిన్‌ అమెరికా తర్వాత మొద టగా ప్రయోగించి ఎంతో మంది రచయితలకు ప్రేరణగా నిలిచాడు. ఈ నవల 20వ శతాబ్దపు మొదటి యాభై సంవత్సరాల జర్మన్‌చరిత్రతో పాటు రెండవ ప్రపంచయుద్ధ పోకడల్ని, దేశాల మధ్య చెలరేగిన ద్వేషాలు, వైషమ్యాలు, జరిగిన మారణకాండ, విధ్వంసం, వినాశనం, అమానుషత్వాలను కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరించింది. నాజీల దురాగతాలకు ఎన్నో దశాబ్దాల వరకు జర్మన్లు నైతిక బాధ్యత వహించాలని గ్రాస్‌ తన రచనల్లో హెచ్చరించాడు. అచ్చయిన 40 ఏళ్ల తర్వాత ఈ నవలకు నోబెల్‌ పురస్కారం అందింది. ‘‘సరదా సరదాగా ఉండేలా అనిపించినప్పటికీ వాస్తవం, కల్పన మిళితమైన ఈ కుటుంబ కథ జర్మన్ల గతించిన చీకటి చరిత్రగా రాయబడింది’’ అని స్వీడిష్‌ అకాడమీ పేర్కొంది.