రుద్రమ దేవి
రుద్రమదేవి పాలన ప్రజారంజకమై భాసిల్లింది. శాంతి సుస్థిరతలతో విరాజిల్లింది.
క్రీ. శ. 1000 నుంచి 1323 వరకు దాదాపు మూడు శతాబ్దాల పాటు తెలుగు నేల నేలింది కాకతీయ వంశం. వీరికాలంలోనే త్రిలింగ, ఆంధ్ర పదాలకు అర్థం, పరమార్థం ఏర్పడ్డాయి. కాకతీయ వంశంలో సప్తమ చక్రవర్తి అయిన గణపతి దేవుడు అత్యంత పరాక్రమవంతుడు, రాజనీతి కోవిదుడు. ఈయనకు ఇద్దరు కూతుళ్లు. మహిళలు రాజ్యాధికారానికి అనర్హులన్న అప్పటి కాలపరిస్థితులకు తలొగ్గిన ఆయన తన కూతురు రుద్రమదేవిని కుమారుడిగా పెంచాడు. అన్ని విద్యలూ నేర్పించాడు. గణపతి దేవుడు రుద్రమను రాజప్రతినిధిగా ప్రకటించినప్పుడు ఆమె వయసు పద్నాలుగేళ్లే. అప్పటి నుంచి ఆమె తండ్రి చాటుబిడ్డగా పాలన సాగించింది. రుద్రమదేవి 1261 ప్రాంతం నుంచీ స్వతంత్రంగా పరిపాలించినట్లు కనబడుతుంది. కొన్ని శాసనాల్లో 1279 వరకు పట్టాభిషక్తురాలు కాలేదేమో అనే భావం కలిగించే రాతలున్నాయి
నందోరాజా భవిష్యతి
మహాభారత యుద్ధం ముగిసిన 1540 సంవత్సరాలు, కలియుగం ప్రవేశించిన 1504 సంవత్సరాల తర్వాత భారతదేశంలోని ప్రధానమైన మగధ సామ్రాజ్యాన్ని శిశునాగ వంశానికి చెందిన మహానంది పరిపాలిస్తున్న కాలంలో నవల ప్రారంభమవుతుంది. బుద్ధుడు జన్మించి అప్పటికి 200 ఏళ్ళు పూర్తి అవుతుంది. దేశమంతటా బౌద్ధమతం వ్యాపించివుంటుంది. చాలా రాజ్యాల రాజులు బౌద్ధాన్ని స్వీకరించడమే కాక తమ క్షత్రియ వంశంలోనే పరమాత్ముడైన బుద్ధుడు జన్మించాడని గర్విస్తుంటారు. అంతేకాక పూర్వ వర్ణవ్యవస్థకు బ్రాహ్మణులే కారణమని వారిపై వేధింపులకు పాల్పడుతారు. ఈ నేపథ్యంలోనే మగధ రాజధాని గిరివ్రజపురములో సర్వదేశాల రాజకుమారులు సమావేశమవుతారు. ఆ సమావేశం బ్రాహ్మణులందరినీ కాలరాచే నిర్ణయం తీసుకునేందుకే అయినా కొందరు రాజప్రముఖులు దాన్ని అడ్డుకుంటారు.
మగధ చక్రవర్తి మహా నందునికి ఒక శూద్ర స్త్రీకి జన్మించిన మహాబలశాలి, వీరుడైన నందుణ్ణి చక్రవర్తికి క్షత్రియ స్త్రీలకు జన్మించిన ఇతర రాకుమారులు అంగీకరించరు. రాజపుత్రుల సమావేశానికి ఆ నందుణ్ణి రాకుండా సైన్యాధిపతి ఉత్తుంగభుజుని నియోగించి అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు. తన తల్లి శూద్రత్వం కారణంగానే తనను వారు అడ్డుకున్నారని గ్రహించిన నందుడు తన తండ్రి తప్ప సర్వ క్షత్రియులకు ప్రబల విరోధిగా మారుతాడు.
హైహయ, పాంచాల, కౌరవ, సూరసేనాది పలు రాజ్యాల రాజులు ఆ తర్వాత నెలల వ్యవధిలో చిత్రంగా నాశనమైపోతారు. రాజ్యాధికారం తారుమారై వేర్వేరు వ్యక్తుల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోతుంది. చివరికి దేశంలోని ప్రబల రాజ్యాలైన మగధ, కోసలలు మాత్రమే మిగులుతాయి. మగధ రాజ్యపు పొలిమేరల్లో ఉన్న రాజ్యాలను ఆక్రమించి కోసల రాజు మగధ ముంగిటకు వస్తాడు. కోసల రాజ్యం కవ్వింపుకు మగధ సేనాని యుద్ధసన్నాహం చేసుకుని వెళ్ళగా రాజ్యవ్యవహారాలన్నీ చూస్తున్న రాకుమారునికి మగధ చక్రవర్తి మహానందుడు యుద్ధం వద్దని బోధిస్తాడు. శరవేగంగా ఎన్నో రాజ్యాల్లో జరుగుతున్నా పరిణామాల వెనుక ఉన్నది నందుడే కావచ్చనీ, ఆతని ఆప్తమిత్రుడైన బ్రాహ్మణుడు రాక్షసుని కోసల రాజు వద్దకు రాయబారం పంపమంటాడు. ఆపై జరిగే పరిణామాలన్నీ నవలను ముగింపు వైపుకు తీసుకువెళ్తాయి.