1857 పూర్వరంగములు
1857–58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి. 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు/ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం వెనుక గల చారిత్రిక శక్తులు, ఆ యుద్ధం పరిణమించేందుకు కారణమైన పరిస్థితుల గురించి వ్రాసిన చరిత్ర గ్రంథం. ప్రముఖ చారిత్రికులు దిగవల్లి వేంకట శివరావు పలు ప్రామాణిక ఆధారాల నుంచి ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.
సిపాయి కథలు
సిపాయి కథలు ఉమామహేశ్వరరావు రచించారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జపాన్ సైన్యం, స్వయంగా తాను ఒక సైనికునిగా బ్రిటీష్ సైన్యంలో పనిచేసిన ఉమామహేశ్వరరావు స్వీయానుభవాలు, తోటి సైనుకుల జీవితగాథలు సిపాయి కథలుగా మలిచారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్య సైనికునిగా పనిచేసిన శిష్ట్లా అనుభవాలు ఈ కథలకు నేపథ్యంగా అమరాయి. ఈ కథల నేపథ్యాన్ని గురించి కె.వి.రమణారెడ్డి ఇలా అంటారు. - జపాన్ సేనలు అజాద్ హిందుఫౌజును వెంటబెట్టుకుని మనదేశం మీదికి దాడి చేయనున్న తరుణం. దాన్ని తిప్పికొట్టే సన్నాహాలలో భాగంగా సైనిక శిబిరాలు నెలకొల్పుకుని, బ్రిటీష్ సామ్రాజ్య సంరక్షకులుగా మన సిపాయిలు ఎదురుచూస్తూ, తీరికగా, దాదాపు నిశ్చింతతో కాలక్షేపం చేస్తూ వచ్చిన సమయం. కాబట్టి సరదాలకూ, వినోదాలకూ పుష్కలమైన అవకాశం. దాదాపుగా అందరూ తెలుగు 'జోదు'లే. ఈ నేపథ్యం శిష్ట్లా కథలకు ఒక వింత వాతావరణం, మంచి సొబగు సంపాదించిపెట్టాయనుకోవచ్చు.