చదువు (నవల)
ఒక రచనలో రచయిత జీవితం వర్ణితమవుతుందా? రచయిత ఆలోచన తెలుస్తుందా? ఆనాటి సమాజం తెలుస్తుందా? వంటి అనేక ప్రశ్నలు కొడవటిగంటి కుటుంబరావు రాసిన ‘చదువు’ నవల చదివినప్పుడు పాఠకులకు కలుగుతాయి. కె.వి.రమణారెడ్డి ఈ నవలను సంఘ చరిత్రాత్మక నవలగా, ఆత్మ చరిత్ర నవలగా వ్యాఖ్యానించారు. రచయిత ఆత్మకథ గల నవలగా నవీన్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. ఇదే నవలను కాత్యాయని విద్మహే ప్రాతినిథ్య నవల అని పేర్కొన్నారు. టి.జి.ఆర్‌ ప్రసాద్‌ తన పరిశోధనలో రచయిత స్వీయ అభిప్రాయాలు ఉన్నాయన్నారు ఇదొక చారిత్రక వాస్తవికత ఉన్న నవలగా కేతు విశ్వనాథరెడ్డి అభిప్రాయ పడ్డారు. ఒక నవలను ఆ రచయిత జీవిత కోణాన్నుండి అవగాహన చేసుకోవటం అవసరమా అనే అనుమానం చదువు నవలను, ఆ నవలపై వచ్చిన విమర్శలను చదివిన వారికి కలుగుతుంది. మరి రచయిత ఈ నవల గురించి ఎక్కడైనా, ఏమైనా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తీకరించారా? అయితే ఆ అభిప్రాయాల్ని విమర్శకుల అభిప్రాయాల్ని తులనాత్మకంగా పరిశీలించటం అవసరం అనిపిస్తుంది.
త్రిపురనేని మధుసూదనరావు
అతను 1937 జనవరి 1 న జన్మించాడు. ఎం.ఎ. తెలుగు చేశాడు. సంస్కృతం, ప్రాకృతం పై పట్టు సాధించాడు. 1964 నుంచీ తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో నడుస్తోన్న గోవింద రాజస్వామి కళాశాల, ఎస్వీ ఆర్ట్స్ కళాశాల, ఓరియెంటల్ కళాశాలల్లో ఉపన్యాసకుడిగా 1997 వరకు పనిచేశాడు. అభ్యుదయ రచయితల సంఘం (అరసం) తో అనుబంధం. 1974లో విరసం ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో జైలు కెళ్ళాడు. మార్క్సిస్టు మానవతా వాదం ఆయన ప్రతిపాదన. వ్యాసుడు, వాల్మీకి, కాళిదాసుల మీద నాటకాలు లోయలు- శిఖరాలు అనే నాటకం రాశాడు. కవిత్వ చైతన్యం, సాహిత్యంలో వస్తు శిల్పాలు, గతితార్కిక సాహిత్య భౌతిక వాదం వంటి రచనలు బుర్రకథలు రాశాడు, లోయలు- శిఖరాలు అనే నాటకం స్వయంగా రాయడమే కాక, అందులో నటించాడు కూడా. ఎంత పెద్ద రచయిత అయినా సిద్ధాంతంలో, అవగాహనలో లోపాలుంటే ఉపేక్షించేవారు కాదు. 2004 అక్టోబరు ఎనిమిదో తేదీ కన్నుమూశాడు.