పక్షము
పక్షము;-అనగా 15 [రోజులకు](లేదా కచ్చితంగా 14 రాత్రులకు) సమానమైన ఒక కాలమానము. ప్రతి నెలలో రెండు పక్షాలుంటాయి:
1.'శుక్ల పక్షం' (అమావాస్య నుంచి పున్నమి వరకు)రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల పెరిగి రాత్రుళ్ళు తెల్లగా, కాంతివంతంగా అవుతాయి. (శుక్ల అంటే తెలుపు అని అర్థం)
2.'కృష్ణ పక్షం (పున్నమి నుంచి అమావాస్య వరకు) : రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల తరిగి రాత్రుళ్ళు నల్లగా చీకటితో నిండుతాయి. (కృష్ణ అంటే నలుపు అని అర్థం).
పాడ్యమి
ధర్మ సింధు ప్రకారం శుక్ల పక్ష పాడ్యమి ఖండతిథి అయితే, పూజలు - వ్రతాలకు అపరాహ్ణ వ్యాప్తి కలిగినట్లయితే పూర్వదినమునే గ్రహించాలి. అదే కృష్ణపక్షంలో అయితే ఎల్లప్పుడు విదియతో కూడిన పాడ్యమినే గ్రహించాలి. ఉపవాసాదులకు ఉదయమే సంకల్పించాలి.