మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము
తెలంగాణా ఉద్యమం తెలంగాణా హక్కుల పరిరక్షణ ఉద్యమం గా మొదలైంది. తెలంగాణా రక్షణలను అమలు చెయ్యాలని కోరుతూ 1969, జనవరి 9 న ఖమ్మం పట్టణంలో బి.ఎ. స్టూడెంట్‌, నేషనల్‌ స్టూడెంట్స్‌ యూనియన్‌ నాయకుడైన రవీంధ్రనాథ్‌ గాంధీచౌక్‌ దగ్గర నిరవధిక దీక్ష ప్రారంభించాడు. ఆరోజు జరిగిన ఊరేగింపులో హింసాత్మక ఘటనలు జరిగాయి. మరుసటి రోజు ఉద్యమం నిజామాబాదుకు పాకింది. జనవరి 10 న హైదరాబాదులోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన విద్యార్థుల సమావేశంలో - తెలంగాణా రక్షణల అమలుకై జనవరి 15 నుండి సమ్మె చెయ్యాలని ప్రతిపాదించారు.
తెలంగాణలోని వచన కవులు - రచనలు
దాదాపు రెండు వేల ఏళ్ళ తెలంగాణ సాహిత్య చరిత్రలో ఎన్నో ప్రక్రియలు, మరెన్నో ప్రయోగాలు వెలువడ్డాయి. భావ కవిత్వం, అభ్యదయ కవిత్వం, దిగంబర కవిత్వం, చేతనావర్తన కవిత్వం, విప్లవ కవిత్వం, స్త్రీవాద కవిత్వం, దళితవాద కవిత్వంతోపాటు వచన కవిత్వ ప్రక్రియ కూడా ఉంది. 16 శతాబ్దంలోని రాయవాచకం కంటే ముందే 14వ శతాబ్దం పూరార్థంలో మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని సంతూర్కు చెందిన కృష్ణమాచార్యుడు సింహగిరి నరహరి వచనములు రాశాడు. 1955లో కుందుర్తి తెలంగాణ వచన కావ్యానికంటే ముందే 1953లో కవిరాజమూర్తి మహిక అనే వచన కావ్యం రాశాడు.