మదురై
మదురై (ఆంగ్లము:Madurai) దక్షిణ తమిళనాడులోని ప్రముఖ నగరము. అదే పేరుగల జిల్లాకు కేంద్రము. మదురై ప్రముఖ హిందూ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రము. ఇది వైగై నదీ తీరాన ఉంది. తమిళనాడులో మదురై పెద్దనగరాలలో మూడవ శ్రేణిలో ఉంది.
2001 జనాభా గణాంకాలను ప్రకారం మదురై నగర జనాభా 12,00,000.
మదురై ప్రపంచంలోని పురాతనకాల నివాస నగరాలలో ఒకటి. మదురై నగరం మదురై జిల్లా కేంద్రంలో పాండ్యులు ముందుగా కొర్కైని రాజధానిగా చేసుకుని పాలించారు. తరువాత పాండ్యులు నెడుంజళియన్ కాలంలో కూడల్ నగరానికి వారి రాజధానిని మార్చుకున్నారు. ఆ నగరమే ప్రస్తుత రాజధాని. మదుర నాయక మహారాజు చేత నిర్మించబడిన మీనాక్షీ కోవెలకు మదురై ప్రసిద్ధి చెంది ఉంది. ద్రవిడ సంప్రదాయాన్ని ప్రతిబింబింస్తున్న మదురై మీనాక్షీ ఆలయం భారతీయుల ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. మదురకు కూడలి నగరం, మల్లెల నగరం, ఆలయనగరం, నిద్రించని నగరం మరియు నాలుగు కూడలుల నగరంగా ప్రసిద్ధి కలిగి ఉంది.
శ్రీ కాకాని మల్లీశ్వర మాహాత్యము
కాకాని గ్రామంలోని మల్లీశ్వర దేవాలయం చాలా పురాతనమైనదని ప్రసిద్ధి. శ్రీ కృష్ణదేవరాయలి మంత్రులలో ఒకరైన చిట్టరుసు జీర్ణావస్థలో ఉన్న ఈ దేవాలయాన్ని పునరుద్ధరణ చేసినట్లు చరిత్రకారులు అంటున్నారు. శ్రీశైలంలోని మల్లికార్జునుడు భక్తజన రక్షణార్థం లోకసంచారం చేస్తూ తన ప్రతిరూపాలను విజయవాడ, గుంటూరు, కాకాని మొదలైన చోట్ల ఏర్పరిచినట్లు స్థలజ్ఞులు చెబుతారు. ఈ క్షేత్ర మహత్మ్యాన్ని వివరిస్తూ తాడేపల్లి వేంకటప్పయ్య శాస్త్రి ఈ ప్రబంధకావ్య్తాన్ని 1922లో వ్రాసి ప్రచురించాడు. తిరిగి 1986లో తాడేపల్లి రాఘవనారాయణ శాస్త్రి రామకథామృత గ్రంథమాల తరఫున పునర్ముద్రించాడు. ఐదు ఆశ్వాసాలు ఉన్న ఈ గ్రంథంలో భక్తజనుల కోరికలను సఫలం చేసే మల్లీశ్వరస్వామి మహాత్మ్యం వివరించబడింది.