భారతదేశ చరిత్ర
1857 లో బ్రిటీషు ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ పాలనకి వ్యతిరేకంగా ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో పెద్ద ఎత్తున తిరుగుబాటు మొదలైంది. స్పార్క్ ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కోసం కొత్త గన్పౌడర్ కార్ట్రిడ్జి సమస్య తిరుగుబాటుకు దారితీసిన చెప్పవచ్చు. ఇది స్థానిక మతపరమైన నిషేధంగా భావించబడింది. మంగాల్ పాండే ఇందులో కీలకపాత్ర ధరించాడు. అంతేకాక బ్రిటీషు పన్నుల మీద ఆధారపడిన ఆందోళనలు, బ్రిటీషు అధికారులు, వారి భారతీయ దళాల మధ్య అధికమైన జాతి అఖాతం, భూభాగ విలీనాలు తిరుగుబాటులో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. పాండే తిరుగుబాటు తరువాత కొన్ని వారాలలో తిరుగుబాటులో భాగంగా భారత సైన్యం డజన్ల సంఖ్యలో రైతు సైన్యాల్లో చేరడంతో తిరుగుబాటు దేశవ్యాప్తం అయింది. సైనికులు తరువాత భారతీయ ప్రముఖులకు మద్దతు ఇచ్చారు. వీరిలో చాలామంది " డాక్టర్ ఆఫ్ లాప్సు " ద్వారా శీర్షికలు, పదవులు కోల్పోయారు. కంపెనీ సంప్రదాయ వారసత్వ వ్యవస్థతో జోక్యం చేసుకుందని భావించారు. నానా సాహిబు, ఝాన్సీ రాణి వంటి తిరుగుబాటు నాయకత్వం వహించారు.
మీరట్లో తిరుగుబాటు ప్రారంభం అయిన తరువాత తిరుగుబాటుదారులు చాలా త్వరగా ఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. తిరుగుబాటుదారులు వాయవ్య భూభాగాలు, అవధ్ (ఔద్) మార్గాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ముఖ్యంగా అవధ్‌లో తిరుగుబాటు బ్రిటీషు ఉనికికి వ్యతిరేకంగా దేశభక్తి లక్షణాలను తీసుకువచ్చింది. బ్రిటీషు ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ స్నేహపూర్వక రాజ్యాలలో సహాయంతో తిరుగుబాటును అణిచివేసేందుకు ప్రయత్నించింది. 1857 లో మొదలైన తిరుగుబాటు అణిచివేత 1858 వరకు కొనసాగింది. తిరుగుబాటుదారులు పేలవమైన ఆయుధాలను కలిగి ఉండటం వెలుపల మద్దతు లేదా నిధుల కారణంగా వారిని బ్రిటీషు వారు దారుణంగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
క్రిప్స్ రాయబారం
భారతదేశం ప్రపంచ యుద్ధం IIలోకి ప్రవేశించడంపై స్పందించేక్రమంలో కాంగ్రెస్ చీలిపోయింది. భారత వైస్రాయి తీసుకున్న నిర్ణయంపై ఆగ్రహోదగ్రులైన కొంతమంది కాంగ్రెస్ నేతలు బ్రిటన్ స్వంత స్వేచ్ఛకే ప్రమాదకారిగా తయారవుతూ ఐరోపా‌లో యుద్ధం సాగుతుండగా, బ్రిటిష్ వారిపై ప్రజా తిరుగుబాటు లేవదీయడానికి అనుకూలతను వ్యక్తం చేశారు. ఇతరులు, చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారివంటివారు, బ్రిటిష్ వారికి ఎర్రతివాచీ పరచాలని, ఈ కీలకమైన తరుణంలో వారికి మద్దతుగా నిలవాలని ప్రబోధించారు. ఇప్పుడు వారికి మద్దతు తెలిపితే యుద్ధానంతరం దేశ స్వాతంత్ర్యం పట్ల వారినుంచి సానుకూలత వ్యక్తమవుతుందని వీరు భావించారు. భారతదేశం మరియు కాంగ్రెస్ పార్టీ అత్యున్నత నేత మోహన్‌దాస్ గాంధీ యుద్ధంలో భారత్ పాత్రను వ్యతిరేకించాడు. తను నైతికంగానే యుద్ధానికి వ్యతిరేకి -- పైగా అతడు బ్రిటిష్ వారి ఉద్దేశ్యాలను అనుమానించాడు. స్వాతంత్ర్యం పట్ల భారతీయ ఆకాంక్షల పట్ల బ్రిటిష్ వారు నిజాయితీగా లేరని తన నమ్మిక. అయితే రాజగోపాలాచారి మాత్రం, సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్, మౌలానా అజాద్ మరియు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మద్దతుతో క్రిప్స్‌తో చర్చలు జరిపి తమకు తక్షణం స్వయం ప్రభుత్వాన్ని, తర్వాత స్వాతంత్ర్యాన్ని ఇస్తామనే హమీ తీసుకుని బ్రిటిష్ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు పూర్తి మద్ధతు తెలిపారు.