సుదర్శన చక్రం
సుదర్శన చక్రం (సంస్కృతం: सुदर्शण चक्रम्) శ్రీ మహావిష్ణువు ఆయుధం. మహావిష్ణువు కుడి చేతితో సుదర్శన చక్రాన్ని పట్టుకొంటాడు. మిగిలిన మూడు చేతులతో శంఖం, గద, పద్మాన్ని ధరిస్తాడు. శ్రీమహావిష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో అనేక మంది రాక్షసులను సంహరించాడు. సుదర్శన చక్రం తేజస్సుకి చిహ్నం. శ్రీరంగం మొదలైన క్షేత్రాలలో సుదర్శనచక్రానికి ప్రత్యేకంగా ఆలయాలు ఉన్నాయి. తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలలో చివరిదినాన స్వామి పుష్కరిణిలో చక్రస్నానం జరుగుతుంది.
మాయా మచ్ఛీంద్ర
జగత్తు ప్రేమమయం అని, స్త్రీ పురుషులు ఇరువురూ సమానులే అని, ఒకరి ప్రేమ అభిమానం మరొకరికి దక్కితేనే ఆనంద హేతువు అవుతుందని వివరించే చిత్రం మాయామచ్ఛీంద్ర. మోహినీ అవతారం ఎత్తిన మహావిష్ణువు దేవదానవులకు అమృతం పంచడం గురించి తెలిశాక శివుడు ఆ విషయాన్ని నమ్మకపోవడంతో మళ్ళీ మోహిని కానడం, శివుడు శపించి, తన వల్లనే శాప విమోచన జరుగుతుందని చెప్పడం, విష్ణువు మచ్ఛీంద్రుడుగా భూలోకంలో చేరడం జరుగుతుంది. మచ్ఛీంద్రుడు చేసే మాయలతో ఓడిపోయిన రాణి తిలోత్తమతో వివాహం జరుగుతుంది. మచ్ఛీంద్రుని శిష్యుడు గోరఖ్‌నాథ్‌ గురువు కోసం వెతుకుచూ హనుమంతుని ద్వారా విషయం తెలుసుకుని, రాజనర్తకి సహాయంతో రాజ్యంలోకి ప్రవేశించి మచ్ఛీంద్రుని తీసుకెళ్ళే ప్రయత్నంలో మచ్ఛీంద్రుని కుమారున్ని పాము కాటుకు గురి చేసి మరణింప చేయడం, మచ్ఛీంద్రుడు తన శక్తితో ప్రయత్నించినా కుమారుడు బతకకపోవడంతో గోరఖ్‌నాథ్‌ షరతులకు తలొగ్గుతాడు. గోరఖ్‌నాథ్‌ కూడా మచ్ఛీంద్రుని కుమారుడుని బతికించలేక, అవమానంతో అగ్నికి ఆహుతి అయితే హనుమంతుడు ఆ శవాన్ని బయటకు తెచ్చాక మచ్ఛీంద్రుడు గోరఖ్‌నాథుడుకి ప్రాణం పోస్తాడు. బతికిన గోరఖ్‌నాథ్‌ మళ్లీ ప్రయత్నించి మచ్ఛీంద్రుని కుమారుని బతికిస్తాడు. అలా శివునికి, లక్ష్మీదేవికి మహావిష్ణువు ప్రేమ తత్వాన్ని వివరిస్తాడు ఈ చిత్రం ద్వారా.