పక్షము
పక్షము;-అనగా 15 [రోజులకు](లేదా కచ్చితంగా 14 రాత్రులకు) సమానమైన ఒక కాలమానము. ప్రతి నెలలో రెండు పక్షాలుంటాయి:
1.'శుక్ల పక్షం' (అమావాస్య నుంచి పున్నమి వరకు)రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల పెరిగి రాత్రుళ్ళు తెల్లగా, కాంతివంతంగా అవుతాయి. (శుక్ల అంటే తెలుపు అని అర్థం)
2.'కృష్ణ పక్షం (పున్నమి నుంచి అమావాస్య వరకు) : రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల తరిగి రాత్రుళ్ళు నల్లగా చీకటితో నిండుతాయి. (కృష్ణ అంటే నలుపు అని అర్థం).
అక్షౌహిణి
ఒక రథము, ఒక ఏనుగు, మూడు గుర్రాలు మరియు ఐదు కాలిబంట్లు కలిస్తే ఒక "పత్తి" అంటారు.
మూడు పత్తులు ఒక సేనాముఖము అనగా సేనాముఖము = 3 X పత్తి
మూడు సేనాముఖములు ఒక గుల్మము. అనగా గుల్మము = 3 X సేనాముఖము
గణము అనగా మూడు గుల్మములు అనగా గణము = 3 X గుల్మము
వాహిని అనగా మూడు గణములు. అనగా గణము =3 X గణము
పృతన అనగా మూడు వాహినులు అనగా పృతన=3 X వాహినులు
చమువు అనగా మూడు పృతనల సైన్యము. అనగా 3 Xపృతన
అనీకిని అనగా మూడు చమువుల సైన్యము. అనగా 3 Xచమువు.
అక్షౌహిణి అనగా పది అనీకినుల సైన్యము అనగా 10 X అనీకిని