తెలుగు
తెలుగు లిపి చాలవరకు ఉచ్చరించగల ఏకాక్షరాలతో ఉండి, ఎడమనుండి కుడికి, సరళమైన, సంక్లిష్టమైన అక్షరాల సరళితో కూడి ఉంటుంది. ఈ విధమైన ఉచ్చరించగల ఏకాక్షరాలు అనేకంగా ఉండడానికి ఆస్కారం ఉన్నందువల్ల, అక్షరాలు "అచ్చులు" (వొవెల్స్ లేదా స్వర్) మరియు "హల్లులు" (కాన్సొనెంట్స్ లేదా వ్యంజన్) అన్న ప్రధానమైన ప్రమాణాలను కలిగి ఉన్నాయి. హల్లుల రూపు వాటి వాడుకను బట్టి, సందర్భానుసారము మార్పు చెందుతూ ఉంటుంది. అచ్చుల ధ్వని వాటిలో లేనప్పుడు హల్లులు పరిశుద్ధమైనవిగా పరిగణించబడతాయి. అయితే, హల్లులను వ్రాయడానికీ, చదవడానికీ, అచ్చు "అ"ను చేర్చడం సాంప్రదాయకం. హల్లులు వేర్వేరు అచ్చులతో చేరినప్పుడు, అచ్చుఅంశం వర్ణ పరిచ్ఛేదముతో "మాత్రలు" అన్నసంకేతాలను ఉపయోగించడంతో గుర్తింపబడుతుంది. ఈ "మాత్రల" ఆకారాలు తమ తమ హల్లుల ఆకారాలకు ఎంతో విరుద్ధంగా ఉంటాయి. తెలుగులో ఒక వాక్యం "పూర్ణవిరామం"తో కానీ, "దీర్ఘవిరామం"తో కానీ ముగించబడుతుంది. అంకెలను గుర్తించడానికి తెలుగులో ప్రత్యేకంగా సంకేతాలున్నా, అరబిక్ అంకెలే విస్తృతంగానూ, సర్వసాధారణంగానూ ఉపయోగింపబడుతున్నాయి. ఈ విధంగా, తెలుగులో, 16 అచ్చులు, 3 విశేషఅచ్చులు, 41 హల్లులు చేరి మొత్తం 60 సంకేతాలు ఉన్నాయి.
అనగనగా కథలు
బ్రౌన్ నిఘంటువు ప్రకారం కథ అనగా ఇంచుక సత్యమైన కల్పిత ప్రబంధము తెలుగు కథ (Telugu Story) తెలుగులో ఒక చక్కటి ఆస్వాదించదగిన సాహితీ ప్రక్రియ. తెలుగు అకాడమి వారి నిఘంటువు ప్రకారం కథ అనగా ‘కొంత సత్యాంశతో కూడిన కల్పిత గద్య గ్రంథం’. కథ పర్యాయపదాలు చరిత్ర, గాథ, వృత్తాంతం. కథ ప్రకృతి అయితే కత వికృతి. కథలు చెప్పేవాడిని 'కథకుడు' అంటారు. తెలుగు నేలలపై చిన్నపిల్లలకు నిద్రపోవడానికి తల్లిదండ్రులు చిన్న చిన్నకథలు చెప్పడం బాగా అలవాటు.పిల్లలు వాటిని వింటూ ‘ఊ’ కొడుతూ తాతయ్య, అమ్మమ్మ, నాయనమ్మ, అమ్మ, నాన్నల దగ్గర నిద్రపోయోవారు. పాత కాలపు కథల్లో తూర్పుదేశాల కథలు ప్రసిద్ధిపొందాయి. తెలుగులోను మరియు ఇతర భారతీయ భాషలలో కొత్త కథ పుట్టి సుమారు నూరేళ్ళయింది. ఈ నూరేళ్ళలో సుమారు లక్షకు పైగా కథలు రచించబడినట్లుగా ఒక అంచనా. కానీ ఇప్పటి వేగవంతమైన జీవన కాల పరిస్థితులలో కథలను చెప్పే తీరిక ఎవరికీ వుండటం లేదు. నిజానికి ఈ తరం తల్లిదండ్రులకు చెప్పాలన్నా వారికసలు స్వంతంగా కథలే తెలియదు. టీవిలకో, సినిమాలో చూడటం, మొబైల్ లేదా కంప్యూటర్లలో ఆటలు ఆడటం ద్వారా పిల్లలు కథనాలు తెలుసుకుంటారులే అని ఉపేక్షించే పరిస్థితులే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. అందుకే ముందు కథలు చెపుతూ పిల్లలతో ఆత్మీయ బంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలనుకున్న పెద్దలు సైతం నేర్చుకోవడానికి కథలు ఒక దగ్గర దొరకాలి. కథని ఊరిస్తూ, ఊహించేలా చేస్తూ ఎలా చెప్పాలో ఉదాహరణ పూర్వకంగా తెలియాలి. ఈ ఆడియో కథలలో అటువంటి విధానాన్ని అందజేయగలిగారు.