జర్మనీ
1914 జూన్ 28న ఆస్ట్రియా రాజకుమారుని హత్య మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ప్రేరకమైంది. ఓటమిని ఎదుర్కున్న కేంద్ర శక్తులలో భాగమైన జర్మనీ, కూటమి శక్తుల చేతిలో అపజయం పాలవడం అన్ని కాలాలలో జరిగిన ఒక హేయమైన పోరాటంగా భావించబడింది. మొదటి ప్రపంచయుద్ధంలో రెండు మిలియన్ల మంది జర్మనీ సైనికులు మరణించి ఉంటారని అంచనా. నవంబరు 1918లో జర్మనీ విప్లవం మొదలై చక్రవర్తి రెండవ విలియం ఇతర జర్మనీ పాలకరాజులు పదవీచ్యుతి పొందారు. నవంబరు 11న యుద్ధం అంతం చేయడానికి ఆయుధ నిషేధంపై సంతకం చేయబడింది. జర్మనీ 1919లో వేర్సైల్లెస్ ఒప్పందం పై బలవంతంగా సంతకం చేసింది. సాంప్రదాయక యుద్ధానంతర రాయబారానికి వ్యతిరేకంగా మధ్యవర్తిత్వం, ఓడిపోయిన కేంద్ర శక్తులను వదలివేసింది. జర్మనీలో ఈ ఒప్పందం మరొక విధంగా యుద్ధం తరువాత అవమానకర కొనసాగింపుగా భావించబడింది. తరువాతి కాలంలో దాని క్రూరత్వం దేశంలో నాజీయిజం ఎదగడానికి దోహదం చేసినదిగా భావించబడుతుంది.
గదర్‌ కుట్ర
గదర్‌ కుట్ర (హిందుస్తానీ: ग़दर साज़िश, غدر سازِش "గదర్‌ సాజిష్" ‌) బ్రిటిష్‌ భారత సైన్యంలో దేశవ్యాప్త తిరుగుబాటు లేవనెత్తేందుకు 1915 ఫిబ్రవరిలో గదర్‌ పార్టీ రూపకల్పన చేసిన కుట్ర. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా 1914 నుంచి 1917 మధ్యలో బ్రిటిష్‌ పాలనకు వ్యతిరేకంగా భారతదేశ వ్యాప్తంగా తిరుగుబాట్లు లేవనెత్తేందుకు రూపొందిన భారీ స్థాయి లెక్కలేనన్ని ఇండో-జర్మన్‌ కుట్రల్లో ఇది చాలా ప్రముఖమైనది. భారత్‌, జర్మనీ, అమెరికాల్లోని భారత జాతీయవాదులు ఈ కుట్ర వెనక ఉన్న కుట్రదారులు. ఐరిష్‌ వాసులు, జర్మనీ విదేశాంగ శాఖ సాయంతో వారు ఇందుకు ప్రయత్నించారు. ప్రపంచ యుద్ధం మొదలవగానే ఈ కుట్ర ప్రాణం పోసుకుంది. అమెరికాలోని గదర్‌ పార్టీ, జర్మనీలోని బెర్లిన్‌ కమిటీ, భారత్‌లో ప్రవాసంలో ఉన్న భారత జాతీయ విప్లవవాదులు, సిన్‌ ఫెన్‌, శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో కాన్సులేట్‌ ద్వారా జర్మనీ విదేశాంగ కార్యాలయం ఇందులో భాగం పంచుకున్నాయి. కానీ బ్రిటిష్‌ నిఘా వర్గాలు గదర్‌ ఉద్యమంలోకి చొరబడి, పార్టీలోని కీలక సభ్యులను అరెస్టు చేశారు. దాంతో ఫిబ్రవరిలో తలపెట్టిన ఈ తిరుగుబాటు భంగమైంది. భారత్‌లో చిన్న చిన్న సైనిక స్థావరాల్లో మొదలైన తిరుగుబాట్లను ఎక్కడికక్కడ అణచేశారు. ఈ తిరుగుబాటులో అమెరికాలోని గదర్‌ పార్టీ సభ్యులు ప్రముఖ పాత్ర పోషించడంతో ఈ కుట్రకు ఆ పార్టీ పేరు మీదుగా గదర్‌ కుట్రగా ప్రాచుర్యం, ప్రాముఖ్యం లభించాయి.