విప్రనారాయణ (1954 సినిమా)
విప్రనారాయణ (అక్కినేని నాగేశ్వరరావు) శ్రీరంగని భక్తుడు. పరమ నిష్టాగరిష్టుడైన పూజారి. రంగనాథున్ని పూలదండలతో అలంకరించి, పూజించి తరించాలనే భక్తాగ్రగణ్యుడు. నర్తకి దేవదేవి (భానుమతీ రామకృష్ణ) అందించిన నమస్కారాన్ని అన్యమనస్కుడైన విప్రనారాయణుడు గమనించడు. దానితో ఆమెలోని అహంకారం పడగ విప్పి ఎలాగైనా అతడిని తన పాదదాసున్ని చేసుకొంటానని అక్క (సంధ్య) తో పందెం వేస్తుంది. భక్తినెపంతో ఏకాకినని చెప్పి విప్రనారాయణుని ఆశ్రయం సంపాదిస్తుంది. అందుకు విప్రనారాయణుని ప్రియ సచివుడు రంగరాజు (రేలంగి) అడ్డు తగిలినా లాభం లేకపోతుంది.
అర్వపల్లి సుబ్బారావు
చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రు లను కోల్పోయిన సుబ్బారావు బెల్లంకొండ సుబ్బారావు ప్రదర్శించిన శ్రీకృష్ణ రాయబారం నాటకాన్ని చూసి నటన వైపు ఆకర్షితులయ్యారు. కారుమంచిలో చిన పిల్లలతో బాలసంఘాన్ని స్థాపించి పాదుకా పట్టాభిషేకం నాటకాన్ని పదర్శించారు. ఈ నాటకంలో అర్వపల్లి భరతుడి పాత్రను పోషించారు. శ్రీకృష్ణ రాయబారంలో నారద పాత్ర అర్వపల్లికి కీర్తి ప్రతిష్ఠలను తెచ్చిపె టైంది. నటనతోపాటు హార్మోనియంలో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన అర్వపల్లి పలు నాటకాలకు సంగీత దర్శకులుగా వ్యవహరించారు. చింతామణి నాటకంలో ఆపద్ధరంగా నటించిన సుబ్బికెట్టి పాత్ర అర్వపల్లి జీవితాన్ని ఊహించని మలుపు తిప్పింది. సుబ్బిళెట్టి పాత్ర ద్వారా అర్వపల్లి సంధించిన చెణుకులు సంచలనాన్ని సృష్టించాయి. చింతామణి నాటకానికి విశేష ఖ్యాతి కలిగించ డంలో అర్వపల్లి పాత్ర ఎంత గణనీయమైనదో మరొక కోణంలో ఇతివృ త్తాన్ని మింగివేసే చెణుకులతో నాటక ఔచిత్యం దెబ్బతిన్నదనే తీవ్ర విమర్శ కూడా చెలరేగింది బెంగళూరులో నెల రోజులు వరుసగా ఒక ధియేటర్లో చింతామణి నాటకాన్ని ప్రదర్శించి అర్వపల్లి రికారు సృష్టించారు. కన్నడ నాటక ప్రముఖుడు గుబ్బీ వీరన్న చింతామణి నాటకాన్ని చూసి అర్వపల్లిని వేనోళ్ల కొనియాడారు. తులాభారం నాటకంలో వసంతకునిగా, ప్రేమలీలలో గపార్ూన్గా సానిసంసారిలో రమేష్గా నటించారు. 1952లో హెచ్ఎంవీ సంస్థ అర్వపల్లితో చింతామణి నాటకాన్ని రికారుగా విడుదల చేశారు.