తెలుగు
తెలుగు లిపి చాలవరకు ఉచ్చరించగల ఏకాక్షరాలతో ఉండి, ఎడమనుండి కుడికి, సరళమైన, సంక్లిష్టమైన అక్షరాల సరళితో కూడి ఉంటుంది. ఈ విధమైన ఉచ్చరించగల ఏకాక్షరాలు అనేకంగా ఉండడానికి ఆస్కారం ఉన్నందువల్ల, అక్షరాలు "అచ్చులు" (వొవెల్స్ లేదా స్వర్) మరియు "హల్లులు" (కాన్సొనెంట్స్ లేదా వ్యంజన్) అన్న ప్రధానమైన ప్రమాణాలను కలిగి ఉన్నాయి. హల్లుల రూపు వాటి వాడుకను బట్టి, సందర్భానుసారము మార్పు చెందుతూ ఉంటుంది. అచ్చుల ధ్వని వాటిలో లేనప్పుడు హల్లులు పరిశుద్ధమైనవిగా పరిగణించబడతాయి. అయితే, హల్లులను వ్రాయడానికీ, చదవడానికీ, అచ్చు "అ"ను చేర్చడం సాంప్రదాయకం. హల్లులు వేర్వేరు అచ్చులతో చేరినప్పుడు, అచ్చుఅంశం వర్ణ పరిచ్ఛేదముతో "మాత్రలు" అన్నసంకేతాలను ఉపయోగించడంతో గుర్తింపబడుతుంది. ఈ "మాత్రల" ఆకారాలు తమ తమ హల్లుల ఆకారాలకు ఎంతో విరుద్ధంగా ఉంటాయి. తెలుగులో ఒక వాక్యం "పూర్ణవిరామం"తో కానీ, "దీర్ఘవిరామం"తో కానీ ముగించబడుతుంది. అంకెలను గుర్తించడానికి తెలుగులో ప్రత్యేకంగా సంకేతాలున్నా, అరబిక్ అంకెలే విస్తృతంగానూ, సర్వసాధారణంగానూ ఉపయోగింపబడుతున్నాయి. ఈ విధంగా, తెలుగులో, 16 అచ్చులు, 3 విశేషఅచ్చులు, 41 హల్లులు చేరి మొత్తం 60 సంకేతాలు ఉన్నాయి.
అక్షరమాల
ఒక నిజమైన అక్షరమాల ఒక భాష యొక్క అచ్చులకు అలాగే హల్లులకు అక్షరాలను కలిగి ఉంటుంది. ఈ భావనలో మొదటి "నిజమైన అక్షరమాల" గ్రీకు అక్షరమాల అని నమ్ముతారు, ఇది ఫోనీషియన్ అక్షరమాల యొక్క మార్పు రూపం. అక్షరమాలలో గాని అచ్చుల యొక్క ఇతర రకాలలో గాని అన్ని సూచించబడవు, ఫోనీషియన్ వర్ణమాల (ఇటువంటి వ్యవస్థలను అబ్జాడ్స్ అంటారు) వంటి సందర్భంలో లేదంటే అచ్చులు విశేషచిహ్నలలో లేదా హల్లుల యొక్క మార్పులలో ప్రదర్శించబడతాయి, ఉదాహరణకు భారతదేశం మరియు నేపాల్ లలో ఉపయోగించే దేవనాగరి లిపి లాగా (ఈ వ్యవస్థలను గుణింతాల వ్యవస్థ లేదా అక్షరశబ్దవ్యవస్థ అని అంటారు).