మదురై
మదురై (ఆంగ్లము:Madurai) దక్షిణ తమిళనాడులోని ప్రముఖ నగరము. అదే పేరుగల జిల్లాకు కేంద్రము. మదురై ప్రముఖ హిందూ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రము. ఇది వైగై నదీ తీరాన ఉంది. తమిళనాడులో మదురై పెద్దనగరాలలో మూడవ శ్రేణిలో ఉంది.
2001 జనాభా గణాంకాలను ప్రకారం మదురై నగర జనాభా 12,00,000.
మదురై ప్రపంచంలోని పురాతనకాల నివాస నగరాలలో ఒకటి. మదురై నగరం మదురై జిల్లా కేంద్రంలో పాండ్యులు ముందుగా కొర్కైని రాజధానిగా చేసుకుని పాలించారు. తరువాత పాండ్యులు నెడుంజళియన్ కాలంలో కూడల్ నగరానికి వారి రాజధానిని మార్చుకున్నారు. ఆ నగరమే ప్రస్తుత రాజధాని. మదుర నాయక మహారాజు చేత నిర్మించబడిన మీనాక్షీ కోవెలకు మదురై ప్రసిద్ధి చెంది ఉంది. ద్రవిడ సంప్రదాయాన్ని ప్రతిబింబింస్తున్న మదురై మీనాక్షీ ఆలయం భారతీయుల ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. మదురకు కూడలి నగరం, మల్లెల నగరం, ఆలయనగరం, నిద్రించని నగరం మరియు నాలుగు కూడలుల నగరంగా ప్రసిద్ధి కలిగి ఉంది.
మాయాదేవి దేవాలయం,హరిద్వార్
ఈ దేవాలయం 11 వ శతాబ్దానికి చెందినది. ఇది హరిద్వార్ లోని మూడు ప్రాచీన దేవాలయాలలో ఒకటి. ఇది కాక ఇతర ప్రాచీన దేవాలయాలు నారాయణ శిల మరియు భైరవ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం యొక్క అంతర మందిరంలో మాయా దేవత యొక్క మూర్తి మధ్య భాగములోనూ, కాళీ యొక్క మూర్తి ఎడమ వైపున, కామాఖ్య దేవత మూర్తి కుడివైపున ఉంటాయి. యివికాక మరి రెండు యితర శక్తి దెవతలు అంతర మందిరంలో ఉంటాయి. ఈ దేవాలయం "హర్ కి పౌరి"కి తూర్పు వైపున ఉంది. ఈ దేవాలయానికి వెళ్ళుటకు బస్సు, రిక్షా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఈ దేవాలయం హరిద్వార్ వెళ్ళే యాత్రికులు తప్పనిసరిగా దర్శించవలసిన దేవాలయం. ఈ దేవాలయానికి అనేక ప్రాంతముల నుండి భక్తులు వస్తూ ఉంటారు. ముఖ్యంగా నవరాత్రి మరియు కుంభమేళా సందర్భంలో ఎక్కువగా దర్శిస్తూంటారు.