శంకరంబాడి సుందరాచారి
తెలుగు రచయిత లలో శంకరంబాడి సుందరాచారి (ఆగష్టు 10, 1914 - ఏప్రిల్ 8, 1977) కి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. తెలుగు ప్రజలకు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రానికి రాష్ట్ర గీతమైన మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ అందించాడు.
సుందరాచారి, 1914 ఆగష్టు 10 న తిరుపతిలో జన్మించాడు. అతని మాతృభాష తమిళం. మదనపల్లెలో ఇంటర్మీడియట్ వరకు చదివాడు. చిన్నతనం నుండే ఆయన స్వతంత్ర భావాలు కలిగి ఉండేవాడు. బ్రాహ్మణోచితములైన సంధ్యావందనము వంటి పనులు చేసేవాడు కాదాయన. తండ్రి మందలించగా జంధ్యాన్ని తెంపివేసాడు. తండ్రి మందలింపునకు కోపగించి, పంతానికి పోయి, ఇంటి నుండి బయటికి వెళ్ళి పోయాడు.
జోళదరాశి దొడ్డనగౌడ
జోళదరాశి దొడ్డనగౌడ బళ్లారి జిల్లా జోళదరాశి గ్రామంలో 1910, జూన్ 27వ తేదీన ఒక సంపన్న రైతు కుటుంబంలో పంపనగౌడ, రుద్రమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు బాల్యం నుండే సంగీత, నాటక, సాహిత్యాలపై అమితమైన ఆసక్తిని కనబరచాడు. స్వగ్రామంలోనే నాటక సంఘాన్ని నెలకొల్పి "గరుడ గర్వభంగ" అనే నాటకాన్ని ప్రదర్శించి ప్రముఖ నటుడు బళ్ళారి రాఘవ ప్రశంసలందుకున్నాడు. ఆనాటి నుండి వారిద్దరి మధ్య అనుబంధం బలపడి తెలుగు, కన్నడ నాటకరంగానికి ఒక కొత్త వెలుగు నిచ్చింది. ఇతడు వ్రాసిన కన్నడ నాటకాలు బసవేశ్వర, కనకదాసులలో బళ్ళారి రాఘవ ప్రధాన పాత్రలను ధరించాడు. రాఘవ నాటకబృందంలో సభ్యుడిగా ఇతడు బెంగుళూరు, విజయవాడ, హైదరాబాదు, ఢిల్లీ, రంగూన్ మొదలైన పలు పట్టణాలలో ప్రదర్శనలిచ్చాడు. కబీరు, నారదుడు, కృష్ణుడు, రాముడు మొదలైన పాత్రలను ధరించి ప్రేక్షకుల మెప్పును పొందాడు. ఇతడు బళ్ళారి జిల్లా నాటకకళాపరిషత్తును స్థాపించాడు. బళ్లారిలో రాఘవ కళామందిరం నిర్మాణంలో కృషి చేశాడు. స్వగ్రామంలో రామేశ కళామందిరాన్ని నిర్మించాడు. ఇతడు శివభక్తుడు. శరణకవిగా ఇతడు కళారాధనతో పాటు మత, వేదాంత తత్త్వ ప్రచారాలను చేశాడు. ఇతడు రైతుగా, గ్రామ పంచాయితీ అధ్యక్షుడిగా కూడా వ్యవహరించాడు.