దాల్ సరస్సు
సరస్సు యొక్క సరాసరి ఎత్తు |1583|m|ft}}. సరస్సు యొక్క లోతు నాగిన్ సరస్సులోని లోతైన |6|m|ft}} నుండి గాగ్రిబల్లోని లోతులేని |2.5|m|ft}} వరకు మారుతూ ఉంటుంది. గరిష్ఠ మరియు కనిష్ఠ లోతుల మధ్య ఉన్న లోతు నిష్పత్తి ఋతువుల ప్రకారం 0.29 నుండి 0.25ల మధ్య మారుతూ ఉంటుంది, ఇది చదునైన భూతల వాలుతనంగా వ్యాఖ్యానించబడుతుంది. |3.5|km|mi}} వెడల్పుతో సరస్సు యొక్క పొడవు |7.44|km|mi}}. సరస్సు |15.5|km|mi}} పొడవైన ఒడ్డును కలిగి ఉంది మరియు అంచు పొడవునా రహదారులు ఉన్నాయి. నాటకీయ పర్యాటక అభివృద్ధిని సర్దుబాటు చేసేందుకు పట్టణ విస్తరణ మరియు రహదారుల నిర్మాణం ద్వారా ఒడ్డు పొడవునా స్థిరమైన మార్పులు చేయబడ్డాయి. హరివాణంపై నిర్మించబడిన రెండు ద్వీపాలు సరస్సు యొక్క ప్రవాహంపై ఇంకా ఎక్కువ ఆంక్షలను విధించాయి మరియు దీని పర్యవసానంగా, అంచు వెంబడి ప్రదేశాలలో, ముఖ్యంగా శంకరాచార్య మరియు జబర్వన్ కొండల యొక్క పాదపర్వత ప్రదేశాలలో చిత్తడి నేలలు పుట్టుకువచ్చాయి. ఈ చిత్తడి నేలలు అప్పటి నుండి దారికి తీసుకురాబడ్డాయి మరియు పెద్ద నివాస సముదాయాలుగా మార్చబడ్డాయి.
తపతీ నది
తపతీనది తూర్పున సాత్పురా పర్వతశ్రేణిలో ఉద్బవించిన జీవనది. దీని నిడివి 720 కి.మీ. తపతీనది ' తాపీ ' తాప్తి అని కూడా అంటారు. ఖాన్ ప్రాంతంలో గుజరాత్ రాష్ట్రంలో ప్రవేశించి సూరత్ దగ్గిర అరేబియా సముద్రంలో ఈ నది సంగమిస్తూంది. ఈ నదీ తీరంలో అనేక పుణ్యక్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ఆషాఢమాసంలో ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. సూరత్కు ఎగువను తపతీనది మీద ' కాకరపారా" వద్ద ఒక డామును నిర్మించి దాదాపు ఆరు లక్షల ఎకరాల పంటనేలకు సాగునీటిని అందిస్తున్నారు. యూకై గ్రామం వద్ద మరొక డామును నిర్మించడం వల్ల గుజరాత్‍లో దాదాపు నాలుగు లక్షల ఎకారాల భూమికి పంటనీరు అందుతూంది. ఈ రెండు డాములను నిర్మించడంవల్ల సూరత్కు తరచు సంభవించే వరద ప్రమాదం అరికట్టబడింది. దీనివల్ల జలవిద్యుచ్చక్తి కూడా ఉత్పత్తి అవుతూంది. తూర్పుగా ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలిసే జలప్రవహాన్ని ' నది' అని, పడమటి దిక్కుగా ప్రవహించి అరేబియా సముద్రములో కలిసేదాన్ని ' నదం' అని సంస్కృతంలో అంటారు. ఆ అర్థంలో పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రంలో కలిసే ' తపతి' నీ ' నర్మద' నీ నిజానికి ' నదులు అనడం కంటే ' నదాలు అనడం ఉచితం.