షేక్ నాజర్
గుంటూరు జిల్లా పొన్నెకల్లు గ్రామంలో ఓ పేద దూదేకులముస్లిం కుటుంబంలో 1920, ఫిబ్రవరి 5 వ తేదీన షేక్‌ మస్తాన్‌, బీబాబీలకు దంపతులకు జన్మించారు. నాజరు పూర్తి పేరు "షేక్ నాజరు వలి". ఆయన 'కృష్ణలీల'లో 'దేవకి', 'శ్రీ కృష్ణ తులాభారం'లో 'రుక్మిణి', 'భక్త రామదాసు'లో 'ఛాందిని' వంటి ఆడవేషాలు వేసి మెప్పించారు. పాఠశాల స్థాయిలో "ద్రోణ" పాత్రకు జీవం పోసారని ప్రముఖ హార్మోనిస్టు ఖాదర్ ప్రశంసించారు. ఖాదర్ ఆయనను "మురుగుళ్ళ" వద్ద సంగీతం నేర్చుకోవాలని అప్పగించారు. పేదరికం వల్ల అచట ఉండలేకపోయారు. ఆ తరువాత ఆయన 'బాల మహ్మదీయ సభ' పేరిట మళ్ళీ నాటకా లాడి మంచిపేరు గడించారు. దర్జీగా మారారు. ఆర్యమత సిద్ధాంతం నచ్చి మాంసాహారం మానేశారు. 'పాదుకా పట్టాభిషేకం'లో 'కైకేయి', 'ఖిల్జీ రాజ్యపతనం'లో 'కమలారాణి' పాత్రలు పోషించారు. నాస్తికుడయ్యారు. కొమ్మినేని బసవయ్య గారి పిల్లలకు సంగీతం నేర్పటం, నాటకాలు ఆడించడం ద్వారా సంగీత గురువయ్యారు. 'కొండపనేని బలరామ్‌, వేములపల్లి శ్రీకృష్ణ గుంటూరు తీసుకువచ్చి బుర్రకథ నేర్చుకుంటే ప్రచారానికి బావుంటుందని నిర్ణయించారు. 'వేపూరి రామకోటి' కథకుడు, నాజర్‌ హాస్యం, ముక్కామల పురుషోత్తం రాజకీయ వంతలుగా దళం ఏర్పర్చారు.
షేక్ మసూద్ బాబా
షేక్ మసూద్ బాబా శ్రీకాకుళ సాయుధ పోరాట యోధుడు. అతను ప్రజా ఉద్యమాల పట్ల గొప్ప ప్రేమతో ఆశతో ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయాలు నిర్మించడానికి తపన పడిన వారిలో ఒకడు. అతని జీవితం గొప్ప నిజాయితీకి, నిబద్ధతకీ నిలువెత్తు ప్రతీక. అతను ‘బాబా’ గా సుపరిచితుడు.
మసూద్ బాబా 1946లో అమీనాబీ, మస్తాన్ దంపతులకు గుంటూరు జిల్లాలోని రొంపిచర్ల గ్రామంలో జన్మించాడు. తన చిన్నతనంలో అతని తల్లిదండ్రులు జీననోపాధి వెదుక్కుంటూ విజయవాడలో స్థిరపడ్డారు. అయిదో తగగతి వరకూ చదువుకున్న అతను చిన్నతనం నుంచే మార్క్సిజం పట్ల అభిమానాన్ని పెంచుకున్నాడు.అతని చిన్నతనంలో విజయవాడ సూర్యారావు పేటలోని బెల్లం శోభనాద్రి గ్రంధాలయంలో సోవియట్ పుస్తకాల్లోని బొమ్మలు చూడ్డానికి వెళ్ళేవాడు. ఆవిధంగా క్రమంగా అతను కమ్యూనిస్ట్ సాహిత్యం చదవడానికి అలవాటు పడ్డాడు. అతను మొదట వివాహం చేసుకోవాలని అనుకోకపోయినా తర్వాత ఉద్యమంలో నష్టపోయిన కుటుంబానికి, బోయ కులానికి చెందిన ‘శీలం సౌదమణి’ని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారి పెళ్ళికి ప్రముఖ కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు కొల్లా వెంకయ్య పెద్దగా వ్యవహరించాడు.