ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి
ఝాన్సీలో ఇవన్నీ జరుగుతున్నపుడు, మే 10,1857లో మీరట్ లో భారత సిపాయిల తిరుగుబాటు మొదలైంది. బ్రిటిష్ కి వ్యతిరేకంగా ఇది మొదటి తిరుగుబాటుగా నిలిచింది. పందులంటే ముసల్మానులకు ద్వేషమని, హిందువులకు ఆవులంటే పవిత్రమైనవని తెలిసినా కాని,వాళ్ళు యుద్ధములో తుపాకి గుండ్లు తగలకుండా వేసుకొనే తొడుగులకు, మరియు వాళ్ళు వాడే తుపాకీలకు పందుల మరియు ఆవుల కొవ్వుని పూసారు. బ్రిటిష్ అధికారులు వాళ్ళను వాటిని వాడవల్సిందిగా బలవంత పరిచి,ఎవరైతే వినలేదో వాళ్ళని శిక్షించడం మొదలుపెట్టారు. ఆ తిరుగుబాటు సమయంలో చాలా మంది బ్రిటిష్ ప్రజలు, మహిళలు,పిల్లలు సిపాయిల చేతిలో చంప బడిన వాళ్ళలో ఉన్నారు. బ్రిటిష్ వాళ్ళు ఈ తిరుగుబాటును త్వరగా ముగించాలనుకొన్నారు.
సిపాయి కథలు
సిపాయిల జీవిత కష్టనిష్టూరాలు, సరదా సంతోషాలు ఇతివృత్తంగా స్వీకరించి కథారచన చేయడం వల్ల తెలుగు సాహిత్యంలో ఈ పుస్తకానికి ఓ అరుదైన, విశిష్ట స్థానం లభించింది. శ్రీరంగం నారాయణబాబు నాటి ప్రముఖ సాహిత్య పత్రిక "భారతి"లో సమీక్షిస్తూ ఇదే విషయాన్ని సిపాయి కథలు "తెలుగు సాహిత్యానికి ఒక నూతన అలంకారం" అంటూ వ్యక్తీకరించారు. ఆయన ఇతివృత్తం గురించి రాస్తూ "యీ రకం కథలు ఇదివరకు తెలుగులో లేవు.ఏ దేశానికైనా యుద్ధం వస్తే, ఆ యుద్ధం నుంచి సాహిత్యంలో కొన్ని నూతన వర్గాలు రావడం యుద్ధానికుండే ఒక విశిష్టత... మన దేశంలో యుద్ధం కాలు మెట్టినా, విశాఖపట్నం, కాకినాడలు బాంబులకు ఆహుతయినా, రచయితలకు మాత్రం చీమ కుట్టినట్టయినా లేదు" అంటూ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తెలుగువారిపై చూపిన ప్రభావం చిత్రించిన సిపాయి కథల విశిష్టతను తెలిపారు.