క్షేమేంద్రుడు
క్రీ.శ 1050 ప్రాంతంలో జీవించిన క్షేమేంద్రుడు కాశ్మీర్ దేశంలో ఒక కులీన సాంప్రదాయుక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి ప్రకాశేంద్రుడు. వీరు ఒకప్పుడు కాశ్మీర దేశాన్ని ఏలిన జయాపీడుని యొక్క మంత్రి అయిన నరేంద్రుని వంశానికి చెందినవారు. ఉన్నత కుటుంబీయుడు కావడంతో క్షేమేంద్రుడు బాల్యం నుండే చక్కని శిక్షణ పొంది కవిత్వంలో మంచి ప్రతిభను కనపరిచాడు. గొప్ప అలంకారికుడు మరియు శైవ దార్శనికుడు అయిన అభినవ గుప్తునికి శిష్యుడైనాడు. జన్మతా శైవుడైనా తరువాతి కాలంలో వైష్ణవానికి మారాడు. వైష్ణవంతోపాటు బౌద్ధంపై గ్రంథాలు రచించాడు. కాశ్మీర రాజు అనంతు (క్రీ.శ. 1024-33) ని కాలంలోనూ, అతని పుత్రుని (క్రీ. శ. 1033-89) కాలంలోనూ ఆస్థాన కవిగా ఉన్నాడు. ఇతనికి వ్యాసదాసు అనే పేరుకూడా ఉంది. బహుశా భారతమంజరి రచనానంతరం క్షేమేంద్రుడు తన గ్రంథాలలో తనను తాను 'వ్యాసదాసు'నిగా అభివర్ణించుకొనివుండవచ్చు.
చీమకుర్తి నాగేశ్వరరావు
నాగేశ్వరరావు చీమకుర్తి మండలం కందూరివారి అగ్రహారం లో ఓ దళిత కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన గురువు అద్దంకి మాణిక్యరావు. తాత, తండ్రులు వీధినాటక కళాకారులు. తొట్టెంపూడి అనే తన యింటిపేరును "చీమకుర్తి"గా మార్చుకున్నాడు. తొలుత ట్రాక్టరు డ్రైవరుగా వున్న నాగేశ్వరరావు ప్రోగ్రాములు లేనపుడు పచ్చాకు కూలీగా పనులకు వెళ్ళేవాడు. చీమకుర్తి గాత్రంలో సంగీతాలు ప్రత్యేకంగా పలికేవి. ఒకే రాగం అయినా సరే ఒకసారి పాడినట్టు యింకొకసారి పాడేవాడు కాదు. హరిశ్చంద్ర నాటకాన్ని సామాన్య ప్రజలకు చేరువచేసిన బండారు,డి.వి.సుబ్బారావు లతోపాటు తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక బాణీని ఏర్పరుచుకున్నాడు.