పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ30 ఉపగ్రహ వాహకనౌక
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ30 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ను భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో తయారు చేసిన 31వ పిఎస్‌ఎల్‌వి ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహకనౌక. ఈ ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా ఆస్ట్రోశాట్ అనే ఉపగ్రహాన్ని 2015 సెప్టెంబరు 28, సోమవారం ఉదయం సరిగా 10:00 గంటలకు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లా శ్రీహరికోట లోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలోని మొదటి లాంచ్‌ప్యాడ్ నుండి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. అంతకుముందు అనుకున్నవిదంగా అస్ట్రోశాట్ ఉపగ్రహంతో పాటు విదేశాలకు చెందిన 6 ఉపగ్రహాలను కూడా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు. పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ30 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ప్రయోగానికి సంబంధించి శనివారం (27. 09-2015) ఉదయం 8 గంటలకు కౌంట్‌డౌన్ ప్రారంభమైంది. 25. 32 నిమిషాల్లో ప్రయోగాన్ని పూర్తిచేసే విధంగా లాంచ్‌ రిహార్సల్స్ నిర్వహించారు.
జీశాట్-18
ఈ ప్రయోగానికి భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ రూ.800 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ఇందులో ఉపగ్రహ వ్యయం రూ.300 కోట్లు కాగా, ప్రయోగానికి సంబంధించి రూ.500 కోట్లు చెల్లించింది.
జీశాట్-18 ఉపగ్రహాన్ని దక్షిణ అమెరికాలో ఫ్రెంచి ఆధీనంలో ఉన్న గయానాలోని కౌరు అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం నుండి ఐరోపా అంతరిక్ష సంస్థకు చెందిన ఏరియాన్-5 వీఏ-231 ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా, భారతీయ కాలమానం ప్రకారం బుధవారం తెల్లవారుజామున సుమారు 2.00 గంటలకు విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. నిజానికి ఈ ప్రయోగం మంగళవారం రాత్రి జరుగవలసి ఉండగా వాతావరణం అనుకూలించని కారణం చేత వాయిదా వేసారు. ఏరియాన్-5 వీఏ-231 ఉపగ్రహ వాహక నౌక, భారతీయ జీశాట్-18 ఉపగ్రహంతో పాటు అస్ట్రేలియా సంస్థ నేషనల్ బ్రాడ్‌బాండు నెట్ వర్కు (NBN) కు చెందిన స్కై మస్టరు-2 అనే ఉపగ్రహాన్ని కూడా మోసుకెళ్ళింది. ప్రయోగ కేంద్రం నుండి బయలు దేరిన 32 నిమిషాల తరువాత, మొదట అస్ట్రేలియా ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. తరువాత కాసేపటికే అత్యంత శక్తివంతమైన జీశాట్-18 ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది. జీశాట్-18 ని మొదట దీర్ఘవృత్తాకార భూఅనువర్తిత బదిలీ (GTO) లో ప్రవేశ పెటారు. ఉపగ్రహం 251.7 కిలోమీటర్ల భూసమీపదూరం (పెరిజీ) తో, 35,888 కిలోమీటర్ల భూసుదీర్ఘదూరం (అపోజీ) లో కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్తబడింది. తరువాత రానున్నవారం రోజుల్లో, ఉపగ్రహంలోని స్వంతచోదక ఇంజన్లను మండించి, ఉపగ్రహన్ని భూమధ్య రేఖకు ఎగువన 36 వేల కిలోమీటర్ల అపోజీలో 74 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంపైన దీన్ని ఉంచుతారు.
ఉగ్రహన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టీన వెంటనే కర్ణాటకలోని హాసనులో ఉన్నఇస్రో మాస్టరు కంట్రోలు ఫెసిలిటి (MCF) ఈ ఉపగ్రహన్ని తన నియంత్రణకు తీసుకుని ప్రాథమిక స్థాయి పరీక్షలు నిర్వహించి అంతా సవ్యంగా ఉన్నట్లు తెలిపినది.ఇప్పటికే దేశీయటెలికమ్యూనికేసను రంగంలో ఇండియాకుచెందిన 18 సమాచార ఉపగ్రహాలు సేవలు అందిస్తున్నాయి.
ఉపగ్రహంలో ఉన్న 2004 కిలోల ఇంధనంలో కొంతమొత్తాన్ని శుక్రవారం తెల్లవారుజామున 6040 సెకన్లు మండించి కక్ష్యదూరాన్ని పెంచారు. మొదటి దఫాగా 241.7 కి.మీ.ఉన్న పెరిజీని 14,843 కి.మీకు పెంచి, 35,888 కి.మీ. అపోజీని 35,802 కి.మీ.కు తగ్గించారు. తిరిగి శని, ఆదివారాల్లో కూడా ఇంధనాన్ని తగిన విధంగా మండించి, 35,802 కి.మీ. అపోజీ, 35,209 కి.మీ. పెరిజీతో భూమికి 36 వేల కిలోమీటర్ల ఎత్తులో భూస్థిర కక్ష్యలో స్థిరపరచారు. ఆదివారం ఉదయానికి ఉపగ్రహాన్ని నిర్ణీత కక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశ పెట్టారు. అక్టోబరు 13 నుండి జీశాట్-18 సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది
జీశాట్-18 ఉపగ్రహం దిగువపేర్కొన్న సమాచారసేవలు అందిస్తుంది.