మకం
మకం (242) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 195 ఇళ్లతో మొత్తం 1058 జనాభాతో 260 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నలా అన్నది 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 562, ఆడవారి సంఖ్య 496గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 12 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37356.సమీపబాలబడులు (తెరకలన్) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
﻿గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
﻿గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (ఖత్రై కలన్) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Wacchoa) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అజ్నలా) గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
మేకావారిపాలెం(చల్లపల్లి)
కృష్ణానదీ తీరాన మాగాణి భూములలో ఎంతో రమణీయంగా, ప్రకృతి సౌందర్యములతో భాసిల్లు మెట్ట వ్యవసాయ క్షేత్రాల నడుమ సంపన్నమైన గ్రామం మనది. మేకావారిపాలెం గ్రామం చల్లపల్లి మండలంలో చల్లపల్లి నుండి 2.5 కి.మీ దూరంలో నడకుదురు వెళ్ళే దారిలో ఉంటుంది.ఇది పాగోలు పంచాయితీకి శివారు గ్రామం. చల్లపల్లి మండలానికి దగ్గరగా, పాగోలు పంచాయితీకి 1 కి.మీ మాత్రమే ఉండడం మరియు కృష్ణానదికి 4 కి.మీ ఉండడం వలన గ్రామ అభివృద్ధికి మరింత తోడ్పడినాయి. మేకావారిపాలెంలో దేవాలయము, బడి, చెరువు చాల కాలం వరకు లేవు. నలుగురూ విరామ సమయంలో కూర్చొని మాటామంతీ చెప్పుకొనుటకు ముప్పైవ దశకం చివర్లో పెంకుటి చావడి కట్టించారు. సరైన విగ్రహ ప్రతిష్ఠ లేదు. పెద్ద దీపం స్టాండుకే ఉన్న చిన్న ప్రతిమనే రాములవారిగా భావించి యువకులు చందాలు వసూలు చేసి శ్రీరామనవమి జరిపేవారు. ఈ పెంకుటి చావిడినే 'గుడి’గా వ్యవహరించేవారు. 2010 సంIIలో మేకా నరసింహరావు గారు మరితరదాతల సహకారంతో పాత గుడి స్థానంలో కొత్త్తగా ‘గుడి’ కట్టటం జరిగింది. అందులో సీతారాముల మరియు షిరిడి సాయిబాబా విగ్రహములను ఏర్పరిచారు. పాగోలులో పాటిమన్ను దిబ్బలు, కమ్మ వారితో పాటు బ్రాహ్మణులు, కమ్మరి, చాకలి, వడ్రంగి, కంసాలి, మాదిగకులస్తులు, దేవాలయము, చెరువు ఉండటాన్ని బట్టి ఈ ఊరు చాల పురాతనమైనదని భావించవచ్చు. పాగోలులో మేకా ఇంటి పేరు గల కమ్మవారున్నారు. కానీ వారికి మేకావారిపాలెంలోని మేకా వారికి సంబందం లేదు. పాగోలు మేకా వారు కూడా బహుశ గుంటూరుజిల్లా ఇతర గ్రామాల నుండి ముందుగా వచ్చి ఉంటారు.
మేకా మూర్తియ్యగారు పెద్ద రైతు. సుమారు 400 ఎకరములు కొని సాగు చేసారు. మూడు తరముల తర్వాత అధిక సంతానము కారణంగా చిన్న రైతులైనారు, కొందరు మరల వలస బాట పట్టవలసి వచ్చింది. చౌకగా భూములు లభ్యమైన చోటుకు,కొత్తగా నీటి వనరులు ఏర్పడుతున్న ప్రాంతములకు తరలి వెళ్ళారు. అలా వెళ్ళిన వారు నిజమాబాదు చుట్టుపక్కల, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ఆలంపూరు, కర్నాటకలోని బళ్ళారి, సిరిగుప్ప, దావణగిరి, షిమోగ,కృష్ణాజిల్లాలోని దాలిపర్రు, కోసూరు, కొత్తూరు, మరియు అద్దంకిలో స్థిరపడ్డారు. వ్యవసాయం కోసం వెళ్ళినవారు,ఉద్యోగ,వ్యాపార నిమిత్తం వెళ్ళి విజయవాడ,హైదరాబాదు, విశాఖపట్నం, అమెరికాలో ఉన్న వారు మొత్తము సుమారు 300 కుటుంబాలు వరకు ఉండవచ్చు. ప్రస్తుతం (2015నాటికి) మేకావారిపాలెంలో 70 మంది మాత్రమే ఉన్నారు. గుత్తికొండ, కుర్రా వారి రెండు కుటుంబములు మేకా వారికి బంధుత్వము రీత్యా తర్వాత కాలంలో మేకావారిపాలెంకు వచ్చారు. ఈ రెండు కుటుంబాల సంతతికి మేకా వారి 6వ, 7వ తరాల వారితో కూడా వివాహ భాంధవ్యాలు ఏర్పడ్డవి. కుర్రా వారి అన్నదమ్ములలో పెద్దవారైన వెంకటరత్నంగారు పశువైద్యం ద్వారా సమాజసేవ చేసారు. సూడిపశువులు ఈత సమయంలో ఏమైనా ఇబ్బందులు ఎదుర్కుంటే పశువైద్యులకు కూడా అంతుపట్టని సమస్యలను ఆయన పరిష్కరించేవారు. ప్రస్తుతం మేకావారిపాలెంలో కమ్మకులస్తులతో పాటు 40 గౌడ, 30 కాపు కుటుంబాలు ఉన్నాయి. ఈ మూడు కులాల వారు మైత్రీభావంతో ఒకరిపైనొకరు ఆదారపడి జీవిస్తున్నారు. 9వ తరంలో అందరూ విద్యను అభ్యసించడం వలన మేకా వారికి ఉన్నసాగు భూములన్నిటినీ ఆ గ్రామంలో ఉన్న కాపు, గౌడ మరియు ఇతర కులస్తులు కౌలు చేస్తునారు.