శ్రీరామగిరి
దండకారణ్యంలో విహరిస్తూ సీతారామలక్ష్మణులు పర్ణశాల నిర్మించుకొని వనవాసం చేస్తుండగా మాయా రావణుడు సీతమ్మవారిని ఎత్తుకుపోవడంతో కలతచెందిన శ్రీరాముడు తమ్ముడు లక్ష్మణునితో కలిసి అడవిలో వెతుకుతూ ఉండగా హనుమంతుడు కలుస్తాడు. హనుమంతుడు సీతాపహరణం విషయం తెలుసుకొని, ఎంతో చింతించి, వానర రాజైన సుగ్రీవుని సహాయంతో సీతను వెతకవచ్చని చెప్పి మాతంగ ముని ఆశ్రమంలో తలదాచుకున్న సుగ్రీవుని రామునికి పరిచయం చేస్తాడు. వానర రాజు సుగ్రీవుడు, మహా బలవంతుడైన తన అన్న వాలి తన రాజ్యాన్నీ, భార్య తారనూ అపహరించుకుపోవడంతో భయపడి మాతంగ ముని ఆశ్రమంలో తలదాచుకున్న విషయాన్నితెలుసుకున్న శ్రీరాముడు వాలిని సంహరించి వాలి అధీనంలో ఉన్న సుగ్రీవుని రాజ్యాన్నీ,అతని భార్యనూ సుగ్రీవునికి అప్పగిస్తాడు. కృతజ్ఙతతో సుగ్రీవుడు సీతను వెతకడంలో తన సహాయాన్ని అందిస్తానని వాగ్దానం చేస్తాడు. ఐతే అది వర్షాకాలం కావడంతో వర్షాలు తగ్గే వరకూ మాతంగ ముని ఆశ్రమంలో విశ్రాంతి తీసుకోమని సుగ్రీవుడు శ్రీరాముడిని కోరతాడు. ఆ సమయంలో శ్రీరాముడు మాతంగ ముని ఆశ్రమంలో దక్షిణాభిముఖుడై ధ్యానం చేస్తాడు. అందుకే ఈ క్షేత్రంలో శ్రీరాముడు దక్షిణాభిముఖుడై వెలిశాడని చెబుతారు. ఆ ధ్యానం వల్ల శ్రీరాముని ముఖంలో తేజస్సు వెలువడి ఎంతో సుందరంగా కనిపించిందట. అందుకే ఇక్కడ వెలిశిన శ్రీరాముడిని సుందర రాముడు అని పిలుస్తారు. శ్రీరాముడు బస చేసిన గిరి (కొండ) కాబట్టి శ్రీరామగిరి అని ఈ ఊరికి పేరు వచ్చినట్లు చెబుతారు. ప్రతి ఏటా శ్రీరామనవమికి ఇక్కడ ఘనంగా ఉత్సవాలు చేస్తారు. భద్రాచలం నుండి 60 కి.మీ. దూరంలోగల ఈ ఊరికి భద్రాచలం నుండి బస్సు సౌకర్యం ఉంది.
రాము (1968 సినిమా)
సత్యజిత్ రే తీసిన 'పథేర్ పాంచాలి' సినిమా చూసి కిశోర్ కుమార్ వివశుడైపోయాడు. ఆ తరహాలో సినిమా తీయాలని 'దూర్ గగన్ కి ఛావ్' పేరుతో ఒక సినిమా తీశాడు. 'ఆచల్ కె తుఝె మై లేకే చలూం' అనే కిశోర్ కుమార్ పాట ఆ చిత్రంలోదే. తండ్రి, మూగవాడైన కొడుకు మధ్య కథ. ఐతే సినిమా బాగా నడవలేదు. అదే కథ ను ఎ.వి.ఎమ్ వారు తమిళ, తెలుగు భాషల్లో తీశారు. అదే విజయవంతమైన రాము సినిమా. ఈ సినిమా చూసేటప్పుడు కొన్ని సన్నివేశాల్లో బైసికిల్ థీఫ్, దో భీగా జమీన్ గుర్తు వస్తే అశ్చర్యపడవద్దు. ఈ సినిమాలో రామారావు మొదటి భార్యగా పుష్పలత నటించింది.మిలటరీనుంచి సిపాయి రాజా (ఎన్.టి.రామారావు) సెలవులకి ఇంటికి వచ్చి భార్య సీత (పుష్పలత) కొడుకు రాము (మాస్టర్ రాజ్‌కుమార్) తండ్రి వంటి పక్కింటి వెంకట్రామయ్య (పెరుమాళ్ళు)లతో సంక్రాంతి పండుగ జరుపుకొని, పైనుంచి టెలిగ్రాం రావటంతో తిరిగి యుద్ధానికి వెళతాడు. రాజా విజృంభించి, సైన్యంలో పోరాడడం, తోటి సిపాయి సింగన్న (రామదాసు) ఆ సమయంలో మరణించటం జరుగుతుంది. గజదొంగ పులి (సత్యనారాయణ) తన గుంపుతో రాజా గ్రామంపై దాడి చేసి దోపిడీలు సాగించి వూరు తగలబెడతాడు. ఆ మంటల్లో సీత మరణించటం చూసిన రాము మూగవాడవుతాడు. సైన్యంనుంచి తిరిగి వచ్చిన రాజా, బిడ్డ రామూ, కుక్క జాకీతో మరోచోటికి ప్రయాణమై వెళతాడు. అనుకోకుండా సిపాయి సింగన్న కూతురు లక్ష్మి (జమున)గల గ్రామం చేరటం. ఆమె ఆస్తి అనుభవిస్తున్న ఆమె మేనమామ గంగన్న (రేలంగి) రంగన్న (రాజనాల)ల నుండి ప్లీడరు ద్వారా ఆమె స్వాధీనం చేసుకున్న ఆస్తిని కాపాడి, ఆమె పొలం సాగుచేసి, ఆ వూరి పేద రైతులకు, లక్ష్మికి అండగా నిలుస్తాడు. మూగవాడయిన రామును లక్ష్మి కన్నబిడ్డలా ఆదరిస్తుంది. రాజాపై ఆశలుపెంచుకున్న ఆమె ప్రేమను రాజా అంగీకరించడు.