రబ్బరు
భారతదేశంలో, వ్యాపారరీత్యా సహజ రబ్బరు సేద్యాన్ని బ్రిటిష్ వలసవచ్చిన వారు పరిచయం చేశారు, అయితే భారతదేశంలో వ్యాపార స్థాయిలో రబ్బరును పెంచడానికి ప్రయోగాత్మక ప్రయత్నాలు 1873నాటికి కలకత్తా, బొటానికల్ గార్డెన్స్‌లో ప్రారంభమయ్యాయి. భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి వ్యాపార "హివీయా" సాగు 1902లో కేరళలో తెట్టేకాడులో ప్రారంభమైంది. 19వ మరియు ప్రారంభ 20వ శతాబ్దాల్లో, దీనిని తరచూ "ఇండియా రబ్బరు"గా పిలిచేవారు. కొన్ని రబ్బరు సాగులు బ్రిటీష్ వారు పాకిస్థాన్‌లో కూడా ప్రారంభించారు.
నీలిమందు
పద్దెనిమిది, పందొమ్మిది శతాబ్దాలలో అద్దకం పరిశ్రమ భారత దేశంలో బాగా పుంజుకుంది. వెలిసిపోని పక్కా రంగులని వాడి తయారు చేసిన భారతీయ వస్త్రాలకి ఐరోపాలో మంచి గిరాకీ ఉండేది. అందుకనే బ్రిటిష్ వాళ్ళు వచ్చిన కొత్తలో నీలి మొక్కలని బీహారు లోను, బెంగాల్ లోను తోటలుగా పెంచి, శ్రామిక వర్గాలు చెమటోడ్చి తయారు చేసిన ఆ నీలిరంగుని ఎగుమతి చేసి లాభసాటి వ్యాపారం చేసేరు. కాని ఆ వ్యాపారంలో వచ్చిన లాభాలని ఎండనక, వాననక పొలాల్లో పనిచేసిన కర్షకులతో పంచుకోటానికి సుముఖత చూపేవారు కాదు. ఆఖరికి జిల్లా కలెక్టర్లు కూడా చూసీచూడనట్లు ఊరుకునేవారు. సిపాయిల తిరుగుబాటు 1857 అయిన కొత్తలోనే, దరిదాపు 1850 ప్రాంతాలలో, పొలాల్లో పనిచేసే పనివాళ్ళు బ్రిటిష్ జమీందారుల మీద తిరగబడ్డారు. ఈ తిరుగుబాటుని చిత్రిస్తూ 1859-62 కాలంలో "నీల్ దర్పణ్" (నీలి అద్దం) అన్న పేరుతో ఒక నాటకం బిహార్లో మంచి ప్రజాదరణ పొందింది. జేమ్స్ లాంగ్ అనే కేథలిక్‌ ఫాదర్ ఈ నాటకాన్ని ఇంగ్లీషులోకి అనువదించి రైతులకి జరుగుతూన్న అన్యాయాన్ని బయటపెట్టేడు. అందుకని బ్రిటిష్ జడ్జి ఫాదర్ లాంగ్ ని జైల్లో పెట్టేడు. దానితో గూడుపుఠాణీగా జరుగుతూన్న అన్యాయం కాస్తా బట్టబయలయింది.