మద్దాళి రఘురామ్
మద్దాళి రఘురామ్ సాంస్కృతిక కార్యకర్తగా సుపరిచితుడు. కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ అనే సంస్థను స్థాపించి కార్యదర్శిగా ఉంటున్నాడు.
ఇతడు డా.మద్దాళి సుబ్బారావు, బాలసరస్వతి దంపతులకు నెల్లూరులో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి సెంట్రల్ ఎక్సైజ్ శాఖలో అధికారిగా పనిచేసేవాడు. అతడు హోమియోపతి డాక్టరుగా, రమణమహర్షిపై అనేక గ్రంథాలు రచించినవాడుగా ప్రసిద్ధుడు. రఘురామ్‌ బాల్యం, ప్రాథమిక, హైస్కూలు విద్యలు నెల్లూరు, ఖమ్మం, విజయనగరంలలో కొనసాగింది. అమలాపురం కాలేజీలో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. తరువాత ఇతడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పారిశ్రామిక మౌలిక వనరుల సంస్థలో ఉద్యోగిగా చేరి సుమారు 7 సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. ఉద్యోగం చేసే సమయంలో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలవైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. 1977లో కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ సంస్థను స్థాపించాడు. ఈ సంస్థను జంటనగరాలలో ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక సంస్థగా తీర్చిదిద్ది వేలాది సాహితీ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ, ప్రముఖ కవులను, కళాకారులను సత్కరిస్తూ వచ్చాడు. ఈ సంస్థ ద్వారా నేటి వరకు 100 పైగా గ్రంథాలు ప్రచురించి సాహితీలోకానికి అందించాడు. ఇతని భార్య హంస పురస్కారగ్రహీత మద్దాళి ఉషాగాయత్రి ప్రముఖ కూచిపూడి నృత్యకళాకారిణి. మద్దాళి రఘురామ్‌ ఫిలిం సెన్సార్ బోర్డులో సభ్యునిగా 6 సంవత్సరాలు, నంది టి.వి.అవార్డుల కమిటీలో మూడుపర్యాయాలు, నంది సినిమా అవార్డుల ఎంపిక కమిటీలో రెండుపర్యాయాలు సభ్యునిగా సేవలను అందించాడు.
శ్రీరాం వీరబ్రహ్మకవి
19వ శతాబ్దం మలి దినాలలో దేశంలో ముఖ్యంగా ఆంధ్రదేశంలో విశ్వకర్మ వంశీయుల దుస్థితిని గుర్తించి, వారిలో చైతన్యం తీసుకుని రావటానికి నిశ్శబ్ద ఉద్యమం తీసుకుని వచ్చిన తొలితరం విశ్వకర్మ ప్రముఖుల్లో శ్రీరాం వీరబ్రహ్మాచార్యులు అగ్రగణ్యుడు. అవగాహన కల్పించకుండా ఉద్యమం నడిపించి రెచ్చగొడితే, బడుగుజీవుల జీవితాల్లో మార్పు రాకపోగా పెడదారి పట్టే ప్రమాదం వుంటుందని నమ్మిన మేధావి శ్రీరాం వీరబ్రహ్మకవి.
ఇతడు 1885, ఆగష్టు 23వ తేదీకి సరియైన తారణ నామ సంవత్సం భాద్రపద శుద్ధ తదియ శుక్రవారం నాడు కృష్ణా జిల్లా, మచిలీపట్నంలో సుబ్బమ్మ, గంగయ్య దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు బాల్యంలో మచిలీపట్నంలో థర్డ్ ఫారం వరకు విద్యాభ్యాసం చేశాడు. ఆ సమయంలోనే సంస్కృతాంధ్రాలలో కావ్యాలు, నాటకాలు, శబ్దశాస్త్రం అధ్యయనం చేశాడు. ఇతడు కొంతకాలం గుంటూరు జిల్లాలోని భట్టిప్రోలు లోను, దోనేపూడి లోను స్వర్ణకారవృత్తిని నిర్వహించాడు. తరువాత 1912 నుండి 1922 వరకు బందరు లోని నోబుల్ కళాశాలలో పండితుడిగా పనిచేశాడు. 1922-24 మధ్య షార్క్ స్కూలులో ఉపాధ్యాయుడిగా, 1947-58 మధ్యకాలంలో హిందూ ప్రెస్‌లో పనిచేశాడు.