గోదావరి
గోదావరి నది భారత దేశములో గంగ, సింధు తరువాత అతి పెద్ద నది. ఇది మహారాష్ట్ర లోని నాసిక్ దగ్గరలోని త్రయంబకంలో, అరేబియా సముద్రానికి 80 కిలో మీటర్ల దూరంలో జన్మించి,నిజామాబాదు జిల్లా రెంజల్ మండలం కందకూర్తి వద్ద తెలంగాణలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఆ తర్వాత ఆదిలాబాదు,కరీంనగర్, ఖమ్మం జిల్లాల గుండా ప్రవహించి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోనికి ప్రవేశించి తూర్పు గోదావరి మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల గుండా ప్రవహించి బంగాళా ఖాతములో సంగమిస్తుంది. గోదావరి నది మొత్తం పొడవు 1465 కిలోమీర్లు . ఈ నది ఒడ్డున చాలా ప్రఖ్యాత పుణ్యక్షేత్రములు మరియు పట్టణములు ఉన్నాయి. భద్రాచలము, రాజమండ్రి వంటివి కొన్ని. ధవళేశ్వరం దగ్గర అఖండ గోదావరి (గౌతమి) ఏడు పాయలుగా చీలుతుంది. అది గౌతమి, వశిష్ఠ, వైనతేయ, ఆత్రేయ, భరద్వాజ, తుల్యభాగ మరియు కశ్యప. ఇందులో, గౌతమి, వశిష్ఠ, వైనతేయలు మాత్రమే ప్రవహించే నదులు. మిగిలినవి అంతర్వాహిని లు. ఆ పాయలు సప్తర్షుల పేర్ల మీద పిలువబడుతున్నాయి.
తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర
కాకతీయ రాజైన రెండవ ప్రోలయ, కళ్యాణి చాళుక్యుల ప్రాబల్యాన్ని ఛేధించి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్నాడు. అతని కాలంలో కోనకు చెందిన హైహయులు అతనిని ఎదిరించారు. అతని తరువాత రాజైన కొడుకు రుద్ర (1150-1195), చాళుక్య చోళ చక్రవర్తి రెండవ రాజరాజు నుండి గోదావరి డెల్టా ప్రాంతాన్ని పొందాడు. తన తండ్రిని ఓడించిన హైహయులపై ప్రతీకారం తీర్చుకోడానికి ప్రయత్నించాడు. ద్రాక్షారామం లోని 1158 నాటి శాసనం దీనికి ఆధారం. గోదావరి డెల్టా పై రుద్రుని ఆధిపత్యాన్ని వెలనాటి చోళులు సవాలు చేసారు. వెలనాటి ప్రభువైన రెండవ కుళోత్తుంగ రాజేంద్ర చోళుడు రుద్రునిపైకి తన సైన్యాన్ని పంపాడు. రెండవ కుళోత్తుంగ రాజేంద్ర చోళుని మంత్రి దేవన్న ప్రెగ్గడ ముందు 1163లో ద్రాక్షారామంలో అధికారాన్ని స్థిరపరచుకొని తరువాత హైహయులను ఓడించి తమ సార్వభౌమత్వాన్ని వారిచే అంగీకరింపజేసాడు. అయితే, ఈ ప్రాంతంలో రుద్రుడు వారిని ప్రశాంతంగా ఉండనిచ్చినట్లు లేదు.