నవలా సాహిత్యము
కొడవటిగంటి కుటుంబరావు మధ్య తరగతి జీవితాలలోని వైరుధ్యాలను విశ్లేషాత్మకంగా చిత్రిస్తూ ఆలోచింపజేసే నవలలు రాశారు. "చదువు", "అనుభవం" మొదలైన నవలల్లో సమాజంలోని అస్తవ్యస్తత పాత్రల స్వభావాల్లో కనిపిస్తుంది. "చివరకు మిగిలేది" నవలా రచయిత బుచ్చిబాబు ది ప్రధానంగా సౌందర్య దృష్టి, అయినా సంఘమనే చట్రంలో ఇమడలేని వ్యక్తి జీవిత చిత్రణ దీనిలో కనిపిస్తుంది. చైతన్య స్రవంతి మార్గంలో మనో విశ్లేషణాత్మకంగా రచించిన గోపీచంద్ నవల "అసమర్ధుని జీవితయాత్ర" రాచకొండ విశ్వనాథశాస్త్రి గారి "అల్పజీవి"లో కూడా ఇదే రీతి కనిపిస్తుంది. నవీన్ "అంపశయ్య"లో విశ్వవిద్యాలయంలోని విద్యార్థుల జీవితాన్ని రచించారు. ఈ వ్యవస్థలో వర్గతత్వాన్ని చిత్రించిన బీనాదేవి "పుణ్యభూమి కళ్ళుతెరు" చాలా ప్రసిద్ధికెక్కింది.
ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్
ఆనంద్ భారతదేశానికి 1946లో తిరిగి వచ్చాడు, మరియు అతని అద్భుతమైన సాహిత్య కృషిని కొనసాగించారు. అతని కృషిలో విస్తారమైన అంశాల మీద కవిత్వం మరియు వ్యాసాలూ అలానే జీవిత చరిత్రలు మరియు నవలలు ఉన్నాయి. ప్రధానమైన అతని నవలలలో ఇంగ్లాండ్ లో వ్రాసిన "ది విలేజ్" (1939), "ఎక్రాస్ ది బ్లాక్ వాటర్స్" (1940), "ది స్వోర్డ్ అండ్ ది సికల్" (1942) ఉన్నాయి, మరియు భారతదేశంలో వ్రాసిన ముఖ్యమైన వాటిలో "కూలీ" (1945), "ది ప్రైవేటు లైఫ్ ఆఫ్ యాన్ ఇండియన్ ప్రిన్స్" (1953) ఉన్నాయి. అతను ఒక సాహిత్య పత్రిక "మార్గ్" అనే దానిని స్థాపించాడు, మరియు అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో బోధించాడు. 1970ల సమయంలో అతను ఇంటర్నేషనల్ ప్రోగ్రెస్ ఆర్గనైజేషన్ (I.P.O.) తో కలసి దేశాల యొక్క పరిజ్ఞాన స్వీయ-గ్రహింపు సమస్య మీద పనిచేశారు. 1974లో ఇంస్బ్రుక్ (ఆస్ట్రియా) లో జరిగిన I.P.O.సమావేశంలో జరిగిన చర్చల మీద ప్రత్యేకమైన ప్రభావాన్ని అతని తోడ్పాటు కలిగి ఉంది, తరువాత ఇది 'డైలాగ్ అమాంగ్ సివిలైజేషన్స్' అనే పదసముదాయంతో పేరు పొందింది.