పద్మావతి మహిళా విశ్వవిద్యాలయము
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర మహిళల విద్యాభివృద్ధి కొరకు 1983 వ సంవత్సరంలో శ్రీ ఎన్.టి. రామారావు ముఖ్య మంత్రిగా వున్నప్పుడు శ్రీ పద్మావతి మహిళా విశ్వ విధ్యాలయాన్ని తిరుపతిలో ఏర్పాటు చేసారు. అంత వరకు పద్మావతి మహిళా కళాశాలగా , శ్రీ వేంకటేశ్వరా యూనివివర్సిటి కి అనుబంధమై వుండిన ఈ కళా శాల విశ్వవిద్యాలయంగా మార్పు చెందింది. ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని ఏకైక మహిళా విశ్వ విద్యాలయం. ఇది చిత్తూరు జిల్లా ప్రముఖ పట్టణమైన తిరుపతిలో- పవిత్ర తిరుమల కొండ పాదాల చెంత సుమారు 138 ఎకరాల విస్తీర్ణం లో నిర్మించ బడివున్నది. మొదట్లో 10 ఫాకల్టీలతో, 300 మంది విద్యార్థులతో, 25 మంది ఉద్యోగులతో ప్రారంబమైన ఈ విశ్వ విద్యాలయం కాల క్రమేణ ఎంతో అభి వృద్ధి చెందినది.
పద్మావతి సాలగ్రాం
పద్మావతి 1918లో కొల్హాపూరులో సాంప్రదాయ దేశస్థ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె చిన్నతనం నుండే తన తండ్రి, చిన్నాన్నల వద్ద సంగీతంలో శిక్షణ పొందింది. ఈమె చిన్నాన్న పండిత గోవింద్‌బువా షాలిగ్రాం జైపూరు-అత్రౌలీ ఘరానా స్థాపకుడైన అల్లాదియా ఖాన్ శిష్యుడు. ఆ తరువాత అల్లాదియా ఖాన్ తమ్ముడు హైదర్ ఖాన్ మరియు హైదర్ ఖాన్ కొడుకు నత్తన్ ఖాన్ వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నది. కొల్హాపూరు సంస్థానానికి చెందిన సాలిగ్రామ్‌ కుటుంబానికి స్థానిక భోంసాలే పాలకుల ప్రోత్సాహం, ఆదరణ ఉండేది. అల్లాదియా ఖాన్ కూడా ఈ భోంసాలే రాజుల ఆస్థానంలోనే గాయకుడిగా ఉండేవాడు. పద్మావతి తండ్రితో సహా కుటుంబసభ్యులందరూ సంగీతజ్ఞులే. పద్మావతి తమ్ముళ్లూ, పద్మావతి తండ్రి ఆమె కచ్చేరీ చేసే వేళ, పక్క వాయిద్యాలతో అనుసరించేవారు. విడిగా తామూ వాద్య కచ్చేరీలు చేస్తుండేవారు. ఆ కుటుంబం మొత్తం దేశంలోని ప్రధాన నగరాలకు వెళ్లి, అక్కడ ఓ ఆర్నెల్లు మకాం పెట్టి, చుట్టూతా వుండే సంగీతాభిమానులు ప్రోత్సహించి, కచ్చేరీ ఏర్పాటుగావిస్తే, ధనికుల పారితోషికం తీసుకుని కచ్చేరీ చేసేవారు. ఈమె హిందుస్తానీ సంగీతంలో సాంప్రదాయ మహిళలు కూడా ప్రవేశించేందుకు దోహదం చేసింది. ఈమె దేశమంతటా ఎంత ప్రసిద్ధి పొందిందంటే సరోద్ విద్వాంసుడు అలీ అక్బర్ ఖాన్ 1948లో నిర్వహించిన జోధ్‌పూరు ప్యాలెస్ ఉత్సవం వంటి సంగీతోత్సవాలలో పాల్గొనటానికి ఆహ్వానం పొందిన ఏకైక మహిళ పద్మావతి.