రుద్రమ దేవి
రాణీ రుద్రమ దేవి గురించి మనకు తెలిసినదానికన్నా తెలియనిదే ఎక్కువ. ఆమె జన్మ సంవత్సరం తెలియదు. ఉజ్జాయింపుగా ఊహించడానికి వీలుంది అని కాకతీయ యుగము గ్రంథంలో లక్ష్మీరంజనం రాశారు. నిజమే! రుద్రమదేవి గురించి చరిత్రకారులకూ తెలియని విషయాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.
ఆమె తన శక్తిసామర్థ్యాలతో ప్రతి ఒక్కరినీ మెప్పించి దిగ్విజయంగా పాలనా వ్యవహారాలను నిర్వహించారు. ప్రఖ్యాత కాకతీయ వంశానికి చెందిన రుద్రమదేవి ఓరుగల్లు (నేటి వరంగల్లు) రాజధానిగా పరిపాలించారు. క్రీ.శ.1262 నుంచి 1289 వరకు సుమారు 27 సంవత్సరాల పాటు చక్కటి పరిపాలన చేశారు. మనదేశంలో మహిళాపాలకులు చాలా అరుదు. రాణీ రుద్రమదేవికి కొద్దికాలంముందే సుదూరంలో ఉన్న ఢిల్లీని రజియా సుల్తానా అనే మహిళ పరిపాలించారు.ప్రభువర్గాలకు చెందిన వారు స్త్రీపరిపాలన ఇష్టం లేక ఆమెను పాలకురాలిగా అంగీకరించక తుదముట్టించారు. ప్రముఖ ఇటాలియన్ యాత్రికుడైన మార్కోపోలో రుద్రమదేవి రాజ్యాన్ని సందర్శించి, ఆమె పరిపాలన, ధైర్యసాహసాలను కొనియాడాడు. ఆమె పురుషుల దుస్తులు ధరించి నిర్భయంగా, సునాయాసంగా గుర్రాల స్వారీ చేసేవారని పేర్కొన్నాడు. నాటి శాసనాలలో రుద్రమదేవి రుద్రదేవ మహారాజుగా కీర్తించబడింది. రజియా సుల్తానా లాగా రుద్రమదేవి కూడా తన తండ్రి పాలనా కాలంలోని ముఖ్యమైన నాయకుల వ్యతిరేకతను విజయవంతంగా అణిచివేసింది. రుద్రమదేవి, ఆమె మనుమడైన ప్రతాపరుద్రుడి పాలనలో చెలరేగిన అనేక సామంత తిరుగుబాట్లను నియంత్రించడానికి పలు చర్యలు తీసుకున్నారు.
కుంతీదేవి
వివాహం అనంతరం పాండురాజు కొన్ని రోజులకు మద్రరజ్య కన్య మంచి అంద్దగత్తె అని విని అమెను వివాహం చేసుకోవలని తలచి మాద్రిని వివాహం చేసుకున్నాడు. పాండురాజు మంచి రాజు కాని దందయాత్రలు, రాజకీయ సమస్యలతో విసుగు చెంది ఉన్నడు. నిరంతరం వీటితోన సరిపొతుందని భావించి ముద్దూ ముచ్చట తీరేదెపుదని తలచి, ఏ తంటా లేకుండా కొన్నాళ్ళు సుఖంగా కాలక్షేపన చేద్దామని సంకల్పించుకున్నాడు ఊరుకంటే అడవి మేలని తలచి భార్యలిద్దరితో కలసి వనానికి పయనమయ్యాడు. మహారణ్యమ్లో మకాం వేసాడు హస్తినాపురం నుంచి అరణ్య మద్యానికి రోజు తినుబండారాలు, పరిమల ద్రవ్యాలు, అలంకార సామాగ్రి సరఫరా అవుతున్నాయి. పాండురాజు సరోవరాల్లో జలక్రీడలాడుతూ, ఇంద్ర భోగము అనుభవిస్తూ కుంతి, మద్రుల తోడిదే లోకంగా కాలక్షేపం చేస్తున్నాడు పాండురాజు .
పాండురాజుకు ముని శాపం