యమునా నది
యమునా (సంస్కృతం: यमुना) లేదా జమున, జమ్నా ఉత్తర భారతదేశములో గంగానది యొక్క అతిపెద్ద ఉపనది ఇది గంగా నదికి ఎడమవైపున పుట్టి గంగా నదిని కుడివైపు నుండి కలిసే ఏకైక ఉపనది. 1370 కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఈ నది భారతదేశపు నదులలో ప్రముఖమైనది, పవిత్రమైనది. హిమాలయ పర్వతశ్రేణులకు చెందిన కాళింది పర్వతంలో యుమునోత్రి అనే స్థలం దీని జన్మ స్థలం. ఋగ్వేదంలో దీన్ని గంగానదితో పాటు దీన్ని గురించిన ప్రస్తావన కూడా ఉంది. దీనికే సూర్య తనయ అనీ సమానశ్వాస అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి.
భాగవత పురాణంలో శ్రీకృష్ణుని బాల్యంలో చాలా చోట్ల దీని ప్రస్తావన ఉంది. కృష్ణుని తండ్రియైన వాసుదేవుడు కంసుని బారినుంచి తన కుమారుడిన కాపాడటానికి ఈ నదిని దాటవలసి వస్తే అది రెండు పాయలుగా చీలి దారి ఇచ్చిందని ఉటంకించబడి ఉంది.
భరతుడు, అంబరీషుడు, శంతనుడు మొదలైన చక్రవర్తులు ఈ నది ఒడ్డున ఎన్నో పుణ్యకార్యాలు నిర్వర్తించారు.అగస్త్య మహర్షి కూడా దీని ఒడ్డున పూజాదికాలు నిర్వహించేవాడని హిందూ పురాణాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
పొడవైన నదుల జాబితా
పూర్తి వివరాలతో కూడిన పటాలు ఉన్నప్పటికీ, నది పొడుగు యొక్క కొలతలో స్పష్థత లేకపోవచ్చు. ఒక నది నుంచి చీలిపోయి తిరిగి అదే నదిలో క్రింది భాగంలో కలిసే ప్రవాహ శాఖలు నదికి ఉండచ్చు. నది ఒడ్డున కొలిచామా లేదా నది మధ్య నుండి కొలిచామా అన్న దాని మీద కూడా పొడుగు ఆధారపడి ఉంటుంది. మధ్యలో సరస్సులు లేదా కొలనులు ఉంటే, దాని గుండా ప్రవహించే నది పొడుగు లెక్కించడం పై స్పష్టత లేదు. కాలాన్ని బట్టి వచ్చే మార్పులు నదులని, సరస్సులని కూడా మార్చవచ్చు. నది పొడుగులో మార్పుకు ఇతర కారణాలు వరదలు రావటం, కోతకు గురి కావటం, ఆనకట్టలు, కరకట్టలు వంటివి నిర్మించటం, మరియు ప్రవాహాన్ని వంపులు లేకుండా మార్చటం. కాలక్రమంలో వక్రనదాలు సహజంగానో లేక కృత్రిమంగా తెగిపోవటంతో తిన్నగా కూడా అవుతూ ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, 1766 నుండి 1885 మధ్య కాలంలో 18 గండ్లు పడటం వలన కైరో, ఇల్లినోయిస్ మరియు న్యూ ఆర్లియన్స్, లూసియానా ల మధ్య మిసిసిప్పి నది పొడుగు __ తగ్గింది.