టంగుటూరి ప్రకాశం
టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు (ఆగష్టు 23, 1872 – మే 20, 1957) సుప్రసిద్ధ స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు మరియు ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి. నిరుపేద కుటుంబంలో పుట్టి, వారాలు చేసుకుంటూ చదువుకుని, ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయిన ధీరోదాత్తుడు, టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు. 1940, 50లలోని ఆంధ్ర రాజకీయాల్లో ప్రముఖంగా వెలుగొందిన వ్యక్తుల్లో ప్రకాశం ఒకడు. ప్రత్యేకాంధ్ర రాష్ట్ర సాధనలో నిర్ణాయక పాత్ర పోషించాడు. మద్రాసులో సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక ప్రదర్శనలో తుపాకి కెదురుగా గుండెనుంచి ఆంధ్రకేసరి అని పేరు పొందినవాడు.
టంగుటూరి ప్రకాశం 1872 ఆగష్టు 23 న ఇప్పటి ప్రకాశం జిల్లా వినోదరాయునిపాలెము గ్రామంలో నియోగి బ్రాహ్మణులైన సుబ్బమ్మ, గోపాల కృష్ణయ్య దంపతులకు జన్మించాడు. ఆరుగురు పిల్లల్లో ప్రకాశం ఒకడు. అప్పటి గుంటూరు జిల్లాలోని టంగుటూరి లో వారి కుటుంబం వంశపారంపర్యంగా గ్రామ కరణం వృత్తిలో ఉండేది. ఆయన ముత్తాత టంగుటూరులో కరణీకం చేస్తూ ఉండేవాడు. ఆయనకు అప్పాస్వామి, నరసరాజు అనే ఇద్దరు కుమారులు. ఆయన ముత్తాత అనంతరం అప్పాస్వామిలో టంగుటూరులో కరణీకం చేసేవిధంగా, ఆయన తమ్ముడు నరసరాజు టంగుటూరికి దగ్గర్లో ఉన్న వల్లూరులో కరణీకం చేసేట్లుగా నిర్ణయించారు. ఆయనే ప్రకాశం తాతగారు. ఆయనకు నలుగురు కొడుకులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు. వారిలో ఆఖరి వాడైన గోపాలకృష్ణయ్యకు ప్రకాశం సంతానంగా జన్మించాడు. ఆయన పదకొండోయేట తండ్రి మరణించడంతో, పిల్లలను తీసుకుని తల్లి ఒంగోలు చేరింది. ఒంగోలులో ఆమె భోజనశాల నడపవలసి వచ్చింది. ఆ రోజుల్లో ఇలాంటి వృత్తి చేసే వారిని సమాజంలో చాలా తేలికగా చూసేవారు. పూటకూళ్ళ వ్యాపారం చేసే తల్లి సంపాదన చాలక, ప్రకాశం ధనికుల ఇళ్ళల్లో వారాలకు కుదిరాడు. పిన్న వయసులోనే ప్రకాశం నాటకాలు వేసేవాడు. తెల్లగా అందంగా ఉండడంతో ఆడ, మగ రెండు వేషాలు కూడా వేసేవాడు. ఆటల్లో కూడా చాలా చురుగ్గా ఉండేవాడు. క్రికెట్ చాలా చక్కగా ఆడేవాడు. ఆ వయసులో అల్లరిగా తిరిగేవాడు.
ప్రాతూరి తిరుమలరావు
ప్రాతూరి తిరుమలరావు (మ.1997) భారతీయ శిశువైద్య నిపుణులు మరియు వైద్య, నాన్ ఫిక్షన్ సాహిత్య రచయిత. ఆయన హైదరాబాదు లోని గాంధీ వైద్య కళాశాల లో ప్రొఫెసరుగా పనిచేసారు. ఆయన శిశువైద్యానికి సంబంధించిన రెండు పుస్తకాలను ఆంగ్లంలో రాసారు. అవి "ద ఇన్సులిన్ రిక్వైర్‌మెంట్ ఆఫ్ చిల్డ్రన్ విత్ డయాబెటిస్ మెలిటస్ మైన్‌టైన్డ్ ఇన్ గుడ్ కంట్రోల్" మరియు "పెడియాట్రిక్ ప్రోబ్లమ్స్ ఇన్ డెవలపింగ్ కంట్రీస్" . ఆయాన తెలుగులో రెండు పుస్తకాలను రాసారు. అవి "గాంధీజీతో పరిచయం" మరియు "గడచిన రోజులు". ఆయన రెండు జీవిత చరిత్రలను రాసారు. అందులో ఒకతి "లివింగ్ ఏస్ అ డాక్టర్" ను భారతీయ విద్యా భవన్ వారు ప్రచురించారు. రెండవది "గ్లింప్సెస్ ఆఫ్ అమెరికన్ లైఫ్" ను భారతీయ సాంస్కృతిక పునరుజ్జివ సంస్థ ప్రచురించింది. ఆయన వైద్య శాస్త్రంలో చేసిన సేవలకు గానూ భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 1988లో భారతదేశ మూడవ అత్యున్నత పురస్కారం పద్మవిభూషణ్ యిచ్చి సత్కరించింది. ఆయన 1997లో మరణించారు. ఆయన కుమార్తె లక్ష్మీ ప్రాతూరి యు.ఎస్ లో సామాజ సేవకురాలు. హైదరాబాదులోని ఆయన పేరును ఒక యోగా విద్యాలయానికి "పద్మభూషణ్ డి.ఆర్.పి.తిరుమలరావు ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ యోగా" అని నామకరణం చేసారు.