తంతి
18 వ శతాబ్దం అంతం దాకా ఈ విధానాల్లో అభివృద్ధి జరుగలేదు. 1792 లో క్లాడ్ చావ్ అనే మెకానిక్, ఫ్రెంచి జాతీయ సదస్సులో ఓ దృశ్య టెలిగ్రాఫ్ పద్ధతిని ప్రదర్శించాడు. ప్రఖ్యాత బ్రిటిష్ శాస్త్రజ్ఞుడు రాబర్ట్ హుక్ ఒక శతాబ్దానికి పూర్వం ప్రతిపాదించిన సలహా ఆధారంగా ఇది నిర్మించబడింది. వివిధ దురాక్రమణ సైన్యాలతో సతమతమవుతున్న ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం ఈ కొత్త పద్ధతిని వెంటనే అంగీకరించింది. ఫలితంగా 1794 లో పారిస్, లిల్లీ నగరాల మధ్య తొలి చాప్ టెలిగ్రాఫ్ సంబంధం నెలకొల్పబడింది. పశ్చిమ, మధ్య ఐరోపా లలో కూడా ఇలాంటి సౌకర్యం విస్తృతంగా కల్పించబడింది.
మంగోల్ సైనిక వ్యూహాలు, నిర్మాణం
మంగోలులు రిలే టపా గుర్రాల కేంద్రాల వ్యవస్థ నిర్వహించారు, ఇది ప్రాచీన పర్షియాలో వినియోగించిన ఉత్తరాల వ్యవస్థను పోలి ఉండేది. తద్వారా వ్రాసిన సందేశాలు అత్యంత వేగంగా ప్రసారమయ్యేవి. రోమన్ సామ్రాజ్యం తర్వాత సామ్రాజ్య వ్యాప్తంగా ఇలాంటి ఉత్తరాల వ్యవస్థ కలిగివున్న మొదటి వారు మంగోలులే. దీనికి తోడు మంగోల్ యుద్ధ సమాచార వ్యవస్థలో సంకేతం ఇచ్చే జెండాలు, కొమ్ము బూరాలు, కొంతమేరకు సంకేతాలుగా వివిధ రకాల బాణాలు వాడేవారు. వీటి ద్వారా యుద్ధంలో ఆదేశాలు పంపించుకునేవారు.