భారతీయ రైలు రవాణా వ్యవస్థ
భారత దేశంలో రైల్వే వ్యవస్థ కొరకు 1832లో ప్రణాళిక రూపొందించినా, తరువాతి దశాబ్ద కా‍లం‍ వరకూ ఆ దిశలో ఒక్క అడుగూ పడలేదు. 1844 లో, అప్పటి గవర్నరు జనరలు, లార్డు హార్డింజ్ రైల్వే వ్య్వస్థ నెలకొల్పేందుకు ప్రైవేటు సంస్థలకు అనుమతి ఇచ్చాడు. రెండు కూత రైల్వే కంపెనీలను స్థాపించి, వాటికి సహాయపడవలసిందిగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని అదేశించారు. ఇంగ్లండు లోని పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కారణంగా తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాలలో రైల్వే వ్యవస్థ త్వరిత గతిన ఏర్పడింది. 1851 ఏప్రిల్ 16 న మొదటి రైలు పనిచెయ్యడం మొదలుబెట్టింది. రూర్కీలో కట్టుబడి సామాగ్రిని మోసేందుకు దాన్ని వాడారు. కొన్నేళ్ళ తరువాత, 1853 ఏప్రిల్ 16 న బాంబే లోని బోరి నందర్, ఠాణాల మధ్య -34 కి.మీ.దూరం - మొట్టమొదటి ప్రయాణీకుల రైలును నడిపారు.
అసన్సోల్
బొగ్గు వెలికితీత రైలు మార్గాలను తీసుకువచ్చింది. భారతదేశంలో, మొదటి పనిచేసే రైల్వే మార్గాన్ని ముంబాయి మరియు థానే మధ్య 1853లో వేశారు. తూర్పు విభాగంలో, మొదటి రైలు 1854లో హౌరా నుంచి హుబ్లీ మధ్య నడిచింది. దానిని అధికారికంగా 1855లో రాణీగంజ్ (194 km)వరకు పొడిగించారు. దీనిని సాహిబ్గంజ్ మార్గం మీదుగా 1862లో వారణాసి వరకు మరియు 1866లో ఢిల్లీ వరకు పొడిగించారు. అలహాబాద్ మీదుగా ముంబాయి వెళ్ళే మార్గాన్ని 1870లో ఆరంభించారు. పాట్నా మీదుగా వెళ్ళే ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రధాన మార్గాన్ని 1871లో ఆరంభించారు. గయా మీదుగా గ్రాండ్ కార్డ్ 1906లో వచ్చింది. హౌరా-బర్ధమాన్ మార్గం 1917లో ఆరంభమైనది.