మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే "మంగోల్" అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. "మంగోల్" అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
కంకేర్
కంకేర్ చరిత్ర రాతియుగంలోనే ఆరంభం అయింది. రామాయణం మహాభారతం కాలంలో ఈ ప్రాంతం గురించిన ప్రస్తావన ఉంది. ఒకప్పటి దండకారణ్యమే, తరువాతి కాలంలో కంకేర్ రాజాస్థానమని విశ్వసించబడుతుంది. ఇది అనేకమంది ఋషులు తపమాచరించిన ప్రాంతమని భావిస్తున్నారు. లోమేష్, అంగీరసుడు మొదలైన వారు ఇక్కడ నివసించారని విశ్వసిస్తున్నారు. క్రీ.పూ 6వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో బౌద్ధం వికసించింది. కంకేర్ ఎప్పటికీ స్వతంత్రంగానే ఉందని దాని చరిత్ర తెలియజేస్తోంది. క్రీ.పూ. 106 లో కంకేర్ ప్రాంతం శాతవాహన వంశానికి చెందిన రాజా శాతకర్ణి ఆధీనంలో ఉండేది. ఈ విషయాన్ని అప్పటి చైనా యాత్రికుడు హూయన్‌త్సాంగ్ వర్ణించాడు. శాతవాహనుల తరువాత ఈ ప్రాంతం నాగాలు, వాకాటకులు, గుప్తులు, నల్ మరియు చాళుక్య వంశస్థులు పాలించారు. సింగ్ రాజ్ సోమరాజ వంశం ఆవిర్భానికి పునాది వేశాడు. ఈ వంశస్తులు ఈ ప్రాంతాన్ని 1125-1344 వరకు పాలించారు. సోములు పతనం తరువాత శక్తివంతమైన ధర్మదేవ్ ఈ ప్రాంతానికి పాలకుడయ్యాడు. 1385 నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని కంద్రా వంశస్థులు పాలించారు. పురాణ కథనాలను అనుసరించి కంద్రా వంశానికి చెందిన మొదటి రాజు వీర్ కంహర్ దేవ్ ఈ ప్రాంరంతాన్ని పాలించాడని భావిస్తున్నారు. కంద్రా వంశస్థులు ఈ ప్రాంతాన్ని 1802 వరకు పాలించారు.