ఆక్సిజన్
ప్రాణ వాయువు (ఆంగ్లం:Oxygen) గాలిలో ఉన్న సంఘటిత వాయువులలో ఒకటి. ప్రకృతిలో అన్ని మూలకాల కంటే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. గాలిలో మూలక రూపంలో లభిస్తుంది. ఘనపరిమాణాత్మకంగా గాలిలో ఐదవవంతు ఉంటుంది. దీనిని తెలుగులో సాంప్రదాయకంగా ఆమ్లజని అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిని ప్రాణవాయువుగానూ వ్యవహరిస్తారు. భూమి మీద వృక్ష జంతు సంపదకి ప్రాణ వాయువు అత్యవసరం. ఇది నీటిలో కరుగుతుంది. నీటిలో గల జీవాలు ఈ ప్రాణ వాయువును గ్రహిస్తాయి. ఇది ఇసుకలో 65%, నీటిలో 89% ఉంటుంది. 
ప్రాణ వాయువు యొక్క సంకేతం "O", మరియు అణు ఫార్ములా "O". 
స్వీడన్ దేశస్తుడైన షీలే మొదటిసారిగా 1771 లో మెర్క్యురిక్ ఆక్సైడ్ ను వియోగం చెందించి ఆక్సిజన్ తయారు చేసాడు. దీనిని జోసెఫ్ ప్రీస్ట్‌లీ, షీలే అనే శాస్త్రవేత్తలు 1 ఆగస్టు 1774 తేదీన కనుక్కొన్నారు. భూమి పొరల్లో అత్యధికంగా ఉండే మూలకం ఆక్సిజన్, సాధారణ పద్ధతుల్లో మెర్క్యురిక్ ఆక్సైడ్ లేదా పొటాషియం నైట్రేట్ లను వేడి చేసినపుడు ఆక్సిజన్ వాయువు వెలువడుతుంది. తరువాత లావోయిజర్ దీని ధర్మాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి 'ఆక్సిజన్ ' అని పేరు పెట్టాడు. ఆక్సిజన్ అంటే ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేసేది అని అర్థం.
ఆక్సిజన్ ను పొటాషియం పెర్మాంగనేట్ (KMnO), పొటాషియం క్లోరేట్ (KClO, హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ (HO, పొటాషియం నైట్రేట్ (KNO) మరియు మెర్క్యురిక్ ఆక్సైడ్ (HgO) లను వియోగం చెందించి పొందవచ్చు.
వాము నూనె
వాము నుండి ఆవిరి స్వేదన క్రియ ద్వారా సంగ్రహణ చేసిన నూనెను గ్యాస్ క్రోమోటో గ్రఫీ ద్వారా విశ్లేషణ చేసినపుడు అందులో 26 వరకు రసాయన సంయోగ పదార్థాలు వున్నట్లు గుర్తించారు.
అందులో థైమోల్ ఎక్కువ పరిమాణంలో వుండగా (39.1%), తరువాత స్థానాల్లో p-సైమెన్ (30.8%),గామా టెర్పెనేన్(23.2%),బీటా –పైనేన్(1.7%),టేర్పినేన్-4-ఓల్(0.8%) విన్నవి. మిగావి తక్కువ శాతంలో వున్నవి. అసిటోన్ ద్వారా సంగ్రహించిన నూనెలో 18 రసాయనాలను గుర్తించగా,వాటి శాతం మొత్తం నూనెలో 68.8%వరకు వున్నట్లు నిర్ధారించారు. అందులో కూడా థైమోల్ 39.1% వుండగా,ఒలిక్ ఆమ్లం 10.4%,లినోలిక్ ఆమ్లం 9.6%, గామా-టెర్పినేన్ 2.6%, p-సైమెన్ 1.6%,పామిటిక్ ఆమ్లం 1.6%, మరియు క్షైలెన్ 0.1% వరకు వున్నవి.
నూనె రంగులేని పారదర్శక ద్రవంగా లేదా బ్రౌన్ రంగులో వుండును.ప్రత్యేకమైన వాసనతో వుండి గాటైన రుచి కల్గి వున్నది.
వాము మొక్క పెరిగిన దేశాన్ని,నేల స్వాభావాన్ని బట్టి ఆవశ్యక నూనెలోని రసాయన పదార్థల శాతం మారును.ఒకదేశంలో కూడా ప్రాంతాన్ని బట్తి నూనెలోని రసాయనాల సంఖ్య,పరిమాణం మారును.