రుద్రమ దేవి
రుద్రమదేవి పాలన ప్రజారంజకమై భాసిల్లింది. శాంతి సుస్థిరతలతో విరాజిల్లింది.
క్రీ. శ. 1000 నుంచి 1323 వరకు దాదాపు మూడు శతాబ్దాల పాటు తెలుగు నేల నేలింది కాకతీయ వంశం. వీరికాలంలోనే త్రిలింగ, ఆంధ్ర పదాలకు అర్థం, పరమార్థం ఏర్పడ్డాయి. కాకతీయ వంశంలో సప్తమ చక్రవర్తి అయిన గణపతి దేవుడు అత్యంత పరాక్రమవంతుడు, రాజనీతి కోవిదుడు. ఈయనకు ఇద్దరు కూతుళ్లు. మహిళలు రాజ్యాధికారానికి అనర్హులన్న అప్పటి కాలపరిస్థితులకు తలొగ్గిన ఆయన తన కూతురు రుద్రమదేవిని కుమారుడిగా పెంచాడు. అన్ని విద్యలూ నేర్పించాడు. గణపతి దేవుడు రుద్రమను రాజప్రతినిధిగా ప్రకటించినప్పుడు ఆమె వయసు పద్నాలుగేళ్లే. అప్పటి నుంచి ఆమె తండ్రి చాటుబిడ్డగా పాలన సాగించింది. రుద్రమదేవి 1261 ప్రాంతం నుంచీ స్వతంత్రంగా పరిపాలించినట్లు కనబడుతుంది. కొన్ని శాసనాల్లో 1279 వరకు పట్టాభిషక్తురాలు కాలేదేమో అనే భావం కలిగించే రాతలున్నాయి
రుద్రంగి
ఈ ఊరు దాదాపు 180 సంవత్సరాల క్రితం ఇటిక్యాల్ దొర ఆద్వర్యంలో ఉండేది. ఊరి మధ్యలో ఆయన నివాసం. 'గడి'గా పిలిచే ఆ నివాసంలొ అనేక పనివాళ్ళతొ ఆర్బాటంగా ఉండేది.అందులోని తలుపులు, కిటికీల పైన ఉన్న కళ చూస్తే ఎవరైనా ఆశ్చర్యపోతారు. దొర అజమాయిషిలో ఊరు ఉండేది. ఆ నివాసం ముందు నుంచి ఎవరు వెళ్ళినా చెప్పులు విడిచి వెళ్ళాల్సిందే. అలా జరిగాక చాలా రోజులకు నక్సలైట్ల ప్రాబల్యం పెరిగి ఆ దొర పట్టణాలకు వలస పోయారు. ఆ గడిలోని కట్టెను దొంగలు, ప్రజలు కొల్లగొట్టారు. ఊరిలో పంటలు పండక ప్రజలు, యువకులు గల్ఫ్ దేశాలకు వెళ్ళి తమ భార్యాపిల్లలను పొషించుకుంటున్నారు. చుట్టుపక్క గ్రామాలైన తొర్తి, కొత్తపేట, సనుగుల, లింగంపేట, కలికొట మరియు మానాల లంబాడి తండ నుండి ప్రజలు ఏ అవసరానికైనా ఇక్కడికే వస్తారు.రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాలో రుద్రంగి ఒక అద్బుతమైన గ్రామము.చుట్టూ పచ్చని అడవులతో , కొండలతో ఎపుడు చూసిన చూడాలనిపించేలా ఉంటుంది. కొండ పైన నరసంహ స్వామి దేవాలయం ఆ పక్కన చిన్న చెరువులాంటి మంగలికుంట, కోతులు , పక్షులు మరియు ఆప్యాయంగా పలకరించే ప్రజలు.