గిసేప్పి గారిబాల్డి
గిసెప్పి గరిబాల్డి (జూలై 4, 1807 - జూన్ 2, 1882) ఒక ప్రఖ్యాత ఇటాలియన్ జనరల్, రాజకీయ నాయకుడు. ఈయన ఈటలీ చరిత్రలో ముఖ్య పాత్ర పోషించాడు. కామిల్లో కావూర్, విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ II మరియు గిసెప్పి మాజినిలతో కలిపి ఈయనను కూడా ఇటలీ ఫాదర్స్ ఆఫ్ పాదర్స్ లాండ్ అని అంటారు
గిసేప్పి గారిబాల్డి
1860 ఏప్రిల్ ప్రారంభంలో రెండు సిసిలీస్ రాజ్యంలోని మెస్సినా పాలెర్మో నగరాలలో తిరుగుబాట్లు తలెత్తాయి. దీని వలన గరిబాల్ది మంచి అవకాశం లభించింది. అతను ఒక వేయి మందిని స్వచ్ఛంద సైనికులను సమీకరించాడు ( వీరిలో ఉత్తర ఇటలీలోని అన్ని ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన వారు ఉన్నారు. వీరిని ఐ మిల్లె (వేయి మంది) అంటారు. వీరు రెడ్ షర్ట్స్ అని ప్రసిధ్ధి చెందారు), మే5 సాయంత్రాన వీరు ఫిమాంటె మరియు లాంబార్డో అను పేరు గల రెండు ఓడలలో జెనోవా నుండి బయలుదేరారు. ఈ నౌకలు మే 11 న, సిసిలీ పశ్చిమ తీరాన గల మర్సాలా వద్ద తీరాన్ని చేరాయి.
స్థానిక తిరుగుబాటుదారులకు చెందిన చెదురుమదురు దళాలతొతో అతని సైనికుల సంఖ్య పెరిగిపోయింది, మే 15 న గరిబాల్ది కలాటఫిమి దగ్గర కొండ మీద 800 వాలంటీర్లతో 1500 గల శత్రు దళాన్ని ఓడించగలిగాడు. సంప్రదాయ విరుధ్ధమైన వ్యూహాన్ని ఉపయోగించి విజయం సాధించాడు. దీని ప్రకారం కొండ ఎక్కిన తరువాత బాయ్ నెట్ ఛార్జ్ చేయాలి. శత్రువులు గడ్డి దిబ్బలపై స్థావరాలు ఏర్పరుచుకున్నారని అతనికి తెలిసింది. ఈ గడ్డి దిబ్బలే తన అనుచరులు దాగిఉండటానికి పనికివచ్చాయి. పాలెర్మో, మిలాజ్జో మరియు వాల్టర్నో వద్ద ఘర్షణలతో పోల్చుకుంటె చిన్నది అయినప్పటికి ఈ యుద్ధం ద్వీపంలో గరిబాల్ది యొక్క అధికారాన్నిఏర్పాటుచేయటానికి కీలకమైనది. ఒక అనుమానా స్పదమైన నిజ వృత్తాంతం ప్రకారం గరిబాల్ది తన లెఫ్టినెంట్ నినో బిక్సియోకు ఇక్కడ మనం ఇటలీని తీసురావాలి లేకపోతే చనిపోవాలి అని చెప్పాడు అని చెపుతుంది. వాస్తవానికి నియాపోలిటన్ దళాలు తప్పుగా మార్గనిర్దేశనం చేయబడ్డాయి. అంతేగాక చాలామంది ఉన్నత అధికారులను కొనివేయటం జరిగింది. తరువాత రోజు అతను విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ II పేరు మీద తనను తాను సిసిలీ పాలకుడిగా ప్రకటించుకున్నాడు. అతను ద్వీపం రాజధాని అయిన పాలెర్మో వైపుగా ముందుకి కదిలి మే 27 న నగరాన్నిముట్టడిడించాడు. అక్కడ ఉండే సైనిక శిబిరానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసిన పలువురు నగర నవాసులు మద్దతు అతనికి లభించింది, కాని నగరం వశం కావడానికి ముందే, నియాపోలిటన్ దళాలకు సహాయంగా ఇతర దళాలు వచ్చాయి. వారు నగరం పూర్తిగా శిథిలమయ్యేదాకా ఫిరంగులతో దాడి చేసారు. ఈ సమయంలో, ఒక బ్రిటీష్ అడ్మిరల్ ఒకరు జోక్యం చేసుకుని ఒక శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చాడు. దీని ప్రకారం నియాపోలిటన్ రాజ దళాలు మరియు యుద్ధనౌకలు నగరాన్ని వదిలి వెళ్ళిపోయాయి.
గరిబాల్ది అప్పటికి ఒకే ఒక విజయాన్ని సాధించాడు. అతను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రఖ్యాతిని మరియు ఇటాలియన్ల ముఖస్తుతి పొందగలిగాడు. తన పరాక్రమం గల భయం వలన నియాపోలిటన్ కోర్టులో అనుమానం, గందరగోళం, మరియు ఆదుర్దాను రేకెత్తించాయి. ఆరు వారాల తరువాత, అతను ద్వీపం యొక్క తూర్పు భాగంలో ఉన్న మెస్సినాకు తన దళాలను నడిపించాడు. అక్కడ జరిగిన ఒక భయంకరమైన యుద్ధంలో కష్టసాధ్యమైన విజయాన్ని సాధించాడు. జూలై చివరికి సిటాడెల్ ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
సిసిలీ ఆక్రమించిన తరువాత, అతను బ్రిటిష్ రాయల్ నేవీ సహాయంతో మెస్సినా జలసంధి దాటి, ఉత్తర ఇటలీకి చేరుకున్నాడు. గరిబాల్ది యొక్క పురోగతి ప్రతిఘటనలాగా కాక ఒక వేడుకలా జరిగింది, సెప్టెంబరు 7 న అతను రైలులో ప్రయాణించి నేపుల్స్ రాజధాని నగరంలో ప్రవేశించాడు. అయితే నేపుల్స్ గారిబాల్డి స్వాధీనం ఛెసుకున్నప్పటికి నియాపోలిటన్ సైన్యం ఓడించలేకపోయాడు. 24, 000 మంది వాలంటీర్లతో కూడిన గరిబాల్ది సైన్యం సెప్టెంబరు 30 న వాల్టర్నో వద్ద జరిగిన యుద్ధంలో 25, 000 మంది గల నియాపోలిటన్ ఆర్మీ పూర్తిగా ఓడించడంలో విఫలమైంది. ఈ యుద్ధం ఆయన పోరాడిన వాటిల్లో అతిపెద్దది, కానీ పీడ్మాట్ సైన్యం వచ్చిన తరువాతనే వారికి పూర్తి విజయం లభించింది. దీని తరువాత రోమ్ తన సైన్యాన్ని నడిపించాలన్న వరకు గరిబాల్ది యొక్క ప్రణాళికలు పీడ్మాంటీల ఒత్తిడి వలన ఆపివేయబడ్డాయి, సాంకేతికంగా తన మిత్రదేశం ఫ్రాన్స్ తో యుద్ధం చేయవలసివస్తందన్న భావనతో పీడ్మాంటీలు దీనికి ఇష్టపడలేదు. ఆ సమయంలో పొప్ కు రక్షణగా ఫ్రాన్స్ దళాలు ఉన్నాయి. కానీ గరిబాల్దిని చేరుకునేందుకు దక్షిణ దిశగా జరిగిన మార్చిలో పీడ్మాంటీలు పోప్ యొక్క భూభాగాలను చాలా వరకు ఆక్రమించుకున్నారు. కాని అవి ఉద్దేశపూర్వకంగానే పొప్ రాజధాని అయిన రోమ్ పై దాడి చేయలేదు. గరిబాల్ది దక్షిణాన తాను ఆక్రమించిన అన్ని ప్రాంతాలను పీడ్మాంటీల పరంచేసి తాను కాప్రియాకు వెళ్ళిపోయాడు. తాత్కాలికంగా తన పనిని ఆపివేసాడు. కొందరు ఆధునిక చరిత్రకారుల ఆభిప్రాయం ప్రకారం గరిబాల్డి తాను ఆక్రమించిన అన్ని ప్రాంతాలను పీడ్మాంటీల పరంచేయటం అనేడీ అతనికి రాజకీయ ఓటమిగా భావిస్తారు, కానీ అతను ఇటాలియన్ ఐక్యత పీడ్మాంటీల ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమౌతుంది అని నమ్మాడు. టియానో వద్ద గరిబాల్ది మరియు విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ II మధ్య సమావేశం ఆధునిక ఇటాలియన్ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం, కానీ ఈ సమావేశం కచ్చితంగా ఎక్కడ జరిగింది చెప్పలేకపోవటం వలన ఇది వివాదాస్పదం అయి కొంతవరకు దీని ప్రాధాన్యత తగ్గింది.