కొండపల్లి
ముసునూరి కమ్మరాజుల కాలంలో ఈ కోట నిర్మితమైనది. ఢిల్లీ సుల్తానులను పారద్రోలి ఈ దేశాన్ని పరాయిపాలన నుంచి విముక్తి చేసిన తెలుఁగు వీరుడు ముసునూరి ప్రోలయ రాజ్యాన్ని సుభక్షింగా మరియు శత్రు దుర్బేధ్యంగా మలచే ప్రయత్నంలో ఈ త్రిలింగ దేశంలో అనేక కోటల నిర్మాణాలు చేపట్టాడు. అందులో భాగంగా కొండపల్లి కోట నిర్మాణానికి పూనుకున్నాడు. ఈ కోట నిర్మాణం ప్రోలయ వారసుడైన కాపయ కాలంలో పూర్తి అయింది. కాపయ ఈ కోట నిర్మాణం దిగ్విజయంగా పూర్తి చేసి గుంటూరు జిల్లా కొల్లూరులో శాసనం వేయించాడు. అడపా, దాసరి, అట్లూరి అనే గృహనామాలు కలిగిన కమ్మరాజులు సుమారు 100 ఏళ్లు ఈ కోటని గజపతుల సామంతులుగా పాలించారు. ముసునూరి కమ్మ రాజులని కొండపల్లి కమ్మరాజులు అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిలో మూడంతస్తుల రాతి బురుజు ఉంది. ఇక్కడ విరూపాక్ష దేవాలయం ఉంది.
పుల్లడి గుంట
ఈ గ్రామములో, గ్రామస్తుల విరాళాలతో స్థానిక చెరువుకట్టపై రు. 15 లక్షల అంచనాతో ఈ ఆలయం నిర్మించారు. గ్రామంలో "కొర్నెపాడుతోపు" పేరుతో ఒక కాలనీ ఉంది. ఈ కాలనీకి వెళ్ళేదారి ప్రక్కన ఈ ఆలయం రూపుదిద్దుకున్నది. గర్భగుడిలో ప్రత్యేకంగా ఇనుముతో ఏర్పాటుచేసిన గ్రిల్సును ఏర్పాటుచేశారు. దీనివలన దేవాలయంలో పటిష్ఠమైన భద్రత ఉంటుంది. స్వామివారి శిలావిగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాలు 2014, మార్చి-10, సోమవారం నుండి 12వ తేదీ బుధవారం వరకు, భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించారు. యంత్రస్థాపన, రత్నన్యాసం, పుణ్యాహం, స్వామివారి పీఠారోహణం, విమాన శిఖర ప్రతిష్ఠ, జీవకలాన్యాసం, పూర్ణాహుతి కార్యక్రమాలు నేత్రపర్వంగా సాగినవి. వివిధ గ్రామాలనుండి వచ్చిన భక్తులు, నవకోటి ధాన్యాలు వేస్తూ పూజలు చేశారు. ఈ సందర్భంగా భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. [1]&[2]
ఈ గ్రామమునుండి జడ్.పి.టి, సి.గా ఎన్నికైన శ్రీమతి ఉప్పుటూరి సీతామహాలక్ష్మికి, జిల్లా పరిషత్తులో కీలకమైన జిల్లా మహిళా, శిశు సంక్షేమశాఖ ఛైర్ పర్సనుగా పదవి లభించింది. వీరు, మండలంలోని వివిధ గ్రామాలలో, "ఉప్పుటూరి చినరాములు సేవా ఫౌండేషన్" ద్వారా పేద విద్యార్థులకు ఉపకారావేతనాలు, వృద్ధులకు బియ్యం, ఉప్పు, పప్పులు అందించుచున్నారు. మహిళలకు ముగ్గులపోటీలు, ఆటల పోటీలు, చిత్రలేఖనం వంటి పోటీలు ఏర్పాటుచేసి, బహుమతులు అందజేయుచున్నారు. [4]
ఈ గ్రామములోని ఒక పేద కుటుంబలో జన్మించిన వీరు, అమెరికాలో వ్యాపారరంగంలో స్థిరపడినారు. అయినా వీరు తన స్వగ్రామంపై మమకారంతో, 2014లో ఈ గ్రామాన్ని ఆకర్షణీయ గ్రామం (స్మార్ట్ విలేజ్) గా అభివృద్ధిచేయడానికై దత్తత తీసుకొని, లక్షల రూపాయల అభివృద్ధి పనులు చేస్తూ అందరికీ ఆదర్శంగా నిలుచుచున్నారు. తన తండ్రి పేరుమీద "చినరాములు సేవా ఫౌండేషను" స్థాపించి, దానిద్వారా మండలంలో పలు గ్రామాలలో మరుగుదొడ్ల నిర్మాణానికి 20 లక్షల రూపాయలు వితరణ చేసారు. గ్రామంలో వాకింగ్ ట్రాక్ నిర్మించారు. గ్రామంలోని 35 నిరుపేద కుటుంబాలకు ప్రతి నెలా ఉప్పులు, పప్పులు, బియ్యం, చింతపండు వంటి నిత్యావసర వస్తువులు పంపిణీ చేస్తున్నారు. నియోజకవర్గంలోని 185 అంగనవాడీ కేంద్రాలకు బియ్యం నిలువ ఉంచుకొనడానికి పాత్రలు అందజేసినారు. ఆయన వితరణ చేసిన నిధులకు ప్రభుత్వం మరో 50 లక్షల రూపాయలు తనవంతు వాటా క్రింద విడుదల చేయగా, ఆనిధులతో గ్రామంలో సిమెంటు రహారులు ఏర్పరచారు. మరియొక 10 లక్షల రూపాయలతో, గ్రామంలో కాలువల నిర్మాణం చేపట్టినారు. ఇళ్ళలో చెత్తసేకరణకు ఇంటింటికీ ఒక చెత్తడబ్బను అందించడమేగాక, ఆ చెత్తను గ్రామం వెలుపలకు తరలించడానికి ఒక వాహనం మరియు దానికి ఒక చోదకుడిని గూడా ఏర్పాటుచేసారు. [6]