జీలకర్ర
జీలకర్ర : జీలకర్రను మనం రోజువారీగా వాడుతూనే ఉంటాం. జీలకర్ర రెండు రూపాల్లో లభిస్తుంది. నల్లజీలకర్ర, మామూలు తెల్ల జీలకర్ర. నల్లజీలకర్రను షాజీర అంటారు. రెంటికీ ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని అనేక గృహ చికిత్సలకు వాడుతూ ఉంటారు . ఇది మనము వంట ఇంట్లో వాడుకునే పోపు (మసాలా) దినుసులలో ఒకటి . దీని శాస్త్రీయ నామము cuminuma cyminum . ఇది సుమారు 30-50 సెంటిమీటర్లు పెరిగే మొక్క. దీని గింజలు గోధుమ రంగులో ఉన్న చిన్న గింజలు . గింజలనే వంటకాల లోనూ, ఔషధము గాను వాడుతారు . ప్రాచీన కాలము నుండి ఇది వాడుకలో ఉంది . మొదటిలో ఇది ఇరాన్‌ ప్రాంతములో విరివిగా ఉండేదని బైబిల్ లో ఉందని చెప్పుకుంటారు . గ్రీకులు, రోమన్లు వాడుకులో ఉందిని అంటారు . హిందూ వివాహములో జీలకర్ర బెల్లము తలపై పెట్టుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టము .
పెద్ద జీలకర్ర నూనె
పెద్ద జీలకర్ర నూనె, పెద్ద జీలకర్ర వంటి వాసన కలిగిన పారదర్శక నూనె.ఇది aniseed(ఒక రకమైన సోపు)నూనె వలె వుండును.పెద్ద జీలకర్ర ఆకులనుండితీసిన నూనెలో (అరన్ జూఏజ్ ప్త్రాంపు మొక్కల ఆకులు-ఏప్రిలు,జూన్) మిథైల్ చావికోల్ 12.3 నుండి 12,1% వరకు,ఆల్ఫా-పెల్లాన్డ్రెన్ 9.4 నుండి 27.2% లిమోనెన్ 25.3 నుండి 18% వరకు ఫెన్చొన్ 19.4 నుండి 18,3% వరకు ప్రధాన రసాయనాలుగా వున్నవి.మొక్క కాండం నుండి సంగ్రహించిన నూనెలో (E)-అనేథోల్ 17.4 నుండి3.3% వరకు,ఆల్ఫా పైనేన్ 9.7 నుండి14.4% వరకు,ఆల్ఫా పెల్లాన్డ్రేన్24.3నుండి 31.4% వరకు, p- సైమెన్ 11.5నుండి15.2%వరకు,లిమోనెన్ 11.6నుండి15% వరకుమరియు ఫెన్చోన్9.1నుండి17.5%వరకు వున్నవి.
నూనెలో పలు ఆల్కహాలులు, టెర్పెనులు, పైనేను/పినేనులు, అల్డిహైడులు,కీటోనులు వున్నవి.వాటిలో ముఖ్యమైనవి ఆల్ఫా-పైనేన్, మైర్సేన్, ఫెన్చొన్ ,ట్రాన్-అనతోల్,మిథైల్ చావికోల్, లిమోనేన్, 1,8-సినేఓల్,మరియు ఎనిసిక్ అల్డిహైడ్‌లు