భారతీయ రైలు రవాణా వ్యవస్థ
భారత దేశంలో రైల్వే వ్యవస్థ కొరకు 1832లో ప్రణాళిక రూపొందించినా, తరువాతి దశాబ్ద కా‍లం‍ వరకూ ఆ దిశలో ఒక్క అడుగూ పడలేదు. 1844 లో, అప్పటి గవర్నరు జనరలు, లార్డు హార్డింజ్ రైల్వే వ్య్వస్థ నెలకొల్పేందుకు ప్రైవేటు సంస్థలకు అనుమతి ఇచ్చాడు. రెండు కూత రైల్వే కంపెనీలను స్థాపించి, వాటికి సహాయపడవలసిందిగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని అదేశించారు. ఇంగ్లండు లోని పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కారణంగా తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాలలో రైల్వే వ్యవస్థ త్వరిత గతిన ఏర్పడింది. 1851 ఏప్రిల్ 16 న మొదటి రైలు పనిచెయ్యడం మొదలుబెట్టింది. రూర్కీలో కట్టుబడి సామాగ్రిని మోసేందుకు దాన్ని వాడారు. కొన్నేళ్ళ తరువాత, 1853 ఏప్రిల్ 16 న బాంబే లోని బోరి నందర్, ఠాణాల మధ్య -34 కి.మీ.దూరం - మొట్టమొదటి ప్రయాణీకుల రైలును నడిపారు.
శకుంతల ఎక్స్ ప్రెస్
మహారాష్ట్ర లోని విదర్బ ప్రాంతంలో ప్రత్తి ఎక్కువగా పండేది ఆ రోజుల్లో. ఆ ప్రత్తిని నాగపూర్ కు, అక్కడనుండి ముంబై అటునుండి సముద్ర మార్గాన ఇంగ్లండ్కు చేరవేసే వారు. ప్రత్తి ఎగుమతికి, ప్రత్తి రైతుల రవాణా సౌకర్యం కొరకు బ్రిటీష్ వారు 1910 వ సంవత్సరంలో సెంట్రల్ ప్రావిన్స్ రైల్వే కంపెనీ (సి.పి.ఆర్.సి.) ని ఏర్పాటు చేశారు. ఆనాడు బ్రిటిష్ వారి ఆధీనంలోని 'గ్రేట్ ఇండియన్ పెనిన్సులర్ రైల్వేస్ ' (జి.ఐ.పి.ఆర్.) అనే రైల్వే కంపెనీ 'శకుంతల రైల్వేస్ ' లోని కొన్ని రైలు మార్గాలను అద్దె ప్రాతిపధికన వాడుకునే వారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం జి.ఐ.పి.ఆర్ కంపెనీ సెంట్రల్ రైల్వేగా మారి పోయింది. కానీ సెంట్రల్ ప్రావిన్స్ రైల్వే కంపెనీని విలీన ప్రక్రియలో మర్చి పోయారు. స్థానికంగా దాని పేరే 'శకుంతల రైల్వేస్ '