మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము
ఆంధ్ర, తెలంగాణ ప్రాంతాలు కలిసి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పాటు కావడంలో కీలకమైనది పెద్దమనుషుల ఒప్పందం. 1956, ఫిబ్రవరి 20 న కుదిరిన ఈ ఒప్పందంలో తెలంగాణ అభివృద్ధికి, తెలంగాణ సమానత్వ పరిరక్షణకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఆంధ్ర, హైదరాబాదు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, ప్రముఖ మంత్రులు, రెండు ప్రాంతాల కాంగ్రెసు పార్టీ అధ్యక్షులు ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసారు. ఈ ఒప్పందాన్ననుసరించి 1956, నవంబర్ 1 న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన నీలం సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతము
2014 సం.ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం పూర్వ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము వారు రెండు భాగాలుగా అనగా, తెలంగాణ రాష్ట్రము, మిగిలిన భాగం అదే పాత రాష్త్రము పేరు నిలిపి కొత్త ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రముగా విడిపోయారు. పునర్వ్యవస్థీకరణ ముందు రాష్ట్ర రాజధాని, హైదరాబాద్ భౌగోళికంగా తెలంగాణ రాష్ట్రములో ఉన్ననూ ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రమునకు అది, ఒక న్యూ రాజధాని ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు ఎంపిక నిర్మాణం పూర్తి అయ్యేవరకు రాజధానిగా ఉంటుందని నిర్ణయించారు. అయితే హైదరాబాదు 10 సంవత్సరాలు వరకు మాత్రమే రెండు కొత్త రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి రాజధానిగా కొనసాగుతూ పనిచేస్తుంది.