కొండపల్లి
ముసునూరి కమ్మరాజుల కాలంలో ఈ కోట నిర్మితమైనది. ఢిల్లీ సుల్తానులను పారద్రోలి ఈ దేశాన్ని పరాయిపాలన నుంచి విముక్తి చేసిన తెలుఁగు వీరుడు ముసునూరి ప్రోలయ రాజ్యాన్ని సుభక్షింగా మరియు శత్రు దుర్బేధ్యంగా మలచే ప్రయత్నంలో ఈ త్రిలింగ దేశంలో అనేక కోటల నిర్మాణాలు చేపట్టాడు. అందులో భాగంగా కొండపల్లి కోట నిర్మాణానికి పూనుకున్నాడు. ఈ కోట నిర్మాణం ప్రోలయ వారసుడైన కాపయ కాలంలో పూర్తి అయింది. కాపయ ఈ కోట నిర్మాణం దిగ్విజయంగా పూర్తి చేసి గుంటూరు జిల్లా కొల్లూరులో శాసనం వేయించాడు. అడపా, దాసరి, అట్లూరి అనే గృహనామాలు కలిగిన కమ్మరాజులు సుమారు 100 ఏళ్లు ఈ కోటని గజపతుల సామంతులుగా పాలించారు. ముసునూరి కమ్మ రాజులని కొండపల్లి కమ్మరాజులు అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిలో మూడంతస్తుల రాతి బురుజు ఉంది. ఇక్కడ విరూపాక్ష దేవాలయం ఉంది.
చిక్కవరం
బ్రహ్మయ్యలింగం చెరువు గట్టున ఉన్న కొండ గట్టుకు కాల క్రమేణా "దేవర గట్టు", "దేవుని గట్టు", "కోట కొండ. "కోట గట్టు కొండ" అని మార్పులు చేసుకుంటూ వచ్చినవి. అక్కడ నిర్మించిన ఈ పురాతన ఆలయం చారిత్రిక విశిష్టత కలిగియున్నది. ఈ ఆలయంమరియు పరీవాహక ప్రాంతాన్ని ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దుటకుగాను మరియూ ఆలయాన్ని భక్తులకు సౌకర్యవంతంగా ఉండేటందుకు, ఈ ఆలయాన్ని, ఇటీవల విశాలమైన దేవరకొండపై శాస్త్రోక్తంగా ప్రతిష్ఠించారు. పూర్వం రాజు తన కోటకు నిర్మించుకున్న పురాతన రహదార్ని పునర్నిర్మించి భక్తులకు సౌకర్యం కల్పించారు. కొండపై బ్రహ్మలింగేశ్వరస్వామివారి ప్రతిష్ఠతోపాటు, ఆలయం చుట్టూ అష్టలింగాల ప్రతిష్ఠ, కలియుగ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ఆలయం, గోశాలను నిర్మించేటందుకు నిర్ణయించారు. [8]