పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి
పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి ( 1608-1693) 17వ శతాబ్దములో కాలజ్ఞాన తత్వాలను బోధించిన యోగి, హేతువాది, సంఘ సంస్కర్త. సాక్షాత్ దైవ స్వరూపుడు. బ్రహ్మం గారు తన కాలజ్ఞానములో భవిష్యత్తు గురించి చెప్పిన చాలా విషయాలు నిజమయ్యాయి. తీర్థ యాత్రలు చేస్తున్నటువంటి విశ్వబ్రాహ్మణ పుణ్యదంపతులు పరిపూర్ణయాచార్యులు, ప్రకృతాంబలకు కాశీ పట్టణంలో జన్మించి, కర్ణాటక రాష్ట్రం, స్కందగిరి పర్వతసానువులో స్థితమైన పాపాగ్ని మఠ (ప్రస్తుతం ఇది చిక్‌బళ్లాపూర్ జిల్లా లోని కళవారహళ్లిలో ఉన్నది) అధిపతులు వీరభోజయాచార్య, వీరపాపమాంబలవద్ద పెరిగిన శ్రీవీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా లోని కందిమల్లాయపల్లిలో చాలాకాలం నివసించి సజీవ సమాధి నిష్ఠనొందాడు. వీరబ్రహ్మము వలన ప్రసిధ్ది పొందుట చేత కందిమల్లాయపల్లె తర్వాతి కాలములో బ్రహ్మంగారిమఠంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రపంచంలో ఏ వింత జరిగిన ఇది బ్రహ్మం గారు తన కాలజ్ఞానంలో ఆనాడే చెప్పారు అంటూ ప్రజలు గుర్తుకు తెచ్చుకుంటూ ఉంటారు. కాలజ్ఞానంలో చెప్పినవన్నీ పొల్లు పోకుండా ఇప్పటివరకు జరిగాయి. జరుగుతున్నాయి.
ఎల్లంకి
1997 ఆగస్టు 15 రోజున ఆలయ నిర్మాణము తలపెట్టుటకు కొందరు గ్రామ ప్రముఖులు సభ ఏర్పాటు చేసుకొని విరాళాల ద్వారా ఆలయ గర్భగుడి యొక్క భూమిని కొన్నారు. అప్పుడు చెన్నోజు వీరాచారి (ఆలయ పూజారి) దేవాలయ అధ్యక్షునిగా ఎన్నుకోబడ్డారు. పున్న రమేష్ ఆలయ కోశాధికారిగా ఎన్నుకోబడ్డారు. 1999 జూలై 25 నాడు విజయవాడ వాస్తవ్యులు చింతాడ విశ్వనాధ శాస్త్రి నిర్ణయించబడిన ముహూర్తానికి 2000వ సం. ఫిభ్రవరి 10 ఉదయం గం 8:15 ని లకు దేవాలయ శంకు స్థాపన చేయడం జరిగింది. 2001 జనవరి 26న ఎల్లంకి గ్రామపంచాయతి అంగీకారంతో గట్టు మల్లారెడ్డికి చెందిన ట్రాక్టరుపై ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విజయవాడలో శ్రీ గోవిందమాంబ సమేత శ్రీమద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వాముల వారి విగ్రహాలు తీసుకొని వస్తూ వస్తూ సమీప 18 గ్రామాలలో 20,000 రూపాయలు విరాళాలు సేకరించి గ్రామానికి చేరుకున్నారు. పిదప దేవాలయ నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు సమీప గ్రామం అయిన సాగుబావిగూడెంలో విగ్రహాలను ఉంచారు. అవి ప్రమాదవ శాత్తూ అగ్నికి ఆహుతి అయ్యాయి. మళ్ళీ ఎల్లంకి సమీప 12 గ్రామాల్లో విరాళములు సేకరించి, మరికొందరి దాతల సహకారంతో విగ్రహాలను కొనుగోలు చేసి 2004 మార్చి 8న మూల విరాట్ విగ్రహ ప్రతిష్ఠ చేయడం జరిగింది. 2005 ఫిభ్రవరి 13 ఆదివారం ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠ చేయడం జరిగింది. అదే రోజున కూరెళ్ళ భిక్షమాచారి తండ్రి కూరెళ్ళ నరసింహ చారి స్మృతిగా అందజేసిన శ్రీమద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామి వారి ఉత్సవ విగ్రహ ప్రాణ ప్రతిష్ఠ జరుపబడింది. 2006 ఫిభ్రవరి 23 గురువారం రోజున దేవాలయానికి మలివిడత స్థల సేకరణ, భూమి పూజ. ముఖద్వార శంకుస్థాపన చేయబడింది. నవగ్రహ ప్రతిష్ఠ 2008 మార్చి 2న జరిగింది. ఇలా క్రమంగా దాతల సహకారంతో దేవాలయ అభివృద్ధి జరిగింది.