భారతీయ తపాలా వ్యవస్థ
ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశంలో మొదటగా ముంబై, చెన్నై మరియు కోల్కతా 1764-1766 మధ్య పోస్టాఫీసులు ప్రారంభించింది. వారెన్ హేస్టింగ్స్ గవర్నరుగా ఈ తపాలా సర్వీసులను ప్రజలందరికీ అందుబాటులోకి తెచ్చారు.
థగ్గులు
19వ శతాబ్ది నాటికి భారతదేశంలో అన్ని ప్రదేశాల్లోనూ థగ్గులు గుంపులు గుంపులుగా విస్తరించినట్టు బ్రిటీష్ పాలకులు గుర్తించారు. అప్పటికే వందలాది సంవత్సరాల నుంచి థగ్గుల బెడద దేశంలో అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ ఉండేది. అక్బర్ చక్రవర్తి కాలంలో కొందరు థగ్గులను పట్టుకుని శిక్షించారు. తర్వాత బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పరిపాలన కాలంలో థగ్గుల సమస్యను నిర్మూలించేందుకు గట్టి కృషి జరిగింది. బ్రిటీష్ ఇండియా గవర్నర్ జనరల్ గా పనిచేసిన విలియం బెంటింగ్ థగ్గులను పట్టుకుని తీవ్రంగా శిక్షించాల్సిందిగా నిర్దేశించారు. థగ్గులు చేసే ప్రతి కార్యకలాపాన్నీ నిషేధించారు. థగ్గులను నిర్మూలించేందుకు స్లీమన్ అనే పోలీసు అధికారికి ప్రత్యేక బాధ్యతలు అప్పగించారు. 1830ల్లో 5 ఏళ్ళలో 3వేలమంది థగ్గులను పట్టుకుని శిక్షించారు. స్లీమన్ కృషివల్ల థగ్గుల అణచివేత కంపెనీ ప్రభుత్వానికి సాధ్యమయ్యింది. స్లీమన్ పట్టుకున్నవారిలో సయ్యద్ అమీర్ అలీ అప్రూవర్‌గా మారి మరణశిక్ష తప్పించుకుని, జీవిత ఖైదు అనుభవించాడు. ఆపైన సయ్యద్ అమీర్ అలీ స్లీమన్ కు బాగా సహకరించాడు. వందలాది మృతకళేబరాలున్న ప్రదేశానికి తీసుకువెళ్ళి తవ్వించి చూపాడు. ఎలా చంపారో, ఎవరెవరు దానిలో పాల్గొన్నారో కూడా సవివరంగా చెప్పాడు. ఈ వివరాలను లోతుగా పరిశీలించి, పరిశోధించి చివరకు అలీ చెప్పిన వివరాలను ఆధారం చేసుకుని థగ్గులను నిర్మూలించేందుకు 1835లో థగ్గీ, డెకాయిటీ డిపార్ట్ మెంట్ పేరిట ప్రత్యేక విభాగాన్ని ఏర్పాటుచేసి, దానికి తొలి సూపరిటెండెంటుగా స్లీమన్ నియమితుడయ్యారు. ఆపైన వేలాదిమంది థగ్గులను పట్టుకుని మరణశిక్ష, దేశబహిష్కరణ, ఖైదు వంటి శిక్షలు అమలుపరిచారు.
ఆపైన దొరికిన థగ్గులు తమకు తెలిసిన ప్రతి విషయాన్నీ చెప్పే షరతుపై రక్షణ కల్పించేలా వ్యూహాన్ని రచించి, ఒకరి సహకారంతో వందమందిని, వారి సహకారంతో మరింతమందిని పట్టుకుంటూ పోయారు పోలీసులు. ఈ క్రమాన్ని కొనసాగిస్తూ దేశవ్యాప్తంగా అల్లుకున్న థగ్గుల రహస్య జాలాన్ని ఛేదించి 1870 నాటికల్లా థగ్గులను నిర్మూలించగలిగారు. థగ్గుల నిర్మూలన తర్వాత ఈ అనుభవంతో భారతదేశంలో నేర జాతుల చట్టం 1871లో తీసుకువచ్చారు. ఆ క్రమంలో పలు సంచారజాతులను నేరజాతులుగా రికార్డులకెక్కించి వారికి స్టూవర్ట్ పురం వగైరా గ్రామాల్లో సెటిల్మెంట్లు ఏర్పాటుచేశారు. వాళ్ళు గ్రామం దాటి వెళ్ళడానికి కూడా విధినిషేధాలు విధించి కట్టడిచేశారు. ఈ చట్టం వలసపాలన ముగిశాకా స్వతంత్ర భారతదేశంలో తొలగించినా నేరజాతులు, నేరకులాలన్న కాన్సెప్టు మాత్రం కొనసాగింది. 1904 వరకూ థగ్గులు మరియు దోపిడీల విభాగం కొనసాగి తర్వాత సెంట్రల్ క్రిమినల్ ఇంటిలిజెన్స్ డిపార్ట్ మెంటు (సీఐడీ) గా రూపొందింది.
"మార్టిన్ వాన్ వోర్కెన్స్" రాసిన "ద స్ట్రేంగల్డ్ ట్రావెలర్: కొలొనియల్ ఇమేజినింగ్స్ అండ్ ది థగ్స్ ఆఫ్ ఇండియా" (The Strangled Traveler: Colonial Imaginings and the Thugs of India (2002) ) అన్న పుస్తకంలో థగ్గుల గురించి వలసకాలంలోని బ్రిటీషర్లు భావించింది కేవలం ఊహాత్మకమని వ్రాశారు. 19వ శతాబ్దికి చెందిన థగ్ జాతి కేవలం వలసవాద ఊహల్లో భాగమనీ, భారతీయుల ధార్మిక, మత సంబంధిత కార్యకలాపాల గురించి అతికొద్దిగా తెలిసిన బ్రిటీషర్లు లేని భయాన్ని ఏర్పరుచుకున్నారని పేర్కొన్నారు. జగన్నాథ రథయాత్ర వంటివాటిని బ్రిటీషర్లు వలసపాలన దృక్కోణంలో చూసి తప్పుగా అర్థంచేసుకున్నట్టే ఇదీనని తేల్చారు. "థగ్: ద ట్రూ స్టోరీ ఆఫ్ ఇండియాస్ మర్డెరస్ కల్ట్" (Thug: the true story of India's murderous cult) అన్న పుస్తకంలో రచయిత "మైక్ డేష్" దేశవ్యాప్తంగా థగ్గులని భావించినవారంతా ఒకేవిధమైన పద్ధతుల్లో, రహస్య నెట్వర్కుతో హత్యలు చేశారన్న అనిర్ధారిత ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారు. థగ్గులకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిచోటా సాధారణంగా సాగిన హైవేమెన్, దోపిడీదారులు వంటి రకాల హంతకులకు భిన్నమైన లక్షణాలు లేవని, వారందరినీ అల్లుకున్న రహస్య నెట్వర్క్ అనేది కల్పన అనీ వ్రాశారు. వలసవాద కాలపు దృక్కోణం ఈ హత్యలకు మతపరమైన ప్రేరణ ఉందంటూ చేసిన ప్రతిపాదనలు తిరస్కరించారు. కరవు కాటకాలతో దేశం బాధపడతున్న కాలంలో కేవలం పేదరికమే వారిని అటువైపుకు నడిపిందనీ, దీని వెనుక మతపరమైన కోణమేదీ లేదని వ్రాశారు. థగ్గులు కాళికాదేవిని ఆరాధించే విధానం థగ్గులు కాని సాధారణ భక్తులు ఆరాధించే విధానం కన్నా వేరైనది కాదనీ, దానికీ హత్యలకు ఏ సంబంధం లేదని పేర్కొన్నారు. అయితే థగ్గులకు కొన్ని ప్రత్యేకమైన మూఢనమ్మకాలు ఉండేవని అంగీకరించారు.