రామాయణము
రామాయణ మహాకావ్యము ఆరు కాండములు (భాగములు) గా విభజింప బడింది. మొత్తము 24వేల శ్లోకములు (శతకోటి అక్షరములని కూడా చెబుతారు). కాండము అనగా చెరకుగడ కణుపు అని అర్ధము. రామాయణ కథనము చెరకు వలె మధురమైనది గనుక ఈ పేరు సమంజసమని పండితులు వివరిస్తారు. ఒక్కొక్క కాండములోను ఉప భాగములు "సర్గ"లు."ఇక్కడ ఒక్కొక్క కాండము కథ మాత్రము సంక్షిప్తముగా ఇవ్వబడినది. ఆయా కాండములకు సంబంధించిన ప్రత్యేక వ్యాసాలలో మరింత విస్తారంగా చెప్పబడింది."
అయోధ్యా నగరం రాజధానిగా, కోసలదేశాన్ని ఇక్ష్వాకువంశపు రాజైన దశరథుడు పాలిస్తున్నాడు.కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి ఆయన భార్యలు. పిల్లలు లేని కారణంగా దశరధుడు పుత్రకామేష్ఠి యాగం చేశాడు. తరువాత ఆ రాజుకు నలుగురు బిడ్డలు జన్మించారు. వారికి రాముడు, భరతుడు, లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు అని నామకరణం చేశారు.
ఇతిహాసములు
వేదవ్యాసుడు వ్రాసినట్లుగా చెబుతున్న మహాభారతం పద్ధెనిమిది పర్వాల (విభాగాల) లక్ష శ్లోకాల ఉద్గ్రంధం. హస్తినాపురం అనే రాజ్యంలో అన్నదమ్ముల కొడుకులైన కౌరవులు, పాండవుల మధ్య రాజ్యాధికారం కోసం తలెత్తిన విభేదాలు, ఆ వివాదంలో కృష్ణుడు అనే యదువంశీకుడు పాండవుల పక్షాన ఉండి సహాయపడడం, ఇరు సేనల మధ్య మధ్య పెద్ద యుద్ధం జరుగడం, కృష్ణుని సహాయంతో పాండవులు విజయాన్ని కైవసం చేసుకోవడం మహాభారతకథ. అంతే కాకుండా ఏదో ఒకరూపంలో (గ్రంధంలో చెప్పినంత పెద్దయెత్తున కాకపోయినా గాని) మహాభారత యుద్ధం కురుక్షేత్రం వద్ద జరిగిందని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం.