శ్రీశైలం
శ్రీశైలము ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రమునందు కర్నూలు జిల్లా లోని ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రము. హరహర మహదేవ శంభో శంకరా అంటూ భక్తుల గొంతులతో మారుమ్రోగుతూ నల్లమల అడవులలో కొండగుట్టలమధ్య గల శ్రీ మల్లికార్జునుని పవిత్ర క్షేత్రము. మెలికలు తిరుగుతూ, లోయలు దాటుతూ దట్టమైన అరణ్యాల మధ్య భక్తజనులను బ్రోచేందుకు వెలసిన పరమేశ్వరుని దివ్యధామం అయిన శ్రీశైలం ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల లో ఒకటి.
కొన్నె
రామాలయంలోని సీతారామలక్ష్మణుల విగ్రహం సుందరంగా ఉంది.ఆలయం కప్పుమీద అగ్నిదేవుని శిల్పమొకటి మాకు లభించింది.గ్రామంలోని మరొక శివాలయంలో చిన్న గర్భగుడిలో శివలింగం, బయట భైరవుడున్నారు.ఆ గుడి ముందర తక్కువ గ్రామాల్లో కనిపించే సారగమ్మ విగ్రహముంది. చెరువులో వీరగల్లుంది.దుర్గమ్మ గుడిదగ్గర భైరవుడు, వీరగల్లు, తలలేని దుర్గ శిల్పాలున్నవి.గ్రామపంచాయతి దారిలో ఏనుగులను కట్టేసే రంధ్రమున్న రాతి స్తంభముంది.ఇట్లాంటిది నల్లగొండ జిల్లా ఆత్మకూరు మండలం చాడలో ఉంది.ఆంజనేయుని గుళ్ళు చాలా చోట్ల ఉన్నాయి.పాత శివాలయం దారిలో పానవట్టంతో శివలింగం, నంది, ముందర హనుమంతుడు (ప్రాచీనశిల్పం) ఉన్నాయి.గ్రామంలో పాతగడి ఆనవాళ్ళే కాక వూరిచుట్టూరా కట్టిన గోడ శిథిలాలు కనిపిస్తున్నాయి.గ్రామానికి నైరుతిలో పాతకోట ఆనవాళ్ళు లభిస్తున్నాయి.అక్కడ చాలా రాళ్ళు మట్టిలో కూరుకునివున్నవి.వాటిని బయటికి తీస్తే ఇంకా ఎక్కువ సమాచారం దొరికే అవకాశముంది.అక్కడికి కొద్దిదూరంలో దేవుని మాన్యందారిలో చింతచెట్టు కింద నల్లసరపురాతి శాసనం ఉంది.దానిమీద సూర్యచంద్రులు, మధ్యలో శివలింగం చెక్కివున్నవి. దానికి పశువులను కట్టేయడంవల్ల అక్షరాలు కనిపించడంలేదు. శాసనం పూర్తిగా అరిగిపోయింది.వున్న ఒక్క చారిత్రక లిఖితాధారం దక్కకుండాపోయింది.గ్రామంలోని దేవాలయాలను గమనిస్తే ఇక్కడ రాష్ట్రకూటులకాలం నుండి దేవాలయాలున్నాయని, తర్వాత కాలంలో చాళుక్యులు, కాకతీయులు వాటిని పునరుద్ధరించడం, మార్చడం చేసారని పిస్తున్నది.వూరిలో భైరవులు ఎక్కువచోట్ల ఉన్నారు.భైరవారాధన ఎక్కువగా కాపాలికులు, పాశుపతుల్లో ఉంది.కనుక జైనం, శైవాలకు సంఘర్షణ జరిగివుంటుందనిపిస్తుంది.ఆ సందర్భంలోనే ఆలయాలమార్పు జరిగి వుంటుందనిపిస్తున్నది.గ్రామంలోని ఆ శాసనం తప్పకుండా శైవమఠాలకు సంబంధించిందై వుండడానికి అవకాశముంది.వూరిలో చాలాచోట్ల మాన్యాలుగా పిలువబడే పొలాలున్నవి.