మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము
ఆంధ్ర, తెలంగాణ ప్రాంతాలు కలిసి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పాటు కావడంలో కీలకమైనది పెద్దమనుషుల ఒప్పందం. 1956, ఫిబ్రవరి 20 న కుదిరిన ఈ ఒప్పందంలో తెలంగాణ అభివృద్ధికి, తెలంగాణ సమానత్వ పరిరక్షణకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఆంధ్ర, హైదరాబాదు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, ప్రముఖ మంత్రులు, రెండు ప్రాంతాల కాంగ్రెసు పార్టీ అధ్యక్షులు ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసారు. ఈ ఒప్పందాన్ననుసరించి 1956, నవంబర్ 1 న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన నీలం సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.
తెలుగు సభలు
అధ్యక్షులు : న్యాయపతి సుబ్బారావు
ఈ సభలో సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం ప్రత్యేక రాష్ట్ర తీర్మానం ఆమోదించబడింది. భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాలుండాలనీ, మద్రాస్ రాష్ట్రంలోని అన్ని తెలుగు భాష మాట్లాడే వారున్న జిల్లాలను కలిపి ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా అవతరింప చేయాలి.
అధ్యక్షులు : పానుగంటి రాజా రామారాయణిం
ఈ సభలో కూడా ప్రత్యేకాంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు పైనే తీర్మానం ఆమోదించబడింది. అప్పటి నుండి ప్రతి ఆంధ్ర మహాసభలో ఈ తీర్మానం మళ్ళీ మళ్ళీ ఆమోదించబడింది.
1917లో ఆంధ్రసభ ఒక ఉద్యమంలా ఏర్పడింది. ఇదే సమయంలో నిజాం ప్రభుత్వపాలిత తెలుగు ప్రాంతాల వారు కూడా ఆంధ్ర మహాసభగా ఏర్పడారు. 
ఇటు బ్రిటిష్ పాలిత ఆంధ్ర ప్రాంత సభ సభ్యులు బ్రిటిష్ ప్రతినిధులైన మోంటెగ్ మరియు కెమ్స్‍ఫోర్డ్ అనే పేర్లు గల అధికారులను కలిసి భాషా ప్రాతిపదికన తెలుగు మాట్లాడే వారందరికీ వేరే రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదన చేసారు. వేరే రాష్ట్ర ప్రతిపాదనను పరిగణించి, నిర్ణయం రాజ్యాధికారులకు అప్పగించగా, నిరంతర ప్రయత్నాల తరువాత కూడా రాజ్యాధికారులు ఈ విషయాన్ని పక్కన పెట్టారు. అదే సమయంలో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ లో ఆంధ్రకు ప్రత్యేక గుర్తింపు వచ్చింది.