నెల్లూరు
నెల్లూరు (Nellore), భారతదేశం లోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో దక్షిణతీరప్రాంతపు అయిన శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా యొక్క ముఖ్య పట్టణము, మండలము, లోక్‌సభ, శాసన సభ నియోజక వర్గము కూడాను. నెల్లూరు వరి సాగుకు, ఆక్వా కల్చర్‌కు ప్రసిద్ధి. ఈ నగరం పెన్నా నది ఒడ్డున ఉంది. ఇక్కడ ప్రాచీనమైన శ్రీ తల్పగిరి రంగనాధస్వామి వారి ఆలయం ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోనే ఉన్న మూడు రంగనాధ స్వామి దేవాలయాల్లో ఒకటి (మిగిలినవి శ్రీరంగం, శ్రీరంగపట్టణం). అంతేకాక ప్రాచీనమైన శ్రీ మూలస్థానేశ్వర స్వామి వారి దేవాలయం కూడా ఉంది. రాష్టృంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాల్లో నెల్లూరు నగరం ఒకటి. జనాభా సుమారు 6 లక్షలు.
మూలాపేట
1945వ సంవత్సరంలో మూలాపేట వేణుగోపాలస్వామి దేవస్థానం వెనుక ఉన్న కోనేరు ఒడ్డు నుంచే అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు హరిజన దేవాలయ ప్రవేశం కోసం దీక్షలు చేపట్టారు. ఇవి నెల్లూరు చరిత్రలో మరిచిపోలేని రోజులుగా చెప్పబడ్డాయి.
ఈ ప్రాంతము పురాతనమైన దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీటిలో ప్రధానంగా నీలకంఠేశ్వర అన్నపూర్ణమ్మవారి ఆలయం.. ధర్మరాజ స్వామి దేవాలయం.. శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం.. వీరభద్రస్వామి ఆలయం పేరొందినవి. వీటితోపాటుగా అనేక ఆలయాలు ఇక్కడున్నాయి. స్థానిక దేవాలయాలకు.. ఒక్కొక్క దేవాలయానికి విశిష్టత, మహిమలతో కూడిన సాక్ష్యాలు విశేషంగా చెబుతారు. ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు ఎక్కువ ఉండటం వల్ల బ్రాహ్మణవీధి ఏర్పడింది. కంచికామకోటి జయేంద్ర సరస్వతి స్వామిజీ ఆధ్వర్యంలో కొనసాగుతున్న శంకరమఠం కూడ ఇక్కడే ఉంది.
ఇక్కడ తిరుపతి వెంకటకవులు సైతం నివసించేవారని పూర్వికులు చెబుతున్నారు. ఎందరో వేదపండితులకు మూలాపేట పుట్టినిల్లుగా విలసిల్లింది. సాహితీకోవిదులు తమ కళను ప్రదర్శించేవారని చెబుతారు.. శివాలయం వద్ద నాలుగు కాళ్ల మండపాలు.. రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద బొజ్జగణపతి దేవాలయం ఇక్కడ ఉండడం విశేషం. మూలాపేట ప్రాంతానికి ఎప్పుడు ఏనుగు వచ్చినా.. రాత్రిపూట మాత్రం ఇక్కడ ఉండదని.. స్థానికులు రకరకాల కథలు చెప్పుకుంటారు.
సరస్వతి సమాజం పలువురి మేధావులకు, పదవీ విరమణ చేసిన పెద్దలకు నిలయంగా భాసిల్లుతూ.. ఎన్నో దైవపరమైన కార్యక్రమాలకు ఈ సరస్వతి సమాజం వేదికగా కొనసాగుతోంది. నెల్లూరులోని ఎక్కడ లేనివిధంగా పురాతనమైన సంస్కృత పాఠశాల, కళాశాల ఇక్కడే ఉండటం గర్వకారణం.. పురాతనమైన దివ్యజ్ఞాన సమాజం.. గ్రంథాలయం.. ఒకప్పుడు విశేషంగా చెప్పుకున్నారు. ప్రస్తుతం వీరి సేవలు కనుమరుగయ్యాయి. ఎందరో రాజకీయ వేత్తలను తయారు చేసి విశేషంగా మేధావులను తీర్చిదిద్ది.. వేదపండితులకు నిలయంగా మారి.. మూలాపేట నెల్లూరు చరిత్రలో తన ప్రత్యేక స్థానాన్ని కాపాడుకుంటున్నది.