భానుభక్త ఆచార్య
భానుభక్త నేపాలులో తానాహు జిల్లాలోని రాంఘా గ్రామంలో 1814 సం.లో జన్మించాడు.భానుభక్త తండ్రి ధనుంజయ ఆచార్య ప్రభుత్యుద్యోగిగా ఉండేవారు.రాజ్యకార్య నిర్వహణలో ఉండడం వలన ఆయన భానుభక్త సంరక్షణ భారాన్ని తండ్రి శ్రీకృష్ణ ఆచార్యకు అప్పగించారు. తాతగారి సంరక్షణలోనే భానుభక్త బాల్యం విద్యార్థిదశలు గడిచాయి. శ్రీ కృష్ణ ఆచార్య అప్పటి సంస్కృత విద్వాంసులలో పేరుగాంచినవారు కారణంగా, భానుభక్త పిన్నవయసులోనే సంస్కృతభాషా సాహిత్యాలలో అపారమైన పాండిత్యాన్ని గడించుకున్నాడు. అటుపిమ్మట ఉన్నత విద్యాభ్యాసానికై సరస్వతీ నిలయమైన కాశీ విద్యాపీఠానికి వెళ్ళాడు.కాని, తన తండ్రికి అస్వస్థత కారణంగా భానుభక్త తన విద్యాభ్యాసాన్ని చాలించవలసి వచ్చింది.
భీష్మపంచకం
మహాభారత యుద్దంలో అర్జనును చేతి భాణంతో మహారధి అయిన భీష్ముడు నేల కూలాడు. అంతటి మహానుభావుడు నేల కూల రాదని అర్జునుడు అనేక బాణాలను సృష్టించి ఒక పడకను ఏర్పాటు చేశాడు. దానినే అంపశయ్య అంటారు. దానిపై భీష్ముడు పడుకున్నాడు. అది దక్షిణాయనం. ఇంకా కొన్ని రోజులకు ఉత్తరాయనం వస్తుంది. అప్పుడు మరణిస్తే తనకు స్వర్గ ప్రాప్తి వస్తుందని తెలిసిన భీష్ముడు అప్పటి దాక ఆగాలని తలపోశాడు. తన కిష్టమైన రోజున మరణించవచ్చుననే తన తండ్రి ఇచ్చిన వరాన్ని భీష్ముడు వినియోగించుకుని రాబోయే ఉత్తరాయణంలో మాఘ శుక్ల ఏకాదశి నాడు తనువు చాలించాలని ముహూర్తం నిర్ణయించు కున్నాడు. మాఘ మాసం శుక్ల పక్షం సప్తమి నుండి రోజు కొక ప్రాణం ప్రాణం చొప్పున విడుస్తూ, ఏకాదశి నాటికి పంచ ప్రాణాలను విడిచి భీష్ముడు తనువు చాలించాడు. తన పంచ ప్రాణాలను విడిచిన ఈ ఐదు రోజులను భీష్మ పంచకం అని అంటారు. ఆ విధంగా భీష్ముని నిర్యాణ దినాన్ని భీష్మ ఏకాదశిగా హిందువులు జరుపుకుంటారు.