కార్బొనైల్ క్లోరైడ్
కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ ఫాస్‌జెన్ రంగులేని వాయువు.ఉపిరి ఉక్కిరిబిక్కిరి చెయ్యు వాసన కల్గి ఉండును.ఈ సమ్మెళన పదార్థం యొక్క అణుభారం 98.92 గ్రాములు/మోల్. 15 °C కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ వాయువు సాంద్రత 4.248 గ్రాములు/లీటరు.0 °C వద్ద, ద్రవ కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ యొక్క సాంద్రత 1.432 గ్రాములు/సెం.మీ.కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం −118 °C (−180 °F; 155K).ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 8.3 °C (46.9 °F; 281.4K) .కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ నీటితో చర్య వలన వియోగం చెందును. బెంజీన్, టోలిన్, మరియు అసిటిక్ ఆసిడ్‌లలో కరుగుతుంది.
కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ ఒక్క అణుసౌష్టవం VSEPR సిద్ధాంతంలో సూచింపబడ్డ ఏక సమక్షేత్రము/ ఏకతలీయముగా ఉంది.కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ అణువులోని C=O బంధదూరం1.18 Å.మరియు అణువు లోని C—Cl బంధ దూరం1.74 Å.అలాగే కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ అణువులోని Cl—C—Cl ల బంధాల మధ్య కోణం111.8°. కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ వాయువు కార్బోనిక్ ఆమ్లం నుండి ఏర్పడిన అతి సామాన్య, చిన్న ఆమ్ల క్లోరైడులలో, కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ వాయువు ఒకటి.
పారిశ్రామికంగా కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జీన్ ను శుద్ధమైన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ మరియు క్లోరిన్ వాయువుల నుండి ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. ఈ ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో సక్రియ కర్బనాన్ని (activated carbon) ఉత్ప్రేరకంగా ఉపయోగిస్తారు. రియాక్టరులో (రసాయనికచర్య జరుపు పరికరం/పాత్ర) సఛిద్ర/ సూక్ష్మరంధ్రాలుగల, గుట్టగా ఉన్నసక్రియకర్బనం/బొగ్గు మీదుగా శుద్ధమైన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ మరియు క్లోరిన్ వాయువులను పంపడం వలన కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జీన్ ఉత్పత్తి అగును.
ఈ కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జీన్ ఉత్పత్తి ప్రక్రియ ఉష్ణమోచక (తాపక్షేపకవేడిని వెలిపెట్టే) చర్య, అందువలన ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించుటకై రియాక్టరు (reactor) ను తగిన విధంగా చల్లపరచవలెను. ఈ ప్రక్రియను 50-150 °C ఉష్ణోగ్రత మధ్య జరపాలి.ప్రక్రియ/చర్యా సమయంలో ఉష్ణోగ్రత200°C దాటిన ఉత్పత్తి అయ్యిన కార్బొనైల్ డై క్లోరైడ్/ ఫాస్‌జీన్ తిరిగి కార్బన్ మొనాక్సైడ్, క్లోరిన్ గా పూర్వ స్థితిపొందును.1989 సంవత్సరంలో కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ఉత్పత్తి 2.74 మిలియను టన్నులని అంచనావేసారు.
డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్
డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ ఒక రసాయన సమ్మేళన పదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క అణుసంకేత పదం/సూత్రం ClO.ఈ సంయోగపదార్థం వాయుస్థితిలో ఉన్నప్పుడు, ఈ అణుఫార్ములా సరిగ్గా సరిపోతుంది. అయినప్పటికీ ద్రవరూపంలో లేదా ఘనస్థితిలో ఉన్నప్పుడు డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ ఆయనీకరణ వలన ముదురు లేదా చిక్కని ఎరుపు వర్ణపు అయోనిక్ సంయోగపదార్థం క్లోరైల్ పెర్క్లోరేట్([ClO]+[ClO]గా అయనీకరణ చెందును.
క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ మరియు అధిక పరిమాణంలోఉన్న ఓజోన్ తో రసాయనచర్య జరపడం వలన డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ ఏర్పడును.
వాయువుగా ఇది మొనోమెరిక్ క్లోరిన్ ట్రైఆక్సైడ్(ClO)గా ఉండునని భావించబడినది.ఇది బాష్పీకరణ తరువాత తాపవియోగం వలన క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్, క్లోరిన్ టెట్రాఆక్సైడ్ (ClO) మరియు ఆక్సిజన్ గా విడిపోవు వరకు ఆక్సిజన్‌తో బందితమైన ద్వ్యణుకం(oxygen-bridged dimer)గా ఉండునని తెలుస్తున్నది
ఎర్రటి పొగలు వెలువరిస్తూ, ద్రవరూపంలో ఉండును.ఎర్రనిరంగుగల క్లోరైల్ పెర్క్లోరేట్ ([ClO][ClO])అయోనిక్ సమ్మేళనంగా స్పటికరణచెందును.
సంయోగపదార్థానికి ఉన్న ఎరుపురంగు అందులో క్లోరిన్ అయానుల ఉనికిని తెలుపుతున్నది.డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ అణుభారం 166.901 గ్రాములు/మోల్.ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క సాంద్రత 1.65 గ్రాములు/సెం.మీ.డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 3.5 °C (38.3 °F; 276.6K),మరియు ఈ సమ్మేళనపదార్థం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం200°C (392 °F; 473K).నీటితో చర్య జరుపును.డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ బలమైన ఆక్సీకరణకారకం మరియు డయామాగ్నటిక్(ప్రయోగించిన అయస్కాంతతత్వనికి వ్యరితరేక దిషలో అయస్కాంత తత్వాని ప్రేరెపింఛునది) పదార్థం.
గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ స్థిరమైనపదార్థం అయినప్పటికీ, సేంద్రియ సంయోగపదార్థాలతో చర్యవలన తీవ్రస్థాయిలో విస్పొటనం చెందును.