వేప
వేపచెట్టు, వేపాకు, వేపపూత ఇలా వేపచెట్టునుండి వచ్చే ప్రతి భాగము కూడా మనిషి ఆరోగ్యంలో పాలుపంచుకుంటున్నాయి. మనిషికి కావలసిన స్వచ్ఛమైన గాలిని ఈ వేప చెట్టు అందిస్తుంది, అలాగే ఆరోగ్యం కూడా. దీనివలన ప్రాచీనకాలం నాటినుండే మనిషి వేపతో అనుసంధానమయ్యాడు. ఇంటికి వాడే ద్వారబంద్రాలు, తలుపులు, కిటికీలు, బీరువాలు, మంచాలు తదితరవస్తువలన్నింటినీ ఈ వేపచెట్టు కాండంనుండే తయారు చేసుకుని వాడుకుంటున్నాడు. అలాగే వేపాకులను కూడా వైద్యానికి ఉపయోగిస్తారు. భారతదేశంలో వేప చెట్టును సాక్షాత్తూ లక్ష్మీదేవిగా జనం పూజిస్తారు. తెలుగు సంవత్సరాది ఉగాది పండుగ రోజు వేప, బెల్లం తినాలని శాస్త్రాలు చెపుతున్నాయి. అంటే వేప, బెల్లం తినడం వల్ల మనిషి శరీరం వజ్రంలా మారుతుంది.
వేప (ఆంగ్లం Neem) ఎన్నో సుగుణాలున్న చెట్టు.
వేప (లాటిన్ "Azadirachta indica", syn. "Melia azadirachta" L., "Antelaea azadirachta" (L.) Adelb.) చెట్టు మహోగని కుటుంబానికి చెందినది. అజాడిరక్తకు చెందిన రెండు సంతతులలో ఒకటైన వేపకు పుట్టిళ్ళు సమ శీతోష్ణ దేశాలయిన బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం, మ్యాన్ మార్, మరియు పాకిస్తాన్. ఇతరదేశాల్లోని పేర్ల విషయానికొస్తే వేపను అజాద్ డిరఖ్త (పర్షియ), డొగొన్ యార్లొ (నైజీరియా), మార్గోస, నీబ్ (అరబిక్), నిమ్ వృక్షము, నింబ (సంస్కృతము), వేపు, వెంపు, బేవు (కన్నడ), వెప్పం (తమిళము), ఆర్య వెప్పు (మలయాళము), భారత లైలాక్ అని పిలుస్తున్నారు. తూర్పు ఆఫ్రికాలో దీనినే మ్వారోబైని (కిస్వాహిలి) అంటారు. దీని అర్థం 'నలభై చెట్టు'. వేప నలభై వివిధ వ్యాధులను నయం చేస్తుందని చెప్తారు.
కరివేపాకు
ఇది 4 నుండి 6 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. దీని కాండం 40 సెంటీమీటర్లు వరకూ పెరుగుతుంది. భారతదేశంలో అన్ని ప్రాంతాలలోనూ కరివేప చెట్లు కనిపిస్తాయి. ఆకు నిర్మాణంలో చింతాకుని పోలి ఉంటుంది; ఈనె పొడవునా, ఈనెకి ఇరువైపులా, చిన్న చిన్న ఆకులు బారులు తీర, ఎదురెదురుగా కాకుండా, ఉంటాయి. ఈనె చివర ఒక ఆకు ఉంటుంది. ఈ లక్షణాన్ని ఇంగ్లీషులో imparipinnate అంటారు. ఆకులు అండాకారం (oval shape) లో ఉంటాయి. కొమ్మల చివర సువాసనగల పువ్వులు గుత్తులు గుత్తులుగా పూస్తాయి. గుండ్రని ఆకారంలో ఉన్న కాయలు పచ్చిగా ఉన్నప్పుడు పచ్చగాను, పండితే ముదురు రక్తం రంగులోకి మారతాయి. ఒకొక్క కాయలో రెండేసి విత్తనాలు ఉంటాయి. ఈ గింజలు (seeds) లో విష పదార్ధము ఉంటుంది.కరివేప చెట్లు తూర్పు ఆసియా, దక్షీణ ఆసియా, ఆస్ట్రేలియా ఖండాలలోని అడవులలో విపరీతంగా కనిపిస్తాయి. మొత్తం ఉన్న 12 ఉపజాతులలో రెండు మాత్రమే భారతదేశంలో కనిపిస్తున్నాయి. భారత దేశంలో చాలమంది ఈ చెట్టుని పెరట్లో పెంచుకుంటారు. మరొక ఉపజాతి మర్రయూ ఎక్సాటికాని సంస్కృతంలో కామినీ అనిన్నీ వనమల్లికా అనిన్నీ అంటారు. దీనిని తెలుగులో పూలవెలగ అంటారు. ఇంగ్లీషులో Chinese box tree అంటారు. ఈ పేరుని బట్టి కరివేప మొదట్లో చైనాలో పెరిగేదేమోనని ఒక అనుమానం ఉంది. ప్రాచీన తమిళ సాహిత్యంలో కరివేప ప్రస్తావన ఉన్నప్పటికీ కరివేప తొట్టతొలి జన్మస్థానం భారతదేశం కాదని శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం.