భారతీయ రైల్వేలు
భారతీయ రైల్వేలు (ఆంగ్లం: Indian Railways; హిందీ: भारतीय रेल Bhāratīya Rail); సంక్షిప్తంగా భా.రే.) భారత ప్రభుత్వ విభాగము. భారతదేశంలో రైల్వేలు మొదటిసారిగా 1853 లో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. 1947 (స్వతంత్రం వచ్చే)నాటికి దేశంలో మొత్తం42 రైల్వే సంస్థలు నెలకొల్పబడి ఉన్నాయి. 1951లో ఈ సంస్థలన్నింటినీ కలుపుకొని భారత రైల్వే, ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద రైల్వే సంస్థలలో ఒకటిగా ఆవిర్బవించింది. భారత రైల్వే దూర ప్రయాణాలకు మరియు నగరాలలో దగ్గరి ప్రయాణాలకు సబర్బన్ (suburban) అనగా పట్టణపు పొలిమేరలవరకు) అవసరమైన రైళ్ళను నడుపుతోంది.
పారిశ్రామిక విప్లవం
17వ శతాబ్దంలో గనులు ఉన్న ప్రాంతం నుండి బొగ్గును రవాణా చేయడానికి వాగన్ మార్గాలు ప్రారంభించబడ్డాయి, ఇవి బొగ్గు యొక్క మరింత రవాణా కొరకు తరచు కాలువ లేదా నదీ వ్యవస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉండేవి. వాల యొక్క పైభాగానికి వాగన్ లను నెట్టడానికి ఒక స్థావర ఆవిరి యంత్రాన్ని కలిగి, ఇవి గుర్రాలతో లాగబడేవి లేదా గురుత్వాకర్షణపై ఆధారపడినవి. ఆవిరి లోకోమోటివ్ యొక్క మొదటి ఉపయోగాలు వాగన్ లేదా పలక మార్గాలపై చేయబడ్డాయి (పోత ఇనుము పలకలను ఉపయోగించడం వలన అవి తరచూ ఆవిధంగా పిలువబడేవి). 19వ శతాబ్ద ప్రారంభ సంవత్సరాల వరకు అశ్వంతో లాగబడే ప్రభుత్వ రైల్వేలు ప్రారంభం కాలేదు. ఆవిరితో నెట్టబడే ప్రభుత్వ రైల్వేలు 1825లో స్టాక్టన్ అండ్ డార్లింగ్టన్ రైల్వేలో మరియు 1830లో లివర్పూల్ అండ్ మాంచెస్టర్ రైల్వేలో ప్రారంభించబడ్డాయి. పెద్ద నగరాలను మరియు పట్టణాలను కలిపే ప్రధాన రైలు మార్గాల నిర్మాణం 1830లలో ప్రారంభమైంది కానీ మొదటి పారిశ్రామిక విప్లవం అంతమయ్యేనాటికి వేగాన్ని అందుకుంది.