ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1సీ ఉపగ్రహం
ఈ నావిగేషన్ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వరుస క్రమంలో మొదట 2013 జులైలో ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ ఉపగ్రహాన్ని, 2014 ఏప్రిల్ లోఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టారు. ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ ఉపగ్రహాన్ని పిఎస్ఎల్ వి-సీ22 అను ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా, ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాన్నిపిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ24 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టడం జరిగింది.
ప్రయోగ సమయంలో, ఇంధన సమేతంగా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహం బరువు 1425.4కిలోలు. ఈఉపగ్రహం యొక్క సౌష్టవనిర్మాణంలో, పొందికలో, ఉపకరణాల అమరికలో అంతకు ముందు నిర్మించి, కక్ష్యలోకి పంపిన ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ, మరియు ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాలను పోలి ఉంటుంది. ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహం భౌతిక కొలతలు 1.58 మీటర్లు x 1.50 మీటర్లు x 1.50మీటర్లు. ఈ ఉపగ్రహ జీవితకాలం 10 సంవత్సరాలు.
ఉపగ్రహం రెండురకాల ఉపకరణాల సమూదాయాన్నికలిగి ఉంది.అందులో ఒకటి దిక్సూచి (navigation payload) సంబంధించినది. రెండవది రేంజింగ్ (ranging) ఉపకరణాలు కలిగి ఉన్నాయి. నావిగేషన్ కు సంబంధించిన ఉపకరణాలు కలిగిన విభాగం ఓడల/నౌకల, విమాన తదితర యానాలకు సంబంధించిన దిక్సూచి సమాచారాన్ని వినియోగదారులకు పంపిణి చేస్తుంది.నావిగేషన్ కు సంబంధించిన ఉపకరణాలు L5- బ్యాండ్ (1176.45MHZ) మరియు S-బ్యాండ్ (2492.028 MHZ ) లో పనిచేస్తాయి. నావిగేషన్ కు సంబంధించిన ఉపకరణాలలో అత్యంత కచ్చితమైన సమయాన్ని చూపించే రుబీడియం పరమాణు గడియారం అమర్చబడింది.
పీఎస్‌ఎల్‌వీ
పీఎస్‌ఎల్‌వీ పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ నమూనా పొడవు 44.4 మీటర్లు, బరువు 294 టన్నులు. ఇది నాలుగు అంచెల నౌక. మొదటి, మూడో దశలలో ఘన ఇంధనాన్ని 2, 4వ దశల్లో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. దీని మొదటి దశ చుట్టూ ఆరు స్ట్రాప్ ఆన్ మోటార్లు ఉంటాయి. ధ్రువ కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించడానికి దీన్ని రూపొందించారు. భూస్థిర కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాలను, చంద్రుని కక్ష్యలోకి చంద్రయాన్-1, అదే విధంగా మంగళయాన్‌ను కూడా పీఎస్‌ఎల్‌వీ ప్రయోగించింది. ఇప్పటివరకు చేపట్టిన 26 పీఎస్‌ఎల్‌వీ ప్రయోగాల్లో మొదటి మూడు అభివృద్ధి ప్రయోగాలు. మిగతా 23 కార్యాచరణ ప్రయోగాలు. 1993 సెప్టెంబరు 20న చేపట్టిన మొదటి పీఎస్‌ఎల్‌వీ అభివృద్ధి ప్రయోగం మాత్రమే విఫలమైంది. ఆ తర్వాత నిర్వహించిన 25 ప్రయోగాలు వరుసగా విజయవంతమయ్యాయి. ప్రపంచంలోని విజయవంతమైన కొన్ని రాకెట్లలో పీఎస్‌ఎల్‌వీ ఒకటి. అనేక దేశాలు తమ ఉపగ్రహాలను పీఎస్‌ఎల్‌వీ ద్వారా ప్రయోగించడానికి ఆసక్తి కనబరుస్తున్నాయి. త్వరలో ఫ్రాన్సుకు చెందిన స్పాట్-7, ఇతర 4 విదేశీ ఉపగ్రహాలను పీఎస్‌ఎల్‌వీ ద్వారా ఇస్రో ప్రయోగించనుంది. పీఎస్‌ఎల్‌వీ అనుసంధానంతో విదేశీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించడం ద్వారా విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని ఆర్జించడంలో ఇస్రో సఫలమైంది.
ఇస్రో ఇప్పటి వరకూ 28 సార్లు పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (పీఎస్ఎల్‌వీ) ద్వారా అంతరిక్ష ప్రయోగాలను నిర్వహించింది వీటిలో 26 విజయవంతం అయ్యాయి . 2014 దాకా పీఎస్ఎల్‌వీ ద్వారా 71 ఉపగ్రహాలను నిర్ణీత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు. వీటిలో 40 విదేశీ, 40 స్వదేశీ ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. ప్రతిష్ఠాత్మకమైన చంద్రయాన్-1 ఉపగ్రహాన్ని కూడా పీఎస్ఎల్‌వీ ద్వారానే ప్రయోగించారు.