రామాయణము
రామాయణ మహాకావ్యము ఆరు కాండములు (భాగములు) గా విభజింప బడింది. మొత్తము 24వేల శ్లోకములు (శతకోటి అక్షరములని కూడా చెబుతారు). కాండము అనగా చెరకుగడ కణుపు అని అర్ధము. రామాయణ కథనము చెరకు వలె మధురమైనది గనుక ఈ పేరు సమంజసమని పండితులు వివరిస్తారు. ఒక్కొక్క కాండములోను ఉప భాగములు "సర్గ"లు."ఇక్కడ ఒక్కొక్క కాండము కథ మాత్రము సంక్షిప్తముగా ఇవ్వబడినది. ఆయా కాండములకు సంబంధించిన ప్రత్యేక వ్యాసాలలో మరింత విస్తారంగా చెప్పబడింది."
అయోధ్యా నగరం రాజధానిగా, కోసలదేశాన్ని ఇక్ష్వాకువంశపు రాజైన దశరథుడు పాలిస్తున్నాడు.కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి ఆయన భార్యలు. పిల్లలు లేని కారణంగా దశరధుడు పుత్రకామేష్ఠి యాగం చేశాడు. తరువాత ఆ రాజుకు నలుగురు బిడ్డలు జన్మించారు. వారికి రాముడు, భరతుడు, లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు అని నామకరణం చేశారు.
అధ్యాత్మ రామాయణం
అధ్యాత్మ రామాయణం ఏడు కాండాలుగా పేర్చబడినది:
1. Bal Kand - This chapter begins with the description of Brahmaswarup, the cosmic and celestial appearance of Lord Rama as an avatar of Vishnu, who descended to earth as a human being to remove rakshasas(demons) such as Ravana. It includes Rama’s childhood and the story of Ahilya's deliverance by Rama. 
2. Ayodhya Kand - Life in Ayodhya, including Rama's exile, the death of his father Dasarath, etc. 
3. Aranya Kand - The forest (Aranya) chapter, which includes the kidnapping of Sita by Ravana. 
4. Kishkindha Kand - the episode of Kishkindha. This chapter describes the killing of Bali, and the initiation of the active search for Sita. 
5. Sundar Kand - details Hanuman's arrival and activities in Lanka. 
6. Lanka Kand - corresponding to the Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana. It contains details of the battles between Rama's armies and Ravana, the killing of Ravana, and the coronation of Rama upon his return to Ayodhya from Lanka. 
7. Uttar Kand - Epilogue. It includes the banishment of Sita, the birth of Lava and Kusha - the sons of Rama and Sita - and Rama’s departure from the earth to Vaikuntha, the abode of Lord Vishnu. The fifth adhyaya (sub-chapter) of the Uttar Kanda describes a conversation between Lord Rama and his brother Lakshmana, often referred to as the Rama Gita (the song of Rama). It is essentially an Advaitic philosophical work.