భారతీయ రైలు రవాణా వ్యవస్థ
భారత దేశంలో రైల్వే వ్యవస్థ కొరకు 1832లో ప్రణాళిక రూపొందించినా, తరువాతి దశాబ్ద కా‍లం‍ వరకూ ఆ దిశలో ఒక్క అడుగూ పడలేదు. 1844 లో, అప్పటి గవర్నరు జనరలు, లార్డు హార్డింజ్ రైల్వే వ్య్వస్థ నెలకొల్పేందుకు ప్రైవేటు సంస్థలకు అనుమతి ఇచ్చాడు. రెండు కూత రైల్వే కంపెనీలను స్థాపించి, వాటికి సహాయపడవలసిందిగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని అదేశించారు. ఇంగ్లండు లోని పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కారణంగా తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాలలో రైల్వే వ్యవస్థ త్వరిత గతిన ఏర్పడింది. 1851 ఏప్రిల్ 16 న మొదటి రైలు పనిచెయ్యడం మొదలుబెట్టింది. రూర్కీలో కట్టుబడి సామాగ్రిని మోసేందుకు దాన్ని వాడారు. కొన్నేళ్ళ తరువాత, 1853 ఏప్రిల్ 16 న బాంబే లోని బోరి నందర్, ఠాణాల మధ్య -34 కి.మీ.దూరం - మొట్టమొదటి ప్రయాణీకుల రైలును నడిపారు.
మాల్వా ఎక్స్‌ప్రెస్
నిజానికి ఈ రైలును ప్రవేశపెట్టిన సమయంలో ఇండోర్ మరియు న్యూఢిల్లీ మధ్య నడిచేది. ఆ తర్వాత కాలంలో దీనిని జమ్ముతావి వరకు పొడగించారు. భారత విదేశాంగ విధానంలో భాగంగా భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్ దేశాన్ని చేరుకున్న మొదటి భారతీయ రైలుగా ఇది గుర్తింపు పొందింది. కొంతకాలం ఇండోర్ – లాహోర్ స్పెషల్ పేరుతో పాకిస్థాన్ లోని లాహోర్ వరకు ఈ రైలును నడిపించారు. కానీ దీనిపై పలు వివాదాలు రావడంతో 55 రోజుల తర్వాత 1985, అక్టోబరు 22 ఈ రైలును ఉపసంహరించారు. ఇండోర్ - లాహోర్ మధ్య నడిచిన కాలంలో వారానికి ఓ సారి ఈ రైలు వెళ్లేది. ఇరు మార్గాల్లోనూ ప్రతి శుక్రవారం రైలు బయలుదేరేది. ఐ.ఎస్.ఓ ధ్రువీకరణ పత్రం పొందిన భారతీయ, మధ్యప్రదేశ్ రైళ్లలో ఇది ఐదో రైలు కావడం విశేషం. దీని తర్వాత భోపాల్ ఎక్స్ ప్రెస్, రేవాంచల్ ఎక్స్ ప్రెస్ మరియు అహిల్యానగరి ఎక్స్ ప్రెస్ కూడా ఈ జాబితాలో చేరాయి.