త్రిపురనేని గోపీచంద్
త్రిపురనేని గోపీచంద్ (సెప్టెంబర్ 8, 1910 - నవంబర్ 2, 1962) సంపూర్ణ మానవతావాది, తెలుగు రచయిత, హేతువాది, సాహితీవేత్త, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు.
గోపీచంద్ 1910, సెప్టెంబర్ 8 న కృష్ణా జిల్లా అంగలూరు గ్రామములో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి ప్రముఖ సంఘ సంస్కర్త త్రిపురనేని రామస్వామి. గోపీచంద్ తన జీవితంలో చాలా సంఘర్షణను అనుభవించాడు. అనేక వాదాలతో వివాదపడుతూ, తత్త్వాలతో దాగుడుమూతలాడుతూ, సంతృప్తిలోనూ అసంతృప్తిలోనూ ఆనందాన్నే అనుభవిస్తూ జీవయాత్ర కొనసాగించాడు. తన తండ్రినుంచి గోపీచంద్ పొందిన గొప్ప ఆయుధం, ఆస్తి, శక్తి ఎందుకు? అన్న ప్రశ్న. అది అతన్ని నిరంతరం పరిణామానికి గురిచేసిన శక్తి. అతనిలోని అరుదైన, అపురూపమైన, నిత్యనూతనమైన అన్వేషణాశీలతకి ఆధారం. ఎందుకు? అన్న ప్రశ్నే అతన్ని ఒక జిజ్ఞాసువుగా, తత్వవేత్తగా నిలబెట్టింది. ఈ క్రమంలో అతనిలో చెలరేగిన సంఘర్షణ అతని నవలలన్నింటిలోనూ ప్రతిఫలించింది.
సత్యనారాయణ గోయెంకా
ఎస్. ఎన్. గోయెంకా (S. N. Goenka) గా సుపరిచితులైన సత్యనారాయణ గోయెంకా (1924-2013) సుప్రసిద్ధ అంతర్జాతీయ విపశ్యనా ధ్యాన గురువు. భారతీయ సంతతికి చెందిన ఎస్. ఎన్. గోయెంకా బర్మా (మైయిన్మార్) లో ఒక ధనిక భారతీయ కుటుంబంలో జన్మించారు. 1969 లో భారతదేశంలో స్థిరపడి విపశ్యనా ధ్యానాన్ని బోధించడం ప్రారంభించారు. అనతికాలంలోనే ప్రభావశీలుడైన విపశ్యనా ధ్యాన గురువై తూర్పు మరియు పాశ్చాత్య దేశాలలోని అన్ని జాతి మత భేదాలకతీతంగా వేలాదిమంది ప్రజలకు విపశ్యనాను బోధించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ధ్యాన కేంద్రాలను స్థాపించారు. విమోచనకు బుద్ధుని మార్గం జాతి మత వర్గాలకు అతీతమైనదని, సార్వత్రికమైనదని మరియు శాస్త్రీయమైనదని ఆయన చేసిన బోధనలు ప్రముఖమైంది. ఆగష్టు 2000 లో న్యూయార్క్ నగరంలో ఐక్యరాజ్య సమితిలో నిర్వహించిన ‘మతపరమైన మరియు ఆధ్యాత్మిక నాయకుల మిలీనియం ప్రపంచ శాంతి సదస్సు’కు (Millennium World Peace Summit of Religious and Spiritual Leaders) గోయెంకా ఉపన్యాసకునిగా ఆహ్వానించబడ్డారు. ఆయన ఆద్వర్యంలో నవంబర్ 2008 లో, ప్రపంచ విపస్సనా పగోడా (Global Vipassana Pagoda) ముంబై శివార్లలో నిర్మించబడింది. 2012 లో ఆయన భారత ప్రభుత్వంచే పద్మభూషణ్ పురస్కారం పొందారు.