శతపథ బ్రాహ్మణం
శతపథ బ్రాహ్మణం (शतपथ ब्राह्मण śatapatha brāhmaṇa, "వంద మార్గాల బ్రాహ్మణం", సంక్షిప్తంగా శ.బ్రా.) వేద కర్మలను వివరిస్తూ, శుక్ల యజుర్వేదం సంబంధం ఉన్న గద్య గ్రంథాలలో ఇది ఒకటి. శుక్ల యజుర్వేదం నకు సంబంధించి ఉన్న ఒకే ఒక బ్రాహ్మణం శతపథ బ్రాహ్మణం ఇది 100 అధ్యాయాలు ఉన్న గ్రథం కాబట్టి దీనికి ఈ పేరు సార్థకమైంది. దీని మూలరూపం రెండు విభాగాలు ఉంది. మాధ్యందిన శాఖకు చెందిన మాధ్యందిన శతపథ బ్రాహ్మణం (శ.బ్రా.మా.) మరియు కాణ్వ శాఖకుచెందిన కాణ్వ శతపథ బ్రాహ్మణం (శ.బ్రా.కా.). ఈ రెంటి శాఖలలో చిన్న చిన్న తేడాలుంటాయి తప్ప పెద్దగా భేదము లేదు. సాయణుడు మాధ్యందిన శతపథ బ్రాహ్మణమునకు సమగ్రంగా భాష్యం చేయడము వలన ఇది వైదిక లోకానికి అందుబాటులోకి బాగా వచ్చింది.
ఈ శతపథ బ్రాహ్మణం పూర్వనామముతో (మాధ్యందిన) 7.624 ఖండికలు (భాగాలు), 100 అధ్యాయాలు మరియు 14 కాండలు (పుస్తకాలు) కలిగి ఉంది. ప్రతికాండ కొన్ని ప్రపాఠకాలుగా విభజింప బడింది. ఈ బ్రాహ్మణంలో 68 ప్రపాఠకాలు ఉన్నాయి. ప్రపాఠముకాలు తిరిగి అధ్యాయాలుగా విభజింప బడ్డాయి. 100 అధ్యాయాలు మరల 438 బ్రాహ్మణాలుగా వేరుచేయ బడ్డాయి. ప్రతి బ్రాహ్మణం లోనూ కొన్ని కండికలు ఉంటాయి.
గౌడ సరస్వత బ్రాహ్మణులు
సరస్వత బ్రాహ్మణులు పేర్లకు షిలేహరాస్ మరియు కాదంబ రాగి ప్లేట్ శాసనాలు ఉన్నాయి. గోవాలోని శాసనాలు కొంకణ్ ప్రాంతంలో ఉన్న బ్రాహ్మణ కుటుంబాల రాకకు సాక్ష్యంగా ఉన్నాయి. సహ్యాద్రిఖండము మరియు మంగళ మహాత్మ్యం ద్వారా సరస్వత బ్రాహ్మణులు వలసలకు, గోవాలోని ఎనిమిది గ్రామాలలో స్థిరపడిన అరవై ఆరు కుటుంబాలు ఉన్నాయి అని తెలియ జేస్తున్నది. సరస్వత బ్రాహ్మణులలో ఉన్నటువంటి బర్దేస్కరులు, పెద్నేకరులు మరియు సస్తికరులు అనే ఉపశాఖలలోని వారికి ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి. కొంకణ మహాత్మ్య, 17 వ శతాబ్దం నుండి, సరస్వత బ్రాహ్మణులు యొక్క అంతర్గత ప్రత్యర్ధి విభేదాలకు వ్యవహరించుతూ ఉండేది మరియు తదుపరి కాలంలో ఈ వర్గాల మధ్య సత్ససంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. కలహణుదు యొక్క రాజతరంగిణి (క్రీ.శ 12 వ శతాబ్దం) లో, వింద్యకు ఉత్తరాన ఉన్న ఐదు పంచ గౌడ బ్రాహ్మణుల శాఖలలో ఒకటిగా సరస్వతులు ప్రస్తావించబడ్డారు. గౌడ సరస్వత బ్రాహ్మణులు యొక్క పూర్వీకులు ఉత్తర గోడ్ డివిజన్‌లో సరస్వత బ్రాహ్మణులకు; దక్షిణ ప్రాంతాలయిన మహారాష్ట్రలోని మహారాష్ట్ర  బ్రాహ్మణులు మరియు కర్ణాటకలోని కర్ణాటక బ్రాహ్మణులకు వారు భిన్నంగా ఉన్నట్లుగా గుర్తించారు. మాలిక్ కఫూర్ దండయాత్ర తరువాత గోవాను వదిలి, పోర్చుగీసుల మతపరమైన హింసల సమయంలో కూడా సరస్వత బ్రాహ్మణులు పొరుగు ప్రాంతాలయిన ఉత్తర కన్నడ, దక్షిణ కన్నడ మరియు ఉత్తర కొంకణ్‌లకు వలస వచ్చారు. సరస్వత బ్రాహ్మణులు ముఖ్యంగా గ్రామం కులకర్ణిలు, ఆర్థికవేత్తలు, పన్ను రైతులు, అంతర ఆసియా వర్తకంలో వ్యాపారులు మరియు దౌత్యవేత్తలు. మదలగు వారిగా ఉన్నారు. గోవా, కొంకణ్ మరియు ఇతర ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ ఆదాయం యొక్క అనేక వనరులు, వస్తువులపై పన్నులు మరియు కస్టమ్స్ విధులు వంటివి కూడా వారి ఆధ్వర్యములలో ఉండేవి.