మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము
ఆంధ్ర, తెలంగాణ ప్రాంతాలు కలిసి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పాటు కావడంలో కీలకమైనది పెద్దమనుషుల ఒప్పందం. 1956, ఫిబ్రవరి 20 న కుదిరిన ఈ ఒప్పందంలో తెలంగాణ అభివృద్ధికి, తెలంగాణ సమానత్వ పరిరక్షణకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఆంధ్ర, హైదరాబాదు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, ప్రముఖ మంత్రులు, రెండు ప్రాంతాల కాంగ్రెసు పార్టీ అధ్యక్షులు ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసారు. ఈ ఒప్పందాన్ననుసరించి 1956, నవంబర్ 1 న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన నీలం సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.
పడాల రామారెడ్డి
రామారెడ్డి స్వస్థలం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా తణుకు దగ్గరున్న పిట్టల వేమవరం గ్రామం. ఈయన 1929 మార్చి 25న పుట్టారు. పుట్టిన ఎనిమిదేళ్ల లోపే అమ్మా, నాన్నల్ని పోగొట్టుకున్నారు. ఐదుగురు అన్నదమ్ములు. కాకినాడ పిఠాపురం మహారాజా వారి అనాథ శరణాలయంలో చేరి చదువుకున్నారు. కాకినాడలోనే పైడా రామకృష్ణయ్య జమిందారు సత్రంలో ఉండి ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి., ఇంటర్మీడియట్లు ప్యాసయ్యారు. చెన్నపట్నం లా కాలేజీలో చేరారు. ప్రత్యేక ఆంధ్రరాష్ట్రం కోసంపొట్టి శ్రీరాములు కంటే ముందు విశాఖపట్నం రైల్వేలో పనిచేసే అమృతరావు అనే డ్రైవర్ తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి, మద్రాసు సచివాలయం ముందు ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం నిరాహారదీక్ష చేస్తుండేవాడట. కూర్చుని కూర్చుని శ్రీరాములుగారి కాళ్ల వాసిపోతే రామారెడ్డి నూనెతో తరచూ ఆయన కాళ్లను మర్దనా చేసేవాడట. ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక గుంటూరు హైకోర్టులో ఎల్‌.డి.సి. ఉద్యోగం దొరికింది. యుడిసిగా, ట్రాన్స్‌లేటర్‌గా పదోన్నతి లభించింది. 1956 నవంబరు 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడి హైకోర్టు హైదరాబాదుకు తరలి వచ్చినప్పుడు లైబ్రేరియన్‌గా ప్రమోషన్ వచ్చింది.