ఆకాశం
ఆరుబయటనుండి పైకి చూస్తే మనకు కనిపించే నీలిరంగు ఆవరణమే ఆకాశం. ఆకాశానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము ఆకసము. భూమి ఉపరితలంపై ఉండే మేఘాలు, నీటియావిరితో కూడిన వాయు ఆవరణాలపై పడిన సూర్యకాంతి పరావర్తనం చెందడం వలన ఆకాశం మనకు నీలిరంగులో కనబడుతుంది. కాని నిజానికి ఆకాశం ఏ రంగునూ కలిగి ఉండదు. అందుకే మనకు రాత్రి సమయంలో ఆకాశం సూర్యకాంతి లేకపోవడం వలన చీకటిగా కనిపిస్తుంది. ఆ చీకటిలో అనంత దూరాలలో ఉన్న నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చిన్న చిన్న చుక్కలుగా కనిపిస్తాయి.
ఈ రకం రంగు ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం అర్ధం కావాలంటే కాంతి ‘చెదరటం,’ అనే భావం అర్ధం కావాలి. గాలిలో అనేకమైన అణువులు (‘మోలిక్యూల్స్’), రేణువులు (‘పార్టికిల్స్') ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని, నత్రజని అణువులు గాలిలో విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాగే దుమ్ము రేణువులు, నీటి ఆవిరి అణువులు కూడ ఉంటాయి. కాంతి కిరణాలు సూర్యుడి దగ్గరనుండి మనకి చేరుకునేలోగా ఈ గాలిలో ప్రయాణం చేస్తాయి కదా. సూర్య కిరణాలు ఈ రేణువులని ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ కాంతి చెల్లా చెదరవుతుంది. సూర్యుడి వెలుగు మన కంటికి తెల్లగా కనబడ్డప్పటికీ, అందులో ఎన్నో రంగులు ఉంటాయని ఇంద్ర ధనుస్సు చూసిన వారందరికీ పరిచయమైన విషయమే. తమాషా ఏమిటంటే ఒకొక్క రంగు ఒకొక్క విధంగా చెదురుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంద్రధనుస్సులో తరంగ దైర్ఘ్యం (wavelength) తక్కువ ఉన్న ఊదా (‘వయలెట్’) రంగు ఎక్కువ చెదురుతుంది, తరంగ దైర్ఘ్యం ఎక్కువ ఉన్న ఎరుపు (‘రెడ్’) తక్కువ చెదురుతుంది. ( అది ప్రకృతి లక్షణం.)
వర్ణాంధత్వం
ఇవి తరచూ "నీలిరంగు, ఆకుపచ్చ మరియు ఎరుపు రంగు" గ్రాహకాలుగా సూచించబడినప్పటికీ, ఇది పూర్తిగా సరికాదు. ప్రత్యేకించి, "ఎరుపురంగు" గ్రాహకం నిజానికి పసుపు రంగు ప్రాంతంలో దాని గరిష్ఠ సూక్ష్మగ్రాహ్యతను కలిగి ఉంటుంది. సాధారణ వర్ణ దృష్టి యొక్క సూక్ష్మగ్రాహ్యత వాస్తవంగా మూడు వ్యవస్థల యొక్క శోషణ వర్ణపటం మధ్య ఉండే అతివ్యాప్తతపై ఆధారపడి ఉంటుంది. విభిన్న రకాల శంకువులు విభిన్న స్థాయిలకు ప్రేరేపించబడినప్పుడు భిన్నమైన రంగులు గుర్తించబడుతాయి. ఉదాహరణకు, ఎరుపు రంగు కాంతి మిగిలిన ఇతర వాటి కంటే సుదీర్ఘ తరంగదైర్ఘ్యాల శంకువులను ప్రేరేపిస్తుంది. తరంగదైర్ఘ్యం తగ్గడం వల్ల మిగిలిన ఇతర రెండు శంకువు వ్యవస్థలు ఎక్కువగా ప్రేరేపించబడుతాయి. తద్వారా రంగులో క్రమానుగత మార్పు సంభవిస్తుంది.