దశరథుడు
దశరథుడు రామాయణం లోని ఒక పాత్ర పేరు. శ్రీరాముని తండ్రి. ఈయన అయోధ్య సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఇతడు చాల మంచి రాజు రఘు వంశమునకు చెందిన వాడు. ఈయనకు ముగ్గురు భార్యలు. కౌసల్య, సుమిత్ర, మరియు కైకేయి. దశరథునికి చాలాకాలం సంతానం కలుగలేదు. ఆయన ఋష్యశృంగుడును ౠత్విక్కుగా వరించి పుత్రకామేష్టి నిర్వహించి నలుగురు కుమారులను పొందాడు. అందులో పెద్దవాడైన రామచంద్రుడు విష్ణుమూర్తి అవతారమని పురాణాలు వివరిస్తునాయి. వీరికి పుట్టిన నలుగురు పుత్రులు, రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శతృఘ్నుడు. కౌసల్య కుమారుడు రాముడు, సుమిత్ర కుమారులు లక్ష్మణ శతృజ్ఞులు, కైకేయి కుమారుడు భరతుడు.
దశరథునికి రాణులు ముగ్గురు. పెద్ద భార్య కౌసల్య, రెండవ భార్య సుమిత్ర, మూడవ భార్య కైకేయి. కౌశల్య కుమారుడు రామచంద్రుడు. సుమిత్ర కుమారుడు లక్ష్మణుడు, శత్రుఙడు కైకేయి కుమారుడు భరతుడు. నలుగురూ అల్లారు ముద్దుగా పెంచబడ్డారు.
దశరథుని రాజ్యసభలోకి ఒక రోజు విశ్వామిత్రుడు ప్రవేశించి రామచంద్రుని తన యజ్ఞరక్షకునిగా పంపమని కోరాడు. దశరథుడు ముందుగా విశ్వామిత్రుని కోరిక తీర్చగలనని మాటిచ్చి తరువాత పుత్రుని పంపలేక మాట వెనక్కి తీసుకుంటాడు. అయినప్పటికీ వశిష్ఠాదులు హితవు చెప్పిన తరువాత రామచంద్రుని విశ్వామిత్రునితో పంపడానికి సమ్మతిస్తాడు. రామచంద్రుని అనుసరించి లక్ష్మణుడూ విశ్వామిత్రునితో వెళతాడు. విశ్వామిత్రుని రామ లక్ష్మణులను ప్రేమగా చూసుకుని వారికి గురువుగా ఉండి రామచంద్రునికి అనేక అస్త్రాలను ప్రసాదించి అతడిని సాటిలేని మేటి వీరునిగా తీర్చిదిద్దుతాడు. యాగరక్షణ తరువాత మిథిలా నగరానికి తీసుకు వెళ్ళి శివధనుర్భంగం చేయిస్తాడు.
శ్రీరామచంద్రుడు
ఈ సినిమా 1989, మార్చి 10న విడుదలయ్యింది. కృష్ణంరాజు ద్విపాత్రాభినయం చేసిన ఈ కుటుంబకథా చిత్రాన్ని కె.జె.సారథి నిర్మించాడు.
శ్రీరామచంద్రుడు, లక్ష్మి భార్యాభర్తలు. వీరు కృష్ణకు అన్నావదినలైనా తల్లిదండ్రులతో సమానం. శ్రీరామచంద్రుడు జిల్లా జడ్జిగా పని చేస్తుంటాడు. బంగారయ్య అనే వ్యాపారి కల్తీ చేసిన నేరానికి వ్యాపార లైసెన్స్ రద్దు చేసి జరిమానా విధిస్తూ తీర్పు నిస్తాడు జడ్జి. తీర్పు వెలువడడానికి ముందు బంగారయ్యను రక్షించమని శ్రీరామచంద్రుడి వద్దకు రాయబారానికి వెళ్ళి అవమానానికి గురౌతాడు ఫణీంద్రరావు. దీనితో ఫణీంద్రరావు శ్రీరామచంద్రుడిపై కక్షగడతాడు. ప్రతి పంటకూ ఏదో ఒక కారణం చూపిస్తూ కౌలు చెల్లించని కారణంగా కృష్ణ వ్యవసాయం చేయించడానికి స్వగ్రామం వెడతాడు. అక్కడ బంగారయ్య కూతురు శాంతిని ప్రేమిస్తాడు. అన్న వదినలు వారి వివాహం చేస్తారు. కలిసిమెలసి ఉన్న అన్నదమ్ముల కాపురాలలో చిచ్చుపెట్టి విడదీయాలని శాంతి తల్లిదండ్రులు చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించవు. అవమానానికి గురైన ఫణీంద్రరావు, శిస్తు పోయిందన్న బాధలో ఉన్న గ్రామకరణం ఆడించిన నాటకంలో బంగారయ్య ఒక పావుగా మారతాడు. శ్రీరామచంద్రుడు, కృష్ణ కుటుంబాలు విడిపోతాయి. కృష్ణ కుమారుడిని బంధిస్తాడు ఫణీంద్రరావు. రక్షించబోయిన కృష్ణ, లక్ష్మి మరణిస్తారు. జీవిత భాగస్వాములను కోల్ఫోయిన శ్రీరామచంద్రుడు, శాంతి తమ వారసుడితోపాటు ప్రతీకారాన్ని కూడా పెంచి పెద్దచెస్తారు. వారసుడు పట్నంలో చదువుకుని వచ్చాక అహింస ద్వారానే అన్యాయాల్ని అంతమొందిస్తాడు శ్రీరామచంద్రుడు.