భారత జాతీయగీతం
జనగణమన భారత జాతీయగీతం. నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ రాసిన బెంగాలీ గీతం లోని మొదటి భాగం ఇది. 1911లో మొదటి సారిగా పాడిన ఈ గీతాన్ని 1950 జనవరి 24 న జాతీయగీతంగా రాజ్యాంగ సభ స్వీకరించింది. ఈ గీతానికి సంగీత బాణీ కూడా ఠాగూర్ సృష్టించాడు. బాణీ కనుగుణంగా ఈ గీతాలాపన చేసేందుకు 52 సెకండ్లు పడుతుంది . అప్పుడప్పుడు మొదటి, చివరి పాదాలను మాత్రమే పాడే పద్ధతి కూడా ఉంది. దీనికి 20 సెకండ్లు పడుతుంది.
మహాప్రస్థానం
మొదటి గేయం మహాప్రస్థానం. అదొక కవాతు పాట లాంటిది. "పదండి ముందుకు పదండి త్రోసుకు" అంటూ ప్రబోధించే ఈ గేయం "హరోం! హరోం హర! హరోం! హరోం హర!హర! హర! హర!" అంటూ యుద్ధనినాదం చేసుకుంటూ కదలమన్నాడు. "ఐ" గేయంలో తాను "స్మరిస్తే పద్యం, అరిస్తే వాద్యం" అని చెప్పుకున్నారు, "నా మహోద్రేకాలు భవభూతి శ్లోకాలు, పరమేష్ఠి జూకాలు" అంటూ తన గురించి వ్రాసుకున్నారు. దీనిని విమర్శకులు నిర్ద్వంద్వంగా, నిరాఘాటంగా చేసుకున్న ఆత్మస్తుతిగా పేర్కొన్నారు. మూడో కవిత "జయభేరి". "నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధనొక్కటి ఆహుతిస్తాను" అంటూ సాగే ఈ గేయంలో తన వల్ల అయ్యేది తాను చేయగలగడం మొదలుకొని తుదకు ఆ తానే "భువన భవనపు బావుటానై పైకి లేస్తానని", "నా కుహూరుతశీకరాలే, లోకమంతా జల్లులాడే, ఆ ముహూర్తా లాగమిస్తాయి" అన్నారు.