కార్బొనైల్ క్లోరైడ్
కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ ఫాస్‌జెన్ రంగులేని వాయువు.ఉపిరి ఉక్కిరిబిక్కిరి చెయ్యు వాసన కల్గి ఉండును.ఈ సమ్మెళన పదార్థం యొక్క అణుభారం 98.92 గ్రాములు/మోల్. 15 °C కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ వాయువు సాంద్రత 4.248 గ్రాములు/లీటరు.0 °C వద్ద, ద్రవ కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ యొక్క సాంద్రత 1.432 గ్రాములు/సెం.మీ.కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం −118 °C (−180 °F; 155K).ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 8.3 °C (46.9 °F; 281.4K) .కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ నీటితో చర్య వలన వియోగం చెందును. బెంజీన్, టోలిన్, మరియు అసిటిక్ ఆసిడ్‌లలో కరుగుతుంది.
కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ ఒక్క అణుసౌష్టవం VSEPR సిద్ధాంతంలో సూచింపబడ్డ ఏక సమక్షేత్రము/ ఏకతలీయముగా ఉంది.కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ అణువులోని C=O బంధదూరం1.18 Å.మరియు అణువు లోని C—Cl బంధ దూరం1.74 Å.అలాగే కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ అణువులోని Cl—C—Cl ల బంధాల మధ్య కోణం111.8°. కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ వాయువు కార్బోనిక్ ఆమ్లం నుండి ఏర్పడిన అతి సామాన్య, చిన్న ఆమ్ల క్లోరైడులలో, కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జెన్ వాయువు ఒకటి.
పారిశ్రామికంగా కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జీన్ ను శుద్ధమైన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ మరియు క్లోరిన్ వాయువుల నుండి ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. ఈ ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో సక్రియ కర్బనాన్ని (activated carbon) ఉత్ప్రేరకంగా ఉపయోగిస్తారు. రియాక్టరులో (రసాయనికచర్య జరుపు పరికరం/పాత్ర) సఛిద్ర/ సూక్ష్మరంధ్రాలుగల, గుట్టగా ఉన్నసక్రియకర్బనం/బొగ్గు మీదుగా శుద్ధమైన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ మరియు క్లోరిన్ వాయువులను పంపడం వలన కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జీన్ ఉత్పత్తి అగును.
ఈ కార్బొనైల్ క్లోరైడ్/ఫాస్‌జీన్ ఉత్పత్తి ప్రక్రియ ఉష్ణమోచక (తాపక్షేపకవేడిని వెలిపెట్టే) చర్య, అందువలన ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించుటకై రియాక్టరు (reactor) ను తగిన విధంగా చల్లపరచవలెను. ఈ ప్రక్రియను 50-150 °C ఉష్ణోగ్రత మధ్య జరపాలి.ప్రక్రియ/చర్యా సమయంలో ఉష్ణోగ్రత200°C దాటిన ఉత్పత్తి అయ్యిన కార్బొనైల్ డై క్లోరైడ్/ ఫాస్‌జీన్ తిరిగి కార్బన్ మొనాక్సైడ్, క్లోరిన్ గా పూర్వ స్థితిపొందును.1989 సంవత్సరంలో కార్బొనైల్ క్లోరైడ్ఉత్పత్తి 2.74 మిలియను టన్నులని అంచనావేసారు.
కాంక్రీటు
కార్బన్ డైయాక్సైడ్ (బొగ్గుపులుసు వాయువు) (CO) ఉద్గారానికి కారణమవుతున్న రెండు ప్రధాన పరిశ్రమల్లో సిమెంట్ పరిశ్రమ ఒకటి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ వాయు ఉద్గారాల్లో ఇది 5 శాతం వాటా కలిగివుంది. ఒక టన్ను కాంక్రీటులో ఉండే ఎంబాడీడ్ కార్బన్ డైయాక్సైడ్ (ECO) శాతం మిశ్రమ నమూనానుబట్టి మారుతుంది, దీని యొక్క పరిధి 75–176 kg CO/tonne ఉంటుంది.
టన్నుల్లో చూస్తే కార్బన్ డైయాక్సైడ్ పరిధి 0.075 - 0.176 tonne CO/tonneగా ఉంటుంది, సిమెంట్ ఉత్పత్తి చేసినప్పుడు కాల్షియం కార్పొనేట్‌ను వేడిచేసినప్పుడు లైమ్ మరియు కార్బన్ డైయాక్సైడ్ ఏర్పడతాయి, ఈ ప్రక్రియలో ప్రత్యక్షంగా కార్బన్ డైయాక్సైడ్ రూపంలో హరితగృహ వాయువులు విడుదలవతాయి, ఇంధనం కోసం సిమెంట్ పరిశ్రమలు శిలాజ ఇంధనాలుపై ఆధారపడటం పరోక్షంగా కార్బన్ డైయాక్సైడ్ ఉద్గారాలకు కారణమవుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవ-జన్య CO ఉద్గారాల్లో సిమెంట్ పరిశ్రమ 5% వాటా కలిగివుంది, దీనిలో 50 % సిమెంట్ ఉత్పత్తికి అవసరమయ్యే రసాయన ప్రక్రియల ద్వారా మరియు 40 % శిలాజ ఇంధనాన్ని మండించడం ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది.