కొండపల్లి
ముసునూరి కమ్మరాజుల కాలంలో ఈ కోట నిర్మితమైనది. ఢిల్లీ సుల్తానులను పారద్రోలి ఈ దేశాన్ని పరాయిపాలన నుంచి విముక్తి చేసిన తెలుఁగు వీరుడు ముసునూరి ప్రోలయ రాజ్యాన్ని సుభక్షింగా మరియు శత్రు దుర్బేధ్యంగా మలచే ప్రయత్నంలో ఈ త్రిలింగ దేశంలో అనేక కోటల నిర్మాణాలు చేపట్టాడు. అందులో భాగంగా కొండపల్లి కోట నిర్మాణానికి పూనుకున్నాడు. ఈ కోట నిర్మాణం ప్రోలయ వారసుడైన కాపయ కాలంలో పూర్తి అయింది. కాపయ ఈ కోట నిర్మాణం దిగ్విజయంగా పూర్తి చేసి గుంటూరు జిల్లా కొల్లూరులో శాసనం వేయించాడు. అడపా, దాసరి, అట్లూరి అనే గృహనామాలు కలిగిన కమ్మరాజులు సుమారు 100 ఏళ్లు ఈ కోటని గజపతుల సామంతులుగా పాలించారు. ముసునూరి కమ్మ రాజులని కొండపల్లి కమ్మరాజులు అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిలో మూడంతస్తుల రాతి బురుజు ఉంది. ఇక్కడ విరూపాక్ష దేవాలయం ఉంది.
కొణిదెన
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ చెరుకూరి ఆంజనేయులు, సర్పంచిగా, 270 ఓట్ల మెజారిటీతో, ఎన్నికైనారు. [2]
గ్రామములోని ఈ ఆలయాన్ని క్రీ.శ. రెండవ శతాబ్దంలో చోళరాజుల కాలంలో నిర్మించి, ఆ గ్రామం నుండియే పరిపాలన సాగించినారౌ అనటానికి నేటికీ ఆ గ్రామములో పలు ఆనవాళ్ళు కనిపించుచున్నవి. ఆలయానికి ముందు భాగములో ఒక రాతి కట్టడాన్ని మందిరం లాగా నిర్మించినారు. ఈ ఆలయానికి నలువైపులా ఒక ఆమడ దూరంలో నూటొక్క బావులూ కోటి శివలింగాలూ ఉండేవని ప్రతీతి. పూర్వం నుండీ ఈ గ్రామం అత్యధికంగా బావులున్న గ్రామంగా ప్రత్యేకతను చాటుకున్నది. ప్రస్తుతం గ్రామస్థులు పలు బావులలోని నీటినే త తమ అవసరాలకు వినియోగించుకొనుచున్నారు. ఇప్పుడు గూడా పొలాలలో వ్యవసాయ పనులు చేసుకునే సమయంలో, ట్రాక్టర్ గొర్రూ, నాగళ్ళూ తగిలి శివలింగాలు బయటపడ్డ దాఖలాలు లేకపోలేదు. అలా బటపడిన శివలింగాలను రైతులు, పొలాల గట్లపైననే గుట్టలు గుట్టలుగా పోయుచున్నారు. [6]
జిల్లాలోని పురాతన ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. క్రీ.శ.రెండవ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ ఆలయం, చోళరాజులు నిర్మించినారని చారిత్రిక కథనం. ఈ ఆలయం గ్రామములోని జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలకు సమీపంలో ఒక చిన్నకొండపై ఉన్నది. ఈ ఆలయం ముందు భాగాన ఉన్న 30 అడుగుల ఎత్తయిన రాతి ధ్వజస్థంభంపై అడుగున్నర ఎత్తయిన రాతి గరుత్మంతుని విగ్రహం ఉన్నది. [7]