Akwilina Akwilini
Kulingana na mashuhudia, wanasema kuwa maafisa wa polisi walitumia vitoa machozi na risasi katika harakati za kuwatawanya mamia ya wafuasi wa chama cha Chadema waliokuwa wakiandamana hadi afisi za tume ya uchaguzi. Katika mbilinge hilo, baadhi ya wanachama wa CDM walikamatwa. Baada ya taarifa kuenea, shirika la habari la BBC walienda kuzungumza na mkuu wa chuo cha NIT Prof. Zacharia Mganilwa alithibitisha kuwa mwanafunzi wao wa shahada ya Manunuzi na Ugavi Akwilina Akwilini alifariki dunia siku ya Ijumaa. Mganilwa alisema kuwa mwili wa msichana huyo ulikuwa na jeraha la risasi kichwani.
Baada ya masiku kupita na ndugu wa familia kutaka kujua chanzo cha umauti wa binti yao, ripoti ikaja amepigwa na ncha kali. Majibu ambayo wengi hawakuyapenda. Baada ya joto kuwa kubwa mtandaoni wakihoji uhalali wa majibu mepesi kwa maswali mazito, ndipo jibu lilipotoka ya kwamba chanzo ni risasi iliyopigwa hewani na kupoteza mwelekeo. Taarifa za awali zilikuwa zinasema ya kwamba suala la uchunguzi litachukua takribani siku 14, ndipo walipoazimia kuchukua mwili wa marehemu kwa ajili ya maandalizi ya maziko huku wakisubiri ripoti ya mwisho. Baada ya majadiliano ya ndani ya familia, walikuja na bajeti ya shilingi za Kitanzania milioni themanini lakhi moja na elfu hamsini (80,150,000). Bajeti hii ilizua taharuki kubwa mno mtandaoni. Wengine waliona kama usanii, wengine kufa kufaana, na wengine waliona kama vile kufanya mtaji suala la kuzika.
Mchanganuo wa bajeti wa bajeti hiyo ya familia unaonesha kuwa jeneza ni Sh milioni 1.5, malipo hospitali Sh 200,000, gari ya kusafirisha mwili Sh milioni 3, magari ya kusafirisha wafiwa makubwa matano Sh milioni 20, chakula njiani Sh milioni 3, chakula kwenye msiba Mbezi kwa siku tatu Sh milioni 10, viti 200 Sh 400,000. Turubai kwa siku tatu ni Sh 600,000, mwongoza shughuli Sh 400,000, picha Sh milioni 1 na maji ya kutumia nyumbani Sh 50,000. Kwa pande wa Rombo, Kilimanjaro, chakula kwa siku tano ni Sh milioni 30, muziki na mwongoza shughuli Sh 200,000, turubai Sh milioni 1, viti Sh 400,000, kinywaji cha mabora Sh 100,000, kaburi la kisasa Sh milioni 3, maua na mataji Sh milioni 1, mapambo Sh 500,000 na dharura na tahadhari Sh milioni 2. Awali, ilionekana kama kuna mgomo baridi kutoka serikalini kuhusu kugharamia mazishi hayo kwa bajeti iliyotajwa, lakini baada ya muda kadhaa serikali iliridhia lakini kwa masharti ya kugharamia yenyewe mazishi na si kutoa fedha taslimu. Baada ya mivutano mingi, hatimaye hatua ya maziko ya Akwilina yalianza Dar es Salaam katika viwanja vya chuo NIT tarehe 22 Februari 2018 kumuaga kwa watu wa DAR, halafu tarehe 23 Februari safari ya kwenda Rombo kwa maziko.
Wamarakwet
Marakwet ni jina lililobadilishwa kutoka Markweta. Ni kabila ndogo katika babila kuu la Kalenjin idadi yao ikikadiriwa kuwa 200 000. Inajumuisha kabila ndogo za Almoo, Cherangany (Sengwer au Kimaala), Endoow, Markweta (kabila ndogo inalolipa jina lake la kawaida) Sombirir (Borokot) na Kiptaani ambao ndio wanaishi kwa wingi katika Wilaya ya Marakwet  eneo la Kaskazini ya Bonde la Ufa nchini Kenya. Wengine wao wanaishi katika wilaya za Trans Nzoia Mahariki na Uasin Gishu Kaskazini na miji mingine nchini Kenya. Wachache wameenda kuishi katika maeneo ya mbali kama vile Australia, Southern Africa, na hata Tennessee/Washington / New York nchini Marekani. Baadhi ya wakimbiaji wa masafa marefu wakuu na haswa wa kuruka viunzi duniani wametoka hutoka miongoni mwa kabila hili.
Wao huishi maisha yanaojumuisha ukulima wa kujikimu pamoja na ufugaji wa ng'ombe za gredi,kondoo na kuku. Wao hupanda sanasana mahindi, viazi, maharagwe na mboga katika maeneo ya milima. Wale wanaoishi katika sehemu ya vilima na katika Kerio Valley hukuza sana mbuzi na ng'ombe wa nyama ya zebu na hupanda mtama, wimbi, mihogo, mboga na matunda haswa maembe na machungwa. Kuna mfumo usioeleweka wa kale sana wa kunyunyiza maji wa mitaro ambao hukimi mimea hizi kando ya Bonde la Kerio ambao unaaminika kuweko kwa zaidi ya miaka 500.
Wamarakwet walijitenga katika vikundi/sehemu/makabila ambao hawakutambua mamlaka zaidi kuliko asiswo (mkusanyiko wa wanaume wote wa kundi hilo). Walijitenga katika miungano kulingana na sehemu zao za makaazi kando ya Bonde la Kerio na kando na Milima ya Cherangani.
Dini ya kiutamaduni ya Wamarakwet ilijumuisha miungu mingi zikiwa na uwezo na mamalaka yakutofautiana. Mungu wao wa umuhimu alikuwa "Assis" (jua), wakati mwingine alijulikana kama "Chebetip chemataw" . Alitambulika sana sana na baraka na heri njema. Mungu wao mwingine ni "Ilat" (mungu wa ngurumo za radi). Alitambulikana na mvua na wakati wa kiangazi sadaka zilitolewa ili kumpendeza. Alitambulikana pia na hasira na kisasi kwani alisababisha kiangazi na kuchapa watu na radi akiwa amekasirishwa.
Sehemu inayokaliwa na Wamarakwet ndiyo mojawapo wa sehemu za kupendeza sana na maumbile mazuri nchini Kenya, ikipakana kwa sehemu ya mashariki Mto Kerio ukiwa mita 1000 juu ya upeo wa bahari l, unaopitia katika sehemu ndogo ya Bonde la Ufa. Katika sehemu ya magharibi, inajumuisha sehemu yote ya milima ya Cherang’any ambazo urefu wake ni mita 3 300 juu ya upeo wa bahari magharibi mwa sehemu ya vilima ya Marakwet.
Makau makuu ya Wilaya ya Marakwet iko katika mji ulio kwenye mlima wa Kapsowar. Seheumu zingine za soko/miji ni Chebiemit, Kapcherop, Cheptongei, Arroor, Chesongoch, Chesoi, Kapyego, Tot, Sangach na Embobut Mosop.
Wamarakwet huongea lugha ya Kimarkweta. Ambayo inajumuisha Endow(Endoo), Kimala, Markweta na Sombirir na kadhalika.