Trinitrotoluene
TNT ilitengenezwa mara ya kwanza mwaka 1863 na mwanakemia Mjerumani Julius Wilbrand aliyeitumia kama dawa ya rangi njano. Baadaye tabia ya kilipukaji ilitambuliwa lakini haikutumiwa kwa miaka kadhaa kwa sababu vilipukaji kali zaidi kama dainamiti na nitrogliserini zilipendelewa.
Jeshi la Ujerumani lilitambua mnamo 1902 ya kwamba hii ilikuwa faida kwa matumizi ya kijeshi kwa sababu ramia tenye TNT yalikuwa salama zaidi kwa utengenezaji na usafirishaji. Hasa waliona faida ya kwamba ramia ya TNT iliyofyatuliwa na mzinga dhidi ya manowari yenye kinga cha feleji iliweza kutoboa kinga kwanza na kulipuka ndani ya manowari. Hivyo uharibifu wake ulikuwa kubwa zaidi. Waiingereza bado walitumia ramia yenye kilipukaji kali zaidi iliyosababisha mlipuko wakati wa kugonga kinga ya nje na hivyo kuacha nguvu yake nje ya mabnowari. Hivyo Uingereza ulifuata mfano wa Wajerumani tangu 1907 na kujaza ramia zake kwa TNT.
Kipandauso
[[Picha:Cruikshank - The Head Ache.png|thumb|"The Head Ache", George Cruikshank (1819)]]
Maelezo ya mwanzo ya yaliyozingatia kipandauso yamo kwa [[mafunjo ya Eber]], yaliyoandikwa takriban mwaka wa 1200 BCE kwa kale za Misri Kwa mwaka wa 200 BC, maandishi kutoka kwa [[Hippocrates|Shule ya madaktari ya Hippocrates]] yalieleza aura inayohusiana na kuona inayotokea kabla ya maumivu ya kichwa na kupata nafuu kidogo kufuatia kutapika. [[Picha:Trepanated skull of a woman-P4140363-black.jpg|thumb|left|A trepanated skull, from the [[Iron age]]. Mzunguko wa shimo kwa fuvu la kichwa unazingirwa na ukuaji wa tishu gumu kama mifupa kuashiria kuwa mtu huyo alipona baada ya upasuaji.]] Maelezo ya karneya pili ya [[Aretaeus of Cappadocia]] yaliainisha maumivu ya kichwa kwa aina tatu: sefalejia, sefalea na heterokrania. [[Galen|Galen wa Pergamon]] alitumia neno hemikrania (nusu ya kichwa), ambapo neno kipandauso hatimaye lilikopwa. Galen pia alipendekeza kuwa maumivu huanzia kwenye meninjesi na mishipa ya damu kichwani.Hapo awali, kipanduso kilikuwa kimeainishwa kwa aina mbili zinazotumika hata sasa - kipandauso chenye aura("migraine ophthalmique") na kipanduso bila aura ("migraine vulgaire") kwa mwaka wa 1887 na Louis Hyacinthe Thomas Mkutubi Mfaransa.