Historia ya Kanisa
Yale ya karne hiyo yalitokana na kuelewa tofauti kweli za imani ya Kikristo na yalikuwa na ukali kwa sababu pande zote zilisadiki kwamba kushikilia kwa usahihi ufunuo wa Mungu ni suala la wokovu wa milele. Kwa mfano, Martin Luther aliandika, «Sikubali mafundisho yangu yahukumiwe na yeyote, hata kama ni malaika. Asiyekubali mafundisho yangu hawezi kufikia wokovu».
Mlalo (Lushoto)
Mnamo mwaka 1889 Wajerumani Baumann na Hans Meyer walikuta hapa makao makuu ya mwene Sikinyassi aliyetawala maeneo ya Usambara kaskazini. Kazi ya kanisa la Kiluteri kwenye milima ya Usambara ilianza hapa Mlalo. Mnamo mwaka 1891 wamsionari Waluteri Ernst Johanssen na Paul Wohlrab kutoka shirika la misioni Bethel katika Ujerumani walifika hapa. Walikataa kusindikizwa na polisi ya kikoloni kwa sababu hawakutaka kuanzisha misioni yao kwa nguvu ya silaha. Walipata kibali cha mwene Sikinyassi wakaanzisha kituo cha „Hohenfriedeberg“ (jer. kwa "mlima mrefu wa amani"). Pamoja na kujenga kanisa hapa walianzisha pia kituo cha kuwahudumia wenye ukoma.