Ugonjwa wa kupooza
Ugonjwa wa poliomelitisi umekuwepo kwa maelfu ya miaka huku kuwepo kwake kukionyeshwa katika kazi za sanaa za kale. Ugonjwa huu ulitambuliwa mara ya kwanza kama hali maalum na Michael Underwood mwaka wa 1789 navyo virusi vinavyousababisha kutambuliwa mara ya kwanza mwaka wa 1908 na Karl Landsteiner. mikurupuko mikuu ilianza kutokea katika karne ya 19 barani Uropa na Marekani. Katika karne ya 20, ugonjwa huu ulikuwa mojawapo ya magonjwa ya utotoni makuu katika maeneo haya. Chanjo ya kwanza ya polio ilitengenezwa katika miaka ya 1950 na Jonas Salk. Inatarajiwa kuwa juhudi za chanjo na utambuzi wa mapema wa visa utafanikisha kuangamiza ugonjwa huu kufikia mwaka wa 2018. Hata hivyo, kulikuwa na ripoti za visa vipya nchini Syria mwaka wa 2013 na mnamo Mei 2014, Shirika la Afya Duniani lilitangaza hali ya dharura ya kimataifa ya afya ya umma kutokana na mikurupuko ya ugonjwa huu barani Asia, Afrika na Mashariki ya Kati. Ugonjwa huu hautokei katika wanyama wengine wowote.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Glukosi-6-fosfati dihidrogenesi ni enizime muhimu katiak seli nyekundi za damu, hubadilisha glukosi kutipia njia ya pentosi fosfati na kkuzingatia mazingira ya upungufu. G6PD hupatikana katika seli zote za binadamu lakini huwa ni muhimu kabisa kwa seli nyekundu za damu. Kwa vile seli nyekundu zilizo komaa hukosa nuklei na sitoplazimu ya RNA, haziwezi kubadilisha molekuli za enizime mpya kuchukua nafasi ya zile za kijeni zisizo za kawaida au zile zinazozeeka. Protini zote, zikiwemo enizime, zinafaa kudumu kwa maisha yote ya seli nyekundu za damu, ambayo kwa kawaida huwa ni siku 120. Katika mwaka wa 1956 Alving na wenzake walionyesha kuwa katika baadhi ya Waamarekani wenye asili ya Kiafrika dawa ya kukinga malaria ya primakuini huanzisha ugonjwa wa upungufu wa damu- anaemia wa haemolitiki na na kwamba watu hao huwa na ukosefu wa G6PD unaorithishwa katika erithrositi.. upungufu wa G6PD unatokana na urithi katika jeni inayoamua jinsia, na aghalabu huweopo katika nchi za Mediteranea, Afrika na makundi ya watu wengine. Katika nchi za Mediteranea watu kama hao wanaweza kupatwa na haemolitiki ya diathesisi (favizimu) baada ya maharagwe ya fava. watu walio na upungufu wa G6PD pia huathiriwa na madawa kadhaa pamoja na primakuini.
upungufu wa G6PD ndio wa juu zaidi wa upungufu wa enzime miongoni mwa binadamu,unaokadiriwa kuathiri watu milioni 400. Kuna mabadiliko mengi ya jeni katika sehemu hii, mawili kati yao yanayotokea kwa kiwango cha 20% au zaidi katika makundi ya watu ya Afrika na Mediteranea ; hawa huitwa A- na wenye mabadiliko ya jeni ya Med. Aina mbalimbali za mabadiliko ya jeni ya G6PD yanaweza kuwa na ukosefu mkubwa wa udhabiti kuliko enizime zinazojitokeza kiasili, hivi kwamba utendakazi wake hupungua haraka jinsi seli nyekundu zinavyozeeka.