Kifaru
Faru wana uwezo mkubwa wa kusikia na kunusa, lakini uoni wao si mzuri sana. Weusi huishi kwa miaka 60 na zaidi.
Major Depressive Disorder
Tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu (MDD), linalojulikana tu kama huzuni, ni tatizo la kiakili lililo na sifa za angalau wiki mbili za huzuni ambao upo kwa hali nyingi. Mara nyingi huambatana na upungufu wa kujithamini, kupoteza hamu kwa shughuli ambazo kwa kawaida zinafurahisha, nguvu za chini, na uchungu bila chanzo dhahiri. Watu pia mara kwa mara wanaweza kuwa na imani za uwongo au kuona au kusikia vitu ambavyo wengine hawawezi. Watu wengine wana vipindi vya huzuni vinavyotenganishwa na miaka ambayo wapo sawa, huku wengine huwa na dalili karibu kila mara. Tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu unaweza kuiathiri vibaya maisha ya mtu, maisha ya kikazi, au elimu, sawa na tabia za kulala, kula na afya kijumla. Kati ya 2-8% ya watu wazima walio na tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu hufa kwa kujitia kitanzi, na karibu 50% ya watu ambao hufa kwa kujitia kitanzi walikuwa na huzuni au tatizo jingine la hisia.
Chanzo kinaaminiwa kuwa mchanganyiko wa vipengele vya genetiki, mazingira, na kisaikolojia. Vipengele vyenye hatari ni pamoja na historia ya familia ya hali, mabadiliko makuu katika maisha, dawa fulani, shida sugu za kiafya, namatumizi mabaya ya dawa. Karibu 40% ya hatari hizi huonekana kuhusiana na jenetiki. Utambuzi wa tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu unategemea uzoefu wa awali wa mtu na uchunguzi wa hali ya akili. Hakuna vipimo vya mahabara kwa tatizo la kiakili linalosababisha huzuni. Kupima, hata hivyo, kunaweza kufanywa ili kuondoa hali za kimwili zinazoweza kusababisha dalili kama hizo. Tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali ni kali sana na hukaa kwa muda mrefu kuliko huzuni, ambao ni sehemu ya kawaida ya maisha. Nguvu za Kazi Maalum ya Huduma za Uzuiaji Marekani (USPSTF) hupendekeza uchunguzi wa huzuni miongoni mwa walio na umri wa zaidi ya miaka 12, huku mapitio ya awali ya Cochrane yalipata kuwa matumizi ya kawaida ya hojaji za uchunguzi una athari finyu katika utambuzi au matibabu.
Kawaida, watu wanatibiwa kwa ushauri na dawa za kupunguza huzuni. Dawa huonekana kuwa faafu, japo athari hiyo inaweza kuwa tu na maana kwa wale ambao wana huzuni kali. Si wazi iwapo dawa huathiri hatari ya kujitia kitanzi. Aina za ushauri ambao hutumika ni pamoja na tiba ya utambuzi wa kitabia (CBT) na tiba ya watu binafsi. Ikiwa hatua nyingine si faafu, tiba ya msukomsuko kielektroniki (ECT) unaweza kuzingatiwa. Kulazwa hospitalini kunaweza kuwa muhimu katika hali za hatari ya kujiumiza na mara kwa mara kunaweza kutokea bila ruhusa ya mtu huyo.
Tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu uliathiri takriban watu bilioni 216 (3% ya idadi ya watu ulimwenguni) mwaka wa 2015. Asilimia ya watu ambao waliathiriwa kwa wakati mmoja maishani hutofautiana kuanzia 7% Japan hadi 21% Ufaransa. Viwango vya maisha ni juu katika ulimwengu ulioendelea (15%) ikilinganishwa na ulimwengu unaoendelea (11%). Husababisha ya pili zaidi miaka ya kuishi na ulemavu, baada ya maumivu ya chini ya mgongo. Mwanzo wa kawaida zaidi ni wakati mtu ana umri wa miaka ya ishirini na thelathini. Wanawake huathiriwa karibu mara mbili ya wanaume. Muungano wa Madaktari wa Ugonjwa wa kiakili Marekani waliongeza "Tatizo la kiakili linalosababisha huzuni kali kwa muda mrefu" kwa "Mwongozo wa Utambuzi na Takwimu za Matatizo ya Kiakili" (DSM-III) 1980. Ulikuwa mgawanyiko wa jakamoyo ya huzuni katika (DSM-III) ya awali, ambao pia umezunguka hali ambazo kwa sasa zinajulikana kama huzuni kali na tatizo la marekebisho na hisia za huzuni. Wale ambao wanaathiriwa au waliathiriwa hapo awali wanaweza kuwaunyanyapaa.