ریشه اختلافات شیعه و سنی در چیست؟
روابط شیعه-سنی
اسلام سنی و اسلام شیعی دو فرقه بزرگ اسلام هستند. تقسیمشان به جدایی‌ای در پی فوت پیامبر اسلام محمد در سال ۶۳۲ میلادی بر می‌گردد؛ مشاجره ای بر سر جانشینی محمد، به عنوان یک خلیفه امت اسلامی، که به نقاط مختلف جهان کشیده شد، و امری که به جنگ جمل و نبرد صفین انجامید.
آیه مودت
بحث‌های کلامی بر محور آیه مودت، در خصوص موضوع وجوب محبت ذوی‌القربی، اجر رسالت محمد و مقام امامت امامان شیعه در میان اندیشمندان شیعه و سنی از گذشته تاکنون در کتاب‌ها و سخنانشان موجود بوده‌است. در این خصوص، شیعه و سنی در واجب بودن مودّت و محبّت ذوی‌القربای پیامبر اتفاق نظر دارند و این وجوب از ظاهر آیه قابل برداشت است. بر این اساس، وجود فعل امر در آیه دلالت بر وجوب دارد. یکی از ادله اثبات این مدعا، روایتی از ابن عباس است که با مضمون «مَن قِرابَتِکَ هؤلاءِ الَّذینَ وَجَبَت عَلَینا مَحَبَّتُهُم؟» در منابع شیعه و سنی گزارش شده‌است. در این میان، بین منابع شیعی و سنی، اختلافی وجود دارد مبنی بر اینکه اهل سنت نزدیکان محمد را قابل تکریم و تعظیم می‌دانند اما شیعیان علاوه بر بزرگداشت آنان، از این وجوب اطاعت از آنان به عنوان امام و رهبر امت اسلامی باور دارند و این اطاعت را به عنوان مزد رسالت و همسنگ با مقام نبوت می‌پندارند. این تفاوت دیدگاهی بین شیعه و سنی، از چگونگی تفسیر کلمه «قربی» و تعیین مصداق‌های آن در نظر این دو فرقه اسلامی ناشی می‌شود. اهل سنت بر این اعتقادند که منظور از «قربی» یا تقرب به خداست، یا خویشاوندان خودِ مسلمانان هستند و یا مخاطب آیه خویشان محمد هستند. در مقابل، دانشمندان شیعه با آوردن دلایلی از ظاهر آیه و روایات، سعی کرده‌اند که تفسیر دیگری را از آیه به دست دهند. آنها معتقدند که مقصود از قربی خویشاوند رحمی است و نمی‌تواند تقرب خدا باشد؛ زیرا با توجه به کتاب‌های لغت و استعمال لغت‌ها در قرآن و حدیث، استفاده از لغت قربی در معنای تقرب به خدا دیده نشده‌است. و در صورتی که مقصود از این لغت، تقرب باشد، دلیل روشنی وجود ندارد تا کلمه‌ای که دلالت بر خدا می‌کند از جمله حذف بشود. در مقابل عقیده متلکمان سنی که منظور از قربی را خویشاوندان خودِ مسلمانان می‌دانند، متلکمان شیعه بر این باورند که دوستی با خویشان، نیازی به سفارش از جانب خدا ندارد و مردم تا کدورتی پیش نیاید نزدیکان خویش را دوست می‌دارند. متلکمان شیعه بر این باورند که صرف دوستی نزدیکان پیامبر نمی‌تواند اجر رسالت آن پیامبر محسوب گردد؛ ضمن آنکه اکثریت نزدیکان مسلمانان در زمان نزول آیه،‌ متشکل از اکثریتی مشرکین و کفار بوده‌است که دوستی با آنان مورد نهی قرار گرفته‌است.