گویش کُرُشی از تبار کدام زبان باستانی است؟
گویش کرشی
گویش کُرُشی یکی از گویش‌های زبان ایرانیان باستان و شبیه به زبان بلوچی است که در میان مردمی به نام کُرُشی رواج دارد (میراث ناملموس ایران). این گویش به عنوان میراث ناملموس استان هرمزگان در سال ۱۳۹۵ به شماره ۱۳۴۰ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید. آبادی‌های کرش‌نشین در استان هرمزگان عبارتند از: جلابی، کهورکلاغی، لردو، محمودکلاهی، شاهبازان، خرگی، دلبودنی، ذرتی، کدوکار، گاومرده، گزریز(کهنه شهر)، کناران، حسین‌آباد، پشتکوه. دهنو پایین، باریز، توج، ریگو، سرچیل، طاهری، نوبست، کولغان. کلاهی، مازغ بالا و مازغ پایین، تم بلوچان، کولغ کاشی، بندزرک، کشقلمان بالا، کشقلمان پایین، گرازوئیه، دماغ ریگ، کهنه شهر(گزریز فعلی)، طالوار، گبرانی، میسکنک، سرمست، کولغ کلم، کرگان و همچنین به صورت پراکنده در نواحی مختلف استان فارس و میان ساربانان رایج است، متکلمان این زبان در استان فارس در سال ۱۹۹۲ حدود ۱۶۰ تا ۲۰۰ نفر اعلام شده‌اند. در استان فارس آن‌ها را «دارغه dârɣe» نیز می‌نامند. دارغه شکل تغییر یافته داروغه به معنی پاسبان و نگهبان است و به علت اینکه این شاهزادگان بی نام و نشان سال‌های متمادی در مشاغل نظامی و انتظامی مشغول خدمت بوده‌اند این نام بر آن‌ها جاری شده‌است.
گویش کرونی
گویش کرونی از لهجه‌های زبان کردی می‌باشد که در نزدیکی کازرون نزدیک و حدفاصل بین شیراز و سپیدان گویشورانی دارد.این اطلاعات از کتاب گنجینه گویش‌شناسی فارس، تألیف عبدالنبی سلامی، نشر آثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.