زبان چندکانونی
تا اوایل قرن بیستم، زبان فرانسوی در مناطق مختلف فرانسه در تلفظ و واژگان بسیار متغیر بود و در هر جا لهجه‌ها و گویش‌های اوییل با درجات متفاوت فهم متقابل وجود داشت. با این حال، سیاست‌های دولت باعث شد تا گویش پاریسی روش آموزش در مدارس باشد و سایر گویش‌ها، مانند نورمان، که از زبان‌های اسکاندیناوی تأثیر پذیرفته بود، نادیده گرفته شوند. هنوز اختلاف نظرهایی در مورد این واقعیت وجود دارد؛ مثلاً دولت آن‌ها را به عنوان زبان‌های فرانسه به رسمیت می‌شناسد، اما هیچ حمایت پولی از آن‌ها نمی‌کند و همچنین شورای قانون اساسی منشور اروپایی زبان‌های محلی یا اقلیت را تصویب نکرده‌است.
شارل شفر
شارل شِفِر پس از تحصیل در مدرسه زبانهای جوانان (فرانسوی|École des Jeunes de Langues) ابتدا به عنوان مترجم زبان عربی و بعد در کسوت دیپلمات در شهرهای بیروت، اورشلیم، اسکندریه، دمشق و قسطنطنیه به خدمت پرداخت. او که علاوه بر زبان عربی به زبان‌های ترکی و فارسی نیز تسلط کاملی داشت، در ۲۳ نوامبر ۱۸۵۷ و در پی مرگ اتین مارک کاترمر (فرانسوی| Étienne Marc Quatremère) صاحب کرسی زبان فارسی در مدرسه زبان‌های شرقی شد و این کرسی را به مدت نزدیک به چهل سال یعنی تا قبل از مرگ در اختیار داشت. او در ۱۶ اکتبر ۱۸۶۷ به ریاست مدرسه زبان‌های شرقی برگزیده شد و تحولات اساسی در آن ایجاد کرد. تألیف کتاب «حکومت پارس» (فرانسوی|L’Estat de la Perse) در سال ۱۸۶۰ و ترجمهٔ سفرنامه ناصر خسرو (۱۸۸۱) و سیاست نامه خواجه نظام‌الملک (۱۸۹۱) از جمله کارهای ماندگار او است.