فارسی افغانستان
فارسی افغانستان که به نام‌های فارسی شرقی یا فارسی دری و رسماً دری نیز شناخته می‌شود، گونه رایج زبان فارسی در افغانستان است که معمولاً به گویش تاجیک‌ها و هزاره‌ها در این کشور اطلاق می‌شود. فارسی رایج‌ترین زبان در افغانستان و زبان مادری بیش از ۱۶ میلیون نفر (۵۲٪–۴۸) از مردم افغانستان است. به دلیل اینکه فارسی زبان میانجی افغانستان نیز به‌شمار می‌رود، در کل بیش از ۲۰ میلیون نفر یا ۸۰٪ از شهروندان این کشور بدان تسلط دارند. تاجیک‌ها، هزاره‌ها و ایماق‌ها گویشوران بومی فارسی در افغانستان هستند. این زبان در کنار پشتو یکی از دو زبان رسمی افغانستان است.
ملت‌سازی در افغانستان
در گذشته پشتون زبان و افغان هویت قومی بود که به مردم پشتون زبان میان افغانستان و پاکستان و شمال هند امروزی اطلاق می‌شد بابر مؤسس سلسله امپراتوری گورکانی به اقوام موجود در کابل اشاره می‌کند او کابلیان را متشکل از اقوام، اعراب، تاجیکان و افغانان می‌خواند. ولی بعد از قدرت گرفتن هوتکیانِ پشتون پروسه افغان سازی مردم کشور افغانستان آغاز شد تا این که در سال ۱۳۴۳ ه‍.ش واژهٔ «افغان» به عنوان هویت ملی هر باشنده افغانستان به تصویب ولسی‌جرگه و لوی‌جرگه قرار گرفت ولی هنوز مفهوم این واژه برای ساکنان افغانستان مشخص نیست از سویی این واژه در قانون اساسی هویت ملی همه مردم افغانستان درج شده‌است از سوی دیگر در مناطق غیر پشتون نشین این واژه فقط برای قوم پشتون به کار می‌رود هم چنین استفاده از واژه افغان از سوی پشتون‌ها مخصوصاً سیاست مداران پشتون برای پشتون‌های آن طرف خط دیورند در کشور پاکستان به اخلافات بر سر مفهوم واژه افغان دامن می‌زند.