البرز
البرز رشته کوهی در بخش شمالی ایران است. ریشهٔ نام آن در زبان اوستایی "هره بره زئیتی" و در زبان پهلوی "هره بُرز" است و ریشه نام البرز در زبان پارسی میانه هَرْبورْزْ می‌باشد. این رشته کوه از سوی باختر از جمهوری آذربایجان آغاز می‌شود و در سوی شرق تا درون ترکمنستان و افغانستان دنباله می‌یابد. بخش بزرگی از البرز در راستای کنارهٔ جنوبی دریای مازندران کشیده شده‌است. در این بخش، جبههٔ شمالی البرز سرسبز و جبههٔ جنوبی آن خشک است. یک دلیل این دوگانگی وجود رشته کوه البرز است که همچون سدّی طبیعی از گذر رطوبتِ برخاسته از دریای مازندران به سوی جنوب جلوگیری می‌کند و بیشتر این رطوبت در جبههٔ شمالی البرز می‌بارد.
آلاداغ
ارتفاعات آلاداغ در قسمت میانی استان خراسان شمالی واقع شده‌اند و ادامهٔ کوه‌های البرز می‌باشند که همراه ارتفاعات بینالود در خراسان رضوی، رشته‌کوه آلاداغ-بینالود را تشکیل می‌دهند. این کوه‌ها با جهت شرقی-غربی از سمت شمال به دشت‌های فاروج، شیروان، بجنورد و سملقان و از سمت جنوب به دشت‌های جاجرم، اسفراین و صفی‌آباد محدود می‌شوند. بلندترین نقطهٔ این رشته‌کوه، قلهٔ شاه جهان می‌باشد که ۳٬۰۸۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و در شهرستان اسفراین واقع شده‌است. از ویژگی‌های این ارتفاعات، رسوبی بودن اغلب سنگ‌ها، وجود گسل‌های متعدد، جوان بودن چین‌خوردگی‌ها و فرسایش آبی است.