اولین تجزیه لهستان
اولین تجزیه لهستان یا اولین تجزیه همسود لهستان–لیتوانی در سال ۱۷۷۲ میلادی به عنوان نخستین مرحله از تجزیه لهستان رخ داد؛ واقعه‌ای که عاقبت به پایان حیات همسود لهستان–لیتوانی در ۱۷۹۵ میلادی ختم گردید. رشد قدرت امپراتوری روسیه، که باعث تهدید پادشاهی پروس و امپراتوری اتریش شد، انگیزه اصلی این تجزیه به حساب می‌آید.
سیل (تاریخ لهستان)
در این جنگ بزرگ، مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی حدود ۴۰٪ از جمعیت خود و نیز اعتبارش به عنوان یک ابرقدرت را برای همیشه از دست داد. به گفته مورخان، گستردگی خاک لهستان در آن زمان از گستردگی جبهه جنگ این کشور در جنگ جهانی دوم بیش تر بود. به گفته لهستانی‌ها، ارتش سوئد طی این تهاجم وسیع، که به فتح لهستان انجامید، کالاها و سرمایه‌های گرانبهای این کشور را غارت کردند و به کشور خود بازگرداندند. ورشو، پایتخت لهستان، به کلی توسط سوئدی‌ها ویران شد؛ به طوری که، با پایان جنگ از جمعیت این شهر تنها ۲۰۰۰ نفر برجای ماند. برپایه آمار اقتصادی لهستان در سال ۲۰۱۲ میلادی، خسارات وارده بر لهستان طی این جنگ، حدود ۴ میلیارد زلوتی برآورد شده است. ارتش سوئد طی این جنگ در لهستان، ۱۸۸ شهر، ۸۱ قلعه و ۱۳۶ کلیسا را ویران کرد.