زبان‌های افغانستان
دو زبان اصلی مردم افغانستان فارسی دری و پشتو، هر دو از شاخهٔ فارسی خانوادهٔ هندواروپایی زیرگروه زبان‌های ایرانی است و در قانون اساسی جدید افغانستان نیز، هر دوی این زبانِ رایج، به عنوان زبان‌های رسمی پذیرفته شده‌است. بیش از نیمی از مردم افغانستان فارسی‌زبان هستند، در حالی‌که کمتر از ۴۲ درصد به زبان پشتو تسلط دارند، ولی همه به زبان فارسی آشنایی دارند. جمعیت به زبان فارسی، از گروه غربی زبان‌های ایرانی سخن می‌گویند. همچنان در ولایت‌هایی که بیش از دوسوم مردم آن گویش‌ور زبانی دیگر باشند، آن زبان به عنوان زبان رسمی سوم تلقی می‌شود. اغلب پشتوزبانان در افغانستان، به خوبی زبان فارسی را می‌دانند ولی برعکس آن صادق نیست. زبان فارسی‌زبان اول یا دوم ۷۷ درصد مردم افغانستان است.
ملت‌سازی در افغانستان
ملت سازی در افغانستان، ملت‌سازی فرایند ساختن یک هویت ملی با استفاده از قدرت حکومت است. هدف از این فرایند، نزدیک سازی مردم درون یک حکومت است تا از نظر سیاسی در بلند مدت پایدار و قابل دوام بماند. برای ملت سازی ممکن است از پروپاگاندا یا توسعه گسترده زیرساختی برای پروردن هماهنگی اجتماعی و رشد اقتصادی استفاده شود. تا کنون در افغانستان ملت سازی صورت نگرفته‌است با این که پادشاهان پشتون با تحمیل نام افغان به عنوان ملیت همه مردم افغانستان در قانون اساسی و درج زبان پشتو به عنوان زبان اول اداری کشور خواستند ملت سازی مصنوعی ایجاد کنند ولی به دلیل نفوذ شدید فرهنگی و سیاسی زبان فارسی (دری) و تاریخ مردمان فارسی‌زبان در افغانستان امروزی در این امر ناموفق بودند. با وجود تلاش‌های حکومت داران پشتون در طی دویست و پنجاه سال گذشته برای تحمیل زبان پشتو به دیگر ساکنان افغانستان امروز زبان فارسی‌زبان نخستین زبان ارتباطی میان مردم افغانستان به‌شمار می‌آید. طبق آمار زبان فارسی به عنوان زبان مادری و زبان رابط مورد استفاده ۷۷ درصد مردم معرفی شده‌است. همچنین زبان پشتو ۴۸ درصد، زبان ازبکی ۱۱ درصد، زبان انگلیسی ۶ درصد، زبان ترکمنی ۳ درصد، زبان اردو ۳ درصد، زبان پشه ای ۱ درصد، زبان نورستانی ۱ درصد، زبان عربی ۱ درصد و زبان بلوچی کمتر از ۱ درصد اعلام شده‌است. طبیعی است که مجموع درصدهای ذکر شده از ۱۰۰ بیشتر می‌باشد زیرا مناطق زیادی در افغانستان دو زبانه هستند. به نوشته واشینگتن پست، آمریکا ۱۳۳ میلیارد دلار صرف بازسازی، برنامه‌های کمک، و هزینه نظامی در افغانستان کرده که از هر کشور دیگری بیشتر است.