معماری پیشاتاریخی در ایران
در اواخر عصر نوسنگی، سیَلْک در جنوب غربی کاشان به مهم‌ترین سکونت‌گاه فلات ایران تبدیل شد. سیلک از دو تپه با فاصلهٔ ۶۰۰ متر تشکیل شده که تپهٔ شمالی در هزارهٔ ۵ و ۶ پیش‌ازمیلاد در دو دورهٔ مختلف و تپهٔ جنوبی در هزارهٔ ۴ پیش‌ازمیلاد تا ۲۸۰۰ سال پیش (عصر برنز) مسکون بوده. در دورهٔ اول تپهٔ شمالی (۸٫۲۰۰ تا ۷٫۵۰۰ سال پیش)، بناهای گلی بدون پی‌ریزی با دیوارهای چینه‌ای با ضخامت‌های مختلف از گل ساخته‌شده بودند. مرده‌ها در کف اتاق یافت شده‌اند که به حالت خمیده و عموماً در جهت شرقی-غربی دفن می‌شده‌اند. به نظر می‌رسد ساکنان آغازین سیلک شکارچی-گردآورندگانی بودند که به تدریج به کشاورزی و دامداری و یکجانشینی روی آوردند.
ولینجق
ولینجق برخی از آثار باستانی نظیر تپهٔ ولینجق، پل طلایی، کتیبهٔ اورارتویی و روستای مدفون چوچری را در خود جای داده‌است.ولینجق در اصل والین جاک در زبان پهلوی بوده است یعنی جایگاه بالینی و پهلویی. لابد آن در پهلوی تپه یا کوه یا دره قرار دارد. روستای ولینجق در مکانی واقع گشته که دارای یک تاریخ کهن میباشد و دارای چندین تپه باستانی از جمله ساخسی تپه-داش بره-تپه های دادالی بوده و باوجود قراین و شواهد بسیاری مبنی براینکه خاستگاه قوم ماد می‌باشد و سرزمین ایراناویجه می‌باشد که شواهد و قراین برای اثبات این امر نیز موجوداست و حتی در کتابهای تاریخی و بالاخص در کتاب جناب استاد بابک نیز به آن اشاره شده است و با دلایل بسیاری خاستگاه قوم ماد همان دشت ولیجق میباشد که دارای آتشکده‌ها و حتی یک مرزی که جداکننده این سرزمین می‌باشد که در زبان محلی به مادتوپراغی (سرزمین ماد)مشهور است اما این سرزمدن که روزگاری قوم باشکوه ماد را در خود جای داده بود اکنون توسط اشخاص حقیقی و حقوقی و شرکت معروف گسترش فولاد سهند تخریب می‌گردد.