تاریخ همدان
روایات موجود در باب علت پیدایش نخستین شهر مادی یعنی هگمتانه حاکی از آن است که این شهر در پی تشکیل اولین نهادهای اداری-سیاسی در کشور، و به سبب ضرورت وجود سکونت‌گاهی جهت استقرار نهادهای مذکور و کارگزاران آن، توسط دیاکو بنیان‌گذار شاهنشاهی ماد ساخته شد. از طرفی دیگر با آنکه مشهور است اکباتان یا هگمتانه در محل همدان کنونی بوده‌است اما برخی معتقدند که همدان کنونی، اکباتانی که هرودوت گفته‌است، نیست بلکه شهر همدان همان اَمَدانه یا آمادی است که نام آن در کتیبهٔ تیگلت‌پیلسر یکم آمده‌است و تاریخ احداث آن به بیش از (۱۱۰۰ سال پیش از میلاد) برمی‌گردد. پولیبیوس مورخ یونانی (۲۰۴–۱۳۲ پیش از میلاد) بدون اینکه خود شهر هگمتانه را دیده‌باشد، می‌نویسد در دامنهٔ کوه الوند شهر هگمتانه با قلعه و ارک مستحکم و عجیب و حیرت‌آور قرار گرفته، قصر شاهی درون آخرین قلعهٔ آن استوار گردیده‌است. چوب‌هایی که در کاخ به مصرف رسیده پوشیده از زر و سیم و درها و ستون‌ها و رواق‌ها با هزاران گونه کنده‌کاری‌ها و نقش و نگارها آراسته شده، یک تیر عاری از زیور و یک دیوار بی‌پیرایه در آن کاخ یافت نمی‌شود. حتی کاشی‌هایی که زینت بخش ازاره‌ها و دیوارهای درونی قصر است با پوششی از آب و نقره سیم‌اندود گشته‌است.
کبودرآهنگ
کبودرآهنگ شهری در استان همدان ایران و مرکز شهرستان کبودرآهنگ است. آب و هوای این شهرستان روی هم رفته سرد و خشک است و نسبت به آب و هوای دیگر شهرستان های استان همدان  در تابستان گرم ترین و در زمستان سردترین شهرستان می‌باشد. این شهر از لحاظ گستردگی پس از همدان بزرگ‌ترین شهر استان همدان شمرده می شود.  کبودرآهنگ سرزمین غارهای شگفت‌انگیز است این منطقه رتیه نخست بیشترین تعداد چشمه‌های ثبت شده در استان همدان را به خود اختصاص داده‌است. عبدالله خان قراگوزلو ملقب به امیرنظام (سرداراکرم)، نخست‌وزیر دورهٔ محمد شاه قاجار بود، فرزندش در کبودرآهنگ بیمارستان موقوفه دارد. بغیر از او هشت تن دیگر از این طایفه در صدارت شاهان قاجار بوده‌اند. ممحمدجعفر کبودرآهنگی ملقب به مجذوب علیشاه کبودرآهنگی، عارف و سالک و سراینده و نویسنده دوره قاجار، شیخ موسی نثری کبودرآهنگی، مخترع و مبتکر و ریاضی‌دان و اخترشناس دوره قاجار، از این منطقه بوده‌اند ابوالحسن بنی صدر، نخستین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران نیز از این منطقه بوده‌است که بدلایل اختلافات گسترده به کنار گذاشته شد. دکتر عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی و کاندید ریاست جمهوری دوره سیزدهم و محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، هر دو متولد شهر کبودرآهنگ هستند.