زبان‌های افغانستان
پشتو، زبان رسمی دیگر افغانستان از شاخهٔ ایرانی شمال‌شرقی است. گویشوران آن قوم پشتون می‌باشند و در افغانستان و پاکستان زندگی می‌کنند. زبان پشتو در نواحی جنوبی و شرقی کشور افغانستان و قسمت شمال‌غربی پاکستان متداول است. گروهی از پشتوزبانان در بلوچستان و در چیترال و کشمیر و در کنار مرزهای ایران و افغانستان سکونت دارند. هر چند زبان‌های فارسی و عربی در این زبان نفوذ یافته، پشتو بسیاری از خصوصیات اصیل زبان‌های ایرانی را حفظ کرده و خود لهجه‌های مختلف دارد مانند وزیری، اَفریدی، پیشاوری، قندهاری، غلزایی، بنوچی و غیره. طبق آخرین آمارهای بین‌المللی زبان‌های افغانستان به شرح زیر است؛ «۵۲٪ فارسی‌دری زبان، ۳۷٪ پشتو زبان، ۲٪ ترکمنی، ۹٪ ازبکی، ۲٪ بقیه زبان‌ها».
اقوام افغانستان
هزاره‌ها یکی از اقوام بزرگ و بومی افغانستان هستند که در تمام نقاط افغانستان و بیشتر در مرکز افغانستان در منطقه هزاره‌جات زندگی می‌کنند. هزاره‌ها به زبان فارسی بیشتر با گویش هزارگی که دارای برخی لغات ترکی و مغولی است، صحبت می‌کنند. آمار نفوس هزاره‌ها بر مبنای ولسوالی‌ها دو اشکال دارد. اول اینکه به دلیل تبعیض سیستماتیک در گذشته هزاره‌ها ولسوالی ندارند و جمعیت شان در ولایات و ولسوالی‌های دیگر تقسیم شده‌است. دوم، جمعیت هزاره‌ها در خیلی از ولسوالی‌ها به حساب نیامده مثلاً هزاره‌های هرات، بدخشان، بادغیس، هلمند، قندهار که مشاهدات ظاهری نیز آن را تأیید می‌کند.