سیچلاید
دریاچه تانگانیکا (انگلیسی: Tanganyika) دریاچه‌ای بزرگ در مرکز آفریقا و در جنوب خط استوا است. تانگانیکا دریاچه دومین دریاچه بزرگ و عمیق آب شیرین جهان پس از دریاچه بایکال در سیبری روسیه و همچنین طویل‌ترین دریاچه آب شیرین جهان است. این دریاچه بین چهار کشور تانزانیا، جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC)، بوروندی و زامبیا مشترک است. این دریاچه حداقل ۲۵۰ گونه مختلف از ماهی سیچلاید که همگی گونه‌های منحصر بفردی باقی مانده‌اند را در خود جای داده‌است. معروفترین سیچلایدهای دریاچه تانگانیکا عبارتند از: تریکوتی، فرانتوزا، باله پری، دیکفلدی، جولی مارلیر، جولی طلایی، جولی زندانی، اکتودوس، شاهزاده بروندی، لیمویی، مووری.
دریاچه ماکگادیک‌گادی
دریاچه ماکه‌دیگادی () دریاچه‌ای خشک‌شده‌است که در بیابان کالاهاری بوتسوانا قرار دارد. عمر این دریاچه از ۲ میلیون سال پیش میلاد است و تا ۱۰ هزارسال پیش از میلاد نیز وجود داشته‌است. مساحت این دریاچه در زمانی بالغ بر بوده‌است و عمق آن نیز ۳۰ متر برآورد گردیده‌است. آب‌ریز همهٔ رودخانه‌های اوکاوانگو، زامبزی و کواندو در یک مقطع زمانی همین دریاچه بوده‌است. بازماندهٔ این دریاچهٔ خشک‌شده امروزه با نام کویر ماکه‌دیگادی خوانده می‌شود که یکی از بزرگترین کویرهای نمکی جهان است. تحقیقات دی‌ان‌ای در این منطقه ثابت کرده‌است که این دریاچه موطن و خاستگاه هوموساپینس یا انسان خردمند بوده‌است. همان جایی که ابتدا در حدود ۲۰۰۰۰۰ سال پیش در یک گونه جداگانه به تکامل رسیدند و پس از آن از حدود ۷۰۰۰۰ سال بعد در سایر نقاط آفریقا گسترش یافتند.