اولین تجزیه لهستان
اولین تجزیه لهستان یا اولین تجزیه همسود لهستان–لیتوانی در سال ۱۷۷۲ میلادی به عنوان نخستین مرحله از تجزیه لهستان رخ داد؛ واقعه‌ای که عاقبت به پایان حیات همسود لهستان–لیتوانی در ۱۷۹۵ میلادی ختم گردید. رشد قدرت امپراتوری روسیه، که باعث تهدید پادشاهی پروس و امپراتوری اتریش شد، انگیزه اصلی این تجزیه به حساب می‌آید.
تجزیه لهستان
طی اولین تجزیه لهستان، در عهدنامه‌ای میان سه دولت روسیه، اتریش و پروس در تاریخ ۵ اوت ۱۷۷۲ تصمیم به تجزیه لهستان گرفته شد. دو دهه بعد، در هنگام دومین تجزیه لهستان، نیروهای روسیه و پروس وارد خاک لهستان شدند. (۲۳ ژانویه ۱۷۹۳) اتریش در دومین تجزیه لهستان شرکت نکرد. در سومین تجزیه لهستان، که در ۲۴ اکتبر ۱۷۹۵ میلادی به امضا رسید، لهستان استقلال خود را به‌طور کامل از دست داد و حتی قیام آزادی خواهان لهستانی نیز به موفقیت نینجامید.