زبان‌های افغانستان
دو زبان اصلی مردم افغانستان فارسی دری و پشتو، هر دو از شاخهٔ فارسی خانوادهٔ هندواروپایی زیرگروه زبان‌های ایرانی است و در قانون اساسی جدید افغانستان نیز، هر دوی این زبانِ رایج، به عنوان زبان‌های رسمی پذیرفته شده‌است. بیش از نیمی از مردم افغانستان فارسی‌زبان هستند، در حالی‌که کمتر از ۴۲ درصد به زبان پشتو تسلط دارند، ولی همه به زبان فارسی آشنایی دارند. جمعیت به زبان فارسی، از گروه غربی زبان‌های ایرانی سخن می‌گویند. همچنان در ولایت‌هایی که بیش از دوسوم مردم آن گویش‌ور زبانی دیگر باشند، آن زبان به عنوان زبان رسمی سوم تلقی می‌شود. اغلب پشتوزبانان در افغانستان، به خوبی زبان فارسی را می‌دانند ولی برعکس آن صادق نیست. زبان فارسی‌زبان اول یا دوم ۷۷ درصد مردم افغانستان است.
ملت‌سازی در افغانستان
در گذشته پشتون زبان و افغان هویت قومی بود که به مردم پشتون زبان میان افغانستان و پاکستان و شمال هند امروزی اطلاق می‌شد بابر مؤسس سلسله امپراتوری گورکانی به اقوام موجود در کابل اشاره می‌کند او کابلیان را متشکل از اقوام، اعراب، تاجیکان و افغانان می‌خواند. ولی بعد از قدرت گرفتن هوتکیانِ پشتون پروسه افغان سازی مردم کشور افغانستان آغاز شد تا این که در سال ۱۳۴۳ ه‍.ش واژهٔ «افغان» به عنوان هویت ملی هر باشنده افغانستان به تصویب ولسی‌جرگه و لوی‌جرگه قرار گرفت ولی هنوز مفهوم این واژه برای ساکنان افغانستان مشخص نیست از سویی این واژه در قانون اساسی هویت ملی همه مردم افغانستان درج شده‌است از سوی دیگر در مناطق غیر پشتون نشین این واژه فقط برای قوم پشتون به کار می‌رود هم چنین استفاده از واژه افغان از سوی پشتون‌ها مخصوصاً سیاست مداران پشتون برای پشتون‌های آن طرف خط دیورند در کشور پاکستان به اخلافات بر سر مفهوم واژه افغان دامن می‌زند.