روش تعیین جنسی ZW
برخلاف سیستم تعیین جنسیت XY و سیستم تعیین جنسیت X0؛ جایی که اسپرم جنسیت را تعیین می‌کند، در سیستم ZW، تخمک است که جنسیت نوباوه را تعیین می‌کند. نرها جنس همگامتیک (ZZ) هستند، در حالی که ماده‌ها جنس هتروگامتیک (ZW) هستند. کروموزوم Z بزرگتر است و ژن‌های بیشتری دارد، مانند کروموزوم X در سیستم XY.
مارمولک
حدود ۲۰ درصد از مارمولک‌ها زنده‌زایی دارند و تعداد کمی از گونه‌ها نیز قادر به بکرزایی هستند. تعیین جنسیت وابسته به دما در بعضی از مارمولک‌ها مشاهده شده‌است و در دماهای پایین‌تر، اغلب نوزادان، ماده هستند و با بالا رفتن دمای محل تخم‌ها، فراوانی نوزادان نر بیشتر می‌شود. برخی مارمولک‌ها همچنین دارای کروموزوم جنسی هستند. مارمولک‌ها جانورانی خونسرد بوده و قادر به تنظیم دمای بدن خود نیستند. آن‌ها برای دریافت گرما، به خورشید متکی هستند. به همین دلیل، اکثر مارمولک‌ها جانورانی روزگرد هستند. گکوها در این مورد استثنا بوده و عموماً شب‌ها فعالیت می‌کنند و شب‌زی هستند.