جنگ داخلی اسپانیا
بعد از ۱۹۳۳ بیش از پیش زمام امور حکومت به دست عناصر محافظه کار افتاد. کابینهٔ محافظه کاران نه کفایتی از خود نشان می‌داد و نه مورد توجهٔ عامهٔ مردم بود و به همین دلیل اعتراضاتی در اسپانیا رخ داد. در فوریهٔ ۱۹۳۶ انتخابات جدیدی صورت گرفت. کلیهٔ عناصر جناح چپ، یعنی جمهوری خواهان، سوسیالسیت‌ها، آنارشیستها و کمونیستها دست به دست هم داده و جبهه‌ای در برابر سلطنت طلبان، روحانیون و افسران ارتش تشکیل دادند. اتحاد جناح چپ در انتخابات به پیروزی قاطعی نایل آمدند. پس از این واقعه در ژوئیهٔ ۱۹۳۶ یکی از ژنرال‌های ارتش به نام فرانسیسکو فرانکو ضد دولت جمهوری قیام کرد. او توانست بندر بارسلون را فتح کند و خود را آماده نمود تا پایتخت را نیز تسخیر کند. احزاب چپ (جمهوری خواهان، سوسیالیست‌ها، آنارشیست‌ها و کمونیست‌ها) برای مبارزه متحد شدند و تمامی مملکت دستخوش جنگ داخلی گردید.
فهرست رؤسای کشور اسپانیا
تنها فرمانروای این دودمان ژوزف یکم بود، که از طرف برادرش ناپلئون یکم فرانسه بعد از کناره‌گیری‌های کارل چهارم و فردیناند هفتم به این سمت گماشته‌شد. عنوانی که ژوزف برای خودش استفاده می‌کرد "پادشاه اسپانیاها و هندوستان‌ها، به لطف الهی و نظام‌نامهٔ دولت" بود. سپس همهٔ عناوین پادشاهان پیشین به وی داده‌شد. یک دولت در مخالفت با فرانسوی‌ها در کادیس در ۲۵ سپتامبر ۱۸۰۸ تشکیل‌شد، که به بازشناختن فردیناند هفتم زندانی به‌عنوان پادشاه ادامه‌داد. این دولت از نظر دیپلماتیک به‌عنوان دولت مشروع اسپانیا توسط بریتانیا و دیگر کشورهای در جنگ با فرانسه به‌رسمیت شناخته می‌شود. بزرگترین پسر کارل چهارم بر تاج‌وتخت بازگردانده‌شد. عنوان استفاده‌شده دوباره "پادشاه کاستیا، لئون، آراگون، … به لطف الهی" بود. پس از انقلاب ۱۸۶۸ اسپانیا ایزابلای دوم خلع‌شد، یک دولت موقت و یک نیابت سلطنت تحت فرمان فرانسیسکو سرانو ای دومینگس ایجاد شد، که به‌عنوان رئیس کشور عمل می‌کرد، از ۸ اکتبر ۱۸۶۸ تا ۴ دسامبر ۱۸۷۰ هنگامی که از او برای عنوان فرمانروای جدید خواسته‌شد. آمادئوی یکم به‌عنوان پادشاه انتخاب‌شد و عنوان جدیدی که برایش استفاده می‌شد، "پادشاه اسپانیا، به لطف الهی و به‌خواست ملت" بود. نخستین جمهوری اسپانیا با کناره‌گیری آمادئوی یکم به‌عنوان پادشاه اسپانیا در ۱۰ فوریه ۱۸۷۳ به‌دنبال امور هیدالگو شروع‌شد، وقتی که دولت رادیکال از او خواسته بود تا حکمی در مخالفت با افسران توپخانه را امضا کند. فردای آن روز، ۱۱ فوریه، جمهوری توسط اکثریت مجلس ساخته‌شده با رادیکال‌ها، جمهوری‌خواهان، و دموکرات‌ها اعلام‌شد. این حکومت ۲۳ ماه به طول انجامید.