کروموزوم ایکس
کروموزوم X (یا کروموزوم ایکس) یکی از دو کروموزوم جنسی است که در اکثر جانداران از جمله انسان کار تعیین جنسیت را به عهده دارد. در پستانداران، یکی از این دو کروموزوم‌ از تخمک مادر و یک کروموزوم ایکس یا یک کروموزوم Y به‌وسیلهٔ اسپرم پدر به مورولا (جنین آینده) منتقل می‌شود؛ بنابراین کروموزوم‌های ایکس در روش گزینش جنسی xy یا روش گزینش جنسی XO، نقشی تعیین‌کننده دارند.
کروموزوم همتا
انسان دارای ۲۲ جفت کروموزوم غیر جنسی همولوگ (به نام اتوزوم) و دو کروموزوم جنسی است که در مجموع ۴۶ کروموزوم در یک انسان ژنتیکی سالم را به وجود می‌آورد. هر عضو از این جفت‌ها یکی از پدر و یکی از مادر به ارث برده است. علاوه بر ۲۲ جفت همولوگ اتوزوم، جنس مؤنث دارای یک جفت کروموزوم جنسی (هردو X) و در جنس مذکر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y است.