زبان ایتالیایی
در سراسر ایتالیا، گونه‌های منطقه‌ای ایتالیایی معیار، که ایتالیایی منطقه‌ای نامیده می‌شود، صحبت می‌شود. گونه‌های منطقه‌ای توسط عوامل مختلفی شناخته می‌شوند: بازبودن واکه‌ها، درازی همخوان‌ها، و اثرات زبان محلی (به عنوان مثال، در شرایط غیررسمی "andà"، "annà" و "nare" به ترتیب در ناحیه توسکانی، رم و ونیز برای مصدر «رفتن» جایگزین "andare" ایتالیایی معیار می‌شوند).
زبان ایتالیایی
پژوهشی که درجه تمایز زبان‌های رومی در مقایسه با زبان لاتین از نظر واج‌شناسی، تصریف، گفتمان، نحو، واژگان و آهنگ را برآورد می‌کرد، بیان می‌کند که فاصله میان ایتالیایی و لاتین بیشتر از فاصله میان ساردنیایی و لاتین است. در واکه‌ها نیز ایتالیایی پس از ساردنیایی دومین زبان نزدیک به لاتین است. تکیه‌های ایتالیایی همانند بیشتر زبان‌های رومی متمایز است.