بنا میر زبیر
بنا میر زبیر مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان سیرجان، روستای شریف‌آباد قهستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا به صورت مربعی به ابعاد خارجی ۹ ‏و داخلی ۷متر با قلوه سنگ وملاط گچ ساخته شده است. ارتفاع بنا ازکف تا زیرگنبدکه اکنون فرو ریخته حدود ۸متر است. صورت بنا در ارتفاع ۴ ‏متری به هشت ضلعی و سپس باکاربندی به دایره تبدیل شده و گنبد روی آن استوارگردیده است. ‏فضای داخلی بنا دارای تزئینات وکتیبه های متعددی است که هر کدام در نوع خود از زیبائی های منحصر بفردی برخورد ار می باشند.عکسهایی که در سال های گذشته از محراب بنا گرفته شده نشان می دهند که در دو طرف محراب، تاریخ ساخت و نام سازنده به صورت گچبری مشخص بوده که امروزه از بین رفته است.
فهرست آثار ملی شهرستان دزفول
دزفول از معدود شهرهای ایران است که منابع و بافت تاریخی‌اش هنوز از بین نرفته‌است، ولی به واسطه ۸ سال جنگ تحمیلی، اکنون به شدت نیاز به مرمت و رسیدگی دارد. اگرچه ارزش فرهنگی بناهای تاریخی درک می‌شود، دولت به دلایل مالی یا حقوقی از پس نگهداری آن‌ها بر نمی‌آید. به‌طور خاص، خانه‌های قدیمی که مالکیت خصوصی دارند تحت خطر تخریب قرار دارند و دست‌کم سه خانهٔ تاریخی پاکارزاده، معزی و فیروزی که هر سه ثبت ملی نیز شده بودند در دههٔ ۱۳۹۰ تخریب شدند. خانه‌های تاریخی دزفول به شیوهٔ ساسانیان بنا شده‌اند و به دلیل دوری شهر از پایتخت، گذار از معماری سنتی به مدرن در سبزوار تا قبل از دورهٔ پهلوی اول اتفاق نیفتاد. قدیمی‌ترین خانهٔ دزفول، خانه رخشانفر است که قدمتش به دورهٔ صفویه بازمی‌گردد. شهر دزفول که در حاشیهٔ رود دز واقع شده، بر روی شبکه‌ای از قنات‌ها و قمشها ساخته شده‌است. همزمان با بزرگ شدن شهر و تبدیل مزارع کشاورزی و باغ‌ها به مناطق مسکونی، دهانه برخی از آن‌ها پوشیده شده و یا به طور کلی از بین رفته است. ساخت کانال‌های فاضلاب و شهرسازی و ساخت‌وسازهای غیراصولی باعث انسداد قمش‌ها شده و آن‌ها را در معرض نابودی قرار داده‌است.