معماری پیشاتاریخی در ایران
در اواخر عصر نوسنگی، سیَلْک در جنوب غربی کاشان به مهم‌ترین سکونت‌گاه فلات ایران تبدیل شد. سیلک از دو تپه با فاصلهٔ ۶۰۰ متر تشکیل شده که تپهٔ شمالی در هزارهٔ ۵ و ۶ پیش‌ازمیلاد در دو دورهٔ مختلف و تپهٔ جنوبی در هزارهٔ ۴ پیش‌ازمیلاد تا ۲۸۰۰ سال پیش (عصر برنز) مسکون بوده. در دورهٔ اول تپهٔ شمالی (۸٫۲۰۰ تا ۷٫۵۰۰ سال پیش)، بناهای گلی بدون پی‌ریزی با دیوارهای چینه‌ای با ضخامت‌های مختلف از گل ساخته‌شده بودند. مرده‌ها در کف اتاق یافت شده‌اند که به حالت خمیده و عموماً در جهت شرقی-غربی دفن می‌شده‌اند. به نظر می‌رسد ساکنان آغازین سیلک شکارچی-گردآورندگانی بودند که به تدریج به کشاورزی و دامداری و یکجانشینی روی آوردند.
بالایک تپه
بالایک تپه در ازبکستان ، یک مکان باستان شناسی آسیای مرکزی که نقاشی های دیواری فراوانی دارد.این مکان یک عمارت استحکاماتی کوچک متعلق به یک قبیله شاهزاده هپتالی دارد.  به طور کلی قدمت آن کمی دیرتر از نقاشی در دیلبرجین است ، از اواخر قرن پنجم تا اوایل قرن هفتم پس از میلاد،  یا از اواخر قرن ششم تا اوایل قرن هفتم پس از میلاد.  نقاشی های «Balalyk tepe» بخشی از یک " مدرسه تخارستانی"است ، پس از آنها هنر سغدی پنجیکنت به ترتیب زمانی قرار گرفته است .