ارمنستان بزرگ
بعد از شکست آنتیوخوس سوم حاکم ارمنی ارمنستان بزرگ که در سال ۱۹۰ پیش از میلاد بود، همین امر ایجاد و احیای ارمنستان مستقل را تسهیل نمود؛ و آرتاشس یکم از شاهزادگان اروندی (۱۶۰ - ۱۹۰) پیش از میلاد پادشاه ارمنستان شد. او شهری به نام (آرتاکساتا)، آرتاشات در دامنه کوه آرارات بنا کرد که پایتخت آن روز ارمنستان گردید.
توروس سوم، شاه ارمنستان
توروس سوم، شاه ارمنستان (; زاده حدود ۱۲۷۱ میلادی – درگذشته )، شاه ارمنی کیلیکیه از سال ۱۲۹۳ تا ۱۲۹۸ میلادی بود. پس از وی، هتوم دوم به تاج و تخت ارمنستان رسید. در ۱۲۹۳برادرش هتوم دوم به نفع توروس کناره‌گیری کرد. با این حال در سال ۱۲۹۵، توروس هتوم را به تاج و تخت فراخواند. هردوی آنها خواهرشان ریتا ارمنستان را به قسطنطنیه آوردند تا در سال ۱۲۹۶میلادی با مایکل نهم پالایولوگوس ازدواج کند. اما بدنبال بازگشت‌شان به باردزربرد توسط برادرشان سمبات که در غیبت آن دو حکومت را غصب کرده بود زندانی شدند. توروس در ۲۳ ژوئیه ۱۲۹۸ در بارتسرابرد توسط اوشین ارتشبد سمبات و با فرمان او به قتل رسید.