فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
نخستین اثر ملی ثبت شده در این شهرستان چهارطاقی بازه‌هور بود که در تاریخ با شمارهٔ ثبتی ۳۹ در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت. همچنین دومین اثر و مهم‌ترین جاذبهٔ گردشگری این شهرستان حرم امام رضا در تاریخ با شمارهٔ ثبتی ۱۴۰ در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته‌است. کهن‌سال‌ترین بنای ثبت‌شدهٔ این شهرستان چهارطاقی بازه‌هور است که دیرینگی آن به دورهٔ ساسانیان بازمی‌گردد. آرتور پوپ، مورخ آمریکایی، این چهارطاقی را که براساس اسناد تاریخی کهن‌سال‌ترین چهارطاقی ایران می‌باشد، کهن‌ترین گنبد جهان نامید.
فهرست آثار ملی شهرستان سبزوار
تا سال ۱۳۹۱، هشتاد و سه اثر ملی در شهرستان سبزوار ثبت شده‌اند که از این میان ۷۶ تا به صورت بنا، ۵ تا به صورت تپهٔ باستانی، و ۲ تا به صورت محوطهٔ باستانی هستند. عمدهٔ این آثار در بافت تاریخی شهر سبزوار قرار گرفته‌اند؛ به‌ویژه در امتداد خیابان اصلی شهر، خیابان بیهق. روستای زعفرانیه با داشتن ۶ اثر ملی ثبت‌شده در میان روستاهای سبزوار ممتاز است و یکی از روستاهای هدف گردشگری در این شهرستان محسوب می‌شود. شاخص‌ترین اثر تاریخی شهرستان سبزوار منارهٔ خسروگرد است که اولین اثر ثبت‌شدهٔ کل شهرستان نیز هست؛ این اثر در ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ۷۷ با عنوان «میل خسروگرد» ثبت شد که آن را به یکی از اولین آثار ملی ثبت‌شده در ایران مبدل کرد. همین اثر در همان تاریخ با شمارهٔ ۱۶۰ و با عنوان «مناره» دوباره ثبت شد و هنوز در فهرست‌ها با دو شمارهٔ ثبتی مجزا موجود است.