فارسی افغانستان
فارسی افغانستان که به نام‌های فارسی شرقی یا فارسی دری و رسماً دری نیز شناخته می‌شود، گونه رایج زبان فارسی در افغانستان است که معمولاً به گویش تاجیک‌ها و هزاره‌ها در این کشور اطلاق می‌شود. فارسی رایج‌ترین زبان در افغانستان و زبان مادری بیش از ۱۶ میلیون نفر (۵۲٪–۴۸) از مردم افغانستان است. به دلیل اینکه فارسی زبان میانجی افغانستان نیز به‌شمار می‌رود، در کل بیش از ۲۰ میلیون نفر یا ۸۰٪ از شهروندان این کشور بدان تسلط دارند. تاجیک‌ها، هزاره‌ها و ایماق‌ها گویشوران بومی فارسی در افغانستان هستند. این زبان در کنار پشتو یکی از دو زبان رسمی افغانستان است.
ملت‌سازی در افغانستان
ملت سازی در افغانستان، ملت‌سازی فرایند ساختن یک هویت ملی با استفاده از قدرت حکومت است. هدف از این فرایند، نزدیک سازی مردم درون یک حکومت است تا از نظر سیاسی در بلند مدت پایدار و قابل دوام بماند. برای ملت سازی ممکن است از پروپاگاندا یا توسعه گسترده زیرساختی برای پروردن هماهنگی اجتماعی و رشد اقتصادی استفاده شود. تا کنون در افغانستان ملت سازی صورت نگرفته‌است با این که پادشاهان پشتون با تحمیل نام افغان به عنوان ملیت همه مردم افغانستان در قانون اساسی و درج زبان پشتو به عنوان زبان اول اداری کشور خواستند ملت سازی مصنوعی ایجاد کنند ولی به دلیل نفوذ شدید فرهنگی و سیاسی زبان فارسی (دری) و تاریخ مردمان فارسی‌زبان در افغانستان امروزی در این امر ناموفق بودند. با وجود تلاش‌های حکومت داران پشتون در طی دویست و پنجاه سال گذشته برای تحمیل زبان پشتو به دیگر ساکنان افغانستان امروز زبان فارسی‌زبان نخستین زبان ارتباطی میان مردم افغانستان به‌شمار می‌آید. طبق آمار زبان فارسی به عنوان زبان مادری و زبان رابط مورد استفاده ۷۷ درصد مردم معرفی شده‌است. همچنین زبان پشتو ۴۸ درصد، زبان ازبکی ۱۱ درصد، زبان انگلیسی ۶ درصد، زبان ترکمنی ۳ درصد، زبان اردو ۳ درصد، زبان پشه ای ۱ درصد، زبان نورستانی ۱ درصد، زبان عربی ۱ درصد و زبان بلوچی کمتر از ۱ درصد اعلام شده‌است. طبیعی است که مجموع درصدهای ذکر شده از ۱۰۰ بیشتر می‌باشد زیرا مناطق زیادی در افغانستان دو زبانه هستند. به نوشته واشینگتن پست، آمریکا ۱۳۳ میلیارد دلار صرف بازسازی، برنامه‌های کمک، و هزینه نظامی در افغانستان کرده که از هر کشور دیگری بیشتر است.