فومن
دژ رودخان یا قلعه حسامی نام قلعه‌ای تاریخی در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر فومن در استان گیلان است. برخی از کارشناسان، ساخت قلعه را در دوران ساسانیان و مقارن با حمله عرب‌ها به ایران دانسته‌اند. این قلعه با ۲٫۶ هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد. دیوار قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۶۵ برج و بارو قرار گرفته شده‌است. این قلعه در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر از سطح دریا واقع شده و در کنار آن رودخانه‌ای با همین نام جاری است. این دژ با ارزش تاریخی که دارد بنابر ساختار، معماری و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی، در ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ خورشیدی، به شماره ۳/۱۵۴۹ در فهرست آثار تاریخی و ملی ماندگار شد.
قلعه دختر (قز قلعه)
قلعه دختر (قز قلعه) مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، روستای قزل اوزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه دختر یا قیزقالاسی یکی از جاذبه‌های بی‌نظیر تاریخی استان آذربایجان شرقی در شهرستان میانه است که در دو کیلومتری پلی شکسته بر روی رود قزل‌اوزن (پل‌دختر میانه) در بالای کوه قافلانکوه واقع شده‌است. یکی از شهرهای باستانی و کهن استان آذربایجان شرقی شهرستان میانه است. پیشینه و سابقه تاریخی شهرستان میانه به ده‌ها سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد و بعضی نوشته‌ها سابقه تاریخی میانه را تا ۷۲۰ سال پیش از میلاد نیز نقل می‌کنند. وجود کتیبه‌های آشوری و اورارتویی در بعضی مناطق آذربایجان و کشف آثار باستانی و مجسمه‌های سفالین در شهرستان میانه، قدمت تاریخی آن را به دوره‌های پیش از تشکیل دولت ماد می‌رساند. در کتاب‌های تاریخی و سفرنامه‌های جهانگردان نام این شهرستان را میانج ثبت کرده‌اند. یکی از آثار کهن به جای مانده از پیشینیان در این شهرستان قلعه‌ای بر فراز کوه قافلان کوه است که به آن قلعه دختر (قیزقالاسی) می‌گویند. این اثر به شماره ۸۷۰ به ثبت ملی رسیده است.