شاهنشاهی اشکانی
نخستین دشمنان اشکانیان، سلوکیان در غرب و سَکاها در شمال بودند. اما رفته رفته و با گسترش قدرت آنان به سوی غرب، این دولت وارد ستیز با پادشاهی ارمنستان و در نهایت یک رقابت طولانی با رومیان شد. جمهوری و سپس امپراتوری روم و اشکانیان بر سر مسائل متعددی، از جمله انتخاب پادشاه ارمنستان با یکدیگر به رقابت می‌پرداختند. ایرانیان در سال ۵۳ پیش از میلاد به طرز تحقیرآمیزی مارکوس کراسوس را در نبرد حران شکست دادند و در ۴۰–۳۹ پیش از میلاد، بخش‌های وسیعی از قلمروی آسیایی رومیان را فتح کردند؛ اما با ضدحمله مارک آنتونی، این مناطق مجدداً به زیر فرمان روم درآمدند. زد و خورد میان ایران و روم در سده‌های بعد و تا پایان دوران ساسانی ادامه پیدا کرد. هرچند، سرانجام این جنگ‌های داخلی بود که زمینه‌ساز ضعف و زوال اشکانیان را فراهم ساخت که منجر به شورش اردشیر بابکان، فرمانروای اصطخر در پارس، گردید. اردشیر در ۲۲۴ میلادی اردوان پنجم را شکست داد و با ورود به تیسفون، پایان دولت اشکانی را رقم زد. دولت اردشیر، شاهنشاهی ساسانی، برای بیش از چهار سده بر ایران و بخش‌های وسیعی از سرزمین‌های اطراف فرمان راند، تا اینکه در میانه‌های سده هفتم میلادی توسط مسلمانان از بین رفت.
امپراتوری هون
امپراتوری هون به حکومتی از سکاهای ایرانی تبار اطلاق می‌شود که در قرن ۵ میلادی از استپ‌های روسیه تا کوه‌های آلپ تشکیل گردید. این امپراتوری توسط کوشانیان به وجود آمد که توسط بیگانگان هون نامیده میشدند. قدرتمندترین شاه هون، آتیلا نام داشت که با مرگ او، امپراتوری هون طی ۲۰ سال از هم پاشید. هون‌ها بعد از جدایی از هون‌های آسیا به سمت غرب حرکت کردند و توسط شاه بالامبر امپراتوری خود را تأسیس کردند. در اوایل به علت نفاق بین قبایل زیاد داخلی، ارتش هون‌ها به عنوان مزدور برای امپراطوری روم شرقی و غربی می‌جنگید. اما بعد از به تخت نشستن آتیلا، هون‌ها به مقتدرترین امپراتوری اروپا تبدیل گشتند و با پیروزی‌های متعدد برابر تمامی اقوام اروپا یکه‌تاز میدان اروپا شدند ولی با مرگ آتیلا و شکست هون‌ها در نبرد نداو در زمان شاه ارناک هون‌ها از هم پاشیدند.