کروموزوم جنسی
کروموزوم جنسی یا آلوزوم، به گونه‌ای از کروموزوم‌ها اطلاق می‌گردد که در تعیین جنسیت نسل‌های بعدی، به‌طور مستقیم نقش دارد. در انسان و بسیاری دیگر از پستانداران، این کروموزوم‌ها را به شکل X و Y نمایش می‌دهند. در زنان (جنس ماده) هردو X و در مردان (جنس نر)، یک کروموزوم X و دیگری Y است. بدین ترتیب، سلول‌های تخمک جملگی دارای کروموزوم X هستند و اسپرم ممکن است X یا Y باشد. این ترتیب بیانگر آن است که مرد (جنس نر)، تعیین‌کننده جنسیت زاده در زمان تشکیل زیگوت در فرایند لقاح می‌باشد.
کروموزوم همتا
کروموزوم همتا (که به آن همولوگ نیز گفته می‌شود) جفت کروموزوم‌هایی هستند که با ژن‌های با ویژگی‌های مشابه درجایگاه کروموزومی متناظر از لحاظ طول، موقعیت سانترومر (میان پار) و الگوی رنگ آمیزی مشابه هستند. یک جفت کروموزوم همتا یک کروموزوم از ارگانیسم مادر و یک کروموزوم از ارگانیسم پدر به ارث می‌برد. هر یک از کروموزوم‌ها در یک جفت حاوی ویژگی‌های مشابه بیولوژیکی مانند رنگ چشم در جایگاه کروموزومی مشابه بر روی کروموزوم است. با این حال هر یک می‌تواند دارای الل‌های یکسان (مثلاً هر دو الل برای چشم آبی رنگ) یا الل‌های متفاوت (به عنوان مثال، یک آلل برای چشم آبی و یک آلل برای چشم قهوه‌ای) برای هر ویژگی باشد.