زبان ایتالیایی
در سراسر ایتالیا، گونه‌های منطقه‌ای ایتالیایی معیار، که ایتالیایی منطقه‌ای نامیده می‌شود، صحبت می‌شود. گونه‌های منطقه‌ای توسط عوامل مختلفی شناخته می‌شوند: بازبودن واکه‌ها، درازی همخوان‌ها، و اثرات زبان محلی (به عنوان مثال، در شرایط غیررسمی "andà"، "annà" و "nare" به ترتیب در ناحیه توسکانی، رم و ونیز برای مصدر «رفتن» جایگزین "andare" ایتالیایی معیار می‌شوند).
زبان خواهر
یک مثال معمول، زبان‌های رومی است که همه آن‌ها ادامه لاتین گفتاری هستند. ایتالیایی و فرانسوی حدود ۸۹٪ همپوشانی لغوی دارند، به این معنی که ۸۹٪ از واژگان ویژگی‌ها و ریشه‌های یکسان را دارند. ایتالیایی و فرانسوی واژگان شبیه بسیاری دارند. به همین ترتیب، اسپانیایی و پرتغالی حدود ۸۹٪ از نظر واژگانی همپوشانی دارند، بنابراین بسیاری از کلمات بین این دو زبان مشترک هستند یا مشابه (هم‌خانواده را بیبنید). همپوشانی اسپانیایی و رومانیایی کمتر و در حدود ۶۷٪ است. اسپانیایی و پرتغالی تحت تأثیر عربی و رومانیایی تحت تأثیر زبان‌های مختلفی، به ویژه زبان‌های اسلاوی و یونانی، قرار گرفته‌است. زبان‌های عاشقانه همراه با مقدار زیادی واژه مشترک، در ویژگی‌های متعدد همچون صرف و نحو اشتراک دارند چرا که همه آن‌ها ادامه نیای مشترک خود، لاتین، هستند.