زبان پشتو
پشتو به عنوان زبان رسمی در افغانستان بیشتر در شرق، جنوب و جنوب غربی رایج است اما در برخی از مناطق شمالی و غربی کشور نیز صحبت می‌شود. شمار دقیق گویشوران آن در دسترس نیست، اما برآوردهای مختلف نشان می‌دهد که پشتو زبان مادری ۳۵–۵۰٪ از کل جمعیت افغانستان است.
اقوام افغانستان
هزاره‌ها یکی از اقوام بزرگ و بومی افغانستان هستند که در تمام نقاط افغانستان و بیشتر در مرکز افغانستان در منطقه هزاره‌جات زندگی می‌کنند. هزاره‌ها به زبان فارسی بیشتر با گویش هزارگی که دارای برخی لغات ترکی و مغولی است، صحبت می‌کنند. آمار نفوس هزاره‌ها بر مبنای ولسوالی‌ها دو اشکال دارد. اول اینکه به دلیل تبعیض سیستماتیک در گذشته هزاره‌ها ولسوالی ندارند و جمعیت شان در ولایات و ولسوالی‌های دیگر تقسیم شده‌است. دوم، جمعیت هزاره‌ها در خیلی از ولسوالی‌ها به حساب نیامده مثلاً هزاره‌های هرات، بدخشان، بادغیس، هلمند، قندهار که مشاهدات ظاهری نیز آن را تأیید می‌کند.