تنگه هرمز
تنگهٔ هرمز، آبراهی است بین استان هرمزگان در ایران و استان مسندم در کشور عمان که دریای عمان را به خلیج فارس پیوند می‌دهد. این گذرگاه یکی از راهبردی‌ترین مسیرهای بین‌المللی کشتیرانی در جهان بشمار می‌آید.
گردنه تته
گردنه تته  با تلفظ (تَتَه) گردنه ای است واقع در شهر اورامان تخت (روستای کمالا)در ۱۴۹ کیلومتری سنندج واقع شده. شهر اورامان تخت در سال ۱۴۰۰ توسط سازمان یونسکو به ثبت جهانی رسیده است، گردنه تته مرز بین ایران و عراق را از هم جدا میکند،همچنین گردنه تته مرز ما بین استان کردستان و کرمانشاه است، تته یکی از جاذبه های گردشگری شهر اورامان تخت است که گردشگران زیادی برای دیدن این جاذبه به آنجا میروند، در ارتفاعات گردنه تته دریاچه زریبار مریوان،اورامانات،بخشی از استان کرمانشاه و قسمت اعظمی از کشور عراق از جمله سد دربندیخان و شهر حلبچه قابل مشاهده است، مسیر جاده ای مریوان پاوه از گردنه تته عبور میکند  که در اواخر فصل پاییز با شروع بارش ها این گردنه سفید پوش شده و مسیر رفت و آمد از داخل جاده فرعی در وسط شهر اورامان تخت عبور میکند، شرایط جوی و کولاک برف عملیات برف روبی را تا اواخر ماه اردیبهشت غیر ممکن میسازد، شرایط جوی و جغرافیایی گردنه تته منظره ای بکر به چشمهای گردشگران هدیه میدهد.