زبان فارسی نو
در نگارش‌های رسمی دولتی افغانستان از زبان پارسی با نام زبان دری یاد می‌شود، ولی مردم افغانستان در زبان گفتاری، زبان خود را با نام فارسی می‌شناسند. نام محلی این زبان از پارسی در سال ۱۹۶۴ میلادی و در جهت جداسازی ظاهری پارسیان افغانستان، تاجیک‌های جغرافیای شوروی و ایران از پارسی به دری رسماً تغییر داده شده‌است که به معنی «زبان درباری» می‌باشد. پارسی دری و پشتو در افغانستان دو زبان رسمی در کل کشور هستند. در برآورد جدیدی که در سال ۲۰۱۷ سازمان سیا به صورت پیمایشی انجام داده‌است و از شهروندان دو زبان اول را مورد پرسش قرار داده‌است، زبان پارسی به عنوان زبان مادری و زبان رابط مورد استفاده ۷۷ درصد مردم معرفی شده‌است. همچنین زبان پشتو ۴۸ درصد، زبان ازبکی ۱۱ درصد، زبان انگلیسی ۶ درصد، زبان ترکمنی ۳ درصد، زبان اردو ۳ درصد، زبان پشه ای ۱ درصد، زبان نورستانی ۱ درصد، زبان عربی ۱ درصد و زبان بلوچی ۱ درصد اعلام شده‌است. طبیعی است که مجموع درصدهای ذکر شده از ۱۰۰ بیش تر می‌باشد زیرا مناطق زیادی در افغانستان دو زبانه هستند
ملت‌سازی در افغانستان
در گذشته پشتون زبان و افغان هویت قومی بود که به مردم پشتون زبان میان افغانستان و پاکستان و شمال هند امروزی اطلاق می‌شد بابر مؤسس سلسله امپراتوری گورکانی به اقوام موجود در کابل اشاره می‌کند او کابلیان را متشکل از اقوام، اعراب، تاجیکان و افغانان می‌خواند. ولی بعد از قدرت گرفتن هوتکیانِ پشتون پروسه افغان سازی مردم کشور افغانستان آغاز شد تا این که در سال ۱۳۴۳ ه‍.ش واژهٔ «افغان» به عنوان هویت ملی هر باشنده افغانستان به تصویب ولسی‌جرگه و لوی‌جرگه قرار گرفت ولی هنوز مفهوم این واژه برای ساکنان افغانستان مشخص نیست از سویی این واژه در قانون اساسی هویت ملی همه مردم افغانستان درج شده‌است از سوی دیگر در مناطق غیر پشتون نشین این واژه فقط برای قوم پشتون به کار می‌رود هم چنین استفاده از واژه افغان از سوی پشتون‌ها مخصوصاً سیاست مداران پشتون برای پشتون‌های آن طرف خط دیورند در کشور پاکستان به اخلافات بر سر مفهوم واژه افغان دامن می‌زند.