معماری پیشاتاریخی در ایران
در اواخر عصر نوسنگی، سیَلْک در جنوب غربی کاشان به مهم‌ترین سکونت‌گاه فلات ایران تبدیل شد. سیلک از دو تپه با فاصلهٔ ۶۰۰ متر تشکیل شده که تپهٔ شمالی در هزارهٔ ۵ و ۶ پیش‌ازمیلاد در دو دورهٔ مختلف و تپهٔ جنوبی در هزارهٔ ۴ پیش‌ازمیلاد تا ۲۸۰۰ سال پیش (عصر برنز) مسکون بوده. در دورهٔ اول تپهٔ شمالی (۸٫۲۰۰ تا ۷٫۵۰۰ سال پیش)، بناهای گلی بدون پی‌ریزی با دیوارهای چینه‌ای با ضخامت‌های مختلف از گل ساخته‌شده بودند. مرده‌ها در کف اتاق یافت شده‌اند که به حالت خمیده و عموماً در جهت شرقی-غربی دفن می‌شده‌اند. به نظر می‌رسد ساکنان آغازین سیلک شکارچی-گردآورندگانی بودند که به تدریج به کشاورزی و دامداری و یکجانشینی روی آوردند.
تپه بالکین
این محوطه در ۴۰۰ متری جنوب روستای مهرچین و در حدود ۵۰۰ متری شرق روستای حصار شالپوش قرار دارد. بالکین وسعتی بیش از ۱۰ هکتار دارد و از آن به عنوان یکی از محوطه‌های بزرگ و مهم استقراری عصر آهن یاد می‌شود. مطالعه مقدماتی یافته‌های سطحی بالکین، وسعت و موقعیت قرارگیری آن، این محوطه را به یکی از محوطه‌های کلیدی مطالعات فرهنگ‌های عصر آهن در منطقه مبدل کرده‌است. سفال‌های به دست آمده از بالکین نشان از استقرار فرهنگ عصر آهن ۱، ۲ و ۳ در محوطه است. بر اساس یافته‌های سطحی محوطه باستانی بالکین در سراسر دوران آهن مسکون بوده. Burton-Brown: Barlekin. Privately printed, 1981. 138 pp[3][3] محوطه بالکین در تاریخ ۱۶/۲/۱۳۵۶ و با شماره ۱۴۱۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده ولی در طول زمان، با خاک برداری‌ها، کاوش‌های غیرمجاز و تسطیح، قسمت‌های زیادی از آن از بین رفته‌است. در سال‌های اخیر قسمت‌های زیادی از غرب و مرکز محوطه تسطیح و خاک برداری شده و خاک آن به مصرف کوره آجرپزی سجاد که در جنوب تپه قرار دارد رسیده.