آذربایجان
کردهای آذربایجان، دومین گروه زبانی بزرگ ساکن در این منطقه (پس از آذری‌ها) هستند و در استان آذربایجان غربی سکونت دارند. به گونه‌ای که ۵ شهرستان بوکان، مهاباد، پیرانشهر، سردشت و اشنویه در جنوب استان (منطقهٔ مکریان) با ۸۱۹٬۸۵۴ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، تقریباً به طور کامل کردزبان هستند. در دیگر شهرستان‌های آذربایجان غربی نیز عمدتاً گویشوران به هردو زبان ترکی آذربایجانی و کردی در کنار هم سکونت دارند و مناطقی دوزبانه محسوب می‌شوند.
جمعیت احیای کرد
جمعیت احیای کرد (کومه‌لهٔ ژیانه‌وهٔ کرد) با نام مخفف (ک.ژ. ک) نام سازمان سیاسی مخفی است که در بیست و پنجم شهریور ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر مهاباد، تشکیل شد. گرچه به صورت مخفی و محدود فعالیت می‌کرد اما در مدت نسبتاً کوتاهی توانسته بود بسیاری از سر کردگان قبایل و مردم پاره‌ای شهرها را جذب کند.