ذرات زیراتمی
انواع مختلف ذرات بنیادی طبقه‌بندی خاص خود را در مدل استاندارد دارند و به سه دسته اصلی کوارک و لپتون و ذرات واسطه تقسیم می‌شوند. ذرات ترکیبی به دسته‌های ذرات فرضی و هسته و هادرون طبقه‌بندی می‌شوند. هر ذره متشکل از کوارک‌ها هادرون نامیده می‌شود که خود هادرون به دو دسته مزون و باریون تقسیم می‌شود. مزون‌ها از دو کوارک و باریون‌ها از سه کوارک تشکیل شده‌اند.
ذرات ژانوس
ذرات ژانوس به ذراتی با اندازه نانو گفته می‌شود که سطح آن‌ها دارای دو یا چند ناحیه متمایز با خواص فیزیکی ویژه می‌باشند. این خواص سطح متفاوت و متمایز به دو نوع واکنش مختلف شیمیای اجازی بروز در یک ذره را می‌دهند. ساده‌ترین ذرات ژانوس ذراتی با دو ناحیه متمایز می‌باشند. برای مثال ممکن است نصف سطح ذره‌ای از مواد آب‌دوست تشکیل شود و مابقی از مواد آب‌گریز تشکیل شده باشد. این به ذرات خاصیت ویژه‌ای می‌دهد که وابسته به حالت غیر متقارن ذره می‌باشد. نام گذاری این ذرات با نام خدای ژانوس می‌باشد که اغلب با چهره‌ای دوسر تصویر شده‌است.