مدلسازی عامل بنیان
امروزه عامل‌های هوشمند به‌طور وسیعی در پروژه‌های عملیاتی و تحقیقاتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. موسسات و شرکت‌هایی مانند IBM، دایملر کراسلر، وزارت دفاع آمریکا و ناسا به‌طور موفقیت‌آمیزی از سیستم‌های مبتنی بر عامل استفاده می‌کنند و بکارگیری عامل‌ها رفته رفته به یک موضوع حیاتی در فرایندهای توزیع شده و غیر متمرکز تبدیل شده‌است. تمامی این تلاش‌ها را می‌توان به ۴ گروه زیر طبقه‌بندی کرد. مدلسازی عامل بنیان (ABM) یک روش مناسب برای شبیه‌سازی سیستم‌های پیچیده اقتصادی، اجتماعی و به‌طور کلی سیستم‌های پیچیده‌است. این روش مکمل و بسط روش‌های اقتصادسنجی است که تعاملات میان عامل‌های سیستم و سازگاری در سیستم را ترکیب می‌کند. از آنجا که ABM مطالعه واحدهای فردی را ممکن می‌کند، ناهمگنی در میان عامل‌های سیستم ایجاد می‌شود.
نظریه فرایند هنجاری‌سازی
سومین تکرار نظریه، تجزیه و تحلیل مشارکت‌های عاملی را با ارائه گزارشی از منابع ساختاری و شناختی مرکزی توسعه داد که عوامل در هنگام انجام عمل از آنها استفاده می‌کنند. در اینجا، عناصر پویا زمینه‌های اجتماعی توسط عوامل به عنوان ظرفیت تجربه می‌شود (منابع ساختاری اجتماعی از جمله منابع اطلاعاتی و مادی و هنجارها و نقش‌های اجتماعی که در اختیار دارند) و پتانسیل (منابع شناختی اجتماعی از جمله دانش و باورها و نیات فردی و تعهدات مشترک که آنها در اختیار دارند). این منابع زمانی توسط عوامل بسیج می‌شوند که در مجموعه اقداماتی سرمایه‌گذاری می‌کنند که هدف اجرا هستند.