زبان چندکانونی
تا اوایل قرن بیستم، زبان فرانسوی در مناطق مختلف فرانسه در تلفظ و واژگان بسیار متغیر بود و در هر جا لهجه‌ها و گویش‌های اوییل با درجات متفاوت فهم متقابل وجود داشت. با این حال، سیاست‌های دولت باعث شد تا گویش پاریسی روش آموزش در مدارس باشد و سایر گویش‌ها، مانند نورمان، که از زبان‌های اسکاندیناوی تأثیر پذیرفته بود، نادیده گرفته شوند. هنوز اختلاف نظرهایی در مورد این واقعیت وجود دارد؛ مثلاً دولت آن‌ها را به عنوان زبان‌های فرانسه به رسمیت می‌شناسد، اما هیچ حمایت پولی از آن‌ها نمی‌کند و همچنین شورای قانون اساسی منشور اروپایی زبان‌های محلی یا اقلیت را تصویب نکرده‌است.
زبان فرانسوی
اکثریت جمعیت فرانسوی زبان جهان در آفریقا زندگی می‌کند. بر اساس یک گزارش مربوط به سال ۲۰۰۷ حدود ۱۱۵ میلیون نفر در ۳۱ کشور آفریقایی فرانسوی زبان می‌توانند فرانسوی را به عنوان زبان اول یا دوم خود صحبت کنند. این عدد شامل افرادی که در کشورهای غیرفرانسوی زبان آفریقا زبان فرانسوی را به عنوان زبان دوم فرا گرفته‌اند نمی‌شود. با توجه به رشد جمعیت فرانسوی زبانان در آفریقا پیش‌بینی می‌شود که تعداد متکلمان جهانی این زبان تا سال ۲۰۵۰ به ۷۰۰ میلیون نفر برسد. فرانسوی زبانی است که بیشترین رشد را در آفریقا دارد که البته بیشتر متکلمان آن کسانی هستند که با آن به عنوان زبان دوم سخن می‌گویند. زبان فرانسوی در آفریقا در همه مناطق یکسان نیست بلکه بر اثر برخورد فرانسوی با زبان‌های محلی گویش‌های مختلفی از آن وجود دارد.