زبان چندکانونی
تا اوایل قرن بیستم، زبان فرانسوی در مناطق مختلف فرانسه در تلفظ و واژگان بسیار متغیر بود و در هر جا لهجه‌ها و گویش‌های اوییل با درجات متفاوت فهم متقابل وجود داشت. با این حال، سیاست‌های دولت باعث شد تا گویش پاریسی روش آموزش در مدارس باشد و سایر گویش‌ها، مانند نورمان، که از زبان‌های اسکاندیناوی تأثیر پذیرفته بود، نادیده گرفته شوند. هنوز اختلاف نظرهایی در مورد این واقعیت وجود دارد؛ مثلاً دولت آن‌ها را به عنوان زبان‌های فرانسه به رسمیت می‌شناسد، اما هیچ حمایت پولی از آن‌ها نمی‌کند و همچنین شورای قانون اساسی منشور اروپایی زبان‌های محلی یا اقلیت را تصویب نکرده‌است.
ژان-ژاک آمپر
ژان-ژاک آمپر فرزند آندره-ماری آمپر، فیزیکدان معروف فرانسوی، از اساتید کلژ دو فرانس و از اعضای فرهنگستان کتیبه‌شناسی و زبان‌های باستانی فرانسه (۱۸۴۲) و فرهنگستان فرانسه (۱۸۴۸) بود. به اظهار ماری-سوفی ماس ، او نخستین فرانسوی بود که در سال ۱۸۴۰، کلمهٔ رنسانس را در زبان فرانسه با مفهوم تاریخی آن مورد استفاده قرار داد.