دانشمند (مجله)
مجله دانشمند قدیمی‌ترین نشریه علمی‌فناوری ترویجی کشور است که ۵۵ سال بی‌وقفه منتشر شده و برای چند نسل یکی از در دسترس‌ترین منابع علمی بوده‌است. نخستین شماره ماهنامه دانشمند در آبان ۱۳۴۲ منتشر شد. در سال‌های آغازین فعالیت دانشمند، تقریباً هیچ نشریه علمی در پیشخوان روزنامه‌فروشی‌ها دیده نمی‌شد و شاید بتوان یکی از دلایل اقبال عمومی آن را همین موضوع دانست. دانشمند در دوره‌ای فعالیت خود را آغاز کرد که جهان شاهد جنگ سرد و رقابت‌های علمی و فناورانه دو کشور آمریکا و شوروی به خصوص بر سر تسخیر فضا و پیشرفت‌های هسته‌ای و پزشکی بود و بازتاب ابعاد علمی این رویدادها تأثیر زیادی بر شناخته‌ترشدن نشریه آن‌زمان داشت.
علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت
در سال ۱۹۲۶ هوگو گرنسبک اولین مجله‌ی علمی-تخیلی را با عنوان "داستان‌های شگفت‌انگیز" راه‌اندازی کرد. گرنسبک پیش از آن برای مدتی در مجلاتِ آماتوری خود، داستان‌های علمی منتشر کرده بود؛ اما به این نتیجه رسید که علاقه به ژانر به میزانی رسیده که انتشار مجله‌ی ماهانه را توجیه می‌کند. "شگفت‌انگیز" بسیار موفقیت‌آمیز بود، به سرعت به تیراژ بیش از ۱۰۰/۰۰ رسید. ویلیام کلیتن، ناشر موفق و مورد احترام چندین مجله‌ی پالپ، در سال ۱۹۲۸ در نظر گرفت که مجله‌ی رقیبی راه‌اندازی کند. سرانجام سال بعد تصمیم گرفت که این کار را انجام دهد، دلیل اصلی‌اش این بود که در صفحه‌ای که جلدهای رنگیِ مجلاتش روی آن چاپ می‌شد جای لازم برای یک جلد دیگر وجود داشت. او به هری بیتس، سردبیری که به تازگی استخدام شده بود، پیشنهاد کرد که مجله‌ای با داستان‌هایِ ماجراییِ تاریخی منتشر کنند. بیتس به جای آن پیشنهادِ پالپی علمی-تخیلی را داد، با عنوان "داستان‌های حیرت‌آور فوق‌علم"، که کلیتن با آن موافقت کرد.