معماری پیشاتاریخی در ایران
در اواخر عصر نوسنگی، سیَلْک در جنوب غربی کاشان به مهم‌ترین سکونت‌گاه فلات ایران تبدیل شد. سیلک از دو تپه با فاصلهٔ ۶۰۰ متر تشکیل شده که تپهٔ شمالی در هزارهٔ ۵ و ۶ پیش‌ازمیلاد در دو دورهٔ مختلف و تپهٔ جنوبی در هزارهٔ ۴ پیش‌ازمیلاد تا ۲۸۰۰ سال پیش (عصر برنز) مسکون بوده. در دورهٔ اول تپهٔ شمالی (۸٫۲۰۰ تا ۷٫۵۰۰ سال پیش)، بناهای گلی بدون پی‌ریزی با دیوارهای چینه‌ای با ضخامت‌های مختلف از گل ساخته‌شده بودند. مرده‌ها در کف اتاق یافت شده‌اند که به حالت خمیده و عموماً در جهت شرقی-غربی دفن می‌شده‌اند. به نظر می‌رسد ساکنان آغازین سیلک شکارچی-گردآورندگانی بودند که به تدریج به کشاورزی و دامداری و یکجانشینی روی آوردند.
ولایت کندز
تپه جرگذر، گل تپه، تپه مرچ و مگس تپه نیز از ساحات باستانی کندز بوده؛ اما درمورد قدامت آن معلوماتی در دست نیست. تپه‌های متعدد تاریخی در ولسوالی چهار درهنیز موقعیت دارد که بنابر ملاحظات امنیتی، تا هنوز در ثبت آن از سوی ریاست اطلاعات و فرهنگ اقدام نشده‌است. قلعهٔ زال و تپه‌های تاریخی آن درحدود ۴۵ کیلومتری جنوب غرب ولسوالی امام صاحب موقعیت دارد و تا حال مدیریت آبدات، موفق به دریافت معلومات مزید در مورد آن نگردیده‌است.