اولین تجزیه لهستان
اولین تجزیه لهستان یا اولین تجزیه همسود لهستان–لیتوانی در سال ۱۷۷۲ میلادی به عنوان نخستین مرحله از تجزیه لهستان رخ داد؛ واقعه‌ای که عاقبت به پایان حیات همسود لهستان–لیتوانی در ۱۷۹۵ میلادی ختم گردید. رشد قدرت امپراتوری روسیه، که باعث تهدید پادشاهی پروس و امپراتوری اتریش شد، انگیزه اصلی این تجزیه به حساب می‌آید.
جامعه ملل
پس از پایان جنگ جهانی اول، لهستان و لیتوانی هر دو استقلال خود را پس گرفتند و بی‌درنگ درگیر مناقشات مرزی شدند. همزمان با جنگ لهستان-شوروی، لیتوانی پیمان صلحی با شوروی امضا کرد که مرزهای دو کشور در آن مشخص شده بود. این پیمان کنترل شهر ویلنیوس (، ) را به لیتوانی می‌داد. این شهر پایتخت باستانی لیتوانی بود و اکثریتی لهستانی‌زبان داشت. این امر موجب افزایش تنش‌ها بین دو کشور شد و خطر ازسرگیری جنگ لهستان و لیتوانی را تشدید کرد. با فشار جامعهٔ ملل لهستان به میز مذاکره آمد و در ۷ اکتبر ۱۹۲۰ معاهده سوالکی را امضا کرد. این معاهده بین دو کشور آتش‌بس برقرار می‌کرد و مرزی علامت‌گذاری‌شده بین دو کشور تعیین می‌کرد. بااین‌حال در ۹ اکتبر ۱۹۲۰ و یک روز پیش از اجرایی‌شدن معاهده، ژنرال لهستانی لوتسیان ژلیگفسکی به شهر ویلنیوس حمله کرد و با تصرف آن جمهوری لیتوانی مرکزی را تأسیس کرد.