فهرست آثار ملی شهرستان مشهد
نخستین اثر ملی ثبت شده در این شهرستان چهارطاقی بازه‌هور بود که در تاریخ با شمارهٔ ثبتی ۳۹ در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت. همچنین دومین اثر و مهم‌ترین جاذبهٔ گردشگری این شهرستان حرم امام رضا در تاریخ با شمارهٔ ثبتی ۱۴۰ در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته‌است. کهن‌سال‌ترین بنای ثبت‌شدهٔ این شهرستان چهارطاقی بازه‌هور است که دیرینگی آن به دورهٔ ساسانیان بازمی‌گردد. آرتور پوپ، مورخ آمریکایی، این چهارطاقی را که براساس اسناد تاریخی کهن‌سال‌ترین چهارطاقی ایران می‌باشد، کهن‌ترین گنبد جهان نامید.
بروجرد
بیش از ۴۰۰ اثر تاریخی در شهرستان بروجرد وجود دارد که تا آذر ماه ۱۳۹۶ تعداد ۱۷۶ مورد از آن‌ها در سطح ملی به ثبت رسیده‌است. سه بنای تاریخی فرهنگی در بافت تاریخی بروجرد وجود دارند که برجسته‌ترین آثار تاریخی موجود در این شهر محسوب می‌شوند. مسجد جامع با قدمت ۱۲۰۰ سال، قدیمی‌ترین بنای تاریخی موجود در شهر بروجرد است و نیز نخستین مسجد ساخته شده پس از اسلام در نواحی غربی ایران به حساب می‌آید. این مسجد بر روی یک آتشکده باستانی بنا شده‌است. دومین اثر تاریخی موجود در سطح شهر بروجرد، بنای امامزاده جعفر است که از آثار دوره سلجوقیان است. مسجد سلطانی از بناهای دوره قاجار نیز از دیگر آثار مذهبی شاخص این شهر است که به دستور فتحعلی شاه قاجار بر روی یک خرابه‌های یک مسجد قدیمی ساخته شده‌است. در شمال شرقی بروجرد و بر فراز کوه یزدگرد از توابع بخش اشترینان، بقایای قلعه یزدگرد وجود دارد که از سنگ لاشه و بدون ملات بنا شده‌است و از شواهد و باور مردم منطقه چنین بر می‌آید که این قلعه به سرعت بنا شده و محل آماده‌سازی و تجدید قوا برای جنگ نهاوند در نزدیکی نهاوند که آخرین جنگ پیش از اسلام برای ایرانیان بوده‌است.