کروموزوم جنسی
کروموزوم جنسی یا آلوزوم، به گونه‌ای از کروموزوم‌ها اطلاق می‌گردد که در تعیین جنسیت نسل‌های بعدی، به‌طور مستقیم نقش دارد. در انسان و بسیاری دیگر از پستانداران، این کروموزوم‌ها را به شکل X و Y نمایش می‌دهند. در زنان (جنس ماده) هردو X و در مردان (جنس نر)، یک کروموزوم X و دیگری Y است. بدین ترتیب، سلول‌های تخمک جملگی دارای کروموزوم X هستند و اسپرم ممکن است X یا Y باشد. این ترتیب بیانگر آن است که مرد (جنس نر)، تعیین‌کننده جنسیت زاده در زمان تشکیل زیگوت در فرایند لقاح می‌باشد.
روش تعیین جنسی ZW
روش تعیین جنسی ZW که () خوانده می‌شود سیستم تعیین جنسیت ZW؛ یک سیستم کروموزومی است که جنسیت نسل نوباوگان را در پرندگان، برخی از ماهی‌ها و سخت‌پوستان مانند شاه‌میگوی رودخانه‌ای، برخی از حشرات (از جمله پروانه‌ها و بیدها)، خانوادهٔ کرم‌های تخت شیستوزومی و برخی از خزندگان را تعیین می‌کند، به عنوان مثال اکثر مارها، مارمولک‌های ناچیز و ناظران از جمله اژدهایان کومودو. همچنین در بعضی از گیاهان که احتمالاً در چندین مورد تکامل یافته‌است مورد استفاده قرار می‌گیرد. از حروف Z و W برای متمایز ساختن این سیستم از سیستم تعیین جنسیت XY استفاده می‌شود. در این سیستم، ماده‌ها یک جفت کروموزوم ZW غیر مشابه دارند و نرها دو کروموزوم ZZ مشابه دارند.