سامانه مدیریت پایگاه داده‌ها
سامانهٔ مدیریت پایگاه داده‌ها (به انگلیسی: database management system به اختصار: DBMS)، یک نرم‌افزار رایانه‌ای است که با هدف مدیریت پایگاه داده‌ها طراحی شده‌است به گونه‌ای که کاربر درگیر مسائل مربوط به ذخیره و بازیابی و شاخص‌بندی داده‌ها نمی‌شود و بر روی طراحی منطقی پایگاه تمرکز می نماید.این بسته به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا به راحتی پایگاه‌های داده را برای کاربردهای مختلف به وسیلهٔ مدیر پایگاه داده (به اختصار: DBAs) و متخصصان دیگر توسعه دهد. سامانه مدیریت پایگاه داده اجازه می‌دهد تا برنامه‌های مختلف کاربردی کاربر به‌طور هم‌زمان به یک پایگاه داده دسترسی داشته باشد. سامانه‌های مدیریت پایگاه داده ممکن است از مدل‌های مختلف پایگاه داده جهت سهولت در توصیف و حمایت از برنامه‌های کاربردی، استفاده کنند (مانند مدل رابطه ای یا مدل شیی). زبان اختصاصی پایگاه داده، زبانی است که برنامه‌های کاربردی پایگاه داده و همچنین بازیابی و ارائهٔ اطلاعات را ساده نموده‌است. یک سامانه مدیریت پایگاه داده امکان کنترل برای دسترسی به داده، اجرای تمامیت داده ها، مدیریت کنترل همزمانی و بازیابی پایگاه داده، پس از شکست و بازگرداندن آن از فایل‌های پشتیبان و همچنین حفظ امنیت پایگاه داده را فراهم می‌آورد.
مدل داده معنایی
ساختار داده منطقی یک سامانه مدیریت پایگاه داده (DBMS)، چه سلسله مراتبی، چه شبکه‌ای، و چه رابطه‌ای، نمی‌توانند به صورت کامل نیازمندی‌های تعریف مفهومی داده را برآورده کنند، زیرا آنها از نظر مقیاس محدودند و در جهت استراتژی پیاده‌سازی استفاده شده توسط DBMS جهت‌گیری دارند؛ بنابراین نیاز به آنکه «داده» را «» تعریف کنیم، منجر به توسعه فنون «مدل‌سازی داده معنایی» شده‌است. یعنی فنونی که «معنی داده» را در داخل «زمینه رابطه درونی با دیگر داده‌ها تعریف می‌کنند»، به آن شیوه که در شکل نشان داده شده‌است. جهان واقعی به صورت عبارات منابع، ایده‌ها، وقایع و غیره به صورت نمادین در داخل مخازن داده فیزیکی تعریف شده‌است. یک مدل داده معنایی یک نوع انتزاع است که تعریف کننده آن است که چگونه «نمادهای ذخیره شده» به «جهان واقعی» مرتبط می‌شوند؛ بنابراین مدل باید یک نمایش صحیح از جهان واقعی باشد.