కాపర్(II) ఆక్సైడ్
కాపర్(II)ఆక్సైడ్ లేదా కుప్రిక్ ఆక్సైడ్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.రాగిమరియు ఆక్సిజన్ మూలకపరమాణువుల సంయోగం వలన ఈ సంయోగపదార్థ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయనికసంకేత పదం CuO.కాపర్(II)ఆక్సైడ్ రెండు స్థిరత్వముఉన్న రూపాలలో లభించును., ఒకటి నల్లటి ఘనపదార్థం కాగా రెండవది CuO.టేనోరైట్ మరియు పారామేలకోనైట్ అనునవి ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క ఖనిజాలు.ఈ సంయోగపదార్థం రాగి లోహాఖనిజాల త్రవ్వకంలో ఉత్పత్తిగా లభిస్తుంది. కాపర్(II)ఆక్సైడ్ పలు రాగిని కలిగిన ఉత్పత్తులకు మరియు చాలా రసాయన సంయోగపదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి(precursor)గా పనిచేయును.
రాగి ముడిఖనిజం నుండి పెద్దమొత్తంగా రాగిని సంగ్రహించు పైరోమెటాలార్జి పద్ధతిలోనే కాపర్(II)ఆక్సైడును సంగ్రహించెదరు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట సజలఅమ్మోనియం కార్బొనేట్,అమ్మోనియా మరియు ఆక్సిజన్ మిశ్రమంతో ఘన రాగి(I),రాగి(II)అమ్మైన్ సంక్లిష్టాలను సంగ్రహించెదరు. ఈ సంక్లిష్ట పదార్థాలను నీటిఆవిరితో వియోగం చెందేలా చేసి కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. రాగిలోహాన్ని 300-800 °C వరకు గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన కూడా కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పరిశోధన ,ప్రయోగశాలలో ఉపయోగార్థమైనఅవసరమైన కాపర్(II)ఆక్సైడును కాపర్(II)నైట్రేట్,కాపర్(II)హైడ్రాక్సైడ్ లేదా కాపర్(II)కార్బొనేట్‌లను వేడిచెయ్యడం ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
సూక్ష్మజీవులను చంపుట
ఇది కార్బలికామ్లము కంటే తీవ్రమైన శక్తి గలది. కార్భాలికామ్లము వలె విషము కాదు. పాలు చేపలు మొదలగు భోజన పదార్థములలో సూక్ష్మ జీవులు చేరి పాడు కాకుండ ఈ ఫార్మనినును కొందరిపుడు ఉపయోగించెదరు. నూరు పాళ్లు నీళ్ళలో రెండు పాళ్లు దీనిని చెర్చిన ద్రావకము 15 నిముషములు మొదలు గంట లోపల సూక్ష్మ జీవులన్నిటిని చంపి వేయును. సౌవీర ద్రావకము వలె నిది సబ్బు నీటిని విరిచి వేయదు. కాబట్టి చేతులు తోము కొనుటకు, ఆయుధము బట్టలు మొదలగువని శుద్ధి చేసి కొనుటకు ఇది మిక్కిలి ఉపయోగ కరము. కోసి వేసిన కంతులు మొదలగు వానిని నిలువ చేయుటకు ఇది మిక్కిలి అన్నిటి కంటే ఎక్కువ ఉపయోగకర మైనదని చెప్పవచ్చును. కాని అతి ప్రమాదకరమైన విషమగుటచే దీనిని కొందరు బహిష్కరిస్తున్నారు. 3 గురిగింజలెత్తు తినిన యెడల మనుష్యుని చంపుటకు చాలును. ఇట్టి ప్రమాదము అనేక చోట్ల కలిగి యున్నవి. కలరా వ్వాధి వచ్చిన ఇంటి యందు ఈ మందును మాత్ర రూపముక నుంచు కొని ఒక్కొక్క మాత్రను కొలత ప్రకారము తగినన్ని నీళ్లలో వేసి కలిపి ఆ నీళ్లలో తరుచుగ చేతులను కడుగుకొను చుండవలెను. కాని ఈ మాత్రలను ఏర్పాటుగ ఒక చోట బెట్టుకొని ఇతర మందులతో కలియ కుండ జూచుకొనవలెను. మిక్కిలి ఆప్తులగు రోగులు చని పోయినప్పుడా ఇంటిలోని స్త్రీలు మొదలగు వారీ మాత్రలను సంగ్రహించి మ్రింగి ఆత్మ హత్య చేసి కొనకుండ నెల్లప్పుడు జాగ్రత్తగ నుండ వలెను. సౌవీర ద్రావకమును తయారు చేసికొను మాత్రలో ఎల్లప్పుడు కొంత నీలి మందు కాని మరి ఏదైన రంగు గాని కలిపి ఈ మందు నీళ్లను తక్కిన మందుల నుండి గుర్తించుటకు వీలుగా చేసి కొనవలెను.