జీవ శాస్త్రము
జీవుల అధ్యయనము జీవ శాస్త్రము (ఆంగ్లం biology). జీవుల ఉద్భావన, లక్షణాలు, వర్గీకరణ, జీవకోటిలో జాతులు, పర్యావరణ చట్రంలో వాటి మనుగడ, ఇలా ఎన్నో కోణాల నుండి జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు. కనుక జీవ శాస్త్రము యొక్క పరిధి చాలా విస్త్రుతమైనది. వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రం మొదలైన వర్గాలు చాలరోజులబట్టీ వున్నవే. ఈ రోజులలో ఈ వర్గీకరణ కూడ బాగా వ్యాప్తి చెందింది. జీవి లక్షణాలని అణు (atomic), పరమాణు (molecular) ప్రమాణాలలో అధ్యయనం చేస్తే దానిని అణుజీవశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ బయాలజీ) అనీ, జీవరసాయనశాస్త్రం (బయోకెమిస్ట్రీ) అనీ, జీవసాంకేతిక శాస్త్రం (బయోటెక్నాలజీ) అనీ, అణుజన్యుశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ జెనెటిక్స్) అనీ అంటున్నారు. జీవి లక్షణాలని జీవకణం స్థాయిలో చదివితే దానిని కణజీవశాస్త్రం (సెల్ బయాలజీ) అనీ, అంగము (organ) స్థాయిలో పరిశీలిస్తే దానిని శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము (అనాటమీ) అనీ, జన్యువు నిర్మాణాన్ని, అనువంశికతను జన్యుశాస్త్రం (Genetics), ఇలా రకరకాల కోణాలలో జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు.
పరిరక్షణ జీవశాస్త్రం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాప్తి చెందిన జీవ వ్యవస్థల శీఘ్ర తిరోగతి అంటే పరిరక్షణ జీవశాస్త్రం తరచుగా "గడువుతో కూడిన అంశంగా" సూచించబడుతుంది. పరిరక్షణ జీవశాస్త్రం కొంచెం సన్నిహితంగా జీవావాసశాస్త్రంలో విస్తరణ, వలస, జనాభాశాస్త్రం, ప్రభావవంతమైన జనాభా పరిమాణం, ఫలోత్పత్తి ద్రోణి, అరుదైన లేదా ప్రమాదంలో ఉన్న జాతుల కనిష్ఠ జనాభా స్వయంభరణశక్తి చేరడంతో ముడిపడిఉన్నాయి. పరిరక్షణ జీవశాస్త్రం నిర్వహణ, నష్టం, జీవవైవిధ్య పునరుద్ధరణ మరియు జన్యు, జనాభా, జాతుల, జీవావాస వైవిధ్యంనుంచి పుట్టిన పరిణామా ప్రక్రియ శాస్త్రం వంటివాటిపై ప్రభావంచూపే దృగ్విషయం మీద శ్రద్ధ చూపుతుంది. సంబంధిత విభాగాల అంచనా ప్రకారం భూమి మీది 50% జాతులు వచ్చే 50 ఏళ్ళలో అంతరించిపోతాయి, ఇది పేదరికం, కరువు మిగతా భూమిమీద పరిణామ అంశానికి కారణభూతమవుతాయి.