సుడోకు
సుడోకు, ""సూజీ వ డొకుషిన్ ని కగీరూ"" అనే పెద్ద జపనీసు వాక్యానికి సంక్షిప్త నామము. అనగా జపనీసు భాషలో "ఒక్కొక్క అంకె ఒక్కొక్క సారి మాత్రమే రావలెను"
. సుడోకు జపాన్కు చెందిన ప్రహేళికా ప్రచురణకర్త అయిన నికోలాయి కో లిమిటెడ్ కు ట్రేడ్ మార్క్ కూడా. సుడోకు ప్రహేళికలో అంకెలు ఒక సౌలభ్యము మాత్రమే. అంకెలే కాకుండా ఇతర చిహ్నాలు కూడా వాడుకోవచ్చు. (ఉదా:- రంగులు, వివిధ రూపాలు/ఆకారాలు, అక్షరాలు, బేస్ బాల్ గుర్తులు వంటి వాటిని నియమాలు మార్చకుండా అంకెలకు బదులు వాడుకోవచ్చును)
బుద్ధపాలితుడు
ప్రాసంగిక సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే వారు వాదంలో తాము ఏ రకమైన ప్రతిజ్ఞా వాక్యం (proposition) ప్రవేశపెట్టకుండానే, ఎదుటి వారి ప్రతిపాదనను అసంబద్ధమని రుజువు చేస్తారు. అంటే ప్రాసంగిక సంప్రదాయంలో ప్రత్యర్థి ప్రతిపాదనను అసంబద్దమని తేల్చివేయడం పైనే దృష్టి పెడతారు. ఈ రకమైన తార్కిక ప్రక్రియను 'అసంబద్ద సూక్ష్మీకరణం’ (Reductio ad absurdum) గా పేర్కొనవచ్చు. ఇది వాదనలో పరోక్ష పద్దతి. దీనిని మరో విధంగా కూడా చెప్పవచ్చు. వాదనలో తాము నిరూపించాల్సిన అసలు విషయానికి సరిగ్గా ఒక వ్యతిరిక్తమైన (opposite) భావాన్ని ముందుగా మనసులో ఊహించుకొని, వాదనలో ఆ ‘వ్యతిరేక భావం’ ఒక తప్పుడు ముగింపు (False conclusion) కు దారి తీస్తుందని తేల్చివేయడం ద్వారా అసలు విషయమే సరైనదని నిరూపించడం అన్నమాట. బౌద్ధ తర్కంలో ప్రాసంగిక పద్ధతిని మొదటిసారిగా ప్రవేశపెట్టినవాడు బుద్ధపాలితుడు. బుద్ధపాలితుని ప్రాసంగిక పద్ధతిని ఇతని సమకాలికుడైన భావవివేకుడు (క్రీ. శ. 500-578) విభేదించాడు. అయితే తరువాతి కాలంలో చంద్రకీర్తి బుద్ధపాలితుని ప్రాసంగిక పద్ధతిని గట్టిగా సమర్ధించాడు.