మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
సూక్ష్మజీవుల ప్రవేశం
ఈగలు అంటు వ్యాధులను వ్యాపింప జేయుటలో ఎంత సహకారులగునో అందరకు తెలియదు. అవి చేయు అపకారమున కింతింతని మితి లేదు. దోమల మూలమున చలి జ్వరము ఎంత విచ్చల విడిగ మనదేశములో వ్వాపించు చున్నదో మీకందరకు విదితమే. మన దుస్తులతో నొక యింటి నుండి మరి యొక యింటికి మనమెట్లు అంటు వ్యాధులను జేర వేయుదుమో అంత కంటే అనేక రెట్లు కుక్కలను, పిల్లులును అంటు వ్యాధులను ఇంటింటికి వాని శరీరముల నుండి జేరవేయును.