కాపర్(II) ఆక్సైడ్
కాపర్(II)ఆక్సైడ్ లేదా కుప్రిక్ ఆక్సైడ్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.రాగిమరియు ఆక్సిజన్ మూలకపరమాణువుల సంయోగం వలన ఈ సంయోగపదార్థ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయనికసంకేత పదం CuO.కాపర్(II)ఆక్సైడ్ రెండు స్థిరత్వముఉన్న రూపాలలో లభించును., ఒకటి నల్లటి ఘనపదార్థం కాగా రెండవది CuO.టేనోరైట్ మరియు పారామేలకోనైట్ అనునవి ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క ఖనిజాలు.ఈ సంయోగపదార్థం రాగి లోహాఖనిజాల త్రవ్వకంలో ఉత్పత్తిగా లభిస్తుంది. కాపర్(II)ఆక్సైడ్ పలు రాగిని కలిగిన ఉత్పత్తులకు మరియు చాలా రసాయన సంయోగపదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి(precursor)గా పనిచేయును.
రాగి ముడిఖనిజం నుండి పెద్దమొత్తంగా రాగిని సంగ్రహించు పైరోమెటాలార్జి పద్ధతిలోనే కాపర్(II)ఆక్సైడును సంగ్రహించెదరు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట సజలఅమ్మోనియం కార్బొనేట్,అమ్మోనియా మరియు ఆక్సిజన్ మిశ్రమంతో ఘన రాగి(I),రాగి(II)అమ్మైన్ సంక్లిష్టాలను సంగ్రహించెదరు. ఈ సంక్లిష్ట పదార్థాలను నీటిఆవిరితో వియోగం చెందేలా చేసి కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. రాగిలోహాన్ని 300-800 °C వరకు గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన కూడా కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పరిశోధన ,ప్రయోగశాలలో ఉపయోగార్థమైనఅవసరమైన కాపర్(II)ఆక్సైడును కాపర్(II)నైట్రేట్,కాపర్(II)హైడ్రాక్సైడ్ లేదా కాపర్(II)కార్బొనేట్‌లను వేడిచెయ్యడం ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పొటాషియం క్లోరెట్
పొటాషియం క్లోరెట్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరపడం వలన రసాయనికంగా అత్యంత చర్యాసిలత కలిగిన క్లోరిక్ ఆమ్లం (ద్రవం) మరియు పొటాషియం సల్ఫేట్ ఏర్పరచును.
పై చర్య ఫలితంగా ఏర్పడిన క్లోరిక్ ఆమ్లం అత్యంత చురుకైన చర్య గుణం కలిగి, చక్కెర, కాగితం వంటివాటితో తనకు తానుగా తక్షణమే చర్యకు లోనయ్యి మండును.రసాయన ప్రయోగ శాలలో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఆక్సికరించి, క్లోరిన్ వాయువును ఉత్పత్తి చేయ్యుటకై వాడెదరు.
మందువలన కాల్చెడు తుపాకి కనుగొన్న తొలినాళ్ళలో తుపాకిమందులో ఉపయోగించు మందులో టాషిపోయంక్లోరేట్ ను ప్రముఖంగా వాడేవారు. ఆయుధమురాగిగొట్టాలలో వాడేవారు. క్లోరేట్ ఆధారిత చోదక, చాలకలలో ( propellants) పొటాషియం క్లోరెట్ ను వాడెదరు. సాధారణ ఆయుధ మందులు నీటివలన పాడైపోవు అవకాశంమెండు. కాని క్లోరేట్ కలిగిన మందుగుండు సామాగ్రి అంత త్వరగా పాడై పోయే అవకాశం తక్కువ.అయితే క్లోరేట్ ఉపయోగించిన మందుగుండు సల్ఫర్, భాస్వరం ల సమక్షలో అంత స్థిరమైనది కాదు. తగిన ప్రమాణంలో సరైయన ఇంధన పదార్థాన్ని జోడించిన ఇది ప్రేలుడుపదార్థంగా పనిచేయును.