మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే "మంగోల్" అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. "మంగోల్" అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
ఖల్సా
గురు గోబింద్ సింగ్ మరణానంతరం, అతని శిష్యుడు బాండ సింగ్ బహాదుర్ మొఘల్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఖల్సా యోధులను ప్రోత్సహించారు. బాండ సింగ్ బహాదుర్ సిర్హింద్ వద్ద మొఘల్‌ను ఓడించిన తరువాత ముందుగా సిక్కు సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. అతను మరియు అతని అనుచరులు తదనంతరం ఓడించబడి ఉరిశిక్షకు లోనయ్యారు, కానీ అతను ఖల్సా సిక్కులలో మార్గదర్శకుడయ్యాడు. 1730ల చివరినాటికి, నవాబ్ కపూర్ సింగ్ నేతృత్వంలో ఖల్సా సైనికబలంగా పునఃసమూహ పరచబడింది, ఇతను స్థానిక నాయకులను సమూహపరచి సంకీర్ణ సైనికదళం "దళ్ ఖల్సా"ను ఏర్పరచాడు. దళ్ ఖల్సా మొఘల్ మరియు ఆఫ్ఘన్లతో పోరాడింది, ఫలితంగా తరువాతి కాలంలో సిక్కు సామ్రాజ్యాన్ని పంజాబ్ ప్రాంతంలో స్థాపించింది.