భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935
తమ దేశాన్ని పాలించే ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామ్యాన్ని బాగా ఎక్కువ చేయాలనే డిమాండ్ పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం నుండి పెరుగుతూ వచ్చింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటీష్ వారి ప్రయత్నాలకు భారతీయులు అందించిన తోడ్పాటు కారణంగా, బ్రిటీష్ రాజకీయ వ్యవస్థలోని తీవ్ర యథాతథవాద శక్తులు సైతం రాజ్యాంగ మార్పు అవసరమని భావించారు. ఫలితంగా భారతీయ ప్రభుత్వ చట్టం 1919 రూపొందింది. ఈ చట్టం, ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఒక కొత్త వ్యవస్థను ప్రాంతీయ ద్వంద్వ పాలనా విధాన రూపంలో ప్రవేశ పెట్టింది. అంటే ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన కొన్నిశాఖలలో (విద్య వంటివి) మంత్రులు శాసన సభకు బాధ్యత వహిస్తారు. మిగిలినవి (ప్రజా వ్యవహారాల నిర్వహణ, ఆర్థికం వంటివి) బ్రిటీష్ వారిచేత నియమింపబడిన ప్రొవెన్షియల్ గవర్నర్‌కు బాధ్యత వహించే అధికారుల చేతులలో ఉంటాయి. ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామాన్ని పెంచాలని భారతీయులు చేసిన డిమాండ్‌ని ఈ చట్టం ప్రతిబింబిస్తుంది. అంతేకాక, భారత దేశానికి సంబంధించి, ఆచరణలో తమ భాగస్వామ్యం గురించి బ్రిటీష్ వారి భయాలకు కూడా ఇది మరింతగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము
బ్రిటిషర్లు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలోభారత దేశ సహాయానికి ప్రతిఫలంగా భారత జాతీయవాద కోర్కెలపై చూద్దాం, చేద్దాం పద్ధతినే అవలంబించారు. 1917 ఆగస్టులో భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శి అయిన, భారత చట్టసభలో ఈ క్రింది ప్రాముఖ్యమైన ప్రకటన చేశాడు. "భారత దేశంపై ఆంగ్లేయుల దృక్పథం ఏమిటంటే ప్రతి నిర్వహణా శాఖలోనూ భారతీయుల సంఖ్యను, ప్రాముఖ్యతనూ పెంచుతూ, స్వయం నిర్వహణా వ్యవస్థలని క్రమంగా అభివృద్ధి చేసి ఒక అభివృద్ధి కాముకమైన ప్రభుత్వాన్ని భారత దేశంలో ఏర్పాటుచేసి,ఈ దేశాన్ని బ్రిటిష్ సార్వభౌమాధికార సామ్రజ్యంలోని అవిభాజ్య భాగంగా తయారు చెయ్యడం". ఈ కలని సాకారంచేసే ప్రయత్నం భారత్ ప్రభుత్వ చట్టం1919 లోకనిపించింది.ఆ చట్టం ద్వంద నిర్వహణా విధానాన్నిప్రవేశపెట్టింది. దీంట్లో భారతదేశం నుండి ఎన్నుకోబడిన శాసనకర్తలు, బ్రిటీషు ప్రభుత్వం నియమించిన అధికారులు అధికారాన్నిపంచుకుంటారు. ఈ చట్టం కేంద్రీయ, ప్రాంతీయ శాసనసభలనీ, వోటు హక్కునీ విస్తృత పరచింది. ద్వంద నిర్వహణా విధానం అమలు కాగానే ప్రాంతీయ పరిధిలో అనేక మార్పులు వచ్చాయి.అనేకమైన అవివాదాస్పద మంత్రిత్వ శాఖలు, వ్యవసాయం, ప్రాంతీయ ప్రభుత్వాలు, ఆరోగ్యం, విద్య, ప్రజా పనులు లాంటివి భారతీయులకి ఒప్పచెప్పి, సున్నితమైన ఆర్ధిక శాఖ, పన్నులు, శాంతి భద్రతలు మాత్రం ప్రాంతీయ బ్రిటీషు నిర్వాహకులు అట్టిపెట్టుకున్నారు.