ఖండం
ఖండము (ఆంగ్లం "కాంటినెంట్", "continent") భూమి ఉపరితలంపై గల పెద్ద భూభాగాన్ని 'ఖండము'గా వ్యవహరిస్తారు. ప్రపంచంలో ఖండాలు 7 గలవు. అవి (వైశాల్యం వారీగా ('ఎక్కువ' నుండి 'తక్కువ') ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఉత్తర అమెరికా, దక్షిణ అమెరికా, అంటార్కిటికా, యూరప్ మరియు ఆస్ట్రేలియా.
పలక విరూపణ సిద్ధాంతం
a) ఖండ పలక - ఖండ పలక ఢీకొనడం :- రెండు ఖండ పలకలు ఢీ కొన్నప్పుడు పలక సరిహద్దులో మూడు రకాలైన భౌమ ప్రక్రియలు ఏర్పడడానికి అవకాశం కలుగుతుంది. అవియురేషియా ఖండ పలక (Euracian plate) భారత ద్వీకకల్ప పలక (Indian Penincular Plate) తో ఢీ కొనడం వలన వీటి మధ్యలో వున్న మెత్తని మృదువైన అవక్షేప శిలాభాగం (తెథిస్ సముద్రం) తీవ్రమైన సంపీడనానికి లోనవుతుంది. పలకల అంచు ప్రాంతాలు సచ్చిద్రంగా (Porous) తయారయి, కరిగిన అవక్షేప శిలా పదార్ధంలో అతుకుపడి సూచర్ జోన్ (Suture Zone) ఏర్పడింది. ఈ ప్రాంతంలో కొంత మాగ్మా పైకి ఉబికి వచ్చి చిన్న చిన్న అగ్నిపర్వతాలుగా ఏర్పడ్డాయి. తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనైన అవక్షేప శిలలు కొన్ని ప్రాంతాలలో రూపాంతరం చెందాయి. ఇలా రూపాంతరం చెందిన అవక్షేప శిలలు క్రమంగా ఉత్థాతనానికి (Elevation) గురై హిమాలయ ముడుత పర్వతాలుగా ఏర్పడ్డాయి. అదేవిధంగా ఐరోపా లోని ఆల్ప్స్ (Alps) పర్వతాల నుండి బర్మా లోని ఆర్కాన్ యోమా పర్వత శ్రేణుల వరకు యురేషియాలో విస్తరించిన ముడుత పర్వత శ్రేణి కూడా యురేషియా పలక గొండ్వానా భాగంలోని చిన్న చిన్న పలకలతో ఢీ కొనడం వల్ల ఏర్పడినదే. స్థూలంగా చెప్పాలంటే రెండు ఖండ పలకలు ఒకదానినొకటి ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ పలకల అంచులు సంపీడనానికి లోనై, ముడుతలు పడి, పైకి ఉత్థాతనం చెందడం వలన ముడుత పర్వతాలు ఏర్పడతాయి.