మయన్మార్
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు మరియు పలు సంస్థలు బర్మాదేశంలో మనవహక్కుల అతిక్రమణ స్థిరంగా జరుగుతున్నట్లు నివేదించాయి. స్వాతంత్ర్యం లేక పోవడం, బాలకార్మికులు, మానవ రవాణా మొదలైనవి వాటిలో కొన్ని.
బర్మా మరియు మయన్మార్ అనే పేర్లు అధికంగా ఉన్న బర్మీయులు మరియు బామర్ సాంస్కృతిక ప్రజల వలన వలన వచ్చినవే. మాయన్మార్ సంప్రదాయ సమూహాల వ్రాత రూపం పేరు వలన మయన్మార్ అనే పేరు వచ్చింది. ప్రజలు వ్యవహారికంగా మాట్లాడుకునే బామర్ భాష వలన బర్మా అనే పేరు వచ్చింది. నమోదు చేసుకున్న పేరును బామా లేక మియామా అని పలకబడుతుంది. బ్రిటిష్ పాలనా కాలంలో ఇది బర్మాగా పిలువబడింది.
మయన్మార్‌లో తెలుగువారు
వేమన పుస్తక బాండాగారం, ఆంధ్ర బౌద్ధ సమాజం, ఆంధ్ర హిందూ యువజన ధార్మిక సంఘం వంటి సమాజాలు తెలుగువారి కలయికకు తోడ్పడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఇచ్చట ప్రజలు తెలుగుదనం, తమ మూలాలను, కులాలను, భాషను మర్చిపోతున్నారు. అయితే బర్మాలో పుట్టి ఆంధ్ర దేశం వచ్చిన కొంతమంది పుట్టిన భూమిపై మమకారం వదలక కొంతమంది కాందిశీకులు అప్పుడప్పుడు కోలకతా, చెన్నై విమానాశ్రయాలుద్వారా బర్మా వెళ్లి వస్తున్నారు.
అక్కడి ప్రజలకు తెలుగు నేర్చుకోవాలనే అభిలాష ఉంది. ‘డోలు మ్యూడో బాద డోటి’’ (మా జాతి భాష నేర్చుకోవాలని ఉంది) అనే అక్కడి తెలుగువారి మాటలు ఎట్టివారిలో ఐనా ఆర్ద్రత నింపుతాయి. ఇప్పటికే భీశెట్టి లక్ష్మణగారిలాంటి వాళ్ళు ‘విదేశాంధ్రులు’ వంటి పుస్తకాలు రాసారు. చందమామ వంటి తెలుగు పత్రికలు ఇప్పటికీ ఒకటి, అర అక్కడకు వెళ్తూనే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ విద్యావిధానం, సామాజిక మార్పులతో తమ సంస్కృతికి కష్టం వచ్చిందని బర్మా తెలుగు వాళ్లకర్థమైంది. తెలుగంటే సినిమా పాటలు కావు. తేటతెలుగు మాటలని, ఆ..తియతీయని తేనియ మాటలు తమ పిల్లలకూ నేర్పాలనుకున్నారు. మాతృభాషను కాపాడుకుంటేనే మాతృ సంస్కృతి నిలుస్తుందనే ఉద్దేశంతో తెలుగు బడులకు శ్రీకారం చుట్టింది బర్మా తెలుగు సంఘం. 2003లో మౌల్మీన్ పట్టణంలో తొలి బడి ప్రారంభమైంది. ఆ బడిలో తెలుగు వచ్చిన వాళ్లు పంతుళ్లు, రాని వాళ్లు విద్యార్థులు. సాయంత్రం గంట సేపు చెప్పే తెలుగు పాఠాలు వినడాకిని స్పందన బాగానే వచ్చింది. ఆరేళ్ల పిల్లల నుంచి మూడు పదుల పెద్దల వరకు పలకా, బలపం పట్టుకున్నారు. అ, ఆ, ఇ, ఈలతో మొదలైన తెలుగు బడి గుణింతాలు, పదాలు దాటి ఎక్కాలు, వ్యాకరణం దాకా ముందుకు సాగింది. బర్మా తెలుగు సంఘం చేస్తున్న కృషికి తల్లిదండ్రుల తోడ్పాటూ తోడయింది. తెలుగు నేర్చుకోమని పిల్లలకు ప్రోత్సాహం అందించడం, వారిలోనూ నేర్చుకోవాలనే ఉత్సాహం పెంచేందుకు తెలుగు సంఘం అనుబంధంగా ఉన్న సంక్షేమ నిధితో కార్యవర్గం పిల్లల్ని ఆకట్టుకునేలా బడిని నిర్వహించడంతో విద్యార్థుల సంఖ్య కూడా బాగానే పెరిగింది. తెలుగు బడికి వచ్చే విద్యార్థుల సంఖ్య పెరగడంతో ఆ తర్వాత బడి గంటలు పెంచారు. 6-7 గంటల మధ్య ఒక బృందానికి, 7-8 గంటల మధ్య మరో బృందానికి తెలుగు పాఠాలు చెప్పడం మొదలుపెట్టారు. తెలుగు వారు అధికంగా ఉండే మౌల్మీన్ నగరంలో విజయవంతమైన ఈ ప్రయోగం వార్త ఇతర నగరాలకు వ్యాపించింది. అక్కడా తెలుగు బళ్లు పెట్టాలనే ఆకాంక్ష మొదలైంది. అదే పనిలో ఉన్న బర్మా తెలుగు సంఘం మౌల్మీన్ నగరంలో మరో 3 పాఠశాలలు, రంగూన్‌లో 2 పాఠశాలలు, బేక్‌లో మూడు పాఠశాలలతోపాటు పెగు, తటోన్, కోతాం పట్టణాలలో ఒక్కో పాఠశాలను నెలకొల్పింది. ఇలా నడుస్తున్న పాఠశాలలకు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని అంతర్జాతీయ తెలుగు కేంద్రం సేవలూ చేరువయ్యాయి. బర్మాలో పుట్టి పెరిగిన ఎర్రన్నాయుడు బర్మీస్ తెలిసిన పిల్లల కోసం ఓ తెలుగు వాచకాన్ని 2011లో రూపొందించాడు. ఈ వాచకంలో ఏ ప్రమాణాలు ఉండాలో యూనివర్సిటీవారు నిర్దేశిస్తే, ఆ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా సుందర్‌రావుతో కలిసి వాచక రూపకల్పన చేశాడు ఎర్రన్నాయుడు. ఈ వాచకం, పెద్దబాల శిక్ష బర్మాలోని తెలుగు బడిలో పాఠ్యగ్రంథాలు. అంతేకాక ఎర్రన్నాయుడు తెలుగు - బర్మీస్ నిఘంటువును 10వేల పదాలతో నిర్మించాడు. బర్మా పిల్లల కోసం పేదరాశి పెద్దమ్మ కథలు, కాశీమజిలీ కథల్ని అక్కడి భాషలోకి తర్జుమా చేశాడు. చిన్న దేశంలో, ఒక చిన్న సమూహంగా బతుకుతున్న వాళ్లు తల్లిలాంటి సంస్కృతిని బతికించుకోవాలన్న తాపత్రయం, మా తాతల భాషను మేమూ నేర్చుకోవాలన్న పిల్లల పట్టుదల అందరికీ ఆదర్శనీయం.