కాంతి వేగం
కాంతి వేగం యానకంలో ఎందుకు తగ్గుతుంది? కాంతి అంటే విద్యుత్ తరంగాలు, అయస్కాంత తరంగాలు కలిసి ప్రయాణం చేసే జంట తరంగాలు. ఈ విద్యుత్ తరంగాలు యానకంలో ఉన్న అణువుల మీద తమ ప్రభావం చూపి వాటిలో భ్రమణం కలిగిస్తాయి. (తోటలో ఉన్న చెట్లు గాలి తాకిడికి ఊగిసలాడవూ? అలాగన్నమాట.) దీని పర్యవసానం ఏమిటంటే ఏ గురుత్వం లేని “ఫోటానులు” అనే కాంతి కణాలు గురుత్వం సంతరించుకున్నట్లు ప్రవర్తిస్తాయి. గురుత్వం పెరిగితే జోరు తగ్గుతుంది. ఫోటానుల జోరు తగ్గితే కాంతి వేగం తగ్గినట్లే కదా. ఇదంతా మేక్‌స్వెల్ సమికరణాలు రాసి, వాటిని పరిష్కరించి, చూపించవచ్చు.
శూన్యంలో కాంతి వేగాన్ని సాధారణంగా తో వ్యవహరిస్తారు. భౌతిక శాస్త్రంలో ఎన్నో విషయాలకు ఇది ప్రధానమైన కొలత. అక్షరాలా 299,792,458 మీటర్లు ప్రతి సెకనుకి, ఈ కొలమానం నుండే మీటర్ యొక్క కొలతను నిర్ధారిస్తారు. 
స్పెషల్ రిలేటివిటీ సిద్ధాంతం ప్రకారం అనేది పదార్థం ప్రయాణించగల అత్యధిక గతి.
భారతీయ ప్రతిభా విశేషాలు
క్రీ.శ.1675 లో రోమర్ అనే అతను కాంతి వేగాన్ని లెక్కించాడని అంటుంది ప్రాశ్ఛ్యాత్య ప్రపంచం. ఇందులో నిజం లేదు. ఎందుకంటే? అంత కంటే ఇంచు మించు నాలుగు వందల సంవత్సరాల క్రితమే శ్రీ సాయణాచార్యులు 14 వ సంవత్సరంలో ఋగ్వేద భాష్యంలోఒక ఋగ్వేద శ్లోకానికి భాష్యంగా కాంతి వేగాన్ని వర్ణిస్తూ ఒక శ్లోకం వ్రాశారు. అది: "శ్లో: యోజనానాం సహస్త్రం ద్వే ద్వేశతేద్వె చ యోజనే| ఏకేన నిమిషార్థేన క్రమమాణ్ నమో స్తుతే|| అనగా అరనిమిషానికి 2202 యోజనాల దూరం ప్రయాణించు ఓ కాంతి కిరణమా నీకు నమస్కారము అని ఆ శ్లోకానికి అర్థం. ఇక్కడ "యోజనము " అంటే 9.11 మైళ్ళకు సమానం. భారతీయ కాల గమన ప్రకారం... 1 పగలు రాత్రి + 810,000 అర్థ నిమిషాలు. కనుక ప్రతి అరనిమిషమునకు 2202 x 9.11 = 20060 మైళ్ళు అట్లే ... 20062 8.75 = 188064 మైళ్ళు ప్రతి సెకనుకు. ఇది అధునికులు కనుగొన్న కాంతి వేగానికి దాదాపు సమీపముగానే ఉంది. 20 వ శతాబ్దపు శాస్త్రవేత్త లయిన మెకీల్ సన్స్, మోర్లే కాం వేగం 1,86,300 మైళ్ళు ఒక సెకనుకు అని కనుగొని ఉన్నారు. ఇది ప్రస్తుతానికి ప్రమాణము.