భారతదేశంలో అధికార హోదా ఉన్న భాషలు
భారత రాజ్యాంగం లోని 343 వ అధికరణం దేవనాగరి లిపిలోని హిందీని అధికార భాషగా గుర్తించింది. 1950 లో రాజ్యాంగంలో పొందుపరచినట్లుగానే 1965 లో ఇంగ్లీషు అధికార భాష హోదాను (హిందీతో సమానంగా) కోల్పోయింది. ఆ తరువాత దాన్ని అదనపు అధికార భాషగా కొన్నాళ్ళపాటు కొనసాగించి, హిందీని పూర్తి స్థాయిలో అమలుపరచాలనేది ప్రభుత్వ ఉద్దేశంగా ఉండేది. అయితే, హిందీ అంతగా ప్రాచుర్యం పొందని దక్షిణాది రాష్ట్రాలు దీన్ని వ్యతిరేకించడంతో "జంట భాషల" పద్ధతి ఇంకా కొనసాగుతూ వస్తోంది. శీఘ్ర పారిశ్రామికీకరణ, ఆర్థిక వ్యవస్థపై బహుళజాతి సంస్థల ప్రభావం మొదలైన వాటి కారణంగా ప్రభుత్వంలోనూ, బయటా కూడా దైనందిన కార్యకలాపాల్లో ఇంగ్లీషు ప్రాధాన్యత పెరుగుతూ వచ్చింది. దాన్ని తొలగించాలన్న ప్రతిపాదనలు అటకెక్కక తప్పలేదు.
భారతీయ ప్రతిభా విశేషాలు
"...మన కమిటీ ముందున్న ప్రశ్న ఇంగ్లీషుని బోధనా మాధ్యమంగా చేయాలా లేక సంస్కృతాన్ని కొనసాగించాలా అని. సగం మంది సభ్యులు ఆంగ్లమాధ్యమాన్ని, సగం మంది సభ్యులు స్థానిక భాషని కోరుకుంటారు. ఇక్కడ నా ఉద్దేశం ఏమిటంటే ఏ భాష తెలుసుకోవడం అవసరమో ఆ భాషను మాధ్యమంగా చేయాలి" అంటూ, " యూరపియన్ గ్రంథాలయంలో ఒక షెల్ఫ్ లోని పుస్తకాలకు సమానం కాదు... ఈ స్థానిక భారతీయ సాహిత్యం, విజ్ఙానం "అని అంటాడు.
'మనం ఎవరికి ఎక్కువ మర్యాదనిస్తాము? గౌరవిస్తాము? సంస్కృతం నేర్చుకున్న స్థానిక విద్యావంతునికా! లేక మిల్టన్ పొయిట్రీ, న్యూటన్ ఫిజిక్సూ, లోకేమోటా ఫిజిక్సూ నేర్చుకున్న స్థానికునికా! మనం ఎవరిని గౌరవిస్తాం!