విశ్వనాధ్ ప్రతాప్ సింగ్
కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి బయటికి వచ్చిన తరువాత సింగ్ అరుణ్ నెహ్రూ, అరిఫ్ మొహమ్మద్ ఖాన్ లతో కలసి జనమోర్చా పేరుతో ప్రతిపక్ష పార్టీని ప్రారంభించాడు. అతను అలహాబాద్ లోక్‌సభకు జరిగిన ఉపన్నికలలో సునీల్ శాస్త్రిని ఓడించి తిరిగి ఎన్నుకయ్యాడు. 1988 అక్టోబరు 11 న జనతాపార్టీ సంకీర్ణం నాయకుడు జయప్రకాశ్ నారాయణ్ జన్మదినం సందర్భంగా రాజీవ్ గాంధీని వ్యతిరేకించే పార్టీలైన జనమోర్చా, జనతాపార్టీ, లోక్‌దళ్, కాంగ్రెస్ (ఎస్) పార్టీలను కలిపి జనతాదళ్ పార్టీని స్థాపించాడు. జనతాదళ్ పార్టీకి అధ్యక్షుడైనాడు. ద్రవిడ మున్నేట్ర ఖగజం, తెలుగుదేశం పార్టీ, అసోం గణపరిషత్ వంటి ప్రాంతీయ పార్టీలతో కలసి జనతాదళ్ పార్టీ నేషనల్ ఫ్రంట్ పేరుతో సంకీర్ణ దళం ఏర్పడినది. దీనికి వి.పి.సింగ్ కన్వీనరుగా, ఎన్.టి.రామారావు అధ్యక్షునిగా, పర్వతనేని ఉపేంద్ర జనరల్ సెక్రటరీగా నియమితులయ్యారు.
1989 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో నేషనల్ ఫ్రంటు కాంగ్రెస్ వ్యతిరేక పక్షాలైన భారతీయ జనతా పార్టీ, వామపక్ష పార్టీల (రెండు ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీలను)తో కలసి సీట్ల సర్దుబాటు చేసుకొని పోటీ చేసింది. నేషనల్ ఫ్రంటు వారి మిత్ర పక్షాలతో కలసి కనీస మెజారిటీ సాధించి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిశ్చయించింది. అటల్ బిహారీ వాజపేయి, లాల్ కృష్ణ అద్వానీల నాయకత్వంలోని భారతీయ జనతా పార్టీ, కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు), కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా వంటి వామపక్షాలు ప్రభుత్వం బయటి నుండి మద్దతు ఇవ్వడంతో ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.
పైడికొండల మాణిక్యాలరావు
పైడికొండల మాణిక్యాలరావు 9 సంవత్సరాల వయస్సులోనే రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్‌లో చేరారు. సంఘ్ కార్యకర్తగా ఆయన ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థిగానే దేశ ఎమర్జెన్సీకి వ్యతిరేకంగా అజ్ఞాతంగా పోరాడారు. బాల్యదశలోనే జై ఆంధ్ర ఉద్యమంలో పాలుపంచుకున్నారు. అనంతర కాలంలోనూ ఆరెస్సెస్‌తో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. భారతీయ జనతా పార్టీ ఆవిర్భవించిన నాటి నుంచీ పార్టీలోనే కొనసాగుతున్నారు. భారతీయ జనతా పార్టీ పశ్చిమగోదావరి జిల్లా అధ్యక్షునిగా 1998 ఎన్నికల్లో నరసాపురం పార్లమెంటరీ స్థానానికి యు.వి.కృష్ణంరాజును గెలిపించారు. కృష్ణంరాజు కేంద్ర సహాయమంత్రిగా ఉండగా ఆయనతో సమన్వయం చేస్తూ జిల్లాలో పలు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేశారు. భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యునిగా ఎంతోకాలం పార్టీకి సేవలందించారు. భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పురపాలకసంఘ ఎన్నికల్లో తాడేపల్లిగూడెం పట్టణంలో కౌన్సిలర్‌గా పోటీచేసి ఓటమి పాలయ్యారు. 2014 ఎన్నికల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ-తెదేపా పొత్తు నేపథ్యంలో తాడేపల్లిగూడెం నియోజకవర్గాన్ని భారతీయ జనతా పార్టీకి కేటాయించడంతో ఎవరూ ఊహించని విధంగా మాణిక్యలరావుకు భారతీయ జనతా పార్టీ టిక్కెట్ ఇచ్చింది. అనుకోని విధంగా తెదేపా-భారతీయ జనతా పార్టీ కూటమి అభ్యర్థిగా నిలిచిన మాణిక్యాలరావు అనూహ్యంగానే తన సమీప ప్రత్యర్థి, వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి తోట పూర్ణగోపాల సత్యనారాయణ (గోపి) పై 14వేల పైచిలుకు ఓట్ల ఆధిక్యంతో గెలుపొందారు. భారతీయ జనతా పార్టీతో పొత్తు నేపథ్యంలో 2014లో ఏర్పడిన చంద్రబాబు ప్రభుత్వంలో మాణిక్యాలరావుకు దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖ మంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు అప్పగించారు.
మాణిక్యాలరావు పలు ధార్మిక, సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. తాడేపల్లిగూడెం మండలం నాచుగుంట గోసంరక్షణ సమితి సభ్యునిగా గోసేవలో భాగం పంచుకున్నారు. తనకున్న స్థలంలో శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని నిర్మించి నిర్వహిస్తున్నారు. 2011 నుంచి 2013 వరకూ మానవత సంస్థ గూడెం పట్టణ అధ్యక్షునిగా పలు సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 2013-14 సంవత్సరానికి గాను మానవత జిల్లా అధ్యక్షునిగా జిల్లావ్యాప్తంగా సేవలు విస్తరించారు. మానవత సేవాసంస్థ ద్వారా జిల్లాలోని పలు పట్టణాల్లో శీతల శవపేటికలు ఏర్పాటుచేసి ఉచితంగా అందజేస్తూన్నారు. ముఖ్యపట్టణాల్లో శవవాహక వాహనాన్ని కూడా నిర్వహిస్తూ మరణించినవారి భౌతికదేహాలను శ్మశానం వరకూ తీసుకువెళ్ళేందుకు ఉచితంగా ఇస్తున్నారు.