మరాఠా సామ్రాజ్యం
మరాఠా సామ్రాజ్యం (Marathi|मराठा साम्राज्य "మరాఠా సామ్రాజ్య" ; "మహ్‌రాట్ట" అని కూడా ప్రతిలిఖించవచ్చు) లేదా మరాఠా సమాఖ్య అనేది నేటి భారతదేశం యొక్క నైరుతి దిక్కున ఒకప్పుడు విలసిల్లిన ఒక మహా సామ్రాజ్యం. 1674 నుంచి 1818 వరకు ఉనికిలో ఉన్న ఈ సామ్రాజ్య శోభ ఉచ్ఛస్థితిలో కొనసాగిన సమయంలో 2.8 మిలియన్ km² పైగా భూభాగాన్ని తన వశం చేసుకోవడం ద్వారా దక్షిణాసియాలో అత్యంత ఎక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమించిన సామ్రాజ్యంగా వర్థిల్లింది. శివాజీ భోంస్లే ద్వారా ఈ సామ్రాజ్య స్థాపన మరియు సుసంఘటితం జరిగింది. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మరణానంతరం మరాఠా సామ్రాజ్య ప్రధాన మంత్రులైన పేష్వాల పాలన కింద ఈ సామ్రాజ్యం మరింత గొప్పగా అభివృద్ధి చెందింది. 1761లో మరాఠా సైన్యం మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఓడిపోవడం ఈ సామ్రాజ్య విస్తరణకు అడ్డుకట్టగా పరిణమించింది. అటుపై ఈ సామ్రాజ్యం మరాఠా రాష్ట్రాల సమాఖ్య రూపంలోకి విడిపోవడమే కాకుండా ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాల కారణంగా చివరకు 1818లో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో భాగమైపోయింది.
సహారన్పూర్
1757లో, మరాఠా సైన్యం సహారన్పూర్ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించడంతో నజీబుద్ దౌలా కొద్దికాలం తన జాగీరును కోల్పోయారు, ఇదిలా ఉంటే రాఘునాథ్ రావు మరియు మల్హోత్రా హోల్కార్ తరువాత దీనిని ఆక్రమించుకున్నారు - అయితే పంజాబ్ దండయాత్ర కోసం రఘునాథ్ రావు వెళ్లడంతో నవాబు ఈ ప్రాంతాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రోహిల్లాలు మరియు మరాఠాల మధ్య సంఘర్షణ డిసెంబరు 18, 1788లో నజీబుద్ దౌలా మనవడు గులామ్ ఖాదీర్ నిర్బంధంతో ముగిసింది, గులామ్ ఖాదీర్‌ను మరాఠా సైన్యాధిపతి మహాదాజీ సిందియా ఓడించారు. నవాబ్ గులామ్ ఖాదీర్ సహారన్పూర్ నగరానికి చేసిన సేవల్లో నవాబ్ గంజ్ ప్రాంతం మరియు అహ్మదాబాదీ కోట ముఖ్యమైనవి, విజయ్ టాకీస్ ఎదురుగా ఈ కోటను ఇప్పటికీ చూడవచ్చు.గులామ్ ఖాదీర్ మరణంతో సహారన్పూర్‌లో రోహిల్లాల పాలనకు తెరపడింది, ఇది మరాఠా సామ్రాజ్యంలో ఉత్తరాన ఉన్న చివరి జిల్లాగా మారింది. ఘనీ బహదూర్ బండా దీనికి మొదటి మరాఠా గవర్నర్‌గా నియమించబడ్డారు. మరాఠా పాలనలో, సహారన్పూర్ నగరంలో భుతేశ్వర్ ఆలయం మరియు బాగేశ్వర్ ఆలయం నిర్మించబడ్డాయి.