భారతీయ సంస్కృతి
పెద్దలు నిర్ణయించి కుదిర్చిన పెళ్ళిని నిశ్చయ వివాహం అంటారు. నిశ్చయ వివాహాన్ని ఆంగ్లంలో ఆరేంజ్డ్ మ్యారేజ్ అని అంటారు. హిందూ సాంప్రదాయం ప్రకారం భారతదేశంలోని హిందువులు నిశ్చయ వివాహాలను జరిపిస్తున్నారు. భారతీయ సమాజంలో నిశ్చయ వివాహాలు దీర్ఘకాలంగా మనగలిగి ఒక పద్ధతిలో కట్టుబడి ఉన్నాయి. నేటికి కూడా, ఎక్కువమంది భారతీయులు వారి తల్లిదండ్రులు, బంధువులు , ఇతర గౌరవనీయ కుటుంబం సభ్యుల ద్వారా మాత్రమే వివాహం చేసుకుంటారు. గతంలో, చిన్న వయస్సు నందే వివాహం జరిగేది. 2009 సం.లో, సుమారు 7% స్త్రీలు 18 సంవత్సరాల వయసులోపుననే వివాహం చేసుకున్నారు. 2011 సం. భారతదేశ జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భారతదేశంలో మహిళలకు వివాహం చేసుకునే సగటు వయసు 21 సంవత్సరాలుకు పెరిగింది.
యువతీ వివాహభాగ్యోదయము
ఐదు అంకాలున్న ఈ సాంఘిక నాటకాన్ని కలుగోడు అశ్వత్థరావు వ్రాశాడు. ఈ నాటక రచనోద్దేశము 'ధర్మక్షీణతను గాంచిగా గలిగిన మనఃక్లేశములవలన జనించిన యుద్రేకమే కారణముగాని నాటకరచనా కుతూహలమేమాత్రము గాద'ని గ్రంథకర్త వ్రాసుకున్నాడు. ప్రౌఢవివాహమును ఖండిచుటయే దీని ప్రధానోద్దేశము.రామమోహనరావు, సీతాంబ అనే బ్రాహ్మణ దంపతులకు ఏకైక పుత్రిక శ్యామలాంబ. రావు సంఘసంస్కరణ ప్రియుడు. అందుకే తన కుమార్తెకు ప్రౌఢవివాహం చేయాలని సంకల్పిస్తాడు. ఆనందరావు అనే విద్యావంతుడైన ఆయన మేనల్లుడికే కూతురునిచ్చి వివాహము చేయాలనుకుంటాడు. కాని శ్యామల తన స్నేహితుడైన శ్యామసుందర నాయుడిని ప్రేమిస్తుంది. అతడు వర్ణాంతమునకు చెందినవాడగుటవలన శ్యామల తన కోరికను పైకి చెప్పుకోలేదు. తన తండ్రి ఆనందరావుతో వివాహము చేయడానికి సిద్ధమవగా విధిలేక ఒప్పుకొంది. శ్యామల తన భర్త పట్ల బాధ్యతగా ఉన్నప్పటికీ శ్యామసుందరునిపై ప్రేమను అణచుకోలేకపోయింది. ఒకనాడు శ్యామసుందరుడు ఆమెను ఏకాంతముగా కలిసి సంభాషించాడు. చిన్ననాటి స్నేహం పెరిగి పెద్దదై పెకిలింపలేనంత ప్రేమ వృక్షంగా పరిణమించిందని ఇరువురు గ్రహిస్తారు. సుందరుడు ఆమె నుండి సౌఖ్యమును కోరగా, ఆమె ప్రేమ తుచ్ఛసుఖముపై ఆధారపడినదికాదని సుందరుడనుకున్న దానికంటే అది గంభీరమైనదని తెలిపి, చిత్తవృత్తిని నిరోధించే నీతిమాటలను తెలిపి వారించి పంపింది.