జీవ శాస్త్రము
జీవుల అధ్యయనము జీవ శాస్త్రము (ఆంగ్లం biology). జీవుల ఉద్భావన, లక్షణాలు, వర్గీకరణ, జీవకోటిలో జాతులు, పర్యావరణ చట్రంలో వాటి మనుగడ, ఇలా ఎన్నో కోణాల నుండి జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు. కనుక జీవ శాస్త్రము యొక్క పరిధి చాలా విస్త్రుతమైనది. వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రం మొదలైన వర్గాలు చాలరోజులబట్టీ వున్నవే. ఈ రోజులలో ఈ వర్గీకరణ కూడ బాగా వ్యాప్తి చెందింది. జీవి లక్షణాలని అణు (atomic), పరమాణు (molecular) ప్రమాణాలలో అధ్యయనం చేస్తే దానిని అణుజీవశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ బయాలజీ) అనీ, జీవరసాయనశాస్త్రం (బయోకెమిస్ట్రీ) అనీ, జీవసాంకేతిక శాస్త్రం (బయోటెక్నాలజీ) అనీ, అణుజన్యుశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ జెనెటిక్స్) అనీ అంటున్నారు. జీవి లక్షణాలని జీవకణం స్థాయిలో చదివితే దానిని కణజీవశాస్త్రం (సెల్ బయాలజీ) అనీ, అంగము (organ) స్థాయిలో పరిశీలిస్తే దానిని శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము (అనాటమీ) అనీ, జన్యువు నిర్మాణాన్ని, అనువంశికతను జన్యుశాస్త్రం (Genetics), ఇలా రకరకాల కోణాలలో జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు.
పర్యావరణ జలధర్మశాస్త్రం
"పర్యావరణ జలధర్మ శాస్త్రం"' (గ్రీకులో , "ఇకోస్" , అంటే "గృహము", " హైడోర్" , అంటే "నీరు", "-లాజియా" ) అంటే నీరు, పర్యావరణ వ్యవస్థల మధ్య గల పరస్పర చర్యలను అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం. ఈ పరస్పర చర్యలు జల సముదాయాలైన నదులు, సరస్సుల మధ్యగానీ, లేదా భూమిపై ఉన్న అడవులు, ఎడారులు, భూమిపై నెలకొని ఉన్న ఇతర పర్యావరణ వ్యవస్థల నడుమగానీ జరుగుతాయి. బాష్పోత్సేకం, మొక్కలలో జల వినియోగం, నీటి లభ్యతకు అనుగుణంగా జీవులలో కలిగే మార్పులు, ప్రవాహాలపై, వాటి పని విధానాలపై వృక్ష సముదాయపు ప్రభావం, పర్యావరణ ప్రక్రియకు, జల పరిణామ చక్రానికి నడుమ జరిగే పునర్వ్యాప్తి వంటి విషయాలు పర్యావరణ జల ధర్మ శాస్త్రంలో పరిశోధనాంశాలుగా ఉంటాయి.