భారతీయ ఒక రూపాయి నోటు
భారతదేశంలో అధికారక మారక ద్రవ్యంగా ఉపయోగించే వివిధ ద్రవ్య నోట్లలో ఒక రూపాయి నోటుకి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. భారతదేశంలో ఉపయోగించే ఒక రూపాయి నోటు మీద తప్పక మిగతా అన్ని ద్రవ్య మారక నోట్లపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా అని ముద్రించబడి ఉంటే ఒక రూపాయి నోటుపై మాత్రం గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా అని ముద్రించబడి ఉంటుంది. అలాగే రూపాయి నోటు మీద తప్పక మిగతా నోట్లపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ సంతకం ఉంటే ఒక రూపాయి నోటు పై సెక్రటరీ, మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఫైనాన్స్ సంతకం ఉంటుంది. రెండు రూపాయలు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ విలువగల కరెన్సీ నోట్లు భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆధీనంలోకి రాగా ఒక రూపాయి నోట్లు భారత ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆధీనంలో ఉంటాయి.
ద్రవ్య మార్పిడి
చివరగా చెప్పినా, దేనికి తక్కువ కానీ విధానం కేవలం వడ్డీ రేటు చెల్లింపు డబ్బు లావాదేవీలు. ఇవి కూడా ఒకే పరిమాణంలో, ఒకే పద్ధతిలో జరుగుతాయి. మరలా ఈ ద్రవ్య మార్పిడి విధానం వలెనె డబ్బు మార్పిడి లావాదేవీలు కూడా వివిధ పద్ధతులలో జరుగుతాయి కానీ, మొత్తం ఒకేసారి కాదు. అటువంటి ద్రవ్య మార్పిడి విధానానికి ఉదాహరణ: నిశ్చిత రేటు వడ్డీ చెల్లింపు మార్పిడి అమెరికా డాలర్లలో ఉంటే మారుతూ ఉండే వడ్డీ రేటు చెల్లింపు యురోలలో ఉంటుంది. ఈ విధమైన మార్పిడి విధానాన్ని క్రాస్ కరెన్సీ వడ్డీరేటు మార్పిడి లేక క్రాస్ కరెన్సీ ద్రవ్య మార్పిడి అంటారు.