మణికొండ వేదకుమార్
మణికొండ వేదకుమార్‌ ప్రముఖ విద్యావేత్త, పర్యావరణవేత్త, ఇంజినీర్‌ అయిన మణికొండ వేదకుమార్‌ తెలంగాణలో సొంత గ్రామమైన మెదక్‌ జిల్ ప్రజ్ఞాపూర్‌లో తన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేశారు. మైసూర్‌ యూనివర్సిటీ నుంచి సివిల్‌ ఇంజినీర్‌ పట్టా పొందారు. హైదరాబాద్‌ లోని జేఎన్‌టీయూ నుంచి మాస్టర్‌ ఆఫ్‌ అర్బన్‌ అండ్‌ రీజనల్‌ ప్లానింగ్‌ (ఎంయూఆర్‌పీ) డిగ్రీ పొందారు . ఆయన తెలంగాణ రిసోర్స్ సెంటర్ వ్యవస్థాపకుడు మరియు చైర్మన్.
పర్యావరణవేత్త, విద్యావేత్తగా సుస్థిరదాయక, జీవించగలిగిన నగరాలపై పనిచేస్తూనే, చెలిమి ఫౌండేషన్‌ తరఫున ఆయన బాలసాహిత్యంపై పరిశోధన చేశారు. ఎన్నో పుస్తకాలను ప్రచురించారు. చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ సొసైటీ, ఏపీ (సీఎఫ్‌ఎస్‌ఏపీ) చైర్మన్‌గా ఆయన 1992 నుంచి ఏడు హైదరాబాద్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్స్ నిర్వహించారు. ఏపీఎస్‌ఎఫ్‌టివి మరియు టీడీసీతో కసి 2002 మరియు 2004లో మొదటి మరియు రెండో ఆసియన్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్స్‌ను నిర్వహించారు. ఇంటర్నేషనల్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌ (ఐసీ ఎఫ్‌ఎఫ్‌) ను 1995లో హైదరాబాద్‌ తీసుకువచ్చేందుకు గాను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ సొసైటీ (ఇండియా) తో చర్చిస్తూ అందులో ఎంతో కీకపాత్ర పోషించారు. తదనంతరం 1997 నుంచి ఐసీఎఫ్‌ఎఫ్‌కు హైదరాబాద్‌ శాశ్వత వేదికగా మారింది. విద్యాబోధన కోసం ఆయన Oxford Grammar Schoolను నెలకొల్పారు.
వాసిరెడ్డి దుర్గాసదాశివేశ్వర ప్రసాద్
రాజా గారి బాల్యం బందరు "రాబర్టసన్ పేట" తరువాత "చమ్మనగిరి పేట"లో గడచింది. ఐదవ ఏట అక్షరాభ్యాసము తరువాత విజయవాడ హిందూహైస్కూలులో ఒకటి రెండు ఫారములు చదివారు. కానీ, ఆంగ్లభాష మన జాతీయాభిమానమునకు విరుధ్ధమని ఆశయం కలిగిన వారి తండ్రిగారి అభిరుచిప్రకారం కుమారునికి సంస్కృతాంధ్ర భాషలలోనూ, భారతం, భాగవతం, పంచ కావ్యాలు, పురాణేతిహాసాలలో పాండిత్యము సాధించటానికి సంస్కృత పండితులైన ఫిరాట్ల శ్రీశైల శాస్త్రి గారిని గురువులుగా పెట్టి శిక్షణ ఇప్పించ సాగిరి. గురువులు శాస్త్రిగారు నిర్ధుష్టమైన సంస్కృత బోధనా విధానముతో అమరకోశము వెనకనుంచి ముందుకు చెప్పగలిగేంత వరకూ తమ శిష్యులకు తర్ఫీదు చేశేవారు. కానీ అప్పటికి ఆంగ్ల ప్రభుత్వ పరిపాలనజరుగుతున్నందున ఆంగ్లము రాకపోతే ముందుముందు కష్టమగునని వెంకటాద్రినాయడు గారికి తమ అల్లుడు కొండప్పనాయడుగారు నచ్చచెప్పి నెల్లూరు నుండి పూండ్ల వెంకటప్పయ్య గారను అధ్యాపకుని పంపించి ఆంగ్ల భాష బోధన గూడా చేయించారు. అప్పటికి ఫిరాట్ల శాస్త్రిగారి వద్ద పంచకావ్య పఠనగూడా పూర్తైనది. తదుపరి వారి అక్కగారైన శారదాంబ గారు తమ్మడుకు ఇంకా ఆంగ్లవిద్యాబోధన కావలని నెల్లూరు రప్పించి టౌన హైస్కూలులో కొన్నాళ్లు చదున సాగించారు కానీ తండ్రిగారు వృధ్ధాప్యంతో కుమారుని తన దగ్గరే వుంచుకుని కుటుంబ బాధ్యతలతో పాటు తమ వంశ పారంపర్యమైన జమీందారీ విధానములో శిక్షణనివ్వసాగిరి. వారి సొంత వూరు జయంతిపురంలో కూడా కొన్నాళ్లు స్కూలులో 3వ ఫారం చదివారు. మృత్యుం జయశాస్త్రి అను సంస్కృత పండితులు దగ్గర గూడా 2 సంవత్సరములు సంస్కృతం చదివారు. ఆ విధముగా రాజాగారికి సంస్కృతములో చాల విశేషమైన జ్ఞానం ఉంది. అనేక సంస్కృతాంధ్ర గ్రంథములు చదువసాగిరి.వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారి రచనలనేకము వీరికి ప్రోద్బలంచేశాయి. శాస్త్రిగారితో తదుపరి వ్యక్తిగత పరిచయంకలిగి వారి ప్రోద్బలము మరియూ మార్గదర్శనమువల్లనే రాజాగారికి సాహిత్య పరిశోధనపై అభిరుచి వృధ్ది అయినది. వారి చిన్ననాటి గురువులు ఫిరాట్ల శ్రీశైలం శాస్త్రి గారు కేవలం సంస్కృత బోధనే కాక రాజాగారికి జాతీయభావలకు స్వతంత్రదోమ్యపురోగతికి బీజములు నాటారనీ అవే వారిలో తదుపరి స్వతంత్రపోరాటముకు దృఢనిశ్చయముతో బాలగంగాధర తిలక్ గారి నినాదముతో గొంతుకలిపి స్వాతంత్ర్య సమరయోధునిగా చేశాయని వారి రాజకీయ జీవితములో వ్రాశారు. రాజాగారు ఎప్పడు ఎక్కడ పాళీ భాషలో పాండిత్యము సంపాదించినదీ తెలియలేదు. పాళీభాషలో పాండిత్యమువలన నే వారు పురాతన బౌధ్ధ స్థూపమలు, శిలాశాసనములనేకములను గూర్చి అవగాహనం చేసుకుని బౌధ్ధవాజ్ఞయములో పరిశోధన చేయగలిగారు.