సింధు లోయ నాగరికత
సింధు లోయ నాగరికత (క్రీ.పూ6000 - క్రీ.పూ.1750) ప్రస్తుత భారత దేశం మరియు పాకిస్తాన్ లోగల గగ్గర్ హక్రా మరియు సింధు నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అతి ప్రాచీన నాగరికత. ఇది ప్రాథమికంగా పాకిస్థాన్‌లో గల సింధ్ మరియు పంజాబ్ ప్రావిన్సులలో, పశ్చిమం వైపు బెలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు వైపుకు కేంద్రీకృతమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, తుర్కమేనిస్తాన్, ఇరాన్ దేశాలలో కూడా ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన శిథిలాలను వెలికి తీయడం జరిగింది. ఈ నాగరికతకు చెందిన హరప్పా నగరము మొదటగా వెలికి తీయుటచే ఇది సింధు లోయ హరప్పా నాగరికత అని పిలువబడుతున్నది. సింధు నాగరికత మెసొపొటేమియా మరియు ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచు యుగాలకు సమకాలికమైన అతి ప్రాచీన నాగరికతల్లో ఒకటి. అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దశగా గుర్తించబడిన నాగరికతను హరప్పా నాగరికతగా పేర్కొంటారు. ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన తవ్వకాలు 1920వ సంవత్సరం నుండి జరుగుతున్నా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వివరాలు మాత్రం 1999లోనే వెలువడ్డాయి.
ప్రాచీన ఈజిప్టు నాగరికత
దక్షిణ ఈజిప్టులో, బడారిని పోలిన నఖాడా సంస్కృతి సుమారుగా 4000 BC కాలంలో నైలు నది వెంబడి విస్తరించడం ప్రారంభమైంది. నఖాడా I కాలం ప్రారంభం నుంచి, రాజవంశపూర్వ ఈజిప్టు పౌరులు ఇథియోపియా నుంచి రాతి గాజును దిగుమతి చేసుకున్నారు, ఈ రాతి గాజుపొరలను ఉపయోగించి కత్తులు మరియు ఇతర వస్తువులు తయారు చేశారు. సుమారుగా 1000 సంవత్సరాల కాలంపాటు, కొన్ని చిన్న వ్యవసాయ సమాజాల నుంచి అభివృద్ధి చెందిన నఖాడా సంస్కృతి చివరకు శక్తివంతమైన నాగరికతగా అవతరించింది, ఈ నాగరికతకు చెందిన నాయకులు ప్రజలు మరియు నైలు లోయ వనరుల పూర్తి నియంత్రణలో ఉండేవారు. మొదట హీరాకాన్‌పోలిస్ వద్ద, తరువాత అబైడోస్ వద్ద అధికార కేంద్రాలు నెలకొల్పారు, నఖాడా III పాలకులు వారి నియంత్రణను నైలు నది వెంబడి ఉత్తరంవైపుకి విస్తరించారు. దక్షిణంవైపు ఉన్న నుబియా, పశ్చిమంవైపు ఉన్న పశ్చిమ ఏడారి ఒయాసిస్సు ప్రజలు మరియు తూర్పున తూర్పు మధ్యధరా ప్రాంత సంస్కృతులకు చెందిన ప్రజలతో ఈజిప్షియన్లు వాణిజ్యం చేశారు.