త్రిభుజం
త్రిభుజము లోని ఒక కోణము 90 డిగ్రీల కన్న తక్కువ ఉంటే, ఆకోణాన్ని లఘు కోణము అంటారు; ఆ కోణము 90 డిగ్రీ లకన్న ఎక్కువ ఉంటే, దానిని గురు కోణము అంటారు; ఆ కోణము సరిగా 90 డిగ్రీలు ఉంటే, దానిని సమకోణము లేదా లంబకోణము అంటారు.
కోణముల కొలతలు ఆధారంగా త్రిభుజాలు మూడురకములు :
త్రిభుజమునకు సంబంధించి ఆరు కొలతలు ఉంటాయి. అవి : భుజముల కొలతలు మూడు, కోణముల కొలతలు మూడు. ఒక త్రిభుజము లోని మూడు భుజముల కొలతలు, మూడుకోణముల కొలతలు వరుసగా మరియొక త్రిభుజము లోని మూడు భుజములు, మూడు కోణముల కొలతలకు సమానమైనచో ఆ రెండు త్రిభుజములను సర్వసమములు అంటారు. రెండు త్రిభుజములు సర్వసమములు అగుటకు నియమలు:
ఒక త్రిభుజంలోని మూడు భుజాల కొలతలు, రెండవ త్రిభుజంలోని మూడు భుజాల కొలత లకు సమానంగా ఉంటే ఆ రెండు త్రిభుజాలు సర్వసమములు.
ఒక త్రిభుజము లోని రెండు భుజాలు, వాటి మధ్య కోణం, రెండవ త్రిభుజము లోని రెండు భుజాలు, వాటి మధ్య కోణం నకు సమానంగా ఉన్నచో అవి సర్వసమములు.
ఒక త్రిభుజములోని ఒక భుజం, దాని రెండు ఆసన్న కోణాలు, రెండవ త్రిభుజములోని ఒక భుజం దాని రెండు అసన్న కోణాలకు సమానమైతే అవి సర్వసమములు.
ఒక లంబకోణ త్రిభుజములో కర్ణము, భుజము, వేరొక లంబకోణ త్రిభుజములో కర్ణము, భుజము లకు సమానమైన అవి సర్వ సమములు.
షడ్వర్గం
జ్యోతిషంలో జాతక చక్రం వేస్తారు. మొత్తం చక్రాన్ని పన్నెండు భాగాలు చేసి, ఒక్కొక్క భాగాన్ని ( మేషాది ద్వాదశ రాశులలోను) ఒక్కొక్క రాశికి కేటాయిస్తారు. చక్రంలో 360 డిగ్రీలు ఉంటాయి. కనుక ఒక రాశి 30 డిగ్రీలకు పరిమితం. ఒకగ్రహం ఒకరాశిలో ఉన్నప్పుడు, ఆ రాశి లోని 30 డిగ్రీలలో ఏ డిగ్రీ వద్దనైనా ఉండవచ్చు. ఆ రాశి లోని 30 డిగ్రీలను ఒక ముద్దగా తీసుకొంటే గ్రహం ఆ రాశి క్షేత్రంలో ఉందని అంటాం. రాశి లోని 30 డిగ్రీలను చెరిసగం చేస్తే, ఒక్కొక్క సగాన్ని హోర అంటాం. గ్రహం మొదటి హోరలో గాని రెండవ హోరలోగాని ఉంటుంది. రాశి లోని 30 డిగ్రీలను మూడు సమభాగాలు చేస్తే, ఒక్కొక్క భాగాన్ని ద్రేక్కాణం అంటాం. ఒక ద్రేక్కాణం 10 డిగ్రీలు పరిమితి కలిగి ఉంటుంది. గ్రహం మొదటి ద్రేక్కాణంలో గాని, రెండవ ద్రేక్కాణంలో గాని, మూడవ ద్రేక్కాణంలో గాని ఉంటుంది. రాశి లోని 30 డిగ్రీలను తొమ్మిది (నవ) సమభాగాలు చేస్తే, ఒక్కొక్క భాగాన్ని నవాంశ అంటాం. ఒక నవాంశ 3.33 డిగ్రీల పరిమితి కలిగి ఉంటుంది. గ్రహం ఏదో ఒక నవాంశలో ఉంటుంది. రాశి లోని 30 డిగ్రీలను పన్నెండు (ద్వాదశ) సమభాగాలు చేస్తే, ఒక్కొక్క భాగాన్ని ద్వాదశాంశ అంటాం. ద్వాదశాంశ 2.5 డిగ్రీ లపరిమితి కలిగి ఉంటుంది. గ్రహం ఏదో ఒక ద్వాదశాంశలో ఉంటుంది. రాశి లోని 30 డిగ్రీలను ముప్పది (త్రింశ) సమభాగాలు చేస్తే, ఒక్కొక్క భాగాన్ని త్రింశాంశ అంటాం. ఒక త్రింశాంశ ఒక డిగ్రీ పరిమితి కలిగి ఉంటుంది. గ్రహం ఏదో ఒక త్రింశాంశలో ఉంటుంది.