దోర్నాల
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో అష్టదిగ్గజాలుగా పేరుపొందిన ప్రసిద్ధ కవులలో, ప్రథముడుగా అందరి మన్ననలను పొందిన, శ్రీ అల్లసాని పెద్దన, ఈ గ్రామ వాసియేనని చరిత్రకారుల కథనం. [3]
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9,518. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4,869, మహిళల సంఖ్య 4,649, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,987 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,450 హెక్టారులు.
కాండ్రేగుల జోగిపంతులు
జోగిపంతులుగారు దుభాషీగా చాలా పలుకుబడి వుండటం వల్ల వారికి ధనసంపాదనతో పాటు అంహంకారంకూడా తెచ్చియుండొచ్చు. "జగపతిరాజు" అను బిరుదే నామధేయముగా ప్రసిధ్దిఅయి రాజమహేంద్రవరానికి తూర్పూగా 24 మైళ్ల దారుములోనున్న పెద్దాపుర సంస్ధానమును 1571 నుండి పరిపాలించుచున్న వత్సవాయి రాజవంశమువారిలో క్రీ.శ 1649 నుండి 1688 దాకా పరిపాలించిన సార్వభౌమ వత్సవాయి తిమ్మజగపతిరాజుగారు మన జోగిపంతులు గారి సమకాలీకులు. విద్యాపోషకులైన విద్వత్ తిమ్మజగపతిరాజుగారు కృష్ణాజిల్లాలోని మచిలీపట్టణంకు అప్పడప్పుడక్కడికి వచ్చి వుండేవారు. అందుకని మచిలీపట్టణంలో రాజుపేట అని ఒక పేట ప్రసిధ్ధి గాంచింది. ఒకసారి ఆ జగపతిరాజుగారు జోగిపంతులుగారిని కలుసుకోటానికి వారింటికి వెళ్ళినప్పుడు జోగిపంతులు గారు లోపల ఉన్నందున జగపతిరాజుగారు వారి కచ్చేరీలో తన స్థానంలో కూర్చునియుండిటం చూసిన జోగిపంతులు గారు వుగృడై పలుష వాక్కులు పలికి జగపతిరాజుగారినవమానిచటం జరింగింది. తత్ఫలితముగా పెద్దాపురం క్షత్రియవంశ రాజులే కాక అచ్చటి వెలమ రాజులు గూడా కలసి అప్పటి ఆంగ్ల పరిపాలకుడైన జాన్ పైబస్ గారి అనుమతితో ఆంగ్లము, హిందుస్తానీ చదువుకున్నవారైన తిమ్మజగపతిరాజుగారినే దుభాషిీగా చేశారు. జమీందారీ వ్యవహారాలన్నీ వీరే చేస్తూ మచిలీపట్టణంలోనే వుండూవుండేవారు. దాంతో జోగిపంతులు గారి దుభాషీ ఏకఛత్రాధిపత్యం అంతరించటమే గాక జమీందార్ల వ్యావహారలేమీ ఆయనదగ్గరకు వచ్చేవిగావు. ఆవిధంగా జోగిపంతులుగారి అహంకార పతనం జరిగింది. అక్కడితో పోక, జగపతిరాజు గారికీ వీరికీ తీరని వైషమ్యం ఏర్పడి ఒకరినొకరు హతమార్చే మంత్ర-తాంత్రికచర్యలుజరిగినవి.