ఆకాశం
ఆరుబయటనుండి పైకి చూస్తే మనకు కనిపించే నీలిరంగు ఆవరణమే ఆకాశం. ఆకాశానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము ఆకసము. భూమి ఉపరితలంపై ఉండే మేఘాలు, నీటియావిరితో కూడిన వాయు ఆవరణాలపై పడిన సూర్యకాంతి పరావర్తనం చెందడం వలన ఆకాశం మనకు నీలిరంగులో కనబడుతుంది. కాని నిజానికి ఆకాశం ఏ రంగునూ కలిగి ఉండదు. అందుకే మనకు రాత్రి సమయంలో ఆకాశం సూర్యకాంతి లేకపోవడం వలన చీకటిగా కనిపిస్తుంది. ఆ చీకటిలో అనంత దూరాలలో ఉన్న నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చిన్న చిన్న చుక్కలుగా కనిపిస్తాయి.
ఈ రకం రంగు ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం అర్ధం కావాలంటే కాంతి ‘చెదరటం,’ అనే భావం అర్ధం కావాలి. గాలిలో అనేకమైన అణువులు (‘మోలిక్యూల్స్’), రేణువులు (‘పార్టికిల్స్') ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని, నత్రజని అణువులు గాలిలో విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాగే దుమ్ము రేణువులు, నీటి ఆవిరి అణువులు కూడ ఉంటాయి. కాంతి కిరణాలు సూర్యుడి దగ్గరనుండి మనకి చేరుకునేలోగా ఈ గాలిలో ప్రయాణం చేస్తాయి కదా. సూర్య కిరణాలు ఈ రేణువులని ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ కాంతి చెల్లా చెదరవుతుంది. సూర్యుడి వెలుగు మన కంటికి తెల్లగా కనబడ్డప్పటికీ, అందులో ఎన్నో రంగులు ఉంటాయని ఇంద్ర ధనుస్సు చూసిన వారందరికీ పరిచయమైన విషయమే. తమాషా ఏమిటంటే ఒకొక్క రంగు ఒకొక్క విధంగా చెదురుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంద్రధనుస్సులో తరంగ దైర్ఘ్యం (wavelength) తక్కువ ఉన్న ఊదా (‘వయలెట్’) రంగు ఎక్కువ చెదురుతుంది, తరంగ దైర్ఘ్యం ఎక్కువ ఉన్న ఎరుపు (‘రెడ్’) తక్కువ చెదురుతుంది. ( అది ప్రకృతి లక్షణం.)
మెలనిన్
మెలనిన్ (గ్రీకు భాషలో μέλας, "నలుపు" ; /ˈmɛlənɪn/ (శ్రవణం) అని ఉచ్ఛరించబడుతుంది) అనేది ఒక వర్ణద్రవ్యం. ఇది ప్రకృతిలో సర్వాంతర్యామిగా ఉంటుంది. ఇది అనేక జీవుల్లో కన్పిస్తుంది (అయితే ఇది గుర్తించబడని కొన్ని జీవ సమూహాల్లో సాలెపురుగులు కూడా ఉన్నాయి). జంతువుల్లో మెలనిన్ వర్ణద్రవ్యాలు ఎమైనో ఆమ్లం టైరోసిన్ యొక్క ఉత్పన్నాలు. సర్వసాధారణ జీవసంబంధమైన మెలనిన్‌గా యూమెలనిన్‌ ను చెప్పుకోవచ్చు. ఇది డైహైడ్రాక్సీ ఇండోల్ (విరేచనాల్లో చెడువాసన కారకం) కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు మరియు వాటి సూక్ష్మీకృత రూపాల యొక్క కపిల-నలుపు రంగు కలిగిన పాలీమర్ (రసాయన సమ్మేళనం)గా చెప్పబడుతుంది. సాంకేతికంగా అన్ని మెలనిన్‌లు పాలీఎసిటిలీన్ ఉత్పన్నాలు. సర్వసాధారణ మెలనిన్‌గా చెప్పబడే డోపామెలనిన్ అనేది పాలీఎసిటిలీన్, పాలీఎనిలీన్ మరియు పాలీపిరోల్ యొక్క సమ్మిళిత సహరసాయన సమ్మేళనం. మరో సాధారణ మెలనిన్ రూపంగా ఫియోమెలనిన్‌ను చెబుతారు. ఇది ఎరుపు రంగు జుత్తు మరియు శరీరంపై ఉండే పుట్టుమచ్చలకు ఎక్కువగా కారణమయ్యే బెంజోథియాజైన్ యూనిట్ల యొక్క ఒక ఎరుపు-కపిల వర్ణ పాలీమర్‌. ఆర్కియా (ఏక కణ సూక్ష్మజీవుల సమూహం) మరియు బ్యాక్టీరియా సమూహాల్లో మెలనిన్ ఉనికి అనేది సంబంధిత రంగంలోని పరిశోధకుల్లో కొనసాగుతున్న ఒక చర్చనీయాంశంగా ఉంది.
మానవ శరీరంలో మెలనిన్ ఉత్పత్తి పెరుగుదలను మెలనోజెనిసిస్ (Melanogenesis) అంటారు. మెలనిన్ ఉత్పత్తి అనేది ప్రేరిత UVB-వికిరణం, ద్వారా కలిగే DNA నష్టం ద్వారా ప్రేరేపించబడుతుంది. ఇది చర్మం లేత గోధుమ రంగులోకి ఆలస్యంగా మారే విధంగా చేస్తుంది. ఈ మెలనోజెనిసిస్-ఆధారంగా చర్మం లేత గోధుమ రంగులోకి మారడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. దీర్ఘకాలం పాటు ఉంటుంది.