మరాఠా సామ్రాజ్యం
మరాఠా సామ్రాజ్యం (Marathi|मराठा साम्राज्य "మరాఠా సామ్రాజ్య" ; "మహ్‌రాట్ట" అని కూడా ప్రతిలిఖించవచ్చు) లేదా మరాఠా సమాఖ్య అనేది నేటి భారతదేశం యొక్క నైరుతి దిక్కున ఒకప్పుడు విలసిల్లిన ఒక మహా సామ్రాజ్యం. 1674 నుంచి 1818 వరకు ఉనికిలో ఉన్న ఈ సామ్రాజ్య శోభ ఉచ్ఛస్థితిలో కొనసాగిన సమయంలో 2.8 మిలియన్ km² పైగా భూభాగాన్ని తన వశం చేసుకోవడం ద్వారా దక్షిణాసియాలో అత్యంత ఎక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమించిన సామ్రాజ్యంగా వర్థిల్లింది. శివాజీ భోంస్లే ద్వారా ఈ సామ్రాజ్య స్థాపన మరియు సుసంఘటితం జరిగింది. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మరణానంతరం మరాఠా సామ్రాజ్య ప్రధాన మంత్రులైన పేష్వాల పాలన కింద ఈ సామ్రాజ్యం మరింత గొప్పగా అభివృద్ధి చెందింది. 1761లో మరాఠా సైన్యం మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఓడిపోవడం ఈ సామ్రాజ్య విస్తరణకు అడ్డుకట్టగా పరిణమించింది. అటుపై ఈ సామ్రాజ్యం మరాఠా రాష్ట్రాల సమాఖ్య రూపంలోకి విడిపోవడమే కాకుండా ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాల కారణంగా చివరకు 1818లో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో భాగమైపోయింది.
చోళ సామ్రాజ్యము
చోళ సామ్రాజ్యం (తమిళ భాష:சோழர் குலம்), 13 వ శతాబ్దం వరకు ప్రధానంగా దక్షిణ భారత దేశాన్ని పరిపాలించిన తమిళ సామ్రాజ్యం. ఈ సామ్రాజ్యం కావేరి నది పరీవాహక ప్రాంతంలో పుట్టి దక్షిణ భారతదేశం అంతా విస్తరించింది. కరికాళ చోళుడు, రాజరాజ చోళుడు, రాజేంద్ర చోళుడు, కుత్తోంగ చోళుడు చోళ రాజులలో ప్రముఖులు. 
చోళ సామ్రాజ్యం 10,11,12 శతాబ్దంలో చాలా ఉచ్ఛస్థితిని పొందింది. మొదటి రాజరాజ చోళుడు మరియు అతని కుమారుడు రాజేంద్ర చోళుడు కాలంలో చోళ సామ్రాజ్యం ఆసియా ఖండంలోనే సైనికంగా, ఆర్థికంగా, సాంస్కృతికంగా చాలా అభివృద్ధి పొందింది. చోళ సామ్రాజ్యం దక్షిణాన మాల్దీవులు నుండి ఉత్తరాన ఇప్పటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్|లోని గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతం వరకు విస్తరించింది. రాజరాజ చోళ భారతదేశంలోని దక్షిణ ద్వీపకల్ప భాగాన్ని, శ్రీలంకలోని కొన్ని భాగాలు, మాల్దీవులుకి తమ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించారు. రాజేంద్ర చోళ ఉత్తర భారతదేశం మీద విజయ యాత్ర చేసి పాటలీపుత్రంని పరిపాలిస్తున్న పాల రాజు మహిపాలుడిని జయించాడు. తరువాత "మలయా ద్వీపసమూహం" ("మలయ్ ఆర్కిపెలగో") వరకు కూడా చోళ రాజులు జైత్ర యాత్రలు జరిపారు. 12 వ శతాబ్దంకి పాండ్య రాజులు, 13వ శతాబ్ధానికి హోయసల రాజులు వారి వారి సామ్రాజ్యాలు స్థాపించడంతో చోళుల ఆధిపత్యం క్షీణించింది.