మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే "మంగోల్" అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. "మంగోల్" అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
పన్నా దాయి
16వ శతాబ్దాంలోని రెండు, మూడు దశాబ్దాలు మేవాడ్ రాజ్యంలో అతి కష్టంగా గడిచాయని చెప్పుకోవచ్చు. ఎన్నో సంఘటనలు అతి వేగంగా జరిగిపోయాయి ఈ కాలంలో. 1527లో మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ తో  జరిగిన ఖన్వా యుద్ధంలో మహారాణా సంగ్రాం సింగ్ గాయాల పాలయ్యారు. ఆ గాయల వల్లనే మరణించారు. సంగ్రాం సింగ్ పెద్ద కుమారుడు భోజ రాజ్ 1521లో జరిగిన ఒక యుద్ధంలో మరణించారు. సంగ్రాం  సింగ్ బతికి ఉన్న రోజుల్లోనే అతని ముగ్గురు కొడుకులూ మరణించారు. సంగ్రాంగ్ సింగ్ తరువాత అతని కొడుకు మహారాణా రతన్ సింగ్  II  అధికారంలోకి వచ్చారు. అతను 1527 నుంచి 1531 వరకు  నాలుగేళ్ళు పరిపాలించి, చనిపోయారు. ఆ తరువాత అతని తమ్ముడు విక్రమాదిత్య సింగ్ 14 ఏళ్ళ వయసులో పట్టాభిషిక్తుడయ్యారు.  విక్రమాదిత్యకు పెంకితనం, అహంకారం బాగా ఎక్కువ. అతని  ఆస్థానంలోని కొందరు ప్రముఖులు అతని ప్రవర్తన నచ్చక రాజ్యాన్ని  విడిచి వెళ్ళిపోయారు. విక్రమాదిత్య అధికారంలో ఉండగా ఆ దేశంలోకి  రామని ప్రతిజ్ఞలు చేసినవారూ ఉన్నారు.