రసాయన సూత్రం
రసాయన సూత్రం లేదా కెమికల్ ఫార్ములా అనేది రసాయన శాస్త్రవేత్తలు అణు సమదాయాన్నిను వర్ణించే ఒక మార్గం. ఈ ఫార్ములా అణువు గురించి ఆ అణువు ఏమిటి, పరమాణువులో ఏ రకం ఎన్ని ఉన్నాయి అని తెలియజెప్పుతుంది. కొన్నిసార్లు ఈ సూత్రం అణువులు ఎలా ముడిపడి ఉంటాయో చూపిస్తుంది, మరియు కొన్నిసార్లు ఈ సూత్రం అణువులు స్పేస్‌లో ఎలా అమరి ఉంటాయో చూపిస్తుంది. ఫార్ములాలోని అక్షరం ప్రతి అణువు ఏమి రసాయనిక మూలకం అని చూపిస్తుంది. ఈ ఫార్ములాలోని ఉపలిపి అణువు యొక్క ప్రతి రకం యొక్క సంఖ్యను చూపిస్తుంది. ఉదాహరణకు, హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ఫార్ములా HO. మీథేన్ ఒక కార్బన్ (C) అణువు మరియు నాలుగు ఉదజని అణువులను కలిగి ఉంటుంది; దీని రసాయన ఫార్ములా CH. చక్కెర అణువు గ్లూకోజ్ ఆరు కార్బన్ అణువులు, పన్నెండు హైడ్రోజన్ అణువులు మరియు ఆరు ఆక్సిజన్ అణువులు కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి దాని రసాయన ఫార్ములా CHO. రసాయనిక సూత్రాలు రసాయనిక చర్యలను వివరించడానికి రసాయన సమీకరణాలలో ఉపయోగిస్తారు. 19వ శతాబ్దపు స్వీడిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త జాన్స్ జాకబ్ బెర్జిలియస్ రసాయనిక సూత్రాలు రాయడం కోసం ఈ వ్యవస్థా పనిని చేపట్టాడు.
జీవసాంకేతిక శాస్త్రం
కేవలం ఆహారం కోసమే కాక జీవసాంకేతికశాస్త్రం ఇతర అవసరాలకు కూడా ఉపయోగించ బడుతోంది. ఉదాహరణకు నూనెగింజలను సబ్బుల తయారీకి ఉపయోగించే కొవ్వు ఆమ్లాలకు, ఇంధనాలకు మరియు పెట్రో రసాయనాలకు గుణపరచ వచ్చు.బంగాళ దుంపలు, టొమాటోలు, బియ్యము, రేరేరే పొగాకు, లేట్టుస్ (lettuce), కుసుమ పువ్వులు మరియు ఇతర మొక్కలు ఇన్సులిన్ మరియు ఇతర వాక్సిన్ లను ఉత్పత్తి చేయడానికి జన్యుపరంగా మార్చబడ్డాయి.భవిష్యత్తులో రోగసంబంధ పరీక్షల ప్రయత్నాలు విజయవంతమైతే ఈ ఆహార పదార్ధాల వాక్సిన్ ల ప్రయోజనం, ప్రత్యేకించి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలవారికి అపరిమితంగా ఉంటుంది. జన్యుపరంగా మార్పుచేసిన మొక్కలను చౌకగా మరియు స్థానికంగా పెంచవచ్చు. సాంప్రదాయకంగా తయారయ్యే వాక్సిన్లను ఎక్కవ దూరం రవాణా చేయవలసి వచ్చి నపుడు రవాణాలో వాటిని చల్లగా ఉంచడం వంటి సమస్యలను, విధాన నిర్వహణ మరియు ఆర్ధిక సమస్యలను ఈ వాక్సిన్లు తప్పిస్తాయి.సాంప్రదాయ విధానంలో తయారయ్యే వాక్సిన్ కు వాడే సిరంజి లకు అయ్యే అదనపుఖర్చు, అవి కలుషితమైనపుడు వ్యాప్తి చెందే వ్యాధులు వంటివి ఈ ఆహార పదార్ధాల వాక్సిన్లలో ఉండవు. జన్యుపరంగా మార్చిన మొక్కల నుండి తయారయ్యే ఇన్సులిన్ జీర్ణకోశ వ్యవస్థలో ప్రోటీన్ విచ్ఛిన్నం కాబడుతుంది కావున దీనిని ఆహార ప్రోటీన్ గా ఉపయోగించడం లేదు. ఐతే దీనిని బయో రియాక్టర్లలో తయారయ్యే ఇన్సులిన్ కంటే తక్కువ ఖర్చుతో ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.ఉదాహరణకు, కాల్గారీ, కెనడా -బేస్డ్సెం బయోసిస్ జెనెటిక్స్, ఇంక్. వారి అంచనా ప్రకారం కుసుమ పువ్వు నుండి తయారయ్యే ఇన్సులిన్, వాణిజ్య పరంగా 100 మిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఖర్చు అయ్యే ఒక ఇన్సులిన్ యూనిట్లో 25% పైగా తక్కువ ఖర్చుతో తయారు చేయవచ్చుఅని తెలియ చేసింది.