చిత్తూరు నాగయ్య
చిత్తూరు నాగయ్య 1904, మార్చి 28న గుంటూరు జిల్లా రేపల్లెలో జన్మించాడు. నాగయ్య అసలు పేరు "ఉప్పలదడియం నాగయ్య". తండ్రి ఉప్పలదడియం రామలింగేశ్వర శర్మ రెవిన్యూ శాఖలో ఉద్యోగిగా వుండేవాడు. తల్లి వేంకట లక్ష్మాంబ. వీరికి నాగయ్య కంటే ముందు నలుగురు పిల్లలు పుట్టి వెంటనే మరణించారు. దాంతో వీరికి జీవితంలో నిరాశ, దిగులు ఏర్పడ్డాయి. ఎవరో ఒకాయన కుటుంబంలో నాగదోషం ఉందని చెప్పగా దోష పరిహారార్థం ఆ దంపతులు సత్తెనపల్లి వెళ్ళి నాగప్రతిష్ట చేసి పూజలు సలిపారు. ఆ తర్వాత జన్మించన కొడుకుకు నాగేశ్వరం అని పేరు పెట్టుకున్నారు. నాగయ్య పూర్వీకులు ఒకప్పుడు యజ్ఞయాగాదులు చేస్తూ ఆస్తిపాస్తులు కలిగిఉండేవారైనా రామలింగ శర్మ తరం వచ్చేటప్పటికి అవన్నీ కరిగిపోయాయి. దాంతో ఆయన చిన్న ఉద్యోగం చేస్తూ కుటుంబాన్ని పోషించుకుంటూ ఉండేవాడు. నాగయ్య రెండేళ్ళ వయసులో ఉండగా చిత్తూరు జిల్లా, కుప్పం సమీపంలోని గోగునూరుకు చెందిన ఆయన అమ్మమ్మ ఆయన్ను చూడ్డానికి వెళ్ళింది. అప్పటికే నాగయ్యకు ఒక తమ్ముడు జన్మించి ఉన్నాడు. అప్పటికే వారి కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితులు సరిగా లేవు. ఆమె కూతురు కుటుంబం మొత్తం తనతో వచ్చి ఉండమంది. నాగయ్య తండ్రి ఉద్యోగం వదిలి వెళ్ళడానికి అంగీకరించలేదు. దాంతో ఆమె పెద్ద కొడుకైన నాగయ్యను తీసుకు వెళ్ళి పెంచి పెద్ద చేస్తామంది. అయిష్టంగానేనైనా రెండో కొడుకు తమ దగ్గరే ఉండటం వలనా, తమ కొడుకు క్షేమం కోరి అందుకు అంగీకరించారా దంపతులు. దారిలో వస్తున్నపుడే నాగయ్యకు నాగుపాము పడగ పట్టడం చూసిన కొంతమంది ఆయన మహర్జాతకుడు అవుతాడు అని ఊహించి చెప్పారు. అలా నాగయ్య అమ్మమ్మతో పాటు గోగునూరుకి వచ్చాడు. నాగయ్య అవ్వ దగ్గర ఆస్తి పాస్తులు, డబ్బు ఉండేవి. భర్త మరణం తర్వాత ఆమె అమాయకత్వం వల్ల సంపదంతా పరుల పాలైంది. ఆస్తి కోసం తమను బంధువులు ఏమైనా చేస్తారేమోనని భయపడి మనవడిని తీసుకుని కుప్పం వచ్చేసింది. కుప్పంలో ఒక ఇల్లు కొనుక్కుని అందులోనే నివసించసాగింది.
నాగభైరు అప్పారావు
లండన్‌లో నేత్ర వైద్యుడిగా స్థిరపడ్డారు. చిలకలూరిపేట మండలంలోని నాగభైరువారిపాలెంలో జన్మించారు.తల్లిదండ్రులు గోవిందమ్మ, సాంబయ్య. ఉన్నత పాఠశాల విద్యను చిలకలూరిపేట ఆర్‌వీఎస్‌ పాఠశాలలో, వైద్యవిద్యను కాకినాడ రంగరాయ మెడికల్‌ కళాశాలలోనూ అభ్యసించారు. చదువు పూర్తయ్యాక గాయకుడిగా స్థిరపడాలనుకున్నారు.సంగీత దర్శకత్వంలో మాస్టర్‌ వేణు 1970 ప్రాంతంలో విడుదలైన అర్థరాత్రి చిత్రంలో ఒకపాట కూడా పాడారు. లండన్‌లో జరిగే తెలుగువారి కార్యక్రమాలన్నింటిలో ఆయన ఘంటసాల పాటలను పాడతారు. ఆయనను ప్రవాస భారతీయులు అభినవ ఘంటసాల అని పిలుస్తారు. సుమారు 20 వేలకు పైగా పాతపాటలు ఆయన సేకరించారు. నాగభైరువారిపాలెంలో సీతారామస్వామి దేవాలయ నిర్మాణానికి ప్రధాన దాత. మేనమామ దండా అప్పయ్య జ్ఞాపకార్ధం పక్కనే ఉన్న దండమూడి గ్రామంలో ప్రయాణికుల విశ్రాంతి భవనం నిర్మించారు.