మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే "మంగోల్" అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. "మంగోల్" అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
మూడవ షాజహాన్
మొఘల్ వంశానికి చెందిన చక్రవర్తులలో మూడవ షాజహాన్ (1711-1772) (شاه جہان ۳) (ముహి-ఉల్-మిల్లత్) ఒకరు. ఆయన " ముహి- ఉస్- సున్నత్" (ముహమ్మద్ కాం బక్ష్). ముహమ్మద్ కాం బక్ష్ ఔరంగజేబు చిన్నకుమారుడు. ఆయన మొఘల్ సింహాసనాన్ని 1759 డిసెంబర్‌న అధిష్ఠించాడు. ఆయన పలు చిక్కుల మధ్య " మూడవ ఘజీ ఉద్దీన్ ఖాన్ ఫిరోజ్ " సాయంతో ఢిల్లీ సింహాసనన్ని అధిష్ఠించాడు. అయినప్పటికీ త్వరలోనే మరాఠీ సర్దారులు ఆయనను ఢిల్లీ సింహాసనం నుండి బహిష్కరించబడ్డాడు.