క్రోమియం
క్రోమియం అనునది ఒక రసాయనిక మూలకం. ఇది ఆవర్తన పట్టికలో 6 వ సముదాయం/సమూహంనకు, d బ్లాకునకు, 4 వ పీరియడ్‌కు చెందినది.6 సమూహం నకు చెందిన మూలకాలలో క్రోమియం మొదటి మూలకం.ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 24. క్రోమియం యొక్క రసాయన సంకేత అక్షరం Cr.క్రోమియం ఉక్కు లాంటి బూడిద రంగుతో, తళతళలాడే, మెరిసే, దృఢమైన, పెలుసైన లోహం.చాలా నునుపైన ఉపరితలం కలిగి, త్వరగా మెరుపు/ మెఱుగుతగ్గని లోహం. క్రోమియంఎక్కువ ద్రవీభవన స్థానం కలిగియున్నది.
2 వేల సంవత్సరాల క్రితమే, చైనా క్విన్ రాజవంశ పాలన సమయంలోని, టెర్రకోట విగ్రహ సైన్యం ఆయుధాలు క్రోమియం లోహపూతను కలిగి ఉండుటనుబట్టి, ఆనాటికే క్రోమియాన్ని లోహంగా వాడేవారని తెలియు చున్నది.
క్రోమియం(III)క్లోరైడ్
కరిగిన స్థితిలో ఉన్న పొటాషియం క్లోరైడ్ వంటి క్షార లోహ క్లోరైడ్ లతో క్రోమియం ట్రైక్లోరైడ్ M3CrCl6 మరియు K3Cr2Cl9, వంటి లవణా రసాయానాలను ఏర్పరచును.ఈ రెండు లవణాల అణు సౌష్టవం అష్ట భుజాక్రుతి కల్గి,అందులోనిక్రిమియం పరమాణువులు మూడు క్రిమియం బ్రిడ్జి ద్వారా లింకు ఏర్పడి వుండును.
క్రోమియంట్రై క్లోరైడ్ ఒక లేవిస్ ఆమ్లం(Lewis acid).హార్డ్-సాఫ్ట్ఆసిడ్-బేస్ థియరీ ప్రకారం క్రోమియంట్రై క్లోరైడ్ హార్డ్ ఆమ్లం.ఇది [CrClL]z వంటి సమ్మేళనాలను ఏర్పరచును.ఇక్కడ L అనునది లేవిస్ క్షారం.ఉదాహరణకు క్రోమియం పైరిడిన్(CHN)తో చర్య వలన ఈ దిగువ adduct ను ఏర్పరచును.
THF లో ట్రైమిథైల్ సిలిల్ క్లోరైడ్(trimethylsilylchloride /(CH)3SiCl) తో చర్య వలన THF సంక్లిష్ఠసమ్మేళనాన్ని ఏర్పరచును
పలు ఆర్గానో క్రోమియం సంయోగ పదార్థాల ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో క్రోమియం(III)క్లోరైడ్ ను పూర్వగామి(precursor)గా ఉపయోగిస్తారు.ఫెర్రోసిన్ ను సమతుల్య మైన బిస్(బెంజెన్)క్రోమియం ఉత్పత్తి
ఉన్ని పరిశ్రమలో క్రోమియాన్ని కల్గిన పలు రంగులను వాణిజ్య పరంగా వాడుతారు.అటువంటి భిన్నమైనవి ortho-hydroxylbenzoic acid యొక్క ఉత్పన్నాలను కలిగిన triarylmethanes .
హెక్సా వాలెంట్ క్రోమియం రసాయనాకన్నా ట్రై వాలెంట్ క్రోమియం పదార్ధాలు తక్కువ విష కరమైనవి.క్రోమియం లవణాలను విష తుల్యం గానే సాధారణంగా భావిస్తారు.
క్రోమియం