ఆకాశం
ఆరుబయటనుండి పైకి చూస్తే మనకు కనిపించే నీలిరంగు ఆవరణమే ఆకాశం. ఆకాశానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము ఆకసము. భూమి ఉపరితలంపై ఉండే మేఘాలు, నీటియావిరితో కూడిన వాయు ఆవరణాలపై పడిన సూర్యకాంతి పరావర్తనం చెందడం వలన ఆకాశం మనకు నీలిరంగులో కనబడుతుంది. కాని నిజానికి ఆకాశం ఏ రంగునూ కలిగి ఉండదు. అందుకే మనకు రాత్రి సమయంలో ఆకాశం సూర్యకాంతి లేకపోవడం వలన చీకటిగా కనిపిస్తుంది. ఆ చీకటిలో అనంత దూరాలలో ఉన్న నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చిన్న చిన్న చుక్కలుగా కనిపిస్తాయి.
ఈ రకం రంగు ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం అర్ధం కావాలంటే కాంతి ‘చెదరటం,’ అనే భావం అర్ధం కావాలి. గాలిలో అనేకమైన అణువులు (‘మోలిక్యూల్స్’), రేణువులు (‘పార్టికిల్స్') ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని, నత్రజని అణువులు గాలిలో విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాగే దుమ్ము రేణువులు, నీటి ఆవిరి అణువులు కూడ ఉంటాయి. కాంతి కిరణాలు సూర్యుడి దగ్గరనుండి మనకి చేరుకునేలోగా ఈ గాలిలో ప్రయాణం చేస్తాయి కదా. సూర్య కిరణాలు ఈ రేణువులని ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ కాంతి చెల్లా చెదరవుతుంది. సూర్యుడి వెలుగు మన కంటికి తెల్లగా కనబడ్డప్పటికీ, అందులో ఎన్నో రంగులు ఉంటాయని ఇంద్ర ధనుస్సు చూసిన వారందరికీ పరిచయమైన విషయమే. తమాషా ఏమిటంటే ఒకొక్క రంగు ఒకొక్క విధంగా చెదురుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంద్రధనుస్సులో తరంగ దైర్ఘ్యం (wavelength) తక్కువ ఉన్న ఊదా (‘వయలెట్’) రంగు ఎక్కువ చెదురుతుంది, తరంగ దైర్ఘ్యం ఎక్కువ ఉన్న ఎరుపు (‘రెడ్’) తక్కువ చెదురుతుంది. ( అది ప్రకృతి లక్షణం.)
నేల
నేలను చూసినప్పుడు నేల రంగు తరచుగా మొదటి చిహ్నంగా ఉంటుంది. ముదురు రంగులు మరియు భేదాన్ని చూపే శైలులు ముఖ్యంగా ప్రసిద్ధమైనవిగా ఉంటాయి. రెడ్ రివర్ (మిస్సిసిపి జలవిభాజక కేంద్రం) విస్తృతమైన ఎర్రనేల భూముల నుండి ఓక్లహోమలోని పోర్ట్ సిల్ట్ లోమ్ వంటి వికోషీకరణం అయిన అవక్షేపాలను తీసుకువెళుతుంది. చైనాలోని ఎల్లో రివర్ వికోషీకరణం అయిన లోస్సల్ నేలల నుండి పసుపు అవక్షేపాలను కలిగి ఉంటుంది. గ్రేట్ ప్లైన్స్‌లోని మోలిసోల్స్ సేంద్రీయ పదార్థాలచే ముదురు రంగుకాబడి సమృద్ధి చెందుతాయి. భిత్తిక ప్రభావిత అడవులలోని పొడోజోల్l‌లు అధిక భేధమైన పొరలను ఆమ్లత్వం మరియు నిక్షాళన కారణంగా ఏర్పడతాయి. నేల రంగు ప్రధానంగా నేల ఖనిజశాస్త్రంచే ప్రభావితం కాబడుతుంది. విస్తృతమైన మరియు వివిధ ఇనప ఖనిజాల వల్ల అనేక నేల రంగులు ఏర్పడతాయి. నేల ఆకృతిలో రంగు యొక్క అభివృద్ధి మరియు పంపిణీ రసాయన మరియు జీవశాస్త్ర సంబంధ వాతావరణం ఫలితంగా జరుగుతుంది, ముఖ్యంగా ఇది రెడాక్స్ ప్రతిచర్యల వల్ల జరుగుతుంది. నేల మూల పదార్థ వాతావరణంలోని ప్రధాన ఖనిజాల మూలకాలు నూతన మరియు రంగులతో కూడిన మిశ్రమాలుగా జతచేరుతాయి. ఎరుపు లేదా పసుపు రంగుతో ఇనుము ద్వితీయ శ్రేణి ఖనిజాలను ఏర్పరుస్తుంది మరియు సేంద్రీయ పదార్థాలు నలుపు మరియు ఊదారంగు మిశ్రమాలుగా విఘటనం చెందుతాయి మరియు మాంగనీస్, గంధకం మరియు నత్రజని నల్ల ఖనిజ నిక్షేపాలను ఏర్పరచవచ్చు. నేల ఆకృతి చెందే సమయంలో పర్యావరణం ప్రభావాల కారణంగా ఈ ఛాయలు వేర్వేరు రంగులను ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఏరోబిక్ పరిస్థితులు ఒకేరకమైన లేదా క్రమక్రమమైన రంగు మార్పులను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అయితే తరుగుతున్న పర్యావరణాల మిశ్రమంతో విచ్ఛేదకరమైన రంగులో నానావిధమైన మచ్చలు మరియు రంగు సాంద్రీకరణం యొక్క చుక్కలను ఏర్పరుస్తుంది.