చందమామ
చందమామ సుప్రసిద్ధ పిల్లల మాసపత్రిక. పిల్లల పత్రికే అయినా, పెద్దలు కూడా ఇష్టంగా చదివే పత్రిక. 1947 జూలై నెలలో మద్రాసు నుంచి తెలుగు, తమిళ భాషల్లో ప్రారంభమైన చందమామ, ఇప్పుడు 13 భారతీయ భాషల్లోనూ, సింగపూరు, కెనడా, అమెరికా దేశాల్లో రెండు సంచికలతో వెలువడుతోంది.చందమామను బి.నాగిరెడ్డి - చక్రపాణి (వీరు తెలుగు, తమిళ భాషల్లో ఆణిముత్యాలవంటి సినిమాలను నిర్మించిన ప్రముఖ విజయా సంస్థ వ్యవస్థాపకులు కూడా) 1947 జూలైలో ప్రారంభించారు . కేవలం 6 వేల సర్క్యులేషన్ తో మొదలైన చందమామ నేడు 2 లక్షల సర్క్యులేషన్‌తో అలరారుతోందని తెలుస్తోంది. ఇది నిజంగా ఒక అద్భుతం, ఎందుచేతనంటే, చందమామ ప్రకటనలమీద ఒక్క పైసాకూడ ఖర్చు చెయ్యదు. ఈ పత్రికకు 6 - 7 లక్షల సర్క్యులేషన్ సాధించవచ్చని అంచనా. టెలివిజన్, వీడియో ఆటలు, కార్టూన్ నెట్ వర్క్ లూ మొదలైనవి లేని రోజుల్లో, పిల్లలకు ఉన్న ఎంతో వినోదాత్మకమూ, విజ్ణానదాయకమూ అయిన కాలక్షేపం, చందమామ ఒక్కటే. చందమామ ఎప్పుడు వస్తుందా, ఎప్పుడు వస్తుందా అని పిల్లలే కాదు వారి తల్లిదండ్రులూ ఉవ్విళ్ళూరుతుండేవారు. రామాయణ కల్పవృక్షం, వేయి పడగలు వంటి అద్భుత కావ్య రచనలు చేసి జ్ఞానపీఠ పురస్కారం పొందిన ప్రముఖ రచయిత, కవిసామ్రాట్ విశ్వనాధ సత్యనారాయణ "చందమామను నా చేతకూడా చదివిస్తున్నారు, హాయిగా ఉంటుంది, పత్రిక రావడం ఆలస్యమైతే కొట్టువాడితో దెబ్బలాడతా" అని ఒక సందర్భంలో అన్నాడంటే, చందమామ ఎంత ప్రసిద్ధి పొందిందో, పిల్లల, పెద్దల మనస్సుల్లో ఎంత స్థిరనివాసము ఏర్పరచుకుందో మనం అర్థంచేసుకోవచ్చును.
వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు
ఆ సమయంలోనే కన్నడ భాష నేర్చుకుని, అక్కడే సంస్కృత గ్రంథ ప్రచురణ కన్నడలిపిలో చేస్తే ప్రజాదరణ ఉంటుందని ఒక అచ్చుకూటం ఏర్పరుచుకుని కొన్ని పుస్తకాలు ప్రచురించారు. అది అంత విజయవంతం కాకపోవడంతో తరువాత చెన్నపురికి తరలిపోయి అక్కడ తమ మేనమామతో కలిసి 1847లో వివేకరత్నారము అన్న మరొక ప్రెస్సును స్థాపించారు. తరువాత దానితో మరికొందరు భాగస్వాములను కలుపుకుని "హిందూభాషా సంజీవనీ ముద్రాక్షరశాల" అన్న మరొక ప్రెస్సును 1849లో స్థాపించారు. అయితే రెండేళ్ళలోనే ఇది మూతబడింది. దానితో సరస్వతి తిరువేంగడాచార్యులు అన్న మరొక పండితుడితో కలిసి "సరస్వతీనిలయము" అన్న మరొక ప్రెస్సును 1851లో స్థాపించారు. కానీ, ఆయన తిరిగి తమ స్వగ్రామానికి వెళ్ళిపోవడంతో ఇది కూడా మూతబడింది. చివరికి రామస్వామిశాస్త్రి తనంతటతానుగా, సొంతింట్లో 1854లో ఆదిసరస్వతీ నిలయము పేరిట మరొక ప్రెస్సు మొదలుపెట్టి నిలదొక్కుకున్నారు. దీనికే కొంతకాలం తరువాత రామస్వామి గారి మరణానంతరం బాధ్యతలు స్వీకరించిన ఆయన పుత్రుడు వెంకటేశ్వర శాస్త్రి "వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్" అన్న పేరు పెట్టారు. అదే వావిళ్ళ ప్రెస్ గా పేరు పొందింది.