స్టెతస్కోప్
తదుపరి వైద్యుల్ని చూడగానే గుర్తించేలాగ స్టెతస్కోప్‌ లు వారి పరికరాలయ్యాయి. కాలం గడిచేసరికి లెనెక్ కనుగొన్న మోనారల్ స్టెతస్కోప్‌కు (దానికి ఆ పేరు రావడానికి కారణం ఒక చెవికే అది వాడబడేది) పరిశోధకులు మెరుగులు దిద్దారు. దానిలో చెప్పుకోదగ్గది పియెర్ అడాల్ఫ్ పియరీ (1794-1879)ది. అతను "ప్లెక్సిమీటెర్" అనే యింకొక పరికరాన్ని స్టెతస్కోప్‌లోకి చేర్చి స్టెతస్కోప్ పరిమాణాన్ని సగానికి తగ్గించాడు. వంగేలాటి సరళమైన మోనారల్ స్టెతస్కోప్‌లు కూడా ప్రవేశపెట్టాయి. వీటికి 14 నుండి 18 అంగుళాలు పొడుగుగా పట్టుతో కప్పబడిన స్ప్రింగులకు ఒక వైపు గుండె ఆనించుకునేలాటి బిళ్ళ, మరిఒకవైపు చెవికి వినిపించడానికి ఒక చిన్న బిళ్ళ చేర్చబడ్డాయి. ఇంకొక మాదిరి స్టెతస్కోపును 1828లో చార్లెస్ జేంస్ బ్లూసియస్ నిర్మించాడు.లెనెక్ పరికరం కంటే యిది చిన్నది. సుకరమైనది కూడా. ఆ తరువాత థెర్మోమీటర్ లాటి వైద్య పరికరాలను కూడా తీసుకుని వెళ్ళేలా స్టెతస్కోపులు ఉపకరించాయి. ఏనుగు దంతంలాటి విలువైన వస్తువులతో మోజు గొలిపేలా నిర్మించబడ్డ స్టెతస్కోపుల్ని ఉన్నత వర్గ వైద్యులు వాడుకునేవారు. మోనారల్ స్టెతస్కోప్ 30 ఏళ్లకు పైగా వాడుకలో ఉన్నాక పరిశోధకులు రెండు చెవులతో వాడుకునేలాటి పరికరాన్ని నిర్మించడం గురించి ఆలోచించారు. అయితే రష్యాలో, ఇంగ్లాండులోనూ 19వ శతాబ్దం మధ్య భాగం వరకు ఈ మోనరల్ స్టెతస్కోప్ అధిక వ్యాప్తిని పొందింది.
సిన్సినాటిలో 1851లో డా.మార్ష్ బైనారల్ స్టెతస్కోప్ నమూనాను వ్యారపరంగా ప్రవేశపెట్టి ఆద్యుడయ్యాడు. యాభై ఏళ్ళ తరువాత గుండెపై ఉంచుకునే విభాజకం గురించి ఆలోచన కార్యరూపం దాల్చింది. న్యూయార్క్ లో నార్తెర్న్ డిస్పన్సరీలోని డా.జార్జ్ కామంకు మార్ష్ నమూనాపై ఆధారపడిన్ బైనారల్ స్టెతస్కోప్‌ను 1855లో కనుగొన్న ఫలితం దక్కింది. ఈ నమూనాకు ప్రజాదరణ కలగడానికి పదేళ్ళు పట్టింది. 1863లో ఒకేసారి శ్రోత గుండెలో రెండు వివిధ ప్రదేశాలలో చప్పుడు విని పరిశీలించేలా రెండు చెస్ట్ పీసులతో వేరే స్టెతస్కోప్‌ను స్కాట్ అలీసన్ కనుగొన్నాడు. కాని యిది ఆచరణ సాధ్యమనిపించుకోలేదు. 1884లో ఐడన్ స్మిత్ విభిన్నమైన బైనారల్ స్టెతస్కోప్‌ను మూత్ర సంబంధియైన సూక్ష్మనాళికగానూ, రక్తస్రావాన్ని ఆపేట్టుగానూ నిర్మించాడు. 1885లో ఫోర్ద్ గంట చెస్ట్ పీస్ కనుగొనబడింది. చెవులకు గొట్టాలలోని చప్పుడును రెండు రబ్బర్ గొట్టాల ద్వారా ప్రసరింపజేసేలాగ ఒక ఉక్కు చెస్ట్ పీస్ అడుగు భాగం నల్ల చేవమాను లేక దంతంతో వుండేలాగ నిర్మితమైంది. 1910లో మళ్ళీ విభాజక చెస్ట్ పీస్ ప్రవేశించే అవకాశం కలిగింది. ఫోర్డ్ గంటని పలుచటి పొరతో సన్నటి చప్పుడును గాలనం చేసి, ఎక్కువ ధ్వని ప్రసరించడానికి సాధ్యమయింది. ఇప్పుడు వాడుకలో వున్న నవీన స్టెతస్కోప్‌కు ఇది ప్రమాణమైంది.
ప్రస్తుతం వైద్య, విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాలలో వాడుకలో వున్న సున్నితమైన ఉపకరణాల అభివృద్ధికి స్టెతస్కోప్‌లోని సూత్రం ఉపకరిస్తుంది. రోగి ప్రక్కనే అతని గుండె కొట్టుకోవడాన్ని పర్యవేక్షించే కార్డియోమాటిక్ యంత్రం, గుండెను ప్రేరేపించే కార్డియాక్ పేసర్ దీనికి రెండు ఉదాహరణలగా చెప్పవచ్చు. అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలో డాగ్యులస్ విమాన సముదాయం సముద్రంలోని జలాంతర్గాముల్ని కనిపెట్టడానికి విద్యుత్కణ సంబంధి స్టెతస్కోప్‌ను రూపొందించింది.
టేప్ రికార్డర్
దీనికి సంబంధించిన తొలి ప్రయోగాలు 1919 లో ప్రారంభమైనాయి. 1929 లో ఫ్లూమర్ అనే జర్మన్ శాస్త్రజ్ఞుడు అయస్కాంత పదార్థంతో టేప్ ని తయారుచేశాడు. దీనిపై జిగురు పదార్థం కలిసిన ఇనుప పొడితో పూత పూశాడు. మరో ఆరేళ్ళలో దీనిని మరింత మెరుగు పరచి మాగ్నటోఫోన్ అనే క్రొత్త పద్ధతిని తీర్చి దిద్దాడు. ఇందులో ఫెర్రస్ ఆక్సైడ్ పూసిన ప్లాస్టిక్ టేప్ ఉంటుంది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందే జర్మన్ బ్రాడ్ కాస్టింగ్ కంపెనీ తన కార్యక్రమాల్ని ఈ పద్ధతి లోనే రికార్డు చేసి ప్రసారం చేసింది. అయితే ఈ యంత్రాలు పెద్దగా బరువుగా ఉండేవి. యుద్ధ సమయంల్ఫో జర్మన్ సైనికులకు సందేశాలను అందించటానికి తేలిక నమూనాలు తయారు చేయబడ్డాయి. అమెరికాలో కూడా 1940 తరువాత చికాగో ప్రయోగ శాలలో మార్విన్ కామ్రాన్ అనే ఇంజనీర్ యువకుడు కొత్త నమూనాల చిర్మాణంలో చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు. టేప్ ని తయారుచేయటానికి (Poly Vinyl Chloride) అనే క్రొత్త ప్లాస్టిక్ పదార్థాన్ని కనుక్కోవటంతో రికార్డింగ్ చరిత్రలోనే సువర్ణ అధ్యాయం ప్రారంభమైనదని చెప్పవచ్చు.
యుద్ధానంతరం ఇండ్లలోనూ, ఆఫీసుల్లోను ఉపయోగించటానికి వీలుగా చిన్న టేప్ రెకార్డర్లు బ్రిటన్, అమెరికా, జర్మనీ దేశాల్లో విస్తృతంగా తయారయ్యాయి. రేడియో ప్రసార కేంద్రాలల్లో, సినిమా, టెలివిజన్, గ్రామఫోన్, స్టుడియోల్లో పెద్ద నమూనా టేప్ రికార్డర్లు వాడకం ఎక్కువయింది. టేప్ లపై రికార్డు చేసిన కార్యక్రమాల్ని గ్రామఫోన్ రికార్డుకి, సినిమా రీల్ కి లేదా టేప్ లకీ మార్చడానికి వీలుండటం ఇందులోని ప్రధాన సౌలభ్యం. రికార్డు చేసిన తరువాత కూడా అనవసరమని తోచిన భాగాల్ని తీసివేసి, కావలసిన కార్యక్రమాల్ని మాత్రం ఏర్చి కూర్చవచ్చు. గ్రామఫోన్ లో రికార్డు చేసేటప్పుడుఏదైనా పొరపాటు దొర్లితే మళ్లీ మొదటినుండి అంతా పునరావృతం చేయాల్సి ఉంటుంది. టేప్ లో అలా కాకుండా, పొరపాటు దొర్లిన భాగం మాత్రం తుడిచి వేసి మళ్ళీ అక్కడి నుండి రికార్డు చేయవచ్చు. పైగా ప్రధాన కార్యక్రమములను వినేటప్పుడు అనవసరమైన శబ్దాలు గాని, నేపథ్యంలో అంతరాయాలు గానీ లేకుండా స్పష్టంగా ఉండాలి.
రకరకాల పరిమాణాల్లో టేప్ రికార్డులు తయారయ్యాయి. రేడియో ప్రసార కేంద్రాల్లో కార్యక్రమాల్ని మొదట టేప్ రికార్డులలో రికార్డు చేసి, వాటి బాగోగుల్ని పరీక్షించాకనే ప్రసారం చేస్తారు. సంగీత కార్యక్రమాల్ని వినటానికి ఇంటింటా దీన్ని వాడటం అందరికీ తెలిసినదే. పత్రికా విలేకరులు వార్తలను సేకరించి, ప్రముఖ వ్యక్తుల సంభాషనల్ని రికార్డు చేయటంలో ఇది బాగా ఉపకరిస్తుంది. నటులు, గాయకులు, వక్తలు తమ కార్యక్రమాల్ని ముందుగా రికార్డు చేసుకొని, మళ్ళీ, మళ్ళీ వాటిని వింటూ లోటుపాట్లను సర్దుబాటు చేసుకోవటం, సంగీత శిక్షణ, విదేశీ భాషలు ఉచ్చారణ పద్ధతుల్ని నేర్చుకోవడం, మూగవాళ్ళను క్రమపద్ధతిలో మాటలు నేర్పడానికి ప్రయత్నించటం-- ఇలాంటి అనేక విషయాల్లో టేప్ రికార్డర్ ప్రధాన పాత్ర వహిస్తుంది. విమానాలు విమానాశ్రయంలో బయలు దేరినప్పటి నుంచీ గమ్యస్థానం చేరే వరకు పైలట్ అడిగే ప్రశ్నలకూ, కంట్రోల్ గది నుండి అతని కిచ్చే సమాధానములనూ, విమానంలో వినబడే ప్రేలుడు లాంటి ఇతర శబ్దాలను రికార్డు చేయటానికి ఓ టేప్ రికార్డర్ని వాడతారు. దీనిని బ్లాక్ బాక్స్ (Black Box) అనిపెరు. విమాన ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడల్లా ఈ యంత్రం సహాయంతో ప్రమాద కారణాలను విశ్లేషించటానికి వీలవుతుంది.