సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో సమాచార మార్పిడులు
తపాలా మరియు టెలికాం రంగాలు భారతదేశంలో నిదానమైన మరియు కష్టమైన ప్రారంభాన్ని పొందాయి. 1850లో, కోల్కతా మరియు డైమండ్ హార్బర్‌ల మధ్య మొదటి ప్రయోగాత్మక విద్యుత్ టెలిగ్రాఫ్ లైన్ ప్రారంభించబడింది. 1851లో, అది బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కొరకు తెరువబడింది. ఆ కాలంలో ప్రజా పనుల విభాగంలో, ఒక మూలని తపాలా మరియు తంతి విభాగం ఆక్రమించింది. ఉత్తరప్రాంతంలోని కోల్‌కతా (కలకత్తా) మరియు పెషావర్‌లను ఆగ్రా, ముంబై (బొంబాయి)ల మీదుగా సిన్ద్వా లోయల ద్వారా, దక్షిణాన ఉన్న చెన్నైతో పాటు ఉదకమండలం/4} మరియు [[బెంగుళూరు]]లను కలిపే 4,000 మైళ్ళ (6,400 కిలోమీటర్ల) టెలిగ్రాఫ్ లైన్ల నిర్మాణం నవంబరు 1853లో ప్రారంభమైంది. భారతదేశంలోని టెలిగ్రాఫ్ మరియు టెలిఫోన్‌లకు మార్గదర్శకత్వం వహించిన డాక్టర్ విలియం ఓ'షౌఘ్నెస్సి, ప్రజా పనుల విభాగానికి చెందినవారు. ఆయన ఈ కాలమంతా టెలికాంరంగ అభివృద్ధికొరకు పనిచేసారు. 1854లో టెలిగ్రాఫ్ సౌకర్యాలు ప్రజల కొరకు తెరువబడినపుడు ఒక ప్రత్యేక విభాగం ప్రారంభించబడింది.