భారతీయ ఒక రూపాయి నోటు
భారతదేశంలో అధికారక మారక ద్రవ్యంగా ఉపయోగించే వివిధ ద్రవ్య నోట్లలో ఒక రూపాయి నోటుకి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. భారతదేశంలో ఉపయోగించే ఒక రూపాయి నోటు మీద తప్పక మిగతా అన్ని ద్రవ్య మారక నోట్లపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా అని ముద్రించబడి ఉంటే ఒక రూపాయి నోటుపై మాత్రం గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా అని ముద్రించబడి ఉంటుంది. అలాగే రూపాయి నోటు మీద తప్పక మిగతా నోట్లపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ సంతకం ఉంటే ఒక రూపాయి నోటు పై సెక్రటరీ, మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఫైనాన్స్ సంతకం ఉంటుంది. రెండు రూపాయలు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ విలువగల కరెన్సీ నోట్లు భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆధీనంలోకి రాగా ఒక రూపాయి నోట్లు భారత ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆధీనంలో ఉంటాయి.
పురాతన రోమ్
పురాతన రోమ్‌లో వస్తుమార్పిడి ఉపయోగించబడేది, తరచు ఇది పన్ను సేకరణలో ఉపయోగించబడేది, రోమ్‌లో అభివృద్ధి చెందిన నాణేలవ్యవస్థ ఉండేది, ఇత్తడి, కంచు, మరియు ఖరీదైన లోహాలు సామ్రాజ్యమంతా చెలామణిలో ఉండేవి మరియు కొన్ని భారతదేశంలో కూడా కనుగొనబడ్డాయి. క్రీ.పూ.3వ శతాబ్దానికి ముందు రాగి మధ్య ఇటలీ అంతా బరువుతో వర్తకం చేయబడి, గుర్తింపులేని ముద్దలతో కొలువబడేది. ప్రారంభ రాగి నాణేలు ("వంటివి" ) రాగి యొక్క ఒక రోమన్ పౌండ్ ముఖ విలువను కలిగిఉండేవి, కానీ తక్కువ బరువును కలిగిఉండేవి. ఆ విధంగా, ఒక మారక ప్రమాణంగా రోమన్ ద్రవ్యం యొక్క ఉపయోగం స్థిరంగా ఒక లోహంగా దాని సహజ విలువను మించిపోయింది. నీరో, వెండి డినరియాస్ యొక్క విలువను తగ్గించడం ప్రారంభించిన తరువాత, దాని చట్టపరమైన విలువ సహజ విలువ కంటే మూడింట ఒక వంతు ఎక్కువగా అంచనా వేయబడింది.