సామాజిక శాస్త్రం
మొదట సామాజిక తర్కం (సోషియోలాజికల్ రీజనింగ్) అనే పదం వాడుకలో ఉండేది, సామాజిక శాస్త్రానికి (సోషియాలజీ) ఇదే మూలపదం. పశ్చిమ పరిజ్ఞానం మరియు తత్వశాస్త్రం యొక్క ఉమ్మడి గ్రంథాల్లో సామాజిక విశ్లేషణకు మూలాలు ఉన్నాయి, ప్లేటో సమయం నుంచి ఇది కొనసాగుతోంది. ఉత్తర ఆఫ్రికాకు చెందిన 14వ శతాబ్దపు అరబ్ పండితుడు బిన్ ఖాల్డూన్ మొదటి సామాజిక శాస్త్రజ్ఞుడుగా చెప్పబడుతున్నాడు, సమాజ సంబంధం మరియు సమాజ సంఘర్షణల యొక్క సామాజిక-శాస్త్రీయ సిద్ధాంతాలు పురోగమించడానికి జరిగిన తొలి ప్రయత్నంగా అతని యొక్క "ముఖాడిమా"ను పరిగణిస్తున్నారు.
సామాజిక శాస్త్రం
పట్టణ సామాజిక శాస్త్రం మహానగర ప్రదేశాల్లో సామాజిక జీవనం మరియు మానవ సంకర్షణలను విశ్లేషిస్తుంది. ఇది ఒక నియమసహిత విభాగం, ఒక పట్టణ ప్రాంతంలో వ్యవస్థలు, ప్రక్రియలు, మార్పులు మరియు సమస్యలను అధ్యనయం చేస్తుంది, ఈ అధ్యయనాల ద్వారా ప్రణాళిక మరియు విధాన నిర్ణయాలకు మూలాలు అందజేస్తుంది. సామాజిక శాస్త్రంలో ఎక్కువ విభాగాలు మాదిరిగానే, పట్టణ సామాజిక శాస్త్రజ్ఞులు వలసలు మరియు జనభా పోకడలు, ఆర్థికాంశాలు, పేదరికం, జాతి సంబంధాలు, ఆర్థిక పోకడలు మరియు ఇతరాల వంటి వివిధ అంశాలను అధ్యయనం చేసేందుకు గణాంక విశ్లేషణ, పరిశీలన, సామాజిక సిద్ధాంతం, అభిముఖ సమావేశాలు మరియు ఇతర పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు. పారిశ్రామిక విప్లవం తరువాత జార్జి సిమెల్ వంటి సిద్ధాంతకర్తలు పట్టణీకరణ ప్రక్రియ మరియు సామాజిక పరాధీనత మరియు అనభిజ్ఞతపై దాని యొక్క ప్రభావంపై దృష్టి పెట్టారు, "ది మెట్రోపోలిస్ అండ్ మెంటల్ లైఫ్" (1903)లో సిమెల్ దీనిని ప్రస్తావించాడు. 1920 మరియు 1930వ దశకాల్లో, చికాగో స్కూల్ సాంకేతిక సంకర్షణవాదాన్ని ఒక క్షేత్ర పరిశోధనా పద్ధతిగా ఉపయోగించి పట్టణ సామాజిక శాస్త్రంలోని విశిష్ట విభాగాలను సృష్టించింది. దీనికి విరుద్ధంగా, మహానగరేతర ప్రాంతాల్లో సామాజిక జీవనాన్ని అధ్యయనం చేసే సామాజిక శాస్త్ర విభాగాన్ని గ్రామీణ సామాజిక శాస్త్రం అంటారు.