గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్
గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్ () (7 ఏప్రిల్ 1885 - 10 జనవరి 1957) సుప్రసిద్ధ స్పానిష్ కవయిత్రి. ఆమె సాహిత్యానికి ప్రతిష్ఠాత్మక నోబెల్ బహుమతిని పొందారు. లాటిన్ అమెరికాలో జన్మించిన తొలి నోబెల్ బహుమతి స్వీకర్తగా ఆమె చరిత్ర సృష్టించారు. కష్టాలమయమైన జీవితాన్ని గడపవలసి వచ్చినా కవిత్వంతో సాంత్వన పొందారు.
గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్ అసలు పేరు లుసిల గొడొయ్ అల్చయాగ. ఏప్రిల్ 7, 1885లో లాటిన్ అమెరికా ప్రాంతానికి చెందిన చిలీ దేశంలో జన్మించారు. తండ్రి జూఅన్ గెరొనిమొ గొడొయ్ విల్లన్యువ వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయుడు. తల్లి పెట్రొనిల అల్చయగ దర్జీగా పనిచేస్తూ దేశదిమ్మరి కవిత్వాన్ని రచించారు. మిస్ట్రాల్ వ్యక్తిగత జీవితం కష్టాలమయంగా సాగింది. ఆమె తండ్రి మూడేళ్ళ ప్రాయంలోనే కుటుంబాన్ని వదిలిపెట్టేశారు. పదహారేళ్ళ వయసులోనే ఆర్థిక స్థితి కారణంగా పల్లెలో ఉపాధ్యాయనిగా చేరారు. ఆ సమయంలో రైల్వేలో ఉద్యోగిగా పనిచేసే రోమెలియో ఉరేటాని ప్రేమించింది. అయితే అతను కొద్దికాలంలోనే ఆత్మహత్య చేసుకుని మృతిచెందారు. మరణించినప్పుడు అతని జేబులో మిస్ట్రాల్ రాసిన లేఖ మాత్రమే దొరికింది. ఆ ఘటనకు కలతచెందిన ఆమె జీవితాంతం అవివాహితగానే ఉండిపోయింది. గబ్రియేలా పెంచుకున్న కొడుకు కూడా యుక్త వయసులో మరణించారు. ఈ విషాదాలు ఆమె వ్యక్తిత్వంపై, తద్వారా కవిత్వంపై ముద్రవేశాయి. వివిధ ఉద్యోగాలు నిర్వహించి, పలు పదవులు చేపట్టిన గబ్రియేలా జీవితమంతా కవిత్వాన్ని రచించారు. జనవరి 10, 1957లో అమెరికాలో కాన్సర్ వ్యాధి కారణంగా మరణించారు.
రామేశ్వరి నెహ్రూ
రామేశ్వరి నెహ్రూ ప్రముఖ సంఘసేవకురాలు. ఈమె తన జీవితాంతం బలహీన వర్గాల అభ్యున్నతికి కృషి చేసింది. బాలల విద్య, వారి సంరక్షణ, వివక్షకు గురి అయ్యే వేశ్యలు మొదలైన రంగాలలో ఈమె సేవ చేసింది. 
ఈమె లాహోరులో 1886, డిసెంబరు 10వ తేదీన జన్మించింది. ఈమె కాశ్మీరీ పండిట్ల కుటుంబంలో జన్మించినా ఈమె బాల్యం అంతా పంజాబు రాష్ట్రంలోనే గడిచింది. ఈమె తండ్రి దివాన్ బహద్దూర్ రాజా నరేంద్రనాథ్ పంజాబులో ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు. ఆ కాలంలో బాలికలను బయట స్కూలుకు పంపి చదివించే పరిస్థితి లేదు. కాబట్టి ఈమెకు ఇంటివద్దనే ట్యూటర్‌ను పెట్టి చదువు చెప్పించారు. ఈమె స్కూలు చదువులు చదవక పోయినా స్వయంకృషితో ఉన్నత స్థాయి చదువులకు సమానంగా పాండిత్యాన్ని సంపాదించింది. ఈమెకు తన పదహారవయేట 1909లో బ్రిజ్‌లాల్ నెహ్రూతో వివాహం జరిగింది. బిజ్ర్‌లాల్ నెహ్రూ మోతీలాల్ నెహ్రూ అన్న నందలాల్ నెహ్రూ కుమారుడు. నందలాల్ నెహ్రూ తన కుమారుడిని ఉన్నత చదువుల కోసం లండనుకు పంపుతాడు. అక్కడ అప్పటికే బ్రిజ్‌లాల్ సోదరుడు జవహర్ లాల్ నెహ్రూ చదువుకుంటున్నాడు. రామేశ్వరి కూడా తన భర్తతో పాటుగా లండన్ వెళ్ళింది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తన చదువు ముగించిన తరువాత భారత దేశానికి తిరిగి వచ్చి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొనడంలో ఈమె ప్రభావం కొంత ఉంది. ఈమె కుమారుడు బ్రజ్‌కుమార్ నెహ్రూ భారతీయ సివిల్ సర్వీసులో పనిచేసి తరువాత అనేక రాష్ట్రాలకు గవర్నరుగా పనిచేశాడు. 
ఈమె "స్త్రీ దర్పణ్" అనే మాసపత్రికను 1909లో స్థాపించి దానికి సంపాదకురాలిగా వ్యవహరించింది. ఈ పత్రిక 1924 వరకు నడిచింది. ఈ పత్రిక స్త్రీ చైతన్యం తీసుకురావడంలో ఒక బలమైన సాధనంగా పనిచేసింది. ఈమె మహిళా సమితిని స్థాపించింది. ఆ సమితి ద్వారా స్త్రీ కార్మికులకు శిక్షణను ఇప్పించింది. ఈ సమితి స్త్రీలు తమ హక్కులకోసం పోరాడటానికి స్ఫూర్తి నివ్వడమే కాక పురుషులతో సమాన స్థాయి కల్పించడంతో పాటు దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం రాజకీయ పోరాటంలో పురుషులతో కలిసి పనిచేయడానికి కృషి చేసింది. "అబాలిషనిస్ట్స్ ఫెడరేషన్" అనే అంతర్జాతీయ సంస్థకు అనుబంధంగా "అసోసియేషన్ ఫర్ మోరల్ అండ్ సోషియల్ హైజీన్" అనే సంస్థను స్థాపించి దానికి అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది. ఈమె ఇంకా "ఢిల్లీ ఉమెన్స్ లీగ్"ను స్థాపించి దానికి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది. బాల్యవివాహాలకు వ్యతిరేకంగా ఈమె చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ఈమెను భారత ప్రభుత్వం "ఏజ్ ఆఫ్ కన్సెంట్ కమిటీ"లొ సభ్యురాలిగా నియమించింది. ఆ కమిటీలో ఈమె ఒకరే మహిళా సభ్యురాలు. ఈమె ఈ కమిటీలో చేసిన సూచనలు తరువాత "బాల్యవివాహ నిరోధక చట్టం"లో పొందుపరచ బడ్డాయి. ఈమె నారీనికేతన్‌ను ప్రారంభించి దగాపడిన మహిళలకు పునరావాసం కల్పించింది. ఈమె భారతీయ స్త్రీలకు ప్రతినిధిగా ఇంగ్లాండు మరియు ఐరోపా దేశాలలో విస్తృతంగా పర్యటించింది. జనీవాలో జరిగిన లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ సమావేశానికి ప్రతినిధిగా హాజరయ్యింది. ఆల్ ఇండియా విమెన్స్ కాన్ఫరెన్స్ వ్యవస్థాపకులలో ఈమె కూడా ఉంది. 1942లో ఈ కాన్ఫరెన్సుకు అధ్యక్షురాలిగా ఉండి కోపెన్‌హెగన్‌లో జరిగిన ప్రపంచ మహిళా కాంగ్రెస్ సమావేశాలకు, కైరోలో జరిగిన ఆఫ్రో ఏషియన్ మహిళా సభకు హాజరయ్యింది. ఈమె హరిజనోద్ధరణకు గాను "హరిజన్ సేవక్ సంఘ్" ఏర్పాటు చేసింది. ఈమె అస్పృశ్యతా నివారణకు, హరిజనులకు ఆలయ ప్రవేశానికై నిబద్ధతతో పనిచేసింది. ఈమె తమిళనాడు, ట్రావన్‌కోర్‌లలో విస్తృతంగా పర్యటించి హరిజన్ సేవక్ సంఘ్ తరఫున పోరాడి ట్రావన్‌కోర్ మహారాజా నుండి హరిజనుల దేవాలయ ప్రవేశానికై అనుమతిని సంపాదించడంలో విజయం సాధించింది.