సిక్కు మతము
సిక్కు మతము (ఆంగ్లం : Sikhism) (పంజాబీ ਸਿੱਖੀ ), గురునానక్ ప్రబోధనల ఆధారంగా యేర్పడిన మతము. ఏకేశ్వరోపాసన వీరి అభిమతము. సిక్కు మతములో దేవుని పేరు "వాహే గురు". వీరి పవిత్ర గ్రంథము గురుగ్రంథ సాహిబ్ లేదా ఆది గ్రంథము లేదా ఆది గ్రంథ్. వీరి పవిత్ర క్షేత్రము అమృత్ సర్ లోని స్వర్ణ మందిరము. ఈ మతాన్ని అవలంబించేవారిని "సిక్కులు" అని సంబోధిస్తారు. వీరు ప్రధానంగా పంజాబు (భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్) లలో నివసిస్తుంటారు. మరియు ప్రపంచమంతటా వ్యాపించియున్న సమూహం. 
శిక్కు మతం, కాలంలో చూస్తే చాలా చిన్నది. దీని వయస్సు లూధర్ మతానికున్న వయస్సు ఎంతో అంత. దీనిని పదిహేనవ శతాబ్దంలో గురునానక్ స్థాపించాడు. గురునానక్ తల్వాండి (ఇప్పుడు పాకిస్తాన్ లో ఉన్నది) లో 1469 లో జన్మించాడు. గురునానక్ చిన్నప్పుడు నుండి ఎక్కడో చూస్తుండేవాడు. దేనిని గురించో దీర్ఘంగా ఆలోచిస్తుండేవాడు. అందువల్ల పెరిగి పెద్దవాడయ్యాక గూడా అతడికి ఈ ప్రాపంచిన విషయాలు రుచింవ లేదు. అతడు 1539 లో చనిపోయాడు.
నానాజీ దేశ్‌ముఖ్
1940లో హెగ్డేవార్ మరణం తరువాత అనేక మంది యువకులు అతని ప్రభావం వలన మహారాష్ట్రలోని ఆర్.ఎస్.ఎస్ లో చేరారు. తమ జీవితమంతా దేశసేవ కోసం ఉత్సుకతతో ఆర్.ఎస్.ఎస్.లోచేరిన యువకులతో పాటు దేశ్‌ముఖ్ కూడా చేరాడు. అతనిని ఉత్తరప్రదేశ్ లో ప్రచారక్ గా ఆర్.ఎస్.ఎస్ పంపింది. ఆగ్రాలో అతను దీన్ దయాళ్ ఉపాద్యాయను మొదటిసారి కలిసాడు. తరువాత అతను గోరఖ్ పూర్ కు ప్రచారక్ గా వెళ్లాడు. అక్కడ అతను తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్ లో ఆర్.ఎస్.ఎస్. భావజాలాన్ని పరిచయం చేయడం కోసం శ్రమించాడు. ఆ కాలంలో సంఘ్ లో నిధులు లేకపోవడం వలన రోజువారీ ఖర్చులకు కూడా సరిపోయినంత డబ్బు లేక సేవచేయడానికి కష్టంగా ఉండేది. అతను ధర్మశాలలలో ఉంటూ తన ప్రచారాన్ని కొససాగించాడు. ఒక ధర్మశాలలో వరుసగా మూడురోజుల కంటే ఎక్కువ ఉండరాదనే నియమం వల్ల వివిధ ధర్మశాలలకు మారుతూ తన సేవలను కొనసాగించాడు. చివరికి అతనికి బాబా రాఘవదాస్ తనకు కూడా వారితో పాటు భోజనం వండాలనే నిబంధనపై ఆశ్రయం కల్పించాడు. మూడు సంవత్సరాలలో అతని కృషి ఫలించి సుమారు 250 సంఘ ప్రచారకులు గోరఖ్ పూర్ పరిసర ప్రాంతాలనుండి చేరారు. నానాజీ ఎల్లప్పుడూ విద్యకు అధిక ప్రాముఖ్యతనిచ్చేవాడు. అతను 1950లో భారతదేశంలో మొట్టమొదటి సారిగా గోరఖ్‌పూర్ లో "సరస్వతి శిశు మందిర్" ను స్థాపించాడు.