సింధు లోయ నాగరికత
సింధు లోయ నాగరికత (క్రీ.పూ6000 - క్రీ.పూ.1750) ప్రస్తుత భారత దేశం మరియు పాకిస్తాన్ లోగల గగ్గర్ హక్రా మరియు సింధు నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అతి ప్రాచీన నాగరికత. ఇది ప్రాథమికంగా పాకిస్థాన్‌లో గల సింధ్ మరియు పంజాబ్ ప్రావిన్సులలో, పశ్చిమం వైపు బెలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు వైపుకు కేంద్రీకృతమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, తుర్కమేనిస్తాన్, ఇరాన్ దేశాలలో కూడా ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన శిథిలాలను వెలికి తీయడం జరిగింది. ఈ నాగరికతకు చెందిన హరప్పా నగరము మొదటగా వెలికి తీయుటచే ఇది సింధు లోయ హరప్పా నాగరికత అని పిలువబడుతున్నది. సింధు నాగరికత మెసొపొటేమియా మరియు ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచు యుగాలకు సమకాలికమైన అతి ప్రాచీన నాగరికతల్లో ఒకటి. అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దశగా గుర్తించబడిన నాగరికతను హరప్పా నాగరికతగా పేర్కొంటారు. ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన తవ్వకాలు 1920వ సంవత్సరం నుండి జరుగుతున్నా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వివరాలు మాత్రం 1999లోనే వెలువడ్డాయి.
ఇంకా సామ్రాజ్యం
ఆండియన్ నాగరికత బహుశా c. 9500 BP నుండి ఆరంభమయ్యింది. పెరూ యొక్క ఉన్నత భూముల మీద ఆధారపడి, ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రస్తుతం "పునస్" ‌గా సూచిస్తారు, ఇంకాస్ పూర్వీకులు బహుశా సంచార తెగలవలే ఆరంభమయ్యారు. విలక్షణంగా తక్కువ ఎత్తు మరియు బలిష్టమైన శారీరక అభివృద్ధిని భౌగోళిక పరిస్థితుల కారణంగా కలిగి ఉండేవారు. పురుషులు సాధారణంగా 1.57 మీ (5'2") మరియు స్త్రీలు సగటున 1.45 మీ (4'9") ఎత్తు . ఎత్తైన ఉన్నత ప్రదేశాలు ఉండటం వలన, వారికి ఇతర మానవులతో పోలిస్తే అసాధారణంగా శ్వాసకోశ అభివృద్ధిని, మూడింట ఒకవంతు అధిక సామర్థ్యంతో కలిగి ఉంటారు. ఇంకాలు మందగతిలో ఉండే గుండె రేట్లను కలిగి ఉంటారు, రక్త పరిమాణం ఇతర మానవులతో పోలిస్తే 2 లీ (నాలుగు పాయింట్లు) అధికంగా ఉంటుంది మరియు ప్రాణవాయువును ఊపిరతిత్తుల నుండి మిగిలిన దేహానికి రెట్టింపుగా హిమోగ్లోబిన్ అందిస్తుంది.