భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ
ఆర్కియాలజికల్‌ సర్వే ఆఫ్‌ ఇండియాను బ్రిటిష్‌ వలసవాద సామ్రాజ్య హయాంలో 1861లో సర్‌ అలెగ్జాండర్‌ కనింగ్‌హం అప్పటి వైస్రాయ్‌ చార్లెస్‌ జాన్‌ కనింగ్‌ సహాయంతో ఏర్పాటు చేశారు. ఆ సమయంలో దాని పరిధి అఫ్గానిస్తాన్‌, బర్మాలతో కలిసిన మొత్తం భారత ఉపఖండం మీద ఉండేది. తొలినాళ్లలో చాలావరకు అన్వేషణ కార్యక్రమాల్లో సంస్థ నిమగ్నమై ఉండేది. దాని ఫలితంగా సంకిసా, శ్రావస్థి, బార్హాట్‌, కోశాంబీ వంటి చారిత్రక స్థలాలు వెలుగు చూశాయి. ఈ కార్యకలాపాలలో కనింగ్‌హం చాలా ప్రముఖ పాత్ర పోషించారు. దాంతోపాటు భారతదేశ చారిత్రక పురాతత్వ పరిశోధనలకు ఆయన దారులు పరిచారు. కానింగ్‌హం హయాంలో (1867-68) ఏఎస్‌ఐకి చెందిన ఏసీఎల్‌ కార్లైల్‌ మధ్యప్రదేశ్‌లోని రేవా జిల్లాలోని సుహాగిఘాట్‌ రాతి గుహల్లో ముఖ్యమైన రాతి చిత్రలేఖనాలను కనిపెట్టారు. ఇందులోని కొన్ని చిత్రాలు పూర్వ చారిత్రక యుగానికి చెందినవని, ఐరోపాలో వాటికి సంబంధించిన ఆధారాలేవీ కూడా లేవని గుర్తించారు. మార్టిమర్ వీలర్‌ అనే నావికుడు 1944లో డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ అయ్యాక సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సిమ్లాలోని రైల్వే బోర్డు భవనంలో ఏర్పాటు చేశారు.
సుందరవనాలు
ఈ ప్రాంత చరిత్ర క్రీస్తుశకం 200-300 నాటి నుండి ఉంది. బఘ్మర అడవి సముదాయంలో చాంద్ సదగర్‌చే నిర్మించబడిన నగరం యొక్క శిథిల భాగం కనుగొనబడింది. మొఘల్‌ల కాలంలో, స్థానిక రాజులు సుందర్బన్స్ అడవులను నివాసితులకు కౌలుకు ఇచ్చారు. ఈ కాలంలో, ముందుకు వస్తున్న అక్బర్ సేనల నుండి తప్పించుకోవడానికి రాజా బసంత రాయ్ మరియు అతని మేనల్లుడు సుందర్బన్స్ లో ఆశ్రయం పొందారు. వారిచే నిర్మించబడిన అనేక కట్టడాలు, 17వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీసు దొంగలు, ఉప్పు దొంగ రవాణాదారులు మరియు బందిపోట్ల చేతిలో పడ్డాయి. దీనికి సంబంధించి సాక్ష్యాలుగా నేటిధోపాని మరియు సుందర్బన్స్ అంతటా విస్తరించి ఉన్న ఇతర ప్రాంతాల శిథిలాలు ఉన్నాయి. ఈ అడవుల చట్టస్థాయి అనేక మార్పులకు గురైంది, వీటిలో ప్రపంచంలో మొట్ట మొదట శాస్త్రీయంగా నిర్వహింప బడుతున్న మడ అడవులు అనే ప్రత్యేకత కూడా ఉంది. మొఘల్ చక్రవర్తి ఆలంగిర్ II నుండి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి 1757లో ఆస్తి హక్కులు సంక్రమించిన వెంటనే 1764లో మొదటిసారి సర్వేయర్ జనరల్ చేత మానచిత్రణ జరుపబడింది. 1860లో భారతదేశంలోని బెంగాల్ రాష్ట్రంలో అటవీశాఖను ప్రారంభించిన తరువాత ఈ అటవీ ప్రాంత క్రమబద్ధమైన నిర్వహణ ప్రారంభమైంది.