మరాఠా సామ్రాజ్యం
మరాఠా సామ్రాజ్యం (Marathi|मराठा साम्राज्य "మరాఠా సామ్రాజ్య" ; "మహ్‌రాట్ట" అని కూడా ప్రతిలిఖించవచ్చు) లేదా మరాఠా సమాఖ్య అనేది నేటి భారతదేశం యొక్క నైరుతి దిక్కున ఒకప్పుడు విలసిల్లిన ఒక మహా సామ్రాజ్యం. 1674 నుంచి 1818 వరకు ఉనికిలో ఉన్న ఈ సామ్రాజ్య శోభ ఉచ్ఛస్థితిలో కొనసాగిన సమయంలో 2.8 మిలియన్ km² పైగా భూభాగాన్ని తన వశం చేసుకోవడం ద్వారా దక్షిణాసియాలో అత్యంత ఎక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమించిన సామ్రాజ్యంగా వర్థిల్లింది. శివాజీ భోంస్లే ద్వారా ఈ సామ్రాజ్య స్థాపన మరియు సుసంఘటితం జరిగింది. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మరణానంతరం మరాఠా సామ్రాజ్య ప్రధాన మంత్రులైన పేష్వాల పాలన కింద ఈ సామ్రాజ్యం మరింత గొప్పగా అభివృద్ధి చెందింది. 1761లో మరాఠా సైన్యం మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఓడిపోవడం ఈ సామ్రాజ్య విస్తరణకు అడ్డుకట్టగా పరిణమించింది. అటుపై ఈ సామ్రాజ్యం మరాఠా రాష్ట్రాల సమాఖ్య రూపంలోకి విడిపోవడమే కాకుండా ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాల కారణంగా చివరకు 1818లో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో భాగమైపోయింది.
కలియుగ రాజవంశములు
పాశ్చాత్యులు భారతీయుల చరిత్రను తమకు అనువైన రీతిలో నిర్మించి దేశచరిత్రకు తీవ్ర అన్యాయం చేశారని, దాన్ని సరిదిద్ది పురాణ వాౙ్మయం ఆధారంగా చరిత్ర రచన చేయాలన్న సఫలమైన ప్రయత్నాలు చేసిన కోట వేంకటాచలం ఆ క్రమంలోనే ఈ పుస్తకం రచించారు. రాజుల వంశాల క్రమాలు నక్షత్రమండలం గతిని ఆధారం చేసుకుని వేలయేళ్ళను పురాణాల్లో సవివరంగా గుర్తించేలాగా రచన చేశారని చెప్తూ వాటిని జ్యోతిష, గణిత శాస్త్రాల ఆధారంగా లెక్కకట్టిన వేంకటాచలం ఈ పుస్తకంలో దాని ఆధారంగా కలియుగంలో మన దేశాన్ని పాలించిన రాజవంశాల చరిత్రను రచించారు. ప్రాచీన కాలం నాటి బార్హద్రథ వంశం నుంచి ప్రారంభించి ఇటీవలి వేయి యేళ్ల మహమ్మదీయ, మరాఠా, బ్రిటీష్ పాలకుల వరకూ ఈ గ్రంథం పరిధి విస్తరించింది.