భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ
ఆర్కియాలజికల్‌ సర్వే ఆఫ్‌ ఇండియాను బ్రిటిష్‌ వలసవాద సామ్రాజ్య హయాంలో 1861లో సర్‌ అలెగ్జాండర్‌ కనింగ్‌హం అప్పటి వైస్రాయ్‌ చార్లెస్‌ జాన్‌ కనింగ్‌ సహాయంతో ఏర్పాటు చేశారు. ఆ సమయంలో దాని పరిధి అఫ్గానిస్తాన్‌, బర్మాలతో కలిసిన మొత్తం భారత ఉపఖండం మీద ఉండేది. తొలినాళ్లలో చాలావరకు అన్వేషణ కార్యక్రమాల్లో సంస్థ నిమగ్నమై ఉండేది. దాని ఫలితంగా సంకిసా, శ్రావస్థి, బార్హాట్‌, కోశాంబీ వంటి చారిత్రక స్థలాలు వెలుగు చూశాయి. ఈ కార్యకలాపాలలో కనింగ్‌హం చాలా ప్రముఖ పాత్ర పోషించారు. దాంతోపాటు భారతదేశ చారిత్రక పురాతత్వ పరిశోధనలకు ఆయన దారులు పరిచారు. కానింగ్‌హం హయాంలో (1867-68) ఏఎస్‌ఐకి చెందిన ఏసీఎల్‌ కార్లైల్‌ మధ్యప్రదేశ్‌లోని రేవా జిల్లాలోని సుహాగిఘాట్‌ రాతి గుహల్లో ముఖ్యమైన రాతి చిత్రలేఖనాలను కనిపెట్టారు. ఇందులోని కొన్ని చిత్రాలు పూర్వ చారిత్రక యుగానికి చెందినవని, ఐరోపాలో వాటికి సంబంధించిన ఆధారాలేవీ కూడా లేవని గుర్తించారు. మార్టిమర్ వీలర్‌ అనే నావికుడు 1944లో డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ అయ్యాక సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సిమ్లాలోని రైల్వే బోర్డు భవనంలో ఏర్పాటు చేశారు.
భారతదేశంలో రిజర్వేషన్
దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ అంటరానితనం లేదు, అందువలన అణగారిన వర్గాలను గుర్తించడం సులభమైన పనేమీ కాదు. అంతేకాకుండా, భారతదేశంలోని దక్షిణ ప్రాంతాల్లో వర్ణ విభజన మరియు అంటరానితనం ప్రబలంగా ఉండేది, ఉత్తర భారతదేశ ప్రాంతాల్లో ఈ ఆచారాలు మరింత విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇక్కడ మరో సమస్య ఏమిటంటే, ఒక ప్రాంతంలో అంటరానివారిగా పరిగణించబడే కొన్ని కులాలు/ వర్గాలు ఇతర ప్రాంతాల్లో అటువంటి సమస్యలు ఎదుర్కోవడం లేదు. సాంప్రదాయిక వృత్తుల ఆధారంగా కొన్ని కులాలు హిందూ మరియు హిందూయేతర వర్గాల్లో ఉనికి కలిగివున్నాయి. కులాల నమోదుకు ఒక సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉంది, మను కాలం నుంచే ఈ కులాల నమోదు ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. మధ్యయుగ గ్రంథాల్లో దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న జన సమూహాల గురించి వర్ణన ఉంది. బ్రిటీష్‌వారి పాలనలో, 1806 తరువాత విస్తృత స్థాయిలో కులాల నమోదు ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. 1881 మరియు 1931 మధ్య జనాభా లెక్కల సేకరణ సమయంలో ఈ ప్రక్రియ ఊపందుకుంది.