ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం
తెలుగు రాష్ట్రాలు అనే పేరు ఈ మధ్యన అటు పత్రికలలోను, ఇటు దృశ్యమాధ్యమంలోను బాగా వినిపిస్తూ ఉంది. ఈ తెలుగు రాష్ట్రాలు ఎప్పుడు వాటి అవతరణ దినోత్సవాలను జరుపుకోవాలి? మొదటిగా నేడు ఆంధప్రదేశ్‌ అని పిలుచుకుంటున్న ఈ రాష్ట్రం కొత్తగా ఏర్పడిన పార్లమెంటు చట్టం ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన అప్పాయింటెడ్‌ డేట్‌ ప్రకారం జూన్‌ రెండున ఏర్పడింది. కాని దీనికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు జూన్‌ 8న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అనే పేరున్న రాష్ట్రం నవంబరు 1న ఏర్పడింది. కాబట్టి జూన్‌ 2, జూన్‌ 8, నవంబరు 1 ఇందులో ఏ తేదీన ఇప్పుడున్న 13 జిల్లాల ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలనే సమస్య ముందుకు వచ్చింది. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్న 13 తెలుగు జిల్లాలు, పోయిన బళ్ళారి, గంజాం జిల్లాలు రెండు కలిగి 15 జిల్లాలు విడిపోయి తెలుగు రాష్ట్రంగా ఏర్పడాలి అనే కోరికతో ఉద్యమం సాగింది. ఉద్యమంలో తారస్థాయిగా పొట్టి శ్రీరాములు 1952 అక్టోబర్‌ 29న ఆమరణ నిరాహారదీక్షకు కూర్చొన్నారు. డిసెంబరు 19న అంటే పొట్టి శ్రీరాములు అమరుడైన నాలుగో రోజున పార్లమెంటులో నాటి ప్రధాని తెలుగు వారికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. చివరికి 13 జిల్లాల తెలుగు రాష్ట్రం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ నుంచి విడిపోయి ఏర్పడింది. అది ‘ఆంధ్రరాష్ట్రం’ అని అధికారికంగా పిలవబడింది. చాలా తర్జభర్జనల తర్వాత కర్నూలు పట్టణాన్ని దీనికి రాజధానిని చేశారు. అప్పటికే అటు హైదరాబాదు సంస్థానం నిజాం కబంధ హస్తాల నుంచి విముక్తమై 1948 సెప్టెంబరు 17 నుంచి హైదరాబాదు రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. 1952లో సార్వత్రక ఎన్నికల అనంతరం బూర్గుల రామకృష్ణరావు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదులో ప్రప్రథమంగా ప్రజా ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. అంటే మనకు 1953 నుంచి 1956 వరకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. అదే స్థితి నేడు అంటే 2014లో తిరిగి వచ్చి చరిత్ర పునరావృతమయింది.
పుదుచ్చేరి
భారత స్వాతంత్ర్య సమర కాలంలోనే పుదుచ్చేరిని ఫ్రెంచి పాలన నుండి విముక్తి చేయడానికి అనేక ఉద్యమాలు సాగాయి. 1787, 1791లో కరైకాల్ రైతులు భూమి పన్నులను వ్యతిరేకించారు. 1873లో పొన్నుతంబి పిళ్ళై అనే న్యాయవాది పారిస్ న్యాయస్థానంలో ఒక కేసు గెలిచారు. (పుదుచ్చేరి కోర్టులో చెప్పులతో ప్రవేశించినందుకు ఆయనకు విధించిన జరిమానా అన్యాయమని అంగీకరించి పరిహారం చెల్లించారు). 1927 - 1930 కాలంలో విద్యార్థిఉద్యమాలు నడచాయి. జాతీయ నాయకులు పుదుచ్చేరి వాసులను సంబోధించి ప్రసంగించారు. 1934లో 'వి.సుబ్బయ్య' అనే స్వాతంత్ర్య నాయకుడు, కార్మిక నాయకుడు 'స్వతంత్రం' అనే మాస పత్రికను ప్రారంభించాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఫ్రెంచి వారి పై విముఖత మరింత పెరిగింది. 1946లో 'ఫ్రెంచి ఇండియా కాంగ్రెసు' ప్రాంభింపబడింది. 1948 లో భారతదేశంలో విలీనానికి తీర్మానం ఆమోదించారు. దీనికి కమ్యూనిస్టుల మద్దతు కూడా లభించింది. 1947 లో భారత స్వాతంత్ర్యానంతరం 1948లో ఫ్రంచి ప్రభుత్వంతో జరిగి ఒప్పందం ప్రకారం ఈ ప్రాంతాల ప్రజలు తమ రాజకీయ భవిష్యత్తు నిర్ణయించుకొనే అవకాశం లభించింది. అయితే ప్రజా ప్రతినిధులలో కొంత ఊగిసలాట, అనిశ్చితి వల్ల, ఎన్నికలలో జరిగిన అవక తవకల వల్ల అసంగ్దిద్ధ పరిస్థితి నెలకొన్నది. 1954 మార్చి 18న పుదుచ్చేరిలో ప్రజా ప్రతినిధులంతా భారతదేశంలో విలీనానికి అంగీకరించారు. తరువాత కరైకాల్ లోనూ ఇదే జరిగింది. అలాగే యానాం విలీనానికి తీర్మానించిన ప్రజా ప్రతినిధులు బెదిరింపులను ఎదుర్కొని ప్రక్కనున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తలదాచుకోవాల్సి వచ్చింది. వారంతా కలసి, మేయర్ సత్యానందం నాయకత్యంలో ఊరేగింపుగా యానాం వెళ్ళి, భారతజాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేసి యానాం విముక్తిని ప్రకటించారు. 1954 జూలై 16న కుమరన్ నాయకత్యంలో మాహె పౌరులు కూడా భారతదేశంలో విలీనమైనారు. 1952 చందోర్ నగర్ కూడా భారత ప్రభుత్వం అధీనంలోకి వచ్చింది. దానిని పశ్చిమ బెంగాల్లో హుగ్లీ జిల్లాలో భాగంగా ఏర్పరచారు.