శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు
కృష్ణదేవరాయలు స్వయంగా కవిపండితుడు కూడా కావడంతో ఇతనికి "సాహితీ సమరాంగణ సార్వభౌముడు" అని బిరుదు. ఈయన స్వయంగా సంస్కృతంలో "జాంబవతీ కళ్యాణము", "మదాలసాచరితము", "సత్యవధూపరిణయము", "సకలకథాసారసంగ్రహము", "జ్ఞానచింతామణి", "రసమంజరి" తదితర గ్రంథములు, తెలుగులో ఆముక్తమాల్యద లేక గోదాదేవి కథ అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు. "తెలుగదేల యన్న దేశంబు తెలుగేను తెలుగు రేడ నేను తెలుగొకొండ ఎల్ల జనులు వినగ ఎరుగవే బాసాడి దేశభాష లందు తెలుగు లెస్స" అన్న పలుకులు రాయలు వ్రాసినవే. రాయల ఆస్థానానికి భువన విజయము అని పేరు. భువనవిజయంలో అల్లసాని పెద్దన, నంది తిమ్మన, ధూర్జటి, మాదయ్యగారి మల్లన (కందుకూరి రుద్రకవి), అయ్యలరాజు రామభద్రుడు, పింగళి సూరన, రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి), తెనాలి రామకృష్ణుడు అనే ఎనిమిది మంది కవులు ఉండేవారని ప్రతీతి. వీరు అష్టదిగ్గజములుగా ప్రఖ్యాతి పొందారు.
దర్భాంగా
వేదాలు ఉనికిలోకి వచ్చిన సమయంలో జనకలు అని పిలవబడే రాజవంశం పరిపాలిస్తుంది. ఈ రాజవంశంలో, మిథీ అనే పేరులో ఒక ప్రసిద్ధ మహారాజు ఉన్నాడు. అతని గొప్పతనానికి గుర్తుగా ఆ ప్రాంతానికి మిథిలా అనే పేరును పెట్టారు. మరొక ప్రముఖ మహారాజు జనక సిర్ధ్‌వాజా సీత యొక్క జనకుడు. ప్రముఖులు స్వయంగా ఒక శాస్త్రీయ పండితుడైన జనక సిర్ద్‌వాజాచే వేర్వేరు విద్వాంసులు ఆశ్రయం పొందారని పేర్కొంటారు. వారిలో ప్రధానమైన వారు అతని యాగ్యావాల్‌క్యా స్మ్రితిలో హిందూ చట్టాన్ని క్రోడీకరించిన యాగ్యవాల్‌క్యా ఉన్నారు, ఇతను పలు విలువైన తాత్విక రచనలు చేశాడు. జనక మహారాజు ఒక మంచి తత్వవేత్త మరియు అతని ఆలోచనలు ఉపనిషత్తుల్లో ప్రత్యేకంగా లో సజీవంగా పవిత్ర స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.