జీవ శాస్త్రము
జీవుల అధ్యయనము జీవ శాస్త్రము (ఆంగ్లం biology). జీవుల ఉద్భావన, లక్షణాలు, వర్గీకరణ, జీవకోటిలో జాతులు, పర్యావరణ చట్రంలో వాటి మనుగడ, ఇలా ఎన్నో కోణాల నుండి జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు. కనుక జీవ శాస్త్రము యొక్క పరిధి చాలా విస్త్రుతమైనది. వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రం మొదలైన వర్గాలు చాలరోజులబట్టీ వున్నవే. ఈ రోజులలో ఈ వర్గీకరణ కూడ బాగా వ్యాప్తి చెందింది. జీవి లక్షణాలని అణు (atomic), పరమాణు (molecular) ప్రమాణాలలో అధ్యయనం చేస్తే దానిని అణుజీవశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ బయాలజీ) అనీ, జీవరసాయనశాస్త్రం (బయోకెమిస్ట్రీ) అనీ, జీవసాంకేతిక శాస్త్రం (బయోటెక్నాలజీ) అనీ, అణుజన్యుశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ జెనెటిక్స్) అనీ అంటున్నారు. జీవి లక్షణాలని జీవకణం స్థాయిలో చదివితే దానిని కణజీవశాస్త్రం (సెల్ బయాలజీ) అనీ, అంగము (organ) స్థాయిలో పరిశీలిస్తే దానిని శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము (అనాటమీ) అనీ, జన్యువు నిర్మాణాన్ని, అనువంశికతను జన్యుశాస్త్రం (Genetics), ఇలా రకరకాల కోణాలలో జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు.
సంకేతాధ్యయన శాస్త్రం
వ్యక్తిగతంగానూ, సామూహికంగానూ సంజ్ఞా ప్రక్రియలను నిర్వహించినప్పుడు, ఆయా సంజ్ఞా ప్రక్రియలు ఏవిధంగా దృశ్యమానం కాగలవో, ఎంత సమర్ధంగా భావ ప్రసారాన్ని అర్ధవంతం చేయగలవో, అధ్యయనం చేయటమే సంకేతాధ్యయన శాస్త్రము.
ఆహార తయారీ పద్ధతితో అర్ధాన్ని ప్రసారం చేయగలదు గనుక, ఆహారాన్ని సంకేతాధ్యయన శాస్త్రంగా చెప్పవచ్చు. వన్యమృగాలు ఆరగించే పచనము చేయబడని, సాగు చేయబడని ఆహారం, అర్థపరంగా, మనుష్యుల చేత, వంటశాలలో తయారు చేయబడే సాంప్రదాయక వంటకంతో పోలిస్తే పూర్తిగా భిన్నమైనది.