రక్తం
సగటున 70 కిలోలు తూగే మగవాడి శరీరంలో సుమారు అయుదున్నర లీటర్ల రక్తం ఉంటే, సగటున 50 కిలోలు తూగే ఆడవారి శరీరంలో మూడున్నర లీటర్ల రక్తం ఉంటుంది. కనుక సగటు మగవాడి శరీరం లోని అయిదున్నర లీటర్ల రక్తంలో సుమారు నాలుగుంపావు లీటర్లు నీళ్ళే. ఈ నీరు 37 డిగ్రీల శరీర ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఉంటుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఉన్న ఒక లీటరు నీటిలో సుమారు 7 మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని కరుగుతుంది. ఈ 7 ని నాలుగుంపావు చేత గుణిస్తే ఊరమరగా 30 మిల్లీగ్రాములు వస్తుంది. కనుక మనం పీల్చే గాలిలోని ఆమ్లజని సుమారు 30 మిల్లీగ్రాముల ప్రాప్తికి శరీరంలోని రక్తంలో కరుగుతుంది. కాని ఒక సగటు మనిషికి, పరిశ్రమ లేకుండా కదలకుండా కూర్చున్న మనిషికి, బతకటానికి సెకండు ఒక్కంటికి ఆరున్నర మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని సరఫరా ఉండాలి; లేక పోతే ఆ శాల్తీ బతకదు. ఈ లెక్కని శరీరంలోని రక్తంలోని నీటిలో కరిగి ఉన్న ఆమ్లజని నాలుగున్నర సెకండ్లలో ఖర్చు అయిపోతుంది. కాని మనం ముక్కు మూసుకుని, గాలి పీల్చకుండా నాలుగున్నర సెకండ్ల కంటే ఎక్కువ కాలమే బతకగలం. నీటిలో బుడక పెట్టి ఒక నిమిషం ఉండటం కష్టం కాదు. అనుభవం ఉన్న వాళ్ళు రెండు నిమిషాలు కూడా ఉండగలరు. వీరికి ఆమ్లజని సరఫరా ఎక్కడ నుండి వస్తున్నట్లు? ఈ ప్రశ్నకి సమాధానంగా ప్రయోగం చేసి ఒక విషయం నిర్ధారణ చెయ్యవచ్చు. నిజానికి లీటరు రక్తంలో 285 మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని కరిగి ఉంటుంది. లీటరు నీటిలో 7 మిల్లీగ్రాములే కరిగి ఉన్నప్పుడు, ఈ మిగతా ఆమ్లజని ఎక్కడ దాగున్నట్లు? ఈ మిగతా ఆమ్లజని రక్తచందురంలో దాగి ఉంటుంది. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే, ప్రతి రక్తందురం బణువు తనలో నాలుగు ఆమ్లజని అణువులని ఇముడ్చుకుని ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీరం నలుమూలలకీ తీసికెళ్ళ ఉంది.
లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టం
సాధారణ పరిమాణం ఉన్న వ్యోమయాన సభ్యుడికి, ప్రామాణిక కార్యకలాపాలను అంతరిక్ష యాత్రలో నిర్వహించటానికి రోజుకి దాదాపు 5 కేజిల (మొత్తం) ఆహారం, నీరు మరియు ప్రాణవాయువు అవసరం అవుతాయి మరియు ఘన వ్యర్థాలు, ద్రవ వ్యర్థాలు మరియు కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ యొక్క రూపంలో విసర్జనలు వెలువడుతాయి. ఈ జీవక్రియ అభీష్టపరిమాణాల యొక్క విస్తారమైన విశ్లేషణ ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది: 0.84 కిలోల ప్రాణవాయువు, 0.62 కిలోల ఆహారం మరియు 3.52 కిలోల నీరు ఉపయోగించబడుతుంది, శరీరం యొక్క శరీరతత్వ సంబంధ ప్రక్రియలలో మార్పుచెంది 0.11 కిలోల ఘన వ్యర్థాలు, 3.87 కిలోల ద్రవ వ్యర్థాలు మరియు 1.00 కిలో కార్బన్-డై-ఆక్సైడ్‌గా అవుతాయి. ఈ స్థాయిలు, చేసే పనుల స్థాయి మీద ఆధారపడి మారుతాయి, యాత్రలో అప్పగించిన పనికి నిర్దిష్టంగా ఉంటుంది, కానీ పరిమాణ సమతులనం యొక్క సిద్ధాంతాలకు సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. జీవశాస్త్ర సంబంధం కానివాటికి (అనగా. వ్యక్తిత శుభ్రతకు) ఉపయోగించటం వలన అంతరిక్ష యాత్రా సమయంలో ఉపయోగించబడే నీరు వివరించబడిన విలువల కన్నా రెట్టింపుగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, వ్యర్థ ఉత్పాదనల పరిమాణం మరియు రకాలు యాత్రా సమయం ప్రకారం మారుతూ ఉంటాయి, ఇందులో జుట్టు, చేతివేళ్ళ గోళ్ళు, చర్మం పొరలుగా ఊడటం మరియు ఇతర జీవశాస్త్ర సంబంధ వ్యర్థాలు ఒక వారం కన్నా అధికంగా ఉన్న యాత్రలలో సంభవిస్తాయి. ఇతర పర్యావరణ సంబంధ కారణాలలో ఉష్ణప్రసరణ, గురుత్వాకర్షణశక్తి, శబ్దం, కంపనం మరియు ప్రకాశం కూడా అంతరిక్షంలోని మానవ శరీరధర్మ సంబంధ స్పందనకు కారకాలుగా ఉంటాయి, అయిననూ జీవక్రియ అభీష్టపరిమాణాల వలే త్వరితమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉండవు.