ఖర్జూరం
ఖర్జూరం (ఆంగ్లం "Date Palm") ఎడారి ప్రాంతాల్లో పెరిగే ఒక విధమైన వృక్ష ఫలం. పామే (palm) కుటుంబానికి చెందిన ఖర్జూరం శాస్త్రీయనామం "ఫీనిక్స్‌ డాక్టీలిఫెరా". అంతెత్తున ఆకాశంలోకి పెరిగే ఈ చెట్లు సుమారు 10 నుంచి 20 మీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతాయి. తాటిచెట్ల మాదిరిగానే ఆడా మగా వేర్వేరుగా ఉంటాయి. ఆడచెట్లు మాత్రమే ఫలాల్నిస్తాయి. ఒక మగచెట్టు నుంచి వచ్చే పరాగరేణువులు సుమారు 50 ఆడచెట్లను ఫలవంతం చేస్తాయట. అయితే ఇటీవల ఆపాటి మగచెట్లను పెంచడం కూడా ఎందుకనుకుని పరాగరేణువుల్ని నేరుగా మార్కెట్లో కొని ఫలదీకరించే పద్ధతిని కూడా అనుసరిస్తున్నారు. 5-8 ఏళ్ల వయసు వచ్చేసరికి ఖర్జూర చెట్టు కాపుకొస్తుంది. ఒకప్పుడు ఇది అక్టోబరు - డిసెంబరు సమయంలో మాత్రమే దొరికేది. ఇప్పుడు ఆ దశ దాటిపోయింది. ఏ సూపర్‌ మార్కెట్టుకెళ్లినా గింజ తీసేసి ఆకర్షణీయంగా ప్యాక్‌ చేసిన విభిన్న ఖర్జూరాలు ఎప్పుడూ దొరుకుతూనే ఉన్నాయి.
శివరంజని
శివరంజని రాగం హిందుస్తానీ జన్యం, లలిత సంగీతంలో సుప్రసిద్ధమైనది. సాధారణంగా కరుణ రసాన్ని బాగా పరిపోషించగల జన్య రాగంగా పేరొందింది.
శివరంజని (హిందుస్తానీ) ఔడవ రాగం, అంటే ఆరోహణలోనూ అవరోహణలోనూ ఐదు స్వరాలే ఉన్న రాగం. శివరంజని రాగానికి హిందుస్తానీ కాఫీ ఠఠ్ రాగం మూలం. ఈ రాగం మోహన రాగానికి స్వరపరంగా చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది. మోహన రాగంలోని తీవ్ర గాంధారం బదులు కోమల గాంధారం వాడితే శివరంజని అవుతుంది. ఐతే తీవ్ర స్వరం, కోమల స్వరంతో మారడంతో రాగచ్చాల్లో స్ఫుటమైన మార్పులు రావడం విశేషం. శివరంజనిలో నిషిద్ధ స్వరాలైన మధ్యమం, నిషాదం వాడితే దాన్ని మిశ్ర శివరంజని అంటారు. శివరంజని రాగలక్షణాలు సాంకేతికంగా ఇలా చూపుతారు::
స రిగా ప – ధ – స (పై షడ్జమం)