పొటాషియం క్లోరెట్
ఈ సమ్మేళనం పోటాషియం, క్లోరిన్.ఆక్సిజన్ పరమాణువుల సంయోజనం వలన ఏర్పడినది.ఈ సమ్మేళనం యొక్క అణు ఫార్ములా KClO.శుద్ధమైన సమ్మేళనం తెల్లటి స్పటిక నిర్మాణం కలిగియుండును.
సాంద్రత:2.32గ్రాములు/లీటరుకు.మోలార్ భారం:122.55 గ్రామ/మోల్-1.ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత:356 °C.బాష్పిభావన ఉష్ణోగ్రత 400 °C.
వ్యాపారస్థాయిలో పొటాషియం క్లోరెట్ ను లీబిగ్ విధానంలో ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. వేడిగా ఉన్న కాల్షియం క్లోరైడ్ పదార్థం లోకి క్లోరిన్ వాయువును ప్రసరింపచేసి, ఆపిమ్మట పొటాషియం క్లోరైడ్ ను కలపడం వలన పొటాషియం క్లోరైట్ ఏర్పడును.
పొటాషియం క్లోరైడ్ సజల ద్రవాణాన్ని విద్యుత్‌ విశ్లేషణ చెయ్యడం ద్వారా కుడా పోటాషియం క్లోరైట్ ను ఉత్పత్తి చేయ్యుదురు. ఈ విధానంలో ఆనోడ్ వద్ద ఏర్పడిన క్లోరిన్ అయానులు, యథావిధిగా పొటాషియం హైడ్రోక్సైడ్తో ప్రతిచర్య జరపడం వలన పొటాషియం క్లోరెట్ ఏర్పడును. ఏర్పడిన పొటాషియం క్లోరైడ్ నీటిలో తక్కువ ద్రావణియత కలిగి ఉండటం వలన చర్యా మిశ్రమ ద్రావణంనుండి తనకుతానుగా అవక్షేపంగా వేరుపడును.
క్లోరిన్ వాయువును వేడి దాహకపొటాస్‌ (caustic potash) ద్రావణంలోకి పంపడం ద్వారా కుడా పొటాషియం క్లోరైట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
నీటి శుద్ధీకరణ
చాలా వరకు క్రిమిసంహారక విధానాలు సర్వ సాధారనముగా క్లోరిన్ ను లేదా దాని సంబదిత పదార్దాలైనటువంటి క్లోరోమిన్ లేదా క్లోరిన్ డై ఆక్సైడ్ ను ఉపయోగించుతాయి. క్లోరిన్ ఒక శక్తివంతమైన ఆక్సిడెంటు ఇది అత్యంత వేగముగా అనేక వ్యాధి కారక సూక్ష్మ క్రిములను చంపుతుంది. ఎందువల్లనంటే క్లోరిన్ ఒక విషపూరిత వాయువు మరియు దీనిని ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు ఈ విష వాయువు వెలువడే ప్రమాదము కూడా ఉంది. ఈ సమస్య సోడియం హైపోక్లోరైట్ అనే తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ద్రవమును ఉపయోగించుట ద్వారా పరిష్కరించబడుతుంది. ఎలాగంటే ఈ ద్రావణము నీటిలో కరిగినప్పుడు ఫ్రీ క్లోరిన్ ను విడుదల చేస్తుంది. సాధారణ ఉప్పు ద్రావణములను విద్యుత్ వాహకముల ద్వారా రసాయనిక చర్య గావించుట ద్వారా క్లోరిన్ ను అప్పటికి అప్పుడు తయారు చేయవచ్చు. ఘన రూపములో ఉన్న కాల్షియం హైపోక్లోరైట్ అనేది నీటిలో కలిసిన వెంటనే క్లోరిన్ ను విడుదల చేస్తుంది. ఈ ఘన పదార్దాన్ని ఉపయోగించుట అనేది ఎక్కువ మానవ శక్తి పైన ఆధారపడి ఉన్నది ఎందువల్లనంటే సంచులను తెరచుట మరియు పోయుట వంటివి వాయు సిలిండర్లు లేదా బ్లీచ్ వంటి సులభముగా యంత్రాలతో చేయగలిగే వాటిలా కాకుండా మానవులచే నిర్వహించబడాలి. ద్రవ రూపములో ఉన్న సోడియం హైపోక్లోరైట్ ను తయారు చేయుట తక్కువ ఖర్చుతో కూడినది మరియు వాయువు లేదా ఘన రూపములో ఉన్న క్లోరిన్ ల లాగా కాక ఉపయోగించుటకు సురక్షితమైనది. క్లోరిన్ ఉపయోగములో కొన్ని ప్రతికూల అంశాలు ఉన్నప్పటికీ కూడా క్లోరిన్ యొక్క అన్ని రూపాలు విస్తృతముగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. క్లోరిన్ ను ఏవిధమైన రూపములో ఉపయోగించినప్పటికీ ఒక ముఖ్యమైన ప్రతికూలత ఏమిటంటే ఇది ప్రాకృతిక జీవులతో నీటిలో కలిసినప్పుడు ప్రతి చర్య జరిగి ట్రైహాలోమీథేన్ లు (THMs ) మరియు హాలోఏసిటిక్ యాసిడ్ (HAAs ) లు అనే ప్రమాదకర రసాయన ఉప ఉత్పాదనలను తయారు చేస్తుంది. ఇవి రెండూ కూడా ఎక్కువ మొత్తములో కాన్సర్ కారకాలు మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ వాతావరణ పరిరక్షణ విభాగము (EPA ) మరియు యుకే లోని తాగు నీటి తనిఖీ విభాగాలు దీనిని నియంత్రించినవి. ట్రైహాలోమీథేన్ లు (THMs ) మరియు హాలోఏసిటిక్ యాసిడ్ (HAAs ) లు ఏర్పడుటను తగ్గించుటకు నీటినుండి సాధ్యమైనంత వరకు ఎక్కువ క్రిములను క్లోరిన్ ను కలుపుటకు ముందే సమర్ధ వంతముగా తొలగించవలెను. క్లోరిన్ బ్యాక్టీరియాను సమర్ధ వంతముగా చంపగలిగినప్పటికి నీటిలో గడ్డల వలే ఏర్పడే ప్రోటోజువాను ఎదుర్కొనుటలో దీనికి పరిమిత ప్రభావము ఉన్నది ("గియార్దియా లాంబ్లియ" మరియు "క్రిప్తోస్పోరిడియం" రెండూ కూడా వ్యాధి కారకాలు).