గోల్డెన్ రైస్
గోల్డెన్ రైస్‌ని స్విస్ ఫెడరల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్‌కి చెందిన ఇంగో పోట్రికుస్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఫ్రైబర్గ్‌కి చెందిన పీటర్ బేయర్‌‌‌తో కలిసి రూపొందించాడు. ఈ ప్రాజెక్టును 1992లో ప్రారంభించారు, పరిశోధకులు మొత్తం బయోసింథసైజ్ మార్గాన్నే నిర్మించినందువల్ల, 2000లో ఈ వ్యాసం ప్రచురించే నాటికి, గోల్డెన్ రైస్ బయోటెక్నాలజీలో గణనీయ మూలమలుపుగా గుర్తించబడింది.
నీలిమందు
ఈ కథ ఇలా నడుస్తూ ఉండగా ఐరోపాలో పారిశ్రామిక విప్లవంతో పాటు రసాయన విప్లవం మొదలైంది. అవి సంధాన రసాయనం (synthetic chemistry) కి స్వర్ణయుగం. ఇంగ్లండ్ లో 1856లో విలియమ్ పెర్కిన్ అనే పద్దెనిమిది ఏళ్ళ కుర్రాడు, గుడ్డిగుర్రపు తాపులా, కృత్రిమంగా అద్దకపు రంజనాలు చెయ్యటం ఎలాగో కనిబెట్టేడు. క్రమేపీ మొక్కల ప్రమేయం లేకుండా అన్ని రకాల రంగులు ప్రయోగశాలలో చెయ్యటానికి పద్ధతులు కనిపెట్టేరు. ఇడే ఊపులో నీలిమందు చెయ్యటం కూడా తెలిసిపోయింది. వెంటనే భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయే నీలిమందు ధర పడిపోయింది. మూలుగుతూన్న నక్క మీద తాటిపండు పడ్డ చందంలో ఇండియాలో నీలిమందు పండించే బ్రిటిష్ వాళ్ళ నోట మట్టి పడింది. వ్యాపారం దెబ్బ తినటంతో వాళ్ళు నీలి మొక్కలని పండించే రైతులని, నీలిమందు కర్మాగారాల్లో పని చేసే కార్మికులని నానా కష్టాలు పెట్టేరు.