మహాసముద్రం
ఐదు మహాసముద్రాలు అని చెప్పబడుతున్నా గాని ఇవన్నీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయిన పెద్ద నీటి భాగాలు. కనుక దీనిని అని చెప్పవచ్చును.. ఈ విషయం అధ్యయనంలో ప్రధానమైన అంశం.
అగ్నిపర్వతం
మహాసముద్రం మధ్యలో రెండు ఖండములను కలుపు ప్రదేశములో గల చీలికల వద్ద రెండు ఆధార ఫలకాలు పరస్పరం వికర్షితమవుతాయి. నూతన మహా సముద్ర భూపటలం, ఉష్ణ శిలాద్రవం నిదానంగా చల్లబడి గడ్డకట్టుకోవడం వలన ఏర్పడుతుంది. సముద్ర మధ్య భూ పటలాలలో భూపొర చాలా పల్చగా ఉంటుంది. భూగర్భ ఆధార ఫలకాలు లాగుట వలన భూపటలం పీల్చబడడం వలన విడుదలైన పీడనం స్థిరోష్ణ విస్తరణ పరిణామానికి దారి తీస్తుంది. మరియు ఆవరణ పాక్షికంగా కరిగి పోయి అగ్నిపర్వత సిద్ధాంతానికి కారణ భూతములు నూతన మహా సముద్ర భూపటలాలను సృష్టిస్తుంది. అత్యంత వికర్షనాత్మక భూమి ఆధార ఫలకాలు సముద్ర గర్భ ఉపరితలం పై ఉంటాయి. కాబట్టి అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలలో చాలా భాగం సముద్ర జలాంతరం గానే ఉంటుంది. దాని వలననే నూతన సముద్ర భూభాగాలు ఏర్పడతాయి. కృష్ణ దూమకాలు లేక లోతైన సముద్ర గర్భ ముఖ ద్వారాలు ఈ రకమైన అగ్నిపర్వత కార్య కలాపాలకు చక్కని ఉదాహరణ. ఎక్కడైతే సముద్ర గర్భ చీలిక సముద్ర ఉపరితలం కన్నా దాని పై భాగాన ఉన్నట్లయితే? అగ్నిపర్వత ద్వీపములు ఏర్పడతాయి. ఉదాహరణకు హిమ ఖండం.