జీవ శాస్త్రము
జీవుల అధ్యయనము జీవ శాస్త్రము (ఆంగ్లం biology). జీవుల ఉద్భావన, లక్షణాలు, వర్గీకరణ, జీవకోటిలో జాతులు, పర్యావరణ చట్రంలో వాటి మనుగడ, ఇలా ఎన్నో కోణాల నుండి జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు. కనుక జీవ శాస్త్రము యొక్క పరిధి చాలా విస్త్రుతమైనది. వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రం మొదలైన వర్గాలు చాలరోజులబట్టీ వున్నవే. ఈ రోజులలో ఈ వర్గీకరణ కూడ బాగా వ్యాప్తి చెందింది. జీవి లక్షణాలని అణు (atomic), పరమాణు (molecular) ప్రమాణాలలో అధ్యయనం చేస్తే దానిని అణుజీవశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ బయాలజీ) అనీ, జీవరసాయనశాస్త్రం (బయోకెమిస్ట్రీ) అనీ, జీవసాంకేతిక శాస్త్రం (బయోటెక్నాలజీ) అనీ, అణుజన్యుశాస్త్రం (మాలిక్యులార్ జెనెటిక్స్) అనీ అంటున్నారు. జీవి లక్షణాలని జీవకణం స్థాయిలో చదివితే దానిని కణజీవశాస్త్రం (సెల్ బయాలజీ) అనీ, అంగము (organ) స్థాయిలో పరిశీలిస్తే దానిని శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము (అనాటమీ) అనీ, జన్యువు నిర్మాణాన్ని, అనువంశికతను జన్యుశాస్త్రం (Genetics), ఇలా రకరకాల కోణాలలో జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చెయ్యవచ్చు.
మానవీయ శాస్త్రాలు
భాషను శాస్త్రీయంగా అద్యయనం చేయడాన్ని భాషాశాస్త్రం అంటారు. ఇది ఒక సాంఘిక శాస్త్రం. మానవీయ శాస్త్రాలకు భాషాశాస్త్రం కేంద్రంగా ఉంటూ ఉంది. ఇరవయవ శాతాబ్ద మరియు ఇరవై ఒకటవ శతాబ్ద సిద్ధాంతాలు ఎక్కువ భాగం భాష ల విశ్లేషణ పై కేంద్రీకరించి ఉండేది. ఆ కాలములో, విట్టజేన్స్టీన్ పేర్కున్న విధముగా, సిద్ధాంతపరమైన గందరగోళాలకు మనం వాడుతున్న పదావళినే కారణమా అనే ప్రశ్నకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉండేది; సాహిత్య సిద్ధాంతం, భాష యొక్క అలంకరణ, సహర్ధక మరియు క్రమపరితమైన అంశాలను అన్వేషించింది; వివిధ కాలపరిమాణాలలో భాష యొక్క అభివృద్ధిని చరిత్రకారులు అభ్యసించారు. గద్యం (నవల వంటివి), కావ్యము, నాటిక వంటి పలు భాషా రూపాలను కలిగిన సాహిత్యం ఆధినిక మానవీయ శాస్త్రాలు కరికులం యొక్క కేంద్ర బ్బగంగా ఉంటుంది. విదేశీ భాషలో కలాశాల స్థాయి ప్రోగ్రాంలలో సహజంగా ఆ భాషతో పాటు ఆ భాషలో కొన్ని ముఖ్య సాహిత్యాలను కూడా అద్యయనం చేయవలసి ఉంటుంది.