ఫార్ములా వన్
కార్బన్-కార్బన్ డిస్క్ బ్రేక్లను బరువు తగ్గించడానికి మరియు ఘర్షణ పనితీరును పెంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇవి ఉన్నత స్థాయి బ్రేకింగ్ పనితీరును అందిస్తాయి మరియు సాధారణంగా ఫార్ములాలోని నూతన డ్రైవర్ల నుండి అత్యుత్తమ ప్రతిస్పందనను సృష్టించే అంశంగా చెప్పవచ్చు.
ఇంజిన్లు కచ్చితంగా 2.4 లీటర్లు అయ్యి ఉండాలి, సాధారణంగా పీల్చబడిన V8లు, ఉపయోగించే వాటి రూపకల్పన మరియు ద్రవ్యాల్లో పలు ఇతర పరిమితులు ఉంటాయి. ఇంజిన్లు అన్‌లీడెడ్ ఇంధనం బహిరంగా లభ్యమయ్యే పెట్రోల్‌తో నడవాలి. అధిక వేడి నుండి ఇంజిన్‌ను మెరుగుపర్చే మరియు రక్షించే ఇంధనం అనేది నీటి యొక్క చిక్కదనాన్ని కలిగి ఉంటుంది. 2006 తరానికి చెందిన ఇంజిన్లు 20,000 RPM వరకు పరిభ్రమిస్తుంది మరియు వరకు ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇంజిన్లకు ఇతర పరిమిత అభివృద్దులను అనుమతిస్తూ 19,000 RPMకు పరిమితం చేశారు, తర్వాత ముగింపు నుండి ఇంజిన్ నియమాలు నిర్ణయించబడ్డాయి. 2009 ఫార్ములా వన్ సీజన్ కోసం, ఇంజిన్లు ఇంకా 18,000 RPMకి పరిమితం చేయబడ్డాయి.
బోర్ నమూనా
చిన్న పిట్ట కథ: భౌతిక శాస్త్రంలోనూ, గుళిక వాదం (quantum theory) లోను కోణీయ ఉద్వేగం అనే భావానికి కీలకమైన పాత్ర ఉంది కనుక ఒక్క నిమిషం ఆగి దీని గురించి తెలుసుకుందాం. ఒక శాల్తీ గంటకి 30 కిలోమీటర్లు చొప్పున తిన్నగా ఉన్న బాట మీద నడుస్తోందని అనుకుందాం. అప్పుడు దాని వేగం (speed) గంటకి 30 కిలోమీటర్లు అని చెబుతాం. ఇదే శాల్తీ గంటకి 30 కిలోమీటర్లు చొప్పున తిన్నగా ఉన్న బాట మీద "ఉత్తర దిశ" వైపు నడుస్తోందని అనుకుందాం. అప్పుడు దాని దిశవేగం (velocity) ఉత్తర దిశగా గంటకి 30 కిలోమీటర్లు అని చెబుతాం. అనగా దిశవేగం చెప్పినప్పుడు ఏ దిశలో కదులుతున్నాదో, ఎంత వేగంగా కదులుతున్నాదో, రెండూ చెప్పాలి. ఇలా కదులుతున్న కారుని మనం చేత్తో ఆపాలని అనుకున్నాం అనుకుందాం. అంతవరకు స్థిరంగా ఉండి, అప్పుడే కదలబోతున్న కారుని ఏ కోడి రామ్మూర్తి వంటి పహిల్వానో చేత్తో ఆపెయ్యగలడు. కానీ అదే పహిల్వాను 30 కిలోమీటర్లు వేగంతో కదులుతున్న కారుని ఆపలేడు. అనగా ఎక్కువ ఊపులో ఉన్న కారుని ఆపడం కష్టము. అనగా అప్పుడే కదలబోతున్న కారు యొక్క ఊపు తక్కువ కనుక కోడి రామ్మూర్తి ఆపగలిగేడు, పరిగెడుతున్న కారు ఊపు ఎక్కువ కనుక ఆపలేకపోయాడు. ఈ ఊపు అనే భావాన్ని ఇంగ్లీషులో momentum అంటారు. దీనిని "p" అని ఇంగ్లీషు అక్షరంతో సూచించడం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న సంప్రదాయం. దీని విలువ కదిలే వస్తువు యొక్క భారం (mass) ని, దిశవేగం (velocity) చేత గుణించగా వస్తుంది. అనగా formula_17.