పొటాషియం క్లోరెట్
ఈ సమ్మేళనం పోటాషియం, క్లోరిన్.ఆక్సిజన్ పరమాణువుల సంయోజనం వలన ఏర్పడినది.ఈ సమ్మేళనం యొక్క అణు ఫార్ములా KClO.శుద్ధమైన సమ్మేళనం తెల్లటి స్పటిక నిర్మాణం కలిగియుండును.
సాంద్రత:2.32గ్రాములు/లీటరుకు.మోలార్ భారం:122.55 గ్రామ/మోల్-1.ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత:356 °C.బాష్పిభావన ఉష్ణోగ్రత 400 °C.
వ్యాపారస్థాయిలో పొటాషియం క్లోరెట్ ను లీబిగ్ విధానంలో ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. వేడిగా ఉన్న కాల్షియం క్లోరైడ్ పదార్థం లోకి క్లోరిన్ వాయువును ప్రసరింపచేసి, ఆపిమ్మట పొటాషియం క్లోరైడ్ ను కలపడం వలన పొటాషియం క్లోరైట్ ఏర్పడును.
పొటాషియం క్లోరైడ్ సజల ద్రవాణాన్ని విద్యుత్‌ విశ్లేషణ చెయ్యడం ద్వారా కుడా పోటాషియం క్లోరైట్ ను ఉత్పత్తి చేయ్యుదురు. ఈ విధానంలో ఆనోడ్ వద్ద ఏర్పడిన క్లోరిన్ అయానులు, యథావిధిగా పొటాషియం హైడ్రోక్సైడ్తో ప్రతిచర్య జరపడం వలన పొటాషియం క్లోరెట్ ఏర్పడును. ఏర్పడిన పొటాషియం క్లోరైడ్ నీటిలో తక్కువ ద్రావణియత కలిగి ఉండటం వలన చర్యా మిశ్రమ ద్రావణంనుండి తనకుతానుగా అవక్షేపంగా వేరుపడును.
క్లోరిన్ వాయువును వేడి దాహకపొటాస్‌ (caustic potash) ద్రావణంలోకి పంపడం ద్వారా కుడా పొటాషియం క్లోరైట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
పొటాషియం బైకార్బోనేట్
పొటాషియం బై కార్బోనేట్ ఒక రసాయన సంయోగ పదార్థం.దీనిని పొటాషియం హైడ్రోజన్ కార్బోనేట్ (potassium hydrogen carbonate) లేదా పొటాషియం ఆసిడ్ కార్బోనేట్ (potassium acid carbonate) అనికూడా పిలుస్తారు.ఈ సమ్మేళనపదార్థం యొక్క రసాయన ఫార్ములా KHCO.
పొటాషియం బైకార్బోనేట్ రంగు లేనటువంటి, వాసన లేనటువంటి సంయోగ పదార్థం. కొద్దిగా క్షారగుణం కలిగిన లవణ పదార్థం. భౌతికంగా పొటాషియం బై కార్బోనేట్ స్పటికారంలో లేదా మృదువైన తెల్లని గుళికల రూపంలో ఉండును.పొటాషియం బై కార్బోనేట్ యొక్క అణుభారం 100.117 గ్రాములు/మోల్.ఈ సమ్మేళన పదార్థ యొక్క సాంద్రత 2.17గ్రాములు/సెం.మీ.ద్రవీభవనస్థానం 229 C, ఈ ఉష్ణోగ్రతవద్ద పొటాషియం
బై కార్బోనేట్ వియోగం చెందును.నీటిలో కరుగుతుంది. 20°Cనీటి ఉష్ణోగ్రతవద్ద,100 మి.లీలలో 33.7గ్రాములు,60°Cవద్ద 60 గ్రాముల పొటాషియం బైకార్బోనేట్ కరుగును.ఆల్కహాల్ లో కరుగదు.
అతిఅరుదుగా స్వాభావికంగా పొటాషియం బై కార్బోనేట్ లభిస్తుంది.పొటాషియం బైకార్బోనేట్ ఖనిజాన్నికాల్సినైట్ (kalicinite) అందురు.
100°Cనుండి 120 °C వద్ద పొటాషియం బైకార్బోనేట్ వియోగం చెందటం వలన పొటాషియం కార్బోనేట్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ మరియు నీరు ఏర్పడును.
పైరసాయన చర్యలో ఏర్పడిన చర్యాజనితాలైన పొటాషియం కార్బోనేట్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ మరియునీరు మద్య చర్య జరిగిన తిరిగి పొటాషియం బైకార్బోనేట్ ఉత్పత్తి అగును.
బేకింగులో ఆహార పదార్థాలు పొంగుటకు/ఉబ్బుటకు (leavening) కు అవసరమైన కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ అందించు వనరుగా ఉపయోగిస్తారు. అగ్నిమాపక పరికారాలలో నిప్పును ఆర్పు పొడిరసాయన పౌడరుగా ఉపయోగిస్తారు.దీనిని BCరకానికి చెందిన అగ్నిమాపక పరికరాలలో వాడెదరు.మరియు ప్రయోగశాలలో రిఏజంట్ గా ఉపయోగిస్తారు.మేడికేసనులో బఫ్ఫరింగ్ కారకంగా ఉపయోగిస్తారు.