నల్గొండ జిల్లా
బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టుకు సరైన నిర్వచనం చెప్పగల నాగార్జున సాగర్ ఈ జిల్లాకు ప్రధాన ఆకర్షణ. మానవ నిర్మిత ఆనకట్టలలో ఆసియాలోనే ఇది అతిపెద్దది. క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో నివసించిన బౌద్ధమతాచార్యుడైన ఆచార్య నాగార్జునుని పేరుతో నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్టును 1955లో అప్పటి ప్రధాని జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ ప్రారంభించాడు. జలాశయం మధ్యలోని నాగార్జున సాగర్ నుంచి శ్రీశైలం వరకూ కృష్ణా నది పొడవునా 3568 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో వ్యాపించిన రిజర్వు అడవి దేశంలో వన్యమృగ సంరక్షణ కేంద్రాలన్నింటికంటే పెద్దది.జిల్లాలోని యాదగిరి గుట్ట, తెలంగాణాలోని పర్వత ప్రాంత దేవాలయాల్లో ఎంతో పేరుపొందింది. ఇక్కడి లక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడి అన్ని ప్రాంతాలవారికి దర్శనీయ పుణ్యక్షేత్రం. దేవాలయ నిర్మాణ రీతి ప్రాచీన ఆధునిక సంప్రదాయాల కలగలుపుగా ఉంటుంది. ఏటా రథోత్సవం జరుగుతుంది. ఫాల్గుణ మాసంలో బ్రహ్మోత్సవం, పెళ్ళిళ్ళు విరివిగా జరిగే ప్రదేశం. జిల్లాలోని ఆలేరుకు సుమారు ఆరుకిలోమీటర్ల దూరంలోని కొలనుపాక జైన మతానుయాయులకు ఒక పవిత్ర యాత్రాస్థలం. ప్రస్తుతం ఇక్కడ శ్వేతాంబర శాఖకు చెందిన ఒక జైన దేవాలయం నిత్య పూజారాధనతో విలసిల్లుతోంది. కాకతీయుల నాటి ప్రసిద్ధి చెందిన శివాలయాలు సూర్యాపీట మండలం లోని పిల్లలమర్రి గ్రామంలో ఉన్నాయి. వాడపల్లి తీర్థం ఈ జిల్లాలో అతి పెద్ద శైవ క్షేత్రము.శివరాత్రి నాడు పుణ్యస్నానాలు అచరించడానికి ప్రజలు అధిక సంఖ్యలో వస్తారు.ఇది కృష్ణా,మూసీ మరియు అంతర్వేది సంగమం.
అడిగొప్పుల
అడిగొప్పుల గ్రామంలో, గుట్టమీద సెంటరు సమీపంలో, కారంపూడి వెళ్ళే దారిలో, ఒక ఎకరం పోరంబోకు భూమిలో, ఒకటిన్నర కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో చేపట్టిన ఈ కేంద్రం నిర్మాణం పూర్తి అయినది. ఈ కేంద్రం వలన, అడిగొప్పుల గ్రామంతోపాటు, చుట్టుప్రక్క గ్రామాలయిన ధర్మవరం, ఓబులేశునిపల్లె, రాజానగర్, నిదానంపాడు గ్రామాలలో గూడా, లో వోల్టేజ్ సమస్య తీరిపోగలదు. ఈ కేంద్రం 2015, ఏప్రిల్-17వ తేదీనాడు ప్రారంభించారు. [8]
గ్రామంలో 32 ఎకరాలలో విస్తరించియున్న మంచినీటి చెరువులో, 3 సంవత్సరాల క్రితం, నెదర్లాండ్స్ దేశ సహకారంతో ఒక త్రాగునీటి పథకాన్ని ఏర్పాటుచేసారు. కానీ ఒక సంవత్సరం పనిచేసిన ఈ పథకం తరువాత మూలనపడినది. అందువలన గ్రామస్థులు వేసవిలో త్రాగునీటికి పలు కష్టాలు పడినారు. ఇటీవల ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన నీరు-చెట్టు కార్యక్రమంలో భాగంగా, ఈ చెరువులో పూడికతీత పనులకు 3 లక్షల రూపాయలు మంజూరుకాగా, ఆ నిధులతో పూడికతీత పనులు నిర్వహించారు. రైతులు సారవంతమైన ఈ పూడికమట్టిని ట్రాక్టర్లతో తమ పొలాలకు తరలించుకొని పోయినారు. ఈ విధంగా చేయుట వలన, చెరువులో నీటినిలువ సామర్ధ్యం పెరుగుటయేగాక, తమ పొలాలలకు ఎరువుల ఖర్చు గూడా గణనీయంగా తగ్గినదని రైతులు సంతోషం వ్యక్తం చేసారు. ప్రస్తుతం నాగార్జునసాగర్ కుడికాలువనుండి ఈ చెరువును, మోటార్లతో నీటిని నింపగా చెరువులో జలకళ సంతరించుకున్నది. [12]