భారతీయ ఒక రూపాయి నోటు
భారతదేశంలో అధికారక మారక ద్రవ్యంగా ఉపయోగించే వివిధ ద్రవ్య నోట్లలో ఒక రూపాయి నోటుకి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. భారతదేశంలో ఉపయోగించే ఒక రూపాయి నోటు మీద తప్పక మిగతా అన్ని ద్రవ్య మారక నోట్లపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా అని ముద్రించబడి ఉంటే ఒక రూపాయి నోటుపై మాత్రం గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా అని ముద్రించబడి ఉంటుంది. అలాగే రూపాయి నోటు మీద తప్పక మిగతా నోట్లపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ సంతకం ఉంటే ఒక రూపాయి నోటు పై సెక్రటరీ, మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఫైనాన్స్ సంతకం ఉంటుంది. రెండు రూపాయలు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ విలువగల కరెన్సీ నోట్లు భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆధీనంలోకి రాగా ఒక రూపాయి నోట్లు భారత ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆధీనంలో ఉంటాయి.
ద్రవ్యం
ద్రవ్యంను ఆంగ్లంలో కరెన్సీ అంటారు. ఆర్థిక పరమైన లావాదేవీలకు సంబంధించిన మార్పిడికి మధ్య సాధారణంగా అంగీకరించబడినది ద్రవ్యం. సాధారణంగా నాణేలు మరియు నోట్లుగా తయారు చేయబడిన వాటిని ఇందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఒక ప్రత్యేక ప్రభుత్వం తన దేశం యొక్క భౌతిక అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని జాతీయ ధనాన్ని సరఫరా చేస్తుంది. కరెన్సీ పదం మధ్య ఇంగ్లీషు కరంట్ (curraunt) నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం ప్రసరణం (సర్క్యులేషన్). అత్యంత ప్రత్యేక ఉపయోగంలో ఈ పదం మార్పిడి యొక్క మాధ్యమంగా ప్రసరణమయ్యే ధనాన్ని, ముఖ్యంగా చెలామణిలో ఉన్న కాగితపు డబ్బును సూచిస్తుంది.