కాపర్(II) ఆక్సైడ్
కాపర్(II)ఆక్సైడ్ లేదా కుప్రిక్ ఆక్సైడ్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.రాగిమరియు ఆక్సిజన్ మూలకపరమాణువుల సంయోగం వలన ఈ సంయోగపదార్థ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయనికసంకేత పదం CuO.కాపర్(II)ఆక్సైడ్ రెండు స్థిరత్వముఉన్న రూపాలలో లభించును., ఒకటి నల్లటి ఘనపదార్థం కాగా రెండవది CuO.టేనోరైట్ మరియు పారామేలకోనైట్ అనునవి ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క ఖనిజాలు.ఈ సంయోగపదార్థం రాగి లోహాఖనిజాల త్రవ్వకంలో ఉత్పత్తిగా లభిస్తుంది. కాపర్(II)ఆక్సైడ్ పలు రాగిని కలిగిన ఉత్పత్తులకు మరియు చాలా రసాయన సంయోగపదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి(precursor)గా పనిచేయును.
రాగి ముడిఖనిజం నుండి పెద్దమొత్తంగా రాగిని సంగ్రహించు పైరోమెటాలార్జి పద్ధతిలోనే కాపర్(II)ఆక్సైడును సంగ్రహించెదరు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట సజలఅమ్మోనియం కార్బొనేట్,అమ్మోనియా మరియు ఆక్సిజన్ మిశ్రమంతో ఘన రాగి(I),రాగి(II)అమ్మైన్ సంక్లిష్టాలను సంగ్రహించెదరు. ఈ సంక్లిష్ట పదార్థాలను నీటిఆవిరితో వియోగం చెందేలా చేసి కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. రాగిలోహాన్ని 300-800 °C వరకు గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన కూడా కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పరిశోధన ,ప్రయోగశాలలో ఉపయోగార్థమైనఅవసరమైన కాపర్(II)ఆక్సైడును కాపర్(II)నైట్రేట్,కాపర్(II)హైడ్రాక్సైడ్ లేదా కాపర్(II)కార్బొనేట్‌లను వేడిచెయ్యడం ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ ఒక అకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్ధం.క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ యొక్క రసాయన ఫార్ములా CrO.క్రోమియం మరియు ఆక్సిజన్ మూలక పరమాణు సంయోగం వలన ఈ సమ్మేళన పదార్ధం ఏర్పడినది. ఇది నల్లని సింథటిక్ మాగ్నటిక్ ఘన పదార్థం.ఒకప్పుడు దీనిని విరివిగా మాగ్నటిక్ టేపులలో ఏమల్షనుగా విరివిగా ఉపయోగించారు. కాలానుగుణంగా CD ల మరియు DVD ల వాడకం పెరిగి, టేపు రికార్డరులు/ప్లేయరుల వాడకం తగ్గడంతో క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ యొక్క వినియోగం తగ్గినది. అయినప్పటికీ ఇప్పటికి కొన్నిరకాల డాటాటేపుల తయారీలో వాడుచున్నారు. ఇప్పటికి మాగ్నటిక్ టేపు ఉత్పత్తి దారులు క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ ను ఉత్తమైన మాగ్నటిక్ టేపు పూతరసాయనంగా భావిస్తారు.
ఫ్రేడ్రిచ్ హులేర్(Friedrich Wöhler ) అనునతడు క్రోమైల్ క్లోరైడ్ను వియోగం చెందించి దీనిని తయారు చేసాడు.నార్మల్ ఎల్.కోక్స్ అను రసాయన వేత్త 1956 లో క్రోమియం ట్రై ఆక్సైడ్ నుం వియోగం చెందించి క్రోమియం డయాక్సైడ్ ఉత్పత్తి చేసాడు. 200 MPa వత్తిడి వద్ద నీటి సమక్షంలో 800 K వద్ద క్రోమియం ట్రైఆక్సైడ్‌ను విఘటన కావించి క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్‌ను తయారు చేసాడు. ఈ హైడ్రోథర్మల్ సంశ్లేషణ సమతుల్య ఫార్ములా ఈ దిగువ విధంగా :