కాపర్(II) ఆక్సైడ్
కాపర్(II)ఆక్సైడ్ లేదా కుప్రిక్ ఆక్సైడ్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.రాగిమరియు ఆక్సిజన్ మూలకపరమాణువుల సంయోగం వలన ఈ సంయోగపదార్థ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయనికసంకేత పదం CuO.కాపర్(II)ఆక్సైడ్ రెండు స్థిరత్వముఉన్న రూపాలలో లభించును., ఒకటి నల్లటి ఘనపదార్థం కాగా రెండవది CuO.టేనోరైట్ మరియు పారామేలకోనైట్ అనునవి ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క ఖనిజాలు.ఈ సంయోగపదార్థం రాగి లోహాఖనిజాల త్రవ్వకంలో ఉత్పత్తిగా లభిస్తుంది. కాపర్(II)ఆక్సైడ్ పలు రాగిని కలిగిన ఉత్పత్తులకు మరియు చాలా రసాయన సంయోగపదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి(precursor)గా పనిచేయును.
రాగి ముడిఖనిజం నుండి పెద్దమొత్తంగా రాగిని సంగ్రహించు పైరోమెటాలార్జి పద్ధతిలోనే కాపర్(II)ఆక్సైడును సంగ్రహించెదరు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట సజలఅమ్మోనియం కార్బొనేట్,అమ్మోనియా మరియు ఆక్సిజన్ మిశ్రమంతో ఘన రాగి(I),రాగి(II)అమ్మైన్ సంక్లిష్టాలను సంగ్రహించెదరు. ఈ సంక్లిష్ట పదార్థాలను నీటిఆవిరితో వియోగం చెందేలా చేసి కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. రాగిలోహాన్ని 300-800 °C వరకు గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన కూడా కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పరిశోధన ,ప్రయోగశాలలో ఉపయోగార్థమైనఅవసరమైన కాపర్(II)ఆక్సైడును కాపర్(II)నైట్రేట్,కాపర్(II)హైడ్రాక్సైడ్ లేదా కాపర్(II)కార్బొనేట్‌లను వేడిచెయ్యడం ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
ఆవశ్యక నూనెల ఉత్పత్తి- సూపరు క్రిటికల్ ఎక్సుట్రాక్షను
సూపరు క్రిటికల్ ఎక్సుట్రాక్షన్‍పద్ధతిలో ఆవశ్యక నూనెలను తయారుచేయుటకు ఈదిగువ పెర్కొన్న పరికరసముదాయం, మరియు కార్బన్‍డయాక్సైడ్ కావలయును.కార్బనును నేరుగా ఆక్సిజనుతో మండించడం ద్వారా కార్బన్‍డయాక్సైడ్ తయారగును.కార్బన్‍ను ఆక్సిజనుతో మండించినప్పుడు రెండుదశలలో కార్బన్‍డయాక్సైడ్ ఉత్పత్తిఅగును.మొదట కార్బను అక్సిజనుతో సంయోగంచెందుట వలన కార్బనుమోనక్సైడు (CO) ఏర్పడును.కార్బన్‍మోనాక్సైడు తిరిగిఆక్సిజనుతో సంయోగంచెందటం వలన కార్బన్‍డయాక్సైడ్ (CO) ఏర్పడును. గాలితో కూడా కార్బనుపదార్థాలను మండించి కార్బనుడయాక్సైడ్ను తయారుచెయ్యవచ్చును. కాని ఇలాఏర్పడిన కార్బన్‍డయాక్సైడ్‍లో నైట్రొజన్, సల్ఫర్ వంటి ఇతరవాయువులశాతం అధికంగావుండును. అందుచే కార్బనును అధికంగావున్న పదార్థాలను నేరుగాఅక్సిజనుతో మండించడం వలనమాత్రమే స్వచ్ఛమైన కార్బన్‍డయాక్సైడ్ తయారగును.