భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ
ఆర్కియాలజికల్‌ సర్వే ఆఫ్‌ ఇండియాను బ్రిటిష్‌ వలసవాద సామ్రాజ్య హయాంలో 1861లో సర్‌ అలెగ్జాండర్‌ కనింగ్‌హం అప్పటి వైస్రాయ్‌ చార్లెస్‌ జాన్‌ కనింగ్‌ సహాయంతో ఏర్పాటు చేశారు. ఆ సమయంలో దాని పరిధి అఫ్గానిస్తాన్‌, బర్మాలతో కలిసిన మొత్తం భారత ఉపఖండం మీద ఉండేది. తొలినాళ్లలో చాలావరకు అన్వేషణ కార్యక్రమాల్లో సంస్థ నిమగ్నమై ఉండేది. దాని ఫలితంగా సంకిసా, శ్రావస్థి, బార్హాట్‌, కోశాంబీ వంటి చారిత్రక స్థలాలు వెలుగు చూశాయి. ఈ కార్యకలాపాలలో కనింగ్‌హం చాలా ప్రముఖ పాత్ర పోషించారు. దాంతోపాటు భారతదేశ చారిత్రక పురాతత్వ పరిశోధనలకు ఆయన దారులు పరిచారు. కానింగ్‌హం హయాంలో (1867-68) ఏఎస్‌ఐకి చెందిన ఏసీఎల్‌ కార్లైల్‌ మధ్యప్రదేశ్‌లోని రేవా జిల్లాలోని సుహాగిఘాట్‌ రాతి గుహల్లో ముఖ్యమైన రాతి చిత్రలేఖనాలను కనిపెట్టారు. ఇందులోని కొన్ని చిత్రాలు పూర్వ చారిత్రక యుగానికి చెందినవని, ఐరోపాలో వాటికి సంబంధించిన ఆధారాలేవీ కూడా లేవని గుర్తించారు. మార్టిమర్ వీలర్‌ అనే నావికుడు 1944లో డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ అయ్యాక సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సిమ్లాలోని రైల్వే బోర్డు భవనంలో ఏర్పాటు చేశారు.
గణిత శాస్త్ర చరిత్ర
7వ శతాబ్దంలో, బ్రహ్మగుప్తుడు తనపేరు మీద ప్రసిద్ధి చెందిన బ్రహ్మగుప్తసిద్ధాంతం, బ్రహ్మగుప్త గుర్తు మరియు బ్రహ్మగుప్తు సూత్రం కనిపెట్టాడు మరియు తొలిసారి "బ్రహ్మ-స్ఫుత-సిద్ధాంతం"లో చలరాశి మరియు దశాంశ అంకెగా సున్నా ఉపయోగాన్ని స్పష్టం చేయడంతోపాటు మరియు హిందూ-అరబిక్ సంఖ్య వ్యవస్థను వివరించాడు. ఈ భారతీయ గ్రంథం యొక్క అనువాదం నుంచి (సుమారుగా 770 కాలంలో) ఇస్లామిక్ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు ఈ సంఖ్యా వ్యవస్థను పరిచయం చేశారు, వీటిని వారు అరబిక్ అంకెలుగా స్వీకరించారు. ఇస్లామిక్ పరిశోధకులు ఈ సంఖ్యా వ్యవస్థ యొక్క పరిజ్ఞానాన్ని 12వ శతాబ్దంలో ఐరోపాకు తీసుకెళ్లారు, తదనంతరం దీనికి పూర్వం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పురాతన సంఖ్యా వ్యవస్థలన్నింటి స్థానాల్లోకి ఈ సంఖ్యా వ్యవస్థ వచ్చి చేరింది. 10వ శతాబ్దంలో, పింగళ గ్రంథాలపై హలాయుధా వ్యాఖ్యానం ఫిబోనాక్కీ శ్రేణి మరియు పాస్కల్స్ త్రిభుజంపై ఒక అధ్యయనాన్ని కలిగివుంది, మాతృక నిర్మాణాన్ని ఇది వర్ణించింది.