హెపటైటిస్‌-బి
హెపటైటిస్‌-బి (Hepatitis B) అనేది కాలేయానికి సంబంధించిన వ్యాధి. హెపటైటిస్‌-బి వైరస్ ద్వారా ఈ వ్యాధి వస్తుంది. ఈ వైరస్ హెపడ్నావైరస్ (Hepadnaviridae) కుటుంబానికి చెందిన వందల రకాల వైరస్లలో ఒక రకం. దీనికి సీరం హెపటైటిస్ (serum hepatitis) అని ఇంకో పేరుంది. ఈ వ్యాధి ఆసియా మరియు ఆఫ్రికా ఖండాలలో చాలా చోట్ల ప్రబలంగా ఉంది. ఒంట్లో హెపటైటిస్‌-బి వైరస్‌ ఉన్నవాళ్లు మన దేశంలో, మన ప్రాంతంలో చాలా పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో వీరు 3-5% వరకూ ఉన్నట్టు అంచనాలు చెబుతున్నాయి. కాలేయానికి వాపు రావటం, వాంతులు, పచ్చ కామెర్లు ఈ వ్యాధి లక్షణాలు. ఈ వ్యాధి ముదిరితే కాలేయం గట్టిబడిపోయి (liver cirrhosis) లివర్ కాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంది
హిప్పోకాంపస్
హిప్పోకాంపస్ అధికంగా ఎడ్రినల్ గ్రంథులను తయారుచేసే హార్మోనుల (గ్లుకోక్ ఆర్టికాయిడ్) గ్రాహకములను కలిగిఉంటుంది, ఇది మెదడులోని ఇతర భాగముల కన్నా ఎక్కువ హాని కలిగించ గలిగే దీర్ఘకాల ఒత్తిడిని కలుగ చేస్తుంది. మాదక ద్రవ్యాలకు సంబంధించిన ఒత్తిడి హిప్పోకాంపస్ పై కనీసం మూడు విధాలుగా ప్రభావాన్ని చూపుతుంది: మొదటిది, కొన్ని హిప్పోకాంపల్ కణములలో స్పర్శ గ్రహ్యతను తగ్గిస్తాయి; రెండవది, దంతాకార మెదడు మెలికనందు కొత్త కణాల సృష్టికి ఆటంకము కలిగిస్తాయి; మూడవది, CA3 క్షేత్రములోని పిరమిడల్ కణాలలో డెండ్రైట్ యొక్క క్షయ రోగానికి కారణమవుతాయి. మానవులలో ఎవ్వరికి క్రూరమైన అనుభవము కలదో, దీర్ఘ కాలముగా మనసులో భయము వలన ఒత్తిడికి గురి అవుతున్నారో, వారి మస్తిష్కములోని అన్ని భాగముల కంటే హిప్పోకాంపస్ ఎక్కువగా క్షయ రోగానికి గురి అయిందని చూపుటకు తగిన ఆధారాలు ఉన్నాయి. అవి పోస్ట్-త్రుమాటిక్ స్ట్రెస్స్ డిజార్డర్ పై ప్రభావాన్ని చూపుతాయి మరియు అవి స్కిజోఫ్రేనియా మరియు బలమైన వ్యాకులతల క్షయానికి సంబంధించిన రిపోర్టులు తయారు చేయుటలో హిప్పోకాంపల్ కు సహాయపడతాయి. మెదడు క్షీణత అనేది మనోవ్యాకులత కారణంగా సంభవిస్తుంది అని ఇటీవలి పరిశోధనలు కూడా తెలియచేస్తున్నాయి, కాని ఇతర లక్షణాలను తొలగించటంలో అవి ప్రభావవంతంగా పనిచేయనప్పటికి, దీనిని మందుల ద్వారా నయంచేయవచ్చు. హిప్పోకాంపల్ క్షీణత అనేది తరచుగా కషింగ్ సిండ్రోంలో కూడా కనిపిస్తుంది. ఇది రక్త ప్రసరణలో కార్టిసోల్ తీవ్ర స్థాయిలో ఉండటం వలన ఏర్పడిన క్రమరహిత పరిస్థితి వలన సంభవిస్తుంది. ఒత్తిడిని తొలగించినట్లయితే ఈ ప్రభావాలలో కొన్నింటినైన వెనుకకు మరల్చగలము. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ముఖ్యంగా ఎలుకలపై చేసిన అధ్యయనాల వలన సాధించినది ఏమిటంటే, ఒత్తిడి అనేది మొదలైన కొద్ది కాలము నుంచే, అది హిప్పోకాంపల్ యొక్క పనితీరుపై జీవితాంతము ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.