కాపర్(II) ఆక్సైడ్
కాపర్(II)ఆక్సైడ్ లేదా కుప్రిక్ ఆక్సైడ్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.రాగిమరియు ఆక్సిజన్ మూలకపరమాణువుల సంయోగం వలన ఈ సంయోగపదార్థ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయనికసంకేత పదం CuO.కాపర్(II)ఆక్సైడ్ రెండు స్థిరత్వముఉన్న రూపాలలో లభించును., ఒకటి నల్లటి ఘనపదార్థం కాగా రెండవది CuO.టేనోరైట్ మరియు పారామేలకోనైట్ అనునవి ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క ఖనిజాలు.ఈ సంయోగపదార్థం రాగి లోహాఖనిజాల త్రవ్వకంలో ఉత్పత్తిగా లభిస్తుంది. కాపర్(II)ఆక్సైడ్ పలు రాగిని కలిగిన ఉత్పత్తులకు మరియు చాలా రసాయన సంయోగపదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి(precursor)గా పనిచేయును.
రాగి ముడిఖనిజం నుండి పెద్దమొత్తంగా రాగిని సంగ్రహించు పైరోమెటాలార్జి పద్ధతిలోనే కాపర్(II)ఆక్సైడును సంగ్రహించెదరు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట సజలఅమ్మోనియం కార్బొనేట్,అమ్మోనియా మరియు ఆక్సిజన్ మిశ్రమంతో ఘన రాగి(I),రాగి(II)అమ్మైన్ సంక్లిష్టాలను సంగ్రహించెదరు. ఈ సంక్లిష్ట పదార్థాలను నీటిఆవిరితో వియోగం చెందేలా చేసి కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. రాగిలోహాన్ని 300-800 °C వరకు గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన కూడా కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పరిశోధన ,ప్రయోగశాలలో ఉపయోగార్థమైనఅవసరమైన కాపర్(II)ఆక్సైడును కాపర్(II)నైట్రేట్,కాపర్(II)హైడ్రాక్సైడ్ లేదా కాపర్(II)కార్బొనేట్‌లను వేడిచెయ్యడం ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
కాప్రొలిక్ ఆమ్లం
కాప్రోలిక్ ఆమ్లం హైడ్రోకార్బను శృంఖలంలో 10 కార్బనులను కలిగి, ఒకద్వింధాన్ని 9 వకార్బన్ వద్ద కలిగివున్న అసంతృప్త ఆమ్లం. సాధారణంగా ద్విబంధాలనేవి కొవ్వు ఆమ్లంలో హైడ్రోకార్నన్ గొలుసులో ఇరువైపుల వున్న మిథైల్ (CH) మరియు కార్బోక్సిల్ (COOH) సమూహాంలో వున్న కార్బన్ పరమాణులను మినహాయించి ద్విబంధాన్ని ఏర్పరచుతాయి.కానీ కార్పోలిక్ ఆమ్లంలో 9 వ కార్బన్ వద్ద (9-10 కార్బనుల మధ్య) ద్విబంధం ఏర్పడినది, ఫలితంగా పదవ కార్బన్ యొక్క మూడు హైడ్రోజనులలో ఒక హైడ్రోజన్ తొలగింబడి=CHఏర్పడుతుంది. కాప్రోలిక్ ఆమ్లంయొక్క సాధారణ అణుఫార్ములా CHO.హైడ్రోకార్బన్ గొలుసులో ద్విబంధాన్ని సూచించే అణుఫార్ములా HC=CH (CH) -COOH.
కాప్రోలిక్ ఆమ్లం యొక్క శాస్త్రీయమైన పేరు 9-డొసెనోయిక్ ఆమ్లం (9-decenoic acid).ఆమ్లంయొక్క అణుభారం 170.25.ఆల్కహాల్ లలో కరుగుతుంది. నీటిలో 25°C వద్ద ఒకలీటరు నీటిలో 74.1 గ్రాంలవరకు కరుగుతుంది .