హిమాచల్ ప్రదేశ్
రాష్ట్ర రాజధాని షిమ్లా. ధర్మశాల, కాంగ్ర, మండి, కుల్లు, చంబా, డల్‌హౌసీ మరియు మనాలీ ఇతర ముఖ్య పట్టణాలు. రాష్ట్రములో చాలామటుకు ప్రాంతము పర్వతమయము. ఉత్తరాన హిమాలయాలు, దక్షిణాన శివాలిక్ పర్వతశ్రేణులు ఉన్నాయి. శివాలిక్ శ్రేణి ఘగ్గర్ నది జన్మస్థలము. రాష్ట్రములోని ప్రధాన నదులు సట్లెజ్ (భాక్రానంగల్ డ్యాం ప్రాజెక్టు ఈ నది మీదే ఉన్నది) మరియు బియాస్ నది. సట్లెజ్ నది మీద కంద్రౌర్, బిలాస్‌పూర్ వద్ద నున్న బ్రిడ్జి ఆసియాలో కెళ్లా ఎత్తైన వంతెనలలో ఒకటి.కాంగ్రి, పహారీ, పంజాబీ, హిందీ మరియు మండియాలీ రాష్ట్రములో ప్రధానముగా మట్లాడే భాషలు. హిందూ మతము, బౌద్ధ మతము మరియు సిక్కు మతము రాష్ట్రములోని ప్రధాన మతములు. రాష్ట్రములోని పశ్చిమ భాగములోని ధర్మశాల, దలైలామా మరియు అనేక టిబెట్ శరణార్ధులకు ఆవాసము.
చంబా
హిమాచల్ ప్రదేశ్ జిల్లాలలో చంబా జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లాకు చంబా పట్టణం కేంద్రంగా ఉంది. డాల్హౌసీ మరియు కజీహియార్ ఉత్తర ప్రాంత మైదాన వాసులకు ఈ జిల్లాలోని హిల్ స్టేషంస్‌ మరియు శలవులను గడిపే గమ్యాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఉత్తర భారతదేశంలో క్రీ.పూ 500 నుండి చరిత్రను ఆధారాలతో వ్రాతపూర్వకంగా నమోదుచేసిన ప్రాంతమిదే అని భావిస్తున్నారు. అత్యంత ఎత్తైన పర్వశ్రేణులు ఇక్కడ శతాబ్దాలుగా ఉన్న శిథిలాలలు మరియు అనేక శిలాశాసనాలను సరక్షిస్తున్నాయి . ఇది హిమాచల్ ప్రదేశ్ వాయవ్య ప్రాంతంలో ఉంది. 1000 సంవత్సరాలకు పూర్వం చంబా మహారాజు నిర్మిచిన ఆలయాలలో ఇప్పటికీ ఆరాధన నిర్వహించబడుతూ ఉంది. ఆలయాలకు భూమిదానం చేసిన తామ్రపత్రాలు ఇప్పటికీ సంరక్షించబడుతూ చట్టబద్ధమైన విలువను కలిగి ఉన్నాయి.,
ఈ ప్రాంతం ఆరంభకాల చరిత్రను అనుసరించి ఈ ప్రాంతంలో ముందుగా కొలియన్ ప్రజలు నివసించారని తెలుస్తుంది. ఖాసా ప్రజలు కొలియన్లను అణిచివేసి ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 
కాసా ప్రజలను అణిచివేసి ఔదుంబరా ప్రజలు (క్రీ.పూ 2వ శతాబ్దం) ఈ ప్రాంతం మీద ఆధిపత్యం వహించారు. ఔదుంబరాలు గణతంత్ర రాజ్యం స్థాపించారు. ఔదుంబరాలు శివుని ప్రధాన దైవంగా ఆరాధించారు. నుండి గుప్తుల కాలంలో (క్రీ.శ 4వ శతాబ్దం) చంబా ప్రాంతం ఠాకూరులు మరియు రాణాలు పాలనలో ఉందని భావిస్తున్నారు. వీరు తమని తాము కొలియన్ మరియు ఖాసా ప్రజలకంటే అధికులమని భావించారు. తరువాత ఈ ప్రాంతం మీద గుజరా ప్రతిహారులు (క్రీ.శ 7వ శతాబ్దం) ఆధిక్యత వహించారు.