గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్
గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్ () (7 ఏప్రిల్ 1885 - 10 జనవరి 1957) సుప్రసిద్ధ స్పానిష్ కవయిత్రి. ఆమె సాహిత్యానికి ప్రతిష్ఠాత్మక నోబెల్ బహుమతిని పొందారు. లాటిన్ అమెరికాలో జన్మించిన తొలి నోబెల్ బహుమతి స్వీకర్తగా ఆమె చరిత్ర సృష్టించారు. కష్టాలమయమైన జీవితాన్ని గడపవలసి వచ్చినా కవిత్వంతో సాంత్వన పొందారు.
గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్ అసలు పేరు లుసిల గొడొయ్ అల్చయాగ. ఏప్రిల్ 7, 1885లో లాటిన్ అమెరికా ప్రాంతానికి చెందిన చిలీ దేశంలో జన్మించారు. తండ్రి జూఅన్ గెరొనిమొ గొడొయ్ విల్లన్యువ వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయుడు. తల్లి పెట్రొనిల అల్చయగ దర్జీగా పనిచేస్తూ దేశదిమ్మరి కవిత్వాన్ని రచించారు. మిస్ట్రాల్ వ్యక్తిగత జీవితం కష్టాలమయంగా సాగింది. ఆమె తండ్రి మూడేళ్ళ ప్రాయంలోనే కుటుంబాన్ని వదిలిపెట్టేశారు. పదహారేళ్ళ వయసులోనే ఆర్థిక స్థితి కారణంగా పల్లెలో ఉపాధ్యాయనిగా చేరారు. ఆ సమయంలో రైల్వేలో ఉద్యోగిగా పనిచేసే రోమెలియో ఉరేటాని ప్రేమించింది. అయితే అతను కొద్దికాలంలోనే ఆత్మహత్య చేసుకుని మృతిచెందారు. మరణించినప్పుడు అతని జేబులో మిస్ట్రాల్ రాసిన లేఖ మాత్రమే దొరికింది. ఆ ఘటనకు కలతచెందిన ఆమె జీవితాంతం అవివాహితగానే ఉండిపోయింది. గబ్రియేలా పెంచుకున్న కొడుకు కూడా యుక్త వయసులో మరణించారు. ఈ విషాదాలు ఆమె వ్యక్తిత్వంపై, తద్వారా కవిత్వంపై ముద్రవేశాయి. వివిధ ఉద్యోగాలు నిర్వహించి, పలు పదవులు చేపట్టిన గబ్రియేలా జీవితమంతా కవిత్వాన్ని రచించారు. జనవరి 10, 1957లో అమెరికాలో కాన్సర్ వ్యాధి కారణంగా మరణించారు.
గౌతమాలా
1930 జనవరి 31 న కెయిచీ ప్రజలు అనే స్థానికబృందం ఒకటి గ్రామీణప్రాంతాలలో సైనికులు చేసిన మూకుమ్మడి హత్యలకు నిరసన తెలపడానికి స్పానిష్ దైత్యకార్యాలయం స్వాధీనం చేసుకున్నారు. గౌతమాలా ప్రభుత్వసైన్యం దౌత్యకార్యాలయంలో ఉన్న వారిని అందరినీ చంపి కార్యాలయానికి నిప్పంటించింది. గౌతమాలా ప్రభుత్వం తీవ్రవాదులు వారికి వారే నిప్పంటించారని ఆరోపించారు.
అయినప్పటికీ స్పెయిన్ దౌత్యకార్యాలయాధికారి అగ్నిప్రమాదం నుండి తప్పించుకుని గౌతమాలా పోలీసు దాదాపు లోపల ఉన్న ప్రతిఒక్కరిని చంపిందని మరియు వారి తప్పులను కప్పిపుచ్చుకోవడానికి నిప్పు అంటించిందని ఆరోపించాడు. ఫలితంగా స్పెయిన్ గౌతమాలాతో దౌత్యసంబంధాలను నిలిపివేసింది.1992లో ఈ ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టి " ఎఫ్రైన్ రియోస్ మోంట్ " సైనికప్రభుత్వానికి అధ్యక్షుడయ్యాడు. ఆయన హింసాత్మచర్యలు చేపట్టి ప్రత్యర్థులను బలవంతంగా మాయంచేయడం మరియు యుద్ధభూమిలో అగ్నిప్రమాదాలు సృష్టించడం మొదలైన హింసాత్మకచర్యలకు పాల్పడ్డాడు.దేశం అంతర్జాతీయంగా వెలివేయబడినట్లు పరిగణించబడింది. అయినప్పటికీ గౌతమాలాకు రీగన్ ప్రభుత్వ మద్దతు కొనసాగింది. రీగన్ స్వయంగా రియోస్ మోంటును " ఎ మాన్ ఆఫ్ గ్రేట్ పర్సనాలిటీ ఇంటిగ్రిటీ " అని అభివర్ణించాడు. రియోస్ మోంట్‌ను పదవీచ్యుతుని చేసి జనరల్ " ఆస్కార్ హంబర్టో మెజియా విక్టోరెస్ " అధికారం చేపట్టి సరికొత్త రాజ్యాంగ నిర్మాణం కొరకు 1986లో ఎన్నికలకు పిలుపు ఇచ్చాడు. ఎన్నికలలో డెమొక్రటిక్ పార్టీ అభ్యర్థి " మార్కో వినిసియో సెరెజో అరెవలో " విజయం సాధించాడు. 
1992లో ఇ.జి.పి, ఒ.ఆర్.పి.ఎ, ఎఫ్.ఎ.ఆర్ మరియు పి.జి.టి నాలుగు గొరిల్లా బృందాలు " గౌతమాలన్ నేషనల్ రివల్యూషనరీ యూనిటీ "గా సమైక్యం అయ్యాయి. వీరికి లభించిన సల్వృడరన్ గొరిల్లా, ఫరబుండో మార్టి నేషనల్ ఫ్రంట్, నికరగువాకు చెందిన శాండినిష్టా నేషనల్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ మరియు క్యూబా ప్రభుత్వాల మద్దతుతో గౌతమాలన్ నేషనల్ రివల్యూషనరీ యూనిటీ మరింత బలోపేతం అయింది. ఒకవైపు గౌతమాలా సైన్యం గ్రామీణప్రాంతాలలో సృష్టిస్తున్న " స్కార్చ్డ్ ఎర్త్ " సంఘటనల కారణంగా 45,000 గౌతమాలా ప్రజలు సరిహద్దును దాటి మెక్సికో చేరుకున్నారు. మెక్సికన్ ప్రభుత్వం శరణార్ధులకు చియాపాస్ మరియు టాబాస్కోలలో స్థావరాలు ఏర్పాటుచేసారు.1992లో " రిగోబెర్టా మెంచు "కు నోబుల్ బహుమతి ప్రదానం చేసి సత్కరించారు. యు.ఎస్. మద్దతుతో ప్రభుత్వం స్థానిక గిరిజన ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా సాగించిన నరమేధాన్ని అంతర్జాతీయ దేశాదృష్టికి తీసుకువచ్చినందుకు ఆమెకీ పురస్కారం అందించబడింది.