అక్కినేని నాగేశ్వరరావు
అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కృష్ణాజిల్లా వెంకట రాఘవాపురం గ్రామంలో అక్కినేని వెంకటరత్నం, పున్నమ్మ దంపతులకు 1923 సెప్టెంబర్ 20 లో జన్మించారు. చిన్నప్పటి నుండి నాటకాల మీద వున్న ఆసక్తి తోనే 1941 లో పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన ధర్మపత్ని చిత్రం ద్వారా బాల నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. ఆ తర్వాత 1944 లో ఘంటసాల బలరామయ్య తెరకెక్కించిన “సీతారామ జననం” సినిమాలో పూర్తి స్థాయి కథానాయకుడిగా నటించారు. నటుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్న అక్కినేని 1949 లో అన్నపూర్ణని వివాహమాడారు. ఆయనకు ఇద్దరు కొడుకులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు. అక్కినేని వెంకట్, నాగార్జున, సత్యవతి, నాగ సుశీల, సరోజా. ANR ఇప్పటి వరకు తెలుగు, తమిళ, హిందీ భాషల్లో కలిపి నటించిన సినిమాలు 256, ఆయన నటించిన ఆఖరి సినిమా “మనం”. పలురకాల సాంఘిక, పౌరాణిక, జానపద సినిమాల్లో నటించి ప్రేక్షకులను మెప్పించారు. నటసామ్రాట్ బిరుదాంకితుడుగా నటనా ప్రస్థానంలో ఎన్నో పాత్రల్లో నటించి మరెన్నో మరపురాని చిత్రాల్లో తనకు మాత్రమే సాధ్యమయ్యే నటనతో అభిమానులను ఆకట్టుకున్నారు. 1953 లో దేవదాసు చిత్రంతో ప్రేమికుడిగా తన నటనకు గాను విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. నటసామ్రాట్ అక్కినేని ప్రస్థానం అద్భుతం. 1966 లో విడుదలైన నవరాత్రి సినిమాలో 9 పాత్రల్లో నటించిన ఘనత అక్కినేని కే దక్కింది. 1975 లో భార్య అన్నపూర్ణ పేరు మీద అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ స్థాపించిన అక్కినేని అన్నపూర్ణ బ్యానర్ లో మొదటి సినిమా కళ్యాణి. అన్నపూర్ణ బ్యానర్ లో వచ్చిన మొదటి బ్లాక్ బస్టర్ మూవీ ప్రేమాభిషేకం. 1981 లో వచ్చిన ఈ సినిమా ఓ సంచలనం సృష్టించింది. అక్కినేని నటించిన తొలి స్వర్ణోత్సవ చిత్రం 1971 లో వచ్చిన దసరాబుల్లోడు. తెలుగులో తొలి ద్విపాత్రాభినయం చేసిన నటుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు. చిత్ర పరిశ్రమని హైదరాబాదుకు రావడానికి ఎంతో కృషి చేశారు. పర భాషా చిత్ర పరిశ్రమ నుండి తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమని వేరు చేసి మన పరిశ్రమ ఔన్నత్యాన్ని దేశ విదేశాలకు చాటిన మహా నటుడు, నిర్మాత, అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ అధినేత. అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ ని స్థాపించి యువ సామ్రాట్, నవ యువ సామ్రాట్ ఇలా తన వారసులను అందించిన మహా వృక్షం. కళాప్రపూర్ణ గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్న అక్కినేని 1968 లో పద్మశ్రీ అవార్డు, 1988 లో పద్మభూషణ్, 1989 లో రఘుపతి వెంకయ్య, 1990 లో దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే, 1996 లో NTR National అవార్డులు అందుకున్నారు. 2011 లో పద్మవిభూషణ్ అందుకున్న ఏకైక వ్యక్తి, నటుడు. భారతీయ సినీ రంగంలో అక్కినేని చేసిన అత్యుత్తమ సేవలకు గాను గౌరవ పద్మవిభూషణ్ అవార్డును అందుకున్న తొలి తెలుగు నటుడు. అక్కినేనిని జీవిత సాఫల్య పురస్కారంతో సత్కరించిన Telugu Association of North America.
సింగరాజు రామకృష్ణయ్య
సింగరాజు రామకృష్ణయ్య (జూలై 1, 1911 - ఆగష్టు 27, 2002) ప్రముఖ ఉపాధ్యాయుడు. ఉపాధ్యాయుల సమస్యలు పరిష్కరించేందుకు "ఆంధ్రప్రదేశ్ టీచర్స్ ఫెడరేషన్" (ఎపిటిఎఫ్‌) పేరుతో ఒక సంస్థను స్థాపించాడు. 1960 తర్వాత ఉపాధ్యాయ ఉద్యమం ప్రాంతాల వారీగా, యాజమాన్యాల వారీగా, కేడర్ల వారీగా చీలిపోయింది. టీచర్ల సమస్యలు పరిష్కారం కాక ఎక్కడివక్కడే ఉండిపోయాయి. అంతవరకు పొందిన రాయితీలు, సౌకర్యాలూ పోయాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఉపాధ్యాయ సమస్యల పరిష్కారానికై కనీసం ఉపాధ్యాయ సంఘాలని ఒకే వేదిక పైకి తెచ్చి సమస్యల పరిష్కారానికి ఫ్యాప్టో నిర్మాణానికి సింగరాజు కృషి చేశారు. ఫ్యాప్టో ఉపాధ్యాయుల ప్రయోజనాలను రక్షించడంతో పాటు, సాధించిన ఫలితాలు చారిత్రాత్మకమైనవి. సింగరాజు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఉపాధ్యాయ ఫెడరేషన్- ఎపిటిఎఫ్-కు నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా ప్రధాన కార్యదర్శిగా, రెండుదశాబ్దాలపాటు శాసనమండలి సభ్యులుగా, ఐక్య వేదికలైన యుఏసి, ఫ్యాప్టో, జెసిఇ, జేఏసి వంటి వాటిల్లో నాయకత్వ పాత్ర వహించి నిబద్ధతతో, ఆదర్శంగా పనిచేసి ఉన్నత ప్రమాణాలను నెలకొల్పారు. ఉపాధ్యాయుల సంక్షేమానికి, విద్యాభివృద్ధికి, హక్కులకోసం ఎనలేని కృషి సాగించారు. జాతీయ, అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయ సంఘాలతో సంబంధాలు పెట్టుకోవడమే కాక వాటిల్లోను పాత్ర వహించి ఉపాధ్యాయుల ఆశయాలకోసం పనిచేశారు.
ఒకనాటి నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన కనిగిరి తాలూకా తలకొండపాడు గ్రామంలో (ప్రస్తుతం ప్రకాశం జిల్లాలో ఉంది) సింగరాజు రామకృష్ణయ్య జూలై 1 1911 న జన్మించారు. తన ఏడవ ఏటనే తల్లిని కోల్పోయి చిత్తూరు జిల్లా కాళహస్తి లో ఉన్న పెత్తల్లి గారింటికి చేరారు. అక్కడే ప్రాథమిక పాఠశాలలో 3 వ తరగతిలో ప్రవేశించారు. పెద్దన్న అండతో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి వరకు చదువు పోర్తి చేశారు. విద్యార్థి దశలో తన చురుకుదనం, కుశాగ్రబుద్ధితో ఉపాధ్యాయుల, తోటి విద్యార్థుల అభిమానం చూరగొని తరగతి నాయకుడయ్యాడు. వార్షికోత్సవాల సందర్భంలో జరిగిన ఆంగ్లవ్యాస రచన, పద్య పఠనం పోటీలలో ప్రథమ బహుమతి సాధించారు.