రూపాయి
దేశవిభజన తరువాత మొదట్లో పాకిస్తాను భారత రూపాయినే వాడేది; దానిపై పాకిస్తాను ముద్ర వేసుకునేవారు. గతంలో కువైట్, బహ్రెయిన్, కతర్, యు.ఎ.ఇ, మలేసియా లలో కూడా భారత రూపాయినే అధికారిక ద్రవ్యంగా వాడేవారు. దేశం బయట చెలామణీ కోసమై, ప్రత్యేకంగా గల్ఫ్ రూపీని 1959 మే 1 నాటి చట్టసవరణ ద్వారా భారత ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది. బంగారం దొంగరవాణా ద్వారా దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్యంపై వస్తున్న వత్తిడిని తగ్గించందుకు గాను ఈ చర్య తీసుకున్నారు. 1966 జూన్ 6 న భారత్ తన ద్రవ్య విలువను తగ్గించినపుడు అప్పుడు గల్ఫ్ రూపీని వాడుతున్న ఒమన్, కతర్, ఇప్పటి యు.ఎ.ఇ లోని దేశాలు గల్ఫ్ రూపీ స్థానంలో తమ తమ ద్రవ్యాలను ప్రవేశపెట్టాయి. కువైట్ 1961 లోను, బహ్రెయిన్ 1965 లోను ఆ పని చేసేసాయి.
ద్రవ్యం
ద్రవ్యంను ఆంగ్లంలో కరెన్సీ అంటారు. ఆర్థిక పరమైన లావాదేవీలకు సంబంధించిన మార్పిడికి మధ్య సాధారణంగా అంగీకరించబడినది ద్రవ్యం. సాధారణంగా నాణేలు మరియు నోట్లుగా తయారు చేయబడిన వాటిని ఇందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఒక ప్రత్యేక ప్రభుత్వం తన దేశం యొక్క భౌతిక అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని జాతీయ ధనాన్ని సరఫరా చేస్తుంది. కరెన్సీ పదం మధ్య ఇంగ్లీషు కరంట్ (curraunt) నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం ప్రసరణం (సర్క్యులేషన్). అత్యంత ప్రత్యేక ఉపయోగంలో ఈ పదం మార్పిడి యొక్క మాధ్యమంగా ప్రసరణమయ్యే ధనాన్ని, ముఖ్యంగా చెలామణిలో ఉన్న కాగితపు డబ్బును సూచిస్తుంది.