ఆకాశం
ఆరుబయటనుండి పైకి చూస్తే మనకు కనిపించే నీలిరంగు ఆవరణమే ఆకాశం. ఆకాశానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము ఆకసము. భూమి ఉపరితలంపై ఉండే మేఘాలు, నీటియావిరితో కూడిన వాయు ఆవరణాలపై పడిన సూర్యకాంతి పరావర్తనం చెందడం వలన ఆకాశం మనకు నీలిరంగులో కనబడుతుంది. కాని నిజానికి ఆకాశం ఏ రంగునూ కలిగి ఉండదు. అందుకే మనకు రాత్రి సమయంలో ఆకాశం సూర్యకాంతి లేకపోవడం వలన చీకటిగా కనిపిస్తుంది. ఆ చీకటిలో అనంత దూరాలలో ఉన్న నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చిన్న చిన్న చుక్కలుగా కనిపిస్తాయి.
ఈ రకం రంగు ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం అర్ధం కావాలంటే కాంతి ‘చెదరటం,’ అనే భావం అర్ధం కావాలి. గాలిలో అనేకమైన అణువులు (‘మోలిక్యూల్స్’), రేణువులు (‘పార్టికిల్స్') ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని, నత్రజని అణువులు గాలిలో విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాగే దుమ్ము రేణువులు, నీటి ఆవిరి అణువులు కూడ ఉంటాయి. కాంతి కిరణాలు సూర్యుడి దగ్గరనుండి మనకి చేరుకునేలోగా ఈ గాలిలో ప్రయాణం చేస్తాయి కదా. సూర్య కిరణాలు ఈ రేణువులని ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ కాంతి చెల్లా చెదరవుతుంది. సూర్యుడి వెలుగు మన కంటికి తెల్లగా కనబడ్డప్పటికీ, అందులో ఎన్నో రంగులు ఉంటాయని ఇంద్ర ధనుస్సు చూసిన వారందరికీ పరిచయమైన విషయమే. తమాషా ఏమిటంటే ఒకొక్క రంగు ఒకొక్క విధంగా చెదురుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంద్రధనుస్సులో తరంగ దైర్ఘ్యం (wavelength) తక్కువ ఉన్న ఊదా (‘వయలెట్’) రంగు ఎక్కువ చెదురుతుంది, తరంగ దైర్ఘ్యం ఎక్కువ ఉన్న ఎరుపు (‘రెడ్’) తక్కువ చెదురుతుంది. ( అది ప్రకృతి లక్షణం.)
డిస్పర్సివ్ పట్టకం
పట్టకం అనేది "ముక్కోణపు పట్టకం ". ఇక్కడ తెలుసుకోవడం కోసం పునః. ప్రతిబింబించే కాంతి పట్టకమును చూడండి.వెడ్జ్ పట్టకం చూడండి.
ఒకా డిస్పర్సివ్ పట్టకం అనేది సాధారణంగా జ్యామితీయ ముక్కోణపు పట్టకం.ఈ డిస్పర్సివె పట్టకం యొక్క ఆకారం ఆప్టికల్ పట్టకంలోని ఒక రకం.ఐతే దీనిని ఉపయోగించడం అంత సాధారనమైన పద్ధతి కాదు.ముక్కోనపు పట్టకము ఐనచో బాగా తెలిసిన రకం. ముక్కోనపు పట్టకము లోనికి ఒక తెలుపు రంగులోని కాంతి కిరణాన్ని ప్రవేశ పెట్టినపుడు ఆ ముక్కోణపు పట్టకము యొక్క ప్రభావము కారణముగా అ కాంతి వక్రీభవనము చెంది అది కాంతి వర్ణపట రంగులలోనికి అనగా ఇంధ్ర ధనస్సు రంగులను ప్రదర్శిస్తుంది . వక్రీభవన కోణం క్రమంగా ప్రయాణిస్తున్న కాంతి తరంగదైర్ఘ్యం మీద కొద్దిగా ఆధారపడి ఉండటంతో ఇది ఒక నిర్దిష్ట పదార్థం యొక్క రిఫ్రాక్టివ్ ఇండెక్స్ పైనా ఆధారపడి ఉంటుంది ఎందుకంటే, ఈ వర్ణ పట రంగులలోని నీలిరంగు ఈ (వైలెట్) తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యాలు కంటే తక్కువ ఉండేవి చేస్తున్న కాంతి విభిన్న వేగాలతో ప్రయాణిస్తాయి, అందువలన కాంతి (పసుపు, ఎరుపు) ఇక తరంగదైర్ఘ్యం కలిగిన కనిపించే వర్ణపటం యొక్క రంగులు లోకి పంచి ఉంటుంది