పొటాషియం క్లోరెట్
ఈ సమ్మేళనం పోటాషియం, క్లోరిన్.ఆక్సిజన్ పరమాణువుల సంయోజనం వలన ఏర్పడినది.ఈ సమ్మేళనం యొక్క అణు ఫార్ములా KClO.శుద్ధమైన సమ్మేళనం తెల్లటి స్పటిక నిర్మాణం కలిగియుండును.
సాంద్రత:2.32గ్రాములు/లీటరుకు.మోలార్ భారం:122.55 గ్రామ/మోల్-1.ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత:356 °C.బాష్పిభావన ఉష్ణోగ్రత 400 °C.
వ్యాపారస్థాయిలో పొటాషియం క్లోరెట్ ను లీబిగ్ విధానంలో ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. వేడిగా ఉన్న కాల్షియం క్లోరైడ్ పదార్థం లోకి క్లోరిన్ వాయువును ప్రసరింపచేసి, ఆపిమ్మట పొటాషియం క్లోరైడ్ ను కలపడం వలన పొటాషియం క్లోరైట్ ఏర్పడును.
పొటాషియం క్లోరైడ్ సజల ద్రవాణాన్ని విద్యుత్‌ విశ్లేషణ చెయ్యడం ద్వారా కుడా పోటాషియం క్లోరైట్ ను ఉత్పత్తి చేయ్యుదురు. ఈ విధానంలో ఆనోడ్ వద్ద ఏర్పడిన క్లోరిన్ అయానులు, యథావిధిగా పొటాషియం హైడ్రోక్సైడ్తో ప్రతిచర్య జరపడం వలన పొటాషియం క్లోరెట్ ఏర్పడును. ఏర్పడిన పొటాషియం క్లోరైడ్ నీటిలో తక్కువ ద్రావణియత కలిగి ఉండటం వలన చర్యా మిశ్రమ ద్రావణంనుండి తనకుతానుగా అవక్షేపంగా వేరుపడును.
క్లోరిన్ వాయువును వేడి దాహకపొటాస్‌ (caustic potash) ద్రావణంలోకి పంపడం ద్వారా కుడా పొటాషియం క్లోరైట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
బేరియం క్రోమేట్
ఈ హేస్‌మైట్ స్పటికాలు కేవలం బేరియం క్రోమేట్ ను మాత్రమే కాకుండగా, కొద్ది పరిమాణంలో సల్ఫర్ మూలకాన్ని కుడా కలిగి ఉండును.హెస్‌మైట్ లో సల్ఫర్ మలినంగా ఉన్న నిష్పత్తిని బట్టి స్పటికాలరంగు ముదురు వర్ణం నుండి లేత వర్ణం సంతరించుకుని ఉండును.
పొటాషియం క్రోమేట్ ను బేరియం హైడ్రోక్సైడ్ లేదా బేరియం సల్ఫేట్ (barium sulphate) తో రసాయనిక చర్యకు లోను కావించడం వలన ఉత్పత్తి చెయ్య వచ్చును.
ప్రత్యన్యామయంగా బేరియం క్లోరైడ్, సోడియం క్రోమేట్ మధ్య అంతర చర్యవలనను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. ఈ చర్యలో అవక్షేపంగా ఏర్పడిన బేరియం క్రోమేట్ ను నీటితో శుభ్రంగా కడిగి/శుద్ధి చేసి, వడబోసి తరువాత ఆరబెట్టి, నిల్వ చెయ్యుదురు. ఇది నీటిలో కరుగదు.కాని ఆమ్లంలలో కరుగుతుంది.
K = [Ba][CrO] = 2.1 x 10
సోడియం అజైడ్ సమక్షములో బేరియం క్రోమేట్ సమ్మేళనం బేరియం హైడ్రోక్సైడ్ తో చర్య జరపడం వలన బేరియం క్రోమేట్ (V) ఏర్పడును.
బేరియం క్రోమేట్‌ను పలు రకాలుగా ఉపయోగిస్తారు.తరచుగా క్రోమియం అయాను వాహకం (carrier) గా ఉపయోగిస్తారు.క్రోమియం ఎలక్ట్రో^ప్లేటింగులో బాత్ లోని సల్ఫెటును తొలగించుటకై స్కావెంజరుగా ఉపయోగిస్తారు.బేరియం క్రోమేట్ ఒక ఆక్సీకరణ కారకం బాణసంచు (టపాసులు తదితరాలు) యొక్క మండే వేగాన్ని మోడిఫై చేస్తుంది.బేరియం క్రోమేట్ ను రంగుల (paints ) తయారిలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.రంగులలో లెడ్ సల్ఫేట్ తో కలిపినా బేరియం క్రోమేట్ రంగులకుకు నిమ్మపసుపు వర్ణాన్ని కల్గిస్తుంది.
బేరియం క్రోమేట్ విషకారక పదార్థం .బేరియం క్లోరేట్ ను పుడిగా మార్చునప్పుడు ఏర్పడిన ధూళిని పిలచిన కాన్సరు వచ్చే అవకాశముంది