కాపర్(II) ఆక్సైడ్
కాపర్(II)ఆక్సైడ్ లేదా కుప్రిక్ ఆక్సైడ్ అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.రాగిమరియు ఆక్సిజన్ మూలకపరమాణువుల సంయోగం వలన ఈ సంయోగపదార్థ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయనికసంకేత పదం CuO.కాపర్(II)ఆక్సైడ్ రెండు స్థిరత్వముఉన్న రూపాలలో లభించును., ఒకటి నల్లటి ఘనపదార్థం కాగా రెండవది CuO.టేనోరైట్ మరియు పారామేలకోనైట్ అనునవి ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క ఖనిజాలు.ఈ సంయోగపదార్థం రాగి లోహాఖనిజాల త్రవ్వకంలో ఉత్పత్తిగా లభిస్తుంది. కాపర్(II)ఆక్సైడ్ పలు రాగిని కలిగిన ఉత్పత్తులకు మరియు చాలా రసాయన సంయోగపదార్థాల ఉత్పత్తికి పుర్వగామి(precursor)గా పనిచేయును.
రాగి ముడిఖనిజం నుండి పెద్దమొత్తంగా రాగిని సంగ్రహించు పైరోమెటాలార్జి పద్ధతిలోనే కాపర్(II)ఆక్సైడును సంగ్రహించెదరు.ముడి ఖనిజాన్నిమొదట సజలఅమ్మోనియం కార్బొనేట్,అమ్మోనియా మరియు ఆక్సిజన్ మిశ్రమంతో ఘన రాగి(I),రాగి(II)అమ్మైన్ సంక్లిష్టాలను సంగ్రహించెదరు. ఈ సంక్లిష్ట పదార్థాలను నీటిఆవిరితో వియోగం చెందేలా చేసి కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. రాగిలోహాన్ని 300-800 °C వరకు గాలిలో వేడి చెయ్యడం వలన కూడా కాపర్ ఆక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
పరిశోధన ,ప్రయోగశాలలో ఉపయోగార్థమైనఅవసరమైన కాపర్(II)ఆక్సైడును కాపర్(II)నైట్రేట్,కాపర్(II)హైడ్రాక్సైడ్ లేదా కాపర్(II)కార్బొనేట్‌లను వేడిచెయ్యడం ద్వారా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.
కాపర్(I) ఫ్లోరైడ్
కాపర్ (I)ఫ్లోరైడ్ ఒక రసాయన సమ్మేళనం.ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్థం.రాగి మరియు ఫ్లోరిన్ మూలక పరమాణు వుల సంయోగం వలన ఏర్పడిన రసాయన పదార్థం.ఈ కాపర్ (I)ఫ్లోరైడ్ యొక్క రసాయన సంకేత పదం CuF. 1933 లో స్పెలేరైట్ రకపు స్పటిక అణునిర్మాణం కలిగి ఉన్నదని తెలియచెయ్యడం జరిగినది
.ఈ సమ్మేళన పదార్థంలో ఉన్నటువంటి ఫ్లోరిన్ ఋనాత్మకవిద్యుత్వత్వం కలిగి ఉన్నందున,ఇది రాగిని ఎల్లప్పుడూ +2 ఆక్సీకరణ స్థితిలోనే ఆక్సికరిస్తుంది . ఫ్లోరైడ్ యొక్క సంక్లిష్ట రూప పదార్థాలైన [(PhP)CuF] వంటి వాటిని గుర్తించి,వాటి లక్షణాలను కూడా విశ్లేషణ చేసారు.
IUPAC పపేరు ఫ్లోరోకాపర్(fluorocopper).దీనిని సాధారణంగా కుప్రస్ ఫ్లోరైడ్ అనికూడా వ్యవహరిస్తారు.
కాపర్ (I)ఫ్లోరైడ్ యొక్క అణుభారం 82.54 గ్రాములు/మోల్.25°Cవద్ద ఈ సమ్మేళన పదార్థం యొక్క సాంద్రత 7.1 గ్రాములు/సెం.మీ.
కాపర్(II)ఫ్లోరైడ్‌ను క్షయికరించడం ద్వారా కాపర్ (I)ఫ్లోరైడ్‌ను తయారుచెయ్యుదురు. ఏర్పడిన కాపర్(I)ఫ్లోరైడ్‌ను స్థిరీకరించనిచో ,సాధారణ వాతావరణంపరిస్థితిలో, కాపర్ (I)క్లోరైడ్‌వలె కాకుండా ,కాపర్ (I)ఫ్లోరైడ్ అసమ పాళ్ళలో 1:1 నిష్పత్తిలో కాపర్ (II)ఫ్లోరైడ్, మరియు రాగిగా విఘటనం చెందును.
ఈఈరకమైన అసమపాళ్ళ వ్యత్యాసమువలన కాపర్(II)ఫ్లోరైడ్ క్రమంగా క్రయాన్ రంగులోకి మారును.