రామాయణము
ఇక్ష్వాకు వంశములో పుట్టిన రాముడు అనే పేరుతో ఒక మహానుభావుడు ఉన్నాడు, ఆయన అపారమైన శక్తి కలవాడు, సంకల్పశక్తి కలవాడు, ఇంద్రియములను జయించినవాడు, అన్ని విద్యలు తెలిసినవాడు, ఐశ్వర్యవంతుడు, శత్రువుని నిగ్రహించ గల్గిన వాడు, ఈ ప్రపంచాన్ని అంతటిని పొషించగల్గిన వాడు, సముద్రమంత గాంభీర్యం ఉన్నవాడు, హిమవత్ పర్వతమంత ధైర్యం ఉన్నవాడు, సాక్షాత్ శ్రీ మహావిష్ణువయా అని సంక్షేప రామాయణాన్ని నారదుడు చెప్పనారంభిచెను.
సుమారు ఒక నూరు శ్లోకములలో సంక్షేప రామాయణాన్ని నారదుడు వాల్మికి మహర్షికి చెప్పెను. అప్పుడు వాల్మికి మహర్షి అమితానందభరుతుడయ్యెను. పటిక బెల్లం తిన్నవాని నోటికి తీపి ఎలా నిలిచి వుంటుందో అలా ఆయన హృదయమంత రామాయణం నిండిపోయెను.
తెలుగు రామాయణాల జాబితా
తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలలో హిందువులకు ఆరాధ్య దైవం శ్రీరామచంద్రుడు. రామాయణం ప్రకారం అగస్త్యుని ద్వారా వనవాసంలో నివసించేందుకు అత్యంత నివాసయోగ్య ప్రాంతం గోదావరీ పరీవాహక ఆంధ్రదేశం. ఆంజనేయుని జన్మభూమిగా కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రసిద్ధి. ఆ విధంగా రామాయణానికీ, ఆంధ్రదేశానికి ఒక అవినాభావ సంబంధం ఉంది.
ప్రతి ఊర్లో రామాలయం ఉండటమే కాక, ప్రతి కాలంలో రామాయణం తెలుగు నేలపై వ్రాయబడింది.