ఆల్‍ఫ్రెడ్ నోబెల్
నేడు భౌతిక, రసాయన, వైద్య, ఆర్థిక శాస్త్రాలలోనే కాకుండా... సాహిత్యం, శాంతి రంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వారికి అందిస్తున్న ప్రపంచ ప్రఖ్యాత నోబెల్‌ పురస్కారం ఈయన పేరుమీదన స్థాపించబడింది. ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్‌ 1895 నాటి వీలునామా ప్రకారం 1901లో ఈ పురస్కారం ప్రారంభించబడింది (నోబెల్‌ మరణించిన 5 సంవత్సరాల తరువాత). ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్‌ గౌరవార్ధం శాంతి బహుమతి మటుకు 1969 నుండి బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ స్వీడన్‌ ద్వారా ఇవ్వడం జరుగుతోంది. ఈ ఆరు బహుమతులు అత్యధిక పారితోషికంతో పాటు పేరు ప్రఖ్యాతలకు నిదర్శనం. ప్రతీ సంవత్సరం, ఒక్క శాంతి బహుమానం తప్ప మిగతా ఐదు బహుమతులు నోబెల్‌ వర్ధంతి అయిన డిసెంబరు 10 నాడు, స్టాక్‌హోంలో ఇవ్వబడతాయి. వివిధ రంగాలలో విశేషమైన కృషి / పరిశోధనలు చేసిన, విప్లవాత్మక విధానాలు / పరికరాలతో శాస్త్రాన్ని ముందంజ వేయించిన, మానవ సమాజానికి ఆ శాస్త్రంతో అత్యంత సహాయాన్ని అందించిన వ్యక్తులకు, సంస్థలకు (శాంతి బహుమతి మాత్రమే) ఇవ్వబడుతుంది.
జేజే థామ్సన్‌
పదార్థంలో పరమాణువే విభజించలేని కణమని భావించే ఆ కాలంలో పరమాణువులో ఎలక్ట్రాన్‌ అనే కణం ఉంటుందని చెప్పి సంచలనం సృష్టించాడు. క్రీస్తుకు పూర్వమే గ్రీకు శాస్త్రవేత్తలు విద్యుచ్ఛక్తిని ఊహించి రుణావేశం, ధనావేశం అనే రెండు విద్యుదావేశాలు ఉంటాయని చెప్పారు. అంతకు మించి దాని గురించి ఎవరికీ తెలియదు. 19వ శతాబ్దంలో విలియమ్‌ క్రూక్‌ అనే శాస్త్రజ్ఞుడు కేథోడ్‌ కిరణాలను కనుక్కున్నాడు. ఆ కేథోడ్‌ కిరణాలకు విద్యుత్‌, అయస్కాంత క్షేత్రాలను అన్వయించి ఆ కిరణాలు రుణావేశముండే అతి తేలికైన కణాల ప్రవాహమని థామ్సన్‌ నిర్ధారించాడు. విశ్వంలోని ద్రవ్యంలో రుణ విద్యుదావేశముండే అతి తేలికైన ప్రాథమిక కణం అదేనని ప్రకటించి థామ్సన్‌ దానికి ఎలక్ట్రాన్‌ అని పేరు పెట్టాడు. ఎలక్ట్రాన్‌ను కనుగొన్నందుకు 1906లో థామ్సన్‌కు నోబెల్‌ వచ్చింది. థామ్సన్‌ కుమారుడు జె.పి.థామ్సన్‌ ఎలక్ట్రాన్‌కి తరంగ స్వభావాన్ని ఆపాదించి, 1937లో నోబెల్‌ అందుకున్నాడు.