పవన విద్యుత్తు
పవన విద్యుత్తు అనగా గాలిని ప్రత్యేక యంత్రాల ద్వారా విద్యుచ్ఛక్తిగా మార్చడం. 2007 నాటికి ప్రపంచం మొత్తమ్మీద సుమారు 94.1 గిగావాట్ల విద్యుచ్చక్తి ఉత్పత్తి అవుతున్నదని అంచనా. ప్రస్తుతానికి ప్రపంచం వినియోగించే మొత్తం విద్యుత్తులో పవన విద్యుత్తు వినియోగం కేవలం 1 శాతమే అయినా, 2000 నుంచీ 2007 వరకు ఐదురెట్ల వేగంతో అభివృద్ధి చెందుతూ వస్తోంది. చాలా దేశాలలో ఇది చెప్పుకోదగ్గ స్థాయిలో వాడుకలో ఉంది. డెన్మార్క్ లో 19%, స్పెయిన్, పోర్చుగల్ లో 9%, జర్మనీ, ఐర్లాండ్ లలో 6% విద్యుదుత్పత్తి పవనశక్తినుంచే ఉత్పత్తి అవుతున్నది. భారతదేశంలో పవన శక్తి మొత్తం ఉత్పత్తిలో 1.6 శాతం దాకా ఉంది.
పనామా
పనామ భూభాగంలో 500 నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. ఇవి అధికంగా ఏగువభూమిలో జన్మించి ప్రవహిస్తున్న పర్వతప్రాంత సెలయేళ్ళుగా ఉన్నందున ఇవి రావాణాకు సౌకర్యమైనవి కావు.ఇవి పర్వత లోయలలో ప్రవహిస్తూ సముద్రతీర డెల్టాలను ఏర్పరుస్తున్నాయి.మద్య పనామాలో ప్రవహిస్తున్న వెడల్పైన రియో చాగ్రెస్ నది విస్తారమైన జలవిద్యుత్తు ఉత్పత్తికి వనరుగా ఉంది.నది మద్య భాగంలో నిర్మించబడిన గాటన్ ఆనకట్ట గాటన్ సరోవరాన్ని రూపొందించింది. కృత్రిమమైన ఈ సరోవరం పనామా కెనాల్‌లో భాగంగా ఉంది.రియో చాగ్రెస్ నది మీద 1907-1913 మద్య నిర్మించబడిన గాటన్ ఆనకట్ట కారణంగా ఈ సరోవరం ఏర్పడింది. ఇది నిర్మినబడిన సమయంలో గాటన్ సరోవరం ప్రంపంచంలోని మానవనిర్మిత సరోవరాలలో అతిపెద్ద సరోవరంగా మరియు గాటన్ ఆనకట్ట అతిపెద్ద ఆనకట్టగా గుర్తించబడింది.నది వాయవ్యదిశగా ప్రవహించి కరీబియన్ సముద్రంలో సంగమిస్తుంది. కంపియా మరియు మాడెన్ సరోవరాలు (చాగ్రెస్ నది జలాలను అందుకుంటున్నాయి) కూడా జలవిద్యుత్తును తయారుచేయడానికి సహకరిస్తున్నాయి.