నోబెల్ బహుమతి
నోబెల్ బహుమతులు భౌతిక శాస్త్రంలో, రసాయన శాస్త్రంలో, సాహిత్యంలో, వైద్యశాస్త్రంలో కృషి చేసిన శాస్త్రవేత్తలకు మరియు ప్రపంచ శాంతికి కృషిచేసిన మహానుభావులకు ప్రతియేటా బహూకరిస్తుంటారు. ఈ ఐదు బహుమతులు ప్రఖ్యాత స్వీడిష్ శాస్త్రవేత్త అయిన ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ 1895 నాటి వీలునామా ప్రకారం 1901లో ప్రారంభించబడ్డాయి (నోబెల్ మరణించిన 5 సంవత్సరముల తరువాత). ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ గౌరవార్దం శాంతి బహుమతి మటుకు 1969 నుండి ద్వారా ఇవ్వడము జరుగుతోంది. ఈ ఆరు బహుమతులు అత్యధిక పారితోషికంతో పాటు పేరు ప్రఖ్యాతలకు నిదర్శనం. ప్రతీ సంవత్సరం, ఒక్క శాంతి బహుమానం తప్ప మిగతా ఐదు బహుమతులు నోబెల్ గారి వర్ధంతి అయిన డిసెంబరు 10 నాడు, స్టాక్ హోంలో ఇవ్వబడతాయి. వివిధ రంగములలో విశేషమైన కృషి/పరిశోధనలు చేసిన, విప్లవాత్మక విధానాలు/పరికరాలతో శాస్త్రాన్ని ముందంజ వేయించిన, మానవ సమాజానికి ఆ శాస్త్రంతో అత్యంత సహాయాన్ని అందించిన వ్యక్తులకు, సంస్థలకు (శాంతి బహుమతి మాత్రమే) ఇవ్వబడుతుంది.
సహజ ఎంపిక
సహజ ఎంపిక ద్వారా పరిణామ సిద్ధాంతం యొక్క సామాజిక ప్రభావాలు కూడా నిరంతర వివాదానికి దారితీశాయి. జర్మనీ రాజకీయ తత్వవేత్త మరియు కమ్యూనిజం సిద్ధాంత సహ-సృష్టికర్త ఫ్రైడ్‌రిచ్ ఇంజెల్స్ 1872లో ఒక రచనలో మానవులను తీవ్రంగా పరిహసించే విధంగా ఎటువంటి రచన చేశాడో డార్విన్‌కు తెలియదని రాశారు, డార్విన్ ప్రతిపాదించిన స్వేచ్ఛా పోటీ మరియు మనుగడకు పోరాటం వంటి అంశాలను ఆయన ఈ సందర్భంలో ప్రస్తావించారు, దీనికి ఆర్థికవేత్తలు అత్యంత ఉన్నతమైన చారిత్రక సాధనగా సంబరాలు చేసుకుంటున్నారు, ఇది జంతు సామ్రాజ్యం యొక్క సాధారణ స్థితి అని పేర్కొన్నారు. సహజ ఎంపిక అభ్యుదయకరమైనదిగా ఇచ్చిన వివరణ, మేధస్సు మరియు నాగరికతలో పురోగమనాలకు దారితీసింది, ఈ వివరణను వలసరాజ్య స్థాపనను సమర్థించుకునేందుకు ఉపయోగించారు, సుజనన సంతతి విజ్ఞానం యొక్క విధానాలు, సోషల్ డార్వినిజంగా ఇప్పుడు వర్ణించబడుతున్న విస్తృత సామాజికరాజకీయ స్థానాలకు కూడా ఈ వివరణను ఉపయోగించడం జరిగింది. కోన్రాడ్ లోరెంజ్ 1973లో శరీరధర్మ శాస్త్రం లేదా వైద్య శాస్త్ర విభాగంలో నోబెల్ బహుమతి గెలుచుకున్నారు, సహజ ఎంపిక (ముఖ్యంగా సమూహ ఎంపిక) పాత్ర ద్వారా జంతువుల ప్రవర్తనను విశ్లేషించినందుకు ఆయనకు ఈ బహుమతి లభించింది. అయితే, జర్మనీలో 1940నాటి రచనల్లో ఆయన ఈ సిద్ధాంతంతో ఏకీభవించారు, ఈ సిద్ధాంతాన్ని నాజీ ప్రభుత్వం యొక్క విధానాలను సమర్థించేందుకు ఉపయోగించారు. "...కఠినత్వం, వీరత్వం మరియు సామాజిక సౌకర్యం కోసం ఎంపిక...ఏదో ఒక మానవ సంస్థ ద్వారా సాధించబడాలి, మానవాళి, ప్రత్యేక కారకాలు ద్వారా, మచ్చిక-ప్రేరేపిత హీనతతో పతనం కాకూడదని ఆయన రాశారు. మా దేశానికి ప్రాతిపదికగా ఉన్న జాతి ఆలోచన దీని ద్వారా అప్పటికే సాధించబడిందన్నారు." మానవ సమాజాలు మరియు సంస్కృతి జాతుల పరిణామానికి వర్తించే విధానాలకు సారూప్యమైన విధానాల ద్వారా పరిణామం చెందాయని ఇతరులు ప్రతిపాదనలు అభివృద్ధి చేశారు.