జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ
జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ బ్రిటీష్ ఇండియాలోని యునైటెడ్ ప్రావిన్సులోని అలహాబాదు (ప్రస్తుతం ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగం) నగరంలో 1889 నవంబరు 14న రాత్రి 11.30 గంటలకు కాశ్మీరీ పండిట్ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ సంపన్నుడైన బారిస్టర్, తర్వాతి కాలంలో జాతీయోద్యమంలో పాల్గొని రెండు మార్లు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు. తల్లి స్వరూపరాణి తుస్సు లాహోర్‌లో స్థిరపడ్డ కాశ్మీరీ పండిట్‌ కుటుంబానికి చెందినది. మోతీలాల్ మొదటి భార్య బిడ్డను ప్రసవిస్తూ, బిడ్డతో సహా చనిపోగా స్వరూపరాణిని రెండో పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. మోతీలాల్ నెహ్రూ, స్వరూపరాణి దంపతులకు జవాహర్‌లాల్ తొలి సంతానం.
జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ పూర్వీకులు కాశ్మీర్‌కు చెందినవారైనా తరాల క్రితం రాజ్‌కౌల్ అన్న పూర్వీకుడు ఢిల్లీకి వచ్చి స్థిరపడ్డాడు. నెహ్రూ వంశస్థులు ఢిల్లీలో మొఘల్ పాలకుల ఆదరాభిమానాలకు పాత్రులై ఉన్నతస్థితి, ఆర్థికాభివృద్ధి పొందారు. కౌల్ అన్న అసలు వంశం పేరుకు తోడు నెహ్రూ అన్న మరొక వంశనామం కూడా చేర్చి కౌల్-నెహ్రూగా పెట్టుకునేవారు. క్రమేపీ కౌల్ అన్నది పోయి నెహ్రూ స్థిరపడింది. మోతీలాల్ నెహ్రూ తండ్రి అతను జన్మించడానికి కొద్ది నెలల ముందే మరణించినా, అప్పటికే భారతీయ సంస్థానాల్లో ఉన్నతోద్యోగులైన అన్నలు అతన్ని చదివించారు. మోతీలాల్ నెహ్రూ న్యాయవాదిగా మంచి పేరు సంపాదించి, బాగా సంపద ఆర్జించాడు. జవాహర్‌లాల్ జన్మించడానికి మూడేళ్ళ ముందే మోతీలాల్ వృత్తి రీత్యా కుటుంబం కాన్పూర్ నుంచి అలహాబాద్ చేరుకుని స్థిరపడింది.
జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ తొలి ప్రధానమంత్రిత్వం
అలా కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్ష హోదాలో నెహ్రు, ఇతర ముఖ్య సభ్యులు కాంగ్రెస్ తరఫున క్యాబినెట్ మిషన్ చర్చల్లో పాల్గొన్నారు. ప్రభుత్వ అధికారాల పరిధి, రాష్ట్రాల స్థాయిలో ప్రతిపాదించిన గ్రూపింగులు ఐచ్ఛికం కావాలా, నిర్బంధం కావాలా వంటి పలు అంశాల్లో కాంగ్రెస్, ముస్లింలీగ్‌ల నడుమ ఏకాభిప్రాయం సాధ్యం కాలేదు. క్యాబినెట్ మిషన్ వారు ఇరుపక్షాలకూ విడివిడిగా వేరే హామీలిచ్చి తాత్కాలికంగా ఒప్పించినా జవాహర్ లాల్ నెహ్రు లండన్ లో బ్రిటిష్ వారు కాంగ్రెస్ కి అనుకూలమయ్యారన్న అంచనా మీద 1946 జూలై 10న క్యాబినెట్ మిషన్ విషయంలో తమకు సమ్మతమైన వ్యాఖ్యానాన్నే అనుసరిస్తామని చేసిన ప్రకటన అనంతరం ఆ ఏర్పాటును కూడా జిన్నా తిరస్కరించాడు. అనంతరం ముస్లిం లీగ్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం, రాజ్యాంగ సభలని బహిష్కరించి ప్రత్యక్ష కార్యాచరణ దినం పేరిట కలకత్తాలో మత హింసను ప్రేరేపించింది. మరోవైపు కాంగ్రెస్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. 1946 సెప్టెంబర్ నెలలో ఆ తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని నెహ్రు నాయకత్వంలో ఏర్పాటుచేశారు. అక్టోబరులో జిన్నా ప్రభుత్వంలో చేరాలని నిర్ణయించడంతో ముస్లిం లీగ్ సభ్యులు కూడా నామినేట్ అయ్యారు. లీగ్ సభ్యులు ప్రభుత్వాన్ని పనిచెయ్య నివ్వక పోవడంతో 1947 జనవరి నాటికి నెహ్రూ, ఇతర కాంగ్రెస్ సభ్యులు తాత్కాలిక ప్రభుత్వం నుంచి వైదొలిగారు. 1947 ఆగస్టు 15న భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం రావడంతో కొలువైన తొలి భారత మంత్రివర్గంలో ప్రధానిగా నెహ్రు ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.