విశ్వనాధ్ ప్రతాప్ సింగ్
కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి బయటికి వచ్చిన తరువాత సింగ్ అరుణ్ నెహ్రూ, అరిఫ్ మొహమ్మద్ ఖాన్ లతో కలసి జనమోర్చా పేరుతో ప్రతిపక్ష పార్టీని ప్రారంభించాడు. అతను అలహాబాద్ లోక్‌సభకు జరిగిన ఉపన్నికలలో సునీల్ శాస్త్రిని ఓడించి తిరిగి ఎన్నుకయ్యాడు. 1988 అక్టోబరు 11 న జనతాపార్టీ సంకీర్ణం నాయకుడు జయప్రకాశ్ నారాయణ్ జన్మదినం సందర్భంగా రాజీవ్ గాంధీని వ్యతిరేకించే పార్టీలైన జనమోర్చా, జనతాపార్టీ, లోక్‌దళ్, కాంగ్రెస్ (ఎస్) పార్టీలను కలిపి జనతాదళ్ పార్టీని స్థాపించాడు. జనతాదళ్ పార్టీకి అధ్యక్షుడైనాడు. ద్రవిడ మున్నేట్ర ఖగజం, తెలుగుదేశం పార్టీ, అసోం గణపరిషత్ వంటి ప్రాంతీయ పార్టీలతో కలసి జనతాదళ్ పార్టీ నేషనల్ ఫ్రంట్ పేరుతో సంకీర్ణ దళం ఏర్పడినది. దీనికి వి.పి.సింగ్ కన్వీనరుగా, ఎన్.టి.రామారావు అధ్యక్షునిగా, పర్వతనేని ఉపేంద్ర జనరల్ సెక్రటరీగా నియమితులయ్యారు.
1989 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో నేషనల్ ఫ్రంటు కాంగ్రెస్ వ్యతిరేక పక్షాలైన భారతీయ జనతా పార్టీ, వామపక్ష పార్టీల (రెండు ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీలను)తో కలసి సీట్ల సర్దుబాటు చేసుకొని పోటీ చేసింది. నేషనల్ ఫ్రంటు వారి మిత్ర పక్షాలతో కలసి కనీస మెజారిటీ సాధించి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిశ్చయించింది. అటల్ బిహారీ వాజపేయి, లాల్ కృష్ణ అద్వానీల నాయకత్వంలోని భారతీయ జనతా పార్టీ, కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు), కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా వంటి వామపక్షాలు ప్రభుత్వం బయటి నుండి మద్దతు ఇవ్వడంతో ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.
ఇందిరా గాంధీ
ఇందిరా గాంధీకి ఇద్దరు కుమారులు - [[రాజీవ్ గాంధీ]] ([[1944]] - [[1991]]), [[సంజయ్ గాంధీ]] ([[1946]] - [[1980]]) . సంజయ్ గాంధీని రాజకీయాలలో తెచ్చి, అత్యవసర పరిస్థితి కాలంలో తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొంది. సంజయ్ ని తన రాజకీయ వారసుడిగా తీర్చిదిద్దాలన్న సమయంలో [[విమానం|విమాన]] ప్రమాదంలో మరణించాడు[ఈ సమయ౦. ఆ తర్వాత [[1981]] ఫిబ్రవరిలో [[పైలట్]] ఉద్యోగాన్ని వదలి [[రాజీవ్ గాంధీ]] రాజకీయాలలో ప్రవేశించాడు. ఇందిర [[హత్య]] అనంతరం [[రాజీవ్ గాంధీ]] [[ప్రధానమంత్రి]] పదవిని చేపట్టి అత్యంత పిన్న వయస్సులో ఆ పదవిని చేపట్టిన రికార్డు సృష్టించాడు. అయితే [[బోఫోర్స్]] కేసులో ఇరుక్కొని ఎన్నికలలో ఓటమిపాలైనాడు. [[1991]] [[మే]]లో [[శ్రీపెరంబుదూర్]]లో ఎన్నికల ప్రచారం సమయంలో [[తమిళ ఈలం]] [[మానవ బాంబు]] దాడిలో [[ప్రాణాలు]] కోల్పోయాడు.
[[రాజీవ్ గాంధీ]] భార్య [[సోనియా గాంధీ]] పార్టీ ఆద్యక్ష పదవిలో ఉంటూ [[2004]] లోక్‌సభ ఎన్నికలలో యూ.పి.ఏ.కూటమితో కల్సి కాంగ్రెస్ పార్టీని గెలిపించింది. రాజీవ్ గాంధీ కుమారుడు [[రాహుల్ గాంధీ]], కుమారై [[ప్రియాంక గాంధీ|ప్రియాంక]]లు కూడా రాజకీయాలలో ప్రవేశించారు.
సంజయ్ గాంధీ భార్య [[మేనకా గాంధీ]] సంజయ్ మరణం తర్వాత ఇంటి నుంచి గెంటివేయబడింది. వేరు [[కుంపటి]] పెట్టి [[సంజయ్ విచార్ మంచ్]] పార్టీ పెట్టిననూ మంచి ఆదరణ పొందలేదు. సంజయ్ గాంధీ కుమారుడు [[వరుణ్ గాంధీ]] ప్రస్తుతం [[భారతీయ జనతా పార్టీ]] సభ్యుడు.
ఇందిరా గాంధీ స్వతంత్ర భారతదేశంలో పలు రాజ్యాంగ వ్యవస్థల పతనానికి నాంది పలికిన ప్రధానిగా విమర్శలు ఎదుర్కొంది.