సమాచార హక్కు
ఏ ప్రభుత్వ యంత్రాంగము వద్దనున్న సమాచారమునైనను సేకరించుకొనే హక్కును సమాచార హక్కు చట్టము 2005 కల్పించుచున్నది. అంటే, సదరు సమాచారమును కలిగిన పనులు, పత్రాలు, రికార్డులు తనిఖీ చేసేందుకు, వాటి యొక్క నోట్సు తీసుకొనేందుకు, ధ్రువీకృత ప్రతులు పొందేందుకు, ఏదైనా పదార్ధము యొక్క ధ్రువీకృత నమూనాలు పొందేందుకు, కంప్యూటర్ లేదా ఏదైనా పరికరములో నిక్షిప్తము చేయబడిన సమాచారమును డిస్కెట్లు, ప్లాపీలు, టేపులు, వీడియో కేసెట్లు లేదా ఏ ఇతర ఎలక్ట్రానిక్ రూపములో గాని లేదా వాటి ప్రింట్లు గాని పొందేందుకు లేదా సమాచారమును సేకరించుకొనే హక్కును సమాచార హక్కు చట్టము అందుబాటులోకి తెచ్చింది.
సెక్షన్ 66 ఎ
సోషల్ మీడియాలో భావ వ్యక్తీకరణ స్వేచ్ఛపై సుప్రీం కోర్టు కీలక తీర్పు మంగళవారం 24 మార్చి 2015 న వెలువరించింది. పౌరుల భావ ప్రకటనను నిరోధించే ఐటీ చట్టంలోని సెక్షన్ 66 A, రాజ్యాంగ విరుద్ధమని పేర్కొంది.‘స్వేచ్ఛను అడ్డుకోవడానికి అర్ధం లేని భయాలు కారణం కాకూడదు. అభిప్రాయాన్ని చెప్పనిస్తే విపత్తు ముంచుకొస్తుందని భావించడానికి కూడా బలమైన ప్రాతిపదికలు ఉండాలి కదా!’ అంటూ న్యాయమూర్తులు ఆర్‌.ఎఫ్‌. నారీమన్‌, జాస్తి చలమేశ్వర్‌లు చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రశంసనీయమైనవి. ఒక వ్యాఖ్య, ఒక కార్టూన్‌, ఒక లైక్‌ సమాజాన్ని అతలాకుతలం చేసేస్తాయంటూ వెంటపడి అరెస్టులు చేస్తున్నవారి భయాలకు సముచితమైన ఆధారాలు, అర్ధాలు లేవని న్యాయస్థానం భావించింది.రాజ్యాంగం ప్రసాదించిన వాక్ స్వాతంత్య్రం అనే ప్రాథమిక హక్కుకు ఈ సెక్షన్ భంగం కలిగిస్తోందన్నారు. 'ఇతరులకు కోపం తెప్పించేది, అసౌకర్యం కలిగించేది, తీవ్ర తప్పిదం...' ఇలాంటి వాటికి నిర్దిష్ట నిర్వచనాలు లేవనీ, అందువల్ల వాటిలో ఉన్న అంశాలను తెలుసుకోవడం అటు చట్టాన్ని అమలు చేసే సంస్థలకు, ఇటు తప్పిదం చేసేవారికి కష్టమని పేర్కొంది. ప్రభుత్వాలు వస్తూ పోతుంటాయనీ, సెక్షన్-66ఎ మాత్రం శాశ్వతంగా ఉంటుందని పేర్కొంది. ఈ చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేయబోమని కేంద్ర ప్రభుత్వం హామీ ఇవ్వడాన్ని ప్రస్తావిస్తూ- తదుపరి ప్రభుత్వం దీనికి కట్టుబడి ఉంటుందనే హామీని ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ఇవ్వజాలదని తెలిపింది. ఒక సమాచారం ప్రజలకు అందుబాటులో లేకుండా నిలుపుదల చేయడం, కొన్ని మినహాయింపులు ఇవ్వడానికి సంబంధించిన 69-ఎ, 79 సెక్షన్లను మాత్రం ధర్మాసనం కొట్టివేయలేదు. కొన్ని నియంత్రణలతో వాటిని అమలు చేయవచ్చని తెలిపింది.