మూలకము
ఇప్పటివరకు తెలిసిన 120 మూలకాలలో, 90 మూలకాలు ప్రకృతిలో లభించేవి, మిగిలినవి కృత్రిమంగా తయారుచేసినవి.
మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాల ఆధారంగా నీల్స్ బోర్ విస్తృత ఆవర్తన పట్టికను నిర్మించాడు. పట్టికలోని నిలువు వరుసలను 'గ్రూపు'లనీ, అడ్డు శ్రేణులను 'పీరియడ్'లనీ అంటారు. ఆవర్తన పట్టికలో 18 గ్రూపులు, 7 పీరియడ్ లు ఉన్నాయి. అన్ని మూలకాలను వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చడం జరిగింది. ఆవర్తన పట్టికలో ఎడమ నుంచి కుడికి పోయిన కొద్దీ ఒక మూలకం పరమాణు సంఖ్య కంటే దాని తరువాత మూలకం పరమాణు సంఖ్య ఒక యూనిట్ పెరుగుతుంది. ఒక మూలకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసానికి దాని ముందు మూలకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం కంటే ఒక ఎలక్ట్రాన్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇలా ఆ పరమాణువులో చివరగా చేరే ఎలక్ట్రాన్ ను 'భేదపరచే ఎలక్ట్రాన్' అంటాం.
పరమాణువు
పదార్థం (matter) అణువుల సముదాయం అని డాల్టన్ సిద్దాంంతీకరించేడు. ఒక మూలకం (element) తన రసాయన స్వభావాన్ని కోల్పోకుండా ఎంత చిన్న ముక్క కాగలదో అదే అణువు అంటే. ప్రతి అణువులోను ఒక కేంద్రకం (nucleus), ఆ కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ట్రానులు ఉన్నట్లు ఊహించుకోవచ్చని ఒక నమూనా చెబుతోంది. అణువు కేంద్రకంలో ప్రోటానులు, నూట్రానులు అనేవి ఉంటాయి. ఈ ఎలక్ట్రానులని, ప్రోటానులని, నూట్రానులని గుత్తగుచ్చి పరమాణువులు అనొచ్చు. ఈ పరమాణువుల కంటే చిన్నవి ఏవైనా ఉన్నాయా? నిజంగా వాటికి అస్తిత్వం ఉందో లేదో తెలియదు కాని, సిద్దాంతాలకోసం నిర్మించిన నమూనాలలో క్వార్కులు అనేవి ఉన్నాయి. పరమాణువుల కంటే చిన్నవాటిని అన్నిటిని మూట కట్టి పరమాణు రేణువులు (sub-nuclear particles) అనొచ్చు.