రామాయణము
రామాయణము
భారతీయ వాఙ్మయములో ఆదికావ్యముగాను, దానిని సంస్కృతము లో రచించిన వాల్మీకి మహాముని ఆదికవిగాను సుప్రసిధ్ధము. సాహిత్య చరిత్ర (History of Epic Literature) పక్రారం రామాయణ కావ్యము వేద కాలం తర్వాత, అనగా సుమారు 15000 AC లో దేవనాగరి భాష అనబడిన సంస్కృతం భాషలో రచించబడినది
. రామాయణం కావ్యంలోని కథ త్రేతాయుగం కాలంలో జరిగినట్లు వాల్మీకి పేర్కొన్నారు. భారతదేశం లోని అన్ని భాషల యందు, అన్ని ప్రాంతములందు ఈ కావ్యము ఎంతో ఆదరణీయము, పూజనీయము. ఇండొనీషియా, థాయిలాండ్, కంబోడియా, మలేషియా, వియత్నాం, లావోస్ దేశాలలో కూడా రామాయణ గాథ ప్రచారంలో ఉంది. ఇండోనీషియా లోని బాలి దీవిలో రామాయణము నృత్య నాటకము బాగా ప్రసిద్ధము.
కంటింటి పాపరాజు
కంటింటి పాపరాజు విష్ణుమాయా విలాసం(యక్షగానం), ఉత్తర రామాయణం(ప్రబంధం) రచించారు. విష్ణుమాయా విలాసం రచనలో పుష్పగిరి తిమ్మన సహాయం చేశారని అవతారికలో కృతజ్ఞతలు చెప్పుకున్నారు. పాపరాజుకు ప్రఖ్యాతిని కట్టబెట్టిన రచన "ఉత్తర రామాయణం". ఉత్తరకాండ రామాయణంలో అంతర్భాగం, భవభూతి దీన్ని ఉత్తర రామచరితమ్ నాటకంగా మలిచారు. ఐతే దీన్ని తెలుగులో తిక్కన "నిర్వచనోత్తర రామాయణం"గా అనువదించారు. రంగనాథ రామాయణంలోనూ ఉత్తరకాండ ఉన్నా, పాపరాజు రచన ఓ విశిష్టతను సంతరించుకుంది. కంటింటి పాపరాజు ఉత్తర రామాయణాన్ని ప్రబంధశైలిలో గద్య, పద్యాత్మకంగా(చంపూశైలి) రచించారు.