జీవి
జీవం (ఆంగ్లం Life) ఉన్న ప్రాణులన్నీ జీవులు (Organisms). సృష్టిలో గల జీవులను గురించిన అధ్యయనాన్ని జీవ శాస్త్రము అంటారు. జీవుల వర్గీకరణ, ఉనికి, ఆవాసం, అలవాట్లు, స్వరూపం, వివిధ అవయవాల నిర్మాణం, అవి చేసే పనులు, ఆవాసంలోని భౌతిక, రసాయనిక, భౌగోళిక, జీవ, నిర్జీవ కారకాలు - వాటి ప్రభావం, జంతువుల ప్రవర్తన మొదలైనవన్నీ జీవ శాస్త్రంలో అంతర్భాగాలు.
ఇంద్రియజ్ఞాన తత్వ శాస్త్రం
ఇంద్రియజ్ఞానం గురించిన అత్యంత సాధారణ విశ్వాసం, బహుశా బాల్యంలో సార్వజనీనం కావచ్చు, సరళ యథార్థవాదం, దీంట్లో తమ ఎరుకలోకి వస్తున్న అంశాలు తమలోని విషయాలే అని ప్రజలు నమ్ముతారు. జీవశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేయని అనేకమంది ప్రజలు ఈ నమ్మకాన్ని పరిణిత వయసులో కూడా కొనసాగిస్తుంటారు. ఈ రూపంలో, సరళ యథార్థవాదం కచ్చితమైన అర్థంలో సిద్ధాంతంగా ఉండదు కాని మొత్తం ఆలోచన మరియు భాష వాడుక ప్రాతిపదికన ప్రత్యక్ష ప్రమాణంగా ఉంటుంది. ఒక అర్థంలో ఇది పారదర్శకంగా సత్యం. నేను కుర్చీని చూసినట్లయితే అది నేను చూసిన కుర్చీయే అవుతుంది. జీవశాస్త్రజ్ఞులు దీన్ని తప్పు అని చెప్పినప్పుడు చూడు (లేదా ఇంద్రియజ్ఞానం) అనే పదం అర్థంలో నిగూఢమైన మార్పు ఉంటుంది, మెదడు ఎలా పనిచేస్తుంది అనే శాస్త్రీయ వివరణకు ఇది అవసరమే కాని దురదృష్టవశాత్తూ ఇది కొత్త పదజాలం ద్వారా స్పష్టీకరించబడదు. భిన్న ప్రయోజనంతో కూడిన వాదనలు ఫలితాలనిస్తాయి. అట్టి బాహ్యపు సరళ యథార్థ వాదం నిస్సందేహంగా ఒక అంతర్గత సిద్ధాంతానికి సంబంధించిన ఒక నమ్మకం, దాని అసంగతాలన్ని నిరూపించే ఇంద్రియ జ్ఞానంపై ప్రయోగ ఫలితాలు లేకుండా కూడా ఒక వ్యక్తి స్థితి స్వీయ వైవిధ్యంగా ఉంటుందని అంగీకరించాల్సిందిగా కేవలం బలవంతం చేయబడు తొలి ఏడాది జీవశాస్త్ర విద్యార్థి వలె దాని ప్రామాణికతని తర్కించు సామాన్య అణకువ గల అనుభవం చేత చూపించబడుతుంది. ఇంద్రియ జ్ఞానం యొక్క జీవశాస్త్ర అధ్యయనపు పరిధిలో సరళ యథార్థ వాదం ఉపయోగించలేనట్టిది. ఏదేమైనా, జీవశాస్త్రపు వెలుపల, సరళ యథార్థ వాదం యొక్క మెరుగు పరచిన రూపాలు కాపాడబడుచున్నవి. పద్దెనిమిదో శతాబ్దంలో థామస్ రెయిడ్ బదలాయించబడిన ఒక దత్తాంశపు సమితి యొక్క కల్పనే ఉద్వేగమని గుర్తించాడు. అయితే ఇవన్నీ కొంత మేరకు పారదర్శకతగా ఉంటాయి కాబట్టి ఇంద్రియ జ్ఞానానికీ మరియు ప్రపంచానికీ ఒక ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉందనీ ప్రకటించాడు. ఈ ఆలోచన ప్రత్యక్ష యథార్థ వాదంగా వివరించబడింది మరియు ఆధునికానంతరవాదం యొక్క వృద్ధితో ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రత్యక్ష యథార్థ వాదం ఇంద్రియ జ్ఞానంలో ఒక వస్తువైన ప్రపంచపు స్వల్పాంశపు లక్షణాన్ని ప్రత్యేకించి వస్తువు ఛాయా చిత్రం వంటిదేదైనా అయిన సందర్భాలలో స్పష్టంగా గుర్తించటం లేదు.