దాశరథీ శతకము
దాశరథీ శతకము శ్రీరాముని ప్రస్తుతిస్తూ కంచర్ల గోపన్న 17వ శతాబ్దంలో రచించిన భక్తి శతకము. ఈ శతకానికి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ అనే మకుటం అన్ని పద్యాలలో చివరగా వస్తుంది. దాశరథీ అనగా దశరథుని పుత్రుడైన శ్రీరాముడు.
గోపన్న ఆత్రేయస గోత్రుడు . కాంమాంబ యాతని తల్లి, తండి... లింగన మంత్రి. ఈ విషయమును ఇతడు ఈ పద్యమున తెలెపెను.
ఈ కవి ఈ శతకమే గాక మరికొన్ని గ్రంథములను కూడా వ్రాసినట్లు కానీ వాటిని ఇతరులు మోసముతో తస్కరించినట్లూ ఈ క్రింది పద్యము వలన తెలియుచున్నది.
శ్రీ రఘురామ! చారుతుల - సీదళధామ శమక్షమాది శృం
గార గుణాభిరామ ! త్రిజ - గన్నుత శౌర్య రమాలలామ దు
ర్వార కబంధరాక్షస వి - రామ ! జగజ్జన కల్మషార్నవో
త్తారకనామ ! భద్రగిరి - దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ
దత్తాత్రేయ
క్రీస్తు శకం 1550 ప్రాంతంలో దత్రాత్రేయ యోగి తన శిష్యుడు దాస్ గోసవికి మరాఠీలో దత్తాత్రేయ తత్వశాస్త్రాన్ని బోధించాడు. దాస్ గోసవి తర్వాత ఈ తత్వశాస్త్రాన్ని తన తెలుగు శిష్యులైన గోపాల్‌భట్ మరియు సర్వవేద్‌కి బోధించాడు. దాస్ గోసవి పుస్తకం "వేదాంతవ్యవహారసంగ్రహ"ని సర్వవేద్ తెలుగు భాషలోకి అనువదించాడు. ప్రొఫెసర్ ఆర్.సి ధెరె ప్రకారం దత్తాత్రేయ యోగి మరియు దాస్ గోసవిలు తెలుగు దత్తాత్రేయ సంప్రదాయంలో మూల గురువులు. "దత్తాత్రేయ శతకము" పుస్తకం పరమానందతీర్థచే రచించబడిందని ప్రొఫెసర్ రావ్ ప్రకటించారు, ఇతడు దత్తాత్రేయ తెలుగు సంప్రదాయానికి తన చేర్పుల ద్వారా ప్రసిద్ధి పొందారు. ఇతడు అద్వైత తత్వశాస్త్రాన్ని ప్రోత్సహించాడు మరియు తన రెండు ప్రముఖ కావ్యాలు "అనుభవదర్పణము" మరియు "శివధ్యానమంజరి" లను శ్రీ దత్రాత్రేయకు అంకితం చేశాడు. ఇతడు రచించిన సుప్రసిద్ధ గ్రంథం "వివేకి చింతామణి"ని నిజశివగుణయోగి కన్నడలోకి అనువదించగా దీన్ని లింగాయత్ ఋషి శాంతలింగస్వామి మరాఠీ/2}లోకి అనువదించాడు. :