నల్గొండ జిల్లా
బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టుకు సరైన నిర్వచనం చెప్పగల నాగార్జున సాగర్ ఈ జిల్లాకు ప్రధాన ఆకర్షణ. మానవ నిర్మిత ఆనకట్టలలో ఆసియాలోనే ఇది అతిపెద్దది. క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో నివసించిన బౌద్ధమతాచార్యుడైన ఆచార్య నాగార్జునుని పేరుతో నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్టును 1955లో అప్పటి ప్రధాని జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ ప్రారంభించాడు. జలాశయం మధ్యలోని నాగార్జున సాగర్ నుంచి శ్రీశైలం వరకూ కృష్ణా నది పొడవునా 3568 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో వ్యాపించిన రిజర్వు అడవి దేశంలో వన్యమృగ సంరక్షణ కేంద్రాలన్నింటికంటే పెద్దది.జిల్లాలోని యాదగిరి గుట్ట, తెలంగాణాలోని పర్వత ప్రాంత దేవాలయాల్లో ఎంతో పేరుపొందింది. ఇక్కడి లక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడి అన్ని ప్రాంతాలవారికి దర్శనీయ పుణ్యక్షేత్రం. దేవాలయ నిర్మాణ రీతి ప్రాచీన ఆధునిక సంప్రదాయాల కలగలుపుగా ఉంటుంది. ఏటా రథోత్సవం జరుగుతుంది. ఫాల్గుణ మాసంలో బ్రహ్మోత్సవం, పెళ్ళిళ్ళు విరివిగా జరిగే ప్రదేశం. జిల్లాలోని ఆలేరుకు సుమారు ఆరుకిలోమీటర్ల దూరంలోని కొలనుపాక జైన మతానుయాయులకు ఒక పవిత్ర యాత్రాస్థలం. ప్రస్తుతం ఇక్కడ శ్వేతాంబర శాఖకు చెందిన ఒక జైన దేవాలయం నిత్య పూజారాధనతో విలసిల్లుతోంది. కాకతీయుల నాటి ప్రసిద్ధి చెందిన శివాలయాలు సూర్యాపీట మండలం లోని పిల్లలమర్రి గ్రామంలో ఉన్నాయి. వాడపల్లి తీర్థం ఈ జిల్లాలో అతి పెద్ద శైవ క్షేత్రము.శివరాత్రి నాడు పుణ్యస్నానాలు అచరించడానికి ప్రజలు అధిక సంఖ్యలో వస్తారు.ఇది కృష్ణా,మూసీ మరియు అంతర్వేది సంగమం.
హీరాకుడ్ ఆనకట్ట
1936 యొక్క వినాశకరమైన వరదలకు ముందు, సర్ మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య మహానది డెల్టా ప్రాంతంలో వరదల సమస్య అధిగమించేందుకు మహానది బేసిన్లో నిల్వ జలాశయాల కొరకు ఒక వివరణాత్మక పరిశోధన ప్రతిపాదించారు. 15 మార్చి 1946 న ఒడిశా గవర్నర్ సర్ హవ్థ్రొనె లెవిస్ హీరాకుడ్ ఆనకట్టకు పునాదిరాయి వేశాడు. ఒక ప్రాజెక్ట్ నివేదికను జూన్ 1947 లో ప్రభుత్వానికి సమర్పించారు. పండిట్ జవహర్ లాల్ నెహ్రూ 12 ఏప్రిల్ 1948 న కాంక్రీటు యొక్క మొదటి విడత వేశాడు. ఈ డ్యామ్ 1953 లో పూర్తయింది మరియు అధికారికంగా 13 జనవరి 1957 న ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రూచే ప్రారంభించబడింది. ఈ ప్రాజెక్టు యొక్క మొత్తం వ్యయం 1957 లో రూ.1000.2 మిలియన్లు. వ్యవసాయానికి కావలసిన నీటి పారుదల పాటు విద్యుదుత్పత్తి 1956లో ప్రారంభమయ్యింది, 1966లో పూర్తి సామర్థ్యాన్ని సాధించింది.