ఆర్యభట్టు
ఆర్యభట్టుడాతని గ్రంథాలలో శాలివాహన శతకాన్నిగానీ, విక్రమాదిత్య శకాన్నిగాని ఉపయోగించలేదు. యుధిష్టర యుగాన్నే చెప్పేడు.అందువల్ల ఈయన యుధిష్టర యుగం వాడుకలో ఉండేటప్పుడే ఈతను జన్మించివుంటాడు. వరాహమిహిరుడు తనగ్రంధాల్లో శకభూపాలకాలమని, శకేంద్రకాలమని ఉపయోగించాడు.ఇదే విక్రమాదిత్యకాలమని భట్టోత్పలు డన్నాడు. భాస్కరుడు కూడా తన సిద్ధాంత గ్రంథాల్లో శాకనృపసమయమని ఉపయోగించాడు. ఇదే శాలివాహన శకమని కొందరు పెద్దలు చెబుతారు.ఈరెండు శకాలు వాడుకలోనికి ఎప్పుడు వచ్చాయో అన్న విషయం చెప్పడం కష్టం.కాని ఇవి రెండు వాడుకలోనికి రాక పూర్వమే ఆర్యభట్టుడు జన్మించాడు.ఆర్యభట్టుడు mouliకి పూర్వుడు. అనేక వందలసార్లు బ్రహ్మగుప్తుడు ఆర్యభట్టు నామాన్ని ఉదహరించాడు. వరాహమిహిరునికి కన్నా పూర్వుడని అనేక ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఎందుచేతనంటే, వరాహమిహిరుని గ్రంథాలు శ్రీసేనుడు రోమక సిద్ధాంతం మీదా, విష్ణుచంద్రుడు వశిష్ట సిద్ధాంతం మీదా అధారపడి ఉన్నాయి. ఈరెండు సిద్ధాంతాలు ఆర్యభట్టుని సిద్ధాంతాలను ఆధారంగా చేసుకొని వ్రాయబడినవని బ్రహ్మగుప్తుదు సూచించాడు. కాబట్టి ఆర్యభట్టుడు బ్రహ్మగుప్తుడికి, వరాహమిహిరునికి పూర్వుడన్నమాట మనం నమ్మవచ్చు. బ్రహ్మగుప్తుడు శాలివాహన శకంలో ఆరవ శతాబ్దానికి చెందినవాడు. వరాహమిహిరులు ఇద్దరున్నారు. రెండవ శతాబ్దంలో ఒకడు, ఐదవ శతాబ్దంలో ఒకడు. ఈ రెండవ వరాహమిహిరునికి పూర్వులైన విష్ణుచంద్ర శ్రీసేన దుర్గసింహులకుకూడా ఆర్యభట్టుడు పూర్వుడు. ఈవిషయాలన్నీ పరిశీలిస్తే, ఆర్యభట్టుడు నిస్సందేహంగా శాలివాహనశకం ఐదవ శతాబ్దానికి కొన్ని సంవత్సరాలు ముందుగానే ఉన్నాడని నిర్ధారణకు రావచ్చును. ఇంకా సూక్ష్మంగా చర్చిస్తే ఆర్యభట్టుడు క్రీ.శ.426లో జన్మించాడని, ఆర్యభట్టీయమనే గ్రంథాన్ని క్రీ.శ.499లో వ్రాసాడని చెప్పవచ్చును.
అంకియ నాట్
శంకరదేవుడు అనే వైష్ణవభక్తుడు (1449-1569) ఇలాగానంచేయడంకోసం కొన్ని కావ్యాలను రచించి, రానురాను నాటకాల రచనకు పోనుకున్నాడు.ఈతడు ప్రస్తుత నౌగాంగ్ పట్టణానికి 16మైళ్ళదూరంలో ఉన్న అలిపుఖారి అనేగ్రామంలో ఒక భూయాక్ వంశంలో పుట్టాడు.భూయాక్ కులం ఆరోజుల్లో చాల శ్రేష్ఠమైనదేగాక, ఆకులంలో చాలామంది భాగ్యవంతులు కూడా.వారిలో శంకరదేవుడు వంశంచాలా ప్రముఖమైనది.అందువల్ల వారిని శిరోమణిభూయాన్లు అనేవారు.శంకరదేవుడు చిన్నవాడు బాగా చదువుకున్నాడు.పెద్దవాడైన తరువాత సంస్కృతంలో స్వతంత్రంగా వ్రాయడమేగాక, అనేక సంస్కృతకావ్యాలను అస్సాం భాషలోనికి అనువదించాడు.భక్తిరత్నాకరముఅనే వైష్ణవతత్వ గ్రంథాన్ని కూడా రచించాడు.చదువు 22వఏటనే ముగిసింది.సూర్యావతి అనే కాయస్థ బాలికను పెళ్ళిచేసుకున్నాడు.సూర్యావతి అనే కాయస్థ బాలికను పెళ్ళిచేసుకున్నాడు.ఆమె ఒకపిల్లని కని నాలుగేళ్ళతరువాత మరణించింది.కూతురుపెళ్ళి చేసి 1541లో దేశం తిరగడానికి ఉపక్రమించాడు.17మంది శిష్యులేగాక ఆయనగురువు మహేంద్రకందళి కూడా ఆయనతో యాత్రకు బయలుదేరారు.హయ, పూరి, భువనేశ్వర్, బృందావనం, మధుర, ద్వారక, కాశీ, ప్రయాగ, అయోధ్య, బదిరికాశ్రమం, మొ.క్షేత్రాలన్నీ తిరిగి అక్కడ మతప్రచారం ఎలా చేస్తున్నారో చూసి తెలుసుకొని 12ఏళ్ళ తరువాత అస్సాం తిరిగివచ్చాడు.అప్పుడు మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు! బార్దోవా అనేగ్రామంలో నివాసం ఏర్పరుచుకొని, అక్కడ ఒక సత్రం కట్టించాడు.అందరికీ భజనలు, సంకీర్తనలు చేసుకొనుటకు నాంఘర్ (భజన మందిరం) నిర్మించాడు.ఈకాలక్షేపాలను నామకీర్తన్ అనేవారు.కొన్నాళ్ళకు శంకరదేవుడుమరొక గ్రామము వెళ్ళిపోవలసి వచ్చింది.అక్కడ మాధవదేవ అనే శాక్తేయుడు శంకరదేవుడుకి శిష్యుడైనాడు.తరువాత తరువాత ఈ మాధవదేవుడు కూడా నాటకాలు రచించెడివాడు.శంకరదేవుడుకి శాక్తేయులతో, బ్రాహ్మణులతో వైరం వచ్చింది.కాని శంకరదేవుడుతో వారు వాదించి ఓడినారు.మళ్ళీ తన 97వ ఏట వందమంది శిష్యులతో తీర్ధయాత్రలు సాగించాడు.పూరీలో చైతన్యదేవుని కలుసుకున్నాడు.తిరిగి వచ్చి మళ్ళా వైష్ణవ ప్రచారం ఇనుమడించాడు.కూచి బేహార్ లో మరణించాడు.శంకరదేవుడు 6 నాటకాలతో సహా మొత్తం 30 గ్రంథాలు రచించాడు. భాగవత పురాణం లోని కధలను నాటకాలుగా కూర్చి ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవాడు.