ఛత్రపతి శివాజీ
చత్రపతి శివాజీగా ఖ్యాతి పొందిన శివాజీ రాజే భోంస్లే (ఫిబ్రవరి 19, 1627 - ఏప్రిల్ 3, 1680) పశ్చిమ భారతదేశాన మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని నెలకొల్పి మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని ఎదిరించాడు.
శివాజీ తండ్రి అయిన షాహాజీ నిజాంషాహీల ప్రతినిధిగా ఉంటూ మొఘల్ రాజులను వ్యతిరేకిస్తూ యుద్ధాల్లో పాల్గొనేవాడు. నిజాంషాహీలపైన షాజహాన్ దండయాత్ర చేసినపుడు షాహాజి సైనికులను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర వహించాడు. తన ఆదేశాలను ధిక్కరించినందుకు లఖూజీ జాదవ్‌రావ్ అనే మరాఠా యోధుణ్ణి నిజాంషాహీ ప్రభువు హత్య చేయించాడు. ఇది నచ్చని షాహాజీ నిజాంషాహీ ప్రభువు పైన తిరుగుబాటు బావుటా ఎగురవేసి స్వతంత్ర మరాఠా సామ్రాజ్యానికి నాంది పలికాడు.
మరాఠా సామ్రాజ్యం
1707లో ఔరంగజేబు మరణానంతరం, ఆ తర్వాత వచ్చిన మొఘల్ చక్రవర్తి అజమ్ షా, శంభాజీ కుమారుడు (మరియు శివాజీ మనవడు) షాహూజీని ఖైదు నుంచి విడుదల చేశాడు, ఇకనుంచి మొఘల్ చక్రవర్తికి నమ్మిన బంటుగా ఉండాలనే షరత్తు మీద షాహూజీని విడిచిపెట్టడం జరిగింది, మరోవైపు షాహూజీ నుంచి తమకు అవసరమైన మంచి ప్రవర్తనను సాధించే దిశగా అయన తల్లిని మాత్రం ఖైదులోనే కొనసాగించారు. దీనితర్వాత ఆయన తక్షణం తనను తాను మరాఠా సింహాసనానికి వారసుడిగా ప్రకటించుకోవడంతో పాటు తారాబాయ్ మరియు ఆమె కుమారులకు సవాలు విసిరాడు. దీంతో అప్పటివరకు మొఘల్-మరాఠాల మధ్య మాత్రమే పరిమితమైన పోరు తక్షణం త్రిముఖ పోరుగా పరిణమించింది. మరాఠా రాజ్యాధికారంపై జరిగిన ఒక విజయవంతమైన వివాదం కారణంగా, సతారా మరియు కొల్హాపూర్ రాష్ట్రాలు ఉనికిలోకి వచ్చాయి. 1710 నాటికి రెండు ప్రత్యేక రాజ్య భాగాలు స్థాపితమయ్యాయనే యథార్థం చివరకు 1731లో జరిగిన వర్ణ ఒప్పందంతో నిశ్చయంగా మారింది.