ఆల్‍ఫ్రెడ్ నోబెల్
నేడు భౌతిక, రసాయన, వైద్య, ఆర్థిక శాస్త్రాలలోనే కాకుండా... సాహిత్యం, శాంతి రంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వారికి అందిస్తున్న ప్రపంచ ప్రఖ్యాత నోబెల్‌ పురస్కారం ఈయన పేరుమీదన స్థాపించబడింది. ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్‌ 1895 నాటి వీలునామా ప్రకారం 1901లో ఈ పురస్కారం ప్రారంభించబడింది (నోబెల్‌ మరణించిన 5 సంవత్సరాల తరువాత). ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్‌ గౌరవార్ధం శాంతి బహుమతి మటుకు 1969 నుండి బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ స్వీడన్‌ ద్వారా ఇవ్వడం జరుగుతోంది. ఈ ఆరు బహుమతులు అత్యధిక పారితోషికంతో పాటు పేరు ప్రఖ్యాతలకు నిదర్శనం. ప్రతీ సంవత్సరం, ఒక్క శాంతి బహుమానం తప్ప మిగతా ఐదు బహుమతులు నోబెల్‌ వర్ధంతి అయిన డిసెంబరు 10 నాడు, స్టాక్‌హోంలో ఇవ్వబడతాయి. వివిధ రంగాలలో విశేషమైన కృషి / పరిశోధనలు చేసిన, విప్లవాత్మక విధానాలు / పరికరాలతో శాస్త్రాన్ని ముందంజ వేయించిన, మానవ సమాజానికి ఆ శాస్త్రంతో అత్యంత సహాయాన్ని అందించిన వ్యక్తులకు, సంస్థలకు (శాంతి బహుమతి మాత్రమే) ఇవ్వబడుతుంది.
రోనాల్డ్ కోస్
రోనాల్డ్ కోస్ (29 డిసెంబర్ 1910-2 సెప్టెంబర్‌ 2013) ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్వహణలో వర్తక వ్యవహారాల వ్యయం, ఆస్తి హక్కుల ప్రాధాన్యాన్ని విశ్లేషించి 1991 సంవత్సరపు అర్థశాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని పొందిన ప్రముఖ ఆర్థిక వేత్త. 1910లో ఇంగ్లాండులో జన్మించిన రోనాల్డ్ కోస్ లండన్ స్కూల్ ఆప్ ఎకనామిక్స్, బఫెలో విశ్వవిద్యాలయం, వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం లలో అద్యాపకుడిగా పనిచేసారు. చివరికి 1964లో స్వేచ్ఛా పారిశ్రామిక ఆర్థిక శాస్త్రానికి పేరెన్నికగన్న చికాగో విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశించి అక్కడే స్థిరపడ్డారు.
1910 డిసెంబర్ 29 న ఇంగ్లాండులోని మిడిల్‌సెక్స్లో జన్మించిన రోనాల్డ్ కోస్ 1927-29 వరకు లండన్ ఎక్స్‌టర్నల్ ప్రోగ్రాం చేసి 1931 లో లండన్ స్కూల్ ఆప్ ఎకనామిక్స్ నుంచి అర్థశాస్త్రంలో డిగ్రీ పుచ్చుకున్నాడు. 1935-51 వరకు లండన్ స్కూల్ ఆప్ ఎకనామిక్స్ లో అద్యాపకుడిగా చేరిన రోనాల్డ్ కోస్, 1951 లో లండన్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డాక్టరేట్ పట్టా పొందినాడు. అదే సంవత్సరం అమెరికాకు పయనమై బఫెలో విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశించి 1958 వరకు అక్కడ అద్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. 1958 లో వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి 1964 వరకు అక్కడే పనిచేసాడు. చివరికి 1964 లో ప్రఖ్యాత చికాగో విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి అక్కడే స్థిరపడినాడు. చికాగో విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్న రోజుల్లోనే Journal of Law and Economics కు ఎడిటర్ గా పనిచేశాడు.