భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935
తమ దేశాన్ని పాలించే ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామ్యాన్ని బాగా ఎక్కువ చేయాలనే డిమాండ్ పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం నుండి పెరుగుతూ వచ్చింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటీష్ వారి ప్రయత్నాలకు భారతీయులు అందించిన తోడ్పాటు కారణంగా, బ్రిటీష్ రాజకీయ వ్యవస్థలోని తీవ్ర యథాతథవాద శక్తులు సైతం రాజ్యాంగ మార్పు అవసరమని భావించారు. ఫలితంగా భారతీయ ప్రభుత్వ చట్టం 1919 రూపొందింది. ఈ చట్టం, ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఒక కొత్త వ్యవస్థను ప్రాంతీయ ద్వంద్వ పాలనా విధాన రూపంలో ప్రవేశ పెట్టింది. అంటే ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన కొన్నిశాఖలలో (విద్య వంటివి) మంత్రులు శాసన సభకు బాధ్యత వహిస్తారు. మిగిలినవి (ప్రజా వ్యవహారాల నిర్వహణ, ఆర్థికం వంటివి) బ్రిటీష్ వారిచేత నియమింపబడిన ప్రొవెన్షియల్ గవర్నర్‌కు బాధ్యత వహించే అధికారుల చేతులలో ఉంటాయి. ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామాన్ని పెంచాలని భారతీయులు చేసిన డిమాండ్‌ని ఈ చట్టం ప్రతిబింబిస్తుంది. అంతేకాక, భారత దేశానికి సంబంధించి, ఆచరణలో తమ భాగస్వామ్యం గురించి బ్రిటీష్ వారి భయాలకు కూడా ఇది మరింతగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
పంచవర్ష ప్రణాళికలు
మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య 1934లో రచించిన ప్లాన్డ్ ఎకానమీ ఫర్ ఇండియా భారతదేశంలో ప్రణాళిక వ్యవస్థకు దారిచూపింది. కాబట్టి అతనిని దేశ ప్రణాళిక వ్యవస్థకు పితామహుడిగా అభివర్ణించవచ్చు. ఈ గ్రంథంలో విశ్వేశ్వరయ్య దేశంలో తాండవిస్తున్న పేదరికం, నిరుద్యోగం వంటి అనేక ఆర్థిక సమస్యలకు కారణం ప్రణాళికబద్దమైన పద్ధతి లేకపోవడమే కారణమని పేర్కొన్నాడు. 1938లో దేశంలో జాతీయ ప్రణాళిక కమిటీని స్థాపించారు. 1944లో బాంబే ప్రణాళిక రూపకల్పన జర్గింది. జాతీయ నాయకులైన దాదాభాయి నౌరోజీ, ఎం.జి.రణడే, శ్రీమన్నారాయణ, ఎం.ఎన్.రాయ్ తదితరులు తమ రచనల ద్వారా, ఇతరేతర కృషి ద్వారాభారత ప్రణాళికా విధానం మూల భావాలను సమగ్రంగా రూపొందించారు. అయిననూ దీని ఒక నిర్దుష్ట రూపం ఇచ్చినది మాత్రం జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అని చెప్పవచ్చు. 1950లో ఆర్థిక సంఘం స్థాపించబడింది. 1952 డిసెంబర్ లో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ముసాయిదాను పార్లమెంటు ఆమోదించింది.