భారత దేశ రాష్ట్ర, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల రాజధానులు
భారతదేశం 29 రాష్ట్రాలు, ఆరు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించబడి ఉంది. రాష్ట్రాలకు స్వంత ప్రభుత్వాలు ఉండగా కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలను కేంద్ర ప్రభుత్వమే పాలిస్తుంది. అయితే పుదుచ్చేరి కేం.పా.ప్రా అయినప్పటికీ దానికి స్వంత ప్రభుత్వం ఉంది. స్వంత ప్రభుత్వం కలిగిన ఢిల్లీ మాత్రం అటు రాష్ట్రం కాక, ఇటు కేం.పా.ప్రా కాక మధ్యస్తంగా ఉంటుంది.
కేంద్రప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకం
భారతదేశంలో అన్ని రాష్ట్రముఖ్యపట్టణములలో పనిచేయుచున్నవి. హైదరాబాదులొ 13 కేంద్రములున్నవి.ఇందులో 2 ఆయుర్వేదం, 2 యునాని, 2 హోమియోపతి విభాగాలువున్నవి. ఇవికాకుండా బేగంపేటలో ఒక పాలిక్లినిక్ కొన్ని వైద్యపరీక్షలు జరిపే సదుపాయం ఉంది. అలాగే ఎక్స్ రేకు ఆయాకార్ భవన్ కి వెళ్ళాలి. ఇదివరలో 24 గంటలు పనిచేయు వైద్యశాలలు మలక్ పేట, దోమల్గూడలో వుండేవి. డాక్టర్ల కొరత సాకుగా చూపి వాటిని మూసివేశారు. ఇప్పటికీ ఢిల్లీలో 24 గంటలు పనిచేసే ఆసుపత్రులు ఉన్నాయి. కేంద్రప్రభుత్వ శాఖలలో పనిచేయువారికి వారికుటుంబ సభ్యులకు, పదవీవిరమణఛేసినవారికి, స్వాతంత్ర్యనమరయోధులకు, పార్లమెంత్సభ్యులు (మాజీలతోసహా), హైకోర్టు జడ్జిలకు ఆరోగ్యపరీక్షలు నిర్వహించి, అనారోగ్యులకు తగిన మందులిచ్ఛుట అవసరం మేరకు ప్రయోగశాలలో పరీక్ష చేయుంచి తగు నలహాలిచ్చు బాధ్యత వీటిలో పనిచేయు వైద్యుల వంతు. హైదరాబాదులో ప్రధాన వైద్యాదికారి కార్యాలయం బీగంపేటలో ఉంది. అన్ని వైద్యకేంద్రములు వారీ ఆదేసశాలను పాటించి రోగులను పరీక్షించి తగుచికిత్ఛ చేయుదురు. సి‌జి‌హెచ్‌ఎస్ మొదట జూలై 1954 నా ఢిల్లీలో ప్రారంబించారు. ప్రస్తుతం 24 సిటీలలో విస్తరించివున్నది. సి‌జి‌హెచ్‌ఎస్ కు చెన్నై, ఢిల్లీలో స్వంతంగా ఆసుపత్రులు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్ లో కూడా 100 పడకల ఆసుపత్రి భవంతిని నిర్మించారు. కానీ వివిధకారణాల వలన అప్పటి వైద్యశాఖ మంత్రి తన రాస్త్రానికి (తమిళనాడు) కు తీసుకునిపోయారు. మన హైదరాబాద్ లో కట్టిన భవంతిని అపోలో ఆసుపత్రి యాజమాన్యం కవులుకు తీసుకుని అక్కడ ఆసుపత్రిని లాభసాటిగా నడుపుతున్నారు.