భారతదేశంలో అక్షరాస్యత
భారతదేశంలో కేరళ అత్యధిక అక్షరాస్యత రేటు సాధించిన రాష్ట్రంగా గుర్తించబడుతుంది, ఈ రాష్ట్ర అక్షరాస్యత రేటు 94.59% వద్ద ఉంది, దీని తరువాతి స్థానంలో 88.80% అక్షరాస్యతతో మిజోరాం ఉంది. భారతదేశంలో బీహార్ 47% అక్షరాస్యతతో, అతితక్కువ అక్షరాస్యత ఉన్న రాష్ట్రంగా గుర్తించబడుతుంది. రెండు రాష్ట్రాల్లో పుట్టినప్పుడు జీవనకాలపు అంచనా (కేరళలో పురుషులకు 71.61 మరియు మహిళలకు 75కాగా, బీహార్‌లో పురుషులకు 65.66 మరియు మహిళలకు 64.79 వద్ద ఉంది), ప్రతి 1000 జననాల్లో శిశు మరణాలు (కేరళలో 10కాగా, బీహార్‌లో 61), ప్రతి 1000 మంది పౌరులకు జననాలు (కేరళలో 16.9 వద్ద ఉండగా, బీహార్‌లో 30.9) మరియు ప్రతి 1000 మంది పౌరులకు మరణాలు (కేరళలో 6.4కాగా, బీహార్‌లో 7.9) వంటి అనేక ఇతర సామాజిక సూచికలు ఈ అక్షరాస్యత రేట్లతో పరస్పర సంబంధం కలిగివున్నాయి. భారతదేశంలో 100% అక్షరాస్యత సాధించిన మొట్టమొదటి జిల్లాగా కేరళలోని ఎర్నాకులం గుర్తింపు పొందింది.
కేరళ
కాని విదేశాలలో పనిచేసే కేరళీయులు తమకుటుంబాలకు పంపే ధనంవల్ల ఈ లోటు భర్తీ అవుతున్నది. కేరళ స్థూల ఉత్పత్తిలో 20% వరకు విదేశాలలో ఉండేవారు పంపే ధనమే.
కేరళ తలసరి స్థూల ఆదాయం 1,819 రూపాయలు.
ఇది మొత్తం భారతదేశం తలసరి స్థూల ఆదాయం కంటే బాగా ఎక్కువ, కాని ప్రపంచపు సగటుకంటే ఇంకా తక్కువే. ఇక కేరళ జనాభివృద్ధి సూచిక (Human Development Index), జీవన ప్రమాణాలు భారతదేశంలో చాలా ప్రాంతాలకంటే బాగా మెరుగైనవి.
ఇలా ఆర్థిక ప్రగతి లేకుండానే, గణనీయమైన జీవన ప్రమాణాలు సాధించడం కేరళ వ్యవస్థకున్న ప్రత్యేకత అని నిపుణులు భావిస్తారు. (Kerala model,Kerala phenomenon). కేరళలో ఉన్న పటిష్ఠమైన సేవారంగం (service sector) వల్లనే ఇది సాధ్యమైందని నిపుణుల విశ్లేషణ.