పవన విద్యుత్తు
పవన విద్యుత్తు అనగా గాలిని ప్రత్యేక యంత్రాల ద్వారా విద్యుచ్ఛక్తిగా మార్చడం. 2007 నాటికి ప్రపంచం మొత్తమ్మీద సుమారు 94.1 గిగావాట్ల విద్యుచ్చక్తి ఉత్పత్తి అవుతున్నదని అంచనా. ప్రస్తుతానికి ప్రపంచం వినియోగించే మొత్తం విద్యుత్తులో పవన విద్యుత్తు వినియోగం కేవలం 1 శాతమే అయినా, 2000 నుంచీ 2007 వరకు ఐదురెట్ల వేగంతో అభివృద్ధి చెందుతూ వస్తోంది. చాలా దేశాలలో ఇది చెప్పుకోదగ్గ స్థాయిలో వాడుకలో ఉంది. డెన్మార్క్ లో 19%, స్పెయిన్, పోర్చుగల్ లో 9%, జర్మనీ, ఐర్లాండ్ లలో 6% విద్యుదుత్పత్తి పవనశక్తినుంచే ఉత్పత్తి అవుతున్నది. భారతదేశంలో పవన శక్తి మొత్తం ఉత్పత్తిలో 1.6 శాతం దాకా ఉంది.
భారతదేశంలో పవన శక్తి
గుర్గావన్‌లో ప్రధాన కార్యాలయం గల గుజరాత్ ఫ్లోరోకెమికల్స్ లిమిటెడ్ రాజస్థాన్ జోధ్‌పూర్ జిల్లాలో అతి పెద్ద పవన క్షేత్రాన్ని నిర్మించడంలో ముందంజలో ఉంది. మొత్తం 31.5 mw సామర్థ్యంలో 12 mwను ఇప్పటికే పూర్తి చేసినట్లు సీనియర్ అధికారి ఒకరు ప్రాజెక్ట్ పర్యవేక్షకులకు తెలిపారు. మిగిలిన వాటిని కూడా త్వరలోనే పూర్తి చేయనున్నామని తను చెప్పారు.
INOX గ్రూప్ కంపెనీకి సంబంధించినంతవరకు ఇది అతిపెద్ద పవన క్షేత్రం. 2006-07లో, మహారాష్ట్ర సతారా జిల్లాలోని పంచాగ్ని సమీపంలో ఉన్న గుఢె గ్రామం వద్ద 23.1-mw పవన శక్తి ప్రాజెక్టును GFL ప్రారంభించింది. ఈ రెండు పవన క్షేత్రాలు గ్రిడ్‌కి అనుసంధానమై ఉన్నాయి మరియు ఇవి కంపెనీకి కార్బన్ రుణాలను సంపాదించనున్నాయని ఈ అధికారి పేర్కొన్నారు.
విడిగా జరిగిన ఒక పరిణామంలో, ప్రముఖ సిమెంట్ తయారీ సంస్థ ACC లిమిటెడ్ రాజస్థాన్‌లో 11 mw సామర్థ్యంతో ఒక కొత్త పవన శక్తి ప్రాజెక్టును ఏర్పర్చనున్నట్లు ప్రతిపాదించింది. రూ.60 కోట్ల వ్యయం కాగలదని భావిస్తున్న ఈ పవన క్షేత్రం సంస్థకు చెందిన లఖెరీ సిమెంట్‌ విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చగలదు, ఆధునికీకరణ పథకం ద్వారా ఈ సంస్థ సామర్థ్యాన్ని 0.9 మిలియన్ tpa నుంచి 1.5 మిలియన్ tpaలకు పెంచారు. ACCకి సంబంధించినంతవరకు, తమిళనాడులోని తిరునల్వేలి జిల్లాలో ఉదయత్తూరు వద్ద ఏర్పర్చిన 9-mw క్షేత్రం తర్వాత ఇది రెండో పవన శక్తి ప్రాజెక్ట్.
నెలకొల్పిన సామర్థ్యాన్ని బట్టి చూస్తే ప్రస్తుతం అయిదు అగ్రగామి రాష్ట్రాల సరసన నిలబడనప్పటికీ, రాజస్థాన్ కొత్త పవన క్షేత్రాలకు ముఖ్యమైన గమ్యస్థానంగా ఆవిర్భవిస్తోంది. 2007 చివరి నాటికి, ఈ ఉత్తరాది రాష్ట్రం మొత్తం 496 mwల సామర్థ్యం కలిగి ఉంది, ఇది భారత్ మొత్తం సామర్థ్యంలో 6.3 శాతం వాటాగా ఉంది.