మరాఠా సామ్రాజ్యం
మరాఠా సామ్రాజ్యం (Marathi|मराठा साम्राज्य "మరాఠా సామ్రాజ్య" ; "మహ్‌రాట్ట" అని కూడా ప్రతిలిఖించవచ్చు) లేదా మరాఠా సమాఖ్య అనేది నేటి భారతదేశం యొక్క నైరుతి దిక్కున ఒకప్పుడు విలసిల్లిన ఒక మహా సామ్రాజ్యం. 1674 నుంచి 1818 వరకు ఉనికిలో ఉన్న ఈ సామ్రాజ్య శోభ ఉచ్ఛస్థితిలో కొనసాగిన సమయంలో 2.8 మిలియన్ km² పైగా భూభాగాన్ని తన వశం చేసుకోవడం ద్వారా దక్షిణాసియాలో అత్యంత ఎక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమించిన సామ్రాజ్యంగా వర్థిల్లింది. శివాజీ భోంస్లే ద్వారా ఈ సామ్రాజ్య స్థాపన మరియు సుసంఘటితం జరిగింది. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మరణానంతరం మరాఠా సామ్రాజ్య ప్రధాన మంత్రులైన పేష్వాల పాలన కింద ఈ సామ్రాజ్యం మరింత గొప్పగా అభివృద్ధి చెందింది. 1761లో మరాఠా సైన్యం మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఓడిపోవడం ఈ సామ్రాజ్య విస్తరణకు అడ్డుకట్టగా పరిణమించింది. అటుపై ఈ సామ్రాజ్యం మరాఠా రాష్ట్రాల సమాఖ్య రూపంలోకి విడిపోవడమే కాకుండా ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాల కారణంగా చివరకు 1818లో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో భాగమైపోయింది.
మల్దా
పనిని ఈ ప్రాంతాన్ని గౌర్పురా ప్రస్తావించాడు. ఈ ప్రాంతం గౌడా అనడానికి ఇది బలమైన కారణంగా ఉంది. ఈ జిల్లాలో ఇప్పటికీ ఇందుకు సంబంధించిన అవశేషాలు కనిపిస్తున్నాయి.
ఉదాహరణగా ముందు పాలించిన రాజ్యాల అవశేషాలు తరువాత వచ్చిన రాజ్యాలలో స్మారకచిహ్నాలుగా మారియు. ఇవి అధికంగా గౌర్ మరియు పండుయాల మద్య ఉన్నాయి. 
పురాతన బెంగాల్ రాజ్యాలకు ఈ 2 పట్టణాలు రాజధానులుగా ఉన్నాయి. బెంగాలు సామ్రాజ్యానికి ఇది కేంద్రస్థానంలో ఉండడం ఇందుకు కారణం కావచ్చు. ఈ ప్రాంతంలోనే బ్రిటిష్ వారిచే ఇంగ్లీష్ బజార్ (ఇంగల్జవాద్) స్థాపించబడింది. క్రీ.పూ 5వ శతాబ్దం నుండి గౌర్ సరిహద్దులు కాలానువుణంగా మారుతూనే ఉన్నాయి. పౌరాణిక సాహిత్యం నుండి ఈ పేరు వచ్చి ఉండవచ్చు. 
మౌర్య సామ్రాజ్యానికి పురంద్రనగర రాజధానిగా ఉంటూ వచ్చింది. గౌర్ మరియు పుంద్రవర్ధన మౌర్యసాంంరాజ్యంలో కొన్ని ప్రాంతాలను రూపుదిద్దారని శిలాశాసనాలు తెలియజేస్తున్నాయి. 
ప్రస్తుతం ఈ శిలాశాసనాలు బంగ్లాదేశ్ లోని బోగ్రా జిల్లాలో ఉన్న మహాస్థానగర్ శిలావశేషలలో లభిస్తున్నాయి.పుంద్రవర్ధనాలో హూయంత్సాంగ్ పలు అశోకస్థూపాలను చూసాడని ఆయన వ్రాతలద్వారా తెలుస్తుంది. అవిభాజిత దినాజ్‌పూర్ మరియు ఉత్తర బెంగాల్ ప్రాంతాలలో కూడా అవశేషాలు కనిపిస్తున్నాయి. అలహాబాద్ స్థూపంలో సముద్రగుప్తుని శిలాశాసనం మొత్తం ఉత్తర బెంగాల్ మరియు కామరూపలో కొంత భాగం గుప్తసామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేదని తెలియజేస్తుంది. క్రీ.శ 7వ శతాబ్దంలో కామసుబర్న రాజు శశాంక మరియు గౌడ రాజు ఈ ప్రాంతాన్ని 3 దశాబ్ధాల కాలం స్వతంత్రంగా పాలినారు. 8వ శతాబ్దం మద్య నుండి 11వ శతాబ్దం చివరి వరకు బెంగాలును పాలా సామ్రాజ్యం పాలించింది. ఈ రాజులు బౌద్ధమత అవలంబీకులు. 
వీరి కాలంలో జగదల్ల విహారా స్థూపం నలందా, విక్రమషీలా మరియు దేవీకోట్‌లతో సమానంగా ఉచ్చస్థితిలో ఉంది.