మణికొండ వేదకుమార్
మణికొండ వేదకుమార్‌ ప్రముఖ విద్యావేత్త, పర్యావరణవేత్త, ఇంజినీర్‌ అయిన మణికొండ వేదకుమార్‌ తెలంగాణలో సొంత గ్రామమైన మెదక్‌ జిల్ ప్రజ్ఞాపూర్‌లో తన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేశారు. మైసూర్‌ యూనివర్సిటీ నుంచి సివిల్‌ ఇంజినీర్‌ పట్టా పొందారు. హైదరాబాద్‌ లోని జేఎన్‌టీయూ నుంచి మాస్టర్‌ ఆఫ్‌ అర్బన్‌ అండ్‌ రీజనల్‌ ప్లానింగ్‌ (ఎంయూఆర్‌పీ) డిగ్రీ పొందారు . ఆయన తెలంగాణ రిసోర్స్ సెంటర్ వ్యవస్థాపకుడు మరియు చైర్మన్.
పర్యావరణవేత్త, విద్యావేత్తగా సుస్థిరదాయక, జీవించగలిగిన నగరాలపై పనిచేస్తూనే, చెలిమి ఫౌండేషన్‌ తరఫున ఆయన బాలసాహిత్యంపై పరిశోధన చేశారు. ఎన్నో పుస్తకాలను ప్రచురించారు. చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ సొసైటీ, ఏపీ (సీఎఫ్‌ఎస్‌ఏపీ) చైర్మన్‌గా ఆయన 1992 నుంచి ఏడు హైదరాబాద్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్స్ నిర్వహించారు. ఏపీఎస్‌ఎఫ్‌టివి మరియు టీడీసీతో కసి 2002 మరియు 2004లో మొదటి మరియు రెండో ఆసియన్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్స్‌ను నిర్వహించారు. ఇంటర్నేషనల్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌ (ఐసీ ఎఫ్‌ఎఫ్‌) ను 1995లో హైదరాబాద్‌ తీసుకువచ్చేందుకు గాను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు చిల్డ్రన్‌ ఫిల్మ్‌ సొసైటీ (ఇండియా) తో చర్చిస్తూ అందులో ఎంతో కీకపాత్ర పోషించారు. తదనంతరం 1997 నుంచి ఐసీఎఫ్‌ఎఫ్‌కు హైదరాబాద్‌ శాశ్వత వేదికగా మారింది. విద్యాబోధన కోసం ఆయన Oxford Grammar Schoolను నెలకొల్పారు.
కూరెళ్ల విఠలాచార్య
విఠలాచార్య నాన్నగారు వెంకటరాజయ్య చనిపోయిన తర్వాత వీరిని పెంచటానికి ఎవరూ లేరని గ్రహించి వీరి మాతామహులైన బేతోజు లక్ష్మీనారాయణ గారు కవి గారి పితామహుల గ్రామమైన ఎల్లంకి నుండి నీరునెములకు తీసుకెళ్ళారు. విఠలాచార్యుల వారి విద్యాభ్యాసం అక్కడే ప్రారంభమైంది. ప్రభుత్వ పాఠశాలలు అంతగా లేని ఆ కాలంలో మహాసూల్‌దార్ అనే ప్రైవేట్ టీచరు వద్ద వీరికి అక్షరాభ్యాసం జరిగింది. అప్పుడు తెలంగాణా ప్రాంతం నిజాం ఏలుబడిలో ఉండేది. ఉర్దూ మాధ్యమంగా విద్యాభ్యాసం కొనసాగేది. ఆ రోజుల్లో పొడగాటి చెక్క పలకమీద ఇసుక పోసి అక్షరాలు దిద్దించేవాళ్ళు. నీర్నేములలోని వీరి అమ్మమ్మ ఈశ్వరమ్మ గారి ఆప్యాయత ఎంత అపూర్వమైందంటే "ఎప్పుడైన విఠలాచార్య గారు తమ పితామహుల గ్రామమైన ఎల్లంకికి వెళ్ళవలసి వస్తే వీరి రెండు పాదాలను ఆమె జాజులో ముంచి వారి పాదముద్రలను గోడకు కొట్టుకొని తిరిగి ఆచార్యులవారు వచ్చే వరకు వాటిని చూసుకుంటూ మురిసేది" ఆ యమ్మ చూపిన అనన్య ప్రేమను ఆచార్యులవారు ఈ నాటికీ మరచిపోకుండా నీరునెముల గ్రామములోని ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలో ప్రతి సంవత్సరము 7వ తరగతిలో తెలుగు సబ్జెక్టులో ఉత్తమ మార్కులు సంపాదించిన విద్యార్థికి బేతోజు లక్షీనారాయణ ఈశ్వరమ్మల పేరిట స్మారక పురస్కారాలు అందిస్తుంటారు.