న్యాపతి సుబ్బారావు పంతులు
సుబ్బారావు 1856వ సంవత్సరం జనవరి 14 వ తేదీ మకర సంక్రాంతి రోజున నెల్లూరులో రాఘవరావు, రంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆ తరువాత కుటుంబం రాజమండ్రికి మారింది. బాల్యం నుండే సుబ్బరావు విషయ పరిజ్ఞాన సముపార్జన పట్ల అమిత జిజ్ఞాస కలిగి ఉండి పేదరికం కారణంగా వీధిలాంతర్ల మసక వెలుతులో చదువు కొనసాగించాడు. మెట్రిక్యులేషన్‌ పాస్‌ అయ్యి అనంతరం మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో చేరి స్కాలర్‌షిప్‌ సహాయంతో చదువుకుని 1876లో బిఎ డిగ్రీ పొందాడు. అనంతరం అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. బోధనా వృత్తిలో కొనసాగుతూనే న్యాయవాద విద్యను అభ్యసించి 1879లో లా పట్టాను పొందాడు. ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తూ న్యాయవాద పట్టాను పొందటం అప్పట్లో అరుదైన విషయం. ఈ ఖ్యాతిని సాధించిన దక్షిణ భారతదేశంలోని అతి కొద్దిమందిలో ఒకరిగా కోస్తా జిల్లాల్లో తొలి వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.
వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు
వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు ప్రఖ్యాత హరికథ కథకులు.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రకాశం జిల్లా దర్శి సమీపంలో, వినుకొండ పట్టణానికి దగ్గరగా ఉన్నటువంటి భీమవరం (ముండ్లమూరు) అను ఒక చిన్న పల్లెటూరిలో వ్యవసాయ కుటుంబంలో వీరగంధం పిచ్చయ్య మరియు వీరగంధం వెంకమ్మ దంపతులకు మూడవ సంతానంగా జూలై 29, 1937 న జన్మించారు. ఆయన తాతగారు వీరగంథం సుబ్బయ్య గారు. సుబ్బయ్య గారి తండ్రిగారు వీరగంథం పెంటయ్యగారు వినుకొండకు చెందినవారు. వీరికి చిన్నతనం నుంచే షుమారు 10వ ఏటనే కళ లందు ఆసక్తి కలిగినది. తన స్నేహితులతో కలిసి ఊరిలొ మరియు పక్క ఊళ్ళలో చిన్న చిన్న నాటకాలు ప్రదర్శిస్తూ హనుమంతుడు, రాముడు, కృష్ణుడు, నారదుడు మెదలగు వేషాలు కట్టి తన కళాతృష్ణ ని పెంపొందించసాగారు. ఇంటిలో ఒప్పుకొవటంలేదని, తన 13వ ఏట ఇల్లు వదిలి పారిపోయి, అప్పటికే కళల కు ప్రసిద్ధి గాంచిన తెనాలి పట్టణానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ, వారిని విద్యా దానకర్ణ తెల్లాకుల వెంకటేశ్వర గుప్త భాగవతార్ గారు భోజనం పెట్టి ఆదరించి దగ్గరికి చేర్చుకున్నారు. సుబ్బారావు గారిలో ఉన్నటువంటి గాత్ర శుద్ధి, హావ భావ నటనా నైపుణ్యాన్ని చూచి, వారికి హరికథ అనే కళ ను ఆయనకు నేర్పించాలని సంకల్పించినారు.