జైన మతము
జైన మతాన్ని జైన వృషభనాథుడు స్థాపించాడు. "జిన" (విజేత) అనే పదం నుంచి జైనం వచ్చింది. బుద్ధుని అసలు పేరు ఎలా బుద్ధుడు కాదో, క్రీస్తు అసలు పేరు ఎలా క్రీస్తు కాదో అలాగే జినుని అసలు పేరూ జినుడు కాదు. వర్థమానుడు. ఇరవై నాలుగు జినులలో (తీర్థంకరుడు) ఒకడు. ఇతడిని చివరివాడని జైనులు నమ్మారు. ఇతడు బుద్ధునికి అగ్ర సమకాలీనుడు.
మానవీయ శాస్త్రాలు
తూర్పు మరియు ప్రాశ్చాత్య దేశాలలో సుమారు 6వ శతాబ్ద BC సమయములో కొత్త తత్వాలు మరియు మతాలు ఏర్పడ్డాయి. కాలక్రమేణా, పలు రకాల మతాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేలుచాయి. వీటిలో తొలి దశలో వచ్చిన ప్రధాన మతాలు: భారత దేశములో హిందూ మతం, జైనమతం, మరియు బౌద్ధమతం మరియు పెర్షియాలో జోరాస్త్రియ మతం. తూర్పు దేశాలలో, ప్రస్తుతం వరకు ముఖ్యంగా మూడు మత నమ్మకాలు చైనీస్ ఆలోచన పై ప్రభావం చూపాయి: అవి టవోయిజం, లీగలిజం, మరియు కంఫ్యూషియనిజం. తరువాత కాలములో ప్రాబల్యం పొందిన కంఫ్యూషియన్ సాంప్రదాయం, చట్టం యొక్క బలాన్ని కాకుండా, రాజకీయ నైతిక విలువలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. ప్రాశ్చాత్య దేశాలలో, ప్లేటో మరియు అరిస్టాటిల్ వంటి తత్వవేత్తల గ్రంథాలు కలిగిన గ్రీక్ సిద్దాంత సాంప్రదాయం 4వ శతాబ్దం BCలో అలెక్సాన్డెర్ అఫ్ మసడాన్ యొక్క యుద్ధాల వలన ఐరోపా మరియు మధ్య తూర్పు ప్రాంతాలలో వ్యాపించింది.