నెయ్యి
మానవుడు సంచారజీవనం వదలి, స్దిరనివాసం ఏర్పరచుకొని వ్యవసాయం చేయ్యడం మొదలుపెట్టుటకు మునుపే పశువులను మచ్చిక చేసుకొని పాల వుత్పత్తి, మరియు ఇతర వ్యవసాయ పనులకు వినియోగించుకోవటం ప్రారంభించాడు. పాల నుండి వెన్న, మీగడ, నెయ్యి తయారుచేయటం నేర్చుకున్నాడు. విదేశాలలో వెన్ననే ఎక్కువగా ఆహారంగా వాడెదరు. విదేశాలలో నెయ్యిని క్లారిఫైడ్‌ బట్టరు అంటారు. తూర్పు దక్షిణ ఆసియా దేశాలు (ఇండియా, పాకిస్దాన్, బంగ్లా, ఛైనా తదితర దేశాలు) వెన్ననుండి నెయ్యిని తయారుచేసి ఉపయోగించడం ఎక్కువ. భారతదేశంలో వేదకాలం నాటికె నెయ్యిని వాడటం మొదలైనది. యజ్ఞాలలో హోమగుండంలో అగ్నిని ప్రజ్వలింప చేయుటకు నెయ్యిని వాడెదరు. ఆయుర్వేదంలో నెయ్యిని ప్రశస్తమైన స్వాత్తిక ఆహారంగా పెర్కొన్నారు. నెయ్యిని ఆవు, గేదె, మేక పాల వెన్ననుండి తయారుచేయుదురు. విదేశాలలో ఆవు పాల వెన్ననుండి ఎక్కువగా నెయ్యిని చేయుదురు. భారతదేశంలో ఆవు మరియు గేదె పాల వెన్ననుండి నెయ్యిని చేయుదురు. గేదె నెయ్యి కన్న ఆవు నెయ్యిని శ్రేష్టమైనదిగా ఆయుర్వేదంలో పెర్కొన్నారు. నెయ్యి జ్ఞాపకశక్తిని, జీర్ణశక్తిని పెంచుతుందని, మరియు రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచుతుందని భావిస్తారు. నెయ్యి మెదడు, నాడీ వ్యవస్థను చురుకుగా వుండునట్లు చేయునని ఆయుర్వీదంలో చెప్పారు.
వెదురు
వెదురు మానవులకు అనేకరకాలుగా ఉపయోగపడుతుంది. ఇళ్ళు కట్టుకొనడానికి, నిచ్చెనలు-బల్లలు-కుర్చీలు-బుట్టలు-తట్టలు-చేటలు మొదలగు ఉపకరణాలకు విశేషంగా వినియోగిస్తున్నారు. కాగితము తయారీలో గుజ్జును తయారు చేయడానికి వెదురు వాడతారు. కొన్ని అడవి జాతులు వెదురు చిగుళ్ళను ఊరగాయ పెట్టుకొంటారు. అటవీ తెగలు వెదురు గింజలతో కల్లు, సారాయిలను తయారు చేస్తారు. ఒక్క రంగు మినహా గోదుమలను పోలిఉండే వెదురు గింజలను దంచి పై పొట్టు తీసి రొట్టెలు తయారు చేస్తారు.
వైద్య సంభంద కార్యక్రమాలకు వెదురు చాలా బాగా ఉపయోగపడుతుంది. వెదురు చిగుళ్ళ కషాయం చలువ చేస్తుంది. కఫం, రక్తదోషం, మూలవ్యాధి, మదుమేహం లాంటి వ్యాదులకు పనికి వస్తుంది. స్త్రీలకు గర్భకోశమును శుభ్రము చేయుటకు, ఆకలి పుట్టుటకు దీని కషాయాన్ని ఇస్తారు.
వెదురు పురాణకాలం నుంచీ మానవునికి అత్యంత చేరువలో ఉండి ఎన్నో విధాలుగా ఉపయోగంలో ఉంది. వైద్యపరంగా వెదురు చాలా ఉపయోగపడు తుంది. దీని లేత చిగుళ్ళతో తయా రు చేసిన కషాయం సేవిస్తూ వుంటే శరీరానికి మంచి చలువ చేస్తుంది. మధు మేహానికీ, కఫం, మూల వ్యాధి నివార ణకి, ఆయు ర్వేదపరంగా ఎంతో ఉప శమనా న్ని ఇస్తుంది. రక్త శుద్ధిని కలిగిస్తుంది. మహిళ లకు గర్భశుద్ధిని కలిగించి గర్భ కోశ వ్యాధులు రాకుండా అరి కడుతుంది. చైనీయులు ఈ వెదురుని అంటువ్యాధులు నిర్మూలించే ఔషధంగా వినియో గిస్తారు. దీనిలో పొటాషియం అత్యంత అల్పంగా ఉంటుంది. వెదురు తీపిదనం కలిగి ప్రొటీనులు, ఆయుర్వేద గుణాలు కలిగివుందంటే చాలామందికి నమ్మసఖ్యంగా ఉండదు. భారతీయ ఆయుర్వేద శాస్త్రంలో వెదురుని బాన్‌సులోచన్‌ అంటారు. దీనినే తబషిర్‌ అని, తవషిర్‌ అని యునానీ వైద్య విధానాల్లో వినియోగిస్తూవుంటారు. దీనినే ఆంగ్లంలో బాంబూ మన్నా అని వ్యవహరిస్తూ, ఊపిరితిత్తులవ్యాధికి టానికగాే ఉపయోగిస్తున్నారు.
ఇక వెదురుతో ఉన్న ఇతర ఉపయోగాలు పరిశీలిస్తే, దీనితో ఎన్నో సంగీత వాద్య పరికరాలు తయారు చేస్తున్నారు. వాటిలో అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నది వేణువు. ఎండబెట్టన వెదురుకి రంధ్ర ములు ఏర్పరచడం ద్వారా సప్తస్వరాలు పలికించడానికి దీనిని ఉపయో గిస్తారు. ఈ వేణువుల తయారీలో కూడా అనేక రకాలు ఉన్నాయి. ప్రంపంచవ్యాప్తంగా ఉత్పత్తి అవుతున్న వేణువుని అనేక పేర్లతో పిలవ డం కూడా ఉంటుంది. డిజి, క్సియో, శకువాచి, పలెన్‌డగ్‌, జింగు, అంక్లుంగ్‌, అనేవి ఇతర దేశీయులు పెట్టుకున్న పేర్లు. ఏదిఏమైన ప్పటికీ, వేణువుకి భారతదేశంలో అత్యంత గౌరవం ఉందంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇలా వేణువే కాకుండా ఫిడేలు, ఏకతాేరా వంటి అనేక వాయిద్య పరికరాల్లో ఈ వెదురుని వినియోగిస్తూనే ఉంటారు.
వెదురు పురాణకాలం నుంచీ మానవునికి అత్యంత చేరువలో ఉండి ఎన్నో విధాలుగా ఉపయోగంలో ఉంది. దీనిని ఎక్కువగా ఇళ్ళ నిర్మాణాల్లో వినియోగించుకుంటారు. నేటికీ అనేక పల్లెల్లో, పట్టణా లలో వెదురుతో నిర్మించిన ఇళ్ళు మనం చూస్తూనే ఉంటాం. అంతే కాకుండా గృహ సామాగ్రిగా ఉపయోగించుకునే, నిచ్చెనలు, బల్లలు, బట్టలు ఆరవేసుకునే దండాలు, వీటి నారతో తయారు చేసిన బుట్టలు, చాటలు ఇత్యాది మనకి నిత్యావసరాలనే చెప్పవచ్చు. 
ఈ రోజుల్లో వెదురుతో చేస్తున్న ఇంటీరియర్‌ ఆర్ట్‌ పీసులు అందరి ఇళ్ళలోనూ ఎంతో శోభని చేకూరుస్తున్నాయి. బెడ్‌ లాంప్‌లు, చేతి బ్యాగులు, అనేక రకాల ఫోటో ఫ్రేములు, పూల సజ్జలు, వాల్‌ హేంగ ర్లు మొదలైనవే కాక, పుస్తకాల రేకలుే, బట్టల బుట్టలు, వెదురు కుర్చీ లు, ఉయ్యాల బల్లలు, ఫెన్సింగులు లాంటివి ఎంతో డిమాండ్‌ కలిగి ఉన్నాయి. జపనీయులు, చైనీయులు, వెదురుతో చేసిన గృహాలకీ, వస్తువులకీ ఎంతో ప్రాధాన్యతనిస్తారు.
వెదురులో అత్యంత విశేషం మరొకటి ఏమిటంటే, దీని పుష్పాలు 60 సంవత్సరాలకి ఒక్కమారు పూస్తాయి. అటువంటపðడు ఈ పుష్పాల నుంచి వచ్చే విత్తనాలు శాస్త్రజ్ఞులు సేకరించి జాగ్రత్త చేస్తారు. ఇక ఒక్క మాటలో వెదురు ప్రాశస్త్యం చెప్పాలంటే, పుట్టినపðడు ఉయ్యాల దగ్గరనుంచి, మరణానంతరం ఏడు కట్ల సవారీగా మనిషి జీవిత కాలం అంతా మనతోనే ఉంటుంది.
కాగితం తయారీలో వెదురు గుజ్జును వాడతారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వీటి లేత చిగుళ్ళు ఊరగాయగా పెట్టుకుంటారు. అడవుల్లో నివసించే తెగలవారు. వెదురు బియ్యంగా పిలిచే ఈ వెదురు గింజల్ని మన గోధుమల్లాగే పిండి ఆడించుకుని రొట్టెలు తయారు చేసుకుంటారు.సమాచార సేకరణ-వండర్ వరల్డ్ నుండి.