మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే "మంగోల్" అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. "మంగోల్" అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
మరాఠా సామ్రాజ్యం
నానాసాహెబ్ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడంతో పాటు గ్రామస్థులను కాపాడాడు, అలాగే రాజ్యానికి సంబంధించిన భూభాగంలో మార్కెట్ అభివృద్ధిని తీసుకొచ్చాడు. మరోవైపు 1756లో అహ్మద్ షా అబ్దలీ ఢిల్లీని కొల్లగొట్టిన తర్వాత, అఫ్ఘన్‌ ఉపసంహరణ నేపథ్యంలో నానాసాహెబ్ సోదరుడు రఘునాథ్ రావ్ విరామం ఎరగని విస్తరణను చవిచూశాడు. ఢిల్లీలో లాగే లాహోర్‌ విషయంలో మరాఠాలు ఆసమయంలో అతిపెద్ద రాజ్య పాలకులుగా అవతరించారు. 1760లో దక్కనులో నిజాంను ఓడించడం ద్వారా 250 మిలియన్ ఎకరాల (1 మిలియన్ km²) కు పైగా భూభాగాన్ని లేదా భారత ఉప-ఖండంలో మూడోవంతు భాగాన్ని ఆక్రమించుకున్న మరాఠా సామాజ్ర విస్తరణ ఉచ్ఛస్థితికి చేరింది.