ఉమారుద్ర కోటేశ్వరస్వామి ఆలయము
శ్రీ ఉమారుద్ర కోటేశ్వరస్వామి ఆలయము శ్రీకాకుళం జిల్లా, శ్రీకాకుళం పట్టణం లోని ఒక ప్రాచీన దేవాలయం. ఇక్కడ కోటేశ్వరస్వామి (శివుడు) చిరకాలంగా భక్తుల కోర్కెలను తీర్చుతూ కొలువైయున్నారు.ఈ ఆలయం బలరాముడు నిర్మించిన ఆలయం అయినందున ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకుంది. శ్రీకాకుళం పట్టణంలో భాగమైన గుడివీధిలో ఈ ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయం లోని కోటేశ్వర స్వామి ఉత్తరాంధ్ర భక్తజనకోటికి అభయప్రదాతగా విలసిల్లుతున్నారు. ఈ దేవాలయం కూర్మనాథస్వామి దేవస్థానం, శ్రీకూర్మం నకు 12 కి.మీ దూరంలో ఉన్నది.ఈ దేవాలయం శ్రీకాకుళం పట్టణమున, నాగావళి నది ఒడ్డున గుడివీధిలో వేంచేసియున్న శ్రీశ్రీశ్రీ ఉమారుద్ర కోటేశ్వర స్వామి పంచాయతన "దేవాలయం". ద్వాపర యుగాంతమున శ్రీ బలరామునిచే ప్రతిష్ఠింపజేసారు.
ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా)
ప్రత్తిపాడులోని తూర్పుబజారులో ఉన్న ఈ ఆలయంలో శ్రీ సీతారామచంద్రస్వామి ఆలయశిఖరం, విగ్రహాల ప్రతిష్ఠ, 2014, జూన్-21, శనివారం వైభవంగా నిర్వహించారు. ఉదయం మంటపారాధనలకు నిత్యపూజ, గర్తన్యాసము, బీజన్యాసము, రత్నన్యాసము, ధాతున్యాసము, యంత్రప్రతిష్ఠ, విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, సంపాతాజ్యపాతము, కళాన్యాసము, కళాహోమము, పూర్ణాహుతి, ధేనుదర్శనము, కుంభము మొదలగు పూజాకార్యక్రమాలు దంపతులచే నిర్వహించారు. పరిసర గ్రామాలనుండి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో తరలివచ్చి, ఈ ఉత్సవాన్ని తిలకించి, స్వామివార్లను దర్శించుకొని, తీర్ధప్రసాదాలను స్వీకరించారు. అనంతరం భక్తులుకు అన్నదానం నిర్వహించారు.ఈ ఆలయ ప్రథమ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2015,జూన్-9వ తేదీ మంగళవారంనుండి, 11వ తేదీ గురువారం వరకు, స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలు, వైభవంగా నిర్వహించారు. మూడవరోజు గురువారం మద్యాహ్నం, విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. ఈ ఉత్సవాలకు, పత్తిపాడు గ్రామం నుండియేగాక, భక్తులు సమీప గ్రామాలనుండి గూడా అధికసంఖ్యలో తరలివచ్చారు. [8]&[12]
గ్రామంలోని మిట్టబజారులోని ఈ ఆలయంలో "కళాపకర్ష" కార్యక్రమాన్ని, 2014,జూన్-14, శనివారం నాడు నిర్వహించారు. ఈ ఆలయ పునర్నిర్మానానికి తీర్మానించడమైనది. ఈ నేపథ్యంలో స్వామివారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. గోపూజ నుండి కదిలించిన పోతురాజుస్వామి విగ్రహాన్ని పునర్నిర్మించేవరకు, అంకమ్మతల్లి ఆలయంలో ఉంచటానికి ఏర్పాటుచేసారు. [7]
ఈ ఆలయ అష్టమ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2015,మే-29వ తేదీ శుక్రవారంనాడు, ఆలయంలో ఉదయం అమ్మవారికి పంచామృతాలతో అభిషేకాలు నిర్వహించారు. మహిళలు పెద్ద యెత్తున బిందెలతో జలం తీసికొనివచ్చి, అమ్మవారికి అభిషేకాలు నిర్వహించారు. అనంతరం పొంగళ్ళు వండి, మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. ఈ కార్యక్రమానికి పలు గ్రామాలనుండి భక్తులు పెద్దయెత్తున తరలివచ్చి, అమ్మవారిని దర్శించుకొని పూజలు చేసారు. అనంతరం నిర్వహించిన కోలాటప్రదర్శన అందరినీ ఆకట్టుకున్నది. [11]
ప్రత్తిపాడు గ్రామంలో, రెడ్ల రామాలయం సమీపంలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలలో భాగంగా, 2016,మార్చి-1వ తేదీ మంగళవారంనాడు అద్దంకమ్మ తల్లి విగ్రహాన్ని మేళతాళాలు, మంగళ వాయిద్యాల నడుమ గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. 3వ తేదీ గురువారంనాడు ఉదయం 7 గంటలకు అద్దంకమ్మ, గోపయ్యస్వామివారల విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా వేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో, హోమాలు, మంటపారాధన, మహా కుంభం, పూర్ణాహుతి, కంకణ విసర్జన తదితర పూజా కార్యక్రమాలు శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. [20]