బంగ్లాదేశ్
అవామీ లీగ్ నాయకులు భారతదేశంలో కొలకత్తా ఉంటూనే తూర్పు బెంగాల్‌లో ప్రభుత్వం రూపొందించారు. 1971 ఏప్రిల్ 17న అఙాతంలో ఏర్పాటైన ప్రభుత్వం మెహర్‌పూర్ వద్ద ప్రమాణ స్వీకారం చేసారు. తిజుద్దీన్ అహ్మద్ మొదటి ప్రధానిగా మరియు సయ్యద్ నజ్రుల్ ఇస్లాం తాతాకాలిక అధ్యక్షునిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసారు. 9 సంవత్సరాల పోరాటం తరువాత బంగ్లాదేశ్ స్వతంత్ర పోరాటం ముగింపుకు వచ్చింది. ముల్కీ బహ్ని కాదర్ బహ్ని మరియు హెమయత్ బహ్ని నాయకత్వంలో సైన్యం బంగ్లాదేశ్ సైన్యంగా రూపొందింది. జనరల్ ఎం.ఎ.జి ఒస్మని ఆధ్వర్యంలో పాకిస్థాన్ సౌన్యం ఒకవైపు నిలిచింది. ముల్కీ బహ్ని సైన్యం పాకిస్థాన్ సైన్యాలను ఎదుర్కొంటూ గొరిల్లా పోరు సాగించింది. 1971 బంగ్లాదేశ్ మారణహోమంలో పాకిస్థాన్ సైన్యం 
మరియు మతపరమైన సహాయ సైన్యాలు బెంగాలీ పౌరులు, మేధావులు, యువకులు, విద్యార్థులు, రాజకీయ వాదులు, ఉద్యమకారులు మరియు మత సంబంధిత అల్పసంఖ్యాకులను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు సాగించారు. శీతాకాలంలో మైత్రో బహినిల్ బంగ్లాదేశ్ - ఇండియా అలైయ్డ్ సైన్యం పాకిస్థాన్ సైన్యాలను ఓడించారు. పాకిస్థాన్ లొంగిపోయిన తరువాత 1971 డిసెంబరు 16న 
స్వతంత్ర బంగ్లాదేశ్ అవతరించింది.
ముర్షిదాబాద్
19వ సతాబ్ధంలో మొదటిసారిగా ఉలేమా పేరుతో మొదలైన స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం కులమతాలకు అతీతంగా ప్రజలందరినీ ఐక్యం చేస్తూ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి ఎదురై నికిచింది. బెంగాల్‌లోని ఇతర ప్రాంతాలలో వలెనే ముర్షిదాబాద్ కూడా స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో భాగంగా ఉంది. ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ ముర్షిదాబాద్ కమిటీ 1921లో రూపుదిద్దుకుంది. దీనికి మొదటి అద్యక్షుడుగా బ్రజభూషణ్ గుప్తా నియమించబడ్డాడు. విద్యార్థులు ఉద్యమకారులతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకుని " విదేశీ వస్తు బహిష్కరణలో " పాలుపంచుకున్నారు. 
బెహరంపోర్ లోని కృష్ణనాథ్ కాలేజీ విద్యార్థులు సూర్యసేన్ మరియు నిరంజన్ సేన్ వారి కాలేజి రోజులను ఈ జిల్లాలో గడిపారు. కాజీ నజ్రుల్ ఇస్లాం మరియు నేతాజీ సుభాస్ చంద్రబోస్ తమ కారాగార జీవితాలను ఇక్కడ కొంతకాలం గడిపారు. స్వాతంత్ర్య సమరం కాలంలో మహాత్మా గాంధీ, నేతాజీ, డాక్టర్ రాజేంద్రప్రసాదు, సి.ఆర్ దాస్ వంటి జాతీయ నాయకులు ఈ ప్రాంతానికి విచ్చేసారు. గుర్తించతగిన విషయాలలో 1937లో నవాబు వాసిం అలి మిర్జా హిందూ ముస్లిముల ఐక్యతకు " హిందూ ముస్లిం యూనిటీని " స్థాపించాడు. 1943లో ఫాజిల్ హాక్ ఆహ్వానం అందుకుని కొలకత్తాలో ఒక కాంఫరెంస్ నిర్వహించబడింది. 1940లో త్రిదీప్ చౌదరి నాయకత్వంలో రెవెల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీ స్థాపించబడింది. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ ఈ ప్రాంతంలో కూడా ప్రభావం చూపింది. 1947 ఆగస్టు 15 న ఇండియాకు స్వతంత్రం వచ్చింది. అప్పుడు ఇండియా విభజన జరిగినప్పుడు 2 రోజులపాటు ముస్లిముల ఆధిక్యం కారణంగా తూర్పు పాకిస్థాన్‌లో భాగంగా ఉంది. రాడ్క్లిఫ్ కమిషన్ చివరి సవరణ తరువాత ఇది తిరిగి భారతదేశంలో భాగంగా మారింది. .