క్షయ
క్షయ వ్యాధి (Tuberculosis) ఒక ముఖ్యమైన అంటువ్యాధి. ఇది ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించినదని మనకు తెలిసినా, చర్మము నుండి మెదడు వరకు శరీరంలో ఏ భాగనికైనా ఈవ్యాధి సోకవచ్చును. భారతదేశంలో దీర్ఘకాలిక రోగాలలో ముఖ్యమైనది క్షయవ్యాధి. మైకోబాక్టీరియా లేదా "మైకో బ్యాక్టీరియం ట్యూబర్ క్యులోసిస్" అనే సూక్ష్మక్రిమివలన ఈ వ్యాధి వస్తుంది. క్షయ వ్యాధి సోకని శరీరావయవాలు క్లోమము, థైరాయిడ్ గ్రంథి, జుట్టు. మిగిలిన అవయవాలన్నింటికి క్షయవ్యాధి కలిగే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా శ్వాసకోశాన్ని దెబ్బ తీస్తుంది.
సూక్ష్మజీవులు - వ్యాధి కారకాలు
మానవులలో కూడా యొకానొకప్పుడు సూక్ష్మ జీవుల కసాధ్యముగా నుండు వారి శరీరము సయితము అధికాయాసముచే గాని తిండి లేమిచే గాని శరీర పటుత్వము తగ్గి యున్నప్పుడును చలి గాలి యందును ఎండ వానల యందును తిరుగు చున్నప్పుడును సూక్ష్మ జీవులకు సులభముగ లొంగిపోవును. బలముగ నున్నప్పుడు మన శరీరములో ప్రవేశించినను మనకపకారము చేయ లేని సూక్ష్మ జీవులే మనము బలహీన స్థిలో నున్నప్పుడు మనలను శీఘ్రముగ లోబరుచు కొనును. క్షామాదుల యందు వేన వేలు ప్రజ లంటు వ్యాధుల పాలగుటకు ఇదియే కారణము.