సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
మానవ హక్కులు
అసలైన మానవ హక్కుల ప్రకటనకు ఆధునిక అర్థ నిర్ణయం 1993.లో స్వీకరింపబడిన మానవ హక్కుల ప్రపంచ సమావేశంలోని వియన్నా ప్రకటన మరియు కార్యాచరణ ప్రణాళికలో ఉంది. ఈ సమావేశాలపై ఏకగ్రీవ భావం, వివిధ ప్రభుత్వాలు ఏయే స్థాయిలో వాటిని గౌరవిస్తాయి అన్న విషయంలో ఉన్నట్టే, ఎన్ని మరియు ఏయే దేశాలు వాటిని తెలిపాయి అన్న విషయాలలో తేడాలు ఉండవచ్చు, UN ఎన్నో "ఒడంబడిక-ఆధారిత" సంస్థలను మానవ హక్కుల పర్యవేక్షణ మరియు పరిశీలనకై ఏర్పాటు చేసింది, ఇవి UN మానవ హక్కుల హై కమిషనర్ (UNHCHR) మద్దతుతో ఏర్పడ్డాయి. ఈ సంస్థలు మూల అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల ఒడంబడికల అమలును పర్యవేక్షించే స్వతంత్ర నిపుణుల సమాఖ్యలు. వీటిని CESCR మినహా, అవి పర్యవేక్షించే ఒడంబడికల ద్వారా తయారయ్యాయి.ప్రతి ఒడంబడిక సంస్థకూ జెనీవాలోని మానవ హక్కుల మండలి మరియు మానవ హక్కుల హై కమిషనర్ కార్యాలయ (OHCHR) ఒడంబడికల విభాగం నుండి సచివాలయ మద్దతు లభిస్తుంది, దీనికి మినహాయింపు స్త్రీల ఉన్నతి విభాగం (DAW) నుండి మద్దతు పొందే CEDAW. CEDAW మునుపు అన్ని సమావేశాలనూ ఐక్యరాజ్యసమితి ముఖ్యకార్యాలయం అయిన న్యూయార్క్ లో నిర్వహించేది కానీ ఇప్పుడు తరచూ జెనీవాలోని ఐక్యరాజ్యసమితి కార్యాలయంలో సమావేశమవుతుంది; ఇతర ఒడంబడిక సంస్థలు సైతం జెనీవాలో సమావేశమవుతాయి. మానవ హక్కుల సమితి సాధారణంగా మార్చి సమావేశాన్ని న్యూయార్క్ నగరంలో నిర్వహిస్తుంది.