విశాఖపట్నం
18 వ శతాబ్దంలో విశాఖపట్నం ఉత్తర సర్కారులలో భాగంగా ఉండేది. కోస్తా ఆంధ్రలోని ప్రాంతమైన ఉత్తర సర్కారులు మొదట ఫ్రెంచి వారి ఆధిపత్యంలో ఉండి, తరువాత బ్రిటిషు వారి అధీనంలోకి వెళ్ళాయి. లో విశాఖపట్నం ఒక జిల్లాగా ఉండేది. స్వాతంత్ర్యం వచ్చే నాటికి విశాఖపట్నమే దేశంలోకెల్లా అతి పెద్ద జిల్లా. తరువాత దానిని శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలుగా విడగొట్టారు. 1950 ఆగస్టు 15 న శ్రీకాకుళం జిల్లా ఏర్పడింది. విశాఖపట్నం జిల్లా లోని కొంత భాగం, శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి మరి కొంతభాగం కలిపి 1979 జూన్ 1 న విజయనగరం జిల్లా ఏర్పడింది
కారన్ వాలీసు
దక్షిణ భారతదేశములో మైసూరును రాజధానిగాచేసుకుని ఆచుట్టుపట్ల భూభాగమును మైసూరురాజ్యముగా 14 వశతాబ్దము నుండి వడయారువంశీయులు విజయనగర సామ్రాజ్యము క్రింద సామంతరాజులుగా పరిపాలించిరి. విజయనగర సామ్రాజ్యఅస్తమయారంభముతో 1565 నుండి మైసూరురాజ్యము స్వతంత్రరాజ్యమైనది. అటుతరువాత 17వ శతాబ్దమునుండి చుట్టుపట్ల చిన్నరాజ్యములను కలుపుకుని మైసూరు రాజ్యము నాలుగు వైపులా విస్తరించింది. 1758 లో మరాఠా సైనికులతో జరిగిన యుద్ధము తరువాత బెంగుళూరుతో బాటూ సేలం మొదలగు అనేక తమిళ ప్రాంతములు కోయంబత్తూరుజిల్లా లోని కొన్ని ప్రాంతములు కూడా మైసూరు రాజ్యములో చేర్చబడినవి. 1758 బెంగుళూరు యుద్ధములోనే మైసూరు రాజాగారి సైన్యములో హైదర్ అలీ అను సేనానాయకుని నైపుణ్యము గుర్తించబడింది. అప్పటినుండి హైదర్ అలీ ఖాన్ బహద్దర్ అని బిరుదుతో ప్రసిధ్ధి చెందాడు. అతను 1760 నుండి 1766 మధ్య కాలంలో ఇంకా చాలా చుట్టుపట్ల ప్రాంతాలను జయించి మైసూరు రాజ్యములో కలిపాడు. ఉత్తరవైపున బళ్ళారి, ధార్వాడ్ ను, దక్షిణమువైపు గల మలబారు లోని కాలికట్టు గూడా మైసూరు రాజ్యములో చేరిపోయినవి. 1766 నుండి వచ్చిన మైసూరు రాజ వారసులందరనీ మనోవర్తిదారులుగా చేసి తనే పరిపాలనచేయుచూ మైసూరు నవాబుగా అయినాడు. అతని పరిపాలనా కాలంలో శ్రీరంగపట్టణం రాజధానిగా నున్నది. బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రములు, వలసరాజ్య స్థాపననూ వ్యతిరేకించి పోరాడిన వారిలో హైదర్ అలీ, అతని కుమారుడు టిప్పు సుల్తాను ప్రసిధ్దులుగా నుండిరి. వారిద్దరూ కూడా ఫ్రెంచి ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ సంస్థకు సన్నిహితులు. ప్రెంచి సేనాని డూప్లే ద్వార్ సైనిక తర్ఫీదులు పొంది ఆధునిక యుధ్ద సరంజామా కలిగిన వారగుటచే బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికి వీరిద్దరుతోటి యుధ్దముచేయుటకు చాలకాలం వెనుకంజ వేయవలసి వచ్చింది. బ్రిటిష్ వారి వలసరాజ్య విస్తరణకు హైదర్ అలీ పరిపాలించు మైసూరు రాజ్యము పెద్ద కొరకరాని కొయ్యగా అవరోధకమైనది. చాలా చిక్కులుతెచ్చిపెట్టినవి. బ్రిటిష్ వారు మైసూరు రాజ్యముపై 1766 నుండి 1799 మధ్య 13 సంవత్సరముల పాటు సలిపిన నాలుగు యుధ్దములు మైసూరు యుద్ధములుగా ప్రసిద్ధి చెందినవి. బ్రిటిష్ వారు మిత్రకూటమి(allies)లోనుండిన హైదరాబాదు నిజాము, కర్ణాటక నవాబు (ఆర్కాటు నవాబు ) సైనిక సహాయంతో మైసూరు రాజ్యమును కబళించ చూశారు.