క్షయ
క్షయ వ్యాధి (Tuberculosis) ఒక ముఖ్యమైన అంటువ్యాధి. ఇది ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించినదని మనకు తెలిసినా, చర్మము నుండి మెదడు వరకు శరీరంలో ఏ భాగనికైనా ఈవ్యాధి సోకవచ్చును. భారతదేశంలో దీర్ఘకాలిక రోగాలలో ముఖ్యమైనది క్షయవ్యాధి. మైకోబాక్టీరియా లేదా "మైకో బ్యాక్టీరియం ట్యూబర్ క్యులోసిస్" అనే సూక్ష్మక్రిమివలన ఈ వ్యాధి వస్తుంది. క్షయ వ్యాధి సోకని శరీరావయవాలు క్లోమము, థైరాయిడ్ గ్రంథి, జుట్టు. మిగిలిన అవయవాలన్నింటికి క్షయవ్యాధి కలిగే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా శ్వాసకోశాన్ని దెబ్బ తీస్తుంది.
సూక్ష్మజీవులు - వ్యాధి కారకాలు
అట్లే కొన్ని జాతుల సూక్ష్మ జీవులకు యౌవన, జరావస్థలును ఆయుఃపరిమితి నున్నట్లు తోచు చున్నది.టైపాయిడ్ సూక్ష్మ జీవులు ఒకటి రెందు వారాలలో విజృంభించి నాలుగు వారాలలో చాలా భాగము నశించి పోవును. మశూచకపు సూక్ష్మ జీవులు పది లేక పదిహేను దినాలలో తమ క్రియశిలతను పోగొట్టు కొనును. కొన్ని సూక్ష్మ జీవులు కొంత కాలము విజృంభించిన తరువాత తమ స్వభావమును మార్చు కొని గ్రుడ్లుగా అగును. ఈ గ్రుడ్లకు సాధారముగా జీవితకాల ఇంతింతని లేదు. ఒకానొకప్పుడు మితి లేకుండ చాల కాలము పడి యుండి ఎప్పుడు తగిన తరుణము వచ్చునో అప్పుడు మొలకరించును. క్షయ, దొమ్మ మొదలగు కొన్ని వ్యాధుల సూక్ష్మ జీవుల గ్రుడ్లిట్లు పడి యుండి యోకానొకప్పుడు అకాస్మత్తుగ ప్రబలి హాని కలుగ జేయును. సూక్ష్మ జీవులన్నియు గుంపులు గుంపులుగా పెరిగి సామాన్యముగా గుంపులు గానే చచ్చును. వీని పెంపు పూవుల పెంపు వంటిది. ప్రతి దినము సాయంకాలమునకు మల్లెపూవు లెట్లు పూచి విజృంభించి మరునాటికి వాడి పోవునో అట్లే సూక్ష్మ జీవులను ఒకానొక కాలమందు వృద్ధి నొంది తమ ఆయుర్థాయపు మితి మీరిన తోడనే పెంపు తగ్గి యుండును. కావున ఆటలమ్మ, పొంగు, మశూచకము, కలరా మొదలగు అంటు వ్వాధులు ఏమియు రోగము లేని వాని యందు అకస్మాత్తుగ కనుపడి దిగిపోవు నప్పుడు కూడా నొక్క పెట్టున దిగిపోవును. అనగా అట్లు దిగిపోవు నాటికి సూక్ష్మ జీవుల పొగరు అణగి పోవునని గాని, లేక సూక్ష్మ జీవుల వలన తయారు చేయబడు విషముల శక్తి విరిగి పోయినదని గాని తెలియుచున్నది. ఒక్కొక్క జాతి సూక్ష్మ జీవి ఎట్లు పెరుగుచు, చచ్చు చుండునో అట్లే వాని వలన కలుగు వ్యాధుల యొక్క స్వరూపములుని నిరూపింప బడు చుండును.