వినుకొండ వల్లభరాయుడు
వినుకొండ వల్లభరాయడు తెలుగు సాహిత్యంలో సుప్రసిద్ధి పొందిన వీధినాటకం క్రీడాభిరామం గ్రంథకర్త. కాకతీయుల కాలంనాటి తెలుగు ఆచార వ్యవహారాలను, పండుగలను, దైవీరూపాలను మొదలుకొని ఎన్నెన్నో విశేషాలతో కూర్చిన గ్రంథం క్రీడాభిరామం. తెలుగు సాహిత్యంలోనే కాక ఆంధ్రుల సంస్కృతి, చరిత్రలను రచించే చారిత్రికులకు కూడా క్రీడాభిరామం ప్రాధాన్యత కలిగిన రచన. అయితే ఈ గ్రంథాన్ని వినుకొండ వల్లభరాయుడు కాక శ్రీనాథుడు రచించాడనే వాదనలు కూడా ఉన్నాయి.
వినుకొండ వల్లభరాయల పూర్వులు గుంటూరు సీమలోని వినుకొండ వాస్తవ్యులు. విజయనగర సామ్రాట్టు రెండవ హరిహరరాయల ఏలుబడిలో వల్లభరాయుడి తండ్రి భాండాగార రక్షకునిగా, వినుకొండకు మహాప్రధానిగా పనిచేశారు. వల్లభరాయుడు భైరవస్వామి భక్తుడు. వల్లభరాయుడు కడప ప్రాంతంలోని (నేటి వై.ఎస్.ఆర్.జిల్లా) లోని మోపూరు గ్రామాధిపతి. మోపూరు గ్రామంలోనే ఆయన ఇష్టదైవం భైరవస్వామి కొలువై ఉన్నాడు. వల్లభరాయుడు 15వ శతాబ్ది ప్రథమార్థం (క్రీ.శ.1400-1450) లో జీవించినట్టుగా చరిత్రకారులు నిర్ధారించారు.
క్రీడాభిరామం అవతారికలో వల్లభరాయని వంశ వర్ణన గలదు.
నీలంరాజు వేంకటశేషయ్య
వేంకటశేషయ్య 1905, డిసెంబరు 22న, ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి తాలూకాలోని కొరిసపాడులో జన్మించాడు. మహాత్మా గాంధీ పిలుపు విని పదిహేనేళ్ల వయస్సులో పాఠశాల వదిలి సహాయనిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు స్వరాజ్య పత్రికకు సంపాదకునిగా పనిచేస్తున్న కాలంలో ఆయనకు ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఆంధ్ర కేసరి అడుగుజాడలలో నడచి అటు పాత్రికేయం, ఇటు నాటక ప్రదర్శనం, మరొకవైపు జాతీయ స్ఫూర్తిని పుణికి పుచ్చుకున్నాడు. అతి పిన్న వయసులోనే పాత్రికేయ వృత్తిలోకి ప్రవేశించి స్వరాజ్య, ఆంధ్రపత్రికలలో పనిచేసి తర్వాత సొంత వార పత్రిక నవోదయను స్థాపించాడు. ఆంధ్రపత్రికలో విలేఖరిగా చేరి, ఉప సంపాదకుడుగా, ఆ తరువాత సంపాదకుడిగా ఎదిగాడు. ఆంధ్రపత్రికలో విలేఖరిగా ఉన్నకాలంలో సినిమా పేజీని నీలంరాజు నిర్వహించేవాడు. 1945 నుండి 1951 వరకు ఆరు సంవత్సరాల పాటు ఆంధ్రపత్రిక సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. 1960 నుండి 1969 వరకు ‘ఆంధ్రప్రభ’ దినపత్రికకు సంపాదకునిగా కూడా నీలంరాజు వేంకట శేషయ్య వ్యవహరించాడు.