బోనాలు
ఆషాఢ మాసంలో దేవి తన పుట్టింటికి వెళుతుందని నమ్మకం; అందుకే భక్తులు ఈ పండుగ సమయంలో దేవిని దర్శించుకుని తమ స్వంత కూతురు తమ ఇంటికి వచ్చిన భావనతో, భక్తి శ్రద్ధలతోనేగాక, ప్రేమానురాగాలతో బోనాలను ఆహార నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఈ తంతును ఊరడి అంటారు. వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో పెద్ద పండుగ, ఊరపండుగ వంటి పేర్లతో పిలిచేవారు. ఊరడే తర్వాతి కాలంలో బోనాలుగా మారింది.
మధుకేశ్వర ఆలయం
ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన పూరి జగన్నాధుని రథయాత్ర తరువాత ఇక్కడ జరిగే ‘కార్‌ ఫెస్టివల్‌’ మళ్లీ అంతటి పేరు సంపాదించుకుంది. కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఏటా డిసెంబరులో నిర్వహించే ‘కదంబ ఫెస్టివల్‌’ చూసి తీరాల్సిందే. ఈ ఉత్సవంలో పెద్ద సంఖ్యంలో ప్రజలు పాల్గొంటారు. చక్కని భారతీయ సం ప్రదాయం ఈ ఉత్సవంలో కనువిందు చేస్తుంది. సంప్రదాయ నృత్యాలు, ఇక్కడి సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే పద్యాలు, పాటలు ఈ ఫెస్టివల్‌కే హైలైట్‌గా నిలుస్తాయి. అలాగే ‘బనవాసి కళామేళ’. ఇందులో అక్కడి ప్రజలు తీర్చిదిద్దిన కళారీతులు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు చెందిన కళాకృతులను ‘బనవాసి హోమ్‌’లో చూడొచ్చు. శిల్పాలు, నగిషీలు, పెయింటింగ్స్‌ ఇలా అన్ని రకాల కళాకృతులు ఇక్కడ దర్శనమిస్తాయి. ఈ గ్రామ పర్యటనకు వచ్చినవారు తప్పకుండా చూడాల్సిన మరో ప్రదేశం ‘వర్ణలోక’ ఆర్ట్‌ గ్యాలరీ. అలాగే ‘లక్షద్వీపోత్సవం ఉత్సవం’ కూడా ఇక్కడి వారి సంస్కృతి సంప్రదాయాలకు అద్దం పడుతుంది.
ఎటు చూసినా పచ్చని ప్రకృతి పరుచుకున్నట్టు కనిపించే ఈ గ్రామం మధ్యలో మధుకేశ్వరాలయం ఉంది. ఈ ఆలయంలోని శిల్పకళ ఆనాటి సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆనాటి శిల్పుల కళా నైపుణ్యం చూసిన వారిని ‘ఔరా’ అనిపించకమానదు. ఈ గ్రామంలో ఉన్న ‘గుధాపుర’ సరస్సు ఈ గ్రామం అందాన్ని మరింత పెంచుతుంది. ఈ సరస్సు పైనుంచి వీచే చల్లని గాలులు మనసును ఆహ్లాదపరుస్తాయి. సంవత్సరమంతా ఇక్కడ ఉల్లాసభరితమైన వాతావరణం కనువిందు చేస్తుంది. కాకపోతే సెప్టెంబరు-మార్చి మధ్య ఇక్కడ పర్యటిస్తే మరిచిపోలేని మధురానుభూతి పర్యాటకుల సొంతమవుతుంది.