మధ్యాహ్న భోజన పథకము
పాఠశాలలలో విద్యార్థులకు ఉచితంగా మధ్యాహ్నం పూట భోజన సదుపాయం కలిపించే ప్రభుత్వ విధానాన్ని మధ్యాహ్న భోజన పథకము ("Mid Day Meal Program") అంటారు. పేద బాల బాలికలు పేదరికం కారణంగా పాఠశాలకు వెళ్ళడం మానివేయకూడదనే ఉద్దేశంతో, అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో అమలు చేస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం ఇది. ఇందులో అన్ని పని దినాలలో విద్యార్థినీ విద్యార్థులకు ఉచితంగా భోజనం పెడతారు. బాలబాలికల్ని ఆకలి బాధ నుంచి దూరం చేయడం, పాఠశాలలో చేరేవారి సంఖ్యను, హాజరు అయ్యేవారి సంఖ్యను పెంచడం, పిల్లల్లో సామాజిక సమ భావన పెంపొందించడం, పౌష్టికాహార లోపాన్ని తగ్గించడం, ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య లక్ష్యాలు. గుజరాత్, మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాలలో ఇది ఎప్పటినుంచో అమలులో ఉంది. నవంబర్ 28, 2001 సంవత్సరంలో సుప్రీం కోర్టు ధర్మాసనం మార్గనిర్దేశం నేపథ్యంలో ఈ పథకం ఇతర రాష్ట్రాలకు కూడా విస్తరించింది. తమిళనాడులోని పాఠశాలల అభివృద్ధి ఈ పథకం యొక్క విజయానికి చక్కని తార్కాణం.
తిరుమల నిత్యాన్నదాన పథకము
తిరుమల తిరుపతి శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వారి సన్నిధిలో జరిగే నిత్యాన్నదాన పథకానికి ముప్పై సంవత్సరాలు నిండాయి. నిత్యము లక్షమందికి పైగా భక్తులు స్వీకరిస్తున్న ఈ అన్న దాన పథకానికి "మాతృశ్రీ తరిగొండ వెంగమాంబ నిత్యాన్నదాన పథకము " అని పేరు. ఇంతటి భారీ స్థాయిలో నిత్యాన్నదానం జరిగే అధ్యాత్మిక కేంద్రం ప్రపంచములోనే మరెక్కడా లేదు ... ఒక్క తిరుమలలో తప్ప. "అన్నం పరబ్రహ్మం" అన్నది వేదోక్తి.
ముప్పై ఏండ్ల క్రితం... అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారకరామారావు ఆదేశాల మేరకు 1985 ఏప్రిల్ 6వ తారీఖున తిరుపతి తిరుమల దేవస్థానము వారు ఈ మహత్కార్యానికి శ్రీకారం చుట్టారు. తిరుమల లోని కళ్యాణ కట్టకు ఎదురుగా వున్న భవనములో ఈ నిత్యాన్నదాన కార్యక్రమము మొదలైనది. అప్పట్లో రోజుకు రెండు వేల మంది ఈ అన్నదాన పథకము అందుబాటులో వుండేది. అలా ప్రారంభమైన ఈ కార్యక్రమము రోజు రోజుకు అభివృద్ధి నొందుతూ... నేటికి రోజుకు లక్షమందికి పైగా ఈ నిత్యాన్నదాన ప్రసాదాన్ని స్వీకరించే స్థాయికి ఎదిగింది. వారాంతాలలో, పర్వదినాల్లో ఈ సంఖ్య మరింత పెరుగు తుంది. మొదట్లో దైవ దర్శనానికి భక్తులకు ప్రధాన ఆలయము లోపలే చీటీలు ఇచ్చేవారు. భక్తులు ఆ చీటీలను పట్టుకుని అన్నప్రసాదానికి వెళ్ళే వారు. తర్వాత తర్వాత ఆ పద్ధతికి స్వస్తి చెప్పి వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరికి అన్న ప్రసాధము అందేవిధంగా మార్పులు చేశారు.