సుడోకు
సుడోకు ఒక తర్క-భరితమైన, గళ్ళలో అంకెలు నింపే ప్రహేళిక. ఈ ప్రహేళికలో ఒక 9x9 గళ్ళ చతురస్రము ఉంటుంది. అందులో మళ్ళీ తొమ్మిది 3x3 చతురస్రాలు ఉంటాయి. ఈ గళ్ళలో 1 నుండి 9 వరకు నింపాలి. చిన్న చతురస్రం (3x3) లో కాని పెద్ద చతురస్రం (9x9) లో అడ్డు ‍ మరియు‍ నిలువు వరుసలలో ఒకసారి ఉపయోగించిన అంకెలు మరోసారి ఉపయోగించరాదు. ఈ ప్రశ్నా ప్రహేళికలో అక్కడక్కడా కొన్ని అంకెలు నింపబడి ఉంటాయి. పూర్తయిన ప్రహేళిక ఒక రకమైన లాటిన్ చతురస్రము పోలి ఉంటుంది. లియొనార్డ్ ఆయిలర్ అభివృద్ధి చేసిన ఈ లాటిన్ చతురస్రాల నుండి ఈ ప్రహేళిక పుట్టింది అంటారు కానీ, ఈ ప్రహేళికను కనుగొన్నది మాత్రము అమెరికాకు చెందిన హావర్డ్ గార్నస్. ఈ ప్రహేళిక 1979లో డెల్ మ్యాగజిన్ లో "నంబర్ ప్లేస్" మొదటి సారి ప్రచురితమైనది. 1986లో నికోలాయి దీనిని "సుడోకు" అనే పేరుతో ప్రాచుర్యానికి తీసుకొచ్చాడు. 2005లో సుడోకు అంతర్జాతీయంగా ఖ్యాతిని గడించింది.
పంచదారకు ప్రత్యామ్నాయాలు ,
ఇది హెర్బల్ ప్రొడక్ట్ . FDA దీనిని మంచిదిగా గుర్తించినది . దీనిని వేల యేళ్ళ క్రితం నుండి వాడుతున్నారు . అమెరికాలో కొకొ-కోళా , పెప్సీ లాంటి పానీయాలలో వాడుతున్నారు . ఎక్కువగా వాడడం వల్ల బరువు పెరిగే అవకాశమున్నది ..దీని తీపిదనము ఇన్‌సులిన్‌ తయారీని ప్రేరేపిస్తుందని శాస్త్రజ్ఞులు అంటారు . సైక్లమేట్ (cyclamate) :శాస్త్రీయంగా ఇది sodium or calcium salt of cyclamic acid. పంచదార కంటే 30-50 రెట్లు తీపిని కలిగి ఉంటుంది . రుచి కొంచం ఎగటుగా కొంచం చేదుగా ఉన్నందున తక్కువగా వాడుతారు .సాక్కిరిన్‌, అసర్పర్టేం పొటాసియం కంటే బాగుంటుందని వాడాక దారులు అంటారు . దీన్ని అమెరికాలో 1937 లో కనిపెట్టేరు . సాక్కరిన్‌ : 1879 లో మొదటిగా Remsen and Fahlberg కనిపెట్టేరు . ఎక్కువగా , ఎక్కువకాలము సాక్కరిన్‌ వాడకం బ్లాడర్ క్యాన్సర్ వస్తుందని భయము ఉంది . అందువల్ల WHO దీని గాడకాన్ని నియంత్రణ చేయడం జరిగింది . ఆస్పర్టేమ్‌ (Asparteme) : దీన్ని 1965 లో James M.Schlatter కనిపెట్టేరు . ఇది aspartic acid , phenylalanine అనే రెండు అమైనో యాసిడ్స్ నుండి తయారవుతుంది . పంచదార కంటే యాస్పర్టేం 200 రెట్లు తీపిని కలిగి ఉంటుంది . ఇది అమైనో యాసిడ్స్ అయినందున ప్రోటీన్స్ లా శక్తి పరిమాణాలు కలిగి ఉంటుదని తక్కువగా తీపి కోసమే వాడడం వల్ల కేలరీలు పరిమితమతాయని అంటారు . ఇది క్యాన్సర్ కలిగించే కారకమని (cancerogenic) బావిస్తారు . ఇంతవరకూ సరియైన ఆధారాలు లేవు . సూక్రలోజ్ (sucralose): సూక్రోజ్ కాని రఫినేజ్ క్లోనినేట్ చేయడం వలన ఇది తయారవుతుంది . పంచదార లాగనే రుచిగా ఉంటుంది . శాస్త్రీయముగా 3 క్లోరీన్‌ ఆటంస్ లను 3 హైడ్రాక్షిల్ గ్రూప్స్ భర్తీ చేయడ జరుగుతుంది . . . కాబట్టి సూక్రోజ్ లా కేలరీస్ (శక్తిని ) ఇవ్వదు . పంచదారకంటే 600 రెట్లు తీపిదనము కలిగి ఉంటుంది . FDA ఏఫ్రూవల్ చేసింది . ఆర్గనొక్లోరైడ్స్ అనే కెమికల్స్ ఉన్నందున క్యాన్‌సర్ కలిగింఛే లక్షణము ఉంటుందని బావించినా శరీరము ఇది అంతగా ఏ పక్రియా చెందదు , జీర్ణక్రియ అవదు కాబట్టి చెడు ప్రభావాలు ఉండవనే అనుకోవాలి . అన్ని స్వీట్నర్స్ లో ఇది చాలామంచిదనే చెప్పాలి . లెడ్ ఎసిటేట్ (Lead acetate) : దీన్ని సుగర్ ఆఫ్ లెడ్ అని అనేవారు . మొదట్లో దీన్ని రోమన్లు ఎక్కువగా వాడినా లెడ్ పోయిజినంగ్ వలన వాడకం పూర్తిగా మానివేసారు . మాల్టిటాల్ (maltitol) : ఇది సుగర్ ఆల్కహాల్ . పంచదారకు దగ్గర పోలిక ఉంటుంది . కేలరీ వ్యాల్యూ చాలా తక్కువ . అందుకే స్వీట్నర్ గా వాడుతారు . Maltitol is made by hydrogenation of maltose obtained from starch. వేడిని తట్టుకునే తత్వమున్నందున వంటకాలలో దీనిని వాడుతారు . ఇది నోటిలో బాక్టీరియా వలన ఉపయోగించబడదు కనున దంత క్షయానికి దారితీయదు . నెమ్మదిగా అబ్సార్బ్ అవడము , కేలరీ వ్యాల్యూ తక్కువగా ఉండడం వల్ల దీనిని వాడవచ్చును . ఎక్కువ మోతాదులో తీసుకుంటే లాక్షేటివ్ గా పనిచేసి విరేచనాలు అగును . నా అభిప్రాయము : సాక్కరిన్‌ , ఆస్పర్టేమ్‌ , సుక్రలోజ్ , మాల్టిటాల్ , సార్బిటాల్ ఆరోగ్యాన్ని అంతగా పాడుచేయవు కావున వాడడానికి మంచివి .