టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900 years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు. క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా.  ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.
ఇనవాషిరో సరస్సు
ఇనవాషిరో సరస్సు జపాన్‌లోని హోన్షు దీవిలో ఫుకుషిమా (Fukushima) ప్రాదేశిక భూభాగం మధ్యభాగంలో, బందాయ్ అగ్నిపర్వతానికి (1,819 m) దక్షిణంగా ఉంది. బందాయ్-అసాహి నేషనల్ పార్క్ లోపల భాగంలో వున్న ఈ సహజసిద్ధమైన సరస్సు 105 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో దాదాపుగా అండాకారంలో (oval) ఏర్పడింది. ఉత్తర-దక్షిణాలుగా 14 కి.మీ., తూర్పు-పడమరలుగా 10 కి.మీ. దూరంలో విస్తరించి ఉంది. సరస్సు ఉపరితలం సముద్రమట్టానికన్నా 514 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. జపాన్ లోని ఎత్తైన సరస్సులలో ఇది ఒకటి. దీని సగటు లోతు 37 మీటర్లు. చుట్టూ వున్న తీరరేఖ పొడవు 55.3 కి.మీ. ఈ సరస్సులో ఒకినా (Okina Island) అనే చిన్న దీవి వాయువ్యదిశలో ఏర్పడింది. దీని విస్తీర్ణం 0.07 చ.కి.మీ.