సుడోకు
సుడోకు ఒక తర్క-భరితమైన, గళ్ళలో అంకెలు నింపే ప్రహేళిక. ఈ ప్రహేళికలో ఒక 9x9 గళ్ళ చతురస్రము ఉంటుంది. అందులో మళ్ళీ తొమ్మిది 3x3 చతురస్రాలు ఉంటాయి. ఈ గళ్ళలో 1 నుండి 9 వరకు నింపాలి. చిన్న చతురస్రం (3x3) లో కాని పెద్ద చతురస్రం (9x9) లో అడ్డు ‍ మరియు‍ నిలువు వరుసలలో ఒకసారి ఉపయోగించిన అంకెలు మరోసారి ఉపయోగించరాదు. ఈ ప్రశ్నా ప్రహేళికలో అక్కడక్కడా కొన్ని అంకెలు నింపబడి ఉంటాయి. పూర్తయిన ప్రహేళిక ఒక రకమైన లాటిన్ చతురస్రము పోలి ఉంటుంది. లియొనార్డ్ ఆయిలర్ అభివృద్ధి చేసిన ఈ లాటిన్ చతురస్రాల నుండి ఈ ప్రహేళిక పుట్టింది అంటారు కానీ, ఈ ప్రహేళికను కనుగొన్నది మాత్రము అమెరికాకు చెందిన హావర్డ్ గార్నస్. ఈ ప్రహేళిక 1979లో డెల్ మ్యాగజిన్ లో "నంబర్ ప్లేస్" మొదటి సారి ప్రచురితమైనది. 1986లో నికోలాయి దీనిని "సుడోకు" అనే పేరుతో ప్రాచుర్యానికి తీసుకొచ్చాడు. 2005లో సుడోకు అంతర్జాతీయంగా ఖ్యాతిని గడించింది.
గ్రీకు వర్ణమాల
పోలిటోనిక్ లేఖన శాస్త్రం సాంప్రదాయ బద్దంగా ప్రాచీన గ్రీకు కొరకు ఉపయోగించబడింది, అచ్చులు విశేషచిహ్నంలు కలిగి ఉండవచ్చు, వీటిని స్వరాలు మరియు స్వసనాలు అంటారు. స్వరాలు అనేవి ఉదాత్త స్వరం (), అనుదాత్త స్వరం (), మరియు స్వరిత స్వరం () కలిగి ఉంటాయి. ప్రాచీన గ్రీకులో, ఈ స్వరాలు అచ్చు మీద స్థాయీ స్వరం యొక్క వివిధ ఆకృతులను కలిగి ఉన్నాయి. రోమన్ల కాలం అంతానికి, స్థాయీ స్వరం ఊనికగల స్వరంగా విస్తరించింది, మరియు తరువాత వచ్చిన గ్రీకులో ఈ అన్ని స్వరాలు ఊనికగల అచ్చుగా ఉన్నాయి. స్వసనాలు అనేవి కరుకైన స్వసనం (), ఇది శబ్దాన్ని పదం ముందు ఉంచుతుంది, మరియు మృదువైన స్వసనం (), ఇది పదం ముందు లేకుండా ఉంటుంది. అక్షరం rho (ρ) అచ్చు అయినప్పటికీ, పదమును ఆరంభించేటప్పుడు అది ఎల్లప్పుడూ కరుకు స్వసనం కలిగి ఉంటుంది. గ్రీకులో ఉపయోగించే ఇంకొక విశేషచిహ్నం స్వర విసంధి (), ఇది ప్రకృతిభావంను సూచిస్తుంది.