జైన మతము
జైన మతాన్ని జైన వృషభనాథుడు స్థాపించాడు. "జిన" (విజేత) అనే పదం నుంచి జైనం వచ్చింది. బుద్ధుని అసలు పేరు ఎలా బుద్ధుడు కాదో, క్రీస్తు అసలు పేరు ఎలా క్రీస్తు కాదో అలాగే జినుని అసలు పేరూ జినుడు కాదు. వర్థమానుడు. ఇరవై నాలుగు జినులలో (తీర్థంకరుడు) ఒకడు. ఇతడిని చివరివాడని జైనులు నమ్మారు. ఇతడు బుద్ధునికి అగ్ర సమకాలీనుడు.
భారతదేశంలో మతం
జైనమతం కూడా ఒక లౌకిక ధార్మిక మతం మరియు తాత్విక విధానం, భారతదేశ ఇనుప యుగంలో దీనికి మూలాలు ఉన్నాయి. భారతదేశ జనాభాలో జైనులు 0.4% మంది (సుమారుగా 4.2 మిలియన్ల మంది) ఉన్నారు, వీరిని గుజరాత్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర మరియు రాజస్థాన్ రాష్ట్రాల్లో గుర్తించవచ్చు. జైన మతాన్ని సాధారణంగా నాస్తిక/లౌకిక మతంగా గుర్తిస్తున్నప్పటికీ, పాల్ డుండాస్ దీని గురించి ఈ విధంగా అభిప్రాయపడ్డారు, "మనం చూస్తున్నట్లుగా జైన మతం దేవుడు లేడనే పరిమిత కోణంలో నాస్తిక మతం అయినప్పటికీ, మానవ కార్యకలాపాల్లో పరమాత్మ అనే ఒక జీవి జోక్యాన్ని తీసుకొస్తుంది, అన్ని జీవుల్లోనూ పరమాత్మ గర్భితమై ఉండాటని సూచిస్తుందని కాబట్టి దీనిని ఒక ఆస్తిక మతంగా పరిగణించాలి, ఎందుకంటే పరమాత్మ అనే ఒక దైవ సిద్ధాంతాన్ని ఇది అంగీకరిస్తుంది, పరమాత్మ వాస్తవానికి తరచుగా దేవుడిగా సూచించబడుతున్నాడు (ఉదాహరణకు 114-16)" .
19వ శతాబ్దంలో అనేక మంది బ్రిటీష్ న్యాయమూర్తులకు జైనమతం యొక్క స్వతంత్ర వైఖరి మరియు మూలం గురించి ఎటువంటి సందేహాలు లేవని పాల్ డుండాస్ రాశారు. 1847లో ఒక న్యాయమూర్తి జైనులు, పారసీలు మరియు సిక్కులు వంటి మత మైనారిటీ వర్గాలు బ్రాహ్మణ పూజలకు సంబంధించిన ఎటువంటి ఆచారాలను పాటించడం లేదని రాశారు. జైనులను హిందూ చట్టానికి బద్ధులను చేయలేమని, ఎందుకంటే హిందూస్ అంటే శాస్త్రాల పరిధిలోని వ్యక్తులు, ఈ శాస్త్రాలు హిందూ చట్టానికి ప్రాతిపదికగా ఉన్నాయని 1874లో మరో న్యాయమూర్తి సూచించారు. ఒక వ్యక్తి పరిధి వెలుపల ఉన్నట్లయితే, హిందూ చట్టాన్ని అతనికి వర్తింపజేయలేమన్నారు, అంతేకాకుండా, భారతదేశపు ప్రారంభ జనాభా లెక్కల్లో అనేక మంది జైనులు మరియు ఇతర భారతీయ మత సమూహాల పౌరులు హిందూ మతంలో వివిధ రకాలను పాటిస్తున్నట్లు తమనుతాము గుర్తించుకున్నారు, 1921 పంజాబ్ జనాభా లెక్కలు ప్రకారం, భారీ సంఖ్యలో జైనులు మరియు సిక్కులు తమను హిందూ మతం నుంచి వేరుగా వర్గీకరించేందుకు నిరాకరించారు, దీంతో వారిని జైన్-హిందువులు మరియు సిక్కు-హిందువులు అని సూచించేందుకు అనుమతి ఇవ్వబడింది. జనాభా పరిగణకుల పూర్వ భావాలు జనాభా లెక్కలను ప్రభావితం చేశాయని ఆయన గుర్తించారు. జైన-హిందూ అనే పదాన్ని ఒక దుఃఖకరమైన మరియు కృత్రిమ రాజీగా పేర్కొన్నారు.