టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900 years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు. క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా.  ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.
ఈస్టర్ దీవి
ఈస్టర్ ద్వీపాన్ని మరియు దీనికి అతిసమీపంలో తూర్పువైపున దూరంలో ఉన్న ఐస్లా సాలా వై గోమెజ్ యొక్క అతి చిన్న ద్వీపాన్ని కలిపి ఆవరణ శాస్త్రవేత్తలు ఒక విలక్షణ ఆవరణ ప్రాంతం గుర్తిస్తున్నారు, ఈ ఆవరణ ప్రాంతాన్ని రాపా నుయ్ ఉపఉష్ణమండల వెడల్పు ఆకుల అడవులుగా పరిగణిస్తున్నారు. ఇక్కడ ఉన్న అసలు ఉపఉష్ణమండల తేమతోకూడిన వెడల్పు ఆకుల అడవులు ఇప్పుడు అదృశ్యమయ్యాయి, అయితే శిలాజాలు, పుప్పొడి మరియు లావా ప్రవాహాల ద్వారా సూచించబడుతున్న చెట్టు నమూనాలపై జరిపిన పాలెయోబోటానికల్ అధ్యయనాలు ఈ ద్వీపంలో గతంలో అడవులు ఉన్నట్లు, చెట్లు, పొదలు, మొక్కలు మరియు గడ్డి జాతులు ఇక్కడ ఉండేవని సూచిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు అంతరించిపోయిన తాటిచెట్టు, చిలీకి చెందిన వైన్ తాటి చెట్టు "(జుబీయా చిలెన్సిస్)"తో అనుబంధం ఉన్న "పాస్చాలోకోకోస్ డిస్పెర్టా" ఇక్కడ ప్రధానంగా ఉన్న మొక్కలని శిలాజాలు తెలియజేస్తున్నాయి, దీని యొక్క చిలీ అనుబంధ చెట్టు మాదిరిగానే ఇది కూడా కౌమర ఎత్తుకు చేరుకునేందుకు సుమారుగా 100 ఏళ్లు పట్టేది. టోనీ హంట్ మరియు ఇతరులు నిర్వహించిన పరిశోధనల్లో పాలినేషియన్ ఎలుకలను ప్రారంభ వాసులు తమతోపాటు ఇక్కడకు తీసుకొచ్చారు, ఈ ఎలుకలు రాపానుయ్ తాటి చెట్టు అంతరించిపోవడానికి ప్రధాన కారణమైందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. గుహల్లో లేదా వివిధ ప్రదేశాల్లో త్రవ్వితీసిన 99% గింజలపై ఎలుక దంతాల గుర్తులు కనిపిస్తాయి, దీనితో పాలినేషియన్ ఎలుక పామ్ చెట్ల పునరుత్పత్తికి భంగం కలిగించినట్లు ఆధారాలు లభించాయి. ఇదిలా ఉంటే స్థిరనివాసాలు ఏర్పాటు చేసేందుకు స్థానికులు తాటిచెట్లను నరికివేయడం కూడా అవి అంతరించిపోవడానికి ఒక కారణం, ఈ కారణాలతో సుమారుగా ఇప్పటికి 350 సంవత్సరాలకు పూర్వం ఇవి పూర్తిగా అంతరించిపోయాయి. టోరోమిరో చెట్టు "(సోఫోరా టోరోమిరా)" చరిత్రపూర్వకాలంలో ఈస్టర్ ద్వీపంలో ఉండేది, ఇప్పుడు అడవుల్లో అది అంతరించిపోయింది. ఇదిలా ఉంటే రాయల్ బోటానిక్ గార్డెన్స్, కెవ్ మరియు గోటెబోర్గ్ బోటానికల్ గార్డెన్ సంయుక్తంగా ఈస్టర్ ద్వీపంలో టోరోమిరోను తిరిగి ప్రవేశపెట్టేందుకు ఉద్దేశించిన శాస్త్రీయ కార్యక్రమానికి నేతృత్వం వహిస్తున్నాయి. తాటి మరియు టోరోమిరో చెట్లు పూర్తిగా నశించిపోవడంతో, తక్కువ సంక్షేపణం కారణంగా ఇక్కడ గణనీయమైన స్థాయిలో తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుంది. సుమారుగా శతాబ్దానికిపైగా ద్వీపాన్ని వేలాది గొర్రెలను పెంచేందుకు ఉపయోగించిన తరువాత, 1900వ శతాబ్దం మధ్యకాలానికి ఇక్కడ ఎక్కువ ప్రాంతం ప్రధానంగా గడ్డిభూములతో నిండివుంది, రానో రారాకు మరియు రానో కావు వద్ద ఉన్న అగ్నిపర్వత బిల సరస్సుల్లో "నగాటు" లేదా బుల్‌రష్ ("షోయ్నోప్లెక్టస్ కాలిఫోర్నికస్ టాటోరా" ) కనిపిస్తాయి. ఆండిస్‌లో "టోటోరా" అని పిలిచే ఈ రెల్లు గడ్డి ఉండటం విగ్రహాలు నిర్మించినవారికి దక్షిణ అమెరికా మూలాలు ఉన్నాయనే వాదనకు మద్దతుగా ఉంది, అయితే సరస్సు మడ్డిలో సేకరించిన పుప్పొడిపై జరిపిన విశ్లేషణలో ఈ రెల్లు గడ్డి ఈస్టర్ ద్వీపంలో 30,000 సంవత్సరాలుగా పెరుగుతున్నట్లు నిర్ధారించారు. మానవులు అడుగుపెట్టక ముందు, ఈస్టర్ ద్వీపంలో అనేక సముద్రపక్షుల సమూహాలు ఉండేవి, ఇక్కడ బహుశా 30 నివాస జాతులు ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారు, ప్రపంచంలోనే అత్యంత సమృద్ధ ప్రాంతంగా దీనిని గుర్తించారు. ఇప్పుడు ప్రధాన భూభాగంలో ఇటువంటి సమూహాలు కనిపించవు. ఐదు జాతుల భూమి పక్షులు (రెండు రైల్స్, రెండు చిలుకలు మరియు ఒక కొంగ జాతులు) కూడా గతంలో ఇక్కడ ఉండేవని శిలాజ ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి, అయితే ఇప్పుడు ఇవన్నీ అంతరించిపోయాయి.