టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900 years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు. క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా.  ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.
పొడవైన నదుల జాబితా
ప్లీస్తోసీన్ యుగం చివరలో బవెంశియన్ దశలో (రెండు మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం) బాల్టిక్ సముద్రం మొత్తం భూమి గానే ఉండే రోజులలో ఎరిందనోస్ ఓ పొడుగైన నదిగా ఉండేది. అప్పుడు ఈ నది దాదాపు 2700 కి. మీ.లు (1700 మైళ్ళు) పొడుగు ఉండి, ప్రస్తుతపు డానుబే నది కన్నా కొంచెం చిన్నదిగా ఉండేది. లప్లాండ్ లో మొదలై, బోత్నియ గల్ఫ్ మరియు బాల్టిక్ సముద్రం గుండా పశ్చిమ ఐరోపాకు చేరి ఉత్తర సముద్రం అంత పెద్ద మైదాన ప్రాంతంగా సముద్రంలో చేరేది. దీని ముఖద్వారం ప్రస్తుతం అమెజాన్ నది ముఖద్వారం అంత ఉండేది.