లిస్బన్
లిస్బన్ (; ) పోర్చుగల్ యొక్క రాజధాని మరియు పోర్చుగల్ లో ఉన్న వాటిలో అతి పెద్ద నగరము, దీని యొక్క పరిపాలన సరిహద్దులు మరియు దీనికి చెందిన భూవిస్తీర్ణములో 564,657 మంది జనాభా ఉన్నారు. లిస్బన్ యొక్క నగర ప్రాంతము దాని యొక్క పరిపాలనా సరిహద్దులను దాటి, 2.4 మిలియన్ల జనాభాతో, , వైశాల్యం ఉన్న ప్రదేశములో యురోపియన్ యూనియన్ లోనే చాలా పేరు పొందిన నగర ప్రాంతములలో 12వ దానిగా ఉంది. దాదాపు 2,831,000 మంది ప్రజలు లిస్బన్ పురపాలక సంస్థ (ఇది దాదాపు దేశము మొత్తము జనాభాలో 27% మందిని కలిగి ఉంది)లో నివసిస్తున్నారు మరియు 3.34 మిలియన్ల ప్రజలు లిస్బన్ పురపాలక సంస్థ యొక్క మహానగరములో నివసిస్తున్నారు (ఇందులో లియారా నుండి సెటుబాల్ వరకు నగరములు ఉన్నాయి). లిస్బన్ ఐరోపాలో ఉన్న పెద్ద పాశ్చాత్య నగరము, మరియు ఇది పాశ్చాత్య ముఖ్య పట్టణము. అది అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము మరియు టాగస్ నదుల పై ఉన్న పశ్చిమ అయిబెరియాన్ ద్వీపకల్పములో మరియు ఆఫ్రికాలోని కేప్ స్పార్టెల్ కు వాయువ్య దిశలో ఉంది.
లిస్బన్
18వ శతాబ్దమునకు ముందు, లిస్బన్ చాలా ముఖ్యమైన భూకంపములకు గురి అయింది – 14వ శతాబ్దములో ఎనిమిది, 16వ శతాబ్దములో ఐదు (వీటిలో 1531లో వచ్చి 1,500 ఇళ్లు నేలమట్టం చేసిన భూకంపము మరియు 1597లో వచ్చి మూడు వీధులు మాయం అయ్యేలా చేసిన భూకంపము కూడా ఉన్నాయి) మరియు 17వ శతాబ్దములో మూడు వచ్చాయి. 1755 నవంబరు 1న వచ్చిన మరొక భూకంపము, దాదాపు 30,000 నుండి 40,000 మంది లిస్బన్ నగరవాసుల ప్రాణములు హరించింది మరియు 85 శాతము నగరమును ధ్వంసం చేసింది. దాదాపుగా 200,000 నుండి 275,000 మధ్య ఉన్న నగర జనాభాతో, 1755లో, లిస్బన్ ఐరోపా లోనే అత్యంత పెద్ద నగరములలో ఒకటిగా ఉంది. నగరమునకు చెందిన చాలా ముఖ్యమైన కట్టడములలో ది రాయల్ రైబేరియా పాలెస్ మరియు ది రాయల్ హాస్పిటల్ ఆఫ్ అల్ సైంట్స్ ధ్వంసం అయిపోయాయి. ఈ సంఘటన మొత్తం ఐరోపాకు దెబ్బలా తాకింది. వోలటైర్ ఈ భూకంపము వచ్చిన కొద్ది కాలమునకే ఒక పెద్ద పద్యము వ్రాసాడు, "పోయెమే సుర్ లే దిజాస్త్రే దే ", మరియు తన 1759 నవల "కండైడే"లో ప్రస్తావించాడు (అయినప్పటికీ, కొంతమంది ఈ ఆశావాదము యొక్క విమర్శ ఈ భూకంపము నుంచి ప్రభావితము అయినది అని అంటారు). ఆలివర్ వెండెల్ హోల్మ్స్, సీనియర్. కూడా దీనిని తన 1857 పద్యము, "ది డేకన్'స్ మాస్టర్ పీస్ ఆర్ ది వండర్ఫుల్ వాన్-హాస్ షే లో ప్రస్తావించాడు." కస్కాయిస్ నగరములో, కొంత లిస్బన్ యొక్క పడమర ప్రాంతములో, గాలులు చాలా పడవలను శిథిలం చేసాయి మరియు నీరు తగ్గిన తరువాత చూస్తే సముద్రము యొక్క చాలా భాగము బయటకు కనిపించసాగింది. ఉత్తర లిస్బన్ ప్రాంతములో ఉన్న పెనిచీ వంటి తీర ప్రాంతములలో చాలా మంది ప్రజలు సునామి వలన మరణించారు. సెట్బుల్ లో, లిస్బన్ యొక్క దక్షిణ ప్రాంతములో, నీరు భవనముల మొదటి అంతస్తు (U.S.లో అదే రెండవ అంతస్తు అని అంటారు)వరకు వచ్చింది. అల్గార్వేలో కూడా విధ్వంసం చాలా ఎక్కువగా ఉంది, దక్షిణ పోర్చుగల్ లో సునామి కొన్ని తీర ప్రాంతములను పూర్తిగా ముంచివేసింది మరియు లోతట్టు ప్రాంతములలో ఇళ్ళను పూర్తిగా కూల్చి వేసింది. కొన్ని ప్రాంతములలో గాలులు స్థాయి కంటే ఎక్కువగా పెరిగాయి. ఇసుక గట్లు కాపాడిన ఫరో తప్ప, దాదాపు అల్గార్వే యొక్క అన్ని తీర ప్రాంత నగరములు మరియు పల్లెలు చాలా ఎక్కువగా ధ్వంసం అయ్యాయి. లాగోస్ లో, అలలు నగరము యొక్క గోడల పైకి చేరాయి. పోర్చుగీస్ కు చెందిన తీర ప్రాంతములలో బాగా వచ్చిన భూకంపము వలన జరిగిన విధ్వంసము యొక్క ప్రభావము కంటే సునామి వలన ఎక్కువ భయంకరమైన ప్రభావము ఉంది. దక్షిణపడమర ప్రాంతపు స్పైన్ లో, సునామీ కాడిజ్ మరియు హుఎల్వా లకు హాని చేసింది మరియు తరంగములు ది గుడల్కుఈవిర్ నది లోకి చొచ్చుకుని వెళ్ళాయి మరియు సేవిల్లెను చేరాయి. గిబ్రల్టార్ లో సముద్రము హఠాత్తుగా రెండు మీటర్లు పైకి లేచింది. క్యుటాలో సునామీ చాలా బలముగా ఉన్నది, కానీ మెడిటేరియన్ సముద్రములో, అది త్వరగా తగ్గిపోయింది. అదే మరోచోట, పడమర తీర ప్రాంతము యొక్క మొరోక్కో లో సునామీ చాలా ఎక్కువ హాని మరియు నష్టములు కలగచేసింది, ఇది నగరము యొక్క కోట గోడలను తాకేలా కెరటాలు లేచిన ప్రాంతము అయిన టాన్గియర్ నుండి చాలా మంది మరణమునకు కారణం అవుతూ గోడను దాటి నీరు ప్రవహించిన అగడియర్ ప్రాంతము వరకు విధ్వంసం సృష్టించింది. యునైటెడ్ కింగ్డం లో, సునామీ మూడు మీటర్ల ఎత్తుకు లేచి కార్న్వాల్ ను కూడా చేరింది. కార్న్వాల్ యొక్క తీర ప్రాంతము గుండా, సముద్రము పెద్ద అలలతో లేచింది మరియు అదే వేగముతో తగ్గిపోయింది కూడా. ఐర్లాండ్ లోని గాల్వేను రెండు మీటర్ల సునామీ కొట్టింది మరియు గుర్తించ తగ్గ స్థాయిలో నగర గోడ యొక్క స్పానిష్ ఆర్చ్భాగమునకు హాని కలిగించింది.