బంగ్లాదేశ్
అవామీ లీగ్ నాయకులు భారతదేశంలో కొలకత్తా ఉంటూనే తూర్పు బెంగాల్‌లో ప్రభుత్వం రూపొందించారు. 1971 ఏప్రిల్ 17న అఙాతంలో ఏర్పాటైన ప్రభుత్వం మెహర్‌పూర్ వద్ద ప్రమాణ స్వీకారం చేసారు. తిజుద్దీన్ అహ్మద్ మొదటి ప్రధానిగా మరియు సయ్యద్ నజ్రుల్ ఇస్లాం తాతాకాలిక అధ్యక్షునిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసారు. 9 సంవత్సరాల పోరాటం తరువాత బంగ్లాదేశ్ స్వతంత్ర పోరాటం ముగింపుకు వచ్చింది. ముల్కీ బహ్ని కాదర్ బహ్ని మరియు హెమయత్ బహ్ని నాయకత్వంలో సైన్యం బంగ్లాదేశ్ సైన్యంగా రూపొందింది. జనరల్ ఎం.ఎ.జి ఒస్మని ఆధ్వర్యంలో పాకిస్థాన్ సౌన్యం ఒకవైపు నిలిచింది. ముల్కీ బహ్ని సైన్యం పాకిస్థాన్ సైన్యాలను ఎదుర్కొంటూ గొరిల్లా పోరు సాగించింది. 1971 బంగ్లాదేశ్ మారణహోమంలో పాకిస్థాన్ సైన్యం 
మరియు మతపరమైన సహాయ సైన్యాలు బెంగాలీ పౌరులు, మేధావులు, యువకులు, విద్యార్థులు, రాజకీయ వాదులు, ఉద్యమకారులు మరియు మత సంబంధిత అల్పసంఖ్యాకులను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు సాగించారు. శీతాకాలంలో మైత్రో బహినిల్ బంగ్లాదేశ్ - ఇండియా అలైయ్డ్ సైన్యం పాకిస్థాన్ సైన్యాలను ఓడించారు. పాకిస్థాన్ లొంగిపోయిన తరువాత 1971 డిసెంబరు 16న 
స్వతంత్ర బంగ్లాదేశ్ అవతరించింది.
బ్రిటిష్ రాజ్య చరిత్ర
స్వాతంత్ర్యం రాబోతూ ఉన్న సమయంలోనే పంజాబ్, బెంగాల్ ప్రాదేశికాలలో హిందూ, ముస్లీంల మధ్యన ఉధృత స్థాయిలో హింస చెలరేగింది. హింసను చల్లార్చడానికి తగిన సంసిద్ధత బ్రిటీష్ సైన్యానికి లేకపోవడంతో, కొత్తగా పదవిలోకి వచ్చిన వైస్రాయ్, లూయిస్ మౌంట్‍బాటన్ స్వాతంత్ర్యం కోసం పరస్పర అంగీకార యోగ్యమైన ప్రణాళికను ఆరునెలలలోగా అమలుచేయడానికి వీలుగా అధికార బదిలీ తేదీని ముందుకు జరిపాడు. 1947 జూన్‌లో కాంగ్రేస్ పార్టీ తరుపున నెహ్రూ, అబుల్ కలామ్ ఆజాద్, ముస్లీంలీగ్ తరపున జిన్నా, అస్పృశ్య కులాల తరుపున బి.ఆర్. అంబేద్కర్, సిక్కుల తరుపున మాస్టర్ తారాసింగ్లు మత ప్రాతిపదికన దేశాన్ని విడగొట్టడానికి అంగీకరించారు. హిందువులు, సిక్కులు అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాలు నూతన భారతదేశానికి చెందేటట్లుగా, ముస్లింలు అధికంగా నివసించే ప్రాంతాలు పాకిస్తాన్కు చెందేటట్లుగా నిర్ణయించారు. పంజాబ్, బెంగాల్‍లలో ముస్లీముల జనాభా అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాలను కూడా విడగొట్టాలని కూడా ఈ ప్రణాళికలో చేర్చారు.