దామోదరం సంజీవయ్య
సంజీవయ్య 1921 ఫిబ్రవరి 14న కర్నూలు జిల్లా, కల్లూరు మండలములో, కర్నూలు నుండి ఐదు కిలోమీటర్ల దూరములో ఉన్న పెద్దపాడు లో ఒక దళిత కుటుంబములో మునెయ్య, సుంకులమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఐదుగురు పిల్లలున్న ఆ కుటుంబములో చివరివాడు సంజీవయ్య. ఆయన కుటుంబానికి సొంత భూమి లేకపోవడము వలన నేత పనిచేసి, కూలి చేసి జీవనము సాగించేవారు. సంజీవయ్య పుట్టిన మూడు రోజులకు తండ్రి మునెయ్య చనిపోగా కుటుంబము మేనమామతో పాలకుర్తికి తరలివెళ్లినది. అక్కడ సంజీవయ్య పశువులను కాసేవాడు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత తిరిగి పెద్దపాడు చేరుకున్నారు. సంజీవయ్య అన్న చిన్నయ్య కుటుంబ పోషణ బాధ్యతలు స్వీకరించి సంజీవయ్యను బడికి పంపించాడు. పెద్దపాడులో 4వ తరగతి వరకు చదివి ఆ తరువాత కర్నూలులోని అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ పాఠశాలలో చేరాడు. 1935లో కర్నూలు మున్సిపాలిటీ ఉన్నత పాఠశాలలో చేరి 1938లో SSLC (ఎస్.ఎస్.ఎల్.సీ) జిల్లాలోనే ప్రథమునిగా ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.
బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం
బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం (1891-1936) తూర్పుగోదావరి జిల్లాకు చెందినవారు. ఆయన గాంధీ అనుచరునిగా సుపరిచితుడు. సీతానగరంలోని కస్తూర్భాగాంధీ ఆశ్రమానికి చాలా సేవ చేశారు. తూర్పుగోదావరి జిల్లాకు సంబంధించి గొప్ప స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు. సుబ్రహ్మణ్యం నిస్వార్థ సేవకు, అంకితభావానికి పేరు పొందిన వ్యక్తి. స్వాతంత్య్ర పోరాట సమయంలో గాంధీకి వెన్నుదన్నుగా నిలిచి ఈ ప్రాంత ప్రజలను పోరాటానికి సమాయత్తులను చేసిన నిస్వార్థజీవి. స్వాతంత్య్ర సమరయోధులకు సంబంధించిన వారిలో జిల్లాలో అగ్రశ్రేణి నాయకునిగా పేర్కొనవచ్చు. అదేవిధంగా ఆనం కళాకేంద్రం వద్దనున్న మైదానం బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం పేరుతోనే ప్రాముఖ్యత చెందింది.
డా. బ్రహ్మజోస్యుల సుభ్రహ్మణ్యం L.C.P& S. రాజమండ్రీ కాపురస్తులు 1916 నుండి వైద్యవృత్తిలో నుండిన గొప్ప స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు. రాజమండ్రీకి 20 కిలోమీటర్ల దూరములో నున్న సీతానగరంలోని గౌతమిఆశ్రమ సంస్దాపకులలో ప్రముఖులు. మహాత్మా గాంధీగారు ప్రతి ఏటా ఆంధ్రప్రాంతములకు వచ్చినప్పుడు వీరి గౌతమి ఆశ్రమంలో బస చేసేవారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమములో వారు ఎన్నో సార్లు ఖారాగార శిక్ష అనుభనించి చివరగా 1932 లో పోలీసువారిచే నిర్దాక్షణ్యముగానుా కృూరముగాను దెబ్బలు తినినప్పటినుండి వారు తీవ్ర ప్రాణాంతకమైన ఆనారోగ్యముచెంది 23-12-1936 న మరణించెను. వారు స్థాపించిన సీతానగర ఆశ్రమం ఇప్పటికీ కస్తూరబా ట్రస్టు వారు నడుపుచున్నారు. మహాత్మా గాంధీ డాక్టర్ సుబ్రహ్మణ్యంగారిని గురించి తన యంగ్ ఇండియాలో 1929లో వ్రాసినది, తదుపరి డాక్టర్ గారు 1936 లో పరమదించినప్పుడు గాందీజీ తంతిద్వారా (by Telegram) పంపిన సందేశము (క్రింద ఉల్లెఖించబడినవి) డా. సుబ్రహ్మణ్యంగారి త్యాగశీలము, నిరాడంబర నిస్వార్ధ చరిత్రను వెల్లడించును. వారు దేశం కోసం చేసిన త్యాగము మరువరానిది. వారిని గురించి దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ ప్రసంగము ఆకాశవాణి ప్రసారముచేసింది. దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారు రచించి 1938లో ప్రచురించిన "భారత దేశమున బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రము" అను పుస్తకము డాక్టరు సుబ్రహ్మణ్యంగారికి అంకితముచేశారు. అందు మిత్రస్మృతి అని వీరినిగురించి 7 పేజీలలో వ్రాసియున్నది (సశేషం)