గౌతమ బుద్ధుడు
తర్వాత సిద్ధార్దుడు ధ్యానం, అనాపనసతి (ఉశ్చ్వాస, నిశ్వాసలు) ద్వారా మధ్యయ మార్గాన్ని కనిపెట్టాడు (ఐహిక సుఖాలను, కోరికలను త్యజించడం). ఈ సమయంలో సుజాత అనే పల్లె పడుచు తెచ్చే కొద్ది అన్నాన్ని, పాలను ఆహారంగా తీసుకునేవాడు. తర్వాత సిద్ధార్దుడు, బుద్ధ గయలో ఒక బోధి వృక్షం నీడలో పరమ సత్యం తెలుసుకొనుటకు భగవత్ ధ్యానం చేశాడు. కాని కౌండిన్యుడు మరియు అతని ఇతర శిష్యులు, సిద్ధార్దుడు జ్ఞాన సముపార్జన సాధనను విరమించినట్లుగా, క్రమశిక్షణా రహితుడుగా భావించారు. చివరకు, తన 35వ ఏట, 49 రోజుల ధ్యానం తర్వాత, సిద్ధార్దునకు జ్ఞానోదయమయ్యింది. కొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు బాధ్రపద మాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని, ఇంకొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు ఫాల్గుణమాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని చెప్తారు. అప్పటి నుండి గౌతమ సిద్ధార్దుడు, గౌతమ బుద్ధునిగా మారాడు. బౌద్ధ మతంలో ఇతనిని శాక్యముని బుద్ధుడని భావిస్తారు.
ప్రజ్ఞాపారమిత
ప్రజ్ఞాపారమిత అంటే మహాయాన బౌద్ధంలో జ్ఞానానికి పరిపూర్ణత. కొన్ని సూత్రాల సమాహారంగానూ, బోధిసత్వునిలోని భాగమైన గొప్ప తల్లి (టిబెటన్: యుమ్ చెన్మో) అనే రూపం ఇచ్చి ఓ సమగ్రమైన పద్ధతిలో ప్రకృతి స్వరూపాన్ని దర్శించడాన్ని ప్రజ్ఞాపారమితగా వ్యవహరిస్తారు. ప్రజ్ఞాపారమిత అన్న పదం ప్రజ్ఞ అన్న పదానికి పారమిత - పరిపూర్ణత చేరగా ఏర్పడింది. ప్రజ్ఞాపారమిత అన్నది మహాయాన బౌద్ధంలో ప్రధానమైన భావన, సాధారణంగా ఇది శూన్యత్వం. స్వభావలేమితో పాటు నాగార్జునాచార్యుని సిద్ధాంతాలు, రచనలతో ముడిపడివుంది. బోధిసత్వుని మార్గంలో ప్రధానమైన అంశాల నుంచి దీని ఆచరణ, అవగాహన స్వీకరించారు.