శ్రీశైలం
శ్రీశైలము ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రమునందు కర్నూలు జిల్లా లోని ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రము. హరహర మహదేవ శంభో శంకరా అంటూ భక్తుల గొంతులతో మారుమ్రోగుతూ నల్లమల అడవులలో కొండగుట్టలమధ్య గల శ్రీ మల్లికార్జునుని పవిత్ర క్షేత్రము. మెలికలు తిరుగుతూ, లోయలు దాటుతూ దట్టమైన అరణ్యాల మధ్య భక్తజనులను బ్రోచేందుకు వెలసిన పరమేశ్వరుని దివ్యధామం అయిన శ్రీశైలం ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల లో ఒకటి.
కొడాలి లక్ష్మీనారాయణ
ప్రాచీన కాలం నుంచి తెలుగునాడును వ్యవహరించే త్రిలింగ నామంలోని మూడు శివలింగాల్లో శ్రీశైలం ఒకటి. సుప్రసిద్ధమైన ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటి. శ్రీశైలం ఇక్ష్వాకులు, పల్లవులు, విస్ణుకుండినులు, చాళుక్యులు, కాకతీయులు, రెడ్డి రాజులు, విజయనగర రాజులు, శివాజీ లాంటి ఎందరో సేవలు చేసిన మహాక్షేత్రం. శ్రీశైల చరిత్ర దాదాపుగా 5వ శతాబ్ది నుంచి ఆంధ్రదేశ చరిత్రలో అవిచ్ఛిన్నంగా కొనసాగుతూంటుంది. వివిధ రాజవంశాలు శ్రీశైలాన్ని అభివృద్ధి చేస్తూ ఆ క్రమంలో శాసనాలు వేయించారు. ఎందరో కవులు తమ రచనల్లో శ్రీశైల మల్లికార్జునుని ప్రస్తుతిస్తూ ప్రస్తావించారు. భారతదేశమంతా కర్మభూమిగా ప్రసిద్ధిచెందితే కాశీ మాత్రం మోక్షభూమి అన్న ప్రత్యేకత కలిగివుంది. వారణ, అసి నదుల మధ్యనున్న భూమి అనాది, అనంతమని భారతీయుల విశ్వాసం. పౌరాణికంగానే కాక కాశీకి చారిత్రికంగా కూడా చాలా ప్రాధాన్యత ఉంది. భారతీయ సంస్కృతితో ఎంతగానో ముడిపడ్డ నగరం కావడంతో చరిత్రలో ప్రాచీన రాజ్యాలకు, పరిశ్రమలకు, దండయాత్రలకు ఇలా ఎన్నింటికో సాక్షీభూతంగా నిలిచింది. ఈ నేపథ్యంలో చారిత్రిక శ్రీశైలం, కాశీక్షేత్రము గ్రంథంలో పలు ఆకరాల నుంచి చరిత్రను పునర్నిర్మించారు.