వడ్డాది పాపయ్య
ప్రముఖ చిత్రకారుడు వడ్డాది పాపయ్య పవిత్ర నాగావళి నదీ తీరాన శ్రీకాకుళం పట్టణంలో రామమూర్తి, మహాలక్ష్మి దంపతులకు సెప్టెంబరు 10, 1921 న జన్మించారు. తండ్రి చిత్రకళా ఉపాధ్యాయుడు కావడంతో ఓనమాలు తండ్రి వద్దనే నేర్చి . తండ్రి బొమ్మలు గీచే పద్ధతిని చాలా శ్రద్ధతో పరిశీలించేవారు. క్షుణ్ణంగా అవగాహన చేసుకున్నారు. పట్టుదలతో సాధన చేశారు.రంగులు కలపడం, వాటిని ఉపయోగించే పద్ధతిని తండ్రి వద్దనే నేర్చుకున్నారు. తండ్రి బొమ్మలు వేస్తున్నంతసేపూ ఆయనకంటే దీక్షగా పరిశీలించుతూ కచ్చితమైన పెర్‌ఫెక్టివ్‌నెస్ జాడలను తెలుసుకొనేవారు. రంగులు కలపడం, బ్రష్ లు ఎప్పటి కప్పుడు శుభ్రం చేయడం వంటి పనులన్నీ వినయ విధేయలతో నెరవేరుస్తూ తండ్రి వద్ద శిష్యుడి పాత్రను అద్వితీయంగా నిర్వహించారు. ఐదు సంవత్సరాల పిన్న వయసులోనే తన ఇంటిలో ఉన్న రవివర్మ చిత్రం "కోదండ రామ"ను ప్రేరణగా తీసుకుని హనుమంతుని చిత్రాన్ని గీసారు. పాపయ్య చిన్న తనంలో తండ్రి భారత, భాగవతాలను వినిపిస్తుండేవారు. ఆ ప్రభావం వలన పాపయ్య ఆధునికత కంటే ప్రాచీనత మీద, ముఖ్యంగా భారతీయ శిల్ప, చిత్ర కళల మీద మక్కువ పెంచుకొన్నాడు.
ఆయన ఊహ ఎదిగాక, చేతివేళ్ళతో వంపుసొంపులు ఇమిడిన అర్వాత రాజా రవివర్మ, దామెర్ల రామారావు ల చిత్రకళా తపస్సును ఆదర్శంగా ఎంచుకున్నారు. అంతరాంతరాలలోని "ఇన్‌ట్యూషన్"తో ఉండే సౌందర్య కాంక్షను దామెర్ల ప్రతిభా వ్యుత్పత్తుల నుండి పుణికి పుచ్చుకున్నారు. అందుకు హస్త కౌశాలం కూడా జత పడింది. మరి కొంత కాలానికి మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ చిత్రకారుడు దురంధర్ నుంచి స్ఫూర్తి పొందారు. దురంధర్ చిత్రాలను తమ మనోఫలకంలో శాశ్వతంగా ముద్రించుకున్నారు. దేవతా చిత్రాలను గీసే ప్రేరేపణను ముఖ్యంగా రవివర్మ నుంచి పొందారు. కేవలం ఊహ అయినప్పటికీ దేవతల బొమ్మలు, వెనుక పరివారాన్ని చిత్రీకరించడంలో తండ్రి, ఆ తర్వాత రవివర్మ నుంచి నేర్చుకున్నారు. కొంతలో కొంత అనుకరించారు కూడా. అనతి కాలంలోనే అంచెలంచెలుగా ఎదిగారు. తనదైన ప్రత్యేక శైలిని రూపొందించుకున్నారు. అడవి బాపిరాజు నుంచి గొప్ప భావుకతను అంది పుచ్చుకున్నారు. ప్రతి కళాకారుడికి వ్యక్తిత్వమూ, సొంత బాణి ఉండాలని, అప్పుడే ప్రత్యేకత ఏదో ఒకటి వారిలో కన్పిస్తుందని ప్రగాఢంగా నమ్మి, ఆ ప్రకారంగానే తనను తాను మలుచుకున్నారు.
ఒకానొక చిత్రకారునిగా 1938 లో తనను తాను గుర్తింపజేసుకున్నాడు. 17 వయేట ప్రారంభించిన ఈ తపస్సు ఎన్ని ఒడిదుడుకులు ఎదురైనా, ఎన్ని ఆటుపోట్లకు గురయినా రాణించే వరకు ఆగలేదు. కళాసృష్టి హృదయం నుంచి వెల్లుబుకుతుంది. మేధస్సు నుంచి పుట్టిన హేతువాదానికి ఈ అంశం అందదు. ఆస్తికత్వ, నాస్తికత్వాల ప్రసక్తికి దూరంగా ఉన్నా ఎగురుతున్న హనుమంతుడు, గోపికాకృష్ణుల రాసలీల దృశ్యం మొదలైన ఎన్నెన్నో అతిరమణీయ చిత్రాలతో పాటు, పార్వతి, శకుంతల, లక్ష్మి, ధనలక్ష్మి, శివపార్వతులు, గంగావతరణం మొదలైన పౌరాణిక ఊహాత్మక బొమ్మలను గీచారు. అయితే లౌకిక ప్రపంచానికి తామంత తాముగా దూరమైపోయారు. రేరాణి, అభిసారిక, భారతి పత్రికలలో ప్రచురితమైన బొమ్మలలో ఒక సంచలన చిత్రకారుడుగా పత్రికా ప్రపంచానికి చేరువయ్యారు. తత్ఫలితంగా తెలుగు సినీ ప్రముఖుడు చక్రపాణి తమ సంస్థ ప్రచురణలైన చందమామ, యువ పత్రికలలో బొమ్మలు వేసే ఉద్యోగం ఇచ్చారు. ఒక్క "చందమామ" పత్రికలోనే దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పర్యంతం తన సహజ శైలిలో బొమ్మలు చిత్రిస్తూ, ఒకే పత్రికలో కొనసాగటం తెలుగు పత్రికా రంగంలో ఒక పెద్ద రికార్డు! అభిసారికకు 1949-59 మధ్య కాలంలో గీసిన అపురూప ముఖచిత్రాలను, వాటికి శోభ చేకూర్చిన 'కరుణశ్రీ' జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి పద్యాలను చూసి తీరవలసిందే. (http://www.abhisarika.com/archive1949-50.htm).
చుక్కపల్లి పిచ్చయ్య
చుక్కపల్లి పిచ్చయ్య ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త. ఇతడు దాతగా, మానవతావాదిగా పేరుగడించాడు.
ఇతడు గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలం కంచెర్ల పాలెం గ్రామంలో 1928 ఆగష్టు 7వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి పేరు చుక్కపల్లి తిరుమలయ్య. ప్రాథమిక విద్య అనంతరం ఇతని సోదరుడు చుక్కపల్లి తిరుపతివెంకయ్య ప్రోత్సాహంతో 1957లో వ్యాపారంలో ప్రవేశించాడు. వ్యాపారరంగంలో వుంటూనే సాహిత్యం, పుస్తక రచన పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్నాడు. ఆయన స్వయంగా రాసినవిగాని, ఇతరుల పుస్తకాలు సంకలనం చేసినవిగాని కోటి 73 లక్షల 66 వేల ప్రతులు వుంటాయి. ఈయన ప్రగతిశీల సాహితీవేత్త. 1962లో పాపులర్‌ షూమార్ట్‌ ప్రధాన కార్యాలయం, బ్రాంచీల విధానాన్ని విజయవాడలో ప్రారంభించి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, కర్ణాటక రాష్ట్రాలలో 145 బ్రాంచీలకు విస్తరించాడు. ఈయన సంస్థల్లో సుమారు 900 మంది ఉద్యోగులున్నారు. 1977లో పాపులర్‌ షూమార్ట్‌ గ్రూప్‌ సంస్థల ట్రస్ట్‌ను ఏర్పాటు చేసి అనేక రూపాలలో పేద, వికలాంగ, అనాథలను ఆదుకున్నాడు. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించిన సమయంలో బాధితులకు తక్షణ సాయంగా దుప్పట్లు, వంట సామాన్లు, టవల్స్‌ లక్షలాది రూపాయల విలువైనవి అందించాడు. అనాథ శరణాలయాలకు, వృద్ధాశ్రమాలకు, ముఖ్యమంత్రి, ప్రధానమంత్రి సహాయనిధులకు భూరి విరాళాలు అందజేశాడు. వ్యాపారరంగంలో ఈయన చేసిన కృషికిగాను అనేక అవార్డులు సొంతం చేసుకున్నాడు. ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన సంస్థల నుండి ఉద్యోగ పత్ర, లోకశ్రీ, విజయశ్రీ, ఉద్యోగరత్న, ఎక్సలెన్సీ, సేల్స్‌ ప్రమోషన్‌ అవార్డులు అందుకున్నాడు. ప్రపంచ శాంతిని కాంక్షిస్తూ అనేక దేశాల్లో పర్యటించాడు. ఇందుకు గుర్తింపుగా 'ప్రపంచశాంతి బంగారుపతకం' అందుకున్నాడు. సోవియట్‌ రష్యా, అమెరికా, చైనా, కెనడా, బ్రిటన్‌, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, స్విట్జర్లాండ్, చెకొస్లోవేకియా, తూర్పు జర్మనీ, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌, థాయిలాండ్, శ్రీలంక, బ్యాంకాక్, హాంగ్‌కాంగ్, జపాన్‌, ఫిలిప్పీన్స్, సింగపూరు, దక్షిణ కొరియా దేశాల్లో పర్యటించాడు. సోవియట్‌ రష్యా, చైనా సందర్శించి వచ్చిన తర్వాత ఆయా దేశాల విశిష్టతను తెలియజేస్తూ పుస్తకాలను రచించి 15 లక్షల 95 వేల ప్రతులను ప్రజలకు అందించాడు. చిన్నతనం నుండి వామపక్ష భావాలతో పెరిగిన పిచ్చయ్య కులమతాలకు అతీతంగా స్వగ్రామమైన కంచెర్ల పాలెంలో జనరల్‌ పంచాయతీ ఎన్నికల్లో దళితుడిని అభ్యర్థిగా నిలిపి గెలిపించాడు. అనేక ఆదర్శ వివాహాలు జరిపించాడు. ఇతడి సంస్థల్లో కుటుంబ నియంత్రణ, ధూమపాన నిషేధం విధించి మార్గదర్శకంగా నిలిచాడు. ఉద్యోగులకు పలు సమకాలీన అంశాలపై శిక్షణ ఇప్పించాడు. నాయుడమ్మ సైన్స్‌ ఫౌండేషన్‌ పాదరక్షల వ్యాపారానికి ఇతడిని రోల్‌మోడల్‌గా గుర్తించి 'మాన్యుఫ్యాక్చరర్‌ ఆఫ్‌ ఫుట్‌వేర్‌ పిచ్చయ్యాస్‌ మోడల్‌' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించి వెనుకబడిన దేశాల్లో పంపిణీ చేసింది. ఈయనకు భార్య సరోజనమ్మ, ముగ్గురు కుమారులు అరుణ్‌కుమార్‌, అమర్‌కుమార్‌, విజరుకుమార్‌, కుమార్తె శాంతకుమారి ఉన్నారు. వీరంతా ఫుట్‌వేర్‌ వ్యాపార రంగంలో స్థిరపడ్డారు. ఇతడు కొంత కాలం అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ, ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ విజయవాడలో 2012, మే 24, గురువారం తన 84వ యేట మరణించాడు.