గురునానక్
గురు నానక్ దేవ్ (Guru Nanak) 1469లో పాకిస్తాన్ లోని నన్కానా సాహిబ్ లో జన్మించాడు. ఇతను పది మంది సిక్కు గురువులలో మొదటి వాడు. ఇతను హిందూ మరియు ఇస్లామియా మత గ్రంథాలు చదివాడు కానీ ఇతను ఈ రెండు మతాలకి భిన్నమైన సిక్కు మతమును స్థాపించాడు. సిక్కు మతం ఏకేశ్వరోపాసక మతము. వీరు ఏక్ ఓంకార్ (ఏకైక దేవుడు) ని నమ్మతారు.
సిక్కు మతస్థాపకుడు. ఏకేశ్వరోపాసనను ప్రబోధించి కులవ్యవస్థను వ్యతిరేకించిన గురువు. నానక్‌ తరువాత గురుపరంపర కొనసాగింది. ఐదవ గురువు అర్జున్‌, తనకు ముందు గురువులకు దైవం అనుగ్రహించిన సూక్తులను, బోధలను సంకలనం చేసి ‘‘గురు గ్రంథ సాహిబ్‌’’ పవిత్రగ్రంథానికి రూపకల్పన చేశారు.
నా యెరుక
నా యెఱుక 19వ శతాబ్ది చివరిపాదంలో దాక్షిణాత్య జీవన సరళికి, సమకాలీన మత సాంఘిక రాజకీయ కళాసంబంధమైన విషయసర్వస్వానికి అద్దం పడుతుంది. మూడు పదుల వయస్సులోపుగా ఆయన ఒడిశాలోని రసూల్ కొండ నుండి కర్ణాటకలోని మైసూరు వరకు గల వివిధ పట్టణాల్లో, పల్లెల్లో విస్తృతంగా పర్యటించారు. తన అనుభవంలోకి వచ్చిన ప్రతి అంశాన్నీ, తన దృష్టికి ఆనిన ప్రతి దృశ్యాన్నీ, తనను ఆదరించిన ప్రతి కళాపోషకుడిని, తన చెలిమికాండ్రనూ, తనతో చదువుకొన్నవారినీ, తన గురువులను, తన శత్రువులను ఒకరిని కూడా మరువకుండా, విడవకుండా "నా యెఱుక"లో ప్రస్తావించారు. గవ్వ, టోలీ, డబ్బు వంటి స్వల్ప ద్రవ్యప్రమాణాల గురించీ, రాత్రనక పగలనక ఆనాడు క్రోసుల కొలది నడక ప్రయాణాల వింతలు విశేషాలు తెలుసుకోవాలంటే "నా యెఱుక" చదవాలంటారు సాహితీవేత్త ఉపాధ్యాయుల అప్పల నరసింహమూర్తి.
"నా యెఱుక" గ్రంథంలో ఏడు అధ్యాయాలలో ఆదిభట్ల నారాయణదాసు బాల్యం నుంచి యౌవనంలో హరికథా ప్రక్రియను ప్రారంభించి ప్రఖ్యాతులయ్యే వరకూ గల జీవితాన్ని చిన్న చిన్న వివరాలతో సహా చెప్పారు. అజ్జాడ నుంచి పూరీ జగన్నాథానికి నెలల తరబడి చేసిన ప్రయాణం, దారిలోని వింతలు విశేషాలు వివరించారు. ఆ రోజుల్లో బందరు, విజయనగరం, బరంపురం వంటి పట్టణాలు దుర్గంధపూరితాలై, ధూళిదూసరితాలై, అనారోగ్య నిలయాలై ఉండే వైనమంతా చిత్రీకరించారు. ఓఢ్ర, తమిళ, ఆంధ్ర, కర్ణాటక దేశాల్లోని మనుషుల మాటతీరు, వేషభాషలు, కళాకుశలత ఎలా ఉండేదో దృశ్యమానం చేశారు. తొలిసారి చొక్కాలు తొడుక్కున్నప్పుడు, మొదటిసారి రైలెక్కినప్పుడు ఆనాటి గ్రామీణుల అనుభూతులు, మైసూరు, విజయనగరం సంస్థానాధీశుల ప్రాభవం, ఔదార్యం, సాహిత్య పోషణ, కళాపోషణలు వంటి ఎన్నో అంశాలు ఇందులో ఉంటాయి.