గౌతమ బుద్ధుడు
తర్వాత సిద్ధార్దుడు ధ్యానం, అనాపనసతి (ఉశ్చ్వాస, నిశ్వాసలు) ద్వారా మధ్యయ మార్గాన్ని కనిపెట్టాడు (ఐహిక సుఖాలను, కోరికలను త్యజించడం). ఈ సమయంలో సుజాత అనే పల్లె పడుచు తెచ్చే కొద్ది అన్నాన్ని, పాలను ఆహారంగా తీసుకునేవాడు. తర్వాత సిద్ధార్దుడు, బుద్ధ గయలో ఒక బోధి వృక్షం నీడలో పరమ సత్యం తెలుసుకొనుటకు భగవత్ ధ్యానం చేశాడు. కాని కౌండిన్యుడు మరియు అతని ఇతర శిష్యులు, సిద్ధార్దుడు జ్ఞాన సముపార్జన సాధనను విరమించినట్లుగా, క్రమశిక్షణా రహితుడుగా భావించారు. చివరకు, తన 35వ ఏట, 49 రోజుల ధ్యానం తర్వాత, సిద్ధార్దునకు జ్ఞానోదయమయ్యింది. కొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు బాధ్రపద మాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని, ఇంకొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు ఫాల్గుణమాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని చెప్తారు. అప్పటి నుండి గౌతమ సిద్ధార్దుడు, గౌతమ బుద్ధునిగా మారాడు. బౌద్ధ మతంలో ఇతనిని శాక్యముని బుద్ధుడని భావిస్తారు.
పొందుగుల (మైలవరం)
పొందుగుల గ్రామానికి 6 కి.మీ. దూరంలో ఉత్తరదిశలో పంగిడి గా పిలిచే వ్యవసాయక్షేత్రంలో, 2013లో, బౌద్ధక్షేత్రాలు, ఆనాటి స్తంభాలు కనుగొన్నారు. వాటి సమాచారాన్ని పురావస్తుశాఖకు అందించగా, వారు ఆయా వస్థువులను సేకరించి, భద్రపరచి, పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. అక్కడి కొండపైన గూడా, ఒకటో శతాబ్దానికి చెందినవిగా గతంలో నిర్ధారించిన భారీ పరిమాణంగల ఇటుకలు కనబడినవి. బౌద్ధక్షేత్రం శిథిలమైనది. కొండపైభాగంలో, ఒక కోనేరు గుర్తించారు. అందువలన ఇక్కడ బౌద్ధులు మనుగడ సాగించారని భావించారు. ఇది గాకుండా పైభాగాన రాతిశిలలపై ఉన్న నాలుగు రాతి తొట్టెలను గుర్తించారు. ఈ బౌద్ధక్షేత్రానికి తూర్పువైపున, సుమారు ఆరు ఎకరాలలో ఉన్న ఒక చెరువును గూడా గుర్తించారు. అందులో ఒక చెరువులో తామరపూలు గూడా పూచి ఉన్నాయి. తామర పూవు బుద్ధునికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనదిగా చెప్పటమేగాక, బౌద్ధులు తమ పూజాదికాలలో తామరపూలను వాడిన అంశం గతంలో నిర్ధారణ అయినది. వీటి ఆధారంగా ఇక్కడ బౌద్ధక్షేత్రం ఉన్నదని నిర్ధారణ జరిగింది. [1]