దామోదరం సంజీవయ్య
సంజీవయ్య 1921 ఫిబ్రవరి 14న కర్నూలు జిల్లా, కల్లూరు మండలములో, కర్నూలు నుండి ఐదు కిలోమీటర్ల దూరములో ఉన్న పెద్దపాడు లో ఒక దళిత కుటుంబములో మునెయ్య, సుంకులమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఐదుగురు పిల్లలున్న ఆ కుటుంబములో చివరివాడు సంజీవయ్య. ఆయన కుటుంబానికి సొంత భూమి లేకపోవడము వలన నేత పనిచేసి, కూలి చేసి జీవనము సాగించేవారు. సంజీవయ్య పుట్టిన మూడు రోజులకు తండ్రి మునెయ్య చనిపోగా కుటుంబము మేనమామతో పాలకుర్తికి తరలివెళ్లినది. అక్కడ సంజీవయ్య పశువులను కాసేవాడు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత తిరిగి పెద్దపాడు చేరుకున్నారు. సంజీవయ్య అన్న చిన్నయ్య కుటుంబ పోషణ బాధ్యతలు స్వీకరించి సంజీవయ్యను బడికి పంపించాడు. పెద్దపాడులో 4వ తరగతి వరకు చదివి ఆ తరువాత కర్నూలులోని అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ పాఠశాలలో చేరాడు. 1935లో కర్నూలు మున్సిపాలిటీ ఉన్నత పాఠశాలలో చేరి 1938లో SSLC (ఎస్.ఎస్.ఎల్.సీ) జిల్లాలోనే ప్రథమునిగా ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.
తవనం చెంచయ్య
తవనం చెంచయ్య:- వీరు కొరిశపాడు మండలం, ప్రాసంగులపాడు గ్రామములోని ఒక వ్యవసాయ కూలీ కుటుంబంలో జన్మించారు. యుక్తవయసులోనే కమ్యూనిస్టు పార్టీ పట్ల ఆకర్షితులైనారు. ఉభయ కమ్యూనిస్టు పార్టీ విడిపోయినప్పుడు వీరు సి.పి.ఎం.లో చేరినారు. తుదిశ్వాస విడిచేవరకూ ఆ పార్టీలోనే కొనసాగినారు. జిల్లాలో జరిగిన అనేక పోరాటాలకు నాయకత్వం వహించారు. భూమిలేని వ్యవసాయ కూలీలకు భూమి దక్కాలనే నినాదంతో, జిల్లాలో జరిగిన పలు భూపోరాటాలకు నాయకత్వం వహించారు. ఆగంచెరువు, చింతలపాలెం, నర్సాయపాలెం, దూబగుంట, రాజగోపాలరెడ్డినగర్, కెల్లంపల్లి గ్రామాలలో నిర్వహించిన భూపోరాటాలు, ఆయన జీవితంలో మైలురాళ్ళుగా నిలిచాయి. అంటరానితనం, సాంఘిక బహిష్కరణల వంటి దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను సమీకరించి, పోరాటాలు సాగించారు. వేతన సమస్యలపైనా ఉద్యమాలు చేశారు. 13 ఏళ్ళపాటు పార్టీ జిల్లా కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. చివరిదాకా విలువలతో గూడిన జీవనం గడిపారు. 2 సార్లు శాసనసభ్యునిగా పనిచేసినా, అందుమూలంగా లభించే వేతనాన్ని, అనంతరం వచ్చే పింఛనును గూడా, పార్టీకి ఇచ్చేసి, పార్టీ అందించే సహకారంతోనే జీవనం సాగించారు. ఆయన ఎం.ఎల్.ఏ.గా ఉన్న సమయంలోనూ ఆయన భార్య, కుటుంబపోషణ కోసం, కూలీగా పనిచేశారు. ఆయన చివరివరకూ, ఒంగోలులోని చిన్న పెంకుటింట్లోనే జీవనం సాగించారు. నిరాడంబర జీవనశైలితో పలువురి మన్నలనందుకున్న వీరు, 2014, ఫిబ్రవరి 23, శుక్రవారం అర్ధరాత్రి దాటిన తర్వాత, తన 92వ ఏట కన్నుమూశారు. [1]