న్యాపతి సుబ్బారావు పంతులు
సుబ్బారావు 1856వ సంవత్సరం జనవరి 14 వ తేదీ మకర సంక్రాంతి రోజున నెల్లూరులో రాఘవరావు, రంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆ తరువాత కుటుంబం రాజమండ్రికి మారింది. బాల్యం నుండే సుబ్బరావు విషయ పరిజ్ఞాన సముపార్జన పట్ల అమిత జిజ్ఞాస కలిగి ఉండి పేదరికం కారణంగా వీధిలాంతర్ల మసక వెలుతులో చదువు కొనసాగించాడు. మెట్రిక్యులేషన్‌ పాస్‌ అయ్యి అనంతరం మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో చేరి స్కాలర్‌షిప్‌ సహాయంతో చదువుకుని 1876లో బిఎ డిగ్రీ పొందాడు. అనంతరం అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. బోధనా వృత్తిలో కొనసాగుతూనే న్యాయవాద విద్యను అభ్యసించి 1879లో లా పట్టాను పొందాడు. ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తూ న్యాయవాద పట్టాను పొందటం అప్పట్లో అరుదైన విషయం. ఈ ఖ్యాతిని సాధించిన దక్షిణ భారతదేశంలోని అతి కొద్దిమందిలో ఒకరిగా కోస్తా జిల్లాల్లో తొలి వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.
నాగప్పగారి సుందర్రాజు
నాగప్పగారి సుందర్రాజు దళిత కవి మరియు రచయిత. ఆయన దళితసాహిత్యంలో విశేషంగా కృషిచేసిన సాహిత్య పిపాసి. మాదిగత్వంలో మాగిన కథలూ కవితలూ రాసి సిసలయిన మాదిగ సాహిత్యానికి ఆయన బాటలు వేశాడు. తద్వారా మొత్తం దళిత బహుజన సాహిత్యాన్ని కొత్త ప్రమాణాలతో నింపాడు. మాదిగ మూలాల్లోకి వెళ్ళి జీవితాన్ని సాహితీకరించిన తెలుగు దళిత కథాపితామహుడు కొలకలూరి ఇనాక్‌ బడి నుంచి నేర్చుకొంటూనే ‘దండోరా’ స్ఫూర్తిని బలంగా పలికించిన సృజనకారి సుందర్రాజు.
ఆయన స్వగ్రామం కర్నూలు జిల్లా ఆలూరు తాలూకా నేమకల్లు. ఆయన తన తల్లి గారి ఊరైన ఆలూరు తాలూకా లోని మొలగవెల్లి కొట్టాలలో పెద్దనర్సమ్మ, రంగన్నలకు దంపతులకు 1968 మే 31 న రెండవ సంతానంగా జన్మించారు. అక్క రాణెమ్మ, తమ్ముడు ఆనంద్‌, చెల్లెలు గాయత్రి. ప్రాథమిక విద్య 1 నుండి 5 వరకు మొలగవల్ల కొట్టాలలోనూ, 6 నుండి 10 వరకు గుంతకల్లు మున్సిపల్‌ ఉన్నత పాఠశాలలోనూ, ఇంటర్మీడియేట్‌ (హెచ్‌.ఇ.సి) పత్తికొండ జూనియర్‌ కళాశాలలోనూ, బి.ఏ. (తెలుగు సాహిత్యం) అనంతపురం ఆర్ట్స్ కళాశాలలోనూ, యం ఏ, యం.ఫిల్‌, పిహెచ్‌డి కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం హైదరాబాద్‌లో చదివారు. దళితకథలపై పరిశోధనలో భాగంగా యం.ఫిల్‌, పిహెచ్‌డిలు పులికంటి కృష్ణారెడ్డి దళిత కథలపై చేశారు.