నూనె
నూనెలు స్థూలంగా రెండు రకాలు: 1. శిలాజ నూనెలు. ముడి పెట్రోలియం నుండి తయారగు నూనెలు. 2. సేంద్రియ నూనెలు. జంతు, వృక్ష సంబంధిత నూనెలు.
నిమ్మగడ్డి నూనె
ఉపయోగించిన నూనె సంగ్రహణ పద్ధతిని బట్టి నిమ్మగడ్డినుండి 0.25 నుండి I 1.4% వరకు నూనె దిగుబడి వస్తుంది.తగిన ఎక్కువ శాతం నూనెను పొందుటకు గడ్డిని కోసిన తరువాత దానిని ఆరబెట్టిన పద్ధతి పై ఆధారపడి వున్నది.ఎండలో అయినచో 36 గంటలు,నీడలో అయినచో 48 గంటలు ఆర/ఎండ బెట్టాలి.లేదా విద్యుత్తు లో పనిచేయు ఓవెన్/oven అను పరికరం అయినచో 45°C వద్ద 7 గంటలు ఆర బెట్టాలి.ఎండలో మరియు నీడలో ఆరబెట్టినగడ్డి నుండి వచ్చు నూనె పరిమాణంలో మార్పు లేకున్నను, ఓవన్ లో పొడి పర్చిన గడ్డినుండి నూనె ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అవ్వుతుంది. మిగతా పద్ధతుల్లో ఆర బెట్టిన/ ఎండ బెట్టిన గడ్డిలోకన్న నీడలో ఎండబెట్టిన గడ్డి నుండి తీసిన నూనెలో లిమోనేన్ (limonene) మరియు సిట్రాల్ ఎక్కువ వుండును.నిమ్మగడ్డి నూనెను సాధారణంగా రెండు పద్ధతుల్లో సంగ్రహిస్తారు.ఒకటి డిస్టిలేసన్/స్వేదన క్రియ ,మరొకటి సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను/ద్రావణి సంగ్రహణ విధానం.డిస్టిలేసన్ విధానాన్ని హైడ్రోడిస్టిలేసన్ అనికూడా అంటారు.
ఇందులో నీటిని స్టీముగా/నీటి ఆవిరిగా మార్చి ఆ ఆవిరుతో గడ్డిలోని నూనెను వాయురూపంలోకి మార్చి, తరువాత దాన్ని కండెన్సరులో ద్రవీకరించి ఒక పాత్రలో సేకరించెదరు. గడ్దిని స్టీముతో వేడి చెయ్యడం వలన గడ్డిలోని నూనె ఆవిరిగా మారును. తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆవిరిగా మారు ద్రవాలను వోలట్రైల్ ద్రవాలు అంటారు. సేకరణ పాత్రలో, గడ్డినూనెతో పాటు స్టీము కూడా ద్రవీకరణ చెంది నూనెతో కలసి వుండుటవలన,రెండింటి మిశ్రమాన్ని అలాగే కొంత సమయం నిలకడ వదలి వేస్తారు.రెండు ఒకదానితో మరొకటి కలిసే స్వభావం లేనందున సేకరణ పాత్ర అడుగున నీరు,దాని పై మట్టాన గడ్డి నూనె జమ అగును. స్టీము డిస్టిలేసను పద్ధతిలో అయినచో నూనె సంగ్రహణ కు 2.5 నుండి 5 గంటల సమయం పట్టవచ్చు. గడ్డిలోని 90% నూనె మొదటి 2.5 గంటల్లోనే ఆవిరిగా మారి వేరు పడును. హైడ్రోడిస్టిలేసను విధానంలో దాదాపు 0.45%నూనె ఉత్పత్తి అగును. మామూలు వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత కన్న కొద్దిగా ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో 100 C మించి వేడిచేసిన ఉత్పత్తి 0.8 నుండి 1.5% వరకు వుండును.
ఈ పద్ధతిలో పాత్రలోని నిమ్మగడ్దిని ,చిన్న బాయిలరులో ఉత్పత్తి చేసిన నీటిఆవిరి/స్టీము ద్వారా వేడి చేసి నూనెను సంగ్రహించెదరు.హైడ్రో డిస్టిలేసన్ లో గడ్ది మునిగే వరకునీరు తీసుకుని ఆనీటీని వేడీ చెయ్యగా,ఈ విధానంలో స్టీము ద్వారా గడ్దిని వేడీ చేస్తారు.