టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900 years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు. క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా.  ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.
హోషంగాబాద్
జిల్లావైశాల్యం 5408.23 చ.కి.మీ. జిల్లా నర్మదా నదీలోయలో ఉంది. జిల్లా హోషంగాబాద్ డివిషన్‌లో ఉంది.సప్తపురా పర్వతశ్రేణి నుండి నర్మదానదికి ఉపనది అయిన తవనది ప్రవహిస్తుంది.
జిల్లా దక్షిణ దిశలోజన్మించిన తవనది ఉత్తరంగా ప్రవహించి బంద్రాభన్ గ్రామం వద్ద నర్మదానదిలో సంగమిస్తుంది. జిల్లా దక్షిణ భూభాగంలో తవా రిజ్స్ర్వాయర్ ఉంది.
హోషంగాబాద్ జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో రాయ్‌సేన్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో నర్సింగ్‌పూర్ జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో ఛింద్వారా జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో బేతుల జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో హర్ద జిల్లా మరియు నైరుతీ సరిహద్దులో సెహొర్ జిల్లా. 1998 హోషంగాబాద్ పశ్చిమ భుభాగాన్ని వేరు చేసి హర్దా జీల్లాను రూపొందించారు.