వినుకొండ వల్లభరాయుడు
వినుకొండ వల్లభరాయడు తెలుగు సాహిత్యంలో సుప్రసిద్ధి పొందిన వీధినాటకం క్రీడాభిరామం గ్రంథకర్త. కాకతీయుల కాలంనాటి తెలుగు ఆచార వ్యవహారాలను, పండుగలను, దైవీరూపాలను మొదలుకొని ఎన్నెన్నో విశేషాలతో కూర్చిన గ్రంథం క్రీడాభిరామం. తెలుగు సాహిత్యంలోనే కాక ఆంధ్రుల సంస్కృతి, చరిత్రలను రచించే చారిత్రికులకు కూడా క్రీడాభిరామం ప్రాధాన్యత కలిగిన రచన. అయితే ఈ గ్రంథాన్ని వినుకొండ వల్లభరాయుడు కాక శ్రీనాథుడు రచించాడనే వాదనలు కూడా ఉన్నాయి.
వినుకొండ వల్లభరాయల పూర్వులు గుంటూరు సీమలోని వినుకొండ వాస్తవ్యులు. విజయనగర సామ్రాట్టు రెండవ హరిహరరాయల ఏలుబడిలో వల్లభరాయుడి తండ్రి భాండాగార రక్షకునిగా, వినుకొండకు మహాప్రధానిగా పనిచేశారు. వల్లభరాయుడు భైరవస్వామి భక్తుడు. వల్లభరాయుడు కడప ప్రాంతంలోని (నేటి వై.ఎస్.ఆర్.జిల్లా) లోని మోపూరు గ్రామాధిపతి. మోపూరు గ్రామంలోనే ఆయన ఇష్టదైవం భైరవస్వామి కొలువై ఉన్నాడు. వల్లభరాయుడు 15వ శతాబ్ది ప్రథమార్థం (క్రీ.శ.1400-1450) లో జీవించినట్టుగా చరిత్రకారులు నిర్ధారించారు.
క్రీడాభిరామం అవతారికలో వల్లభరాయని వంశ వర్ణన గలదు.
వల్లభరావుపాలెం
రాజకీయాలకే రారాజు అని పేరుపొందిన కీ.శే.వేజండ్ల బాపయ్య చౌదరిగారి స్వగ్రామం ఈ వూరే. వీరు 1946 నుండి 1981 వరకూ ఏకగ్రీవంగా ఈ గ్రామ సర్పంచిగా ఎన్నికవుతూ వచ్చారు. 1960లో విద్యుత్తు సౌకర్యాన్నీ, 1961లో రక్షిత మంచినీటి పథకాన్నీ, పంచాయతీ రేడియోనూ ఏర్పాటు చేశారు. 1948 లో రంగా గ్రంథాలయన్ని ఏర్పాటుచేశారు. 1979లో తారు రోడ్డు నిర్మాణానికి రు. 40 లక్షలు మంజూరు చేయించారు. గ్రామంలో ప్రశాంత వాతావరణం నెలకొల్పటం కోసం, మద్యపానం, ఫలహారశాలలను ఏర్పాటు చేయనీయ లేదు. [1]
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2932. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1432, స్త్రీల సంఖ్య 1500, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 857 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 1716 హెక్టారులు.