నెయ్యి
మానవుడు సంచారజీవనం వదలి, స్దిరనివాసం ఏర్పరచుకొని వ్యవసాయం చేయ్యడం మొదలుపెట్టుటకు మునుపే పశువులను మచ్చిక చేసుకొని పాల వుత్పత్తి, మరియు ఇతర వ్యవసాయ పనులకు వినియోగించుకోవటం ప్రారంభించాడు. పాల నుండి వెన్న, మీగడ, నెయ్యి తయారుచేయటం నేర్చుకున్నాడు. విదేశాలలో వెన్ననే ఎక్కువగా ఆహారంగా వాడెదరు. విదేశాలలో నెయ్యిని క్లారిఫైడ్‌ బట్టరు అంటారు. తూర్పు దక్షిణ ఆసియా దేశాలు (ఇండియా, పాకిస్దాన్, బంగ్లా, ఛైనా తదితర దేశాలు) వెన్ననుండి నెయ్యిని తయారుచేసి ఉపయోగించడం ఎక్కువ. భారతదేశంలో వేదకాలం నాటికె నెయ్యిని వాడటం మొదలైనది. యజ్ఞాలలో హోమగుండంలో అగ్నిని ప్రజ్వలింప చేయుటకు నెయ్యిని వాడెదరు. ఆయుర్వేదంలో నెయ్యిని ప్రశస్తమైన స్వాత్తిక ఆహారంగా పెర్కొన్నారు. నెయ్యిని ఆవు, గేదె, మేక పాల వెన్ననుండి తయారుచేయుదురు. విదేశాలలో ఆవు పాల వెన్ననుండి ఎక్కువగా నెయ్యిని చేయుదురు. భారతదేశంలో ఆవు మరియు గేదె పాల వెన్ననుండి నెయ్యిని చేయుదురు. గేదె నెయ్యి కన్న ఆవు నెయ్యిని శ్రేష్టమైనదిగా ఆయుర్వేదంలో పెర్కొన్నారు. నెయ్యి జ్ఞాపకశక్తిని, జీర్ణశక్తిని పెంచుతుందని, మరియు రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచుతుందని భావిస్తారు. నెయ్యి మెదడు, నాడీ వ్యవస్థను చురుకుగా వుండునట్లు చేయునని ఆయుర్వీదంలో చెప్పారు.
సిల్వర్(I)ఫ్లోరైడ్
సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళనం.వెండి/సిల్వర్ మరియు ఫ్లోరిన్ మూలకాల సంయోగం వలన ఈ సమ్మేళనపదార్థం ఏర్పడినది. ఫ్లోరిన్‌తో వెండి ముకాలం ఏర్పరచు మూడు సంయోగ పదార్థాలలో సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్‌ ప్రధానమైన సంయోగపదార్థం. సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్ యొక్క రసాయన సంకేతపదం AgF.సిల్వర్,మరియు ఫ్లోరిన్‌ల మిగతా రెండు సంయోగపదార్థాలు సిల్వర్ సబ్‌ఫ్లోరైడ్ మరియు సిల్వర్(II)ఫ్లోరైడ్‌లు. సిల్వర్(I)ఫ్లోరైడ్‌ పలురకాలైన ఇతర ప్రయోజనాలను కలిగిఉన్నది. ఫ్లోరినేసనులో ఉపయోగిస్తారు,మరియు సేంద్రియ సంశ్లేషణలో డిసిలిలెసన్(desilylation)గా ఉపయోగిస్తారు.
సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్ఒక ఘన సమ్మేళనం.పసుపు-బ్రౌన్ రంగులో ఉన్న ఘనపదార్థం.సిల్వర్(I)ఫ్లోరైడ్ అణుభారం 126.87 గ్రాములు/మోల్.15 °C ఉష్ణోగ్రతవద్ద సిల్వర్(I)ఫ్లోరైడ్‌ సంయోగ పదార్థం సాంద్రత5.852 గ్రాములు/సెం.మీ.సిల్వర్(I)ఫ్లోరైడ్‌ ద్రవీభవన స్థానం 435 °C (815 °F;708K).మరియు బాష్పీభవన స్థానం 1,159 °C (2,118 °F; 1,432 K).నీటిలో ద్రావణియత కల్గి ఉంది. 0 °C వద్ద 100 మి.లీ. నీటిలో 85.78 గ్రాముల సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్‌ కరుగగా,10 °C నీటి ఉష్ణోగ్రతవద్ద 119.8 గ్రాములు, 25 °C వద్ద179.1గ్రాములు, మరియు 50 °C వద్ద213.4 గ్రాములు కరుగును.అనగా నీటి ఉష్ణోగ్రత పెరిగేకొలది, అందులో కరుగు సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్పరిమాణం కూడాపెరుగును. అంతియే కాకుండా హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ మరియు మిథనాల్ లో కూడా కరుగును.
అత్యంత శుద్ధమైన సిల్వర్(I)నైట్రేట్ ను సిల్వర్ కార్బోనేట్ ను 310 °C వద్ద, ఒక ప్లాటినం నాళిక/గొట్టంలో హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ కలిగిన పరిసరాల్లో వేడి చెయ్యడం వలన ఉత్పత్తి చేసెదరు.
పరిశోధన లేదా ప్రయోగశాలల్లో సిల్వర్(I)నైట్రేట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యుటకై వాయురూపంలో ఉన్న హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ను ఉపయోగించరు. బదులుగా సిల్వర్ టెట్రాఫ్లోరోబోరేట్ ను ఉష్ణవియోగం చెందించుట ద్వారా ఉత్పత్తి చేసెదరు.
మరోప్రత్నామ్యాయ విధానంలో సిల్వర్(I)ఆక్సైడ్ ను గాఢ హైడ్రోఫ్లోరిక్ ద్రవంలో కరగించి,ఏర్పడిన ద్రవంలో అసిటోన్ చేర్చి,అవక్షెపముగా సిల్వర్ (I)ఫ్లోరైడ్ను వేరు చేసెదరు.