ఖుర్రతుల్ ఐన్ హైదర్
ఆమె 1967లో ఆమె రాసిన "పత్జర్ కీ అవాజ్" (లఘు కథలు) కు గాను ఉర్దూ సాహిత్యంలో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాన్ని పోందింది. 1989 లో "ఆఖిరే షాబ్ కె హమ్‌సఫర్" రచనకు జ్ఞానపీఠ పురస్కారం, సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాలను పొందింది. 1994లో సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ ను పొందింది. ఆమె భారతదేశ అత్యున్నత పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని 2005 లో అందుకున్నది.
ఆమె 1927 జనవరి 20 న ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఆలీగర్ లో జన్మించింది. ఖుర్రత్-ఉల్-ఐన్ హైదర్ ఉర్దూ కాల్పనిక రచయితలలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందినది. ప్రసిద్ధ ఇరానియన్ రచయిత "ఖుర్రత్-ఉల్-అలిన్ తహీరా" పేరుతొ ఆమెకు నామకరణం చేసారు. "ఖుర్రత్ ఐన్"కు సాహిత్యం పరంగా "కళ్ళ ఓదార్పు" అని అర్థం. ఈ పదాన్ని "ప్రియము" అనే పదానికి పర్యాయపదంగా కూడా వాడుతారు. ఉర్దూ కాల్పనిక రచనలలో ఆమె ప్రత్యేక ఒరవడికి రూపుదిద్దింది. కవిత్వం రాజ్యమేలుతున్న ఉర్దూ సాహితీ ప్రపంచంలో నవలా సాహిత్యం ఇంకా కాలూనుకోని కాలంలో ఆమె నవలలు రాయడం ప్రారంభించింది. ఆమె ఉర్దూ సాహిత్యానికి "గ్రాండే డేమ్"గా విస్తృతంగా భావించబడుతుంది.
ఉరుకుంద ఈరణ్ణస్వామి
ఈరణ్ణ ముస్లింల విజృంభణను నిరోధించడానికి వీరభద్ర ప్రతినిధులను పురికొల్పినాడు. తన తపశ్శక్తితో రోగులను నీరోగులను చేస్తూ సంతానార్థుల కోరికలు తీరుస్తూ, ఆర్తులను ఆదుకుంటూ తమ ప్రవచన ప్రబోధాలతో సంతోషానందాలు పంచుతూ, హిందూ సమాజాన్ని సంఘటిత పరుస్తున్న ఈరణ్ణ ముస్లిం పాలకులకు అసహ్యుడయ్యాడు. అందువల్ల సిద్దీ మసూద్‌ఖాన్ కౌతాళం వృహత్ శీలవంతుల మఠం ఆక్రమించి విధ్వంసం చేసాడు. ఈరణ్ణ శిష్యులు యువకులు ముస్లిం సైన్యలకు ఎదురొడ్డి నేలకొలికారు. ఈరణ్ణ తమ మఠం విడిచి పోయినారు. ఈ సంఘటన 1676 - 78 లలో జరిగింది. ఖాదర్ లింగస్వామి ఆ మఠంలో తిష్ట వేసినాడు. అక్కడ మసీదులు, షహీదుల సమాధులు నిర్మితమైనవి. తరువాత ఖాదర్ లింగస్వామి సమాధి కూడా అక్కడే ఏర్పడినది.