సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
జనాభా గణన
1950 నుంచి, జనాభా గణన పత్రాలను అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల తపాలా కార్యాలయంలో నమోదైవున్న ప్రతి చిరునామాకు పోస్టులో పంపేవారు, సాయుధ దళాల పోస్టల్ వ్యవస్థను కూడా దీనిలో చేర్చారు, సేకరిస్తున్న సమాచారానికి సమగ్రతను తీసుకొచ్చేందుకు ఈ చర్యలు చేపట్టారు. 1970 నుంచి, జనాభా గణన పత్రాన్ని పూరించిన తిరిగి పంపకపోవడాన్ని చట్టవిరుద్ధ చర్య చేశారు, దీనికి ముందు రెండు దశాబ్దాల్లో అనేక మంది ఈ పత్రాలను పంపకపోవడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. పరిగణకులను కేవలం పూరించిన జనాభా పత్రాల్లో కొన్నింటిని తీసుకొని వాటిలో సమాచార విశ్వసనీయతను పరిశీలించేందుకు ఉపయోగించారు, ఈ పత్రాలను పూరించి పంపని ప్రజల చేత వీటిని పూరింపజేసేందుకు కూడా వీరిని ఉపయోగించారు. 1970లో దీనితోపాటు, వ్యక్తులు పూరించిన జనాభా గణన పత్రాలను పదిలపరిచేందుకు కంప్యూటర్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేశారు, పరిగణకులు సమర్పించిన జనాభా గణన పత్రాలను ఇంకుతో ప్రతిలేఖనం చేసే అవసరం దీనితో తప్పిపోయింది.