క్షయ
క్షయ వ్యాధి (Tuberculosis) ఒక ముఖ్యమైన అంటువ్యాధి. ఇది ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించినదని మనకు తెలిసినా, చర్మము నుండి మెదడు వరకు శరీరంలో ఏ భాగనికైనా ఈవ్యాధి సోకవచ్చును. భారతదేశంలో దీర్ఘకాలిక రోగాలలో ముఖ్యమైనది క్షయవ్యాధి. మైకోబాక్టీరియా లేదా "మైకో బ్యాక్టీరియం ట్యూబర్ క్యులోసిస్" అనే సూక్ష్మక్రిమివలన ఈ వ్యాధి వస్తుంది. క్షయ వ్యాధి సోకని శరీరావయవాలు క్లోమము, థైరాయిడ్ గ్రంథి, జుట్టు. మిగిలిన అవయవాలన్నింటికి క్షయవ్యాధి కలిగే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా శ్వాసకోశాన్ని దెబ్బ తీస్తుంది.
సంపర్కము ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు
ఈ వ్యాధిని కలిగించు సూక్ష్మ జీవులు క్షయ రోగులు ఉమ్మి వేయు కపము నుండు సాధారణముగా బయలు వెడలు. భారతదేశము లోని ప్రజలు అజాగ్రత్తగ వీదులలోను, ఇష్టము వచ్చిన చోట్ల నెల్ల ఉమ్మి వేయుచుందురు. ఇది ఎండి పొడియై గాలిలో నెగిరి పోవు చుండును. ఈ కఫము తడిగా నున్నప్పుడు ఈగలు దాని మీద వ్రాలి అక్కడ నుండి సూక్ష్మ జీవుల నెత్తుకొని పోయి మానవ ఆహార పదార్థముల మీదికి చేర బేయును. క్షయ వ్యాధి గల ఆవుల పాల గుండ ఈ వ్యాధి వ్యాపించునను నమ్మకము అనేక వైద్యులకు ఉంది. కాని భారత దేశమందలి ప్రజలు పాల నెప్పుడు చక్కగ కాచి పుచ్చుకొను అభ్యాసము గల వారగుట చేత ఇక్కడ ఈ వ్యాధి పాల మూలాన అంతగా వ్యాపించు చున్నదని తోచదు. ఈ వ్యాధి వంశ పారంపర్యముగా వచ్చు చుండునను నమ్మకము గట్టిగ ఉంది. వాయు ప్రచారము చక్కగ లేని చీకటి ఇండ్లలో నివసించు వారలను, స్వతస్సిద్ధముగ గాని ఇతర వ్యాధులచే పీడింప బడుట చేత గాని బలహీన స్థితిలో ఉన్నవారి ఈ వ్యాధి అధికముగ సంక్రమించును.