పెద్దమనుషుల ఒప్పందం
1956లో తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలన్నీ ఏకమై ఒకే రాష్ట్రంగా ఏర్పడటానికి - కోస్తా, రాయలసీమ, తెలంగాణా - అన్ని ప్రాంతాల నాయకులూ ఇష్టపడ్డారు. అయితే తెలంగాణా నాయకులకు తమ ప్రాంత అభివృద్ధిపై కొన్ని సందేహాలు ఉన్నాయి. అధిక రెవిన్యూ ఆదాయం గల తమ ప్రాంతం, అదే నిష్పత్తిలో అభివృద్ధికి నోచుకోదేమోనన్న భయం వారికి కలిగింది. ఇటువంటి ఇతర సందేహాల నివృత్తికై అన్ని ప్రాంతాల కాంగ్రెసు నాయకులు కలిసి 1956 జూలై 19 న ఒక ఒప్పందానికి వచ్చారు. దీనినే పెద్దమనుషుల ఒప్పందం అన్నారు. న్యూ ఢిల్లీలో పెద్దమనుషుల ఒప్పందం సంతకాలు చేసిన రోజు 1956 ఫిబ్రవరి 20 అని కె.వి.రంగారడ్డి స్వీయచరిత్రలో రాసారు. సంతకాలు చేసిన వారు తెలంగాణా తరపున, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, కె.వి.రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి, జె.వి. నరసింగరావు, ఆంధ్ర తరపున నీలం సంజీవరెడ్డి, బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, అల్లూరి సత్యనారయణ రాజు, గౌతు లచ్చన్న. ఈ ఒప్పందంలోని ముఖ్యాంశాలు ఇవి:ఈ ఒప్పందం తరువాత తెలంగాణా నాయకులలో ఉన్న సందేహాలు తొలగి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమమైంది.
వలస దేవర
పెద్దప్ప ముసలితనంలో ఆ గ్రామంలోకి రాజకీయాలు ప్రవేశించాయి. అధికారం అతణ్ణి వెతుక్కుంటూ వచ్చింది కానీ అతడు అధికారం వెంట పరుగెత్తలేదు. తనను వెతుక్కుంటూ వచ్చిన రాజకీయాధికారాన్ని అతడు ముష్టూరు మంచికోసమే ఉపయోగించాడు. అతడు చనిపోవటం నవలలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపు. గ్రామస్వభావం మారటానికీ, మనుషుల మధ్య ఆత్మీయతాబంధాలు తగ్గిపోయి ఆర్థిక సంబంధాలు పెరగటానికీ ప్రారంభం. పెద్దప్ప కొడుకు ఎర్రమరెడ్డి తరంలో మానవ సంబంధాల పతనం వేగవంతమౌతుంది. రాజకీయాలకు అధికారదాహంతోపాటు నేర ప్రవృత్తి అంటటం ప్రారంభమౌతుంది. గంధపు చెక్కల ఎగుమతీ, కాపుసారా వ్యాపారమూ ఊరి పెద్దలకు ప్రధాన వృత్తులయ్యాయి. వారు,"మడి సేద్యాలు చేయటం మాని దుడ్డు సేద్యాలు చేయటం" ప్రారంభించారు. అంతవరకూ అన్నదమ్ముల్లా మెలిగిన హిందూ ముస్లిములు బద్ధశత్రువులుగా మారిపోయారు. ఎర్రమరెడ్డి రాజకీయాలు క్రమక్రమంగా అధికార రాజకీయాలుగా, పదవీ రాజకీయాలుగా మారిపోయాయి. అతడు పల్లెను వదిలి రాజధాని చేరిపోయాడు. అధికార పీఠం ఎక్కిన తరువాత ఎర్రమరెడ్డి తన గ్రామానికి రాలేదు. అతడి శవమే వచ్చింది. ముష్టూరమ్మను మరచిపోయిన పెద్దప్పగారి పల్లెకు ఎర్రమరెడ్డి శవయాత్రే వలసదేవరైంది.