గౌతమ బుద్ధుడు
తర్వాత సిద్ధార్దుడు ధ్యానం, అనాపనసతి (ఉశ్చ్వాస, నిశ్వాసలు) ద్వారా మధ్యయ మార్గాన్ని కనిపెట్టాడు (ఐహిక సుఖాలను, కోరికలను త్యజించడం). ఈ సమయంలో సుజాత అనే పల్లె పడుచు తెచ్చే కొద్ది అన్నాన్ని, పాలను ఆహారంగా తీసుకునేవాడు. తర్వాత సిద్ధార్దుడు, బుద్ధ గయలో ఒక బోధి వృక్షం నీడలో పరమ సత్యం తెలుసుకొనుటకు భగవత్ ధ్యానం చేశాడు. కాని కౌండిన్యుడు మరియు అతని ఇతర శిష్యులు, సిద్ధార్దుడు జ్ఞాన సముపార్జన సాధనను విరమించినట్లుగా, క్రమశిక్షణా రహితుడుగా భావించారు. చివరకు, తన 35వ ఏట, 49 రోజుల ధ్యానం తర్వాత, సిద్ధార్దునకు జ్ఞానోదయమయ్యింది. కొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు బాధ్రపద మాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని, ఇంకొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు ఫాల్గుణమాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని చెప్తారు. అప్పటి నుండి గౌతమ సిద్ధార్దుడు, గౌతమ బుద్ధునిగా మారాడు. బౌద్ధ మతంలో ఇతనిని శాక్యముని బుద్ధుడని భావిస్తారు.
మోక్షం
కొన్ని మహాయాన సంప్రదాయాలు బుద్ధుడిని దాదాపు docetic లక్షణాలతో చూస్తుంది, మోక్షం యొక్క స్థానం నుండి ప్రణాలికలు అతని స్పష్టమైన గోచరలుగా కనిపిస్తాయి. ప్రొఫెసర్ ఎటిఎన్నే లమొట్టే ప్రకారం, బుద్ధులు ఎల్లప్పుడూ మరియు అన్ని సమయాలలో మోక్షంలో ఉంటారు, మరియు వారియొక్క మానవసంబంధ ప్రదర్శనలు మరియు వారి బౌద్ద వృత్తులు అంతిమంగా భ్రాంతిగా ఉంటుంది. లమొట్టే బౌద్ధుల గురించి వ్రాస్తూ:
‘వారు జన్మించారు, జ్ఞానోదయంను చేరారు, ధర్మ చక్రాన్ని త్రిప్పడానికి ఏర్పాటుచేసి, మోక్షంలోకి ప్రవేశిస్తారు. అయిననూ, ఇది అంటా ఒక భ్రమలాంటిదే: బుద్దుడి యొక్క ప్రదర్శన పరోక్షంగా ఉద్భవించటం, సమయం, మరియు వినాశనం; వారి మోక్షం నిజానికి వారు ఎల్లప్పుడూ మరియు అన్ని సమయాలలో మోక్షంలో ఉంటారు.’