ముష్టి లక్ష్మీనారాయణ
ముష్టి లక్ష్మీనారాయణ ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. పశ్చిమగోదావరి జిల్లా భీమవరం పట్టణానికి చెందిన లక్ష్మీనారాయణ న్యాయవాద వృత్తిని వదిలి స్వాతంత్య్రోద్యమంలోకి దిగారు. నిరుపేద బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన వృత్తి వదలి స్వాతంత్ర్య సమరంలోకి వచ్చినప్పుడు ఎన్నో ఆర్థిక ఇబ్బందులు తలెత్తినా స్వాతంత్ర్య సమరం కొనసాగించారు. జూన్ 20, 1891న భీమవరంలో రామకృష్ణయ్య, విశాలాక్షి దంపతులకు పుట్టారు ఆయన. కాకినాడలో బి.ఎ చదివి, భీమవరంలో న్యాయవాదిగా పనిచేశారు లక్ష్మీనారాయణ.
జూన్ 20 1891న భీమవరంలో పేద బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో ముష్టి రామకృష్ణయ్య, విశాలాక్షి దంపతులకు జన్మించారు ఆయన. భీమవరంలో ప్రాథమిక విద్య అభ్యసించిన లక్ష్మీనారాయణ, ఉన్నత విద్య నరసాపురంలోని టేలర్స్ పాఠశాలలో చదివారు. కాకినాడలోని పి.ఆర్ కళాశాలలో బి.ఎ చదివి, ప్లీడరు పరీక్ష పాసయ్యారు ఆయన. ఆ తరువాత భీమవరంలో మొదటి గ్రేడు ప్లీడరుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు లక్ష్మీనారాయణ. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం కోసం బాగా నడుస్తున్న ప్లీడరుగిరీ వదిలిపెట్టేసిన ఆయన ఎన్నో ఆర్థిక కష్టాలకు గురయ్యారు. ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు వ్యతిరేకంగా ఊరూరా తిరిగి చందాలు పోగుచేసి, 6 ఫిబ్రవరి 1921న స్నేహితులతో కలసి భీమవరంలో జాతీయ పాఠశాలను స్థాపించారు లక్ష్మీనారాయణ. ఎందరో విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలలను వదిలి, ఈ పాఠశాలలో చేరారు.
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దేవస్థానం, రేకుర్తి
రేకుర్తి లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం కరీంనగర్ జిల్లా, కొత్తపల్లి (హవేలి) మండలం రేకుర్తి గ్రామంలోని పురాతన గుట్టలపై ఉన్న ఆలయం. నాలుగువందల ఏళ్ళ చరిత్ర కలిగివున్న ఈ ఆలయానికి భారతదేశంలోనే సుదర్శన చక్రం స్వయంభువుగా వెలసిన ఏకైక ఆలయంగా పేరుంది. ప్రపంచంలో స్వయంభువుగా సుదర్శన చక్రంతో వెలిసిన లక్ష్మీనృసింహస్వామి ఆలయాలు రెండు ఉండగా, అందులో ఒకటి ఈ రేకుర్తి ఆలయం.
400 ఏండ్ల చరిత్ర కలిగిన ఈ గ్రామం అప్పట్లో రేణుగా పట్టణంగా పిలువబడేది. ఈ సంస్థానాన్ని అల్లం రాజు పాలించేవాడు. అల్లం రాజు ఈ గుట్టపై ప్రత్యేకంగా స్థావరం ఏర్పాటు చేసుకోవడమేకాకుండా సైన్యం కోసం ప్రత్యేక స్థావరాలు ఏర్పాటుచేయించాడు. తర్వాతి కాలంలో రేణుగా పట్టణం కాస్త దేవకుర్తిగా, తదనంతరం రేకుర్తిగా మారిందని చరిత్రకారులు చెప్తున్నారు. అప్పట్లో ఈ ప్రాంతం రేణుగా సంస్థానంగా ఎంతో ప్రసిద్ధిగాంచింది. ఇక్కడున్న గుహల్లో పూర్వకాలంలో మునులు ధ్యానం చేసేవారని తెలుస్తుంది. ఆ కాలంలోనే ఇక్కడ స్వయంభువుగా లక్ష్మీ సమేతుడైన నరసింహస్వామి వెలిశాడు. ఈ గుట్ట సమీపంలోవున్న బొమ్మలమ్మ గుట్ట దగ్గర కురిక్యాల శాసనం ఇక్కడే లిఖించబడింది. కురిక్యాల శాసనాన్ని తిలకించేందుకు వచ్చిన సందర్శకులు రేకుర్తి నరసింహుడిని దర్శించుకోవడం సాంప్రదాయంగా మారింది. దీంతోపాటు మునులు అభిషేకం చేసుకునేందుకు కోనేరు నీటిని కింద ఒక బావిలో ఉన్న నీటిని వాడేవారట. గుట్టపై లక్ష్మీ నరసింహుడు వెలసిన నాటి నుంచి నేటివరకు గుట్టపై ఉన్న కోనేరులో నీరు ఎండిపోలేదు. ఇది ఇక్కడి ప్రత్యేకతగా చెప్పుకోవచ్చు.