ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం
కాగా ఇక్కడ ఒక చారిత్రక విషయాన్ని గమనించాలి. 1956 దాకా రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉనికిలో ఉన్నాయి. అప్పటిదాకా 13 జిల్లాల ఆంధ్రరాష్ట్రం పనిచేసింది. అదే రాష్ట్రం 1956లో తెలంగాణతో కలిసింది. తాత్కాలికంగా ఉనికిని కోల్పోయి తిరిగి 2014 లో విడిపోయింది. కాబట్టి ఇది ఒక కొత్త రాష్ట్రం కాదు. కాగా అక్టోబరు 1నే ఆంధ్ర రాష్ట్రం అనేది కొత్తగా మద్రాసు నుంచి విడిపోయి అధికారికంగా ముఖ్యమంత్రి ప్రమాణస్వీకారంతో ఏర్పడింది. వేరే చోట కలిసి, విడిపోయిందికాగా తిరగి విడిగా నిలబడింది. ఇలా చరిత్ర పునరావృతం అయింది. కాబట్టి ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి అవతరణ అనేది అక్టోబరు 1నే జరిగింది కాబట్టి ఇప్పుడు కూడా ఆంద్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంగా తిరిగి ఏర్పడిన ఈ 13 జిల్లాల రాష్ట్రం తిరిగి అక్టోబరు 1నాడే అధికారికంగా అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవల్సివుంటుంది. జూన్‌ రెండును, జూన్‌ 8ని అలాగే నెహ్రూగారు రాషా్ట్రన్ని ప్రకటించిన డిసెంబరు 19ని ముఖ్యమైన చారిత్రక దినాలుగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు. కాని అసలు ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడింది అక్టోబరు 1నే కాబట్టి అదే రాష్ట్రం ఈ రోజున ఇక పైన అలా ఉంటుంది కాబట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ దినోత్సవాన్ని అక్టోబరు 1న చేసుకోవాలి. చారిత్రకంగా తర్క సహితంగా కూడా ఆదే సరైనది అవుతుంది.
హిందు మహాసభ
1946 సంవత్సరములో బ్రిటిష్ ఇండియా స్వతంత్రభారతదేశముగా మారుదశలో ప్రవేశించినదనవచ్చును. తదుపరి 4 సంవత్సరములలో జరిగిన చరిత్రాంశములు ఉత్తెజమైయున్నవి. భారతదేశ విభజన కేవలము మహమ్మదాలి జిన్నాతీవ్ర ఉగ్రవాదక హెచ్చరికల వలన జరిగింది. మతమే దేశము దేశమే మతమన్న సిద్దాంతమును భారతీయ ముస్లిములకు నూరిపోసెను. అతని చేతిక్రింద సంస్దలైన ముస్లిమ్ లీగు మరియూ ముస్లిం లీగు నేషనల్ గార్డు అను రెండు సంస్థల ద్వారా తీవ్ర ఆందోళన కార్యక్రమములు చేయుదమనియూ, విభజించకుండా బ్రిటిషవారు కనుక రాజ్యాదికారము కాంగ్రెస్సు నాయకులకప్పచెప్పినచో దేశములో అరాజకమును కలుగజేయుదమన్న హెచ్చెరికచేయబట్టి కాంగ్రెస్సు నాయకులు గాందీజీని వప్పించారు. దేశవిభజనకు కాంగ్రెస్సు వప్పుకున్నదనియూ అందుకు తను వ్యతిరేకించి కాంగ్రెస్సు కార్యకాలాపాలకు దూరముగా నుండుట నిశ్చయిచితిననియూ 1947 మే నెలలో ప్రార్థనా సమావేశములో గాందీ వెల్లడించాడు. సర్ సిరిల్ రెడ్ క్లిఫ్ (Sir Cyril Redcliffe) అను బ్రిటిష్ వకీలు అధ్యక్షతన రాష్ట్రవిభజన సరిహద్దుల విచారణ సంఘము (Boundary commission) వారు నిర్మించిన పటలము (Map) సమాచారము ముందుగనే పొక్కినది . పంజాబు బెంగాల్ విశాలరాష్ట్రములు విభజించబడునన్న వార్త పొక్కగనే 1947 ఆగస్టటు 8 తారీఖునాటి నుండి సిక్కు ముస్లిము ల మధ్య పంజాబులోను హిందు ముస్లిముల మద్య బెంగాల్ లోనూ ప్రజ్విరిల్లిన ద్వేష భావములు భీషణ రైలు పట్టాల ప్రేలుడులు మొదలగు హింసాఖాండల వల్ల అనేకులు మరణించారు. సిక్కుమతస్తుల గురు నానాక్ పుట్టిన స్థళము పాకిస్తాన్ లోనిదైన పశ్ఛమ పంజాబులోకి రావటంతో సిక్కులకు తీవ్ర ఆవేశము కలుగచేసింది. అప్పుడు జరిగిన హింసాఖాండలో మతసంస్ధలు పాత్ర వహించినటుల చరిత్రాధారములు లేవు. ఆ సంస్తలు ఉపశమన కార్యక్రమంకూడా చేసినటుల కనబడదు. ఆ రోజులలో హింసాఖాండ ఆపుచేయుటకు హిందు ముస్లిముల సఖ్యతకలిపించుటకు గాందీ ఆమరణ నిరాహార దీక్షచేపట్టెను. గాంధీ ఆరోగ్యపరిస్థితి తీవ్రరూపముదాల్చుటచే అఖిలమత నాయకులు, వివిధ మతసంస్థల ప్రతినిదుల సమావేశము చేసి ఉమ్మడిగా సకలజన శాంతి ప్రతిపాదనకు వప్పందముచేసుకొని గాందీ నిరాహార దీక్షను సమాప్తిచేయించారు. కాని హిందుమహా సభవారి ప్రతినిధులు ఆ శాంతి ప్రతిపాదననుండి తదనంతరం ఉపసంహరించుకున్నటులగా గాంధీ తన ప్రార్థనా సమావేశములలో తెలిపెను. విభజనకు గాందీ వప్పుకున్నాడనియు, హింసాఖాండ జరుగుచున్నరోజులలో ముస్లిములకు సానుభూతిచూపించాడన్న ఆరోపణవల్లనే గాక గాందీపై హిందు మతసంస్థల ద్వేషపూరిత ఆగ్రహమునకు మరో పెద్ద కారణముకూడా తోడైనది. బ్రిటిష్ వారు రాజ్యాధికారము వప్పచెప్పిననాటికి దేశవిభజనతోపాటు ఆస్తులను కూడా పంపిణిచేసుకునిరి. పాకిస్తాన్ వాటాకుకు వచ్చిన 750 మిలియన్ రూపాయలు (75కోట్ల)లలో 200 మిలియన్ రూపాయలు (20కోట్లు) మొదటి విడుతగా విడుదలచేశారు. దేశ విభజనానంతరము ఏడాదిలోపలనే 1947 అక్టోబరులో పాకిస్తాన్ ప్రేరణ, సహాయముతో జెమ్ము-కాశ్మీర రాష్ట్రమున అరాజకము సృష్టించుటకు ప్రయత్నించబడింది. అప్పడు కాశ్మీర పరిపాలించు స్వతంత్ర మహారాజు సర్ హరి సింహ భారతదేశ సైనిక సహాయంతో పాకిస్తాన్ యొక్క దుష్ట ప్రయత్నమును విఫలముచేయగలిగెను. పాకిస్తాన్ యొక్క దష్పయత్న కారణముగా పాకిస్తాన్ కిఇయ్యవలసిన ఆస్తి వాటా రెండవవిడత 550 మిలియన్ రూపాయలు (55కోట్లు) భారతప్రభుత్వము నిలిపివేశారు. భారతదేశానికి ప్రత్యేక రాజ్యాంగము నిర్మించేలోపల కొంతకాలము బ్రిటిష్ వారి 1935 వ సంవత్సరపు ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము  వలన సంక్రమించిన రాజ్యాంగమునే అవలంబించుటవలన భారతదేశమును ఇండియన్ డొమీనియన్ (Indian Dominion) అనబడినది (అధినివేశ స్వరాజ్యము ). అదినివేశ స్వరాజ్యముగానుండిన ఆ రోజులలో మౌంట్‌బాటన్ ( వైస్రాయి పదవి రద్దుచేయబడి) భారతదేశానికి గవర్నరజనరల్ గనే యుండెను. పాకిస్తాన్ కు జిన్నా గవర్నర్ జనరల్ గానుండెను. జిన్నాకోరికపై గవర్నర్ జనరల్ మౌంటు బాటన్ కలుగజేసుకుని నెహ్రూ పటేల్ తో చెప్పినాగాని వారు వప్పుకోలేదు. అంతట మౌంట్ బాటన్ గాందీతో సంప్రతించి జిన్నాకోరిక తెలుపగా సత్యవంతుడు, మాటతప్పని గాందీ మహాత్ముడు భారతదేశ ప్రభుత్వమును వప్పించుటకు నిరాహార దీక్షచేపట్టెను. దాంతో భారత ప్రభుత్వము పాకిస్తాన్ కు ఇయ్యవలసిన వాటా ఆస్తి విలు వ 55 కోట్లను విడుదలచేశారు. 1947 లో భారతదేశమును విభజించుటకు దానితరువాత జెమ్ము-కాశ్మీరాష్ట్రమున అరాజకముసృష్టించుటకు దుండగులను పంపించిన పాకిస్తాన్ కు గాంధీయొక్క ఆ ఉదారచర్య హిందు మత సంస్థలకు మరోసారి ఆగ్రహము కలుగచేయుటకు మరొక కారణమైయున్నది.