క్షయ
క్షయ వ్యాధి (Tuberculosis) ఒక ముఖ్యమైన అంటువ్యాధి. ఇది ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించినదని మనకు తెలిసినా, చర్మము నుండి మెదడు వరకు శరీరంలో ఏ భాగనికైనా ఈవ్యాధి సోకవచ్చును. భారతదేశంలో దీర్ఘకాలిక రోగాలలో ముఖ్యమైనది క్షయవ్యాధి. మైకోబాక్టీరియా లేదా "మైకో బ్యాక్టీరియం ట్యూబర్ క్యులోసిస్" అనే సూక్ష్మక్రిమివలన ఈ వ్యాధి వస్తుంది. క్షయ వ్యాధి సోకని శరీరావయవాలు క్లోమము, థైరాయిడ్ గ్రంథి, జుట్టు. మిగిలిన అవయవాలన్నింటికి క్షయవ్యాధి కలిగే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా శ్వాసకోశాన్ని దెబ్బ తీస్తుంది.
విషాహార వ్యాధి
బాక్టీరియల్ ఇంఫెక్షన్ నేరుగా కలుగచేసే రోగానికి అదనంగా, కొన్ని ఆహార సంబంధ వ్యాధులు బాక్టీరియం వృధ్ధి చెందుతున్నపుడు కణం విడుదల చేసే జీవబాహ్య విషపదార్ధాల వల్ల కూడా కలుగుతాయి. జీవబాహ్యవిషపదార్ధాలు, వాటిని ఉత్పత్తి చేసే సూక్ష్మజీవులు చనిపోయినా కూడా వ్యాధి కలుగచేయకలవు. ఎంత మోతాదులో విషక్రిములు లోపలికి వెళ్ళాయి అన్న విషయం మీద ఆధారపడి, వ్యాధి లక్షణాలు 1-6 గంటలలోపు కనిపిస్తాయి.ఉదాహరణకి "స్టాపైలోకోకస్ ఆరియస్" తీవ్రమైన వాంతులను కలుగచేసే టాక్సిన్ ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అరుదైన మరియు మరణసదృశమైన రోగం అయిన బోట్యులిజం, డబ్బాలలో సరిగ్గా నిలువ ఉంచని తక్కువ ఆమ్లం కలిగిన ఆహారపదార్ధాలలో అనెరోబిక్ బాక్టీరియం "క్లోస్ట్రిడియం బోట్యులినం" పెరిగి బోట్యులిన్ అనబడే శక్తిమంతమైన పరాన్నభుక్త టాక్సిన్ ఉత్పత్తి చేసినపుడు కలుగుతుంది.