ఖుర్రతుల్ ఐన్ హైదర్
ఆమె 1967లో ఆమె రాసిన "పత్జర్ కీ అవాజ్" (లఘు కథలు) కు గాను ఉర్దూ సాహిత్యంలో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాన్ని పోందింది. 1989 లో "ఆఖిరే షాబ్ కె హమ్‌సఫర్" రచనకు జ్ఞానపీఠ పురస్కారం, సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాలను పొందింది. 1994లో సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ ను పొందింది. ఆమె భారతదేశ అత్యున్నత పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని 2005 లో అందుకున్నది.
ఆమె 1927 జనవరి 20 న ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఆలీగర్ లో జన్మించింది. ఖుర్రత్-ఉల్-ఐన్ హైదర్ ఉర్దూ కాల్పనిక రచయితలలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందినది. ప్రసిద్ధ ఇరానియన్ రచయిత "ఖుర్రత్-ఉల్-అలిన్ తహీరా" పేరుతొ ఆమెకు నామకరణం చేసారు. "ఖుర్రత్ ఐన్"కు సాహిత్యం పరంగా "కళ్ళ ఓదార్పు" అని అర్థం. ఈ పదాన్ని "ప్రియము" అనే పదానికి పర్యాయపదంగా కూడా వాడుతారు. ఉర్దూ కాల్పనిక రచనలలో ఆమె ప్రత్యేక ఒరవడికి రూపుదిద్దింది. కవిత్వం రాజ్యమేలుతున్న ఉర్దూ సాహితీ ప్రపంచంలో నవలా సాహిత్యం ఇంకా కాలూనుకోని కాలంలో ఆమె నవలలు రాయడం ప్రారంభించింది. ఆమె ఉర్దూ సాహిత్యానికి "గ్రాండే డేమ్"గా విస్తృతంగా భావించబడుతుంది.
హైదర్
షాహిద్‌ కపూర్‌ ప్రధాన పాత్రధారిగా విశాల్‌ భరద్వాజ్‌ రూపొందించిన ‘హైదర్‌’ సినిమా అంతర్జాతీయంగానూ సత్తా చూపించడం మొదలుపెట్టింది. రోమ్‌ చలన చిత్రోత్సవంలో ‘మోండో జనరే’ (వరల్డ్‌ జోనర్‌) విభాగంలో ఈ సినిమా పీపుల్స్‌ చాయిస్‌ అవార్డును సాధించింది. కాశ్మీర్‌ నేపథ్యంలో రూపొందిన ‘హైదర్‌’కు ఈ చిత్రోత్సవంలో విశేషమైన ప్రశంసలు లభించాయి. ఈ సినిమా సాధించిన విజయాన్ని ఆనందంతో ట్విట్టర్‌ ద్వారా పంచుకున్నాడు షాహిద్‌. ‘‘రోమ్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌లో పీపుల్స్‌ చాయిస్‌ అనేది ఓ ప్రధాన విభాగం. అందులో అవార్డు గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయ చిత్రం ‘హైదర్‌’. గర్వంగానూ, గౌరవంగానూ ఫీలవుతున్నా’’ అని అతను ట్వీట్‌ చేశాడు. ఈ సినిమాలో షాహిద్‌ ప్రేయసిగా ఓ ప్రధాన పాత్ర చేసిన శ్రద్ధా కపూర్‌ సైతం ఈ శుభవార్తను తన అభిమానులతో పంచుకుంది. ‘‘మేం గెలిచాం! రోమ్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌లో ప్రధాన విభాగమైన పీపుల్స్‌ చాయిస్‌ అవార్డును గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయ చిత్రం ‘హైదర్‌’. చాలా గర్వంగా, గొప్పగా ఉంది’’ అని ట్వీట్‌ చేసింది.