భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్
భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (Reserve Bank of India-RBI) భారతదేశపు కేంద్ర బ్యాంకు. ఈ బ్యాంకును 1935, ఏప్రిల్ 1 న భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ చట్టం, 1934 ప్రకారము స్థాపించారు. స్థాపించబడినప్పటి నుంచి దీని ప్రధాన స్థావనం కోల్‌కతలో ఉండేది. తర్వాత ముంబాయి నగరంలో ఉంది. ప్రారంభంలో ఇది ప్రైవేటు అజమాయిషిలో ఉన్ననూ 1949లో జాతీయం చేయబడిన తర్వాత భారత ప్రభుత్వం అధీనంలో ఉంది.
ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (ఇండియా)
రహస్యంగా కార్యకలాపాలు సాగిస్తూ IB భారతదేశంలో నిఘా సమాచారాన్ని సేకరిస్తుంది, అంతేకాకుండా గూఢచర్య-నిరోధక మరియు తీవ్రవాద నిరోధక కార్యకలాపాలు కూడా నిర్వహిస్తుంది. ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరోలో చట్టాన్ని అమలు చేసే సంస్థలకు చెందిన ఉద్యోగులు పని చేస్తారు, ఎక్కువగా ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ మరియు సైనిక అధికారులు దీనిలో విధులు నిర్వహిస్తున్నారు. అయితే "డైరెక్టర్ ఆఫ్ ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (DIB)"గా మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఒక IPS అధికారి ఉంటారు. దేశీయ నిఘా బాధ్యతలతోపాటు, IB సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో గూఢచర్యం ద్వారా సమాచారాన్ని సేకరించే పనులు నిర్వహించింది, హిమ్మత్‌సిన్హాజీ కమిటీ (ఉత్తర మరియు ఈశాన్య సరిహద్దు కమిటీగా కూడా దీనిని గుర్తిస్తున్నారు) 1951 సిఫార్సులతో సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నిఘా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడాన్ని ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో చేపట్టింది, 1947లో స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం సైనిక నిఘా సంస్థలు ఈ బాధ్యతలను నిర్వహించేవి. భారతదేశంలో మరియు పొరుగు ప్రాంతాల్లో అన్ని రకాల మానవ కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించే బాధ్యతలను ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరోకు కేటాయించారు. 1951 నుంచి 1968 వరకు విదేశీ నిఘా బాధ్యతలను కూడా IB నిర్వహించింది, ఆ తరువాత ఈ బాధ్యతల కోసం ప్రత్యేకించి రీసెర్చ్ అండ్ ఎనాలసిస్ వింగ్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. ప్రస్తుతం IB అధిపతిగా దినేశ్వర్ శర్మ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.