రాజమండ్రి
రాజమహేంద్రవరం (మార్పుకు మందు‌‌:రాజమండ్రి) తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో గోదావరి నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక నగరం. రాజమహేంద్రవరానికి విశిష్ట ప్రాముఖ్యత ఉంది. రాజమహేంద్రవరం ఆర్థిక, సాంఘిక, చారిత్రక మరియు రాజకీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన నగరం. అందువలన ఈ నగరాన్ని "ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క సాంస్కృతిక రాజధాని" అని కూడా అంటారు. రాజమహేంద్రవరం గతంలో రాజమండ్రి, రాజమహేంద్రి అని కూడా పిలువబడేది. గోదావరి నది పాపి కొండలు దాటిన తరువాత పోలవరం వద్ద మైదాన ప్రాంతంలో ప్రవేశించి, విస్తరించి, ఇక్కడికి కొద్ది మైళ్ళ దిగువన ఉన్న ధవళేశ్వరం దగ్గర రెండు ప్రధాన పాయలుగా చీలి డెల్టాను ఏర్పరుస్తుంది. ఈ పుణ్యస్థలిలో పన్నెండేళ్ళకొకసారి పవిత్ర గోదావరి నది పుష్కరాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. ఈ నగరం తూర్పుచాళుక్య రాజైన రాజరాజనరేంద్రుడు పరిపాలించిన చారిత్రక స్థలం మరియు ఆ రాజ్యపు రాజధాని. పూర్వం రాజమహేంద్రవరం, రాజమహేంద్రిగా ఉన్న ఈ నగరి పేరు బ్రిటిష్ వారి హయాంలో రాజమండ్రిగా రూపాంతరం చెందింది. 10.10.2015 నాడు జరిగిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ మంత్రి మండలి సమావేశంలో రాజమండ్రి పేరును రాజమహేంద్రవరముగా మార్చడమైనది.
సావనదుర్గ
కరిగుడ్డ (నల్ల కొండ) మరియు బిలిగుడ్డ (తెల్ల కొండ) అని స్థానికంగా పిలవబడే రెండు కొండలచే సావనదుర్గ ఏర్పడింది. మడబాలుకు చెందిన హొయసాల బల్లాలచే 1340 ADలో ఈ కొండ గురించి మొదట పేర్కొనబడింది, ఇందులో దీనిని "సావండి" అని పిలవబడింది. వేరొక ఉద్దేశం ప్రకారం ఈ పేరు "సమంతదుర్గ" నుండి వచ్చింది, మాగడిలోని అచ్యుతరాయ అధీనంలోని గవర్నర్ "సమంతరాయ"ను ఈ పేరు సూచిస్తుంది, అయినప్పటికీ దీనిని ధ్రువీకరిస్తూ ఏ విధమైన శిలారాతలు లేవు. 1638 నుండి 728 వరకూ కెంపగౌడ వంటి మాగడి పరిపాలకులకు ఇది రెండవ రాజధానిగా ఉంది, తరువాత దీనికి బదులుగా మైసూర్‌ను తీసుకున్నారు మరియు దళవాయి దేవరాజ రాజప్రసాదాన్ని నెలపట్టణలో కలిగి ఉండి ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నారు. 1791లోని మూడవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం సమయంలో టిప్పు సుల్తాన్ యొక్క బలగాల నుండి లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ దీనిని స్వాధీనపరచుకున్నారు. రాబర్ట్ హోమ్ అతని పుస్తకం "సెలెక్ట్ వ్యూస్ ఇన్ మైసూర్" (1794) లో బెంగుళూరు నుండి ఈ కొండ యొక్క సుదూర అవలోకనాలను ప్రదర్శించారు. దీనిని "సావినదుర్గ" లేదా "మృత్యువు కోట" అని అతను తెలిపాడు. కొండ శిఖరాన్ని చేరటానికి ఏ విధమైన మెట్లు లేవు మరియు ఎక్కటానికి అడ్డంగా వెదురు మరియు ఇతర చెట్లు ఉన్నాయి.