కృష్ణా నది
ద్వీపకల్పం పడమర చివరిp నుండి తూర్పు చివరికి సాగే తన ప్రస్థానంలో కృష్ణ 29 ఉపనదులను తనలో కలుపుకుంటోంది. పుట్టిన మహాబలేశ్వర్ నుండి 135 కి.మీ.ల దూరంలో కొయినా నదిని తనలో కలుపుకుంటుంది. తరువాత వర్ణ, పంచగంగ, దూధ్‌గంగ లు కలుస్తాయి. మహారాష్ట్రలో నది 306 కిలోమీటర్లు ప్రవహించాక బెల్గాం జిల్లా ఐనాపూర్ గ్రామం వద్ద కర్ణాటక రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. కృష్ణా నది పడమటి కనుమలు దాటాక జన్మస్థానం నుండి దాదాపు 500 కి.మీ దూరంలో కర్ణాటకలోఘటప్రభ, మాలప్రభ నదులు కృష్ణలో కలుస్తాయి. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించే ముందు, భీమ నది కలుస్తుంది. కర్ణాటకలో 482 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రవహించి రాయచూర్ జిల్లా దేవర్‌సుగుర్ గ్రామం వద్ద ఆ రాష్ట్రానికి వీడ్కోలు పలుకి, మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా తంగడి వద్ద తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ప్రవేశిస్తుంది. తరువాత ఆలంపూర్కు దగ్గరలో కృష్ణ యొక్క అతిపెద్ద ఉపనది తుంగభద్ర కలుస్తుంది. ఇదే ప్రాంతంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రవేశిస్తుంది. తరువాత కొద్ది దూరంలోనే నది నల్లమల కొండల శ్రేణి లోని లోతైన లోయల లోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఇక్కడే శ్రీశైలం, నాగార్జున సాగర్ ల వద్ద పెద్ద ఆనకట్టలు నిర్మించబడ్డాయి. ఇక్కడి నుండి చిన్న చిన్న ఉపనదులైన దిండి, మూసి, పాలేరు, మున్నేరు వంటివి కలుస్తాయి. విజయవాడ వద్ద బ్రిటిషు వారి కాలంలో నిర్మించబడ్డ ప్రకాశం బ్యారేజిని దాటి డెల్టా ప్రాంతంలో ప్రవేశిస్తుంది. విజయవాడ వద్ద ఈ నది 1188 మీటర్ల వెడల్పుతో విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. ఆ తరువాత దివిసీమ లోని హంసల దీవి వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది.
కృష్ణా గోదావరి బేసిన్‌
కృష్ణా గోదావరి బేసిన్‌లో గ్యాస్‌ ఉత్పత్తి తగ్గిపోయిందని సర్వత్రా ఆందోళన వ్యక్తమవుతున్న నేపథ్యంలో కేజీ బేసిన్‌లో భారీ నిక్షేపాలను కనుగొన్నట్లు రిలయన్స్‌ ప్రకటించింది. గత ఏడాది కాలంగా కేజీ బేసిన్‌లో ఉత్పత్తి పడిపోవడంతో దేశ వ్యాప్తంగా పారిశ్రామిక, ఎరువులు, విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి రంగాలపై తీవ్రంగా ప్రభావం చూపుతున్న నేపథ్యంలో రిలయన్స్‌ భారీ నిక్షేపాల అచూకీ కనుగొన్నట్లు ప్రకటించింది. ఇప్పటి వరకు జరిపిన చమురు అన్వేషణల్లో లభించిన దానికంటే భారీ పరిమాణంలో హైడ్రో కార్బన్ నిల్వల్ని గుర్తించినట్లు ప్రకటించింది. బ్రిటిష్‌ పెట్రోలియం, రిలయన్స్‌ ఇండస్ట్రీస్‌ జరిపిన సంయుక్త అన్వేషణల్లో మెసోజోయిక్‌ రిజర్వాయర్లలో 155 మీటర్ల గ్యాస్‌ పే జోన్‌ను గుర్తించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుమతించిన ప్రాంతాల్లో 18నెలల పాటు జరిపిన తవ్వకాల్లో నిక్షేపాలు వెలుగు చూశాయని ఆర్‌ఐఎల్‌, బ్రిటిష్‌ పెట్రోలియాలు సంయుక్తంగా ప్రకటించాయి. డి6 క్షేత్రంలో రిలయన్స్‌కు 60శాతం వాటా, బ్రిటిష్‌ పెట్రోలియానికి 30శాతం, నికో రిసోర్సెస్‌కు 10శాతం వాటాలున్నాయి. డి1, డి3 క్షేత్రాల కంటే రెండు వేల మీటర్ల దిగువున సముద్ర గర్భంలో 4509మీటర్ల లోతులో ఈ నిక్షేపాలు వెలుగుచూశాయి. పరీక్షా సమయంలో రోజుకు 30.6 మిలియన్ల ఘనపుటడుగుల గ్యాస్‌ ఉత్పత్తి సామర్ధ్యం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. పరీక్షా సమయంలో రోజుకు 2161బ్యారెళ్ల చమురు లభ్యమైంది. తాజాగా వెలుగు చూసిన నిక్షేపాలు దేశంలోనే అతిపెద్ద చమురు సంపదగా భావిస్తున్నారు. గతంలో జరిపిన తవ్వకాల్లో ఓ బావిలో లభించిన 8,900కోట్ల ఘనపుటడుగుల గ్యాస్‌, 56మిలియన్‌ బ్యారెళ్ల చమురు కంటే డి6లో ఎక్కువ సహజసంపద ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం దేశం ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితుల్లో డి6లో కొత్త నిక్షేపాలు వెలుగు చూడటంపై సర్వత్రా హర్షం వ్యక్తమవుతోంది. చమురు అన్వేషణలు ముగిసిన ప్రాంతాల్లో కొత్త బావుల తవ్వకాలకు కేంద్రం అనుమతించింది.