మహాత్మా గాంధీ హత్య
మోహన్‌దాస్ కరంచంద్ గాంధీ, (మహాత్మా గాంధీగా సుప్రసిద్ధులు) జనవరి 30 1948 సాయంత్రం 5.17 నిమిషాలకు బిర్లా నివాసంలోని ప్రార్థనా సమావేశ మందిరానికి వెళుతుండగా న హత్యకు గురయ్యారు. ప్రార్థనా సమావేశానికి వెళుతుండగా ఆయనకు నాధూరాం గాడ్సే ఎదురుపడ్డాడు. గాంధీకి నమస్కరించాడు. ఇప్పటికే ఆలస్యమైందంటూ గాడ్సేను పక్కకు నెట్టేసే ప్రయత్నం చేయబోయింది గాంధీ అనుచరురాలు అభా ఛటోపాధ్యాయ. కానీ ఆమెను పక్కకు నెట్టిన గాడ్సే తన వెంట తెచ్చుకున్న తుపాకీతో మూడుసార్లు పాయింట్‌బ్లాంక్ రేంజ్‌లో కాల్పులు జరిపాడు. దేశ స్వాతంత్య్రోద్యమానికి నేతృత్వం వహించిన మహానుభావుడు అక్కడికక్కడే కుప్పకూలాడు.
నాగప్పగారి సుందర్రాజు
గోవధ నిషేధించాలని హిందూత్వ శక్తులు ఎప్పట్నుంచో చేస్తున్న ఉద్యమం దళితహక్కులకు భంగమని గుర్తించి నిర్మొహమాటంగా దాన్ని ఖండిస్తూ రాశాడు. మనుషుల్ని అంటరానివాళ్ళుగా చేసి ఆవుల్ని దేవతలుగా పూజించే హిందూ సంస్కృతిని తాత్త్వికంగా ఎండగట్టాడు. మాదిగ సంస్కృతినీ హక్కుల్నీ కాపాడుకోవటమంటే ఏంటో రాసి చూపించాడు. అనంతపురం జిల్లా మాదిగవాడల్లో కాగిన మాదిగ జీవితాలను రంగరించి తన సొంత మాదిగ బతుకుతో జోడించి ‘మాదిగోడు’ కతల్ని 1998లో తీసుకొచ్చాడు. ఈ పుస్తకం తెలుగు మాదిగ మాదిగేతర సాహిత్యలోకంలో పెను సంచలనం తెచ్చింది.
ఆయన 2000 జూలై 17 న మరణించాడు. అది కారంచేడులో దళితులపై హత్యాచారం జరిగిన రోజు కావడం యాదృచ్చికం. నాగప్పగారి సుందర్ రాజు చనిపోయిన తర్వాత ఆయన గురించి సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ దార్ల వెంకటేశ్వరరావు ‘ఒక మాదిగ స్మృతి’ నాగప్పగారి సుందర్రాజు పరిచయం పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.దళితులు, మాదిగల జీవితాల్ని సాహిత్యీకరించాలనుకున్న సుందర్రాజు జీవితాన్ని తెలుసుకోవడానికి మాత్రం ఆ పుస్తకమే ఏకైక ఆధారం కావడం విచిత్రం.