మయన్మార్
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు మరియు పలు సంస్థలు బర్మాదేశంలో మనవహక్కుల అతిక్రమణ స్థిరంగా జరుగుతున్నట్లు నివేదించాయి. స్వాతంత్ర్యం లేక పోవడం, బాలకార్మికులు, మానవ రవాణా మొదలైనవి వాటిలో కొన్ని.
బర్మా మరియు మయన్మార్ అనే పేర్లు అధికంగా ఉన్న బర్మీయులు మరియు బామర్ సాంస్కృతిక ప్రజల వలన వలన వచ్చినవే. మాయన్మార్ సంప్రదాయ సమూహాల వ్రాత రూపం పేరు వలన మయన్మార్ అనే పేరు వచ్చింది. ప్రజలు వ్యవహారికంగా మాట్లాడుకునే బామర్ భాష వలన బర్మా అనే పేరు వచ్చింది. నమోదు చేసుకున్న పేరును బామా లేక మియామా అని పలకబడుతుంది. బ్రిటిష్ పాలనా కాలంలో ఇది బర్మాగా పిలువబడింది.
మయన్మార్‌లో తెలుగువారు
ఇంతవరకు బాగానే ఉన్నా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో (1939-45) జపాన్ బర్మాపై బాంబులు వేయడంతో భీతిల్లిన తెలుగు ప్రజలు దిక్కు తెలియక చెల్లాచెదురైపోయారు. చాలామంది బర్మానుండి అస్సాం వరకు అడవుల మధ్య కాలినడకన ప్రయాణమయ్యారు. ఈ మజిలీ వింటే ఒళ్లు గగుర్పాటు చెందుతుంది. సుమారు రెండునెలలపాటు కాలినడకన కొంతమంది అస్సాం చేరుకున్నారు. అడవి మధ్య దిక్కుతెలియక, తిండి తిప్పలు లేక మంచినీళ్ళు దొరకక మార్గమధ్యలో చాలామంది ప్రాణాలు విడిచారు. మరికొంతమంది కలరా, డయేరియా వంటి వ్యాధులతో మార్గమధ్యంనే మరణించారు. కొంతమంది నడవలేకపోయినవారిని, రోగులను చెట్ల క్రిందే విడిచివచ్చారు. ఇక్కడ తండ్రి, కొడుకు, భార్య వంటి సంబంధాలు కూడా గుర్తుకురాలేదు. కాలినడకన అస్సాం చేరుకొనేవారికి అక్కడినుండి ప్రభుత్వం కల్పించిన రైలు సదుపాయాలతో స్వగ్రామాలకు చేరుకున్నారు. ఇప్పటికీ ఈ సంఘటనలపై జానపద పాటలున్నాయి.
‘‘రంగం జపానోడి బాంబులతో జలధి పుట్టేను
మన అమెరికా వాడి బాంబులతో అందరమొచ్చెము’’ వంటి పాటలు శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉద్దానం ప్రాంతంలో ఇప్పటికీ పాడుకుంటారు. రంగం వెళ్లినవారికి గుర్తుగా రంగమోడు అని రంగంవారని పిలుస్తారు. ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతం (పలాస, సోంపేట, మందస, వజ్రపుకొత్తూరు మండలాలలో) బర్మా పెట్టెలు, బర్మా కత్తులు గుర్తుగా ఉన్నాయి.
ఇక చావైనా, రేవైనా బర్మాయే దిక్కుని ఉండిపోయినవారు అక్కడే ఉండిపోయారు. అలా ఉండిపోయిన వారు 1966 వరకు ప్రశాంతమైన జీవితాన్నే గడపగా తరువాత వచ్చిన సైనిక పాలన మూలంగా అంతవరకు తమ మూలాలు ఎక్కడున్నాయో కూడా తెలియని తెలుగు ప్రజలు బ్రతుకు తెరువుకోసం బర్మా నుంచి విశాఖ ఓడరేవు ద్వారా విశాఖపట్నం చేరుకున్నారు. వారినే బర్మా కాందిశీకులని అన్నారు. వీరికి భారత ప్రభుత్వం విశాఖపట్నం, శ్రీకాకుళం, శృంగవరపుకోట మొదలైన ప్రాంతాలలో బర్మా కాలనీలు నిర్మించి ఎక్కువ శాతం మందికి ఉపాధి చూపింది. మరికొంతమందిని కరీంనగర్ పంపించి స్పిన్నింగ్ మిల్లులలో ఉపాధి చూపింది. వీరిలో ఎక్కువ మంది బర్మాలో జన్మించినవారే. తాత, ముత్తాతల కాలంలో బర్మా వెళ్లినవారే.