సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
కమ్యూనిటీ రేడియో
1990లో, నేపాల్ అధికారికంగా పార్టీలు-లేని రాచరిక వ్యవస్థ నుండి పార్లమెంటరీ నమూనాగా మారింది. క్రొత్త రాజ్యాంగం వ్యక్తీకరణ స్వేచ్ఛ హక్కు కల్పించింది, దీని వలన ప్రత్యేకంగా ప్రతి పౌరుడికీ ప్రజా ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఎలాంటి విషయం గురించైనా సమాచారం కోరి, పొందే హక్కు లభించింది. రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక సమాచార హక్కుల వ్యక్తీకరణ తరువాత మరింత నిర్దిష్టమైన విధానం మరియు ఆచరణ సూచనలు పొందుపరచబడ్డాయి: 1992లో, ఒక నేషనల్ కమ్యూనికేషన్స్ పాలసీ; 1993లో, ఒక నేషనల్ బ్రాడ్‍కాస్టింగ్ ఆక్ట్; మరియు 1995లో, బ్రాడ్‍కాస్ట్ రెగ్యులేషన్స్.