దామోదరం సంజీవయ్య
సంజీవయ్య 1921 ఫిబ్రవరి 14న కర్నూలు జిల్లా, కల్లూరు మండలములో, కర్నూలు నుండి ఐదు కిలోమీటర్ల దూరములో ఉన్న పెద్దపాడు లో ఒక దళిత కుటుంబములో మునెయ్య, సుంకులమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఐదుగురు పిల్లలున్న ఆ కుటుంబములో చివరివాడు సంజీవయ్య. ఆయన కుటుంబానికి సొంత భూమి లేకపోవడము వలన నేత పనిచేసి, కూలి చేసి జీవనము సాగించేవారు. సంజీవయ్య పుట్టిన మూడు రోజులకు తండ్రి మునెయ్య చనిపోగా కుటుంబము మేనమామతో పాలకుర్తికి తరలివెళ్లినది. అక్కడ సంజీవయ్య పశువులను కాసేవాడు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత తిరిగి పెద్దపాడు చేరుకున్నారు. సంజీవయ్య అన్న చిన్నయ్య కుటుంబ పోషణ బాధ్యతలు స్వీకరించి సంజీవయ్యను బడికి పంపించాడు. పెద్దపాడులో 4వ తరగతి వరకు చదివి ఆ తరువాత కర్నూలులోని అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ పాఠశాలలో చేరాడు. 1935లో కర్నూలు మున్సిపాలిటీ ఉన్నత పాఠశాలలో చేరి 1938లో SSLC (ఎస్.ఎస్.ఎల్.సీ) జిల్లాలోనే ప్రథమునిగా ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.
చేబియ్యం సోదెమ్మ
చేబియ్యం సోదెమ్మ గారు ఆంధ్రరాష్టం గర్వపడే స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు మరియు సంఘసేవకురాలు.
1895 వ సంవత్సరంలో భీమవరంలో శ్రీ చివుకుల సూర్యనారాయణ గారికి జన్మించారు. భర్త సోమయ్యతో కలిసి పోలవరం గ్రామంలో సురాజ్య ఆశ్రమాన్ని స్థాపించారు. గిరిజనుల అక్షరాస్యత మరియు ఖాదీ ప్రచారానికి దాదాపు దశాబ్దం పాటు దంపతులిద్దరూ కృషి చేశారు.1920 నుండి 1921 వరకు సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. అటు పిమ్మట 1930 వ సంవత్సరంలో ఉప్పు సత్యాగ్రహం లో పాల్గొన్నారు.1932 లో శాసన ధిక్కారమునకు పాల్పడి 1932 జనవరి 27 నుండి ఆరు నెలల పాటు వెల్లూరు, కన్ననూరు కారాగారాలలో కఠిన శిక్షను అనుభవించారు. రాజమండ్రి లో అస్పృశ్యతా నివారణోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. తన చివరి జీవితం రాజమండ్రిలోనే గడిపారు.
రాజమండ్రి నగరంలోని కోటిపల్లి బస్టాండ్ వద్ద ఉన్న స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల పార్కులో చేబియ్యం సోదెమ్మ కాంస్య విగ్రహాన్ని నెలకొల్పారు. ఈ విగ్రహం కింద ఏర్పాటుచేసిన ఫలకంలో ఆమె జీవితవిశేషాలు, స్వాతంత్ర్య సమరంలోనూ, సంఘసంస్కరణలోనూ చేసిన కృషి వంటివి సవివరంగా చెక్కించారు. 2002 ఫిబ్రవరి 2న జి.నరసింహం, గ్రంథి లలితల సౌజన్యంతో ఆంధ్రకేసరి యువజన సమితి ఆధ్వర్యంలో విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. నాటి తూర్పు గోదావరి జిల్లా కలెక్టర్ సతీష్ చంద్ర ఆవిష్కరించారు.