کمونیسم
سومین تأثیر مهم لنین بر نظریه کمونیسم، ایجاد تمایز بیشتر بین سوسیالیسم و کمونیسم بود. مارکس گاه از هر دو عبارت به یک معنی استفاده کرده، مگر در برخی موارد که سوسیالیسم را پیش‌زمینه‌ای برای کمونیسم دانسته‌است. اما لنین به صراحت مشخص کرده که توزیع درآمد تحت سوسیالیسم و کمونیسم متفاوت باید باشد. به عقیده او، تحت کمونیسم هر کس به اندازه توانایی‌اش کار خواهد کرد و به اندازه نیازش داده خواهد شد، اما تحت سوسیالیسم هرکس به اندازه توانایی‌اش کار خواهد کرد، حال آن‌که به اندازه کاری که انجام می‌دهد، سهم خواهد برد. کشورهای کمونیستی در برخی موارد این نظریه لنین را برای توجیه اختلاف میان درآمدها در کشورهای خود به کار برده‌اند. همچنین لنین تأکید بیشتری بر اهمیت یک دولت قدرتمند در پیامد انقلاب سوسیالیستی داشت.
مکاتب فکری مارکسیستی
لنینیسم مجموعه نظریه‌های سیاسی است که توسط انقلابیون روسیه و نخست‌وزیر شوروی بعداً ولادیمیر لنین برای سازمان دموکراتیک یک حزب پیشتاز انقلابی و دستیابی به دیکتاتوری پرولتاریا به عنوان مقدمه سیاسی استقرار سوسیالیسم نامگذاری شده‌است. لنینیسم شامل تئوری‌های سیاسی و اقتصادی سوسیالیستی است که از مارکسیسم و همچنین تفسیرهای لنین از نظریه مارکسیست برای کاربرد عملی در شرایط سیاسی اجتماعی امپراتوری روسیه در اوایل قرن بیستم ارگانها تشکیل شده‌است. لنینیسم نوع استفاده روسی از اقتصاد و فلسفه سیاسی مارکسیستی بود که توسط بلشویک‌ها که پیشتاز مبارزه برای استقلال سیاسی طبقه کارگر را رهبری می‌کرد، انجام و تحقق یافت. در سال ۱۹۰۳، لنین اظهار داشت:ما می‌خواهیم به نظم جدید و بهتری از جامعه دست یابیم: در این جامعه جدید و بهتر نباید نه ثروتمند و نه فقیر وجود داشته باشد. همه باید کار کنند. تعداد انگشت شماری از افراد ثروتمند نباید وجود داشته باشد همان‌طور که نباید فقیری وجود داشته باشد؛ بلکه همه افراد کارگر باید از ثمرات کار مشترک خود بهره‌مند شوند. ماشین‌آلات و سایر پیشرفت‌ها باید در جهت سهولت کار همه باشد و نه اینکه بتواند با هزینه میلیون‌ها و ده‌ها میلیون انسان ثروتمند برقرار شود و آن‌ها رو ثروتمندتر کنید. این جامعه جدید و بهتر جامعه سوسیالیستی نامیده می‌شود. آموزه‌های این جامعه را «سوسیالیسم» می‌نامند.مهمترین پیامد نظریه سبک امپریالیسم به سبک لنینیست نیاز استراتژیک کارگران در کشورهای صنعتی به بلوک یا اتحاد با ملت‌های تحت ستم است که در مستعمرات کشورهای متبوع خود در خارج برای سرنگونی سرمایه‌داری قرار دارند. این منبع این شعار است که این برداشت لنینیستی را نشان می‌دهد که نه تنها پرولتاریا، همان‌طور که در مارکسیسم مرسوم است - تنها نیروی انقلابی هستند، بلکه همه مردم تحت ستم هستند: "کارگران و مردم ستمدیده جهان، متحد شوید!" ویژگی بارز دیگر لنینیسم نحوه برخورد آن با مسئله سازمان است. لنین معتقد بود که الگوی سنتی احزاب سوسیال دموکرات آن زمان، یک سازمان شل و چند گرایش، برای سرنگونی رژیم تزاری در روسیه ناکافی است. وی کادری از انقلابیون حرفه‌ای را پیشنهاد کرد که خود را تحت مدل تمرکزگرایی دموکراتیک نظم می‌دهند.