مانی
مانی تا دوازده سال مکاشفاتش را پنهان نگاه داشت آنگاه که به بیست و چهار سالگی رسید التوم به او گفت که زمان ابلاغ و اعلان رسیده تا انجیل راستین اعلام شود. این مکاشفه در کدکس اینچنین نوشته شده‌است: هنگامی‌که مانی بیست و چهار ساله بود و در همان سال که اردشیر بر هترا تاخت و شاپور تاج شاهی بر سر نهاد در ماه برموده و روز هشتم ماه قمری، خداوند او را مأمور ساخت. ابن ندیم روزی که مانی رسالت خود را آشکار ساخت، همان روز تاجگذاری شاپور در یکشنبه اول نیسان وقتی خورشید در برج حمل بود و در سال ۵۵۱ سلوکی مطابق با ۱۲ آوریل ۲۴۰ میلادی می‌نویسد. دو تن از پیروانش، شمعون و زاکو و پدرش با او همراه بودند. او چنین موعظه کرد که فارقلیط ظهور کرده‌است و او همان فارقلیط و خاتم پیامبران است. (بیرونی) مانی حقایق دین خود را نخست بر پدر و پیران خاندان خویش آشکار کرد.
هنر مانوی
در مجموع اندیشهٔ مانی از ادغام ادیان مسیحی، زرتشتی و بودایی، در قرن سوم میلادی به وجود آمد و در نظر مانویان هر آنچه معنوی است از روشنایی و نور نشات گرفته و هر آنچه مادی است از تاریکی و ظلمت سرچشمه می‌گیرد. مانویان از اشتغال به مادیات پرهیز می‌کردند و به ریاضت و زهد می‌پرداختند و جنگ و کشتار را از نهادهای اهریمنی و تاریکی می‌دانستند و تلاش می‌نمودند تا با منع خود از آلوده شدن به خون دیگران مانع از یاری رساندن به قلمرو اهریمنی شوند.