جنگ ایران و عراق
جنگ ایران و عراق یا جنگ هشت‌ساله که در ایران با نام جنگ تحمیلی و دفاع مقدس نیز شناخته می‌شود و در بسیاری از منابع عربی و بعضی منابع غربی از آن با عنوان جنگ اول خلیج یاد شده‌است که در زمان صدام حسین در عراق با نام قادسیهٔ صدام از آن یاد می‌شد، طولانی‌ترین جنگ متعارف در قرن بیستم میلادی و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام بود که نزدیک به هشت سال به طول انجامید. جنگ به صورت رسمی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ برابر ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰ آغاز شد. در این روز درگیری‌های پراکنده مرزی دو کشور با یورش هم‌زمان نیروی هوایی عراق به ده فرودگاه نظامی و غیرنظامی ایران و تهاجم نیروی زمینی این کشور در تمام مرزها به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد، هرچند مقامات عراقی معتقد بودند که جنگ از ۱۳ شهریور ۱۳۵۹ برابر با ۴ سپتامبر ۱۹۸۰ با حملات توپخانه‌ای ایران به شهرهای مرزی عراق آغاز شده‌است. این جنگ در نهایت پس از حدود ۸ سال در مرداد ۱۳۶۷ با قبول آتش‌بس از سوی دو طرف و پس از به جا گذاشتن یک میلیون نفر تلفات و ۱۱۹۰ میلیارد دلار خسارات به دو کشور خاتمه یافت. مبادلهٔ اسیران جنگی بین دو کشور از سال ۱۳۶۹ آغاز شد. ایران آخرین گروه از اسرای جنگی عراقی را در سال ۱۳۸۱ به عراق تحویل داد.
جنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲)
نبرد ایران-بیزانس در ۵۷۲–۵۹۱ بین شاهنشاهی ساسانی و امپراتوری روم شرقی (که تاریخدانان امروزی به آن بیزانس می‌گویند) در طی سال‌های ۵۷۲ تا ۵۹۱ میلادی درگرفت. این جنگ با شورش‌هایی به هواخواهی بیزانسی‌ها در قفقاز که تحت سلطه ساسانیان بود شعله‌ور شد، هرچند که عوامل دیگری هم در وقوع آن دخیل بودند. جنگ عمدتاً در محدودهٔ قفقاز جنوبی و میان‌دوردان درگرفت، هرچند که به آناتولی شرقی، سوریه و شمال ایران هم کشیده شد. این جنگ جزئی از جنگ‌های شدید و گسترده‌ای بین این دو امپراتوری به حساب می‌آید که سرتاسر قرن ششم و اوایل هفتم را به خود مشغول داشته بود. این جنگ همچنین آخرین جنگ از جنگ‌های پرشماری بود که روند کلی آن به این صورت بود که منازعه تنها در استان‌های مرزی در می‌گرفت و هیچ‌کدام از دو طرف یارای تصرف طولانی‌مدت قلمرو طرف مقابل را در آن سوی مرزهای خود نداشتند. پس از اتمام این جنگ، جنگی نهایی و پرماجرا با ابعادی گسترده‌تر بین این دو امپراتوری در اوایل قرن هفتم در گرفت.