مسجدالاقصی
مسجدالاقصی (به معنی دورترین مسجد)، اولین قبله و سومین مکان مقدس مسلمانان است. مسجدالاقصی در بخش جنوب شرقی ،بخش قدیمی اورشلیم واقع شده‌است. مسلمانان به مکانی که مصلی مروانی، مسجد جامع القبلی و مسجد قبةالصخرة در آن واقع شده‌اند، مسجدالاقصی یا «حرم‌الشریف» می‌گویند. نام مسجدالاقصی در قرآن نیز ذکر شده اما در وجود ارتباط میان بنای قرآنی با مسجد فعلی تردید وجود دارد و این هم‌نامی ممکن است به دلیل تبلیغات خاندان بنی‌امیه باشد.
اورشلیم
زمانی که سپاهیان عمر بن خطاب در سال ۶۳۷ به بیت‌المقدس رسیدند، شهر را برای یافتن مکان مسجدالاقصی که در قرآن و حدیث به آن اشاره شده بود، جست و جو کردند. بنا به منابع معاصر عربی و عبری آن‌ها مکان مذکور را که بصورت خرابه‌ای درآمده بود، یافته و به کمک یهودیان آن را پاکسازی کردند. در اواخر قرن هفتم میلادی، خلیفهٔ اموی عبد الملک بن مروان دستور ساخت حرمی بر روی کوه معبد را صادر کرد، که امروزه قبةالصخره نامیده می‌شود. تمیمی طبیب و شمس‌الدین مقدسی جغرافیدان، دو تن از ساکنان عرب معروف شهر در قرن دهم میلادی بوده‌اند. بنا به روایت شمس‌الدین مقدسی، عبدالملک عمارت مذکور را برای رقابت با شکوه کلیساهای اورشلیم بنا کرد.