خسرو پرویز
دو اثر منظوم و معروف ادب فارسی دربردارندهٔ مطالبی دربارهٔ خسرو پرویز هستند؛ یکی داستان پادشاهی وی و پسرش شیرویه است که در شاهنامهٔ فردوسی ذکر شده. در اثر مزبور، حدود چهار هزار بیت به پادشاهی خسرو و حدود ششصد بیت به پادشاهی شیرویه اختصاص دارد (در مجموع ۴۶۸۳ بیت در نسخهٔ چاپ مسکو). البته داستان شیرویه با سرگذشت خسرو، و خاصه زندگانی شیرین ارتباط پیدا می‌کند. اثر دیگر، خسرو و شیرین نظامی گنجوی است که برخی آن را شاهکار نظامی دانسته‌اند. حقیقتاً هم این منظومه و هفت پیکر او در مقامی برتر از دیگر سروده‌هایش قرار دارند. خسرو و شیرین نظامی قدری مفصل‌تر از داستان‌های متناظر در شاهنامهٔ فردوسی است و متن نسخهٔ چاپ شوروی آن، ۶۱۳۴ بیت است؛ به‌استثنای ابیاتی که در حاشیه ثبت شده و وارد متن نشده‌است. بین دو سرگذشت مزبور اختلافات فاحشی به چشم می‌خورد، و البته وجود چنین اختلافاتی نیز طبیعی است؛ شاهنامه بیشتر به جنگ‌ها و گریزها و فراز و نشیب‌های زندگانی سیاسی خسرو و حوادث و احوال دربار او می‌پردازد و داستان عشق خسرو و شیرین را بسیار مختصر بیان می‌کند و عشق فرهاد کوه‌کن به شیرین را تماماً به کناری گذاشته‌است؛ حال آنکه جوهر اصلی داستان نظامی، داستان‌ها و حوادث عاشقانهٔ خسرو، شیرین و فرهاد است و این مسائل در اثر مزبور به تفصیل شرح داده شده.
علی‌نامه
شاعر این منظومه را در یازده هزار و دویست و بیست و دو بیت در بحر متقارب مثمن محذوف (مقصور) سروده و در ماه ذی حجه سال ۴۸۲ هجری به پایان آورده است. از علی نامه تنها یک نسخه خطی باقی‌مانده که دارای ۳۰۱ورق است و هر ورق شامل نوزده بیت و در مجموع دوازده هزار بیت است. تاریخ نگارش این اثر قرن ششم تا هشتم حدس زده شده است و در موزه قونیه ترکیه نگهداری می‌گردد.