جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم)
اوایل سال ۱۹۴۱، شوروی در صحنه روابط بین‌المللی شرایط به شدت ضعیفی داشت؛ به طوری که در قیاس با امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۴، در وضعیت بدتری در مواجهه با آلمان قرار گرفته بود. این کشور توسط حلقه‌ای از دشمنان از امپراتوری ژاپن در شرق گرفته تا رومانی و فنلاند در غرب، احاطه شده و متحد چندان بااهمیتی نداشت. دشمنی شوروی و امپراتوری ژاپن به اندازه عمیق بود که با وجود تهدید در مرزهای غربی، ارتش سرخ وادار گشته بود قریب به ۱٫۵ میلیون نفر از نیروهای خود را در خاور دور نگاه دارد. درحالیکه پس از آغاز جنگ جهانی دوم، در طرف مقابل، آلمان با سلطه بر بیشتر اروپا از طریق جنگ‌های مختصری که زیرساخت‌ها و جمعیت آن را دست نخورده باقی گذاشته بود، کاملاً در موضعی برتر قرار داشت. آلمان عملاً شوروی را منزوی ساخته و ائتلافی از کشورهای اروپایی علیه آن تشکیل داده بود. در این شرایط با وجود این که برنامه‌های رژیم کمونیستی موجب ارتقا زیادی در مدرن‌سازی اقتصاد شوروی شده بود، اقدامات این رژیم همچون فجایع به‌پا شده در اوکراین و سایر نقاط که به مرگ ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر در اثر قحطی، کار اجباری و اعدام انجامیده بود، باعث تضعیف حاکمیت و فراهم آمدن وضعیت مستعد تهاجم خارجی گشت. بسیاری از شهروندان شوروی از حکومت این کشور تنفر داشتند و تقریباً از هر گونه جایگزینی به عنوان ناجی استقبال می‌کردند.
اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم
اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم () پس از اینکه بریتانیا، فرانسه و ایتالیا در ۳۰ سپتامبر ۱۹۳۸ توافقنامه مونیخ را با آلمان نازی امضا کردند، که «به‌رغم وجود قرارداد اتحاد ۱۹۲۴ و پیمان نظامی ۱۹۲۵ بین فرانسه و جمهوری چکسلواکی، که به‌عنوان خیانت مونیخ نیز شناخته می‌شود»، تقریباً یک سال بعد، اتحاد جماهیر شوروی در ۲۳ اوت ۱۹۳۹ پیمان عدم تجاوز را با آلمان نازی امضا کرد. علاوه بر شرط عدم تجاوز، این معاهده شامل یک پروتکل مخفی بود که سرزمین‌های رومانی، لهستان، لیتوانی، لتونی و استونی را تقسیم می‌کرد. و فنلاند به «منطقه نفوذ» آلمان و اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شدند، که «بازآرایی‌های سیاسی و سرزمینی» احتمالی این کشورها را پیش‌بینی می‌کرد. در اکتبر و نوامبر ۱۹۴۰، مذاکرات محور شوروی و آلمان در مورد پتانسیل پیوستن به نیروهای محور در برلین انجام شد، زیرا هدف ایدئولوژیک هیتلر در مورد طرح جامع برای شرق سیاست لبنسراوم در شرق بود.