ادبیات فارسی
طنز یکی از شاخه‌های ادبیات انتقادی و اجتماعی است که در ادبیات کهن فارسی، به عنوان نوع ادبی‌مستقل شناخته نشده و مرزهای مشخصی با دیگر مضمون‌های انتقادی و خنده‌آمیز چون «هجو»، «هزل» و «مطایبه» نداشته‌است. از واژهٔ طنز، اغلب معنی لغوی آن یعنی «مسخره کردن» و «طعنه زدن» مورد نظر شاعران و نویسندگان بوده‌است ولی معنی امروزی آن، که جنبهٔ انتقاد غیرمستقیم اجتماعی با چاشنی خنده، که بُعد آموزشی و اصلاح‌طلبی آن مراد است، از واژهٔ satire اروپایی گرفته شده‌است.
لطیفه
لطیفه یا جوک سخنی کوتاه و خنده آور است که ساختار داستانی داشته باشد. لطیفه در واقع نمایشی از شوخی است که در آن واژگان در یک ساختار روایی خاص و مشخص به گونه‌ای استفاده می‌شوند که مردم را به خنده وامی‌دارد و جدی گرفته نمی‌شود. لطیفه به صورت یک داستان و معمولاً همراه با گفتگو است و با شاه‌بیت به پایان می‌رسد. در شاه‌بیت مخاطب آگاه می‌شود که داستان حاوی معنی دوم و متناقض است.