شاهنامه
شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، حماسه‌ای منظوم، بر حسب دست نوشته‌های موجود دربرگیرنده نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ بیت تا نزدیک به ۶۱٬۰۰۰ بیت و یکی از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین سروده‌های حماسی جهان است که سرایش آن دست‌آوردِ دست‌کم سی سال کارِ پیوستهٔ این سخن‌سرای نامدار ایرانی است. موضوع این شاهکار ادبی، افسانه‌ها و تاریخ ایران از آغاز تا حملهٔ عرب‌ها به ایران در سدهٔ هفتم میلادی است (شاهنامه از سه بخش اسطوره، پهلوانی و تاریخی تشکیل شده‌است) که در چهار دودمان پادشاهیِ پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گنجانده می‌شود. شاهنامه بر وزن «فَعولُن فعولن فعولن فَعَلْ»، در بحرِ مُتَقارِبِ مثمَّنِ محذوف نگاشته شده‌است.
شهریار سوم
ابوالقاسم فردوسی، شاعر مشهور ایرانی، پس از آن که "شاهنامه" را به سلطان محمود غزنوی ارائه کرد و صله‌ای دریافت نکرد، نزد اسپهبد شهریار آمده و کتاب را پیشکش او کرد ولی شهریار از بیم سلطان شاهنامه را نپذیرفت و از فردوسی تقاضا کرد هجونامه‌ای که علیه سلطان محمود نوشته را به مبلغ صد هزار درهم به او دهد تا از بین ببرد که فردوسی پذیرفت.