آیین مانوی
مانی که در دوران فرمانروایی شاپور یکم ظهور کرده بود در پیشگاه وی حاضر شد و با ارائهٔ کتاب دینی خود به زبان پارسی بنام شاپورگان از وی اجازهٔ تبلیغ گرفت. خود مانی در کفالایا بیان می‌کند زمانی که در هندوستان بود خبر درگذشت اردشیر بابکان را شنیده و به سرعت بسوی ایران آمده تا دین خود را بر شاپوریکم عرضه دارد. در دورهٔ یکساله پادشاهی هرمز یکم که جانشین شاپور ساسانی بود نیز مخالفتی با وی نشد ولی در دورهٔ بهرام یکم به دلیل مخالفت شدید روحانیون زردشتی، تحت تعقیب قرار گرفته کشته شد و پیروانش نیز اسیر پیگرد و ایذاء گشتند.
نومن (الهیات)
از آغاز قرن بیستم میلادی به بعد، گاهی اوقات نومن را در تاریخ ادیان به عنوان مرحله ماقبل زنده‌انگاری در نظر گرفته‌اند؛ یعنی، یک سیستم عقیدتی که از دوران قدیم به ارث مانده‌است. همچنین "نومن" توسط جامعه‌شناسان جهت اشاره به ایده قدرت جادویی نهفته در یک شیء، به‌خصوص هنگام نوشتن در مورد ایده‌های سنت غربی، مورد استفاده واقع شده‌است. در چنین مواردی، "نومن" مترادف تقریبی برای "مانا" است. با این حال، برخی نویسندگان استفاده از "مانا" را محدود به مباحث جادوی پلی‌نزی و آسیای جنوب شرقی می‌کنند.