انقلاب ۱۳۵۷
متعاقب آن، با برگزاری همه‌پرسی در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، نظام «جمهوری اسلامی» جایگزین نظام پیشین گردید. سپس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۸ تدوین شد که در آن جمهوری اسلامی به صورت یک حکومت دینی برمبنای ولایت فقیه، برپایهٔ تفسیر خاصی از فقه شیعه، قرار داشت. این قانون با همه‌پرسی به تصویب مردم رسید. پس از انقلاب، سازمان‌های سیاسی که ایدئولوژی متفاوتی نسبت به حکومت مرکزی داشتند، سرکوب شدند. از جمله اتفاقات مرتبط با انقلاب ۵۷ رخدادهای دیگری چون گروگان‌گیری در سفارت آمریکا، حمله عراق به ایران و انقلاب فرهنگی ایران بود.
جمهوری اسلامی افغانستان
جمهوری اسلامی افغانستان یک جمهوری اسلامی بود که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱ در طول "جنگ آمریکا در افغانستان" روی بیشتر مناطق افغانستان حکومت کرد. این حکومت پس از حملهٔ آمریکا به افغانستان و سرنگونی امارت اسلامی افغانستان در ۲۰۰۱ تأسیس شد و بیست سال بعد در پی شورش و هجوم طالبان در سال ۲۰۲۱ سقوط کرد. این دولت عضوی از سازمان ملل متحد، سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای جنوب آسیا، گروه ۷۷، سازمان همکاری اقتصادی و جنبش عدم تعهد بود.