مهاجرت معکوس ارامنه
اگرچه تعدادی از ارامنه حکومت عثمانی یا ایران را ترجیح می‌دادند، ارامنه اهل داخل روسیه شورش‌ها و احساس بیداری ملی را در میان ارامنه عثمانی تحریک می‌کردند. بسیاری برای پیوستن به سازمانهای انقلابی که هدف آنها بازگرداندن استقلال ارمنستان برای ارمنستان عثمانی بود، به قفقاز جنوبی نقل مکان کردند. این امر در نهایت به یکی از عواملی تبدیل شد که رهبری عثمانی را به سوی نسل‌کشی و از بین بردن تمام حضور ارامنه از ارمنستان عثمانی سوق داد. با آغاز نسل‌کشی ارامنه از سال ۱۹۱۵، هجوم پناهندگان ارمنی به ماورای قفقاز به سرعت تسریع شد.
هنری هریسون ریجز
هنری هریسون ریجز (Henry H. Riggs ۲ مارس ۱۸۷۵ – ۱۷ اگوست ۱۹۴۳) یک مبلغ مذهبی مسیحی اهل سیواس و شاهد نسل‌کشی ارمنی‌ها بود؛ که در زمان قتل‌عام ارامنه. در الازیغ مستقر بود. او بعدها تجارب شخصی اش در ، ۱۹۱۷–۱۹۱۵، را در کتابی تحت عنوان «تراژدی ارامنه» منتشر کرد و گزارش‌های مهم عینی از نسل‌کشی ارامنه را بیان نمود و نتیجه گرفت که تبعید و کشتار ارامنه، بخشی از یک برنامه نابودی سازمان یافته توسط دولت عثمانی است.