جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم)
اوایل سال ۱۹۴۱، شوروی در صحنه روابط بین‌المللی شرایط به شدت ضعیفی داشت؛ به طوری که در قیاس با امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۴، در وضعیت بدتری در مواجهه با آلمان قرار گرفته بود. این کشور توسط حلقه‌ای از دشمنان از امپراتوری ژاپن در شرق گرفته تا رومانی و فنلاند در غرب، احاطه شده و متحد چندان بااهمیتی نداشت. دشمنی شوروی و امپراتوری ژاپن به اندازه عمیق بود که با وجود تهدید در مرزهای غربی، ارتش سرخ وادار گشته بود قریب به ۱٫۵ میلیون نفر از نیروهای خود را در خاور دور نگاه دارد. درحالیکه پس از آغاز جنگ جهانی دوم، در طرف مقابل، آلمان با سلطه بر بیشتر اروپا از طریق جنگ‌های مختصری که زیرساخت‌ها و جمعیت آن را دست نخورده باقی گذاشته بود، کاملاً در موضعی برتر قرار داشت. آلمان عملاً شوروی را منزوی ساخته و ائتلافی از کشورهای اروپایی علیه آن تشکیل داده بود. در این شرایط با وجود این که برنامه‌های رژیم کمونیستی موجب ارتقا زیادی در مدرن‌سازی اقتصاد شوروی شده بود، اقدامات این رژیم همچون فجایع به‌پا شده در اوکراین و سایر نقاط که به مرگ ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر در اثر قحطی، کار اجباری و اعدام انجامیده بود، باعث تضعیف حاکمیت و فراهم آمدن وضعیت مستعد تهاجم خارجی گشت. بسیاری از شهروندان شوروی از حکومت این کشور تنفر داشتند و تقریباً از هر گونه جایگزینی به عنوان ناجی استقبال می‌کردند.
علل جنگ جهانی دوم
معاهده ورسای و جامعه ملل به دنبال خفه کردن سیاست‌های توسعه‌طلبانه و نظامی‌گرایانه همه طرفین بودند، اما شرایط تحمیل شده توسط سازندگان آنها بر وضعیت جدید ژئوپلیتیکی جهان و شرایط تکنولوژیکی آن دوران، تنها به ظهور مجدد آن‌ها جسارت بخشید. ایدئولوژی‌های دوره بین دو جنگ در اوایل دهه ۱۹۳۰، یک ایدئولوژی ملی نظامی و تهاجمی در آلمان نازی، امپراتوری ژاپن و ایتالیای فاشیستی (۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳) غالب شد. این نگرش به پیشرفت در فناوری نظامی، تبلیغات خرابکارانه و در نهایت گسترش سرزمینی دامن زد. مشاهده شده‌است که رهبران کشورهایی که به‌طور ناگهانی نظامی شده‌اند، اغلب احساس می‌کنند که نیاز دارند ثابت کنند ارتش‌هایشان نیرومند هستند، که اغلب عاملی مؤثر در شروع درگیری‌هایی مانند جنگ دوم ایتالیا و اتیوپی بود و جنگ دوم چین و ژاپن بود.