هنجار اجتماعی
هَنجار اجتماعی در اصطلاح دانش جامعه‌شناسی به الگوی رفتاری گفته می‌شود که روابط و کنش‌های اجتماعی را تنظیم می‌کند، اکثریت جامعه خود را به آن پایبند می‌دانند و در صورتی که شخصی آن را رعایت نکند (هنجارشکنی)، جامعه او را مجازات می‌کند. هنجار با قانون کنترل می‌شود؛ در حالی که این حکم، درباره ارزش‌ها صدق نمی‌کند. هنجارها مدل‌های فکری یا خطوط راهنمایی هستند که بوسیله آن، ما اعمال خود و دیگران را از لحاظ فکری، کنترل و ارزشیابی می‌کنیم.
ساموئل بولز
در بیشتر موارد، «مشوق‌ها باعث تضعیف انگیزه‌های اخلاقی می‌شوند» چون این مشوق‌ها «ممکن است یک مشکل تصمیم‌گیری را ساخته و سپس منفعت شخصی را به عنوان یک رفتار مناسب پیشنهاد نمایند». تنها بکارگیری اصطلاحات بازار اعمالی را توجیه می‌کنند که در غیر آن صورت غیرقابل توجیه هستند. ساختارهای اقتصادی جوامع ارزش‌های مختلفی به افراد می‌دهند. در یک بازی که افراد می‌توانستند تصمیم بگیرند تا چه اندازه از یک منبع عمومی («جنگل») استخراج نمایند، استخراجی که منفعت گروه را به حداکثر می‌رساند به مراتب نسبت به استخراجی که منفعت شخصی را به حداکثر می‌رساند، کم بود. هر گاه به بازیگران در یک بازی آموزش داده شود تا خودخواهانه عمل نمایند، حتی آن‌ها هنگام بازی کردن در یک بازی دیگر که فاقد این چنین انگیزه برای عملکرد خودخواهانه است، نیز به عملکرد خودخواهانه خود ادامه می‌دهند. در یک مدل «کنترل‌کننده» که طی آن افراد برای «استثمار بیش از حد» جریمه می‌شدند، رفتار آن‌ها کاملاً مبتنی بر منفعت شخصی آن‌ها بود. در یک جامعه، «اگر مشوق‌های مربوطه به افراد خودخواه این اجازه را بدهند تا افراد مشتاق حمایت از حقوق مدنی را استثمار نمایند، پس احتمال پیروی از افراد مدنی بسیار پایین خواهد بود». مطالعه‌ای از ۱۵ جامعه کوچک نشان می‌دهد که «افرادی منتسب به جوامع دارای بازار منسجم، دارای ذهن عادلانه تر بودند»، آن‌ها پیشنهادهای سخاوت‌مندانه‌تری پیشنهاد می‌کردند و ترجیح می‌دادند تا یک پیشکش غیرعادلانه را، حتی اگر هیچ چیزی در مقابل آن به‌دست نمی‌آوردند، رد نمایند. در این جوامع، «افراد در انجام مبادله‌های که به‌طور متقابل سودمند است با بیگانگان دخیل هستند که نشان دهنده مدل‌های موفق رفتار بود و باعث می‌شود تا سایر افراد از آن‌ها تقلید نمایند».