تاریخ‌نگاری جنگ‌های صلیبی
از نظر اصطلاحی، منظور از جنگ‌های صلیبی در میان اکثر مورخان جهان، لشکرکشی‌های فرماندهان، اربابان و پادشاهان مسیحی اروپای لاتین، به ویژه از کشور فرانسه، تحت نظر و هدایت پاپ، از ۱۰۹۵ تا ۱۲۹۱ میلادی است که به بهانه بازپس‌گیری اورشلیم، شهر مقدس مسیحیان، صورت گرفت، هرچند انگیزه و بهانه‌های دیگری همچون دلایل سیاسی و اقتصادی برای آغاز این جنگ‌ها مطرح است. بسیاری از مورخان معاصر باور دارند که جنگ‌های صلیبی دارای مفهومی وسیع‌تر، یعنی جنگ و ستیز همیشگی میان شرق و غرب، است که قبل‌تر از قرون وسطی آغاز شده‌است؛ و با گسترش مسیحیت در غرب و سپس ظهور اسلام در قرن ۷ میلادی و گسترش آن در شرق، این کشمکش جنبهٔ دینی نیز به خود گرفت و به ستیز میان جهان اسلام و مسیحیت تبدیل شد.
جنگ صلیبی عوام‌الناس
پس از گذشت یک سده، پیتر زاهد به شخصیتی افسانه‌ای بدل گشت. ویلیام صوری بر این باور بود که این پیتر بود که نقشه و ایدهٔ جنگ صلیبی را در اندیشهٔ پاپ اوربان ایجاد کرد (که به‌عنوان واقعیت تاریخی تا سدهٔ نوزدهم میلادی به‌وسیلهٔ تاریخ‌نگاران مورد پذیرش قرار گرفته بود). باور رایج بر این است که پیروان پیتر، گروه بزرگی از افراد غیرورزیده و تعلیم‌ندیده و روستایی‌های عامی و بیسواد بودند که حتی دیدگاهی در مورد اینکه اورشلیم در کجا قرار دارد هم نداشتند؛ اما در واقع تعداد اندکی شوالیه نیز در میان این تودهٔ عوام حضور داشتند.سفر به سوی قسطنطنیه از دو راه امکان‌پذیر بود راه نخست از بلگراد به سوی نیش، صوفیه و جنوب شرقی می‌رفت و راه دوم از بندر دراج آغاز و پس از گذر از تِسالونیکی به پایتخت منتهی می‌گردید. الکسیوس با توجه به سابقهٔ سفر زائران از مسیر دوم، همهٔ توجه خود را معطوف آن نمود و خواربار کافی به دراج ارسال نمود و در همهٔ شهرهای این مسیر اقدامان لازم را به انجام رساند. همچنین چندین کشتی جنگی به سواحل آدریاتیک فرستاد تا پیش از رسیدن صلیبی‌ها، نزدیک شدن‌شان را به اطلاع فرماندار دراج و نیروهای انتظامی پیش‌بینی‌شده برسانند. ناگهان در اواخر ماه مهٔ ۱۰۹۶ م، پیکی تیزپا از شمال به پایتخت رسید و خبر ورود سپاه بزرگ صلیبی از مرز مجارستان و حرکتش به‌سوی بلگراد را به اطلاع الکسیوس رساند. قسطنطنیه در تابستان ۱۰۹۶ م شاهد ورود سیل عظیمی از این زوارِ بدون نظم و سرپرست گردید که در ادامهٔ راه‌شان به سوی شرق، به آنجا رسیده بودند.