نوکیش
مرتد در اسلام، اگر زن باشد، به حبس محکوم است تا توبه نماید؛ و اگر مرد و ارتدادش به شکل فطری باشد، محکوم به اعدام است و اگر به شکل ملی باشد، به حبس محکوم است تا توبه داده شود. بنابر آنچه در تبیان نوشته شده‌است، در دین اسلام، هر کس دین را ترک کند، به سه شرط مرتد شناخته و حکم «ارتداد» شاملش می‌شود. این سه شرط عبارتند از: شخص باید بالغ و مسلمان باشد و از اسلام بازگردد، شخص ارتداد خویش را اظهار کند و به آنچه اظهار می‌کند، دانا باشد.
ارتداد در ادیان
میرچا الیاده در دائره المعارف ادیان، برای ارتداد از واژه Apostasy استفاده می‌کند. این واژه از واژه یونانی (ἀποστασία)آپوستازیا به معنای فرار، کناره گیری، شورش و ارتداد گرفته شده‌است. واژه ارتداد از واژه «رد» گرفته شده‌است و به معنای بازگشت است. در ادبیات دینی به بازگشت از حق بسوی کفر رد می‌گویند و رده نیز گفته می‌شوند. در نظر پیروان ادیان سه‌گانه ابراهیمی هر زمان که فردی از آن دین به جانب ادیان دیگر بازگردد مثلاً یک مسلمان مسیحی شود یا بالعکس یا یک یهودی مسیحی شود یا مسلمان شود به این عمل وی ارتداد گفته می‌شود و به چنین فردی مرتد و کافر می‌گویند. ارتداد در مسیحیت و یهودیت نیز وجود دارد و اختصاص به اسلام ندارد. معنای عرفی و لغوی این واژه یکی است. ارتداد از مصدر باب افتعال عربی است و از ماده «ردد» گرفته شده‌است. ارتداد را به معنای مطلق بازگشت نیز در نظر گرفته‌اند و رده را به معنای بازگشت از اسلام معنی کرده‌اند. ابن منظور از واژه شناسان، ارتداد مطلق را به معنای دگرگونی و ارتداد از دین را بمعنی کفر بیان کرده‌است.