استدلال عقلانی
تئوری اقدام، رخدادها و تغییر، طیف دیگری از استدلال مبتنی بر قضاوت عقلانی است. روش‌های استدلال منطقی برای دامنه‌هایی که محدودیت‌های ذکر شده در زیر را برآورده می‌کنند وجود دارد:
استنباط علیت
طرفداران رویکردهای روش‌شناسی متنوع استدلال می‌کنند که روش‌های مختلف برای موضوعات مختلف مطالعه مناسب‌تر هستند. جامعه‌شناس هربرت اسمیت و دانشمندان علوم سیاسی جیمز ماهونی و گری گورتز با اشاره به مشاهدات پاول هولند، آماردان و نویسنده مقاله «آمار و استنباط علّی» در ۱۹۸۶، اشاره کردند که استنباط آماری برای ارزیابی «معلول‌های علت‌ها» در مقایسه با «علت‌های معلول‌ها» مناسب‌تر است.