جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم)
اوایل سال ۱۹۴۱، شوروی در صحنه روابط بین‌المللی شرایط به شدت ضعیفی داشت؛ به طوری که در قیاس با امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۴، در وضعیت بدتری در مواجهه با آلمان قرار گرفته بود. این کشور توسط حلقه‌ای از دشمنان از امپراتوری ژاپن در شرق گرفته تا رومانی و فنلاند در غرب، احاطه شده و متحد چندان بااهمیتی نداشت. دشمنی شوروی و امپراتوری ژاپن به اندازه عمیق بود که با وجود تهدید در مرزهای غربی، ارتش سرخ وادار گشته بود قریب به ۱٫۵ میلیون نفر از نیروهای خود را در خاور دور نگاه دارد. درحالیکه پس از آغاز جنگ جهانی دوم، در طرف مقابل، آلمان با سلطه بر بیشتر اروپا از طریق جنگ‌های مختصری که زیرساخت‌ها و جمعیت آن را دست نخورده باقی گذاشته بود، کاملاً در موضعی برتر قرار داشت. آلمان عملاً شوروی را منزوی ساخته و ائتلافی از کشورهای اروپایی علیه آن تشکیل داده بود. در این شرایط با وجود این که برنامه‌های رژیم کمونیستی موجب ارتقا زیادی در مدرن‌سازی اقتصاد شوروی شده بود، اقدامات این رژیم همچون فجایع به‌پا شده در اوکراین و سایر نقاط که به مرگ ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر در اثر قحطی، کار اجباری و اعدام انجامیده بود، باعث تضعیف حاکمیت و فراهم آمدن وضعیت مستعد تهاجم خارجی گشت. بسیاری از شهروندان شوروی از حکومت این کشور تنفر داشتند و تقریباً از هر گونه جایگزینی به عنوان ناجی استقبال می‌کردند.
تلفات آلمان در جنگ جهانی دوم
آمار تلفات نظامی آلمان در جنگ جهانی دوم دقیق نیست و دارای تناقضاتی است. در زمان جنگ آماری از تلفات نظامیان توسط مورخان نظامی و به دستور فرماندهان رده بالا گردآوری شد که در تاریخ ۳۱ ژانویه ۱۹۴۵ منتشر شد. رودیگر اورمنس (به انگلیسی: Rudiger Overmans) مورخ آلمانی، اخیراً مطالعه‌ای انجام داده است و در آن آمارهای مورخانی که به دستور فرماندهان در دوران جنگ آمار را ثبت می‌کردند، غیرمعتبر می‌داند. او تلفات نظامیان آلمانی را ۵٫۳ میلیون نفر می‌داند که حدود ۹۰۰هزار نفر از آن‌ها در اردوگاه‌های کار اجباری، خارج از آلمان، در مرزهای اتریش، شرق و مرکز اروپا از بین رفتند. با این حال دولت آلمان هنوز هم مدعی است که آمار فرماندهان زمان جنگ درست بوده و تلفات نظامیان ۴٫۳ میلیون نفر بوده‌است. شمار قربانیان غیرنظامی در طول جنگ که شامل قربانیان حملات هوایی و مرگ و میر می‌باشد، که این بمباران‌ها توسط متفقین انجام می‌شد حدود ۳۵۰هزار تا ۵۰۰ هزار برآورد شده‌است. همچنین آلمان نازی حدود ۲۰۰هزار نفر از افرادی که دارای معلولیت ذهنی یا معلولیت جسمی بودند را ازبین برد که نام این برنامه را، «کشتن از سر ترحم» نامید.