گنج‌نامه
کتیبه‌های گنجنامه همدان در سال ۱۲۲۰ شمسی توسط اوژن فلاندن، نگارگر و باستان‌شناس فرانسوی و همراه او پاسکال کوست مورد بررسی و مطالعه و نگاره برداری قرار گرفت (تصویر مقابل) و بعد از ایشان، سر هنری راولینسون کاشف بریتانیایی توانست با استفاده از این کتیبه‌ها موفقیت شایانی در گشودن رمز خط میخی پارسی باستان کسب نماید. بدینسان سنگ نوشته‌های گنجنامه همدان کلیدی را به دست کاشف داد تا به وسیلهٔ آن بتواند سنگ نوشته داریوش بزرگ در بیستون را بخواند.
دست‌نوشته‌های بودایی گنداره
دست نوشته‌های بودایی گنداره یا دستنوشته های بودایی قندهار، کهن‌ترین نوشته‌های بودایی‌اند که تاکنون کشف شده‌است. قدمت این آثار به سده نخست تا سوم پیش از میلاد می‌رسد، این نوشته‌ها همچنین دیرینه‌ترین دست نوشته‌های هند هستند. این متون نماینده ادبیات بودایی به زبان گنداری از شمال باختر پاکستان و بخش خاوری افغانستان امروزی اند که به دبیره گانداری نوشته شده‌اند.