ادبیات ایرانی باستان
از داستان‌هایی که در ایران پیش ازسولیکیان برای ما باقی مانده‌است، تنها داستان‌های مادی کوروش بزرگ کوروش و آستیاگ. افسانه سمیرامیس، افسانه اربق، افسانه دوران کودکی کوروش، ستریانگایوس و زرینا، زریادرس واداتیس، ادبیات فارسی باستان زندگانی کوروش، بردیای دروغین، سکایی مردهای یک چشم، گریفین‌های محافظ طلا، رستم دستان و ادبیات زرتشتی جم، جمشید، آبتین می‌توان نام برد که تعدادی از این داستان‌ها در ادبیات فارسی ادبیات فارسی نوشاهنامه فردوسی و انعکاس یافته‌است.
افسانه‌های کهن ایرانی
پیرزنی شش دختر دارد که کوچکترین آنها، «نمکی» نام دارد و قرار بر آن است که هر شب، یکی از دخترها وظیفهٔ بستن درب‌های منزل را به عهده داشته باشد. یک شب، یکی از دخترها، فراموش می‌کند درب را قفل کند و در نتیجه «دیو» به منزل پیرزن آمده و همهٔ دخترها را یکی‌یکی با خود به قلعه‌اش می‌برد. سرانجام نوبت به نمکی می‌رسد و دیو او را هم می‌دزدد، اما نمکی طی ماجراهایی، همۀ زندانیان قلعهٔ دیو را آزاد می‌کند.