قنات بلده فردوس
در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ در locationبول برگزار شد، یازده قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از ۶ معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. پرونده ۱۱ قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و با قدمت بیش از ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال به یونسکو جهت ثبت جهانی ارائه شد و پس از بررسی و تأیید کارشناسان یونسکو این پرونده ثبت و در فهرست آثار جهانی قرار گرفت. یازده قناتی که ثبت جهانی شده‌اند، هرکدام به لحاظ قدمت، نوع معماری، عمق، length و مشخصاتی از این دست، منحصر به فرد و بی نظیر هستند. یکی از این قنات‌ها، قنات بلده فردوس است که بخش‌های عمده‌ای از زمین‌های کشاورزی نزدیک شهر فردوس را آبیاری می‌کند. این قنات دربرگیرنده ١۴ قنات، ۴ چشمه و مقداری آب‌های سرگردان است. در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ در استانبول برگزار شد، یازده قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از ۶ معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. پرونده ۱۱ قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و با قدمت بیش از ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال به یونسکو جهت ثبت جهانی ارائه شد و پس از بررسی و تأیید کارشناسان یونسکو این پرونده ثبت و در فهرست آثار جهانی قرار گرفت.–ح
برکه کده‌بان
برکه کده بان گراش در شهرستان گراش، استان فارس کشور ایران واقع شده‌است. این آب‌انبار به احاظ شکل و مخزن سقف آن، متفاوت با آب‌انبارهای دیگر منطقه‌است. آب‌انبارهایی از این نوع که در گراش انگشت شمار است به برکه گبری موسوم بوده بنا بر اقوال، دارای قدمتی بیش از اب انبارهای دیره‌ای شکل است. این آب‌انباردر محله برق روز بله لئز (bela lez) واقع است مخزن آن مستطیلی و گوش‌های آن قوس دار است و سقف آن، از داخل به صورت طاق و بیرون، به صورت مسطح ساخته شده‌است. آب‌انبارهایی از این نوع، دارای پله نمی‌باشد. دو دهانه‌های اصلی آن که مانند اغلب آب‌انبارهای طویل در سمت شرقی و غربی، قرار دارد، به اندازه پهنا و در عرض آب‌انبارها بوده و دو دهانه‌دیگر که در طول آب‌انبار ساخته شده، کوچک‌تر از دهانه‌های اصلی که در جهت شمالی و جنوبی قرار دارد. این دهانه‌ها که مجرای ورود و خروج آب است، کمی پایین‌تر از دهانه اصلی واقع شده‌است. فاصله دهانه جنوبی از طاق غربی ۱۴ متر و فاصله دهانه شمالی از طاق غربی ۶ متر است. مصالح بکار رفته در مخرن شامل: سنگ، ساروج و در دهنه‌ها و سقف آب‌انبار از سنگ و گچ ساخته شده‌است.