باکتری بیماری‌زا
بسیاری از باکتری‌ها از طریق دست بین افراد منتقل می‌شود. شایع‌ترین مسیر ورود باکتری‌ها به بدن مناطقی هستند مانند دستگاه‌های تنفس گوارش تناسلی و ادراری که در آن‌ها غشا غشاهای مخاطی در مجاورت پوست قار می‌گیرند. مناطق آسیب دیده غشاهای مخاطی و پوست مانند بریدگی سوختگی و سایر آسیب‌ها نیز مکان‌های شایع ورود عوامل بیماری‌زا می‌باشند. پوست و سطوح مخاطی طبیعی و سالم به عنوان سددفاعی اولیه علیه عفونت می‌باشند و باکتری‌ها بیماری‌زا جهت ایجاد بیماری باید بر این سد دفاعی غلبه نمایند.
بورلیا
برای مبارزه با این باکتری‌ها باید علاوه بر درمان بیماران آلوده با این باکتری، منبع، مخزن و ناقلین این باکتری‌ها نیز کنترل شود. روش‌هایی هم‌چون سم‌پاشی (برای حشرات)، طعمه‌گذاری (برای جوندگان و حیوانات موذی) می‌توانند کارساز باشند.میکروبیولوژی پزشکی جاوتز، تهران، انتشارات میر،۲۰۱۰