بیماری آلزایمر
علت بیماری آلزایمر چندان شناخته‌شده نیست. عوامل ریسک محیطی و ژنتیک مختلفی با ایجاد این بیماری مرتبط شده است. قوی‌ترین عامل ریسک ژنتیک این بیماری، ناشی از الل آپولیپوپروتئین ایی است. عوامل ریسک دیگر آلزایمر عبارتند از ترومای سر، افسردگی بالینی و فشار خون بالا. روند این بیماری ارتباط زیادی با تشکیل پلاک‌های آمیلوئیدی، توده‌های نوروفیبریلار و از بین رفتن ارتباطات عصبی در مغز دارد. تشخیص آلزایمر با بررسی سابقهٔ بیمار و انجام آزمون شناختی با استفاده از تصویربرداری پزشکی و آزمایش خون برای حذف سایر علل احتمالی انجام می‌شود. علائم اولیه آلزایمر اغلب با سالخوردگی طبیعی اشتباه گرفته می‌شود. برای تشخیص قطعی آلزایمر، آسیب‌شناسی بافت مغز لازم است اما این آزمایش تنها پس از مرگ بیمار می‌تواند انجام شود. تغذیهٔ خوب، فعالیت جسمی و مشارکت اجتماعی به طور کلی برای سالخوردگان مفیدند و ریسک بروز افت شناختی و بیماری آلزایمر را نیز کاهش می‌دهند. تا کنون دارو یا مکمّلی که ریسک این بیماری را کاهش بدهد پیدا نشده است.
زوال عقل اجسام لویی
علت دقیق اصلی این بیماری مشخص نیست، اما بررسی‌ها رسوبات گسترده‌ای از توده‌های غیرطبیعی پروتئین که در نورون‌های مغز بیمار تشکیل می‌شود را نشان داده‌است. این توده‌ها که به نام اجسام لویی (کشف شده در سال ۱۹۱۲ توسط فردریک لویی) و نوریت‌های لویی شناخته می‌شوند، هم بر سیستم عصبی مرکزی و هم بر سیستم عصبی خودمختار تأثیر می‌گذارند. ویرایش پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) بیماری‌های اجسام لویی را به عنوان زیرگروه عامل زوال عقل با اجسام لویی، و بیماری پارکینسون را به عنوان زیرگروه مسبب زوال عقل بیماری پارکینسون معرفی می‌کند. تشخیص قطعی این بیماری تنها به وسیله کالبدشکافی و کشف اجسام لویی، برای دمانس با اجسام لویی، عمدتاً در نواحی قشر مغز، و برای دمانس بیماری پارکینسون، در گانگلیونهای پایه زیر قشری مشخص می‌شود؛ هر چند تشخیص احتمالی بیماری نیز بر اساس علائم مختلف مانند اختلالات شناختی، هوشیاری، توهم و برخی دیگر علائم بالینی صورت می‌پذیرد.