کانی
کانی‌ها علاوه بر این که از نظر ترکیب شیمیایی با هم تفاوت دارند، از نظر شکل ظاهری، رنگ، اندازه و دیگر ویژگی‌ها نیز تفاوت‌های زیادی با هم دارند. این تفاوت‌ها به چگونگی شکل‌گیری آن‌ها برمی‌گردد. برخی کانی‌ها از سرد شدن ماده مذاب به‌دست می‌آیند، همه کانی‌های سنگ‌های آذرین، مانند کوارتز، فلدسپات، میکا و الوین این گونه به وجود می‌آیند.
کنارزایی
همایندی کانی‌شناسی ،کنارزایی یا پاراژنز ، مفهومی در دانش سنگ‌شناسی است که اجتماع تعادلی فازهای معدنی تعبیر می‌شود. در کنارزایی، برخی از کانی‌ها در شرایط مشابه در کنار هم تشکیل می‌گردند که به آن‌ها کانی‌های همراه یا همایند کانی‌شناسی گفته می‌شود. شناخته‌شده‌ترین این کانی‌ها، اکلوژیت، پریدوتیت، گرانولیت، گارنت، پیروکسن، فلوگوپیت هستند.