انقلاب ثور
انقلاب یا کودتای ۷ ثور (اُردیبِهشت ۱۳۵۷) مطابق (۲۸–۲۷ آوریل ۱۹۷۸) انقلابی بود به رهبری حزب دموکراتیک خلق افغانستان مورد حمایت شوروی، علیه حکومت محمد داوود خان رئیس‌جمهور افغانستان که در ۷ ثور ۱۳۵۷ اتفاق افتاد و داوود خان همراه اعضاء خانواده‌اش در کاخ ریاست جمهوری کشته شدند. این انقلاب منجر به ایجاد دولتی با حضور نورمحمد تره‌کی به‌عنوان رئیس‌جمهور (دبیر کل شورای انقلاب) شد. داوود خان، خود با فروانداختن حکومت پسر کاکا (عمو) آخرین پادشاه افغانستان، محمد ظاهرشاه، در سال ۱۹۷۳ به قدرت رسیده بود. ثور، نام دری برای دومین ماه از فصل بهار در سالنامه فارسی است. این شورش هم در این ماهِ از سال صورت گرفت و از همین رو نام خودش را از این ماه وام گرفت. این شورش بهانه‌ای برای دخالت نظامی ارتش سرخ شوروی در سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) و جنگ‌های نه ساله (۱۳۵۸–۱۳۶۷) میان مجاهدین افغانستان و شوروی شد.
فعالیت‌های سیا در ایران
سیا برای اینکه زاهدی کمک‌های مالی را که شدیداً به آن نیاز داشت دریافت کند، ظرف دو روز پس از به قدرت رسیدن زاهدی، پنج میلیون دلار در دسترس قرار داد. پس از چندین بار تلاش و صرف بیش از ۷ میلیون دلار، عملیات سرنگونی مصدق به پایان رسید. زاهدی بلافاصله حکومت نظامی را اجرا کرد و شروع به اعدام رهبران ملی‌گرا کرد. مصدق با تحمل سه سال حبس در سلول انفرادی از اعدام در امان ماند. پس از آن تا زمان مرگش در سال ۱۹۶۷ در حصر خانگی ماند. در شهریور پس از کودتا، دولت زاهدی شروع به برکناری مقام‌های حزب توده از دولت کرده بود. این امر حزب را مجبور به مخفی سازی و تلاش برای تشکیل ائتلاف طرفدار مصدق کرد. کودتا در ایران اولین عملیات کودتای موفق سیا بود. چند تن از دست‌اندرکاران کودتا تمجید دریافت کردند. این شامل جان والر، که کودتا را در مقر سیا مدیریت کرد، که به عنوان «در حد کمی» توصیف شد، نقش اصلی را در موفقیت کودتا ایفا کرد. الگویی برای عملیات مخفی سیاسی آینده در خاک خارجی شد. مصدق از قدرت کنار گذاشته شد و سهام نفت ایران بین بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده برای یک قرارداد ۲۵ ساله تقسیم شد که ۵۰ درصد از سود نفت ایران را خالص می‌کرد. بریتانیا ۴۰ درصد از سهام نفت را به دست آورد، شرکت نفت هلند، شل ۱۴ درصد، CFP فرانسه ۶ درصد و ایالات متحده ۴۰ درصد باقی مانده را دریافت کرد. در سال ۱۹۵۳، ایالات متحده یک دیکتاتور طرفدار ایالات متحده، شاه محمدرضا پهلوی را بر سر کار آورد. از آنجایی که سیا این را به عنوان یک پیروزی برای سرنگونی نخست‌وزیر تلقی کرد، مشکل‌های بیشتری ایجاد کرد که ایالات متحده بعداً باید با آن دست و پنجه نرم کند. در طول دهه‌های بعد، شاه قدرت اقتصادی ایران را افزایش داد، اما مخالفت‌های سیاسی را نیز سرکوب کرد. او این کار را با استفاده از یک نیروی پلیس مخفی موسوم به ساواک که از طریق سیا و موساد در ایجاد آن کمک داشت، انجام داد. با وجود اینکه بیش از ۹۰ درصد جمعیت کشور مسلمان بودند، بسیاری شاه را متهم می‌کردند که می‌خواهد از شر اسلام خلاص شود. این امر در نهایت منجر به ظهور اسلام سیاسی در ایران شد. مادلین آلبرایت، وزیر امور خارجه، در سخنرانی در ۱۷ مارس ۲۰۰۰ در شورای ایرانیان آمریکایی در مورد کاهش تحریم‌های آمریکا علیه ایران گفت: «در سال ۱۹۵۳، ایالات متحده نقش مهمی در سازماندهی سرنگونی نخست‌وزیر محبوب ایران ایفا کرد. محمد مصدق. مدارک دیگری مبنی بر دخالت ایالات متحده در ۱۹ مارس ۲۰۱۳، در شصتمین سالگرد سرنگونی، زمانی که سرویس امنیت ملی اسنادی را که اخیراً از طبقه‌بندی خارج شده بود، منتشر کرد که سیا در مورد کودتا در اختیار داشت. اگرچه پیش از این، سیا ادعا می‌کرد که تمام اسناد مربوط به سال ۱۹۵۳ در دهه ۱۹۶۰ به دلیل کمبود فضای ذخیره‌سازی از بین رفته یا گم شده‌است، گفته می‌شد که گاوصندوق‌های رکوردداران بیش از حد پر بودند. از آنجایی که سرویس امنیت ملی اسنادی را که از طبقه‌بندی محرمانه خارج شده بود منتشر کرد، هنوز هم سخت بود که متوجه شویم بریتانیا تا چه اندازه در کودتا نقش داشته‌است. در حالی که بسیاری از اسناد، قسمت‌هایی را حذف کرده بودند که نقش انگلیسی‌ها را پنهان می‌کرد، برخی از آنها بودند که نمی‌توانستند پنهان شوند. دو مرجع از طبقه‌بندی خارج شده آنها را درگیر کودتا می‌کند. یکی از آنها اعتراف رسمی ایالات متحده و بریتانیا بود که روش‌های عادی و منطقی ارتباطات و تجارت بین‌المللی شکست خورده‌است. دومین تمایل بریتانیا به دخالت این بود که وزارت امور خارجه اصرار داشت که اگر کودتا پیش می‌رود، لندن باید «تعهد محکم» برای «انعطاف‌پذیری» در مورد هرگونه توافق نفتی آینده با «دولت جدید» ارائه کند. همان‌طور که اکنون می‌دانیم، دخالت سیا در سرنگونی نخست‌وزیر و جایگزینی او با شاه در میان بسیاری از افراد در مورد اینکه واقعاً چه کسی مسئول بوده‌است، سؤال برانگیز است. در مقاله‌ای در شماره ژوئیه/آگوست ۲۰۱۴ نشریه فارین افرز توسط ری تکیه، تحلیلگر برجسته ایران، آخرین مورد از یک سری تحلیل‌های محققین محترم است که به این نتیجه می‌رسند که ایرانی‌ها، نه سیا یا اطلاعات بریتانیا، اساساً مسئول بوده‌اند. از لینک‌های زیر است از دفتر خاطرات رئیس‌جمهور آیزنهاور که در آن او در مورد کودتا مصدق گفتگو در ۱۱. صفحات ۱۰ و