اشک (لقب)
اَشک، اَرشَک یا آرشاک (پهلوانی: 𐭀𐭓𐭔𐭊، ارمنی باستان: Արշակ، پارسی باستان: 𐎠𐎼𐏁𐎣، سریانی: ܐܪܫܟ‎، یونانی: Ἀρσάκης، لاتین: Arsaces)، نام ارشک یکم، بنیان‌گذار و نخستین پادشاه دودمان اشکانی در ایران بود. پس از مرگ ارشک یکم، تمام پادشاهان حاکم بر شاهنشاهی اشکانی، به استثنای چند پادشاه غاصب و فاقد مشروعیت سلطنتی، خود را بر سکه‌ها و اسناد رسمی با نام ارشک خطاب می‌کردند. ارشک یا آرشاک (شکل ارمنی این نام)، همچنین نام سه تن از پادشاهان دودمان اشکانی ارمنستان نیز بوده‌است.
شاهان شاعر پارسی گوی
نسب شاهان صفوی به شیخ صفی الدین اردبیلی می رسد و به همین جهت این سلسله را صفویه می نامند. شیخ صفی الدین از عرفای مشهور بود و گویا شعر نیز می سروده است. موسس سلسله صفویه شاه اسماعیل است که برای پیشرفت کار خود مذهب شیعه را که تا قبل از او در ایران رسمیت نداشت رسمی نمود و تشویق مداحان آل علی را یکی از راههای ترویج این مذهب تشخیص داد و لذا از آن به بعد در تاریخ ادبیات فارسی فصل جدیدی آغاز شد وآن مراثی و مدائحی بود که شعرا درباره ائمه اطهار میسرودند. شاه اسماعیل خود نیز به ترکی و فارسی شعر هایی سروده و تخلص او هم خطائی بوده است. شاه اسماعیل چهار پسر داشت به نام های سام میرزا، طهماسب میرزا، بهرام میرزا و القاص میرزا که همه شاعر بودند. شاه عباس اول که از لحاظ قدرت فرمانروایی و بسط سلطنت و رعیت پروری و حسن سیاست در اداره امور از سلاطین کم نظیر ایران به شمار می رود نیز گاهی شعر می سرود و در شعر عباس تخلص می کرد. او در نامه هایی که به سلاطین می نوشت نیز گاهی شعر می سرود.موسس سلسله قاجاریه ، آقامحمدخان قاجار است. سپس برادرزاده اش فتحعلی خان با نام اصلی باباخان پس از تفالی به حافظ به تهران رفت و با نام فتحعلیشاه قاجار به سلطنت رسید. فتحعلیشاه در عیش و نوش و زن پرستی پیش از حد افراط میکرد. او شعر نیز میسرود و چنین معلوم میشود که در شاعری نیز مانند عشقبازی افراط میکرده زیرا بیش ازسایر شاهان شاعر از خود آثاری گذاشته است. برخی از فرزندان فتحعلیشاه در شاعری استادی زبردست بودند. محمدرضا میزرا که مدتی حکومت گیلان را داشت و پس از فوت پدرش به تهران آمد و در دربار محمدشاه بود در شعر افسر تخلص میکرد و غزل را نیکو میسرود. علی قلی میرزا اعتماد السلطنه نیز از فرزندان فتحعلیشاه است که شاعر نائی بشمار میرفت و تخلصش فخری بود. شاهزاده علیرضا میرزا متخلص به شهره و عبدلله میرزا متخلص به دارا و ملک ایرج میرزا متخلص به انصاف ، دولتشاه قاجار متخلص به دولت و ...نیز از فرزندان دیگر اوست. دیگر از پادشاهان سلسله قاجاریه که دارای قریحه ادبی بوده ناصرالدین شاه پسر محمد شاه است. او به شکار رغبتی تمام داشت و گاهی بمناسبت شعری فالبدیهه می سرود. ناصر الدین شاه آثار بعضی شعرای بزرگ را نیز مورد مداقه و مطالعه قرار داده است مقداری از اشعار کلیات سعدی را انتخاب و از آن مجموعه ای فراهم کرده و به نام او بچاپ رسیده است. ناصرالدین شاه تنها پادشاهی است که دیوان اشعار خود را تنظیم کرده است. این اشعار از دیوان اوست: