رئیس‌جمهور تاجیکستان
نخستین رئیس‌جمهور تاجیکستان، قهار محکموف بود که مقام دبیر اول حزب کمونیست تاجیکستان را در اختیار داشت و در نوامبر ۱۹۹۰ میلادی به سمت رئیس‌جمهور جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان شوروی منصوب شد. محکموف هم دبیر اول حزب کمونیست تاجیکستان بود و هم رئیس‌جمهور، در نتیجه در زیر فشارها مجبور شد در اوت ۱۹۹۱ میلادی از مقام رئیس‌جمهوری استعفا دهد. از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۲ مقام ریاست جمهوری به‌علت تغییرات سیاسی و عدم اطمینان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و متعاقب آن ناآرامی‌های اجتماعی و خشونت در طول جنگ داخلی تاجیکستان، چندین‌بار دست‌به‌دست شد. از سال ۱۹۹۴ میلادی، امامعلی رحمان دارندهٔ این مقام است. آخرین انتخابات ریاست جمهوری تاجیکستان در سال ۲۰۲۰ میلادی برگزار شد. انتخابات ریاست جمهوری در تاجیکستان بارها از سوی ناظران بین‌المللی به‌عنوان انتخاباتی ناعادلانه که منافع حزب حاکم را تأمین می‌کند، مورد انتقاد قرار گرفته‌است. برای نمونه در انتخابات سال ۲۰۱۳، ناظران بین‌المللی معتقد بودند که فضای آزادانه‌ای که یک رقابت انتخاباتی باید داشته باشد، در این انتخابات وجود نداشت و بسیاری از رسانه‌ها نیز از موارد متعدد نقض قانون انتخابات به‌ویژه رأی‌دهی یک فرد به جای چند کس و همچنین استفاده از چند برگهٔ رأی توسط برخی رأی‌دهندگان خبر داده‌اند. کمیسیون انتخابات تاجیکستان این اتهامات را رد کرده و می‌گویند انتخابات ریاست جمهوری در مراکز انتخاباتی بدون نقض قانون، شفاف و آزادانه برگزار می‌شود.
روابط ازبکستان و تاجیکستان
روابط ازبکستان و تاجیکستان به روابط جمهوری ازبکستان و جمهوری تاجیکستان اشاره دارد. تحلیلگران گفتند که این دو کشور «درگیر جنگ سرد اعلام نشده» هستند و در آسیای میانه بدترین روابط دوجانبه را دارند. با این حال، با انتخاب شوکت میرضیایف به عنوان رئیس‌جمهور ازبکستان روابط ازبکستان و تاجیکستان و همچنین روابط ازبکستان و همسایگان آن در آسیای مرکزی، به دوره جدیدی از پتانسیل رسید. اجرای عملی این پتانسیل هنوز دیده نشده‌است و تا سال ۲۰۲۰ منطقه آسیای میانه یکی از کمترین مناطق ادغام شده در جهان است. امپراتوری روسیه (۱۷۲۱–۱۹۱۷) ترکستان غربی را به عنوان یک واحد منفرد کنترل می‌کرد. ایجاد «ملتهای گوناگون» در آسیای میانه در دستور کار سیاستگذاران روسیه نبود. با این وجود، شور انقلابی جنگ استقلال ترکیه (۱۹۱۹–۱۹۲۳) از امپراتوری عثمانی سابق به سرزمین‌های روسیه سرازیر شد. بر اساس ایدئولوژی پان ترکیسم، که می‌خواهد همه سخنرانان زبانهای ترکی از آناتولی تا چین را به یک کشور واحد متحد کند، رهبر جوان ترک انور پاشا شورش باسماچی را در آسیای مرکزی شوروی رهبری کرد. با این حال، اصلاح طلبان پان ترکیست و جدیدیان، حتی اعضای حزب کمونیست ضد باسمچی ترکستان، با ادعای تاجیک‌ها و سایر اقوام غیر ترک برای داشتن هویتی جداگانه در آسیای میانه خصمانه بودند.