کمونیسم
سومین تأثیر مهم لنین بر نظریه کمونیسم، ایجاد تمایز بیشتر بین سوسیالیسم و کمونیسم بود. مارکس گاه از هر دو عبارت به یک معنی استفاده کرده، مگر در برخی موارد که سوسیالیسم را پیش‌زمینه‌ای برای کمونیسم دانسته‌است. اما لنین به صراحت مشخص کرده که توزیع درآمد تحت سوسیالیسم و کمونیسم متفاوت باید باشد. به عقیده او، تحت کمونیسم هر کس به اندازه توانایی‌اش کار خواهد کرد و به اندازه نیازش داده خواهد شد، اما تحت سوسیالیسم هرکس به اندازه توانایی‌اش کار خواهد کرد، حال آن‌که به اندازه کاری که انجام می‌دهد، سهم خواهد برد. کشورهای کمونیستی در برخی موارد این نظریه لنین را برای توجیه اختلاف میان درآمدها در کشورهای خود به کار برده‌اند. همچنین لنین تأکید بیشتری بر اهمیت یک دولت قدرتمند در پیامد انقلاب سوسیالیستی داشت.
دی لئونیسم
دی لئونیسم خارج از سنت لنینیستی کمونیسم است. این پیش از لنینیسم است زیرا اصول دی لئونیسم در اوایل دهه ۱۸۹۰ با به عهده گرفتن رهبری دی لئون در سوسیالیست کارگران ایالات متحده توسعه یافت. لنینیسم و ایده آن درمورد یک حزب پیشتاز پس از انتشار لنین در سال ۱۹۰۲ با عنوان " "چه باید کرد؟"" دی لئونیسم به‌طور کلی مخالف سیاست‌های اتحاد جماهیر شوروی سابق و جمهوری خلق چین و سایر کشورهای سوسیالیستی است و آنها را سوسیالیستی بلکه سرمایه‌داری دولتی یا پیروی از "استبداد دولتی بوروکراتیک" نمی‌داند. ماهیت غیرمتمرکز دولت پیشنهادی دی لئونیست در تضاد با تمرکزگرایی دموکراتیک مارکسیسم - لنینیسم و آنچه آنها به عنوان ماهیت دیکتاتوری اتحاد جماهیر شوروی می‌دانند، است.