کمونیسم
سومین تأثیر مهم لنین بر نظریه کمونیسم، ایجاد تمایز بیشتر بین سوسیالیسم و کمونیسم بود. مارکس گاه از هر دو عبارت به یک معنی استفاده کرده، مگر در برخی موارد که سوسیالیسم را پیش‌زمینه‌ای برای کمونیسم دانسته‌است. اما لنین به صراحت مشخص کرده که توزیع درآمد تحت سوسیالیسم و کمونیسم متفاوت باید باشد. به عقیده او، تحت کمونیسم هر کس به اندازه توانایی‌اش کار خواهد کرد و به اندازه نیازش داده خواهد شد، اما تحت سوسیالیسم هرکس به اندازه توانایی‌اش کار خواهد کرد، حال آن‌که به اندازه کاری که انجام می‌دهد، سهم خواهد برد. کشورهای کمونیستی در برخی موارد این نظریه لنین را برای توجیه اختلاف میان درآمدها در کشورهای خود به کار برده‌اند. همچنین لنین تأکید بیشتری بر اهمیت یک دولت قدرتمند در پیامد انقلاب سوسیالیستی داشت.
سوسیالیسم انقلابی
سوسیالیسم انقلابی به گرایش‌هایی سوسیالیستی گفته می‌شود که اعتقاد دارند انقلاب اجتماعی به منظور ایجاد تغییرات ساختاری در جامعه لازم و ضروری است. به طور خاص دیدگاهی است که انقلاب را پیش شرط لازم برای‌گذار از سرمایه‌داری به سوسیالیسم می‌داند. انقلاب لزوماً به عنوان یک شورش خشونت‌آمیز تعریف نمی‌شود؛ بلکه انقلاب در اینجا به عنوان تصرف قدرت سیاسی توسط جنبش‌های توده‌ای طبقه کارگر است که منجر به تسلط مستقیم این طبقه بر دولت می‌شود. طبقه‌ای که مخالف طبقهٔ سرمایه‌دار و منافع آن است. سوسیالیست‌های انقلابی معتقدند که چنین انقلاب و دولتی پیش شرط برقراری یک نظام سوسیالیستی است.