واکسن آبله
واکسن آبله نخستین واکسن موفق بود که در سال ۱۷۹۶ توسط ادوارد جنر کشف شد. او متوجه شد که فرد شیردوشی که قبلاً به آبلهٔ گاوی دچار شده بود، در برابر بیماری آبله مصون است.
واکسینیا
ویروس واکسینیا (Vaccinia virus یا VACV یا VV) یک ویروس بزرگ، پیچیده، دارای پوشش ویروس و متعلق به خانوادهٔ ویروس‌های آبله یا پاکس ویروس‌ها است. ژنوم این ویروس دی‌ان‌ای دو رشته‌ای خطی با طول تقریبی ۱۹۰ هزار جفت‌باز است که تقریباً ۲۵۰ ژن را رمزگذاری می‌کند. ابعاد ویریون تقریباً ۳۶۰ × ۲۷۰ × ۲۵۰ نانومتر و وزن آن حدود ۵ تا ۱۰ فمتوگرم است. نخستین بیماری ویروسی که با واکسیناسیون گسترده پیشگیری شد بیماری آبله است. ویروس واکسینیا از اجزای اصلی و فعال واکسن آبله است. آبله اولین بیماری انسانی است که ریشه کن شد. این تلاش توسط سازمان بهداشت جهانی تحت برنامه ریشه کن کردن آبله در دنیا انجام شد. به دنبال ریشه کن شدن آبله، دانشمندان ویروس واکسینیا را مطالعه کردند تا به عنوان ابزاری برای انتقال ژن به بافت‌های بیولوژیکی (ژن درمانی و مهندسی ژنتیک) مورد استفاده قرار گیرد. با وجود ریشه‌کن شدن آبله همچنان نگرانی‌هایی در مورد استفاده از ویروس آبله به عنوان عامل بیوتروریسم وجود دارد.