زیاریان
پیشین‌ترین نهاد آموزشی در دوران اسلامی «مکتب» بود و کودکان از پنج یا شش سالگی که توانایی شست و شو و طهارت شخصی خود را پیدا می‌کردند، می‌توانستند به مکتب بروند. در این مکتب‌ها بزرگسالان جایی نداشتند و هدف از آن‌ها تعلیم الفبا و قرآن به مبتدیان بود. اما، نهاد اصلی آموزش در دوران زیاریان، «مسجد» و شیوهٔ معمول آموزشی مبتنی بر املاء بود. این نظام را «آمالی» می‌خواندند و بسیاری از قضات و بزرگان شهرهای استرآباد و گرگان که در قرون سوم و چهارم به مدارج و مقامات عالی دیوانی و مذهبی می‌رسیدند، در حلقه‌های فقه همین نظام آمالی رشد یافته بودند. علاوه بر حلقه‌های فقه، درس‌های مذهبی دیگر، همچون حدیث، نیز تدریس می‌شد و آثار مهمی از این دوره باقی مانده‌است.
سید رضا بهاءالدینی
از دو سالگی به مکتبخانه فرستاده شد تا سوره‌های قرآن را بیاموزد. پس از فراگیری تلاوت قرآن، خواندن و نوشتن را نیز فرا گرفت. در شش سالگی به حوزه علمیه قم فرستاده شد تا در آنجا تحصیل علوم دینی را آغاز کند. در سن ۱۲ سالگی پس از قبولی در آزمون ورودی در مدرسه فیضیه قم پذیرفته شد. در نوجوانی در درس "عبدالکریم حائری یزدی" شرکت کرد. استادان اخلاق او که از نوجوانی از آنها بهره برده، "ابوالقاسم قمی" و "علی صفایی" بودند. به دلیل هوش غنی و فوق‌العاده‌اش، از همان ابتدا مورد توجه اساتید قرار گرفت و یادگیری مباحث تخصصی را زیر نظر اساتیدی چون "شیخ ابوالقاسم قمی" (وفات ۱۳۱۳) و "محمدتقی بافقی" (وفات ۱۳۲۵) آغاز کرد. وی همچنین دوره‌های سطح حوزوی را نزد استادان "میرزا محمدعلی ادیب تهرانی" (وفات ۱۳۲۸)، "میرزا محمد رازینی همدانی" (وفات ۱۳۷۸)، "ملاعلی معصومی همدانی" (وفات ۱۳۵۷) و سید صدرالدین صدر (وفات ۱۳۳۲) گذراند.