حکمت متعالیه
حکمت متعالیه، مکتب ملاصدرا است که بر پایهٔ وجود و تمایز آن از ماهیت استوار است.این مکتب از لحاظ روش شبیه مکتب اشراقی است یعنی به استدلال و کشف و شهود تواماً معتقد است، ولی از نظر اصول و از نظر استنتاجات متفاوت است. در مکتب ملاصدرا بسیاری از مسائل مورد اختلاف مشاء و اشراق، یا مورد اختلاف فلسفه و عرفان، و یا مورد اختلاف فلسفه و کلام برای همیشه حل شده است. فلسفه ملاصدرا یک فلسفه التقاطی نیست، بلکه یک نظام خاص فلسفی است که هرچند روش های فکری گوناگون اسلامی در پیدایش آن موثر بودند باید آن را نظام فکری مستقلی دانست. پس از وی این مکتب توسط علمای مسلمان پرورده شد. پیش از ملاصدرا فیلسوفان قادر به فهم تفاوت این دو نبودند، اما ملاصدرا مرز این دو مفهوم را به خوبی روشن نمود.
تحلیل فلسفی
تحلیل برین یا متعالی، در فلسفه کانت عبارت است از شناخت مفاهیم پیشینی که عقل از ترکیب آنها به وجود آمده‌است. کار تحلیل برین این است که معرفت انسان را تحلیل کند و مبادی و مفاهیم پیشینی آن را، که عمل شناسائی را ممکن می‌سازد، کشف کند. این تحلیل در نظر کانت یکی از دو قسم منطق برین یا متعالی است. قضیه تحلیلی در اصطلاح کانت قضیه‌ایست که مفهوم محمول آن مندرج در موضوع باشد، بر عکس قضیه ترکیبی که در آن، محمول زائد بر مفهوم موضوع است. بنا بر این قضیه «جسم ممتد است» تحلیلی است، زیرا مفهوم امتداد داخل و جزء معنی جسم است. اما «جسم دارای وزن است» حکم ترکیبی است، زیرا مفهوم وزن چیزی اضافه بر مفهوم جسم است. از ویژگی‌های قضایای ترکیبی این است که این قضایا متکی بر تجربه‌اند. اما کانت در کتاب نقد عقل محض از قضایای ترکیبی پیشینی سخن گفته‌است. کمال و ویژگی عقل ترکیبی، توانائی درک امور مجرد، و میل به وحدت بخشیدن و نظم و ترتیب دادن به امور و درک ربط منطقی آنهاست و عقل فلسفی عقل ترکیبی است.