اشک (لقب)
اَشک، اَرشَک یا آرشاک (پهلوانی: 𐭀𐭓𐭔𐭊، ارمنی باستان: Արշակ، پارسی باستان: 𐎠𐎼𐏁𐎣، سریانی: ܐܪܫܟ‎، یونانی: Ἀρσάκης، لاتین: Arsaces)، نام ارشک یکم، بنیان‌گذار و نخستین پادشاه دودمان اشکانی در ایران بود. پس از مرگ ارشک یکم، تمام پادشاهان حاکم بر شاهنشاهی اشکانی، به استثنای چند پادشاه غاصب و فاقد مشروعیت سلطنتی، خود را بر سکه‌ها و اسناد رسمی با نام ارشک خطاب می‌کردند. ارشک یا آرشاک (شکل ارمنی این نام)، همچنین نام سه تن از پادشاهان دودمان اشکانی ارمنستان نیز بوده‌است.
فهرست شاهان پهلوی
رضا شاه، نخستین شاه این دودمان، زادهٔ ۲۴ اسفند ۱۲۵۶ ه‍.خ در آلاشت مازندران و در خانواده‌ای دهقان بدنیا آمد. پدرش عباسعلی داداش بیگ سوادکوهی، یاور فوج سوادکوه بود که با عنوان یاور (معادل ستوان) در فوج هفتم سوادکوه از فوج‌های مازندران خدمت می‌کرد. عباسعلی خان متولد سال ۱۲۳۰ ه‍.ق برابر با ۱۱۹۳ ه‍.خ در آلاشت و از اهالی آلاشت و فرزند مرادعلی خان سلطان (سلطان درجه نظامی برابر سرهنگ) بود. مرادعلی خان از اهالی آلاشت متولد ۱۲۱۰ ه‍.ق و پدر بزرگ رضاخان و صاحب منصب فوج سوادکوه بود که در سال ۱۲۷۲ ه‍.ق (برابر با ۱۲۳۵ ه‍.خ) در جنگ هرات در مقابل انگلیسی‌ها کشته شد. نوش‌آفرین آیرملو، مادر رضا شاه، پس از مرگ پدرش وی را به تهران برد و رضا در سنین نوجوانی به بریگاد قزاق تهران پیوست. در سال‌های پایانی قرن سیزدهم هجری به دنبال قرن‌ها رهبری ضعیف شاهان پیش و همچنین جنگ بین دولت‌های خارجی در خاک ایران در فاصله ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۹ م. کشور ایران در وضع بسیار بدی قرار داشت. احمد شاه قاجار، آخرین شاه دودمان قاجاریه بسیار جوان و ناتوان از اداره مملکت بود، وی کابینه‌ای ضعیف و فاسد داشت و ایران عملاً تحت حاکمیت کشورهای خارجی به ویژه امپراتوری روسیه و بریتانیا که در ایران منافع اقتصادی و ژئوپولتیکی فراوانی داشتند اداره می‌شد. در پی این شرایط نابه‌سامان رضا خان در ۳ اسفند ۱۲۹۹ م. به همراه ۱۲۰۰ سرباز دست به کودتا زد و تهران را اشغال کرد. به دنبال این کودتا سید ضیاالدین طباطبایی به عنوان نخست‌وزیر جدید منصوب شد و چند هفته بعد نیز رضا خان به عنوان وزیر جنگ جدید برگزیده شد. مدتی بعد احمد شاه ایران را ترک کرد و نمایندگان مجلس پنجم شورای ملی در ۱۰ آبان ۱۳۰۴ ه‍.خ در غیاب وی طرحی را به تصویب رساندند که طی آن احمد شاه قاجار از سلطنت خلع و قدرت به رضا پهلوی واگذار شد. با منقرض شدن دودمان قاجار و آغاز سلطنت رضاشاه شاهنشاهی ایران نیز تأسیس و جایگزین ممالک محروسه ایران شد. در زمان حکومت رضا شاه و در ۶ دی ۱۳۱۳ ه‍.خ نام رسمی ایران از "پرشیا" و "پرسه" به "ایران" تغییر یافت. این امر طی اعلامیه‌ای رسمی و درخواست دولت ایران از مجامع بین‌المللی صورت گرفت. رضا شاه ۱۶ سال بر ایران حکومت کرد و در دوران حکومتش اقدامات فراوانی انجام داد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به نوسازی ارتش ایران، کشف حجاب، احداث راه‌آهن سراسری ایران و تدوین قانون مدنی ایران اشاره کرد. دوران سلطنت رضاشاه با حوادث بین‌المللی مهمی به ویژه سال‌های دهه ۱۹۳۰ م. و حوادث زمینه‌ساز جنگ جهانی دوم همزمان شده بود و در ۱۳۲۰ ه‍.خ با آغاز جنگ جهانی دوم و با وجود اعلام بی‌طرفی از سوی ایران در این جنگ، نیروهای اتحاد جماهیر شوروی و بریتانیا به بهانه جلوگیری از نفوذ آلمان نازی به ایران حمله کردند، ایران را به اشغال خود درآوردند و رضا شاه را از سلطنت خلع و از ایران تبعید کردند. رضا شاه سال‌های پایانی عمرش را در ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی به سر برد و در ۴ مرداد ۱۳۲۳ ه‍.خ در همان‌جا در گذشت.