تاریخ یهودیان در مقدونیه شمالی
پیش از جنگ جهانی دوم، جامعه یهودیان واردار مقدونیه (ناحیه ای تقریباً منطبق با مرزهای جمهوری امروزی) متمرکز بر بیتولا (تقریباً ۸٬۰۰۰ یهودی)، اسکوپیه (تقریباً ۳۰۰۰ یهودی) و شتیپ (تقریباً ۵۰۰ یهودی) متمرکز بود. جوامع یهودیان در طول جنگ جهانی اول در مناطق کوچکتر مانند دوجران و استرومیکا که به خط مقدم نزدیک بودند، به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر جنگ قرار گرفتند و از منطقه گریختند. تجزیه منطقه همچنین بر یهودیان در مراکز کوچکتر تأثیر منفی گذاشت، زیرا آنها را از جریان آزاد فعالیت در بیشتر فعالیت‌های بازرگانی خود به بزرگترین مرکز تجاری یهودیان در بالکان به ویژه سالونیک محروم کرد.
راه حل نهایی
طراحی و تصمیم‌گیری در مورد این مسئله در سال ۱۹۴۲ در کنفرانس وانزی در عمارتی در نزدیکی برلین اتفاق افتاد و در نهایت منجر به هولوکاست و کشته شدن دو سوم یهودیان اروپا و نود درصد یهودیان لهستان شد. به گفتهٔ تاریخ نویسان تصمیم‌گیری در مورد مسئلهٔ راه حل نهایی به یکباره اتفاق نیفتاد و نتیجهٔ پیشرفت تدریجی و مداوم بحث‌ها و مطالعات پیرامون «کشتن تمام یهودیان باقی‌مانده در دست آلمان نازی» در ۲۵ ماه اول شروع جنگ جهانی دوم بوده‌است. در سال ۱۹۴۰ پس از سقوط فرانسه آدولف آیشمان پیشنهاد نقل مکان و تبعید یهودیان را به فرانسه به عنوان مستعمره آلمان عنوان کرد. اما این پیشنهاد به دلیل هزینه بالای تدارکات لغو شد. به گفتهٔ رائول هیلبرگ، یک سال بعد واحدهای کشتار سیار و پس از آن قطارهای مرگ که یهودیان را به کمپ‌های مجهز به سیستم اجرای راه حل نهایی انتقال می‌داد شروع به کار کردند.