آذربایجان
استرابون جغرافی‌نگار یونانی در دفتر یازدهم جغرافی از آلبانیا (اران و شروان دوران اسلامی)، آتورپاتکان و ارمنستان نام می‌برد و می‌گوید که رود ارس از مرز آتورپاتکان در جنوب و ارمنستان در شمال می‌گذرد. در تاریخ پلینی نیز حدود آتورپاتکان تا رود است و رود ارس از میان ارمنستان بزرگ با آتورپاتکان عبور می‌کند. در زمان ساسانیان، آذربایجان به شکل باستانی آتورپاتکان خوانده شده‌است. در کتیبهٔ شاپور، این منطقه یکی از استان‌های ایرانشهر و در کنار ارمنستان، ایبریا (گرجستان امروزی)، آلبانیا (اران و شروان) و بلاشکان حساب شده‌است.
رود اعظم
رود اعظم از کوه‌های روشن و اسمالزاری در شمال دریاچه طشت نرگس سرچشمه می‌گیرد و سرشاخه‌های آن در نزدیکی شهر حسامی به هم می‌پیوندد. سپس در جهت غرب به شرق جریان می‌یابد و به کویر مروست منتهی می‌شود. طول این رود ۱۴۰ کیلومتر و مساحت حوضهٔ آبریز آن حدود ۱۷۳۳ کیلومتر مربع است.