زبان چندکانونی
زبان فارسی دارای سه گونه معیار با وضعیت رسمی در ایران، افغانستان (رسماً به نام دری) و تاجیکستان (رسماً به نام تاجیکی) است. این گونه‌های معیار به ترتیب بر پایه لهجه‌های تهرانی، کابلی و بخاری بنا شده‌اند.
زبان خانتی
زبان خانتی با وجود کمی گویشورانش، گویش‌ها و لهجه‌های نسبتاً فراوان و متفاوتی دارد. این تفاوت گویشی در سه بخش گویش‌های شمالی، غربی و شرقی تقسیم‌بندی می‌شود. بخش غربی شامل گویش‌های مناطق سالخارد، رود اب و ایرتیش بوده و گویش‌های شرقی این زبان در سورگوت و - رایج است که خود به سیزده گویش دیگر تقسیم می‌شود. هر سه گویش اصلی (شمالی، جنوبی و شرقی) از دید آواشناسی و تک‌واژشناسی و واژگان با یکدیگر تفاوت‌های فاحش و غیرقابل فهم دارند که به عنوان زبان‌های جداگانه اما نزدیک به هم شناخته می‌شوند.