زیاریان
پیشین‌ترین نهاد آموزشی در دوران اسلامی «مکتب» بود و کودکان از پنج یا شش سالگی که توانایی شست و شو و طهارت شخصی خود را پیدا می‌کردند، می‌توانستند به مکتب بروند. در این مکتب‌ها بزرگسالان جایی نداشتند و هدف از آن‌ها تعلیم الفبا و قرآن به مبتدیان بود. اما، نهاد اصلی آموزش در دوران زیاریان، «مسجد» و شیوهٔ معمول آموزشی مبتنی بر املاء بود. این نظام را «آمالی» می‌خواندند و بسیاری از قضات و بزرگان شهرهای استرآباد و گرگان که در قرون سوم و چهارم به مدارج و مقامات عالی دیوانی و مذهبی می‌رسیدند، در حلقه‌های فقه همین نظام آمالی رشد یافته بودند. علاوه بر حلقه‌های فقه، درس‌های مذهبی دیگر، همچون حدیث، نیز تدریس می‌شد و آثار مهمی از این دوره باقی مانده‌است.
سکولاریته
به عنوان مثال، صرف غذا یا استحمام، می‌توانند نمونه‌های از فعالیت‌های سکولار در نظر گرفته شوند؛ زیرا ذاتاً دینی نیستند؛ با این حال، فعالیت‌هایی مثل صرف غذا یا استحمام، در برخی ادیان، می‌توانند مراسم مذهبی باشند، و در این صورت، از نظر آن جهان‌بینی مذهبی، این فعالیت‌ها دینی تلقی می‌گردند. دعا طبق متون دینی، پرستش در چهارچوب یک دین، یا رفتن به مدرسه مذهبی نمونه‌هایی از فعالیت‌های دینی (غیر-سکولار) هستند. البته نیایش و مراقبه "لزوماً" غیر-سکولار نیستند، زیرا مفهوم معنویت و آگاهی بالاتر تنها مختص دین نیست، و به‌طور مستقل هم در سراسر فرهنگ‌ها دیده می‌شود.