زبان اسپانیایی
اسپانیایی همچنین در سرزمین‌های وابسته به اسپانیا در شمال آفریقا، شهرهای سئوتا و ملیلیه (پلاساس د سبرانیا) و جزایر قناری (جمعیت ۲٬۰۰۰٬۰۰۰)، در ۱۰۰ کیلومتری سواحل شمال غربی سرزمین اصلی آفریقا، گفتگو می‌شود. در شمال مراکش، که در گذشته تحت‌الحمایه اسپانیا بود و از لحاظ جغرافیایی هم به اسپانیا نزدیک است، حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر به عنوان زبان دوم به اسپانیایی صحبت می‌کنند، در حالی که عربی قانوناً زبان رسمی کشور است. شمار کمی از یهودیان مراکشی نیز به گویش اسپانیایی سفاردی هاکتیا (مرتبط با گویش لادینو که در اسرائیل رایج است) صحبت می‌کنند. اسپانیایی همچنین توسط گروه کوچکی در آنگولا به دلیل نفوذ کوبا در جنگ سرد و در سودان جنوبی در میان مردمی که در جنگ‌های سودان به کوبا نقل مکان کردند و پس از استقلال به کشورشان بازگشتند، اسپانیایی صحبت می‌شود.
زبان اسپانیایی
در سده‌های ۱۵ و ۱۶، اسپانیایی دچار تغییر چشمگیری در تلفظ همخوان‌های صفیری خود شد و طی آن حرف صدای /خ/ و همچنین در بیشتر کشور حرف (و پیش از یا ) صدای /ث/ (th) گرفت. در سال ۱۴۹۲ نخستین کتاب دستور زبان نوین در اروپا به نام "دستور زبان اسپانیایی" (Gramática de la lengua castellana) توسط آنتونیو دی نبریخا در سالامانکا نوشته شد. طبق یک حکایت عامیانه، هنگامی که نبریخا کتاب را به ملکه ایزابلای یکم تقدیم کرد، ملکه از او پرسید این کتاب چه استفاده‌ای دارد و او پاسخ داد زبان ابزار امپراتوری است. نبریخا در مقدمه کتابش در ۱۸ اوت ۱۴۹۲ می‌نویسد «… زبان همیشه همراه امپراتوری بود.»