تاریخ یهودیان در ترکیه
یهودیان در منطقه‌ای که امروزه ترکیه نامیده می‌شود از حدود ۲٬۴۰۰ سال پیش ساکن هستند. از زمان سدۀ پنجم پیش از میلاد در منطقهٔ آسیای میانه جمعیت‌های یهودی وجود داشته‌است. پس از اخراج یهودیان از اسپانیا و پرتغال در سال ۱۴۹۲ میلادی، امپراتوری عثمانی بیشتر این یهودیان را جذب کرده و دارای جمعیت یهودی زیادی شد. با اینکه پس از بنیانگذاری کشور اسرائیل بسیاری از یهودیان از ترکیه مهاجرت کردند، این منطقه هنوز هم دارای جمعیت یهودی قابل توجهی است.
یهودیان گیلان
آغاز استقرار یهودیان در گیلان نامعلوم است ولی اولین اشاره به یهودیان ساکن چاهخان، جایی در نزدیکی شهر لاهیجان در نوشتجات میرظهیرالدین در ۱۴۴۱ صورت گرفته‌است. دومین منبع تاریخ بابایی بن لطف است که در قرن هفدهم به شهر رشت اشاره می‌کند. منبع سوم متعلق به کشیش ارمنی اراکل است که در همان قرن به شهر فومن اشاره می‌کند. منبع چهارم ضبط یعکوو دیلمانیان در خصوص انتقال یهودیان از گیلان و دیلمان به مشهد است. یاوبرت و ه.ل.رابینو به زندگی حدود ۵۰ خانواده یهودی در رشت در وضع فلاکت بار در ۱۸۰۶-۰۹ اشاره کی کنند.