جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم)
اوایل سال ۱۹۴۱، شوروی در صحنه روابط بین‌المللی شرایط به شدت ضعیفی داشت؛ به طوری که در قیاس با امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۴، در وضعیت بدتری در مواجهه با آلمان قرار گرفته بود. این کشور توسط حلقه‌ای از دشمنان از امپراتوری ژاپن در شرق گرفته تا رومانی و فنلاند در غرب، احاطه شده و متحد چندان بااهمیتی نداشت. دشمنی شوروی و امپراتوری ژاپن به اندازه عمیق بود که با وجود تهدید در مرزهای غربی، ارتش سرخ وادار گشته بود قریب به ۱٫۵ میلیون نفر از نیروهای خود را در خاور دور نگاه دارد. درحالیکه پس از آغاز جنگ جهانی دوم، در طرف مقابل، آلمان با سلطه بر بیشتر اروپا از طریق جنگ‌های مختصری که زیرساخت‌ها و جمعیت آن را دست نخورده باقی گذاشته بود، کاملاً در موضعی برتر قرار داشت. آلمان عملاً شوروی را منزوی ساخته و ائتلافی از کشورهای اروپایی علیه آن تشکیل داده بود. در این شرایط با وجود این که برنامه‌های رژیم کمونیستی موجب ارتقا زیادی در مدرن‌سازی اقتصاد شوروی شده بود، اقدامات این رژیم همچون فجایع به‌پا شده در اوکراین و سایر نقاط که به مرگ ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر در اثر قحطی، کار اجباری و اعدام انجامیده بود، باعث تضعیف حاکمیت و فراهم آمدن وضعیت مستعد تهاجم خارجی گشت. بسیاری از شهروندان شوروی از حکومت این کشور تنفر داشتند و تقریباً از هر گونه جایگزینی به عنوان ناجی استقبال می‌کردند.
علل جنگ جهانی دوم
در طول جنگ، مستعمرات امپراتوری آلمان خارج از اروپا توسط متفقین ضمیمه شدند و ایتالیا پس از آتش‌بس، تیرول جنوبی کنت‌نشین تیرول را گرفت. جنگ در جبهه شرقی (جنگ جهانی اول) با شکست و فروپاشی امپراتوری روسیه به پایان رسیده بود و نیروهای آلمانی بخش‌های زیادی از اروپای شرقی و اروپای مرکزی را با درجات مختلف کنترل اشغال کرده بودند و دولت‌های متکی مانند پادشاهی لهستان (۱۹۱۷-۱۹۱۸) و دوک‌نشین متحد بالتیک ۱۹۱۸ را ایجاد کرده بودند. نیروی دریایی امپراتوری آلمان بیشتر زمان جنگ را در بندر گذراند، اما به متفقین واگذار شد و برای جلوگیری از تسلیم آن به متفقین توسط افسران خود ویران شد. چندین دهه بعد، فقدان شکست آشکار نظامی یکی از ارکانی شد که در کنار افسانه خنجر زدن از پشت ابزار تبلیغاتی دیگری به نازی‌ها داد.