ارتداد در اسلام
به عقیده بازرگان ارتداد یک امر صد در صد تاریخی و فقاهتی است و ربطی به قرآن و سنّت پیامبر ندارد؛ و مدعی است حتی یک آیه در قرآن یافت نمی‌شود که به ارتداد حکم داده باشد؛ و معتقد است حکم ارتداد مورد نظر قرآن عملی است نه نظری. ارتداد عملی از نظر بازرگان پشت کردن به خودی و پیوستن به دشمن است، نه تغییر مذهب و انکار زبانی آن. به علاوه این که در ارتداد عملی هم گفته قرآن دستور داده مرتد را آزاد بگذارید و کاری به کارشان نداشته باشید.
ارتداد در اسلام
تاریخ نگاران اسلامی، در صدر اسلام، اسم تعدادی از مرتدها را آورده‌اند. آنگونه که از متون تاریخی به دست می‌آید پس از فتح مکه، محمد دستور اعدام ۴ مرتد را صادر کرد: عبدالله بن خطل، عبدالله بن سعد بن ابی سرح، مقیس بن صبابه یا حبابه، ساره. به عقیده بازرگان حکم قتل کسی که از دین یا ملتش برمی‌گشت، درهمه مذاهب و ملتها بدیهی به‌نظر می‌رسیده و یک پیش‌فرض غلط آدمیان در طول تاریخ بوده‌است از مدرنیته به بعد است که مسئله حقوق بشر رسمیّت و مقبولیت نسبی پیدا می‌کند و جوامع پیشرفته تغییر مذهب را می‌پذیرند.اما از این ۴ شخص که نامبرده شد. عبدالله ابن سعد بن ابی سرح که یکی از کاتبان وحی پیامبر اسلام ص یود. در فتح مکه مورد عفو قرار گرفت{ ابن اثیر -چاپ بیروت دارالفکر ج ۳ ص ۱۵۵.} ولی عبدالله بن خطل نه به خاطر ارتدادش بلکه به خاطر قتلی که در طی ماموریتش که جمع‌آوری زکات بود و طی راه یکی از مسلمانان را به قتل رسانده بود به همین دلیل در فتح مکه "قصاص شد -{ابن هشام ج ۴ ص ۵۱ و ۵۲ -مغازی واقدی ج ۲ ص ۸۷۵} شخص سوم مقیس بن حبابه نیز به خاطر قتلی که انجام داده بود مورد قصاص قرار گرفت. وقتی که برادرش را به اشتباهی کشته بودند. با گرفتن خون‌بها و دیه از شخص قاتل. باز دوباره قاتل را به قتل رساند و از بین مسلمانان فرار کرد یعقوبی ج ۱ ص ۲۶۷. و شخص چهارمی که ذکر شد. جدا از جرم ارتداد. در بین مسلمانان برای کفار قریش جاسوسی می‌کرد و چندین بار به شخص پیامبر توهیناتی کرده بود. بنابرابن او هم پیامبر را سب می‌نمود و هم برای دشمنان مسلمانان جاسوسی می‌کرد {محمد ابراهیم آیتی. تاریخ پیامبر اسلام ص ۲۲۳ و }۲۲۴