گنج‌نامه
کتیبه‌های گنجنامه همدان در سال ۱۲۲۰ شمسی توسط اوژن فلاندن، نگارگر و باستان‌شناس فرانسوی و همراه او پاسکال کوست مورد بررسی و مطالعه و نگاره برداری قرار گرفت (تصویر مقابل) و بعد از ایشان، سر هنری راولینسون کاشف بریتانیایی توانست با استفاده از این کتیبه‌ها موفقیت شایانی در گشودن رمز خط میخی پارسی باستان کسب نماید. بدینسان سنگ نوشته‌های گنجنامه همدان کلیدی را به دست کاشف داد تا به وسیلهٔ آن بتواند سنگ نوشته داریوش بزرگ در بیستون را بخواند.
سنگ نگاره‌های گشت
نگاره‌ها یا هنرهای صخره ای، که در چندین نقطه شهر گشت در منطقه بندیک، گیشان گوادر، دورآپ همانند میخی بر زمین کوبیده شده‌اند، شناسنامه یا سندهای دست اولی هستند که نمادی از هویت ملی این دیار محسوب شده و کهن‌ترین آثار هنری و تاریخی به جای مانده از گذشتگان آن دیارند که در خود اسرار کشف نشده فراوانی دارند و براحتی با وسیله نقلیه می‌توان از این موزه طبیعی بازید نمود