آذربایجان
استرابون جغرافی‌نگار یونانی در دفتر یازدهم جغرافی از آلبانیا (اران و شروان دوران اسلامی)، آتورپاتکان و ارمنستان نام می‌برد و می‌گوید که رود ارس از مرز آتورپاتکان در جنوب و ارمنستان در شمال می‌گذرد. در تاریخ پلینی نیز حدود آتورپاتکان تا رود است و رود ارس از میان ارمنستان بزرگ با آتورپاتکان عبور می‌کند. در زمان ساسانیان، آذربایجان به شکل باستانی آتورپاتکان خوانده شده‌است. در کتیبهٔ شاپور، این منطقه یکی از استان‌های ایرانشهر و در کنار ارمنستان، ایبریا (گرجستان امروزی)، آلبانیا (اران و شروان) و بلاشکان حساب شده‌است.
حوضه آبریز رودخانه کرخه
حوضهٔ آبریز کرخهٔ بزرگ شامل بیش از نیمی از استان‌های لرستان و کرمانشاه و بخش‌هایی از استان‌های کردستان، همدان، ایلام و خوزستان است. آبراههٔ اصلی حوضه، رود کرخه است که از تلاقی رودهای سیمره و زال در جنوب پل دختر تشکیل شده‌است. رود سیمره نیز از به‌هم‌رسیدن رودهای گاماسیاب و قره‌سو شکل گرفته‌است. رود گاماسیاب از دامنه‌های کوهگرین نهاوند و قره‌سو از شمال کرمانشاه سرچشمه می‌گیرند. این دو رود در جنوب هرسین با یکدیگر می‌آمیزند و از آنجا به بعد با نام سیمره خوانده می‌شوند که خط مرزی استان‌های لرستان و ایلام است. رود کشکان نیز از ارتفاعات شرق و شمال خرم‌آباد سرچشمه می‌گیرد و به رود سیمره می‌پیوندد که پس از تلاقی سیمره و زال کرخه نامیده می‌شود نام قدیم این رود برگرفته از نام قوم کردوخ گرفته شدە که بنابه گفته ٔ گزنفون در نواحی شمال دجله ساکن بوده اند. رود کرخه در غرب سوسنگرد به هورالعظیم می‌ریزد و وارد عراق می‌شود.