شاهنامه
شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، حماسه‌ای منظوم، بر حسب دست نوشته‌های موجود دربرگیرنده نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ بیت تا نزدیک به ۶۱٬۰۰۰ بیت و یکی از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین سروده‌های حماسی جهان است که سرایش آن دست‌آوردِ دست‌کم سی سال کارِ پیوستهٔ این سخن‌سرای نامدار ایرانی است. موضوع این شاهکار ادبی، افسانه‌ها و تاریخ ایران از آغاز تا حملهٔ عرب‌ها به ایران در سدهٔ هفتم میلادی است (شاهنامه از سه بخش اسطوره، پهلوانی و تاریخی تشکیل شده‌است) که در چهار دودمان پادشاهیِ پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گنجانده می‌شود. شاهنامه بر وزن «فَعولُن فعولن فعولن فَعَلْ»، در بحرِ مُتَقارِبِ مثمَّنِ محذوف نگاشته شده‌است.
شبرنگ‌نامه
شبرنگ‌نامه منظومه‌ای حماسی اثر سراینده‌ای ناشناس و دربارهٔ شبرنگ پسر دیو سفید و به تقلید از "شاهنامه" سروده شده‌است. نخستین بار هنگامی که شارل ریو نسخه‌ای از "شاهنامه" در موزهٔ بریتانیا را معرفی کرد، از ادامهٔ این نسخه با "شبرنگ‌نامه" و چند منظومهٔ دیگر خبر داد. پس از آن صفا برپایهٔ اطلاعات ریو، "شبرنگ‌نامه" را در چند سطر معرفی کرد. و از آن پس، همهٔ گفته‌ها دربارهٔ این منظومه از نوشتهٔ اوست. اما به‌تازگی گابریله فان‌دن برخ به‌طور مفصل و در دو مقاله به "شبرنگ‌نامه" پرداخته و سه نسخهٔ دیگر از آن و برخی روایات شبرنگ در طومارهای نقالی را معرفی کرد. به‌حدس صفا این منظومه پیش از روزگار مغول و شاید در سدهٔ ششم هـ ق. سروده شده، اما او شاهدی برای این موضوع نیاورده‌است. بااین‌همه، تردیدی نیست که این اثر پیش از سدهٔ دهم هـ ق. سروده شده چراکه تاریخ تنها نسخهٔ مستقل بازمانده در کتابخانهٔ دانشگاه لیدن که مالک آن بر روی آن نوشته، سال ۱۰۶۲ هـ ق. (۱۶۵۲ میلادی) را نشان می‌دهد.