آستارا
آستارا از شهرهای بزرگ استان گیلان و مرکز شهرستان آستارا است. آستارا در شمالی‌ترین نقطهٔ استان گیلان و در مرز ایران با جمهوری آذربایجان می باشد و از نظر جغرافیایی در مرکز منطقهٔ تالش قرار گرفته‌است. آستارا از شرق به دریای خزر، از شمال به آستارای جمهوری آذربایجان، از غرب به استان اردبیل و از جنوب به شهرستان تالش محدود شده‌است. آستاراچای، آستارای ایران را از آستارای جمهوری آذربایجان جدا می‌سازد. بخش اصلی راه شوسهٔ اردبیل —آستارا تقریباً به موازات همین رود و خط مرزی کشیده شده‌است. این شهر از نظر ارتباطی بر سر یک سه‌راهی مهم قرار گرفته‌است؛ راه جنوبی آن به بندر انزلی و رشت، راه شمالی آن به آستارای جمهوری آذربایجان و باکو و راه غربی آن نیز که از گردنهٔ حیران می‌گذرد، به اردبیل و تبریز منتهی می‌شود. آستارا شهری مرزی و یکی از قطب‌های اقتصادی، توریست داخلی و بین‌المللی در ساحل غربی دریای خزر در شمال ایران است.
آستارا
نام آستارا همواره همچون یک معما مورد توجه بوده‌است و تفسیرهای متفاوتی از ریشه‌های لغوی و معنای آن صورت می‌گیرد. قدیمی‌ترین مأخذ شناخته‌شده که در آن، نام آستارا یاد شده، کتاب "حدود العالم" (تألیف ۳۷۲ ه‍.ق/۹۸۲ م.) است که آن را به صورت «استراب» ضبط کرده و یکی از ناحیه‌های یازده‌گانهٔ گیلان دانسته‌است. رشیدالدین فضل‌الله همدانی (۷۱۸–۶۴۸ ه‍.ق) در "مکاتبات رشیدی"، حافظ ابرو (۸۳۳–۷۶۰ ه‍.ق) در "ذیل جامع‌التواریخ رشیدی"، ابوبکر طهرانی (قرن ۹ ه‍.ق) در "دیار بکریه" و حسن‌بیگ روملو (۹۸۵–۹۳۷ ه‍.ق) در "احسن‌التواریخ" نام این محل را به صورت «آستاره» ذکر کرده‌اند. ظهیرالدین مرعشی (۸۹۲–۸۱۵ ه‍.ق) در "تاریخ گیلان و دیلمستان" سه بار نام این محل را به صورت «آستارا» و یک بار هم به صورت «استاره» آورده است. همچنین عبدی بیگ شیرازی (درگذشتهٔ ۹۹۸ ه‍.ق) در "صریح‌الملک" این نام را به شکل‌های «اصطاراب»، «اصطراب» و «استاره» یاد کرده که دو تای اول، مشابه شکل مذکور در "حدود العالم" است. بیشتر مؤلفان بعدی مانند میرخواند (۹۰۳–۸۳۷ ه‍.ق) در "روضةالصفا"، حافظ حسین کربلایی (درگذشتهٔ ۹۹۷ ه‍.ق) در "روضات الجنان و جنات الجنان"، علی بن شمس‎الدین لاهیجی (قرن ۱۰ ه‍.ق) در "تاریخ خانی"، عبدالفتاح فومنی (قرن ۱۱ ه‍.ق) در "تاریخ گیلان"، اسکندر بیگ ترکمان (۱۰۴۳–۹۶۸ ه‍.ق) در "عالم‌آرای عباسی" و میرزا مهدی استرآبادی (قرن ۱۲ ه‍.ق) در "جهانگشای نادری" نام این شهر را به صورت «آستارا» آورده‎اند. نام آستارا به صورت‌های «آستاراباد» توسط ابن بزاز اردبیلی (قرن ۸ ه‍.ق) در "صفوةالصفا"، و «آستره» توسط میرزا محمدکاظم مروی (قرن ۱۲ ه‍.ق) در "عالم‌آرای نادری" نیز ضبط شده است. فرضیه‌های پیرامون معنای نام آستارا به شرح زیر هستند: اشرف حریری (۱۳۹۳–۱۳۰۴) در خصوص ریشهٔ لغوی نام آستارا، بر فرضیهٔ نخست تأکید دارد. حریری با اشاره به نگارش نام آستارا در "صفوةالصفا" به صورت «استارآباد»، توجه به "فرهنگ انجمن‌آرای ناصری" (۱۲۸۸ ه‍.ق/۱۸۷۱ م.) که آستارا را «شهر ستاره» معنا کرده، و نیز استناد به ابراهیم پورداوود (۱۳۴۷–۱۲۶۴) که «آستارا» را یک واژهٔ اَوِسْتایی به معنای «گسترهٔ آب» دانسته، معتقد است که این واژه ابتدا به نام ایزدبانوی عشق و شادی (ایستار) بوده و سپس نام شاهزادگان، و در نهایت نام شهرها و بنادر شده‌است. به نوشتهٔ حریری، نام شهرهای «آستراخان» (یا آستاراخان) و «اِسْتارْباد» (نام قدیمیِ استرآباد=گرگان) هم‌ریشه با آستارا هستند. نعمت‌اللهی نیز شباهت نام‌های آستارا و استارباد را مورد توجه قرار داده‌است. یزید بن مهلب، حاکم عراق ( ۹۹–۹۶ ه‍.ق) که همزمان به امارت خراسان نیز منصوب شده و مأمور فتح طبرستان شده بود، شهر استارباد را در جای قصبه‌ای به نام «اَسْتَرَکْ» بنا کرد که نام استارباد نیز از همان گرفته شده‌است.