ادبیات فارسی
طنز یکی از شاخه‌های ادبیات انتقادی و اجتماعی است که در ادبیات کهن فارسی، به عنوان نوع ادبی‌مستقل شناخته نشده و مرزهای مشخصی با دیگر مضمون‌های انتقادی و خنده‌آمیز چون «هجو»، «هزل» و «مطایبه» نداشته‌است. از واژهٔ طنز، اغلب معنی لغوی آن یعنی «مسخره کردن» و «طعنه زدن» مورد نظر شاعران و نویسندگان بوده‌است ولی معنی امروزی آن، که جنبهٔ انتقاد غیرمستقیم اجتماعی با چاشنی خنده، که بُعد آموزشی و اصلاح‌طلبی آن مراد است، از واژهٔ satire اروپایی گرفته شده‌است.
شوخی (رمان)
شخصیت‌های این رمان عبارت هستند از لودویک، هلنا، یاروسلاو و کوستکاو. این کتاب را میلان کوندرا در زمان جوانیش نوشته و در آن زمان هنوز وقایع خونین پراگ رخ نداده بود. در رمان شوخی با روشنفکری مواجه هستیم که همه آرمان‌هایش را از دست داده و خیلی طول می‌کشد که خودش هم این را بفهمد که آرمان‌هایش از درون پوچ و تهی بوده‌اند و بفهمد آنچه که ساختار سوسیالیسم می‌داند، یک نمایش دروغ بزرگ است.  در سال ۱۹۶۸ جارومیل ژیرس بر اساس این رمان فیلمی ساخت که پس از حمله پیمان ورشو به چکسلواکی توقیف شد و به نمایش در نیامد.