اردشیر بابکان
پارس ایالتی که جنبش بنیان‌گذاردن دولت نوین ساسانی از آنجای آغاز گردید، در آستانهٔ سدهٔ سوم میلادی شهرت پیشین خود را از دست داده بود. از دیرباز در کنار ویرانه‌های تخت جمشید پایتخت هخامنشیان —که لشکریان اسکندر مقدونی به آتشش کشیدند— شهری نو به نام اصطخر سر برآورده بود. با آنکه شاهان محلی آن خطه، با حفظ رسم‌های کهن، نام‌های بلندآوازهٔ شاهنشاهان هخامنشی مانند دارا (داریوش) و اردشیر را بر خود می‌نهادند، اما این تقریباً تنها نمونهٔ باقی‌ماندهٔ شکوه و عظمت باستان بود. حاکمان محلی ایالت پارس که خود را وارثان برحق هخامنشیان می‌دانستند، در طول چهار و نیم سده حکومت اشکانی، تابعیت از آنان را با بی‌رغبتی پذیرفته بودند و همواره مترصد فرصتی بودند که بر اریکهٔ قدرت هخامنشیان بنشینند. ایشان پارتیان را به چشم غاصبانی بدوی می‌نگریستند که با زور حق آنان را گرفته‌اند. باقی‌مانده‌های پاسارگاد و تخت جمشید می‌توانست یادواره‌ای پایا از شکوه گذشتهٔ ایالت پارس باشد؛ گرچه آگاهی از وجود یک امپراتوری بزرگ اغلب به دست فراموشی سپرده شده‌بود. از تاریخ چهارصد سالهٔ این ایالت، که نخست جزئی از پادشاهی سلوکیان بود و سپس بخشی از شاهنشاهی اشکانی گردید، تاکنون آگاهی چندانی به دست نیامده و تقریباً هرآنچه از وضعیت سیاسی ایالت پارس —پیش از برآمدن اردشیر— دانسته‌است، وابسته به سکه‌هایی‌است که پادشاهان محلیِ نیمه‌وابستهٔ آن سامان ضرب می‌کردند؛ برپایهٔ دانسته‌های موجود از سکه‌های پارس، تقریباً از اندکی پس از مرگ اسکندر مقدونی، بی‌انقطاع دستِ کم یک پادشاه محلی در سرزمین پارس حکومت می‌کرده‌است. با بودن نام‌های پادشاهانی مانند «دارا» (داریوش) و «اردشیر» بر سکه‌های شاهان محلی این خطه، اگر انگاشته نشود که دودمانی فرعی از هخامنشیان همچنان در پارس حاکم بوده‌اند، حداقل ادامهٔ حیات پاره‌ای از سنت‌های هخامنشی را در آن سرزمین گواهی می‌دهد.
سبک معماری هخامنشیان
از دوران قدیم در ساختمان های ایرانی از دو سبک معماری مختلف استفاده شده است. یکی از این دو سبک معماری ساختمان هایی با سقف چوبی (نظیر ابنیه سلطنتی پرسپولیس )که نقاط و مناطق پر درخت بنا شده است. سبک دوم عبارت از سبک بعد از اسلام در ایران است (ساختمان های گنبدی شکل)  در دوران ایران باستان اکثراً از سبک اول استفاده می شده است. در زمان کوروش کبیر (سیروس) در پایتخت جندین کاخ سلطنتی ساخته شد که در اکثر انها سبک معماری سقف های چوبی را می توان دید. بعد از پادشاهی کوروش کبیر و کمبوجیه کبیر پادشاهی به داریوش اول رسید. به دستور داریوش اول پایتخت از پاسارگاد به پرسپولیس انتقال یافت. (518قبل میلاد مسیح) در قصر های ساخته شده در زمان داریوش و خشایار و اردشیر از بقای بجا مانده می توان فهمید که یکی از اصول معماری هخامنشیان ساخت تالار های ستون دار بود این تالار ها دارای ستون هایی سنگی و سقف هایی چوبی بودند باتوه به ستون ها و سر ستون ها می توان به چیرگی استاد کاران هخامنشی در کار خود پی برد. جدا از قصر های هخامنشی که به طور کامل بیان گر نوع معماری هخامنشی هستند باید نگاهی به عبادت گاه های ان زمان انداخت اما چون آریایی ها دارای بارگاه و مکان عبادت خاصی در ان زمان نبودند کاری در این زمینه نمیتوان پیش برد. در مکان های زیر براحتی از نوع ساختار به سبک معماری هخامنشی پی برد: تالار آپادانای پرسپولیس ( ساختاری چهار گوش دارای ستون های متعدد سقفی چوبی در نزدیکی ورودی های تخت جمشید و خیابان سپاهان) تالار صد ستون یا تالار ارتش ( در ضلع شرقی تالار آپادانا واقع شده دارای سنگ نگاره هایی کنده کاری شده است. ساختاری با ستون های سنگی و سقف چوبی داشته بوده است.)