اندیشه غرب‌زدگی
اندیشه غرب زدگی نزد فردید با مفاهیم بسیاری نظیر نیست انگاری، یونانیت و ادوار تاریخی و مکر شب و روز ارتباط دارد. خود وی هم به این نکته اشاره کرده که تعبیرهای مختلفی از غرب زدگی دارد. از نظر وی غربزدگی انواعی دارد. اگر غربزدگی همان یونانیت باشد غربزدگی مضاعف است و اگر یونانیت برای باشد ندانسته غربزده مضاعف دانسته می‌شود. از نظر وی سقراط همچون مسیلمه دروغگوست که پرتو وحی بر او افتاده‌است. وی این وحی را کالی یوگا می‌نامد. فردید بر این باور است که غربزدگی به‌طور رسمی با افلاطون و سقراط آغاز می‌شود. وی غربزدگی سقراط و افلاطون و ارسطو را غیر مضاعف می‌داند در حالیکه غربزدگی دوران جدید در قرن نوزدهم مضاعف است. غربزدگی غیر مضاعف در یونان است و در آن قارعه به سراغ کلیت می‌رود. تفسیر افلاطون خود بنیاد و بازگشت آن به موضوعیت نفسانی قارعه یا طاغوت است. از منطق دکارت تا هگل را فردید نوعی غرب زدگی مضاعف می‌داند. البته وی غرب زدگی را ناپایدار و در بحران می‌داند. کسی که غربزده است از نظر وی یا تشبیهی یا تنزیهی است؛ و هر کدام یا ایجابی یا سلبی اند. غربزده سلبی می‌داند که غربزده است ولی با غرب مخالفت می‌ورزد. فردید حتی آل احمد را غرب زده می‌داند. وی معتقد است در حالیکه آل احمد نمی‌دانسته‌است که غرب زدگی چیست وی به این نکته آگاهی دارد. از نظر وی اکثر اندیشمندان همچون شیخ اشراق و حلاج، و حتی غزالی غرب زده بودند. تعریفی که وی از غرب زدگی ارائه می‌دهد همان یونانی زدگی است. از نظر وی غرب زدگی یعنی این که اسمی که بر یونان افتاده‌است گسترش یافته‌است. وی علت غربزدگی را دو چیز می‌داند:یکی علت موجده غرب و شرق جغرافیایی و ژئوپلتیکی است. بیزن عبدالکریمی مفهوم غربزدگی در اندیشه فردید را در ارتباط با فلسفه تاریخ گونه می‌داند. بر این اساس غرب زدگی پوسته‌ای فردیدی و محتوایی کاملاً هایدگری دارد. این اصطلاح را خود فردید وضع کرده‌است و شیفته آن بوده‌است. عبدالکریمی مفهوم غربزدگی نزد فردید را به مفهوم مثلث زر و زور و تزویر از شریعتی مقایسه کرده‌است. این مفاهیم شاه کلید دریافت این تفکرات است. وی غربزدگی نزد فردید را به معنایی کاملاً وجود شناختی و همچون غفلت از وجود می‌داند. غرب به معنای مرگ تفکر حضوری و اقبال کردن به علم حصولی معنا شده‌است که همان غفلت از وجود است. مفهوم غرب همان مفهوم متافیزیک است؛ و غربز دگی به معنای غلبه تفکر متافیزیکی بر هر گونه تفکر شهودی، قلبی و معنوی و حضوری است.
مجید مددی
برای نمونه‌ای از "هرگز تعصب نورزیدنِ" مددی وَ ترجمه و نقد و گزارش‌های او "با مبنایی علمی، عقلی و اساسی"، در بررسیِ منتقدانه‌ای بر گزارش و شرحِ انتقادیِ مددی در باره‌ی اندیشه و فلسفه‌ی مارتین هایدگر این گونه آمده است: ((…با تمام این اوصاف، مددی در پیشگفتار خود بر ترجمه کتاب «مارتین هایدگر» اثر پل استراترن، به زعم خود به نقد هایدگر و البته سیداحمد فردید پرداخته است. مددی در این نقد از جاده نقد عالمانه خارج شده و با وجودی که به هیچ عنوان آرای فلسفی هایدگر را نقد نمی‌کند و از آرای این فیلسوف اثرگذار با صفت‌هایی چون «لاطائلات» و «چرندیات» نام می‌برد و ایرانیانی را که به شرح آثار هایدگر پرداخته‌اند، تقبیح می‌کند.»)) … ((عمده نقد مددی بر هایدگر، نقد تعامل او با مسئله نازیسم است و این مترجم به هیچ عنوان، هیچ کدام از وجوه دستگاه فلسفی هایدگر را نقد نمی‌کند. یعنی در مقدمه مترجم بر این کتاب، مخاطب به‌ هیچ عنوان با نقد هستی‌شناسی هایدگری، یا نقدِ نقد هایدگر بر متافیزیک غربی یا نقد دیگر وجوه فلسفه هایدگر روبه‌رو نیست. با این وجود مترجم در صفحه ۴۶ کتاب، عنوان توهین‌آمیز «ترهات ابلهانه» را برای فلسفه هایدگر به کار می‌برد.)) … ((مددی که تنها نقدهای منتقدان (و آن‌هم اشکالات بر رفتار سیاسی) بر هایدگر را آورده، بی هیچ اشاره‌ای به بزرگانی که تمجیدهای بسیار از فلسفه هایدگر کرده‌اند، در صفحه ۴۶ می‌نویسد: «حال باید دید چرا کسی را که تا این حد در غرب که از آن‌جا برخاسته، به تمسخر گرفته‌اند، در این‌جا [یعنی ایران] مورد ستایش قرار می‌دهند؟... این ترهات ابلهانه [منظور فلسفه هایدگر است] را باید به تیغ نقد و نفی کشید و در زباله‌دان فرو افکند.»)) … ((مددی این شیوه بیان خود را در نقد «سیداحمد فردید» ــ نخستین کسی که در ایران به فلسفه هایدگر اشاره کرد ــ و یکی از شاگردانش به نام سید موسی دیباج نیز به‌کار می‌برد. مددی با توهین به هایدگر و بدون آن‌ که به نقد دستگاه فلسفی او بپردازد، کسانی را نیز که در ایران به تدریس و شرح آرا و افکار هایدگر مشغول‌اند، مورد تمسخر قرار داده و آن‌ها را به نخواندن فلسفه متهم می‌کند. به عنوان مثال او در صفحه ۳۹ کتاب می‌نویسد که «آیا مترجمان فلسفی خود اصولا چیزی به نام فلسفه را خوانده‌اند؟». مددی همچنین در کل پیشگفتار خود در مقابل تركيب «اهالی فلسفه» در ایران علامت تعجب (!) می‌گذارد.)) این پاره‌هایی از نقدِ محمد آسیابانی است بر ترجمه‌ی ممددی از کتاب "مارتین هایدگر" نوشته‌ی "پل استراترن"، نشر مهرویستا، که در "ایبنا؛ خبرگزاری کتاب ایران" آمده است.