تاریخ یهودیان در مقدونیه شمالی
پیش از جنگ جهانی دوم، جامعه یهودیان واردار مقدونیه (ناحیه ای تقریباً منطبق با مرزهای جمهوری امروزی) متمرکز بر بیتولا (تقریباً ۸٬۰۰۰ یهودی)، اسکوپیه (تقریباً ۳۰۰۰ یهودی) و شتیپ (تقریباً ۵۰۰ یهودی) متمرکز بود. جوامع یهودیان در طول جنگ جهانی اول در مناطق کوچکتر مانند دوجران و استرومیکا که به خط مقدم نزدیک بودند، به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر جنگ قرار گرفتند و از منطقه گریختند. تجزیه منطقه همچنین بر یهودیان در مراکز کوچکتر تأثیر منفی گذاشت، زیرا آنها را از جریان آزاد فعالیت در بیشتر فعالیت‌های بازرگانی خود به بزرگترین مرکز تجاری یهودیان در بالکان به ویژه سالونیک محروم کرد.
گتو ویلنا
گتو ویلنا گتویی یهودی در جریان جنگ جهانی دوم بود که توسط آلمان نازی در شهر ویلنیوس در قلمرو رایخس‌کومیساریات اوستلاند تحت کنترل نازی‌ها تأسیس و اداره می‌شد. در طی عمر تقریباً دو ساله این گتو، گرسنگی، بیماری، اعدام‌های خیابانی، بدرفتاری و تبعید به اردوگاه‌های کار اجباری و مرگ، جمعیت گتو را از ۴۰٬۰۰۰ تن تخمینی به صفر رساندند. تنها چند صد تن، که بیشترشان یا در جنگل‌های اطراف پنهان شده بودند، یا به پارتیزان‌های شوروی پیوسته، یا توسط محلی‌ها پناه داده شده بودند، موفق به زنده ماندن از گتو شدند.