فردوسی
"شاهنامه" پرآوازه‌ترین سرودهٔ فردوسی و یکی از بزرگ‌ترین نوشته‌های ادبیات فارسی است. فردوسی هنگامی سرودن "شاهنامه" را آغاز کرد که زبان پارسی دری توانایی‌های بایسته را برای بیان موضوع‌های گوناگون یافته، اما هنوز در سراسر سرزمین‌های پارسی‌زبان به‌گونه‌ای یکدست و یکسان درنیامده‌بود؛ و در لهجهٔ هر شهر و ناحیه، واژه‌ها و تعبیرهای ویژه وجود داشت، و گردآورندگانِ کتاب "مَسالِک و مَمالِک" به برخی نکته‌ها در این زمینه اشاره کرده‌اند.
شاهنامه دموت
شاهنامه دموت، نسخهٔ مصور شاهنامه که کهن‌ترین نسخه از این نوع شناخته می‌شود. به تشخیص علامه محمد قزوینی در حدود سال ۷۰۰ هجری کتابت شده بوده‌است، و نقاشی‌شناسان تاریخ نگارگریهای آن را نیم قرن دیرتر تشخیص داده‌اند. البته بیشتر پژوهندگان هنر ایران، این نسخه را مربوط به اواسط سدهٔ هشتم هجری می‌دانند. این نسخه در کتابخانهٔ کاخ گلستان نگهداری می‌شده‌است، و در آشفتگی دورهٔ محمدعلی شاه به دست یکی از عتیقه‌بازان پاریس به نام "دموت" از کتابخانهٔ سلطنتی ایران دزدیده و به خارج از ایران برده شد. دموت نسخهٔ کامل را موزهٔ هنری متروپولیتن عرضه داشت ولی آن موزه آن را نپذیرفت و او برگ‌های تصویردار آن را جدا کرد و فروخت و بقیهٔ اوراق را گم کرد. این نسخهٔ شاهنامه محتملا دارای ۱۲۰ نگاره بوده که توسط چند نقاش (محتملا متعلق به دو نسل) اجرا شده بودند. در حال حاضر ۷۷ برگ آن در موزه‌ها شناسایی شده‌است.