عصر طلایی فرهنگ یهودی در اسپانیا
ماهیت و طول این «عصر طلایی» موضوع مباحثات بسیار بوده است، چنان‌که دوره‌های سرکوب یهودیان و غیریهودیان در حداقل سه عصر طلایی دیگر وقفه ایجاد کرده بود. تعداد اندکی از دانشوران آغاز عصر طلایی را ۷۱۱–۷۱۸، فتح اندلس می‌دانند. دیگران تاریخ آن را از سال ۹۱۲ در دوره عبدالرحمن سوم می‌دانند. پایان این دوره سال ۱۰۳۱، به هنگام پایان خلافت خلافت قرطبه، ۱۰۶۶، به هنگام کشتار گرانادا، هنگام اشغال مرابطان، یا میانهٔ قرن دوازدهم، که موحدون اشغال شد دانسته شده است.
اسلام در ازبکستان
اسلام توسط اعراب و ازبک‌ها در قرن هشتم وارد به آسیای میانه شد. اسلام ابتدا در مناطق جنوبی ترکستان در جریان بود و پس از آن به تدریج به سمت شمال گسترش یافت. با آغاز دوره طلایی اسلام، ازبکستان توانست به یک مرکز برجسته علمی، پزشکی و فلسفی تبدیل شود که دانشمندان آن توانستند اختراعات فراوانی را به ثبت برسانند. در قرن چهاردهم، ساخت و سازهای مذهبی در این کشور رو به گسترش کذاشت و مسجد بی بی خانیم بنا نهاده شد. هنرمندان این کشور نیز شروع به تهیه آثار مذهبی نمودند؛ خطاطی قرآن در ابعاد بسیار ظریف و ریز یا ابعاد بسیار بزرگ و وسیع از جمله این هنرمندی‌ها بود. در اوایل دهه ۱۹۹۰ و با پایان قدرت اتحادیه جماهیر شوروی، گروه‌هایی اسلام‌گرا اقدام به اسلامی سازی ازبکستان کردند اما در این زمینه ناموفق بودند و با عکس‌العمل دولت ازبکستان مواجه شدند. از میان دانشمندان برجسته مسلمان می‌توان به بخاری اشاره کرد که یک ازبک بوده و از نظر مسلمانان سنی مذهب، توانسته معتبرترین مجموعه حدیثی را به نگارش درآورد. ترمذی و ابومنصور ماتریدی نیز دیگر دانشمندان مسلمان این منطقه به حساب می‌آیند.