ریچارد استالمن
سیستم گنو/ لینوکس که همچنین هستهٔ لینوکس توسعه داده شده توسط لینوس توروالدز را به کار می‌برد، در رایانه‌های بسیاری استفاده می‌شد و هم‌اکنون در فروشگاه‌های کوچک رایانه نیز به صورت از پیش نصب شده فراهم می‌باشند. هر چند توزیع‌کنندگان این سیستم‌ها گاهی تفکر آزادی را که نرم‌افزار آزاد را مهم می‌سازد، نادیده گرفتند، و حتی نرم‌افزارهای غیر آزاد را در سیستم‌هایشان قرار دادند. به همین دلیل است که استالمن از اواسط دههٔ ۱۹۹۰ میلادی، بیشتر وقت خود را در حمایت سیاسی از نرم‌افزار آزاد و گسترش تفکرات اخلاقی این جنبش صرف کرد، و همچنین به عنوان مبارز در برابر ثبت اختراع نرم‌افزار و قوانین توسعه خطرناک حق نشر بود.
کانکی
کانکی یک نرم‌افزار آزاد برای نظارت کردن بر روی عملکرد سیستم است. این برنامه در سیستم‌عامل‌های گنو/لینوکس، فری‌بی‌اس‌دی و اپن‌بی‌اس‌دی در دسترس است. کانکی نرم‌افزاری بسیار تنظیم پذیر است و امکانات بسیار زیادی دارد. کانکلی قابلیت نظارت بر روی قسمت‌های مختلف سیستم از جمله وضعیت پردازنده، حافظه اصلی، فضای swap، دیسک‌های ذخیره‌سازی، دمای قسمت‌های مختلف سیستم، فرایندها، کارت‌های شبکه، باتری، پیام‌های سیستم، صندوق ورودی پست الکترونیک، نرم‌افزارهای چندرسانه‌ای گوناگون و ... را به کاربر ارائه می‌دهد. برخلاف بسیاری از نرم‌افزارهای مشابه دیگر که از ابزارهای ویجت سطح بالا برای رندر کردن اطلاعات استفاده می‌کنند، کانکی خروجی خود را مستقیماً بر روی X window رسم می‌کند که این کار باعث می‌شود حجم این برنامه بسیار پایین‌تر باشد و منابع کمتری مصرف کند و انعطاف بالایی داشته باشد.