نوکیش
مرتد در اسلام، اگر زن باشد، به حبس محکوم است تا توبه نماید؛ و اگر مرد و ارتدادش به شکل فطری باشد، محکوم به اعدام است و اگر به شکل ملی باشد، به حبس محکوم است تا توبه داده شود. بنابر آنچه در تبیان نوشته شده‌است، در دین اسلام، هر کس دین را ترک کند، به سه شرط مرتد شناخته و حکم «ارتداد» شاملش می‌شود. این سه شرط عبارتند از: شخص باید بالغ و مسلمان باشد و از اسلام بازگردد، شخص ارتداد خویش را اظهار کند و به آنچه اظهار می‌کند، دانا باشد.
جنگ‌های ارتداد
وقتی لشکر اسامه بعد از چهل روز برگشت همراه او غنائم و عده ای از مأمورین جمع‌آوری صدقه اطراف هم رسیدند که مال بسیاری برای مسلمانان جمع شد و کار جنگ با مرتدان را جدی ادامه دادند. ابوبکر در یک روز یازده لشکر به مناطق مختلف فرستاد و به آنان دستور داد تا با قبائل مسلمانی که در راه میابند ادغام شوند. هر چند در فرماندهان خبری از صحابهٔ انصاری نبود و حضور حداکثری سران قریش این تفکر را به وجود می‌آورد که حکومت مدینه نماد قریش برای سپس بخشنامه ای نوشت و قبل از حرکت لشکرها به وسیله پیک آن بخشنامه را به اعراب رساند. در آن بخشنامه ابتدا شرحی از ستایش اسلام و پیامبر و ماجرای فوت پیامبر را نوشته بود و به آیاتی از قرآن استشهاد کرده بود. سپس نوشته بود که این لشکر را مأمور کرده که هر که از دین برگشته را بکشند یا بسوزانند و زن و فرزندش را اسیر کنند مگر این که توبه کند و اذان (علامت قبول اسلام) بگوید و زکات بدهد. ضمناً دستوری کتبی به سرداران لشکرها در مورد آداب لشکر کشی و دوری از شتاب و مدارا با اسیر داده بود.