سنگ‌نگاره‌های تیمره
سنگ‌نگاره‌های تِیمَرِه، نشان از تاریخ کهن و هنر کهن منطقهٔ تیمره در استان‌های مرکزی و اصفهان است و سیر آثار زندگی انسان طی هزاره‌ها را به نمایش می‌گذارد. مناطق کوهستانی و دره‌های فراوان اطراف خمین و گلپایگان زیستگاه‌های کهن ایران را به نشان می‌گذارند. تیمره نام قدیمی منطقه‌ای میان سه استان مرکزی، اصفهان و لرستان ایران است که مهم‌ترین و بیشترین آن‌ها در شهرستان خمین در استان مرکزی و شهرستان گلپایگان در استان اصفهان قرارگرفته است. قدمت برخی از آن‌ها به ۷٬۰۰۰ سال پیش می‌رسد. کهن‌ترین کتیبه‌های خطی ایران، سیر تطور خط، هنرهای صخره‌ای کهن تطبیقی، نقاشی‌های کهن گونه‌های جانوری منقرض شده و جاذبه‌های مهیج گردشگری ملی و جهانی متعلق به این سرزمین است که در دسترس و بازدید علاقه‌مندان داخلی و خارجی می‌باشند. لازم است ذکر شود که تیمره، سالیانه هزاران بازدیدکنندهٔ داخلی و خارجی دارد.
تمدن جیرفت
در این داستان حماسی که در اوایل هزارهٔ سوم پیش از میلاد و به خط میخی سومری روی یک سفال نگاشته شده، چنین آمده‌است: روزی انمرکار با فرستادن نماینده‌ای، از حاکم ارت می‌خواهد تا استادان هنرمند و سنگ‌های گران‌بها را برای ساخت معبد به اوروک بفرستد. حاکم ارت هم در ازای فرستادن سنگ‌ها، از پادشاه اوروک تقاضای غلّه می‌کند. انمرکار دوباره قاصدی به سرزمین ارت می‌فرستد و تقاضای خود را تکرار می‌کند. عاقبت دو پادشاه به تفاهم می‌رسند و حاکم ارت، هنرمندان و سنگ‌های زینتی را به سومر می‌فرستد. متن این کتیبه‌ها بیانگر آن است که حدود پنج هزار سال پیش، میان بازرگانان ارت و میانرودان ارتباط پیوسته‌ای وجود داشت و هنرمندان چیره‌دست ارت در ساخت کاخ‌ها و معابد به سومری‌ها کمک کرده‌اند؛ و طرح‌ها و نقش‌های جانوران، ابزارهای شکار، تزئینات و کنده‌کاری‌ها در آثار باستانی جیرفت نیز نشان‌دهنده تعامل این تمدن با تمدن سومری و بین‌النهرین است.