بیماری آلزایمر
در افراد مبتلا به آلزایمر، نقص فزاینده یادگیری و حافظه در نهایت منجر به تشخیص قطعی بیماری می‌شود. در درصد کمی از مبتلایان، مشکلات دز زبان، کارکردهای اجرایی، ادراک (ادراک‌پریشی) یا انجام حرکات (آپراکسی) شاخص‌تر از مشکل حافظه هستند. آلزایمر تمام قابلیت‌های حافظه را به یک اندازه تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. خاطرات قدیمی‌تر از زندگی فرد (حافظه رویدادی)، آموخته‌ها (حافظه معنایی) و حافظه ناآشکار (حافظه بدن در مورد نحوه انجام کارها مثلا استفاده از قاشق و چنگال یا نوشیدن از لیوان) آسیب نسبتا کمتری می‌بینند.
زوال عقل اجسام لویی
علت دقیق اصلی این بیماری مشخص نیست، اما بررسی‌ها رسوبات گسترده‌ای از توده‌های غیرطبیعی پروتئین که در نورون‌های مغز بیمار تشکیل می‌شود را نشان داده‌است. این توده‌ها که به نام اجسام لویی (کشف شده در سال ۱۹۱۲ توسط فردریک لویی) و نوریت‌های لویی شناخته می‌شوند، هم بر سیستم عصبی مرکزی و هم بر سیستم عصبی خودمختار تأثیر می‌گذارند. ویرایش پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) بیماری‌های اجسام لویی را به عنوان زیرگروه عامل زوال عقل با اجسام لویی، و بیماری پارکینسون را به عنوان زیرگروه مسبب زوال عقل بیماری پارکینسون معرفی می‌کند. تشخیص قطعی این بیماری تنها به وسیله کالبدشکافی و کشف اجسام لویی، برای دمانس با اجسام لویی، عمدتاً در نواحی قشر مغز، و برای دمانس بیماری پارکینسون، در گانگلیونهای پایه زیر قشری مشخص می‌شود؛ هر چند تشخیص احتمالی بیماری نیز بر اساس علائم مختلف مانند اختلالات شناختی، هوشیاری، توهم و برخی دیگر علائم بالینی صورت می‌پذیرد.