قلعه سردار بوکان
در مورد احداث این قلعه دو نظریه وجود دارد. نظریه اول، این بنا در زمان عزیزخان مکری احتمالاً سال ۱۲۴۷ شمسی (۱۲۸۵ هجری قمری) بنای اولیهٔ آن احداث شده‌است و سپس توسط خانواده او کارهای ساختمانی آن تکمیل و گسترش داده شده‌است. نظریه دیگر اینست که این قلعه توسط سیف الدین خان مکری، پسر عزیزخان بنا شده‌است و توسط محمدحسین خان مکری تکمیل یافته‌است. ادارهٔ میراث فرهنگی در سال ۱۳۹۷ از بازسازی این قلعه خبر داد.
مریوان
وجود دژهای گوناگون و استوار نشان‌گر این موضوع است که شهرستان مریوان یکی از مناطق مهم ادوار کردنشینی بوده‌است، یکی از این قلعه‌ها که سپس‌ترها به قلعهٔ مریوان آوازه یافت، قلعهٔ هلوخان است که بر اساس اطلاعات تاریخی در سده ۸ (هـ. ش) در زمان حکمرانی اردلان‌ها در دوران صفوی بر روی کوهی با نام کوه امام به بلندای ۱۶۰۰ متر که مشرف و مسلط به دشت و شهر فعلی مریوان در جنوب شرقی شهر است بنیاد نهاده شد و به مدت ۳ قرن مقر اصلی حکومت‌های محلی بابان و اردلان‌ها بوده‌است و بازگوگر بخشی از تاریخ و معماری دوران صفویه است. قلعهٔ مریوان یکی از آثار دیرین این سرزمین کهن است که بسیاری از آثار تاریخی – فرهنگی و هنری مردم این مرز و بوم در آن ثبت شده‌است و در بسیاری از کتاب‌های تاریخی محلی به آن اشاره شده‌است.