قلمکاری
مطلب قابل ذکر این است که بین نقش‌های مربوط به قلمکاری و قالی و کاشی و همچنین تا اندازه‌ای گچبری و کنده کاری روی چوب وجه تشابه بسیاری هست که می‌رساند طراحان نقش‌های قلمکاری و قالی و کاشی و همچنین اغلب نقش سازان کنده کاری چوب و منبت‌کاری و گچبری با استفاده از طرح‌ها و نقش‌هایی که در این چند صنعت بکار می‌رفته و از تلفیق آن‌ها با یکدیگر طرح و نقش جدیدی فراهم می‌ساخته‌اند، به‌علاوه اینکه نقش‌های کاشی ایران بخصوص از دوره صفویان به بعد اغلب مأخوذ از نقش‌های قلمکاری و قالی ایران است و مطلب دیگری که در جای خود جالب دقت می‌باشد اینست که اگر قبول شود که سابقه قلمکاری بعلت معمولتر بودن شیوه تکنیک اجرا و ساخت آن قدیمی‌تر از قالیبافی بوده‌است باید این نتیجه را قبول کرد که ابتدا نقش‌های قلمکاری بدست اهل فن فراهم شده و سپس نقش‌های مربوط به قالی با استفاده از آن‌ها فراهم گردیده و نیز در گچبری‌ها و کنده کاری‌های روی چوب تأثیر بسیار بجا گذارده‌است.
صنایع دستی شمال شرق ایران
سنگ‌تراشی یا حجاری یکی از صنایع وفنون کهن ایران است. صنعت گران‌سنگ‌تراش از قدیم با تراش سنگ‌های کوه بعضی ابزار واشیاء واسباب خانه وسایل آیینی وزینتی می‌ساختند وروی آن‌ها استادان قلم زن نقش‌هایی می‌انداختند. سنگ‌تراشی وقلم زنی از قدیم به هم وابسته بوده و سنگ تراشان وقلم زنان با یکدیگر در پدید‌آوردن اشیای سنگی همکاری می‌کردند. مشهد یکی از شهرهایی است که هنر سنگتراشی آن زبان زد خاص و عام است که هم‌اکنون کارگاه‌های زیادی به این امر اشتغال دارند. مهم‌ترین مواد مصرف سنگ تراشان مشهد انواع مختلف سنگ نظیر سنگ مرمر، سنگ نسوز، سنگ سیاه، سنگ زرد، سنگ سبزو… می‌باشد که صرف نظراز سنگ سبز بقیه از معادن استان خراسان تأمین می‌شوند. مصرف سنگ سیاه به علت ارزانی ونقش پذیری، زیاد بوده، ولی سنگ سبز کرمان به علت گرانی و نیاز به صرف وقت زیاد جهت تولید محصول مصرف کمتری دارد. قلم زنی- مراحل کار طرح اندازی:اشیای سنگی را تراش داده وصیقلی کرده سپس رویه سنگ‌ها رارنگ روغنی سیاه می‌زنند. پس از خشک شدن رنگ، طرح اولیه نقش‌های مرد نظر را با قلم‌های فلزی نوک مدادی روی سنگ درمی‌آورند. زمینه برداری: پس از طرح پردازی روی اشیاء، سطوح بیرونی خطوط طرح را با قلم می‌کنند وبر می‌دارند تا خطوط ونقش‌ها به صورت برجسته نمایان گردد. سایه زدن :پس از زمینه برداری روی نقش‌ها سایه می‌زنند وگل وبوته‌ها را باسایه‌هایی که می‌زنند تزیین می‌کنند. ابزار کار:برس رنگ کاری، قلم فلزی ساده، قلم آجداربرای نقش کندن، پرگار، خط‌کش، گونیا وتقه که نوعی چکش است. انواع نقش‌ها: استادان مشهدی نقش‌های مختلفی را بر روی اشیاء سنگی می‌اندازند که معروف‌ترین آن‌ها عبارتند از:گل شاه عباسی، گل مرغی، گل‌ریز، ترنج، خطی، کاروان، چهره، دهان ازدری، شکارگاه، نقوش اسلیمی ونقش رورو که بیشتر در حاشیه استفاده می‌شود. دست ساخت‌های سنگی عمده‌ترین اشیاء سنگی که در مشهد ساخته وقلم زنی می‌شود عبارتند از: کاسه، بشقاب، دیگ (هرکاره)، سماورواسباب چای خوری، سینی قلیان، سرمه دان، کشکول وغیره