آواشناسی
برخلاف آواشناسی، واج‌شناسی عبارت است از مطالعه چگونگی الگوپذیری اصوات و ایماها بین زبان‌ها که چنین مسائلی را با سطوح و جنبه‌های دیگر زبان مرتبط‌می‌کند. آواشناسی با خواص تفصیلی و آکوستیک اصوات گفتاری، چگونگی تولید شدن آن‌ها و چگونگی درک آن‌ها ارتباط‌دارد. آواشناسان می‌توانند به عنوان بخشی از این بررسی به خواص فیزیکی کنتراست‌های صدای معنادار یا معنای اجتماعی کدگذاری شده در سیگنال گفتار (مانند جنسیت، مسائل جنسی، مسائل اخلاقی و غیره) بپردازند. با این حال یکی از بخش‌های اساسی تحقیقات انجام شده در زمینه آواشناسی به عناصر معنی‌دار موجود در سیگنال گفتار مربوط‌نمی‌شود. درحالی‌که به شکل گسترده‌ای در مورد این مسئله موافقت شده که واج‌شناسی ریشه در آواشناسی دارد، شاخه متمایزی از زبان‌شناسی است که به اصوات و ایماها به عنوان واحدهای چکیده (مانند ویژگی‌ها، واج‌ها، وزن‌ها، هجاها و غیره) و تغییر شرطی آن‌ها (مثلا از طریق قوانین اَلوفونیک، محدودیت‌ها یا قوانین اشتقاق آن‌ها) مربوط می‌شود. واج‌شناسی از طریق دسته‌ای از ویژگی‌های متمایز با آواشناسی ارتباط دارد که نمایش چکیده واحدهای گفتاری را برای ایماهای تفصیلی، سیگنال‌های آکوستیک یا نمایش‌های ادراکی مجسم می‌کند.ویکی‌پدیای انگلیسی
زبان مازندرانی (طبری): توصیف زبان‌شناختی
در این کتاب، جمع‌آوری داده‌ها بر اساس الگوی گردآوری داده‌های زبانی که نگارنده آن را در کنفرانس بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های کویری در دانشگاه سمنان (۱۳۸۹) ارائه داده بود، در ۶ شهر و ۲۴ روستا از غربی‌ترین یا شرقی‌ترین شهر استان مازندران انجام شده و نظام آوایی، واجی، ساخت‌واژی و دستوری هر یک از مناطق توصیف شده‌است. سپس با مقایسهٔ داده‌ها و نظام‌ها، مؤلف به استخراج و تحلیل وجوه تشابه و تمایز هر منطقه پرداخته و نقشهٔ زبان‌شناسی یا اطلس زبانی مازندران را طراحی کرده‌است. کتاب شامل چهار بخش اصلی آواشناسی و واج‌شناسی، صرف (ساخت‌واژه)، نحو (دستور) و نقشه زبان‌شناختی است. الگو و روش این کتاب در تحقیقات زبان‌شناسی میدانی ایران، منحصربه‌فرد است.