زبان چندکانونی
زبان فارسی دارای سه گونه معیار با وضعیت رسمی در ایران، افغانستان (رسماً به نام دری) و تاجیکستان (رسماً به نام تاجیکی) است. این گونه‌های معیار به ترتیب بر پایه لهجه‌های تهرانی، کابلی و بخاری بنا شده‌اند.
واج‌شناسی فارسی
زبان فارسی گویش غربی (ایرانی) دارای شش واکه است که سه‌به‌سه در برابر هم است: سه واکهٔ کوتاه و سه واکهٔ کشیده. به لحاظ گونه‌ای هرکدام از این واکه‌ها می‌تواند به صورت کشیده یا کوتاه تلفظ شود که دوازده گونه را به وجود می‌آورد.