جبهه شرقی (جنگ جهانی دوم)
اوایل سال ۱۹۴۱، شوروی در صحنه روابط بین‌المللی شرایط به شدت ضعیفی داشت؛ به طوری که در قیاس با امپراتوری روسیه در سال ۱۹۱۴، در وضعیت بدتری در مواجهه با آلمان قرار گرفته بود. این کشور توسط حلقه‌ای از دشمنان از امپراتوری ژاپن در شرق گرفته تا رومانی و فنلاند در غرب، احاطه شده و متحد چندان بااهمیتی نداشت. دشمنی شوروی و امپراتوری ژاپن به اندازه عمیق بود که با وجود تهدید در مرزهای غربی، ارتش سرخ وادار گشته بود قریب به ۱٫۵ میلیون نفر از نیروهای خود را در خاور دور نگاه دارد. درحالیکه پس از آغاز جنگ جهانی دوم، در طرف مقابل، آلمان با سلطه بر بیشتر اروپا از طریق جنگ‌های مختصری که زیرساخت‌ها و جمعیت آن را دست نخورده باقی گذاشته بود، کاملاً در موضعی برتر قرار داشت. آلمان عملاً شوروی را منزوی ساخته و ائتلافی از کشورهای اروپایی علیه آن تشکیل داده بود. در این شرایط با وجود این که برنامه‌های رژیم کمونیستی موجب ارتقا زیادی در مدرن‌سازی اقتصاد شوروی شده بود، اقدامات این رژیم همچون فجایع به‌پا شده در اوکراین و سایر نقاط که به مرگ ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر در اثر قحطی، کار اجباری و اعدام انجامیده بود، باعث تضعیف حاکمیت و فراهم آمدن وضعیت مستعد تهاجم خارجی گشت. بسیاری از شهروندان شوروی از حکومت این کشور تنفر داشتند و تقریباً از هر گونه جایگزینی به عنوان ناجی استقبال می‌کردند.
ژاپن در جنگ جهانی دوم
ژاپن در جنگ جهانی دوم به موضوعات و رویدادهای در ارتباط با ژاپن در جنگ جهانی دوم اختصاص دارد. گسترش ژاپن در شرق آسیا از سال ۱۹۳۱ با حمله به منچوری در چین آغاز شد و در سال ۱۹۳۷ با حملهٔ گسترده‌تر به چین ادامه یافت. در ۲۷ سپتامبر ۱۹۴۰، ژاپن پیمان سه‌جانبه را با آلمان نازی و ایتالیا امضا کرد و بدین ترتیب وارد اتحاد نظامی موسوم به «نیروهای محور» شد. ایالات متحده به دنبال مهار پیشروی ژاپن و فشار آوردن جهت عقب‌نشینی نیروهای ژاپن از منچوری و چین، تحریم‌های اقتصادی را علیه ژاپن اعمال کرد. ژاپن که با جاه‌طلبی و کمبود شدید نفت و سایر منابع طبیعی روبرو بود، تصمیم به حمله به نیروهای ایالات متحده و بریتانیا در آسیا و تصرف منابع طبیعی در جنوب شرقی آسیا گرفت. ژاپن در ۷ دسامبر سال ۱۹۴۱ حمله ناگهانی به ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده در پرل هاربر، هاوایی را آغاز کرد. این حمله به ناوگان آمریکایی آسیب جدی وارد کرد و حداقل برای کوتاه مدت از مداخله جدی آمریکا در عملیات نظامی ژاپن جلوگیری کرد. در پاسخ، ایالات متحده به ژاپن اعلان جنگ داد. پس از حمله به پرل هاربر، ژاپن به موفقیت‌های بسیاری در زمینه نظامی دست یافت. در دسامبر ۱۹۴۱، گوام، جزیره ویک و هنگ کنگ به دست ژاپنی‌ها افتاد و در نیمه اول سال ۱۹۴۲ فیلیپین، هند شرقی هلند (اندونزی)، مالایا، سنگاپور و برمه تحت سلطه ژاپن قرار گرفتند. نیروهای ژاپنی همچنین به تایلند بی‌طرف نیز حمله کردند و رهبران آن را تحت فشار قرار دادند تا به ایالات متحده و انگلیس اعلان جنگ دهند. تا اینکه در اواسط سال ۱۹۴۲ نیروهای استرالیایی و نیوزیلند در گینه نو و نیروهای انگلیسی در هند توانستند پیشروی ژاپنی‌ها را متوقف کنند.