زبان چندکانونی
زبان فارسی دارای سه گونه معیار با وضعیت رسمی در ایران، افغانستان (رسماً به نام دری) و تاجیکستان (رسماً به نام تاجیکی) است. این گونه‌های معیار به ترتیب بر پایه لهجه‌های تهرانی، کابلی و بخاری بنا شده‌اند.
زبان‌های ایران مرکزی
زبان‌های ایران مرکزی یا گویش‌های مرکز ایران به گروهی از زبان‌های ایرانی شاخهٔ شمال غربی گفته می‌شود که از قدیم در برخی از شهرها و روستاهای مرکز ایران (به‌ویژه در استان اصفهان و استان مرکزی) رایج بوده‌است. بیشتر این گویش‌ها در صد سال اخیر منقرض شده‌است یا در حال انقراض است و در میان نسل جدید جای خود را به فارسی داده‌است.