فومن
دژ رودخان یا قلعه حسامی نام قلعه‌ای تاریخی در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر فومن در استان گیلان است. برخی از کارشناسان، ساخت قلعه را در دوران ساسانیان و مقارن با حمله عرب‌ها به ایران دانسته‌اند. این قلعه با ۲٫۶ هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد. دیوار قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۶۵ برج و بارو قرار گرفته شده‌است. این قلعه در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر از سطح دریا واقع شده و در کنار آن رودخانه‌ای با همین نام جاری است. این دژ با ارزش تاریخی که دارد بنابر ساختار، معماری و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی، در ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ خورشیدی، به شماره ۳/۱۵۴۹ در فهرست آثار تاریخی و ملی ماندگار شد.
شهرستان رومشکان
این دژ در شهرستان رومشکان واقع شده و تماماً از سنگ ساخته شده‌است. سبک و نوع طاق آن با سایر آثار موجود در استان متفاوت است سنگ‌های بکارگرفته شده در این بنا به صورت حجاری شده و قلوه سنگ می‌باشد. دمورگان این اثر را از آثار دوره ایلامی می‌داند اما بنا بیشتر خصوصیات معماری ساسانی را دارد. بیشتر قسمت‌های آن در زیر خاک مدفون است. این قلعه تماماً از سنگ ساخته‌شده و بیشتر آن در زیر خاک دفن شده‌است. باستان شناسان با بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده‌اند که در قسمت جنوبی این قلعه کهن، به احتمال زیاد آتشکده‌ای که محل عبادت بوده، وجود داشته‌است. قلعه کوهزاد (وِزِنیار)