สงครามอะแซหวุ่นกี้
ในเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2318 พระเจ้ามังระ ได้มีบัญชาให้อะแซหวุ่นกี้เป็นแม่ทัพใหญ่ยกลงมาตีกรุงธนบุรี ซึ่งทางอะแซ่หวุ่นกี้ได้ใช้เส้นทางด้านด่านแม่ละเมา แขวงเมืองตาก ซึ่งเป็นเส้นทางเดียวกับที่ พระเจ้าบุเรงนอง เคยใช้เข้ามาตีกรุงศรีอยุธยา ถึง 2 ครั้งเข้าตีกรุงธนบุรีโดยมี เนเมียวสีหบดี แม่ทัพใหญ่ที่เคยเข้าตีกรุงศรีอยุธยาเมื่อปี พ.ศ. 2310 เป็นรองแม่ทัพซึ่งอะแซหวุ่นกี้ได้ให้เนเมียวสีหบดีคุมกองทัพอีกด้านอยู่แถวเมืองเชียงแสน โดยมีจุดประสงค์เพื่อเบี่ยงเบนกองทัพของเจ้าพระยาจักรี แต่เจ้าพระยาจักรีทราบในทันทีว่าเป็นแผนลวงจึงนำทัพกลับมาป้องกันเมืองพิษณุโลกในทันที ส่วนกองทัพของอะแซหวุ่นกี้พยายามบุกเข้ายึด เมืองพิษณุโลกเพื่อใช้เป็นฐานที่มั่น แต่เจ้าพระยาจักรีซึ่งต่อมาคือพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และเจ้าพระยาสุรสีห์พิษณุวาธิราช เจ้าเมืองพิษณุโลกที่ต่อมาคือ สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท เร่งนำกองทัพลงมาป้องกันเมืองพิษณุโลกได้ทันเวลา .
หลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก โรจนกุล)
สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีตรัสสั่งให้พระยาจ่าแสนบดี กรมมหาดไทย จัดข้าราชการทหารเพื่อออกไปรักษาการหัวเมืองลาวกาว พระยาจ่าแสนบดีจึงนำข้าราชการทหารรวมทั้งสิ้น 47 นาย พร้อมกำลังทหารรวม 6 กองร้อย เข้าเฝ้าถวายบังคมลาสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี โดยนายพันตรี ขุนพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก) เข้ากองพระพิเรนทรเทพ รักษาการเมืองนครจำปาศักดิ์ หัวเมืองลาวกาวเป็นต้นมาจนได้เลื่อนยศและบรรดาศักดิ์เป็นนายพันโท หลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก) (เป็นยศบรรดาศักดิ์สุดท้ายที่ได้รับ) ให้ถือศักดินา 2000 
ภายหลังจึงได้ถูกปลดเป็นทหารกองหนุน กรมทหารบกเนื่องจากรับราชการครบวาระ จึงกลับมาใช้ชีวิตที่พระนคร กรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อสถานการณ์หัวเมืองลาวกาวปกติดีแล้ว หัวเมืองลาวกาวจึงมีข้าหลวงต่างพระองค์ประจำหัวเมืองซึ่งพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าคัคณางคยุคล กรมหลวงพิชิตปรีชากรได้รับโปรดเกล้าฯ ให้มาประจำหัวเมืองลาวกาวเป็นพระองค์แรก