เจ้าแก้วมงคล
เจ้าแก้วมงคล ทรงเป็นพระโอรสในเจ้าศรีวิชัย เป็นพระนัดดาในเจ้ามหาอุปราชศรีวรมงคลหรือพระยาธรรมิกราช เป็นพระราชปนัดดาในสมเด็จพระเจ้าศรีวรวงษาธิราชหรือพระมหาอุปราชวรวังโส พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างพระองค์ที่ ๒๑ (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๑๑๘-๒๑๒๓) สมเด็จพระเจ้าศรีวรวงษาธิราชเป็นพระราชโอรสในพระเจ้าโพธิศาละราช พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างพระองค์ที่ ๑๗ (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๐๖๓-๒๐๙๐) นอกจากนี้ สมเด็จพระเจ้าศรีวรวงษาธิราชยังเป็นพระราชอนุชาในสมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช มหาราชพระองค์ที่ ๒ ของประเทศลาว พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างพระองค์ที่ ๑๙ (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๐๙๑-๒๑๑๔)
ปี่แก้วนางหงส์
ในยุคสมัยที่บ้านเมืองถูกครอบงำด้วยวัฒนธรรมตะวันตกจนศิลปะไทยหลายแขนงถูกกลืนหายไป ไม่เว้นแม้แต่วงมโหรีของพระยาพิชัยเดชาผู้สืบทอดศิลปะดนตรีไทยถูกทางการสั่งให้ยุบวง ท่านพระยาจึงส่งนายพ่วงและแม่เพียร หัวหน้าวงและลูกวงกลับปากน้ำโพ ก่อนไปพิกุล ลูกสาวนายพ่วงได้สร้างสัมพันธ์รักกับคุณราชลูกชายคนเดียวของท่านพระยา ที่มีนิสัยเจ้าชู้ กะล่อน เช่นเดียวกับสิน มือฆ้องประจำวงที่แอบรักพิกุลอยู่ แต่เอื้อย ลูกสาวแม่สุด หลงรักสิน ท่านพระยาเบื่อความเจ้าชู้ของคุณราชจึงจับแต่งงานกับสารภี ลูกสาวคนโตของเจ๊กพ้ง เมื่อคุณราชรู้ก็ให้นายมุดบ่าวคนสนิทพาหนีไปบ้านนายพ่วง คุณราชโกหกนายพ่วงว่าพ่อส่งมาเรียนดนตรีเพราะคุณราชอยากเป็นเจ้าของพิกุล ถึงกับยอมสาบานว่าหากตนหมดรักพิกุลวันใดขอให้ฟ้าผ่าตาย