โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์
โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ ได้ก่อตั้งขึ้นในปีพุทธศักราช 2456 โดยผู้ที่ก่อตั้งโรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์คือ เจ้าประคุณสมเด็จพระมหาวีระวงศ์ (อ้วน ติสโส) เป็นผู้ก่อตั้ง ในปีการศึกษาแรกที่มีการเรียนการสอน โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ได้เปิดสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงปีที่ 3 ในปีแรกมีนักเรียนที่เข้ารับการเรียนการสอนทั้งสิ้น 50 คน โดยมี นายบุญถม ชนะกานนท์ เป็นผู้บริหารโรงเรียนในขณะนั้น และมีคุณครู อีก 2 ท่าน คือ นายอุทา พิมพะสาลี และนายเหลา พิมพะสาลี
เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จัดศูนย์แนะแนวของเขตพื้นที่การศึกษาและศูนย์สอบของสำนักงานทดสอบแห่งชาติ ปรับปรุงห้องสมุดทั้งระบบ มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ มีห้องศึกษาค้นคว้าระบบอินเทอร์เน็ตและห้องสมุดเสียง (ใช้สำหรับศึกษาความรู้จากสื่อ T.V. /C.D./D.V.D./V.C.D.) จัดให้มีการสอนภาษาจีนให้กับนักเรียนที่มีความสนใจ โดยครูซึ่งเป็นเจ้าของภาษา จัดซื้อคอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในการเรียนการสอน จำนวน 3 ห้อง 78 เครื่อง ด้วยเงินบริจาคอย่างมีวัตถุประสงค์
โรงเรียนทองสวัสดิ์วิทยาคาร
โรงเรียนนี้ตั้งขึ้นราว พ.ศ. 2450 สมัยขุนชำนาญ ชนานุรักษ์ (สวัสดิ์ ชลัย) เป็นนายอำเภอแม่สะเรียง และมีขุนสุวรรณ สิงหราช(พัฒน์ สิงหราช) เป็นครูใหญ่ สถานที่เรียนเริ่มแรกใช้ศาลาวัดกิตติวงศ์ (เดิมชื่อวัดสบหาร)ต่อมาในปี พ.ศ. 2472 สมเด็จเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ได้เสด็จตรวจราชการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ทรงประชุมพ่อค้าประชาชน ขอความร่วมมือช่วยเหลือสร้างโรงเรียนในอำเภอแม่สะเรียงและได้พระราชทานนามของโรงเรียนไว้คือพ.ศ. 2473 สมัยอำมาตย์ตรีหลวงประสานสุขประชา (เริ่ม เริ่มก่อสกุล) เป็นนายอำเภอแม่สะเรียงได้ร่วมมือกับนายจำรัส ศุภจินต์ ศึกษาธิการอำเภอ ได้ดำเนินการติดต่อกับพ่อค้าประชาชนร่วมบริจาคเป็นเงิน 8,160 บาท ส่วนโรงเรียนสตรีสุขุมพันธุ์วิทยา นางบุญพิน ทองสวัสดิ์กับนายชันไช้ ทองสวัสดิ์ ได้บริจาคเงินสร้างให้คิดเป็นเงิน 4,400 บาทพ.ศ. 2481 หลวงสินธุ สงครามชัย รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการได้มาตรวจราชการที่อำเภอแม่สะเรียงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนทั้งสองใหม่ ดังนี้ 26 ม.ค. 2482 แยกแผนกมัธยมศึกษาตอนต้น ออกจากโรงเรียนสามัคคีวิทยาคารมาตั้งเป็นเอกเทศ ใช้ชื่อว่า โรงเรียนประจำอำเภอแม่สะเรียง (ปัจจุบันคือ โรงเรียนแม่สะเรียง "บริพัตรศึกษา")