พระยม
ยมบาล หรือ นิรยบาล คือ เจ้าพนักงานในนรกภูมิ มีหน้าที่ลงโทษทรมานสัตว์นรกตามคำสั่งของพระยม ศาสนาพุทธเชื่อว่ายมบาลมีชาติกำเนิดเป็นเทวดาในชั้นจาตุมหาราชิกา มี 2 ประเภท
คือ ยมบาลยักษ์และยมบาลกุมภัณฑ์ ยมบาลยักษ์คือยักษ์ที่อยากทำร้ายสัตว์นรก จึงจำแลงกายเป็นยมบาล เที่ยวไล่ทำร้ายสัตว์นรกต่าง ๆ หรือแปลงกายเป็นแร้งกาจิกกินสัตว์นรก และยมบาลกุมภัณฑ์ คือยมบาลที่อาศัยประจำในนรก มีหน้าที่ทำร้ายสัตว์นรก หรือแปลงกายเป็นแร้งกาจับสัตว์นรกกิน
จิตอมตวาท
คำสอนของนิกายนี้ตรงข้ามกับนิกายมาธยมิก และนิกายโยคาจารคือถือว่าจักภพมีพื้นฐานจากสมบูรณภาพ ภาวะอันเป็นแก่นเดิมของโลกเป็นความจริงแท้ เป็น นิตยัม สุขัม ศานตัม คำสอนเกี่ยวกับไตรลักษณ์ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา เป็นเพียงอุบายธรรมเท่านั้น เชื่อว่าสัตว์ทั้งหลายมีพุทธภาวะอยู่ในจิตทั้งหมดเพราะมาจากความจริงแท้อย่างเดียวกัน เพียงแต่ถูกกิเลสตัณหาห่อหุ้มไว้เท่านั้น