กลุ่มปราสาทตาเมือนและปราสาทศีขรภูมิ
กลุ่มปราสาทตาเมือนตั้งอยู่ในช่องเขาตาเมือน (หรือช่องเขาตาเมียง) เทือกเขาพนมดงรัก ในเขตบ้านหนองคันนาสามัคคี หมู่ 8 ตำบลตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ เป็นปราสาทที่รวมกลุ่มปราสาทตาเมือน ซึ่งประกอบด้วยปราสาทหินสามหลัง เรียงลำดับจากขนาดใหญ่ไปขนาดเล็ก คือ ปราสาทตาเมือนธม ปราสาทตาเมือนโต๊ด และปราสาทตาเมือน มาเป็นอุทยานประวัติศาสตร์กลุ่มปราสาทตาเมือน และกำลังพิจารณาปราสาทกลุ่มราชมรรคาเป็นมรดกโลก
ปราสาทตาเมือนธม ตั้งอยู่ในช่องเขาตาเมือน (หรือช่องเขาตาเมียง) เทือกเขาพนมดงรัก ในเขตบ้านหนองคันนาสามัคคี หมู่ 8 ตำบลตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ เป็นปราสาทขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มปราสาทตาเมือน ซึ่งประกอบด้วยปราสาทหินสามหลัง เรียงลำดับจากขนาดใหญ่ไปขนาดเล็ก คือ ปราสาทตาเมือนธม ปราสาทตาเมือนโต๊ด และปราสาทตาเมือน และและสมาชิกใหม่คือปราสาทศีขรภูมิ, ปราสาทตาควาย
หลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ รามางกูร)
หลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ) เป็นเจ้านายจากตระกูลผู้ปกครองและตั้งเมืองหลวงโพนสิม ในแขวงสุวรรณเขต ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชนลาว ที่เข้ามามีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับเจ้านายจากราชวงเวียงจันทน์ผู้ปกครองธาตุพนม จึงได้ขึ้นปกครองธาตุพนมในลำดับที่ ๔ เดิมเป็นอดีตกวานเวียงผู้ปกครองเวียงดงชะโนดหรือเมืองเก่าตาลรุกขนครา ปัจจุบันคือบ้านชะโนด อำเภอหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร อดีตมีบรรดาศักดิ์เป็นที่ ท้าวพระอามาตย์ กรมการบ้านชะโนดและกรมการเมืองหลวงโพนสิมเก่า ต่อมาได้ขึ้นปกครองเวียงชะโนดหลังท้าวมหานามผู้เป็นพระเชษฐาถึงแก่กรรม จากนั้นจึงขึ้นปกครองธาตุพนมในยุคหลังสงครามกู้เอกราชของสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ โดยขณะนั้น เจ้านายจากราชวงศ์เวียงจันทน์ที่เข้ามาปกครองธาตุพนมกำลังว่างเว้นจากผู้มีอายุควรแก่การปกครองกองข้าโอกาสพระธาตุพนม อาชญานางบุษดีชายาเอกในเจ้าพระรามราชปราณีศรีมหาพุทธปริษัท (ศรี รามางกูร) ซึ่งนางมีศักดิ์เป็นหลานอาของหลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ) จึงถือโอกาสเชิญอาของตนเข้ามารักษากองข้าโอกาสพระธาตุพนมเป็นการชั่วคราว