อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์
ผู้ปกครองอาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์ก่อนปี พ.ศ. 2322 อันเป็นปีที่เสียเอกราชแก่อาณาจักรสยามนั้น มีสถานะเป็นพระมหากษัตริย์ของอาณาจักรเอกราช นับตั้งแต่ พ.ศ. 2322 เป็นต้นไปถือว่าเป็นเจ้าผู้ครองนคร เนื่องจากสถานะของอาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์เป็นประเทศราชของอาณาจักรสยาม ในบางสมัยปรากฏว่าเมื่อเจ้าผู้ครองนครถึงแก่พิราลัย เจ้าอุปราชจะเป็นผู้รักษาราชการไปก่อนจนกว่าจะมีพระบรมราชโองการแต่งตั้งลงมาจากกรุงเทพมหานคร
พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์
ในปีพ.ศ. 2431 พระมหากษัตริย์แห่งสยามได้แต่งตั้งพระองค์ให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธรพระราชบิดาของพระองค์ ซึ่งเสด็จสวรรคตลง พระองค์ทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งล้านช้างหลวงพระบางเมื่อ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2438 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็นเจ้าประเทศราชนามว่า "เจ้าศักรินทรฤทธิธำรง จำนงสุทธิธรรมสัตยา มหาประเทศาธิบดี ศรีสัตนาคนหุต วุฒิเกษตราธิฐาน ประชานุบาลมลาวพงษ์ ดำรงนครหลวงพระบางราชธานี เจ้าผู้ครองนครหลวงพระบาง" ต่อมาเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2439 พระองค์ถูกบีบบังคับจากฝรั่งเศสให้ยอมเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2448 ด้วยพระอาการ พระโลหิตออกในสมอง เจ้าฟ้าชายศรีสว่างวงศ์พระโอรส จึงได้ครองราชย์ในเวลาต่อมา