กาฬโรค
กาฬโรค () เป็นโรคติดเชื้อถึงตายที่เกิดจากเอ็นเทอโรแบคทีเรีย "Yersinia pestis" ซึ่งตั้งตามชื่อนักวิทยาแบคทีเรียชาวฝรั่งเศส-สวิส อเล็กซานเดอร์ เยอร์ซิน กาฬโรคเป็นโรคที่อยู่ในสัตว์ฟันแทะ และหมัดเป็นตัวแพร่สู่มนุษย์ โรคดังกล่าวรู้จักกันตลอดประวัติศาสตร์ เนื่องจากขอบเขตการเสียชีวิตและการทำลายล้างที่โรคอื่นเทียบไม่ได้ กาฬโรคเป็นโรคระบาดหนึ่งในสามโรคที่ต้องรายงานต่อองค์การอนามัยโลก (อีกสองโรค คือ อหิวาตกโรคและไข้เหลือง) กระทั่งเดือนมิถุนายน 2550
กาฬโรคสามารถแพร่ในอากาศ ผ่านการสัมผัสโดยตรง หรือโดยอาหารหรือวัสดุที่ปนเปื้อน ขึ้นอยู่กับการติดเชื้อที่ปอดหรือสภาพสุขาภิบาล อาการของกาฬโรคขึ้นอยู่กับบริเวณที่มีเชื้อมากในแต่ละบุคคล เช่น กาฬโรคที่ต่อมน้ำเหลือง (bubonic plague) กาฬโรคแบบโลหิตเป็นพิษ (septicemic plague) ในหลอดเลือด กาฬโรคแบบมีปอดบวม (pneumonic plague) ในปอด ฯลฯ กาฬโรครักษาได้หากตรวจพบเร็ว และยังระบาดอยู่ในบางส่วนของโลก
ธรรมนูญผู้ใช้แรงงาน ค.ศ. 1351
กาฬโรคซึ่งส่งผลให้ประชาการยุโรปมากกว่าหนึ่งในสามต้องเสียชีวิต และส่งผลให้ประชากรอังกฤษราวร้อยละ 30–50 ต้องล้มตายนั้น ทำให้การจัดหาแรงงานลดลงอย่างยิ่ง เหล่าขุนนางต้องแข่งขันกันจูงใจให้คนงานเข้าทำงานกับพวกตนมากขึ้น ผู้ใช้แรงงานจึงมีอำนาจต่อรองและเรียกสินจ้างมากขึ้นตามไปด้วย สินจ้างที่เพิ่มขึ้นยังก่อเงินเฟ้อทั่วทั้งระบบเศรษฐกิจ บรรดาผู้ดีมีสกุลประสบความทุกข์ยากเพราะอำนาจทางเศรษฐกิจถูกเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน ด้วยพระราชประสงค์จะควบคุมค่าใช้จ่ายด้านแรงงานและอัตราราคาสินค้า พระเจ้าพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 จึงทรงตราพระราชกำหนดผู้ใช้แรงงาน ค.ศ. 1349 ขึ้น ขณะที่ฝ่ายรัฐสภาก็พยายามจะสนับสนุนพระราชกำหนดนั้นด้วยธรรมนูญผู้ใช้แรงงาน