Je,Italia inatumia sarafu gani ya pesa?
Euro
Euro ni sarafu ya pamoja katika baadhi ya nchi za Ulaya. Wakazi wake 343,000,000 wanatumia kwa kawaida pesa hiyo. Watu wengine 240,000,000 wanatumia pesa zilizoungwa na euro, hasa barani Afrika.
Mikoa ya Italia
Mikoa mitano ya kujitawala huwa na madaraka makubwa zaidi yanayotofautiana kati ya mkoa na mkoa. Sababu za haki hizo za pekee ni za kihistoria na kuwepo kwa sehemu za wananchi wenye lugha mama tofauti na Kiitalia. Mikoa hii ni Bonde la Aosta (Kiitalia-Kifaransa), Friuli-Venezia Giulia (Kiitalia-Kifurlan-Kislovenia), Sardinia (Kisardinia), Sisili na Trentino-Alto Adige/Südtirol (Kiitalia - Kijerumani).
Pauni
Pauni ilikuwa pia jina la kufupi la pesa ya Kiingereza (rasmi Pound Sterling).
Sarafu ya Bit
Sarafu ya Bit (kwa Kiingereza: Bitcoin) ni mfumo wa malipo dijitali ambao unatumiwa na mamilioni ya watu bila msimamizi wa juu kama Benki Kuu ilivyo katika nchi mbalimbali. Sarafu hiyo huweza kutumika kwa kubadilishana na sarafu nyingine, bidhaa au huduma.
Historia ya Ufini
Mwaka 1995 ulijiunga na Umoja wa Ulaya na mwaka 1999 ulikubali kutumia euro.
Agenti (fedha)
Huhesabiwa kati ya metali adimu na katika historia imetumiwa mara nyingi kama metali ya sarafu. Mara nyingi kwa Kiswahili neno "fedha" latumiwa sawa na "pesa" au "sarafu".
Kabati
Kabati inaweza kutumika pia kama kitu cha mapambo katika nyumba.Kabati ilianza kutumika miaka ya 1600 huko Emilia-Romagna nchini Italia na mara nyingi ilitumika ukumbini.
Mario Balotelli
Kocha wa timu ya Italia ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21, Pierluigi Casiraghi alionyesha nia yake ya kumtaja Balotelli katika kikosi chake punde tu atakapo pata uraia wa Kiitaliano. Mnamo 13 Agosti 2008, hatimaye Balotelli alipewa uraia wa Kiitaliano, na katika mkutano wa waandishi wa habari siku hiyo hiyo alisema ana nia kuichezea timu ya Italia ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21. Mnamo 29 Agosti, Casiraghi hatimaye alimwita aje akajiunge na "Azzurrini" kwa mechi dhidi ya Ugiriki na Kroeshia. Alifunga bao lake la kwanza la kimataifa katika sare ya 1-1 dhidi ya timu ya Ugiriki ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21, kisha akafunga mabao mawili dhidi ya Israeli katika mechi za kufuzu kushiriki katika shindano la Ulaya la vijana wasiozidi umri wa miaka 21 mwaka wa 2009.
Benknoti
Kiasili vipande vya metali adili kama dhahabu au fedha vilitumiwa kama pesa vikipimwa kuwa na uzito fulani kwa mfano "pound" ya Uingereza ilikuwa sawa na uzito wa "pauni" au ratili moja ya fedha.
Rasi ya Italia
Rasi ya Italia au Rasi ya Apenini ni kati ya rasi kubwa za Ulaya, yenye urefu wa zaidi ya kilomita 1,000 kutoka milima ya Alpi hadi kuishia katikati ya Mediteranea.
Kwanza
Kwanza (kifupi: KZ) ni pesa inayotumika kwa malipo halali katika nchi ya Angola. Wakati wa uhuru Angloa imerithi pesa ya escudo kutoka Ureno. Mwaka 1977 Kwanza yenye 100 Lwei imeingizwa nchini kama pesa ya kwanza ya kitaifa. Kutokana na kushuka kwa thamani ya fedha mara kwa mara pesa ya Kwanza imebadilishwa mara nne tangu 1977:
Orodha ya mabenki barani Afrika
Chanzo: http://www.portalino.it/banks/_sd.htm
Chanzo:
Chanzo: http://www.centralbank.org.sz/authorisedbanks.php
Chanzo:
Chanzo: http://www.aaadir.com/banks/countries/all/main.jsp?cont_id=1&alfa=T&country_id=160&la=1Chanzo: http://www.portalino.it/banks/_tn.htm
Pesa
Pale ambako serikali inachapisha benknoti kushinda kiwango hicho, thamani ya pesa inashuka na mfumko wa bei unatokea.
Reale
Reale (pia: riale) ilikuwa jina la pesa kwenye Pwani la Afrika ya Mashariki wakati wa karne ya 19. Kwa kawaida ilimaanisha "Reale ya Shamu" jinsi Dolar ya Maria Theresa ilivyoitwa hapa na jina hili ikatumiwa pia kwa sarafu nyingine za fedha.
Benknoti
Benknoti zilianza kuwa kawaida hata kwa watu wa kawaida wakati wa karne ya 19. Mwnazoni benki kuu ya kila nchi kisheria ilipaswa kuwa na akiba ya dhahabu au fedha iliyolingana ama na benknoti zote au angalau na sehemu kubwa zao. Masharti haya yalifutwa polepole kwa sababu ilionekana ya kwamba kama kiasi cha benknoti haizidi thamani ya bidhaa nchini uchumi unaendelea bila mvurugo. Tena baada ya kupatikana kwa mawasiliano ya kisasa kama simu na intaneti kiasi kikubwa cha ahadi za kulipana inazunguka katika uchumi na hizi ahadi zinafanya kazi kama pesa hata kama si pesa taslim.
Lugha za Kirumi
Kiitalia
Sarafu (mfumo)
Sarafu ("ing.: currency") kwa maana ya kisasa ni utaratibu uliopo katika nchi fulani au jumuiya ya nchi zenye pesa ya pamoja unaotawala utoaji na matumizi ya sarafu na benknoti katika eneo hili.
Pizza
Pizza "(matamshi ya Kiitalia pid-za)" ni chakula chenye asili ya Italia kilichosambaa kote duniani. Ni kipande cha mkate bapa kinachofunikwa kwa mchuzi mnene wa nyanya na vipande vya jibini. Mara nyingi vipande vyembamba vya mboga mbalimbali, nyama au samaki vinaongezwa pamoja na jibini. Yote huokwa katika joko, jibini inayeyuka na kuunganisha sehemu nyingine za pizza.
Sarafu (mfumo)
Nchi kadhaa zimefunga kima cha mabadilishano ya pesa yao kwa sarafu muhimu kama dolar au Euro. Faida yake ni ya kwamba shirika na watu katika nchi hizi -ambazo mara nyingi ni ndogo- zina uhakika kuhusu thamani ya pesa yao. Kwa mafanyikio wa mfumo huu ni lazima ya kwamba benki kuu ina pesa ya kigeni ya kutosha ili iweze ila wakati kubadilisha pesa ya nchi kwa kima cha soko huru na kwa kima rasmi kwa sarafu inakofungwa. Mfano ni nchi nyingi za Afrika ya Magharibi zilizotumia zamani pesa ya Ufaransa kama sarafu yao na sasa zimefunga pesa ya kitaifa kwa Euro.
Monako
Lugha inayotumika hasa ni Kifaransa ambayo ni lugha rasmi. Sehemu ya wananchi bado hutumia Kimonako ambacho ni lahaja ya lugha ya Kiliguria inayotumika katika mkoa wa Liguria (Italia Kaskazini).
Sarafu (mfumo)
Kama sarafu inakubalika kwenye masoko ya sarafu huitwa fedha (au sarafu) ya kusafifika ("ing. convertible currency"). Nchi kadhaa zina sheria zinazolenga kuzuia kusafifika kwa pesa yao. Kwa mfano Won wa Korea Kaskazini, Peso ya Kuba au Rubel ya Transnistria haibadilishwa kwa fedha ya kigeni isipokuwa kwa watu na makampuni chache ndani ya nchi na kutopokelewa nje ya nchi hizi. Lakini kwa kawaida kuna soko la siri kwa ajili sarafu hizi hata kama ni marufuku ndani ya nchi na hapo thamani ni chini sana na kiwango rasmi inayotangaziwa rasmi.
Italia
Dini zote zinaachiwa uhuru na, tofauti na nchi nyingi za Ulaya, waumini wake wanajitahidi kiasi kufuata ibada (29% kila wiki).
Dolar (pesa)
Taler ilikuwa pesa iliyopendwa sana Ulaya ikasambaa kote.
Dolar ya Marekani
Usawa huu na thamani ya dhahabu ulifutwa. Leo hii dola ya Marekani ni pesa ya kuiamini serikali kama pesa zote. Maana yake watumiaji husadiki ya kwamba serikali haitachapisha dola kushinda uwezo wa uchumi na thamani ya bidhaa zilizopo nchini.
Dolar (pesa)
Hispania ilitumia jina hilo kwa "dolaro" yake kuanzia mwaka 1575. Dolaro ya Hispania ilikuwa baadaye pesa ya kisheria ya Marekani ilipojitenga na Uingereza na kuanzisha pesa yake mwaka 1792.
Shilingi
Shilingi ni pesa inayotumika kwa malipo halali katika nchi za Tanzania, Kenya, Uganda na Somalia.
Kadi karadha
Kadi ya mkopo pia ni tofauti na kadi ya fedha (cash card) ambayo inaweza kutumiwa na mwenye kadi kama sarafu.
Italia
Makao makuu ni jiji la Roma, lenye umuhimu mkubwa katika historia ya dunia nzima.
52
Dola la Roma
Pesa
Kuna maneno mengine ya Kiswahili kwa pesa kama vile hela, fedha au sarafu.
Sarafu (mfumo)
Zamani yaani hadi mwanzo au katikati ya karne ya 20 sarafu nyingi ziliunganishwa na dhahabu. Maana yake kila dolar, pauni, mark, rupia au shilingi iliwakilisha kiasi fulani cha dhahabu au pia fedha halisi. Benki kuu zilikuwa na akiba kubwa ya metali hizi zilizotakiwa kuwa sawa na jumla ya benknoti zilizotolewa na benki kuu.
Italia
Umbo la jamhuri, kama lile la rasi yake, linafanana na mguu linalozungukwa na maji ya Mediteraneo pande tatu.
Denmark
Mwaka 1973 ikajiunga na Jumuiya ya Ulaya (sasa: Umoja wa Ulaya), lakini imekataa kutumia euro badala ya krona.
Roma (maana)
Roma (pia: Rumi) ni jina linalotumika kwa mji wa Roma (mji mkuu wa Italia), ama kwa dola la Roma lililokuwa kwa karne kadhaa kabla na baada ya Kristo dola kubwa kuliko zote duniani, tena kwa Kanisa la Roma ambalo ni kiini cha Kanisa Katoliki lote. Lilikuwa pia jina la mungu wa kike katika dini ya Roma ya Kale.
Somo la Uchumi
Kama chombo cha ubadilishanaji, pesa huwezesha biashara. Kazi yake ya kiuchumi inaweza kutofautishwa na ubadilishanaji wa bidhaa (ubadilishanaji ambao hauhusishi pesa). Huku kukiwa na aina tofauti tofauti za bidhaa zilizozalishwa na wazalishaji maalum, ubadilishanaji wa bidhaa unaweza kuhitaji bahati mara dufu ambayo ni ngumu kupata kulingana na vitu vya kubadilisha, kwa mfano tufaha na kitabu. Pesa inaweza kupunguza gharama ya ubadilishanaji kwa sababu ya kukubalika kwake kwa urahisi. Hivyo, huwa ni nafuu zaidi kwa muuzaji kukubali pesa katika ubadilishanaji, kuliko mazao ambayo mnunuzi huzalisha.
Agenti (fedha)
Fedha (kisayansi pia: ajenti/agenti kutoka Kilatini "argentum") ni elementi na metali yenye kifupi cha Ag na namba atomia 47 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 107.86. Ajenti huyeyuka kwa 1234,93 K (961,78 °C) na kuchemka kwa 2435 K (2162 °C).
Axum
Japokuwa umoja wa mataifa mwaka 1947, uliamuru kurudishwa kwa nguzo hiyo nchini Ethiopia, lakini Italia imekuwa ikikataa na kupelekea kusainiwa kwa mkatana juu ya nguzo hiyo, ianyoaminika mionagoni mwa wananchi wa Ethiopia kuwa ishara ya Utaifa wao
Pesa
Asili ya neno "pesa" katika lugha ya Kiswahili ni sarufi ndogo ya Kihindi iliyokuwa kitengo cha rupia. Rupia 1 ilikuwa na "paisa" 64 ikawa sarufi ya kawaida katika Afrika ya Mashariki kabla ya kipindi cha ukoloni. Neno la kiasili "paisa" likanyoshwa kuwa "pesa".
Benknoti
Benknoti "(kutoka Kiitalia banca + nota kupitia Kiingereza "banknote")" kwa kawaida ni kipande cha karatasi (pia: plastiki) kinachochapishwa na kuonyesha namba fulani na jina la pesa ya nchi fulani. Inakubaliwa kama njia ya malipo kabisa pamoja na pamoja na sarafu ni pesa taslim ya nchi fulani.
Pasta
Chanzo cha pasta iko katika Italia lakini zimeenea kote duniani. Ila tu hadi leo Italia ni nchi yenye aina nyingi za pasta hizi. Tambi za kufanana lakini kwa namna tofauti zinatoka katika Asia ya Mashariki.
Italia
Mto mrefu zaidi unaitwa Po na una urefu wa kilomita 652. Mito mingine ni Tiber, Arno n.k.
Visiwa vya Virgin vya Uingereza
Uchumi hutegemea zaidi utalii. Menginevyo kuna ushirikiano wa kiuchumi na sehemu ya Kimarekani ya visiwa vya Virgins na pesa inayotumika hata upande wa Kiingereza ni dolari ya Marekani.
Ratili
Inalingana takriban na "pauni" (pound) ya Ulaya.
Pesa
Hatua iliyofuata ilikuwa kutumia vipande vya metali hizi vilivyogongwa mihuri halafu hapakuwa na lazima ya kuvipima kimoja-kimoja. Inavyojulikana Wachina walikuwa watu wa kwanza waliochukua hatua hii katika milenia ya 2 KK. Hii ilikuwa mwanzo wa sarafu.
Wabondei
Vile vile walikuwa wakivaa mikufu na pete za Rupia ambapo walikuwa wakichukua Rupia (hela ya zamani ya Mjerumani iliyokuwa na tundu katikati) kwa kutengeneza pete walitumia sarafu ya Rupia na kisha wanaitengenezea ringi na kuvaa vidoleni. Kwa upande wa mkufu walichukua kamba nzuri kisha wanaingiza zile sarafu na kuvaa.
ISO 4217
ISO 4217 ni orodha ya alama za vifupisho vya pesa. Kila kifupisha kina herufi tatu. Herufi mbili zinarejea nchi, na herufi ya tatu inarejea jina la pesa la nchi husika.
Vatikani
Vatikani ina Posta pia, ikitoa stempu na hata sarafu za euro.
Euro
Ishara ya Euro ni herufi ya Kigiriki epsilon (E) yenye mistari miwili ya kulala: €.
Kiitalia
Imegawanyika katika lahaja nyingi, hasa za Kaskazini na za Kusini mwa rasi hiyo. Imesanifiwa kwa msingi wa lahaja ya Firenze (mkoa wa Toscana, Italia ya Kati).
Uhasibu
Mfumo wa uhasibu unaofanyika hivi leo ulianzishwa na mwanahisabati wa Italia kwa jina Luca Pacioli mwaka 1494. Uhasibu, ambao wengi huuita 'lugha ya biashara', hupima matokeo ya kiuchumi ya shirika na baadaye kuwajulisha washika dau. Anayefanya kazi ya uhasibu huitwa mhasibu.
Sarafu
Zamani sarafu ilikuwa umbo la kawaida ya pesa. Sarafu za kwanza zinazojulikana dunia zimepatikana kutoka Lydia katika Anatolia ya Magharibi iliyokuwa wakati ule sehemu ya utamaduni wa Wagiriki wa Kale. Sarafu zilitengenezwa hasa kwa kutumia metali ya thamani kama dhahabu na fedha, pia ya shaba na wakati mwingine ya chuma. Thamani ya sarafu ililingana na kiasi fulani cha metali hizi.
Sarafu
Siku hizi sehemu kubwa ya fedha inatolewa kama noti yaani kama karatasi.
Karibu popote duniani sarafu hutumika kwa ajili ya pesa ndogo tu. Isipokuwa sarafu za dhahabu zinatolewa kwa idadi ndogo hasa kwa ajili ya watu wanaopenda kukusanya aina mbalimbali za sarafu zenye thamani ingawa hazitumiki kama pesa ya kulipia.
Lugha ya ishara
Duniani kuna mamia mengi ya lugha za alama. Idadi sahihi haijulikani. Lugha hizo vilevile si nakala tu za lugha ya sauti inayozungumzwa kwenye eneo hilohilo. Kwa sababu ya mwanzo wake na maendeleo yake visivyotegemea lugha za sauti, zina sarufi zake zenyewe zinazotofautiana na zile za lugha nyingine (za sauti) zinazozungumzwa na walio wengi. Kwa mfano, katika Kiitalia (lugha ya sauti) kitenzi kikuu kipo kwa kawaida baada ya kiima na kabla ya yambwa. Katika Lugha ya Alama ya Italia, ambayo inazungumzwa nchini humohumo, kitenzi kikuu kipo kwa kawaida mwishoni mwa sentensi.
Italia
Ni kati ya nchi sita zilizoanzisha Umoja wa Ulaya mwaka 1957 ikaendelea kuunga mkono ustawi wake hadi uanzishaji wa pesa ya pamoja (Euro).
Gianfranco Chiarini
Ni mpishi wa teknolojia ya kisasa, mwandishi wa vitabu vya upishi na mwalimu. Mbali na hayo, Chiarini anafahamu lugha saba zikiwemo: Kiingereza, Kiitalia, Kihispania, Kifaransa, Kireno, Kijerumani na Kiarabu. Lugha hizi zimemwezesha kuwa mpishi anayevuka mipaka na kuzuru nchi mbalimbali na kufunza na kujifunza upishi mbalimbali duniani.
Rasi ya Italia
Iko kusini mwa Ulaya ikizungukwa na Bahari Mediteranea pande tatu. Umbo lake ni kama mguu unaocheza mpira na mpira ni kisiwa cha Sisilia.
Wikipedia ya Kiitalia
Wikipedia ya Kiitalia (Kiitalia: "Wikipedia in italiano") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiitalia. Toleo hili lilianzishwa mnamo mwezi wa Januari katika mwaka wa 2002 na ina makala zaidi ya 527,000 na watu waliojisajiri ni zaidi ya 338,000 kwa tar. 5 Januari 2009.
Reale
Kulikuwa pia na sarafu za Hispania na Ufaransa zilizoitwa "reale" ambazo zilifanana kwa uzani na kiasi cha fedha na reale ya Shamu.
Shilingi ya Kenya
Shilingi ya Kenya (KES au Ksh) ni fedha za Kenya. Shilingi moja imegawanywa kwenye senti mia moja.
Historia ya Italia
Ni kati ya nchi sita zilizoanzisha Umoja wa Ulaya mwaka 1957 ikaendelea kuunga mkono ustawi wake hadi uanzishaji wa pesa ya pamoja (Euro).
Pesa
Sarafi za pesa zilitolewa na Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki. Zilikuwa na maandishi ya Kiarabu upande mmoja na maandishi ya Kijerumani nyuma yake. Upande wa Kiarabu ulionyesha mwaka wa kutolewa kama tarehe baada ya hijra na upande wa Kijerumani ulionyesha mwaka BK. Maandishi yalikuwa jina la kampuni tu kwa Kiarabu na Kijerumani; upande wa Kijerumani ulikuwa na tai mwenye taji kama nembo la Milki ya Ujerumani.
Shilingi
Kuna majadiliano ya kurudisha shilingi ya pamoja kwa nchi za Jumuia ya Afrika ya Mashariki. Kwanza ilitarajiwa kuanzishwa mwaka 2012, halafu mwaka 2015, sasa mwaka 2024.
Ghana
Sarafu mpya ya Sidi ya Ghana iko imara kwa kiwango kikubwa na katika mwaka wa 2008 ilibadilishwa kwa ujumla kwa thamani ya dola moja ya marekani kwa Sidi 1.1 ya Ghana.
Kodi ya Ongezeko la Thamani ni kodi ya matumizi itozwayo nchini Ghana. Utaratibu huu wa kodi ambao ulianza mnamo 1998 ulikuwa wa kiwango kimoja lakini tangu Septemba 2007 utaratibu wa viwango kadhaa ulizinduliwa.
Euro
Pesa za nchi zifuatazo zimeungwa na Euro:
Italia
Upande wa dini, wengi wao (81.2%) ni Wakristo wa Kanisa Katoliki, wakifuatwa na Waorthodoksi (2.8%, wengi wao wakiwa wahamiaji, hasa kutoka Romania) na Waprotestanti (1.1%, wengi wao wakiwa Wapentekoste). Uhamiaji mwingi wa miaka ya mwisho wa karne ya 20 umeleta pia Uislamu (3.7%) na dini nyingine.
Safaricom
Safaricom wameweza kuleta maendeleo taifa lote kwa kuanzisha huduma za ya benki kupitia simu iitwayo M-Pesa, ambayo inawaruhusu wakenya kutuma na kupokea pesa kutmia njia ya ujumbe mfupi. Huduma hii haihitaji mtu kuwa na akaunti ya benki, ni jambo la muhimu sana katika nchi kama Kenya, ambapo watu wengi hawana akaunti ya benki. Kutumia M-Pesa, mtumiaji anaweza kununua pesa saa yoyote katika kituo cha M-Pesa na kutuma kupitia katika hali ya umeme katika mtumiaji simu mwingine yeyote nchini Kenya,ambaye anaweza kubadilisha kuwa pesa halali katika kituo chochote cha M-Pesa. Mfumo huu unaweza kulinganishwa na hawala au huduma zaWestern Union. Simu ambayo inahuduma za M-Pesa inaweza linganishwa nawaletiambayo unaweza shilikia hadi shilingi 50,000 za Kenya. Wadau wa Safaricom Vodafone, ambayo ilishiriki katika uanzishaji wa M-Pesa, ilitangaza kwamba inakusudia kuenza M-Pesa kuwa huduma ya kimataifa .
Karata
Katika utamaduni tofauti, k.mf. Italia, karata ziko 40 au idadi nyingine.
Susan B.Anthony
Susan B. Anthony alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa kwenye sarafu ya Marekani, dola.
Pesa
Mfumo wa sarafu unamaanisha utaratibu wa kutoa na kusimamia pesa katika uchumi wa kisasa.
Italia
Italia ni kati ya nchi zilizoendelea, ikiwa na nafasi ya nane kwa nguvu ya uchumi duniani, hivyo ni mwanachama wa G7, G8 na G20.
Shilingi
Vilevile huko Austria "Schilling" ilikuwa pesa rasmi hadi kuhamia kwenye Euro.
Rupia
Rupia ni jina la pesa inayotumika leo huko India na katika nchi mbalimbali za Asia.
100
Dola la Roma
Pesa
Wajerumani walipoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani waliendelea kutoa sarafu kwa jina la rupia na pesa hadi 1904. Pesa 64 zilifanya rupie 1. Mwaka 1904 walibadilisha muundo na sarafu ya pesa ilipotea, badala yake heller ilianzishwa. Lakini neno lilibaki katika lugha.
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Kuna majadiliano ya kuanzisha shilingi mpya ya pamoja kwa nchi za Jumuia ya Afrika ya Mashariki. Kwanza ilitarajiwa kuanzishwa mwaka 2012, halafu mwaka 2015, sasa mwaka 2024. Mwaka 2013 ulisainiwa mkataba wa kuamua kuanzisha hiyo pesa ndani ya miaka 10.
Dolar ya Marekani
Dola ya Marekani inapatikana kwa noti za dola 1, 2, 5, 10, 20, 50 na 100. Kuna pia sarafu ya dola 1.
Manukato
Viungo vyote vilitumwa kutoka kwenye mashamba ya Asia na Afrika, ambayo yaliwafanya kuwa ghali. Kuanzia karne ya 8 mpaka karne ya 15, Jamhuri ya Venice ilikuwa na ukiritimba wa biashara ya viungo na Mashariki ya Kati, na pamoja na jamhuri za jirani za Italia na majimbo. Biashara hiyo ilifanya eneo hilo liwe tajiri. Inakadiriwa kuwa karibu tani 1,000 za pilipili na tani 1,000 za viungo vingine vya kawaida ziliingizwa katika Ulaya ya Magharibi kila mwaka wakati wa Zama za Kati. Thamani ya bidhaa hizi ilikuwa sawa na usambazaji wa nafaka kila mwaka kwa watu milioni 1.5. Safari ya kipekee zaidi, kutumika sana kwa rangi yake ya rangi ya njano nyekundu kama ladha yake. Mafuta ambayo sasa yameanguka katika ufumbuzi katika vyakula vya Ulaya ni pamoja na nafaka ya paradiso, jamaa ya kadiamu ambayo kwa kawaida ilibadilishwa pilipili mwishoni mwa kupikia kaskazini mwa medieval Kifaransa, pilipili, mace, spikenard, galangal na cubeb.
Ufini
Mwaka 1995 ulijiunga na Umoja wa Ulaya na mwaka 1999 ulikubali kutumia euro.
Roma
Roma (pia: Rumi) ndio mji mkuu ("Roma Capitale") wa Jamhuri ya Italia.
Kaizari
Wakati wa ukoloni mtawala mkuu wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani alikuwa Kaizari Wilhelm II wa Ujerumani; kwenye sarafu ya rupia alionyeshwa pamoja cheo kwa lugha ya Kilatini "imperator".
Ghana
Mnamo Julai 2007, Benki ya Ghana ilianzisha shughuli ya kugeuza sarafu, kutoka kwa Sidi (¢) hadi kwa sarafu mpya, Sidi ya Ghana (GH¢). Kiwango cha ubadilishanaji ni Sidi moja ya Ghana kwa kila Sidi 10,000. Benki ya Ghana ilizindua kampeni kabambe katika vyombo vya habari ili kuelimisha umma juu ya mageuzo haya.
Reale
Katika karne ya 19 sarafu hii ilitumiwa pia kama kipimo cha uzani wa wakia au aunsi moja.
Kiitalia
Kihistoria asili yake ni lugha ya Kilatini, hivyo pamoja na Kifaransa, Kihispania, Kireno, Kiromania na lugha nyingine ndogo ni moja ya lugha za Kirumi. Kati ya lugha hizo, Kiitalia ndicho kinachofanana zaidi na Kilatini, labda baada ya Kisardinia.
Mikoa ya Italia
Mikoa ya Italia ni vitengo vikuu vya utawala chini ya ngazi ya taifa nchini. Eneo lote la Italia limegawiwa katika mikoa 20. Kila mkoa huwa na kiwango cha madaraka cha kujiamulia, lakini mikoa 5 huwa na madaraka ya kujitawala. Madaraka hayo na kuwepo kwa kila mkoa yameandikwa katika katiba ya nchi.
Benki Kuu ya Mauritius
Miongoni mwa majukumu yake ni kutoa sarafu ya Mauritius, Rupia ya Mauritius.
Yen
Pesa hii ilianzishwa mwaka 1871 na serikali ya Meiji ikifuata mifano ya pesa za Ulaya. Mwanzoni ililinganishwa na gramu 1.5 za dhahabu.
Ezana
Baadhi ya sarafu nchini humo zimepigwa chapa ya moto wake, katika lugha ya Kigiriki “TOYTOAPECHTHXWPA’’ ikimaanisha kuwa, naomba hii iwaridhishe watu hawa. Munro-Hay anagusia suala hili na kusema kuwa maandishi hayo yalikuwa kwa ajili ya kuwapa wananchi mwamko na kuwafanya wawe na mapendo na waaminifu katika taifa lao
Italia
Eneo lake ni km² 301.338 ambalo lina wakazi 60,579,000 (1-1-2017): ni nchi ya 23 duniani kwa wingi wa watu, lakini ya 8 kwa uchumi.
Imepakana na Ufaransa, Uswisi, Austria na Slovenia.
Reale
Reale ni jina lenye asili ya Kireno kwa maana ya "kifalme" lililofika katika mazingira ya Uswahilini tangu safari ya nahodha Mreno Vasco da Gama aliyevuka Rasi ya Tumaini Jema mnamo mwaka 1498 na kufika Uhindi kupitia Mombasa. Jina liliendelea kutumiwa katika Uarabuni na Afrika ya Mashariki kwa sarafu za fedha kutoka nchi mbalimbali. Katika nchi za Kiarabu jina limeendelea kwa pesa ya leo inayoitwa "Riyal" huko Oman, Saudia na Iran.
Kisiwa cha Mafia
Wakazi walio wengi ni wavuvi wanaolima pia mashamba madogo. Bidhaa za sokoni ni pamoja na nazi, chokaa na samaki. Kuna utalii inayosifiwa sana lakini idadi ya wageni ni kidogo. Hasa Waitalia wamependa kutembelea Mafia kwa sababu ya jina la kisiwa. Mafia imemaanisha shirika la jinai la kuhofiwa lenye historia ndefu katika Italia ya kusini hadi siku ya leo.
Italia
Kutokana na umati wa Waitalia waliohama nchi hiyo karne za nyuma, sasa zaidi ya watu milioni 60 nje ya Italia wana asili ya nchi hiyo, mbali na raia zaidi ya milioni 4 wanaoishi nje.
Kiitalia
Ni ya 4 kati ya lugha za kigeni zinazosomwa zaidi duniani, hasa kwa sababu ya umuhimu wake katika ustaarabu, kuanzia muziki, lakini pia katika biashara, k.mf. ya bidhaa za utamaduni wa Italia.
Hela
Heller iliendelea kuwa sarafu ndogo ya kawaida (kama senti) katika Ujerumani hadi mwaka 1873 ilipofutwa baada ya kuanzishwa kwa fedha mpya ya Mark na Pfennig. Austria-Hungaria iliendelea kuitumia kama sarafu ndogo ya Krone hadi mwisho wa dola hili. Chekoslovakia kama nchi mojawapo iliyotokana na Austria-Hungaria ilikuwa nchi ya pekee kuendelea na sarafu hii kwa jina "haler". Baada ya kugawiwa kwa Chekoslovakia kuwa nchi mbili za Ucheki na Slovakia zote mbili zilkuwa na haler hadi kujiunga na Euro.
Ufalme wa Italia
Ufalme wa Italia (kwa Kiitaliaː Regno d'Italia) ni jina rasmi la nchi ya Italia miaka 1861-1946, yaani tangu rasi hiyo ilipounganishwa kwa kiasi kikubwa chini ya ukoo wa Savoia hadi wananchi walipopiga kura na kuamua iwe jamhuri.
Historia ya Italia
Juhudi za kuurudisha umoja zilifanywa hasa katika karne ya 19, ambapo Ufalme wa Sardinia uliteka sehemu kubwa ya Italia (hasa miaka 1860, 1866 na 1870) na kubadilika kuwa Ufalme wa Italia wenye makao makuu Roma.
Euro
Kuna benknoti za € 5 (kijivu), € 10 (nyekundu), € 20 (buluu], € 50 (machungwa), € 100 (kijani), € 200 (njano), € 500 (nyekundu).
Pesa
Pesa ni chombo cha kubadilishana bidhaa na huduma kati ya watu. Pesa yenyewe haina faida, haitoshelezi mahitaji ya binadamu ila imekubalika katika jamii kama njia ya kujipatia mahitaji mengine.
Lugha za Kirumi
Kiitalia ni mojawapo ya lugha rasmi za Uswisi, pamoja na nchi ndogondogo za San Marino na Vatikani.
Paolo Maldini
Maldini alianza kuichezea Italia mwaka 1988 akiichezea kwa miaka 14 ambayo ni rekodi iliyovunjwa na Fabio Cannavaro mwaka 2009 na Gianluigi Buffon mwaka 2013. Maldini alikuwa nahodha wa Italia kwa miaka 8 na kuvaa kitambaa cha unahodha mara 74 mpaka alipomuachia Cannavaro 2010. Akiwa na Italia, Maldini alishiriki kwenye michuano ya UEFA European Championship mara tatu na FIFA World Cups mara nne.Ingawa hakushinda taji lolote akiwa na Italia, alifikisha Italia kwenye fainali za 1994 Kombe la dunia na Euro mwaka 2000,na nusu fainali za Kombe la dunia mwaka 1990 na Euro 1998. Alichaguliwa pamoja na timu yao iliyong'ara kwenye michuano ile pamoja na Euro 1996.
Dolar (pesa)
Dola ya Marekani au US-Dollar ndiyo inayojulikana zaidi, lakini kuna nchi zaidi za 20 zinazotumia neno "Dollar" kwa pesa yao.
Sarafu (mfumo)
Kiasili neno sarafu lamaanisha vipande vya metali vinavyokubaliwa kama pesa kwa matumizi ya malipo ya bidhaa na huduma.