Nini maana ya data?
Takwimu
Data ni habari juu ya watu, nchi, uchumi, matukio au hali ya vitu mbalimbali. Takwimu inakusanya na kuangalia habari nyingi za aina hiyo ikijaribu kuzitafsiri katika namba zinazoweza kulinganishwa.
Zaka
Zaka (kutoka neno la Kiarabu زكاة, zakat, lenye maana ya "kinachotakasa") ni toleo la sehemu ya mapato ambalo muumini wa dini fulani anapaswa kutoa. maana ya zaka katika dini ya uislamu ina maana nyingi Zaka kilugha:Ni kukua kwa kitu na kuzidi. Zaka kisheria ni kiwango maalumu cha mali kinachotolewa wakati maalumu ili kupewa watu maalumu.
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Kutokana na kuongezeka kwa idadi ya makampuni yaliyosajiliwa katika Soko la Hisa la Nairobi, makampuni za uchuuzi wa data inayotumika kuuza na kununua hisa yameongezeka.
Taka
Taka (kwa Kiingereza "waste") ni bidhaa au kitu chochote kisichohitajika au kisichoweza kutumika tena, au ni kifaa chochote kilichotupwa baada ya matumizi ya msingi kwa kuwa hakina kazi yoyote kwa mtumiaji.
Tatata
Tatata ni ndege wadogo wa jenasi "Batis" katika familia Platysteiridae wanaotokea Afrika chini ya Sahara. Zamani waliainishwa katika familia Muscicapidae. Takriban spishi zote zina kinyago cheusi, utosi kijivu, mgongo kijivu au mweusi, tumbo jeupe na kidari chenye mlia mweusi au kahawiachekundu. Dume ana nyeusi zaidi na jike ana nyekundu zaidi. Hula wadudu na hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika mti au kichaka. Jike huyataga mayai 1-4.
Chati
Chati ya data ni aina ya mchoro au grafu, ambayo hupanga na inawakilisha tarakimu.
Data
"Raw data" kwa lugha ya Kiingereza ni mkusanyo wa idadi, picha au matokeo mengine kutoka kwa vifaa ili kuvibadilisha kuwa ishara, ambazo bado hazijasindikwa. Data hizo kwa kawaida hupitia usindikaji zaidi kwa binadamu au huingizwa katika kompyuta, huhifadhiwa na hupitia usindikaji huko, au hupelekwa (matokeo) kwa binadamu mwingine au kompyuta nyingine (kutumia waya). "Raw data" ni jina ambalo hubadilika; usindikaji wa data kwa kawaida hutokea hatua kwa hatua, na "data iliyosindikwa" kutoka hatua moja inaweza kuonekana kama "data ambayo haijasindikwa" (raw data) katika hatua ijayo.
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Kama jina inavyoashiria, 'wachuuzi wa data' hushughulika na kueneza kwa data hiyo. Hivyo basi, hukusanya data kutoka kwa asili mbali mbali na kuieneza kwa wanaohitaji kwa mfano, wawekezaji katika soko la hisa. Asili ya data hii ni kama vile:
Tarakilishi
Pia kompyuta inazingatiwa ni mwalimu au muelekezaji, kwani inakuelekeza jinsi gani unaweza kufanya kazi yako kwa ukamilifu. Pia ndani ya kompyuta kuna kitu kinachoitwa kisaidizi (help) ambacho kinatumika kwa ajili ya kufanya utafiti wa kitu fulani ili kufahamu matumizi na njia zake.
Miongoni mwa mambo muhimu ndani ya kompyuta ni kupatikana sehemu kubwa ya kuhifadhia taarifa kwa amani na bila kuzipotea.
Habari
Ni sehemu ya habari tu ambayo huonyesha jumla ya maendeleo duniani.
Historia ya Intaneti
Intaneti (kutoka Kiingereza "Internet") ni mfumo mkubwa ambao mamilioni ya kompyuta na mifumo na uendeshaji wa mfumo wa aina zote yanaweza kuwaunganisha. Hii ina maana ya mahusiano ya dunia yote pamoja.
Kipanya (kompyuta)
Kipanya cha kompyuta ("pia:" puku) ni kifaa cha kuingizia data katika tarakilishi.
Plato
Katika falsafa ya Plato kuna tofauti muhimu kati ya dhana na kitu. Dunia ya kweli ni dunia ya dhana. Vitu ni
Ubongo
Katika kipindi kingi cha historia wanafalsafa waliliona jambo la kutofikirika kwamba ufahamu unaweza kutekelezwa na kitu dutu ye umbile kama vile tishu ya ubongo (yaani neuroni na sinapsi). Wanafalsafa kama vile Patricia Churchland wanadai kuwa mwingiliano wa akili na dawa ni dalili ya uhusiano wa karibu sana kati ya ubongo na akili, si kwamba hivi viwili ni kitu kimoja. Descartes, aliyewazia sana kuhusu uhusiano wa ubongo- akili, aliweza kuelezea matendohiari na tabia nyingine sahili katika mtazamo wa kimekaniki, ingawa hakuamini kuwa mawazo tata, na hasa lugha, inaweza kuelezwa kwa rejelea za umbo la ubongo pekee.
I/O
Kwa mfano, vibaobonye na vipanya huchukuliwa kuwa vifaa vya ingizo data vya kompyuta, wakati wachunguzi na waandishi wa habari vinaonekana kuwa vifaa vya zao au matokeo vya kompyuta.
Bafu
Bafu (pia maliwato) ni chumba kilichotengwa cha kuogea ambacho walau huwa na beseni au karai la kuogea. Huenda bafu ikawa ndani ya nyumba kunakokaa watu au hata nje kando ya nyumba ile. Katika nyumba za kisasa, bafu huambatanishwa na choo. Katika jamii ya Kiamerika, neno bafu huashiria mahala pa kukogea na pia kutabawali. Kwa hivyo, mabafu yao huwa na choo ndani.
Intaneti
Maneno "intaneti" na "mtandao wa ulimwengu mzima" mara nyingi hutumika bila tofauti kubwa. Hata hivyo, intaneti na mtandao wa ulimwengu mzima si kitu kimoja, wala hazina maana sawa. Intaneti ni mfumo wa kimataifa wa mawasiliano ya data. Ni miundombinu ya vifaa na programu ambayo huwezesha mawasiliano kati ya kompyuta. Kwa kulinganisha, mtandao ni mojawapo ya huduma inayowasilishwa na intaneti. Ni mkusanyiko wa nyaraka zilizounganishwa na rasilimali nyingine, zilizoshikanishwa na viungo na URL.
Taarifa
Taarifa (kutoka neno la Kiarabu) ni habari maalumu inayowasilishwa ama kwa mdomo ama kwa maandishi.
Delta
Delta (kutoka jina la herufi ya alfabeti ya Kigiriki) ni mdomo wa mto wenye umbo la kufanana na herufi ya Kigiriki Δ (=delta) sawa na pembetatu.
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Lengo kuu ya kuuza na kununua hisa katika soko ni kupata faida kifedha. Hivyo basi, wafaa kuwa na habari/data yote inayohusiana na hisa ya makampuni uliyonayo na unayotaka kununua. Umuhimu wa data hii kwa wawekezaji wa hisa ni kama vile:
Utata
Utata ni hali ya neno au sentensi kuwa na maana zaidi ya moja. Utata hutokea pale mtu wa upande wa kikomo anaposhindwa kupata maana iliyokusudiwa na chanzo.
Alama
Alama (kwa Kiingereza "sign") ni kitu, mchoro, maandishi, kifaa ambacho hutambulisha kitu kingine, tukio, sehemu n.k.
Kitenzi kikuu kisaidizi
- Hakikamilishi taarifa. Mfano, Baba alikuwa
Tiketi
Tiketi (pia: tikiti, kutoka Kiingereza "ticket") ni kipande cha karatasi au kadi inayoidhinisha mtu kuingia, kushiriki, kutumia au kusafiri. Tiketi huuzwa moja kwa moja au kidijitali siku ya matumizi au siku kadhaa kabla ya siku ya matumizi kufika.
Nukta
Nukta (kutoka Kiarabu نقطة, "nuqta"; kwa Kiingereza: "point") katika elimu ya hisabati na jiografia ni kitu au mahali bila urefu wala upana, yaani bila eneo lolote.
Kitawa
Kitawa ni aina ya chakula.
Faida
Faida ni neno linalotumika baada ya matokeo yanayohushisha mchakato fulani ambao umetokea kwa lengo fulani na kusababisha matokeo yenye mtazamo chanya.
Orange Democratic Movement
Asili ya jina "chungwa" ni kutoka kadi ya kura katika kura ya maoni, ambapo kura ya kukubaliana ('Yes') iliwakilishwa na ndizi na kura ya kutokubaliana ('No') ilikuwa chungwa. Kwa hivyo wenye kudai chama ni wale ambao hawakuunga mkono maoni wakati huo.
Variable (kompyuta programming)
Kulingana na type system ya lugha ya kompyuta programming variable inaweza kuwa na uwezo wa pekee kuhifadhi aina ya data ya pekee tu (kwa mfano nabma kamili au string). Ama aina ya data katika lugha ya kompyuta programming inaweza kuwa aridhio ya value maadam variable inaweza kuhifadhi values zo zote.
Kenya Data Networks
Kenya Data Networks (KDN), ni kampuni binafsi ya mawasiliano ya data nchini Kenya Ndiyo kubwa zaidi ya kuwasilisha data mtoa na miundombinu nchini Kenya. KDN inaendesha mchanganyiko wa "microwave radio" na viungo miungano ya "fibre optic" huduma za kuwasilisha ya tabaka la pili ("Ehternet, Frame Relay") kwa wateja wao. Aidha, KDN huweka na kuhifadhi idadi "gateway" ya intaneti ya kimataifa, ambayo huuzia kwa wateja wke kama vile "", yaani wanao wasilisha intaneti.
Ufahamu
Ufahamu ni dhana inayorejelea kujua na kuielewa jambo kwa usahihi na kuweza kulielezea upya kwa usahihi bila kupoteza maana yake ya msingi.
Uchapaji
Unapoweka printa kwa tarakilishi yako, huwa kwa kawaida waitishwa kuweka dereva za uchapaji (printer drivers). Hizi ni programu ambazo zinakusaidia kuwasiliana na mashine ile. Kulingana na maelezo ya wikipedia ya kingereza, dereva za chapa (printer drivers) ni programu ambazo hugeuza data ili iwe kati hali au mfumo ambao printa ityaweza kupiga chapa bila ya tatizo lolote. Kazi ya dereva hizi ni kuwezesha tarakilishi kupiga chapa bila kuzingatia muundo wa printa yenyewe. Programu hizi huenda ukapewa wakati unanunua mashine yako ya printa au ukapata kwa wavuti za mitandao zinazoshughulika na mambo ya chapa.
Ujuzi
Kimsingi tunaona tofauti kati ya ujuzi na rai au hoja tupu. Rai na hoja zinakuja pamoja na hisia na maarifa ambayo mara nyingi haikutafakariwa kimakini. Kinyume chake ujuzi ni yale tunayoona kuwa yana kiwango kikubwa cha uhakika baada ya kujadiliwa na watu wengi katika mchakato unaoeleweka. Lakini kila ujuzi una kiwango cha kukosa uhakika kwa sababu uwezekano wa makosa katika kuelewa uhalisia unabaki kila wakati.
Karatasi
Karatasi (kutoka Kigiriki Χαρτί "kharti" kupitia Kiarabu قرطاص "qartas") ni laha bapa na nyembamba ya konge za mimea zilizokandamizwa na kushikamanishwa. Watu huandika kwenye karatasi, vitabu na magazeti hufanywa kwa karatasi, tena vipande vikubwa vya karatasi hutumika kwa kufunga vitu ndani yake.
Kata (maana)
Kata ni neno la Kiswahili linaloweza kumaanisha:
Mtandao wa kompyuta
Mtandao dhahania wa kibinafsi (VPN) ni mtandao wa kompyuta ambao baadhi ya viungo katikati mwa vitengo hubebwa kwa unganisho lililowazi au mzungusho wa dhahania katika baadhi ya mitandao mikubwa (kwa mfano, wavuti) badala ya nyaya halisi. Itifaki za tabaka la kiungo cha data cha mtandao dhahania zinasemekana kupitishwa kwa mtandao mkubwa zikiwa katika mandhari haya. Mojawapo ya utendaji ni mawasiliano yaliyo salama kupitia kwa mtandao wa umma, lakini hamna haja VPN kuwa na vipengele vya usalama , kama vile uthibitishaji au usimbaji fiche wa maudhui. VPN, kwa mfano, inaweza kutumika kutofautisha mfuatano wa watumiaji wa jamii tofauti juu ya msingi wa mtandao na vipengele vya usalama.
Intaneti
Watu wengi hutumia maneno "Intaneti" na "mtandao wa ulimwengu mzima" (au "Web" tu ) kama visawe, lakini, kama tulivyojadiliana awali, maneno haya mawili yana maana tofauti. Mtandao wa Dunia Nzima ni seti ya nyaraka, picha na rasilimali nyingine, zinazotazamwa na kushikanishwa na kitafuta rasilimali sawa (URL) na viungo. URL hizi huruhusu watumiaji kuvipatia anwani vijakazi vya mtandao na vifaa vingine vinavyohifadhi rasilimali hizi na kuvipata vinapohitajika kwa kutumia HyperText Transfer itifaki ya kupelekea hati (HTTP). HTTP ni itifaki ya kipekee ya mawasiliano inayotumika katika mtandao wa Intanet. Huduma za mtandao huweza pia kutumia HTTP kuruhusu mifumo ya programu kuwasiliana ili kuweza kushiriki na kubadilishana mantiki ya biashara na data.
Kenya Data Networks
KDN ilianza kwa kutoa miundombinu kwa kupitia "" na mtindo wa "hub-and-spoke". Kwa sasa, inaendesha idadi ya vituo vya msingi mjini Nairobi, Mombasa na mashambani (Embu, Meru, Kisumu, Diani, Malindi,nk), ambayo yameunganishwa kupitia "directed radio backhauls". Teknolojia hii hatimaye itabadilishwa na miundombinu ya "fiber-optic".
Rukwa
Rukwa inaweza kumaanisha
I/O
I / O (vifupisho vya Kiingereza ambavyo ni "input"/"output"), kwa kutafsiri tunaweza kusema ingizo data / zao.
Kuki
Maana yake asili ni "biskuti" au keki ndogo, lakini neno la "kuki" linatumika ili kompyuta yenye kurasa za tovuti iweze kuwasaliana na watazamaji.
Programu za tovuti hizi inahifadhi habari kadhaa za mtazamaji au mtumiaji (k.m. jina la mtumiaji, neno la siri, ruhusa, mapendekezo) kwenye kompyuta ya mtazamaji mwenyewe. Hivi mtazamaji anatambuliwa kila wakati anaingia kwenye tovuti hii.
Darasa
Darasa ni pia jina la mkondo wa wanafunzi wanaosomea humo, na la somo linalofundishwa.
Faila
Faila (kutoka Kilatini "phylum", yaani: kabila, ukoo), pia "kabila" katika biolojia ni ngazi ya uainishaji wa kisayansi iliyopo baina ya himaya na ngeli. Kwa Kiingereza faila huitwa "phylum" kama inahusu wanyama na "division" kama inataja mimea.
Intaneti
Wanasayansi wengi wa Kompyuta huelezea Intanet kama "mfano halisi wa mfumo uliyo mkubwa, wenye uhandisi wa hali ya juu lakini changamano zaidi.". Intanet ina tofauti nyingi mno, kwa mfano, kiwango cha kuhamisha data na sifa za kiumbo za uunganishaji vinatofautiana sana. Intanet inaonyesha "tukio ibuka" linalotegemea muundo wake mkubwa. Kwa mfano, takwimu za viwango vya kuhamisha data vinaonyesha kufananakwa muda. Kanuni za mbinu za uelekezaji na utoaji anwani kwa trafiki katika Intanet zinarejelea asili yake katika mwongo wa 1960 wakati ukubwa na umaarufu wa mtandao haukuweza kutarajiwa. Kwa hivyo, uwezekano wa kujenga miundo mbadalia unachunguzwa.
Kompyuta bapa
Kompyuta bapa, ni kifaa kinachoweza kubebeka, kwa kawaida ina mfumo wa uendeshaji wa simu na LCD ya ushughulikiaji kwa kugusa kioo chake, ina betri inayoweza kuimarishwa nguvu yake kila inapokuwa imekwisha.
Data
Beynon-Davies hutumia dhana ya ishara kutofautisha kati ya data na taarifa; data ni ishara ilhali taarifa hutokea wakati ishara zinatumiwa kumaanisha kitu fulani.
Epistemolojia
Katika majadiliano ya Plato yaliyoitwa "Theaetetus", Sokrates anachunguza nadharia mbalimbali kuhusu kiini cha maarifa, ya mwisho ikiwa kuwa maarifa ni imani ya kweli "iliyofafanuliwa " — kumaanisha kuwa imeelezewa au kufafanuliwa kwa njia fulani. Kulingana na nadharia kuwa maarifa ni mtazamo unaotoa sababu na ambao ni wa kweli, ili kujua ikiwa madai fulani ni ya kweli, lazima mtu aamini madai yafaayo ya kweli, na pia awe na sababu nzuri ya kufanya hivyo. Matokeo ya hili ni kuwa hakuna mtu ambaye atapata maarifa kwa kuamini kuwa jambo lililofanyikia ni la kweli. Kwa mfano, mtu mgonjwa ambaye hana ujuzi wa matibabu. Lakini mwenye mtazamio mzuri wa maisha, huenda akaamini kuwa atapona ugonjwa alionao haraka. Hata hivyo, hata kama imani hii itakuwa ni ya kweli, mgonjwa yule hatakuwa "amejua" kuwa angepona kwa sababu imani yake ilikosa sababu.
Herman Hollerith
Hollerith ni baba wa uendeshaji wa data ya kisasa. Kuanza kwa mifumo ya uendeshaji wa data moja kwa moja ilikuja na uvumbuzi wake. Programu na data ziliwekwa kwenye kompyuta katika miaka ya 1950 na miaka ya 1960.
Mtaala
Bila mwongozo wa falsafa ya nchi na madhumuni ya elimu kitaifa wakuza mitaala watakosa mwelekeo maalumu wa ukuzaji mitaala. Hivyo ina hatari ya kufanya mtaala uwe mkusanyiko wa mambo yasiyokuwa na mwelekeo maalumu kitaifa. Madhara yake ni watumiaji kukosa mwelekeo na msimamo maalumu unaolingana na mwelekeo wa kitaifa.Kwa hiyo mtaala ni jumla ya mpango uliondaliwa kwa ajili ya kufundishia na kujifunza kwa lengo la kuwapatia walegwa maarifa ,stadi na mielekeo mbalimbali.
Nguzo kuu ya mtaala ni muhtasari ambayo hutumika katika kutekeleza mtaala huo.
Darasa
Darasa (kutoka neno la Kiarabu) ni jengo au chumba ambamo mafunzo ya elimu hutolewa, hasa shuleni.
Utata
Utata hujitokeza katika mazingira tofautitofauti.
Aina ya kwanza ni utata wa neno au maneno. Baadhi ya maneno katika lugha ya Kiswahili na nyinginezo yana maana zaidi ya moja; kwa mfano barabara inaweza kumaanisha "njia pana" au "sawasawa".
Aina ya pili ni utata wa sentensi; sentensi tata ni ile yenye maana zaidi ya moja na mara nyingi maana zenyewe haziko wazi kabisa. Sentensi moja inawezekana kueleweka hivi au vile na bado maana zote zikawa sahihi. Sababu ni: kutumia misimu, uwezo wa neno moja kuwa na maana zaidi, kutozingatia taratibu za uandishi, kutumia maneno bila kuzingatia mazingira au muktadha unaohusika, kuwepo kwa mofimu ya hali ya kutenda.
Kiyama
Kiyama ni neno linalotokana na Kiarabu يوم القيامة, "Yawm al-Qiyāma" yaani "Siku ya ufufuko" ambayo inaitwa pia يوم الدين , "Yawm al-Dīn", yaani "Siku ya dini".
Utafiti
Ufafanuzi mpana wa utafiti unatolewa na Godwin Colibao: "Katika maana pana zaidi ya neno, ufafanuzi wa utafiti unahusisha kukusanya mambo yoyote ya data, habari, na ukweli kwa ajili ya kuendeleza ujuzi."
Manukato
Viungo ni mbegu, matunda, mizizi, gome, au vitu vingine vya mmea hasa kutumika kwa ladha, rangi au kuhifadhi chakula. Mafuta yanajulikana kwa mimea, ambayo ni majani, maua, au mimea ya mimea inayotumiwa kwa ladha au kama ya kupamba. Mafuta mengi yana mali ya antimicrobial. Hii inaweza kuelezea kwa nini viungo vinatumiwa mara nyingi katika hali ya joto, ambazo zina magonjwa mengi ya kuambukiza, na kwa nini matumizi ya viungo ni maarufu katika nyama, ambayo hasa huathirika kuharibika.Wakati mwingine dawa hutumiwa katika dawa, mila ya kidini, vipodozi au uzalishaji wa manukato, au kama mboga.
Programu ya kompyuta
Sehemu ya programu ya kompyuta ambayo hufanya kazi iliyojulikana inajulikana kama algorithm. Mkusanyiko wa programu za kompyuta, maktaba, na data zinazohusiana zinajulikana kama programu. Programu za kompyuta zinaweza kuhesabiwa pamoja na mistari ya kazi.
Data
Ni watu na kompyuta ambao hukusanya data na kulazimisha ruwaza kwa data. Ruwaza hizi ni huonekana kama taarifa ambayo inaweza kutumika kuongeza maarifa. Ruwaza hizi zinaweza kufasiriwa kama ukweli, na zina mamlaka kama estetiska na vigezo vya kimaadili. Matukio ambayo huacha nyuma mabaki yanaweza kufikiwa data. Alama hazifikiriwi tena kama data mara tu kiungo kinachounganisha alama na mtazamo kinavunjwa. Hii inamaanisha kuwa, wakati tukio linawacha alama za khabari, alama hizo zinapata hadhi ya data.
Habari
Neno hili linaweza kutumiwa pia katika sayansi kwa mawasiliano ya habari (kwa Kiingereza "information", si "news") kati ya seli za mwili, kwa mfano kati ya mkono na ubongo, kwa njia ya neva.
Intaneti
Bidhaa za programu zinazoweza kupata rasilimali za Mtandao mara nyingi huitwa "ajenti wa matumizi." Katika matumizi ya kawaida, tovuti za mtandao, kama Internet Explorer, Firefox, Opera, Apple Safari, na Google Chrome, huwaruhusu watumiaji kuvuka kutoka kurasa ya mtandao mmoja hadi nyingine kupitia viungo vya hyper. Hati kwenye mtandao huweza kuwa na mchanganyiko wowote wa data ya kompyuta, zikiwemo, picha, sauti, maandishi, video, mchanganyiko wa picha na sauti na mambo yanayomhusisha mtumiaji wa Intanet kama michezo, zana ofisi na maonyesho ya kisayansi. Kupitia utafiti wa Intanet unaoendeshwa na maneno maalum kwa kutumia mitambo ya utafutaji kama Yahoo! na Google, watumiaji duniani kote huweza kupata habari nyingi, kwa urahisi na moja kwa moja kutoka kwa Intanet. Ikilinganishwa na kamusi elezi zilizochapishwa namaktaba za kawaida, Mtandao wa Dunia Nzima umewezesha kusambaa ghafla kwa habari na data.
Kenya Data Networks
Mnamo 2006, KDN ilijulikana kama mwasilishi wa data mkubwa zaidi nchini Kenya na inajiendesha katika kiwango cha Telkom Kenya amboyo inaendeshwa na serikali. KDN ilianza biashara wakati ilipewa leseni ya kuwa mwendeshaji wa mtandao wa data kwa umma na tuume ya Mawasiliano ya Kenya mwaka wa 2003. Makao makuu ya kampuni ziko Mombasa Road, jijini Nairobi.
Nadharia
Nadharia (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza: "theory") ni mkusanyo wa taarifa mbalimbali zenye ukweli ndani yake bila kuegemea upande fulani.
Tarakilishi
Tarakilishi au Kompyuta ni mashine au chombo cha kielektroniki chenye uwezo wa kupokea na kukusanya taarifa (data), na halafu kuzishughulikia kulingana na kanuni za programu ya kompyuta inayopewa. Inafuata hatua za mantiki katika kazi hii. Hapo hutoa matokeo ya kazi hiyo na namna ilivyoendeshwa, pamoja na kutoa matokeo ya kitu kilichofanyika, yaani kinachoonekana (Information) kwa haraka.
Wiki
Ward Cunningham, na mwandishi mwenza Bo Leuf, katika kitabu chao "" walielezea kiini cha dhana ya Wiki kama ifuatavyo:Wiki inawezesha hati kuandikwa kiushiriki, katika lugha rahisi ya kuashiria kwa kutumia kivinjari. Ukurasa wa tovuti ya wiki unaitwa "ukurasa wa wiki", ilhali mkusanyiko mzima wa kurasa, ambazo kawaida huwa zinahusiana kwa viungo, ni "Wiki". Wiki ni hifadhidata ya kuunda, kuvinjari, na njia ya kutafuta habari.
Mtaala
Ni mtaala unaofundisha mambo yote anayopaswa kujifunza mtoto nje ya mtaala ulio rasmi katika maisha ya kawaida ya kujifunzia. Mara nyingine mtaala huu huitwa mtaala uliofichika.
Mara nyingi mitaala hiyo huandaliwa kulingana na mahitaji ya jamii ya mwanafunzi na jamii husika kwa wakati ule.
Mtaala huu unajumuisha matendo yote yanayosaidia ujifunzaji usiokusudiwa au usioratibiwa. Kwa mfano ujifunzaji wa utii kwa mamlaka, kuwahi/kujali muda, usafiri nakadhalika. Yaani unajumuisha mambo yote ambayo hayaonekani kwenye muhtasari wa shule kama sehemu ya mtaala.
Mtandao wa kompyuta
Mtandao wa eneo pana (Wan) ni mtandao wa kompyuta unaotanda kwa eneo pana (yaani mtandao wowote wa viungo vya mawasiliano vinavyopita jiji kuu, kikanda, au mipaka ya kitaifa [1]). Kwa njia isiyo rasmi WAN ni mtandao unaotumia ruta na viungo vya mawasiliano ya umma. Tofauti na mitandao wa kieneo ya kibinafsi (Pans),mitandao ya eneo la karibu (LANs),mitandao ya eneo la kampasi (CANs), au mitandao ya eneo la Jiji kuu (Mans), ambayo kwa kawaida ina ukadirifu wa chumba, jengo, kampasi au eneo maalum (mfano, mji) kwa mpangilio huo. Mfano wa WAN unaojulikana kwa wengi na kwa ukubwa ni wavuti.
Wan ni mtandao wa mawasiliano wa data uliotanda kwa eneo pana la kijiografia (yaani mji mmoja hadi mwingine na nchi moja kwenda nchi nyingine) na ya kwamba mara nyingi hutumia vifaa vya upokezi vinavyotolewa na vifaa vya uchukuzi vya kawaida, kama kampuni za simu. Teknolojia ya Wan kwa ujumla hufanya kazi katika tabaka tatu za chini za tabaka la mahali halisia, tabaka la kiungo cha data na tabaka la mtandao.
Kenya Data Networks
CCK pia imeipa KDN leseni ya kuwa loop opareta wa kienyeji na kutoa huduma za "fixed line". KDN pia inamiliki leseni ya "Gateway" ya kimataifa, ambayo inatumia kuuza muunganisho wa intaneti kwa kampuni zinazopeana huduma za intaneti.
Taarifa
Pia ni takwimu zilizochakatwa ambazo zina maana kamili inayoweza kutumika katika kufanya maamuzi fulani.
Tarakilishi
Kompyuta hizi zinafanana na zile 
zilizotangulia kutajwa hapo mwanzo, nazo zinatumika kwa ajili ya kutafutia taarifa (Data) kutoka kwa binadamu moja kwa moja na kupitia mandishi na vipimo.
Ombwe
Ombwe (ing. "vacuum") kwa maana ya sayansi ni hali pasipo na kitu, nafasi pasipo na mata. Neno hutumiwa hasa kwa hali pasipo na gesi au angahewa. Katika lugha nyingi za dunia neno la kilatini "vacuum" hutumiwa.
CD
CD au cd ni kifupi cha: NENO LA KIINGEREZA COMPACT DISC lenye kumaanisha Diski ya kigae, au/na plastiki ya kuhifadhia maelezo muhimu ya Tarakilishi(kompyuta)
Shangazi
Ukilinganisha na lugha za Ulaya, zile za Kibantu zinazingatia zaidi umri na hasa jinsia za wazazi na ndugu zao. Hivyo, neno la Kiingereza "aunt" linaweza kumaanisha "shangazi" (dada wa baba), "mama mkubwa" (kama ni mkubwa wa mama) au "mama mdogo" (kama ni mdogo wa mama). Vilevile anayeitwa kwa Kiingereza "uncle" anaweza akaitwa kwa Kiswahili "mjomba", lakini "baba mkubwa" (kama ni kaka wa baba) au "baba mdogo" (kama ni mdogo wa baba).
Mata
Mata (kutoka Kiingereza "matter": kwa Kiswahili pia "maada") ni neno pana linalojumlisha vyote vinavyoweza kuonekana, kusikika, kuguswa, kuchunguzwa n.k., ikiwemo hasa "mata ya kawaida" inayoundwa na atomi ambazo tena zinaundwa na kiini cha protoni na neutroni, kikizungukwa na wingu la elektroni.
Maana ya maisha
Ukanti ni falsafa iliyo na msingi katika maandishi ya kimaadili, ya somo la maarifa na ya kimetafizikia ya Immanuel Kant. Kant anajulikana kwa nadharia ya uwajibikaji ambayo msingi ni wajibu mmoja wa kimaadili, "dhana ya lazima bila kujalisha", inayotokana na dhana ya uwajibikaji. Wakanti wanaamini kuwa vitendo vyote vinafanywa kulingana na lengo au kanuni fulani isiyobainika wazi, na kuwa ili vitendo viwe adili, ni lazima viambatane na dhana ya lazima bila kujalisha.
Kodata
Katika uainishaji wa kisayansi Kodata ni faila ya wanyama (Animalia). Nusufaila yenye spishi nyingi ni Vertebrata. Hapa mhimili wa kati unaendelea kuwa uti wa mgongo.
Fomula
Katika hisabati au sayansi fomula ni kanuni iliyoandikwa katika alama za kialjebra.
Dhamana
Dhamana (kutoka neno la Kiarabu) ni kitu chochote ambacho mtu anaweka au kuwekewa ili kukomboa kitu fulani au kupata huduma fulani. Dhamana inaweza kuwa pesa, gari, nyumba na hata chochote kile. Dhamana ipo katika pande nyingi, kwa mfano katika mahakama ili mshtakiwa aachiliwe kwa muda.
Demokrasia
Demokrasia (kutoka neno la Kigiriki δημοκρατία, "dēmokratía", maana yake "utawala wa watu": δῆμος, dêmos, maana yake "watu" na κράτος, krátos, maana yake "utawala") ni aina ya serikali.
Chati
Aina fulani za chati ni bora zaidi kwa kuwasilisha data kuliko nyingine. Kwa mfano, data inayowakilisha namba zinazobadilika kwa kipindi cha muda (kama vile "mapato ya kila mwaka kutoka 1990 hadi 2000") zinaweza kuonyeshwa kwa ubora zaidi kwa kutumia chati ya mstari.
Takwimu
Takwimu "(kutoka Kiarabu; kwa Kiingereza: statistics)" ni elimu ya data.
DNA
Wanyama, mimea, bakteria na virusi vilevile, wote wana DNA. Molekuli hii inabeba ndani yake habari zote za urithi wa kiumbehai husika, yaani habari za tabia zote zinazopokelewa kutoka kwa wazazi. Mwenye DNA zimo jeni zinazotunza habari maalumu juu ya urithi wa kiumbe.
Intaneti
Kugawana faili ni mfano wa uhamishaji wa kiasi kikubwa cha data kupitia Intanet. Faili ya kompyuta inaweza kutumwa kwa kutumia barua pepe kwa wateja, waenzi na marafiki kama kiungo. Inaweza kuwekwa kwenye tovuti au tumishi ya FTP kwa upakuaji rahisi na watu wengine. Inaweza kuweka ndani ya "eneo lenye wamiliki wengi" au ndani ya tumishi ya faili kwa ajili ya matumizi ya haraka na washikadau. Mzigo wa upakuaji mzito kwa watumiaji wengi unaweza kupunguzwa na matumizi ya "vioo" vya huduma au mitandao ya viwango aina moja . Katika hali hizi zote, upatikanaji wa faili unaweza kudhibitiwa na kujitambulisha kwa watumiaji, usafiri wa faili katika ya Intanet unaweza kuborongwa kwa kupewa maana fiche, na hongo ya pesa yaweza kutumiwa ili kuzipata faili. Bei inaweza kulipwa kutoka eneo tofauti kwa njia isiyokuwa wazi, kwa mfano, kutoka kwa kadi ya deni(krediti) ambayo maelezo yake hupitishwa pia - kwa kawaida hupewa maana fiche kabisa- kupitia Intanet. Asili na dhibitisho la faili iliyopokewa inaweza kuangaliwa kupitia saini za dijitali au kwa MD5 au aina nyingine ya ujumbe. Sifa hizi rahisi za intanet, juu ya msingi wa dunia nzima, zinabadilisha uzalishaji, mauzo, na usambazaji wa kitu chochote ambacho kinaweza kupunguzwa na kuwa faili ya kompyuta kwa usafirishaji. Hii ni pamoja na kila namna ya machapisho ya magazeti , bidhaa za programu, habari, muziki , filamu, video, picha, grafiki na sanaa zingine. Hili kwa upande mwingine limesababisha mabadiliko katika kila moja ya viwanda ambavyo awali vilidhibiti uzalishaji na usambazaji wa bidhaa hizi.
Delta (herufi)
Jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za Kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fisikia. Inaweza kutumiwa kutaja pembe ya nne katika pembenne.
Data
Maneno taarifa na maarifa mara nyingi hutumika katika dhana zinazobadilika. Tofauti kuu ni katika kiwango cha ujumla inayozingatiwa. Data iko katika ngazi ya chini, taarifa ni ngazi ya pili, na hatimaye, maarifa ni ngazi ya juu kati ya zote tatu. Data, kibinafsi haina maana yoyote. Ili data ibadilishwa kuwa taarifa, ni lazima data ifasiriwe na kupatiwa maana. Kwa mfano, urefu wa Mlima Everest kwa ujumla inachukuliwa kama "data", kitabu kuhusu sifa za Mlima Everest zinaweza kuonekana kama “taarifa” na ripoti yenye taarifa kuhusu njia bora ya kufikia kilele cha Mlima Everest inaweza kuchukuliwa kama "maarifa".
Kigezo cha maana
Hii ni tungo ambayo maana yake iko wazi na inaeleweka wazi bila utata wowote ule. Tungo nyoofu ni tungo ambayo huwa na maana moja tu iliyo wazi kabisa.
Hii ni tungo ambayo maana yake haiko wazi. Tungo tata ni tungo ambayo huwa na maana zaidi ya moja. 
Mifano:
Data
Neno "Datum" inamaanisha "kutoa", kwa hiyo inaweza kumaanisha "kitu kutolewa". Participle ya "kutoa" imetumiwa kwa muda wa milenia, kama taarifa iliyokubaliwa katika mijadala juu ya masuala ya jeometri, hisabati, uhandisi, na kadhalika. Pia, data huwakilisha matukio, takwimu, na wazo. Matumizi kama haya ndiyo asili ya data kama dhana katika sayansi ya tarakilishi au kompyuta ukipenda: data ni idadi, maneno, picha, n.k.: haya yote yanakubaliwa kama data.
Teknolojia ya habari
Wakati kompyuta na teknolojia za mawasiliano zinapounganishwa, matokeo ni teknolojia ya habari ("infotech"). "Teknolojia ya habari" ni neno la jumla linaloelezea teknolojia yoyote ambayo husaidia katika kuzalisha, kuendesha, kuhifadhi, kuwasilisha, na / au kusambaza habari. Kwa makadirio, wakati tunapozungumza kuhusu teknolojia ya habari (IT) kama ujumla, ni bainisho kuwa matumizi ya kompyuta na habari yanashirikiana.
Chati
Neno chati kama uwakilishi wa takwimu ya data ina maana nyingi:
Neno
Neno ni sehemu fupi ya lugha yenye maana. Ni sauti inayotamkwa au kuandikwa pamoja na kutaja jambo fulani.
Kata
Kata hutengenezwa kwa kutumia matunda jamii ya tikiti yaitwayo vibuyu. Matunda haya hukatwa katikati kisha hutolewa nyamanyama za ndani ili kupata uwazi ambao baada ya tunda kukaushwa hupatikana aina ya kikome kizito ama kwa jina kibuyu. Kikombe hiki kikiisha kukauka hutobolewa kwa upana matundu mawili ambayo hukobekwa kijiti kirefu kitumikacho kama mshikio wa kata.
Kadi karadha
Kadi karadha (au Kadi ya mkopo (kwa Kiingereza: ) ni kadi ya kulipia iliyotolewa kwa watumiaji (wamiliki wa kadi) ili kuwawezesha kulipa mfanyabiashara kwa bidhaa na huduma.
Tarakilishi
Ni kazi inayotokana na taarifa au maelezo (Data) baada ya kwisha kupangiliwa na kufanyiwa kazi hadi kutoa matokeo kamili ya kazi hiyo, pamoja na kuleta kitu chenye kufahamika na chenye faida.
Ni kazi iliyokwisha kutengenezwa hadi ikawa katika hali ya kueleweka.
Mtaala
Ni mkusanyiko wa mambo yote anayopaswa kuyafanya na kuyafahamu mwanafunzi anapokuwa darasani. Au ni mtaala uliopangwa kwa madhumuni ya kumfundisha mwanafunzi katika mfumo rasmi wa elimu.
Viza
Viza (kutoka Kiingereza "visa") ni kibali cha kumruhusu mwenye pasipoti kuingia na kukaa katika nchi geni kwa muda maalum.
Dikteta
Dikteta (kutoka Lat. "dictator" yaani mwenye kutoa amri kama imla) ni neno la kumtaja mtawala asiyebanwa na sheria na kutumia nguvu ya dola kuendeleza utawala wake na kutokubali upinzani dhidi yake. Pale ambako mtu au kundi la watu hutawala kwa mbinu huu hali ya kisiasa huitwa udikteta. Mfalme anayeweza kuwa na madaraka yaleyale haitwi dikteta.
Kiwix
Kiwix inaruhusu kutafuta maneno yote yaliyomo katika data. Inawezekana kuhamisha makala za wikipedia nje kwa umbo la PDF na HTML.
Habari
Habari (kutoka Kiarabu) ni mawasiliano ya maarifa kuhusu matukio ambayo huwasilishwa kwa watu kwa maneno ya kinywa, kwa maandishi kama vile magazeti, kwa matangazo ya masafa marefu kama vile redio au runinga, kwa intaneti n.k.
Abela Paul Bateyunga
Abella anafanya kazi katika miradi mbalimbali kupitia shirika lake. Miradi hiyo inatokana na ushirikiano wa kiraia na uwezeshaji wa vijana pamoja na masuala ya ubunifu. kati ya hiyo miradi ambayo Abela anaifanya ni kama Mradi wa Data Zetu mradi ambao una lengo la kuwawezesha jamii kufanya vizuri, zaidi maamuzi ya msingi ya ushahidi ili kuboresha maisha yao. Jua Katiba ,kampeni ya ufahamu juu ya Katiba ya Tanzania. Kijana Wajibika (Vijana kuwajibika) ni mpango unaojitokeza ambao hujenga harakati ya vijana na wanawake ambao wanafahamu vizuri juu ya haki za kiraia na kushiriki kikamilifu katika mchakato wa kisiasa. Changamoto ya Mawazo mradi ambapo vijana wanashiriki katika kugundua na kuunga mkono masuala ya ubunifu kwa athari chanya na kuwasaidia kusonga makampuni yao ya kijamii kutoka dhana ya mfano.
Meza (samani)
Meza (kutoka Kireno na kwa asili zaidi kutoka Kilatini "mensa") ni kipande cha samani. Tunaweka vitu juu ya meza, mara kwa mara na kwa muda mfupi, kwa mfano chakula, visu, vikombe vya vinywaji, kitabu, ramani, karatasi wakati wa kuandika, na vitu kwa ajili ya kujifurahisha n.k.
Visakale
Visakale (vilevile: tarihi) ni hadithi fupifupi zinazosimulia matukio ya maalumu ya kihistoria. Matukio haya yanaweza kuwa ya kweli au ya kubuni. Tarihi inaweza kuhusu historia ya wafalme, koo za utawala, kumbukumbu za kutokea kwa koo fulani, magonjwa, vita, njaa na kadhalika. Hivyo basi wahusika wake mara nyingi huwa ni binadamu ambao hupewa uwezo mkubwa au mdogo mno kulingana na matukio yanayosimuliwa.
Dhima ya tarihi ni kuikumbusha au kuitahadharisha jamii juu ya tukio fulani ili lieziwe au likomeshwe. Kama ilivyo ngano, tarihi, pia huanza kwa "Paukwa... pakawa"...
Karata
Karata (kutoka jina la Kireno "carta" ambalo kwa Kilatini lilimaanisha "karatasi"; kwa Kiingereza "cards") ni kadi au kipande cha karatasi yenye namba, alama au picha ikiwa sehemu ya idadi mfululizo za karata.
Tarakilishi
Ni kompyuta zinazotumika kwa ajili ya kupokea taarifa (Data) kama zile za kusomea hali ya hewa, kupimia mishipa ya damu na kupimia kiwango cha chumvi kwenye maji.
Kizizi cha jino
Kwenye ncha ya kizizi "(kwa Kilatini apex dentis)" kuna tundu (kwa Kilatini Foramen apicale dentis) ambako fofota yaani neva na mishipa ya damu zinaingia ndani ya uwazi wa jino. Kiingilio hiki cha mishipa huitwa pia kanali ya jino.