Je,nani wa kwanza kupanda mlima kilimanjaro?
Kilimanjaro (Volkeno)
Tarehe 6 Oktoba 1889 Hans Meyer alikuwa mtu wa kwanza anayejulkikana kupanda mlima na kufika hadi kilele cha Kibo. Alichagua jina la "Kaiser-Wilhelm-Spitze" ("Ncha ya Kaisari Wilhelm"). That name apparently was used until Tanzania was formed in 1964, when the summit was renamed "Uhuru", meaning "Freedom Peak" in Kiswahili.
Kilema Kusini
Kilema pia ni sehemu inayotukuzika kihistoria kwani mche wa kwanza wa kahawa Tanzania ulioteshwa Kilema. Wenyeji wanaamini kuwa chimbuko la jina la mlima Kilimanjaro pia lilianzia Kilema. Watu walikuwa wakiuita mlima huo Kilema Kyaryo "yaani kilima cha kupanda" lakini wageni wakashindwa kutamka na kusema Kilimanjaro.
Mlima Lindoto
Mlima Lindoto ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Manyara nchini Tanzania.
Teide
Mjerumani Hans Meyer (Mzungu wa kwanza kupaa kilele cha Kilimanjaro, Tanzania) pia alitembelea Teide katika mwaka 1894, wakati mwingine safari ya Kilimanjaro ili kuchunguza hali ya barafu ya volkeno. Baada ya kupanda kwa Teide, inajulikana kama "wafalme wawili, mmoja kupanda katika bahari na wengine katika jangwa na nyika".
Mbegha
Lakini kwa hakika alianzisha nasaba ya Kilindi iliyoungansha na kutawala Usambara pamoja na maeneo jirani hadi ukoloni. Wengine wanaona mtawala kamili wa kwanza alikuwa Buga aliyemwua babu yake Mbogho na hivyo kushika utawala kamili juu ya Vuga na Bumbuli. Mwana wa Buge aliyeitwa Kinyashi alianza kupanusha himaya yake kwa njia ya vita, na mtoto wake Kimweri ye Nyumbai alisimamia kilele cha uwezo wa nasaba hii mnamo 1850 akitawala Usambara, Usegeju, Digo na Bondei pamoja na sehemu za Useguha, Upare na tambarare za Maasai. Hata maliwali wa Pangani na Tanga waliokuwa chini ya Sultani wa Zanzibar walilipa kodi za kuthebitishwa vyeo vyao kwa mtawala wa Vuga.. Baadaye biashara iliyopita bondeni iliongeza utajiri wa machifu wa Mazinde waliofaulu kuvunja kipaumbele wa Vuga baada ya 1860.
Mlima Kenya
Mwaka 1949 eneo kupita m 3,400 lilifanywa hifadhi ya kitaifa. Barabara ilijengwa kutoka Naro Moru ili kurahisisha safari ya kufikia nika ya mlima.
Usafiri wa anga-nje
Kiumbehai wa kwanza aliyefikishwa hadi anga-nje alikuwa mbwa Laika kwa njia ya satelaiti ya Sputnik 2. Mtu wa kwanza katika anga-nje alikuwa Mrusi Yuri Gagarin aliyezunguka Dunia mara moja tarehe 12 Aprili 1961 kwa Vostok 1.
Kenya
Eneo hili la milima ndilo la juu zaidi nchini Kenya (na la pili kwa urefu barani Afrika): Mlima Kenya, unaofikia urefu wa mita 5,199 (futi 17,0570) na ni eneo lenye mito ya barafu. Mlima Kilimanjaro () huweza kuonekana upande wa kusini, ng'ambo ya mpaka wa Kenya na Tanzania .
Mlima Kenya
Mwishoni mwa Julai 1930, Shipton na Bill Tilman walikwea vilele vyote. Katika safari hii, Shipton na Tilman walijaribu kukwea vilele vingine, ikiwa ni pamoja na Petro, Dutton, Midget , Pigott na aidha Terere au Sendeyo.
Katika miaka ya 1930 ziara zilifanyika zaidi katika nyika ya mlima. Raymond Hook na Humphrey Slade walikwea ili wachore ramani ya mlima na wakapeleka samaki. Februari mwaka 1938, C Carol na Mtu Muthara wakawa mwanamke wa kwanza na Mwafrika wa kwanza mtawalia kupaa Nelion, katika ziara na Noel Symington, mwandishi wa "The Night Climbers of Cambridge,"  na tarehe 5 Machi Una Cameron akawa mwanamke wa kwanza kupaa Batian.
Julius Nyerere
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (Butiama, mkoani Mara, pembezoni mwa Ziwa Nyanza, 13 Aprili 1922 - London, Uingereza, 14 Oktoba 1999) alikuwa rais wa kwanza wa Tanzania, na mara nyingi anatajwa kama "baba wa taifa". Kwa hakika aliiathiri kuliko yeyote yule.
Tenzing Norgay
Kwa miaka mingi watu kutoka Asia na Ulaya walivutana kuhusu swali kama Tenzing au Hillary alikuwa mtu wa kwanza wa kufika kileleni. Wote wawili wakiwa marafiki wakajibu ya kwamba walifika pamoja bila kubagua nani alikuwa mbele hatua chache.
Kilimanjaro (Volkeno)
Juu zaidi kati ya mita 3,100 na 3,900 hufuata kanda la vichaka vya "Erica" (mdamba) na juu yake kunamajanimajani tu kama "Helichrysum" hadi mita 4500.
Mlima Kwashemhambu
Mlima Kwashemhambu ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.
Kilimanjaro (Volkeno)
Maji yatoka mlimani kwa njia ya mito na vijito hasa upande wa kusini unaopokea mvua zaidi hasa juu ya mita 1200. Chini ya kimo hiki maji kwenye mito inapungua kutokana na mvukizo na matumizi ya binadamu. Mito ya Lumi na Pangani inabeba maji ya Kilimanjaro kuelekea mashariki na kusini.
Namanga, Kenya
Mlima Kilimanjaro unaonekana kusini mwa mji huu. Pia mlima Oldoinyo Orok uko kaskazini magharibi kwa mji huu na hujulikana kama milima ya Namanga.
Mlima Karambatu
Mlima Karambatu ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Mlima Tambora
Mlima Tambora ni mlima wenye kimo cha m 2,850 juu ya usawa wa bahari.
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Njia iliyo rahisi na maarufu zaidi ni ile ya kuanzia lango la Marangu, ambako ndiyo makao makuu ya hifadhi.
Mlima Kilanga
Mlima Kilanga ni kati ya milima ya Usambara iliyoko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.
Kilimanjaro (Volkeno)
Asili ya jina "Kilimanjaro" haijulikani kikamilifu. Vyanzo vya kimaandishi vinajulikana tangu takriban mwaka 1860 ambako wapelelezi wazungu walitumia jina hili katika taarifa zao wakidai "Kilimanjaro" ilikuwa jina la Kiswahili. Pamoja na umbo hili kulikuwa pia na tahajia ya sehemu mbili ama "Kilima-Njaro" au kwa namna ya Kijerumani “Kilima-Ndscharo”.
Mlima Kimhandu
Pamoja na mlima Mtingire ni mrefu kuliko yoke, ukiwa na kimo cha mita 2650 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Kipolo
Mlima Kipolo (pia Riporo) ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania.
Mlima Kolosoya
Mlima Kolosoya ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Mto Nanga (Kilimanjaro)
Mto Nanga (Kilimanjaro) ni kati ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro (Tanzania Kaskazini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi kupitia mto Pangani.
Mlima Kenya
Mlima Kenya ni volkeno rusu iliyokuwa hai kati ya miaka milioni 2.6 na 3.1 iliyopita. Kasoko ya awali ilikuwa pengine katika urefu wa m 6,000; juu kuliko Kilimanjaro. Tangu izimike, kumekuwa na vipindi viwili vya barafu. Barafuto za leo hazipiti m 4,650 .
Mlima Kenya
Wakikuyu wanaishi kusini na magharibi mwa mlima. Wao ni wakulima na hulima katika udongo mwekundu wa volkeno. Wakikuyu waamini kwamba Mungu wao, "Ngai"  aliishi juu ya Mlima Kenya aliposhuka kutoka mbinguni. Wao wanaamini kuwa mlima ni kiti cha enzi cha Ngai duniani. Ni mahali ambapo Gikuyu, baba wa kabila, alitumia kukutana na Mungu wao, Ngai. Jina kwa ajili ya Kikuyu Mlima Kenya ni "Kĩrĩnyaga"  (Kirinyaga), tafsiri yake ikiwa ni mlima mweupe. Linatokana na weupe wa theluji.
Mlima Mtingire
Mlima Mtingire ni mmoja katika Milima ya Uluguru, safu ya milima katika Tanzania mashariki, km 200 hivi kutoka Bahari ya Hindi. Ni sehemu ya Milima ya Tao la Mashariki (pamoja na Milima ya Taita nchini Kenya, Milima ya Upare, Milima ya Usambara, Milima ya Unguu, Milima ya Rubeho, Milima ya Ukaguru, Milima ya Udzungwa, Milima ya Uvidunda na Milima ya Mahenge).
Mlango wa Gibraltar
Jina la Gibraltar limetokana na uvamizi wa Waarabu wakati wa upanuzi wa Uislamu. Mwaka 711 jemadari Tariq ibn-Ziyad aliongoza jeshi lake kushambulia Hispania. Rasi inayoitwa leo "Gibraltar" ilipewa jina la "jabal at-Tariq" (mlima wa Tariq) lililokuwa baadaye "Gibraltar". Kabla ya kuja kwa Waarabu mataifa ya kale yaliita mlango huu "Nguzo za Herakles" wakitaja milima midogo ya Gibraltar na Ceuta kwa jina hili.
Mlima
Njia nyingine ya kutokea kwa milima ni volkeno. Hapo magma (mwamba moto ulioyeyuka) inapanda kutoka koti ya dunia inakuta njia kupitia nafasi katika ganda la dunia na kufika usoni kwa umbo la zaha (lava). Hapa zaha inaganda kuwa mwamba imara. Kama akiba ya magma chini ya volkeno ni kubwa inaendelea kupanda juu na kutoka kwenye kasoko za volkeno. Inapanda juu ya zaha iliyoganda tayari na kwa njia hii volkeno inazidi kukua. Volkeno kubwa Afrika ni Kilimanjaro.
Puto
Mtu wa kwanza anayejulikana kupaa kwa msaada wa puto alikuwa padre Mreno Bartolomeu de Gusmão mnamo mwaka 1709 mjini Lisbon. Baada ya majaribio ya kurusha puto bila mzigo alifaulu kujipeleka kwa takriban kilomita moja lakini akaanguka chini baadaye.
Kilimanjaro (Volkeno)
Kilimanjaro ni volkeno iliyolala kwa sasa. Kwenye kilele cha Kibo gesi bado inatoka. Kumbukumbu ya wenyeji ina habari ya mlipuko mnamo mwaka 1730.
Mlima Kinabalu
Mlima Kinabalu ni mlima wenye kimo cha m 4,093 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Kenya
Mwaka 1892, Teleki na von Höhnel walirudi upande wa mashariki, lakini hawakuweza kupitia msitu.
Mlima Kenya
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia ziara za kukwea mlima zilididimia zaidi. Watu maarufu waliokwea katika wakati huo walikuwa wafungwa wa vitani Waitaliano, ambao walikuwa wamefungwa jela Nanyuki. Walitoroka na kupanda mlima kabla ya kurejea kambini.
Manikongo
Mwene Kongo alichaguliwa na akina "bambuta" au wazee wa ufalme. Vyeo mbalimbali chini yake viligawiwa kufuatana na mapokeo kati ya wawakilishi wa koo muhimu.
Manikongo wa kwanza alikuwa Lukena lua Nimi (1380 - 1420) aliyeanzisha ufalme.
Mpito wa Zuhura
Mtaalamu wa kwanza aliyetabiri mpito wa Zuhura kwa mwaka 1639 alikuwa Johannes Kepler lakini alifariki kabla ya tukio, hivyo hakuliona mwenyewe. Utabiri wake ulithibitishwa miaka 8 baadaye na Waingereza Jeremia Horrocks na William Crabtree wakati wa mpito wa pili tarehe 4 Disemba 1639.
Mlima Kipolo
Una urefu wa mita 752 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Kenya
Krapf aliambiwa na watu wa kabila la Waembu kwamba walikuwa wakiuzunguka mlima lakini hawakuwa wamepaa juu kwa sababu ya baridi na  theluji. Wakikuyu walithibitisha haya yametukia.
Wangulu
Ndiko mkoloni Mjerumani Karl Peters alifanya mkataba wa kwanza kwa maeneo yaliyokuwa baadaye koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Peters aliyekuwa ameondoka Saadani, alifika Nguru 23 Novemba 1884 alipokutana na mmoja Masungu Biniani.
Ukulele
Wahamiaji watatu ambao walikuwa ni watengeneza makabati, Manuel Nunes, José do Espírito Santo, na Augusto Dias wanaaminika kuwa ni watu wa kwanza kutengeneza ukulele.
Kilimanjaro (Volkeno)
Tabianchi ya Kilimanjaro inaathiriwa na kimo cha mlima inayoruhusu kufika kwa upepo kutoka bahari mwenye unyevu mwingi na wakati moja pia upepo za juu sana. Tabia niyngine ni hali yake ya kuwa mlima wa juu sana peke yake bila jirani ya karibu sana. Mlima huwa na mfumo wa upepo ambako mchana upepo unaelekea juu na wakati wa usiku kuna upepo unaotelemka kutoka juu. Hii inatokea zaidi upande wa kusini kuliko upande wa kaskazini kwa sababu tako la mlima ni pana Zaidi upande wa kusini na mitelemko yake inaelekea Zaidi hivyo kuathiri tabianchi zaidi. .
Kilimanjaro (Volkeno)
Miamba ya kijana kwenye Mawenzi ilitokea miaka 448,000 iliyopita. Mawenzi huwa na mgongo wenye umbo la kiatu cha farasi mwenye ncha kali na kufunguka upande wa kaskazini-magharibi. Mgongo unakatwa na mabonde kadhaa na upande wa mashariki wa mlima umepungua kutokana na mmomonyoko. Mawenzi huwa na kilele cha pili kinachojulikana kwa jina la “Neumann Tower” chenye mita 4425.
Mlima Kejanja
Mlima Kejanja ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Henry Rono
Rono alizaliwa katika sehemu ya Milima ya Nandi nchini Kenya na kabila yake ni Kinandi. Alianza mbio akiwa angali katika shule ya msingi. Kuanzia mwaka wa 1977 alihudhuria Chuo Kikuu cha Washington State, pamoja mkimbiaji mwenzake Samson Kimobwa, ambaye alivunja rekodi ya dunia ya mita 10,000 mwaka wa 1977. Mkufunzi wake katika chuo kikuu alikuwa John Chaplin. Wakimbiaji zaidi kutoka nchi ya Kenya baadaye walijiandikisha katika chuo kikuu cha Washington State, pamoja na Bernard Lagat, Mike Kosgei, na Patrick Muturi. Akiwa angali bado katika chuo kikuu cha Washington State, Rono akawa mtu wa tatu tu katika historia (baada ya Gerry Lindgren na Steve Prefontaine) kushinda mchuano wa Cross Country wa wanaume wa NCAA mara tatu, katika miaka ya 1976, 1977, na 1979. Muda wake wa ushindi ulikuwa 28:07 mwaka wa 1976 na muda wake umebakia wa kasi zaidi katika mita 10,000 ya cross-country katika historia ya NCAA (ingawa mwaka wa 2008 Galen Rupp alikimbia kwa muda wa 27:41 katika mkutano wa mkoa wa NCAA katika kozi ambayo ilisemekana kuwa mita 80 fupi kuliko mpimo wa kawaida ). Pia alikuwa bingwa mtetezi wa steeplechase ya NCAA miaka ya 1978 na 1979 na bingwa wa mchuano wa ndani (yaani indoor kwa lugha ya kimombo) wa NCAA katika mita 3000 mnamo mwaka wa 1977.
Mlima Kenya
Hatimaye, mwaka 1883, Joseph Thomson alipita upande wa magharibi wa mlima na Krapf alithibitisha madai yake. Hata hivyo, upelelezi rasmi wa kwanza ulifanyika mwaka 1887 na Samuel Teleki na Ludwig von Höhnel. Waliweza kufika mita 4,350 kwenye mteremko wa kusini magharibi. Katika safari ya upelelezi huo, waliamini kuwa walikuwa wamegundua volkeno.
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Kilele cha Kibo, chenye urefu wa mita 5895 (futi 19340), ndicho kivutio kikubwa kwa wageni kutoka ndani na nje ya nchi kwa sababu ya kufunikwa na theluji mwaka mzima.
Kristoforo Kolumbus
Kwa jumla Kolumbus alifanya safari nne hadi Amerika. Mwaka 1498 katika safari yake ya tatu alifika mara ya kwanza kwenye bara lenyewe katika mdomo wa mto Orinoco katika Venezuela. Kwa jumla alipoteza jahazi 9 katika safari zake.
Wingu Kubwa la Magellan
Maelezo ya kwanza yaliyoeleweka yalitolewa na Ferdinand Magellan aliyekuwa mtu wa kwanza wa kuzunguka Dunia yote katika safari ya miaka 1519 - 1522. Hapo alichora pia ramani za nyota na kufanya vipimo vya kwanza vya mawingu angavu vya anga yaliyopokea baadaye jina lake.
Kilima cha Hyrax
Kilima cha Hyrax ni eneo la kihistoria ya zamani mjini Nakuru katika mkoa wa Bonde la Ufa nchini Kenya. Inachukuliwa kama mmojawapo wa maeneo muhimu zaidi ya neolithic nchini Kenya. Mlima Hyrax iligunduliwa mnamo 1500 BK na iligubuliwa na Louis Leakey na Mary Leakey mwaka wa 1926.
Mlima Kenya
Vilele maarufu vilivyo katika viunga vya mlima ni Terere (m 4,714) and Sendeyo (m 4,704).
Mlima Kihita
Kilele kina urefu wa mita 168 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Kenya
Wameru wanaishi Mashariki na Kaskazini mwa mlima. Walilima na kufuga katika sehemu yenye rutuba nyingi nchini Kenya. Jina la Mt. Kenya kwa Kimeru ni "Kirimara" (kutokana na weupe wa theluji).
Wazungu wa kwanza kutembelea Mlima Kenya mara nyingi walileta wajumbe wa makabila mengine kama marafiki na mabawabu. Wengi wao hawakuwa na uzoefu wa baridi, au kuwahi kuona theluji. Maitikio yao mara nyingi zilikuwa za woga na tuhuma.
Mlima Kilimbe
Kilele kina urefu wa mita 1,494 juu ya usawa wa bahari.
Ferdinand Magellan
Ferdinand Magellan (1480 – 27 Aprili 1521; Kireno: Fernão de Magalhães; Kihispania: Fernando de Magallanes) alikuwa baharia na mpelelezi kutoka Ureno katika utumishi wa mfalme wa Hispania aliyekuwa mtu wa kwanza wa kuwa na safari iliyozunguka dunia yote.
Nimrod Elireheemah Mkono
Nimrod Elireheemah Mkono (amezaliwa tar. 18 Agosti 1943)katika kijiji cha Busegwe ni mbunge wa jimbo la Musoma Vijijini alianza ubunge mwaka 2000~2015 bado ni mbunge wa musoma vijijini katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania.nimrod mkono ni mwana maendeleo kwa sababu amejenga shule nyingi baadhi ya shule ni chief ihunyo iliyopo kijiji cha busegwe,shule ya msingi busegwe,chief wanzagi,chief oswald mang'ombe,shule ya sekondari Butuguri,shule ya sekondari kasoma na nyingine nyingi uchaguzi wa mwaka 2010 alipita bila kupingwa na pia ni wakili wa kimataifa wa kujitegemea pia nimrod mkono ni mzanaki kabila ambalo rais wa kwanza wa tanzania julius kambarage nyerere alikuwa na pia mheshimiwa mkono ametoa mchango mkubwa kufanikisha kupatikana kwa wilaya mpya ya butiama Anatokea katika chama cha CCM.
Mlima
Mifano katika Afrika ni Mlima Kilimanjaro na Mlima Kenya.
Kamerun (mlima)
Kuna uwezekano ya kwamba tayari baharia Hanno wa Karthago alimaanisha mlima wa Kamerun alipoeleza habari za mlima wa "Gari la Miungu" uliotema moto kwa mwisho wa safari yake ya Afrika ya Magharibi mnamo mwaka 570 KK.
Kilimanjaro (Volkeno)
Wakati wa kutembelewa mara ya kwanza katika miaka ya 1880, kilele cha Kibo kilifunikwa kabisa kwa ngao ya barafu yenye eneo la kilomita za mraba 20 hivi na mikondo ya barafuto iliendelea wenye mitelemko ya kando. Isipokuwa pia ya kati, kaldera yote ilifunikwa na barafu.
Wachagga
Wakoloni walipokuja Kilimanjaro waliingia mikataba na viongozi hawa wa kikabila ili kuweza kuweka misingi yao ya kikoloni. Pia ndugu na watoto wa Ma-mangi walikuwa wa kwanza kupata elimu ya kikoloni, kwa hiyo waliweza kushirikishwa katika serikali za kwanza. Hawa pia wanaaminika walikuwa kama mabepari wa kwanza wa kijadi, maana walifanyiwa kazi na watu wengine wakati wao Ma-mangi wamekaa kuhesabu mali zao.
Mlima Kenya
Miti ya misitu ilikatwa ili kurahisisha safari ya kufikia vilele. Mwaka 1920, Arthur Fowell Buxton alijaribu kutengeneza njia kutoka kusini, na njia nyingine walikuja kutoka Nanyuki kaskazini, lakini njia iliyotumiwa zaidi ni ile ya Chogoria, kutoka mashariki, iliyotengenezwa na Ernest Carr.
Mlima Longonot
Mlima Longonot ni volkeno ya kale yenye kimo cha mita 2776 juu ya UB iliyoko kusini mwa Ziwa Naivasha katika Bonde la Ufa nchini Kenya, Afrika. Inadhaniwa kulipuka kwa mara ya mwisho katika miaka ya 1860. Jina lake linatokana na neno la Kimasai "oloonong'ot" , maana yake "milima yenye pembe nyingi" au "miinuko matuta".
Kilimanjaro (Volkeno)
Mlima Kilimanjaro hujulikana kuwa kuwa ni mlima wa Afrika mwenye kofia ya barafu ya kudumu. Pamoja na Kilimanjaro kuna sehemu mbili nyingine tu barani Afrika, ni Ruwenzori na Mlima Kenya. Lakini kiasi cha barafu imepungua kwa kipindi cha zaidi ya miaka 100. Mwingereza P.C. Spink aliona mwaka 1944 ya kwamba barafu ilipungua sana kulingana na taarifa aliyojua kutoka mpandaji wa kwanza Hans Meyer. Baina 1912 eneo la ngao ya barafu limepungua kutoka kilomita za mraba 12 hadi 1.85 km² kwenye mwaka 2009. Hii inalingana na kupunguzwa asilimia 85%. Sababu kuu ya mabadiliko haya ni kupungukiwa kwa kiwango cha usimbishaji katika mazingira ya mlima tangu mwisho wa karne ya 19.
Yuri Gagarin
Yuri Alexeyevich Gagarin (Kirusi "Юрий Алексеевич Гагарин"), alizaliwa tarehe 9 Machi 1934 huko Klushino karibu na Smolensk, Urusi; alifariki tarehe 27 Machi 1968. Alikuwa mwanaanga wa kwanza katika historia yaani mtu wa kwanza aliyefika kwenye [[Anga-nje].
Meli
Jahazi ziliboreshwa hadi kuvuka bahari kuanzia karne ya 15 BK. Wachina na Wareno ni watu wa kwanza waliovuka bahari za mbali. Ila tu Wachina baada ya kutembelea mara kadhaa pwani za Afrika chini ya Zheng He mnamo mwaka 1400 waliamua kuacha upelelezi huu, lakini Wareno waliendelea kuzunguka Afrika na dunia yote na hatimaye kuanzisha kipindi cha ukoloni cha Ulaya.
Nicolaus Copernicus
Copernicus hakuwa mtu wa kwanza aliyewaza ya kwamba Dunia inazunguka Jua: miaka 2000 kabla yake wanafalsafa kadhaa wa Ugiriki waliwahi kufundisha hivyo. Lakini tangu maandiko ya Ptolemaio wataalamu wa nyota pamoja na walimu wa dini za Ukristo na Uislamu walikubaliana kwamba Dunia ni kitovu cha Dunia na Jua pamoja na sayari zote zinaizunguka. Kitabu cha Copernicus kilikuwa cha kwanza kilichoondoa Dunia katika kitovu cha Dunia na kwa ujumla alipingwa na wataalamu wengi.
Kilimanjaro (Volkeno)
Hakuna wanyama wakubwa wengi waliobaki mlimani. Wanapatikana hasa kwenye misitu na sehemu za chini mlimani. Tembo na nyati wanaweza kuwa na hatari kwa watalii wanaopanda mlima na pia kwa wakulima. Pongo, vinyonga, digidigi, paa, Nguchiro, nyani mbalimbali kama mbega, komba , chui, chozi na ngiri wametazamiwa pia. Punda milia na fisi wamepatiokana mara chache kweye tambarare juu ya Shira.
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania.
Mtunduru
Miongoni mwa wasomi wa mwanzo waliokuwa na [[Stashahada]] ya juu (Advanced Diploma) alikuwa ni Muhidini Muna Msuta, Martini C.Kisuda: hawa walisomea masuala ya [[Utawala]]. Waliosoma [[Diploma]] [[miaka ya 1980]] ni Mwangi Mpahi Kaunda - Diploma ya Misitu, Aroni Labia - Diploma ya Afya, Shabani Muhuri kidamui - Diploma ya Ardhi, Jumanne NKhambi - Diploma ya Ualimu. Aidha, baadaye wakaibuka [[vijana]] ambao wamesoma mpaka [[Shahada]] ya [[Uzamili]] (Master Degree) ambaye ni Jumanne Muna Msuta. Wapo wengine wengi ambao wamemaliza miaka ya karibuni katika shahada ya kwanza.
Mlima Kenya
Tarehe 28 Julai 1899, Halford John Mackinder aliongoza kundi la wapelelezi 6 kutoka Ulaya, 66 kutoka Uswahilini, Wamaasai 2 na Wakikuyu 96. Walipatana na matatizo mengi njiani. Mackinder aliendelea kupanda mlima. Alikita kambi m 3,142  katika Bonde la Höhnel. Alifanya jaribio la kwanza kufikia kilele tarehe 30 Agosti pamoja na Brocherel na Ollier kupitia upande wa mashariki, lakini wakabakisha kupanda m 100 kutoka Kilele cha Nelion. Tarehe 5 Septemba, Hausberg, Ollier na Brocherel walifanya mzunguko kutafuta njia rahisi ila hawakuweza kupata. Tarehe 11 Septemba Ollier na Brocherel walipanda Barafuto ya Darwin, lakini walilazimishwa kukatiza safari kutokana na dhoruba ya theluji.
Mlima Rinjani
Mlima Rinjani ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 3,726 juu ya usawa wa bahari.
Severino Kiwango
Severino Kiwango ni mwongozaji wa filamu za kiTanzania. Ikiwa ni Mpenzi wa kuangalia vipindi vya Luninga lazima uta mfahamu huyu Bwana Severino kiwango amewahi kuongoza michezo mingi sana katika Televisheni ya ITV hasa ile ya kizamani wakina Mzee Jongo, michezo ya kaole hapo mwanzoni kabisa na sasa hivi yupo kwenye masuala ya Filamu za Kitanzania ndiko anako shughulika moja kati ya Filamu alizo ongoza ni 'Misukosuko' 1 na 2. Kiwango pia ni Mtayarishaji wa kwanza wa vipindi vya Televisheni ya rangi barani Africa. Kiwango pia ameshiriki kwenye vita vya Tanzania na Uganda kama Mwongozaji (Director) wa Filamu ya mapambano vitani. Vilevile Kiwango aliongoza vipindi vya mahakamani vya kesi ya rais wa kwanza wa Zanzibar, Abeid Amani Karume. Pia aliongoza upigaji picha wa tukio la kuunganishwa kwa vyama vya TANU na AFRO-SHIRAZ. Kiwango ndiye pia aliyeongoza upigaji picha wa maziko ya Rais wa kwanza wa Tanzania, Mwalimu Julius K. Nyerere. Huyu ndiye mtanzania wa kwanza kusomea mambo ya Televisheni na Filamu, Hollywood nchini Marekani. Katika medani za siasa, Kiwango alikuwa mmoja wa walioanzisha Chipukizi wa Afro-Shiraz na CCM. Kwa sasa Kiwango ni Mtayarishaji Mkuu (Chief Producer) wa vipindi vya ITV (IPP) na pia ni Mkufunzi (Visiting) wa mambo ya Televisheni katika chuo Kikuu cha Tumaini, Iringa.
Edmund Hillary
Pamoja na sherpa Tenzing Norgay alikuwa mwanadamu wa kwanza wa kufika kwenye kilele cha Mlima Everest tarehe 29 Mei 1953.
Mto Rongai (Kilimanjaro)
Mto Rongai (Kilimanjaro) ni kati ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro (Tanzania Kaskazini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi kupitia mto Galana.
Milima ya Kipengere
Kilele chake ni Mlima Jamimbi unayoshuka moja kwa moja ziwani.
Ferdinand Magellan
Wakaendelea hadi visiwa vya Ufilipino walipofika 16 Machi. Wakati ule Magellan alikuwa bado na mabaharia 150. Waliweza kuwasiliana na wenyeji kwa sababu mfasiri Enrique Melaka alielewa lugha. Yeye alikuwa mmoja wa wafasiri 4 kutoka Afrika na Asia kundini na yeye alikuwa mweyeji wa visiwa vile. Aliwahi kusafiri Ulaya pamoja na Magellan alipofika hapa kama nahodha Mreno mara ya kwanza. Sasa Enrique alikuwa mtu wa kwanza katika historia aliyekamilisha safari ya kuzunguka dunia. Alikuwa ameondoka kuelekea magharibi na sasa alirudi kutoka upanda wa mashariki.
Ludwig Krapf
Krapf na Rebmann walikuwa Wazungu wa kwanza walioona milima yenye theluji Afrika. Rebmann aliona Kilimanjaro, Krapf aliona Mlima wa Kenya. Taarifa zao zilipofika Ulaya zilichekwa na wataalamu waliodai milima yenye theluji haiwezekani Afrika.
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Mlima huu ni moja kati ya milima ambayo kilele chake hufikiwa kwa urahisi na hivyo kuwa kivutio kikubwa kwa wapanda milima kutoka kila pande za dunia.
Waarusha
Wajerumani waliingia polepole katika eneo la mlima Meru. Mara ya kwanza Waarusha walikutana nao mwaka 1881 wakati ambako kundi dogo la Wajerumani chini ya Hermann von Wissmann pamoja na Wachagga wa Moshi na kundi la Waarusha walishambulia Kibosho; mwaka 1885 walishambuliwa na Wajerumani kutoka Moshi chini ya Kurt Johannes kama kisasi kwa mashambulio yao dhidi ya makabila yaliyoshirikiana na Wajerumani.
Mkoa wa Kilimanjaro
Mkoa wa Kilimanjaro ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 25000. Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu kupita yote barani Afrika, umo ndani ya mkoa wa Kilimanjaro. Jina la mlima huu ndilo limeupatia mkoa jina lake.
Mlima
Kwa kawaida mlima huwa na kilele kimoja au zaidi; kwa mfano Kilimanjaro huwa na vilele vitatu vya Kibo, Mawenzi na Shira. Kama mlima ni mpana sana vilele vyake vinaweza kuitwa mlima kila mmoja; kama mwinuko fulani hutazamwa kama mlima wa pekee au kama kilele kimojawapo hutegemea uzoefu. Wakati mwingine Kibo hutajwa kama "mlima" si kama kilele cha Kilimanjaro pekee, halafu kwa maana huu Kilimanjaro si mlima mmoja bali safu ndogo ya milima.
Mto Lambo (Kilimanjaro)
Mto Lambo (Kilimanjaro) ni kati ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro (Tanzania Kaskazini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi kupitia mto Pangani.
Mto Mbiriri (Kilimanjaro)
Mto Mbiriri (Kilimanjaro) ni kati ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro (Tanzania Kaskazini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi kupitia mto Pangani.
Mlima Kenya
Joseph Thompson alipendekeza utafiti ufanyiwe Mlima Kenya mara ya kwanza mwaka 1883. Aliona mlima kutoka Tambarare ya Laikipia na akaandika kuwa ilikuwa volkeno zimwe, kizibo kikionekana. Hata hivyo, maoni yake hayakuaminika na wanasayansi wa magharibi, hasa baada ya mwaka 1887 wakati Teleki na von Höhnel walikwea mlima na kueleza walichokatia kauli kuwa kreta. Mwaka 1893 msafara wa Gregory ulifika Barafuto ya Lewis, m 5,000. Alithibitisha kuwa volkeno ilikuwa imezimwa na kuwa kulikuwa na barafuto.
Asili ya vilele vingi ni shughuli za volkeno. Vilele vingi vimekaribia kati mwa mlima. Vinafanana na vilele vya Alpi kwa sababu ya mikunjo. Kuvu, kuvumwani na mimea midogo ya milimani humea katika vilele vya kati. Vizibo vya volkeno vimefunikwa kwa majivu ya volkeno na udongo.
Daraja la Umoja
Wazo la ujenzi wa daraja hili lilitolewa tangu mwaka 1975 na Marais wa nchi hizo mbili, ambao walikuwa hayati Julius Kambarage Nyerere wa Tanzania na hayati Samora Machel wa Msumbiji.
Utalii nchini Kenya
Mbuga ya taifa ya Mlima Kenya , iliyoanzisha mwaka wa 1949, hulinda kanda inayozunguka Mlima Kenya. Awali ilikuwa ni hifadhi ya misitu kabla ya kutangazwa kama mbuga ya kitaifa. Hivi sasa ni mbuga ya taifa ndani ya hifadhi ya misitu ambayo imeizunguka.Mnamo Aprili mwaka wa 1978 eneo hilo lilifanywa hifadhi la Biosphere la UNESCO. Mbuga ya taifa na hifadhi ya misitu ziliunganishwa zikawa katika orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO mwaka wa 1997.
Mlima Kenya
Wakati Saunders alirudi kutoka Naivasha timu okozi, Mackinder, Ollier na Brocherel walijaribu kupanda kilele tena. Walifika kilele cha Batian saa sita mchana tarehe 13 Septemba, na walishuka kutumia njia ileile.
Baada ya ukweaji wa kwanza, hakukuwa na safari nyingi za kukwea mlima. Upelelezi kabla ya Vita ya Kwanza ya Dunia ulikuwa ukifanywa na walowezi nchini Kenya, ambao hawakufanya upelelezi wa kisayansi. Misheni ya Kanisa la Uskoti ilipofunguliwa Chogoria, wamishonari kadhaa walikwea mlima lakini hakuna aliyefanikiwa kufikia vilele vya Batian au Nelion.
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Hifadhi hiyo inajumuisha Mlima Kilimanjaro inayozungukwa na ukanda wa msitu wa mlimani ulio mita 1,820 (futi 5,970).
Jamhuri ya Dominika
Kristoforo Kolumbus alikanyaga ardhi ya Amerika mara ya kwanza katika eneo la Jamhuri ya Dominika.
Mlima Kenya
Ziara yake ya mwaka 1899, Mackinder alipatana na baadhi ya wanaume kutoka kabila la Wadorobo.
Kuna njia nane za kutembea zinazoelekea kwenye kilele cha juu. Ni, kwa mzunguko wa akrabu, kutoka kaskazini, njia za Meru, Chogoria, Kamweti, Naro Moru, Burguret, Sirimon na Timau. Pia kuna njia inayozunguka vilele inayotumiwa kuunganisha njia tofauti. Kati ya hizi, Chogoria, Naro Moru na Sirimon ndio hutumika zaidi na zina malango. Njia nyingine zinahitaji idhini maalum kutoka kwa Huduma ya Wanyamapori Kenya ili kuzitumia.
Mlima Kenya
Waembu wanaishi kusini-mashariki mwa Mlima Kenya, na kuamini kuwa mlima ni nyumba ya Mungu wao, "Ngai"  au "Mwene Njeru." Mlima ni takatifu, na walikuwa wakijenga nyumba zikiwa na milango iliyokuwa ikitazama mlima. Waembu wanauita "kiri Njeru", maana yake, mlima mweupe.
Wamasai ni wahamahamaji ambao walitumia ardhi kaskazini ya mlima kulisha mifugo wao. Wanaamini kuwa mababu zao walishuka kutoka mlima mwanzoni mwa wakati. Wamasai waliuita "Ol Donyo Keri", ambalo linamaanisha 'mlima wa bakora au rangi nyingi' kudokeza theluji, misitu na mengineyo vinavyoonekana kutoka tambarare ya kandokando. Sala moja ya Wamasai kuhusu Mlima Kenya:
Kilimanjaro (Volkeno)
Wengine wamejaribu kuona msingi wa jina katika lugha ya Kichagga. Hapa wanadai uwezekano kuwa "Kileman" imetokana na neon la Kichagaa "kileme" inayomaanisha “kinachoshinda” au neno "kilelema" inayomaanisha "kilichokuwa vigumu, kilichoshindikana". Katika hoja hili "Jaro" imetokana na Kichagga “njaare” (aina ya ndege, au kufuatana na wengine chui) au kutoka neno “jyaro” (msafara). Elezo nyingine ni ya kwamba Wachagga walisema mlima huu ni hauwezi kupandwa "kilemanjaare" au "kilemajyaro" na wapakazi au wafasiri kutoka pwani waliichukua kuwa jina la mlima na kutafsiri vile kwa wazungu.
Moses Kiptanui
Moses Kiptanui (amezaliwa 1 Oktoba 1970 katika Wilaya ya Marakwet, Kenya) ni mwanariadha wa mbio ya umbali wa wastani na refu.Anajulikana zaidi kwa mbio ya 3000m ya kuruka viunzi alipokuwa mwanariadha bora kabisa kati ya miaka ya 1991 hadi 1995 na ni bingwa wa IAAF mara tatu mfululizo. Kiptanui,pia, alikuwa mtu wa kwanza kukimbia mita 3000 kwa ,muda wa chini ya dakika nane.
Mlima Meru
Kupanda Mlima Meru kunachukua siku tatu hadi nne na wakati mzuri kwa kupanda mlima ni kuanzia mwezi Juni hadi Februari ambapo mvua zinaweza kunyesha katika mwezi Novemba. Na wakati mzuri wa kuona mlima Kilimanjaro kutokea Meru ni kati ya Desemba na Februari."Majarida ya Utalii na maliasili za Tanzania"
Mlima Kenya
Habari kuhusu mlima zilifikishwa Ulaya mwaka 1849 na Ludwig Krapf, lakini jamii ya wanasayansi walibaki na wasiwasi kuhusu ripoti kuwa kulikuwa na theluji karibu na ikweta. Uwepo wa Mlima Kenya ulithibitishwa mwaka 1883 na 1887. Ulipandwa na timu iliyoongozwa na Halford John Mackinder, mwaka 1899. Leo Mlima Kenya hupandwa na watalii na wanaopenda kupanda milima na miamba.
Mlima Jamimbi
Mlima Jamimbi (pia Chamembe) ni mrefu zaidi kati ya Milima ya Kipengere (kwa Kiingereza: "Kipengere Range" au "Livingstone Mountains") ambayo iko kusini magharibi mwa Tanzania kwenye ncha ya kaskazini ya Ziwa Malawi.
Karl Peters
Peters alifika tena Afrika ya Mashariki mwaka 1889 akaanza msafara wake mnamo Juni 1889 kutoka Witu kwenye pwani ya Kenya iliyokuwa eneo lindwa chini ya Ujerumani. Bila ya Peters wala watu wengine kujua, Emin Pasha hakuwa na haja yoyote ya kuokolewa, lakini kwa hiari yake alikuwa tayari safarini kuelekea Bagamoyo pamoja na mpelelezi Mwingereza Henry Morton Stanley. Lakini Peters, mbali ya kumtafuta Emin Pasha, alikuwa na shabaha yake mwenyewe: kupanua eneo la shirika lake. Kote alikopita alifanya mikataba mipya na machifu na masultani wa kikabila, kwa mfano na chifu wa Kavirondo (Kisumu) tarehe 1 Februari 1890.
Mlima Mulanje
Mlima Mulanje ni mlima wa Malawi (Afrika).
Kilimanjaro (Volkeno)
Johann Ludwig Krapf aliandika mnamo 1860 kuwa Waswahili kwenye pwani waliita mlima huu "Kilimanjaro". Alisema pia ya kwamba hao Waswahili walieleza maana yake kuwa ama “mlima mkubwa” au “mlima wa misafara” ingawa mwenyewe hakukubali maelezo haya. Kwa elezo la mwisho "Kilima" kilimaanisha "mlima" na "Jaro" labda "misafara".
Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi
Mwaka wa 1978 Bill Woodley ambaye wakati huo alikuwa Mwangalizi wa Tsavo ya Magharibi, aliwaalika klabu ya "Mountain Club of Kenya" (MCK) ili kuchunguza maporomoko katika mbuga. Wapandaji poromoko hufurahia sana kuwaona tembo wakizurura nyanda chini ya maporomoko pamoja na kuwaona ndege aina ya mwewe, tai na kozi wakipepea huku mlima Kilimanjaro ikionekana vema. Upandaji mwamba ni baadhi ya utenzi bora nchini Kenya, ukuta mgumu wa gneiss mara nyingi hufunikwa na haina mimea. Nyufa na pembe kadhaa ziko, lakini huwa zinamimea nyingi. Kipande cha mwamba kinachovutia ziadi, cha urefu wa mita 300 high upande wa mashariki wa Kichwa Tembo, uliwavutia wapelelezi wa kwanza na kupelekea kuinuka kwa chemni ya Tsavo Kuu. Mastadon ilichukua ziara 3 kabla ya kukamilishwa. Njia ya hivi majuzi, Ivory Tower katika Miamba ya Ndovu (Elephant Rocks), ni kati ya upandaji mgumu na bora nchini Kenya. Kwa ujumla vigingi havifai kubebwa. Isipokuwa kupanda mwamba katika kivuli, watu hushauriwa kuanza kupanda mapema kwani joto jingi huwa wakati wa siku wazi.
Daraja la Julius Nyerere
Daraja hilo lina urefu wa mita 680, upana wa mita 32 na njia sita za kupitisha magari. Ndilo daraja kubwa katika Afrika ya Mashariki. Lilizinduliwa rasmi tarehe 19 Aprili 2016 na rais John Magufuli na kupewa jina "Daraja la Julius Nyerere" kwa heshima ya rais wa kwanza wa Tanzania Julius Kambarage Nyerere.
Mlima Agad-Agad
Kiko Ufilipino.