Nani alikuwa mwanafalsafa wa kwanza ugiriki?
Sokrates
Sokrates (, 470 KK – 399 KK) alikuwa mwanafalsafa Mgiriki (mtu wa Athens). 
Nje ya falsafa, anajulikana hasa kwa kifo chake. Alifariki kutokana na kunywa sumu baada iliyokuwa adhabu yake kwa kupatikana na hatia katika mahakama ya watu wa Athens. Ilidaiwa kwamba mafunzo yake yaliingilia dini ya mji wa Athens na kupotosha vijana wake. Ingawa alipewa nafasi kutoroka ili kuepukana na hukumu yake na kwenda uhamishoni, Sokrates alichagua kunywa sumu hiyo kwa sababu alikuwa amekubali kwa hiari yake afuate sheria za Athens, akaamini kwamba angalikwepa hukumu yake angaliuaibisha mkataba huo.
Epikur
Epikur (kwa Kilatini na lugha mbalimbali Epicurus, kutoka Kigiriki Ἐπίκουρος, "Epíkouros", yaani "Mwenzi"; 341–270 KK) alikuwa mwanafalsafa wa Ugiriki wa Kale, maarufu kama mwanzilishi wa shule ya falsafa yenye jina lake (kwa Kiingereza: Epicureanism).
Selene
Nyaraka zingine pia zilihusishwa na mwezi, hata hivyo, Selene peke yake alikuwa amesimama na washairi wa kale wa Kiyunani waliwakilisha kama mwezi . Miungu mingine ya Kigiriki ya mwezi ilijumuisha Pasiphae, Leukippides (Leucippes), Eileithyia, Hekate (Hecate), Artemi, Bendis, na Hera (ambao mara nyingine walitokea kwa Selene katika hadithi ya Endymion)
Paulo wa Tebe
Paulo wa Tebe (230 hivi - Jangwa la Tebais, 335 hivi) anakumbukwa kama mkaapweke wa kikristo wa kwanza nchini Misri.
Biolojia
Maendeleo muhimu katika utafiti na ustawisho wa biolojia yalikuzwa kwa juhudi za madaktari Waislamu kama vile msomi Mwafrika na Mwarabu al-Jahiz (781-869) katika zuolojia, mwanabiolojia wa Kikurdi Al-Dinawari (828-896) katika botania, na daktari wa Kiajemi Rhazes (865-925) katika anatomia na fiziolojia. Wanafalsafa hao walifafanua, kupanua, na kuboresha nadharia na utaratibu wa Kigiriki wa biolojia. Udaktari ulisomwa vizuri zaidi na wasomi wa Kiislamu waliofanya kazi katika mila za kifalsafa za Kigiriki, huku historia ya asili ikivutiwa sana na mawazo ya Aristotle, hasa katika kuunga mkono mfumo thabiti wa ngazi wa uhai.
Sumaku
Watu wa kale walitambua tayari tabia za sumaku asilia. Kuna ushahidi katika maandiko ya mwanafalsa mgiriki Thales wa Milet; Wagiriki wa kale waliita mawe yenye tabia hii "mawe ya magnesia" kutokana na mji wa Asia Ndogo yalipopatikana. Jina hili lilikuwa msingi wa jina "magnet" linalotumiwa katika lugha nyingi.
Galileo Galilei
Matokeo ya utafiti wa Galilei yalipinga hoja ya awali iliyofundishwa na wataalamu wa Ugiriki ya Kale na kukubaliwa na wataalamu wa sayansi ya siku zile na pia katika Kanisa Katoliki. Kwa Galilei ilikuwa wazi ya kwamba dunia yetu si kitovu cha ulimwengu, tena aliamini jua ni kitovu chake na kwamba Nicolaus Copernicus pamoja na Johannes Kepler‎ waliwahi kusema ukweli.
Euklides
Habari zake hazina uhakika kamili kuhusu miaka ya maisha yake lakini anaaminiwa alitokea katika familia ya Kigiriki akaishi huko Aleksandria wa Misri.
Thomas Aquinas Mtakatifu
[[File:Tommaso - Super Physicam Aristotelis, 1595 - 4733624.tif|thumb|"Super Physicam Aristotelis", 1595]]
[[Sababu]] si mafundisho yake tu, bali [[mbinu]] alizozitumia katika kusanisi falsafa na teolojia bila kuzichanganya kama ilivyotokea kabla yake. Falsafa kama ile ya Aristotle iliweza kujitegemea katika hoja zake, badala ya kumezwa na teolojia ambayo ilitegemea imani katika Ufunuo wa Mungu na kuja kukamilisha falsafa pale ambapo hiyo haiwezi kufika.
Zama za Mwangaza
Zama za Mwangaza (au Falsafa ya mwangaza au Mwangaza au Wakati wa akili) ni jina la vuguvugu la kiutamaduni hasa katika karne ya 18 barani Ulaya.
Kituo chake kikuu kilikuwa nchini Ufaransa kikiongozwa na wanafalsafa wawili ambao ni Voltaire na Denis Diderot. Huyo alieneza azimio la mwangaza kwa kutumia mfululizo wa Encyclopédie, kitabu kikubwa cha kwanza cha kumbukumbu.
Mitholojia ya Kirumi
Lakini Waroma wa Kale waliathiriwa wenyewe sana na majirani wao walioitwa Waetruski waliowaletea habari nyingi za miungu ya Kigiriki na hivyo mawazo mengi yenye asili ya Kigiriki yaliingia katika dini ya Kiroma. Mara nyingi walijaribu kulinganisha miungu ya Kigiriki na miungu yao wenyewe kwa kusema kwa mfano mungu Ares wa Wagiriki ni yeye yule kama Mars wa Kiroma, ni tofauti ya lugha tu.
Shule ya Aleksandria
Shule ya Aleksandria ni jina lenye maana pana likihusu maelekeo maalumu katika falsafa, fasihi, tiba na sayansi kwa jumla ambayo yalistawi katika mji wa Aleksandria nchini Misri wakati wa utawala wa Wagiriki na Waroma wa kale.
Sfinksi
Katika kisasili cha Wagiriki ni Oedipus aliyeweza kujibu kwa usahihi: "Ni binadamu. Akiwa mtoto mchanga anatambaa kwa kutumia mikono na miguu, akiwa mtu mzima anatembea kwa miguu yake miwili, akiwa mzee anatumia fimbo."
Gregori Palamas
Gregori Palamas (kwa Kigiriki Γρηγόριος Παλαμάς) (Konstantinopoli, 1296 – Thesalonike 1359) alikuwa mmonaki kwenye Mlima Athos (leo nchini Ugiriki) akawa Askofu mkuu wa Thesalonike na mwanateolojia maarufu hasa kwa kutetea Hesukia dhidi ya Barlaam wa Seminara.
Giorgos Seferis
George Seferis (13 Machi 1900 – 20 Septemba 1971) alikuwa mwanasiasa na mshairi kutoka nchi ya Ugiriki. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Giorgios Stylianou Seferiades". Miaka ya 1957-1962 alikuwa balozi Mgiriki kwa Uingereza. Mwaka wa 1963 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Simeoni Mwanateolojia Mpya
Simeoni Mwanateolojia Mpya (kwa Kigiriki: Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος; Basileion, Galatia, 949 – Paloukiton, 12 Machi 1022) alikuwa mmonaki na mshairi wa Byzanti.
Afraate
Afraate (280 hivi – 346; kwa Kiaramu ܐܦܪܗܛ — Ap̄rahaṭ, kwa Kifarsi فرهاد, Aphrahat, Aphrahas, Pharhad; kwa Kigiriki Ἀφραάτης; kwa Kilatini Aphraates) alikuwa mtawa maarufu kwa kuandika mfululizo wa hotuba ishirini na tatu juu ya mafundisho na maisha ya Kikristo kadiri ya mapokeo ya Kisiria, ambayo yalikuwa hayajaathiriwa na utamaduni wa Ugiriki wa kale.
Patrologia Graeca
Patrologia Graeca (kwa kirefu: Patrologiae Cursus Completus, Series Graeca) ni mkusanyo wa maandishi ya Kigiriki, hasa ya Mababu wa Kanisa uliotolewa na J. P. Migne. Unafuata kwa jumla tarehe, kuanzia maandishi ya kwanza ya Ukristo hadi mwaka 1453.
Zera Yakobu
Zera Yakobu (kwa Kigeez ዘርአ:ያዕቆብ, "zar'ā yāʿiqōb" "Mbegu ya Yakobu", siku hizi "zer'a yā'iqōb", "Zärˀä Yaˁqob", "Zar'a Ya'aqob", au "Zar'a Ya'eqob"; 1599–1692) alikuwa mwanafalsafa wa Ethiopia.
Antioko Epifane
Aliishi miaka 215 KK – 164 KK akitawala dola la Waseleuki kuanzia mwaka 175 KK hadi kifo chake.
Juhudi zake za kueneza ustaarabu wa Ugiriki wa kale kati ya Wayahudi zilishindwa na Wamakabayo waliopigania uhuru wa dini kama inavyosimuliwa katika kitabu cha kwanza cha Wamakabayo na kitabu cha pili cha Wamakabayo (ambavyo ni kati ya Deuterokanoni).
Haki
Maana ya haki inatofautiana Kwa kila utamaduni. Katika maana ya kwanza kabisa ambayo ilitafsiriwa na mwanafalsafa wa Ugiriki, Plato kwenye kazi yake "Jamhuri". Kutokana na historia dhana mbalimbali zimegunduliwa.
Ionia
Jina la Ionia lilitokana na Waionia waliokuwa kabila la Wagiriki waliohamia Asia Ndogo kutoka Ugiriki mwenyewe mnamo mwaka 1,000 KK na kujenga miji yao huko kama vile Efeso, Mileti na Smirna (Izmir ya leo). Baadaye Ionia ilikuwa eneo walipoishi wanafalsafa muhimu kama Thales wa Mileti, Anaximander oder Heraklito.
Kitabu cha Hekima
Ingawa mwandishi anajidai kuwa mfalme Solomoni ili kutia maanani ujumbe wake, wataalamu wanasema lugha fasaha na mawazo vinaonyesha wazi asili yake katika mazingira ya Kigiriki ya Aleksandria (Misri).
Farisi (kundinyota)
Katika mitholojia ya Kigiriki Farisi alikuwa shujaa aliyeua dubwana Ketusi na kumwokoa Andromeda. Baadaye wote pamoja na wazazi wa Andromeda mfalme Kifausi na malkia Cassiopeia waliinuliwa angani kama nyota . Farisi alikuwa mwana wa Zeus na Danaë. Aliwahi kumshinda dubwana Medusa aliyeweza kubadilisha kila kiumbe kuwa jiwe kwa kumwangalia tu lakini Farisi alikata kichwa chake. Baadaye alimwokoa Andromeda aliyefungwa kwa nyororo kwa mwamba kwenye ufuko wa bahari ili atolewe sadaka kwa Kestusi. 
Farisi ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK kwa jina Kassiopeia. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Perseus. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Per'.
Athens
Athens ilikuwa maarufu kwa wataalamu wake hasa wanafalsafa kama Sokrates, Plato na Aristoteles.
Thomas Aquinas Mtakatifu
Mwanafunzi wa Alberto Mkuu, alitumia hasa mawazo ya mwanafalsafa wa Ugiriki Aristoteli na ya Waarabu waliomtafsiri, lakini pia ya Plato: ili kufafanua imani, alikubali ukweli ulioweza kutolewa na yeyote, kwa sababu kweli zote zinatoka kwa Mungu; kinyume chake alikanusha udanganyifu wowote.
Alfabeti ya Kigiriki
Asili ya mwandiko huo ulikuwa alfabeti ya Kifinisia inayoaminiwa kuwa alfabeti ya kwanza kabisa duniani. Wagiriki waliongeza alama za vokali (kama a-e-i-o) na kubadilisha mwendo wa mwandiko kutoka kushoto kwenda kulia, tofauti na Kifinisia iliyoandikwa kutoka kulia kwenda kushoto jinsi ilivyo hadi sasa katika mwandiko wa Kiarabu na wa Kiebrania ambazo ni lugha za Kisemiti jinsi ilivyokuwa Kifinisia.
Klemens wa Aleksandria
Jitihada ya Klemens ilikuwa kupatanisha imani ya Kikristo na dhana za falsafa ya Kigiriki. Alifaulu kufafanua Ukristo kwa wasomi wapagani na kuvuta wengi kwenye imani yake mpya.
Ustaarabu wa magharibi
Tabia yake ya msingi ni kujali na kustawisha akili badala ya kutegemea visasili na mapokeo. Ilikuwa hivyo kuanzia falsafa ya Shule ya Athene, ikaendelea baada ya uenezi wa Ukristo kupitia Teolojia ya Shule, Renaissance, Mapinduzi ya Kisayansi hadi Falsafa ya Mwangaza. Hiyo ilisaidia kutambua tunu kama haki za binadamu, usawa na demokrasia.
René Descartes
Katika falsafa ajulikana kwa tamko lake "cogito ergo sum" (Kilatini: Ninafikiri hivyo niko; au: Nina hakika ya kwamba niko kwa sababu najikuta nikitafakari).
Mitholojia ya Kigiriki
Mitholojia ya Kigiriki ni jumla ya elimu ya visasili au mitholojia ya Ugiriki ya Kale, yaani ukusanyaji wa masimulizi na hadithi kuhusu vyanzo, miungu na mashujaa wao. Zilikuwa moja ya sehemu za dini ya Ugiriki ya Kale.
Halkidiki
Kihistoria Halkidiki ilikuwa sehemu ya Masedonia ya Kigiriki. Mwanafalsafa mashuhuri Aristoteli alizaliwa hapa.
Hipparchos wa Nikaia
Hipparchos (kwa Kigiriki Ἵππαρχος; takr. 190 KK hadi takr. 120 KK) alikuwa mtaalamu wa astronomia, jiografia na hisabati wa Ugiriki ya Kale.
Alfa na Omega
Alfa (Α au α) na omega (Ω or ω) ndizo herufi ya kwanza na ya mwisho ya alfabeti ya Kigiriki.
Historia ya teolojia
Katika karne ya 1 na ya 2 BK, dini ya Kiyahudi upande mmoja ilijiimarisha katika utaalamu wa Tanakh (Biblia ya Kiebrania), upande mwingine ilijadiliana na falsafa ya Kigiriki hasa nchini Misri, kulikokuwa na mji wa Aleksandria, makao makuu ya elimu wakati huo: ndipo alipojitokeza hasa Filo (20 KK - 40 BK).
Friedrich Nietzsche
Nietzsche amejulikana kama mwanafalsafa aliyepinga mawazo ya wakati wake na hasa Ukristo. Huhesabiwa kati ya wapizani wa dini kwa ujumla. Akiwa kijana aliathiriwa na mwanafalsafa Schopenhauer pamoja na muziki ya Richard Wagner.
Alfabeti ya Kigiriki
Katika historia ndefu ya alfabeti hii matamshi ya alama yamebadilika pamoja na mabadiliko ya lugha yenyewe. Mwanafunzi wa Kigiriki cha Kale anayesoma maandiko ya Plato au vitabu vya Agano Jipya katika lugha asilia ataona shida akifika Ugiriki na kuwasikia Wagiriki wa leo: hata kama anaweza kusoma maandishi yote, hataelewa mengi.
Ibn Sina
Ibn Sina (pia: Avicenna; jina kamili: Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā; kwa Kiarabu ابو علی الحسین ابن عبدالله ابن سینا) ni kati ya wataalamu na wanafalsafa mashuhuri kabisa katika historia ya Uislamu.
Imhotep
Imhotep (pia Immutef, Im-hotep au Ii-em-Hotep; aliitwa "Imuthes" (Ἰμούθης) na Wagiriki wa Kale; kwa hieroglifi "ỉỉ-m-ḥtp" "anayekuja kwa amani"; takriban karne ya 27 KK (~ 2650–2600 KK)) alikuwa mwandishi na mtaalamu wa Misri ya Kale.
Kyrilo wa Saloniki
Mtakatifu Kyrilo (kwa Kigiriki: Κύριλλος, Kyurillos; kwa Kikyrili: Кирилъ;Thesalonike, 815; Roma, 14 Februari 869) alikuwa mmisionari, mmonaki na mtaalamu wa Kigiriki aliyeweka msingi wa utamaduni wa Kikristo kati ya mataifa ya Waslavoni.
Alipozaliwa na askari wa Kibizanti na mama Mslavoni mjini Thesaloniki (kifupi Saloniki) katika Ugiriki ya kaskazini wakati wa enzi za Dola la Bizanti alipewa jina la "Konstantino"
Ugiriki ya Kale
Ugiriki ya Kale ni kipindi katika historia ambapo Ugiriki ulipanuka katika eneo kubwa la Mediteranea na Bahari Nyeusi, na kudumu kwa karibu milenia moja, hadi Ukristo ulipoanza.
Silika kadiri ya Wagiriki
Sifa njema: anatenda polepole lakini kwa mfululizo, mradi asidaiwe juhudi kubwa mno. Hatawaliwi na maono. Hachukizwi sana na matusi, maradhi wala kutofanikiwa. Anadumu kuwa mtulivu, mwenye kiasi na busara. Anajua kukabili maisha, kwa sababu anafikiri sana na kutenda kwa hakika, akifikia malengo yake pasipo kutumia nguvu zaidi, kwa kuwa anaondoa vipingamizi badala ya kuvivunja. Anazungumza kwa haki na namna ambayo inaeleweka na kuvutia. Ana moyo mwema, ingawa unaonekana baridi. Ikiwa lazima atajitolea hata kishujaa, lakini si kwa ari na kwa kusukumwa na umbile lake la uvivu. Hajitokezi. Kimwili ana sura ya kupendeza, tipwatipwa, mwendo wa taratibu. Pengine akili yake ni kubwa sana. Anafaa kwa utafiti wa sayansi unaodai subira ya muda mrefu, si kwa ubunifu wa mambo mapya. Mwanateolojia Thoma wa Akwino kwa kufaidika na sifa bora za silika hiyo alifanya kazi kubwa kwa utulivu na utaratibu.
Henri Bergson
Henri Bergson (18 Oktoba 1859 – 4 Januari 1941) alikuwa mwanafalsafa na mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Mwaka wa 1927 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Athena
Athena (Kiatika: Ἀθηνᾶ, "Athēnā" au Ἀθηναία, "Athēnaia"; Kihomeri: Ἀθηναίη, "Athēnaiē"; Kiionia: Ἀθήνη, "Athēnē"; Kidoriki: Ἀθάνα, "Athana") alikuwa binti wa Zeu na Meti. Katika mitholojia ya Kigiriki alikuwa mungu wa kike wa busara na hekima. Analingana na Minerva katika dini ya Roma ya Kale.
Historia ya teolojia
Walioendelea ni kama vile: Cleanthes (karne ya 3 KK), Cicero (maandishi ya mwaka 45 KK), Lucretius (karne ya 1 KK), Epictetus (maandishi ya mwaka 135) na Plotinus (kuanzia 235). Baadhi ya hawa walikuwa Walatini walioathiriwa na ustaarabu wa Kigiriki.
Kujiua
Wapinzani wa kujiua ni pamoja na wanafalsafa Wakristo kama vile [[Agostino wa Hippo]] na [[Thomas Aquinas]], [[Immanuel Kant]] na, kwa njia moja [[John Stuart Mill]] – malengo ya Mill kuhusu umuhimu wa [[uhuru]] na [[kujitawala]] yalipelekea yeye kupinga chaguo ambazo zingemzuia mtu kufanya uamuzi wa kibinafsi katika siku za usoni.
Aleksander Mashuhuri
Filippo alimwajiri mwanafalsafa Aristoteli kuwa mwalimu wa Aleksander katika falsafa, sanaa na hisabati. Aristoteli alimpa mwanafunzi wake wa kifalme nakala ya muswada ya Ilias na Aleksander aliibeba kwenye kampeni zake za kijeshi. Aristoteli alidai kama sehemu ya malipo yake ya kwamba mji wake wa nyumbani uliowahi kuharibika vitani na Filippo kujengwa upya na raia wake waliowahi kuuzwa kama watumwa wanunuliwe na mfalme na kupewa uhuru.
Sheria
Akiandika mnamo 350 K.K., mwanafalsafa wa Ugiriki ya Kale Aristotle alisema, "Utawala wa sheria ni bora kuliko utawala wa mtu yeyote binafsi."
Almagesti
Almagesti ni jina la kitabu cha Klaudio Ptolemaio (100 - 170 BK) kinachoshika hitimisho ya elimu ya Wagiriki wa Kale kuhusu astronomia. Kilitungwa kwa Kigiriki na kuhifadhiwa kwa njia ya tafsiri kwa Kiarabu na baadaye kwa Kilatini ikawa msingi wa elimu yote kuhusu nyota kwa miaka 1,500 hadi karne ya 17 na wataalamu wote kati ya Wakristo wa Ulaya na Waislamu wa Mashariki ya Kati walifuata maelezo yake.
Ayuki
Katika mitholojia ya Kigiriki kuna masimulizi ya mungu Zeus aliyefichwa baada ya kuzaliwa kwa sababu babake mungu Kronos alimeza watoto wake wote; hivyo Kronos alidanganywa kwa kupewa jiwe katika vitambaa vya mtoto na Zeus mdogo alifichwa kwenye kisiwa cha Krete katika pango na humo alilishwa na mbuzi.
Kigiriki
Kigiriki ni muhimu sana kwa utamaduni wa kisasa kwa sababu ya kutoa michango mingi kwa lugha ya sayansi, teknolojia na utamaduni. Fikra nyingi muhimu zilionekana mara ya kwanza kwa Kigiriki na falsafa iliyojadiliwa na kuandikwa kwa lugha hii.
Mercurius
Alitazamiwa na Waroma sawa na mungu Hermes katika mitholojia ya Kigiriki hivyo aliabudiwa kama mtume aliyebeba ujumbe kutoka mungu mmoja kwa wengine, pia kama mungu wa biashara, uchumi, mawasiliano na wezi.
Katika mitholojia alikuwa mwana wa mungu mkuu Jupiter na mungu wa kike Maia. Tabia yake kuu ilikuwa uwezo wa kuhama haraka hivyo sanamu zake mara nyingi zilionyesha viatu na kofia yenye bawa. Mwendo wake wa haraka ilisababisha pia kumwunganisha na sayari ya kwanza Utaridi iliyo na mwendo wa haraka kwa sababu obiti yake ni fupi kuliko sayari nyingine.
Siracusa
Ukitawaliwa na wafalme wake mji ulitunza uhuru wake kwa karne kadhaa. Sirakusa ilikuwa kitovu cha utamaduni na sayansi. Mshairi Aischylos, mwanafalsafa Platoni na mwanahisabati Archimedes waliishi hapa.
Thomas Aquinas Mtakatifu
Alipinga falsafa ya wafuasi wa Mwarabu Averroe waliosema imani haiwezi kupatana na akili: "Imani ni kwa watu wanyofu, falsafa ni kwa wasomi".
Fizikia
Homer, mshairi bora wa Ugiriki wa kale, aliandika katika Iliad na Odyssey juu ya maumbosamawati tofauti; baadaye wanaastronomia wa Kigiriki waliyapa majina makundi nyota mengi yanayoonekana katika kizio cha kaskazini cha dunia, majina ambayo yanatumika hadi leo.
Sheria
Mji-dola wa Ugiriki ya Kale, Atheni ya Kale kuanzia karne ya 8 KK ilikuwa jamii ya kwanza kuwa na msingi wake katika kuhusisha raia kwa upana; isipokuwa wanawake na daraja la watumwa. Hata hivyo, Atheni haikuwa na sayansi ya kisheria, na hapakuwa na neno la "sheria" isipokuwa kama dhana ya kiakili tu. Bado sheria ya Ugiriki wa Kale ilikuwa na uvumbuzi mkubwa wa kikatiba katika kuendeleza demokrasia.
Maana ya maisha
Aristotle, mwanafunzi wa Plato, alikuwa mwanafalsafa mwingine wa mapema, mwenye ushawishi mkubwa, ambaye alisema kuwa maarifa ya maadili si ya "hakika" kama metafizikia na somo la maarifa, lakini ni "maarifa ya kijumla". Kwa sababu si fani ya kinadharia, inambidi mtu asome na afanye mazoezi ili awe 'mzuri', kwa hiyo mtu angekuwa mwema, hangeweza kusoma tu fadhila ni nini, ingembidi awe na fadhila, kupitia juhudi za kiadili. Kufanya hili, Aristotle alifafanua kitendo kilicho cha fadhila: "Kila tajriba na kila swali, na vilevile kila tendo na chaguo la tendo, linadhaniwa kuwa na uzuri fulani kama lengo lake. Ndiyo sababu lile zuri limefafanuliwa ifaavyo kama lengo la bidii yote [...]Kila kitu hufanywa na lengo, na lengo hilo ni "zuri". (Maadili ya Kinikomakea 1.1).
Aristoteli
Alichangia sehemu kubwa sana katika elimu ya sayansi na falsafa. mawazo na ugunduzi wake umewachochea watu na maandishi yake yametafsiriwa na kusomwa na watu wengi sana.
Archimedes
Archimedes (287-212 KK) alikuwa mtaalamu wa Ugiriki ya Kale. Alikuwa mwanahisabati, mwanaastronomia na pia mvumbuzi wa vifaa mbalimbali vilivyokuwa vielelezo wa teknolojia iliyotumia matokeo ya sayansi.
Misri
Uvamizi wa Aleksander Mkuu mwaka 332 KK ulianzisha kipindi cha Misri ya Kigiriki. Mji mpya wa Aleksandria ulikuwa mji mkuu mpya. Jemadari wa Wagiriki walitumia pia cheo cha Farao na kutawala kama nasaba ya Ptolemi, lakini tabaka ya watawala ilikuwa na utamaduni tofauti sana na wananchi wakulima wa kawaida.
Onesiforo
Onesiforo (jina la Kigiriki lenye maana ya "mleta faida") alikuwa mwanamume Mkristo wa karne ya 1 aliyetajwa na Mtume Paulo kwa shukrani katika Waraka wa pili kwa Timotheo 1:16-18.
Silika kadiri ya Wagiriki
Mwenye tabia hiyo anaitikia mambo kwa msisimko ambao mwanzoni ni dhaifu na wa shida, lakini unakuwa wa nguvu na wa dhati akiendelea kuathiriwa; tena kwa kawaida ni wa muda mrefu: hasahau kwa urahisi.
Sifa njema: miguso yake ni ya ndani, lakini haijitokezi sawasawa. Kwa kawaida ana akili kali na ya kina, akiivisha mawazo kwa kutafakari kwa utulivu. Anaelekea kukaa pweke na kufuata ibada na maisha ya kiroho. Hivyo anaweza akawa msomi mkavu anayejifungia kutafuta elimu au mwanasala anayezama katika mambo ya Mungu. Anavutiwa na sanaa na kufaa upande wa sayansi. Akipenda si rahisi kukata upendo. Ni mwepesi kuhurumia na kufadhili (hasa wagonjwa), akijitolea hadi ushujaa. Anapatwa na uchungu akiona watu baridi na wasio na shukrani. Utashi wake unategemea hali ya mwili: ni dhaifu sana akiishiwa nguvu, kumbe una juhudi akiwa na afya na kupata furaha kidogo. Ni mtu wa kiasi, havurugwi na maono.
Nikodemo
Nikodemo (kwa Kigiriki Νικόδημος, Nikodemos) alikuwa mwalimu wa Torati wa madhehebu ya Mafarisayo tena mwanabaraza wa Baraza la Israeli katika karne ya 1 BK.
Pythagoras
Pythagorasi alianzisha kundi la kidini la wanahisabati; walitafuta siri za dunia katika namba wakiamini ya kwamba miungu walificha habari za dunia ndani ya namba zinazoonekana kote duniani kwa wataalamu wa hisabati hii takatifu.
Silika kadiri ya Wagiriki
Asitende harakaharaka, asiamini misukumo ya kwanza kutoka moyoni. Atekeleze unyenyekevu halisi, ahurumie walio dhaifu, asimdhalilishe yeyote, asitawale kwa mabavu. Akifaulu kuratibu milipuko ya hasira yake na kuelekeza vizuri nguvu zake anajipatia upole bora na kuwa wa thamani sana. Kazi ngumu zinafanikiwa mikononi mwake kutokana na utashi na udumifu alionao. Kwa urahisi fulani anaweza akafikia utakatifu mkuu. Kati ya Watakatifu Wakristo walikuwa na silika hiyo Mtume Paulo, Jeromu, Ignasi wa Loyola, Fransisko wa Sales na wengine wengi.
Plotinus
Plotinus (kutoka Kigiriki Πλωτῖνος, Plootinos; Lycopolis, Misri 204/5 hivi – Campania, Italia, 270 BK) alikuwa mmojawapo kati ya wanafalsafa muhimu zaidi wa Ugiriki wa Kale.
Severini Boesyo
Severini Boesyo (jina kamili kwa Kilatini: Anicius Manlius Severinus Boëthius Roma, 480 – Pavia, 524 BK), alikuwa seneta wa Bunge la Roma, gavana, "magister officiorum", na mwanafalsafa wa mwanzo wa karne ya 6.
Historia ya Wokovu
Huko Ugiriki wakaanzisha Kanisa kwanza Filipi, halafu Thesalonike. Kutokana na dhuluma za Wayahudi, Paulo alilazimika kuondoka akafika Athene, mji mkuu wa falsafa, akajaribu kutangaza Injili kwa ufasaha wa maneno ili kuwavuta hao watu wa elimu; kumbe akashindwa kabisa (Mdo 17). Ndipo alipoelewa kuwa imani haitegemei akili na elimu, akaamua kuhubiri kwa unyofu tu mafumbo ya imani (1Kor 1:17-2:5).
Euklides
Kazi yake alifanya wakati wa Farao Ptolemaio I (323 KK–283 KK) akifundisha hisabati.
Mitholojia ya Kigiriki
Chanzo chetu kikuu kuhusu imani ya Wagiriki wa kale kabisa ni shairi ya Theogonia iliyotungwa na Hesiodo mnamo mwaka 700 KK.
Mwangaza unaoonekana
Chanzo cha vipimo hivi ni kazi ya Hipparchos wa Nikaia mtaalamu wa Ugiriki ya Kale. Aliorodhesha nyota kufuatana na ung'avu akazipanga nyota angavu zaidi kwenye daraja la kwanza, zile zilizoonekana hafifu zaidi katika madaraja ya pili, tatu na kadhalika hadi daraja la sita. Orodha yake ilikuwa msingi wa kitabu mashuhuri cha Almagest cha Klaudio Ptolemaio kilichoendelea kuwa msingi wa utaalamu wa nyota hadi mwisho wa karne ya 16 na kazi za Nicolaus Kopernikus, Galileo Galilei na Johannes Kepler.
Mantiki
Mfano wa hitimisho ("syllogism") kutoka Wagiriki wa Kale na siku za mwanzo wa mantiki iliyotolewa na Aristoteli:Hitimisho hiyo inaweza kuandikwa pia kwa fomula: Kwa hiyo hitimisho ya Aristoteli kwa fomula:
Sheria
Sheria ya Kirumi ilisukumwa sana na falsafa ya Kigiriki, lakini maelezo yake ya kina yaliendelezwa na wanasheria wa kitaaluma, na yalikuwa magumu sana. Katika kipindi cha karne zilizopita kati ya kupanda na kushuka kwa Dola la Roma, sheria imebadilishwa ili kukabiliana na hali za kijamii zilizokuwa zikibadilika, na ilikusanywa na kuandkiwa vilivyo wakati wa utawala wa kaisari Justinian I. Ingawa ilipungua kwa umuhimu mwanzoni mwa Karne za Kati, Sheria ya Kirumi iligunduliwa upya wakati wa karne ya 11 ambapo wasomi walianza kutafiti mkusanyiko wa sheria za Kirumi na kuyatumia mawazo yao.
Kleofa
Kleofa (kwa Kigiriki Κλεόπας, Kleopas) alikuwa Mkristo wa karne ya 1, maarufu kwa kutokewa na Yesu Kristo mfufuka akiwa njiani kutoka Yerusalemu kwenda Emau pamoja na mwanafunzi mwingine (Lk 24:13-32).
Biolojia
Neno "biolojia" katika maana yake ya kisasa linaonekana kuwa lilianzishwa na Karl Friedrich Burdach (1800), Gottfried Reinhold Treviranus "(Biologie oder Philosophie der lebenden Natur," 1802), na Jean-Baptiste Lamarck "(Hydrogéologie," 1802).
Ni mchanganyiko wa zamani wenye wahyi ya neno la Kigiriki , "bios," "uhai" na kiambishi tamati ",-logia," "utafiti wa."
Hiroglifi
Baadaye maana ya alama hizi yalisahauliwa kabisa. Ni katika karne ya 19 ya kwamba mtaalamu Mfaransa Jean-François Champollion na wengine waliweza kugundua upya maana ya mwandio huo baada ya kupatikana kwa jiwe la Rosetta ambako tangazo la farao Ptolemaio V liliandikwa kwa Kigiriki, hiroglifi na Kimisri kwa mwandiko wa mkononi. Kupitia Kigiriki kilichosomeka wataalamu walifaulu kugundua kwanza majina ya wafalme halafu maana ya alma mbalimbali.
Herodoti
Herodoti wa Halikarnassos (484 KK hadi 425 KK; kwa Kigiriki Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς, "hēródotos halikarnāsséus") alikuwa mwandishi wa historia wakati wa Ugiriki wa Kale.
Jiometri
Mtaalamu wa Ugiriki ya Kale aliyeitwa Euklides alitunga kitabu cha kwanza kinachofahamika kuhusu jiometri.
Nyumba ya sanaa Kwenye Makavazi ya Derby
Derby ilikuwa na umuhimu mkubwa katika karne ya kumi na nane kwa ajili ya mchango wake katika Kutaalamika, kipindi ambacho sayansi na falsafa ilipinga haki ya Mungu wa wafalme kutawala. Kutaalamika ina ncha nyingi, ikiwa ni pamoja na kiasi kikubwa ya falsafa "kutaalamika Scottish" ambayo yalijikita katika Mwanafalsafa David Hume, na mabadiliko ya kisiasa ambayo kilele chake kilikuwa mapinduzi ya Kifaransa, lakini katikati ya uingereza ilikuwa eneo ambapo mengi ya sekta ya takwimu muhimu na sayansi alikuja pamoja.
Chama Maarufu cha lunar ilikuwa na wanachama kama vile Erasmus Darwin, Mathew Boulton, Joseph Priestley na Josiah Wedgwood na Benjamin Franklin sambamba kutoka Marekani. Erasmus Darwin, babuye Charles Darwin; alianzisha jamii ya pilosophia wakati alipohamia Derby katika mwaka wa 1783. Ni jamii hii ilisaidia kuanzisha maktaba ya kwanza katika Derby.
Baadhi ya uchoraji na Joseph Wright ya Derby, ambayo ni mashuhuri kwa ajili ya matumizi yao ya mwanga na kivuli, ni ya wanachama wa Chama cha Lunar. Makavazi ya Derby ina zaidi ya michoro mia tatu ya Wright, picha za kuchora 34 ya mafuta, na hati. Moja inaitwa na inaonyesha ugunduzi wa fosforasi kipengele na Mjerumani Brand Alchemist Hennig katika 1669.
Silika kadiri ya Wagiriki
Aliye na yote mawili kuliko kawaida ni mtu wa hasira. Aliye na lile la kwanza kuliko kawaida lakini la pili kidogo kuliko kawaida ni mtu wa huzuni. Aliye na lile la kwanza kidogo kuliko kawaida lakini la pile kuliko kawaida ni mtu wa uchangamfu. Hatimaye aliye na yote mawili kidogo kuliko kawaida ni mtu wa upole.
Klemens wa Aleksandria
Titus Flavius Clemens (kwa Kigiriki: Κλήμης Αλεξανδρεύς, Klemes Alexandreus; * mnamo 150 Athens; † mnamo 215 Aleksandria) anayejulikana zaidi kama Klemens wa Aleksandria alikuwa mwanafalsafa na mwanateolojia wa Ukristo katika mji wa Aleksandria (Misri) mwanzoni Mwa karne ya 3.
Eratosthenes
Alikwenda Athens kwa masomo yake alipofundishwa na wanafalsafa na wataalamu mashuhuri. Mnamo mwaka 255 KK alihamia Aleksandria iliyokuwa mji mkuu wa Misri. Akawa mwalimu wa mwana wa mfalme na mwaka 236 KK alikuwa mkurugenzi wa tatu wa maktaba ya Aleksandria iliyokuwa kitovu cha kimataifa cha elimu kwa sababu ya mkusanyiko mkubwa wa vitabu.
Homer
Homeri (pia: Homer; kwa Kigiriki: Ὅμηρος "homeros") ni jina la mshairi mashuhuri kabisa wa Ugiriki ya Kale. Mashairi makubwa yanayosimulia vita vya Troya (Ilias) na misafara ya mfalme Odiseo (Utenzi wa Odisei) yamehifadhiwa kama kazi zake.
Aristoteli
Aristoteli alitunga kamusi ya falsafa na kitabu juu ya Pythagoras na kuna sehemu tu ya maandishi yale yaliyohifadhiwa. Lakini mihtasari aliyotumia kwa masomo ilihifadhiwa ikakusanywa na wahariri wa baadaye na kutolewa kama maandishi yake.
Historia ya Ugiriki
Ustaarabu wa Ugiriki ya kale umeathiri pia lugha, siasa, mifumo ya elimu, falsafa, sayansi, sanaa, ufundi sanifu wa dunia ya kisasa, na kuchochea Mwamko Mpya katika Ulaya Magharibi.
Sophokles
Sofokles (pia: Sophokles; Kigiriki Σοφοκλῆς alizaliwa mnamo 496 KK, alikufa 406 KK) alikuwa mshairi na mwandishi wa Ugiriki ya Kale anayekumbukwa pamoja na Aeschylos and Euripides kama mmoja wa watungaji wakuu watatu wa michezo tanzia wa ustaarabu huu wa Kigiriki. Alitunga michezo zaidi ya 120 na 7 imehifadhiwa hadi leo mengine inajulikana kwa jina au kisehemu tu.
Fizikia
Walipendekeza kwamba lazima mawazo yathibitishwe na sababu makini na uoni na nyingi katika nadharia zao zilithibitishwa kwa mafanikio makubwa katika majaribio mbalimbali, kwa mfano, nadharia ya atomi ilijulikana kuwa sahihi takribani miaka 2000 baada ya kupendekezwa kwa mara ya kwanza na Leucippus na mwanafunzi wake Democritus.
Uasilia
"Natura" lilikuwa tafsiri ya neno la Kigiriki "physis" (φύσις) lililotumiwa na washairi na wanafalsafa wa kwanza.
Plato
Mara nyingi Sokrates ni msemaji mkuu katika majadiliano ya Plato. Huonyeshwa akiwauliza watu juu ya yale wanayoyaamini akiendelea kuuliza maswali kama mawazo yao yanalingana na mantiki. Haieleweki ni kiasi gani Plato alitumia kweli mafundisho ya Sokrates mwenyewe au kama alimtumia zaidi kwa njia ya kifasihi akieleza fikra zake Plato kupitia mdomo wa Sokrates wa majadiliano.
Al-Ghazali
Kujisomea falsafa ilikuwa imemleta katika kipindi cha mashaka. Katika kipindi cha maisha yake kama Msufi alirudi kwa imani akaandika kitabu cha kueleza mipaka ya falsafa. Alikataza falsafa kama njia ya kufikia ukweli. Akapinga watangulizi wake kama Avicenna na Alfarabi akisema hao waliharibu imani ya Kiislamu kwa kutumia mno matokeo ya Aristoteli na Plato. Alisisitiza ya kwamba mantiki haiwezi kumweleza Mungu aliye mkuu kuliko akili ya binadamu.
Maadili ya kiutu
Kadiri ya wanafalsafa wa Ugiriki wa kale Plato na Aristotle, maadili hayo ni mengi (si chini ya 40), lakini yanategemea manne (maadili bawaba): busara, haki, nguvu na kiasi.
Aristoteli
Katika "metafizikia" yake kuna pia dhana juu ya "mwanzilishi" au "mwenye mwendo wa kwanza". Aliona kwamba kila kitu kina mwendo kilichosababishwa na kitu kingine. Hivyo mantiki yake ilidai kuwepo kwa chanzo cha mwendo wote akakiita "mwendeshaji asiyeendeshwa" (kwa Kigiriki "proton kinoun akineton") au kwa lugha nyingine "chanzo asilia". Chanzo asili hiki kwake ni roho au dhana yenyewe (kwa Kigiriki "nous"). Aristoteli aliweza kukiita pia "Mungu".
Maana ya maisha
Plato alikuwa mmoja wa wanafalsafa wa mwanzo, na mwenye ushawishi mwingi hadi leo, hasa kwa uhalisia kuhusu uwepo wa malimwengu. Katika Nadharia ya Maumbo, malimwengu hayapo kimwili, lakini yapo katika maumbo ya kimbingu. Katika "Jamhuri" mazungumzo ya mhusika wa mwalimu wake Sokrates yanaelezea Umbo la Zuri, jambo la kimaadili, hali kamili ya uzuri, hivyo basi kipimo cha ujumla cha haki. Katika falsafa ya Plato, maana ya maisha ni kufikia umbo la juu zaidi la elimu, ambalo ni Umbo la Zuri, ambapo mambo yote mema na ya haki yanatoa umuhimu na thamani. Binadamu wana wajibu wa kuyatekeleza mazuri, lakini hakuna yeyote anayeweza kufanikiwa katika harakati hiyo bila fikira za kifalsafa, ambazo zinaruhusu elimu ya kweli.
Plotinus
Kama mwalimu wake, Ammonius Saccas, alifuata mapokeo ya Plato. Kwa sababu hiyo, wanahistoria wa karne ya 19 walitunga jina Uplato Mpya kwa falsafa yake iliathiri sana karne za mwisho za Roma ya Kale upande wa Wapagani na wa Wakristo vilevile, halafu Gnosi, falsafa ya Kiislamu n.k.
Matendo ya Mitume
Inavyojulikana, Wagiriki walikuwa na hamu kubwa ya kupata maarifa kuliko wengine, halafu kubishana nao kwa ufasaha na kuwashinda. Katika mazingira hayo, falsafa na dini zilikuwa mada kuu na kuingiliana na hadithi za ajabuajabu kuhusu miungu, malaika na wengineo. Karibu barua zote za mitume zilikabili hatari hiyo, ambayo ikazidi kuwa kubwa na kuleta mafarakano katika Kanisa hasa katika karne II, ilipoitwa “Gnosis” (= ujuzi). Hasa Paulo alijitahidi kuishinda mapema iwezekanavyo.
Mwanafalsafa
Mwanafalsafa ni mtaalamu wa fani ya falsafa, iliyoanzishwa katika Ugiriki ya Kale na ikaenea duniani kote hadi leo.
Majina ya nyota
Wagiriki waliendeleza elimu walioirithi na kuiunganisha na falsafa na hisabati wakilenga kueleza miendo ya nyota iliyotazamwa angani. Elimu yao ilipokelewa kutoka Waroma wa Kale walioendelea kutafsiri majina mengi kwa lugha yao ya Kilatini.
Adili
Huko Ugiriki katika karne ya 5 K.K. wanafalsafa Plato na hasa Aristotle waliorodhesha maadili mengi yanayotegemea nne za msingi (maadili bawaba): busara, haki, nguvu na kiasi. Zaidi ya hayo, walionyesha kwamba haiwezekani kujipatia adili moja tu, bali uadilifu unadai mtu awe na maadili yote. Kwa mfano, haiwezekani kuwa mtu wa haki pasipo busara.
Alfabeti ya Kigiriki
Alfabeti ya Kigiriki ilianzishwa wakati wa ustaarabu wa Ugiriki wa Kale na imeendelea kutumiwa hadi katika Ugiriki ya leo.
Dionysius Mwareopago
Dionysius Mwareopago (kwa Kigiriki Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης) aliishi Athene, Ugiriki, katika karne ya 1.
Wenzo
Mtaalamu wa Ugiriki ya Kale Archimedes alikuwa mtu wa kwanza wa kuelewa na kutamka kanuni ya nguvu ya wenzo: "Uzani mbili sawa zikiwa na umbali sawa na nukta fungwa ziko katika hali ya msawazo, na uzani mbili sawa zisizo na umbali sawa hunama upande wa uzani ulio mbali zaidi".