China ina idadi ya watu wangapi?
Jamhuri ya Watu wa China
China ikiwa na wakazi milioni 1,376 ni nchi yenye watu wengi zaidi duniani. Historia yake yote iliona tena na tena vipindi vya njaa kutokana na idadi kubwa ya watu wake. Msongamano wa watu kwa wastani ni wakazi 145 kwa kilomita ya mraba. Lakini tofauti ziko kubwa kati ya miji mikubwa ambako milioni 115 wanakaa kwenye eneo la km² 50,000 na Tibet yenye watu 2 tu kwa kilomita ya mraba.
Kizhuang-Dai
Kizhuang-Dai ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kizhuang-Dai nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 200 tu nchini Vietnam (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizhuang-Dai iko katika kundi la Kitai ya Kati.
Scientology
Kadiri ya hesabu yake, hao mwaka 2005 walikuwa milioni 8, lakini watu wa nje wanakadiria kuwa ni nusu milioni tu.
Meizhou
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 5 wanaoishi katika mji huu.
Guiyang
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2003, kuna wakazi wapatao milioni 3.5 wanaoishi katika mji huu.
Jamhuri ya Watu wa China
Serikali inafuata rasmi ukanamungu, lakini inaruhusu dini kwa kiasi fulani. Pamoja na hayo, dhuluma zinaendelea dhidi ya madhehebu mbalimbali. Takwimu hazieleweki, pia kwa sababu kabla ya Ukomunisti kupinga dini, hasa wakati wa Mapinduzi ya utamaduni, watu waliweza kuchanganya mafundisho na desturi za Ukonfusio, Utao na Ubuddha. Leo wanaoendelea kufanya hivyo wanakadiriwa kuwa asilimia 30-80 za wakazi. Wabuddha ni 6-16%, Wakristo (hasa Waprotestanti, halafu Wakatoliki na kidogo Waorthodoksi) ni 2-4%, Waislamu ni 1-2%.
Jamhuri ya Watu wa China
China (pia: Uchina, Sina; kirefu: Jamhuri ya Watu wa China) ni nchi kubwa ya Asia ya Mashariki ambayo ndiyo nchi yenye watu wengi kuliko zote duniani.
Jamhuri ya Watu wa China
Uongozi huo ni kundi dogo la wakubwa wa chama na jeshi. Mwanasiasa muhimu ni Xi Jinping. Kwa sasa yeye anaunganisha vyeo vya Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti, Rais wa Jamhuri ya Watu wa China na mwenyekiti wa Kamati Kuu ya Kijeshi. Kwa jumla katika mapokeo ya Kikomunisti vyeo vya chama ni muhimu kuliko vyeo vya serikali ingawa katiba na sheria inasema tofauti.
Kichina cha Hakka
Kichina ya Hakka ni lugha ya Kisino-Tibeti inayozungumzwa na Wahan, hasa upande wa kusini nchini Uchina, na pia nchini Taiwan, Malaysia, Indonesia, Uthai, Singapuri na nchi nyingi nyingine. Mwaka wa 2013 idadi ya wasemaji wa Kichina ya Hakka imehesabiwa kuwa watu milioni 27.1. Pia kuna wasemaji 2,370,000 nchini Taiwan (1993), 1,090,000 nchini Malaysia (2000), 640,000 nchini Indonesia (1982) na tena katika nchi nyingine (angalia hapo chini). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichina ya Hakka iko katika kundi la Kichina.
Jamhuri ya Watu wa China
Kuna mito mikubwa; mrefu zaidi ni Yangtse (km 6,300), Hwangho au Mto Njano, Xi Jiang au mto wa Magharibi, Mekong, Mto wa Lulu, Brahmaputra na Amur. Mito hiyo yote ina vyanzo vyake katika milima mikubwa yenye usimbishaji mwingi, ikibeba maji kwenda tambarare pasipo mvua nyingi.
Kisui
Kisui ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wasui. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisui imehesabiwa kuwa watu 300,000 nchini Uchina. Pia kuna wasemaji 120 nchini Vietnam (2002). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisui iko katika kundi la Kikam-Sui.
Kondoo-kaya
Duniani kuna jumla kondoo-kaya bilioni moja na asilimia 40 wako Asia (China, Uhindi, Uajemi). Afrika Kusini na nchi za Afrika ya Kaskazini (hasa Sudan) wanaishi takriban asilimia 20, Australia na New Zealand tena asilimia 15. Robo inayobaki wako Ulaya (Uingereza) na Amerika.
Jamhuri ya Watu wa China
Taiwan na visiwa vingine vya Jamhuri ya China vinatazamwa na serikali ya Beijing kuwa majimbo yake lakini vimekuwa kama nchi ya pekee tangu mwaka 1949.
Xinhua
Xinhua inafanya kazi zaidi ya ofisi 170 za kigeni duniani kote, na ina ofisi 31 nchini China- yaani moja kwa kila jimbo, pamoja na ofisi ya kijeshi. Xinhua ni kituo pekee cha usambazaji wa habari muhimu zinazohusiana na Chama cha Kikomunisti na serikali kuu ya China.
Macau
Hali halisi eneo ni rasi ya Macau pamoja na visiwa viwili vidogo, jumla ni km² 30.3 na kuna wakazi 642,900 (mwaka 2015). Tarehe 23 Oktoba 2018 rais wa China Xi Jinping alizindua rasmi daraja la baharini refu kuliko yote duniani (kilometa 55) linalounganisha Hong Kong, Macau na China bara (mji wa Zhuhai).
Kizhuang-Yang
Kizhuang-Yang ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kizhuang-Yang nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 765,000. Pia kuna wasemaji wa Kizhuang-Yang nchini Vietnam lakini idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kizhuang-Yang iko katika kundi la Kitai ya Kati.
Jamhuri ya Watu wa China
Baada ya mwisho wa vita kuu Wakomunisti waliendelea kupingana na serikali na mwaka 1949 Kuomintang ilishindwa. Wakomunisti chini ya Mao Zedong walianza kutawala China Bara kama Jamhuri ya Watu wa China na Kuomintang walikimbilia kisiwa cha Taiwan walipoendelea kutawala kama "Jamhuri ya China".
Foshan
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, kuna wakazi wapatao milioni 3.5 wanaoishi katika mji huu.
Changsha
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, kuna wakazi wapatao milioni 6.1 wanaoishi katika mji huu.
Jamhuri ya Watu wa China
China kuna makabila 56 tofauti. Wahan ndio kabila kubwa zaidi nchini China kwa idadi ya watu ikiwa na asilimia 92.
Kiqiang cha Kusini
Kiqiang ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Waqiang. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiqiang ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 81,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiang ya Kusini iko katika kundi la Kiqiangiki.
Kimaonan
Kimaonan ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wamaonan. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kimaonan imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kwa vile kuna Wamaonan 107,000, maana wengi hawawezi kuongea Kimaonan, lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimaonan iko katika kundi la Kikam-Sui.
Kichina cha Min Zhong
Kichina ya Min Zhong ni lugha ya Kisino-Tibeti inayozungumzwa na Wahan, hasa katika jimbo la Fujian upande wa kusini-mashariki nchini Uchina. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kichina ya Min Zhong imehesabiwa kuwa watu milioni 3.1. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichina ya Min Zhong iko katika kundi la Kichina.
Ming (nasaba)
Hatua muhimu ilikuwa upanuzi wa kilimo kwa njia ya miradi ya kuongeza mashamba ya mpunga. Idadi ya watu katika China iliongezeka sana kufikia milioni 160 hadi 200.
Kichina cha Xiang
Kichina ya Xiang ni lugha ya Kisino-Tibeti inayozungumzwa na Wahan, hasa katika majimbo ya Hunan, Guizhou na Hubei upande wa kusini-mashariki nchini Uchina. Mwaka wa 2013 idadi ya wasemaji wa Kichina ya Xiang imehesabiwa kuwa watu milioni 36.6. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichina ya Xiang iko katika kundi la Kichina.
Uvira
Makadirio ya idadi ya watu ni 378,736 (2012).
Kizhuang cha Yongbei
Kizhuang ya Yongbei ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Yongbei imehesabiwa kuwa watu takriban milioni mbili. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Yongbei iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.
Jiangmen
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 4.1 wanaoishi katika mji huu.
Kina (lugha)
Kina ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wana. Idadi ya wasemaji wa Kina imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kina iko katika kundi la Kitani.
Kitai-Hongjin
Kitai-Hongjin ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wadai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitai-Hongjin imehesabiwa kuwa watu 85,000, na lugha imo hatarini mwa kutoweka kwa vile Wadai wengi hubadilisha lugha yao ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitai-Hongjin iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.
Kichina cha Jinyu
Kichina ya Jinyu ni lugha ya Kisino-Tibeti inayozungumzwa na Wahan, hasa katika majimbo ya Shanxi na Henan upande wa kaskazini nchini Uchina. Mwaka wa 2013 idadi ya wasemaji wa Kichina ya Jinyu imehesabiwa kuwa watu milioni 46.1. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichina ya Jinyu iko katika kundi la Kichina.
Kichina
Kichina ni lugha ya Wachina nchini China na kote duniani wanapoishi. Ni tawi kubwa la kundi la lugha za Kichina-Kitibet.
Kigelao Nyeupe
Kigelao Nyeupe (pia Kiduoluo) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina na Vietnam inayozungumzwa na Wagelao. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kigelao Nyeupe nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 1200. Pia kuna wasemaji 20 tu nchini Vietnam (2002). Lugha ya Kigelao Nyeupe imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigelao Nyeupe iko katika kundi la Kikra.
Jamhuri ya China
Kichina ndiyo lugha rasmi na ya taifa, pia lugha ya kawaida katika lahaja zake mbalimbali. Lugha za wenyeji, ambazo ni kati ya lugha za Austronesia, zinazidi kufa.
Huizhou
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 3.9 wanaoishi katika mji huu.
Fuzhou
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 6.6 wanaoishi katika mji huu.
Kiu (lugha)
Kiu ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uchina inayozungumzwa na Wablang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiu imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiu iko katika kundi la Kipalaungiki.
Jamhuri ya China
Eneo lake ni kisiwa kikubwa cha Taiwan na visiwa vidogo mbele ya mwambao wa China bara.
Jamhuri ya China
Nchi inaheshimu uhuru wa dini na wakazi wengi (81.3%) wanayo moja ya kwao. Serikali inazitambua 26.
Jamhuri ya Watu wa China
Mji mkuu ni Beijing lakini Shanghai ndio mji mkubwa zaidi.
Kimandarin
Kimandarin ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wachina. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimandarin nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 840. Pia kuna wasemaji katika nchi zifuatazo: 10,600 nchini Brunei (2006), 60,900 ndani ya Hong Kong (2006), 24,320,000 nchini Taiwan (1993), 460,000 nchini Indonesia (1982), wengi nchini Malaysia ambapo ni lugha ya taifa (lakini bila idadi rasmi ya wasemaji), 35,000 nchini Mongolia (1993), 500,000 nchini Myanmar (1994), 500 nchini Ufilipino (1990), 1,210,000 nchini Singapuri (2010), na 5880 nchini Uthai (1984). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimandarin iko katika kundi la Kichina.
Kishe
Kishe ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Washe. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kishe imehesabiwa kuwa watu 910 wakati idadi ya Washe ilikuwa zaidi ya laki saba. Kwa vile Washe wa sasa huongea Kihakka kama lugha yao ya kwanza badala ya Kishe, lugha ya Kishe imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Uainishaji wa lugha ya Kishe kwa ndani zaidi haujulikani.
Austria Chini
Austria ya Chini ("Kijerumani: Niederösterreich") ni moja ya majimbo 9 ya kujitawala ya Austria lenye wakazi 1.608.590 kwenye eneo la 19.177 km². Mji mkuu ni Sankt Pölten. Waziri mkuu ni Johanna Mikl-Leitner (ÖVP).
Dongguan
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 10 wanaoishi katika mji huu.
Kimin-Nan
Kimin-Nan ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahan. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimin-Nan nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 25.7. Pia kuna wasemaji katika nchi zifuatazo: 13,100 nchini Brunei (2006), 77,600 ndani ya Hong Kong (2006), milioni 15 nchini Taiwan (1997), 700,000 nchini Indonesia (1982), 2,660,000 nchini Malaysia (2000), 592,000 nchini Ufilipino (1982), 333,000 nchini Singapuri (2010), na 1,080,000 nchini Uthai (1984). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimin-Nan iko katika kundi la Kichina.
Wikipedia ya Kichina
Mtandao huu na Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China Ina wasimamizi 87, wakiwemo 29 kutoka China Bara, 18 kutoka Taiwan, na 15 kutoka Hong Kong.
Kimina (Uhindi)
Kimina ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wamina. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kimina imehesabiwa kuwa watu 3,800,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimina iko katika kundi la Kiaryan.
Kiyue
Kiyue (pia Kicantonese) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayue. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kiyue nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 52. Pia kuna wasemaji katika nchi zifuatazo: 6250 nchini Brunei (2006), 6,030,000 ndani ya Hong Kong (2006), 180,000 nchini Indonesia (1982), 1,070,000 nchini Malaysia (2000), 9780 nchini Ufilipino (2000), 121,000 nchini Singapuri (2010), 29,400 nchini Uthai (1984), na 862,000 nchini Vietnam (1999). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyue iko katika kundi la Kichina.
Hong Kong
Hong Kong ni maalumu kwa ajili ya skyline wake mpana, bandari asili ya kina na kukithiri msongamano wa watu (milioni saba juu ya nchi wingi wa 1104 km2 (426 sq mi)). Idadi ya sasa ya wakazi wa Hong Kong inajumuisha 93.6% ya Wachina asilia.
Jamhuri ya China
Jamhuri ya China iliundwa mwaka 1912 mjini Nanking baada ya mapinduzi ya China ya 1911 iliyomaliza utawala wa kifalme wa nasaba ya Qing. Sun Yat-sen akawa rais wa kwanza.
Uchapaji
Katika maandishi ya Kichina hakuna herufi za alfabeti, bali kila neno ni alama ya pekee. Matini ndefu kwa Kichina ina maneno na hivyo alama tofauti maelfu hata makumi elfu.
Kichina
Kichina ni lugha rasmi katika Jamhuri ya Watu wa China, Jamhuri ya China (Taiwan) na Singapur. Hujadiliwa pia na raia Wachina katika Indonesia na Malaysia.
Kimin-Bei
Kimin-Bei ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahan. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kimin-Bei nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 10.3. Pia kuna wasemaji 4000 nchini Singapuri (1985). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimin-Bei iko katika kundi la Kichina.
Jamhuri ya Watu wa China
China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne kwa ukubwa duniani.
Kikim-Mun
Kikim-Mun ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Vietnam, Uchina na Laos inayozungumzwa na Wayao. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kikim-Mun nchini Vietnam imehesabiwa kuwa watu 170,000. Pia kuna wasemaji 200,000 nchini Uchina (1995) na 4500 nchini Laos (1995). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikim-Mun iko katika kundi la Kimian-Jin.
Jamhuri ya Watu wa China
Zaidi ya asilimia 90 za wakazi wote wanakaa katika theluthi ya kusini-mashariki ya nchi yenye mvua ya kutosha. Ndani ya theluthi hiyo ni nusu ya Wachina wote wanaosongamana kwenye asilimia 10 za China yote, maana yake katika 10% hizi kuna msongamano wa watu 740 kwa km².
Wangulu
Mwaka 2009 walikuwa 219,000 hivi.
Kijinuo cha Buyuan
Kijinuo ya Buyuan ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wajinuo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kijinuo ya Buyuan imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijinuo ya Buyuan iko katika kundi la Kingwi.
Zhuhai
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, kuna wakazi wapatao milioni 1.4 wanaoishi katika mji huu.
Guangzhou
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 9.8 wanaoishi katika mji huu.
Kiman-Met
Kiman-Met ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uchina inayozungumzwa na Waman-Met. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kiman-Met imehesabiwa kuwa watu 900. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiman-Met iko katika kundi la Kipalaungiki. Wengine huiangalia kuwa sawa na lugha ya Kikemiehua.
Beijing
Kiutawala jiji la Beijing pamoja na maeneo ya jirani hutawaliwa kama mkoa wa nchi wenye eneo la km² 16,800.
Kizhuang cha Liuqian
Kizhuang ya Liuqian ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wazhuang. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kizhuang ya Liuqian imehesabiwa kuwa watu 370,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizhuang ya Liuqian iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.
Kitujia cha Kaskazini
Kitujia ya Kaskazini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Watujia. Ingawa kuna Watujia zaidi ya watu milioni nane (sensa ya mwaka wa 2000), mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kitujia ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 70,000, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kwa jumla Watujia huongea Kichina ya Mandarin kama lugha yao ya kwanza badala ya Kitujia ya Kaskazini au ya Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitujia ya Kaskazini iko katika kundi lake lenyewe la Kitujia.
Jamhuri ya China
Siku hizi uhusiano kati ya China zote mbili ni mgumu. Wananchi wengi wa Jamhuri ya China wameanza kujitazama kama Wataiwan si Wachina tena. Lakini serikali ya Beijing inatazama Taiwan kama jimbo lililoasi.
Xiaogan, Hubei
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 4.7 wanaoishi katika mji huu.
Shenyang
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, kuna wakazi wapatao milioni 7.8 wanaoishi katika mji huu.
Ufilipino
Kuna mikoa ifuatayo:Wananchi wana asili tofauti sana, kutokana na jiografia na historia ya visiwa hivyo. Mbali na makabila ya wenyeji, kuna Wachina wengi (milioni 2) na machotara wengi sana wenye damu ya Kichina (milioni 18).
Hong Kong
Sehemu kubwa ya wakazi wanazungumza Kichina cha Canton, Hong Kong ikiwa jirani na jimbo la Guangdong), ambalo wafanyakazi wenye ujuzi walikimbia baada ya serikali ya Kikomunisti kuchukua China mwaka 1949 na baadaye husafishwa idadi ya watu mwaka 1960.
Kimiao cha Qiandong ya Mashariki
Kiqiandong ya Mashariki ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiqiandong ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 350,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiandong ya Mashariki iko katika kundi la Kihmongiki.
Kitai-Nüa
Kitai-Nüa ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina, Vietnam, Myanmar na Laos inayozungumzwa na Watai. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitai-Nüa nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 540,000. Pia kuna wasemaji 72,400 nchini Myanmar (1983), 70,000 nchini Vietnam (2007) na 35,000 nchini Laos (1995). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitai-Nüa iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.
Zhongshan
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 2.5 wanaoishi katika mji huu.
Nimonia
Katika mwaka wa 2008, nimonia ilitokea katika takriban watoto milioni 156  (milioni 151  katika ulimwengu unaostawi na milioni 5  katika ulimwengu uliostawi). Ilisababisha vifo milioni 1.6   au asilimia 28-34 ya vifo vya waliokuwa chini ya miaka mitano, ambapo asilimia 95 vilitokea katika ulimwengu unaostawi.Nchi zilizoathiriwa pakubwa na ugonjwa huu ni: India (milioni 43 ), Uchina (milioni 21 ) na Pakistan (milioni 10 ). Ndicho kisababishi kikuu cha vifo vya watoto katika nchi zenye mapato ya chini.Vingi vya vifo hivi hutokea katika kipindi cha uchanga. Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa kimoja kati ya vifo vitatu vya watoto wachanga hutokana na nimonia. Takriban nusu ya vifo hivi vinaweza kuzuiliwa kinadharia, kwa sababu husababishwa na bakteria ambayo chanjo yake thabiti ipo.
Uthai
Nchi ina wakazi zaidi ya milioni 67, hivyo inashika nafasi ya 20 duniani.
Changchun
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, kuna wakazi wapatao milioni 7.5 wanaoishi katika mji huu.
Kibouyei
Kibouyei (nchini Vietnam pia Kigiay) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina na Vietnam inayozungumzwa na Wabouyei. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibouyei nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 2.6. Pia kuna wasemaji 49,100 nchini Vietnam (1999). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibouyei iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.
Afrika
Ilhali mwaka 1950 walikuwepo Waafrika milioni 229 pekee, idadi iliongezeka kuwa milioni 630 mwaka 1990 na milioni 1200 mnamo 2014. 
Hivyo asilimia ya watoto na vijana ni kubwa. Kuna nchi kadhaa ambako zaidi ya nusu ya wananchi wako chini ya umri wa miaka 25. Wakazi wa Afrika ni vijana kuliko wale wa mabara mengine yote; mwaka 2012 umri wa wastani ulikuwa miaka 19.7, wakati kidunia ulikuwa 30.4.
Uchina Bara
Mwishoni mwa Dola la Qing, China ikawa Kuomintang China (Jamhuri ya China) na ikairudisha Taiwan mikononi mwake mnamo mwaka wa 1945. Baadaye ukomunisti (Jamhuri ya Watu wa China) ikachukua sehemu kubwa ya China, na Kuomintang wakabaki na Taiwan, Kinmen, Matsu, na Pescadores. Mongolia baadaye ikawa nchi huru.
Kitai-Ya
Kitai-Ya ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina na Uthai inayozungumzwa na Watai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitai-Ya nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 50,000. Pia kuna wasemaji 400 nchini Uthai (2008). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitai-Ya iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.
Heyuan
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, kuna wakazi wapatao milioni 3.3 wanaoishi katika mji huu.
Nanjing
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, kuna wakazi wapatao milioni 7.6 wanaoishi katika mji huu.
Ukoloni Mamboleo
Kutokana na akiba kubwa ya fedha, serikali ya China imeanza kucheza nafasi muhimu dhidi ya ushawishi wa IMF, kwa kukopesha baadhi ya nchi, kama vile Angola mwaka 2006. Katika miaka ya karibuni, Jamhuri ya Watu wa China imejenga sana mahusiano na Afrika, China kwa sasa ni wa pili kwa uhusiano mkubwa na Afrika, baada ya Marekani. Mnamo Agosti 2007, kulikuwa na raia 750,000 hivi wa Uchina wakifanya kazi au kuishi katika nchi mbalimbali za Afrika wakijipatia rasilimali - mafuta, madini - ili kulisha uchumi wa nchi yao na kupanua masoko ya makampuni yake. Mwaka 2006, biashara kwa njia mbili iliongezeka hadi dola bilioni 50.
Jamhuri ya China
Jamhuri ya China ilikuwa kati ya nchi zilizoanzisha Umoja wa Mataifa mwaka 1945 na serikali ya Kuomintang iliendelea kushika kiti cha China hadi mwaka 1971.
Wikipedia ya Kichina
Wikipedia ya Kichina (Kichina: 中文維基百科/中文维基百科) ni toleo la kamusi elezo huru ya Wikipedia kwa lugha ya Kichina. Wikipedia hii ilianzishwa mnamo mwezi wa Oktoba katika mwaka wa 2002. Wikipedia hii ina makala zaidi ya 250,000 kwa mwezi wa Aprili 2009.
Xinhua
Shirika la Habari la Xinhua (matamshi / ˌʃɪnhwɑː / ) ni shirika la vyombo vya habari la serikali ya Jamhuri ya Watu wa China. Xinhua ndio shirika kubwa la vyombo vya habari nchini China. Xinhua ni taasisi iliyo kwenye ngazi sawa na wizara inayofanya kazi chini ya serikali kuu ya China. Rais wake ni mwanachama wa Kamati Kuu ya Chama cha Kikomunisti cha China.
Zhengzhou
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji kuna wakazi wapatao milioni 7.2 wanaoishi katika mji huu.
Nanning
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 6.48 wanaoishi katika mji huu.
Kinusu
Kinusu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina na Myanmar inayozungumzwa na Wanu. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinusu nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia kuna wasemaji 670 nchini Myanmar (2011). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinusu iko katika kundi la Kingwi.
Taipei
Taipei ni mji mkuu wa Jamhuri ya China kwenye kisiwa cha Taiwan. Ni pia mji mkubwa wa Taiwan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 10 wanaoishi katika mji huu.
Kimanchu
Kimanchu ni lugha ya Kitungusi nchini Uchina inayozungumzwa na Wamanchu. Ingawa idadi ya Wamanchu ni zaidi ya milioni kumi (kufuatana na sensa ya 2000), mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimanchu imehesabiwa kuwa watu ishirini tu. Karibu Wamanchu wote huzungumza Kichina cha Mandarin, na lugha yao ya asili imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimanchu kipo katika kundi la Kitungusi cha Kusini. Kimanchu huandikwa kwa alfabeti ya Kimongoli, na kuna fasihi andishi kwa karne kadhaa. Kimanchu kilikuwa lugha rasmi wakati wa nasaba ya Qing.
Beijing
Beijing "(pia: Peking)" ni mji mkuu wa China. Iko kaskazini-mashariki mwa nchi. Rundiko la jiji lina wakazi wapitao milioni 15.
Kipu-Xian
Kipu-Xian ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahan. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipu-Xian nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 2,520,000. Pia kuna wasemaji 24,700 nchini Malaysia (2006) na 14,100 nchini Singapuri (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipu-Xian iko katika kundi la Kichina.
Mongolia
Ni nchi kubwa ya 19 duniani lakini kuna wakazi wachache tuː jumla milioni 2.6 hivyo msongamano wa watu ni mdogo sana.
Kimiao cha Huishui ya Kati
Kihuishui ya Kati ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kihuishui ya Kati imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihuishui ya Kati iko katika kundi la Kihmongiki.
Tanzania
Idadi ya watu kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2012 ilikuwa 44,928,923 (nchi ya 30 duniani) kutoka 34,443,603 waliohesabiwa katika sensa ya mwaka 2002.
Jamhuri ya Watu wa China
Kuna kanda 18 za hali ya hewa zinazoonyesha tofauti kubwa kati yake. Upande wa magharibi, kaskazini na kaskazini-mashariki huwa na majira yenye joto kali na baridi kali. Upande wa kusini ina tabia ya tropiki au nusutropiki. Tibet huwa na hali ya hewa kulingana na kimo chake juu ya mita 4,000.
Ramani ya usimbishaji inaonyesha ya kwamba kilimo kinawezekana katika nusu ya kusini na kusini-mashariki ya nchi tu. Upande wa kaskazini na magharibi mvua ni chache mno. Mstari mwekundu unaonyesha mpaka na juu yake usimbishaji ni chini ya milimita 390 kwa mwaka.
Utao
Wakati wa ukomunisti mkali chini ya Mao Zedong utao uligandamizwa pamoja na dini zote na mahekalu mengi yaliharibiwa. Wamonaki na makuhani walifungwa gerezani, wengine kuuawa na kulazimihswa kuacha kazi yao. Lakini imani iliendelea kwa siri. Leo hii kuna makadirio ya kwamba labda Wachina milioni 80 hufuata tena Utao pamoja na wengine nje ya Jamhuri ya Watu wa China kama huko Taiwan, Singapur na penginepo.
Italia
Eneo lake ni km² 301.338 ambalo lina wakazi 60,579,000 (1-1-2017): ni nchi ya 23 duniani kwa wingi wa watu, lakini ya 8 kwa uchumi.
Imepakana na Ufaransa, Uswisi, Austria na Slovenia.
Kichoni
Kichoni ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wachoni. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kichoni imehesabiwa kuwa watu 154,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichoni iko katika kundi la Kibodish.
Nanchang
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, kuna wakazi wapatao milioni 5 wanaoishi katika mji huu.
Orodha ya nasaba za Kichina
Orodha hii inataja nasaba za kifalme za Kichina na vipindi vinginevyo katika historia ya Uchina.Baada ya hapo hakuna nasaba ya kifalme tena, kwa sababu China imekuwa jamhuri.