Mji mkuu Sudan ni gani?
Sudan
Mji mkuu ni Khartoum.
Sudan
Picha
Sudan Kusini
Katika kipindi cha kati ya karne ya 15 na karne ya 19, uhamiaji wa makabila, hasa kutoka eneo la Bahr al Ghazal, ulileta watu hawa katika maeneo yao ya sasa. Makabila yasiyo Niloti yaani Waazande, ambao waliingia Sudan Kusini katika karne ya 16, waliunda jimbo kubwa zaidi katika kanda hii.
Sudan
Tarehe 2 Septemba 1898 jeshi la mahdiyya lilishindwa kabisa katika mapigano ya masaa matano. Safari hiyo Waingereza waliandaliwa vizuri zaidi, pia silaha mpya kama bunduki ya mtombo ziliwapa ushindi. Upande wa khalifa walikufa askari 11,000, upande wa Waingereza na Wamisri watu 400 pekee.
Sudan Kusini
Vita hivyo vya pili vilikwisha mwaka 2005 kwa mkataba wa amani ulioacha kusini kama sehemu ya kujitawala ndani ya Sudan hadi ipigwe kura juu ya swali la kujitenga iliyopangwa kwa mwaka 2011.
Khartoum
Kuongezeka kwa idadai ya wakazi:
Khartoum ilianzishwa mwaka 1820/21 na mtawala wa Misri Mehmed Ali kama kambi la jeshi mahali mito miwili ya Nile inapokutana. Wafanyabiashara wenyeji na Wamisri hawakuchelewa kujenga karibu. Kituo kipya ikawa kitovu cha biashara kwa ajili ya maeneo makubwa ya Sudan, hasa biashara ya meno ya ndovu, mpira wa miti, manyoya ya mbuni kwa ajili ya masoko ya Ulaya na watumwa kwa ajili ya masoko ya Misri, Uturuki na Uarabuni.
Sehemu kubwa ya karne ya 19 Khartoum ilikuwa na nyumba ndogo za udongo na mitaa nyembamba. Nyumba kubwa za pekee zilikuwa ikulu ya gavana wa Misri, msikiti mkuu, kanisa la Wakopti, misioni ya Wakatoliki tangu 1847 na nyumba kadhaa ya wafanyabiashara Wagiriki na wazungu wengine. Palikuwa na ofisi za kibalozi za Austria na Uingereza. Idadi ya wakazi ilifikia takriban 50,000 ambao wengi walikuwa Waarabu na watumwa Waafrika.
Al Qadarif (jimbo)
Al Qadarif Gadaref, Gadarif au Qadārif) ni moja ya Wilayat au majimbo 26 ya Sudan. Lina ukubwa wa eneo la 75,263 km ² na wakaazi wanaokadiriwa kuwa 1,400,000 (2000). Al Qadarif ndio mji mkuu wa jimbo hili; miji mingine ni ni pamoja na Doka
Juba, Sudan
Mwaka wa 1922, idadi ndogo ya wafanyabiashara wa Kigiriki waliwasili katika eneo hilo na kuanzisha Juba, kando na ufuo wa mto White Nile. Wagiriki ambao walikuwa na mahusiano bora na kabila za Juba (Bari) walijenga kinacho julikana leo kama Business District. Majengo ambapo leo ni Buffalo Commercial Bank, Nile Commercial Bank, Paradise Hotel, ya Kinorwe Consul's House na hivyo wengine wengi, walikuwa awali kujengwa na Wagiriki na walikuwa miundo ya kudumu tu mtu anaweza kupata mpaka mwanzoni 40's.
Historia ya Sudan
Khalifa alifaulu kupanua utawala wake juu ya maeneo karibu yote ya Sudan ya leo lakini alishindwa kufikia jimbo la Ikweta ambako Emin Pasha aliendelea kutetea mabaki ya Sudani ya Kimisri. 
Itikadi ya kupanua utawala wa mahdiyya kwa njia ya jihad ilimsababisha khalifa kushambulia nchi jirani ya Ethiopia iliyotawaliwa na kaisari wa Kikristo. Mwaka 1887 akaongoza jeshi la askari 60,000 hadi Gondar. Waethiopia wakajibu kwa kushambulia Sudan mwaka 1889. Kifo cha Kaisari Yohane IV katika mapigano ya Metemma tarehe 9 Machi 1889 ililazimisha Waethiopia kurudi kwao. Lakini jeshi la mahdiyya lilipoteza wanajeshi wengi pia likadhoofika.
Kiwali (Sudan)
Kiwali ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan inayozungumzwa na Wawali. Isichanganywe na lugha ya Kiwali inayozungumzwa nchini Ghana. Mwaka wa 2013 idadi ya wasemaji wa Kiwali imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwali iko katika kundi la Sudaniki-Mashariki.
Sudan
Majimbo ya Kaskazini hasa ndio makubwa nchini Sudan, na pia miji mikubwa iko katika majimbo haya. Zaidi ya milioni 22 wanaoishi katika majimbo haya ni Waislamu-Waarabu na wanaongea Kiarabu, lakini wengi pia huongea lugha 70 za kikabila hasa Kinubi, Kibeja, Kifur, Kinuban, Kiingessana, kwa kikundi hiki kuna wale wavutia zaidi kama: Wa-Kababish kutoka kaskazini Kordofan, watu hawa wanaofuga ngamia; Ga’alin (الجعلين), Rubatab (الرباطاب), Manasir (المناصير) and Shaiqiyah (الشايقيّة); makabila ambao kikao chao ni karibu na mito ni kama Baggara wa Kurdufan na Darfur; Wakiham Beja eneo ya bahari ya Shamu na Wanubi wa kaskazini Nile, ambao wengine wamehamishwa karibu na mto Atbara. Eneo la Shokrya kwa Wa-butana, Wa-bataheen wamepakana na Waga’alin na Washorya, upande wa kusini-magharibi eneo ya Butana. Pia kuna Warufaa, Wahalaween na makabila mengine mingi eneo la Gazeera na kwa ufuo wa Bluu Nile na eneo ya Dindir. Hata Wanubi kusini mwa eneo la Kurdufan na Wafur upande wa magharibi.
Jimbo la Sokoto
Tangu uanzishi wake kama jimbo mwaka wa 1976 (kutokana na kugawanywa kwa jimbo la kaskazini-magharibi kuwa majmbo mawili ya Sokoto na Niger, jimbo la Sokoto limetawalwa na magavana na maafisa wengi wa kijeshi wa zamani, kila mmoja wao akipata muda mfupil kutawala.
Sokoto, kama eneo, lina historia ndefu. Wakati wa utawala wa himaya ya Fulani katika karne ya 19, Sokoto lilikuwa jimbo muhimu la Fula na pia lilikuwa mji mkuu wa sehemu lililokuwa linajulikana kama magharibi ya kati ya Sudan.
Kutoka ca. 1900, wakati Waingereza walianza ukoloni, Sokoto, ambayo ililkuwa inazunguka sehemu nzima ya kona ya kaskazini-magharibi ya Nigeria, ikawa mkoa wa "British protectorate" wa Nigeria. Hii haikuwa muda mrefu baada Gando kuongezwa kama mkoa mdogo wa Sokoto. Mikoa hii miwili kisha ilifunlika eneo a eneo maili elfu 35 (eneo a eneo kilomita elfu 90) na wakazi walikadiriwa kuwa zaidi ya laki 5. Mikoa hii ilijumuisha falme za Zamfara na Argunga, au Kebbi.
Ifuatayo kutoka "Encyclopaedia Britannica" ya mwaka wa 1911 inatoa baadhi ya taarifa kutoka mtazamo wa Waingereza waliokuwa katika utawala:
Sudan
Kadirio ni kwamba wakazi ni milioni 40 mwaka 2015.
Historia ya Sudan Kusini
Baada ya kipindi cha amani, vita vilianza upya mwaka 1983 wakati kanali John Garang alipounda SPLA dhidi ya badiliko la Sudan kutangazwa nchi ya Kiislamu.
Baghdad
Baghdad (Kar.: بغداد‎ ​) ni mji mkuu pia mji mkubwa nchini Iraq. Iko kando la mto Tigris.
Uislamu nchini Sudan
Uislamu nchini Sudan ni dini yenye wafuasi wengi mno, na Waislamu wameshikilia taasisi nyingi za serikali tangu uhuru mnamo 1956. Kwa mujibu wa UNDP Sudan, idadi ya Waislamu umefikia asilimia 97 ya wakazi wa nchi nzima, wakiwemo makundi mbalimbali ya Waarab na wasio Waarab. Asilimia tatu ilobakia huhesabiwa aidha Ukristo au dini nyingine za jadi. Sehemu kubwa ya waumini wa ni wafuasi wa dhehebu la Sunni wanaofuata mafundisho ya imamu Maliki, wenye athira kubwa ya Usufi. Vilvile kuna baadhi ya taasisi za Shia huko mjini Khartoum.
Modibo Keïta
Alizaliwa huko Bamako-Coura, jirani ya Bamako, ambayo ilikuwa wakati huo mji mkuu wa Sudan ya Kifaransa. Familia yake walikuwa Waislamu wa Mali ambao walidai asili ya moja kwa moja kutoka kwa waanzilishi wa Dola la Mali. Alifundishwa Bamako na Ecole Normale supérieure William Ponty huko Dakar Senegal, ambapo alikuwa mwanafunzi wa nafasi ya kwanza kwenye darasa lake. Kuanzia mwaka wa 1936, alifanya kazi kama mwalimu huko Bamako, Sikasso na Timbuktu. Jina lake la utani baada ya shule ya msingi ilikuwa Modo.
Modibo Keita alihusika katika vyama mbalimbali. Mwaka wa 1937, alikuwa mratibu wa kikundi cha sanaa na maonyesho. Pamoja na Ouezzin Coulibaly, alisaidia kupatikana Umoja wa Walimu wa Ufaransa wa Afrika Magharibi.
Sudan Kusini
Maeneo matatu ya Milima ya Nuba, Abyei na Nile ya Buluu kiutamaduni na kisiasa ni sehemu za Sudan Kusini lakini kwa mujibu wa CPA yatakuwa na utawala tofauti mpaka kura ya maoni ambayo ifanyike juu ya kujiunga na Sudan Kusini au kubaki chini ya utawala wa Sudan. Lakini kuna wasiwasi kama Sudan itaitisha kura za namna hiyo.
Dakar
Dakar ni mji mkuu wa Senegal ikiwa na wakazi 2,352,000. Iko kwenye rasi la Verde ambalo ni pembe la magharibi ya Afrika. Bandari yake ina nafasi nzuri kwa biashara na Ulaya na Amerika.
Historia ya Sudan Kusini
Kuna nyaraka chache sana za historia ya mikoa ya kusini mpaka mwanzo wa utawala wa Misri upande wa kaskazini mapema 1820 na baadaye kuendelezwa kwa biashara ya utumwa kuingia kusini.
Dar es Salaam
Ni mji mkuu wa kibiashara wa Tanzania wakati Dodoma ni mji mkuu wa Tanzania (kinadharia tangu mwaka 1973). Mpango wa kuhamishia serikali mjini Dodoma unaendelea kwa kasi chini ya rais John Magufuli, japokuwa bado ofisi kadhaa za serikali, ikiwa ni pamoja na Ikulu, zipo Dar es Saalaam.
Sudan Kusini
Kuna nyaraka chache sana za historia ya mikoa ya kusini mpaka mwanzo wa utawala wa Misri upande wa kaskazini mapema 1820 na baadaye kuendelezwa kwa biashara ya utumwa kuingia kusini.
Khartoum
Khartoum (الخرطوم al-Khartūm) ni mji mkuu wa Sudan na pia mki mkuu wa dola la shirikisho la Khartoum. Mji uko mahali mito ya Nile nyeupe na Nile ya buluu inapokutana. Kisheria "Khartoum" ni eneo tu mashariki ya Nile nyeupe na kusini ya Nile ya buluu lakini hali halisi Khartoum pamoja na miji ya Omdurman na Bahri ni kama mji mmoja mkubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.
Juba, Sudan
Juba ni mji wa Sudan Kusini ambao ndio mji mkuu wa nchi hiyo na wa jimbo la Jubek.
Yosefina Bakhita
Karibu miaka miwili baadaye, Legnani alipotakiwa kurudi Italia, Bakhita alimuomba aende naye. Mwishoni mwa mwaka 1884 walifaulu kukimbia Khartoum iliyozingirwa wakiwa na rafiki yao, Augusto Michieli. Kisha kusafiri katika hatari kubwa kilometa 650 (maili 400) wamepanda ngamia hadi Suakin, bandari kuu ya Sudan.
Jimbo Kuu la Juba
Jimbo Kuu la Juba (kwa Kilatini Archidioecesis Iubaensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.
Juba, Sudan
Mwaka 2008 kulikuwa na barabara tatu katika Juba lami. Moja kuu ni konkreta barabarani, kujengwa na Uingereza katika miaka ya 1950. Ya kujenga upya wa Juba ni katika mchakato kamili sasa; ushahidi wa hili ni yalijitokeza ripoti ya Walta Information Center kwamba Ethiopia Airlines itaanza Juba flygningar kwa mara tatu kwa wiki katika Septemba 2006. Julai 2008 hadi sasa kuna kila siku ndege kutoka Nairobi International Airport na makampuni ya 3, kila siku ndege kutoka Khartoum na kampuni moja tu na kila wiki kwa ndege Entebbe na Addis Abeba. Juba ni kutumikia kwa Juba Airport (JUB / HSSJ).
Historia ya Sudan
Baada ya uhuru wa nchi (1956), makabila ya kusini ambayo hayakukubali kusilimishwa yalipigania vita ndefu hadi kupata uhuru wao tarehe 9 Julai 2011.
Historia ya Sudan Kusini
Katika kipindi cha kati ya karne ya 15 na karne ya 19, uhamiaji wa makabila, hasa kutoka eneo la Bahr al Ghazal, ulileta watu hawa katika maeneo yao ya sasa. Makabila yasiyo Niloti yaani Waazande, ambao waliingia Sudan Kusini katika karne ya 16, waliunda jimbo kubwa zaidi katika kanda hii.
Warab
Warab ni jimbo ya Sudan.
Historia ya Sudan
Khalifa Abdullahi aliimarisha utawala wake wa kuwaua wapinzani bila neema, kati yao wanafunzi na ndugu za mahdi mwenyewe. Akajenga jumba mjini Omdurman linalosimama hadi leo.
Sudan
Imepakana na Misri kaskazini, Bahari ya Shamu kaskazini-mashariki, Eritrea na Ethiopia mashariki, Sudan Kusini kusini-mashariki, Afrika ya Kati na Chadi magharibi, na Libya kaskazini-magharibi.
Sudan Kusini
Sudan Kusini inajumuisha zaidi ya makabila 200 yakizungumza lugha 60 zinazopatikana hasa katika Sudan ya Kusini na lugha nyingine kutoka nchi jirani za Kenya, Ethiopia, Uganda, Kongo, Sudan (Khartoum) na nyingine (angalia Orodha ya lugha za Sudan Kusini).
Ufalme wa Aksum
Ufalme wa Aksum (pia: Axum) (kwa Ge'ez: አክሱም), ulikuwa milki muhimu katika karne za kwanza baada ya Kristo. Uliunganisha sehemu za nchi za leo za Ethiopia ya kaskazini, Eritrea, Sudan na Yemen. Mji mkuu Aksum uko katika Ethiopia ya leo. Milki hii ilianzishwa mnamo karne ya 1 KK ikaishia wakati wa karne ya 7 BK.
Bahari ya Shamu, Sudan
Bahari ya Shamu al-Bahr al-Ahmar) ni moja ya Wilayat au majimbo 26 ya Sudan. Lina ukibwa wa eneo la 218,887 km ² na wakaazi wanaokadiriwa kuwa 700,000 (2000). Port Sudan ndio mji mkuu wa jimbo hili. Sudan bado inadai, lakini haina udhibiti katika Hala'ib Triangle, mkoa ambao umekuwa chini ya utawala wa Misri tangu 2000.
Korea Kusini
Mji mkuu, pia mji mkubwa, ni Seoul ambako karibu nusu ya wakazi wote huishi ama mjini ama katika mazingira yake. Seoul ni kati ya miji muhimu ya biashara na uchumi kimataifa.
Darfur Kusini
Darfur Kusini (; ambayo inatafsiriwa kutoka : Janob Darfor) ni mojawapo wa wilayat majimbo 26 ya Sudan. Ni mojawapo wa majimbo matatu yanayojumuisha eneo la Darfur magharibi mwa Sudan. Lina ukubwa wa eneo la kilomita mrba 127,300 na idadi ya watu inayokadiriwa kuwa 2,890,000 (2006). Nyala ndio mji mkuu wake. Kwa hakika, Darfur ndilo jimbo kubwa zaidi nchini Sudan.
Darfur Kaskazini
Darfur Kaskazini (; inayotafsiriwa kuwa: Shamal Darfor) ni mojawapo ya wilayat au majimbo 26 ya Sudan. Ni mojawapo ya majimbo yanayojumuisha kanda ya Darfur . Lina ukubwa wa eneo wa 296,420 km ² na idadu ya wakaazi wake wanakadiriwa kuwa 1,583,000 (2006). Al-Fashir ndio mji mkuu wake. Miji mingine muhimu ni pamoja na miji ya Kutum na Tawila.
Historia ya Darfur Kaskazini ni sawa na ile ya Darfur.
Sudan
Dola la Mahdi (kwa Kiarabu المهدية, "mahdiyya") lilianzishwa na Muhammad Ahmad Al-Mahdi mwaka 1881 alipojitangaza kuwa mahdi kufuatana na imani ya Kiislamu akaongoza uasi dhidi ya Misri iliyotawala Sudan ikisimamiwa yenyewe na Uingereza.
Orodha ya miji ya Sudan
Hii ni Orodha ya miji nchini Sudan:
Sudan
Kadiri ya sensa za mwaka 1993, wakazi walihesabiwa kuwa milioni 26. Hakuna sensa nyingine ya hakika iliyofanyika baada ya mwaka huo kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe.
Sudan
Mengineyo
Sudan Kusini
Nchi imeathiriwa vibaya na vita vya kwanza vya Anya-nya (1) na vya pili Anya (2) na pia Vita vya Pili vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Sudan vya SPLA / M kwa karibu miaka 21 tangu historia ya mwanzo wa SPLA / M mwaka wa 1983 - na kupelekea kutelekezwa vibaya, ukosefu wa miundomsingi ya maendeleo, na uharibifu mkubwa na kuhama kutoka makazi yao.
Dola la Mahdi
Muhammad Ahmad Al-Mahdi alifaulu kukusanya wafuasi wengi na kushinda Wamisri. 26 Januari 1885 jeshi lake lilitwaa mji mkuu Khartum na kumwua gavana Gordon Pasha. Al-Mahdi alianzisha mji mkuu mpya ng'ambo ya mto Nile kwa kuunda Omdurman. Wamisri na Waingereza wakatoka nje ya Sudan.
Historia ya Sudan
Hivyo Waingereza walitawala Sudan pamoja na Misri hadi 1956, na Kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza.
Historia ya Sudan
Khalifa Abdullahi alijaribu kutumia teknolojia mbalimbali. Akanunua meli za mvuke za mtoni alizoziona Waingereza walizitumia pia akajenga kiwanda cha kutengenezea bunduki. Akaanzisha nyaya za mawasilaino kwa simu. Lakini kwa ujumla vita na utawala wa mahdiyya zilikuwa ziliharubu uchumi iliyoendelea kuzorota.
Sudan
Hivyo Waingereza walitawala Sudan pamoja na Misri hadi 1956, na Kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza.
Bahri
Bahri au "Khartoum Bahri" (Kar: الخرطوم بحري al-Khartūm Bahrī = "Khartoum ya bahari yaani mtoni") ni mji wa Sudan jirani ya Khartoum upande wa kaskazini ya Nile ya buluu. Inaitwa pia "Khartoum ya kaskazini". Hata kama ni mji wa pekee kisheria halisi Bahri pamoja na miji ya Omdurman na Khartoum ni kama mji mmoja mkubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.
Historia ya Sudan Kusini
Mbali na Katiba ya Mpito ya Jamhuri ya Sudan , Katiba ya Mpito ya Sudan Kusini ya 2005 iliwekwa kuwa sheria kuu ya Sudan Kusini.
Sudan Kusini
Sudan Kusini (jina rasmi: Jamhuri ya Sudan Kusini, kwa Kiingereza Republic of South Sudan‎) ni nchi huru iliyojitenga rasmi na Sudan tarehe 9 Julai 2011, ikiwa ni ya 54 katika bara la Afrika na ya 193 duniani.
Sudan Kusini
Lugha tatu kubwa za Kiafrika zinazotumika Sudan Kusini ni Thongjieng (wazungumzaji 3,000,000), Thok Naadh (wazungumzaji 1,599,000), na Shilluk (zaidi ya wazungumzaji 1,000,000).
Sudan
Khalifa Abdullahi aliimarisha utawala wake wa kuwaua wapinzani bila neema, kati yao wanafunzi na ndugu za mahdi mwenyewe. Akajenga jumba mjini Omdurman linalosimama hadi leo.
Historia ya Sudan Kusini
Baada ya kifo cha John Garang, majeshi ya Southern Sudan Army na South Sudan Defense Force (SSDF) yalisitisha uhasama wao na kuungana mnamo Januari 2006, chini ya Azimio la Juba. SSDF ilianzishwa na Makamu wa Rais wa sasa wa Sudan Kusini, Dkt. Riek Machar.
Historia ya Sudan Kusini
Nchi imeathiriwa vibaya na vita vya kwanza vya Anya-nya na vya pili Anya na pia Vita vya Pili vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Sudan vya SPLA / M kwa karibu miaka 21 tangu historia ya mwanzo wa SPLA / M mwaka wa 1983 - na kupelekea kutelekezwa vibaya, ukosefu wa miundomsingi ya maendeleo, na uharibifu mkubwa na kuhama kutoka makazi yao.
Mto Nile, Sudan
Mto Nile ni jimbo ya Sudan.
Sudan
Maarifa ya Kawaida
Sudan
Ufalme huo uliposambaratika, zilitokea falme mbalimbali katika eneo lake, mmojawapo ukiwa ule wa Nubia.
Sudan
Sudan ina aina mbili za utamaduni — Waafrika walio na Uarabu na Waafrika wasio Waarabu — na maelfu ya makabila na migao ya kabila, lugha tofautitofauti kwa makundi au kabila – migawanyiko hii uleta siasa za utengo na ubaguzi.
Historia ya Sudan Kusini
Chini ya Azimio la Juba, Jenerali Matip akawa Naibu Kamanda Mkuu wa Jeshi la Sudan Kusini, na vikosi vyake vya SSDF kuingizwa katika Jeshi la Sudan Kusini, na kuongezea safu yake kutoka 50,000 hadi 309,000. Jumla ikawa askari 359,000. Wote sasa ni jeshi moja linalojulikana kama Jeshi la Sudan Kusini.
Sudan Kusini
Tofauti kubwa kati ya pande hizo ilikuwa kwamba katika Sudan yenyewe idadi kubwa ya watu wamekuwa Waislamu na utamaduni wao una mchaganyiko wa tabia za Kiarabu na Kiafrika pamoja na usambazaji mkubwa wa lugha ya Kiarabu. Kumbe kusini kuna Waislamu wachache, wengi ni wafuasi wa dini za jadi au ni Wakristo. Kiuchumi na kielimu kusini wako nyuma sana kulingana na kaskazini.
Sudan Kusini
Nuer inazunguzmwa katika Bentiu, Nasir, Akobo, Maywuut nk na Shilluk inazunguzmwa katika Upper Nile au katika Ufalme wa Shilluk; Kiarabu cha Juba kinazunguzmwa karibu katika kila sehemu ya Sudan Kusini lakini hasa katika majimbo ya Equatora Mashariki, Equatoria Magharibi na Bahr el Jabel.
Kapoeta (jimbo)
Kapoeta State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Juba, Sudan
Idadi ya watu wake ilikuwa 525,953 mwaka wa 2017. Sensa ya Aprili / Mei 2008 matokeo yake yalikataliwa na serikali ya Kusini mwa Sudan.
Maridi (jimbo)
Maridi State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Historia ya Sudan
Tarehe 2 Septemba 1898 jeshi la mahdiyya lilishindwa kabisa katika mapigano ya masaa matano. Safari hiyo Waingereza waliandaliwa vizuri zaidi, pia silaha mpya kama bunduki ya mtombo ziliwapa ushindi. Upande wa khalifa walikufa askari 11,000, upande wa Waingereza na Wamisri watu 400 pekee.
Juba, Sudan
Mji huu ni eneo la Juba National University na United Nations Mission in Sudan (UNMIS)ina kiwanja kikubwa karibu na Juba Airport.
Sudan Kusini
Kabla ya hapo, Sudan Kusini ilijumuisha majimbo kumi ambayo kihistoria yalikuwa Mikoa mitatu ya Bahr el Ghazal, Equatoria, na Nile ya juu.
Inakubaliwa na wengi kuwa kabila kubwa zaidi Sudan Kusini ni Dinka (15%), ikifuatiwa na Nuer (10%) kisha Bari, Azande, Shilluk. Makabila mengine ni Acholi, Murle, Nubi, Kuku, Funj, Maban, Zandi, Oduk na mengineyo.
John Garang
SPLA ilipata msaada wa Libya, Uganda na Ethiopia. Garang na jeshi lake walidhibiti sehemu kubwa ya mikoa ya kusini mwa nchi, iliyoitwa "Sudan Mpya" . Yeye alidai kuwa 'ujasiri wa askari wake kutoka kwa "uthibitisho kwamba sisi tunapambana vita vya haki. Hilo ni jambo ambalo Sudan Kaskazini na watu wake hawana. " Wakosoaji walipendekeza motisha za fedha kwa uasi wake, wakibainisha kuwa kiasi kikubwa cha mafuta ya Sudan kiko katika kusini mwa nchi.
Garang alikataa kushiriki katika serikali ya mpito mwaka wa 1985 au uchaguzi wa 1986, na kubaki akiwa kiongozi wa waasi. Hata hivyo, SPLA na serikali zilitia saini mkataba wa amani tarehe 9 Januari 2005 mjini Nairobi, Kenya. Tarehe 9 Julai 2005, aliapishwa kama makamu wa rais, cheo cha pili kwa ukuu katika nchi, kufuatia sherehe ambapo yeye na Rais Omar al-Bashir walitia saini katiba ya kugawana madaraka. Yeye pia alikuwa kiongozi wa utawala wa kusini mwa Sudan yenye uhuru mdogo kwa miaka sita kabla ya kufanyika kwa kura ya maoni ya uwezekano wa Kuganywa. Hakuna Mkristo au mtu kutoka kusini aliwahi kushikilia cheo cha juu kama hicho serikalini. Akizungumza baada ya sherehe, Garang alisema, "Mimi nawapongeza watu wa Sudan, hii si amani yangu au amani ya al-Bashir, ni amani ya watu wa Sudan."
Kusini Darfur
Kusini Darfur ni jimbo ya Sudan.
Kura ya maoni ya uhuru wa Sudan Kusini, 2011
Kura ya maoni ilichukua nafasi Kusini mwa Sudan kuanzia tarehe 9 hadi 15 Januari 2011, katika hali ya aidha kanda ya kusini ibaki kuwa sehemu ya Sudan au iwe huru. Kura hii ya maoni ni moja kati ya tokeo la 2005 la Mkataba wa Naivasha baina ya Khartoum na serikali kuu ya Sudan People's Liberation Army/Movement (SPLA/M).
Sudan
Muhammad Ahmad Al-Mahdi alifaulu kukusanya wafuasi wengi na kushinda Wamisri. Tarehe 26 Januari 1885 jeshi lake lilitwaa mji mkuu Khartum na kumwua gavana Gordon Pasha.
Jimbo la Nile ya Juu, Sudan
Gavana wa sasa ni Gatluak Deng Garang. Mto wa Nile Nyeupe unapitia hapa. Lina ukubwa wa eneo la 22,122 km² na wakaazi wanaokadiriwa kuwa 4,700,000 (2000). Mji wa Kodok, ambao ndio mahala pa Matukio ya Fashoda yaliyomaliza "mashindano ya wakoloni kugawa Afrika" , uko katika jimbo hili.
Riyad
Riyad (Kar.: الرياض‎ "ar-riyāḍ") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Ufalme wa Uarabuni wa Saudia.
Sudan
Nchini Sudan kuna lugha zaidi ya 70. Kati yake, muhimu zaidi ni Kiarabu, ambacho ndicho lugha rasmi pamoja na Kiingereza. (Angalia Orodha ya lugha za Sudan.)Dini kubwa zaidi nchini ni Uislamu (97%).
Sudan Kusini
Baada ya kifo cha John Garang, majeshi ya Southern Sudan Army na South Sudan Defense Force (SSDF) yalisitisha uhasama wao na kuungana mnamo Januari 2006, chini ya Azimio la Juba. SSDF ilianzishwa na Makamu wa Rais wa sasa wa Sudan Kusini, Dkt. Riek Machar.
Mji mkuu
Afrika Kusini ina miji mikuu mitatu kikatiba: Pretoria ndipo makao makuu ya serikali, Cape Town ndipo makao makuu ya bunge, Bloemfontein ndipo makao makuu ya Mahakama Kuu.
Bolivia ina mji mkuu rasmi katika jiji la Sucre, lakini ofisi nyingi za serikali ya kitaifa zimehamia mji mkubwa wa nchi La Paz.
Historia ya Sudan
Al-Mahdi alianzisha mji mkuu mpya ng'ambo ya mto Nile kwa kuunda Omdurman. Wamisri na Waingereza wakatoka nje ya Sudan.
Juba, Sudan
Kwa sababu ya vita vigumu Juba anaweza kuitwa "Usafiri Hub" tena. Barabara na bandari sasa si katika matumizi kutokana na mbaya. Umoja wa Mataifa na serikali ya Sudan ya Kusini ni ukarabati wa barabara, lakini matengenezo kamili unatarajiwa kuchukua miaka mingi. Schweiziska Foundation Mine Action (FSD) kwenye 2003 ulianza kwa wazi barabara Juba kupelekea kutoka Uganda na Kenya, inatarajiwa kwamba barabara hizi utakuwa na demined upya kabisa katika mwendo wa 2006-2008. The kujengwa upya wa barabara, wengi un-lami, inachukua kiasi ya jitihada kubwa na muda kwa sababu ya ugumu wa kazi kutokana na msimu wa mvua, ambao unadumu kuanzia Machi hadi Oktoba. Barabara ya kwanza kwamba imeanza kuwa upya ni barabara ya Uganda. Barabara hii ni muhimu hasa kama wengi wa asili ya habitants Juba walikimbia na Uganda wakati wa vita. Barabara ni muhimu mno kwa mchakato wa amani nchini Sudan haja yao kama watu kurudi majumbani mwao na regain gani wanahisi ni maisha ya kawaida tena.
Sudan
Ardhi yenyewe ni kiwara, lakini kuna milima upande wa mashariki na magharibi.
Umoja, Sudan
Wakati serikali ya kitaifa mjini Khartoum inatambua jina la Alwahda = Umoja, serikali mpya ya sehemu ya Sudan Kusini inatambua jimbo hili kama Nile ya juu ya Magharibi (Western Upper Nile). Kabla ya mpangilio wa kiutawala wa mwaka wa 1994, Umoja ilikuwa sehemu jimbo kubwa la Upper Nile.
Historia ya Sudan Kusini
Maasi ya Mahdist ya miaka ya 1880 yaliuyumbisha mkoa huu mchanga, na Equatoria ilikoma kuwepo kama milki ya Misri mwaka 1889. Makazi muhimu katika Equatoria yalikuwa pamoja na Lado, Gondokoro, Dufile na Wadelai.
Dola la Mahdi
Mwaka 1895 mkuu wa jeshi la pamoja la Misri na Uingereza jenerali Horatio Kitchener aliamua kulipiza kisasi kwa vita ya 1885 akaongoza jeshi kubwa dhidi ya Sudan. Kwa kutumia meli za mvuke kwenye mto Nile na kujenga reli akasongea mbele hadi Omdurman. Tar. 2 Septemba 1898 jeshi la mahdiyya lilishindwa kabisa katika mapigano ya masaa matano. Safari hii Waingereza waliandaliwa vizuri zaidi pia silaha mpya kama bunduki ya mtombo ziliwapa ushindi. Upande wa khalifa walikufa askari 11,000, upande wa Waingereza na Wamisri watu 400 pekee.
Historia ya Sudan
Ufalme huo uliposambaratika, zilitokea falme mbalimbali katika eneo lake, mmojawapo ukiwa ule wa Nubia.
Seoul
Seoul ni mji mkuu na mji mkubwa katika Korea ya Kusini. Kihistoria na hadi mwaka 1945 ilikuwa mji mkuu wa Korea yote.
Sudan Kusini
Uchumi unategemea kilimo vijijini na cha kujikimu, lakini mwanzoni mwa mwaka 2005, uchumi alianza mpito wa kutoka vijijini na mijini katika Sudan Kusini kumeonekana maendeleo kupindukia.
Sudan
Katika milenia ya 5 KK watu walizidi kuhama Sahara ikigeuka jangwa wakasogea katika eneo la Sudan ya sasa (bonde la mto Nile).
Juba, Sudan
Mnamo Aprili 2009, Juba uwanja wa ndege ni tovuti ya idadi kubwa ya kuleta ndege ya UN na NGO (Non-Governmental Organization) ndani ya misaada Kusini mwa Sudan, vilevile abiria na mizigo hewa kwa ujumla. Uwanja wa ndege ni busy sana, miongoni busiest katika Afrika Mashariki. Ujenzi wa terminal mpya ilikuwa imeanza mwishoni mwa mwaka 2007 wakati bei ya mafuta walikuwa juu sana ($ 100 +). Tangu wakati huo, kwa bei ya mafuta kurudi chini, ya hatima ya terminal mpya ni uhakika.
Sudan Kusini
Chini ya Azimio la Juba, Jenerali Matip akawa Naibu Kamanda Mkuu wa Jeshi la Sudan Kusini, na vikosi vyake vya SSDF kuingizwa katika Jeshi la Sudan Kusini, na kuongezea safu yake kutoka 50,000 hadi 309,000. Jumla ikawa askari 359,000. Wote sasa ni jeshi moja linalojulikana kama Jeshi la Sudan Kusini.
Dakar
Mji ulianzishwa na Wafaransa mwaka 1857 walipoondoka kisiwa cha Goree kuhamia bara. Ukapata bandari ya biashara na pia bandari ya kijeshi halafu ukawa mwanzo wa reli katika Senegal. Mwaka 1902 Dakar ilikuwa mji mkuu wa Afrika ya Magharibi ya Kifaransa badala ya Saint-Louis. Kati 1959 hadi 1960 ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Mali, baadaye mji mkuu wa Senegal.
Darfur
Muundo huo wa maendeleo uliokuwa umekunjwa uliendelea kufuatia uhuru wa kitaifa wa Sudan mwaka wa 1956. Suala la mgogoro wa kisiasa lilisababishwa na mbadala wa vita kati ya Sudan, Libya na Chad. Ushawishi wa itikadi ya ukuu wa Kiarabu ulienezwa na kiongozi wa Libya Muammar al-Gaddafi na ulianza kutendwa na watu wa Darfur, pamoja na wale waliotambuliwa kama "Waarabu" na "Waafrika".
Sudan
Majaribio ya vita za jihadi dhidi ya Wabelgiji katika jimbo la Ikweta na dhidi ya Waitalia katika Eritrea yalishindikana pia.
Mwaka 1895 mkuu wa jeshi la pamoja la Misri na Uingereza, jenerali Horatio Kitchener aliamua kulipiza kisasi kwa vita ya 1885 akaongoza jeshi kubwa dhidi ya Sudan. Kwa kutumia meli za mvuke kwenye mto Nile na kujenga reli akasongea mbele hadi Omdurman.
Omdurman
Waingereza walipoteka Sudan mwaka 1898 Omdurman ilirudi nyuma lakini wakati wa miaka ya mwisho wa karne ya 20 ilikua tena kupita Khartoum kutokana na kufika kwa wakimbizi wengi mjini kutoka nchi jirani kama Chad, Eritrea, Ethiopia na Uganda, pia wakimbizi kutoka vita ya Sudan ya Kusini. Wakimbizi hawa walijenga mitaa mikubwa ya vibanda.
Kura ya maoni ya uhuru wa Sudan Kusini, 2011
Wakati huohuo kulikuwa na kura ya maoni ambayo ilipaswa ifanyike mjini Abyei katika hali ya aidha iwe sehemu ya Sudan Kusini lakini zoezi lilighairishwa kwa kutokana na mgogoro juu ya haki ya makazi na mipaka.
Sudan
Pia kuna wanamgambo upande wa mashariki Umbele wa Mashariki.
Sudan
Wakristo ni waumini hasa wa Kanisa Katoliki, Anglikana (Kanisa la Sudan), Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki (Wakopti, Waethiopia na Waeritrea).
Sudan
Khalifa alifaulu kupanua utawala wake juu ya maeneo karibu yote ya Sudan ya leo lakini alishindwa kufikia jimbo la Ikweta ambako Emin Pasha aliendelea kutetea mabaki ya Sudani ya Kimisri. 
Itikadi ya kupanua utawala wa mahdiyya kwa njia ya jihad ilimsababisha khalifa kushambulia nchi jirani ya Ethiopia iliyotawaliwa na kaisari wa Kikristo. Mwaka 1887 akaongoza jeshi la askari 60,000 hadi Gondar. Waethiopia wakajibu kwa kushambulia Sudan mwaka 1889. Kifo cha Kaisari Yohane IV katika mapigano ya Metemma tarehe 9 Machi 1889 ililazimisha Waethiopia kurudi kwao. Lakini jeshi la mahdiyya lilipoteza wanajeshi wengi pia likadhoofika.
Sadd
Sadd ("pia: "Sudd" katika tahajia ya Kiingereza, kutoka Kar. سد sadd = kizuizi") ni eneo kubwa la mabwawa matope katika Sudan Kusini linalopitiwa na mto Nile.
Gbudwe (jimbo)
Gbudwe State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Osama bin Laden
Wanajeshi kadhaa wa Marekani waliendelea kukaa katika Saudia hata baada ya ushindi juu ya Irak katika vita
Hapo bin Laden alianza kupinga waziwazi siasa ya serikali yake. Kutokana na ugomvi huu aliamua kuhamia nchi ya Sudan alipotumia utajiri wake kuanzisha miradi, mashamba na makampuni lakini pia makambi kwa ajili ya vijana wafusi wa Uislamu mkali waliomfuata na kuhamia Sudan. Alikaa karibu na viongozi wa kundi la Al-Jihad ya Misri waliowahi kushirikiana naye Afghanistan na kupambana dhidi ya serikali ya rais Mubarak.
Juba, Sudan
Juba ni mmojawapo wa miji inayokua haraka sana duniani na unaendelea kutokana na fedha za mafuta na kuja kwa Wachina kwa ajili ya kazi na maendeleo.
Orodha ya Marais wa Sudan
Makala hii inaonyesha orodha ya marais na wakuu wengine wa serikali ya Sudan.