Je,Martin Luther alizaliwa mwaka upi?
Martin Luther
Martin Luther (10 Novemba 1483 – 18 Februari 1546) alikuwa Mkristo mwanateolojia kutoka nchi ya Ujerumani maarufu kama mwanzilishi wa Uprotestanti.
Martin Luther
Ni muhimu kujua kwamba Walutheri walisubiri hadi mwaka 1535 kubariki wachungaji wa kwao. Katika Ungamo la Augsburg walikuwa wametamka wako tayari kuwatii maaskofu ikiwa hao watakubali Injili ihubiriwe kadiri ya imani ya matengenezo yao. Kwa kuwa hiyo haikutokea, Walutheri walipaswa kuchaguaː ama kuendelea kutegemea upadrisho uliotolewa na maaskofu na hivyo kuacha kuhubiri namna mpya, ama kudumisha mahubiri hayo kwa kuweka wachungaji waliobarikiwa na wenzao, mbali na maaskofu. Hatimaye uamuzi ukawa huo wa pili, kwa kutegemea ufafanuzi fulani wa maneno ya Mtume Paulo.
Martin Van Buren
Martin Van Buren (5 Desemba 1782 – 24 Julai 1862) alikuwa Rais wa nane wa Marekani kuanzia mwaka wa 1837 hadi 1841. Kaimu Rais wake alikuwa Richard M. Johnson.
Martin Luther
Akasisitiza Wakristo wote wapewe mafundisho juu ya imani akatunga Katekisimu. Akadai ibada ziendeshwe katika lugha za watu, si tena katika Kilatini, na mahubiri ya Biblia yawepo katika kila ibada. Aliona umuhimu wa wataalamu wa Biblia (walimu wa teolojia) kuwa na neno katika uongozi wa kanisa. Akadai wachungaji wawe wasomi waliopitia chuoni.
Margaret Mitchell
Margaret Munnerlyn Mitchell (8 Novemba 1900 – 16 Agosti 1949) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1937 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Gone with the Wind".
Teresa wa Mtoto Yesu
Teresa wa Mtoto Yesu na wa Uso Mtakatifu (Alençon, Ufaransa, 2 Januari 1873 - Lisieux, Ufaransa, 30 Septemba 1897) ni jina la kitawa la Thérèse Françoise Marie Martin, maarufu pia kama Teresa wa Lisieux, anayeheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mwenye sifa za bikira na mwalimu wa Kanisa.
Martin Luther
Hatimaye akasoma neno la Waroma 1:17: "Haki ya Mungu inadhihirishwa ndani ya Injili, toka imani hata imani; kama ilivyoandikwa: Mwenye haki ataishi kwa imani. (Kwa Kiswahili cha kisasa: Habari Njema inaonyesha wazi jinsi Mungu anavyowafanya watu wakubalike mbele yake; jambo hili hufanyika kwa imani, tangu mwanzo mpaka mwisho. Kama ilivyoandikwa: Mwenye kukubalika mbele yake Mungu kwa imani, ataishi)". Hapo Luther alianza kuelewa kwamba "Haki ya Mungu" si sheria yake inayomshtaki mwenye dhambi (alivyofundishwa mwenyewe), bali "haki ya Mungu" ni zawadi anayompa mtu mwenye dhambi na inayomwezesha kuishi kwa neema. Msalabani pa Kristo tunapata neema hii kwa imani tu.
Mtaguso wa Trento
Mtu wa kwanza kulilia mtaguso ambao uamue kati yake na papa alikuwa Martin Luther (1517): huko Ujerumani ombi lake liliungwa mkono na wengi, pamoja na Kaisari Karolo V aliyeuona kuwa njia ya kurekebisha Kanisa lakini pia ya kujiimarisha kimamlaka. Ndiyo sababu kuu iliyomfanya Papa Klementi VII (1523-1534), aliyesimama upande wa Ufaransa, kukataa kabisa kuuitisha.
Robert Koch
Heinrich Hermann Robert Koch (11 Desemba 1843 – 27 Mei 1910) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Mwaka wa 1882 aligundua kirusi kinachosababisha kifua kikuu, na mwaka wa 1883 kirusi kinachosababisha kipindupindu. Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Historia ya Kanisa
Yale ya karne hiyo yalitokana na kuelewa tofauti kweli za imani ya Kikristo na yalikuwa na ukali kwa sababu pande zote zilisadiki kwamba kushikilia kwa usahihi ufunuo wa Mungu ni suala la wokovu wa milele. Kwa mfano, Martin Luther aliandika, «Sikubali mafundisho yangu yahukumiwe na yeyote, hata kama ni malaika. Asiyekubali mafundisho yangu hawezi kufikia wokovu».
Mikael Agricola
Mikael Agricola (takriban 1509 – 9 Aprili 1557) alikuwa mwanateolojia katika nchi ya Ufini. Alikuwa mwanafunzi wa Martin Luther na Philipp Melanchthon na baadaye alileta mabadiliko ya kanisa kule Finland. Pia alianzisha fasihi katika lugha ya Kifini na kutafsiri Agano Jipya.
Martin Luther
Mawazo hayo yalimuongoza polepole padri Mkatoliki Luther kujiuliza juu ya desturi nyingi za Kanisa, lililoorodhesha matendo yaliyohesabiwa kuwa yanaleta neema, na juu ya mafundisho mbalimbali. Alidhani mawazo yake hayo si mapya, bali kwamba ndiyo mafundisho ya Mtume Paulo na ya Agostino wa Hippo. Maandiko yao yakawa mwongozo wake.
Martin Luther King, Jr.
Martin alizaliwa mjini Atlanta, Georgia, Marekani. Alikuwa mtoto wa mzee Martin Luther King Sr. ambaye pia alikuwa mchungaji na kiongozi wa kupigania haki za binadamu. Baba yake alimwita Martin Luther ili amheshimu huyu mtaalamu Mjerumani wa karne ya 16.
Martin Luther
Siku hizi Wakatoliki na Waprotestanti wanazidi kuelewana, kushirikiana na kuheshimiana. Wanatambua kwanza kinachowaunganisha ambacho ni zaidi ya kile kinachowatenga: kwanza imani ileile katika Mungu mmoja mwenye nafsi tatu, ufunuo wake, mafundisho makuu kuhusu wokovu n.k. Kuna ushirika halisi, ingawa si kamili, kati ya wale wote waliomuamini Yesu Kristo na kubatizwa.
Biblia ya Kikristo
Vitabu hivyo 7 vikaja kukataliwa na Martin Luther katika karne ya 16, halafu na Waprotestanti wengi, lakini vinazidi kutumiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kwa jina la Deuterokanoni.
Matengenezo ya Kiprotestanti
Matengenezo ya Kiprotestanti ni muda wa mifululizo ya matukio ambayo yalitokea katika karne ya 16 katika Ukristo, hasa miaka 1517-1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg.
Martin Luther
Alipokufa mwaka 1546 mafarakano ya kudumu yalikuwa yameshatokea katika Kanisa, si tu kati ya Wakatoliki na Walutheri, bali pia kati ya Waprotestanti waliotafsiri Biblia kwa namna tofautitofauti.
Martin Luther
Alitunza desturi za kale zilizopatana na Biblia akafuta zile alizoziona kuwa kinyume. Akafuta ibada zilizoendeshwa kwa ajili ya marehemu kwa msingi wa kulipia: hivyo akaangusha nguzo muhimu ya kiuchumi ya Kanisa la kale. Alifuta kipaumbele kwa mapadri na watawa katika Ukristo. Akafundisha ya kwamba kila Mkristo ameshakuwa kasisi katika ubatizo wake. Akafuta sharti la wachungaji kutooa. Mwenyewe alitoka shirikani akamuoa sista aliyekimbia utawa akazaliana naye.
Bikira Maria
[[Martin Luther]] alipoanza [[Matengenezo ya Kiprotestanti]] aliandika kwa heshima juu ya Bikira Maria, lakini kadiri mabishano yalivyozidi kati ya [[madhehebu]] ya Kikristo, Waprotestanti walizidi kupinga mafundisho ya Kanisa Katoliki juu ya Mama wa Yesu.
Siku hizi baadhi yake, hasa [[Waanglikana]] na [[Wamethodisti]] wanamrudishia Maria nafasi yake kama kielelezo cha imani na cha kupokea neema ya Mungu.
Donald Trump
Donald John Trump (alizaliwa 14 Juni 1946) ni mfanyabiashara wa Marekani ambaye kuanzia tarehe 20 Januari 2017 ni rais wa 45 wa Marekani baada ya kushinda uchaguzi mkuu wa tarehe 8 Novemba 2016.
Deuterokanoni
Wakati wa Matengenezo ya kiprotestanti katika karne ya 16 Martin Luther na wengineo walishika msimamo mkali kuhusu kanuni ya Biblia akafuata azimio la Wayahudi na shauri la Hieronimo kuhusu vitabu hivyo.
Ndugu Wadogo
Ingawa uenezi wa Uprotestanti ulifunga konventi nyingi, hakuna hata moja iliyoasi jumla. Idadi ya Wafransisko waliouingia ni ndogo kulingana na ile ya walioupinga tangu ulipoanza, kabla wengi hawajatambua hatari. Kardinali wa Brandeburg aliwakataza (1519) wasiendelee kuhubiri dhidi ya Martin Luther, kumbe Mtumishi mkuu alipofika Ujerumani aliagiza maandishi yake yachomwe, wahubiri waandaliwe kumshambulia tena na wanashirika wote wasali na kujiandaa kufia imani (kama walivyofanya walau 500 katika miaka 1520-1620). Walutheri walitokeza chuki yao kwa kueneza kitabu cha dhihaka “Kurani ya Pekupeku”. Baadaye Ndugu Wadogo wakawa kati ya mashirika muhimu zaidi katika kurudisha Ukatoliki kwenye miji na vijiji. Wakapuchini walianza kupambana na Uprotestanti kwa mahubiri na katekesi huko Italia usije ukaipenya, wakawa wa kwanza kujitolea kutumwa na Idara ya Papa kwa Uenezaji wa Imani mara ilipoanzishwa (1622). Chini yake juhudi ziliongezeka na kupangwa vizuri zaidi. Chuo chake mjini Roma kilianzishwa (1627) hasa kwa juhudi na ukarimu wa Kardinali Mkapuchini. Idara ilikuwa ikituma wale wote waliopendekezwa na wakubwa wao wakiwa na sifa upande wa maadili na elimu. Katika karne XVII idadi kubwa ya waliotumwa ni Wakapuchini. Agizo la shirika lilikuwa kuwasiliana na Waprotestanti kwa kufuata mbinu za Fransisko wa Sales (+1622), yaani kwa upole, usikivu na ushuhuda wa maisha safi yenye kujitosa. Pia Wakapuchini walishirikisha waamini katika kazi hiyo ngumu, na kuandika vitabu vya mabishano. Huko Uingereza na Irelandi baada ya kufukuzwa wote, kwa karne tatu Wafransiskani wakaendelea kuingia ili kufanya utume kwa siri kutoka Ulaya Bara walipopokea na kulea miito ya visiwa hivyo.
Martin Luther
Baada ya kuelewa hayo akajisikia amezaliwa upya. Hakuweza tena kufundisha maadili mema ya Kanisa kuwa njia ya kukubaliwa na Mungu. Hatuhesabiwi haki tukiacha mabaya na kujaribu kutenda mema, kwa sababu kila Mkristo amekuwa mtu mpya kwa ndani, lakini bado yumo katika mwili wenye dhambi. Anaweza kutambua hali hiyo na kupokea neema ya Mungu kama zawadi. Baada ya kuipokea ataishi upya akijaribu kumshukuru Mungu kwa maisha yake yote: kwa mawazo, maneno na matendo yake. Akianguka tena anapokea upya msamaha wa dhambi kwa njia ya kutubu.
Martin Luther King, Jr.
Hata hivyo aliuawa kwa kupigwa risasi na mteteaji wa ubaguzi wa rangi mwaka 1968.
Matengenezo ya Kiprotestanti
Karne ya 15 ilikuwa kipindi cha umotomoto wa pekee katika Kanisa, ambapo walei wengi zaidi na zaidi walipata elimu nzuri, hivyo walitamani hotuba bora na mafundisho ya kuwasaidia kuishi Kikristo zaidi. Luther aliitikia haja hizo zilizomgusa sana kama mtu wa wakati wake.
Arthur Schopenhauer
Arthur Schopenhauer  (22 Februari 1788 - 21 Septemba 1860) alikuwa Mwanafalsafa wa Ujerumani. Yeye anajulikana kwa kazi yake ya 1818 (The World as will and Representation) "Dunia kama wito na Uwakilishi" (kupanuliwa mwaka wa 1844), ambako anafafanua ulimwengu wa matukio kuwa uzao wa dhamira yakimetafizikia ambayo ni kipofu na isiyotosheka. Kutoka kwa dhana ngambo ya bara la uzoefu (Transendental idealism) ya Immanuel Kant, Schopenhauer alibuni mfumo wa kimetafizikia na wa kiMaadili ambao unaokana mungu ambao umeelezewa kuwa mfano wa falsafa za uhasi wa maisha (philosophical pessimism). Alikataa falsafa za rika lake za dhana kwamba ulimwengu ulitegemea michakato ya kikakili kwa kuwepo kwake; dhana zilizotawala falsafa za Ujerumani Karne hio(German Idealism). Schopenhauer alikuwa miongoni mwa wasomi wa kwanza katika falsafa ya Magharibi kushiriki na kuthibitisha mambo muhimu ya falsafa ya Mashariki (kwa mfano, utawa, ulimwengu-kama-kuonekana), baada ya kufikia hitimisho sawa kama matokeo ya kazi yake ya falsafa.
Martin Luther
Hivyo Wakatoliki wanamuangalia Luther tofauti na zamani. Kwa kipindi kirefu cha maisha yake alikuwa Mkristo na padri wa Kanisa Katoliki. Kwa jumla kwa Wakatoliki mafumbo ya imani yana pande mbili ambazo zisitenganishwe hata zikionekana kupingana: kumbe Luther alipenda kusisitiza mmoja na kukanusha mwingine. Hivyo kwa Wakatoliki mara nyingi alichokiri ni sahihi, alichokanusha si sahihi. Jinsi alivyopinga Upapa na sakramenti saba haiwezi kukubaliwa na Wakatoliki, lakini katika mambo kadhaa anaweza kueleweka. Tatizo lenyewe lililokuwa chanzo cha farakano lile, yaani vyeti vya rehema, miaka michache baadaye liliondolewa na Kanisa lenyewe. Mtaalamu mmoja alisema: “Luther asingetengwa na Kanisa Katoliki la leo, wala mwenyewe asingejitenga siku hizi".
Friedrich Nietzsche
Friedrich Wilhelm Nietzsche (tamka: "nits-she"; 15 Oktoba 1844 - 25 Agosti 1900) alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka Ujerumani.
Ungamo la Augsburg
Ungamo la Augsburg ni mafundisho yaliyotungwa mwaka 1530 wafuasi wa Martin Luther walipodaiwa kujieleza mbele ya Bunge la Dola Takatifu la Kiroma ili kurudisha umoja wa Kanisa.
Richard Stallman
Richard Stallman (* 16 Machi 1953) ni mtaalamu wa programu za tarakilishi (kompyuta) aliyeanzisha harakati ya kuunda programu huria.
Margaret Thatcher
Margaret Hilda Thatcher (alizaliwa Margaret Hilda Roberts 13 Oktoba 1925 – 8 Aprili 2013) alikuwa waziri mkuu wa Uingereza kuanzia 1979 hadi 1990 na mwanamke wa kwanza aliyeshika cheo hiki.
Maximilien Robespierre
Maximilien François Marie Isidore de Robespierre (Kifaransa: [mak.si.mi.ljɛ fʁɑ.swa ma.ʁi i.zi.dɔʁ də ʁɔ.bɛs.pjɛʁ]; 6 Mei 1758 - 28 Julai 1794) alikuwa mwanasheria wa Kifaransa na mwanasiasa , Mojawapo ya takwimu zilizojulikana na zenye ushawishi mkubwa zinazohusishwa na Mapinduzi ya Kifaransa na Utawala wa Ugaidi.
Kama mwanachama wa Waziri Mkuu, Bunge la Kimbunge na Klabu Ya Jacobin, Robespierre alikuwa ni mtetezi wa maskini na taasisi za kidemokrasia. Alitoa kampeni kwa wanaume wote nchini Ufaransa, udhibiti wa bei juu ya bidhaa za msingi za chakula na kukomesha utumwa katika makoloni ya Kifaransa. Alikuwa mpinzani mkali wa adhabu ya kifo, lakini alifanya jukumu muhimu katika kupanga utekelezaji wa Mfalme Louis XVI, uliosababisha kuanzishwa kwa Jamhuri ya Kifaransa.
Huenda anajulikana zaidi kwa jukumu lake katika Ufalme wa Ugaidi wa Mapinduzi ya Kifaransa. Aliitwa kama mwanachama wa Kamati ya Nguvu ya Usalama wa Umma iliyozinduliwa na mshirika wake wa kisiasa Georges Danton na alifanya ushawishi wake wa kuzuia Waheberists wa mrengo wa kushoto. Kama sehemu ya majaribio yake ya kutumia hatua kali za kudhibiti shughuli za kisiasa nchini Ufaransa, Robespierre baadaye alihamia dhidi ya Danton zaidi ya wastani, ambaye alishtakiwa na rushwa na kufariki mwezi Aprili 1794. Ugaidi ulikamilisha miezi michache baadaye na kukamatwa kwa Robespierre Julai , Matukio ambayo yalianzisha kipindi cha historia ya Kifaransa inayojulikana kama Reaction ya Thermidorian(en:Thermidorian Reaction). [1] Wajibu wa Robespierre binafsi kwa ziada ya Ugaidi bado ni suala la mjadala mkali kati ya wanahistoria wa Mapinduzi ya Kifaransa. [2] [3]
Wolfgang Amadeus Mozart
Wolfgang Amadeus Mozart alikuwa mtunzi mashuhuri wa opera na mpigaji wa ajabu sana wa piano kutoka nchini Austria alipolizaliwa katika jiji la Salzburg tarehe 27 Januari 1756.
Bob Marley
Robert Nesta "Bob" Marley (6 Februari 1945 - 11 Mei 1981) alikuwa mwimbaji na mwanamuziki muhimu kutoka nchini Jamaika. Alivuma hasa kunako miaka ya 1970 na 1980. Ameweza kuifanya staili ya muziki wa reggae kuwa maarufu sana duniani. Muziki wake mwingi ulikuwa unazungumzia hadithi za nyumbani kwake na dini ya Rastafari ambayo yeye alikuwa anaifuata. Kuna baadhi ya nyimbo zake zinahusu masuala ya dini na zingine siasa.
Matias Mulumba Kalemba
Matias Mulumba Kalemba (1836 hadi 27 Mei 1886, Kampala) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Johannes Gutenberg
Teknolojia ya Gutenberg iliwezesha uenezi wa harakati ya matengenezo ya kiprotestanti iliyoanzishwa na Martin Luther mwaka 1517. Maandiko ya Luther yalisambaa haraka kote Ulaya. Maandiko ya wafuasi na wapinzani wake yalifuata. Watu wengi walishiriki na kufuatilia habari hizi.
Kiongozi Kalenda
Aliyeanzisha kalenda ni Nikolaus Ludwig von Zinzendorf aliyewapa ndugu wa ushirika wa kwanza wa Moravian neno la Biblia kama mwongozo kwa siku ya 3 Mei. Tangu siku ile ndugu moja alizunguka kila asubuhi katika nyumba zote 32 za kijiji cha Herrnhut akiwaambia wenzake neno lililowahi kuteuliwa kwa siku ile. Mwaka 1732 maneno ya Biblia yalitolewa mara ya kwanza kwa siku zote za mwaka na kuchapishwa kama orodha katika kitabu.
Martin Luther
Luther aliendelea kutoa mafundisho kwa ajili ya Kanisa linalofuata maagizo ya Mitume jinsi alivyoelewa mwenyewe. Katika juhudi zake za kumfuata Paulo aliweka pembeni hata baadhi ya vitabu vya Biblia, akidharau hasa Waraka wa Yakobo. Alipinga vikali Waprotestanti waliotofautiana naye juu ya masuala kadhaa, akishindwa kukubali kwamba nao wanaweza kuelewa Biblia namna yao.
Larry McMurtry
Larry Jeff McMurtry (amezaliwa 3 Juni 1936) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1986, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Lonesome Dove".
Martin Luther
Kumbe katika kubishana na Eck, alipotambua kwamba msimamo wa Kanisa ulivyoelezwa na wawakilishi wake unapingana na Biblia alivyoielewa mwenyewe, umoja huo ulivunjika. Ni kwamba Eck alifaulu kumuonyesha mafundisho yake yalivyopinga msimamo wa Kanisa. Ndipo tu Luther alitambua jambo hilo, lakini alidai Mapapa na Mitaguso wamekosea mara nyingi, hivyo yeye anataka kufuata Biblia. Wakatoliki hawakuwa wanapinga nafasi ya kwanza ya Biblia katika imani, bali ufafanuzi wake binafsi. Lakini Luther aliposhindwa kuona msingi wa matamko ya Roma katika Biblia alianza kumfikiria Papa kama Mpingakristo, akaendelea kufundisha. Alipopelekewa barua ya Papa iliyomtishia kumtenga na Kanisa akaichoma moto mbele ya wanafunzi wake. Kwa hiyo tarehe 3 Januari 1521 akatengwa akatangazwa kuwa mzushi.
Vita ya miaka 30
Uhusiano kati ya madhehebu ya Kikristo ulikuwa mbaya kwa muda mrefu. Karibu katika kila nchi Wakristo walilazimishwa kufuata madhehebu rasmi. Ikiwa mtawala fulani aliona vema kukubali mawazo ya Martin Luther mapadri wote walipewa chaguo la kufuata Ulutheri au kuhama nchi. Vilevile baada ya kifo chake ikiwa mtawala aliyefuata alikuwa na msimamo tofauti, mapadri wakarudi na wachungaji wa Kiinjili wakafukuzwa.
Nelson Mandela
Nelson Rolihlahla Mandela (18 Julai 1918 - 5 Desemba 2013) alikuwa mwanasiasa nchini Afrika Kusini, kiongozi wa mapambano dhidi ya siasa ya ubaguzi wa rangi (Apartheid), mfungwa jela kwa miaka 27 halafu rais wa kwanza aliyechaguliwa kidemokrasia katika nchi yake.
Philip Roth
Philip Roth (amezaliwa 19 Machi 1933) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1998, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "American Pastoral".
Martin Luther
Wakristo, wawe Waprotestanti au Wakatoliki, hawawezi kukwepa nafsi na ujumbe wa mtu huyo mwenye hisia kali za kidini. Kilichomkosesha raha ni suala la Mungu, ambalo lilimtawala na kumsukuma katika safari ya maisha yake. “Nitawezaje kuwa na Mungu mwenye huruma?”: swali hilo lilikuwa linachoma moyo wake na kuathiri utafiti wake na mapambano yake ya ndani. Kwa Luther teolojia haikuwa suala la elimu tu, bali mapambano na nafsi yake kuhusu Mungu na hatimaye na Mungu mwenyewe. Swali hilo lililomtesa kwa muda mrefu lilijibiwa aliposoma Waraka kwa Waroma, sura ya 3, mstari wa 24: "kwa zawadi ya neema ya Mungu, watu wote hukubaliwa kuwa waadilifu kwa njia ya Yesu Kristo anayewakomboa." Alimkuta huyo Mungu mwenye huruma katika Injili ya Yesu. Aliandika, «Katika Kristo msulubiwa vinapatikana teolojia halisi na ujuzi wa Mungu».
Martin Luther
Hivyo Bunge hilo ulimhukumu Luther na kuagiza watawala wa maeneo wakomeshe kwa kila namna uzushi aliouanzisha. Hata hivyo, kwa kuwa hoja za Luther zilikubaliwa na wengi nchini, agizo hilo halikutekelezwa. Alitangazwa kuwa adui wa Kanisa na wa serikali lakini aliruhusiwa kurudi nyumbani. Maisha yake yalikuwa hatarini lakini mtawala wa eneo lake alimlinda.
Adolf Hitler
Adolf Hitler (Braunau, Austria, 20 Aprili 1889; Berlin, Ujerumani, 30 Aprili 1945) alikuwa dikteta wa Ujerumani kuanzia mwaka 1933 hadi kifo chake.
Martin Luther
Alizaliwa mjini Eisleben katika familia ya Hans Luther na mke wake Margarethe. Hans Luther alitoka katika familia ya wakulima wadogo lakini alifaulu kupata mali katika migodi ya shaba ya Ujerumani ya Kati na kujenga maisha kama mchimba madini, mwenye tanuri ya kuyeyusha matapo na raia heshimiwa wa mji wake. Martin alikuwa mtoto wa kwanza akapokea jina kutokana na Mtakatifu Martin kwa sababu alizaliwa kwenye jioni ya sikuu ya mtakatifu huyu.
Arthur Rimbaud
Jean Nicolas Arthur Rimbaud (20 Oktoba 1854 - 10 Novemba 1891) alikuwa mshairi kutoka nchini Ufaransa. Alizaliwa kama mtoto wa mwanjeshi huko Charleville katika kaskazini-mashariki ya Ufaransa. Wakati wa vita ya Ujerumani dhidi ya Ufaransa ya 1870/71 alijitolea kuwa mwanajeshi akiwa na umri mdogo wa miaka 16 tu. Wakati uke aklianza kuandika mashairi yaliyohusu mwanzoni alichoona vitani.
Mtaguso wa tano wa Laterano
Utekelezaji wa maagizo ya mtaguso ulikuwa mdogo sana, la sivyo pengine Matengenezo ya Kiprotestanti yasingetokea. Ukweli ni kwamba Martin Luther aliyaanzisha miezi sita tu baada ya mtaguso kwisha.
Martin Luther
Miaka iliyofuata teolojia ya Luther ilikua haraka, ikisababisha mabishano mengine. Aliposhambuliwa alijitahidi kutetea msimamo wake na kujipatia watu wa kumuunga mkono dhidi ya waliotaka kumhukumu kuwa mzushi. Mengi yaliandikwa upande wake na dhidi yake, lakini mabishano pekee ya uso kwa uso yalifanyika huko Lipsia mwaka 1519, kati ya Andreas Bodenstein von Karlstadt na Luther upande mmoja, na mjumbe wa Papa, kwa jina Yohane Eck, upande wa pili.
Ukristo
Luther alitumia kwa nadra neno urekebisho, lakini likaja kuwa jina la kawaida la matukio yale mengi ya miaka 1517 - 1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg. Kati yake chanzo, yaani mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.
Nathan Söderblom
Lars Olof Jonathan Söderblom (15 Januari 1866 – 12 Julai 1931) alikuwa askofu wa Kanisa la Kilutheri kutoka nchi ya Uswidi. Hasa alijitahidi upande wa umoja wa madhehebu. Mwaka wa 1930 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.
Karl Marx
Alizaliwa mjini Trier tarehe 5 Mei 1818.
Lucas Cranach Mzee
Mnammo 1512 alimwoa Barbara Brengebier († 25. Dezember 1540) akaza naye wavulana 2 na mabinti 3. Pamoja na kazi yake ya kisanii alitumia mapato yake kuanzisha pia miradi mbalimbali kama hoteli na maduka la madawa, vitabu, karatasi na mengine. Mara kadhaa alichaguliwa kama mtunza hazina na baadaye pia kama meya wa manisipaa ya Wittenberg.
Hapo Wittenberg alikuwa karibu na vyanzo vya matengenezo ya kiprotestanti akawa rafiki wa Martin Luther na Philipp Melanchthon. Pamoja na mkewe alikuwa shahidi kwenye arusi ya Martin Luther na Katharina wa Bora.
Lucas Cranach Mzee aliendelea kuwa kati ya wachoraji mashuhuri wa Ujerumani na Ulaya wa karne yake. Sehemu kubwa ya taswira zake ni picha za watu hasa watawala lakini pia watu raia. Kutokana na picha zake tunajua uso wa Martin Luther na watu wengine wa wakati wake. 
Alichora pia picha za Biblia na baada ya kufahamiana na Luther taswira mbalimbali zilizotangaza ujumbe wa kipotestanti. Hata hivyo aliendelea kupokea wateja wakatoliki wlaiotaka picha yao kutoka mkono wake.
Aina nyingine za picha ni michoro na taswira zinasimulia hadithi za Waroma wa Kale jinsi ilivyokuwa kawaida wakati ule wa renaissance. Hapa alichora mara kwa mara mabinti uchi kufuatana na mifao wa wasanii wa Italia.
Cranach alisimamia karahana kubwa penye wachoraji wengine. Mara nyingi alianzisha picha akikazia muundo wa taswira na kuwaachia watu wengine kujaza rangi na sehemu za kando za picha.
Martin Landau
Martin Landau (amezaliwa tar. 20 Juni 1928) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.
Martin Luther
Huyo hakutaka kuleta farakano katika Kanisa, bali kulirudisha kwenye msingi wa Mitume wa Yesu. Kwa muda mrefu alikuwa na tumaini la kutokea Mtaguso Mkuu (mkutano wa Ukristo wote) utakaokubali mawazo yake. Alipoona matumaini hayo yameshindikana, alianza kutengeneza kanisa katika maeneo yaliyokubali mafundisho yake.
Helmut Schmidt
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (amezaliwa 23 Desemba 1918 mjini Hamburg) ni mwanasiasa wa Kijerumani na pia alikuwa chancela wa Shirikisho la Jamhuri ya watu wa Ujerumani kuanzia 1974 hadi 1982.
Steven Millhauser
Steven Millhauser (amezaliwa 3 Agosti 1943) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1997, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Martin Dressler".
Richard Hofstadter
Richard Hofstadter (6 Agosti 1916 – 24 Oktoba 1970) alikuwa mwanahistoria kutoka nchi ya Marekani. Alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Historia mara mbili, kwanza 1956 kwa kitabu chake "Age of Reform" ("Kipindi cha Marekebisho"), halafu tena 1964 kwa "Anti-Intellectualism in American Life" ("Upingaji-Akili nchini Marekani").
Martin Luther
Walutheri wa leo wanakumbuka kwa masikitiko kauli za kikatili za Martin Luther dhidi ya Wayahudi zilizochangia chuki dhidi yao iliyofikia kilele chake katika karne ya 20, Ujerumani wa Hitler ulipojaribu kuwamaliza wote. Wanalaumu pia dhuluma dhidi ya Wabatisti ambazo Martin Luther alizitetea kiteolojia. Tena wanasikitikia jinsi alivyohamasisha watawala kukomesha wakulima katika vita dhidi yao. Hatimaye hawawezi kukubali hoja zake za kumfanya Papa kuwa ndiye Mpingakristo, hata kama Mapapa walistahili lawama mbalimbali.
Martin Perl
Martin Lewis Perl (amezaliwa 24 Juni 1927) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua leptoni ya tau. Mwaka wa 1995, pamoja na Frederick Reines alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Martin Luther
Juu ya sakramenti aliweka masharti mawili: kwanza ni ibada zile tu zilizoamriwa na Yesu mwenyewe, pili ziwe zinatajwa katika Biblia. Alieleza sakramenti kuwa alama ya nje (kama vile maji ya ubatizo, mkate na divai) inayounganishwa na neno la Mungu. Kwa sababu hiyo alifundisha sakramenti kuwa mbili tu (Ubatizo na Chakula cha Bwana), si saba tena. Akapinga sana Ekaristi (Misa) kuwa sadaka. Juu ya Kitubio kuwa sakramenti aliyumba: mwanzoni alikubali kwani imeamriwa na Bwana Yesu, baadaye alikataa kwani hakina alama ya nje.
Yohane wa Matha
Yohane wa Matha (Faucon-de-Barcelonnette, Ufaransa, 23 Juni 1154 - Roma (Italia) 17 Desemba 1213) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mtawa mwanzilishi wa shirika la Watrinitari, yaani watawa wa Utatu mtakatifu, waliojitoa kabisa kwa ajili ya kukomboa Wakristo waliotekwa utumwani.
Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt (27 Oktoba 1858 – 6 Januari 1919) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Marekani. Miaka ya 1901 hadi 1909 alikuwa Rais wa ishirini na sita wa Marekani. Mwaka wa 1906 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani. Alikuwa Kiongozi wa chama cha kisiasa cha kijamhuri na mwanzilishi wa chama cha kisiasa cha Progressive cha 1912 ambacho hakikudumu.
Ndugu Wadogo
Oxford iliwatoa hasa: Roger Bacon (+1292), mtaalamu wa mambo mengi na mwanzilishi wa mtindo wa upimaji kama msingi wa sayansi; Yohane Duns Scoto (+1308), mwalimu mwenye uchambuzi mkali, anayesifiwa kwa kuonyesha Kristo kuwa kiini cha uumbaji, na kwa kutetea sifa ya Maria kukingiwa dhambi ya asili (Wafransisko wakaendelea kuitetea hadi ikatangazwa na Papa Pius IX, wa Utawa III, mwaka 1854, kuwa dogma); na Wiliamu wa Ockham (+1347) aliyepotosha falsafa akadai eti, akili haiwezi kujua yanayopita malimwengu: msimamo wake ukaenea sana, ukampa Martin Luther silaha dhidi ya imani katoliki, ukaathiri utamaduni wa Magharibi hadi leo.
Johann Wolfgang von Goethe
Alizaliwa mjini Frankfurt am Main tar. 28 Agosti 1749 akafa Weimar 22 Machi 1832. Alisoma sheria lakini alianza kuandika riwaya za kwanza akiwa mwanafunzi.
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer (14 Januari 1875 – 4 Septemba 1965) alikuwa mwanateolojia, mwanafalsafa, mwanamuziki na daktari kutoka eneo la Alsatia, ambalo lilikuwa sehemu ya Ujerumani kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, lakini la Ufaransa baadaye. Mwaka wa 1952 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobeli ya Amani kwa ajili ya falsafa yake. Hasa anajulikana kwa kuanzisha na kuongoza kituo cha kimisionari na hospitali eneo la Lambarene nchini Gabon.
Historia ya Kanisa
Mwenyewe alitumia kwa nadra neno urekebisho, lakini likaja kuwa jina la kawaida la matukio yale mengi ya miaka 1517 - 1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg. Kati yake mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.
Martin Luther
Katika nafasi hiyo alikazania ufafanuzi wa Maandiko matakatifu. Kanuni ya shirika pia ilikuwa inadai mmonaki asome na kutafakari Biblia, si kwa faida binafsi tu, bali pia kwa ajili ya wengine. Pamoja nayo, teolojia ya Luther iliathiriwa sana na mababu wa Kanisa, hasa Augustino. Pia alifaidika sana na waandishi wa kiroho wa karne ya 14 na 15, hasa Yohane Tauler, halafu Yohane wa Staupitz; kumbe alikuwa na mtazamo hasi kuhusu teolojia ya shule ya Karne za Kati.
Lorenzo Ruiz
Lorenzo Ruiz (Binondo, Manila, Ufilipino 1600 hivi – Nagasaki, Japani 29 Septemba 1637), ni Mfilipino wa kwanza kutangazwa mtakatifu na Kanisa Katoliki.
Matengenezo ya Kiprotestanti
Kati yake chanzo, yaani mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.
Martin Luther King, Jr.
Anahesabika kama mmoja wa watu wakubwa wa Mungu katika historia ya Kanisa.
Teresa wa Mtoto Yesu
Teresa, mtoto wa tisa na wa mwisho wa Louis Martin na Marie-Azélie Guérin (Zélie), ambao wanaheshimiwa kama wenye heri tangu tarehe 19 Oktoba 2008 na kama watakatifu tangu tarehe 18 Oktoba 2015, alizaliwa tarehe 2 Januari 1873 kwenye barabara Saint-Blaise 42, huko Alençon, mkoa wa Normandie (Ufaransa).
Martin Luther
Kanisa Katoliki pamoja na mfalme mkuu wa Ujerumani walijaribu kugandamiza wafuasi wa Luther, lakini watawala wengi wa maeneo mbalimbali walisimama upande wake. Nguvu ya serikali kuu ilidhoofishwa pia na vita dhidi ya Waturuki Waislamu walioshambulia mji wa Vienna, makao makuu ya ufalme wa Ujerumani. Mfalme alihitaji msaada wa watawala wote, wakiwemo wale waliomfuata Luther.
Martin Luther
Kwa sababu hiyo, ingawa hakuwa na wito huo, mwaka 1505 aliacha masomo ya sheria akajiunga na shirika la Waaugustino huko Erfurt akaweka nadhiri za kitawa, akasomeshwa elimu ya teolojia, akapadrishwa haraka mwaka 1507, akachukua digrii na kuwa dokta wa fani hiyo, akawa mwalimu wa teolojia ya Biblia katika chuo kikuu cha Wittenberg.
Hubert Humphrey
Hubert Horatio Humphrey Jr. (27 Mei, 1911 – 13 Januari, 1978) alikuwa mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1949 hadi 1964 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Minnesota. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Lyndon B. Johnson kuanzia mwaka wa 1965 hadi 1969. Mwaka wa 1968 aligombea urais yeye mwenyewe lakini akashindwa na Rais Richard Nixon. Kuanzia 1971 hadi kifo chake 1978 akawa seneta wa Minnesota tena.
Martin Luther
Kwa jumla mafundisho ya Luther yalikubalika katika sehemu kubwa ya Ujerumani na nchi za jirani. Watawala wa nchi hizo waliona sababu mbalimbali za kufuata ushauri wake. Wengi waliona nafasi ya kutoka katika utawala wa Kanisa la Papa ulioendana na madai ya fedha. Pia walichoka utawala wa Waitalia walioongoza Kanisa. Wengine waliona nafasi ya kujichukulia mali ya Kanisa kwani, ikiwa hilo linatakiwa kuacha utajiri wake, mali hiyo itapatikana kwa matumizi mengine. Wengine walivutwa zaidi na mafundisho ya kiroho yenye nguvu.
Papa Leo X
Leo X ndiye aliyemtenga Martin Luther na Kanisa Katoliki tarehe 3 Januari 1521.
Martin de Porres
Mwaka 1837 alitangazwa mwenye heri na Papa Gregori XVI, halafu tarehe 6 Mei 1962 akatangazwa na Papa Yohane XXIII kuwa mtakatifu.
Uprotestanti
Uprotestanti ni aina ya Ukristo iliyotokana na Kanisa Katoliki huko Ulaya Kaskazini katika karne XVI kufuatana na tapo la kidini na la kisiasa maarufu kwa jina la "Matengenezo ya Kiprotestanti". Wahusika wakuu wa tapo hilo ni Martin Luther na Yohane Kalvini.
Raimundo Lull
Raimundo Lull, kwa Kikatalunya Ramon Llull, kwa Kilatini "Raymundus Lullus" au "Lullius", T.O.F., (1232 hivi – 1315 hivi), alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka Majorca (leo nchini Hispania)
Louis Althusser
Louis Pierre Althusser (matamshi ya Kifaransa kwa IPA: altyˈsɛʁ; 16 Oktoba 1918 – 22 Oktoba 1990) alikuwa ni mwanafalsafa wa itikadi za Kisoshalisti za Karl Marx kutoka nchi ya Ufaransa. Alizaliwa nchini Algeria na kusoma katika chuo cha École Normale Supérieure kilichopo katika jiji la Paris lililopo nchini Ufaransa, ambapo hatimaye alikuwa Mwanafilosofia.
Althusser alikuwa ni mwanachama wa muda mrefu wa chama cha French Communist Party, ingawa wakati mwingine alikuwa akipingana sana na mfumo wa kikomunisti wa nchini Urafansa. Hoja zake kuu zilikuwa zikijengwa katika misingi ya kuhofia nadharia na misingi ya mfumo wa Marxist. Hizi zikiwa ni pamoja na kuhofia kutokea kwa mgawanyiko katika vyama vya siasa vya kikomunisti vya Ulaya.
Martin Luther
Ni hapo kwamba upinzani wa Luther dhidi ya mafundisho juu ya rehema ukaenea kupinga yale juu ya mamlaka. Mwanzoni Luther aliona mamlaka ya Biblia, mababu wa Kanisa na mapokeo yake wanaunda umoja. Hata tarehe 13 Oktoba 1518, Luther alitamka rasmi, tena kwa nguvu, kwamba anakubaliana na Kanisa takatifu la Roma, ingawa hawezi kubadili msimamo bila kupata hakika ya kuwa amekosea. Tarehe 22 tena alisisitiza kuwa mafundisho yake hayapingani na ualimu wa Kanisa la Roma.
Gregor Mendel
Gregor Johann Mendel (Heinzendorf bei Odrau, Milki ya Austria, leo Hynčice nchini Ucheki, 20 Julai 1822 – Brünn, Austria-Hungaria, leo Brno, Ucheki, 6 Januari 1884) alikuwa mmonaki, padri wa Kanisa Katoliki na hatimaye (1867) abati.
Leon Trotsky
Leon Trotsky (kwa Kirusi Лев Дави́дович Тро́цкий, "Lev Davidovich Trotsky", ubini wa awali Бронште́йн, Bronshtein) alikuwa Myahudi wa Urusi (Yanovka, leo nchini Ukraina, 7 Novemba 1879 – Coyoacán, Mexico City, Meksiko 21 Agosti 1940) maarufu kwa mwanamapinduzi wa kikomunisti.
Deuterokanoni
Pamoja na hivyo waliweka pembeni hata baadhi ya vitabu vya Agano Jipya ambavyo zamani ulitokea wasiwasi juu yake na kwa sababu hiyo pengine vinaitwa pia deuterokanoni: Baada ya kifo cha Martin Luther, Waprotestanti walikubali tena vitabu vyote vya Agano Jipya na kurudisha umoja katika jambo hilo la msingi kwa Ukristo.
Vladimir Lenin
Vladimir Ilyich Lenin (Влади́мир Ильи́ч Ле́нин) alikuwa na jina la kiraia Vladimir Ilyich Ulyanov (Влади́мир Ильи́ч Улья́нов) (*10 Aprili (22 Aprili ya kalenda ya Gregori) 1870 - + 21 Januari 1924) alikuwa mwanasiasa nchini Urusi na kiongozi wa chama cha Bolsheviki akaendesha awamu la kikomunisti la Mapinduzi ya Urusi ya 1917 akaanzisha Umoja wa Kisovyeti. Mafundisho yake yalikuwa msingi wa itikadi ya Ulenin.
Papa Martin I
Papa Martin I alikuwa papa kuanzia 21 Julai 649 hadi kifodini chake tarehe 16 Septemba 655.
Walutheri
Walutheri husisitiza mafundisho ya Katekisimu zilizotungwa na Martin Luther. Mafundisho yake yalipofanywa kuwa rasmi, katika Ujerumani makanisa ya Kilutheri yaliendeshwa kama idara za serikali za sehemu za Kilutheri chini ya uongozi wa wataalamu wa teolojia, lakini katika karne ya 20 kanisa na serikali vilitengana.
Eisleben
Eisleben si mji tu wa kuzaliwa kwa Luther ni pia mahali alipohubiri mara ya mwisho wa kifo na kuaga dunia. Nyumba za kuzaliwa na kufa kwake ni mahali pa makumbusho zilizopokelewa katika orodha ya urithi wa dunia ya UNESCO.
Uchapaji
Waandishi kadhaa walikuwa mashuhuri haraka. Vitabu vya Eramus wa Rotterdam viliuzwa kwa nakala 750,000 wakati wa maisha yake (1469–1536). Mafundisho ya Martin Luther yalisambazwa haraka, katika miaka michache baina ya 1518 na 1520 pekee nakala 300,000 za vijitabu vyake vilichapishwa na kuuzwa. Bila matbaa matengenezo ya Kiprotestanti yasingepata nguvu iliyokuwa nayo.
Martin Luther King, Jr.
Aliwaongoza Waamerika Weusi kupinga ubaguzi wa rangi uliokuwepo katika sehemu za USA mpaka miaka ya 1960. Katika mapambano hayo alifuata mapokeo ya Mt. Agostino katika Kanisa. Alieleza ya kuwa kila mtu amepewa na Mungu heshima yake, hivyo sheria za nchi na serikali zinazovunja heshima hiyo si za haki. "Imetupasa kumtii Mungu kuliko wanadamu" (Mdo. 5:29).
Hannover
Mtangulizi wa mji ilikuwa kijiji kando la mto Leine kwenye nafasi ya kuvuka mto huu kwa miguu; mabaki ya makazi yaligunduliwa yaliyokuwepo tangu zamani za uzaliwa kwa Kristo. Soko la "Hanovere" lilitajwa mara ya kwanza mwaka 1150 likapata haki ya mji mwaka 1241. Mji ulikua haraka ukatajirika na kujenga ukuta wa kinga pamoja na minara mingi. 1533 wananchi wa Hannover waliamua kujiunga na mwendo wa uprotestanti wa Martin Luther. Mwaka 1636 mtawala wa tawi moja la watemi Braunschweig-Lüneburg alifanya mji makao makuu yake na tangu mwaka ule Hannover ilikuwa mji mkuu wa sehemu kubwa za Ujerumani ya kaskazini. 1714 mtemi wa Hannover Georg Ludwig alichaguliwa kuwa mfalme George I wa Uingereza akahamia London; wafalme wa Uingereza walikuwa pia watemi wa Hannover hadi 1837 lakini walikaa Uingereza. Tangu 1837 maungano ya kifalme yalikwisha na mfalme Ernst August I wa Hannover alikaa tena mjini hadi 1866, ambako ufalme wa Hannover ulitekwa na Prussia na mji wa Hannover ilikuwa mji mkuu wa jimbo la Hannover ndani ya Prussia.
Papa Martin V
Papa Martin V (takriban 1368 – 20 Februari 1431) alikuwa papa kuanzia tarehe 11 Novemba 1417 hadi kifo chake.
Waanabaptisti
Wakati wa Martin Luther yalianza pia madhehebu ambayo zamani hizo yalikataliwa na makanisa mengine yote: Waanabaptisti. Ni kwamba wakati ule wa mabadiliko walijitokeza Wakristo waliopenda kuwa karibu zaidi na mfano wa Ukristo wa kwanza. Walitaka Kanisa liwe jumuiya ya watakatifu, yaani Wakristo wa kweli tu. Waliona wengi kuwa Wakristo wa jina tu.
Robert Frost
Robert Frost (26 Machi 1874 – 29 Januari 1963) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi mara nne: 1924, 1931, 1937, na 1943.
Martin Luther
Athari yake imekuwa kubwa sana katika Kanisa na ulimwengu kwa jumla.
Sakramenti
Kuanzia Martin Luther, Waprotestanti walikataa kwa kiasi tofauti mtazamo huo wa mapokeo na kuadhimisha sakramenti zile tu zilizotajwa wazi katika Agano Jipya kuwa ziliagizwa na Yesu, hasa Ubatizo na Meza ya Bwana.
Matengenezo ya Kiprotestanti
Martin Luther alikuwa mtu wa kwanza kutafsiri Biblia kwa Kijerumani. Aliweza hata kuchapisha baadhi ya nakala, kwa sababu miaka ya nyuma Johannes Gutenberg alikuwa amebuni uchapishaji. Hivyo alitoa idadi ndogo ya nakala (imekisiwa kuwa 50-100) kwa kiasi kidogo kabisa.
Martin Luther
Vitabu vya Luther viliendelea kuwa na athari kubwa. Kati ya maandiko hayo mengi, muhimu ni hasa Katekisimu Ndogo, yaani mafundisho kwa ajili ya vijana Wakristo, na pia Katekisimu Kubwa kwa ajili ya wachungaji. Kwa jumla mafundisho yake yamekuwa muhimu katika madhehebu yote ya Kiprotestanti, si tu katika makanisa yanayoitwa ya "Kilutheri". Ndiye aliyefungua mlango walipopitia wengine waliojulikana baadaye kama Wabatisti, Wakalvini, Waanglikana n.k. lakini wote walitegemea sehemu za mafundisho yake. Hata Umoja wa Ndugu (Wamoravia) uliomtangulia, baadaye ulimfuata katika mafundisho kadhaa, kama vile juu ya sakramenti au juu ya neema ya Mungu.
Linus Pauling
Linus Pauling (28 Februari 1901 – 19 Agosti 1994) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli kubwa, kwa mfano protini. Mwaka wa 1954 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Tena, mwaka wa 1962 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.