Je,Uganda ina lugha ngapi rasmi?
Uganda
Nchini kuna lugha asilia 40 hivi, ambazo zinagawanyika katika makundi makubwa mawili: lugha za Kibantu upande wa kusini na lugha za Kinilo-Sahara upande wa kaskazini. Hata hivyo lugha rasmi ni Kiingereza na Kiswahili.
Luanda
Lugha rasmi ni Kireno lakini lugha nyingi za Kibantu zinatumika pia.
Historia ya Kiswahili
Lakini katika maeneo fulani biashara hii ilijenga pia kizuizi. Watu kama Waganda waliona Kiswahili ni lugha ya Waislamu tena lugha ya biashara ya watumwa; hivyo hadi leo ni wagumu kukubali Kiswahili.
Utamaduni wa Kiafrika
Bara la Afrika lina mamia ya lugha, na kama lahaja zinazozungumza na makabila tofauti zinajumuishwa, idadi ni kubwa zaidi. Kupitia makadirio mengi, Afrika ina zaidi ya lugha elfu. Lugha na lahaja hizo zote hazina umuhimu sawa: baadhi huzungumzwa na watu mia chache tu, nyingine huzungumzwa na mamilioni.
Kibanda ya Kati
Kibanda ya Kati ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda wa Kati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda ya Kati nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 2000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda ya Kati iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kiribati
Kuna lugha mbili tu nchini Kiribati, zote mbili zikiwa lugha rasmi, yaani Kiingereza na hasa Kikiribati.
Ukraine
Tangu uhuru serikali imeendesha sera ya kujenga lugha ya taifa, pamoja na kujali lugha nyingine 18 za kieneo.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kwa jumla kuna takriban lugha 242, hasa lugha za Kibantu, zinazozungumzwa nchini (angalia orodha ya lugha). Kati yake, lugha 4 zinatambuliwa kama lugha za kitaifa, nazo ni: Kikongo (Kituba), Kingala (Kongo), Kiluba ("Tshiluba") na Kiswahili. Wakati wa ukoloni lugha hizo nne za kitaifa ziliwahi kutumiwa kieneo katika shule za msingi.
Kiuzbeki
Kwa lugha yenyewe kuna majina "O‘zbek tili" kwa mwandiko wa Kilatini, "Ўзбек тили" (uzbek tili) kwa mwandiko wa kikirili; au "ئۇزبېك تىلى" (o'zbek tili) kwa mwandiko wa Kiarabu.
Kisoo
Kisoo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Wasoo. Mwaka wa 2002 idadi ya Wasoo imehesabiwa kuwa watu 21,534 lakini idadi ya wasemaji ni wachache zaidi kwa vile ni wazee tu ambao wamebaki kuizungumza lugha hiyo; Wasoo wengi wamebadili lugha na kuongea Kikaramojong kama lugha yao. Kwa hiyo inawezekana kuwa Kisoo itatoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisoo iko katika kundi la Kikuliak ambalo ni tofauti sana na lugha nyingine za Kinilo-Sahara.
Kindasa
Kindasa ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wandasa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kindasa nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 4530, na nchini Gabon 2460. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindasa iko katika kundi la B20.
Historia ya Kiswahili
Mashariki mwa Kongo Kiswahili kimeenea sana: ni moja kati ya lugha nne za kitaifa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Ethiopia
Ethiopia ina lugha 84 za kienyeji (angalia Orodha ya Lugha za Ethiopia). Mifano fulani ni kama ifuatavyo:
Kilango (Uganda)
Kilango ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Walango. Isichanganywe na lugha ya Kilango nchini Sudan Kusini. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kilango imehesabiwa kuwa watu 1,490,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilango iko katika kundi la Kinilotiki.
Puntland
Lugha rasmi za serikali ni Kisomalia, Kiarabu na Kiingereza.
Afrika
Kutokana na ukoloni, lugha za Kihindi-Kiulaya zinazumgumzwa pia, hasa Kiingereza, Kifaransa na Kireno.
Historia ya Uganda
Baadaye Waingereza walikuwa na nguvu ya kutosha kuamua hata mambo ya ndani ya Buganda wakatangaza Uganda wote kuwa nchi lindwa tangu mwaka 1894. Mwaka huo Kabaka alikubali mkataba wa ushirikiano na Uingereza ambao machoni mwake ulikuwa mapatano ya hiari lakini hali halisi Buganda ikawa nchi ya kulindwa chini ya Uingereza.
Kiaringa
Kiaringa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Waaringa. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiaringa imehesabiwa kuwa watu 589,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaringa iko katika kundi la Kimoru-Madi.
Kidongo
Kidongo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wadongo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidongo imehesabiwa kuwa watu 12,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidongo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Guinea
Lugha rasmi ni Kifaransa, lakini wakazi wanatumia zaidi lugha asilia kadiri ya makabila, hasa Kipular, Kimaninka, Kisusu, Kikisi, Kikpelle na Kiloma,
Afghanistan
Wengi wanaongea zaidi ya lugha moja (angalia orodha ya lugha za Afghanistan). Zile rasmi ni Kipashto (35%) na Kidari (50%), ambazo zote mbili ni za jamii ya Kiajemi kati ya Lugha za Kihindi-Kiulaya.
Pakistan
Lugha rasmi nchini Pakistan ni Kiurdu na Kiingereza. Lugha nyingine ni zaidi ya 60, lakini ni ndogo, zenye wasemaji wachache; karibu zote ni lugha za Kihindi-Kiulaya (angalia orodha ya lugha za Pakistan). Robo tatu za wakazi wanaelewa Kiurdu.
Buganda
Leo hii ni sehemu ya Uganda yenye madaraka ya kiutamaduni pamoja na kuwa na bunge lake, lakini si kitengo cha kiutawala ndani ya Uganda.
Kinyarwanda
Kinyarwanda ni lugha ya Kibantu ambayo ni lugha rasmi nchini Rwanda. Kuna wasemaji pia katika Uganda kusini na sehemu za mashariki za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Jumla ya wasemaji hukadiriwa kuwa mnamo milioni 7.
Buganda
Buganda ni ufalme ndani ya jamhuri ya Uganda. Mfalme wa Buganda anatumia cheo cha Kabaka. Jina la nchi Uganda ni umbo la Kiswahili la neno Buganda.
Lugha rasmi
Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya taifa au katika sheria mahsusi, lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo na kueleweka.
Lugha ya taifa
Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya Taifa au katika sheria mahususi lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo, kwa mfano, nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha nyingine pamoja na Kiafrikana na Kijerumani zimetajwa kama lugha za kitaifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya mafundisho shuleni.
Zimbabwe
Kwa sasa lugha rasmi ni 16. Lugha kubwa ni Kishona (70%) na Kindebele (20%). Kiingereza ni lugha ya kwanza ya asilimia 2.5% za wakazi.
Wayao (Tanzania)
Upande wa lugha Wayao wenyewe wanaongea Kiyao; vilevile wanazungumza lugha rasmi ikiwamo ile ya Kiswahili kwa wale waliopo Tanzania, Kiingereza kwa wale wa Malawi na Tanzania na Kireno kwa wale waliopo nchini Msumbiji.
Uswidi
Lugha rasmi ni Kiswidi, ambacho kinafanana sana na Kidani na Kinorwe. Lugha ya pili kati ya tano zilizokubalika kwa makundi madogo ya asili ni Kifini (5%), lakini siku hizi uhamiaji umefanya Kiarabu kiwe na watumiaji wengi zaidi.
Sudan Kusini
Lugha rasmi ni Kiingereza, pamoja na kutambulika kwa lugha mbalimbali za mitaa katika majimbo au miji. Kiswahili kinapangiwa kuenezwa nchini, hasa baada ya Sudan Kusini kujiunga na Jumuia ya Afrika Mashariki.
Orodha ya lugha za Kenya
Lugha za asili nchini Kenya zimetokana na familia tatu:
Kidungu
Kidungu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadungu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidungu imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidungu iko katika kundi la Kikainji.
Kiingereza
Nchi nyingi za Afrika zinatumia Kiingereza kama lugha rasmi, lakini ni Waafrika wachache (isipokuwa Waafrika Kusini) wanaoitaja kuwa lugha ya kwanza kwao. Nchi hizo ni Afrika Kusini, Ghana, Lesotho, Liberia, Kamerun, Kenya, Namibia, Nigeria, Sierra Leone, Swaziland, Zambia na Zimbabwe.
Lugha za Kiniger-Kongo
Kundi kubwa hasa ndani ya familia hiyo ni lugha za Kibantu kama Kiswahili.
Orodha ya lugha za Nigeria
Orodha hii inaorodhesha lugha za Nigeria:
Lugha ya kufundishia
Baadhi ya nchi huwa na lugha zaidi ya moja za kufundishia. Kwa mfano, nchini Tanzania, elimu ya msingi na elimu ya watu wazima hutolewa kwa lugha ya Kiswahili, lakini elimu ya sekondari na ya chuo kikuu hutolewa bado kwa Kiingereza. Hata hivyo serikali ya Tanzania iko mbioni kuelekea zaidi kutumia lugha ya Kiswahili kama lugha rasmi ya kufundishia kati ngazi zote.
Kihungaria
Ni pia lugha rasmi katika Umoja wa Ulaya.
Kihungaria kama lugha ya kigeni kinafundishwa shuleni au kwenye taasisi za elimu ya watu wazima katika nchi nyingi. Mwaka 2001 idadi ya wanafunzi wa Kihungaria ilkuwa kama ifuatayo: 
Jumla: watu milioni 12-13
Kiswahili
Kiswahili kimekuwa lugha rasmi katika nchi zifuatazo:
Kiasili Kiswahili kilikuwa lugha ya kwanza tu ya wakazi wa miji ya Waswahili kwenye pwani, katika sehemu za pwani pia kijijini. Baada ya kuenea kimekuwa lugha ya watu wengi mjini hasa Tanzania lakini pia Kenya.
Kinshasa
Lugha rasmi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambao mji mkuu ni Kinshasa, ni Kifaransa. Kinshasa ni mji wa pili kwa idadi ya wanaozungumza Kifaransa katika dunia 
Kilingala hutumika sana kuzungumza. Kifaransa ni lugha ya ishara mitaani, mabango, magazeti, nyaraka za serikali, shule; hutumika sanasana katika michezo ya kuigiza, televisheni, na vyombo vya habari, na hutumika katika mahusiano kati ya watu wa kutofautiana cheo; watu wa cheo sawa, hata hivyo, huzungumza katika lugha za Kiafrika (Kikongo, Kilingala, Tshiluba au Kiswahili) miongoni mwao wenyewe. Hivyo, wakati utamaduni umejaa wanaozungumza Kifaransa, kuna mseto wa lugha huko Kinshasa.
Lugha za Kimande
Lugha za kimande zinatengeneza kundi la lugha ambazo zinazungumzwa katika nchi nyingi ya Afrika ya Magharabi, kati ya Gambia na Nijeria. Wasemaji wa lugha hizo wanazidi milioni thelathini. Lugha zinamo kundi hilo ni Kimandinka, Kisoni, Kibambara, Kibissa, Kijula, Kikagoro, Kibozo, Kimende, Kisusu, Kiyakuba, Kivai, na Kiligbi.
Somalia
Wengine (15%) ni:
Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Afrika ya Mashariki
Wakazi wengi wa Afrika ya Mashariki ni wasemaji wa lugha za Kibantu; sehemu ya kaskazini wasemaji wa lugha za Kihamiti ni wengi (Waoromo, Wasomalia). Katika Ethiopia kuna wasemaji wengi wa lugha za Kisemiti.
Nchi mashuhuri zaidi katika sehemu hii ni Kenya, Uganda, Tanzania, Rwanda na Burundi kwa sababu ya kutumia lugha moja katika mawasiliano baina ya wananchi wa sehemu hii, yaani Kiswahili.
Ghana
Ingawa wataalamu wengine wanasema nchini Ghana huzungumzwa zaidi ya lugha na lugha ndogo 250, "Ethnologue" inaziorodhesha 79 tu (angalia pia orodha ya lugha za Ghana). Lugha za asili za Ghana zimegawanywa katika jamii mbili ndogo kutokana na jamii ya lugha za Kiniger-Kongo.
Lugha za Afrika
Baadhi ya lugha hizi zina wasemaji mamilioni kama vile Kiswahili, Kihausa, Kiigbo, au Kiyoruba.
Lugha nyingine zina wasemaji wachache sana hata zinaelekea kupotea.
Kibanda-Banda
Kibanda-Banda ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Banda nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 102,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Banda iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kiafrikaans
Ni lugha rasmi mojawapo Afrika Kusini pamoja na lugha 9 nyingine. Ni pia kati ya lugha ya kitaifa huko Namibia.
Kibwisi (Gabon)
Kibwisi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wabwisi. Isichanganywe na Kitalinga-Bwisi cha Uganda. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibwisi imehesabiwa kuwa watu 3020 nchini Kongo na watu 1230 nchini Gabon. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibwisi iko katika kundi la B40.
Historia ya Kiswahili
Katika Tanzania Kiswahili kimekuwa lugha rasmi ya serikali na taifa. Shule za msingi hutumia Kiswahili lakini shule za sekondari na vyuo bado zinaendelea kufundisha kwa Kiingereza. Tarehe 15 Februari 2015 rais Jakaya Kikwete alitangaza mpango wa kubadilisha lugha ya elimu nchini kwa kutumia Kiswahili kwenye ngazi zote hadi shule za sekondari na chuo kikuu.
Manitoba
Kuna lugha rasmi 2: Kiingereza na Kifaransa
Kimasaaba (lugha)
Kimasaaba ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Wamasaaba. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimasaaba imehesabiwa kuwa watu 1,120,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimasaaba iko katika kundi la J30.
Kisoga (lugha)
Kisoga ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Wasoga. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kisoga imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni mbili. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisoga iko katika kundi la J10.
Kigungu (lugha)
Kigungu (pia Lugungu) ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Wagungu. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigungu imehesabiwa kuwa watu 49,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kigungu iko katika kundi la J10.
Kiingereza
Kwa jumla ni lugha rasmi katika nchi karibu 60, mbali ya Umoja wa Mataifa na Umoja wa Ulaya.
Tanzania
Kiswahili ndiyo lugha ya taifa na inazidi kuwa lugha mama kwa watoto wengi, hasa mijini. Walau asilimia 90 za wakazi wanakitumia walau kama lugha ya pili. Kiswahili ni mojawapo kati ya lugha za Kibantu: hii imesaidia sana kukubaliwa kwa Kiswahili nchini, kwa sababu idadi kubwa ya Watanzania ni wasemaji wa lugha za Kibantu. Kiswahili kinatumika kama lugha baina ya watu wa makabila mbalimbali na kwa mambo rasmi; kwa hiyo ni lugha rasmi ya dhati.
Uthai
Nchini Uthai kuna lugha za asili 73 (angalia orodha ya lugha za Uthai). Kati yake, Kithai ndiyo lugha rasmi.
Ufini
Lugha rasmi ni Kifini na Kiswidi. Lugha ya Kifini ina asili ya Asia ya Kati, haina uhusiano na lugha za Kihindi-Kiulaya.
Lugha ya taifa
Kigezo cha idadi ya watumiaji, Lugha ya Taifa ina idadi kubwa ya watumiaji, kwa mfano, nchini Tanzania lugha ya Kiswahili inatumiwa na idadi kubwa ya watu katika mawasiliano yao wakati lugha rasmi ina idadi ndogo ya watumiaji, kwa mfano, lugha ya Kiingereza inatumiwa na watu wachache.
Kirgizia
Lugha ya kawaida ni Kikirgizi, ambacho ni lugha rasmi pamoja na Kirusi. Angalia pia orodha ya lugha za Kirgizia.
Afrika Kusini
Nchi ina majina rasmi 11 kutokana na lugha rasmi 11, nazo ni: Kiafrikaans, Kiingereza, Kizulu, Kixhosa, Kiswati, Kindebele, Kisotho cha Kusini, Kisotho cha Kaskazini, Kitsonga, Kitswana na Kivenda.
Lugha
Leo ulimwenguni mathalan, kuna lugha karibu 6,700, zikiwa 1,000 katika bara la kaskazini na la kusini la Amerika, 2,000 zikiwa kwenye bara la Afrika, 230 katika bara la Ulaya, 2,200 katika bara la Asia, na 1,300 katika bara la Oshania (Australia na nchi jirani nayo).
Ghana
Lugha rasmi ni Kiingereza; hutumika sana katika masuala ya serikali na biashara. Lugha hiyo vilevile ndiyo inayotumika katika mafundisho ya elimu. Hata hivyo, Waghana wengi pia huzungumza kwa kiasi lugha moja ya kikabila.
Kindai (lugha)
Kindai ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wandai. Idadi ya wasemaji wa Kindai imehesabiwa kuwa wazee watano tu, Wandai wengine wakitumia lugha ya Kifulfulde badala ya lugha yao. Kwa hiyo lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindai iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kiruuli (lugha)
Kiruuli ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Waruuli. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiruuli imehesabiwa kuwa watu 160,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiruuli iko katika kundi la J10.
Kiganda (lugha)
Kiganda (pia Luganda) ni lugha ya Kibantu nchini Uganda (EACU) inayozungumzwa na Waganda. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiganda imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni nne.
Nairobi
Lugha zote za Kenya huzungumzwa Nairobi, lakini hasa ni Kiingereza na Kiswahili pamoja na Sheng.
Umoja wa Ulaya
Upande wa lugha, lugha rasmi ni 24, lakini lugha inayotumika zaidi ni Kiingereza, kinachoweza kuzungumzwa na 51% za wakazi wote, ingawa ni lugha ya kwanza ya 13% tu. Lugha nyingine ambazo ni za kwanza kwa wananchi wengi ni: Kijerumani (16%), Kiitalia (13%) na Kifaransa (12%). Pia kuna lugha 150 hivi za kieneo.
Guatemala
Lugha rasmi na inayotumika zaidi ni Kihispania, lakini zipo pia nyingine 23 za wakazi asili.
Umoja wa Mataifa
Lugha rasmi za UM ni sita: Kiarabu, Kichina, Kifaransa, Kihispania, Kiingereza na Kirusi.
Kinyankore (lugha)
Kinyankore ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Wanyankore. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kinyankore imehesabiwa kuwa watu 2,330,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyankore iko katika kundi la J10.
Kima'di ya Kusini
Kima'di ya Kusini ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Wama'di. Lahaja zake huitwa Okollo, Ogoko na Rigbo. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kima'di ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 48,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kima'di ya Kusini iko katika kundi la Kimoru-Madi. Ni tofauti na Kima'di lakini wataalamu wengine hukiangalia kama lahaja ya Kilugbara.
Kirundi
Kirundi ni lugha ya Kibantu inayotumika na watu milioni kumi au zaidi hasa nchini Burundi lakini pia katika maeneo ya jirani ya Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda. Ndiyo lugha ya taifa na mojawapo ya lugha rasmi za Burundi.
Kinyang'i
Kinyang'i ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Wanyangia. Mwaka wa 2002 idadi ya Wanyangia imehesabiwa kuwa watu 15,282 lakini wengi huzungumza Kikaramojong sasa. Haijulikani kama bado kuna wasemaji wa asili wa Kinyang'i. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyang'i iko katika kundi la Kikuliak ambalo ni tofauti sana na lugha nyingine za Kinilo-Sahara.
Samoa
Kuna lugha mbili tu ambazo huzungumzwa nchini Samoa, zote mbili zikiwa lugha rasmi, yaani Kiingereza na Kisamoa.
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Lugha kubwa zaidi katika Mtangamano ni Kiswahili, ambacho kutoka pwani ya Kenya na Tanzania kimeenea kwa namna moja au nyingine katika nchi zote sita na nje yake pia. Lugha rasmi ni Kiingereza pia. Lugha nyingine muhimu ni kama vile Kirundi na Kinyarwanda, ingawa Kifaransa kimeenea pia.
Bhutan
Wabhutan walio wengi huishio mlimani wako karibu kiutamaduni na kilugha na watu wa Tibet na Burma. Hao hufuata dini ya Ubuddha (67-75%) ambayo ndiyo dini rasmi. Lugha za jamii hiyo zinazotumika nchini humo ni 23. Mojawapo, Kidzongkha, ndiyo lugha rasmi.
Kizande
Kizande ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Sudan Kusini na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wazande. Idadi ya wasemaji wa Kizande nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 730,000. Pia kuna wasemaji 350,000 nchini Sudan Kusini na 62,000 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizande iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Liberia
Lugha rasmi ni Kiingereza, ambacho kinatumiwa na asilimia 15 za wakazi. Lugha za taifa ni 4: Kiingereza cha Kiliberia, Kikpelle, Kimeriko na Krioli.
Kikoongo
Kikoongo (pia: Kikongo) ni lugha ya Kibantu hasa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambako inahesabiwa kati ya lugha 4 za kitaifa. Kinazungumzwa na Wakoongo. Idadi ya wasemaji wa Kikoongo kama lugha ya kwanza katika Jamhuri imehesabiwa kuwa watu milioni tatu; pamoja na hayo kuna watu milioni tano ambao huongea Kikoongo kama lugha ya pili. Tena kuna wasemaji wa Kikoongo milioni moja nchini Angola na milioni moja nchini Jamhuri ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikoongo iko katika kundi la H10.
Kingala (Kongo)
Kilingala (au Lingala) ni lugha ya Kibantu hasa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambako ni lugha ya taifa na Jamhuri ya Kongo ambako pia imetambulika rasmi.
Kibanda-Togbo-Vara
Kibanda-Togbo-Vara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Togbo-Vara nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia nchini Kongo kuna wasemaji 12,000. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Togbo-Vara iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Ureno
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kireno, ambayo ni kati ya lugha za Kirumi.
Kilugbara
Kilugbara ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Walugbara. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilugbara nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 840,000, na mwaka wa 2004, idadi ya wasemaji nchini Uganda ilihesabiwa kuwa 797,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilugbara iko katika kundi la Kimoru-Madi.
Kitonga (Tonga)
Kitonga ni lugha ya Kiaustronesia nchini Tonga inayozungumzwa na Watonga ambapo ni lugha rasmi ya taifa. Isichangaywe na lugha nyingine ziitwazo Kitonga nchini Malawi, Zambia, Msumbiji na Uthai. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitonga nchini Tonga imehesabiwa kuwa watu 96,300; tena kuna wasemaji zaidi ya 70,000 nje ya Tonga. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitonga iko katika kundi la Kioseaniki.
Ghana
Ingawa si lugha rasmi, Kihausa ndiyo lugha ya mawasiliano inayozungumzwa na Waislamu wa Ghana.
Orodha ya lugha za Kenya
Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na "Ethnologue"), nyingi zikiwa za asili ya Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.
Ufilipino
Lugha ya Kiingereza iliachwa na Marekani kama lugha rasmi pamoja na Kifilipino; pia kuna lugha 182 za asili (angalia orodha ya lugha za Ufilipino).
Kinde-Nsele-Nta
Kinde-Nsele-Nta ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wande, Wansele na Wanta. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kinde-Nsele-Nta imehesabiwa kuwa watu 19,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinde-Nsele-Nta iko katika kundi la Kiekoidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Kamembe
Hali ya kipekee kubwa ya mji wa Kamembe ni matumizi ya lugha ya Kiswahili. Tofauti na kwengineko kote Rwanda ambako lugha inayotumiwa ni lugha ya taifa ya Rwanda ya Kinyarwanda, Kamembe ndiko utumiaji wa lugha ya kiswahili ulizagaa kukubwa.
Kitooro (lugha)
Kitooro ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Watooro. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitooro imehesabiwa kuwa watu 488,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitooro iko katika kundi la J10.
Kindo
Kindo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wando ambao ni ukoo wa wahunzi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kindo nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 33,800, na nchini Kongo kuna wasemaji 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindo iko katika kundi la Kisudani cha Kati.
Uhindi
Hii ni orodha ya majimbo ya Uhindi:
Lugha ya taifa ni Kihindi, ambacho ni lugha ya Kihindi-Kiulaya, pamoja na Kiingereza ambacho pia ni lugha rasmi. Kuna lugha 21 kubwa na lugha nyingi zisizo na wasemaji wengi sana.
Kikakwa
Kikakwa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakakwa. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikakwa nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 130,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sudan Kusini na 20,000 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikakwa iko katika kundi la Kinilotiki.
Sri Lanka
Lugha zao, Kisnhala na Kitamil ni lugha rasmi. Pia Kiingereza kinatambulika.
Kigeorgia
Kigeorgia (jina la wenyewe: ქართული ენა - "kartuli ena") ni lugha rasmi nchini Georgia inazungumzwa na takriban watu milioni 4.5 - 5.
Eritrea
Nchi haina lugha rasmi ili kuheshimu sawasawa lugha zote. Hata hivyo Kitigrinya, Kiarabu na Kiingereza vina nafasi za pekee.
Lugha ya taifa
Lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika nchi fulani, kwa kawaida lugha rasmi ni lugha inayotumiwa haswa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake pia katika matangazo rasmi. Vile vile lugha rasmi ni lugha iliyopewa hadhi maalumu katika eneo fulani au nchi fulani ili itumike katika mazingira maalumu.
Mara nyingi lugha rasmi katika Taifa huteuliwa ili itumike kwenye mahakama, bungeni na kwenye shughuli nyinginezo za kiutawala. Lugha inaweza kupewa hadhi maalumu na kuwa lugha rasmi ijapokuwa lugha hiyo haijasambaa eneo kubwa, pia inaweza isiwe na wazungumzaji wengi, kwa mfano, nchini New Zealand Kimaori kiliteuliwa kuwa lugha rasmi mwaka 1987 ijapokuwa lugha hii inazungmzwa na watu wachache.
Jibuti
Lugha rasmi ni Kifaransa na Kiarabu. Kisomali ni Kiafar ni lugha za taifa.
Utamaduni wa Kiafrika
Kati ya lugha maarufu zaidi zinazozungumzwa ni Kiarabu, Kiswahili na Kihausa. Nchi chache za Afrika hutumia lugha moja na kwa sababu hii, lugha rasmi kadhaa zinatumika, za Kiafrika na za kutoka nje. Baadhi ya Waafrika pia wanaweza kuzungumza lugha mbalimbali kama vile Kimalagasi, Kiingereza, Kifaransa, Kireno, Kihispania, Kibambara, Kisotho na nyinginezo.
Uzbekistan
Walio wengi (zaidi ya 70%) hutumia lugha ya Kiuzbeki ambacho ni kati ya lugha za Kiturki na ndiyo lugha rasmi. Angalia pia orodha ya lugha za Uzbekistan.
Tanzania
Nchini Tanzania kuna lugha za kikabila zaidi ya mia moja na ishirini, kwa kuwa kila kabila lina lugha yake.