Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?
Komori
Nje ya Kifaransa, Kiarabu na Kimalagasy Sanifu, kuna lugha tatu za asili ambazo huzungumzwa na Wakomori, yaani Kimwali, Kindzwani na Kingazidja ambazo ziko karibu na Kiswahili.
Komori ni kati ya nchi maskini zaidi duniani. Kilimo, uvuvi, uwindaji na misitu ni misingi ya uchumi wote.
Kibambara
Kibambara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wabambara; tena ni lugha ya taifa ya Mali. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibambara nchini Mali imehesabiwa kuwa watu 2,700,000. Pia kuna wasemaji nchini Cote d'Ivoire, Burkina Faso, Senegal, Gambia, Mauritania na Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibambara iko katika kundi la Kimande.
Kieloyi
Kieloyi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waeloyi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kieloyi imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kuhusu uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, wataalamu hawajakubaliana kama kuainisha Kieloyi katika kundi la Kiidomoidi au la Plateau.
Orodha ya miji ya Komori
Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Komori yenye angalau idadi ya wakazi 4,000 (2005).
Kinkari
Kinkari ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wankari. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kinkari imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinkari iko katika kundi la Cross River. Wengine husema kuwa Kinkari ni lahaja ya lugha ya Kiibuoro.
Kibomboli
Kibomboli ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wabomboli. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kibomboli imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibomboli iko katika kundi la C40.
Visiwa vya Cook
Lugha zinazotumika ni hasa Kiingereza (86.4%) na Kimaori (76.2%).
Kioromo-Kusini
Kioromo-Kusini (pia Kiborana) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia na Kenya inayozungumzwa na Waoromo na Waborana. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kioroma-Kusini nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 3,630,000. Pia kuna wasemaji 277,800 nchini Kenya (2009) na wasemaji 41,600 nchini Somalia (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioromo-Kusini iko katika kundi la Kikushi.
Kimbo (Kamerun)
Kimbo ni lugha ya Kibantu nchini Kamerun inayozungumzwa na Wambo. Isichanganywe na Kimbo cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimbo imehesabiwa kuwa watu 45,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbo iko katika kundi la A10.
Kimo (lugha)
Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kimo imehesabiwa kuwa watu 550 tu. Kwa vile watoto hawafundishwi lugha hiyo, na Wamo wengi hutumia Kimalay ama Kimalay ya Papua badala ya lugha yao, Kimo inakaribia kutoweka kabisa hivi karibuni.
Orodha ya lugha za Kenya
Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na "Ethnologue"), nyingi zikiwa za asili ya Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.
Kimori-Atas
Kimori-Atas (pia Kiaikoa) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamori kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kimori-Atas imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimori-Atas iko katika kundi la Kicelebiki.
Kimorigi
Kimorigi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wamorigi. Mwaka wa 1975 idadi ya wasemaji wa Kimorigi imehesabiwa kuwa watu 700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimorigi iko katika kundi la Kikiwaian.
Kimon
Kimon ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Myanmar na Uthai inayozungumzwa na Wamon. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kimon nchini Myanmar imehesabiwa kuwa watu 743,000. Pia kuna wasemaji 108,000 nchini Uthai (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimon iko katika kundi la Kimoniki.
Kipoke (lugha)
Kipoke ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wapoke. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kipoke imehesabiwa kuwa watu 46,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kipoke iko katika kundi la C60.
Waamhara
Idadi ya watu wanaozungumza lugha ya Kiamhara, wanakadiriwa kufikia milioni 19.8, kiasi cha asilimia 26 ya wakazi wote wa nchi hiyo. Hii ni kwa mujibu wa sensa ya taifa ya mwaka 2007. Huongea lugha ambayo imekuwa lugha ya wafanyakazi na taasisi za serikali na za jamii, pia ya siasa na uchumi nchini humo.
Kironga
Kironga ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Waronga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kironga nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 721,000. Pia kuna wasemaji elfu moja nchini Afrika Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kironga iko katika kundi la S50.
Kimoingi
Kimoingi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamoingi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimoingi imehesabiwa kuwa watu 4200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoingi iko katika kundi la Kibantoidi cha Kusini ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Lugha za Kirumi
Lugha ambazo ni muhimi zaidi kama lugha za kitaifa ni:Lugha za Kihispania, Kifaransa na Kireno zimesambaa duniani kwa sababu ni lugha kuu za nchi ambazo zilikuwa na makoloni mengi, zikaacha lugha zao katika nchi nyingi, hasa Kihispania ambacho ni lugha kuu ya bara la Amerika, Kireno ambacho ni lugha rasmi ya Brazili na nchi 5 za Afrika na Kifaransa ambacho ni lugha rasmi katika nchi nyingi za Afrika, Amerika visiwani na Kanada.
Kidogon, Toro So
Kitoro-So ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wadogon. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitoro-So imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoro-So iko katika kundi la Kidogon.
Kimorori
Kimorori ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamorori. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kimorori imehesabiwa kuwa watu 50 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimorori iko katika kundi lake lenyewe la Kimorori.
Historia ya Kiswahili
Mashariki mwa Kongo Kiswahili kimeenea sana: ni moja kati ya lugha nne za kitaifa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Kimari (Sepik)
Kimari ni lugha ya Kisepik nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wamari. Isichanganywe na Kimari nchini palepale ambayo ni lugha ya Kiaustronesia. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimari imehesabiwa kuwa watu 80 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimari iko katika kundi la “Sepik Hill”.
Kisaari
Kisaari (au Kinsari) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wasaari. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisaari imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaari iko katika kundi la Kibeboidi ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Kikoyraboro-Senni
Kikoyraboro-Senni (au Kisonghay-Mashariki) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Mali inayozungumzwa na Wasonghay. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikoyraboro-Senni imehesabiwa kuwa watu 430,000; wasemaji 300,000 huongea Kikoyraboro tu bila kufahamu lugha nyingine. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoyraboro-Senni iko katika kundi la Kisonghay.
Kidogon, Kolum So
Kikolum ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wadogon. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kikolum imehesabiwa kuwa watu 24,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikolum iko katika kundi la Kidogon.
Kimori-Bawah
Kimori-Bawah (pia Kinahina) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamori kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kimori-Bawah imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimori-Bawah iko katika kundi la Kicelebiki.
Niger
Tangu wakati wa ukoloni, lugha rasmi ni Kifaransa. Lakini kuna lugha 8 za taifa kati ya lugha kuu za makabila asili. Muhimu zaidi ni Kihausa na Kizarma-Sonrai.
Kimono (Visiwa vya Solomon)
Kimono ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wamono kwenye visiwa vya Mono, Alu, Alo na Fauro. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kimono imehesabiwa kuwa watu 2940. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimono iko katika kundi la Kioseaniki.
Kibaka (Kamerun)
Kibaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wabaka. Isichanganywe na Kibaka cha Sudan. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kibaka nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 40,000. Pia kuna wasemaji 3200 nchini Gabon. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaka iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kenya
Kenya ni nchi yenye makabila mengi tofautitofauti, hasa ya Kibantu (67%) na ya Kiniloti (). Wakenya wengi huzungumza lugha mbili, Kiingereza na Kiswahili, na asilimia kubwa pia huzungumza lugha mama ya kabila lao.
Komori
Katika Afrika iko kati ya nchi tatu ndogo kabisa.
Komori
Visiwa vya Komori vimekaliwa na watu mbalimbali kutoka Afrika na Asia Kusini katika historia ndefu. Wanaakiolojia walitambua mabaki ya makazi ya watu kutoka karne ya 6 kwenye kisiwa cha Nzwani lakini haijulikani kama watu walitangulia kufika mapema bila kuacha mabaki ya kutambulika.
Kamerun
Lugha rasmi na lugha za taifa ni Kifaransa (kinachoongoza kwa zaidi ya asilimia 80) na Kiingereza.
Kioruma
Kioruma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waoruma. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kioruma imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioruma iko katika kundi la Kiijoidi.
Zimbabwe
Kwa sasa lugha rasmi ni 16. Lugha kubwa ni Kishona (70%) na Kindebele (20%). Kiingereza ni lugha ya kwanza ya asilimia 2.5% za wakazi.
Kibomu
Kibomu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali na Burkina Faso inayozungumzwa na Wabomu. Mwaka wa 1976 idadi ya wasemaji wa Kibomu nchini Mali imehesabiwa kuwa watu 102,000. Pia kuna wasemaji 56,000 nchini Burkina. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibomu iko katika kundi la Kigur.
Kimor (Kiaustronesia)
Kimor ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamor kwenye visiwa vya Mor. Isichanganywe na lugha ya Kimor ambayo ni lugha ya Papua. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kimor imehesabiwa kuwa watu 700 tu. Kwa vile Wamor wengi wameanza kuacha lugha yao, Kimor iko hatarini mwa kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimor iko katika kundi la Kicenderawasih.
Kimbre
Kimbre ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wambre. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbre imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Wambre wengi wameanza kutumia lugha ya Kikoro badala ya lugha yao ya Kimbre. Uainishaji wa lugha ya Kimbre kwa ndani zaidi haujulikani.
Kidogon, Tomo Kan
Kitomo-Kan ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wadogon. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitomo-Kan nchini Mali imehesabiwa kuwa watu 133,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitomo-Kan iko katika kundi la Kidogon.
Kindzwani
Kindzwani (pia Shindzwani au Kiswahili ya Komori) ni lugha ya Kibantu nchini Komori inayozungumzwa na Wakomori. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kindzwani kisiwani kwa Komori imehesabiwa kuwa watu 264,000. Pia kuna wasemaji 8000 nchini Madagaska na 3000 kisiwani kwa Reunion. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindzwani iko katika kundi la G40, yaani iko karibu na Kiswahili.
Lugha za Kibantu
Lugha za Kibantu huzungumzwa hasa katika nchi za Nigeria, Kamerun, Guinea ya Ikweta, Gabon, Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenya, Tanzania, Komori, Msumbiji, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Angola, Namibia, Botswana, Lesotho, Swaziland na Afrika ya Kusini.
Ghana
Ingawa wataalamu wengine wanasema nchini Ghana huzungumzwa zaidi ya lugha na lugha ndogo 250, "Ethnologue" inaziorodhesha 79 tu (angalia pia orodha ya lugha za Ghana). Lugha za asili za Ghana zimegawanywa katika jamii mbili ndogo kutokana na jamii ya lugha za Kiniger-Kongo.
Kimbandja
Kimbandja ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wambandja. Idadi ya wasemaji wa Kimbandja nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 352,000. Pia kuna wasemaji 10,460 nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na 9060 nchini Jamhuri ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbandja iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kitoro
Kitoro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Watoro. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitoro imehesabiwa kuwa watu 3930. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoro iko katika kundi la Plateau.
Kibomwali
Kibomwali ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Kamerun inayozungumzwa na Wabomwali. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kibomwali nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 33,200. Pia kuna wasemaji 6080 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibomwali iko katika kundi la A80.
Historia ya Komori
Rais wa mwaka 2010 alitoka katika kisiwa cha Moheli, baadaye tena rais kutoka Ngazidja, n.k.
Kibeti (Cote d'Ivoire)
Kibeti (pia Kieotile) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabeti. Isichanganywe na lugha ya Kibeti nchini Kamerun. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibeti imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Wabeti wengi wameanza na kuzidi kutumia lugha ya Kianyin badala ya Kibeti. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibeti iko katika kundi la Kikwa.
Kikiribati
Kikiribati ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kiribati inayozungumzwa na Wakiribati ambapo ni lugha rasmi ya taifa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kikiribati imehesabiwa kuwa watu 58,300; tena kuna wasemaji 5300 visiwani kwa Fiji (1988), 4870 kwenye Visiwa vya Solomon (1999), na 870 visiwani kwa Tuvalu (1987). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikiribati iko katika kundi la Kioseaniki.
Kikomering
Kikomering ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakomering kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikomering imehesabiwa kuwa watu 470,000 ambao 20,000 wao waliishi mjini Jakarta. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikomering iko katika kundi la Kilampung.
Mali
Kutokana na ukoloni, Kifaransa kimekuwa lugha rasmi. Kibambara kinaeleweka na takriban 60% za wakazi. Kwa ujumla kuna lugha 56 nchini Mali.
Kidogon-Jamsay
Kijamsay ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wadogon. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kijamsay nchini Mali imehesabiwa kuwa watu 130,000. Pia kuna wasemaji nchini Burkina Faso ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijamsay iko katika kundi la Kidogon.
Kimbore
Kimbore (au Kiborei) ni lugha ya Kiramu na Kisepik ya Chini nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wambore. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kimbore imehesabiwa kuwa watu 2090. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbore iko katika kundi la Kiottilien.
Singapuri
Kuna lugha 24 ambazo huzungumzwa nchini Singapuri. Lugha rasmi ni Kiingereza (32%), Kimalay (12%), Kichina (50%) na Kitamil (3%).
Historia ya Komori
Katiba mpya ya mwaka 2001 imeondoa tabia ya kidini ya dola na iliunda utaratibu wa urais kuzunguka kati ya visiwa vitatu vikubwa.
Shikomor
Shikomor ni lugha asilia ya wakazi wa funguvisiwa ya Komori katika Bahari Hindi. Pamoja na Kifaransa na Kiarabu ni moja ya lugha rasmi ya Komori.
Kioro
Kioro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waoro. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kioro imehesabiwa kuwa watu 75,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioro iko katika kundi la Cross River.
Kiyaoure
Kiyaouré ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wayaouré. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiyaouré imehesabiwa kuwa watu 24,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyaouré iko katika kundi la Kimande.
Kiomi
Kiomi ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waomi. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kiomi imehesabiwa kuwa watu 91,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiomi iko katika kundi la Kimoru-Madi.
Kilemoro
Kilemoro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Walemoro. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kilemoro imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilemoro iko katika kundi la Kikainji.
Kikonkomba
Kikonkomba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana na Togo inayozungumzwa na Wakonkomba. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikonkomba nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 500,000. Pia kuna wasemaji 50,100 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikonkomba iko katika kundi la Kigur.
Kimbo (lugha ya Kongo)
Kimbo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wambo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kimbo imehesabiwa kuwa watu 11,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbo iko katika kundi la D30.
Kiamo
Kiamo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waamo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiamo imehesabiwa kuwa watu 12,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiamo iko katika kundi la Kikainji.
Kinshasa
Lugha rasmi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambao mji mkuu ni Kinshasa, ni Kifaransa. Kinshasa ni mji wa pili kwa idadi ya wanaozungumza Kifaransa katika dunia 
Kilingala hutumika sana kuzungumza. Kifaransa ni lugha ya ishara mitaani, mabango, magazeti, nyaraka za serikali, shule; hutumika sanasana katika michezo ya kuigiza, televisheni, na vyombo vya habari, na hutumika katika mahusiano kati ya watu wa kutofautiana cheo; watu wa cheo sawa, hata hivyo, huzungumza katika lugha za Kiafrika (Kikongo, Kilingala, Tshiluba au Kiswahili) miongoni mwao wenyewe. Hivyo, wakati utamaduni umejaa wanaozungumza Kifaransa, kuna mseto wa lugha huko Kinshasa.
Kimoro
Kimoro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sudan inayozungumzwa na Wamoro. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kimoro imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoro iko katika kundi la Kikordofani.
Kimoronene
Kimoronene ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamoronene kwenye visiwa vya Sulawesi na Kabaena. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimoronene imehesabiwa kuwa watu 37,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoronene iko katika kundi la Kicelebiki.
Historia ya Komori
Historia ya Komori inahusu funguvisiwa vya Bahari ya Hindi mkabala wa Afrika Mashariki ambavyo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Komori, mbali na kisiwa cha Mayotte.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kwa jumla kuna takriban lugha 242, hasa lugha za Kibantu, zinazozungumzwa nchini (angalia orodha ya lugha). Kati yake, lugha 4 zinatambuliwa kama lugha za kitaifa, nazo ni: Kikongo (Kituba), Kingala (Kongo), Kiluba ("Tshiluba") na Kiswahili. Wakati wa ukoloni lugha hizo nne za kitaifa ziliwahi kutumiwa kieneo katika shule za msingi.
Kimoru
Kimoru ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan Kusini inayozungumzwa na Wamoru. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kimoru imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoru iko katika kundi la Kimoru-Madi.
Kimambila (Kamerun)
Kimambila ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wamambila. Ni aina mojawapo ya lugha za Kimambila zisemwazo nchi mbalimbali. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimambila kilivyozungumzwa nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimambila iko katika kundi la Kimambiloidi ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Historia ya Komori
Visiwa vya Komori vimekaliwa na watu mbalimbali kutoka Afrika na Asia Kusini katika historia ndefu. Wanaakiolojia walitambua mabaki ya makazi ya watu kutoka karne ya 6 kwenye kisiwa cha Nzwani lakini haijulikani kama watu walitangulia kufika mapema bila kuacha mabaki ya kutambulika.
Lugha za Kiramu na Kisepik ya Chini
Lugha za Kiramu na Kisepik ya Chini ni familia ndogo ya lugha ambazo huzungumzwa katika kisiwa cha Papua, nchini Papua Guinea Mpya. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni 35. Lugha hizo ni tofauti na lugha za Kisepik ambazo ni familia nyingine. Majina ya Ramu na Sepik yametoka na mito ya Ramu na Sepik ambapo lugha hizo huzungumzwa karibu nayo.
Kikorana
Kikorana ni lugha ya Khoisan nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Wakorana. Siku hizi hakuna wasemaji wa Kikorana tena ingawa idadi ya Wakorana imehesiabiwa mwaka wa 1972 kuwa watu 10,000 lakini wote wameacha lugha yao na kutumia lugha nyingine badala ya Kikorana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikorana kiko katika kundi la Kinama.
Kikari
Kikari ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakari. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikari nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 1000. Pia kuna wasemaji waliosambaasambaa nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kikari hakijaainishwa kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie.
Kipagibete (lugha)
Kipagibete ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wapagibete. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipagibete imehesabiwa kuwa watu 28,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kipagibete iko katika kundi la C50.
Komori
Komori (kwa Kiswahili pia: Visiwa vya Ngazija; kwa Kikomori: قمر, Komori, kwa Kifaransa: Comores) ni nchi huru kwenye funguvisiwa katika Bahari Hindi upande wa Mashariki wa Afrika. Iko katika Kanali ya Msumbiji kaskazini kwa Madagaska na mashariki kwa Msumbiji.
Komori
Komori ni sehemu ya bara la Afrika. Ina pia visiwa mbalimbali vidogo.
Kigobu
Kigobu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wagobu. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kibanda ya Kati. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kigobu nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigobu iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kimoere
Kimoere ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wamoere. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimoere imehesabiwa kuwa watu 50 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoere iko katika kundi la Kipihom.
Kikoma
Kikoma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wakoma. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kikoma nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 32,000. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoma iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kimbole (lugha)
Kimbole ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wambole. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kimbole imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbole iko katika kundi la D10.
Komori
Hali ya hewa ni ya kitropiki. Kuna mvua miezi yote.
Kioring
Kioring ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waoring. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kioring imehesabiwa kuwa watu 75,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioring iko katika kundi la Cross River.
Kikota (Gabon)
Kikota ni lugha ya Kibantu nchini Gabon na Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wakota. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikota nchini Gabon imehesabiwa kuwa watu 34,400. Pia kuna wasemaji zaidi ya 9000 nchini Jamhuri ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikota iko katika kundi la B20.
Kimonzombo
Kimonzombo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wamonzombo. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimonzombo nchini Jamhuri ya Kongo imehesabiwa kuwa watu 6000. Pia kuna wasemaji 5000 nchini Januri ya Kidemokrasia ya Kongo na 1600 nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimonzombo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Burkina Faso
Lugha ya Kifaransa ndiyo lugha rasmi. Lugha kuu za mawasiliano ni Kimossi na Kidiula. Kwa ujumla kuna lugha 68 nchini Burkina.
Historia ya Komori
Kumbukumbu ya wenyeji hutaja mara nyingi majina ya Waarabu kutoka Yemen na Saba' kama mababu wa koo asilia lakini hakuna uhakika kama kumbukumbu hizo zinalingana na historia halisi.
Lugha za Kitor-Kwerba
Lugha za Kitor-Kwerba ni familia ndogo ya lugha ambazo huzungumzwa katika kisiwa cha Papua, nchini Indonesia. Katika familia hiyo kuna lugha 24. Kabla ya 2005, lugha za Kitor-Kwerba huangaliwa kuwa ndani ya familia ya lugha za Kitrans-Niugini.
Komori
Rais wa mwaka 2010 alitoka katika kisiwa cha Moheli, baadaye tena rais kutoka Ngazidja, n.k.
Kibreri
Kibreri ni lugha ya Kiramu na Kisepik ya Chini nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wabreri. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kibreri imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibreri iko katika kundi la Kitamolan.
Komori
Katiba mpya ya mwaka 2001 imeondoa tabia ya kidini ya dola na iliunda utaratibu wa urais kuzunguka kati ya visiwa vitatu vikubwa.
Kimoore
Kimoore (pia Kimossi) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso inayozungumzwa na Wamoore. Idadi ya wasemaji wa Kimoore nchini Burkina Faso imehesabiwa kuwa watu milioni tano. Pia kuna wasemaji 19,700 nchini Togo, wasemaji 17,000 nchini Mali na wasemaji wachache nchini Ghana, Benin, Cote d'Ivoire na Senegal. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoore iko katika kundi la Kigur.
Samoa
Kuna lugha mbili tu ambazo huzungumzwa nchini Samoa, zote mbili zikiwa lugha rasmi, yaani Kiingereza na Kisamoa.
Morisi
Lakini 80% ya wananchi hutumia aina ya Kifaransa kama lugha ya kwanza (pamoja na krioli ya Kimorisyen. Asilimia 15 hutumia lugha za Kihindi kama vile Kibhojpuri, Kiurdu, Kitamil, na wengine Kichina na Kiingereza.
Kiibuoro
Kiibuoro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waibuoro. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiibuoro imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiibuoro iko katika kundi la Cross River.
Kimoi
Kimoi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Wamoi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimoi imehesabiwa kuwa watu 3020. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimoi iko katika kundi la C40.
Jamhuri ya Kongo
Nchi ina lugha 62 tofauti, zikiwemo lugha 2 za taifa: Kingala na Kikongo (Kituba). Hata hivyo lugha rasmi ni Kifaransa.
Kikomodo
Kikomodo ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakomodo kwenye visiwa vya Komodo na Flores. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikomodo imehesabiwa kuwa watu 700 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikomodo iko katika kundi la Kibima-Lembata.
Kimbere
Kimbere ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wambere. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbere nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 60,400 na nchini Gabon 45,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbere iko katika kundi la B60.
Kioroko
Kioroko ni lugha ya Kibantu nchini Kamerun inayozungumzwa na Waoroko. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kioroko ilihesabiwa kuwa watu 106,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kioroko iko katika kundi la A10.
Kibali (Kongo)
Kibali ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wabali. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibali imehesabiwa kuwa watu 42,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibali iko katika kundi la D20.