Lugha ngapi zinatumia herufi za kiarabu?
Herufi za Kiarabu
Herufi za Kiarabu ni maandishi maalumu ya lugha ya Kiarabu. Nje ya Kiarabu lugha mbalimbali zinaandikwa kwa herufi za Kiarabu, hasa lugha za nchi zenye Waislamu wengi, ingawa herufi hizo zilibuniwa kabla ya dini hiyo kuenea. Kati ya lugha hizo kuna Kiajemi, Kikurdi, Kimalay na Urdu. Pengine katika lugha hizo herufi kadhaa zinaongezwa au kupunguzwa, kulingana na lugha ilivyo.
Moroko
Lugha rasmi ya nchi ni Kiarabu na Kiberberi. Waberber wengi, hasa kaskazini, wameacha lugha yao na kutumia Kiarabu lakini walileta maneno yao katika lahaja ya Kiarabu cha Kimaroko. Hata Kifaransa kinatumika sana.
Iota
Iota (pia: yodi) ni herufi ya tisa katika Alfabeti ya Kigiriki. Umbo la iota kubwa na ndogo limeendelea vilevile katika alfabeti ya Kilatini na hivyo hutumiwa vile hadi leo katika lugha zote zinazotumia mwandiko huo kama vile Kiswahili, Kiingereza na kadhalika.
Diglosia
Diglosia (kutoka neno la Kiingereza lenye asili ya Kigiriki linalomaanisha "lugha mbili") ni hali inayotokea mahali ambapo kuna aina mbili za lugha moja, kila lahaja ikitumika kwa mahitaji maalumu. Kwa mfano lugha ya Kiarabu: kuna aina mbili za lugha hiyo moja:
Historia ya Zanzibar
Lugha ya Kiswahili imeanza kutumika kiasi cha karne ya 13 ikitokana na mchanganyiko wa lugha ya Kiarabu na lugha za Kiafrika.
W
Katika lugha za Ulaya zinazotumia alfabeti ya Kilatini kuna lugha kadhaa zisizo na W kwa sababu hawaihitaji. Katika Kijerumani W hutumiwa kwa sauti ya "V" ya Kiswahili. Kiingezera hutamka kama Kiswahili.
Kinyiha
Lugha ya Kinyiha ina irabu 5 na konsonanti 34. Pia, tofauti kati ya irabu fupi na irabu ndefu huleta tofauti za maana.
Kiaramu
Kiaramu ni mojawapo kati ya lugha za Kisemiti ambazo zinapangwa kati ya lugha za Afrika-Asia pamoja na Kiebrania na nyinginezo.
M
M ni herufi ya 13 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Mi ya alfabeti ya Kigiriki.Asili ya herufi M ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.
Abjadi
Lugha hai zinazotumia muundo wa abjadi ni Kiarabu, Kiebrania na Kiaramu ambazo zote ni lugha za Kisemiti. Lugha nyingi za Kisemiti za kihstoria zisizo na wasemaji tena zilituma pia mwandiko wa abjadi.
Abjadi
Kutokana na uenezaji wa Uislamu uliotumia Kiarabu kama lugha ya kimataifa kuna pia lugha nyingine zisio Kisemiti zinazoandikwa kwa kutumia herufi za Kiarabu na hizi ni hasa Kiajemi, Kidari, Kikurdi, Kiurdu, Kipunjabi, Kisindhi na Kipashto yaani lugha katika eneo kati ya Irak hadi Uhindi.
Kiazeri
Kiazeri (pia: Kiazerbaijani, Kituruki cha Azerbaijani, kwa lugha ya wenyewe: "Azərbaycanca, Azərbaycan dili", آذربایجان تورکجه‌سی) ni moja ya lugha za Kiturki ambayo ni karibu na Kituruki chenyewe. Wengine hutofautisha lugha mbili za Kiazeri, yaani Kiazeri ya Kaskazini nchini Azerbaijani inayoandikwa kwa alfabeti ya Kilatini, na Kiazeri ya Kusini nchini Uajemi inayoandikwa kwa alfabaeti ya Kiarabu (angalia hapo chini).
Nubia
Polepole sehemu kubwa ya Wanubia waliacha lugha yao na kutumia Kiarabu lakini kuna maeneo ambako Kinubia kinazungumzwa hadi leo.
Herufi
Herufi ni alama katika mwandiko unaofuata alfabeti. Kila herufi ni alama ya sauti au fonimu fulani kama vile A - B - C. . Kifinisia na Kigiriki zilikuwa lugha za kwanza zinazojulikana zilitumia mtindo huu.
Emirati
Falme za Kiarabu zinajiita "emirati" kwa lugha ya Kiarabu.
Mwandiko wa Kiebrania
Herufi tatu za ב bet, כ kaf na פ pe zinaweza kuonyesha sauti mbili tofauti, ama kwa matamshi laini au magumu. Hapo Bet inaweza kuwa na matamshi ya B au V, Kaf kama K au Kh na Pe kama P au F. Tofauti inaweza kuonyeshwa kwa kuweka nukta katikati ya herufi kwa kutofautisha namna hizi mbili. Mfano : b בּ / v ב .
Falme za Kiarabu
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiarabu ambacho wenyeji wanakisema kwa lahaja maalumu ya Ghuba ya Uajemi. Tangu wakati wa ukoloni, Kiingereza kinatumika sana na kwa kawaida kinahitajika ili kupata kazi. Wahamiaji wanaendelea kutumia pia lugha zao za asili.
Sita
Namba hiyo katika Kiswahili ina asili ya Kiarabu pamoja na sitini (sita mara kumi).
Herufi za Kiarabu
Kuna herufi 28 za Kiarabu zinazoandikwa kutoka kulia kwenda kushoto. Herufi zote isipokuwa sita zinaunganishwa wakati wa kuandika. Kutokana na tabia hiyo kila herufi inaweza kuonekana kwa maumbo tofautitofauti kiasi kutegemeana na mahali pake mwanzoni, katikati au mwishoni mwa neno.
Abjadi
Abjadi ilikuwa pia jina la muundo wa namba za Kiarabu kabla ya kupokelewa kwa namba za Kihindi wakati wa karne ya 9 BK/ 3 BH; hadi wakati ule Waarabu walitumia alama za mwandiko kwa ajili ya mahesabu.
Mbali na kutaja mwandiko wa Kiarabu neno hili latumiwa pia kwa kutaja tabia za miandiko ya lugha mbalimbali za kisemiti. Zote zina alama kwa ajili ya konsonanti lakini kwa kawaida vokali haziandikwi.
Lugha za Afrika
Lugha za Afrika ni zaidi ya 2000.
Kikazakhi
Kihistoria Kikazakhi kiliwahi kuandikwa kwa herufi za asili ya Kiaramu. Katika karne zilizopita alfabeti za Kikirili, Kiarabu na Kilatini zilitumiwa.
Bara Arabu
Nchi zote saba zilizoko kwenye Bara Arabu ni za Kiislamu, na aghlabu Waislamu wake ni wa madhehebu ya Sunni, lakini pia kuna madhehebu ya Shia na ya Ibadhi kwenye baadhi ya nchi hizi.
Jumapili
Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee, hasa kwa sababu Kiarabu, ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu, kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita siku "al-ahad" yaani "ya kwanza".
Tarakimu
Tarakimu zinazojulikana na kutumika zaidi duniani siku hizi ni 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Alama hizo huitwa mara nyingi namba za Kiarabu au tarakimu za Kiarabu ilhali Waarabu wenyewe wanaziita "namba za Kihindi". Sababu yake ni kwamba Waarabu walipokea alama hizo kutoka Uhindi na baadaye Wazungu huko Ulaya walipokea alama kutoka Waarabu na kutoka Ulaya zilisambazwa kote duniani.
Sanamu ya Askari
Kuna maandishi ya kumbukumbu kwa Kiingereza na Kiswahili kilichoandikwa kwa herufi za Kiarabu na herufi za Kilatini pia.
Kiarabu
Kiarabu ni lugha ya zamani sana (tarehe yake inarudi nyuma zaidi ya miaka 2000), nayo pamoja na lugha nyinginezo za Kisemiti zilikuwa zikitumika katika nchi za Mashariki ya Kati. Kiarabu Fasihi ilianza kuwa na nguvu zaidi baada ya kuteremshwa Qurani kwa lugha hiyo na kuhifadhiwa Hadithi za Mtume Muhammad na kuwa ndio chanzo cha lugha zote nyinginezo za Kiarabu zilizokuweko wakati huo.
Herufi
Vilevile alfabeti ya Kiarabu ina herufi za nyongeza ikitumiwa kwa kuandika lugha kama Kiajemi, Kiurdu au lugha za Kiturki.
Qatar
Kiarabu ni lugha rasmi ya nchi lakini Kiingereza hutumiwa mara nyingi kwa mawasiliano ya biashara na ofisini.
Alfabeti ya Kilatini
Alfabeti ya kwanza ya Kilatini ilikuwa na herufi 21 pekee:
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Lugha ya Kiswahili imeanza kutumika kiasi cha karne ya 13 ikitokana na mchanganyiko wa lugha ya Kiarabu na lugha za Kiafrika.
Maandishi
Sehemu kubwa ya maandishi duniani inatumia alfabeti mbalimbali. Kati yake alfabeti ya Kilatini imesambaa zaidi, ikifuatwa na alfabeti ya Kiarabu na alfabeti ya Kikirili.
Jumatano
Lugha nyingi za nchi za Kiislamu zafuata kawaida ya Kiarabu na kuiita "siku ya nne", kwa mfano Kiindonesia (Rabu - ya nne) au Kiajemi (Farsi) (چهارشنبه - "tchahor shanbe - siku ya nne").
Alfabeti ya Kilatini
Alfabeti ya Kilatini (pia: Alfabeti ya Kirumi) inatumiwa kwa lugha nyingi duniani. Hata Kiswahili huandikwa siku hizi kwa herufi za Kilatini kama kwa mfano kwenye ukurasa huu wa wikipedia.
Wikipedia ya Kiarabu
Wikipedia ya Kiarabu (Kiarabu: ويكيبيديا العربية"Wīkībīdyā al-ʿArabiyya" au ويكيبيديا، الموسوعة الحرة "Wīkībīdyā, al-Mawsūʿa al-Ḥurra") ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiarabu. Ilianzishwa mnamo mwezi wa Julai 2003. Na kwa mwezi wa Februari 2009, imefikisha zaidi ya makala 90,000, kurasa 358,000, watujiaji waliojisajiri ni 150,000 na mafaili 4100. Wikipedia ya Kiarabu, ni ya 26 kwa ukubwa wa wingi wa hesabu ya makala, na ya tatu kwa habari za ndani baada ya Wikipedia ya Kiingereza na Kiebrania.
Libya
Wakazi wa Libya ni hasa mchanganyiko wa Waberberi, Waarabu na Waturuki (74 %), mbali na Waberberi (25%) ambao ndio wakazi asilia, lakini wengi wao wameanza kutumia lugha ya Kiarabu pia. Kuna pia wahamiaji kutoka nchi za jirani, za kandokando ya Bahari ya Kati na kutoka Bara Hindi.
Idhaa ya Kiswahili ya Radio Tehran
IRIB inarusha matangazo kwa lugha mbalimbali pamoja na Kirusi, Kiarabu, Kiingereza, Kifaransa Kichina na mengine.
Saudia
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiarabu, lakini wahamiaji wanatumia pia lugha zao.
Namba za Kiroma
Jinsi ilivyo katika lugha mbalimbali, hata Waroma walitumia herufi za alfabeti ya Kilatini pia kama alama za namba.
Kiajemi
Kiajemi au Farsi (فارسی) ni lugha ya taifa ya Uajemi. Ni kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi, ambazo tena ni kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Inaandikwa kwa herufi za Kiarabu ambamo herufi nne za ziadi zimeongezwa kwa kutaja sauti zizizoweza kuonyeshwa kwa Kiarabu asilia. Hizi herufi za ziada ni p, , tsh, zh na ɡ.
Agano la Kale
Katika mapokeo ya Kikristo kuna orodha tofauti za vitabu vya Agano la Kale. Hasa kuna matoleo yenye vitabu 39 na kuna matoleo yenye vitabu 46.Asili ya mahesabu haya mawili ni hasa desturi tofauti ndani ya Uyahudi wakati wa Yesu na karne mbili za kwanza BK. Kanuni ya Biblia ilikuwa haijafungwa wakati ule. Hivyo palikuwa na mikusanyo tofauti kati ya Wayahudi wenye lugha ya Kiebrania au ya Kiaramu kwa upande mmoja na Wayahudi waliotumia lugha ya Kigiriki kwa upande mwingine.
Kiarabu
Hivyo Kiarabu ni mojawapo ya lugha muhimu sana duniani ikisomwa kwa viwango tofauti na mamilioni ya waumini Waislamu wakielekea kujifunza na kuelewa kitabu cha Korani. Kama lugha ya kidini ina athari na taathira kubwa juu ya lugha nyingi ulimwenguni na juu ya ustaarabu na utamaduni wa watu na makabila tofautitofauti walio Waislamu.
Kiarabu
Kwa kuwa Qurani Tukufu na Hadithi za Mtume Muhammad na Mashairi ya zama za Ujahili ndio yenye kudhibiti lugha hii isitetereke wala kubadilika na kupotea kama lugha nyingine nyingi, leo, baada ya miaka zaidi ya elfu, imebaki thabiti kama ilivyokuwa wakati ilipoandikwa Qurani, na mabadiliko yoyote yaliyotokea hayana uhusiano na lugha yenyewe ya Kiarabu, bali yana uhusiano na lahaja na vilugha mbalimbali zinazotumika na Waarabu wa sehemu fulani ya nchi au mji. Ama lugha rasmi ya Kiarabu basi imedhibitika kulingana na Qurani na Sunnah, ili maandishi hayo yaendelee kufahamika milele.
Kihusishi
Hii ni sababu mojawapo ya kwamba waandishi waliodai kuna aina nane au tisa za maneno ya lugha ya Kiswahili wameonekana kunakili na kutafsiri sarufi za lugha nyingine, k.v. Kiingereza, na hoja zao kukosa mashiko.
Lugha za Kirumi
Zimehesabiwa hadi lugha 23 za namna hiyo, ingawa baadhi kwa wengine ni lahaja tu. Tena kuna Krioli nyingi zenye asili katika lugha hizo. Kati ya Krioli hizo, ile ya Haiti na ile ya Shelisheli ni lugha rasmi nchini.
Waarabu
Leo duniani kuna watu wengi sana wanaojinasibisha na Waarabu wakiwa wanaishi Bara Arabu au Mashariki ya Kati au kwengineko ulimwenguni. Watu hawa ambao wanatafautiana baina yao kirangi na kimaumbile na kisura wote wanadai kuwa ni Waarabu au asli zao ni za Kiarabu. Walakini, ni nani hasa hawa Waarabu na nini asli yao?
Ethiopia
Ethiopia ina lugha 84 za kienyeji (angalia Orodha ya Lugha za Ethiopia). Mifano fulani ni kama ifuatavyo:
Tarakimu
Kwa hiyo alama za α alfa, β beta, γ gamma, δ delta zilitumiwa pia kwa namba 1,2,3,4. Hawakuendelea kurudia alama hizi jinsi ilivyo katika numerali za Kiarabu za kisasa, bali kuanzia herufi ya 10 yaani ι iota walitumia alama kwa namba 10, 20, 30, yaani ι iota, κ kappa, λ lamda kwa 10, 20, 30 na kadhalika.
Jumatatu
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "3" ndani yake. Hii ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo na athira ya Uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kama siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.. Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita siku "ya pili".
Kigeorgia
Ni moja kati ya lugha za Kaukazi ya Kusini ina alfabeti yake ya pekee yenye herufi 33 pamoja na 5 nyingine zisizotumika sana.
Israel
Lugha rasmi ni Kiebrania na Kiarabu. Lugha nyingine zinazotumika sana nyumbani ni Kirusi, Kifaransa na Kiamhari, mbali ya Kiingereza.
Etimolojia ya Neno Zanzibar
Inaonekana ya kwamba Burton alikosa kwa upande wa "bar". Neno hili linapatikana kwa Kiarabu na Kiajemi. Lugha zote mbili zinatofautiana sana kwa sababu Kiarabu ni kati ya lugha za kishemi (kisemiti) lakini Kiajemi ni kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Lugha zote mbili zimepeana maneno mengi tangu Uajemi kuvamiwa na Waarabu na kuwa nchi ya Kiislamu. Isipokuwa "bar" ni neno la asili ya Kishemi; linapatikana kwa maana ileile pia katika lugha ya Kiebrania kama "BR "בר , vilevile katika lugha ya Kisiryani.
Armenia
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiarmenia, ambacho kina alfabeti ya pekee iliyobuniwa na mtakatifu Mesrop mwaka 405 BK.
Kiwanji
Lugha ya Kiwanji ina irabu 7 na konsonanti 27. Pia, tofauti kati ya irabu fupi na irabu ndefu huleta tofauti za maana.
Lugha za Kibantu
Kuna mamia ya lugha za Kibantu; wataalamu wengine wanahesabu 300, wengine wanahesabu 600. Mtaalamu Malcolm Guthrie aliziainisha kulingana na maeneo ya kijiografia. Kila eneo limepata herufi yake — A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, M, N, P, R na S — na ndani ya kila eneo kuna tarakimu tena. Pia, Guthrie alichunguza lugha ya nasaba ambayo ni chanzo cha lugha zote za Kibantu.
Alfabeti ya Kilatini
Mfano ni lugha kama Kiswahili na Kituruki zilizowahi kuandikwa kwa mwandiko wa Kiarabu.
Kiuzbeki
Tangu uenezaji wa Uislamu Kiuzbeki iliandikwa kwa herufi za Kiarabu.
Alfabeti ya Kimongoli
Alfabeti ya Kimongoli ni aina ya mwandiko unaotumiwa kuandika lugha chache nchini Uchina na Mongolia kama vile Kimongoli, Kimanchu au Kievenki. Ni alfabeti kweli kwa sababu hutumia herufi tofauti kwa irabu na konsonanti.
Umoja wa Mataifa
Lugha rasmi za UM ni sita: Kiarabu, Kichina, Kifaransa, Kihispania, Kiingereza na Kirusi.
Silabi
Mifano ya maneno yenye silabi 1:
Maneno mengi ya Kiswahili huwa na silabi mbili au zaidi:
Kuna lugha zinazotumia mwandiko wa silabi badala ya alfabeti, kwa mfano abugida.
Falme za Kiarabu
Falme za Kiarabu (kwa Kiarabu: الإمارات العربيّة المتّحدة; kwa Kiingereza "United Arab Emirates") ni shirikisho la emirati au falme ndogo 7 katika kaskazini-mashariki ya Rasi ya Uarabuni kwenye mwambao wa ghuba ya Uajemi.
Bao la Kiarabu
Aina nyingine za Bao la Kiarabu ni Bao la Kiswahili, Omweso, n.k.
Waarabu
Lugha ya Kiarabu ilienea baada ya kuja Uislamu na kufika sehemu nyingi duniani kwa sababu ya watu kutaka kujua dini yao na kuweza kusoma Qurani Tukufu na kujua maneno ya Mtume wao Muhammad (SAW), na kwa kuwa imetawanyika sehemu nyingi za Mashariki ya Kati kumezuka lahaja mbali mbali ambazo mara nyengine ni taabu kufahamika baina ya watu wa sehemu fulani na wengineo wa nchi nyenginezo. Juu ya hivyo, kuna lahaja zilizo karibu kama lahaja za Shamu na lahaja za Ghuba na za Bara Arabu na lahaja za Afrika ya Kaskazini na lahaja ya Misri na Sudani.
Kiebrania
Mfano: Jina la Abrahamu huandikwa "אַבְרָהָ֛ם" ambazo ni herufi "aBRHM" pekee; Alef ambayo ni herufi la kwanza tena si "a" kwa hakika. Vokali zinaweza kuonyeshwa kwa nukta na mistari chini ya herufi lakini mara nyingi haziandikwi.
Herufi
Muundo mwingine tena ni alama moja kwa neno moja jinsi ilivyo hadi leo katika Kichina. Faida ya herufi za alfabeti ni ya kwamba alama chache zinatosha kwa kuandika lugha yote. Katika mwandiko wa Kichina mwanafunzi anahitaji kujifunza alama mamia kabla hajaanza kuandika kitu.
Kiarabu
Fasihi ya Kiarabu isiyo na tabia ya kidini ilikuwa hasa Ushairi. Washairi kama Abu Nuwas, Omar Khayyam, Hafiz, ibn Qayyim al-Jawziyyah wanakumbukwa hadi leo. Masimulizi kama Alfu Lela U Lela hayakuwa fasihi yenyewe, hata kama yamepata umaarufu katika nchi za Ulaya.
Kiswahili
Kwa karne nyingi iliandikwa kwa herufi za Kiarabu (سواحلي sawahili au لغة سواحيلية lugha sawahiliya).
Kigiriki
Alfabeti ya Kigiriki ilikuwa msingi wa alfabeti mbili, za Kilatini na Kikirili, pia kwa miandiko ya abijadi kama herufi za Kiarabu au za Kiebrania. Kiswahili huandikwa kwa herufi za Kilatini.
Lugha za Afrika
Baadhi ya lugha hizi zina wasemaji mamilioni kama vile Kiswahili, Kihausa, Kiigbo, au Kiyoruba.
Lugha nyingine zina wasemaji wachache sana hata zinaelekea kupotea.
Kiarabu
Kuna aina tatu kubwa za lugha hii ya Kiarabu:
Abjadi
Tangu karne ya 20 lugha nyingi ambazo si za kisemiti ziliacha kutumia abjadi yaani herufi za Kiarabu kwa mfano Kiswahili na Kituruki zikahamia kwa matumizi ya alfabeti ya Kilatini.
BH
Jumanne
Lugha nyingi za nchi za Kiislamu zafuata kawaida ya Kiarabu na kuiita "siku ya tatu", kwa mfano Kiindonesia (selasa - "tatu") au Kiajemi (Farsi) (سه‌شنب - se shanbe "tatu jumamosi").
Alfabeti
Alfabeti ni kiasi cha alama zinazotumiwa kuandika sauti za lugha fulani. Alama hizi hupatikana kama orodha kwa ufuatano uliokubaliwa, kwa mfano katika Kiswahili: "a, b, ch, d, dh, e, f, g, gh, h, i, j, k, kh, l, m, n, ny, ng', o, p, r, s, sh, u, t, th, v,w, y, z".
Waberberi
Leo hii wamepungua kwa sababu wengi wamezoea kutumia lugha ya Kiarabu, hivyo wanahesabiwa kati ya Waarabu.
Lugha za Kisemiti
Lugha za Kisemiti ni kundi la lugha zinazozungumzwa na watu milioni 300 hivi katika Asia ya Magharibi, Afrika ya Kaskazini na Afrika ya Mashariki. Zinahesabiwa kama tawi la lugha za Kiafrika-Kiasia.
Alfabeti ya kifonetiki ya kimataifa
Tangu masahihisho ya mwaka 2005 kuna herufi 107 na alama za pekee 56.
Kiswahili
Kiswahili ni lugha ya Kibantu yenye misamiati mingi ya Kiarabu (30%), lakini sasa ya Kiingereza pia (10%), inayozungumzwa katika eneo kubwa la Afrika ya Mashariki.
X
X ni herufi ya 24 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni piamalfabeti ya Kiswahili. Sauti yake ni "ks". Haitumiki katika mwandishi wa maneno ya Kiswahili isipokuwa kwa maneno ya kigeni.
Kiarabu
Kiarabu kwa kawaida huandikwa kwa herufi za Kiarabu.
V
V ni herufi ya 22 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni ipsilon katika alfabeti ya Kigiriki.Historia ya V ina asili za pamoja na U, W, Y na F. Historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti. Kwa sababu hii matamshi yalibadilika kati ya lugha na lugha. Pia lugha mpya iliweza kuona haja ya kuunda alama mpya kwa sauti ya pekee. 
Alama ya V kiasili ilimaanisha sauti za "v" na "u" kwa pamoja katika Kilatini cha Kale. Iliandikwa kama V na matamshi yake yalitegemea nafasi yake katika neno pia lahaja mbalimbali. Tofauti ilikubwaliwa tu wakati wa Kilatini Kipya katika karne ya 16 ambako wataalamu wa Ulaya walikubaliana kutumia alama yenye kona V kwa sauti ya konsonanti na alama isiyo na kona U kwa vokali.
Lugha ya ishara
Duniani kuna mamia mengi ya lugha za alama. Idadi sahihi haijulikani. Lugha hizo vilevile si nakala tu za lugha ya sauti inayozungumzwa kwenye eneo hilohilo. Kwa sababu ya mwanzo wake na maendeleo yake visivyotegemea lugha za sauti, zina sarufi zake zenyewe zinazotofautiana na zile za lugha nyingine (za sauti) zinazozungumzwa na walio wengi. Kwa mfano, katika Kiitalia (lugha ya sauti) kitenzi kikuu kipo kwa kawaida baada ya kiima na kabla ya yambwa. Katika Lugha ya Alama ya Italia, ambayo inazungumzwa nchini humohumo, kitenzi kikuu kipo kwa kawaida mwishoni mwa sentensi.
Kiarabu
Umuhimu wa lugha hii unazidi kukua kila siku kwa sababu ya kutumika kwenye maeneo ya katikati ya ulimwengu baina ya mabara ya kale (Afrika, Asia na Ulaya) na mabara mapya ya ulimwengu (Amerika ya Kaskazini na Kusini).
Kiarabu, pamoja na lugha ya Kiebrania (ya Uyahudi) na Kiaramu (ya Mashariki ya Kati) na Kiamhari (ya Ethiopia) zinatokana na asili moja ya lugha ya Kisemiti. Kuna lugha nyingi vile vile ambazo zinatokana na asili hii, kama Kiashuri, Kifinisia, Kibabili na kadhalika. Baadhi ya hizi lugha zimekufa au kuwa na wazungumzaji wachache, na kwa hiyo umuhimu wake umekuwa si mkubwa kama ulivyo umuhimu wa lugha ya Kiarabu.
Maandishi
Asia ya Mashariki imeendelea kutumia maandishi yake ya alama zinazodokeza neno lote badala ya herufi tu. Mtindo wa kutumia alama kwa neno lote ulitumiwa pia katika utamaduni wa Misri ya Kale na Meksiko ya Kale.
Hangul
Hangul ina alama za kimsingi 24 kwa konsonanti na vokali. Lakini alama hizi haziandikwi mfululizo kama kaika alfabeti ya Kilatinilakini zinapangwa katika alama za herufi za silabi moja kama 한 "han".
Intaneti
Lugha ya iliyoenea katika mawasiliano ya Intanet ni Kiingereza. Hii inayotumika zaidi katika intaneti ni Kiingereza. Hili latokana na kuwa ndiyo lugha asilia ya intanet na pia nafasi yake kama lingu-franca = lugha sambazi. Pia inaweza kuhusiana na upungufu wa utendaji wa kompyuta za awali, kiasi kikubwa zikitoka Marekani, kushughulikia maandishi mengine kuliko yale ya lahaja ya Kiingereza ya alfabeti ya Kilatin. Baada ya Kiingereza (asilimia 29 ya wageni wa Tovuti) lugha zilizohitajika zaidi katika Tovuti ya Dunia Nzima ni Kichina (asilimia 22), Kihispania (asilimia 8), Kijapani (asilimia 6), Kifaransa (asilimia 5), Kireno na Kijerumani (kila moja asilimia 4 ), Kiarabu (asilimia 3) na Kirusi na Kikorea (kila moja asilimia 2 ). Katika kanda, asilimia 42 ya watumiaji wa intaneti duniani wana makao Barahindi, asilimia 24 Ulaya, asilimia 15 Amerika ya Kaskazini, asilimia 11 Amerika Kusini na Caribbean zikichukuliwa kwa pamoja, asilimia 4 Afrika, asilimia 3 Mashariki ya Kati na asilimia 1 Australia / Oceania. Teknolojia za Intanet zimeendelea ya kutosha katika miaka ya hivi karibuni, hasa katika matumizi ya Unicode, kwamba vifaa vizuri vinapatikana kwa maendeleo na mawasiliano katika lugha zinazotumiwa kwa wingi. Hata hivyo, baadhi ya matatizo kama "mojibake" (uonyeshaji usiosahihi wa maandishi ya lugha za kigeni , pia inajulikana kama "kryakozyabry)" bado hubakia.
Tarakimu
Waarabu wenyewe hutumia umbo tofauti kwa alama hizo ambazo ni ٠‎ ١‎ ٢‎ ٣‎ ٤‎ ٥‎ ٦‎ ٧‎ ٨‎ ٩. Hapa alama za ١ =1 na ٩=9 zinaonekana sawa. ٢‎ na ٣ yaani 2 na 3 zinatambuliwa kirahisi ziligeuzwa pembe ya digrii 90°. Kwa kutazama tena inawezekana kutambua pia ٤‎ , ٥ na ٧ = 4 , 5 na 7 zilizogeuzwa au kuongezwa kidogo. ‎Lakini 6 na 8 katika namba za Kimagharibi zinaonekana tofauti sana.
Kiajemi
Inatumiwa hasa katika nchi zifuatazo:Kuna wasemaji wa lugha ya kwanza milioni 70, na takriban wasemaji wengine milioni 60 kama lugha ya pili.Kutokana na uhamiaji wa karne ya 20 lugha inapatikana katika nchi nyingi za dunia.
Jibuti
Lugha rasmi ni Kifaransa na Kiarabu. Kisomali ni Kiafar ni lugha za taifa.
Bara Arabu
Kiarabu ndiyo lugha inayotumika kwenye nchi hizi saba, na ndiyo lugha rasmi ya nchi hizi, lakini hivi karibuni Kiingereza kimeanza kutumika sana kwa sababu ya kuwepo dharura ya kutumia lugha hii katika biashara, mawasiliano baina ya wananchi na wageni, na katika uhusiano wa kimataifa baina ya nchi mbalimbali ulimwenguni.
Jumamosi
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "1" ndani yake. Hii ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo na athira ya Uyahudi. Hesabu inaanza baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa ambayo ni siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kuwa siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.. Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinatumia jina la Kiyahudi na kuiita siku ya سبت (sabat) yaani Sabato.
Lugha ya kidini
Pamoja na hayo Kiarabu cha Qurani na cha sala ni lugha isiyotumiwa tena na watu katika maisha ya kila siku. Hata sehemu kubwa ya Waarabu wanaelewa kisehemu tu. Sarufi ya Kiarabu sanifu cha kimaandishi cha leo ni bado kilekile kama lugha ya Qurani, lakini msamiati umebadilika mno na pia sarufi ya lugha inayozungumzwa.
Q
Q ni herufi ya 17 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia alfabeti ya Kiswahili. Haitumiki katika mwandishi wa maneno ya Kiswahili isipokuwa kwa maneno ya kigeni.
Kilatini
Kilatini ni pia jina la mwandiko au aina ya herufi (alfabeti ya Kilatini) inayotumika kwa lugha nyingi duniani. Hata Kiswahili huandikwa siku hizi kwa herufi za Kilatini kama kwa mfano ukurasa huu wa wikipedia.
Sudan
Nchini Sudan kuna lugha zaidi ya 70. Kati yake, muhimu zaidi ni Kiarabu, ambacho ndicho lugha rasmi pamoja na Kiingereza. (Angalia Orodha ya lugha za Sudan.)Dini kubwa zaidi nchini ni Uislamu (97%).
Qurani
Lakini, kwa vile leo Waislamu walio wengi ulimwenguni hawajui Kiarabu, maana halisi ya Qur'an hutolewa kwa lugha nyingine, hivyo kupelekea wasomaji kuelewa vyema yale maneno ya Kiarabu kwenye Qur'an yana maana gani. Vitabu hivyo ni kama kamusi kwa ajili ya Qur'an - hawavisomi hivi kama moja ya sehemu ya Quran tukufu na Waislam, ili kuwa badala ya Quran ya Kiarabu.
Kiarabu
Kiarabu ("ar.: العَرَبِيَّة‎‎, "al-ʻarabiyyah, kwa kirefu" al-luġatu al-ʿarabiyya" ) ni lugha ya Kisemiti inayotumiwa na watu milioni 206 kama lugha ya kwanza na milioni 246 wa ziada kama lugha ya pili. Ilhali kuna lahaja nyingi, Kiarabu sanifu (ar. الفصحى "fuṣḥā") ni lugha rasmi ya nchi 22 za Jumuiya ya Nchi za Kiarabu na ya Mkutano wa Kilele wa Kiislamu na mojawapo ya lugha rasmi za Umoja wa Mataifa. Kuna pia matumizi kama lugha ya kidini katika Uislamu.
Afrika
Zaidi ya lugha elfu za Kiafrika zinazungumzwa barani leo, ingawa nyingi zinazidi kufifia.
Utamaduni wa Kiafrika
Bara la Afrika lina mamia ya lugha, na kama lahaja zinazozungumza na makabila tofauti zinajumuishwa, idadi ni kubwa zaidi. Kupitia makadirio mengi, Afrika ina zaidi ya lugha elfu. Lugha na lahaja hizo zote hazina umuhimu sawa: baadhi huzungumzwa na watu mia chache tu, nyingine huzungumzwa na mamilioni.
Historia ya Kiswahili
Tuna historia jinsi gani miji kama vile Kilwa, Lamu na mingine kadhaa ilianzishwa na wafanyabiashara Waarabu au Wajemi waliooa wenyeji. Idadi ya wahamiaji kutoka Uarabuni haikuwa kubwa sana, hivyo lugha ya wenyeji ilitumika kila mahali ila tu maneno mengi yameingia kutoka Kiarabu. Kwa ujumla Kiswahili kina maneno yenye asili ya Kiarabu kati ya 30-40%, hali inayokaribia kiasi cha maneno yenye asili ya Kilatini au Kifaransa katika lugha ya Kiingereza.
Omani
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiarabu, lakini Kibeluchi, Kiurdu na Kiingereza pia vinatumika sana.
Abjadi
Neno "abjad" linajumuisha herufi 4 za kwanza ابجد a-b-j-d ya mwandiko wa Kiarabu sawa kama "a-b-c" inamaanisha herufi 3 za kwanza za alfabeti ya Kilatini.