Je,kuacha uraibu wa dawa za kulevya ni rahisi?
Utegemezi wa dawa za kulevya
Mawazo mengi tofauti huenea kuhusu kinachochukuliwa kama matokeo ya "kufanikiwa" kupona kutoka kwa utegemeaji wa dawa za kulevya. Inakubalika sana kuwa kuacha matumizi ya kileo ni matokeo ya mafanikio. Hata hivyo, kufikia hali ya kuacha sio rahisi kufikia kwa kawaida. Mipango ambayo husisitiza unywaji uliodhibitiwa huwepo kwa wategemezi wa pombe. Tiba ya kubadili opiati imekuwa njia inayokubalika ya matibabu ya utegemeaji wa opioidi kwa miaka mingi.
Dawa za mfadhaiko
Kazi ya watafiti wawili imeibua suala la uhusiano kati ya upungufu wa serotonini na dalili za mfadhaiko, ikibainisha kuwa utendakazi bora wa SSRI kama dawa ya matibabu pekee haithibitishi uhusiano huo. Utafiti unaonyesha kuwa dawa hizi zinaweza kuingiliana na vipengele vya unukuzi vinavyojulikana kama "jeni za saa" , zinazoweza kuchangia pakubwa kwa tabia ya uzoefu wa madawa ya kulevya (matumizi mabaya ya madawa), na huenda pia ikasababisha unene wa kupindukia.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Matibabu ya utegemeaji wa dawa za kulevya hutofautiana sana kulingana na aina ya dawa husika, kiasi cha dawa kilichotumika,muda wa utegemeaji wa dawa ya kulevya, matatizo ya kiafya na mahitaji ya kijamii ya mtu binafsi. Uamuzi wa aina bora zaidi ya mpango wa matibabu kwa mtu anayetegemea dawa za kulevya hutegemea vigezo kadhaa kama vile: tabia, dawa za kulevya anazopendelea mtumiaji, dhana za kiimani au kidini, ugonjwa wa akili au kimwili, na upatikanaji na gharama ya mpango.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Vichocheokama vile amfetamini s nikotini, na kokeni huongeza ishara zinazoibusha dopamini katika mfumo wa uridhifu ama kwa kuchoche kutolewa kwake moja moja kwa au kwa kuzuia kufyonzwa kwake (tazama "Reuptake"). Vileo hivi (wakati mwingine huitwa "viinua-hisia") kwa kawaida husababisha ongezeko la umakinifu na nguvu. Nazo husababisha hisia nzuri mwilini na furaha tele, inayojulikana kama mwinuko-hisia. Punde mwinuko-hisia unapoyoyomea, mtumiaji dawa anaweza kuhisi huzuni. Hii huwafanya kutaka kipimo kingine cha dawa ya kulevya, na inaweza kuzidisha utegemezi kwa dawa ya kulevya.
Ulevi
Utegemevu kwa vitulizi hiponozi kama vile zolpidemi na zopikloni pamoja na opiati na dawa za kulevya haramu ni kitu cha kawaida kwa walevi.
Pombe yenyewe ni kitulizi-hiponozi na huweza kuhimiliana na vitulizi-hiponozi nyingine kama vile babitureti, benzodiazepini na zisizo benzodiazepini . Utegemezi na kujiondoa kwa vitulizi-hiponozi kunaweza kuonyesha dalili kali za kiafya, sawa na, kama kujiondoa katika pombe, pana hatari ya kichaa au kutwalika kiakili isiposimamiwa vizuri.
Tangawizi
1. Huondoa sumu mwilini haraka sana
Kujiua
[[File:suicidemessageggb01252006.JPG|thumb|Kama mpango wa kuzuia visa vya kujiua, picha hii inahamsisha kuhusu simu maalum kwenye [[Daraja la Golden Gate]] iliyounganishwa na [[simu ya dharura ya ushauri]].]]
Kuzuia kujiua ni neno linalotumika kumaanisha juhudi za pamoja za kupunguza matukio ya kujiua kupitia hatua za kuzuia. Kupunguza ufikiaji mbinu fulani za kujiua, kama vile bunduki au sumu, hupunguza hatari hii. Hatua nyingine ni pamoja na kupunguza ufikiaji makaa na kuweka vizuizi kwenye madaraja na reli za chini ya ardhi. Matibabu dhidi ya uraibu wa dawa za kulevya na pombe, mfadhaiko na majaribio ya kujiua pia yanaweza kuwa mwafaka. Baadhi ya wataalam wamependekeza ufikiaji pombe kama mkakati wa kuzuia (kama vile kupunguza idadi za baa.) Ingawa [[simu ya dharura ya ushauri]] hutumika sana, ushahidi uliopo ni mdogo wa kuunga mkono au kupinga ufanisi wake. Katika vijana ambao awali wamekusudia kujiua, [[matibabu ya kubadilisha mawazo]] yametambulika kuboresha matokeo. [[Ukuaji wa uchumi]] unaweza kupunguza viwango vya visa vya kujiua kupitia uwezo wake wa kupunguza umaskini. Juhudi za kuongeza mahusiano ya kijamii, hasa katika wanaume wazee zinaweza kuwa mwafaka.
Skizofrenia
Dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na viwango vya juu vya miendo au matendohiari yasiyoweza kudhitiwa. Dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na viwango vya juu vya kuongezeka kwa uzito wa mwili, kisukari na hatari ya kupata usumbufu wa umetaboli, ambalo ni tatizo linaloweza kuongeza hatari ya matatizo ya moyo na maradhi mengine makali.Dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huwa na athari chache mbadala za aina ya kwanza. Hata hivyo, tofauti hizi ni chache. Baadhi ya dawa za kawaida za kuzuia magonjwa ya akili huhusishwa na hatari zaidi ya kifo kuliko dawa zingine; clozapine huhusishwa na viwango vya chini zaidi vya kifo.Haijulikani bayana iwapo dawa za kisasa hupunguza uwezekano wa kupata matatizo nadra lakini matatizo makali ya neva si bayana.
Dawa za mfadhaiko
Miongozo ya mwaka wa 2004 wa Taasisi ya Taifa ya Ubora wa Matibabu nchini Uingereza (NICE) inaonyesha kuwa dawamfadhaiko hazipaswi kutumiwa kwa matibabu ya awali ya mfadhaiko wa kiwango cha chini, kwa kuwa uwiano kati ya hatari na manufaa ni wa chini; kwa ule wa mfadhaiko wa kiwango cha wastani hadi kali, dawa aina ya SSRI ina uwezekano mkuu zaidi wa kuvumiliwa kuliko ile ya tricyclic; na kuwa dawamfadhaiko za mfadhaiko mkuu zinafaa kujumuishwa na matibabu ya kisaikolojia kama vile Tiba ya Utambuzi wa Kitabia.
Kikohozi
Tiba ya kikohozi ni sharti ilekezwe dhiti ya kisababishi; kwa mfano, kuacha kuvuta sigara au kuacha kutumia ACE inhibitors.
Madawa ya kulevya katika Mombasa
Nchini Kenya kiwango cha ukosefu wa ajira kimo juu sana. Ukosefu wa ajira umesababisha vijana wengi kukaa ovyo bila chochote cha kufanya na hivyo kugeukia madawa ya kulevya.
Dawa za mfadhaiko
Madawa yote makuu ya dawamfadhaiko, isipokuwa trimipramini, mirtazapini na nefazodoni huzuia kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi, na imependekezwa kuwa utendakazi wa kiafya wa madawa haya unatokana kwa kiasi kikubwa na athari zao za kuzuia kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi. Kategoria tatu kuu za madawa ya dawamfadhaiko, vizuizi vya oksidesi ya monoamini (MAOIs), dawa dhidi ya mfadhaiko aina ya trisaikliki (TCAs) na vizuizi vya uchukuzi wa serotonini vinavyochagua(SSRIs), huzuia pakubwa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi. Mirtazapini ama haina athari kwa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi au huiongeza kwa kiwango kidogo. Dawa za aina ya MAOI huzuia kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi karibu kabisa, huku dawa aina za TCA na SSRI zimetambuliwa kuwa zinazalisha mara moja (40-85%) na kwa kuendelezwa (30-50%) upungukaji wa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi. Athari hii mara nyingi huongeza uchovu kwa wagonjwa wanaotumia vipimo vikubwa vya dawamfadhaiko kwa muda mrefu. Uchovu kama huo mara kwa mara unaweza kukatiza shughuli za mgonjwa za kila siku. Ukomeshaji wa ghafla wa MAOI unaweza kusababisha tukio la muda linalojulikana kama "kurudi tena kwa kipindi cha usingizi ambapo macho huzunguka kwa kasi" ambapo mgonjwa huota ndoto dhairi sana na jinamizi.
Maambukizi nyemelezi
Kwa mtu aliyeambukizwa ugonjwa huu ni vyema kuanza dozi au kutumia dozi ipasavyo kwa muda mwafaka sababu ugonjwa huu ukiacha tu kutumia dozi wadudu hawa wanajizalisha upya tena kwa kasi na dozi hiyo haiponeshi bali inawafanya wadudu wa HIV walewe ili wasiendelee kujizalisha na kuupa mwili nguvu.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Matibabu ya utegemezi wavichochezi inaweza kuwa ngumu, na mara kwa mara dawa badala mara nyingi huwa hazifanyi kazi, ingawa dawa mpya kama vile nokaini, vanokserini na modafinili zinaweza kuwa bora zaidi katika hali hili, pamoja na GABA agonisti baklofeni. Mkakati mwingine ambao ulionyesha mafanikio ya kimajaribio hivi karibuni ni uliotumia mchanganyiko wa flumazenili pingiti vya benzodiazepini pamoja na haidrosizini na gabapentini kwa matibabu ya utegemeaji wa methamfetamini.
Tatizo la Kupepesuka lenye Ukosefu wa Umakinifu
udhibiti wa TKUU mara nyingi huhusisha mchanganyiko wa kushauriwa, mabadiliko ya hali ya maisha na matibabu ya kutumia dawa. Matibabu hupendekezwa kama matibabu ya kwanza katika watoto wenye dalili kali na yanaweza kutumika katika wenye dalili za wastani wasiorekebika baada ya kushauriwa. Athari za muda mrefu za dawa hizi hazijulikani na matibabu haya hayapendekezwi katika watoto wasiofikia umri wa kwenda shule. Vijana na watu wazima huelekea kukuza stadi za kuhimila zinazochukua nafasi ya baadhi ya au udhaifu wao wote.
Madawa ya kulevya
Utumizi wa madawa ya kulevya hufanya mtumiaji alewe na ajisikie huru au kuwa upeo mwingine kuliko wa kawaida. Katika lugha za kimsimu huitwa kuwa ‘high’ au ‘stoned’. Hali hii humfanya mtu awe mtovu wa nidhamu au kufanya mambo ambayo hata mwenyewe atashtuka baadaye akiwa hajatumia madawa.
Kokain
Tangu mwaka 1860 wanakemia wameweza kuondoa dawa tupu kutoka majani kama unga. Kutokana na matumizi ya tiba watu walianza kuonja dawa na kutambua uwezo wake wa kusababisha ndoto na hali ya kujisikia raha. Ilionekana baadaye ya kwamba kokain ina tabia kama madawa mengine ya kulevya ya kuwa watu huzoea haraka kiasi cha kutawaliwa na dawa: hawawezi kuiacha (uraibu).
Udhibiti wa saratani
Ingawa udhibiti wa dalili za saratani kwa kawaida haufikiriwi kama matibabu ya moja kwa moja ya kansa, ni kiukilia muhimu cha ubora wa maisha ya wagonjwa wa kansa, na una jukumu muhimu katika uamuzi wa iwapo mgonjwa anaweza kupokea matibabu mengine. Ingawa madaktari kwa ujumla wana ujuzi wa kimatibabu wa kupunguza maumivu, kichefuchefu, kutapika, kuhara, kutokwa na damu na matatizo mengine ya kawaida kwa wagonjwa wa saratani, taaluma mbalimbali na maalum za huduma za kupunguza zimeongezeka hasa katika kukabiliana na mahitaji ya udhibiti wa dalili ya kikundi hiki cha wagonjwa. Jambo hili hasa ni sehemu muhimu ya huduma kwa wagonjwa ambao magonjwa yao hayawezi kutibiwa kwa aina zingine za matibabu. Kwa kuwa matibabu mengi ya saratani huhusisha madhara ambayo kwa kiasi kikubwa hayapendezi // yana kera, mgonjwa aliye na matumaini madogo ya kupata tiba anaweza kuamua kutafuta huduma za kupunguza pekee, na kukwepa matumizi ya matibabu makali zaidi yanayompatia kipindi kirefu cha maisha ya kawaida.
Uraibu
Lakini matumizi ya kiraibu ya dawa inakuja pamoja na hali ya kiroho inayofanana kabisa na hali ya uraibu wa vitu au matendo mengine.
Uraibu
Uraibu hutazamwa kama ugonjwa au utumwa wa ndani. Katika jamii inaeleweka kwa kawaida kama uraibu wa dawa yaani dutu zinazomfanya mtu kurudia matumizi hata kama inaharibu afya, hali yake katika jamii na hata kuvunja sheria. Hapo ni hasa dawa za kulevya zinazojulikana kuwa zinaunda uraibu.
Ulevi
ulevi ni athari inayodumu ya kuhimili na kutegemea matumizi ya pombe kupita kiasi; Ukosefu wa kudhibiti ulevi, licha ya kufahamu madhara kwa afya yake, hudhihirisha kwamba mtu anaweza kuwa mlevi. Uchunguzi kupitia hojaji ni njia ya kutambua mienendo ya unywaji hatari, ikiwemo utegemezi pombe. Utoaji sumu ya pombe hufanywa ili kumwondoa mnywaji katika ulevi, kwa kawaida kwa dawa dawa msalaba, kama vile benzodiazepini ili kuepusha dalili za utegemea-pombe. Utunzaji baada ya matibabu kama vile tiba ya kimakundi au katika vikundi vya kujisaidia kibinafsi, kwa kawaida huhitajika ili kudumisha ususiaji pombe. Mara nyingi, walevi pia ni wategemezi wa mihadarati miingineyo, hasa benzodiazepini, ambayo inaweza kuhitaji matibabu ya ziada. Mwanamke mlevi huathirika zaidi kimwili, kihisia, na kiakili na ongezeko la unyanyapaa wa kijamii, kutokana na hali ya ulevi. Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa pana walevi milioni 140 duniani kote.
Viungo Vinavyosafisha Mwili
Ini husafisha pombe, madawa ya kulevya kama heroin, cocaine na mengineyo. Kwa sababu ya jukumu hili la ini, huenda mtu akawa na shida za ini haswa anapotumia vitu vya namna hiyo, hivi kwamba ini linashindwa kudhibiti yale madawa. Shida ya liver cirrhosis ni moja ya magonjwa ya ini.
Ulevi
Sawa na katika vileweshaji vya aina hii vyenye uwezo wa kudumaza-kupagaza , kama babitureti na benzodiazepini, kujitenga na utegemezi wa pombe kunaweza kuleta madhara kusipotekelezwa vyema. Athari ya kimsingi ya pombe ni kuzidisha msisimko wa vihisishi vyaGABA , kuendeleza maudhiko ya mfumo mkuu wa neva. Kufutana na matumizi mazito ya pombe, vihisishi hivi hupoteza uwezo wa kuhisi na kupungua kwa idadi, na hivyo kusababisha uzoefu na utegemezi wa kimwili. Matumizi ya pombe yakisimamishwa kighafla mno, mfumo wa neva wa mtu huakumbwa na ukosefu wa udhibiti wa matukio ya kihisia. Hii inaweza kusababisha dalili kama vile wasiwasi, kutishika , kupagawa kudhania, mitetemo wa mwili na kuugua moyo kutokea. Mifumo mingine ya kimawasiliano ya neva pia hushirikishwa, hasa dopamini na NMDA.
Dawa za mfadhaiko
Dawamfadhaiko haziwatawali watu wengi kisaikolojia, lakini husababisha utegemezi wa kimwili kwa karibu wagonjwa wote wanaoendelea kuzitumia kwa muda mrefu. Dawa za SNRI zina mwekekeo wa kusababisha kiasi kikubwa cha utegemezi kimwili kuliko SSRI, na hivyo huleta dalili mbaya zaidi za kuachishwa. Hata hivyo, dawamfadhaiko zote, isipokuwa pengine dawa za NaSSA, husababisha utegemezi wa kimwili na huunda na kuleta dalili za kuachishwa ambazo zinaweza kuwa na ukali wa kiwango chochote kutoka kidogo hadi kali kutokana na sababu za kipekee kwa kila mgonjwa na dawa wakati matumizi yake yanakomeshwa. Dawamfadhaiko zinahitaji kupunguzwa polepole wakati tapered polepole kuwa wakati wa kukomesha matumizi yao ili kuepuka dalili kali za kuachishwa. Hata hivyo, ukomeshaji wa haraka wa dawamfadhaiko ukiwa unahitajika unaweza kuleta usumbufu, lakini hauma uwezekano mkubwa wa kuleta madhara kwa mwanamke asiye na mimba. Hii ni tofauti na benzodiazepini ambazo ni lazima zipunguzwe polepole kwa hali yoyote ile kutokana na hatari ya hali ya kuwa na mashambulio makali yanayofuatana ya kifafa na uwezekano wa kifo. Kijusi kinaweza kupata madhara njia ya uavyaji mimba bila hiari kutokana na ukomeshaji wa haraka sana wa aina fulani za dawamfadhaiko. Hata hivyo, nyingi ya dawamfadhaiko ni hatari kwa kijusi, na hazifai kutumiwa na wanawake wajawazito au wanaojaribu kuwa wajawazito ila tu ikiwa faida za matumizi yake ni nyingi kuliko hatari. Kama wewe ni mjamzito, ni muhimu kupata ushauri wa daktari ambaye anaweza kukueleza kuhusu njia zaidi kati ya kuendelea, kupunguza matumizi polepole au kukomesha matumizi ya kwa ghafla matumizi ya dawa ya ugonjwa wa akili. Mtu hapaswi kujaribu kukomesha matumizi ya dawa za ugonjwa wa akili bila ufahamu na usimamizi wa daktari.
Dawa za mfadhaiko
Dawa ya SSRI ikimomeshwa ghafla, inaweza kusababisha dalili za kuacha za kimwili na za kisaikolojia, jambo linalojulikana kama "Dalili za kuacha za SSRI" (Tamam & Ozpoyraz, 2002). Wakati uamuzi wa kuacha kutumia dawamfadhaiko unapofanywa, ni jambo la kawaida "kujiachisha" kwa kupunguza kipimo polepole kwa muda wa wiki kadhaa. Kesi nyingi za dalili za kuachishwa huendelea kwa kati ya wiki mmoja na nne.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Mfumo sawa, unaoathiri pia na dopamini, lakini unaotegemea kigezo tofauti cha unukuzi, CEBPB, pia imependekezwa. Katika hali hii kutolewa kwa dopamini kwenye neva za akumbeni za kiini kunaweza kuchochea kuongezeka kwa usanisi wa kileo P ambacho, kwa upande wake, kitaongeza usanisi wa dopamini katika VTA. Athari ya matokeo haya chanya huonekanaa kulemewa na matumizi ya mara kwa mara ya vileo.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Swala la ukuaji wa neva ambalo pia linaweza kuwa na jukumu muhimu katika mabadiliko ya umbo la neva kutokana na dawa za kulevya-ni kuwepo kwa molekuli-elekezi za aksoni kama vile semaforini na efrin. Baada ya matibabu ya kokeni ya mara nyingi ,mabadiliko yaliyodhihirika(ongezeko au upungufu hutegemea aina ya molekuli) ya msimbo wa mRNA kwa molekuli-elekezi ya aksoni yalitokea katika panya. Haya yanaweza kuchangia mabadiliko katika tabia za sakiti za mridhiko wa utegemevu kwa dawa za kulevya.
Heroini
Heroni inatafutwa sana kama dawa ya kulevya. Matumizi haya ni marufuku kote duniani lakini kuna biashara haramu ya kimataifa.
Dawa za mfadhaiko
Wataalamu wa magonjwa ya akili wametambua kuwa ongezeko hili linatokana na kushuka kwa idadi ya maagizo ya dawamfadhaiko kama vile Prozac kwa vijana tangu mwaka wa 2003, na visa vingi zaidi vya mfadhaiko vimebaki bila kutibiwa. Katika utafiti wa Desemba 2006, jarida la The American Journal of Psychiatry lilisema kuwa kupungua kwa maagizo ya dawamfadhaiko kwa watoto kwa pointi chache tu za asilimia kulilingana na ongezeko la asilimia 14 ya waliojiua nchini Marekani; nchini Uholanzi, kiwango cha kujiua kilipanda kwa 50% baada ya kupunguzwa kwa maagizo ya dawamfadhaiko.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Katika utafiti wa watoa huduma za matibabu kutoka taasisi tatu tofauti (Chama cha Taifa cha Washauri wa maswala ya Ulevi na Dawa za Kulevya , Mifumo Razini ya Kimatibabu na Chama cha Wanasaikolojia wa Tabia za Utegemezi) iliyopima majibu ya watoa huduma kuhusu Upimifu wa Imani za Kiroho (kipimo cha imani kwa vigezo vinne vya AA vya kiroho vinavyotambuliwa na Ernest Kurtz),matokeo yalionekana kueleza 41% ya utofautiano katika majibu ya watoa huduma kuhusu Kipimo cha Imani Utegemeaji wa Vilewevu (kipimaji kinachokadiria uzingativu wa kielelezo cha ugonjwa au kielelezo cha hiari-huru wa dawa za kulevya).
Madawa ya kulevya
Pia utumizi huu huathiri mtu kiafya. Kwa mfano ukitumia bangi, utapata kwamba moyo wako wadunda haraka kuliko kawaida, kinywa chako chakauka, macho kuwa mekundu, kusahau kwa haraka na kupata uchu mkubwa wa chakula. Uvutaji wa bangi pia huathiri mapafu, ini na ubongo kufikia hata kuwa mwendawazimu.
Norplant
Norplant inaweza kuondolewa wakati wowote kwa kukata tena eneo lililopandikiziwa dawa na kuondoa vidonge hivyo. Norplant kwa kawaida huondolewa baada ya kwisha kwa kipindi cha miaka mitano, au ikiwa:Uondoaji si mgumu: matatizo ya kuondolewa yameripotiwa kutokea kwa 6.2% kutokana na jumla ya matukio 849 ya uondoaji. Matatizo ya uondoaji ni pamoja na: mikato mingi, kubaki kwa vipande vya vidonge, maumivu, kumuona daktari mara kadhaa, kuwekwa ndani sana kwa kidonge, uondoaji kuchukua muda mrefu, na matatizo mengine.
Ulevi
Mgao na mipango ya usawazisho kama vile Mederation Management na DrinkWise hazipendekezi kuacha pombe kabisa. Ingawa walevi wengi hawawezi kuzuia unywaji wao kwa njia hii, baadhi yao hurudia unywaji wa wastani. Utafiti wa Taasisi ya Kitaifa ya Marekani ya Matumizi Mabaya ya Pombe (NIAAA)ya 2002 ulionyesha kuwa asilimia 17.7 ya watu waliotambuliwa kama wategemezi pombe mwaka mmoja kabla ya kurejelea-hatari hafifu ya kunywa . Kundi hili, hata hivyo, ilionyesha dalili chache za awali za utegemezi. Utafiti wa kufuatilia, kwa kutumia wahusika walioonekana kuwa katika hali ya kujirekebisha kutokana na pombe mnamo 2001-2002, ulichunguza kiwango chao cha kerejelea unywaji wa kutatiza 2004-2005. Utafiti uligndua kuwa kujitenga na pombe ndiyo iliyokuwa njia imara zaidi ya marerekebisho kwa walevi wanaorekebika. Mfuatilio wa muda mrefu (miaka 60) wa makundi mawili ya wanaume walevi ilihitimisha kuwa "kurudia unywaji uliodhibitiwa hakuwezi kudumishwa kwa zaidi ya miaka kumi bila kurejelea ulevi au kuacha kabisa".
Kipandauso
Kuna njia tatu kuu za matibabu: kuepuka vichochezi, kudhibiti dalili kali za ghafla na kuzuia kwa kutumia dawa. Dawa ni bora ikiwa itatumika punde tu mtu anapokabiliwa na hali hii. Marudio ya kutumia dawa mara nyingi husababisha [[maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi]] na maumivu ya kichwa huzidi kuwa makali na kutokea mara nyingi zaidi. Hii inaweza kutokea kwa [[triptani]], [[ergotamines]]na [[vitoa maumivu]] hasa [[vya aina ya]] narkotia.
Utegemezi wa dawa za kulevya
"Istilahi matumizi mabaya" na "uzoelevu wa dawa za kulevya" zimeweza kufafanuliwa na kufafanuliwa upya kwa miaka mingi. Kamati ya Wataalamu wa Shirika la Afya Duniani ya 1957 Shirika la Afya Duniani(WHO) kuhusu dawa zinazosababisha utegemeaji wa kulevya walifafanua-utegemezi kwa vileo na uzoevu kama sehemu ya matumizi mabaya ya dawa za kulevya:
"Matumizi ya dawa za kulevya" "ni hali ya ulevi wa muda au wa kila mara unaotokana na matumizi ya mara kwa mara ya dawa (asili au sanisi)." "Sifa zake ni pamoja na: (i) utashi mkubwa au uhitaji (wa kimazoea) wa kuendelea kutumia dawa ya kulevya na kuitafuta kwa njia yoyote ile; (ii) tabia ya kuongeza kiwango, (iii) utegemeaji wa kiakili (kisaikolojia) na wa kimwili kwa jumla kwa athari za dawa za kulevya, na (iv) athiri mbaya kwa mtu binafsi na kwa jamii."
Dawa za mfadhaiko
"Vizuizi chaguzi vya uchukuzi wa serotonini " (SSRIs) ni aina ya dawamfadhaiko zinazozingatiwa kama matibabu ya madawa ya kiwango cha kisasa. Yamkini chanzo kimoja cha mfadhaiko ni kiwango kisichotosha cha serotonini, kemikali inayotumika kwenye ubongo kuhamisha ishara kutoka niuroni moja hadi nyingine. Inaaminika kuwa SSRI hufanya kazi kwa kuzuia ufyonyaji upya wa serotonini (inayojulikana pia kama 5 haidroksitriptamini, au 5-HT) kupitia niuroni ya mwanya wa sinapati, na hivyo kudumisha viwango vya juu vya 5-HT katika sinepsi. Wataalamu wa kemia Klaus Schmiegel na Bryan Molloy wa Eli Lilly waligundua fluoksetini ya SSRI ya kwanza. Kategoria hii ya madawa ni pamoja na:Kwa kawaida, dawamfadhaiko hizi huwa na athari chache zaidi ikilinganishwa na zile za duara tatu au MAOI, ingawa athari kama kizunguzungu, kinywa kikavu, woga, wasiwasi, kukosa usingizi, kupungua kwa hamu ya chakula, kuongeza uzito kwa muda mrefu na kupunguka kwa uwezo kujamiiana huweza kutokea. Baadhi ya athari zinaweza kupungua kulingana na namna ambavyo mtu anazoea dawa, lakini huenda athari zingine zikaendelea. Ingawa ni salama kuliko kizazi cha kwanza cha dawamfadhaiko, SSRI huenda zisitibu wagonjwa wengi ikilinganishwa na kategoria za awali za dawamfadhaiko, na hivyo kupendekeza kuwa jukumu la norepinefrini katika matibabu ya mfadhaiko bado ni muhimu.
Heroini
Heroini ni dawa ya tiba yenye uwezo mkubwa wa kutuliza maumivu na wakati huohuo ni dawa ya kulevya iliyo kali na ya hatari.
Madawa ya kulevya katika Mombasa
Madawa ya kulevya pia yamesababisha kutoendelea katika maeneo mengi ya Mombasa ambayo ndiyo bandari kubwa katika Afrika Mashariki. Hii ni kutokana na uhaba unaosababishwa na baadhi ya wanaotumia madawa ya kulevya ambao huwashambulia wakazi wa maeneo haya. Jambo hili hutisha wafanyabiashara na kuwafanya wahamie mbali. Vijana hawa pia huwa wavivu na hawataki kufanya jambo lolote ambalo laweza kusaidia kukuza maeneo hayo, wao wanataka kuketi na kuvuta bangi.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Matibabu na mitazamo kuhusu utegemeaji kwa vileo hutofautiana sana kati ya nchi mbalimbali. Huko Marekani na nchi zinazoendelea, lengo la matibabu kwa utegemezi wa dawa za kulevya kwa ujumla ni kusidia kuacha dawa zote za kulevya. Licha ya kuwa halisi, mpango huu kwa hakika sio rahisi kutimiza. Nchi nyinginezo, hasa za Ulaya, zinaonelea kuwa malengo ya matibabu ya utegemezi wa dawa za kulevya ni mpana zaidi, kwani malengo ya matibabu hujumuisha upunguzaji matumizi kwa kiasi kwamba matumizi ya dawa za kulevya yasiweze tena kuhitilafiana na shughuli za kawaida kama vile kazi na majukumu ya familia, kumgeuza mtumiaji kutoka njia hatari zaidi za kutumia dawa za kulevya kama vile kudunga kwa sindano hadi kwa njia salama kama vile kumeza kwa mdomo, kupunguza uhalifu unaotekelezwa na watumiaji wa dawa za kulevya na matibabu ya hali nyinginezo za komobidi kama vile UKIMWI, hepatiti na matatizo ya afya ya akili Matokeo ya aina hii yanaweza kupatikana bila kuondoa kabisa matumizi ya dawa . Mipango ya matibabu ya dawa za kulevya kule Ulaya mara nyingi huripoti matokeo mazuri zaidi kuliko ile ya Marekani kwa sababu vigezo vya kupima mafanikio imejikita katika utendaji kuliko misingi ya kuacha. Waungaji mkono mipango inayolenga kuacha kabisa matumizi ya dawa za kulevya kwa jumla hushikilia kwamba kuwezesha matumizi zaidi ya dawa humaanisha tu muda mrefu wa matumizi ya dawa na ongezeko la hatari na matatizo ya kulevya.
Madawa ya kulevya
Nchi nyingine zinaruhusu upanzi na utumizi wa madawa hayo kwa minajili ya matibabu. Kwa mfano bangi inatumika katika kupunguza maumivu ya wagonjwa wa saratani na kuwapa uchu wa chakula wanaokisusua. Heroini ambayo inatokana na dawa ya mofini hutumika katika kupunguza maumivu kwa wagonjwa wa saratani pia.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Kamati hiyo haikufafanua kikamilifu utegemezi, bali aliendelea mbele na kubainisha kuwa palikuwa na tofauti kati ya utegemezi wa kimwili na kisaikolojia ("kiakili"). Ilieleza kuwa matumizi mabaya ya dawa za kulevya ilikuwa""hali ya utegemezi wa kiakili au utegemezi wa kimwili, au yote mawili, kwa dawa za kulevya, ambayo hudhihirika kwa mtu kufuatana na matumizi ya dawa hiyo kwa vipindi vifupi au vinavyodumu kwa muda."" Utegemezi wa kiakili ulifafanuliwa kama hali ambapo ""pana hisia za kuridhika na msisimko wa kiakili ambao huhitaji matumizi ya dawa ili kuibusha raha au kuepusha usumbufu" kwa muda mfupi au muda mrefu "" na dawa zote za kulevya zilisemekana kuwa na uwezo wa kuibusha hali hii:
"Ni nadra sana kupata hali ambapo kitu chochote kinachoingizwa mwilini kitashindwa kuwasababisha baadhi ya watu kuathirika kwa msisimko wa kuridhika au kufurahia, kwa namna inayowashawishi kuendeleza matumizi yake hadi kufikia kiwango cha matumizi mabaya - yaani, kutumia kupita kiasi au kutumia zaidi ya invyohitajika kimatibabu."
Dawa za mfadhaiko
Kabla ya onyo za pakiti nyeusi kwa madawa haya kutolewa na FDA na mashirika yaliyo sawa katika mataifa mengine, athari na kuzionya familia kuhusu hatari zilipuuzwa na kuchukuliwa kwa urahisi sana na watengenezaji wa madawa na wauguzi. Huenda jambo hili lilisababisha vifo kadhaa kupitia kujiua ingawa ushahidi wa moja kwa moja unaohusiana na matukio hayo hauna misingi dhabiti ya kisheria. Kuongezeka kwa taarifa kuhusu mawazo ya kujiua katika tafiti kadhaa kumevuta nadhari na kuibua uangalifu zaidi kuhusu namna ambavyo dawa hizi zinavyotumika.
Amfetamini
Uraibu hufanyika kwa haraka katika matumizi mabaya ya amfetamini, kwa hivyo, wakati wa matumizi ya muda mtu huhitajika kuongeza kiasi cha dawa hii ya kulevya ili kufikia athari sawa.
NACADA Kenya
Baadaye, mwaka 2001, NACADA Kenya ilitengenezwa. Minajili yake wakati huo ilikuwa kuwaelimisha hasa vijana kuhusu kujiepusha na matumizi mabaya ya dawa za kulevya na jinsi ya kujiepusha na ulevi.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Sehemu nyingine ambapo matibabu ya dawa za kulevya imetumika sana ni katika kutibu utegemeaji wa nikotini. Dawa mbalimbali zimetumika kwa kusudi hili kama vile bupropioni, mekamilamini na vareniklini iliyovumbuliwa hivi karibuni zaidi. Vipingiti vya kanaboinoidi rimonabanti pia vimejaribiwa kwa matibabu ya utegemezi wa nikotini lakini bado haijakubalika sana kwa kusudi hili.
Madawa ya kulevya katika Mombasa
Katika ukanda huu vijana hawa hawawezi kukaa bila kutumia dawa hizi. Dawa hizi huwa ghali mno, na la kusikitisha ni kuwa vijana hawa hawana ajira. Hii inamaanisha kuwa vile wanavyoweza kupata pesa ni kwa kuwaibia wakazi wenzao. Hii inasababisha usalama wa ukanda huu kutoaminika.
Kujiua
Kote ulimwenguni, 30% ya visa vya kujiua hutokana na kunywa sumu. Visa vya kutumia mbinu hii, hata hivyo ni tofauti sana, kutoka 4% bara Uropa hadi zaidi ya 50% katika eneo la Pasifiki. Mbinu hii pia ni maarufu [[Marekani Kusini]] kwa sababu ya hali rahisi ya kupatikana kwa sumu za ukulima. Katika nchi nyingi, kuzidisha kipimo cha dawa husababisha takriban 60% ya visa vya kujiua miongoni mwa wanawake na 30% katika wanaume. Idadi kubwa ya vifo hivi hutokea bila mpango, na hutokea katika kipindi kikali cha mashaka. Kiasi cha vifo hutofautiana na mbinu iliyotumika; bunduki: 80-90%, kuzama: 65-80%, kujinyonga: 60-85%, mivuke ya gari: 40-60%, kujirusha: 35-60%, [[kujiua kwa moshi wa makaa|kuchoma makaa]]: 40-50%, sumu ya kuua wadudu: 6-75%, kuzidisha kiasi cha dawa: 1.5-4%. Mbinu za kujiua zilizojaribiwa zaidi hutofautiana na mbinu kuu zaidi, huku kukiwa na 85% ya majaribio ya kuzidisha kiasi cha dawa katika mataifa yaliyostawi.
Nikotini
Hatari hasa ya dawa lenyewe ni uraibu wa hatari ya kutawaliwa nayo.
Ulevi
Dalili kali za kujitenga na pombe aghalabu hupunguka baada ya 1-3 wiki. Dalili zisizo kali (km kukosa usingizi na wasiwasi, anhedonia) huendelea kama sehemu ya dalili za baada ya kuacha pombe, na hatimaye hupungua angalau baada ya mwaka au zaidi. Dalili za baada ya kuacha pombe huanza kupunguka jinsi mwili na mfumo mkuu wa neva hendelea kurejesha pombe udhibiti wa pombe na GABA kurejelea kazi kikawaida.
Utegemezi wa dawa za kulevya
"Utegemezi wa kimwili ni hali ya kujizoesha ambayo hudhihirishwa na dalili maalum za kuacha ambazo zinaweza kusababishwa na kuacha kighafla, kupunguza kiwango kwa kasi, upungufu wa kiwango cha dawa ya kulevya katika damu na/au utumiaji wa dawa kinzani."
Utegemezi wa dawa za kulevya
Aina nyingine za matibabu ni pamoja na dawa badalia kama vile methadoni, suboksoni / subuteksi ambazo kwa pamoja za kuigwa zinajulikana kama buprenofini, zote hutumika kama dawa mbadala kwa zile haramu za opiati . Ingawa dawa zenyewe pia zinaweza kuwa tegemezi, lengo la kudumisha opiati ni kutoa vipimo vilivyosimamiwa kimatibabu, kiwango thabiti cha matumizi ya opioidi fulani ili kutoa kiasi cha udhibiti dhiti ya maumivu na utashi. Hii hutoa nafasi kwa mtegemezi dawa za kulevya kufanya kazi kikawaida na kupunguza madhara hasi yanayohusiana na kupata vipimo toshelezi vya vileo vilivyodhibitiwa kiharamu kwa kupunguza utashi wa opioidi na dalili za kujionda. Mradi kipimo kinachokubalika kimeshatimizwa, matibabu huingia katika awamu ya kutunzwa au kupunguka. Nchini Marekani, tiba badalia ya opiati husimamiwa kikamilifu katika kliniki za methadoni na chini ya sheria ya DATA 2000 . Katika baadhi ya nchi, dawa nyingine zinazotokana na opioidi kama vile asetati levomethadili, dihaidrokodeini, dihaidroetofini na hata heroini hutumika kama dawa mbadala badala ya dawa zinazolanguliwa za opiati , huku dawa tofauti zikitumika kulingana na mahitaji ya mgonjwa binafsi. Baklofeni imeonekana kufanikiwa katika kupunguza utashi wa dawa nyingi za kulevya - vichochezi, ethanoli, na opioidi - na pia hupunguza dalili halisi za kujiondoa katika matumizi ya ethanoli. wagonjwa wengi wamesema kwamba wao "huhisi badiliko dhidi ya pombe" au "huhisi badiliko dhidi ya kokeni" mara moja baada ya kuanza tiba ya baklofeni. Inawezekana kwamba mojawapo ya tiba bora zaidi, ambayo ingali kueleweka kikamilifu, mbinu ya matibabu ya utegemeaji wa opioidi - ambao ndio utegemeaji mgumu zaidi kutibu (na kupata nafuu kutoka nayo), ikiwa na uwezekano wa kurejelea wa kiwango kinachokaribia 60% kwa wiki nne na 97% katika kipindi cha miezi kumi na miwili ikiwa hawapo katika tiba ya utunzaji na mu-opioidi agonisti - itakuwa kuchanganya kidonge kinachodumisha opioidi, kama vile methadoni au buprenorphini, ya kuzuia dalili za kujiondoa katika matumizi, na baklofeni ya kupunguza utashi na hamu ya kutumia, kwa watu ambao hujipata wangali wanatumia au wangali na utashi huku wakiwa katika tiba ya methadoni au tunzo ya buprenofini.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Baada ya kuchunguza misingi ya kibayolojia ya utegemezi wa dawa za kulevya, sharti mtu kwanza aelewe njia ambazo dawa huathiri na jinsi dawa za kulevya zinavyoweza kubadilisha njia hizi. Uridhikaji wa sakiti,ambayo pia hujulikana kama mfumo mesolimbi, hubainisha mwingiliano wa maeneo kadhaa ya ubongo.
Madawa ya kulevya
Serikali za nchi nyingi zimedhibiti au hata kupiga marufuku utumiaji wa madawa ya kulevya. Mwakani 1960, kulikuwa na udhibiti wa upanzi wa bangi wa kimataifa.
Utegemezi wa dawa za kulevya
"Uzoevu ni hali ya mwili kujizoesha na dawa ya kulevya: kiasi kikubwa zaidi cha dawa ya kulevya zinahitajika jinsi muda unavyozidi ili kufikia matokeo kama ya awali jinsi mwili "anavyozoea kutumia" na kujizoesha matumizi hayo."
Dawa za mfadhaiko
Watu wenye umri ulio chini ya miaka 24 wanaougua kutokana na mfadhaiko wanatahadharishwa kuwa matumizi ya dawamfadhaiko huenda yakaongeza hatari ya fikira na tabia ya kujiua. Maafisa wa afya ya ushirikisho walifungua -young-adults/proposed changes kwenye maandiko juu ya madawa ya dawamfadhaiko mnamo Desemba 2006 ili kuwaonya watu kuhusu hatari hii.
Dawa za mfadhaiko
Matatizo ya ngono ni athari ya kawaida sana, hasa kwa dawa za SSRI. Athari zinazohusiana na ngono ni pamoja na matatizo na hamu ya ngono, kutovutiwa na ngono, na anogasmia (shida kupata mshindo). Ingawa zinaweza kupona, athari hizi za ngono zinaweza, katika visa vichache, kuendelea kwa miezi au miaka baada ya kuacha kabisa kutumia dawa. Hii inajulikana kama Utendakazi mbaya wa Kimapenzi baada ya matumizi ya SSRI.
Dawa za mfadhaiko
Ukaguzi wa matokeo ya majaribio ya hivi karibuni ulitambua tofauti kubwa katika matokeo ya tafiti za awali; kwa wagonjwa waliokosa kutibiwa na dawamfadhaiko aina ya SSRI, kati ya 12% na 86% walionyesha mwitikio kwa dawa mpya, huku kati ya 5% na 39% wakisimamisha matibabu kutokana na athari mbaya. Mgonjwa ambaye tayari amejaribu aina kadhaa za dawamfadhaiko ana uwezekano mdogo zaidi wa kunufaika kutokana na jaribio jipya la dawamfadhaiko.
Kujiua
Kuna utata kuhusu manufaa ya [[matibabu ya mfadhaiko]], ikilinganishwa na madhara yake. Katika vijana, matibabu mapya zaidi, kama vile [[Kizuizi chaguzi cha uchukuzi wa serotonini|KCUS]] huaminiwa kuongeza hatari ya kujiua kutoka watu 25 hadi 40 kwa kila 1000. Hata hivyo, katika watu wazee,matibabu haya yanawaweza kupunguza hatari ya kujiua. [[Lithiamu]] huaminika kuwa mwafaka katika kupunguza hatari katika watu walio na maradhi ya hisia mseto na maradhi ya mfadhaiko mkuu hadi kufikia viwango sawa na watu wengine wa kawaida.
Friday
Baadayer, Smokey anayamaliza na Big Worm, na kumaliza uhasimu. Anatangaza kuacha uraibu wa dawa za kulevya na anaenda kufanya tiba. Baada ya kukata simu, Smokey anaangalia juu, anajinyoosha na filamu inaisha, huku akisema hivi kwa hadhira, "Nilikuwa nazingua tu'! Na unajua hili, eh!"
Utegemezi wa dawa za kulevya
Kwa kutegemea mamlaka, dawa za kulevya zinaweza tu kuwa halali kama ni sehemu ya utafiti uliodhaminiwa na serikali na sio halali kwa madhumuni mengine yoyote, sio halali kuuza na sio halali hata kumiliki tu.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Nadharia nyingi za dawa za kulevya zipo, baadhi ya zile kuu ni ya hali za kimaumbile, nadharia ya utabibu wa kibinafsi, na ya sababu za zinazohusisha maendeleo ya kijamii/kiuchumi.Kwa muda mrefu imethibitishwa kuwa sababu za jeni pamoja na sababu za kijamii na kisaikolojia huchangia utegemezi wa dawa za kulevya. Nadharia ya kawaida inayofungamana na hizi ni ya tiba-ya-kibinafsi. Tafiti za pidemioloji zinaisi kuwa sababu za jeni huchangia asilimia 40-60% ya hali zinazozidisha hatari ya kuingilia ulevi. viwango kama hiyo vya urithi kwa aina nyingine za dawa za kulevya zimethibitishwa katika tafiti nyinginezo (Kendler, 1994). Katika mwaka 1964 Knestler aliibua haipothesia kuwa jeni au kikundi cha jeni zinaweza kuchangia uwezekano wa kuingilia utegemeaji wa vileo kwa njia kadhaa. Kwa mfano, viwango vya protini vya kawaida vinapobadilishwa kutokana na sababu za kimazingira kunaweza basi kugeuza muundo au utendaji wa sakiti maalum za ubongo wakati wa kukua. Sakiti hizi za ubongo zilizogeuzwa zinaweza kubadilisha uwezekano wa mtu binafsi kuanzisha uzoefu wa matumizi ya dawa ya kulevya. Kwa kuchangia nadharia tete hii, tafiti za wanyama zimeonyesha kwamba sababu za kimazingira kama vile msongo znaweza kuathiri aina ya jeni ya mnyama.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Makala katika jarida la "The Lancet" ililinganisha madhara na utegemezi wa dawa 20 za kulevya, kwa kutumia vipimo vya 0-3 kupimia ulevi wa kimwili, uraibu wa kisaikolojia na uridhishaji ili kupata kipimo wastani cha ulewaji. Kafeni haikujumuishwa katika utafiti huu. Baadhi ya matokeo yanaweza kuonekana katika chati iliyopo chini.
Nikotini
Kuanzia kiasi fulani ni sumu kali, kwa viwango vidogo inaamsha neva za watu. Hatari yake kwa mwanadamu ni hasa uzoefu unaotokea na kugeuka haraka uraibu unaotawala mwili na akili kwa hamu ya kurudia matumizi ya nikotini. Katika sifa hii inafanana na madawa ya kulevya hata kama kiwango cha kumwamsha mtu haufikii hali ya ulevi wa namna yoyote.
Dawa za mfadhaiko
Njia moja nzuri inayohusu uambukizaji na udhibiti wa magonjwa ni kuchunguza uhusiano kati ya mienendo katika matumizi ya dawa za akili na kujiua kwa muda katika maeneo mengi madogo ya kijiografia. Hadi pale ambapo matokeo ya kina ya uchambuzi yatakapofahamika, ni jambo la busara kuhairisha maoni kuhusu athari za onyo la FDA kwa afya ya umma". Chunguzi za kufuatilia zilizofanywa baadaye zimeunga mkono nadharia tete kuwa dawa za dawamfadhaiko hupunguza hatari ya kujiua. Hata hivyo, uamuzi kuwa kushuka kwa kiwango cha kujiua katika jamii kunatokana na dawa kuagizwa kwa dawamfadhaiko ni antidepressant haiwezi kuaminika kutokana na wingi wa vigeugeu vinavyofadhaisha.
Dawa za mfadhaiko
Kupitia ombi la Sheria ya uhuru wa kupata habari, wanasaikolojia wawili walipata tafiti 47 zilizotumiwa na FDA kuidhinisha dawamfadhaiko sita zilizoagizwa sana kati ya mwaka wa 1987 na mwaka wa 1999. Kwa ujumla, vidonge vya dawamfadhaiko vilitenda kazi vizuri zaidi kwa 18% kuliko vipozaungo, kitakwimu inayoleta tofauti kuu, lakini isiyo na maana kwa watu walio katika mazingira ya kliniki ", anasema Irving Kirsch, mwanasaikolojia wa Chuo Kikuu cha Connecticut. Yeye pamoja na mwandishi mwenzake Thomas Moore walitoa matokeo yao kuhusu "Kinga na Tiba", jarida la elektroniki la Shirika la Kisaikolojia la Marekani.
Cannabidiol
Cannabidiol yaweza kutumiwa mwilini kwa kuvuta moshi wa cannabis au kama kupulizwa kwa mdomo kwa presha. Yaweza pia kuchukuliwa moja kwa moja kutokana na mafuta ya CBD ambayo haina THC. THC ndiyo kiungo ambacho kinalewesha katika bangi. CBD haileweshi kama THC ingawa kuna wanaouza CBD ikiwa na THC bila kuwaambia wanaonunua.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Utaratibu wa tabia huchuliwa kuwa muhimu katika kuwasaidia wale wanaotegemea ulevi kufikia kiwango cha kuacha. Kutokana na maandishi ya uchangnuzi tekelezi wa tabia na yale ya saikolojia ya tabia, taratibu nyingi zilizojikita kwa misingi inayothibitika zimejitokeza (1) tiba kwa tabia kindoa; (2) mkabala wa kuimarisha jamii kuimarisha mfumo; (3) tiba ya kutambua dalili , na (4) mikakati ya usimamizi dharura. Aidha, mwandishi huyo alipendekeza kwamba mafunzo ya ujuzi wa maswala ya kijamii yanayohusiana na matibabu ya wagonjwa wa utegemezi pombe waliolazwa pengine ina ufanisi zaidi. Kuimarisha jamii ina data kuhusu ubora na utekelezaji. Aidha, matibabu ya tabia kama vile kuimarisha jamii na mafunzo ya familia (CRAFT) yamesaidia familia kuwaingiza wapendwa katika matibabu.
Madawa ya kulevya
Mara chache yanaweza kusaidia wagonjwa kwa kuwafanya wasisikie maumivu makali mno.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Matibabu kwa matumizi ya dawa za kulevya katika makazi yanaweza kugawanywa katika aina mbili pana: mipango ya hatua 12 au Jumuiya za Kimatibabu. Mipango ya hatua 12 huwa na faida ya kuja na mtandao usaidizi wa kijamii, ingawa baadhi hawaridhishwi na uzingatiaji maswala ya kiimani. Nchini Uingereza matibabu ya dawa za kulevya kwa ujumla inaelekea mkondo wa mkabala jumuishi zaidi huku vituo vya marekebisho vikipendekeza aina tofauti za mikabala. Mipango hii mingine inaweza kutumia Tiba za mikabala ya Mawazo-Tabia kama vile kupona SMART, ambayo hutazama uhusiano kati ya mawazo hisia na tabia, huku wakitambua kwamba mabadiliko yoyote katika mojawapo ya haya yanaweza kuathiri mengine yote. CBT huchukulia utegemezi dawa za kulevya zaidi kama tabia kuliko ugonjwa na hatimaye pia hutibika, au tuseme, husahaulika. Mipango ya CBT kutambua kuwa kwa baadhi ya watu matumizi yaliyodhibitiwa yanaweza kutekelezeka kihalisi zaidi.
Dawa za mfadhaiko
Mwongozo wa mwaka wa 2000 wa Ushirikiano wa Marekani wa kuchunguza magonjwa ya akili unashauri kuwa pale ambapo hakuna mwitikio baada ya kati ya wiki sita na nane ya matibabu kwa kutumia dawamfadhaiko maalumu, unafaa kubadili dawa na utumie dawamfadhaiko nyingine katika kategoria hiyo, kisha baadaye utumie dawamfadhaiko kutoka kategoria tofauti.
Madawa ya kulevya
Kuna watu wengi walioathiriwa na madawa ya kulevya, lakini yanazidi kuenea kwa sababu ni biashara kubwa inayoingiza pesa nyingi.
Madhara ya kuvuta sigara
Kila sekunde nane, mtu mmoja hufariki kutokana na utumizi wa tumbako. Imebainika kuwa saba kati ya wavutaji sigara kumi, huanza uraibu huu wakiwa wangali watoto. Wanaoendelea kuvuta sigara kwa muda mrefu hufupisha maisha yao kwa miaka 20 hadi 25. Sababu ni kuwa sigara ina kemikali zaidi ya 4,000 ambazo zina uwezo wa kudhhuru afya ya binadamu. Madhara yanayosababishwa na uvutaji sigara ni mengi na yamesambaa mwilini kote. Yafuatayo ni baadhi tu ya maradhi yatokanayo na utumiaji wa tumbako.
Amfetamini
Kuacha kutumia amfetamini baada ya matumizi ya muda mrefu kunaweza kusababisha athari kama vile wasiwasi, huzuni, fadhaa, uchovu, kulala sana, kuongezeka kwa hamu ya chakula, hasirakali, kichaa na mawazo ya kujiua.
Utegemezi wa dawa za kulevya
"Uzoevu wa dawa (tabia) ni hali inayosababishwa na matumizi ya mara kwa mara ya dawa za kulevya. " "Sifa zake ni pamoja na (i) utashi (lakini siyo ya kimazoea) wa kuendelea kutumia dawa za kulevya kwa minajili ya kuhisi ustawi wa kihali ambayo huibushwa; (ii) tabia ya kuongeza kiwango kidogo au kutoongeza , (iii) kiasi fulani cha utegemeaji wa kiakili kwa athari za dawa za kulevya, lakini bila ya utegemezi wa kimwili na hivyo ni wa dalili za kuacha [kujiondoa], na (iv) madhara mabaya, iwapo yapo, hasa kwa mtu binafsi."
Katika mwaka wa 1964, kamati mpya ya WHO iligundua kuwa fafanuzi hizi ni duni, na kupendekeza matumizi ya istilahi ya kijumla ya "utegemezi wa dawa za kulevya":
"Ufafanuzi wa neno kulevya ulipata ukubalifu, lakini utata katika matumizi ya istilahi matumizi ya dawa za kulevya na uzoevu na matumizi mabaya uliendelea. " "Aidha, orodha ya dawa za zilizotumika vibaya iliongezeka kiidadi na kwa wingi. " "Utata huu umezidi kubainika wazi na jitihada mbalimbali zimefanywa kutafuta istilahi inayoweza kutumika kwa ujumla kuelezea matumizi mabaya ya dawa za kulevya . " "Dhana ya kimsingi katika yote mawili inaonekana kuwa utegemezi, ama wa kiakili au wa kimwili . " "Kwa hivyo, matumizi ya neno 'utegemezi wa dawa , yanayojumuisha awamu ya kimpito huihusisha na aina mahususi ya dawa ili kutofautisha aina moja ya dawa ya kulevya na nyingine, yalipewa uzingativu wa makini sana. " "Kamati ya wataalamu inapendekeza matumizi ya neno 'utegemeaji wa dawa' badala ya 'matumizi ya dawa za kulevya' na 'uzoevu wa dawa za kulevya'."
Shabu
Matumizi ya Shabu yakazidi kuongezeka inaweza ikatumika kama dawa ya kutibu vipele vya ndevu; hili limekuwa tatizo kubwa, hasa kwa wanaume wengi kupata vipele wakati wa kunyoa. Vipele hivyo huwatokea pindi wamalizapo kunyoa na kwa wengine huwa vikubwa kama majipu na pia hukifanya kidevu kuwa cheusi mpaka kwenye mashavu, pia hufanya eneo lililoathirika kuwa gumu sana.
Athari za muda mrefu za pombe
Ingawa pombe husaidia awali kupunguza dalili za fobia au hofu za kijamii, matumizi mabaya ya pombe kwa muda mrefu yanaweza kuzidisha dalili za fobia ya kijamii na kusababisha dalili za fobia ya kijamii hasa wakati wa kujiondoa katika pombe. Athari hii si ya kipekee kwa pombe lakini inaweza pia kutokea kwa matumizi ya muda mrefu wa dawa za kulevya ambazo zina mfumo sawa wa utendaji wa pombe kama vile benzodiazepini ambazo ni wakati mwingine hupendekezwa kama vitulizi kwa watu walio na matatizo ya pombe. Takriban nusu ya wagonjwa wanaohudhuria huduma za afya ya akili kwa hali ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa wasiwasi kama vile tatizo la hofu au fobia ya kijamii ni matokeo ya pombe au utegemezi wa benzodiazepini. Ilibainishwa kwamba kila mtu ana kiwango cha uhisivu wake binafsi kwa matumizi ya pombe au dawa za hipnotiki-tulizi hivyo basi kitu ambacho mtu mmoja anaweza kuvumilia bila ya kuathirika kiafya, mgonjwa mwingine anaweza kutatizika sana kiafya na kwamba hata unywaji wastani unaweza kusababisha dalili za wasiwasi unaojibia na matatizo ya kulala. Mtu ambaye anatatizika na madhara ya sumu ya pombe hawezi kufaidika na aina nyingine za tiba au dawa kwa vile hazizisulihishi dalili za kimsingi.
Magonjwa ya kuku
Ugonjwa huu hupona haraka kama matibabu yaanza mapema. Mfugaji amwone haraka bwana mganga wa wanyama aliye karibu naye, ili amshauri dawa ambazo zinatumika, kwa sehemu mbalimbali. Uzingatiaji wa masharti ya dawa ni jambo muhimu sana. Kuushinda ugonjwa huu kunategemea usafi wa mfugaji. Mfugaji inampasa ahakikishe kuwa haruhusu unyevunyevu kwenye takataka zinazowekwa ndani ya chumba kwa kulalia kuku, hasa kwenye nyumba ya kulelea vifaranga sehemu ambazo humwagwa sana maji ovyo kuzunguka vyombo vya maji. Sehemu hizi ni lazima zitupiwe macho mara kwa mara. Ikiwezekana vyombo vya maji na chakula viwekwe kwenye chakula au maji.
Tume ya Kuratibu Udhibiti wa Dawa za Kulevya
Tume ya Kuratibu Uthibiti wa Dawa za Kulevya Tanzania (Kiingereza: Drugs Control Commission of Tanzania au kwa kifupi DCC ni chombo cha umma ambacho kinashirikiana na serikali ya . kilianzishwa kwa sheria ya bunge Bunge la Jamhuri ya Muungano ya Tanzania ya mwaka wa 2013 ili kupambana na utumiaji wa dawa za kulevya pamoja na usafirishaji. Tume hii ipo chini ya Ofisi ya Waziri mkuu. Ofisi zake kuu zipo Jijini Dar es Salaam.
Mawaziri wengine wanaweza kukaribishwa kutegemeana na ajenda za kikao. Vile vile Tume inaweza kumkaribisha mtu yeyote mwingine aliyemstari wa mbele katika mapambano dhidi ya dawa za kulevya.
Kwa mujibu wa sheria, Tume inatakiwa kukutana si chini ya mara mbili kwa mwaka. Katibu wa vikao hivyo ni Kamishna wa Tume ambaye pia ni mtendaji mkuu wa shughuli za kila siku za Tume.
Kifungu cha 5 cha sheria hiyo kinataja majukumu ya Tume kuwa ni kuainisha, kuhamasisha na kuratibu utekelezaji wa sera ya Serikali ya udhibiti wa matumizi na biashara haramu ya dawa za kulevya kwa kufanya mambo yafuatayo:-
 ==Marejeo==
Utegemezi wa dawa za kulevya
Mfumo wa mridhiko kwa kiasi huchangia sehemu ya saikolojia ya uzoevu wa dawa za kulevya.
Tumbaku
Tumbaku inavutiwa hasa kwa sababu nikotini ambayo ni dawa ndani yake inaathiri ubongo na neva ya binadamu na kupunguza uchovu na kusaidia mtu kusikia utulivu na raha. Tofauti na madawa mengine kama pombe, bhangi au afyuni yanayoathiri pia ubongo na neva tumbaku haisababishi hali ya ulevi. Lakini inasababisha haraka uzoefu wa mwili unaoshikwa na hamu ya kupata nikotini tena na tena. Hapo ni vigumu kwa watu walioanza kutumia tumbaku mara kwa mara kuachana na matumizi yake.
Kokain
Mara wakitawaliwa na dawa huona haja ya kurudiarudia matumizi yake. Kwa sababu hiyo biashara ya kokain inazalisha pesa nyingi hata kama ni marufuku.
Dawa za mfadhaiko
Takriban 30% ya wagonjwa hupungukiwa na mfadhaiko baada ya kutumia dawa. Kwa wagonjwa wasio na mwitikio wa kutosha, ama kuendelea kuongeza bupropioni (awali ichukuliwe kila siku na baadaye kuongezwa hadi jumla ya kwa siku) au buspironi (hadi kwa siku) ya kuongezwa kama dawa ya pili inaweza kusababisha kupunguka kwa karibu 30% ya wagonjwa, huku kubadilisha madawa kunaweza kupunguza mfadhaiko kwa karibu 25% ya wagonjwa.
Moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla
Idadi kubwa ya dawa mbalimbali zinahitajika kwa ajili ya watu ambao wanapatwa na hali ya kushindwa kwa moyo. aina ya kawaida ya dawa ambazo zinaagizwa kwa wagonjwa wa kushindwa kwa moyo ni pamoja na dawa za kuzuia ACE, dawa za kupanua mishipa ya damu, dawa za kusaidia mwenendo wa moyo,dawa ya kuyeyusha damu, dawa ya kuvunja mpito wa kalisi, na dawa ya kupunguza kolesto. Kulingana na aina ya uharibifu ambao mgonjwa ameteseka nao na kusababisha msingi wa kushindwa kwa moyo, yeyote ya madaraja ya madawa hayo au mchanganyiko wake unaweza kutumika. Wagonjwa wenye matatizo ya moyo kusukuma damu watatumia mjumuisho wa dawa tofauti na zile wanazotumia wale ambao wanakabiliwa na matatizo ya moyo kujaa. Uwezekano wa hatari ya mwingiliano wa dawa unaweza kutokea wakati dawa tofauti zinapochanganywa pamoja na kufanyakazi dhidi ya kila mmoja. dawa zote zina madhara yake. Nyingi juu-ya-zinazotumika kama dawa zinaweza kusababisha hali ya kushindwa kwa moyo kuwa mbaya zaidi.
Ulevi
Matibabu ni ya aina mbalimbali kwa sababu pana mitazamo mbalimbali ya ulevi. Wale ambao huchukulia ulevi kama tatizo la kiafya au ugonjwa hupendekeza matibabu mbalimbali, kwa mfano, wale ambao hutazama hali hii kama moja uteuzi mojawapo ya kijamii. Matibabu mengi hulenga kuwasaidia watu kusitisha unywaji pombe, ikifuatiwa na mafunzo ya maisha na / au msaada wa kijamii ili kuwasaidia kujiepusha na kurejelea matumizi ya pombe. kwa vile ulevi huhusisha mambo kadhaa ambayo husababisha mtu kuendelea kunywa, lazima zote kushughulikiwa ili kuzuia kurejelea ulevi. Mfano wa aina hii ya matibabu ni kusafisha ulewevu ukifuatiwa na mchanganyiko wa matibabu saidizi, kuhudhuria vikundi vya kujisaidia kibinafsi, na taratibu endelevu ya kuyakabili. Jumuiya-tiba kwa ulevi kwa kawaida huunga mkono mtazamo wa kutoruhusu pombekamwe, hata hivyo, wapo baadhi ya watu ambao huendeleza mtazamo wa kupunguza madhara pia.
Ulevi
Kutokea-kuwili kwa mvurugiko wa mfadhaiko na ulevi umeshugulikiiwa kwa mapana. Miongoni mwa walio na hali ya komobidi; tofauti hubainishwa kwa kawaida kati ya mfadhaiko wa akili unaotokana na kuacha pombe ("Kutokana na vileweshaji"), na matukio ya msongangamano wa akili ya kimsingi na yasiyoondoshwa na kuacha ulevi(matukio "huru"). Matumizi ya ziada ya dawa nyinginezo huweza kuzidisha hatari ya unyogovu.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Mwongozo wa Utambuzi na Takwimu za Matatizo ya Akili, DSM-IV-TR haitumii kamwe "neno " utegemezi wa dawa za kulevya. Badala yake ina sehemu kuhusu utegemeaji wa vileo
""Wakati mtu hushikilia matumizi ya pombe au dawa nyingine licha ya matatizo yanayohusiana na matumizi yake, utegemezi wa kileo inaweza kubainika. " "Matumizi ya kimazoea na matumizi ya mara kwa mara yanaweza kusababisha uzoelevu kwa athari za dawa ya kulevya na dalili za kuathithirika wakati matumizi yake yanapopunguzwa au kukomeshwa. " "Hii, pamoja na mabaya ya kileo huchukuliwa kama Matatizo ya Matumizi mabaya...""
Dawa za mfadhaiko
Aina nyingi za dawamfadhaiko zinazofanana na asili huchelewa kuanza utekelezaji kwa (kati ya wiki 2-6) na kwa kawaida hutolewa kwa muda wa wakati wowote kati ya miezi hadi miaka. Licha ya jina hilo, dawamfadhaiko mara nyingi hutumika kwa njia ya ubishi, na katika muktadha wa upungufu wa ushahidi unaotegemea majaribio kusaidia dalili zao, matumizi ya dawa kutibu maradhi mengine bali na yale yaliyokusudiwa awali, kama vile hali ya wasiwasi, ugonjwa wa akili ambapo mtu huwa na kiwango cha juu cha tamaa au shauku, matatizo ya kula, maumivu sugu, na baadhi ya hali zinazotatiza urazini wa upatanisho wa homoni kama vile hedhi chungu. Zikiwa peke yao au pamoja na kinza msukosuko (kwa mfano Tegretoli au Depakote), dawa hizi zinaweza kutumika kutibu upungufu makini wa kupepesuka (ADHD) na matumizi mabaya ya dawa kwa kushughulikia mfadhaiko msingi. Pia, dawamfadhaiko zimetumika wakati mwingine kutibu kukoroma na vipandauso.
Madawa ya kulevya katika Mombasa
Wakazi wengi hasa wanaume wameathiriwa na suala hili. La kuhatarisha sana ni kuwa wengi wanaotumia madawa haya wako katika umri wa miaka ishirini.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Taratibu za kimsingi ambayo vileo tofauti huibusha mfumo wa uridhifu ni kama ilivyoelezwa hapo juu, lakini hutofautiana kidogo baina ya makundi ya dawa za kulevya.
Mboo
Kukosa kusimika kunaweza kuwa ishara ya [[ukosefu wa nguvu za kiume]]. Hali hii inaweza kusababishwa na mambo mengi ikiwemo [[maradhi]], majeraha, utumizi wa [[dawa za kulevya]], wingi wa [[mafuta]] mwilini, [[shinikizo la damu]], [[tiba]] ya magonjwa kama vile [[saratani]] ya [[tezi]] [[kibofu]] na mengine mengi. Ukosefu wa nguvu za kiume unaweza kutibiwa kwa njia tofauti kama vile kwa kutumia dawa mbalimbali za kuongeza nguvu za kiume.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Kigezo cha unukuzi kinachojulikana kama delta FosB, hudhianiwa kuchochea jeni ambazo hukabiliana na athari za CREB, kwa kweli hungeza uhisivu wa mtumiaji wa athari za vileo. Delta FosB huongezeka polepole jinsi utumiaji dawa za kulevya unavyoongezeka na husalia katika hali ya utendakazi kwa wiki kadhaa baada ya matumizi ya mwisho-muda mrefu baada ya athari za CREB kufifia. Hisia za hali ya juu ambazo husababika hudhaniwa kuchangia utashi mkubwa wa dawa za kulevya, na mara nyingi huchochewa hata na vitu vya pembeni vinavyoashiria dawa za kulevya, kama vile tabia zinazohusiana na dawa au kuona vifaa vya dawa. Pana ushahidi kwamba FosB delta hata husababisha mabadiliko ya miundo ndani ya akumbeni za kiini , ambazo huaminika kusaidia kuendeleza utashi wa dawa, na pia inaweza kuchangia matukio mengi ya kurejelea matumizi ya dawa za kulevya miongoni mwa watumiaji waliotibiwa.
Ukoma
Ukoma unapona kutokana na matibabu. Ukoma wa “paucibacillary” unatibika kwa dawa za “dapsone” na “rifampicin” kwa muda wa miezi 6. Ukoma wa “multibacillary” unatibika kwa dawa za “rifampicin”, “dapsone”, na “clofazimine” kwa muda wa miezi 12. Shirika la Afya Duniani hutoa dawa hizo bure. Baadhi ya antibiotiki zinaweza kutumika.
Ukimwi
Mtu anaweza pia kupata VVU kwa kuchanga sindano na wenzake. Hii ina maana ya kutumia sindano ambayo haijawahi kusafishwa baada ya mtu mwingine kuitumia. Baadhi ya watu ambao, kinyume cha sheria, huchukua madawa ya kulevya kama heroin na cocaine huchukua dawa hizo kwa sindano. Baadhi yao wanachanga sindano moja. Kama mmojawao ana virusi ya UKIMWI na anashirikisha sindano yake, anaweza kuambukiza HIV kwa watu wengine.
Kujiua
Kutumia vileo ni kipengele cha hatari cha pili kikuu kinachopelekea kujiua, baada ya mfadhaiko mkuu na maradhi ya nafsi mseto. Ulevi wa muda mrefu na ulevi wa muda mfupi huhusishwa na kujiua. Ikiwa hali hii itaambatana na masikitiko ya kibinafsi, kama vile kufiwa, hatari huongezeka zaidi. Hali kadhalika, kutumia dawa za kulevya huhusishwa na matatizo ya afya ya kiakili.
Watu wengi huwa wameathiriwa na dawa za kutuliza na kuwezesha usingizi (kama vile pombe au benzodiazepines) wakati wa kujiua ,huku ulevi ukiwepo katika 15%-61% ya visa. Nchi zilizo na viwango vya juu vya ulevi wa pombe na idadi kubwa ya baa pia huwa na viwango vya juu vya kujiua. Uhusiano huu huhusishwa hasa na matumizi ya vinywaji vikali vilivyotoneshwa kuliko pombe kamili. Takriban 2.2-3.4% ya watu waliotibiwa kutokana na ulevi katika wakati fulani maishani mwao hufa kwa kujiua. Walevi wanaojaribu kujiua kwa kawaida huwa wanaume wazee na ambao wamejaribu kujiua hapo awali.Kati ya 3% na 35% ya vifo vya watu wanaotumia heroini hutokana na kujiua (takriban mara 14 zaidi ya wale wasiotumia). 
Matumizi mabaya ya kokeini na methamphetamine huhusiana pakubwa na kujiua. Katika watumizi wa kokeini, hatari huwa ya juu zaidi katika awamu ya kusitisha. Waliotumia dawa za kuvuta pia huwa katika hatari, na takriban 20% yao hujaribu kujiua wakati fulani, huku zaidi ya 65% wakikusudia kujiua. Hata hivyo, bangi haitambuliki kuongeza hatari ikitumika pekee.
Dawa za mfadhaiko
Wagonjwa wa mfadhaiko ndio wenye hatari kubwa zaidi ya kujiua mara tu baada ya kuanza kwa matibabu, kwa kuwa dawamfadhaiko zinaweza kupunguza dalili za mfadhaiko kama vile kudumaa kwa mwendo kunakohusishwa na michakato ya akili au ukosefu wa motisha kabla ya halihisi ya moyo kuanza kuwa bora. Ingawa jambo hili linaonekana kuwa kweli kinzani, uchunguzi unaonyesha kuwa uundaji wa mawazo ya kujiua ni kawaida wakati wa kuanza matibabu kwa dawamfadhaiko, na huenda likawa ni jambo la kawaida kwa wagonjwa wenye umri mdogo zaidi kama vile watoto walio karibu kubalehe na vijana. Watengenezaji wa madawa na madaktari mara nyingi huwapendekeza familia na wapendwa kufuatilia tabia ya mgonjwa mdogo kwa ishara zozote za mawazo ya kujiua au tabia, hasa katika kipindi cha wiki nane za kwanza za matibabu.
Utegemezi wa dawa za kulevya
Alostasisi ni mchakato wa kufikia udhabiti kwa mabadiliko katika tabia na pia umbo la mwili. Jinsi mtu anavyoendelea na matumizi ya dawa za kulevya, yeye huonekana kuingia katika hali ya alostati ambayo hufafanuliwa kama kubadilika kutoka kiwango cha kawaida cha mabadiliko ambayo hudumu katika kwa muda mrefu. Utegemezi wa dawa za kulevya unaweza kusababisha uharibifu kwa ubongo na mwili jinsi viumbe wanavyoingia katika hali ya kuugua, madhara yanayotokana na uharibifu unajulikana kama ujazo wa alostati. Udhibiti wa alostasisi hatimaye hutoweka hatua kwa hatua jinsi uridhikaji kutokakana na dawa za kulevya na uwezo wa kuondosha hali ya kukata tamaa kwa matumizi ya dawa za kulevya huanza pia kupungua . Mzigo unaosababishwa na alostati huibua hali ya unyongovu wa mara kwa mara ikilinganishwa na mabadiliko ya kawaida ya alostati. Kinachosukuma upungufu huu ni msukumo wa watumiaji wa kutumia dawa kabla ya ubongo na mwili kurudia viwango vya awali vya alostati, na hivyo kuzua hali ya dhiki ya kila mara. Kwa hivyo, uwepo wa hali za kufadhaisha za kimazingira unaweza kusukumiza tabia ya kutafuta dawa za kulevya.
Kisukari aina ya 2
[[Upasuaji]] [[wa kupunguza uzito wa mwili]] ni hatua bora ya kutibu kisukari kwa watu wanene kupita kiasi.Wengi wao huweza kudumisha viwango vya kawaida vya sukari ya damu kwa kutumia kiasi kidogo cha dawa au kutotumia matibabu yoyote baada ya upasuaji, hivyo idadi ya muda mrefu ya vifo hupungua. Hata hivyo, kuna hatari ya muda mfupi ya chini ya asilimia 1, ya kufa kutokana na upasuaji. Kizingiti cha [[kielezo cha uzani wa mwili]] cha wakati mwafaka wa upasuaji hakijulikani vyema.Hata hivyo, inapendekezwa kuwa chaguo hili lizingatiwe kwa watu wasioweza kudhibiti uzito na sukari ya damu.
Kifua kikuu
tiba si rahisi na inabidi kupewa dawa nyingi za kinga mwili kwa kipindi kirefu. Mawasiliano ya kijamii pia yanapimwa na kutibiwa kama inavyotakiwa. Dawa zinazoshindwa kutibu magonjwa ni tatizo kubwa la maambukizi sugu mengi ya kifua kikuu]] (MDR-TB).
Dawa za mfadhaiko
Athari za matibabu ya dawamfadhaiko kwa kawaida hayaendelei kufanya kazi mara tu madawa yanapokomeshwa, na hivyo kusababisha kiwango cha juu cha kuugua tena. Uchambuzi wa karibuni wa matokeo ya majaribio 31 ya dawamfadhaiko yaliyodhibitiwa na vipozaungo, hasa yanayohusu utafiti uliofanywa kwa kipindi cha mwaka mmoja, yalionyesha 18% ya wagonjwa walioitikia dawamfadhaiko waliugua tena wakiwa wangali wanyatumia, ikilinganishwa na 41% ambao tiba zao zilibadilishwa na kupewa vipozaungo. Miongozo ya Ushirikiano wa Marekani kuhusu magonjwa ya akili inashauri kuendelezwa kwa matibabu ya dawamfadhaiko kwa kati ya miezi nne hadi sita kufuatia kumalizika kwa dalili. Kwa wagonjwa wenye historia ya matukio ya mfadhaiko, Miongozo ya Shirika la Uingereza la taaluma ya athari za dawa za magonjwa ya akili ya mwaka wa 2000 ya kutibu magonjwa ya mfadhaiko kwa kutumia dawamfadhaiko yanashauri mgonjwa aendelee kutumia dawamfadhaiko kwa angalau miezi sita na kwa muda wa hadi miaka mitano au milele.
Madawa ya kulevya
Wanawake wajawazito wanapovuta au kutumia bangi huenda wakaavya mimba bila kukusudia, mtoto kuwa hajakomaa vizuri hata wakati wa kuzaliwa.
Kamari
Tatizo mojawapo kubwa ni kwamba wanaoshiriki michezo hiyo wanahitaji au kutamani sana utajiri, hivyo wakishindwa wanaweza kushawishika kucheza tena na tena hadi kufilisika. Baadhi ya wachezaji wa michezo hii hufikia hata kupata matatizo ya ugonjwa wa akili. Kuna tiba aina mbalimbali za kuwasaidia watu wanaoshindwa kuwa na uamuzi wa kuacha michezo hii.