Chanzo kikuu cha kisukari ni gani?
Kisukari aina ya 2
Wanawake na vikundi maalumu vya kikabila wanaonekana kuwa katika hatari kuu zaidi kama vile [[makabila ya Asia ya Kusini|Waasia wa Kusini]], [[Watu wa kisiwa cha Pasifiki]], [[Walatino]] na [[Wamarekani wa kiasili|Wamarekani asilia]].Hali hii inaweza kusababishwa na kuiga [[mienendo ya Ulaya]] katika baadhi ya makabila. Ingawa kisukari kilidhaniwa kuwa ugonjwa wa watu wazima, aina ya 2 ya kisukari inazidi kutambuliwa katika watoto walio na [[unene wa kupindukia wa watoto|unene wa kupindukia]].Aina ya 2 ya kisukari sasa inatambuliwa mara nyingi sawa na aina ya 1 katika vijana baleghe wa Marekani.
Kisukari aina ya 2
Kuna aina chache za kisukari zinazotokea kufuatia tatizo katika jeni moja (hali inayojulikana kama aina za la jeni moja za kisukari au "Aina maalumu za kisukari"). Hii ni pamoja na kisukari cha watu wachanga, sindromu ya Donohue na Sindromu ya Rabson-Mendenhall na nyinginezo. Kisukari cha watoto wachanga huchangia asilimia 1-5 ya matukio yote ya kisukari katika watoto wachanga.
Illovo Sugar
Illovo Sugar ni kampuni ya sukari ya Afrika Kusini. Makao makuu yako karibu na Durban, Afrika Kusini. Idadi kubwa ya hisa zake (51%) iko mkonono ya Associated British Foods plc ya Uingereza.
Chunusi
Kuna njia nyingi za matibabu za kupunguza chunusi zikijumuisha kubadili hali ya maisha, taratibu na dawa. Kula kabohidrati chache na zinazomeng’enywa kwa urahisi, kama vile sukari, kunaweza kusaidia.
Ugonjwa wa Kuhara
Dalili ya ugonjwa huu ni kuhara na mara nyingine , kutapika damu. kiasi cha kinyesi, na kuwepo wa kamasi na / au damu inategemea vimelea ambavyo vinasababisha ugonjwa huo. Mara matibabu yanapoanza, kukula kunapendekezwa, Epuka vyakula vyenye sukari kwa muda kuepuka kutovumilia kwa sukati, ambao kunaweza kuendelea kwa miaka.
Zabibu
Kuna vyanzo kadhaa vya zabibu zisizo na mbegu, na kimsingi mazao yote ya kibiashara yametokana na vyanzo vikuu vitatu: Thompson Seedless, Russian Seedless, na Black Monukka, aina zote hizi zikiwa ni za spishi ya Vitis vinifera. Hivi sasa kuna zabibu zisizo na mbegu nyingi kiasi, kama vile Einset Seedless, Reliance na Venus, zimekuwa zikilimwa kwa ajili ya ugumu na kwa wastani kuwa baridi kwenye maeneo ya baridi ya kaskazini mashariki ya marekani na kusini mwa Ontario. 
Fidia ya kuwa na kula zabibu hizi za hali ya juu ni kukosa faida lukuki muhimu zinazotokana na kemikali zenye virutubisho tele zilizopo kwenye mbegu za zabibu.
Maji ya matunda
Kama tunda lina asidi nyingi kiasi ndani yake sukari huongezwa, lakini matunda mengine, hasa kama ni mabivu na yameiva penye jua kali, huwa na sukari ya kutosha ndani yake.
Umaskini
Ongezeko la tishio la matumizi ya madawa ya kulevya pia linaweza kuhusishwa na umaskini. Kulingana na Kipimo cha Kiwango Cha Njaa Duniani, Asia ya Kusini ina kiwango kikubwa zaidi duniani cha watoto wanaokosa lishe bora. Karibu nusu ya watoto wote nchini Uhindi hawapati chakula cha kutosha, mojawapo wa viwango vikubwa zaidi duniani na ni karibu mara mbili ya kiwango cha Kusini kwa Sahara barani Afrika.
Sukari
Watu hutia sukari katika vyakula na vinywaji vingi.
Kisukari
Hasara ya kiuchumi mwaka 2014 ilikadiriwa kuwa dola bilioni 612. 
Unapotaka kujikinga na bolisukari, inafaa ule lishe bora, ufanye mazoezi, udhibiti uzani wako na usitumie sigara wala pombe.
Tunda
Matunda mengi yana maji ndani yake pamoja na sukari asilia. Asilimia kubwa ya tunda ni nyuzi ya kitembwe. Ina kiasi kikubwa cha vitamini na madini kama chuma. Kwa kawaida matunda hayana proteini na mafuta mengi isipokuwa matunda ya pekee.
Utumbo mwembamba
Ujiuji wa chakula unatoka kwenye tumbo na kuingia katika sehemu ya duodeno lenye urefu wa sentimita 24. Hapa kiwango cha asidi katika tope la chakula kinapunguzwa.
Mchuzi
Mchuzi ni msingi wa chakula cha supu.
Kiazi cha kizungu
Viazi hivi ni chakula muhimu kimataifa ni chakula kikuu katika nyingi. Asili ya mmea iko Amerika ya Kusini ilipoteuliwa na kukuzwa na Maindio. Wahispania walikikuta Amerika na kuisambaza Ulaya. Hata hivyo wakati mwingine huitwa "kiazi ulaya" au "kiazi kizungu" kwa sababu imefika Afrika kupitia Ulaya.
Vitamini C
Vitamini C ni vitamini inayopatikana hasa katika matunda na majani mabichi. Kikemia ni aina ya asidi askobini na binadamu ni kati ya spishi chache ambazo haziwezi kutengeneza asidi hii mwilini. Kwa hiyi watu hutegemea chakula chenye kiwango cha vitamini hii.
Hermann Emil Fischer
Hermann Emil Fischer (9 Oktoba 1852 – 15 Julai 1919) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Baadhi ya utafiti mwingine aligundua usanisi wa glukosi (aina ya sukari). Mwaka wa 1902 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Sungura wa Kizungu
Sungura wa Kizungu ni chakula kwa watu wa Ulaya, Australia na Nyuzilandi. Sungura bado ni maarufu na wanauzwa katika bucha za huko Uingereza, japo si mara nyingi sana kwenye masoko makubwa. Sungura pia walikuwa wanauzwa sana huko Australia na tangu uzuke ugonjwa wa sungura huko watu waliacha tena kula nyama ya sungura.
Wanapotumika kwa chakula sungura huwindwa kwa ajili ya nyama. Sungura huwindwa kwa bunduki, na wakati mwingine mbwa husaidia kuwinda. Maeneo mengine sungura hufugwa maalumu kwa ajili ya nyama. Sungura huuwawa kwa kugongwa kwa nguvu kisogoni kabla ya kuchinjwa. Nyama ya sungura ni chanzo kizuri cha protini. Inaweza kutumiwa kw namna nyingi ambavyo nyama ya kuku ingeweeza kutumika. Kuna baadhi ya wapishi husema nyama ya sungura huwa na radha ya kuku.
Sungura pia ni chakula kizuri kwa chatu hasa kwa huko Bama ambapo chatu hula sungura mmoja kila baada ya wiki moja. 
Ngozi ya sungura ikiwa na manyoya, hutumika nguo na mavazi mbalimbali kama vile kofia. Sungura waitwao angora hufugwa kwa ajili ya nywele zao ndefu zxitumikazo kwa ajili ya nguo kama vile kondoo wa sufu. Sungura pia huzalisha mbolea nzuri, na mkojo wao wenye naitrojeni ya kutosha hufanya milimao izae vizuri sana. Maziwa ya sungura pia huwa dawa na kirutubisho kizuri sana kwasababu ya kiwango kikubwa cha protini.
Chungwa
Chungwa, na hasa chungwa tamu, ni jamii ya matunda ya citrus, na huaminika kuwa yalikuzwa miongoni mwa enzi za pomelo na tangerine. Mti wake mdogo utoao maua hufikia urefu takribani mita kumi na majani yake yasiyokauka muda wote.
Machungwa asili yake ni huko kusini mwa Asia. Tunda lifahamikalo kisayansi kama Citrus sinesis huitwa chungwa tamu ili kutofautisha na Citrus aurantium, chungwa chungu. 
and cross section.jpg chungwa zima na kipande chake
Ndimu
Ndimu ni matunda madogo, ambayo ngozi na nyama yake ni kati ya inchi moja au mbili hivi. Ndimu huweza kuwa chungu au tamu. Ndimu chungu huwa kiasi kikubwa cha sukari na asili ya asidi citric kuliko malimao na kuwa na ladha ya asili huku ndimu tamu hukosa asidi ndani yake hivyo kuwa na ladha tamu kweli kweli.
Kiharusi
Shinikizo la juu la damu, kisukari, chakula chenye mafuta mengi au kuvuta sigara huongeza hatari ya kupatwa na kiharusi.
Hamira
Ni hasa spishi moja yenye jina la kisayansi la saccharomyces cerevisiae inayotumiwa katika utengenezaji wa vyakula na vinywaji. Spishi hii imetumiwa na binadamu tangu miaka elfu kadhaa. Inakula kabohidrati katika wanga na sukari na kutoa gesi ya aboni dioksidi pamoja na ethanoli.
Ndizi sukari
Ndizi sukari ni tunda lenye rangi ya njano ambalo huliwa na viumbe hai, kwa mfano watu, nyani, tembo na wengine wengi. Tunda hili linapendwa sana kwa sababu lina ladha tamu ya sukari iliyo ya asili na ambayo hujenga miili ya viumbe hai.
Kisukari aina ya 2
Kisukari aina ya 2 huendelezwa na mchanganyiko wa masuala ya mtindo wa maisha na jeni. Ingawa mtu binafsi anaweza kuvidhibiti baadhi ya visababishi, kama vile lishe na unene wa kupindukia, vingine kama umri, jinsia ya kike na jenetikia haviwezi kudhibitiwa. Ukosefu wa usingizi umehusishwa na kisukari aina ya 2. Uhusiano huu unaaminika kutokea kupitia jinsi umetaboli unavyoathiriwa na ukosefu wa usingizi. Hali ya lishe ya mama wakati wa ujauzito pia inaweza kuchangia, huku utaratibu mmoja ukiwa ni kubadilika kwa umethili wa DNA.
Sukari
Kilimo cha miwa pamoja na kutengenezwa kwa sukari kilizidi kuenea katika ustaarabu wa Uislamu hadi Afrika ya Kaskazini.
Ubaridi wa ashiki
Makadirio ya asilimia ya shida ya kingono ya wanawake inayotokana na sababu za kimwili ni kati ya 30% hadi 80%. Matatizo yenye uwezekano mkubwa wa kusababisha shida za mapenzi ni yale yanayosababisha matatizo katika kazi ya mzunguko au ya nyurolojia. Sababu hizi zimechunguzwa zaidi kwa wanaume kuliko kwa wanawake. Etiolojia za kimwili kama vile magonjwa ya neva na ya moyo zimehusishwa moja kwa moja katika kumwaga manii mapema au kuchelewa kumwaga manii na pia katika tatizo la kusimika (Hawton 1993), lakini mchango wa sababu za fiziolojia kwa tatizo la kingono la wanawake si dhahiri. Hata hivyo, maandishi ya hivi karibuni yanapendekeza kwamba kunaweza kuwa na uharibifu katika awamu ya ashiki katika wanawake wenye ugonjwa wa kisukari. Kwa kuwa wanawake wenye ugonjwa wa kisukari huonyesha tofauti muhimu katika majibu yao kwa tatizo hili la kiafya, si ajabu kwamba athari za ugonjwa kwa ahiki pia hutofautiana sana. Kwa hakika, ukosefu wa ushirikiano wazi kati ya matatizo ya kiafya na utenda kazi wa kingono unaonyesha kuwa sababu za kisaikolojia zina sehemu kubwa katika matokeo ya matatizo hayo kwa utendakazi wa kingono (Melman et al. 1988).
Sukari
Sukari jinsi inavyopatikana dukani huvunjwa tena mwilini. Kemia hutofautisha sukari aina za monosakaridi na disakaridi. Disakaridi ni molyekuli kubwa zaidi inayounganisha monosakaridi mbili. Monosakaridi ni sukari ya kimsingi inayoingia kwenye damu mara moja kwa mfano fruktosi. Hii ni sababu ya kwamba wanamichezo hula vidonge vya fruktosi au deksitrosi wakihitaji kuongeza nguvu haraka.
Kifua kikuu
Kisababishi kikubwa cha kifua kikuu ni " Mycobacterium tuberculosis", ni kiumbe kidogo kinachohitaji oksijeni na kisichotembea bacillus Sifa nyingi za pekee za kiumbe hiki zinaletwa na ongezeko kubwa la mafuta Ina seli inayojigawa kila baada ya saa 16 hadi 20. Kiwango hiki si kikubwa ukilinganishwa na bakteria nyingine, ambazo kwa kawaida vinajigawa kwa muda usiopungua saa mmoja Mycobacteria wana utando wa nje utando wa mafuta Kama jaribio la Gramu stain likifanywa, MTB haikolei sana rangi yaani "Gram-positive" haipatikani na rangi haionekani kwa sababu utando wake una mafuta mengi mafuta pamoja na asidi Mycolic acid. MTB inaweza kuhimili kemikali dhaifu na hivi vimelea vinaweza kuishi katika sehemu kavu kwa wiki moja. Kwa kawaida, bakteria zinaweza kukua na kuishi tu ndani ya seli ya kiumbe viumbe, lakini" M. tuberculosis' inaweza kukuzwa ya maabara.
Ugonjwa hatari wa moyo
Ishara kardinali ya kupungua kwa damu kukububuja kwenye moyo na maumivu ya kifua yanayoshuhudiwa kama kushikana kwa kifua na ambayo huenea kwenye mkono wa kushoto nakwaupande wa pembe ya kushoto ya taya. Hii inaweza kuhusishwa na kutokwa na jasho (jasho), kichefuchefu na kutapika, na pia upungufu wa kupumua. Mara nyingi, hisia ni zisizo za kawaida,huku maumivu yakihisiwa kwa njia tofauti ama hata kukosekana kabisa,haswa kwa wagonjwa wa kike na walio na ugonjwa wa kisukari. Wengine hutaja mpapatiko wa moyo, wasiwasi au hisia za ghadhabu ambazo karibu ziwakabili na pia hisia ya kuwa na ugonjwa kali.
Mpunga wa kiasia
Mpunga ndiyo chakula kinacholiwa zaidi duniani. Mbegu za mpunga hukobolewa kuondoa maganda yake ya nje na kupata mchele. Mchele uliokobolewa sana hata kuondoa sehemu ya kahawia ya mchele na kupata mchele mweupe husababisha ugonjwa wa beriberi.
Mchele mweupe huweza kuchanganywa na virutubisho vingine ili kuuongezea kiwango cha virutubisho na kuufanya uwe bora zaidi kwa afya ya mlaji. 
kilimo cha umwagiliaji cha mpunga katika vilima vya Indonesia.
Huko India mchele hupikwa kwa kuchanganywa na maziwa na kuongezewa vionjo vingine na chakula huitwa ‘payash’ au ‘ksheer’. Mchele mbichi pia huweza kusagwa kuwa unga na kutumika katika matumizi mbalimbali, ikiwa pamoja na kutengeza vinywaji mbalimbali kama vile amazake, horchata, na sake.
Sukari
Kwa njia hii nchi za kaskazini zisizokuwa na koloni zilipata chanzo cha sukari kwa bei nafuu. Leo hii takriban 1/4 ya sukari yote duniani hutengenezwa kwa njia ya bitiruti. Kiwango kiliwahi kuwa kikubwa katika miaka ya 1960 lakini imepungua tena kutokana na mabadiliko ya bei.
Saratani ya mapafu
[[File:saratani ya mapafu.jpg|kidole cha thumb|Picha ya pafu la binadamu: Eneo nyeupe katika ndewe ya juu ni saratani; Maeneo nyeusi ni kugeuka kwa rangi unaosababishwa na [[Uvutaji wa tumbaku|uvutaji]].
[[Uvutaji wa tumbaku |Uvutaji]], haswa [[sigara]], ni kisababishi kikuu cha saratani ya mapafu. Moshi wa sigara huwa na [[kasinojeni]] zaidi ya 60 inayojulikana, ikijumuisha [[radioisotopu]] kutoka uozaji wa [[radoni]], [[nitrosamine]], na [[benzopyrene]]. Kwa kuongeza, nikotini huonekana kuvunja matokeo ya kinga kwa uvimbe wa saratani kwa tishu zilizowazi. Katika nchi zilizoendelea, asilimia 90 ya vifo vya saratani kwa wananume mwaka wa 2000 zilihusishwa na uvutaji wa sigara (asilimia 70 kwa wanawake). Uvutaji huchangia kwa asilimia 80-90 ya visa vya saratani.
Amarula
Amarula ni kinywaji chenye asili ya Afrika Kusini ambacho kilitayarishiwa katika Afrika ya Kusini. Kinywaji hiki kinatengenezwa kwa sukari, krimu na morula zilizochacha, matunda ya mng'ong'o ("Sclerocarya birrea") ambao huitwa "mti wa ndovu" au "mti ndoa" pia huko Afrika Kusini. Imekuwa na mafanikio katika mashindano ya kimataifa ya vinyawji kali kushinda medali ya dhahabu katika mwaka wa 2006 katika shindano la dunia la vikali katika San Francisco .
Jeraha sugu
Wagonjwa wa kisukari ambao si wagombea wa upasuaji (na wengine) huenda pia wakapata oksijeni zaidi kwa tishu zao kwa Tiba ya kuwekewa Oksijeni katika shinikizo ya juu, au HBOT, ambayo inaweza kufidia upungufu wa ugavi wa damu na haipoksia sahihi. Mbali na kuua bakteria, kiasi kikubwa cha oksijeni katika tishu kina sababisha uzalishaji na ukuaji wa vipengele kama vile, fibroblasti, na uotajimishipa. Hata hivyo, kuongezeka kwa kiwango cha oksijeni ina maana kuwa kuna kuongezeka kwa uzalishaji wa ROS. Antioksidanti, molekuli ambazo zinaweza kupoteza elektroni kwenda kwa radikali huru bila yenyewe kuwa radikali, inaweza kupunguza viwango vya vioksidishaji katika mwili na vimetumiwa kwa mafanikio kiasi katika uponyaji wa jeraha.
Kisukur
Kisukur ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasukur. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kisukur imehesabiwa kuwa watu 14,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisukur iko katika kundi la Kichadiki.
Nyota kibete nyeupe
Nyota hizi zinatokana na nyota isiyo na masi kubwa na kuisha akiba ya fueli. Ni viini vya majitu mekundu vinavyobaki wakati nyota kubwa inaachana na matabaka yake za nje. Ndani ya kiini hiki cha nyota kubwa ya awali hakuna mchakato wa myeyungano nyuklia tena kwa hiyo hakuna chanzo cha nishati tena. Nuru inayoendelea kutoka ni nishati ya joto lakini hii inaendelea kupotea polepole. Masi yake inafanywa na mata iliyopotoka "(degenerate matter)"; yaani atomu zake zimegandamizwa mno na elektroni zimeachana na viini vya atomu. Hivyo ni masi ya ioni (atomi yenye chaji) na elektroni zisizoshikamana kama kawaida. Hali hii inaruhusu viini vya atomu kukaribiana sana kuliko atomu kamili na hii inawezesha densiti kubwa ya kibete cheupe.
Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
Maambukizi ya kibofu ni ya kawaida sana katika familia zingine.. Sababu zingine za hatari ni pamoja na kisukari, kuwa asiyetahiriwa, na kuwa na haipatrofia hafifu ya kibofu|kibofu kinene]]. Vipengele vinavyochangia matatizo havijulikani vyema. Vipengele hivi ni pamoja na matatizo hatarishi ya kianatomia (yanaohusiana na muundo wa kimwili), kiutumizi au kiumetaboli.. Maambukizi tata ya mfumo wa viungo vya mkojo huwa magumu kutibu na huhitaji utathmini, matibabu na ufuatilizi wa kina zaidi. Katika watoto, maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huhusishwa namrejeo wa kiboofuni na ureta (mwendo usio wa kawaida wamkojo kutoka katika kibofu hadiureta au figo nakufungika kwa choo.
Mbegu
Mbegu huwa kati ya vyakula muhimu sana kwa wanadamu. Nafaka zote ni mbegu za aina za manyasi na kuwa chanzo kikii cha wanga kwa binadamu. Mbegu kama alizeti na jozi nyingi ni chanzo cha mafuta na protini.
Glukosi
Glukosi (CHO; kutoka Kigiriki "γλυκύς", tamu) ni sukari ya monosakaridi kwa hiyo aina ya kabohidrati.
Usanisinuru
Usanisinuru unaanza kwenye sehemu za kijani za majani. Rangi ya kijani inatokana na punje ndogo sana za kiwiti ndani ya majani. Wakati nuru ya jua inafikia kiwiti inasababisha kemikali ndani yake kuvunja molekuli za maji. Molekuli ya maji ikivunjwa inatoa oksijeni, hidrojeni na nishati. Protini ndani ya seli inatumia dutu hizi pamoja na dioksidi kabinia ya hewani kujenga glukosi na ATP ambayo ni molekuli ya fosifati inayotunza nishati nyingi ndani ya muungo kemia wake.
Sukari
Kutoka Uhindi sukari ilienea. Ilitengenezwa pia katika China na Mashariki ya Kati. Watu wa Mediteranea kama Waroma wa Kale walijua sukari kama dawa ghali sana iliyoigizwa kutoka Uhindi kwa njia ya meli.
Sungura wa Kizungu
Sungura wamekuwa chanzo kikubwa cha uharibifu wa mazingira, pindi wanapowekwea kwenye mazingira mapya. Kutokana na namna ya kula,na kiwango chao kikubwa cha kuzaliana, sungura wa mwituni huwa chanzo kikubwa cha tatizo hasa kwenye kilimo. Njia mbalimbali zikiwemo kupiga risasi kuweka uzio, kunyunyiza dawa na kuweka mitego hujaribu kudhibiti wingi wao,lakini ike ya kuweka magonjwa yanayowahatarisha sungura tu ndio hufanikiwa sana. Mfano ugonjwa wa myxomatosis na calicivirus’ ambayo ni virusi waliotengenezwa kwa mara ya kwanza huko Hispania kuwasaidia wakulima kuwadhibiti sungura.
Sukari
Sukari (kutoka Kar. سكر‎ "sukkar" iliyotoka kwenye Sanskrit "sharkara") ni dutu tamu inayoungwa katika chakula na vinywaji kwa kusudi la kuzinogesha.
Kisukari aina ya 2
Watu wengi mwanzoni hawahitaji [[insulini]]. Insulini inapotumiwa, muundo wa kudumu kwa kawaida huongezwa usiku, huku dawa za kumeza zikiendelea kutumika.Vipimo kisha huongezwa hadi kuleta manufaa (viwango vya sukari ya damu vikidhibitiwa vyema). Iwapo insulini ya usiku haitoshi, insulini ya mara mbili kwa siku inaweza kuleta udhibiti bora. Insulini za kudumu, [[insulini ya glargine|glargine]] na [[insulin ya detemir|detemir]] hazionekani kuwa bora kuliko neutral protamine Hagedorn [[insulini ya NPH | insulini (NPH)]] lakini ni ghali sana kutengeneza, na kufikia mwaka wa 2010 gharama yake ilikuwa juu. Insulini ndiyo chaguo la tiba kwa [[wajawazito]].
Meno
Kuoza kwa meno. 
Chakula cha hatari kwa meno ni baadhi ya kile chenye kabohidrati hasa aina za sukari. Kikiachwa kinywani huganda kwenye uso wa meno kama ganda la mashapo. Katika mashapo haya kwenye meno huishi bakteria zinazoendelea kula mabaki ya vyakula ndani yake zinastawi vema hasa kwenye sukari iliyomo hapa. Bakteria hizi zinatengeneza asidi inayoshambulia enameli cha kichwa cha meno na pia mfupa wa dentini. Kwa njia hii vitundu vinaweza kutokea. Vikienea hadi fofota ya jino neva ndani yake hailindwi tena iko wazi na maumivu ya jina yanaanza. Hatimaye neva itaoza na kufa kabisa. Hapa maumivu hutulia kabisa. Lakini usikubali kudanganywa. Kwa njia ya mvungu hata nafasi inayozunguka ncha ya jino itashambuliwa, na vijidudu vitaenea hadi kwenye utando wa ule mfupa na hatimaye kusababisha jipu na madhara mengine kinywani.
Mawese
Mawese ni mafuta ya kula yanayotolewa katika matunda ya mti wa mchikichi ("Elaeis guineensis"). Ni mafuta ya kupikia ya Afrika, hasa penye asili ya mchikichi kutokana na kupatikana kwa wingi katika nchi za kanda ya Guinea.
Alkoholi
Alkoholi zinapatikana kiasili katika kampaundi nyingi. Ethili hutokea kiasili wakati wa kuchachuka kwa matunda au majimaji yenye sukari ikitengenezwa na bakteria za hamira. Kwa lugha nyingine alikoholi ethili hutokea kaisili katika umetaboli ya hamira kwa hiyo inapatikana kia mahali penye bakteria za hamira.
Wamasai
Utafiti wa International Livestock Centre for Africa (Bekure et al. 1991) unaonyesha mabadiliko makubwa sana katika mlo wa Kimasai kuelekea bidhaa zisizo za mifugo pamoja na mahindi kuwa asilimia 12-39 na sukari asilimia 8-13; na wastani wa lita moja ya maziwa hunywewa na kila mtu kwa siku.
Kisukari aina ya 2
Lishe bora na mazoezi ndio msingi wa kudhibiti kisukarihuku mazoezi mengi yakileta matokeo bora zaidi.[[Mazoezi ya kipumzi]] huchangia upungufu wa HbA1C na kuboresha kiwango cha usikivu dhidi ya insulini. [[Mazoezi ya kuinua uzani]] pia husaidia huku matokeo bora yakitarajiwa kwa kujumulisha aina zote mbili za mazoezi. [[Lishe la kudhibiti kisukari]] linaoimarisha uzito wa chini wa mwili ni muhimu.Ingawa kuna utata kuhusu aina ya lishe mwafaka katika kuboresha matokeo, [[lishe lenye kielezo cha chini cha glisemia]] limetambulika kuboresha udhibiti wa sukari ya damu.Elimu bora kwa kawaida inaweza kusaidia watu walio na aina ya 2 ya kisukari kudhibiti kiwango cha sukari ya damu, hadi angalau miezi sita.Ikiwa mabadiliko ya kimienendo katika watu wenye kisukari kidogo hayajaboresha viwango vya sukari ya damu katika wiki sita, matibabu yanafaa kupendekezwa.
Kiwango-hisi cha gluteni
Ongezeko la idadi tafiti kuhusu gliadini linaonyesha kuwa gluteni ina athari ya moja kwa moja na kubadilisha seli za chango. Tafiti mbili tofauti zimeonyesha kwamba gliadini tofauti zinaweza kuongeza upenyezaji wa seli za epithelimu (seli za nje kabisa za vidole) na kuruhusu protini za chakula kuingia. Utafiti mmoja ulichunguza athari za gliadini za ω-5, sababu ya msingi ya anafilaksisi inayosababishwa na mazoezi / aspirini, na ukatambua upenyezaji ulioongezeka wa seli za utumbo unaosababishwa na gliadini hii na albumini nyingine ya ngano. Mkondo mwingine wa utafiti unaonyesha kuwa gliadini huunganisha kipokezi cha kuvutia kemikali na kuongeza kipengele kinachoharibu mianya midogo. Mianya hii huzuia kuvuja kwenye seli zinazozingira chango, vinavyosababisha mvujo wa protini za chakula kuingia ndani ya mwili. Sumu hizi za gluteni ambazo si sehemu ya majibu ya mfumo wa kinga wa kuzoea unaweza kuwa ndio uhusiano kati ya ngano na kiwango cha hisi cha gluten, na wakati mwingine ugonjwa wa kisukari wa aina ya kwanza.
Kisukari aina ya 2
Taratibu nyingine muhimu zinazohusishwa na aina ya 2 ya kisukari na ukinzani wa insulini ni pamoja na: ongezeko la kumeng’enya mafuta katika seli za mafuta, ukinzani na ukosefu wa inkretini, kiwango cha juu cha glukagoni katika damu, ongezeko la kuhifadhi chumvi na maji katika figo na pia mfumo mkuu wa neva kudhibiti umetaboli vibaya. Hata hivyo, si watu wote walio na ukinzani wa insulini wanaopata kisukari, kwani hitilafu za seli za beta kwenye kongosho kutoa insulini pia huhitajika.
Sukari
Watu wa Ulaya walipaswa kununua sukari kutoka kwa Waarabu hadi manmo mwaka 1500 kwa sababu hali ya hewa ya Ualya hairuhusu kilimo cha miwa. Uenezaji wa milki za Ulaya katika nchi tropiki za Amerika ya Kati tangu Kolumbus uliwapa nafasi ya kuanzisha kilimo cha miwa. Wahispania walianzisha mashamba ya miwa huko Kuba mwaka 1523, Wareno walifuata Brazil mwaka 1532.
Kisukari aina ya 2
Kuna aina kadhaa za matibabu na matatizo mengine ya afya yanayoweza kusababisha kisukari. Baadhi ya matibabu hayo ni: glukokotikoidi, thiasidi, vizuia beta, dawa maalum za kutibu saikosisi, na statini. Watu ambao wamekuwa na kisukari katika ujauzito wako katika hatari kubwa zaidi ya kupata aina ya 2 ya kisukari.Matatizo mengine ya kiafya yanayohusishwa ni pamoja na: akromegali, Sindromu ya Chushing, uthiroidi, fekromositoma na baadhi ya aina za saratani kama vile glukagonoma. Upungufu wa testosteroni pia unahusishwa na aina ya 2 ya kisukari.
Dioksidi kabonia
Dioksidi kabonia inatokea wakati viumbehai wanapumua na kutoa pumzi; inatokea zaidi wakati wa kuchoma maada ogania yaani mada yenye kaboni ndani yake. Mimea inahitaji gesi hii kwa mchakato wa usanisinuru inamojenga chakula chao. Inabadilisha CO kuwa sukari aina za glukosi.
Suheli
Suheli (ing. na lat. Canopus "ka-no-pus", pia α Alpha Carinae, kifupi Alpha Car, α Car) ni nyota angavu zaidi kwenye kundinyota ya Mkuku (""). Ni pia nyota angavu ya pili kabisa kwenye anga baada ya Shira (Sirius). 
Nyota ya Suheli ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaoijua kama سهیل "suhail" na katika hadithi moja ya Waarabu hii ni jina la mtu mbaya aliyeishi Uarabuni hadi aliondolewa duniani na Mungu na kupelekwa angani akawa nyota . Pia nyota λ Lambda Velorum inaitwa "Suhail" - hili ni jina lilelile kama Suheli (Canopus). Sababu yake ni ya kwamba Waarabu walitumia jina hili kwa nyota tatu katika kundinyota ya Argo iliyovunjika baadaye. Suhail inayotokana na neno سَهُلَ sahula “tambarare, isiyo na matata” ikitumiwa na Waarabu kwa nyota mbalimbali na pia kama jina la mwanaume. .
Jina la kimataifa ni Canopus ambalo lilipokelewa na kuthibitishwa na UKIA kama jina maalum.. Asili yake iko katika lugha ya Kigiriki; ilionekana kwa Wagiriki wa Kale kama vile Eratosthenes na Klaudio Ptolemaio waliokaa Misri (maanake haionekanI katika Ulaya penyewe) walioipa jina la Κονοβος "ko-no-bos" kwa kumbukumbu ya nahodha wa mitholojia yao; kwa uzoefu wa Kilatini jina hili lilikuwa Canopus . Hapa ni mfano ambako UKIA haukufuata kawaida ya kupokea majina ya Kiarabu kwa sababu « Suhail » ilitumiwa kwa nyota mbalimbali.
Kisukari aina ya 2
Dalili kuu za kisukari ni poliuria (kukojoa kila mara), polidipsia (ongezeko la kiu), polifagia(ongezeko la njaa) na kupoteza uzito wa mwili. Dalili zingine zinazotambulika mara nyingi wakati wa utambuzi ni pamoja na: historia ya kiwaa, kujikuna, niuropathia ya pembezoni, kurejea kwa maambukizi ya uke na uchovu. Hata hivyo, watu wengi hawana dalili mwanzoni na hutambuliwa baada ya vipimo vya mara kwa mara.Watu walio na aina ya 2 ya kisukari wanaweza kukosa koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi (hali ya kuwa na kiwango cha juu cha sukari ya damu inayohusishwa na kiwango kilichopungua cha ufahamu na kiwango cha chini cha shinikizo la damu).
Hidrati kabonia
Hidrati kabonia ni chanzo cha nishati katika chakula cha watu wengi. Takriban asilimia 40 - 75 za mahitaji ya nishati ya watu hutokeana na hidrati kabonia. Vyakula vyenye hidrati kabonia nyingi ni vile vyenye wanga hasa nafaka na vyote vilivyotengenezwa kwa kutumia nafaka kama vile ugali, mkate, pasta, wali pamoja na mazao kama viazi na ndizi.
Molekuli
Fomula ya molekuli inaeleza idadi na aina ya atomi ndani ya molekuli. Kwa mfano sukari ina formula ya CHO. Maana yake ni kwamba molekuli moja ya sukari huwa na atomi 6 za kaboni, 12 za hidrojeni na 6 za oksijeni.
Jeraha sugu
Sababu nyingine kubwa ya majeraha sugu ni, ugonjwa wa kisukari, ambao unazidi kuenea. Wagonjwa wa kisukari wana hatari kubwa zaidi kwa 15% ya kukatwa sehemu ya mwili kuliko jamii kwa ujumla kwa sababu ya vidonda sugu. Ugonjwa wa kisukari husababisha ugonjwa wa neuropathi, ambao huzuia utambuzi wa uchungu mwilini kwa neva na kuhisi maumivu. Hivyo wagonjwa wanaweza kosa kuona majeraha madogo miguuni, na hivyo kushindwa kuzuia maambukizi au kujeruhiwa tena. Aidha, ugonjwa wa kisukari husababisha kupungua kwa kinga na uharibifu wa mishipa midogo ya damu, kuzuia uwekaji oksijeni wa kutosha kwa tishu, ambayo inaweza kusababisha majeraha sugu. Shinikizo pia huwa na jukumu katika ukuaji wa vidonda vya wagonjwa wa kisukari.
Kisukari aina ya 2
Mbinu nyingine ya kutambua kisukari ni kuchukua vipimo mbalimbali vya sukari ya damu vya zaidi ya 11.1 mmol/l (200 mg/dL) huku vikilinganishwa na dalili za kawaida au pia kipimo cha himoglobini iliyo na glukojeni (HbA) cha zaidi ya asilimia 6.5. Mnamo mwaka wa 2009, Kamati ya Kimataifa ya Wataalamu iliyojumuisha wawakilishi kutoka Shirika la Kisukari la Amerika, Kongamano la Kimataifa la Kisukari na Shirika la Masomo ya Kisukari la bara Uropa ilipendekeza kizingiti cha asilimia ≥6.5 HbAkitumiwe kutambua kisukari.Pendekezo hili lilipitishwa na Shirika la Kisukari la Marekani mwaka wa 2010. Vipimo vinafaa kurudiwa iwapo mtu atatambulika kuwa na kisukari, isipokuwa ana dalili za kawaida na sukari ya damu ya >11.1 mmol/l (>200 mg/dl).
Hidrokaboni
Hidrokaboni ni chanzo muhimu cha nishati kwa binadamu duniani; petroli na diseli ni mchanganyiko wa aina za hidrokaboni.
Wamasai
Supu pengine ni mmojawapo ya matumizi muhimu zaidi ya mimea kwa chakula cha Wamasai. Acacia nilotica ni mmea wa supu unaotumika mara nyingi. Mzizi au shina huchemshwa katika maji na kutumiwa peke yake au huongezwa kwa supu. Wamasai hupenda kuichukua kama dawa, na inajulikana kuwafanya jasiri, wenye nguvu na washindani. Wamasai hunywa supu yenye gome na mizizi inayopungua mafuta moyoni; wale Wamasai mijini ambao hawana mimea hii hupatwa na maradhi ya moyo. Ingawa yanatumiwa kama vitafunio, matunda huwa sehemu kubwa ya chakula cha watoto na wanawake wanaochunga wanyama na pia moran jangwani.
Gastroenteritis
Katika dunia ya maendeleo "Kampylobakta jejuni" ni sababu ya msingi ya gastroenteritis bakteria, na nusu ya kesi ya hizi zinazohusiana na yatokanayo ya kuku. Kwa watoto, bakteria ni sababu katika kuhusu 15% ya kesi, na aina ya kawaida kuwa "Escherichia coli", "Salmonella","Shigella",na aina "kampilobakta". kama chakula inakuwa kuingiwa na bakteria na kuzidisha kuongeza hatari ya maambukizi katika wale ambao hutumia chakula. Baadi ya vyakula kawaida yanayohusiana na ugonjwa ni pamoja na mbichi au nyama,kuku,daga, mayai na ; sprouts ghafi; maziwa siomalisho na jibini laini; na matunda na juisi za mboga. Katika nchi zinazoendelea , hasa Afrika kusini mwa Sahara na Asia, kipindupindu ni sababu ya kawaida ya gastroenteritis.Maambukizi hii ni kawaida ya zinaa na maji yenye vimelea au chakula.
Kisukari aina ya 2
Visa vingi vya kisukari huhusisha jeni nyingi huku kila moja ikichangia sehemu ndogo ya uwezekano wa kuwa na aina ya 2 ya kisukari. Ikiwa mmoja wa pacha wanaofanana ana kisukari, uwezekano wa yule mwingine kupata ugonjwa huu maishani ni zaidi ya asilimia 90, ilhali kiwango katika pacha wasiofanana ni asilimia 25-50. Kufikia mwaka wa 2011, zaidi ya jeni 36 zinazochangia hatari ya kupata aina ya 2 ya kisukari zimetambuliwa. Jeni hizo kwa pamoja huchangia asilimia 10 tu ya vipengele vya ugonjwa huu vinavyoweza kurithiwa.Kwa mfano, aleli ya TCF7L2 huongeza hatari ya kupata kisukari kwa mara 1.5 na ndiyo hatari zaidi ya aina nyingi za kijeni. Jeni nyingi zinazohusishwa na kisukari huusika katika utendakazi wa seli za beta.
Kisukari
Kuna aina tatu za bolisukari:
Kisukari aina ya 2
Upungufu wa sukari ya damu (HbA1C<6%) kinyume na upungufu wa kawaida wa sukari ya damu (HbA1C ya asilimia 7 -7.9) hauonekani kubadilisha idadi ya vifo. Lengo la matibabu kwa kawaida ni HbA1C ya chini ya asilimia 7 au glukosi ya mfungo ya chini ya 6.7 mmol/L (120 mg/dL). Hata hivyo malengo haya yanaweza kubadilishwa baada ya ushauri wa kitaalamu huku ukizingatia hatari maalumu za [[hipoglisemia]] na matarajio ya urefu wa maisha. Inapendekezwa kila mtu aliye na aina ya 2 ya kisukari apate uchunguzi wa [[kiofthamolojia|ofthamolojia ]]
Kisukari aina ya 2
Udhibiti wa aina ya 2 ya kisukari huzingatia mikakati ya mtindo wa maisha, kupunguza hatari za magonjwa ya moyo na mishipa na kudumisha viwango vya kawaida vya glukosi ya damu. Ufuatilizi wa kibinafsi wa glukosi ya damu kwa watu waliotambulika na aina ya 2 ya kisukari kwa mara ya kwanza ulipendekezwa na [[Huduma ya Afya ya Kitaifa]] ya Uingereza mwaka wa 2008, Hata hivyo, manufaa ya ufuatilizi wa kibinafsi kwa watu wasiotumia insulini ya vipimo vingi sio bayana . Kudhibiti vipengele vingine vya hatari za moyo na mishipa kama vile [[shinikizo la juu la damu]], [[kiwango cha juu cha kolesteroli ]] na [[mikrolubuminuari]] huongeza miaka ambayo mtu anatarajiwa kuishi.Udhibiti wa kina wa shinikizo la damu (chini ya 130/80 mmHg) ikilinganishwa na udhibiti wa kawaida (chini ya 140-160/ 85-100 mmHg) huchangia upungufu mdogo wa hatari, lakini hauathiri hatari ya kijumla ya kifo.
Selulosi
Selulosi (kutoka neno la Kiingereza "cellulose") ni tishu iundayo sehemu kubwa ya miti na mimea mingine. Kikemikali inaundwa na kuwa kaboni yenye fomula (C6H10O5)n.
Mmenyuko wa mzio
Mmenyuko kali ya mzio husababishwa na mwitikio wa mwili karibu kwa dutu yoyote ya kigeni. Vichochezi vya kawaida ni pamoja na sumu kutoka kuumwa na wadudu au miiba, vyakula, na dawa. Vyakula ni vichochezi vya kawaida kwa watoto na vijana. Madawa na kuumwa na wadudu na miiba ni vichochezi zaidi vya kawaida katika watu wazima. Vyanzo vya chini ni pamoja na mambo ya kimwili, mawakala wa kibaiolojia (kama vile shahawa), mpira, mabadiliko ya homoni, vioungio vya chakula (kama vile monosodium glutamate na rangi ya chakula), na madawa ambayo hutumiwa kwa ngozi (madawa ya wakati). Mazoezi au halijoto (mojawapo ya joto au baridi) inaweza pia kuchochea anaphylaxis kwa kusababisha tishu fulani za chembe (zinazojulikana kama chembe nguzo) kutoa kemikali ambazo huanzisha mmenyuko mzio. Anaphylaxis inayonasababishwa na mazoezi mara nyingi pia inahusishwa na kula baadhi ya vyakula. Kama mmenyuko kali ya mzio hutokea wakati mtu anapokea unusukaputi, chanzo cha kawaida ni baadhi ya madawa ambayo mtu hupewa kuzalisha kupooza (neuromuscular kuzuia mawakala) kiuavijasumu, na mpira. Katika asilimia 32-50 ya matukio, chanzo hakijulikani (idiopathic anaphylaxis).
Kisukari
Dalili za kisukari ni
Morisi
Hadi leo kilimo cha miwa (sukari) ni uti wa mgongo wa uchumi wa Morisi.
Ugonjwa wa Alzheimer
Ingawa sababu za hatari za moyo na mishipa, kama vile haipakolesterolemia , shinikizo la damu ugonjwa wa kisukari, na uvutaji sigara, zinahusishwa na hatari kubwa zaidi na mwanzo na mkondo wa Alzeima,statini, ambayo ni madawa ya kupunguza kolestroli, hayajakuwa na ufanisi katika kuzuia au kuboresha mkondo wa ugonjwa huo. Vipengele vya vyakula vya Mediterenia, ambayo ni pamoja na matunda na mboga, mikate, unga wa ngano na nyinginezo, mafuta, samaki, na mvinyo mwekundu, vyote kwa kibinafsi au kwa pamoja vinaweza kupunguza hatari au mkondo wa ugonjwa huo wa Alzeima. Athari yake ya manufaa kwa moyo na mishipa imependekezwa kama utaratibu wa utekelezaji. Kuna ushahidi mdogo kwamba kutumia pombe kwa wastani , hasa mvinyo mwekundu, kunahusiana na hatari ya chini ya Alzeima.
Kisukari aina ya 2
Kisukari ni mojawapo ya magonjwa yaliyoelezwa mwanzo katika mswada wa [[Misri]] kutoka mwaka [[1500]] hivi [[BK]] uliotaja "kukojoa kwa wingi." Visa vya kwanza kuelezwa yanaaminika kuwa aina ya 1 ya kisukari.Matabibu wa India wa enzi hizo pia walitambua ugonjwa huu na kuuainisha kama "madhumeha" au "mkojo wa asali" wakitambua kuwa mkojo huo ulivutia mchwa. [[Neno]] "diabitisi” (kisukari) au "kupitia katikati" lilitumika kwa mara ya kwanza mwaka [[230]] KK na [[Mgiriki]] [[Appollonius wa Memphis]]. Ugonjwa huu ulikuwa nadra wakati wa [[Ufalme wa Roma]] huku [[Galen]] akidokeza kuwa alitambua visa viwili tu katika [[taaluma]] yake.
Asidi amino
Baada ya kupelekwa katika mwili wa binadamu kutoka kwa chakula, aina 22 za asidi amino hutumiwa kutengeza protini na bayomolekuli nyingine au huoksidishwa na kuwa urea na kaboni dioksidi kama chanzo cha nishati. Njia ya uoksidishaji huanza na kuondolewa kwa kikundi cha amino na transaminasi, kundi la amino basi huongezwa katika mzunguko wa urea. Bidhaa nyingine za transamidesheni ni asidi keto ambayo inaingia mzunguko wa asidi sitriki. Asidi amino Glukojeniki pia inaweza kugeuzwa kuwa glukosi, kupitia glukoneojenesi.
Wanga
Kikemia wanga ni kabohidrati aina ya polisakaridi yenye fomula (CHO). Inajengwa kwa molekuli ndogo zaidi za glukosi.
Sukari
Kabla ya kupatikana kwa sukari watu walitumia matunda na hasa asali kwa kutia utamu kwenye vyakula vyao. Miwa ililimwa katika Asia ya kusini tangu miaka mielfu na maji matamu ya miwa ilitumiwa mahali pengi.
Mitishamba
Kunaweza kuwa na athari kidogo inapotumiwa katika kiasi kidogo kama vile "kuunga" kwenye upishi, na baadhi ya mitishamba huwa sumu ikitumiwa kwa kiasi kikubwa. Kwa mfano, baadhi ya aina za mitishamba, kama vile dondoo ya St John's-Wort "(Hypericum perforatum)" au ya Kava "(Piper methysticum)" yanaweza kutumika kwa madhumuni ya matibabu ya unyogovu na kupunguza fikira. Hata hivyo, kiasi kikubwa cha mitishamba hii inaweza kusababisha sumu, na lazima itumike kwa hadhari. Dutu moja inayofanana na mitishamba, iitwayo Shilajit inaweza hasa kusaidia kupunguza vipimo vya sukari kwenye damu ambako ni muhimu hasa kwa wale wanaosumbuliwa na kisukari.
Mitishamba kwa muda mrefu imekuwa ikitumika kama msingi wa Madawa ya mimea ya Kichina, na imetumiwa tangu karne ya kwanza BK.
Nuru
Chanzo cha nuru duniani ni hasa jua. Nuru ya jua inaleta pia nishati inayotumiwa na mimea ambayo kwa njia ya usanisinuru inajenga kwa ndani sukari au wanga ambavyo ni lishe za viumbehai vyote vinavyozila. Hivyo nuru ya jua, kwa njia ya usanisinuru, ni chanzo cha nishati kwa karibu viumbehai vyote duniani.
Sukari
Kwa njia hii hamu ya sukari ilikuwa sababu muhimu ya uenezaji wa ukoloni pamoja na biashara ya watumwa.
Hata kama koloni za Hispania, Ureno, Uingereza, Uholanzi, Ufaransa na Denmark zilitengeneza sukari bado ilikuwa ghali kwa watu wa kawaida katika nchi baridi hasa katika nchi zisizokuwa na koloni.
Katika karne ya 18 wanakemia Wajerumani walianza kugundua sukari ndani ya mimea ya nyumbani. Andreas Sigismund Marggraf alitambua sukrosi sawasawa na sukari ya miwa katika mimea mbalimbali ya kienyeji. Mwanafunzi wake Franz Carl Achard aliendelea kufanya majaribio akagundua nafasi kuwba ya bitiruti iliyolimwa kama chakula cha wanyama. Mwaka 1802 aliuza sukari ya kwanza kutoka bitiruti. Kwa kuteua mimea yenye sukari nyingi zaidi alizalisha aina mpya ya bitiruti ya sukari yenye kiwango cha asilimia 16-18 za sukari katika maji yake. Kiwango hiki ni kidogo kulingana na miwa lakini kimetosha kwa utengezeaji wa sukari kwa wingi.
Kisukari
Kwa walio na bolisukari aina ya kwanza, tiba ni kupokea sindano za insulini. Walio na aina ya pili ya bolisukari waweza kutibiwa kwa insulini au hata dawa nyingine. Wanawake walio na aina ya tatu ya bolisukari hupata kwamba bolisukari yao yaisha pindi tu wanapozaa.
Kidukari
Vidukari, vidukali au wadudu-mafuta ni wadudu wadogo wa familia Aphididae katika oda Hemiptera ya nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Aphididae ni familia pekee ya familia ya juu Aphidoidea iliyopo hadi sasa; familia nyingine zimekwisha zote. Vidukari ni miongoni mwa wadudu wasumbufu sana katika kilimo na katika bustani na juu ya mimea nyumbani, kwa sababu wanafyunza utomvu wa mimea, ule wa floemi hasa lakini mara kwa mara ule wa ksilemi pia. Utomvu wa floemi una ukolezi mkubwa wa sukari na ukolezi mdogo wa asidi-amino. Ili kupata asidi-amino za kutosha, lazima kidukari afyunze utomvu mwingi na kwa sababu ya hii anapata sukari zaidi ya kiasi anachohitaji. Kiasi cha sukari kilichozidi kinatolewa kama mana (kitone cha shira chenye ukolezi mkubwa sana wa sukari: honeydew kwa Kiing.). Sisimizi wanapenda mana sana lakini hawawezi kunywa yote. Kwa hivyo mana nyingi inaanguka kwenye majani na hapa kuvu nyeusi inaanza kukua juu yake. Kuvu hii inazuia majani yasifanye usanidimwanga na mmea unanywea. Kwa bahati nzuri wakulima wana wadudu rafiki ambao hula vidukari kama wadudu-kibibi (lava na wadudu wapevu), wadudu mabawa-vena (lava na wapevu), nzi-wangamaji (lava tu), nyigu wa kidusia (lava tu), buibui-kaa n.k. Pia kuna kuvu viuawadudu (entomopathogenic fungi) inayoambukiza wadudu hawa, kama "Metarhizium anisopliae", "Beauveria bassiana", "Isaria fumosorosea" na "Lecanicillium longisporum".
Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula
Mchakato wa umeng’enyaji humalizikia katika ileum. Ileum kwa ujumla ina kazi kuu mbili: 
Chakula kinapofikia hatua hizo huwa kiko tayari kusharabiwa na vinywelea vilivyo katika utumbo mwembamba viitwavyo vilasi. Vilasi hizo huchukua asidi za amino, sukari rahisi (glucose) na chumvi na kupeleka katika mishipa ya vena hadi kwenye ini. Katika ini sukari rahisi hubadilishwa kuwa glaikojeni na kuhifadhiwa. Asidi za amino za ziada hugeuzwa kuwa glaikojeni na yurea (kemikali ambayo baadaye huwa mkojo). Kutoka kwenye ini chakula kinachohitajiwa na mwili husafirishwa na damu hadi kwenye moyo. Damu hiyo husambaza chakula hicho katika mwili mzima kwa matumizi mbalimbali.
Maziwa ya mama
Protini kuu ni kaseini (homologasi khadi bovini beta kaseini), alfa-laktalibumini, laktoferini, IgA, lisozimu na albumini seramu. Katika mazingira ya asidi kama tumbo, alfa-laktalibumini hueneza katika aina tofauti na kufunga asidi ya oleiki kuunda kipande tata kiitwacho Hamlet ambacho huua seli za kukua kwa uvimbe. Hii ni dhana ambayo imedhaniwa kuchangia katika ulinzi wa watoto wanaonyonyeshwa dhidi ya saratani.
Kisukari aina ya 2
Hakuna shirika lolote kuu linalopendekeza ubia wa uchunguzi bainifu wa kisukari kwani hakuna ushahidi kuwa hatua hii huboresha matokeo. Uchunguzi bainifu umependekezwa na [[Tume ya Marekani ya Huduma za Kinga]] kwa watu wazima wasio na dalili huku wakiwa na [[shinikizo la damu]] la zaidi ya 135/80 mmHg. Ushahidi hautoshi kupendekeza au kutopendekeza uchunguzi kwa watu walio na kipimo cha chini cha shinikizo la damu. [[Shirika la Afya Duniani]] linapendekeza vipimo kwa watu walio katika hatari kubwa pekee. Vikundi vilivyo katika hatari kubwa Marekani ni pamoja na: watu wa umri wa zaidi ya miaka 45 walio na [[jamaa wa kiwango cha kwanza]] aliye na kisukari, koo maalumu kama vile Wahispania Wamarekani, Wamarekani wa asili ya Kiafrika na Wamarekani asilia, watu walio na historia ya [[kisukari wakati wa ujauzito]], [[sindromu ya uvimbe wa ovari]], unene wa kupindukia na hali zinazohusishwa na [[sindromu ya umetaboli]].
Kisukari aina ya 2
Aina ya 2 ya kisukari inasababishwa na upungufu katika uzalishaji wa insulini kutoka kwa seli za beta katika kuanzisha kukinza insulini. Kukinza insulini, ambako ni hali ya seli kutoweza kuitikia vyema kwa viwango vya kawaida vya insulini, hutokea hasa katika misuli, ini na tishu zenye mafuta.Kwa kawaida, insulini hukandamiza uzalishaji wa glukosi ndani ya ini. Hata hivyo, katika ukinzani wa insulini, ini huzalisha glukosi ndani ya damu isivyohitajika. Uwiano kati ya ukinzani wa insulini na utendakazi mbaya wa seli za beta hutofautiana kati ya watu walio na ukinzani wa kimsingi wa insulini na tatizo dogo la utoaji insulini, ikilinganishwa na watu walio na ukinzani mdogo wa insulini lakini hawawezi kuzalisha insulini.
Kisukari aina ya 2
Viwango vya kisukari mwaka wa 1985 vilikadiriwa kuwa milioni 30 vikiongezeka hadi milioni 135 mwaka wa 1995 na milioni 217 mwaka wa 2005.Ongezeko hili linaaminika kusababishwa na kuongezeka kwa watu wazee ulimwenguni, upungufu wa kufanya mazoezi na kuongezeka kwa viwango vya unene wa kupindukia.Nchi tano zilizo na idadi kubwa ya watu walio na kisukari kufikia mwaka wa 2000 ni India, ikiwa na milioni 31.7 , China milioni 20.8 , Marekani milioni 17.7 , Indonesia milioni 8.4   na Japani milioni 6.8 . Kisukari kinatambuliwa na [[Shirika la Afya Duniani]] kama [[janga]] la ulimwengu.
Unene wa kupindukia
Upatikanaji mkubwa wa vielekezo kuhusu lishehaujafaulu kutatua shida za kula kupita kiasi na uamuzi mbaya kuhusu lishe. Kutoka mwaka wa 1971 hadi 2000, viwango vya unene wa kupindukia viliongezeka kutoka 14.5% hadi 30.9%. Katika kipindi hicho pia, wastani wa matumizi ya chakula kinachotoa nguvu yaliongezeka. Katika wanawake, wastani wa ongezeko hili ulikuwa kalori 335 kwa siku (1,542 mwaka wa 1971 na kalori 1,877 mwaka wa 2004), ilhali katika wanaume, wastani katika ongezeko hilo ulikuwa kalori 168 kwa siku (kalori 2,450 mwaka wa 1971 na kalori 2,618 mwaka wa 2004). Kiwango kikubwa cha nguvu hizi za ziada kilitokana na ongezeko la kutumia kabohidrati badala ya mafuta. Vyanzo vya msingi vya kabohidrati hizi za ziada ni vinywaji vilivyo na sukari ambavyo vinakadiriwa kusababisha karibu 25% ya nguvu za kila siku katika vijana wakomavu Marekani, na chipsi za viazi. Utumiaji wa vinywaji vilivyo na sukari unaaminika kuchangia katika ongezeko la viwango vya unene wa kupindukia.
Sukari
Sukari hupokelewa haraka na mwili ni chanzo muhimu cha nishati. Wakati huohuo matumizi ya sukari nyingi huleta hatari ya ugojwa wa kisukari na ugonjwa huo umeenea duniani tangu kupatikana kwa sukari kwa bei nafuu kutoka viwanda vikubwa. Hatari nyingine inayotokana na kula sukari nyingi ni kuoza kwa meno.
Sukari
Aina zote za sukari ni sehemu ya dutu zinazoitwa kabohidrati. Wanakemia hujua aina mbalimbali za sukari. Sukari tunayotumia kama chakula huitwa sukrosi na fomula yake ni CHO. Kuna pia sukari ndani ya matunda ambayo ni tofauti kikemia huitwa fruktosi (CHO) inayosababisha utamu wa matunda.
Kiazi kikuu
Viazi vikuu au mitubwi ni mimea ya chakula iliyoainishwa katika familia Dioscoreaceae. Chakula ni sehemu nene za mizizi yake (kiazi) yenye wanga. Kiazi kikuu ni kubwa sana kuliko kiazi cha kizungu na hata kiazi kitamu. Mimea yake inapanda juu ya mimea au miti ingine na hupandwa mahali pengi pa Afrika, Asia, Amerika ya Kusini, Visiwa vya Karibi na Visiwa vya Pasifiki.
Hidrati kabonia
Hidrati kabonia (pia: kabohidrati au hamirojo) ni kampaundi ya kikemia inayojengwa kwa oksijeni, hidrojeni na kaboni. Katika kemia huitwa kwa jumla kwa jina "sukari" hata kama sukari kwa lugha ya kawaida ni sehemu ya hidrati kabonia tu.
Upofu
Katika nchi zilizoendelea ambako magonjwa ya vimelea hayapatikani sana na upasuaji wa mtoto wa jicho inapatikana kwa urahisi zaidi, kuharibika kwa seli kunakohusishwa na umri, glakoma, na kuharibika kwa retina kunakohusishwa na ugonjwa wa kisukari ndivyo visababishi vikuu vya upofu. [24]
Kidubini
Vingine ni pathojeni vinavyosababisha magonjwa ya kuambukiza kwa sababu vinaongezeka ndani ya mwili na kupita kutoka mtu mmoja kwa mtu mwingine. Kuoza kwa meno kunasababishwa na bakteria zinazokula sukari mdomoni na kutoa asidi inayoharibu gamba la jino.
Shinikizo la juu la damu
Shinikizo la juu la damu la msingi ni aina inayojulikana zaidi, ikiwa chanzo cha 90-95% za waathirika wa shinikizo la juu la damu Takriban katika jamii zote za kisasa shinikizo la damu linapanda juu katika nyakati za kuzeeka. 
Shinikizo la juu la damu linatokana katika ushirikiano wa viini-urithi na athari za mazingira. Viini-urithi vingi vya kawaida vikiwa na athari ndogo juu ya shinikizo la damu vimeshatambulika na vilevile vingine vya nadra lakini vyenye athari kubwa katika hilo lakini shinikizo juu la damu linalotokana na viini-athari halijaeleweka vizuri hadi leo hii. Chumvi kidogo tu, matunda na vyakula visivyo na mafuta mengi (Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH diet)), mazoezi, weight loss na kutokunywa vileo sana ni misaada dhidi ya presha kupanda. Jinsi uchovu, kahawa, na upungufu wa vitamini D vinavyochangia presha ya juu haieleweki vizuri. Kinzano dhidi ya insulin inafikiriwa pia kupandisha presha. Utafiti wa hivi karibuni umedhulumu matukio ya maisha ya watoto wachanga kwa mfano, uzito mdogo wa mtoto mchanga, tabia ya uvutaji sigara ya akina mama, na kutowanyonyesha watoto kama athari za hatari zinazoumiza watu wazima na shinikizo la damu la kimsingi. Hata hivyo, mahusiano hayo yanabaki fumbo.
Ndizi sukari
Kwa watu tunda hili lina faida nyingi: mojawapo ni kwamba huwapatia vitamini C mwilini na kuwafanya kuwa na afya bora.
Washubi
Chakula kikuu cha Washubi ni ndizi, ingawa, kutokana na kushuka kwa uzalishaji wa zao la migomba, sasa ugali unachukuliwa pia kama moja ya vyakula muhimu.
Gesijoto
Gesijoto asilia zinazopatikana katika angahewa na kutunza joto la sayari ni pamoja na mvuke wa maji, hewa ukaa (kaboni dioksidi), methani, oksidi dinitrojeni (NO) na ozoni O
Ndizi sukari
Tunda hili hustawi sana katika maeneo yenye joto la kawaida, kwani joto huchangia kuiva kwa tunda hili: ndio maana tunda hili hustawi na kupatikana sana barani Afrika kwa sababu kuna joto la kawaida linalosaidia ukuaji wa tunda hili.
Athari za muda mrefu za pombe
Wanywaji pombe wa wastani wanaweza kuwa katika hatari ndogo ya kupata kisukari kuliko wasiokunywa . Kwa upande mwingine, ulevi wa pombe na matumizi ya pombe kwa kiasi cha kikubwa huweza kuzidisha hatari ya aina 2 za ugonjwa wa kisukari kwa wanawake." Matumizi ya pombe huimarisha uhisivu wa insulini.
Mafuta ya ini
Kwa kawaida, ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini uhusishwa na pombe au tatizo la umetaboli (ugonjwa wa kisukari, shinikizo la damu, unene wa kupindukia na dislipidemia) lakini pia unaweza kusababishwa na mojawapo ya sababu zingine nyingi :
Kupanuka kwa kucha
Chanzo kamili cha upanuziviungo wa mara kwa mara haijulikani, na kuna nadharia nyingi zinazojaribu kueleza chanzo chake. Upanukaji wa mishipa ya damu (mishipa ya damu iliyofura), utoaji wa ugiligili wa kisababishi cha ukuaji (kama vile kisababishi cha ukuaji kinachotokana na chembe za kugandisha damu na kisababishi cha ukuaji kinachotokana na hepatositi) kutoka kwenye mapafu, na taratibu zingine zimependekezwa. Kutambuliwa kwa magonjwa katika metaboli ya prostaglandini katika osteoathropathia ya msingi kumesababisha kutolewa kwa mapendekezo kuwa uzalishaji wa kupindukia wa PGE2 na tishu nyingine unaweza kuwa ndio chanzo cha upanuziviungo.
Maji ya matunda
Maji ya matunda (au sharubati kwa neno lenye asili ya Kiarabu; pia: juisi kwa neno la mkopo kutoka Kiingereza "juice" ambalo lilitokana na maneno ya Kifaransa cha Kale "jus, juis, jouis" yaliyomaanisha maji yanayopatikana kwa kuchemsha mimea ya dawa.) ni kinywaji kinachotokana na matunda ya mimea na mboga kinachotengenezwa kwa kusindika matunda ya aina moja au mchanganyiko wa matunda mengi au mboga.