Je, askofu Alinikisa Cheyo alizaliwa mwaka gani?
Alinikisa Cheyo
Alinikisa Cheyo (* 27 Machi 1960) ni askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi.
Wakapuchini
Urekebisho huo, uliojitahidi sana kufuata kikamilifu kanuni ya Ndugu Wadogo na mifano ya mwanzilishi, Fransisko wa Asizi, ulipata kibali cha Papa Klementi VII mwaka 1528.
Ukristo barani Afrika
Afrika Mashariki walikuwa hasa wamisionari katika Uganda waliofanya mapema maandalizi ya kuwa na mapadri na wachungaji Waafrika. Huko Askofu Mwanglikana Tucker aliwahi kubariki makasisi wa kwanza mwaka 1893, akifuatwa na Wakatoliki mwaka 1913. Wakatoliki walisonga mbele walipomweka wakfu askofu Kiwanuka mwaka 1939.
Anatoli Kiriggwajjo
Anatoli Kiriggwajjo (+ Namugongo 3 Juni 1886) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Akatistos
Akatistos maarufu zaidi ni ile iliyoandikwa katika karne ya 7 kwa heshima ya Mama wa Mungu. Mtunzi wake hajulikani kwa hakika.
Paulo Miki
Paulo Miki alizaliwa nchini Japani kati ya 1564 na 1566.
Historia ya Wokovu
Dionisi Mdogo, mmonaki aliyeanzisha (mwaka 533 hivi) mtindo wa kuhesabu miaka kuanzia kuzaliwa Yesu kurudi nyuma (K.K.) au kwenda mbele (B.K.), alikosea hesabu zake. Leo tunakisia Yesu alizaliwa mwaka 6 hivi K.K. kwa sababu alizaliwa Bethlehemu chini ya Herode Mkuu aliyefariki mwaka 4 K.K. Huyo alipojaribu kumuua mtoto Yesu, familia takatifu ilikimbilia Misri mpaka baada ya kufa kwake. Hapo ikarudi Galilaya hata Yesu akajulikana kwa jina la kijiji cha Nazareti kilichodharauliwa na Wagalilaya pia. Ndipo alipokulia na kuishi akifanya kazi ya ufundi.
Sophokles
Sofokles (pia: Sophokles; Kigiriki Σοφοκλῆς alizaliwa mnamo 496 KK, alikufa 406 KK) alikuwa mshairi na mwandishi wa Ugiriki ya Kale anayekumbukwa pamoja na Aeschylos and Euripides kama mmoja wa watungaji wakuu watatu wa michezo tanzia wa ustaarabu huu wa Kigiriki. Alitunga michezo zaidi ya 120 na 7 imehifadhiwa hadi leo mengine inajulikana kwa jina au kisehemu tu.
14 Julai
Tarehe 14 Julai ni siku ya 195 ya mwaka (ya 196 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 170.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Fransisko Solano, padri, na ya mtakatifu Kamili wa Lellis, padri
8 Novemba
Tarehe 8 Novemba ni siku ya 312 ya mwaka (ya 313 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 53.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Adeodato I na ya mwenye heri Yohane Duns Scoto, padri
Gottfried Leibniz
Gottfried Wilhelm Leibniz (pia Leibnitz au von Leibniz; 1 Julai 1646 - 14 Novemba 1716) alikuwa mwanasayansi na mwanafalsafa Mjerumani aliyeandika hasa kwa Kilatini na Kifaransa. Aliandika vitabu na insha nyingi kuhusu mada za siasa, sheria, historia, isimu na mengineyo. Anasemekana alikuwa mtu wa mwisho aliyeweza kushika ujuzi wote wa ustaarabu wake.
Papa Eutychian
Papa Eutychian alikuwa papa kuanzia 4 Januari, 275 hadi kifo chake tarehe 7 Desemba, 283. Alimfuata Papa Felisi I akafuatwa na Papa Kayo.
Ninian Mtakatifu
Ninian (pia: Ringan au Trynnian; 360-432) alikuwa askofu aliyefanya umisionari kati ya Wapikti wa Uskoti wa leo.
Che Guevara
Ernesto Guevara au Che Guevara (Rosario, Argentina, 14 Mei 1928; La Higuera, Bolivia, 9 Oktoba 1967 ) alikuwa tabibu mzaliwa wa Argentina aliyekuwa mfuasi wa itikadi za Kisoshalisti za Karl Marx. Guevara anajulikana zaidi kwa harakati zake za kimapinduzi dhidi ya tawala za kibepari huko Amerika ya Kusini na Afrika.
Yesu
Dionisi Mdogo, mmonaki aliyeanzisha (mwaka 533 hivi) mtindo wa kuhesabu miaka tangu kuzaliwa Yesu kurudi nyuma (K.K.) au kwenda mbele (B.K.), alikosea hesabu zake. Leo tunakisia Yesu alizaliwa mwaka 6 hivi K.K. kwa sababu alizaliwa Bethlehemu chini ya Herode Mkuu aliyefariki tayari mwaka 4 K.K.
Ukristo barani Afrika
Kati ya wote, alijitokeza Atanasi wa Aleksandria anayeitwa Mkuu (Aleksandria, Misri, 295 hivi - Aleksandria, 2 Mei 373), Patriarki wa Kanisa Katoliki la madhehebu ya Misri kati ya mitaguso mikuu miwili ya kwanza: Nisea I (325) na Konstantinopoli I (383).
Paul Ngei
Paul Ngei alizaliwa katika sehemu ya Kiima Kimwe karibu karibu na mji wa Machakos nchini Kenya. Alikuwa mjukuu wa Masaku, chifu mkuu ambaye jina lake sasa ni majina ya mji na wilaya. Familia yake ilihama kutoka Kiima Kimwe hadi kwa makazi mapya katika sehemu ya Kangundo katika kijiji kidogo kijulikanacho kama Mbilini mwaka wa 1929. Hili lilikuwa eneo la milima na mvua nzuri kwa kilimo. Baba yake alikuwa amegeuzwa kuwa Mkristo na Afrika Inland Mission.
Aleksanda wa Hales
Aleksanda wa Hales, O.F.M., (1185 hivi - 21 Agosti 1245) aliyeitwa "Doctor Irrefragibilis", yaani "Mwalimu asiyepingika" (na Papa Aleksanda IV kati hati "De Fontibus Paradisi") na "Theologorum Monarcha" (kwa Kilatini "Mfalme wa Wanateolojia") alikuwa mwanateolojia na mwanafalsafa maarufu katika kustawisha Teolojia ya shule na Shule ya Kifransisko.
Ukristo barani Afrika
Anayekumbukwa sana ndiye askofu Mfaransa Charles Lavigerie. Mwaka 1868 alianzisha Shirika la Wamisionari wa Afrika (linalojulikana kama "White Fathers") na mwaka 1869 Shirika la Masista Wamisionari wa Afrika. Baadaye Lavigerie alipewa cheo cha Askofu Mkuu wa Algeria. Alijitahidi sana kukomesha biashara ya watumwa na kueneza Injili. Tofauti na mashirika mengine ya Wakatoliki hao Mapadri Weupe walishambulia moja kwa moja wafanyabiashara ya watumwa na kuwapokea watumwa waliotoroka.
Aloysius Balina
Aloysius Balina (21 Juni, 1945 - 6 Novemba, 2012) alikuwa Askofu Mkatoliki nchini Tanzania.
Yohane Kasiano
Yohane Kasiano (Scythia Minor (leo Dobruja, Bulgaria)
360 hivi - Marseille, Ufaransa 435 hivi) alikuwa mmonaki na mwanateolojia aliyeathiri sana Ukristo hasa kwa njia ya kitabu chake "Maongezi", anapoeleza alayofundishwa na wamonaki wa nchi mbalimbali kuhusu maisha ya kiroho.
Fosyo
Fosyo (kwa Kigiriki: Φώτιος, Fōtios; Konstantinopoli (leo nchini Uturuki), 810/820 – Bordi, Armenia, 6 Februari 893) alikuwa Patriarki wa Konstantinopoli miaka 858-867 halafu 877-886; Kwa ujuzi wake mkubwa na kwa umuhimu wake katika historia ya Kanisa, Waorthodoksi wanamuita Fosyo Mkuu.
Anthony Banzi
Anthony Banzi (amezaliwa Mangoja, Parokia ya Tawa, Morogoro 28 Oktoba 1946) ni askofu Mkatoliki nchini Tanzania.
Thomas Aquinas Mtakatifu
Alitangazwa na Papa Yohane XXII kuwa mtakatifu tarehe 18 Julai 1323, halafu na Papa Pius V kuwa mwalimu wa Kanisa mwaka 1568. Kwa Kilatini anaitwa "Doctor Angelicus" ("Mwalimu wa Kimalaika") au "Doctor Communis" ("Mwalimu wa wote").
Koreshi Mkuu
Koreshi Mkuu (kwa Kiajemi کوروش بزرگ "kurosh-e bozorg", kwa Kilatini Cyrus, ~ 590 KK au 576 KK — Agosti 530 KK), pia Koreshi II wa Uajemi alikuwa mwanzilishi wa nasaba ya Akhameni katika Uajemi ya Kale.
Alinikisa Cheyo
Alisoma Shule ya Msingi Mwembe tangu mwaka 1969 na kisha alijiunga na shule ya kati Haloli mjini Vwawa Mbozi. Baada ya hapo alijiunga na Chuo Cha Biblia cha Kanisa la Africa Inland cha Majahida kilichopo wilaya ya Bariadi Mkoa wa Shinyanga mwaka 1979 hadi 1981. Mwaka 1983 alijiunga na Chuo Cha Theologia cha Kanisa la Moravian kilichopo Mbeya (Motheco) ambapo alimaliza masomo mwaka 1986 na kutunukiwa cheti cha theologia. Akiwa Mbeya aliweza kujiendeleza kielimu kwa kujiunga na masomo ya Sekondari na mwaka 1987 aliweza kufanya mtihani wa kidato cha nne katika shule ya sekondari Mbeya Day. Alifanya tena mtihani wa sekondari katika kituo hicho hicho cha Mbeya Day Secondary mwaka 1999 na kutunukiwa cheti.
Klemens wa Aleksandria
Titus Flavius Clemens (kwa Kigiriki: Κλήμης Αλεξανδρεύς, Klemes Alexandreus; * mnamo 150 Athens; † mnamo 215 Aleksandria) anayejulikana zaidi kama Klemens wa Aleksandria alikuwa mwanafalsafa na mwanateolojia wa Ukristo katika mji wa Aleksandria (Misri) mwanzoni Mwa karne ya 3.
Twariqah Ahmadiyah Idrisiyah
Sheikh Muhammad Al-dandarawi (Qadasallahu Sirrahu) alizaliwa huko mji wa Dandara, nchini Misri mnamo mwaka 1813. Sheikh huyu alikuwa ni Muridi wa Sayidna Sheikh Ibrahim Ar-Rashid Qadasallahu Ruhahu , mbali ya kupewa khirqah ya Twariqah na sheikhe lake alirithi pia uchamungu, elimu na harakati za kida'awa kueneza twariqah hii katika miji mbali mbali duniani.
Mathayo wa Bascio
Mathayo wa Bascio, O.F.M. (jina la awali: Matteo Serafini; Pennabilli, 1495 hivi - Venezia, 6 Agosti 1552) alikuwa padri wa Utawa wa Ndugu Wadogo kutoka Dola la Papa, leo nchini Italia, ambaye ni maarufu kama asili ya tawi la Wakapuchini.
Atanasi wa Aleksandria
Atanasi wa Aleksandria anayeitwa Mkuu (Aleksandria, Misri, 295 hivi - Aleksandria, 2 Mei 373) alikuwa Patriarki wa Kanisa Katoliki la madhehebu ya Misri kati ya mitaguso mikuu miwili ya kwanza.
Arthur Schopenhauer
Arthur Schopenhauer  (22 Februari 1788 - 21 Septemba 1860) alikuwa Mwanafalsafa wa Ujerumani. Yeye anajulikana kwa kazi yake ya 1818 (The World as will and Representation) "Dunia kama wito na Uwakilishi" (kupanuliwa mwaka wa 1844), ambako anafafanua ulimwengu wa matukio kuwa uzao wa dhamira yakimetafizikia ambayo ni kipofu na isiyotosheka. Kutoka kwa dhana ngambo ya bara la uzoefu (Transendental idealism) ya Immanuel Kant, Schopenhauer alibuni mfumo wa kimetafizikia na wa kiMaadili ambao unaokana mungu ambao umeelezewa kuwa mfano wa falsafa za uhasi wa maisha (philosophical pessimism). Alikataa falsafa za rika lake za dhana kwamba ulimwengu ulitegemea michakato ya kikakili kwa kuwepo kwake; dhana zilizotawala falsafa za Ujerumani Karne hio(German Idealism). Schopenhauer alikuwa miongoni mwa wasomi wa kwanza katika falsafa ya Magharibi kushiriki na kuthibitisha mambo muhimu ya falsafa ya Mashariki (kwa mfano, utawa, ulimwengu-kama-kuonekana), baada ya kufikia hitimisho sawa kama matokeo ya kazi yake ya falsafa.
Papa Anicetus
Papa Anicetus alikuwa papa kuanzia takriban 150 au 154 hadi kifo chake takriban 167 au 168.
Dionisi Ssebuggwawo
Dionisi Ssebugwawo (1870 hadi 26 Mei 1886, Munyonyo) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Tarcisius Ngalalekumtwa
Tarcisius Ngalalekumtwa (amezaliwa 25 Oktoba 1948) ni askofu Mkatoliki nchini Tanzania.
11 Januari
Tarehe 11 Januari ni siku ya kumi na moja ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 354 (355 katika miaka mirefu).
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Papa Ijino, ya mtakatifu Vitalis wa Gaza, mkaapweke, ya mtakatifu Paulino wa Aquileia, askofu, na ya mtakatifu Thomas wa Cori, padri
Ilya Mechnikov
Ilya Ilich Mechnikov (16 Mei 1845 – 16 Julai 1916) alikuwa mwanazuolojia kutoka nchi ya Urusi. Tangu mwaka wa 1888 alifanya kazi Ufaransa ambapo jina lake liliandikwa Elie Metchnikoff. Hasa alichunguza mfumo wa kingamaradhi wa wanyama. Mwaka wa 1908, pamoja na Paul Ehrlich alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Gideon Asimulike Cheyo
Gideon Asimulike Cheyo (alizaliwa 24 Desemba 1939) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.
Gianni Ambrosio
Gianni Ambrosio (amezaliwa Santhià, 23 Desemba 1943) ni askofu Mkatoliki nchini Italia.
Nabii Ezekieli
Kati ya manabii muhimu zaidi wa Israeli katika Agano la Kale, mmojawapo ni Ezekieli, (kwa Kiebrania יְחֶזְקֵאל, Y'ḥez'qel) aliyefanya kazi miaka 592-570 hivi K.K., kadiri ya ushahidi wa kitabu chake.
Habari zake tunazipata katika kitabu chake tu, anapotajwa kwa jina mara tatu, kumbe kwa kawaida Mungu anamuita “binadamu”.
Leo Africanus
Alizaliwa mnamo mwaka 1490 kwa jina la الحسن بن محمد الوزان (Al-Hasan ibn Mohammed al-Wassan) katika mji wa Granada uliokuwa mji mkuu wa dola la mwisho wa Waislamu katika Hispania. Baada ya kutekwa kwa mji na Wahispania Wakristo 1492 familia yake ilihamia Fes (Moroko). Hapo kijana alisoma kwenye chuo kikuu cha Al-Qairawin. 
Baada ya kumaliza masomo yake aliongozana na mjomba katika safari zake wakivuka jangwa la Sahara na kufika mjini Timbuktu katika Dola la Songhai mnamo mwaka 1510. Akaendelea kuvuka kanda la Sahel hadi Sudan na Misri.
Katika safari kwenye Mediteranea jahazi yake ilishambuliwa na mashujaa wa msalaba mwezi wa Juni 1518 akakamatwa na kupewa kama zawadi kwa Papa Leo X huko Roma. Papa alivutwa na tabia na elimu yake akampatia mafundisho ya kikristo akabatizwa. Katika ubatizo alipokea jina la Papa mwenyewe "Leo" pamoja na jina la mtume "Yohane" na jina la "Medici" familia ya Papa: Ioannes Leo de Medici.
Tekle Haymanot
Tekle Haymanot au Takla Haymanot (kwa Kige'ez ተክለ ሃይማኖት "takla hāymānōt", kwa Kiamhara "tekle hāymānōt", "Mti wa Imani"; 1215 hivi - 1313 hivi) alikuwa mmonaki wa Ethiopia aliyeanzisha monasteri muhimu katika mkoa wake asili, Shewa.
Kanisa la Moravian Kusini Magharibi Tanzania
Askofu wa kwanza Yohana Wavenza aliwekwa wakfu kuwa askofu wa jimbo hili tarehe 24 Julai 1983. Askofu wa pili wa Jimbo hili Alinikisa Cheyo aliwekwa wakfu tarehe 12 Agosti 2001 katika uwanja wa mpira Sokoine Mbeya.
Fortunatus Lukanima
Aliwekwa wakfu na Kardinali Laurean Rugambwa mwaka 1989. Tangu mwaka huo alikuwa askofu wa Jimbo la Arusha hadi 1998, alipojiuzulu.
Alinikisa Cheyo
Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St. Paul Limuru Kenya na Kutunukiwa Shahada ya Kwanza ya Theologia (BD) mwaka 2006. Mwaka 2007 alijiunga na Catholic University of Eastern Africa na kutunukiwa shahada ya Uzamili katika Theologia (Master's in Theology) mwaka 2010. Mwaka huohuo 2010, aliendelea na masomo ya shahada ya uzamivu (doctorate) hapohapo Catholic University.
Dionysius Mwareopago
Mapokeo yanasema akawa askofu wa kwanza wa Athene.
Odysseas Elytis
Odysseas Elytis (2 Novemba 1911 – 18 Machi 1996) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Ugiriki. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa "Odysseas Alepoudhelis". Mwaka wa 1979 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
George Berkeley
George Berkeley (12 Machi 1685 - 14 Januari 1753) alikuwa mwanafalsafa wa Uingereza. Pia alikuwa askofu Mwanglikana huko Cloyne nchini Ueire.
Kamoya Kimeu
Kamoya Kimeu, ( alizaliwa mnamo mwaka wa 1940) ni mmoja wa wachuma wa wa mabakaki ya kitambo (yaani fossil kwa lugha ya kimombo) waliofanikiwa sana duniani , pamoja na ushirikiano wake na wapaleontologia Meave Leakey na Richard Leakey walivumbua baadhi ya Akolojia muhimu zaidi. Kimeu alipata fuvu la "homo habilis" fuvu lililokuwa linajulikana kama KNM ER 1813, na ni karibu mifupa kamili ya "homo erectu]" iitwayo KNM-WT 15000 au Turkana Boy (pia inajulikana kama Nariokotome boy). Ana mabakai ya mamalia mbili za aina ya "Primates" kwa lugha ya Kiingereza ambazo zimatajwa baada yake: "Kamoyapithecus hamiltoni" na "Cercopithecoides kimeui."
Historia ya tarakilishi
Mnamo 1672, Gottfried Wilhelm von Leibniz alivumbua Kikokotoo analojia kiitwayo Stepped Reckoner. Pia ndie mvumbuzi wa Mche Duara wenye gia nyingi zilizopangiliwa kitaalamu ambao ulikuja kupata umaarufu kwa kutumika zaidi katika miundo ya Tarakilishi analojia zilizofuata. Stepped Reckoner ni maboresho ya Pascaline ambapo sasa ikawa inafanya hesabu za kuzidisha na kugawanya moja kwa moja.
Petro wa Alkantara
Kati ya watu waliompenda kuna watakatifu Fransisko Borgia, Yohane wa Avila na Teresa wa Yesu. Barua ya Petro kwa bikira huyo ya tarehe 14 Aprili 1562 ndiyo iliyomtia moyo wa kuanzisha monasteri ya kwanza ya urekebisho wa Wakarmeli Peku huko Avila tarehe 24 Agosti mwaka huohuo.
Petro Kanisio
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe ya kifo chake 21 Desemba, lakini Ujerumani tarehe 27 Aprili.
Method Kilaini
Askofu Kilaini alipewa upadrisho kama padre wa jimbo la Bukoba jijini Roma mwaka 1972 na Kardinali Agnelo Rossi baada ya kupata shahada ya pili ya teolojia huko Roma.
Alfonso Maria wa Liguori
Alfonso Maria wa Liguori (Marianella, leo katika jiji la Napoli, nchini Italia, 27 Septemba 1696 - Nocera de' Pagani, katika wilaya ya Salerno, 1 Agosti 1787), pamoja na kuwa mtawa na padri mwanzilishi wa shirika la Mkombozi Mtakatifu sana, halafu askofu wa Kanisa Katoliki, anajulikana kama mwanateolojia wa maadili, mwalimu wa maisha ya Kiroho kwa wote, hasa watu wa chini, mwandishi wa vitabu vingi sana, mwanashairi, mchoraji na mwanamuziki.
Dionysius Exiguus
Dionysius Exiguus (aliishi takriban 470 - 544) ni jina la mmonaki Mkristo aliyeishi mjini Roma mnamo mwaka 500 BK. Anajulikana zaidi kama mtaalamu aliyeanzisha hesabu ya miaka "baada ya Kristo".
Assisi
Ni maarufu hasa kwa kuwa ndiko alikozaliwa mtakatifu Fransisko (1182-1226), shemasi aliyeanzisha utawa wenye matawi mbalimbali ambao ni mkubwa kuliko mashirika yote ya Kanisa Katoliki.
26 Februari
Tarehe 26 Februari ni siku ya hamsini na saba ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 308 (309 katika miaka mirefu).
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Aleksanda wa Aleksandria, askofu, na ya mtakatifu Porfiri wa Gaza, askofu
Historia ya teolojia
Falsafa ilijaribu mapema kukabili suala la Mungu na miungu. Kati ya waliofanya kwanza kazi hiyo kuna Hesiodo (maandishi ya mwaka 700 KK hivi), Sokrate (470 KK hivi - 399 KK), Plato (maandishi ya mwaka 360 KK) na Aristotle (maandishi ya mwaka 330 KK)
Historia ya teolojia
Baadaye Tertuliani (155 hivi - 230 hivi), Hipoliti wa Roma (hadi 235), Origen (182 hivi - 251 hivi), Sipriani mfiadini (hadi 258). Mzushi aliyefuatwa na wengi zaidi wakati huo ni Arios (256-336).
Baada ya Mtaguso wa kwanza wa Nisea (325) kufikia uamuzi muhimu kuhusu mabishano yaliyotangulia, walizidi kujitokeza wanateolojia bora: Atanasi wa Aleksandria (298-373), Mababu wa Kapadokia (hasa Basili Mkuu, Gregori wa Nazianzo na Gregori wa Nisa mwishoni mwa karne ya 4), Ambrosi (340 hivi -397), Yohane Krisostomo (347-407), Jeromu (347 hivi - 420), Agostino wa Hippo (354-430), Sirili wa Aleksandria (376-444), Leo Mkuu (400 hivi - 461) na Gregori Mkuu (540 hivi - 604).
Ignas wa Antiokia
Ignas wa Antiokia (kwa Kigiriki Ἰγνάτιος, Ignatios: lakini alijulikana pia kwa jina la Θεοφόρος, Theophoros, yaani "Mleta Mungu") alizaliwa kati ya 35 na 50 B.K. akafa kati ya 98 na 117.
Raymond Mwanyika
Raymond Mwanyika (1930 - 24 Oktoba 2013) alikuwa askofu Mkatoliki nchini Tanzania.
29 Novemba
Tarehe 29 Novemba ni siku ya 333 ya mwaka (ya 334 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 32.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Fransisko Antoni Fasani, padri
Brother Zeno
Zeno Andrew Lucas (jina maarufu Brother Zeno mnamo 28 Juni 1946 – 27 Juni 2017) alikuwa mwanamuziki wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Brother Zenno, vilevile alikuwa mchambuzi wa muziki wa charanga. Zeno huhesabiwa kuwa miongoni mwa waanzilishi wa bendi ya Dar es Salaam Jazz Band B (maana zilikuwa A na B), bendi iliyokuwa ikiongozwa na Patrick Balisidya, ambayo ilionesha mafanikio yake kwa kasi na kuanza kuonekana kama tishio kwa Dar es Salaam Jazz Band A, chini ya Michael Enoch, bendi ikavunjwa na wanamuziki wengine wakaingizwa Dar Jazz A, lakini Patrick alienda zake na kuanzisha Afro 70 na kufanya mambo makubwa katika muziki wa dansi nchini Tanzania.
Mshewa
Karibu na nyumbani kwa Mchungaji Shafuri ametokea mchungaji wa pili hapo Mshewa, Elineema Mwakulala Mndeme ambaye alizaliwa tarehe 24 April 1971. Alibarikiwa kuwa mchungaji tarehe 12 Septemba 1999
Method Kilaini
Method Kilaini (amezaliwa Katoma, Bukoba, 30 Machi 1948) ni askofu wa Kanisa Katoliki nchini Tanzania anayehudumia kama askofu msaidizi wa Jimbo la Bukoba.
Fransisko Caracciolo
Fransisko Caracciolo , kwa jina la awali Ascanio Pisquizio (Villa Santa Maria, Chieti, leo katika mkoa wa Abruzzo nchini Italia,13 Oktoba 1563 - Agnone, Isernia, mkoa wa Molise, 4 Juni 1608), alikuwa padri wa Kanisa Katoliki ambaye pamoja na Yohane Augustino Adorno alianzisha shirika la Wakleri Watawa Wadogo.
Thomas Aquinas Mtakatifu
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 28 Januari.
Ludoviko askofu
Ludoviko wa Toulouse (Brignoles, Provence, Ufaransa, au Nocera Inferiore, Italia, Februari 1274 – Toulouse 19 Agosti 1297) alikuwa mwana wa mfalme wa Napoli Charles wa Anjou, halafu mtawa wa Ndugu Wadogo na askofu wa Kanisa Katoliki.
Nikolai wa Japani
Nikolai wa Japani (jina la awali Ivan Dimitrovich Kasatkin, kwa Kirusi Иван Дмитриевич Касаткин; 13 Agosti 1836 – 16 Februari 1912) alikuwa mmonaki, shemasi, padri na hatimaye (1880) askofu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi.
Cluny
Mwanzilishi wake, William I wa Aquitania, mwaka 910 alimteua Berno wa Cluny awe abati wa kwanza, chini ya Papa Sergius III tu. Hivyo alionyesha njia ya kukwepa watawala wasiendelee kuingilia vyeo vya Kanisa kwa malengo yao ya kisiasa na ya kiuchumi badala ya yale yaliyokusudiwa ya kidini.
Mathayo wa Bascio
Mara alipopata upadrisho mwaka 1525 alijisikia hamu ya kuishi kikamilifu zaidi kadiri ya kanuni iliyoandikwa na mwanzilishi, Fransisko wa Asizi. Hivyo aliacha konventi yake akapewa na Papa Klementi VII (1523-1534) fadhili za kuvaa kanzu ya pekee, kushika ufukara kadiri ya kanuni, kuwa mkaapweke na kuhubiri anakotaka.
Inosenti wa Alaska
Inosenti wa Alaska (kwa Kirusi: Святитель Иннокентий Митрополит Московский; kwa Kiingereza: Saint Innocent Metropolitan of Moscow; Anginskoye, Irkutsk Oblast, 6 Septemba = 26 Agosti O.S. 1797 – Moscow 12 Aprili = 31 Machi O.S. 1879), alikuwa padri mmisionari wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi ambaye akawa askofu wa kwanza wa Kiorthodoksi katika bara la Amerika na hatimaye askofu mkuu wa Moscow na Russia yote.
Lidano
Lidano (Antinum, 1026 - Monte Cassino, 1118
) alikuwa abati Mbenedikto anayesifiwa kwa kukausha madimbwi ya Lazio kusini, Italia, na kwa kuanzisha monasteri ya Sezze katika Dola la Papa.
Mikaeli Garicoits
Mikaeli Garicoits (kwa Kieuskara Mixel Garikoitz, kwa Kifaransa Michel Garicoïts), alikuwa padri wa Ufaransa mwenye asili ya Kibaski (Ibarre, 15 Aprili 1797 - Betharram, 14 Mei 1863)
Baada ya Kristo
Dionysio baada ya kufanya utafiti alidhani Yesu alizaliwa mwaka 754 tangu kuanzishwa kwa Roma.
Ali Mohamed Shein
Ali Mohamed Shein (amezaliwa 13 Machi 1948) amekuwa Makamu wa Rais wa Tanzania tangu mnamo tar. 13 Julai ya mwaka wa 2001. Kiasili anatokea kisiwani Pemba, Shein ni mwanachama wa cha tawala cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Ni daktari kitaaluma.
Plotinus
Plotinus (kutoka Kigiriki Πλωτῖνος, Plootinos; Lycopolis, Misri 204/5 hivi – Campania, Italia, 270 BK) alikuwa mmojawapo kati ya wanafalsafa muhimu zaidi wa Ugiriki wa Kale.
Almagesti
Almagesti ni jina la kitabu cha Klaudio Ptolemaio (100 - 170 BK) kinachoshika hitimisho ya elimu ya Wagiriki wa Kale kuhusu astronomia. Kilitungwa kwa Kigiriki na kuhifadhiwa kwa njia ya tafsiri kwa Kiarabu na baadaye kwa Kilatini ikawa msingi wa elimu yote kuhusu nyota kwa miaka 1,500 hadi karne ya 17 na wataalamu wote kati ya Wakristo wa Ulaya na Waislamu wa Mashariki ya Kati walifuata maelezo yake.
Yaa Asantewaa
Yaa Asantetwaa alizaliwa mnamo 1840 katika mji wa Besease, wakati ule kitovu cha ufalme mdogo ndani ya milki ya Ashanti. Kakaye Afrane Panin aliendelea kuwa Ejisuhene (mtawala) wa Ejisu. Yaa Asantetwaa aliishi maisha ya mkulima akaolewaa akamzaa binti mmoja.[2]
Alcuin Mtakatifu
Mwaka 781 alisafiri Italia na kumkuta mfalme Karoli aliyemwalika kuwa mwalimu katika kitala chake kule mji wa Aachen. Huko Alkuin alianzisha chuo kilichohudhuriwa hata na Karoli Mkuu mwenyewe na familia yake. Kupitia chuo hicho elimu iliboreshwa na shule nyingi zilianzishwa katika ufalme mzima.
Ali ibn Abu Talib
Ali Ibn Abu Talib (Kar.: علي ابن أبي طالب * mnamo 600 BK Makka - + Januari 661 Kufah / Irak) alikuwa mkwe wa mtume Muhammad, khalifa wa nne wa Uislamu na imamu wa Shia wa kwanza. Alikuwa pia baba wa wajukuu wa pekee wa mtume.
Ally Sykes
Wakati huu Abdulwahid ndiye akiwa rais wa TAA na harakati za kuanzisha TANU zimepamba moto achilia mbali hila na fitna za Waingereza kuwatokomeza viongozi shupavu wa TAA kama Hamza Mwapachu, Dk. Vedast Kyaruzi, Dk. Wilbard Mwanjisi nje ya Dar es Salaam kukivunja nguvu chama. Ndiyo maana TANU ilipokuja asisiwa mwaka 1954 Ally Sykes kadi yake ya TANU ikawa namba 2, Nyerere namba 1, Abdulwahid Sykes kadi yake namba 3, Dossa Aziz kadi namba 4, John Rupia kadi yake namba 7.
Gregori wa Nazianzo
Gregori, aliyezaliwa miaka 4 baada ya Mtaguso wa kwanza wa Nisea (325) uliolaani uzushi wa Ario, aliathiriwa na mapambano hayo ya kiimani maisha yake yote.
Baada ya Kristo
Mnamo mwaka 725 mtaalamu Beda Mheshimiwa alitunga kitabu "Kuhusu ugawaji wa wakati" "(kwa Kilatini De Temporum Ratione)" alikotumia mfumo ulioundwa na Dionysio akaendelea kuutumia pia katika kitabu kuhusu "Historia ya Kanisa". Kwa kuwa vitabu vya Beda vilikuja kutumiwa kote katika Ulaya ya Magharibi, vilichangia sana uenezi wa hesabu hiyo mpya.
Atanasi wa Aleksandria
Upande wa dini, baada ya dhuluma za serikali ya Dola la Roma kwisha, Wakristo wa Misri walikuwa na chuo muhimu cha katekesi, lakini kulikuwa pia na maelekeo ya hatari, hasa wafuasi wengi wa Gnosi, mbali na wale wa dini za jadi zilizoabudu miungu mingi.
Mwaka 319 askofu Aleksanda wa Aleksandria alimpa daraja takatifu ya ushemasi na kumfanya katibu wake. Akiwa bado shemasi, mwaka 325 alimsindikiza na kumsaidia kwenye Mtaguso I wa Nisea mwaka 325 ulioitishwa na Kaisari Konstantino Mkuu hasa kwa lengo la kujadili mafundisho ya padri wa Aleksandria, jina lake Ario, kuhusu dhati ya Yesu Kristo.
Fransisko wa Asizi
Thoma wa Celano ndiye wa kwanza kuandika kitabu cha maisha ya Fransisko. Alifanya kazi hiyo kwa agizo la Papa Gregori IX akikusanya shuhuda zilizotolewa katika kesi ya kumtangaza Fransisko kuwa mtakatifu (16 Julai 1228) pamoja na kumbukumbu zake mwenyewe za miaka sita aliyoishi karibu naye. Mwaka 1229 akamkabidhi Papa kitabu hicho ambacho aliipa uzito hasa miaka miwili ya mwisho ya Fransisko, ambapo utakatifu wake uling’aa kwa namna ya pekee. Pamoja na kufuata mtindo wa wasifu wa watakatifu wa zamani, Thoma alisisitiza mambo mapya ya Fransisko: ufukara, unyofu, unyenyekevu, wema kwa maskini, upendo kwa viumbe, mahubiri yasiyo na mapambo, hata madonda ya Msulubiwa. Kitabu hicho rasmi kilikusudiwa hasa kueneza heshima kwa Fransisko, lakini pia kulitetea shirika lake dhidi ya upinzani wa nje.
Papa Nikolasi I
Papa Nikolasi I au Nikolasi Mkuu (takriban 820 – 13 Novemba 867) alikuwa papa kuanzia 24 Aprili 858 hadi kifo chake.
Oscar Romero
Óscar Arnulfo Romero y Galdámez (15 Agosti 1917– 24 Machi 1980) alikuwa askofu mkuu wa Kanisa Katoliki huko San Salvador, nchini El Salvador kuanzia tarehe 21 Juni 1970 hadi kifodini chake.
Yohane Mbatizaji
Yohane Mbatizaji (7 K.K. - 29 B.K. hivi) alikuwa nabii wa Uyahudi aliyeishi wakati wa Yesu wa Nazareti na kumtangulia miezi tu kuzaliwa, kuanza utume na kuuawa.
Paulo Miki
Mtakatifu Paulo Miki (takriban 1565 – 5 Februari 1597) alikuwa mtawa wa Kanisa Katoliki nchini Japani.
Dominiko Ibáñez de Erquicia
Dominiko Ibanyez de Erquicia, O.P. (Errezil, Guipuzcoa, Hispania 1589 – 13 Agosti 1633) ni mmojawapo kati ya Wakristo waliofia dini nchini Japani (1633-1637).
Antoni Abati
Antoni abati (Qumans (Misri), 251 hivi - Jangwa la Tebais, 17 Januari 357) ni mkaapweke anayehesabiwa na Kanisa kuwa baba wa umonaki, ingawa kihistoria si wa kwanza kushika mtindo huo wa maisha katika Ukristo.
Achile Kiwanuka
Achile Kiwanuka (+ Namugongo 3 Juni 1886) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki
Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki (* 25 Desemba 1931 Mwala (Kenya) ni askofu mkuu mstaafu wa dayosisi kuu ya Nairobi nchini Kenya.
Nyaraka za Kichungaji
Wataalamu wanabishana sana kuhusu mtunzi wa barua hizo, wengi wakidhani zimeandikwa na mfuasi wa Paulo mwaka 95 hivi, huku wengine wakishikilia aliziandika mwenyewe, kwa msaada wa karani fulani, miaka ya mwisho ya maisha yake (63-67), ambapo baada ya kufunguliwa aliweza kusafiri tena mashariki (Ugiriki na nchi za kandokando) na pengine hata magharibi (Hispania).
Cheyo
Cheyo ni kata ya Manisipaa ya Tabora katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45112 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,399 waishio humo.
Gregori Mtendamiujiza
Gregori Mtendamiujiza, au Gregori wa Kaisarea Mpya, (213 hivi – 270 hivi) alikuwa askofu wa karne ya 3 maarufu kwa miujiza mingi aliyoipata kutoka kwa Mungu.
Ignas wa Laconi
Ignas wa Laconi, O.F.M. Cap. ni jina la kitawa la Vincenzo Peis (1701 - 11 Mei 1781) alikuwa bruda ombaomba wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini kutoka kijiji cha Laconi, mkoani Sardinia, (leo nchini Italia).
Gregori wa Narek
Gregori wa Narek (kwa Kiarmenia Գրիգոր Նարեկացի, "Grigor Narekatsi"; 951 hivi - 1003 hivi) alikuwa mmonaki na padri wa Armenia maarufu kama mwanafalsafa, mwanateolojia na mtakatifu wa Kanisa la Kitume la Armenia.
Amedeus Msarikie
Amedeus Msarikie (Septemba, 1931 - 7 Februari 2013) alikuwa askofu Mkatoliki nchini Tanzania.
Galenos
Galenos wa Pergamon (pia Galen; 129 – mnamo 216) alikuwa tabibu na mwanafalsafa Mgiriki mashuhuri katika Dola la Roma. Anakumbukwa kwa uchunguzi wa mambo ya tiba aliofanya na nadharia zake kuhusu afya na magonjwa. Nadharia zake ziliathiri tiba ya nchi za Ulaya na za Waislamu kwa miaka 1000 hadi mwisho wa enzi ya kati.
Historia ya teolojia
Kati ya wale wa kwanza, kuna Yustino mfiadini (100/114 – 162/168), Ireneo wa Lyons (130 hivi – 202) na Klementi wa Aleksandria (hadi 215).