Jina Krioli linatokana na nini?
Krioli
Krioli ni lugha inayotokana na matumizi ya pijini kwa muda mrefu. Yaani ni pijini iliyokua na kupata wasemaji wake asilia. Hivyo basi hapawezi kuwa na krioli pasipokuwa na pijini.
Jamaika
Pamoja na lugha rasmi ambayo ni Kiingereza kuna pia aina ya Krioli yenye asili ya Kiingereza: ndiyo inayotumika kawaida.
Amarula
Amarula ni kinywaji chenye asili ya Afrika Kusini ambacho kilitayarishiwa katika Afrika ya Kusini. Kinywaji hiki kinatengenezwa kwa sukari, krimu na morula zilizochacha, matunda ya mng'ong'o ("Sclerocarya birrea") ambao huitwa "mti wa ndovu" au "mti ndoa" pia huko Afrika Kusini. Imekuwa na mafanikio katika mashindano ya kimataifa ya vinyawji kali kushinda medali ya dhahabu katika mwaka wa 2006 katika shindano la dunia la vikali katika San Francisco .
Bitlis
Jina la kiasili linaelezea jina la Bitlis, bila ya kuwa na historia ya misingi ya wali ya jina, ni kwamba linatokana na neno "Bedlis", ambalo ni jina la kamanda aliyemuriwa ajenge ngome ya Bitlis na Alexander Mkuut, ambaye ni Mfalme wa Macedonia.
Sierra Leone
Jina la nchi lina asili ya Kireno na linamaanisha "Mlima wa Simba".
Curi
Jina limechaguliwa kwa heshima ya Marie Curie na Pierre Curie.
Farasi (kundinyota)
Jina la Farasi linatokana na Kiarabu الفرس al-fars ambalo ni umbo la jina asilia la Kigiriki Ίππος hippos yaani farasi. Baadaye ilikuwa Πήγασος au Pegasus kwa tahajia ya Kilatini. Wagiriki wa Kale walitumia jina hili kwa kutaja farasi mwenye mabawa katika mitholojia yao.
Paskali
Jina lake lilichaguliwa kwa heshima ya mwanafizikia na mwanahisabati Mfaransa Blaise Pascal.
Pijini na krioli
Pijini ni lugha ya kijuujuu ambapo jamii mbili au zaidi za waongeaji wa lugha tofauti zinazirahisisha ili kuungana katika lugha yenye maneno pamoja na sheria za 'moja kwa moja' kisarufi. Yaani pijini ni matokeo ya mchanganyiko wa lugha ambao muundo na msamiati wake umerahisishwa sana. Lugha ya aina hii basi huwa haizungumzwi na mtu yeyote kama lugha ya kwanza.
Pijini na krioli
Lugha ya Pijini hutokana na maingiliano ya watu. Hivi ni kusema kuwa Pijini ni zao la hali ya wingilugha katika jamii. Huzuka tu baina ya wazungumzaji wa lugha tofauti wanaohitaji lugha moja ya dharura ya mawasiliano. Krioli ni lugha ambayo wazungumzaji wake hujifunza kama lugha yao ya kwanza wanapozaliwa.
Kimalay ya Kupang
Kimalay ya Kupang ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamalay kwenye kisiwa cha Timor. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kimalay ya Kupang imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimalay ya Kupang iko katika kundi la Kimalayiki. Wengine huiangalia kama krioli.
Sirili wa Aleksandria
Sirili alipata nguvu dhidi yake pale ambapo padri wa Antiokia alianza kuhubiri huko Konstantinopoli kwamba Bikira Maria hastahili kuitwa "Mama wa Mungu," ila “Mama wa Kristo". Waamini walipomshtaki kwa Nestori, huyo akamtetea kwa msingi wa teolojia ya Antiokia iliyosisitiza ukweli wa ubinadamu wa Yesu.
Katoliki
Katoliki kwa Kiswahili limetokana na neno la Kigiriki καθολικός (katholikos), maana yake "kadiri ya utimilifu", "zima".
Chlorini
Chlorini (tamka: klorini) ni elementi yenye namba atomia 17 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 17. Uzani atomia ni 35.453 na alama yake Cl. Ni elementi ya pili katika safu ya halojeni.
Europa (mitholojia)
Europa ni jina la mwanamke katika mitholojia ya Ugiriki. Alikumbukwa kama binti wa mfalme wa Finisia katika Asia ya Magharibi aliyetongozwa na mungu mkuu Zeus na kupelekwa naye hadi kisiwa cha Krete. Jina lake lilikuwa hivyo jina la bara la Europa yaani Ulaya.
Apolo
Apolo (Kiatika, Kiionia, na Kihomeri: Ἀπόλλων, "Apollōn" (jen.: Ἀπόλλωνος); Kidoriki: Ἀπέλλων, "Apellōn"; Kiarkadokupro: Ἀπείλων, "Apeilōn"; Kieolia: Ἄπλουν, "Aploun"; Kilatini: Apollō) ni jina la mungu wa nuru na ushairi katika mitholojia ya Kigiriki na Kirumi.
Jamhuri ya Krim
Jamhuri ya Krim (kwa Kirusi: Республика Крым; kwa Kiukraina: Крим) ni jina la mkoa wa Ukraina uliopo kwenye rasi ya Krim upande wa kaskazini ya Bahari Nyeusi. Mkoa huu uliotekwa na Urusi mwaka 2014 lakini uvamizi huo haujakubalika kimataifa.
Salibu
Nyota zake zilionekana tayari kwa Klaudio Ptolemaio miaka 2,000 iliyopita akazihesabu kuwa sehemu ya Kantarusi (Centaurus). Kutokana na badiliko la mwelekeo wa mhimili wa Dunia nyota zake hazionekani tena katika nusutufe ya kaskazini. Johann Bayer alipotunga orodha yake ya nyota bado alizieleza kama sehemu za Kantarusi alipomrejelea Ptolemaio. Lakini jina la Crux lilianza kuenea baadaye na kubaki..
Ukomeshaji wa Biashara ya Watumwa
Hadi kipindi cha pili cha karne ya 19, tamaduni mbalimbali za Sierra Leone zilishaunganishwa pamoja kuunda jamii ya Krioli, kwa maendeleo yake peke yake ya ndani. Mwaka 1853, wananchi wa Sierra Leone walifanywa raia wa mfalme wa Uingereza.
Kiingereza
Pia aina nyingi za Krioli na Pijini zimetokana na Kiingereza na kudumu hadi leo.
Wakarmeli
Wakarmeli (kwa Kilatini Ordo Fratrum Beatissimæ Virginis Mariæ de Monte Carmelo, kwa Kiingereza Order of the Brothers of the Blessed Virgin Mary of Mount Carmel, kifupi O.Carm.) ni watawa wa Kanisa Katoliki ambao labda ulianzishwa katika karne ya 12 kwenye mlima Karmeli (Israeli) ukizingatia juhudi za nabii Elia zilizojumlishwa katika maneno yake yanayotumika kama kaulimbiu ya shirika: "Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum" (yaani "Nimefanya bidii sana kwa Bwana Mungu wa majeshi"). Pia kuna uhusiano wa pekee na Bikira Maria.
Kloroplasti
Kloroplasti (kutoka neno la Kiingereza "Chloroplast" linalotokana na maneno ya Kigiriki χλωρός, "chloros", yaani kijani, na πλάστης, "plastes", yani "yule anayeunda") ni ogani za seli.
Kimalay ya Larantuka
Kimalay ya Larantuka ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamalay kwenye kisiwa cha Flores. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimalay ya Larantuka imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimalay ya Larantuka iko katika kundi la Kimalayiki. Wengine huiangalia kama krioli.
Pijini
Kuna lugha mbalimbali zilizoanza kwa njia hii. Chanzo cha Kiswahili kinadhaniwa kilikuwa hapohapo. Kuna wataalamu wanaoona hata Kiingereza kilianza kama pijini au krioli wakati wa uvamizi wa Wanormani miaka 1000 iliyopita.
Harold Kroto
Sir Harold (Harry) Walter Kroto (amezaliwa 7 Oktoba 1939) ni mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Jina lake la kuzaliwa ni Harold Krotoschiner; wazazi wake walikimbia utawala wa WaNazi huko Ujerumani kwa vile asili yao ni Wayahudi wa Poland. Mwaka wa 1955 walifupisha jina lao la familia liwe Kroto.
Masiya
Jina hilo lilitafsiriwa na Septuaginta kwa Kigiriki Χριστός ("Khristós") nalo lilitumiwa mapema na Wakristo wa lugha hiyo kwa Yesu wa Nazareth kwa sababu ya kusadiki ndiye mkombozi aliyetimiza kikamilifu kila utabiri wa manabii wa Agano la Kale. Ndiyo sababu jina lake la awali limekuwa linaongezewa kwa kawaida hilo la Kristo, hivi kwamba imezoeleka kumuita Yesu Kristo.
Scipio Africanus
Scipio alishinda mapigano ya Zama katika Afrika ya Kaskazini. Jina lake "Africanus" (Mwafrika) limetokana na mahali pa ushindi wake, si kutokana na kuzaliwa huko, wala kuwa na ukoo wa Kiafrika. Kutokana na ushindi dhidi ya mpinzani aliyekuwa hatari kuu kwa Roma ya Kale Scipio alikuwa kati ya viongozi wa kijeshi mashuhuri zaidi katika historia ya Dola la Roma. Baada ya mapigano ya Zama Karthago ilipaswa kuomba amani ikapewa masharti ya fedheha.
Krim
Krim (Rus. Крым "Krym"; Ukr. Крим Krim; Kitartari Qırım; ing. "Crimea") ni rasi kwenye upande wa kaskazini ya Bahari Nyeusi yenye eneo la 26.100 km². Kisiasa ni jimbo la kujitawala ndani ya nchi ya Ukraine na jina rasmi ni "Jamhuri ya kujitawala ya Krim". Tangu mwaka 2014 ilivamiwa na kutekwa na jeshi la Urusi. Zaidi ya nusu ya wakazi 1.994.300 (mwaka 2005) ni Warusi (58,5 %), takriban robo Waukraine (24,4 %) halafu kuna pia Tartari 243.400 (12,1 %).
Kipetjo
Kipetjo ni krioli nchini Indonesia inayozungumzwa na wakazi wa jiji la Jakarta. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kipetjo imetathminiwa kuwa watu wachache mno, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipetjo imetokea kutoka lugha za Kiholanzi, Kijava na Kibetawi.
Pluto
Jina "Pluto" linamtaja mungu mtawala wa kuzimu katika mitholojia ya Roma ya Kale. Limechaguliwa kwa sayari hii kutokana na umbali wake na jua na giza kubwa liliko sawa na hali ya giza ambayo ni mfano wa kuzimu.
Slothi
Nusuoda ya kitaksonomia ya slothi ni Folivora, wakati mwingine anaitwa Phyllophaga. Majina mawili yamaanisha "mla-majani"; kutoka Kilatini na Kigiriki. Majina ya mnyama huyu yanayotumiwa na makabila ya Ekwado ni "ritto", "rit" na "ridette", ambayo humaanisha "kulala", "kula" na "mchafu" kutoka kabila ya Watagaeri wa Huaorani.
Kristolojia
Kristolojia (kutoka maneno ya Kigiriki Χριστός, Khristós, Kristo na λογία, logia, elimu) ni tawi la fani ya teolojia linalochunguza hasa imani ya Kanisa kuhusu nafsi na hali za Yesu Kristo kwa kutegemea kwanza Injili na vitabu vingine vya Agano Jipya, lakini pia mapokeo ya Mitume yanavyojitokeza katika mitaguso ya kiekumeni na maandishi ya mababu wa Kanisa.
Lugha za Kirumi
Zimehesabiwa hadi lugha 23 za namna hiyo, ingawa baadhi kwa wengine ni lahaja tu. Tena kuna Krioli nyingi zenye asili katika lugha hizo. Kati ya Krioli hizo, ile ya Haiti na ile ya Shelisheli ni lugha rasmi nchini.
Koreshi
Koreshi ni jina la kiume lenye asili ya Kiajemi linakopatikana kwa umbo la "کوروش" ("Kurush" au "Kurosh"). Umbo "Koreshi" lililo kawaida katika Kiswahili latokana na כורש ("koresh") umbo la Kiebrania la jina hili katika taarifa za Biblia.
Asia Ndogo
Jina la Asia lina asili yake hapa. Asia ilikuwa jina la jimbo la Kiroma katika maeneo ya magharibi tu yaliyotazama Ugiriki. Kutoka hapa jina la Asia lilitumiwa pia kwa bara lote lililokaa nyuma yake mahoni pa Waroma wa Kale.
Nile
"Nile" au "Naili" ni umbo la Kiingereza la jina la mto kutokana na jina lililotumiwa na Wagiriki wa Kale "Neilos" (Νεῖλος). Haijulikani Wagiriki walipata jina hilo kwa njia gani, lakini lilikuwa kawaida nje ya Misri. Wamisri wa Kale waliita mto huu kwa jina "Ḥ'pī" au "iteru" linalomaanisha "mto mkubwa". Wakopti walikuwa na jina la "piaro" lakini tangu utawala wa Kiroma jina la Kigiriki lilizidi kutumika, na Waarabu waliendelea na jina la Kigiriki pia, hivyo leo hii wananchi wanasema "an-nil".
Pijini na krioli
Wakati unapofika wa watu kujifunza pijini kama lugha yao ya kwanza, 1ugha hiyo wanayojifunza na kuiongea kienyeji hujulikana kama Krioli.
Sierra Leone
Lugha inayojulikana na asilimia 90 za wakazi ni Kikrio, aina ya Krioli ya Kiingereza iliyochanganya pia lugha mbalibali za Kiafrika. Lakini lugha rasmi ni Kiingereza.
Saint Vincent na Grenadini
Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida Krioli
Troia
Troia (kwa Kigiriki: Τροία, "troia", pia Ίλιον, "ilion"; kwa Kiingereza: "Troy") ulikuwa mji wa Asia Ndogo zamani za Ugiriki ya Kale. Inajulikana kutokana na utenzi wa Iliadi ambamo mshairi Homer alisimulia habari za Vita ya Troia.
Yesu kadiri ya historia
2. Mwandishi Mroma Tacitus: huyo aliandika mnamo mwaka 117 ya kwamba Kaisari Nero alishtaki kikundi cha “Chrestiani” ya kuwa wamechoma moto mji wa Roma. Aliongeza: “Mtu ambaye ni asili ya jina hilo ni Chrestus aliyeuawa wakati wa Tiberio kwa amri ya Pontio Pilato” (Annales XV,44).
Kilimanjaro (Volkeno)
Wengine wamejaribu kuona msingi wa jina katika lugha ya Kichagga. Hapa wanadai uwezekano kuwa "Kileman" imetokana na neon la Kichagaa "kileme" inayomaanisha “kinachoshinda” au neno "kilelema" inayomaanisha "kilichokuwa vigumu, kilichoshindikana". Katika hoja hili "Jaro" imetokana na Kichagga “njaare” (aina ya ndege, au kufuatana na wengine chui) au kutoka neno “jyaro” (msafara). Elezo nyingine ni ya kwamba Wachagga walisema mlima huu ni hauwezi kupandwa "kilemanjaare" au "kilemajyaro" na wapakazi au wafasiri kutoka pwani waliichukua kuwa jina la mlima na kutafsiri vile kwa wazungu.
Trichuriasis
Trichuriasis (ing. "whipworm") ni ambukizo kutoka mnyoo anayambukiza jina lake katika Kilatini ni ((Trichuris trichiura)) whipworm. ). 
Kama uambukizo unatokana na minyoo michache, mara nyingi hakuna dalili zake. Kwa wale ambao wanaambukizwa na minyoo mingi, pengine maumivu ya fumbatio yanatokea, uchovu pamoja na kuharisha. Mara nyingine kuharisha kumekuwepo na ((damu)). Uambukizo wa watoto unaweza kudhoofisha ukuaji wa akili pamoja na wa mwili. Viwango vilivyo chini vya seli nyekundu za damu Hali hii huenda inaweza kutokea kutokana na upungufu wa damu.
Shelisheli
Lugha rasmi ni tatu: Kifaransa, Kiingereza na Seselwa, aina ya Krioli ambayo imetokana na Kifaransa na ndiyo lugha ya kawaida.
Kris Kross
Kris Kross lilikuwa kundi la muziki wa hip hop lililoundwa mwanzoni mwa miaka ya 1990, likiongozwa na James Christopher "Mac Daddy" Kelly (Agosti 11, 1978 – Me 1, 2013) na Christopher "Daddy Mac" Smith (amezaliwa Januari 10, 1979). Kundi linatoka nchini Marekani. Kundi lilitamba sana na kibao chao cha 1992 "Jump", ambacho kilishika nafasi ya kwanza kwenye chati za Billboard Hot 100 kwa majuma manane mfululizo na kutunukiwa platinum.
Farisi (kundinyota)
Jina la Farisi ni tafsiri ya jina lake la Kigiriki Περσεύς_Perseus na .Wagiriki wa Kale walitumia jina hili kwa kumtaja mtu kutoka “Persia” au “Fars” ilivyoitwa na Waarabu wasiojua herufi “P” na hapo Waswahili walipokea jina.
Tanga (kundinyota)
γ Gamma na λ Lambda Velorum ziliitwa "Suhail" na Waarabu - hili ni jina lilelile kama Suheli (Canopus) katika kundinyota ya Mkuku (Carina). Sababu yake ni ya kwamba Waarabu walitumia jina hili kwa nyota tatu katika kundinyota ya Argos iliyovunjika baadaye. Kwa Lambda Vel pekee UKIA uliamua kutumia jina hili rasmi, lakini Knappert alipata jina hili kati ya mabaharia Waswahili kwa ajili ya nyota angavu zaidi.
Komori
Jina limetokana na lugha ya Kiarabu ambapo "Juzur al-Qamar" (جزر القمر) linamaanisha "visiwa vya mwezi".
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Spishi wengi wa maji yasiyokuwa na chumvi na mimea na wanyama wa maji yenye chumvi wanategemea maji yanayotiokana na theluji ili kuhakikisha makao baridi ambao wameyazoea. Baadhi ya spishi za samaki ambao si wa maji yasiyokuwa na chumvi wanahitaji maji baridi ili kuishi na kuzaana, na hili ni kweli hasa kwa Salmoni na aina ya samaki wa [Cutthroat trout. Kupungua kwa maji kutoka theluji kunasababisha maji kidogo katika vijito yanaoweza kuruhusu spishi hizi kustawi. Spishi mmoja muhimu aitwaye Krilli wa Baharini, anapendelea maji baridi na ndiye chanzo msingi cha chakula kwa viumbe mamalia kama vile nyangumi wa Bluu. Mabadiliko kwa mawimbi ya bahari, kwa sababu ya ongezeko la maji yasiyokuwa na chumvi kutoka theluji inayoyeyuka, na mabadiliko yanayowezekana kutokana na mzunguko wa thermohaline wa bahari za Dunia, huenda kukaathiri maeneo ya kushikia samaki ya sasa ambayo binadamu wanategemea pia.
Periheli
Periheli (ing. "perihelion") ni mahali katika obiti ya sayari au magimba mengine ya angani ambako ni karibu zaidi na jua. Jina linatokana na kigiriki Περι "peri (karibu)" na Ήλιο "helio" (jua).
Kampala
Jina la Kampala limetokana na msemo wa Kiganda "Kasozi K'Empala" wenye maana ya "kilima cha swala" kwa sababu wafalme wa Buganda walipenda kuwinda katika eneo hili.
Plutoni
Plutoni ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Pu. Namba atomia ni 94 na uzani atomia ni 244. Jina limechaguliwa kutokana na sayari kibete Pluto.
Kasi ya Masakini (kundinyota)
Jina la Kasi ya Masakini limepokelewa kutoka kwa Waarabu walioona hapa “Bakuli ya maskini” قَصْعَة المَسَكينَ "qas'a al-masakin" yaani bakuli inayotumiwa na waombaomba kupokea chakula kutoka kwa wenye huruma. Jina nyingine kati ya Waarabu ilikuwa pia "al-fakka" yaani "iliyovunjika" wakiona bakuli iliyokatika maana duara ya nyota si kamili, lakini sasa jina hili hutumiwa kwa nyota angavu zaidi tu inayoitwa Faka kwa Kiswahili au "" kwa Kilatini na Kiingereza. Jina rasmi la Corona Borealis kwa maana ya “taji ya kaskazini” ni Kilatini na tafsiri ya Kigiriki Στέφανος βόρειος stefanos boreios. Wagiriki wa Kale waliona hapa shada la heshima la majani jinsi walivyowapa washindi wa michezo. Shada la heshima liliendelea baadaye kutazamiwa kama taji na hapo asili ya jina la kimataifa “Corona” linalomaanisha taji. Wagiriki walisimulia hapa hadithi ya mitholojia yao ambako mungu Dioniso alimpa Ariadne taji na baadaye kuirusha angani kama kumbukumbu ya upendo wake.
Kyrilo wa Saloniki
Mtakatifu Kyrilo (kwa Kigiriki: Κύριλλος, Kyurillos; kwa Kikyrili: Кирилъ;Thesalonike, 815; Roma, 14 Februari 869) alikuwa mmisionari, mmonaki na mtaalamu wa Kigiriki aliyeweka msingi wa utamaduni wa Kikristo kati ya mataifa ya Waslavoni.
Alipozaliwa na askari wa Kibizanti na mama Mslavoni mjini Thesaloniki (kifupi Saloniki) katika Ugiriki ya kaskazini wakati wa enzi za Dola la Bizanti alipewa jina la "Konstantino"
Pijini na krioli
Ingawa Pijini ndiyo huizaa Krioli, pana tofauti za kutosha zinazopinga mahusiano baina ya lugha hizO mbili na kupinga hoja kuwa pana mahusiano baina ya lugha ya Pijini na Krioli. Japo lugha za Pijini na Krioli zinao uingiliano mwingi, zipo tofauti za hapa na pale. Tofauti hizO ni kama zifuatavyo:
Tripoli (Libya)
Tripoli ni mji mkuu wa Libya. Jina la Kiarabu ni طرابلس ("tarāblus") au طرابلس الغربية ("tarābulus al-gharbiyya" - Tripoli ya Magharibi kwa sababu ya Tripoli ya mashariki huko Lebanon) lina asili ya lugha ya Kigiriki (Τρίπολη) likimaanisha "miji mitatu".
Pijini na krioli
Lugha zote mbili, Pijini na Krioli, ni lingua franka. Lugha za Pijini na Krioli huzuka ili kuwaunganisha watu wanaozungumza lugha mbalimbali ili waweze kuelewana. Lugha kama hizo, ambazo huwaunganisha watu wa makabila au mataifa mbalimbali, huitwa lingua franka, lugha sambazi, lugha za mawasiliano mapana, lugha za mahusiano na maingiliano, lugha unganishi na hata lugha za biashara. Kwa misingi hii basi, lugha za Pijini na Kirioli ni lingua franka ambazo hutokana na watu wa lugha mbalimbali kukutana na kuwepo kwa hitaji la mawasiliano baina yao.
Kimalay ya Bali
Kimalay ya Bali ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamalay kwenye kisiwa cha Bali. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimalay ya Bali imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimalay ya Bali iko katika kundi la Kimalayiki. Wengine huiangalia kama krioli.
Milo (kinywaji)
Jina lilitokana na Mgiriki mwanamichezo maarufu Milo wa Croton kwa sababu ya nguvu yake.
Ndoo (kundinyota)
Jina asilia la Dalu linatokana na Kiarabu دلو "dalu" ambalo linamaanisha "ndoo ya kubebea maji". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Ὑδροχόος "hidro-kho-os" "mwagiliaji maji" na hao walipokea kundinyota hii kutoka kwa Wababeli.
Pijini na krioli
Ingawa lugha za Pijini huzitangulia lugha za Krioli katika kuzuka, lugha hizi zote huzuka katika jamii kwa sababu za kimawasiliano ambapo watu wanaozungumza lugha mbalimbali wamekutana na hapana lugha ya kuwaelewanisha kimawasiliano.
Pijini na krioli
Pijini ni lugha ambayo huzuka pale ambapo makundi mawili ya watu wenye lugha mbalimbali yanapokutana na haja ya mazungumzo hutokea. Mara nyingi ni lugha za biashara hasa. Pijini kadhaa zinazoonekana leo zilianza wakati wa ukoloni ambako watu waliotawaliwa na mataifa ya Ulaya kwa hiari yao au kwa kulazimishwa walianza kutumia lugha za Kizungu katika maisha ya kila siku.
Jubilei
Jina linatokana na lugha ya Kiebrania ambapo neno "Yobel" linamaanisha aina ya tarumbeta (pembe ya kondoo dume) iliyotumika kuutangaza mwaka huo ambapo ulikuwa hasa na lengo la kupunguza tofauti za utajiri katika jamii, kuweka huru watumwa na kupumzisha ardhi.
Antiokia
Hivyo Kanisa lilionekana wazi si madhehebu ya Uyahudi, bali dini mpya. Ndiyo sababu watu waliwatungia jina jipya, "Wakristo" (watu wa Kristo). Sababu nyengine ni tabia zao, matendo yao na hotuba zao zilikuwa kama za Kristo. Ilitumika kiasili na watu wasiookoka wa Antiokia kama jina la kimajazi (utani) ili kuwadhihaki wakristo hao. Ina maana sawa na “Kuwa mmoja wa kundi la kristo” au “mfuasi wa kristo,” ambayo imefanana na tafsiri ya Neno hili katika kamusi ya Webster.
Kriptoni
Kriptoni (kut. kigiriki κρυπτός "kriptos" kwa sababu haikuwa rahisi kuitambua) ni elementi yenye namba atomia 36 kwenye mfumo radidia na uzani wa atomi 83.79. Alama yake ni Kr.
Pijini na krioli
Kwa hiyo Pijini ni lugha ya kijuujuu inayotokana na kuengaengwa na lugha zinazojitegemea baada ya kuazimwa msamiati na miundo rahisi ya msamiati. Lugha ya aina hiyo inapoanza kuimarika na kupata waongeaji wake yenyewe, inakuwa Krio1i.
Akina Dada Faioli
Katika mpando, kutoka huo uwanda Trento na Trieste, unaanza “Barabara ya akina dada Faioli” inayoitwa hivyo kwa heshima ya hao Walezi-Waanzilishi watatu ambao karibu kwenye barabara hiyo tu waliishi hali yao ya kuwekwa wakfu kwa Mungu katika huduma nyenyekevu ya malezi ya msingi upande wa utu na wa dini.
Bosnia na Herzegovina
Jina la Bosnia limetokana na mto Bosna. Jina la Herzegovina lilitokana na watemi wa kusini katika eneo la mji wa Mostar waliotumia cheo cha Kijerumani cha "Herzog" na eneo lao liliitwa "nchi ya Herzog" au "Herzegovina".
Konstantinopoli
Konstantinopoli (Kigiriki: Κωνσταντινούπολις - "Konstantinupolis", yaani "mji wa Konstantino") ni mji ulioanzishwa na Wagiriki kwa jina la Bizanti mnamo 660 KK ukapewa na Kaisari Konstantino jina lake mwenyewe na kufanywa mji mkuu wa Dola la Roma kuanzia mwaka 330 BK.
Teofilo wa Corte
Jina lake la awali lilikuwa Biagio Arrighi.urekebisho shirikani kwa kuanzisha mahali pa upwekeni.
Kondoo (kundinyota)
Hamali linatokana na Kiarabu حمل "hamal" ambalo linamaanisha "kondoo". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Κριός "kri-os" "dume wa kondoo" na hao walipokea tayari (kundinyota)| hii kutoka Babeli.
Caesi
Caesi ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 55 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 132.9054519. Alama yake ni Cs. Jina latokana na Kilatini "caesius" inayomaanisha buluu kwa sababu ya mistari taswirangi yake iliyo upande wa buluu ya taswirangi.
Antigua na Barbuda
Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wengi wanazungumza Krioli na 10,000 hivi Kihispania, hasa wahamiaji.
Kalivari
Jina la pili ni jina la Kiaramu lilivyotoholewa katika Kigiriki (Γολγοθᾶ[ς], Golgotha[s], kutoka golgolta; kwa Kiebrania gulgōleṯ), la kwanza ni tafsiri ya Kilatini (Calvariæ Locus, kutoka ufafanuzi wa neno asili uliotolewa na wainjili Marko na Mathayo: Κρανίου Τόπος, Kraníou Tópos).
Kobe (kundinyota)
Wagiriki wa Kale waliona hapa shada la heshima la majani jinsi walivyowapa washindi wa michezo. Shada la heshima liliendelea baadaye kutazamiwa kama taji na hapo asili ya jina la kimataifa “Corona” linalomaanisha taji. Ilhali kuna kundinyota mbili zinazoitwa Corona zinatofautishwa kwa kuitwa ya kaskazini na ya kusini, hivyo Kobe ni Corona Australis (zamani pia Corona Austrina, kwa maana hiyohiyo).
Kobe ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK kwa jina la Στεφανος νοτιος "stefanos notios" (Shada la Kusini). Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Corona Australis. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'CrA­'.
Kibetawi
Kibetawi ni krioli nchini Indonesia inayozungumzwa na wakazi wa jiji la Jakarta. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibetawi imehesabiwa kuwa watu milioni tano. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibetawi imeanzishwa karne ya 19 kutoka lugha za Kimalay na Kiindonesia lakini ni tofauti nazo. Pia imeathiriwa na Kibali.
Pijini na krioli
Lugha za Pijini huwa na mawanda finyu ya matumizi kwa sababu mara nyingi Pijini hujikita katika shughuli iliyosababisha kuzuka kwake. Yaani, Pijini ikiwa imezuka kwa sababu za kibiashara au za kivita, msamiati wake utajikita katika sajili hiyo fulani. Krioli hujitokeza kuwa tofauti kabisa na Pijini katika kitengo cha msamiati na miundo wa kisarufi. Krioli huwa na na msamiati mpana na miundo changamano ya kisarufi na maana.
Pilosa
Pilosa ni jina la Kisayansi cha oda ya walasisimizi na slothu.
Mariupol
Mariupol ilianzishwa katika karne ya kumi na sita kama post Cossack walinzi («zimovnik») iitwayo «Domakha», na baadaye kama ngome Cossack inayoitwa «Kalmius» (jina lake baada ya mto iko hapa), na 1611 kuwa kituo cha utawala wa Kalmius " Palanca "- kitengo cha utawala wa Cossacks Kiukreni. Katika 1774 eneo la mji wa kisasa kuwa ni sehemu ya Dola ya Kirusi, kwa mujibu wa Mkataba wa Amani Küçük Kaynarca. Katika 1778 hapa ilianzishwa mji wa kwanza wa Donbass — Pavlovsk, alitokea kanisa la kwanza. Mwaka mmoja baadaye tsarist serikali ya Russia iliamua kumhamisha hapa Wagiriki 18,408 kutoka Crimea, kwa sababu walikuwa wamekandamizwa na Tatars huko. Makazi mapya ya Crimean Wagiriki ilikuwa inaongozwa na Ignatius Metropolitan, ambaye aliongoza mji kwa muda mrefu baada ya. Kutoka 29 Septemba 1779 mji ina jina lake la sasa — Mariupol.
Hudhi (kundinyota)
Jina Hudhi linatokana na ar. al hudhi yaani “dereva wa gari la farasi”. Mitholojia ya Wagiriki wa Kale iliona hapa picha ya shujaa wa kale aliyebuni gari la kuvutwa na farasi nne akibeba mbuzi begani.
Kulungu Aktiki
Kwa Kiingereza, anaitwa "reindeer" yenye asili ya Kinorsi (Kinorsi cha Kale "hreinn" linatoka Kiproto-Kijerumaniki "*hrainaz" na Kiproto-Kihindi-Kizungu "*kroinos" linalomaanisha "mnyama mwenye pembe"). Kwa lugha za Kiurali, Kilapi "poatsu" (kwa Kilapi cha Kaskazini "boazu", Kilapi cha Lule "boatsoj", Kilapi cha Pite "bâtsoj", kwa Kilapi cha Kusini "bovtse"), Kimari "puča" na Kiudmurti "pudžej", majina yote hurejelea kulungu aktiki waliofungwa yanayotoka neno la Kiajemi "*počaw" kutoka Kiproto-Kihindi-Kizungu "*peku-" linalomaanisha "ng’ombe". Jina la Kifini poro pia linaweza kumaanisha "mchota-theluji" kwa tabia yake ya kuchota kupitia theluji ili kupata chakula. Kwa Kiinuktitut (lugha ya Kieskimo), karibuu (kulungu aktiki) anajulikana kwa jina la "tuktu", kwa Kigrinlandi "tuttu". Na kwa Kikrii-Montagnais-Naskapi karibuu anaitwa "atihkw".
Koreshi Mkuu
Kabla ya kuondoka vitani alipatana pia na majirani, hasa Sparta katika Ugiriki, Farao Amasis II wa Misri na mfalme Nabonidi wa Babeli. Pamoja na jeshi lake Kroiso alivuka mto Halys mwaka 542 KK akavamia eneo la Koreshi na kutwaa mji wa Pteria; wakazi wote waliuzwa kama watumwa. Sasa alisubiri jeshi la Koreshi.
Kikyrili
Jina limetokana na mmonaki na mtalaamu Mgiriki Mt. Kyrilo (827 - 14 Februari 869) aliyesemekana aliunda namna hiyo ya mwandiko kwa ajili ya lugha za Kislavoni pamoja na mdogo wake Mt. Methodio.
Trinidad na Tobago
Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida aina mbili za Krioli. Asilimia 5 wanaongea Kihispania.
Kurow
Kuna mvutano kuhusu asili ya jina la mji kama imetokana na neno la Wamaori wazalendo au kutoka kwa mji wa Kurów.
Halogeni
Chlorine ilitengwa kwa mara ya kwanza na Scheele mnamo mwaka 1774, lakini asili yake kama elementi ilianzishwa na Davy. Hatimaye mnamo mwaka 1810 alikuwa ni Davy ambaye aliipa jina lake la chlorine (hii ilitoholewa kutoka neno la kigiriki lililomaanisha "kijani kilichofifia"). Kabla ya kupewa jina hili, chlorine ilikuwa inafahamika kama asidi ya oxymuriatic. Mojawapo ya sababu kuhusu jina hili ilikuwa, mpaka majaribio ya Davy yalipokubalika, wanakemia wengi waliamini gasi hii kuwa ni kampaundi ya oksijeni na elementi nyingine.
Pijini
Pijini ni lugha za nyongeza, si lugha mama. Inawezekana ya kwamba matumizi ya pijini yanaimarika hadi kutumiwa ndani ya familia na kuwa lugha ya kwanza kwa watoto: hapo inaitwa lugha ya Krioli. Kumetokea ya kwamba Krioli inaendelea kutumiwa na kujengwa hadi kuwa lugha kamili.
Kronos
Baadaye Waroma wa Kale walimtazama kama jina tofauti kwa mungu wao Saturnus.
Koreshi Mkuu
Lydia ilikuwa milki katika magharibi ya Anatolia iliyokuwa maarufu wakati ule kutokana na utajiri wa mfalme wake Kroiso. Kroiso alikuwa alishiriki na Wamedi dada yake Aryenis alikuwa mke wa mfalme Astyages wa Umedi.
Kyrilo wa Saloniki
Jina la "Kyrilo" alilipokea baada ya kujiunga na monasteri.
Slothi
Slothi (kutoka Kiing.: sloth) ni mamalia wa ukubwa wa kawaida wa familia Megalonychidae (slothi wenye vidole viwili) na Bradypodidae (slothi wenye vidole vitatu) wanaoainisha katika spishi sita. Wao ni wanachama wa oda Pilosa na kwa hivyo huwa uhusiano na armadilo na wala-sisimizi walio na kucha sawa na za slothi. Slothi wanaoishi sasa huishi mitini mwa misitu mizito ya Amerika ya Kati na Kusini, na hujulikana kwa kusonga polepole, kwa hivyo walipewa jina la slothi ambalo kwa Kiingereza lina maana ya "mvivu".
Bakari (kundinyota)
Jina Bakari latokana na ar. بقار bakar yaani “mchunga ng’ombe”. Waarabu walipokea jina hili kutoka kwa elimu ya Wagiriki wa Kale kupitia Ptolemaio na kitabu chake cha Almagesti aliyetumia jina la Βοώτης "bo-o-tis". Mitholojia ya Kigiriki iliona hapa picha ya Philomelos mwana wa mungu wa kilimo Demeter aliyebuni plau inayovutwa na maksai. Kwa hiyo Bakari ni yule anayeongoza maksai wanaovuta plau.
Mtume Andrea
Jina lake asili la Kiyahudi halijulikani. Kwa Kigiriki aliitwa Ανδρέας (Andreas, maana yake Mwanamume, Rijali). Anaitwa pia "Protocletos" yaani "Wa kwanza kuitwa" (na Yesu Kristo).
Chala
Chimbuko la jina Chala ilinatokana na asili ya neno Chala katika lugha ya kifipa , ambapo neno hili ilina maana ya mzoga yaani kiumbe kilichokufa (ichala). Kutokana na wageni waliokuwa wakitembelea eneo hili kushindwa kutamuka "ichala" basi wao walitamka "Chala" kutokana na hilo na kutamkwa muda mrefu ilifikia hata wenyeji kutamka "Chala". Sasa Chala ilinatokana na watu wengi kipindi cha miaka ya nyuma kufa sana (andiko hili bado mbegu).
Warumi
Kirumi au Warumi inaweza kumaanisha:Kwa maana ya kihistoria, Waroma ni watu wa Dola la Roma lililotawala eneo kubwa katika Ulaya, Afrika ya Kaskazini na Asia ya Magharibi takriban karne ya 1 hadi ya 5 BK. Kiasili ndio watu wa mji wa Roma na mazingira yake tu, lakini baadaye sehemu kubwa ya wakazi wote wa dola wamekuwa raia wakiitwa Waroma."Angalia: vipengee vifuatazo vimeandikwa katika mpangilio wa kietimolojia."
Pijini na krioli
Msamiati wa lugha za Pijini na Kirioli huwa sawa na hufanana kote zinapoongewa. Pijini hutumika katika shughuli za kijamii kana kwamba ni lugha ya kwanza (asili), msamiati wake huongezeka kwa kiasi kikubwa ili kuweza kutosheleza mahitaji ya kila siku ya kimawasiliano ya watumizi wake. Katika hali kama hizo, lugha hizi huwa si Pijini hasa, bali hugeuka na kuwa Pijini pana. Kama lugha, Pijini pana huendelea kupanuka kwa kubadilika kimuundo kiasi cha kufikia hatua inayoipa hadhi ya kuwa lugha ya Krioli. Ile hatua ya kubadilika Pijini pana hadi kuwa Krioli hutokana na kupatikana kwa kizazi kinachozungumza lugha hiyo kama lugha asili. Mbali na kupata wazungumzaji asilia, Krioli huwa na msamiati wake mpana na miundo changamano ya kisarufi na maana. Ingawa Krioli ina msamiati mpana kuliko Pijini, la msingi ni kuwa Pijini ndiyo huzaa Krioli.
Kilimia
Kilimia (pia: thuria kutokana na Kar. "ثریا"; ing. - gir. "Pleiades") ni fungunyota katika kundi la nyota la Thauri (ing. "Taurus"). Jina la kisayansi ni "M45" (katika orodha ya Messier).
Nadharia ya Kiswahili
Baadae watoto walipozaliwa walikuta lugha hiyo mpya ambayo ni Pijini. Watoto hao waliiendeleza lugha waliyoikuta na baadae ikazaliwa Krioli. Krioli ni Pijini iliyokomaa.
Tinini (kundinyota)
Tinini ni jina lililotumiwa tangu zamani na mabaharia Waswahili waliojua njia yao baharini wakati wa usiku wakiangalia nyota. Jina hili waliwahi kupokea kutoka Waarabu walioiita التنين "al-tinin" na hili ni tafsiri ya Kigiriki Δράκων "drakoon" (Draco kwa tahajia ya Kilatini).
Kicrioulo
Kicrioulo ni krioli nchini Guinea-Bisau inayozungumzwa na watu wengi kama lugha ya taifa. Kicrioulo imetokea misamiati ya Kireno pamoja na sarufi ya lugha za Kimanding. Mwaka wa 2016 idadi ya wasemaji nchini Guinea-Bisau ambao hutumia Kicrioulo kama lugha ya kwanza imehesabiwa kuwa watu 239,000. Tena kuna watu 600,000 ambao hutumia Kicrioulo kama lugha yao ya pili. Pia, kuna wasemaji 30,000 nchini Senegal.
Filioque
Neno hilo ni maarufu kutokana na suala la teolojia lililojitokeza baada ya baadhi ya makanisa ya Kilatini kuliongeza (mwishoni mwa karne ya 6) katika Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli iliyoanza kutumika katikati ya Misa.