Misa ni nini?
Misa
Misa ni adhimisho la ekaristi hasa likifuata mapokeo ya Kiroma.
Ibada
Ibada ni tendo la heshima ya hali ya juu linalotolewa kwa Mungu au miungu.
Toba
Wakristo wanafanya hivyo hasa wakati wa Kwaresima na Juma Kuu. Kwa namna tofauti, Majilio pia ni majira ya toba kwao.
Pasaka ya Kikristo
Pasaka ya Kikristo ni sikukuu ya kufanya ukumbusho wa kufufuka kwake Yesu Kristo siku ya tatu baada ya kusulubiwa, kufa na kuzikwa kwake.
Magma
Magma ni mwamba ulioyeyuka kutokana joto kali na shindikizo ulio chini ya ardhi. Kimsingi ni kama zaha inayopatikana juu ya ardhi.
Misale
Misale, katika Kanisa Katoliki la Magharibi, ni kitabu cha liturujia kinachokusanya yale yanayohitajika kuadhimishia Misa (matini ya sala na nyimbo, pamoja na taratibu za vitendo mbalimbali n.k.).
Misale
"Missale plenum" (yaani Misale kamili) ilitokea katika Kanisa la Kilatini kwenye karne XI ili kukusanya pamoja yaliyokuwemo katika vitabu mbalimbali vilivyohitajika kwa Misa: Sakramentari yenye sala, Kitabu cha Injili, Kitabu cha masomo mengine kutoka Biblia, Graduale yenye nyimbo.
Darasa
Darasa (kutoka neno la Kiarabu) ni jengo au chumba ambamo mafunzo ya elimu hutolewa, hasa shuleni.
Alhamisi kuu
Tangu hapo Wakristo hawajaacha kufanya mara kwa mara, na hata kila siku, ibada hiyo ambayo imeitwa "Liturujia ya Kimungu", "Misa", "Karamu ya Bwana" na kwa majina mengine. Hata hivyo kuna uzito wa pekee kuifanya katika Juma Kuu, wakati uleule wa Yesu kuianzisha, yaani Alhamisi kabla ya Pasaka, saa za jioni.
Ahera
Hali hiyo ni ile ya mzimu na makazi yake yanaitwa kuzimu, walau mpaka siku ya kiyama au ya unyakuo, kadiri ya imani ya dini mbalimbali.
Liturujia ya Ekaristi
Liturujia ya Ekaristi ni sehemu ya pekee zaidi ya Misa.
Kipindi cha Pasaka
Wayahudi wanaadhimisha Pasaka ya kale, ukumbusho wa kuvuka pakavu kati ya bahari, kutoka utumwani kuelekea uhuru. Wakristo wanaadhimisha Pasaka mpya, ukumbusho wa sadaka ya Agano Jipya la milele ambayo pamoja na Yesu wanavuka toka dunia hii kwenda kwa Baba: Kristo asingefufuka imani hii ingekuwa bure.
Liturgia
Liturgia (pia: liturujia na liturugia; kutoka Kigiriki λειτουργια, "leiturgia", yaani "huduma kwa umati wa watu") ni utaratibu wa ibada hasa katika Kanisa la Kikristo.
Pasaka ya Kiyahudi
Jina la Pasaka limetokana na neno la Kiebrania "פסח" (tamka: pasakh) lenye maana ya "kupita juu, kukaa juu ya (kama mlinzi)" katika kitabu cha Biblia cha Kutoka 12:23. Humo imeandikwa ya kwamba Mungu "atapita" juu ya milango ya nyumba za Wanaisraeli huko Misri katika usiku kabla ya kutoka kwao, na kuzuia maovu ambayo Wamisri waliathiriwa nayo.
Kesha
Katika Ukristo, kesha muhimu kuliko yote ("mama wa makesha yote") ni lile la usiku wa Pasaka, unapoadhimishwa ufufuko wa Yesu ambao kadiri ya Injili zote ulitokea usiku kati ya Jumamosi na Jumapili.
Masiya
Masiya (au Masiha), kutoka Kiebrania מָשִׁיחַ, Māšîăḥ mashiakh, maana yake Mpakwamafuta ni jina la heshima ambalo Biblia inampa mfalme au kuhani aliyewekwa wakfu kwa Mungu kwa kupakwa mafuta atende kwa niaba yake kazi ya kusaidia taifa lake hasa kwa kulikomboa.
Ziara
Ziara (kwa Kiingereza: trip au travel) ni nomino inayoashiria kutembea au kuzuru mahala fulani. Inawezekana ukafanya ziara pahala ambapo ni ng'ambo na nchi yako au hata ndani ya nchi yako.
Mitra
Mitra (kutoka Kigiriki: μίτρα, mitra, "kilemba"; kwa Kiingereza "mitre" au "miter") ni kofia kubwa inayovaliwa na askofu, abati au mkleri fulani wakati wa ibada za Kanisa Katoliki, Makanisa ya Kiorthodoksi, Makanisa ya Kiorthodoksi ya Mashariki, Ushirika wa Anglikana na baadhi ya Walutheri.
Fasihi
Fasihi (kutoka neno la Kiarabu فصاحة "fasaha" kwa maana ulumbi) ni utanzu (tawi) wa sanaa ambao hutumia lugha ya mazungumzo au maandishi ili kufikisha (kuwasilisha) ujumbe kwa hadhira husika. Ni ufundi wa kuwasilisha mawazo au ujumbe ulio katika fikra za binadamu.
Pembe (jiometria)
Pembe ni nafasi kati ya mistari miwili pale ambako inakutana. Mistari huitwa "mikono" ya pembe. Nukta inapokutana ni kipeo au ncha.
Taa
Taa ni kifaa kinachotoa nuru kwa kusudi la kuangaza mahali penye giza.
Lishe
Lishe (kutoka kitenzi "kula" kikinyambuliwa kama "kulisha"; kwa Kiingereza: ) ni tawi la sayansi ambalo hufafanua uwiano wa virutubishi na madini katika vyakula. Uwiano huu huangaliwa kati ya uzazi, kukua kwa kimo, afya na magonjwa.
Misale
Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano, masomo yaliondolewa katika Misale na kurudishwa katika vitabu tofauti vya kutumiwa kwenye mimbari, wakati Misale inatakiwa kutumika kwenye kiti cha padri na altareni.
Kitambaa
Kitambaa (pia kitambara) ni kipande cha tambaa au jora ambalo kimekatwa ili kushonea vazi la binadamu, kama vile shati, sketi au suruali, au kwa madhumuni mengine, kama vile kutandika meza, kochi au samani nyingine, kushonea pazia, kurembesha, kupenga, kuosha, kupangusa vitu zilizomwagikiwa kiowevu na pia vitu vikavu kama vile madirisha ya glasi n.k.
Masaji
Masaji ni hali ya kuukanda na kuusugua mwili ili uweze kujihisi vizuri. Masaji hufanywa katika chumba kinachojulikana kwa Kiingereza kama spa.
Ndoa (sakramenti)
Kwa kawaida Wakatoliki wanaiadhimisha wakati wa Misa, karamu ya arusi ya Mwanakondoo na Kanisa, lakini wanakubali Padre huwaleta pamoja bwana na bibi wawe kitu kimoja kilichofunganishwa kwa mapenzi. Yeye hutaka mashahidi na watu wote wasikie wakati maharusi wanachukua amri za kupendana maisha yao yote. Nao hupeana pete na kushangiliwa na wote waliojumuika kwa Misa. Kunako misa wakati huu, padre Sakramenti ya harusi hupewa hawa wawili maana wamekuwa kitu kimoja.
Misa
Wengi wanahusisha neno hilo na lile la Kilatini "missio", kwa maana ya utume: kwamba aliyeshiriki ibada, mwishoni anatumwa kuwashirikisha wengine matunda yake, hasa amani ya Yesu Kristo.Mafundisho ya Kanisa Katoliki
Ibada ya Kiroma ilivyo leo kwa kawaida
Chapeli
Kikanisa (kwa Kiingereza Chapel) ni jengo litumiwalo na Wakristo kama mahali pa ibada.
Sinodi
Sinodi (kwa Kiingereza "synod", kutoka maneno ya Kigiriki σύν, syun, "pamoja" na όδος, odos, "njia" = syunodos, yaani kufuata "njia ya pamoja", kwa hiyo "mkusanyiko" au "mkutano") ni mkutano wa Kanisa la Kikristo ambao huunganisha wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za Kanisa au eneo maalumu ndani ya Kanisa kama sinodi.
Tiba
Tiba (au: Uganga) ni elimu kuhusu magonjwa ya watu mwilini na rohoni, jinsi ya kuzuia magonjwa na kuhusu njia ya kurudisha uzima. 
https://sw.wikipedia.org/wiki/Tiba
Elimu hii inafuata mbinu za kisayansi, tofauti na uganga wa kienyeji au wa kimila.
Kanisa kuu
Kanisa kuu ni jina la heshima la jengo la ibada la madhehebu mbalimbali ya Ukristo ambalo Askofu wa jimbo (dayosisi) fulani analitumia kwa kawaida kutekeleza kazi yake kama mchungaji mkuu wa waamini wake, kama vile kuhubiri na kufundisha Neno la Mungu, kutakasa watu kwa sakramenti na sala mbalimbali na kuwaunganisha wote katika kumfuata Yesu pamoja.
Ekaristi
Ekaristi inaadhimishwa kwa mpangilio wa kupanda: waamini wanalishwa Neno la Mungu katika mimbari, halafu Mwili na Damu ya Kristo katika altare. Vilevile sehemu ya kwanza (liturujia ya Neno) inaleta masomo yakiwa na kilele katika Injili. Halafu katika sehemu ya pili (liturujia ya ekaristi) padri anafuata alichofanya Yesu katika karamu ya mwisho: anatwaa mkate na divai (kuandaa dhabihu), anashukuru juu yake (sala kuu ya ekaristi inayogeuza dhabihu) na kuwapa waamini (komunyo, kilele cha yote, inayowageuza ndani ya Kristo). Yesu mfufuka “aliwaeleza katika Maandiko yote mambo yaliyomhusu yeye mwenyewe... Ikawa alipokuwa ameketi nao chakulani, alitwaa mkate, akaubariki, akaumega, akawapa. Yakafumbuliwa macho yao, wakamtambua” (Lk 24:27,30-31). “Wakawa wakidumu katika fundisho la mitume, na katika ushirika, na katika kuumega mkate, na katika kusali” (Mdo 2:42). “Siku ya kwanza ya juma, tulipokuwa tumekutana ili kumega mkate, Paulo akawahutubu... akamega mkate, akala” (Mdo 20:7,11). Usipofuata vizuri hatua za awali, hutafaidika kweli na sakramenti: ndiyo sababu ni muhimu uwahi ibada.
Utume
Utume ni hali ya kusikia sauti ya rohoni na kuitika kutumika sawasawa na kusudio la Neno la Mpakwa Mafuta wa Mungu (Yesu Kristo). Ni wito wa kumtaka mtu kutumikia ufalme wa Mungu Muumbaji kwa njia ya Bwana wetu Yesu Kristo. Ni fukuto la Kiroho zaidi ndani ya Roho ya mtu yenye kuigusa nafsi kutenda matendo ya Yesu Kristo kama alivyofanya wakati wa uhai wake akiwa na wanafunzi wake (Mitume). Aliwachagua na kuwatuma wawili wawili ama 12 na mara nyingine 72. Waliitika sauti wakaenda huku na huko na waliporejea walitoa taarifa ya kazi. Mfano
Viza
Viza (kutoka Kiingereza "visa") ni kibali cha kumruhusu mwenye pasipoti kuingia na kukaa katika nchi geni kwa muda maalum.
Kisu
Kisu (maana yake "msu mdogo"; wingi: visu) ni kifaa cha kukata chenye bapa ambalo ni kali angalau upande moja. Kwa kawaida kuna sehemu mbili: bapa kali na shikilio. Siku hizi bapa imetengenezwa kwa metali na shikilio la ubao au plastiki.
Meza (samani)
Meza (kutoka Kireno na kwa asili zaidi kutoka Kilatini "mensa") ni kipande cha samani. Tunaweka vitu juu ya meza, mara kwa mara na kwa muda mfupi, kwa mfano chakula, visu, vikombe vya vinywaji, kitabu, ramani, karatasi wakati wa kuandika, na vitu kwa ajili ya kujifurahisha n.k.
Maana ya maisha
Ujaini unajumuisha kushikilia vikali ahimsa (au "ahinsā"), mbinu ya aina ya Kusitisha Vurugu ambayo huzidi kwa mbali ulaji mboga. Wajaini wanakikataa chakula kilichopatikana kwa ukatili usiohitajika. Wengi wana mazoezi ya maisha sawa na ulaji mboga pekee kutokana na vurugu ya mashamba ya maziwa ya kisasa, na wengine huepukana na mboga za mizizi katika maakuli yao ili kulinda maisha ya mimea ambayo wao hula.
Siasa
ni mfumo unatoa fursa ya madaraka kwa umma moja kwa moja au kutokana na kuwakilishwa.
Msamaha
Ni kinyume kabisa cha kisasi lakini pia ni tofauti na kutetea, kusahau na kupatana. Kwa kawaida unaendana na ombi la mtu aliyekiri makosa.
Falsafa
Falsafa (kutoka Kigiriki "φιλοσοφία" "filosofia = pendo la hekima") ni jaribio la kuelewa na kueleza ulimwengu kwa kutumia akili inayofuata hoja za mantiki.
Mavazi
Mavazi (kutoka kitenzi "kuvaa") ni nguo ambazo huvaliwa na watu ili kufunika mwili au sehemu zake. Mavazi huwa na makusudi mbalimbali:
Pizza
Pizza "(matamshi ya Kiitalia pid-za)" ni chakula chenye asili ya Italia kilichosambaa kote duniani. Ni kipande cha mkate bapa kinachofunikwa kwa mchuzi mnene wa nyanya na vipande vya jibini. Mara nyingi vipande vyembamba vya mboga mbalimbali, nyama au samaki vinaongezwa pamoja na jibini. Yote huokwa katika joko, jibini inayeyuka na kuunganisha sehemu nyingine za pizza.
Seva
Seva (kutoka Kiingereza "server") ni kompyuta au programu kubwa inayounganisha kompyuta nyingine zilizounganishwa kwenye mfumo mmoja wa mawasiliano ya mtandao.
Gloria
Gloria (kwa Kilatini "Utukufu"; kirefu ni Gloria in excelsis Deo, yaani "Utukufu kwa Mungu juu kabisa") ni mwanzo wa wimbo maarufu wa Misa ambao unatokana na kunyambua ule wa malaika ambao, kadiri ya Injili ya Luka (2:14), waliwapasha wachungaji habari njema ya kuzaliwa Yesu katika zizi la Bethlehemu.
Kolekta
Katika Misa ya Kanisa la Kilatini sala hiyo inafunga ibada za kuanzia na inafuatwa na liturujia ya Neno.
Kesha
Katika kesha hilo yanafanyika masomo mbalimbali kutoka Biblia, yakifuatana na Zaburi na nyimbo nyingine pamoja na sala. Baada ya hapo unaadhimishwa ubatizo ambao ni sakramenti ya kufa na kufufuka pamoja na Yesu Kristo, na pengine kipaimara na ekaristi pia.
Kasisi
Kasisi ni jina lenye asili ya Kiarabu linalotumika kwa mtu mwenye daraja takatifu ya pili katika madhehebu kadhaa ya Ukristo, ambapo wengi wanapendelea neno padri au mchungaji.
Vena
Vena ni mishipa inayopeleka damu kutoka ogani na sehemu zote za mwili wa binadamu na wanyama mbalimbali kwenda kwenye moyo ili iendelee na mzunguko ikiwa na oksijeni.
Meza
Meza ni neno la kiswahili ambalo lina maana zaidi ya moja, Neno hili linaweza kumaanisha:
Konventi
Konventi ni jumla ya majengo maalumu ya jumuia ya kitawa isiyo ya wamonaki (kanisa, vyumba vya kulala, meza, sebule n.k.).
Sala
Kanisa Katoliki lina maombi bayana sana ambayo wote walioko kanisani husali kwa pamoja. Maombi hayo hufunzwa kwa wote wanaoshiriki kanisani tangu wakiwa wachanga ili waweze kuiga wazee wao. Maombi hayo ni kama majibu ya Misa, rosari, maombi ya waumini, maombi ya toba na kujuta dhambi. Ni lazima Mkatoliki ajue vizuri sala hizo ili ashiriki kikamilifu ibada za Kikatoliki na kuamini katika Ukristo.
Demokrasia
Demokrasia ni mfumo wa serikali ambapo wananchi wote ni sawa mbele ya sheria na wanashiriki katika kufanya maamuzi ya kitaifa juu ya masuala ya umma. Wakati mwingine wananchi hushiriki moja kwa moja - hii ina maana kwamba wao hupiga kura moja kwa moja kwenye masuala kama vile sheria na katika chaguzi. Wakati mwingine huwakilishwa na viongozi wao waliowachagua.
Misale ya waumini
Misale ya waumini ni kitabu kidogo ambacho kinawaletea Wakatoliki wanaotumia lugha ya Kiswahili matini ya sala na masomo kutoka Biblia ya Kikristo kadiri ya utaratibu wa Misa za Jumapili na sikukuu za kalenda ya liturujia ya mapokeo ya Kiroma.
Dini
Dini (kutoka Kiarabu اﻟدﻴن, "tamka: ad-din") inamaanisha jumla ya imani ya binadamu kadhaa pamoja na mafundisho wanayotoa kuhusu yale ambayo wanayazingatia ama kuyasadiki, yaani mambo ya roho, kama vile kuhusiana na Mungu, maisha na uumbaji.
Kwapa
Kwapa ni sehemu ya mwili chini ya mkono.
Dini
Ibada ni nguzo mojawapo iliyo dhahiri miongoni mwa dini kadhaa katika kuunganisha dhamira za mwenye kushika dini na mhimili wa imani, lakini dini inahusu pia mafundisho kuhusu maadili, mema na mabaya, imani na jinsi ya kushiriki katika jumuiya za waumini.
Semina
Semina (kutoka Kiingereza "seminar", ambayo asili yake ni Kilatini "semen", "mbegu") ni aina ya mafundisho ya kitaaluma, ama katika taasisi ya kitaaluma au inayotolewa na shirika la biashara au kitaaluma.
Kipindi cha Pasaka
Kristo amefufuka kweli na atatufufua sisi pia: tutaishi naye kwa Baba katika umoja wa Roho Mtakatifu. Hata sasa yu pamoja nasi (ndiyo maana ya mshumaa wa Pasaka). Tukiwa naye maisha yanatunogea, kwa kuwa yote yameinuliwa tena na kufanywa mapya. Tumekombolewa kutoka utumwa wa dhambi na mauti, tumekuwa wana wa Mungu na kuishi kwa uhuru wa upendo tukiongozwa na Roho Mtakatifu. Kristo amekuwa Bwana na anaendelea kueneza ufalme wake. Hatuwezi kuogopa chochote tena kwa kuwa historia ni yake yeye aliye Alfa na Omega.
Pasaka ya Kikristo
Inahesabiwa kuwa sikukuu muhimu kabisa katika madhehebu mengi ya Ukristo, kwa sababu ufufuko huo ndio msingi wa imani ya Kikristo. Mtume Paulo aliandika kwamba Kristo asingefufuka, imani hiyo ingekuwa haina maana, kwa kuwa asingeondolea dhambi za watu.
Kisesa
Kisesa inaweza kumaanisha
Faila
Faila (kutoka Kilatini "phylum", yaani: kabila, ukoo), pia "kabila" katika biolojia ni ngazi ya uainishaji wa kisayansi iliyopo baina ya himaya na ngeli. Kwa Kiingereza faila huitwa "phylum" kama inahusu wanyama na "division" kama inataja mimea.
Kaswida
Kaswida au Kasida (kutoka قصيدة, qaṣīdaᵗ, neno la Kiarabu lenye maana ya muziki) ni tungo zinazoghaniwa ili kumsifu Muhammad hasa katika adhimisho la Maulid au mtu mwingine, kitu au jambo maalumu.
Kisima
Kisima ni jina la ujumla kwa shimo lolote ndefu nyembamba lililochimbwa katika ardhi, aidha kwenda chini au sambamba. Kisima kinaweza kujengwa kwa madhumuni mbalimbali, ikiwa ni pamoja na uchimbaji wa maji au kioevu kingine (kama vile mafuta ya petroli) au gesi (kama vile gesi asilia), kama sehemu ya uchunguzi wa kiufundi wa ardhi na utathmini wa eneo la mazingira, kwa ajili ya utafutaji wa madini, au kama shimo la majaribio la kusimamisha minara na vifaa vya matumizi chini ya ardhi. Visima kutumika kama visima vya maji inaelezwa kwa kina zaidi katika makala hayo.
Katika nyanja za mashauriano za uhandisi na mazingira, neno hili hutumiwa kuelezea kwa pamoja aina zote mbalimbali za mashimo yaliyochimbwa kama sehemu ya uchunguzi wa kiufundi wa ardhi na utathmini wa eneo la kimazingira,(ujulikanao kama Awamu ya Pili ya ESA). Hii ni pamoja na mashimo yanayochimbwa kukusanya sampuli za udongo, sampuli za maji au vipande vya miamba, ili kuendeleza vifaa vya kutengeneza sampuli vya in situ, au kufunga visima vya kufuatilia au piezometer. Sampuli zinazokusanywa kutoka kwa visima mara nyingi upimwa katika maabara kuamua hali zao, au kwa kutathmini viwango vya kemikali mbalimbali au vichafuzi. 
Kwa kawaida, kisima kinachotumika kama kisima cha maji kinakamilishwa kwa kufunga mfereji uliosimama na kitunza kisima kushikilia kisima kisiporomoke. Hii pia husaidia kuzuia vichafuzi kutoingia katika kisima na kuzuia pampu yoyote iliyowekwa kuchota mchanga na sedimenti. Ikikamilishwa katika namna hii kisima kwa kawaida kisima cha maji: iwe ni cha maji, mafuta au cha gesi .
Watubu
Toba ni neno la msingi katika historia ya Kanisa. Maana yake asili ni kujitoa kabisa kwa Mungu na kuishi kadiri ya Injili, lakini Wakristo wa karne za kati waliona inadai sana huzuni na fidia kwa dhambi za binafsi na za ulimwengu. Mtubu, akiwa peke yake au pamoja na wengine, alitarajiwa kuacha kazi zilizotazamwa ni kinyume cha Injili (k.mf. biashara na uaskari), kujitenga na jamii ili kufungamana zaidi na Mungu kwa maisha ya sala na tafakuri, kuhiji, kufunga, kujinyima, kutoa sadaka na kujitesa kwa wokovu wake na wa wote. Wengi kati yao walikuwa wanawake, hasa wa koo bora, kama mama wa Klara wa Asizi.
Posta
Posta ni mfumo wa kusafirisha barua na vifurushi kwa wapokeaji. Kuna mapatano ya kimataifa ya Umoja wa Posta Duniani ("") yanayounda kanuni za ukubwa na uzito wa barua na vifurushi vinavyopokelewa.
Siku tatu kuu za Pasaka
Siku hizo tatu ni kama bawaba kati ya Kwaresima na kipindi cha Pasaka. Ingawa tarehe zinabadilika kila mwaka, zinaangukia daima kati ya Machi mwishoni na Aprili mwishoni.
Utawa wa Tatu
Tangu mwanzo Kanisa liliona kufanya dhambi na toba si jambo la binafsi tu, bali linaathiri wengine pia. Ndiyo sababu liliwadai waamini malipizi ili kuwapa msamaha wa Mungu, na waliopaswa kuyafanya waliandikishwa katika orodha rasmi ya Watubu (Ordo Poenitentium). Kitubio cha siri kiliposhika nafasi ya utaratibu huo, wengi walijiamulia kufanya malipizi ya hadhara hata kwa dhambi za wengine wakajulikana kama Watubu. Toba ni neno la msingi katika historia ya Kanisa. Maana yake asili ni kujitoa kabisa kwa Mungu na kuishi kadiri ya Injili, lakini Wakristo wa karne za kati waliona inadai sana huzuni na fidia kwa dhambi za binafsi na za ulimwengu. Mtubu, akiwa peke yake au pamoja na wengine, alitarajiwa kuacha kazi zilizotazamwa ni kinyume cha Injili (k.mf. biashara na uaskari), kujitenga na jamii ili kufungamana zaidi na Mungu kwa maisha ya sala na tafakuri, kuhiji, kufunga, kujinyima, kutoa sadaka na kujitesa kwa wokovu wake na wa wote. Wengi kati yao walikuwa wanawake, hasa wa koo bora, kama mama wa Klara wa Asizi.
Hisa (hisabati)
Hisa katika hisabati ni tokeo la mgawanyo au hesabu ya kugawanya namba moja kwa nyingine.
Ashura
Asili ya jina ni neno la Kiarabu "ashara" (عَشَرَة) yaani kumi, maana tarehe yake ni siku ya kumi kwenye mwezi wa kwanza katika kalenda ya kiislamu na mwezi huu huitwa Muharram. Kutokana na tabia ya kalenda ya kiislamu kufuata uonekanaji wa mwezi angani Muharram na siku ya Ashura hubadilika kila mwaka kulingana na kalenda ya Gregori ambayo ni kawaida.
Sayari
Sayari (kwa Kiingereza "planet") ni kiolwa kikubwa cha angani linalozunguka jua (au nyota nyingine) na kung'aa kutokana na nuru ya jua iliyoakisiwa, tofauti na nyota na jua zinazong'aa peke yake. Kwa macho inaonekana kama nyota, lakini baada ya kuitazama kwa muda wa mwaka inaonekana inabadilisha mahali pake angani, tofauti na nyota kwa jumla.
Kipindi cha Pasaka
Kwa Wakristo sherehe kuu kuliko zote ni Pasaka: ndiyo sikukuu yenyewe ambayo inadumu siku hamsini mfululizo hadi Pentekoste na inaitwa Dominika kubwa. Kwa kweli Pasaka si sherehe mojawapo tu wala kipindi kimojawapo tu katika mwaka wa liturujia, bali ndiyo kiini chake, kama vile Dominika (Pasaka ndogo ya kila wiki) ilivyo kiini cha juma zima. Ni adhimisho la uzima mpya na wa milele  aliotushirikisha Kristo mfufuka kwa njia ya sakramenti: ubatizo na kipaimara kwa Wakristo wachanga, kitubio kwa waliobatizwa zamani, hasa ekaristi kwa wote; humo hatumkumbuki tu Yesu, bali tunakutana naye, hai tena mtukufu. Adhimisho hilo ni la pamoja kwa sababu tumekuwa moyo mmoja na roho moja katika Kristo kwa kumiminiwa Roho Mtakatifu. Kwa kumega mkate mmoja tunaimarisha ushirika wetu na kuwajibika kumtambua Yesu katika wale wote tunaokutana nao, hasa maskini.
Chapeli
[[Mkusanyo wa sheria za Kanisa]] la [[Kanisa la Kilatini|Kilatini]], katika sheria za chapeli (kitaalamu inaitwa [["oratory"]]) unasema ni jengo au sehemu yake iliyowekwa [[wakfu]] kwa maadhimisho, hasa [[Misa]], ambayo si kanisa la [parokia. Hii inaweza kuwa chapeli binafsi (kwa matumizi ya mtu mmoja au kikundi, kwa mfano kwa ajili ya askofu au jumuia fulani); au semi-oratory, ambayo nusu inapatikana kwa umma kwa ujumla (kama chapeli ya seminari ambayo inakaribisha wageni kwa huduma), au oratory umma (kwa mfano, chapeli ya hospitali au ya chuo kikuu).
Miraa
Miraa ni majani na vitawi ya mrungi, mti ulio na asili ya Pembe ya Afrika na Rasi ya Uarabuni inayojulikana pia kwa jina lake la Kiarabu Khat (قات, "Catha edulis"). Majani changa ya miraa hutafuniwa na kutumika kama kichochezi cha mwili na akili. Shirika la Afya Duniani (WHO) limeiweka miraa kwenye kundi la madawa ya kulevya.
Usiku
Usiku ni kipindi cha siku kilichopo kati ya machweo na macheo na hasahasa kipindi cha giza kinachotokea baada ya machweo ambapo mwanga wa jua hauonekani tena angani hadi muda mfupi kabla ya macheo yaani kabla ya jua kuonekana juu ya upeo wa anga.
Historia ya Kanisa
Maaskofu waliokutana kule Nikea wakapatana juu ya mafundisho ya "Kanuni ya Imani ya Nisea" yanayosema "Twamwamini Bwana mmoja, Yesu Kristo, mwana pekee wa Mungu, mwana wa azali wa Baba, yu Mungu kutoka kwa Mungu, yu nuru kutoka kwa nuru, yu Mungu kweli kutoka kwa Mungu kweli, Mwana wa azali, asiyeumbwa; aliyeshuka kutoka mbinguni kwa ajili yetu wanadamu na kwa wokovu wetu; akatwaa mwili kwa uwezo wa Roho Mtakatifu katika Bikira Maria, akawa mwanadamu; akasulibiwa kwa ajili yetu zamani za Pontio Pilato; aliteswa, akazikwa, siku ya tatu akafufuka kama yanenavyo maandiko matakatifu; akapaa mbinguni, ameketi mkono wa kuume wa Baba; kutoka huko atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu walio hai na wafu; na ufalme wake hauna mwisho." Maneno hayo hutumika mpaka leo katika ibada za kikristo (pamoja na "kanuni ya Imani ya Mitume").
Pasaka ya Kiyahudi
Maandalizi ya sikukuu ni pamoja na kufanya usafi mkubwa kabisa katika nyumba. Hakuna kitu kilichochachuka kinachobaki katika nyumba kufuatana na Kutoka 12:20, yaani kitu chochote chenye nafaka au unga wake ulioguswa na maji, hata punje yake kama vile mkate, keki au spagetti. Tendo hili ni la kukumbuka jinsi Wanaisraeli walipaswa kukimbia Misri haraka bila muda wa kutengeneza mikate ya kawaida yaliyochachuka. Kwa hiyo wanawake wao walioka mikate yasiyochachuka ambayo yamekuwa chakula cha Pasaka hadi leo. Mikate hii huitwa "matze".
Sakramenti za kuhudumia ushirika
Daraja inatia uwezo wa Kristo kwa ustawi wa Kanisa, Bibi arusi wake. Ndoa inatia upendo wake mwaminifu kwa ustawi wa familia, kanisa dogo la nyumbani. “Jitunzeni nafsi zenu, na lile kundi lote nalo, ambalo Roho Mtakatifu amewaweka ninyi kuwa waangalizi ndani yake, mpate kulilisha kanisa lake Mungu, alilolinunua kwa damu yake mwenyewe” (Mdo 20:28). “Hakuna mtu anayeuchukia mwili wake popote; bali huulisha na kuutunza, kama Kristo naye anavyolitendea Kanisa. Kwa kuwa tu viungo vya mwili wake. Kwa sababu hiyo mtu atamwacha baba yake na mama yake, ataambatana na mkewe na hao wawili watakuwa mwili mmoja. Siri hiyo ni kubwa; ila mimi nanena habari ya Kristo na Kanisa” (Ef 5:29-32).
Bikira Maria wa Mateso
Katika liturujia ya Neno, Misa ya siku hiyo ina sekwensya ya pekee, ambayo kwa Kilatini inaitwa "Stabat Mater" ("Mama alisimama"), ambayo ndiyo maneno ya kwanza ya shairi hilo lenye muziki wa huzuni lakini mtamu.
Mshumaa wa Pasaka
Mshumaa wa Pasaka au Mshumaa mkuu ni mshumaa maalumu unaotumika katika liturujia ya madhehebu mbalimbali ya Ukristo wa magharibi kama kiwakilishi cha Yesu mfufuka.
Ukristo
Jumuia ya Wakristo inaitwa Kanisa, yaani "mkusanyiko" kama lilivyotajwa na Yesu mwenyewe hasa katika Injili ya Mathayo 16:18: "Wewe ndiwe Petro na juu ya mwamba huu, nitalijenga kanisa langu. Wala milango ya kuzimu haitalishinda".
Pasaka ya Kiyahudi
Pasaka ya Kiyahudi ni kati ya sikukuu muhimu zaidi za dini ya Uyahudi. Sikukuu hiyo inakumbuka Wanaisraeli walivyotoka katika utumwa walimokuwemo huko Misri.
Zaka
Zaka (kutoka neno la Kiarabu زكاة, zakat, lenye maana ya "kinachotakasa") ni toleo la sehemu ya mapato ambalo muumini wa dini fulani anapaswa kutoa. maana ya zaka katika dini ya uislamu ina maana nyingi Zaka kilugha:Ni kukua kwa kitu na kuzidi. Zaka kisheria ni kiwango maalumu cha mali kinachotolewa wakati maalumu ili kupewa watu maalumu.
Sikukuu ya amri
Sikukuu ya amri ni msamiati unaotumika katika Kanisa Katoliki kutaja sikukuu ambayo waumini wake "wanapaswa kushiriki Misa; pia waepe kufanya kazi na shughuli zinazozuia ibada kwa Mungu na kuvuruga furaha maalumu ya siku ya Bwana au pumziko la akili na mwili linalohitajika" (kan. 1247).
Historia ya Kanisa
Ni kwamba kwa Wakristo, Kanisa ni kitu kizuri na muhimu sana. Ni bibiarusi wa Yesu, ni mwili wa Kristo, ni chombo cha Mungu cha kuunganisha waumini wake kwa Roho Mtakatifu. Limepewa na Mungu wito wa kuwaletea watu Neno lake. Hivyo linatangaza Habari Njema, ambayo ni faraja kwa watu wanaotaka kukata tamaa. Linaombea watu. Linasaidia wenye dhiki. Linatetea haki za binadamu. Ndiyo sababu ya kusema: Nasadiki Kanisa takatifu.
Binda
Binda ni kisawe cha neno bamia.
Mwaka wa Kanisa
Kipindi cha Pasaka kinakwisha kwenye Jumapili ya Pentekoste; Pentekoste (maana ya neno ni "hamsini", kwa kuwa inatokea takriban siku 50 baada ya Jumapili ya Pasaka).
Sekwensya
Sekwensya (kutoka Kilatini "sequentia", yaani "mwendelezo") ni aina ya wimbo maalumu kwa ajili ya liturujia ya Neno ya Misa ya siku fulani.
Sakristia
Sakristia (kutoka Kilatini "sacristia"; kwa Kiingereza "sacristy") ni chumba maalumu kwa ajili ya kutunza mavazi ya liturujia (kama vile alba na kasula) na vifaa vingine vya ibada za Kikristo (kama vile mkate, divai, mishumaa n.k.).
Hija ya kiroho
Kumbe kipindi cha Kwaresima ni kipindi cha kumsaidia mwanadamu kutembea siku zote katika njia ya unyofu kwa sababu hakuna ajuaye siku wala saa ya kufa kwake, kwani baada ya kifo atahukumiwa kwa kadiri ya alivyotumia akili yake kuwaza, utashi wake kuamua na uhuru wake kutenda.
Zaka
Masharti ya Nisabu.
1. Iwe Nisabu ni ziada ya mahitaji ya dharura ambayo kwamba mtu hatosheki kwa kuyapata mahitaji hayo, kama chakula, mavazi na makazi, kwasababu Zaka ni wajibu kwa lengo la kuwaliwaza mafukara. Hivyo basi inatakiwa mwenye kutoa hiyo mali asiwe ni mtu muhitaji.
Ekaristi
Katika imani ya Kanisa Katoliki na Waorthodoksi sakramenti inayokamilisha ubatizo na kipaimara ni ekaristi, iliyo kuu kuliko sakramenti zote kwa sababu ndiyo Yesu mzima, Mungu-mtu, katika maumbo ya mkate na divai. Walioshiriki kifumbo kifo na ufufuko wake wakapokea kwake paji la Roho Mtakatifu, wanaalikwa kukaribia mara kwa mara meza anapowalisha na kuwanywesha Mwili na Damu yake ili washiriki uhai wake kwa dhati zaidi na zaidi. “Aulaye mwili wangu na kuinywa damu yangu hukaa ndani yangu, nami hukaa ndani yake. Kama vile Baba aliye hai alivyonituma mimi, nami ni hai kwa Baba; kadhalika naye mwenye kunila atakuwa hai kwa mimi” (Yoh 6:56-57). Ubatizo na kipaimara havirudiwi, vinadumu ndani ya mtu kama mifupa ambayo ekaristi ya mara kwa mara inazidi kuitia mwili na damu.
Kwaresima
Mfungo, yaani kujinyima vitu tunavyovipenda na hata tunavyovihitaji, uwe ishara ya njaa yetu ya Neno la Mungu, ya nia yetu ya kushiriki mateso ya Yesu yanayoendelea katika maskini, ya kulipa kwa dhambi zetu na kuachana nazo.
Masi
Masi inafanya pia inesha ("inertia") ya gimba fulani. Inesha ni tabia ya masi kubaki katika hali yake ya kutulia au kuwa na mwendo fulani hadi iathiriwe na nguvu ya nje. Masi kubwa zaidi huwa na inesha kubwa zaidi na inahitaji nguvu kubwa zaidi kwa kubadilisha mwendo wake. Tunaiona kwa urahisi tukijaribu kusukuma baisikeli, gari au lori: masi zake ni tofauti, hivyo nguvu inayohitajika kuzisukuma au kuzisimamisha inatofautiana.
Mawese
Aina ya pili ni mafuta yanapatikana katika kiini cha tunda. Haya baadhi ya wenyeji huyaita mafuta ya mise. Mafuta haya yana halijoto ya kuyeyuka kwenye 26 – 28 C°. Hivyo kwa kawaida ni imara, si majimaji. Inatumika katika viwanda vya vyakula lakini pia kwa majarini. Yanatumika pia sana katika madawa ya urembaji na madawa ya kusafishia. Hata viwanda vya kutengeneza alumini hutumia aina hii ya mawese. Kuna biashara kubwa ya viini vya mchikichi (mise) kwa sababu husafirishwa bila kuharibu mafuta ndani yake.
Ziwa
Ziwa ni gimba kubwa la maji linalozungukwa na nchi kavu pande zote. Tofauti na bahari ni ukubwa na kutobadilishana maji na bahari kuu. Lakini maziwa kadhaa yamepewa pia jina la "bahari" hasa kama yana maji ya chumvi au kama watu wa eneo lake hawajui magimba makubwa zaidi ya maji. Mfano wake ni Bahari Kaspi katika Asia ambayo ni kubwa sana lakini hali halisi ni ziwa lenye maji ya chumvi.
Demokrasia
Demokrasia (kutoka neno la Kigiriki δημοκρατία, "dēmokratía", maana yake "utawala wa watu": δῆμος, dêmos, maana yake "watu" na κράτος, krátos, maana yake "utawala") ni aina ya serikali.
Sala
Sala (kutoka neno la Kiarabu صلاة‎, ṣalāh), pia maombi, ni njia ambayo binadamu anauelekea ulimwengu wa roho, hasa kwa nia ya kuongea na Mungu kwa sauti au kimoyomoyo.
Saa
Saa ni kipimo cha wakati. Si kipimo cha SI kamili kama ilivyo sekunde lakini ni kawaida kote duniani pia katika matumizi ya kisayansi.
Kesha
Kesha au Mkesha (kwa Kiingereza "Vigil", kutoka Kilatini "vigilia", yaani "hali ya kuwa macho") ni kipindi cha kutolala kwa makusudi, hasa kwa lengo la kidini, kama vile kusali kirefu.
Kwaresima
Kwaresima yote inaeleweka tu kama maandalizi ya Pasaka. Kwa imani ya Wakristo, fumbo hilo la kifo na ufufuko wa Bwana ndilo lengo la maisha yetu yote. Tunapaswa kuishi kwa ajili yake ambaye alikufa akafufuka kwa ajili yetu. Tunapaswa kuishi pamoja naye na ndani yake kwa kuchukua kila siku mwilini mwetu kifo chake ili kushiriki ufufuko wake. Tunapaswa kufia dhambi ili kuishi maisha mapya yaliyojaa upendo. Kwa ajili hiyo tunapaswa kujikana na kupoteza maisha yetu nyuma yake ili tuyaokoe kweli. Hayo yote yanafanyika kwa njia ya imani, sakramenti na matendo mema kabla hayajatimia kwa kifo chetu (hasa kifodini) halafu kwa ufufuko wetu.
Dirisha
Dirisha ni ufunguzi katika ukuta au paa la jengo, katika gari n.k. Lengo lake ni kuruhusu hewa na mwanga viingie. Ni kawaida kwa uwazi ili watu waweze kuona kwa njia yake.