Mlima mrefu sana duniani ni gani?
Dunia
Lakini si tufe kamili. Ina uvimbe kidogo kwenye sehemu ya ikweta; ilhali umbali kati ya ncha mbili ni kilomita 12,713 lakini umbali kati ya sehemu za kinyume kwenye ikweta ni km 12,756, yaani kipenyo hiki kinazidi takriban kilomita 43 kipenyo kati ya ncha na ncha. Tofauti hii inasababishwa na mzunguko wa dunia. Kani nje inasukuma sehemu za ikweta nje zaidi. Kwa hiyo mahali duniani palipo karibu zaidi na anga la nje si Mlima Everest kwenye Himalaya bali mlima Chimborazo nchini Ekuador.
Kwenye uso wake dunia huwa na tofauti kati ya nusutufe zake mbili. Nusu moja ina eneo kubwa la mabara yaani nchi kavu ambayo ni asilimia 47 ya sehemu hii. Kinyume nusutufe nyingine inafunikwa na maji ya bahari na eneo la nchi kavu ni asilimia 11 pekee za maeneo yake.
Morne Diablotins
Morne Diablotins ni mlima mrefu zaidi katika kisiwa cha Dominica (Karibi).
Monte Rosa
Urefu wa kilele chake kirefu kabisa huitwa Dufourspitze na ni mita 4,634 juu ya usawa wa bahari, hivyo ni wa pili kati ya milima yote ya Ulaya Magharibi. Vilele vingine ni Dunantspitze (mita 4,632), Grenzgipfel (mita 4,618) na Nordend (mita 4,609).
Milima ya Ufa Mashariki
Milima ya Ufa Mashariki ni safu mbili za milima ya eneo la Maziwa makubwa ya Afrika, katika nchi a Kenya, Uganda, Tanzania, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda na Burundi.
Inaitwa hivyo kutokana na uhusiano wake na Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki; safu ya magharibi ina: Milima ya Virunga, Milima ya Mitumba na Milima ya Rwenzori, wakati ile ya mashariki ina vilele vya juu zaidi katika bara zima la Afrika: Mlima Kilimanjaro (mita 5,895, sawa na futi 19,340) na Mlima Kenya (mita 5,199, futi 17,058). Kati ya milima mingine kuna Mlima Elgon kati ya Kenya na Uganda. Yote, isipokuwa Ruwenzori ina asili ya volkeno.
Mlima Logan
Mlima Logan ni mlima mrefu zaidi wa Kanada, ukiwa na kimo cha mita 5956 juu ya usawa wa bahari.
Mlima La Perouse
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mlima De La Beche
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Eleveta
Eleveta ndefu duniani ziko ndani ya migodi zinazofikia kimo cha mita maelfu. Eleveta ndefu katika jengo ni ile ndani ya ghorofa la Burj Khalifa la mjini Dubai inayopanda mita 504.
Mawson Peak
Mawson Peak ni mlima wa Australia wenye kimo cha mita 2,745 juu ya usawa wa bahari. Uko kusini mwa Bahari ya Hindi na ni mrefu kuliko milima yote ya bara.
Shkhara
Shkhara ni mlima mrefu mmojawapo kati ya milima ya Urusi na Georgia ukiwa na kimo cha mita 5,201.
Andes
Mlima mrefu kabisa ni Aconcagua katika Argentina kwenye mpaka wa Chile ambao ni mlima mrefu wa Amerika yote.
Orodha ya milima ya New Zealand
Milima mirefu zaidi iko yote katika kisiwa cha kusini, nayo ni:
Mlima Fogo
Mlima Fogo ni mlima mrefu kuliko yote ya Kabo Verde,
Aoraki
Aoraki ni mrefu kuliko milima yote ya New Zealand wenye kimo cha mita 3,754 juu ya usawa wa bahari.
Jiografia ya Kenya
Eneo hili la milima ndilo la juu zaidi nchini Kenya (na la pili kwa urefu barani Afrika): Mlima Kenya, unaofikia urefu wa mita 5,199 (futi 17,0570) na ni eneo lenye mito ya barafu. Ng'ambo ya mpaka wa Tanzania Mlima Kilimanjaro () huweza kuonekana upande wa kusini.
Mlima Malaspina
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mlima Mitchell
Ndio mrefu zaidi katika milima Apalachi (mita 2,037 juu ya usawa wa bahari).
Makalu
Makalu ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 8,463 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Milima kunjamano
Milima kunjamano ni umbo la kawaida kati ya milima mirefu duniani. Mifano ni milima ya Atlas katika Afrika ya Kaskazini, Alpi katika Ulaya na Himalaya katika Asia. Kilimanjaro ni mlima mrefu kwa upande wa Afrika lakini si mlima kunjamano kwa sababu ni volkeno ya pekee.
Mlima Ruapehu
Ndio mrefu kuliko yote ya kisiwa cha kaskazini.
La Grande Soufrière
La Grande Soufrière ni mlima mrefu zaidi katika kisiwa cha Guadeloupe.
Etna
Etna (kutoka Kilatini: "Aetna"; kwa Kiitalia pia "Mongibello"; kwa Kisisili "Mungibeddu" au "â Muntagna") ni volkeno hai wa Sicilia mashariki (Italia) kati ya miji ya Catania na Messina. Ndiyo ndefu kuliko zote za Ulaya, kwa sasa mita 3329 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Apo
Ndio mrefu kuliko yote ya Ufilipino.
Mlima
Mlima mrefu unaojulikana kabisa uko nje ya dunia kwenye sayari Mirihi: unaitwa Olympus Mons na kuwa na urefu wa kilomita 27.
Mlima Kama
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Mont Blanc
Mont Blanc (yaani "Mlima Mweupe" kwa Kifaransa; kwa Kiitalia: "Monte Bianco") ni mlima mkubwa wa Alpi wenye kimo cha mita 4,810 juu ya usawa wa bahari. Iko kwenye mpaka wa Italia na Ufaransa ikiwa nchi hizo mbili hazikubaliani kilele kiko upande gani.
Mlima Aiguilles Rouges
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Orodha ya milima mirefu duniani
Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza "centripetal force") inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia.
Mlima Darwin (New Zealand)
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mlima Tasman
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Ujerumani
Alpi katika kusini ni milima mirefu Ujerumani ingawa sehemu kubwa na za juu zaidi ziko nje ya mipaka ya Ujerumani huko Uswisi na Austria. Milima hii ilianza kutokea miaka 135-50 iliyopita tu. Kilele cha juu atika Ujerumani ni mlima wa Zugspitze yenye urefu wa mita 2,962 juu ya UB
Everest (mlima)
Mlima Everest ni mlima mkubwa kabisa duniani, wenye kimo cha m 8,848 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Mlima Haeckel
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Poland
Mlima mrefu zaidi nchini Poland unaitwa "Rysy" wenye m 2,503 (ft 8,210), upo Tatras.
Mlima Karthala
Mlima Karthala ni mlima mrefu zaidi uliopo katika nchi ya Komori, wenye kimo cha mita 2,362.
Mlima Mtingire
Pamoja na mlima Kimhandu ni mrefu kuliko yoke, ukiwa na kimo cha mita 2650 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Baker (maana)
Mlima Baker ni jina la milima mbalimbali duniani, kama vile
Elgon (mlima)
Elgon ni mlima mkubwa wa pili nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Upande wa Uganda ni mlima mkubwa wa mashariki ya nchi lakini milima ya safu ya Ruwenzori ni mirefu kushinda Elgon.
Amerika ya Kusini
Andes ni safu ya milima ndefu zaidi duniani, ikiwa na urefu wa kilomita 7,500 kuanzia Venezuela hadi Patagonia (Argentina).
Scafell Pike
Scafell Pike ni mlima mrefu kuliko yote iliyoko Uingereza, wenye kimo cha mita 978.
Elbrus
Elbrus (kwa Kirusi Эльбрус) ni mlima mkubwa kabisa nchini Urusi na Ulaya kwa jumla (ingawa wengine wanaupanga upande wa Asia).
Mlima
Milima mirefu ya kila bara ni kama ifuatavyo:
Mlima Gunnbjørn
Mlima Gunnbjørn ni mlima mrefu kuliko yote ya Greenland, wenye kimo cha mita 3,694 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Marcy
Mlima Marcy ni mlima mrefu wa jimbo la New York (Marekani).
Orodha ya milima mirefu duniani
Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.
Kilimanjaro (Volkeno)
Mlima Kilimanjaro hujulikana kuwa kuwa ni mlima wa Afrika mwenye kofia ya barafu ya kudumu. Pamoja na Kilimanjaro kuna sehemu mbili nyingine tu barani Afrika, ni Ruwenzori na Mlima Kenya. Lakini kiasi cha barafu imepungua kwa kipindi cha zaidi ya miaka 100. Mwingereza P.C. Spink aliona mwaka 1944 ya kwamba barafu ilipungua sana kulingana na taarifa aliyojua kutoka mpandaji wa kwanza Hans Meyer. Baina 1912 eneo la ngao ya barafu limepungua kutoka kilomita za mraba 12 hadi 1.85 km² kwenye mwaka 2009. Hii inalingana na kupunguzwa asilimia 85%. Sababu kuu ya mabadiliko haya ni kupungukiwa kwa kiwango cha usimbishaji katika mazingira ya mlima tangu mwisho wa karne ya 19.
Ureno
Mlima mrefu kabisa wa Ureno ni Ponta do Pico kwenye Azori.
Emi Koussi
Emi Koussi ni mlima mrefu zaidi wa Chad (Afrika).
Mlima
Mlima mrefu juu ya uso wa dunia huitwa Mount Everest (mita 8,848) uko mpakani mwa nchi ya Nepal na Tibet (China) katika Asia.
Mlima Tititea
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mlima Tapuaenuku
Ndio mrefu kuliko yote ya nchi hiyo nje ya Alpi ya kusini.
Annapurna II
Annapurna II ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,937 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Chappal Waddi
Chappal Waddi (au Gangirwal) ni mlima mrefu kuliko yote ya Nigeria (Afrika).
Mlima Ohakwandali
Mlima Ohakwandali ndio mrefu zaidi kati ya milima ya Rubeho iliyoko katika Mkoa wa Morogoro na Mkoa wa Dodoma nchini Tanzania.
Mkoa wa Kilimanjaro
Mkoa wa Kilimanjaro ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 25000. Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu kupita yote barani Afrika, umo ndani ya mkoa wa Kilimanjaro. Jina la mlima huu ndilo limeupatia mkoa jina lake.
Golyam Perelik
Golyam Perelik ni mlima mrefu kuliko milima yote ya Rodopi iliyoko Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Ugiriki na hasa Bulgaria.
Jade
Uko Taiwan na ndio mrefu kuliko milima yote ya kisiwa hicho na cha Asia Mashariki kwa jumla.
Jangitau
Jangitau ni mlima mrefu mmojawapo kati ya milima ya Urusi na Georgia ukiwa na kimo cha mita 5,085.
Mlima Fuji
Uko nchini Japani na unavuta watalii wengi. Ndio mrefu kuliko yote ya nchi hiyo.
Mlima Jamimbi
Mlima Jamimbi (pia Chamembe) ni mrefu zaidi kati ya Milima ya Kipengere (kwa Kiingereza: "Kipengere Range" au "Livingstone Mountains") ambayo iko kusini magharibi mwa Tanzania kwenye ncha ya kaskazini ya Ziwa Malawi.
Mlima Silberhorn
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mlima Meru
Mlima Meru ni mlima wenye asili ya volkeno na urefu wa mita 4566 (futi 14980) juu ya usawa wa bahari. Mlima huo ni wa tano kwa urefu katika bara la Afrika.
Mlima Longonot
Kilele cha Mlima Longonot una kasoko yenye kipenyo cha kilomita 1.8 na urefu wa mita 200 au zaidi kwenda chini kutegemeana na urefu wa kuta za kasoko. Njia nyembamba inaelekea kutoka kiingilio cha mbuga hadi mdomo wa volkeno, na kuendelea kwenye kona ya kasoko ya volkeno. Ziara nzima ni kilomita 8-9 tu lakini ina mwinuko sana, hivi kwamba safari ya kutoka lango la Hifadhi hadi kilele cha Longonot na kurudi tena langoni huchukua takriban masaa 5 kwa miguu. Lango liko aghalabu mita 2150 juu ya usawa wa bahari na upeo unafikia mita 2760 m juu ya usawa wa bahari lakini kufuatia mzunguko wake usio sawa kunahusisha zaidi ya tofauti ya mita 630.
Koshtantau
Koshtantau ni mlima mrefu wa tatu kati ya milima ya Urusi ukiwa na kimo cha mita 5,152.
Bara la Antaktiki
Milima mingi ni sehemu ya Safu ya Milima ya kuvukia Antaktiki (au: milima transaktiki) ambayo ni safu ndefu yenye urefu wa kilomita 3,500 na kufikia kimo cha mita 4500 na zaidi. Ncha za milima yake mirefu zinaonekana juu ya uso wa ngao ya barafu inayofunika bara lote. Mlima mrefu katika safu hii ni Mlima Kirkpatrick wenye urefu wa mita 4528 juu ya UB.
Kazbek
Kazbek (jina la Kirusi likiandikwa Казбек; kwa Kigeorgia: Mqinvartsveri) ni mlima mrefu mmojawapo kati ya milima ya Urusi na Georgia ukiwa na kimo cha mita 5,047.
Amerika ya Kusini
Mlima mrefu ni Aconcagua yenye kimo cha mita 6962 juu ya UB; uko mpakani kati ya Argentina na Chile.
Pico da Neblina
Pico da Neblina ni mlima mrefu kuliko yote ya Brazil, wenye kimo cha mita 2,994 juu ya usawa wa bahari.
Atlas (milima)
Milima ya Atlas (kwa Kiberber: Idurar n Watlas, kwa ) ni safu ya milima kunjamano katika Afrika ya kaskazini-magharibi. Ina urefu wa takriban kilomita 2,400 kuanzia Moroko kwa kuvukia Algeria hadi Tunisia. Milima ya Atlas hutenganisha pwani ya Atlantiki na Mediteranea kutoka jangwa la Sahara.
Cerro de Punta
Cerro de Punta ni mlima mrefu zaidi katika kisiwa cha Puerto Rico.
Mlima Douglas
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Pico de São Tomé
Pico de São Tomé ni mlima mrefu kuliko yote ya kisiwa cha Sao Tome na cha nchi ya Sao Tome na Principe.
Torres Peak
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mlima Mhundugulu
Mlima Mhundugulu ndio mrefu zaidi kati ya milima ya Rubeho iliyoko katika Mkoa wa Morogoro na Mkoa wa Dodoma nchini Tanzania.
Kanada
Baadhi ya milima mirefu zaidi ni:
Orodha ya milima mirefu duniani
Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.
Uganda
Milima ya Ruwenzori ni kati ya milima mikubwa kabisa ya Afrika baada ya Kilimanjaro na Mlima Kenya.
Snaefell
Snaefell ni mlima mrefu zaidi uliopo katika kisiwa cha Man (kati ya Britania na Eire) wenye kimo cha mita 621.
Olympus Mons
Olympus Mons ni mlima kwenye sayari ya Mirihi. Ni mlima mrefu na pia volkano ndefu katika mfumo wa Jua.
Mlima Ramelau
Ndio mrefu kuliko yote ya Timor-Mashariki.
Teide
Teide ni mlima mrefu kuliko yote ya Hispania, ya visiwa vya bahari ya Atlantiki na volkeno kubwa ya tatu katika dunia na msingi wake. Uko katika kisiwa cha Tenerife (Visiwa vya Kanari, Hispania).
Orodha ya milima mirefu duniani
Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali.
Asia
Bara la Asia lina nchi 44 na visiwa mbali mbali vya madola mbalimbali. Mlima mrefu kabisa ulimwenguni ambao ni mlima wa Everesti wenye urefu wa mita 8,850 (futi 29,035) ulioko Nepal pia uko kwenye bara hili. Kadhalika, nchi zenye wakazi wengi zaidi ulimwenguni China na India pia ziko kwenye bara hili.
Msitu
Msitu wa mvua wa Amazoni ni msitu mkubwa zaidi na wa asili zaidi duniani.
Msitu wa koniferi katika Alpi za Uswisi (Hifadhi ya Taifa)
Milima ya Adirondack ya New York Kaskazini hufanya sehemu ya kusini ya mpito wa misitu ya mashariki ya Mashariki.
Misitu juu ya Mlima Dajt, Albania
Hermoni
Hermoni (kwa Kiarabu: جبل الشيخ, "jabal-ash-Shaikh", yaani "mlima wa shehe"; kwa Kiebrania: הר חרמון‎‎, Har Hermon) ni mlima wa Siria na Lebanoni ulio mrefu kuliko yote ya safu ya Lebanoni Ndogo na ya Siria nzima, ukiwa na kimo cha m 2,814 juu ya UB.
Tirich Mir
Tirich Mir ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,690 juu ya usawa wa bahari. Ni mrefu kuliko milima yote ya Hindu Kush.
Mlima Sefton
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Orodha ya milima mirefu duniani
Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
Malte Brun (mlima)
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Safu ya Ruwenzori
Baada ya Kilimanjaro na mlima Kenya, Ruwenzori ni mlima mkubwa wa tatu barani Afrika. Pamoja na hiyo miwili ndiyo milima pekee yenye barafuto za kudumu kwenye bara hilo.
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro
Hifadhi ya Mlima Kilimanjaro ni hifadhi ya taifa nchini Tanzania, lakini ni maarufu duniani kutokana na mandhari nzuri ya Mlima Kilimanjaro ambao ni mlima mrefu kuliko yote barani Afrika na unapatikana katika nchi ya Tanzania.
Nile
Mto wa Nile (pia: Naili; kwa Kiarabu ‏ ,النيل‎ an-nīl) ni mto mkubwa upande wa mashariki ya bara la Afrika. Mara nyingi hutajwa kuwa pia ni mto mrefu kabisa duniani kushinda mto Amazonas. Kutoka Ziwa la Viktoria Nyanza hadi mdomo wake kwenye Bahari ya Mediteranea Nile inavuka nchi za Uganda, Sudan Kusini, Sudan na Misri kwa urefu wa km 6,650.
Mlima Drake
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Bara la Antaktiki
Pale ambako Rasi ya Antaktiki inaanza kuna safu ya milima ya Ellsworth na huko uko mlima mrefu kabisa wa bara: ni Mlima Vinson wenye mita 4,892 juu ya UB.
Jamhuri ya Watu wa China
Sehemu za magharibi zina milima mingi ambayo ni kati ya milima mirefu duniani kama Himalaya na Tian Shan.
Orodha ya milima ya Andes
Orodha ya milima ya Andes inataja baadhi ya milima mirefu zaidi katika safu ya milima ya Andes. Orodha inakwenda toka kaskazini hasi kusini mwa bara la Amerika Kusini.
Vinson Massif
Vinson Massif ni mlima mrefu kuliko yote ya bara la Antaktika, wenye kimo cha mita 4,892 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Churchill
Mlima Churchill ni mlima wa Marekani wenye urefu wa mita 4,766. Uko katika safu ya Milima Saint Elias.
Annapurna circuit
Kitanda cha Annapurna kinatumia wasafiri katika Himalayas kubwa ya Annapurna, akifikia kilele cha Thorong La Pass (5,416m / 17,769ft). Milima nzuri na mazingira mazuri ni ya kusisimua shauku yako ya ndani ya trekking kwa upeo. Safari hii pia inatupeleka kwenye mto mkubwa zaidi duniani, Kali Gandaki. Mt. Dhaulagiri (8167m) iko upande wa magharibi na Mt. Annapurna 1 (8061) iko upande wa mashariki. Mlima wa Poon hutupa maoni mazuri ya Himalaya kubwa ya Annapurna. Pia tunatembelea Muktinath, Manang na Jomsom mikoa ambayo inasaidia sisi kuanzisha dhamana na utamaduni wa nchi mbalimbali na jiografia tofauti.
Safari hii imekamilika katika siku 21 na inafaa kwa watu wengi wanaojitahidi kuchunguza malisho ya kina ya mlima wa Annapurna. Kwa wale wanaotaka kusafiri safari ya haraka kupitia njia hiyo hiyo, Safari ya Circle ya Annapurna - siku 14 itakuwa nzuri zaidi. Chuo cha Msitu cha Annapurna - siku 11 pia ni chaguo bora kwa wale wanaotaka tu kufikia kambi ya msingi ya Annapurna.
Snowdon
Snowdon ni mlima mrefu kuliko yote iliyoko Wales, wenye kimo cha mita 1,085.
Mlima Magellan
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.