Je, sayari ya dunia ina kipenyo cha kilomita ngapi?
Dunia
Lakini si tufe kamili. Ina uvimbe kidogo kwenye sehemu ya ikweta; ilhali umbali kati ya ncha mbili ni kilomita 12,713 lakini umbali kati ya sehemu za kinyume kwenye ikweta ni km 12,756, yaani kipenyo hiki kinazidi takriban kilomita 43 kipenyo kati ya ncha na ncha. Tofauti hii inasababishwa na mzunguko wa dunia. Kani nje inasukuma sehemu za ikweta nje zaidi. Kwa hiyo mahali duniani palipo karibu zaidi na anga la nje si Mlima Everest kwenye Himalaya bali mlima Chimborazo nchini Ekuador.
Kwenye uso wake dunia huwa na tofauti kati ya nusutufe zake mbili. Nusu moja ina eneo kubwa la mabara yaani nchi kavu ambayo ni asilimia 47 ya sehemu hii. Kinyume nusutufe nyingine inafunikwa na maji ya bahari na eneo la nchi kavu ni asilimia 11 pekee za maeneo yake.
Daman na Diu
Eneo lote ni la kilometa mraba 102.
Mirihi
Ncha za kaskazini na kusini zina vilele vya barafu. Sehemu kubwa ya barafu hii ni daioksaidi ya kaboni iliyoganda, sehemu ndogo ni barafu ya maji. Kilele cha barafu cha kaskazini kina kipenyo cha km 1000 wakati wa majira ya joto; unene wa barafu hukadiriwa kuwa km 5. Kilele cha barafu cha kusini ni kidogo: kipenyo chake ni km 350 tu, unene wake takriban km 1.5.
Muundo wa dunia
Muundo wa dunia unafanana na tufe kubwa yenye rediasi ya 6370 km kwa wastani. Tufe la dunia yetu imeundwa kwa tabaka mbalimbali. Sayansi ina njia kuzitofautisha kufuatana na tabia zao.
Milima ya Ibindi
Kilele kina urefu wa mita 1,153 juu ya usawa wa bahari.
Hektari
Msingi wake ni kipimo cha urefu cha mita (m).
Zuhura
Uso wa sayari umefanyiwa utafiti kwa msaada wa rada kutoka vipimaanga Magellan na Pioneer-Venus. Kutokana na matokeo yake ramani ya kwanza ilitokea. Sehemu kubwa ya sayari ni tambarare yenye vilima na mabonde yasiyo marefu. Kutokana na joto kubwa (mnamo 500°C) hakuna maji wala bahari. 
Kuna sehemu mbili ambako nyanda za juu zinapanda juu ya uwiano wa kawaida na hizi zilifananishwa na kontinenti za Dunia. Karibu na ikweta ya Zuhura iko sehemu inayoitwa "Aphrodite Terra" yenye ukubwa kama Amerika Kusini. Kwenye upande wa mashariki kuna safu za milima na mabonde makubwa pamoja na volkeno. Sehemu ya pili huitwa "Ishtar Terra" yenye ukubwa sawa na Australia kwenye Dunia. Hapa kuna milima ya Maxwell yenye urefu wa mita 10.800 juu ya uwiano wa wastani.
Uwanja wa ndege
Nyanja za ndege nyingi ni ndogo zikiwa na barabara ya kutua na kuruka 1 pekee yenye urefu hadi 1 km. Kama zinahudumiwa na ndege ndogo pekee mara nyingi huwa na barabara ya nyasi tu. 
Nyanja kubwa zinazohudumiwa na makampuni mbalimbali ya ndege huwa na barabara za lami au saruji zaidi ya moja zenye urefu wa 2 – 4 km. Kadri eropleni ni kubwa na nzito inahitaji barabara ndefu zaidi. Barabara ya ndege ndefu duniani iko China yenye kilomita 5.5. Kwenye nyanja za wastani barabara ileile hutumiwa kwa kutua na kuruka lakini kwenye nyanja zenye ndege nyingi sana barabara hizi zimetengwa.
Mfumo wa Jua
Baada ya obiti ya Mirihi kuna pengo lenye upana wa vizio astronomia zaidi ya tatu na nusu hadi Mshtarii. Katika pengo hili unazunguka ukanda wa asteroidi wenye violwa laki kadhaa pamoja na sayari kibete ya Ceres.
Bara la Antaktiki
Eneo lake ni zaidi ya kilomita za mraba milioni 14, hivyo ni bara la tano duniani kwa ukubwa.
Milima ya Siga
Kilele kina urefu wa mita 1,464 juu ya usawa wa bahari.
Kizio astronomia
Urefu wake ni mita 149,597,870,691 au kwa kifupi takriban kilomita milioni 150. Umbali huu ni sawa na wastani wa umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi kitovu cha Jua.
Mwakanuru
Msingi wa kipimo hiki ni kasi ya nuru. Nuru inatembea takriban kilomita 300,000 kwa sekunde. Idadi kamili ni mita 299,792,458 kwa sekunde moja. Mwezi wa dunia yetu una umbali na dunia yetu kama sekunde moja ya nuru au kilomita lakhi tatu na dunia.
Milima ya Lubwe
Kilele kina urefu wa mita 1,017 juu ya usawa wa bahari.
Paralaksi
Kwa kupima umbali wa nyota nusukipenyo cha obiti ya Dunia ni mstari wa msingi. Paralaksi ni pembe kati ya mstari wa nusukipenyo hii na nyota inayotazamwa. Kama paralaksi hii inalingana na sekunde moja ya tao yaani sehemu ya 1/3600 ya nyuzi moja basi umbali wake ni kilomita bilioni 31 au miaka ya nuru 3.26. Umbali huu huitwa pia kama parsek moja na hiki ni kiwango kinachotumiwa mara nyingi na wanaastronomia kutaja umbali wa nyota za mbali.
Milima ya Elgeri
Kilele kina urefu wa mita 1,433 juu ya usawa wa bahari.
Aniene
Urefu wake ni km. 99.
Mpira wa kikapu
Mpira unaotumiwa kimataifa ni mpira wa ngozi au mata sintetiki wenye kipenyo cha milimita 749 hadi 780 na uzito wa gramu 567 hadi 650.
Satelaiti
Takriban satelaiti 500 ziko kwenye obiti za dunia (chini ya kilomita 2,000 juu ya uso wa Dunia), 50 ziko kwenye obiti ya wastani (mnamo 20,000 km) ambazo hasa zile za uongozaji na nyingine ziko kwenye obiti ya juu ambako zinaweza kukaa muda wote juu ya eneo lilelile la Dunia (mnamo 36,000 km).
Milima ya Omuchirima
Kilele kina urefu wa mita 1,502 juu ya usawa wa bahari.
Juja
Juja ina au mwinuko urefu wa kilometa 700 kutoka juu ya bahari. katika ramani ya dunia, Juja hupatikana katika longitude ya 37 07' 00" na latitude ya -1 11' 00".
Upimaji
Nchi kadhaa zilisanifisha vipimo hivi na mfano wake ni muundo wa vipimo vya Uingereza vilivyoenea katika nchi nyingi wakati wa ukoloni na vingine kama futi au maili vinatumiwa mahali pengi hadi leo.
Baada ya mapinduzi ya Ufaransa ya 1789 utaratibu mpya ulianzishwa uliolenga kutumia vizio vya kisayansi vilivyolingana na muundo wa dunia yote. Mwanzo wake ulikuwa mita iliyoamuliwa ni sehemu moja kati ya sehemu milioni 40 za meridiani ya Paris (mstari kutoka ikweta hadi ncha ya kaskazini unaopita mji wa Paris). Vipimo vingine vilikuwa sehemu ya 10 (desimita), ya 100 (sentimita), ya 1000 (milimita) na kadhalika ya mita hii au kizidisho yake mara 10, 100 na 1,000 (kilomita).
Mlima Mzinga
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Mwaya
Kilele kina urefu wa mita 1,614 juu ya usawa wa bahari.
Futi
Futi (kiing. "foot") ni kipimo cha urefu wa 30.48 sentimita au inchi 12. Asili yake ni urefu wa sehemu ya kanyagio ya mguu wa mwanadamu. Si kipimo sanifu cha kimataifa bali ni kizio cha vipimo vya Uingereza.
Ukanda wa asteroidi
Masi ya ukanda wote huhesabiwa kuwa takriban asilimia 5 ya masi ya mwezi wa dunia yetu. Zaidi ya nusu ya masi hii ya asteroidi za ukanda ni magimba 4 makubwa ambayo ni sayari kibete Ceres na asteroidi kubwa za 4 Vesta, 2 Pallas na 10 Hygiea. Zote 4 huwa na kipenyo kinachozidi kilomita 400. Yote mengine ni madogo zaidi hadi kuwa punje za vumbi tu. Lakini densiti ya masi ya ukanda si kubwa na vyombo vya angani kadhaa vimeshapita ukanda bila kugongana na vipande vyake.
Eratosthenes
Nyingine ilikuwa hisabati ya duara ya kawaida. Kwa njia hiyo alikadiria mzingo wa dunia kuwa "stadia" 252,000. Hii ni tokeo nzuri sana. Hakuna uhakika alitumia stadia gani; kama alikadiria stadia ya Kigiriki yenye urefu wa mita 185 ingemaanisha mzingo wa kilomita 46,620 ambayo ni kubwa zaidi kwa asilimia 16. Kama alitumia stadia ya Misri za mita 157.5 ingemaanisha kilomita 39,690 ambayo ni karibu sawa na upimaji wa leo.
Katika hisabati anajulikana jinsi alivyobuni "Kichujio cha Erastosthenes" ambacho ni mbinu wa kugundua namba tasa.
Milima ya Buliguru
Kilele kina urefu wa mita 1,609 juu ya usawa wa bahari.
Tetemeko la ardhi
Ili kufahamu sababu hiyo ya matetemeko ya ardhi, inabidi kufahamu mambo yanayoendelea chini ya ardhi.  Kwanza ni lazima kufikiria muundo wa dunia.  Dunia ina umbo la tufe kubwa.  Umbali uliopo baina ya pande mbili tofauti kinyume za dunia ni kilomita elfu kumi na tatu. Katika sehemu ya nje ya dunia, ardhi ni thabiti (ngumu).  Kwa nje dunia ina gamba la mwamba ngumu. Gamba hilo lina unene ya baina kilomita kumi na kilomita hamsini.
Neptun
Nusukipenyo chake ni kilomita 24,765 hivyo mara nne ya Dunia.
Kilogramu
Kilogramu ni kipimo sanifu cha SI kwa ajili ya masi ya gimba. Kifupi chake ni kg. Sehemu yake ndogo huitwa "gramu" kwa kifupi "g". Kuna gramu 1000 katika kilogramu moja. Hata kama kifizikia kuna tofauti kati ya masi na uzito kilogramu hutumiwa pia kama kipimo cha uzito.
Kilowati
Eneo la uso wa ardhi wa mita ya mraba iliyo karibu na ikweta ? moja hupokea takriban kilowati moja kutoka nuru ya jua.
Milima ya Kanda
Kilele kina urefu wa mita 1,794 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Rwanzira
Kilele kina urefu wa mita 1,261 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Sangaiwe
Kilele kina urefu wa mita 1,279 juu ya usawa wa bahari.
Sayari
Sayari za jua letu hutofautiana kwa ukubwa na muundo. Mshtarii (Jupiter) ni sayari kubwa na masi yake ni mara 318 masi ya dunia yetu. Sayari ndogo ni Utaridi na masi yake ni takriban nusu ya dunia.
Milima ya Chonyonyo
Kilele kina urefu wa mita 1,409 juu ya usawa wa bahari.
Kilomita
Kwa umbali mkubwa mno kama kwa vipimo vya astronomia kilomita haifai tena. Hapo kuna vipimo vingine. Kwa mfano umbali kati ya mwezi na dunia inaweza kutajwa kwa kilomita ni lakhi tatu au 300,000 km. Lakini umbali kutoka jua letu hadi nyota ya jirani Alpha Centauri ni mkubwa mno. Hapa kipimo cha mwaka wa nuru hutumiwa.
Milima ya Omubuhembe
Kilele kina urefu wa mita 1,447 juu ya usawa wa bahari.
Reale
Sarafu hii (inayotolewa hadi leo kwa wakusanyaji wa sarafu) ina kipenyo cha milimita 39.5 na uzani wa gramu 28; kiwango cha fedha ndani yake ni 833⅓/1000 hivyi ina gramu 23.389 za fedha tupu.
Paralaksi
Paralaksi ya sayari kama Zuhura itakuwa ndogo zaidi kwa sababu sayari hii iko mbali zaidi kuliko Mwezi hivyo tofauti mbele za nyota za mandharinyuma ni kiasi tu ikitazamwa kutoka sehemu tofauti za Dunia. Mpito wa Zuhura mbele ya uso wa Jua ulileta nafasi ya kupima paralaksi linganifu na ukingo wa Jua na hivyo kuwa msingi kwa makadirio ya kwanza kwa ajili ya kujua kizio astronomia. Hapa kipenyo cha Dunia kinachojulikana kilikuwa ni kipimo cha mstari wa msingi.
Shira (nyota)
Shira - Sirius ina mwangaza unaoonekana wa -1.46 mag na mwangaza halisi ni 1.43. . Ni nyota ya karibu na umbali wake na Dunia ni miaka ya nuru 8.60 .
Eris (sayari kibete)
Njia yake ya kuzunguka jua ni nje ya njia ya Pluto. Eros inaonekana ina angalau mwezi mmoja unaoitwa Dysnomia. Makadirio ya kipenyo chake ni 2400 km ambacho ni kikubwa kidogo kuliko Pluto. Inazunguka jua katika muda wa miaka 556.7 ya dunia. Umbali wake na jua ni mara 97 umbali wa dunia yetu. Kutoka Eris hata jua letu laonekana kama nyota ndogo tu.
Mng'aro wa Jua
Mng'aro huu huwa na kiwango cha nishati cha Joule 1367 kinachofika kwa kila mita ya mraba katika umbali wa kizio astronomia moja (= kilomita milioni 150, sawa na umbali wa Dunia kutoka Jua).
Milima ya Lugeti
Kilele kina urefu wa mita 1,267 juu ya usawa wa bahari.
Kituo cha Anga cha Kimataifa
Tangu mwaka 2011 ukubwa wake ni mnamo mita 110 x 100 x 30. Kinazunguka Dunia kila baada ya dakika 92. Kuna mpango wa kuongeza kitengo cha Kirusi cha maabara katika mwaka 2019.
Principe
Kisiwa kina urefu wa km 16 na upana wa km 6. Milima yake hufikia mita 927 juu ya UB na ni vilele cha safu za volkeno zilizokua kuanzia sakafu ya bahari hadi kufikia usoni pake. Volkeno hizi ni zimwe, si hai tena.
Milima ya Maweni
Kilele kina urefu wa mita 1,139 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Chituntu
Kilele kina urefu wa mita 1,600 juu ya usawa wa bahari.
Nyota kibete nyeupe
Nyota kwenye safu kuu kama Jua huwa na nusukipenyo ya kilomita milioni lakini kibete cheupe kina nusukipenyo ya km 10,000 pekee yaani kama sayari. Hata hivyo kibete cheupe kina masi sawa na nyota katika mjao mdogo na pia graviti kama nyota. Densiti yake ni kubwa sana.
Vilima vya Kichi
Kilele kina urefu wa mita 340 juu ya usawa wa bahari.
Asia
Asia ni bara kubwa kabisa kuliko mabara yote mengine ya dunia. Bara hili lina eneo la kilomita za mraba 44,579,000 (maili za mraba 17,212,000), ambalo ni sawa na asilimia 30% ya ardhi yote. Wakazi wa bara la Asia ni 3,701,000,000 kwa mujibu wa makisio 2003.
Joto kutoka ardhi
Kiini cha dunia ni ya moto sana kinafikia maelfu ya sentigredi. Kwa jumla joto kubwa la ndani linapungua hadi uso wa dunia lakini kuna mahali ambako njia za magma (mwamba ya moto ulioyeyuka) zinafika karibu na uso wa dunia. Kama njia za magma zinafika usoni wa dunia moja kwa moja tunaona volkeno. Lakini mara nyingi zaidi kuna mahali ambako maji chini ya ardhi yanagusana na miamba ya moto iliyopo mita mamia chini ya ardhi.
Bara
Eneo la dunia yote kwa jumla ni [510,066,000 kilomita mraba], ikiwa nchi kavu imechukuwa eneo la [148,647,000 kilomita mraba] na maji yamechukuwa eneo la [361,419,000 kilomita mraba]. Eneo la maji kulingana na eneo la nchi kavu ni asilimia 70.9, na nchi kavu [148,647,000 kilomita mraba] ni asilimia 29.1. Maji ya bahari yamechukuwa eneo la [335,258,000 kilomita mraba]ambalo ni asilimia 97, na maji yaliyobakia matamu ni asilimia 3 tu.
Nyotamkia ya Halley
Wakati wa kupita karibu na Jua katika mwaka 1987 vipimaanga kadhaa vilirushwa juu na hasa "kipimaanga Giotto" kilifaulu kupata data nyingi. Kiini cha Halley kina ukubwa wa kilomita 15.3 × 7.2 × 7.2. Uso wake ni mweusimweusi na mwekundu kidogo. Kutoka upande wa uso uliotazama Jua kulikuwa na michirizi ya gesi na vumbi inayounda “mkia” wake. Mata ya michirizi hii ilikuwa hasa maji na monoksidi kabonia, pamoja na methani na amonia.
Titan (Zohali)
Titan (Gir.: "Τῑτάν") ni mmoja ya miezi ya sayari Zohali (Saturnus). Kipenyo chake kwenye ikweta ni kilomita 5,150 km na inatembea kwenye mzingo mwenye umbali wa kilomita 1,221,865 km kutoka Zohali. Titan ilitambuliwa mwaka 1655 na mwanaastronomia Christiaan Huygens kwa kutumia noja ya darubini za kwanza iliyoboreshwa.
Titan ni mwezi mkubwa wa Zohali na mwezi mkubwa wa pili katika mfumo wa jua letu. Hata ni kubwa kuliko sayari Utaridi. Pamoja na dunia yetu ni mahali pa pekee penye angahewa nzito ya gesi. Lakini haifai kwa binadamu kwa sababu ni baridi sana na gesi zake ni nitrojeni pamoja na hidrokaboni kama methani. Pamoja na dunia yeti ni pia mahali pa pekee katika mfumo wa jua letu penye maziwa na mito lakini hii si ya maji bali na methani kiowevu.
Dunia
Masafa baina yake na jua ni kilomita milioni 150 au kizio astronomia 1. Dunia huchukua siku 365.256 kulizunguka jua, na masaa 23.9345 kuuzunguka mhimili wake na upana wake ni kilomita 12,756.
Ghuba ya Omani
Urefu wake ni 560 km. Upande wa magharibi maji yana kina cha m 50 na upande wa mashariki kina cha mita 200.
Hektari
Hektari ni kipimo cha eneo lenye upana na urefu wa mita mia moja. Hektari moja ina mita za mraba (=m²) 10,000.
Mto
Kadirio ya urefu wa mto hutegemea jinsi ya kuhesabu matawimito yake. Orodha inayofuata ina tofauti na orodha inayokadiria kwa namna nyingine.Mito inaweza kupatikana pia kwenye sayari nyingine zenye kiowevu. Maziwa na mito imegunduliwa kwenye mwezi Titan wa sayari Zohali. Angahewa ya Titan haina maji, ni karibu yote nitrojeni. Kiowevu ya maziwa na mito yake inaaminiwa kuwa methani na hidrokaboni nyingine zinazotokea duniani kama gesi lakini kwenye baridi ya Titan hupatikana kama kiowevu. 
Chombo cha angani Cassini ya NASA ilituma picha ya mto wa Titan wenye urefu wa kilomita 400.
Kilogramu
Kilogramu moja ni sawa na masi ya kilogramu asilia ambayo ni kipande cha metali kilichopo mjini Paris kwenye Ofisi ya Kimataifa ya Vipimo. Nakala 40 za kilogramu asilia zilitengenezwa Paris na kutumwa penginepo duniani penye ofisi za kutunza vipimo kitaifa au kikanda.
Dunia
Sehemu ya juu ya koti inafanana kikemia na ganda na sehemu hizo mbili zinaitwa tabakamwamba. Tabakamwamba ina unene wa kilomita 50 - 100.
Longitudo
Longitudo "(kilatini: longitudo)" katika ramani au mchoro wa dunia ,ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka mstari wa meridiani ya sifuri kwa kipimo cha digrii (°). Kwenye msingi wa digrii 360 za duara digrii hizi za latitudo huehesabiwa hadi +180° (kwenda mashariki) au hadi -180° (kwenda magharibi). Ni kawaida vilevile kutaja tofauti kati ya longitudo za mashariki au magharibi kwa kuongeza herufi za "E" (east) na "W" (west) badala ya +/-. Pamoja na kipimo cha latitudo inataja kamili kila mahali duniani.
Geji
Nchi nyingi hutumia geji sanifu ya milimita 1,435 (au futi 4 na inchi 8 1/2). Nchi nyingine huwa na geji pana zaidi, nyingine tena na geji nyembamba zaidi. Geji nyembamba zinasababisha gharama ndogo kuliko geji pana.
Jua
Kipenyo cha Jua ni takriban kilomita 1,392,684 ambayo ni mara 109 kipenyo cha dunia yetu. Masi yake ni mara 330,000 masi ya dunia.
Maili
Maili ya baharini ni mita 1,852.
Milima ya Mugongo
Kilele kina urefu wa mita 1,325 juu ya usawa wa bahari.
Utaridi
Utaridi ni sayari ndogo. Kipenyo chake kwa ikweta ni 4879.4 km. Kwa sababu iko karibu sana na jua ina mbio za haraka. Mwaka wa Utaridi ambayo ni muda wa kuzunguka jua ni siku 88 za dunia pekee.
Milima ya Tupande
Kilele kina urefu wa mita 1,615 juu ya usawa wa bahari.
Mfumo wa Jua
Umbali kati ya Jua na Dunia yetu ni takriban kilomita milioni 150. Umbali huu unaitwa „kizio astronomia“ ( AU). Sayari ya mbali zaidi ni Neptuni ambayo ipo katika umbali wa vizio astronomia 30 kutoka Jua yaani ipo mara 30 mbali zaidi kutoka kwenye Jua moaka Duniani. Magimba ya nje sana yanazunguka jua kwa umbali wa vizio astronomia 50 au zaidi.
Milima ya Karambi
Kilele kina urefu wa mita 1,477 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Nyanda
Kilele kina urefu wa mita 1,893 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Lengoisoiku
Kilele kina urefu wa mita 1,861 juu ya usawa wa bahari.
Tsunami
Mfumo wa mita: Katika mfumo wa mita, kisima chenye kipenyo cha takribani mita 1.5 huhitaji takribani lita 1.1 za dawa ya klorini kwa kila mita ya maji. Iwapo kisima ni takribani mita 9.1 kwenda chini, zidisha lita 1.1 na mita 9.1 ili kubainisha idadi kamili ya lita za dawa klorini itakayohitajika (1.1 X 9.1 = lita 10). Futi moja ya urefu wa maji = mita 0.305.
Kipimo cha mita: Katika kipimo cha mita, tambua kiasi cha maji kwenye kisima kwa kuzidisha lita kwa kila mita kwa kina cha kisima kwa mita. Kwa mfano, kisima chenye kipenyo cha sentimita 15.2 kina lita 18.6 za maji kwa kila mita. Ikiwa kina cha kisima hiki ni mita 36.5, zidisha lita 18.6 kwa mita 36.5 ili kutambua idadi jumla ya lita za maji katika kisima (18.6 X 36.5 = lita 679).
Mfereji wa Mariana
Mfereji wa Mariana ni sehemu ya chini kabisa kwenye uso wa dunia yetu. Ni mfereji wa Bahari ya Pasifiki ambako kina cha maji hufikia mita 10,293 kutoka uso wa bahari hadi sakafu yake. Mifereji kwenye misingi ya bahari hulinganishwa pia na mabonde makali au korongo chini ya maji.
Milima ya Ndaleta
Kilele kina urefu wa mita 1,595 juu ya usawa wa bahari.
Mirihi
Angahewa ya Mirihi ni haba sana, yenye shinikizo la Pascal 750 tu, yaani 0.75% ya shinikizo la hewa duniani.
Dunia
Hewa iliyoko juu ya ardhi vile vile ina matabaka mbalimbali, na kila tabaka lina kazi yake. Hewa kwa jumla ina masafa ya kiasi cha kilomita 560 au maili 348 kuendea juu, na baada ya hapo unaingia kwenye anga la nje. Hewa hiyo ndiyo inayotukinga sisi viumbe na madhara ya jua na mnururisho wa angani ambao unaingia anga ya dunia na kuteremka chini.
Jamhuri ya Watu wa China
China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne kwa ukubwa duniani.
Pluto
Pluto ina miezi mitano inayoitwa Charon, Styx, Nix, Kerberos na Hydra. Charon ni kama nusu ya ukubwa wa Pluto (kipenyo km 1200) na umbali wa wastani ni km 19,410. Styx, Nix, Kerberos na Hydra ni miezi midogo (vipenyo: km 10-25, 56x26, 31 na 43x33) yenye umbali wa km 42,600, 48,600, 57,700 na 64,700 kutoka Pluto.
Mita
Matumizi ya vipimo ya kale katika maisha ya kila siku si kizuizi kupeleka watu angani. Warusi bado wanapenda kipimo cha "verst" (mita 1066,8), Wamarekani huhesabu "yard" (mita 0,9144) lakini wote walifaulu kurusha makombora angani - pasipo kutumia vipimo vya mita.
Aconcagua
Urefu wake ni mita 6,962 juu ya usawa wa bahari, hivyo unazidi milima yote nje ya Asia.
Google Earth
Kipengele cha kupima kinaonyesha kwamba urefu wa ikweta ni karibu kilomita 40,030.24, inakosea kwa aslimia -0.112 ikilinganishwa na kipimo halisi cha kilomita 40,075.02 duniani; kwa mduara wa meridian, inaonyesha urefu wa juu wa kilomita 39,963.13, pia inakosea kwa asilimia -0.112 ikilinganishwa na thamani halisi ya kilomita 40,007.86.
Mnamo 16 Desemba 2007, sehemu kubwa ya Antaktika ilirekebishwa kufikia uangavu wa mita 15 kwa kutumia picha kutoka Landsat Image Mosaic ya Australia; (Picha za uangavu wa mita 1 za Antarctica ziliongezwa Juni 2007); hata hivyo, ncha ya barafu ya Arctic, haimo kabisa katika toleo la sasa la Google Earth, kama vile mawimbi ya bahari. Ncha ya kaskazini ya kijiografia hupatikana ikielea juu ya Bahari ya Arctic, mfumo wa kutengeza tofali unatoa vitu vilivyobuniwa /0} karibu na ncha huku tofali zikiwa ndogo zaidi na makosa ya kutokana na kupeleka kwenye mfumo wa juu kulimbikizwa.
Kilogramu
Kilogramu ilikuwa kati ya vipimo vipya vilivyoanzishwa baada ya mapinduzi ya kifaransa pamoja na kipimo cha mita. Kiasili kilielezwa kuwa sawa na lita moja ya maji kwenye halijoto ya sentigredi 4 (kamili 3,98 °C). Lakini elezo hili halikuridhika wataalamu wa kimataifa wa vipimo wakaendelea kutengeneza mfano wake wa metali ya platini-iridi.
Kizio astronomia
Vipimo vilivyo kawaida duniani kama kilomita vinaweza kutumiwa katika astronomia lakini vinaleta namba kubwa mno. Hivyo astronomia imebuni vipimo vyake vinavyorahisisha kutaja umbali wa magimba katika anga ya ulimwengu. Mara nyingi astronomia hutumia kipimo cha Mwakanuru kwa kupima umbali katika ulimwengu. Lakini kwa umbali za karibu zaidi jinsi ilivyo ndani ya mfumo wa Jua letu kizio astronomia kimechaguliwa.
Maili
Maili si kipimo sanifu cha kimatifa hivyo urefu wa maili moja ni tofauti kati ya nchi na nchi hata kama ni maili ya nchi kavu au maili ya baharini.
Mikromita
Mikromita hutumiwa kama kipimo cha masafa ya mawimbi (ing. "wavelength") ya mnururisho au pia katika mikrobilojia. Bakteria ya kawaida huwa na kipenyo cha mikromita 1.
Maili
Maili ni kipimo cha urefu. Si kipimo sanifu cha kimataifa SI bali ni kizio cha vipimo vya Uingereza. Zamani ilitumiwa sana lakini siku hizi matumizi yamepungua sana.
Nusukipenyo cha Jua
Nusukipenyo cha Jua (ing. "") ni nusu ya kipenyo cha Jua letu na hivyo sawa na umbali wa kilomita 696.342 au mara 109 nusukipenyo cha Dunia.
Dunia
Umbo la dunia linafanana na tufe au mpira unaozunguka kwenye mhimili wake. "Mhimili wa dunia" ni mstari kati ya ncha zake.
Ndege wa Peponi (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Apodis yenye mwangaza unaoonekana wa 3.83 mag . ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 447 ± 8, .Ni nyota jitu yenye kipenyo mara 48 kuliko Jua na uangavu halisi mara 928 kulio Jua. Halijoto usoni ni 4312 K.
Milima ya Buhamila
Kilele kina urefu wa mita 1,391 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Chocha
Kilele kina urefu wa mita 1,543 juu ya usawa wa bahari.
Milima ya Rwabigaga
Kilele kina urefu wa mita 1,679 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Kilimandege
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Sentimita
Sentimita (pia: sentimeta; kifupi: cm) ni kipimo cha urefu. Ni sawa na sehemu ya mia moja au asilimia moja ya urefu wa mita ambayo ni kipimo cha kimataifa cha SI.
Mita
Tangu mwaka 1960 mita imekubaliwa kuwa umbali unaosafiriwa na nuru katika anga pasipo hewa (ombwe) katika muda wa sekonde 1/299,792,458.
Kanieneo angahewa
Juu ya kila mahali duniani kuna uzito wa nguzo ya hewa yenye urefu wa takriban kilomita 500 hadi mwisho wa angahewa. Uzito huu ni mkubwa kwenye pwani la bahari ambako ganda la hewa juu ya mahali ni nene. Lakini uzito huu na hivyo kanieneo ni mdogo zaidi juu ya milima mirefu ambako umbali hadi mwisho wa angahewa ni mdogo zaidi. Kwa wastani uzito wa nguzo ya hewa juu ya mita ya mraba moja kwenye uwiano wa bahari ni tani 10 lakini kipimo hiki kinaonyesha mabadiliko kutokana na mabadiliko ya kanieneo angahewa mahali hapa.
Mlima
Mlima mrefu unaojulikana kabisa uko nje ya dunia kwenye sayari Mirihi: unaitwa Olympus Mons na kuwa na urefu wa kilomita 27.
Ghuba ya Uajemi
Urefu wake ni takriban 1,000 km na upana wake kati ya 200 hadi 300 km. Kina hakizidi 100 m.
Milima ya Lelatema
Kilele kina urefu wa mita 1,625 juu ya usawa wa bahari.