Nani mwana folojia wa kwanza duniani?
Fonolojia
Jambo lingine la kuzingatia ni vipashio vya kiuchambuzi vya matawi haya mawili. Wakati fonetiki kipashio chake cha msingi ni "foni", fonolojia kipashio chake cha msingi ni "fonimu". Kwa kuzingatia maelezo ya hapo awali, ni wazi kuwa foni ni nyingi zaidi kuliko fonimu, kwa kuwa foni ni kila sauti itamkwayo na binadamu, wakati fonimu ni sauti zile tu zilizomo katika mfumo wa sauti wa lugha mahususi. Hivyo, kuna fonimu za Kiswahili, za Kiingereza, za Kichina, n.k., lakini foni si za lugha yoyote, wala huwezi kusema kwa uhakika kuna foni ngapi, kwa kuwa bado kuna lugha nyingi duniani ambazo hazijatafitiwa.
Historia ya fonolojia inaweza kuwa imeanza na Ashtadhyayi, sarufi ya Kisanskrit iliyoandikwa na Pāṇini katika karne ya 4 KK. Kwa namna ya pekee Shiva Sutras, nyongeza ya Ashtadhyayi, inaorodhesha fonemi ya lugha hiyo, pamoja na kujadili mofolojia, sintaksia na semantiki.
Farisi (kundinyota)
Katika mitholojia ya Kigiriki Farisi alikuwa shujaa aliyeua dubwana Ketusi na kumwokoa Andromeda. Baadaye wote pamoja na wazazi wa Andromeda mfalme Kifausi na malkia Cassiopeia waliinuliwa angani kama nyota . Farisi alikuwa mwana wa Zeus na Danaë. Aliwahi kumshinda dubwana Medusa aliyeweza kubadilisha kila kiumbe kuwa jiwe kwa kumwangalia tu lakini Farisi alikata kichwa chake. Baadaye alimwokoa Andromeda aliyefungwa kwa nyororo kwa mwamba kwenye ufuko wa bahari ili atolewe sadaka kwa Kestusi. 
Farisi ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK kwa jina Kassiopeia. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Perseus. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Per'.
Sosholojia
Mababa wake ni hasa Auguste Comte (1798-1857) na Herbert Spencer (1820-1903).
Historia ya teolojia
Falsafa ilijaribu mapema kukabili suala la Mungu na miungu. Kati ya waliofanya kwanza kazi hiyo kuna Hesiodo (maandishi ya mwaka 700 KK hivi), Sokrate (470 KK hivi - 399 KK), Plato (maandishi ya mwaka 360 KK) na Aristotle (maandishi ya mwaka 330 KK)
Anselm wa Canterbury
Anselm ni kati ya wataalamu wa kwanza waliounganisha falsafa na teolojia, kadiri ya neno "fides quaerens intellectum" (yaani "imani inadai akili"), litakalokuwa msingi wa teolojia ya shule.
Historia ya teolojia
Baadaye Tertuliani (155 hivi - 230 hivi), Hipoliti wa Roma (hadi 235), Origen (182 hivi - 251 hivi), Sipriani mfiadini (hadi 258). Mzushi aliyefuatwa na wengi zaidi wakati huo ni Arios (256-336).
Baada ya Mtaguso wa kwanza wa Nisea (325) kufikia uamuzi muhimu kuhusu mabishano yaliyotangulia, walizidi kujitokeza wanateolojia bora: Atanasi wa Aleksandria (298-373), Mababu wa Kapadokia (hasa Basili Mkuu, Gregori wa Nazianzo na Gregori wa Nisa mwishoni mwa karne ya 4), Ambrosi (340 hivi -397), Yohane Krisostomo (347-407), Jeromu (347 hivi - 420), Agostino wa Hippo (354-430), Sirili wa Aleksandria (376-444), Leo Mkuu (400 hivi - 461) na Gregori Mkuu (540 hivi - 604).
William Wordsworth
William Wordsworth (7 Aprili 1770 – 23 Aprili 1850) alikuwa mwandishi na mshairi muhimu wa karne ya 19 nchini Uingereza. Maandiko yake yahesabiwa kati ya fasihi ya kiromantiki na amesifiwa hasa kwa shairi ya "The Prelude" "(= Utangulizi)".
Kiarabu
Tangu karne ya 19 na katika karne ya 20 fasihi ya Kiarabu imepata uamsho mkuu. Khalil Jibran wa Lebanon yuko kati ya washairi wanaosomwa zaidi kimataifa. Nagib Mahfuz wa Misri ni mwandishi Mwarabu wa kwanza aliyepokea Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka 1988.
Fonolojia
Dhana ya fonolojia inajipambanua vizuri zaidi ikifasiliwa kwa kutofautishwa na fonetiki. Wakati fonetiki ni taaluma inayochunguza sauti zitamkwazo na binadamu bila kuzihusisha na lugha yoyote, fonolojia huchunguza mfumo wa sauti wa lugha mahususi kama vile sauti za Kiswahili, Kiingereza, Kimwera na Kinyaturu. Kwa ufupi, fonetiki huchunguza sauti zote zitamkwazo na binadamu; fonolojia huchunguza mfumo wa sauti wa lugha mahususi.
Hipoliti wa Roma
Hipoliti wa Roma (170–235) alikuwa mwanateolojia muhimu zaidi wa Kanisa la Roma katika karne ya 3. Labda alizaliwa mjini Roma. Lakini alipendelea kuandika kwa Kigiriki kuliko kwa Kilatini ambacho kilikuwa kinazidi kutumika katika Kanisa hilo badala ya lugha ya kimataifa iliyotumika tangu wakati wa Mitume Petro na Paulo.
Fransis Bacon
Fransis Bacon (22 Januari 1561 - 9 Aprili 1626) alikuwa Mwingereza maarufu upande wa falsafa, siasa, sayansi, sheria, hotuba na uandishi.
Shilole
Shilole ndiye msanii wa kwanza wa kike wa muziki wa kizazi kipya kupata wafuasi wengi zaidi ya milioni moja katika akaunti yake ya Instagram - kabla kuja kushika nafasi ya nne baada ya wasanii wengine kama akina Wema Sepetu ambao wameonekana kushikilia taji hilo kwa muda mrefu. Vilevile Shilole ni msanii pekee wa Bongo Flava na filamu kutoka Tanzania, amabye haioni aibu wala hajisikii vibaya kutojua kwake Kiingereza. Amekuwa mwepesi sana kutaka kujua Kiingereza na wala haoni aibu juu ya suala hilo. Vicheko na kebehi zote hazijawahi kumshughulisha kabisa.
Thoma wa Celano
Thoma wa Celano (kwa Kiitalia Tommaso da Celano; 1200 hivi – 1265 hivi) alikuwa mfuasi wa Fransisko wa Asizi katika utawa wa Ndugu Wadogo, mshairi, na mwandishi wa vitabu vitatu rasmi juu ya mwanzilishi huyo.
Raimundo Lull
Raimundo Lull, kwa Kikatalunya Ramon Llull, kwa Kilatini "Raymundus Lullus" au "Lullius", T.O.F., (1232 hivi – 1315 hivi), alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka Majorca (leo nchini Hispania)
Aristoteli
Aristoteli aliandika kuhusu sanaa, nyota, biolojia, maadili, lugha, sheria. Zamani watu wa Ulaya walifuata mafundisho ya Aristoteli. Mwanateolojia mashuhuri wa Roma Thomas Aquinas alitumia sana maandishi ya Aristoteli.
Paulo wa Tebe
Paulo wa Tebe (230 hivi - Jangwa la Tebais, 335 hivi) anakumbukwa kama mkaapweke wa kikristo wa kwanza nchini Misri.
Ukristo barani Afrika
Mwanafunzi wake mashuhuri alikuwa Origene, ambaye baadaye akapewa uongozi wa chuo hicho. Alifanya kazi hiyo kwa muda wa miaka 25. Origene alikuwa mtaalamu wa pekee: ndiye wa kwanza kutumia njia ya kisayansi katika kuchunguza fasiri za Biblia. Pamoja na makarani wake akaandika maneno yote ya Kiebrania ya Biblia pamoja na fasiri zake katika nguzo sita kwenye ngozi kubwa. Njia hiyo ilisaidia kuona mara moja makosa au udhaifu katika fasiri hizo. Aliwafundisha vijana wengi kutumia akili yao katika kutafakari imani kwani akili ni kipawa cha Mungu.
Mikrobiolojia
Mikrobiolojia (kutoka maneno ya Kigirikiμῑκρος, mīkros, "ndogo"; βίος, bios, "uhai"; na λογία, logia, "elimu") ni fani inayochunguza vidubini vyenye seli moja, nyingi au visivyo nayo kabisa. Mikrobiolojia ina matawi yake, yakiwemo virolojia, mukolojia, parasitolojia na bakteriolojia.
Bakteria ziligunduliwa mara ya kwanza na Antonie van Leeuwenhoek mwaka wa 1676, kwa kutumia darubini ya lensi moja ya muundo wake mwenyewe. Aliziita "animalcules" na alichapisha habari za utafiti wake kwenye msururu wa barua kwa Shirika la Muungano wa Mfalme. Jina "bacteriam" lililetwa miaka mingi baadaye, na Christian Gottfried Ehrenberg katika mwaka wa 1838.
Carl Linnaeus
Carl Linnaeus (tamka: Karl Lineus; pia kwa umbo la Kilatini Carolus Linnaeus na baadaye Carl von Linné; 23 Mei 1707 – 10 Januari 1778) alikuwa mwanasayansi nchini Uswidi aliyeweka misingi ya biolojia ya kisasa kwa kuunda utaratibu wa taksonomia au uainishaji wa mimea na wanyama katika vikundi mbalimbali na kuvipa majina ya kisayansi.
Plato
Alibuni mawazo mengi yenye maana hadi leo. Wanafalsafa wa kisasa wamesema ya kwamba falsafa yote inamtegemea Plato.
Embriologia
Hivi karibuni kama karne ya 18, wazo lililoongeza katika embriologia liliitwa muundo wa kwanza kwa sababu watu walidhani mtoto mchanga mdogo kabisa anaitwa "homunkulus" alikuwa amekwishaumbwa kabisa kwenye shahawa. Wazo hilo linasema mtoto huyu anakuwa mkubwa wakati yumo kwenye tumbo la kizazi. maelezo ya shindano la maendeleo ya kiinitete liliitwa epigenesisi na lilielezeka mapema miaka 2,000 na Aristotle. Wazo hilo la epigenesisi, umbo la mnyama linakua hatua kwa hatua kutoka yai linalokosa umbo maalum. Kama somo la hadumini liliboreka wakati wa karne ya 19, wasomi wa viumbe hai waliona viinitete vikikua hatua hadi hatua na wakapendelea maelezo yale la Aristotle yaani epigenesisi.
Sophokles
Sofokles (pia: Sophokles; Kigiriki Σοφοκλῆς alizaliwa mnamo 496 KK, alikufa 406 KK) alikuwa mshairi na mwandishi wa Ugiriki ya Kale anayekumbukwa pamoja na Aeschylos and Euripides kama mmoja wa watungaji wakuu watatu wa michezo tanzia wa ustaarabu huu wa Kigiriki. Alitunga michezo zaidi ya 120 na 7 imehifadhiwa hadi leo mengine inajulikana kwa jina au kisehemu tu.
Abeli
Abeli au Habili ni jina la mtu anayetajwa na Biblia kama mwana wa pili wa Adamu na Eva na kama binadamu wa kwanza kufa, akiwa ameuawa na kaka yake Kaini kwa kijicho.
Historia ya Kanisa
Watawa wa kike hawakuweza kufuata mtindo uleule: waliishi kimonaki lakini kwa kuzingatia ufukara na udugu wa Kifransisko na kwa kuombea utume wa hao ndugu wadogo. Klara wa Asizi (1193-1253), “mche mdogo” wa Fransisko, ndiye mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa. Tapo hilo ni maarufu kwa marekebisho yaliyofuatana hadi leo kuhusu ufukara.
Rabindranath Tagore
Rabindranath Tagore (7 Mei 1861 – 7 Agosti 1941) alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka nchi ya Uhindi. Tagore ni mwakilishi mkuu wa fasihi ya Kihindi ya kisasa. Pia alitafuta mawasiliano ya kitamaduni na Ulaya na Marekani ambako amesafari mara kadhaa. Mwaka wa 1913 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Anthropolojia ya Kimarekani
Wanaisimu Charles Hockett na R. Ascher wametambua sifa kumi na tatu zizoundwa za lugha, baadhi zinatumiwa pamoja na hali nyingine za mawasiliano ya wanyama. Sifa moja ambayo inatofautisha lugha ya binadamu ni hali yake ya juu ya uzalishi; kwa maneno mengine, wasemaji walio na umilisi mzuri wa lugha wana uwezo kutoa matamko asilia yasiyohesabika. Uzalishaji huu inaelekea unawezekana kupitia sifa chache muhimu sana ambazo hubainika tu katika lugha ya binadamu. Moja ni “uwili wa mabombwe”,hii ni kumaanisha ya kwamba huhusisha utamkaji wa michakato mingi bayana, kila mchakato huwa na sheria zake: kuunganisha fonimu kuunda mofimu, kuunganisha mofimu kuunda maneno na kuunganisha maneno kuunda sentensi. Hii ni kumaanisha ya kwamba mtu anaweza kubwiya ishara na sheria chache kuunda vipashio vingi vya lugha. Elementi nyingine muhimu ni kuwa lugha ya binadamu hutumia ishara: sauti za maneno (au maumbo yao, zinapoandikwa) hazina uhusiano wowote na kile yanacho kiwakilisha. Kwamba maneno yana maana ni suala la ukubalifu. Kwa kuwa maana ya maneno ni ile ambayo haijapangwa. Neno lolote linaweza kuwa na maana nyingi, na kitu fulani kinaweza kurejelewa kwa kutumia maneno mbalimbali. Neno lenyewe linalotumiwa kuelezea kitu hutegemea muktadha, lengo la msemaji, na uwezo wa msikilizaji wa kupima haya kikamilifu. Kama aelezavyo Tomasello,
A
Kama herufi nyingine za alfabeti ya Kigiriki alfa imetoka katika alfabeti ya Wafinisia iliyokuwa alfabeti ya kwanza ya dunia. Wafinisia waliendeleza mwandiko wa kikabari wa kale uliokuwa mwandiko wa silabi na kuifanya alfabeti ya herufi moja-moja.
Raimundo Lull
Anaheshimika kama mtu wa kwanza kuandika kitabu muhimu kwa lugha ya Kikatalunya.
Julian Huxley
Huxley alizaliwa ndani ya familia maarufu. Kwa mfano, kaka yake ni mwandishi Aldous Huxley, na kaka mwingine ni mwanabiolojia Andrew Huxley, mshindi wa Tuzo ya Nobel; baba yake ni mwandishi na mhariri Leonard Huxley. Tena, babu yake aliyemzaa mamake ni mwanabiolojia T. H. Huxley, aliyefanya kazi na kumsaidia Charles Darwin.
Faustina Kowalska
Hafidhi yake Sista Faustina imeandikwa mjini Vilnius na Krakow kati ya 1934 na 1938 kwa msingi wa maelekezo ya Yesu, "Andika chini maneno haya, ambia ulimwengu juu ya rehema yangu na upendo wangu. Moto wa huruma unanichoma. Nataka kuumwaga nje kwa ajili ya nafsi ya binadamu. Oh, maumivu gani wananisababishia kwangu wakati hawataki kukubali wao ! Fanya lolote lililo kwenye uwezo wako ili kueneza ibada kwa rehema yangu. Mimi nitatimiza kile mkosacho . Mwambie mwanadamu aumwaye kwamba asogelee na Moyo Wangu wa huruma, nami nitamjaza na amani. Mwambie [watu wote], binti yangu, ya kwamba mimi ni Upendo na Huruma yenyewe". (Hafidhi 1074)
), na agizo la waungamishi: Pd. Michael Sopocko na Baba Joseph Andrasz SJ na kwa idhini ya wakuu wa Usharika. Sentensi za kwanza ambazo zimehifadhika zimeandikwa Julai 1934.
Sura za awali kabisa wamechomwa moto na mwandishi, ambaye hivyo alitimiza agizo la malaika wa tuhuma. Kwa sababu hii hafidhi ina maumbile yake ya mwisho yenye mlolongo wa fujo kidogo. Maingizo yake ya mwisho yamefanywa mnamo Juni mwaka 1938. Kwa jumla hafidhi ina sehemu sita.
„Hafidhi" ni maelezo ya maisha ya mwandishi rohoni mwake. Anasimulia juu ya maisha yake ya kila siku rohoni na uzoefu wake wa uhusiano maalumu baina yake na Mungu, kwa mfano maono ya Kristo, Mama wa Mungu, malaika na watakatifu, maono ya jahanamu, toharani na mbinguni... Yesu Kristo anapendekeza Huruma ya Mungu kama wokovu wa pekee kwa dunia nzima (Watu hawatakuwa na amani mpaka zamu igeuke na uaminifu kwa huruma Yangu (Hafidhi 300))
Mantiki
Mfano wa hitimisho ("syllogism") kutoka Wagiriki wa Kale na siku za mwanzo wa mantiki iliyotolewa na Aristoteli:Hitimisho hiyo inaweza kuandikwa pia kwa fomula: Kwa hiyo hitimisho ya Aristoteli kwa fomula:
Biolojia
Neno "biolojia" katika maana yake ya kisasa linaonekana kuwa lilianzishwa na Karl Friedrich Burdach (1800), Gottfried Reinhold Treviranus "(Biologie oder Philosophie der lebenden Natur," 1802), na Jean-Baptiste Lamarck "(Hydrogéologie," 1802).
Ni mchanganyiko wa zamani wenye wahyi ya neno la Kigiriki , "bios," "uhai" na kiambishi tamati ",-logia," "utafiti wa."
Kiswahili
Sarufi ya kwanza pamoja na kamusi iliandikwa mwaka 1848 na Dokta Ludwig Krapf huko Rabai Mpya / Mombasa.
Ferdinand Alquié
Ferdinand Alquié (10 Desemba 1906, eneo la Carcassonne, Aude - 28 Februari 1985, eneo la Montpellier) alikuwa mwanafalsafa kutoka nchi ya Ufaransa na alikua mwanachama wa taasisi ya Académie des sciences morales et politiques.
Aliwahi kufundisha katika shule ya sekondari ya Louis-le-Grand na baadae kufundisha katika chuo kikuu cha Sorbonnne. Pia alikuwa ni mwalimu katika shule ya Gilles Deleuze, ambapo kwa mujibu wa watu wake wa karibu kama vile Michael Hardt, shule hiyo iliweza kumbadilisha na kuweza kuhamia katika masomo ya Biolojia na Saikolojia na maeneo mengine na kuaza kupoteza hamasa katika Filosofia.
Francisco de Goya
Francisco de Goya y Lucentes (30 Machi 1746 - 30 Aprili 1828) alikuwa mchoraji nchini Hispania. Aliweza kuchora kwa mitindo mbalimbali akisifiwa kwa kuwa kati ya wachoraji wakubwa wa mtindo wa kale lakini pia kuwako kati ya wachoraji wa kwanza wa wakati wa kisasa.
Filokalia
Kati yake kitabu maarufu zaidi "Filokalia ya Mababu Waliokesha" cha Nikodemo wa Mlima mtakatifu na Makari wa Korintho ambao katika karne ya 18 walikusanya maandishi ya karne ya 4 hadi karne ya 15kuhusu Hesukia katika Makanisa ya Kiorthodoksi.
Mikolojia
Inadhaniwa kuwa wanadamu walianza kukusanya uyoga kama chakula katika historia ya awali. Uyoga uliandikwa mara ya kwanza katika kazi za Euripides (480-406 KK). Mwanafalsafa wa Kigiriki Theophrastos wa Eresos (371-288 KK) alikuwa wa kwanza kujaribu kutofautisha mimea; uyoga ulionekana kuwa haupo katika kundi lolote.
Ludwig Wittgenstein
Kazi yake ilikuwa hasa kuhusu mantiki ya lugha na hisabati. Huhesabiwa kati ya wanafalsafa muhimu zaidi wa karne ya 20. Hadi kifo chake alitoa vitabu viwili tu, kimoja juu kilichoitwa "Tractatus Logico-Philosophicus" na kingine kamusi kwa shule za msingi. Kabla ya kifo chake aliandaa kitabu cha "Uchunguzi wa Falsafa" (Philosophische Untersuchungen) kilichotolewa baada ya kuaga kwake dunia.
Maana ya maisha
Plato alikuwa mmoja wa wanafalsafa wa mwanzo, na mwenye ushawishi mwingi hadi leo, hasa kwa uhalisia kuhusu uwepo wa malimwengu. Katika Nadharia ya Maumbo, malimwengu hayapo kimwili, lakini yapo katika maumbo ya kimbingu. Katika "Jamhuri" mazungumzo ya mhusika wa mwalimu wake Sokrates yanaelezea Umbo la Zuri, jambo la kimaadili, hali kamili ya uzuri, hivyo basi kipimo cha ujumla cha haki. Katika falsafa ya Plato, maana ya maisha ni kufikia umbo la juu zaidi la elimu, ambalo ni Umbo la Zuri, ambapo mambo yote mema na ya haki yanatoa umuhimu na thamani. Binadamu wana wajibu wa kuyatekeleza mazuri, lakini hakuna yeyote anayeweza kufanikiwa katika harakati hiyo bila fikira za kifalsafa, ambazo zinaruhusu elimu ya kweli.
Fasihi ya Kiafrika
Mwaka 1986, Wole Soyinka alikuwa mwandishi wa Afrika wa kwanza baada ya uhuru kushinda Tuzo la Nobel katika fasihi, ingawa Camus Albert, mzaliwa wa Algeria, alipokea tuzo hilo katika mwaka 1957.
Shaykh 'Abdullaah Swaalih Al-Farsy
Umahiri aliouonyesha Shaykh Abdullah Saleh Farsy katika elimu ya mambo ya kidunia ulikuwa mkubwa pia. Alikuwa hodari sana katika elimu hiyo, na alipokuwa Central Primary School aliyojiunga nayo mwaka 1924, mwalimu wa lugha ya Kiingereza alishindwa kuamua darasa lipi ampeleke. Shaykh Abdullah Saleh Farsy aliyemaliza miaka minane inayotakiwa katika shule ya msingi katika muda wa miaka mitano tu.
Miongoni mwa walimu wake maarufu alikuwa Shaykh Abdullah bin Ahmed bin Seif (1900-1940) na Shaykh Abdul Bary kutoka chuo kikuu cha Al-Azhar aliyeajiriwa na Sayyid Ali bin Humoud mwaka (1902-1911).
Ferdinand Magellan
Ferdinand Magellan (1480 – 27 Aprili 1521; Kireno: Fernão de Magalhães; Kihispania: Fernando de Magallanes) alikuwa baharia na mpelelezi kutoka Ureno katika utumishi wa mfalme wa Hispania aliyekuwa mtu wa kwanza wa kuwa na safari iliyozunguka dunia yote.
Patrologia Graeca
Patrologia Graeca (kwa kirefu: Patrologiae Cursus Completus, Series Graeca) ni mkusanyo wa maandishi ya Kigiriki, hasa ya Mababu wa Kanisa uliotolewa na J. P. Migne. Unafuata kwa jumla tarehe, kuanzia maandishi ya kwanza ya Ukristo hadi mwaka 1453.
Felix Eboue
Alizaliwa Cayenne, akiwa mjukuu wa watumwa na alikuwa mwana wa nne katika familia ya kaka watano. Baba yake, Yves Urbain Eboué, alikuwa na kipawa cha kuongelesha watu na mama yake, Marie Josephine Aurélie Leveillé, alikuwa muuzaji kwa duka alikuwa amezaliwa Roura. Marie Josephine aliwalea watoto wake kwa mila za guiana creole. Eboué alikuwa mwanafuzi mwenye kipaji ambaye alishinda udhamini ya kusoma katika shule ya sekondari katika mji wa Bordeaux,Ufaransa. Eboué pia alikuwa mchezaji wa kandanda na alikuwa nahodha wa timu ya shule yake iliyosafiri kucheza katika michuano mle Ubelgiji na pia kufika Uingereza.
Fizikia
Falsafa ya asili ina chanzo chake huko Ugiriki wakati wa kipindi cha kale, (650 KK– 480 KK), ambapo wanafalsafa wa kabla ya Sokrates kama Thales waliyakataa maelezo yasiyo ya kiasili kwa matukio ya kiasilia na kutangaza kwamba kila tukio lilikuwa na sababu za kiasili.
Anatole France
Anatole France (16 Aprili 1844 – 12 Oktoba 1924) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa aliandika riwaya. Mwaka wa 1921 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Jiometri
Mtaalamu wa Ugiriki ya Kale aliyeitwa Euklides alitunga kitabu cha kwanza kinachofahamika kuhusu jiometri.
Gottfried Leibniz
Gottfried Wilhelm Leibniz (pia Leibnitz au von Leibniz; 1 Julai 1646 - 14 Novemba 1716) alikuwa mwanasayansi na mwanafalsafa Mjerumani aliyeandika hasa kwa Kilatini na Kifaransa. Aliandika vitabu na insha nyingi kuhusu mada za siasa, sheria, historia, isimu na mengineyo. Anasemekana alikuwa mtu wa mwisho aliyeweza kushika ujuzi wote wa ustaarabu wake.
Sokrates
Maarifa mengi kuhusu Sokrates yametokea katika majadiliano yaliyoandikwa na Plato, mwanafunzi wake na mwanafalsafa, maandiko ya Zenephon, mtu wa rika lake, Aristofanes, na Aristotle. Kuna matatizo katika maandiko yanayomhusu Sokrates, hivyo si vyema kutegemea chanzo kimoja tu. Ukitazama mambo yanayofanana baina ya maandiko, ukaachilia mbali mambo yanayofikiriwa kuongezwa na mwandishi, Sokrates mwenyewe ataonekana.
Kifausi (kundinyota)
Katika mitholojia ya Ugiriki ya Kale alikuwa mfalme wa Ethiopia na mume wa malkia Cassiopeia (Mke wa Kurusi) aliyejivunia kuwa yeye mwenyewe na binti yake Mara "()" ni wazuri kushinda mabinti wa Poseidon mungu wa bahari. Hapo Poseidon aliamua kumwadhibu kwa kutuma dubwana Ketusi dhidi yake. Kifausi pamoja na malkia yake waliamua kumtoa binti Mara (Andromeda) kama sadaka kwa Ketusi kwa kumfunga kwenye ufuko wa bahari ili aliwe na dubwana huyu lakini shujaa Farisi "()" akaingia kati na kumwokoa. Baadaye wote waliinuliwa angani kama nyota kwa hiyo tunaona Kifausi (Cepheus) jirani na kundinyota za Mke wa Kurusi (Cassiopeia) na Mara, halafu Ketusi na Farisi aliyekuja kumwokoa Mara katika simulizi la mitholojia.
Kusadikika
Kusadikika ni mojawapo ya kazi maarufu sana za mwandishi Shaaban Robert ambaye pengine anatajwa kama baba wa fasihi ya Kiswahili.
Ufaransa
Ufaransa ulikuwa kati ya nchi zenye makoloni mengi ikasambaza lugha yake kote duniani na kutunza uhusiano wa pekee na nchi nyingine zinazotumia Kifaransa.
Ufaransa ulikaliwa na watu tangu muda mrefu sana. Utafiti wa akiolojia umeonyesha vifaa vya mawe vyenye umri wa miaka laki iliyopita.
Historia ya biolojia
Theophrastus, mrithi wa Aristotle katika Lyceum, aliandika mfululizo wa vitabu juu ya botania ambavyo vilisalia kama mchango muhimu zaidi wa mambo ya kale kwa sayansi za mimea, hadi Karne za Kati.
Thomas Aquinas Mtakatifu
[[Msingi]] wa hakika hiyo ya Thoma ni kwamba falsafa na teolojia vilevile zinatokana na chanzo cha kweli zote, ambacho ni [[Neno wa Mungu]], aliyehusika na kazi ya uumbaji na ya ukombozi pia. Ingawa [[fani]] hizo zinafuata [[taratibu]] tofauti katika kulenga ujuzi sahihi, hazitakiwi kutengana, bali kushirikiana.
Jiografia
Neno la Kiswahili "jiografia" linafuata matamshi ya Kiingereza ya neno la Kigiriki "γεωγραφία", "geo-grafia" kutoka "gê" "dunia" na "graphein" "kuandika". Lina maana ya "kuandika kuhusu Dunia". Neno hili lilianza kutumiwa kwa mara ya kwanza na mwanasayansi Eratosthenes (276-194 KK).
Filomena wa Roma
Filomena wa Roma (10 Januari 291 - 10 Agosti 304) alikuwa bikira wa ukoo tawala wa Corfu (Ugiriki) ambaye alianza kuheshimika kama mtakatifu mfiadini baada ya masalia kupatikana mnamo Mei 1802 katika Mahandaki ya Priscilla, Roma, Italia. Paliandikwa "Pax Tecum Filumena" (yaani "Amani kwako, Filomena"). Kabla ya hapo hakujulikana, lakini baadaye heshima ya Wakatoliki na Waorthodoksi wengi kwake imestawi sana hadi leo sehemu nyingi za dunia ikisaidiwa na njozi na miujiza iliyotokea kwa kuomba sala zake.
Odisei
Ni kati ya mifano ya kale zadi ya fasihi ya Ugiriki ya Kale ikiaminiwa iliyotungwa na mshairi mashuhuri Homeri takriban mnamo mwaka 1000 KK na kuandikwa mara ya kwamna mnamo 800 KK.
Selma Lagerlof
Selma Lagerlöf (20 Novemba 1858 – 16 Machi 1940) alikuwa mwandishi wa kike kutoka nchi ya Sweden. Aliandika hasa riwaya. Mwaka wa 1909 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi akiwa mwanamke wa kwanza kupokea tuzo hiyo.
Klemens wa Aleksandria
Titus Flavius Clemens (kwa Kigiriki: Κλήμης Αλεξανδρεύς, Klemes Alexandreus; * mnamo 150 Athens; † mnamo 215 Aleksandria) anayejulikana zaidi kama Klemens wa Aleksandria alikuwa mwanafalsafa na mwanateolojia wa Ukristo katika mji wa Aleksandria (Misri) mwanzoni Mwa karne ya 3.
Rolfes Dhlomo
Rolfes Robert Reginald Dhlomo (1906 - 1971) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Pamoja na kaka yake Herbert Dhlomo, alifanya kazi kama mhariri kwa gazeti "Bantu World" na gazeti "Ilanga laseNatali". Hasa aliandika riwaya kwa lugha ya Kizulu. Pia aliandika hadithi kwa gazeti "The Sjambok".
Biolojia
Mawazo makubwa ya mageuko yalitokana na kazi ya Jean-Baptiste Lamarck. Hata hivyo, ni mwanaviumbe Mwingereza Charles Darwin, akiunganisha mtazamo wa jiografia kama inavyoathiriwa na biolojia wa Humboldt, jiolojia ya kulingana ya Lyell, maandishi ya Thomas Malthus juu ya ukuaji wa idadi ya watu, na utaalamu wake mwenyewe wa kimofolojia, aliyeunda nadharia ya mageuko iliyokuwa na mafanikio zaidi iliyotokana na uteuzi asilia; mawazo sawa na ushahidi yalimfanya Alfred Russel Wallace kufikia uamuzi sawa.
Fonolojia
Fonolojia (hasa huitwa Sarufi Matamshi) ni tawi la sayansi ya isimu. Inashughulikia uchunguzi wa mfumo wa sauti katika lugha fulani, kwa mfano ugawanyaji wa irabu na konsonanti.
Embriologia
Kwenye kundi la waanzilishi wa embriologia ya kisasa wamo Gavin de Beer, Charles Darwin, Ernst Haeckel, J.B.S. Haldane, na Joseph Needham, wakati embriologia ya msingi sana ilitoka katika kazi ya Aristotle na wasomi wakubwa wa viungo vya ndani wa kiitaliano: Aldrovandi, Aranzio, Leonardo da Vinci, Marcello Malpighi, Gabriele Falloppia , Girolamo Cardano, Emilio Parisano, Fortunio Liceti, Stefano Lorenzini, Spallanzani, Enrico Sertoli, Mauro Rusconi, nk Wengine wachangiaji muhimu ni William Harvey, Kaspar Friedrich Wolff, Heinz Christian Pander, Karl Ernst von Baer, na Agosti Weismann.
Historia ya biolojia
Hata hivyo, asili ya biolojia ya kisasa na mtazamo wake kwa utafiti wa viumbe mara nyingi hupata asili yake kwa Ugiriki wa kale. Huku mafunzo rasmi ya udaktari yakiwa yalianza wakati wa Hippokrates (460 KK hivi - 370 KK hivi), ni Aristotle (384 KK - 322 KK) ambaye alichangia sana ustawisho wa biolojia. Muhimu hasa ni "Historia ya Wanyama" na kazi zake nyingine ambazo alionyesha mwelekeo wa mwanaviumbe, na baadaye kazi za kijarabati zilizolenga usababisho wa kibiolojia na tofauti za uhai.
Khachatur Abovyan
Yeye alikuwa mwalimu, mshairi na mtetezi wa kisasa. Anatazamwa kama baba wa fasihi ya kisasa ya Kiarmenia.
Tertuliani
Ndiye Mkristo wa kwanza aliyeandika sana kwa Kilatini, akiathiri fasihi yote iliyofuata hasa kwa misamiati yake mipya, hasa kuhusu fumbo la Utatu Mtakatifu. and "the founder of Western theology." Katika maandishi yake anajitokeza kama mtetezi wa imani pamoja na kupinga uzushi, ingawa ukali wa itikadi yake hatimaye ulimfanya ajitenge na Kanisa Katoliki.
Kristolojia
Katika karne ya 13, Thomas Aquinas alikuwa wa kwanza kujaribu kukabili masuala yote ya Kristolojia ili kuifundisha kikamilifu.
Maana ya maisha
Aristotle, mwanafunzi wa Plato, alikuwa mwanafalsafa mwingine wa mapema, mwenye ushawishi mkubwa, ambaye alisema kuwa maarifa ya maadili si ya "hakika" kama metafizikia na somo la maarifa, lakini ni "maarifa ya kijumla". Kwa sababu si fani ya kinadharia, inambidi mtu asome na afanye mazoezi ili awe 'mzuri', kwa hiyo mtu angekuwa mwema, hangeweza kusoma tu fadhila ni nini, ingembidi awe na fadhila, kupitia juhudi za kiadili. Kufanya hili, Aristotle alifafanua kitendo kilicho cha fadhila: "Kila tajriba na kila swali, na vilevile kila tendo na chaguo la tendo, linadhaniwa kuwa na uzuri fulani kama lengo lake. Ndiyo sababu lile zuri limefafanuliwa ifaavyo kama lengo la bidii yote [...]Kila kitu hufanywa na lengo, na lengo hilo ni "zuri". (Maadili ya Kinikomakea 1.1).
Pythagoras
Pythagoras (kwa Kigiriki Πυθαγόρας; mnamo 570 KK; † baada ya mwaka 510 KK katika Italia Kusini) alikuwa mtaalamu wa falsafa na hisabati wakati wa ustaarabu wa Ugiriki ya Kale.
Frédéric Mistral
Frédéric Mistral (8 Septemba 1830 – 25 Machi 1914) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alijishughulikia na kufufua lugha ya Provence inayozungumzwa sehemu za Kusini za Ufaransa. Aliandika mashairi mengi katika lugha hiyo na kutolea kamusi. Mwaka wa 1904 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Thomas Hobbes
Thomas Hobbes (5 Aprili 1588 - 4 Desemba 1679) alikuwa mwanafalsa wa Uingereza. Hasa anajulikana leo kwa nadharia zake za siasa. Aliandika kitabu cha Leviathan.
Shmuel Yosef Agnon
Shmuel Yosef Agnon (17 Julai 1888 – 17 Februari 1970), au שמואל יוסף עגנון kwa Kiebrania, alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Israel. Alizaliwa nchini Poland na jina la "Shmuel Yosef Halevi Czaczkes". Akiwa bado kijana alihamia Israel. Hasa aliandika riwaya, na lugha zake zilikuwa Kiebrania na KiYiddish. Mwaka wa 1966, pamoja na Nelly Sachs alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Rudolf Christoph Eucken
Rudolf Christoph Eucken (5 Januari 1846 – 14 Septemba 1926) alikuwa mwanafalsafa na mwandishi kutoka nchi ya Ujerumani. Alitafsiri vitabu vya Aristoteli na kuandika vitabu kuhusu maadili na dini. Mwaka wa 1908 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Ferdinand Magellan
Wakaendelea hadi visiwa vya Ufilipino walipofika 16 Machi. Wakati ule Magellan alikuwa bado na mabaharia 150. Waliweza kuwasiliana na wenyeji kwa sababu mfasiri Enrique Melaka alielewa lugha. Yeye alikuwa mmoja wa wafasiri 4 kutoka Afrika na Asia kundini na yeye alikuwa mweyeji wa visiwa vile. Aliwahi kusafiri Ulaya pamoja na Magellan alipofika hapa kama nahodha Mreno mara ya kwanza. Sasa Enrique alikuwa mtu wa kwanza katika historia aliyekamilisha safari ya kuzunguka dunia. Alikuwa ameondoka kuelekea magharibi na sasa alirudi kutoka upanda wa mashariki.
Simeoni Mwanateolojia Mpya
Alipewa sifa "Mwanateolojia" si kutokana na elimu yake, bali kwa sababu ya kufundisha kwa dhati juu ya Mungu kutokana na mang'amuzi yake katika sala, kama walivyofanya Mtume Yohane na Gregori wa Nazianzo. Mojawapo ya mafundisho aliyosisitiza ni kwamba wote wanatarajiwa kufikia mang'amuzi hayo.
Louis Braille
Louis Braille (Coupvray, 4 Januari 1809 - 6 Januari 1852) alikuwa mvumbuzi wa Ufaransa aliyebuni alfabeti ya "Braille", ambayo huwasaidia watu wasioona kusoma. Braille husomwa na vipofu kwa kupitisha vidole juu ya karatasi.
Flora Mbasha
Flora Mbasha (pia anajulikana kwa majina Flora J. Mayalah; amezaliwa katika Hospitali ya Hindu Mandhal Mwanza, 1 Juni 1983) ni mwimbaji na mwandishi wa nyimbo za Injili kutoka nchini Tanzania. Baba yake aliitwa Henry Joseph Mayalah ambaye kwa sasa ni Marehemu na mama yake anaitwa Calorin Moses Kulola.
Konfusio
Konfusio (pia:Confucius kutoka Kichina: Kǒngzǐ (孔子) au Kǒng Fūzǐ (孔夫子) -- "Mwalimu Kong") (551 KK - 479 KK) alikuwa mwalimu na mwanafalsafa muhimu kabisa wa kale huko Uchina.
Alfonso Rodriguez
Rodríguez alikuwa mtoto wa mfanyabiashara ya sufu. Mtakatifu Petro Faber, mmoja wa waanzilishi wa Shirika la Yesu, alipofika kuhubiri Segovia, familia ya Rodriguez ilimkaribisha. Faber alimuandaa kijana Alfonso kwa Komunyo ya Kwanza.
Ndugu Wadogo
Shirika halikuwa na mwalimu maalumu na mafundisho ya lazima, ila tabia na mazingira yake yote vilielekeza Ndugu Wadogo kuwaza namna fulani, yaani kusisitiza upendo kuliko ujuzi, na utashi kuliko akili; pia kumuona Mungu kama Wema kuliko kama Ukweli. Falsafa ya Wafransisko ilifuata ile ya Plato kumpitia Augustino (Antoni alitoka shirika lake). Kati ya walimu wa vyuo vikuu aliyeelekeza njia ni Aleksanda wa Hales (+1245), aliyemfundisha Bonaventura huko Paris. Kwa mtakatifu huyo, mwalimu ni Kristo tu, na elimu ni moja tu, ile inayotuunganisha naye, hasa Maandiko Matakatifu, ambayo peke yake yanawafaa Ndugu Wadogo. Baada yake teolojia ikabili mababu wa Kanisa na maandishi ya walimu wa teolojia. Wanafalsafa na waandishi wengine wasomwe tu kwa mpito kadiri wanavyosaidia kuelewa Biblia. Ndiyo njia ya kufikia elimu, lakini mtu akitaka hekima anapaswa kuwa na maisha matakatifu.
Fyodor Dostoyevski
Fyodor Mikhailovich Dostoyevski (Kirusi: Фёдор Миха́йлович Достое́вский) (11 Novemba 1821 (30 Oktoba ya Kalenda ya Juliasi) – 9 Februari 1881 (28 Januari ya kalenda ya kale) alikuwa mwandishi wa riwaya nchini Urusi.
Mara nyingi ametajwa kama mwandishi Mrusi muhimu zaidi. Kati ya riwaya zake zianzojulikana kimataifa ni "Kosa na adhabu" pamoja na "Ndugu Karamasov".
Elias Canetti
Elias Canetti (25 Julai 1905 – 14 Agosti 1994) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Bulgaria. Baadaye aliishi nchini Uingereza. Aliandika riwaya na pia tamthiliya; aliandika maandishi yake yote katika lugha ya Kijerumani. Mwaka wa 1981 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Geoffrey Chaucer
Umuhimu wakle kwa fasihi ya Uingereza ni ya kwamba alikuwa kati ya waandishi wa kwanza waliotumia lugha ya Kiingereza. Hadi wakati wake lugha ya wasomi ilkuwa Kilatini au Kifaransa. Chaucer alitumia lugha ya watu wa kawaida (Kiingereza cha Kati) akainyosha kwa fasihi bora.
Kamoya Kimeu
Kamoya Kimeu, ( alizaliwa mnamo mwaka wa 1940) ni mmoja wa wachuma wa wa mabakaki ya kitambo (yaani fossil kwa lugha ya kimombo) waliofanikiwa sana duniani , pamoja na ushirikiano wake na wapaleontologia Meave Leakey na Richard Leakey walivumbua baadhi ya Akolojia muhimu zaidi. Kimeu alipata fuvu la "homo habilis" fuvu lililokuwa linajulikana kama KNM ER 1813, na ni karibu mifupa kamili ya "homo erectu]" iitwayo KNM-WT 15000 au Turkana Boy (pia inajulikana kama Nariokotome boy). Ana mabakai ya mamalia mbili za aina ya "Primates" kwa lugha ya Kiingereza ambazo zimatajwa baada yake: "Kamoyapithecus hamiltoni" na "Cercopithecoides kimeui."
Epikur
Epikur (kwa Kilatini na lugha mbalimbali Epicurus, kutoka Kigiriki Ἐπίκουρος, "Epíkouros", yaani "Mwenzi"; 341–270 KK) alikuwa mwanafalsafa wa Ugiriki wa Kale, maarufu kama mwanzilishi wa shule ya falsafa yenye jina lake (kwa Kiingereza: Epicureanism).
Felix wa Cantalice
Felix wa Cantalice ndilo jina la kitawa la Felice Porri (Cantalice, Rieti, Italia, 1515 hivi - Roma 18 Mei 1587) alikuwa bruda wa urekebisho wa Ndugu Wadogo Wakapuchini, ambaye alipata kuwa mtawa wa kwanza wa shirika hilo kutangazwa mtakatifu.
Biolojia
Etholojia huchunguza tabia ya wanyama (hasa ile ya wanyama wa kijamii kama vile mamalia wa hali ya juu na kanidi), na wakati mwingine inazingatiwa kama tawi la zoolojia. Wana etholojia wamejishughulisha na mageuko ya tabia na ufahamu wa tabia katika misingi ya nadharia ya uteuzi asilia. Kwa maana nyingine, mwana etholojia wa kwanza wa kisasa alikuwa Charles Darwin, ambaye kitabu chake, "Kudhihirisha Hisia za Mtu na Wanyama," kiliwavutiwa wana etholoja wengi waliofuata.
Historia ya biolojia
Maendeleo muhimu katika utafiti na ustawisho wa biolojia yalikuzwa kwa juhudi za madaktari Waislamu kama vile msomi Mwafrika na Mwarabu al-Jahiz (781-869) katika zuolojia, mwanabiolojia wa Kikurdi Al-Dinawari (828-896) katika botania, na daktari wa Kiajemi Rhazes (865-925) katika anatomia na fiziolojia. Wanafalsafa hao walifafanua, kupanua, na kuboresha nadharia na utaratibu wa Kigiriki wa biolojia. Udaktari ulisomwa vizuri zaidi na wasomi wa Kiislamu waliofanya kazi katika mila za kifalsafa za Kigiriki, huku historia ya asili ikivutiwa sana na mawazo ya Aristotle, hasa katika kuunga mkono mfumo thabiti wa ngazi wa uhai.
Kamusi za Kiswahili
Kamusi ya kwanza inayojulikana ilitungwa mnamo 1848 na Ludwig Krapf huko Rabai Mpya / Mombasa (Kenya); ilikamilishwa na kutolewa kama "A Dictionary of the Suahili language, London 1882". Kamusi inapatikana pia mtandaoni.
Sosholojia
Pamoja na kwamba mizizi ya sosholojia inapatikana katika maandishi ya wanafalsafa wa Ugiriki Plato na Aristotle, somo hilo lilipata kujitegemea katika karne ya 19 likakua haraka katika karne ya 20.
Euphrase Kezilahabi
Euphrase Kezilahabi (amezaliwa 13 Aprili 1944 katika kijiji cha Namagondo kisiwani Ukerewe) ni mwandishi kutoka nchi ya Tanzania. Lugha yake ya kwanza ni Kikerewe lakini huandika hasa kwa Kiswahili ambacho amekipanua kwa kutumia mitindo ya lugha yake ya asili.
Wole Soyinka
Akinwande Oluwole au "Wole" Soyinka ni mwandishi Mnageria na mshindi Mwafrika wa kwanza wa Tuzo ya Nobel ya fasihi (mwaka wa 1986). Wengi wanamwona ndiye mwandishi bora wa michezo ya kuigiziwa Afrika.
Mwanafalsafa
Mwanafalsafa ni mtaalamu wa fani ya falsafa, iliyoanzishwa katika Ugiriki ya Kale na ikaenea duniani kote hadi leo.
François Mauriac
François Mauriac (11 Oktoba 1885 – 1 Septemba 1970) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Maandiko yake mara nyingi yanahusu nafsi ya mtu anayejaribu kuelewa mambo ya dhambi, ya neema na ya wokovu. Mwaka wa 1952 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Franz Kafka
Franz Kafka (* 3 Julai 1883 - † 3 Juni 1924) alikuwa mwandishi kutoka milki ya Austria-Hungaria aliyetumia lugha ya Kijerumani.
Biolojia
Hata hivyo, asili ya biolojia ya kisasa na mtazamo wake kwa utafiti wa viumbe mara nyingi hupata asili yake kwa Ugiriki wa kale. Huku mafunzo rasmi ya udaktari yakiwa yalianza wakati wa Hippokrates (460 KK hivi - 370 KK hivi), ni Aristotle (384 KK - 322 KK) ambaye alichangia sana ustawisho wa biolojia. Muhimu hasa ni "Historia ya Wanyama" na kazi zake nyingine ambazo alionyesha mwelekeo wa mwanaviumbe, na baadaye kazi za kijarabati zilizolenga usababisho wa kibiolojia na tofauti za uhai.
Aristoteli
Aristoteli alitunga kamusi ya falsafa na kitabu juu ya Pythagoras na kuna sehemu tu ya maandishi yale yaliyohifadhiwa. Lakini mihtasari aliyotumia kwa masomo ilihifadhiwa ikakusanywa na wahariri wa baadaye na kutolewa kama maandishi yake.
Maurice Maeterlinck
Maurice Polydore Marie Bernard Maeterlinck (29 Agosti 1862 – 5 Mei 1949) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Ubelgiji. Mwaka wa 1911 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Charles Sacleux
Sacleux alikuwa misionari mkatoliki wa kwanza aliyeandika juu ya Kiswahili. Alitunga sarufi na kamusi ya Kiswahili. Mwaka 1891 alitunga kamusi ya "Dictionnaire Swahili - Français" iliyochapishwa 1939. Mwaka 1909 alitoa "Grammaire des dialectes Swahilis" (sarufi ya lahaja za Kiswahili). Vitabu vyote viwili vilisifiwa na wataalamu.
Falsafa
Chanzo cha falsafa katika Ulaya kilitokea katika ustaarabu wa Ugiriki ya Kale. Wanafalsafa wa huko waliweka misingi mingi kwa dunia ya baadaye pamoja na misingi ya sayansi ya sasa. Kati ya majina mashuhuri ni Plato na Aristoteli.
Antoni wa Padua
Akiwa wa kwanza, au mmojawapo kati ya wale wa kwanza, kufanya kazi hiyo, aliweka misingi ya teolojia ya Kifransisko, iliyofikia kilele chake katika mafundisho na maandishi ya Bonaventura wa Bagnoregio na Yohane Duns Scotus.