Kiunzi ni nini?
Kiunzi cha mifupa
Kiunzi cha mifupa ni jumla ya mifupa kwenye mwili wa mtu na wanyama. Mwanadamu ana kiunzi cha ndani na mifupa ni sehemu imara chini ya ngozi na nyama ya mtu na kusudi lake ni mwili ushikamane na kuwa thabiti lakini inaruhusu pia mwendo wa viungo kimoja-moja.
Fasihi simulizi
Ni utanzu unaofungamana na imani za dini na mizungu ya jamii. Hizi ni hadithi za kale zenye kuwakilisha imani na mtazamo wa jamii inayohusika kuhusu asili ya ulimwengu na mwenendo wake, kuhusu asili yao wenyewe, na maana na shabaha ya maisha yao. Mara nyingi hadithi hizi huaminiwa kuwa ni kweli tupu, na hutumika kuelezea au kuhalalisha baadhi ya mila na madhehebu ya jamii inayohusika.
Ngonjera
Ngonjera ni aina ya mashairi ya majibizano baina ya pande / watu wawili (2) au zaidi. Aghalabu mazungumzo hayo huwa na mijadala ya malumbano yenye kusudio la kutoa ujumbe maalumu kwa hadhira au jamii husika. Msemaji mmoja huuliza swali katika ubeti mmoja na mwingine hutoa jibu katika ubeti unaofuata na majibizano ya hoja kuendelea hivyo hadi kukamilisha mada ya mjadala husika. Kutokana na sifa hiyo, ndiyo maana kipera cha ngonjera kinapatikana katika utanzu wa ushairi na katika utanzu wa maagizo. Muundo ni sawa kabisa na mashairi.
Ukinzani
Kifaa kinachotoa ukinzani kwenye sakiti huitwa kikinza.
Mizizi
Mizizi (kwa Kiingereza: "roots") ni sehemu ya mmea iliyoko chini ya ardhi ambayo husaidia mmea kukua.
Kiunzi nje
Watu wameanza kuiga mfumo wa wadudu kwa kujijengwa aina ya kiunzi nje.
Kimeng'enya
Vimeng'enya "(ing. enzyme)" ni molekuli za pekee za kibiolojia zinazojengwa na mwili na kazi zao ni kuarakisha michakato cha kikemia mwilini. Mara nyingi ni protini. Kichocheo kinaharakisha mmenyuko wa kikemia. Kwa hiyo vimeng'enya vinasaidia kazi za mwilini kama mmeng'enyo wa chakula.
Uzuri
Uzuri ni sifa ya nafsi, mnyama, mahali, tendo, wazo, neno, tungo, sauti, picha au kitu chochote kinachopendeza.
Sintaksi
Sintaksi (au sarufi miundo/muundo) ni tawi la isimu au taaluma ya sarufi inayoshughulikia namna ambavyo vikundi vya maneno na sentensi mbalimbali zinajengwa katika lugha. Hasa hushughulikia kanuni zinazotawala mfumo wa vipashio vya lugha. Sarufi muundo hushughulikia kanuni zinazotawala mpangilio wa maneno katika lugha husika ili kujenga (kuunda tungo yenye maana). Kipashio ni kipande cha neno au kikundi cha maneno yanayotoa taarifa fulani katika lugha ya Kiswahili. Kuna vipashio vitano - navyo ni: Mofimu --> Neno --> --> Kirai --> Kishazi --> Sentensi. Katika namna ya kutaja au kutumia vipashio, ngazi ya mofimu ni ndogo kuliko neno. Neno ni ndogo kuliko Kirai. Kirai ni kidogo kuliko Kishazi. Kishazi ni kidogo kuliko Sentensi. Hivyo basi mpangilio wake halisi huanza kwa ukubwa na kuja udogo.
Ujuzi
Ujuzi maana yake ni kufahamu, kujua na kuelewa hali, habari na maelezo yanayohusu mazingira tunapoishi. Tunapata ujuzi kwa maarifa yetu au kwa njia ya kufundishwa tukitazama, kutambua, kulinganisha na kutafakari yale tuliyoona na kujifunza.
Kiuna
Kiuna (pia Kigoliath) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Wauna. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiuna imehesabiwa kuwa watu 5600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiuna iko katika kundi la Kimek.
Mnururisho
Mnururisho (ing. "radiation") ni uenezaji wa nishati kwa njia ya vyembe vidogo sana au kwa njia ya mawimbi. Mnururisho huwa na chanzo, mwelekeo usionyoka na kasi. 
Mifano ya mnururisho inayoonekana au kusikika kirahisi ni nuru na joto. Binadamu ana milango ya fahamu kwa ajili mnurirsho huo kama vile macho kwa nuru na neva kenye ngozi kwa joto. Mifano ya mnururisho isiyoonekana ni mnururisho wa sumakuumeme katika redio na TV, eksirei au kinyuklia. Kuna viumbe vyenye milango ya fahamu kwa minururisho mingine, kwa mfano samaki au ndege zinazotambua uga za umeme au sumaku. Nyuki huona infraredi isiyoonekana kwa macho ya kibinadamu.
Kuponi
Kuponi (kutoka Kiingereza "coupon"), katika mada ya soko na uuzaji, ni tiketi, kijifurushi ama kijikaratasi ambacho kinaweza kukombolewa kwa fedha na kurejeshwa wakati wa ununuzi wa vitu. Kuponi ni njia moja ya kuwapa wateja punguzo la bei kwa bidhaa wanazozinunua.
Kuki
Maana yake asili ni "biskuti" au keki ndogo, lakini neno la "kuki" linatumika ili kompyuta yenye kurasa za tovuti iweze kuwasaliana na watazamaji.
Programu za tovuti hizi inahifadhi habari kadhaa za mtazamaji au mtumiaji (k.m. jina la mtumiaji, neno la siri, ruhusa, mapendekezo) kwenye kompyuta ya mtazamaji mwenyewe. Hivi mtazamaji anatambuliwa kila wakati anaingia kwenye tovuti hii.
Kinyozi
Kinyozi ni mtu ambaye amejifunza na kubobea katika unyoaji wa nywele za watu kwa mitindo mbalimbali.
Wizi
Wizi (kutoka kitenzi "kuiba") ni wakati mtu mmoja au kikundi kinachukua kutoka kwa watu wengine kitu chochote, kwa mfano pesa au habari bila idhini. Mtu aliyehukumiwa kwa wizi anaweza kuitwa mwizi.
Kinyunga (chakula)
Kinyunga au kinyunya ni mchanganyiko wa unga wa nafaka na kiowevu hasa maji unaotarajiwa kuokwa kwenye joto.
Kizunguzungu
hali nyingi husababisha kizunguzungu kwa sababu sehemu mbalimbali za mwili zinahitajika kutunza usawa ikiwa ni pamoja na kudumisha usawa ndani ya sikio, macho, misuli, mifupa, na mfumo wa fahamu.
Kiazi
Kiazi kisichanganywe na tunguu ambalo ni sehemu ya shina.
Kimuzi
Kimuzi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kimuzi imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimuzi iko katika kundi la Kingwi.
Togwa
Togwa ndiyo itakuwa pombe ikikaa. Kwa mfano, togwa ya ulanzi ni utomvu kutoka mianzi baada ya masaa kadhaa, na ulanzi wenye pombe ni utomvu uleule kutoka mianzi baada ya siku mbili hivi.
Kigurinji
Kigurinji ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wagurinji katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kigurinji 590, hata hivyo lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigurinji kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.
Mvungunya
Mvungunya, mvungavunga, mbungati, mranaa au mwegea ("Kigelia africana") ni mti mwenye matunda kwa umbo wa soseji kubwa (mavungunya). Kwa asili mti huu unatokea Afrika ya tropiki lakini umepandwa kama mti wa kupamba katika mabara mengine. Mavungunya hutumika katika uganga wa mapokeo na ili kutengeneza pombe ya kienyeji (Kikikuyu: ).
Vivumishi
Kivumishi ni neno/maneno yanayotoa taarifa ya ziada katika nomino. Kivumishi hufanya kazi ya kufafanua/kuelezea zaidi kuhusu nomino ili kupambanua/kuitofautisha nomino husika miongoni mwa nomino nyingine.
Kiwakilishi ni aina ya maneno ambayo husimama kuwakilisha nomino. Kivumishi hutoa taarifa ya ziada kuhusu nomino, kiwakilishi (endapo nomino haipo) au kivumishi chenzake (endapo kuna vivumishi zaidi ya kimoja katika tungo husika).
Mchuzi
Mchuzi ni kitoweo cha maji maji kinachopikwa kwa kuchanganya nyama au samaki nk, pamoja na viungo kama vile binzari, vitunguu, mafuta, chumvi na nyanya.
King'amuzi
King'amuzi ni kifaa cha kielektroniki ambacho huwezesha mawasiliano kati ya runinga na satelaiti ili kuwezesha watu kuangalia chaneli mbalimbali ambazo zinaweza kuwa za bure au za kulipia.
Mmung'unye
Mimung'unye, mimung'unya, mimumunye au mimunya ni mimea ya jenasi "Lagenaria" katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao huitwa mamung'unye, mamung'unya, mamumunye au mamunya na mengi yana umbo wa chupa.
Nyongo
Nyongo ni kimiminika cha njano chenye ukijani ambacho husaidia kumeng'enya mafuta. Kwa wanyama wengi wenye uti wa mgongo kinazalishwa kwenye ini na hutunzwa kwenye kifuko cha nyongo. Pia nyongo hutunzwa kwenye mirija ya nyongo.
Tauni
Tauni au kipukusa (kwa Kiingereza plague) ni ugonjwa unaoathiri watu wengi sana unaosababishwa na bakteria "Yersinia pestis" ya familia Enterobacteriaceae.
Kinywa
Kinywa ni uwazi ndani ya kichwa mwenye shughuli tofauti kwa binadamu na wanyama wengi wenye uti wa mgongo. Kinapatikana kwa karibu wanyama wote wenye seli nyingi lakini kwa wanyama sahili kazi yake ni kuingiza chakula pekee.
Nyuzi
Nyuzi ni kizio cha kupimia pembe . Msingi wake ni mzunguko kamili wa duara unaogawiwa kwa sehemu 360. Kwa kawaida nyuzi moja huandikwa kama 1°.
Munyu
Munyu ni aina ya chumvi ambayo kwa jina lingine huitwa chumvi ya mezani kwa sababu hutumika sana kuleta ladha katika chakula na hutuongezea madini chumvi mwilini.
Fundumaji
Mizizi na matunda hupikwa na maji yake hutumika kama dawa ya asili na kutengenezea kinywaji. Matumizi ni kama tiba ya kisukari na kujisikia kizunguzungu.
Kitongoji duni
Kitongoji duni (pia: mtaa wa vibanda; kwa Kiingereza "") ni mtaa jijini ambao mara nyingi huwa na nyumba duni zilizosimikwa karibu, miundomsingi duni na wakazi maskini. Huduma za usambazaji wa maji safi, umeme na usalama huwa adimu. Vitongoji duni mara nyingi hupatikana mijini katika nchi zinazokua kimaendeleo kwa sababu ya kiwango kikuu cha ukuaji na uhamiaji.
Sungura wa Kizungu
Sungura ni wanyama wala nyasi wanaokula hasa nyasi na majani ya magugu. Kwa bahati mbaya chakula chao huwa na kiai kikubwa cha selulozi ambayo ni kazi sana kumeng’enya. Sungura hutatua tatizo hili kwa kutoa aina mbili za kinyesi; kimoja huwa kigumu na kingine huwa kilaini na chenye kunata. Hiki cha pili laini na chenye kunata huliwa tena. Hivyo sungura hula vinyesi vyao badala ya kuwa kama ng’ombe na wanyamma wengine ambao hula baada ya kucheua ili kumeng’enywa ili kupata virutubisho zaidi.
Panzi
Panzi jike wana viungo vinavyowawezesha kuchimba ndani ya ardhi na kutaga mayai yao katika vibumba. Vibumba vya mayai huweza kuwa na mayai kumi na tano hadi zaidi ya mia moja. Mayai ya panzi aina nyingi huingia kwa diaposi kupitia majira ya baridi au kiangazi. Hali ya hewa ikiwa nzuri mayai yaendelea kupevuka halafu tunutu wanatoka. Tunutu (panzi wachanga) waambua ngozi zao mara tano mpaka mara saba kufuatana na aina yao. Kila hatua ya ukuaji ni kubwa kuliko ile iliyotangulia. Wakati wa uambuaji wa mwisho panzi mkubwa atokea na kuwa mpevu ndani ya siku au wiki chache.
Kiuno
Kiuno ni sehemu ya mwili kati ya fumbatio na manyonga. Hivyo inapatikana upande wa nyuma wa mwili, chini ya mgongo.
Kichanganyi
Kichanganyi (kwa Kiingereza "blender, mixer") ni kifaa kinachotumika jikoni katika kuchanganya na kusaga chakula kama vile matunda, chakula cha mtoto kilicho laini, smoothie na pia mboga. Kichanganyi hutumia kichuma kikali ambacho huzungushwa kwa kawaida na nguvu ya umeme kusaga na kuchanganya chakula. Kuna vichanganyi vyenye nguvu nyingi na kichuma kigumu hivi vya huweza kusaga hata chakula kigumu kama mchele.
Kivuli
Vilevile umbo la kivuli unategemea pembe ya kijiometria kati ya chanzo cha nuru na gimba. Hii inaonekana kwa kuzatama kivuli cha mtu au nyumba wakati wa mchana na wakati wa jioni. Jioni jua linaonekana chini zaidi angani hivyo pembe la nuru yake ni dogo na kivuli kirefu. Kama jua liko juu kabisa angani kivuli huwa ndogo maana nuru inafika kutoka pande nyingi, hivyo kivuli ina nafasi ndogo tu, ni "fupi". Kama jua liko "chini" wakati wa asubuhi au jioni linaangaza upande moja tu hivyo nafasi ya kivuli inakua. 
Kama chanzo cha nuru kinafanana na nukta kivuli ni kali yaani kuna kivuli kamili tu kinachokaribia rangi nyeusi. Tofauti kati ya kivuli na eneo lenye nuru ni kali kama mstari uliochorwa. Lakini kama chanzo cha nuru ni pana zaidi kuna ngazi mbili za kivuli yaani kivuli kamili ("") na nusu kivuli (""). Kati ya nusu kivuli na maeneo yenye nuru mpaka si kali tena.
Kiko (kifaa)
Kiko (pia: toza au mtemba) ni chombo kinachomwezesha mtu kuvuta moshi wa tumbaku, bangi au bidhaa nyingine za uraibu zinazovutwa kama sigara. Kiko huwa na digali au mrija uliounganika na kijibakuli.
Kiunzi nje
Katika tiba kama mguu umevunjika unafunikwa bendeji ya plasta itakayokuwa mgumu; kwa muda ni ganda la nje linalobeba uzito wa mwili badala ya mfupa unaoendelea kupona.
Kifua
Kifua (pia: Kidari, Kigiriki: θώραξ, Kirumi: thorax) ni sehemu ya mwili inayounganisha shingo na fumbatio.
Kishazi huru
Kishazi huru (alama yake ni: K/Hr) ni tungo inayotawaliwa na kitenzi kinachojitosheleza kimaana. Yaani, ni tungo inayotawaliwa na kitenzi kinachotoa taarifa kamili. 
Kitenzi hicho kinaweza kuwa:
Mfano:
Kimundani
Kimundani ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wamundani. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kimundani imehesabiwa kuwa watu 34,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimundani iko katika kundi la "Grassfields" ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Ukindu
Ukindu ni jani au kitembwe cha mkindu ("Phoenix reclinata"). Jani hutumika kusukia kili za kushonea vikapu, mikeka au vitanga. Kitembwe hutumika kwa kusokota kamba.
Volti
Volti ni kizio cha umeme tuli au kani mwendoumeme ambao ni tofauti ya utuli baina ya mahali pawili kwenye waya kipitishio na huchukua mkondo usiobadilika wa ampea 1 kama nguvu kati ya sehemu pawili ni wati moja.
Kifukofuko
Kifukofuko ni kiganda cha nyuzi asilia inayotolewa na mabuu (viluwiluwi) ya wadudu mbalimbali kama vile vipepeo. Kusudi lake ni kujikinga hadi kufikia hatua ya maendeleo yao inayofuata. Buu latoa kioevu kinachoganda hewani kuwa uzi. Lajiviringisha katika uzi hiyo hadi limefunikwa na kukingwa kabisa nayo.
Kiwanji
Kiwanji (au "Kivwanji") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wawanji. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kivwanji imehesabiwa kuwa watu 28,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kivwanji iko katika kundi la G60.
Rushwa
Rushwa (pia: chai, chauchau, chichiri, chirimiri, hongo, kadhongo, kiinikizo, kilemba, mlungula, mrungura, mvungulio n.k.) ni aina ya mwenendo usio wa uaminifu au usiofaa kwa mtu aliyepewa mamlaka, kumbe anatumia nafasi hiyo ili kupata faida binafsi.
Ubuntu
"Obuntu" ni falsafa ya Kiafrika inayosisitiza mahusiano na ushirikiano wa jamii kama msingi wa maisha bora na amani katika jamii. Neno ubuntu limetoka kwenye lugha za Kizulu na KiXhosa za Afrika Kusini. Neno la Kihaya "Obuntu" au kwaKiswahili "utu" linabeba, kwa kiasi fulani, maana ya neno Obuntu.
Moshi (wingu)
[[Picha:[[Image:Fish processing hub.jpg|thumbnail|Nigeria]]
Moshi kwa lugha ya kawaida ni wingu linalotokea pale ambako [[moto]] inawaka. Ni mchanganyiko wa vipande vidogo vya mata [[mango]], matone ya [[kiowevu]] -hasa [[maji]]- na [[gesi]] mbalimbali pamoja na [[hewa]]. Mchanganyiko wa aina hii huitwa pia [[erosoli]].
Mara nyingi moshi ni tokeo lisilotakiwa la moto lakini wakati mwingine inasababishwa kwa kusudi kwa matumizi ya kijeshi (wingo la kuficha jeshi), mawasiliano (alama za moshi), kidini (moshi ya [[uvumba]]), kuua wadudu (ufukizaji dhidi ya wadudu, panya n.k.), upishi (kuhifadhi samaki au nyama kwa kuikausha katika moshi inapopokea pia ladha inayotafutwa).
Kiunzi cha mifupa
Kati ya wanyama kuna pia aina zenye kiunzi cha nje au zisizo na kiunzi. Arithropodi kama wadudu huwa na kiunzi cha nje.
Kichuguu
Kichuguu ni sehemu au nyumba wanamoishi mchwa baada ya kujijengea kwa udongo waliouchanganya na mate yao.
Tungo
Neno tungo katika lugha ya Kiswahili, hasa kwa upande wa sarufi, lina maana ya "neno au mpangilio wa maneno unaotoa taarifa fulani". Taarifa hiyo inaweza kuwa kamili au la. Mfano: Yeye anayesoma... Yule anajua kuandika. Lakini lazima kuwe na mpangilio kamili katika muundo mzima wa kisarufi.Kishazi ni tungo yenye kitenzi ambacho chaweza kujitosheleza na kukamilisha ujumbe uliokusudiwa na mzungumzaji au kuwa na kitenzi kisichoweza kujitegemea.Kuna aina mbili za tungo kishazi nazo ni:
Gundi (mnyama)
Gundi (kutoka Kiingereza: gundi) au panya-kichanuo (kutoka Kiingereza: comb rat) ni wagugunaji wadogo wa familia Ctenodactylidae wanaotokea kaskazini kwa Afrika. Huishi katika majangwa yenye miwamba. Mwili wao ni mnono wenye urefu wa sm 17-18 na unafunikwa kwa manyoya laini. Wana miguu mifupi, macho makubwa na mkia mfupi. Miguu yote ina vidole vinne tu na vile vya kati vya miguu ya nyuma vina nywele ngumu zinazofananana na kichanuo (sababu ya jina la panya-kichanuo). Hula kila aina ya mmea ipatikanayo, lakini, kama wanyama wengi wa jangwa, hawakunywi na hupata maji yote wanayoyahitaji kutoka chakula chao. Jike huzaa watoto wawili kila mara baada muda wa mimba wa mieze miwili. Kwa sababu ya uhitaji wa kuhifadhi maji jike hutoa maziwa machache tu na watoto hulikizwa kabisa baada ya wiki nne.
Kivuli
Kila kitu kisichopitisha nuru ndani chake kinaweza kuwa na kivuli kikianganzwa upande mmoja. Mfano wa gimba ambalo halina kivuli ni hewa au pia kioo safi dirishani.
Kiunzi nje
Kiunzi nje ni ganda au ngozi imara inayobeba na kulinda mwili wa mnyama kwa nje si kwa ndani kama kiunzi cha mifupa.
Kiazi cha kizungu
Kiazi cha kizungu, kiazi ulaya, kiazi mviringo au mbatata ni mmea wa chakula uliomo katika familia ya Solanaceae. Chakula ni sehemu nene za mizizi yake (kiazi) yenye wanga, vitamini na madini. Sehemu bichi zinazoonekana juu ya ardhi haziliwi ni sumu.
Kiunzi cha mifupa
Kiunzi cha binadamu huwa na mifupa 206. Mifupa inaunganishwa kwenye viungo kwa nyugwe inayowezesha mwili kuwa nyumbufu. Kano huunganisha mfupa na misuli ikipeleka nguvu ya misuli kwa mfupa.
Utandawazi
Utandawazi pia una maana ya jambo linalolenga umiliki wa kifikra na wa kiutamaduni juu ya tamaduni nyingine zilizo dhaifu, kwa ajili ya kusaidiana na kuungana yaani kuwa kitu kimoja, kuondoa mipaka na masafa kati ya nchi na nchi, kukusanyika pamoja na kuleta kitu kinachoitwa "kijiji-ulimwengu"
Kirai
Kirai kivumishi:ni maneno yanayofanya kazi ya kivumishi yaani yanatoa taarifa zaidi kuhusu kivumishi neno kuu ndani ya kirai hiki ni kivumishi mara nyingi kirai kivumishi huwa sehemu ya kirai nomino. Mfano
mwanafunzi mkimya zaidi amekuwa wa kwanza
Kirai kiunganishi hiki ni kirai ambacho neno linalo tawala ndani yake ni kiunganishi.Kwa kawaida kiunganishi hiki hufuatiwa na kirai nomino.
Mfano:
Uzushi
Uzushi ni hali ya kueneza habari zisizo na ukweli au habari za uongo kabisa. Mtu anayeeneza uzushi huwa na madhumuni ya kumdhalilisha mwingine, kumuharibia sifa yake na kadhalika.
Ukimwi
UKIMWI ni ugonjwa wa mfumo wa kingamwili wa binadamu unaosababishwa na virusi vya ukosefu wa kinga mwilini.Mwanzoni, baada ya kuambukizwa, mtu anaweza kukumbwa na kipindi kifupi cha maradhi ya aina ya mafua. Kwa kawaida, hali hii hufuatwa na kipindi kirefu kisicho na dalili. Ugonjwa huu huendelea kutatiza kingamwili jinsi unavyozidi, hivyo kumfanya mtu kuwa katika hatari zaidi ya kupata maambukizi, ikiwa ni pamoja na maambukizi nyemelezi, na kansa ambayo kwa kawaida hayawaathiri watu walio na kingamwili njema.
Ngozi
Ngozi ni ganda la nje linalofunika mwili wa mnyama au binadamu. Aina mbalimbali huwa na aina za ngozi tofautitofauti kulingana na mazingira wanapoishi na ukoo wa spishi mbalimbali.
Ungo
Ungo ni chombo cha kupepetea vitu hasa nafaka kilichotengenezwa kwa chane za miwale.
Mto Kunze
Mto Kunze ni kati ya mito ya mkoa wa Shinyanga (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Tungo sentensi
Hizi ni sentensi ambazo huundwa kwa kishazi tegemezi kimoja au zaidi - pamoja na kishazi huru.
Hizi ni aina za sentensi ambazo huundwa kwa vishazi viwili au zaidi pamoja na kiunganishi. Kiunganisho hicho ndicho hufanya kazi ya kuunganisha vishazi hivyo ili kuunda sentensi ambatano. Sentensi mbili huunganishwa pamoja kwa kutumia kiunganishi. Muungano huo unaweza kuwa kati ya:
Mifano:
Kifuu
Kifuu ni umbo la nje la nazi. Pale unaponunua au kutungua nazi huwa na eneo gumu la nje pia, ambalo ndani huwa na nazi yenyewe na maji yake. Pale unapovunja na kukuna ya ndani, kile kinachobakia huitwa kifuu cha nazi ambacho ndio fuvu la nazi.
Kurunzi
Kurunzi ni kifananishi cha kutaalamika na matumaini. Hivyo Sanamu ya Uhuru, kwa kweli "Uhuru mwangaza ya Dunia", huinua tochi yake. Tochi zilizokinganywa ni ishara ya maombolezo zinazopatikana katika makaburi ya Kigiriki na Kirumi - tochi iotayo chini huashiria kifo, huku tochi iotayo juu ikiashiria maisha, ukweli na nguvu iendeleayo ya moto. Tochi pia ni ishara kwa vyama vya kisiasa kama vile British Coservative Party (walibadilishana kwa ajili ya mti wa mwaloni mwaka 2006) na Malta Labour Party.
Ununuzi
Umoja wa Mataifa kuna mashirika ya watu wanaofanya "ununuzi", ambapo husaidia kununua makala sahihi au bidhaa kwa bei nzuri.
Kitunda
Kitunda ni neno la kumaanisha
Wenzo
Kimsingi ni pau kama gogo, mti au nondo inayowekwa chini ya mzigo kwa upande moja na kushikwa upande mwingine. Wenzo hulala juu sehemu ya mhimili inayoitwa "nukta fungwa" na nukta hii ni mahali pa kugeuza wenzo. Nukta fungwa inagawa wenzo kwa sehemu mbili zinazoitwa "mkono mzigo" na "mkono kani".
Kinyozi
Kinyozi anaweza kuwa mwanamke au mwanamume.
Mbozi
Asili ya jina Mbozi linatokana na dawa za asili zilizotengenezwa yaani majani ya miti yanachumwa kisha hutwanga kwenye kinu na kuongezwa maji kidogo kisha huchujwa na kupewa mgonjwa. Wanyiha huita dawa hiyo "Mbozyo" lakini Wazungu walishindwa kutamka Mbozyo wakasema Mbozi.
Mdanzi
Mdanzi au mdaranzi ("Citrus aurantium") ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa madanzi (pia madaranzi).
Ndizi
Ndizi hukua kwenye mrindikano mdogo, ujulikanao kama kichana, na kila kichana huwa na ndizi kama 20 hivi huku mkungu mmoja ukuweza kuchukua vichana 3 – 20 kwa wastani. Mkungu unaweza kufkia uzito wa kilo 30 – 50. Ndizi moja kwa wastani huwa na uzito wa gramu 125, ambayo kwa makadirio huwa na maji 75% na mada kavu 25%. Kila ndizi huwa na ganda yenye sehemu laini iliwayo ndani yake. Tena sehemu hiyo ya ndani na maganda huweza kuliwa katika hali ya ubichi au kasha kuiva. Kwa taratibu nyingi za Magharibi, sehemu ya ndani ikiwa mbichi ndiyo hupendelewa kupikwa na kuliwa, huku huko Asia ndizi na maganda yake hupikwa na kuliwa. Tunda la ndizi huwa na nyuzi nyuzi ndani yake, ambazo huwa hasa katikati ya ganda na sehemu laini ya ndani. Sehemu ya laini ya ndani kwa kawaida hugawanyika kwa urahisi kuanzia juu mpaka chini, kwenye sehemu tatu. Ndizi ni chanzo kizuri cha vitamini B6, vitamini C na potasiamu.
Kiazi
Kiazi ni sehemu ya mzizi wa mmea ambayo imekua nene na inahifadhi chakula cha mmea. Mifano ni kiazi kitamu, kiazi kikuu, kiazi cha kizungu, jimbi na karoti.
Mhunze
Mhunze ni kata ya Wilaya ya Itilima katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,835 waishio humo. Msimbo wa posta ni 39203.
Ngozi
Melanini ni kemikali inayokaa ndani ya epidemisi yenye kazi ya kuzuia au angalau kupunguza athira za mnururisho wa jua. Mnururisho huo unaweza kuwa wa hatari kama jua ni kali na kuchoma seli, hasa kusababisha kansa.
Kiungamwana
Kiungamwana (kwa Kiingereza "umbilical cord") ni mshipa mrefu ambao unamuunganisha mimba au mtoto mchanga ndani ya kondo kabla ya kuzaliwa ili kusafirisha chakula na virutubishi vya lishe kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto.
Mwanzi (nyasi)
Shina la mianzi huwa na umbo la bomba na unene wake ni hadi sentimita 30. Shina hugawiwa na vifundo. Kila kifundo kina chipukizi na machipukizi yanaweza kuendelea kuota matawi.
Kigwamhi-wuri
Kigwamhi-wuri ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagwamhi na Wawuri. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kigwamhi-wuri imehesabiwa kuwa watu 16,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigwamhi-wuri iko katika kundi la Kikainji.
Mzizi
Hivyo mzizi wa asili ni mzizi ambao hutokana na kitenzi halisi. Yaani, ni mzizi ambao umejengwa kwa shina la neno lililoondolewa irabu "a". Kikanuni tunaweza kusema MZIZI = SHINA - A. Mfano katika neno "anakimbia" shina ni "kimbia". Ili kupata mzizi ni lazima utoe irabu "a", hivyo mzizi utakuwa "kimbi" ambao huo tunaweza kuuita mzizi wa asili.
Kiharusi
Kiharusi, ambacho pia hujulikana kama ajali ya ubongo na mishipa (CVA), chukizo la ubongo na mishipa chukizo (CVI), au shambulizi la ubongo, ni pale ambapo hali duni ya mtiririko wa damu kwenye ubongo husababisha kufa kwa kiini uhai.
Kikuni
Kikuni ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakuni. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikuni imehesabiwa kuwa watu 2400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuni iko katika kundi la Kioseaniki.
Kinshi
Kinshi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wanshi. Idadi ya wasemaji wa Kinshi haijahesabiwa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinshi iko katika kundi la Kibantoidi linalofanana na lugha za Kibantu. Wengine husema kuwa lugha ya Kinshi ni sawa na Kiwushi nchini Kamerun.
Mkuki
Mkuki ni kitu kirefu chenye ncha kali kwa uwindo au vita.
Kibutsi
Kibutsi (Kiebrania: קיבוץ, קִבּוּץ) ni jumuia ya wakulima wayahudi. Siku hizi vibutsi viko Uisraelini. Ilikuwa nyendo muhimu ya historia ya wayahudi. Sasa idadi ya wanakibutsi imepunguka - kosakosa tano toka kila mia ni wanakibutsi Uisraelini.
Kisugudi
Kisugudi (pia: kiwiko; kwa Kiingereza: "elbow") ni kifundo cha mkono kinachounganisha mkono wa juu na kigasha.
Urujuani
Ni rangi ya saba ya upinde wa mvua. Kifizikia ni rangi ambayo mawimbi yake ni fupi zaidi kati ya rangi zinazoonekana kwa binadamu; kama ni fupi zaidi inaendelea kuwa urujuanimno ambayo haionekani kwa macho yetu.
Wahuni
Wahuni (kutoka neno la Kiarabu) ni watu wasio na maadili mema. Mfano ni kikundi cha vijana waishio mitaani ambao wengi hawana kazi. Hao huweza kuanzisha fujo kama vile ugomvi, wizi wa mali za watu n.k.
Kikuni-Boazi
Kikuni-Boazi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakuni-Boazi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikuni-Boazi imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuni-Boazi iko katika kundi la Kimarind.
Kuki
Pendekezo la "kuki" limepelekwa mbele na Mradi wa Kilinux (Linux na Open Office kwa Kiswahili) wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Mradi wa kampuni ya Microsoft ya kuswahilisha programu ya "Windows" umependekeza kutumia neno "kidakuzi" pamoja na "kuki".
Kikenyi (lugha)
Kikenyi (pia Lukenyi) ni lugha ya Kibantu nchini Uganda inayozungumzwa na Wakenyi. Idadi ya wasemaji wa Kikenyi imehesabiwa kuwa watu 390,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikenyi iko katika kundi la J10.
Kizinza
Kizinza ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wazinza. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kizinza imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kizinza iko katika kundi la E20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Kachumbari
Kachumbari (kutoka neno la Kihindi "cachumber") ni mchanganyiko wa viungo kama pilipili, chumvi na mboga na matunda mbalimbali kama nyanya, vitunguu, kabichi, matango, nanasi, parachichi n.k.
Kiunguja
Kiunguja ("lugha ya Unguja") ni lahaja ya Kiswahili iliyo lugha ya kawaida kwenye kisiwa cha Unguja, Tanzania. Lahaja hii ilitumiwa wakati wa ukoloni na Kamati ya kimaeneo ya lugha ya Kiswahili kama msingi wa kuunda Kiswahili Sanifu katika Afrika ya Mashariki.
Chocheeni Kuni
Natoa katoni ishirini za sabuni ya unga, aliyekwambia wale wachafu nani?
Kasafisheni kwanza nyoyo zenu ndio mrudi kwa wananchi
Ndugu zangu, tawi kavu, kuanguka wala sio ajabu
Wakati wao wanatenganisha mavi ya panya kwenye unga
Ninyi chicheeni kuni zilizoloa, maji yapate moto ugali usongwe
wakiwauliza, waambieni huu ni utani hehehe, Hapa kwetu tuna makabila 120, tunataniana
Waliopo hatuwataki, wanaotaka hatuwaamini
Maneno siku zote yanauma na yanachefua ukijua maana yake
Kwa mfano neno la kitoto, mtoto kumwambia mtoto tunasema watoto wanacheza
Neno la kitoto, mtoto kumwambia mkubwa tunasema mtoto anakuwa
Mtoto akisema babaa, ile ndege yangu,
Baba hata kama huna baiskeli, utamwambia ikitua nitakuletea, ndio utaratibu
Lakini maneno ya kitoto, mtu mzima kumwambia mtu mzima mwenzie, kuna walakini
Mimi safari imenishinda, na sitaki tena kuulizwa kwanini
Kiimbo
Kiimbo ni hali ya kupanda na kushuka kwa mawimbi ya sauti wakati wa utamkaji wa neno au maneno.
Gunia
Gunia ni mfuko wa katani au kitambaa unaotumiwa kutilia vitu kama vile mahindi, mchele, sukari na vitunguu.
Ujuzi
Kimsingi tunaona tofauti kati ya ujuzi na rai au hoja tupu. Rai na hoja zinakuja pamoja na hisia na maarifa ambayo mara nyingi haikutafakariwa kimakini. Kinyume chake ujuzi ni yale tunayoona kuwa yana kiwango kikubwa cha uhakika baada ya kujadiliwa na watu wengi katika mchakato unaoeleweka. Lakini kila ujuzi una kiwango cha kukosa uhakika kwa sababu uwezekano wa makosa katika kuelewa uhalisia unabaki kila wakati.