Je, mpira wa kikapu huwa na wachezaji wangapi?
Mpira wa kikapu
Kila timu huwa na wachezaji 5 uwanjani na hadi wachezaji wa kando 7 walio tayari kuchukua nafasi ya mchezaji mwingine muda wowote.
Zinedine Zidane
Uchezaji wake wa kwanza wa mpira ulianzia Castellane ambapo alianza kucheza mpira akiwa na miaka mitano.July 2011,Zidane aliwataja wachezaji wa zamani wa Marseille, Blaž Slišković, Enzo Francescoli na Jean-Pierre Papin kama ni watu aliokuwa akiiga mfano wao wakati akikuwa. Akiwa na miaka kumi, Zidane alipata kibali cha uchezaji akijiunga na timu ya mtaani kutoka Castellane inayoitwa US Saint-Henri.Baada ya kuitumikia US Saint-Henri kwa mwaka mmoja na nusu, Zidane alijiunga na SO Septèmes-les-Vallons ambapo kocha wa timu hiyo Robert Centenero alipomshawishi meneja watimu hiyo kumchukua Zidane.Zidane alikaa Septèmes mpaka alipofikia umri wa miaka 14,mpaka alipochaguliwa kwenda kwenye majaribio ya siku tatu ya CREPS (Regional Centre for Sports and Physical Education) huko kwenye jimbo la Aix-en,ambayo huendeshwa na shirikisho la mpira wa miguu la Ufaransa.Ni hapo ambapo Zidane alipochaguliwa na Jean Varraud mchezaji wa zamani wa AS Cannes kuitumikia timu hiyo.Akiwa na umri wa miaka 14 akiangalia kombe la dunia la mwaka1986,uwezo wa Diego Maradona uliacha alama isiyofutika kichwani pake,ambapo alipoanza kusema kuwa Maradona ni mwenye uwezo mkubwa sana.
Lev Yashin
Yashin alicheza kombe la dunia mara nne kutoka 1958 mpaka 1970 na mwaka 1998 alichaguliwa kwenye timu ya dunia,FIFA inasema kwamba Yashin aliokoa penati 150 kwenye historia ya soka na hakuna golikipa aliyeweza kufanya hivyo na alipokea tuzo ya Ballon d'or na ni golikipa pekee aliyeshinda tuzo hiyo.Mwaka alichaguliwa kuwa golikipa pekee duniani.
Hidetoshi Nakata
Nakata ilikuwa mwaka 2004 kama mtu wa pekee Kijapani, kuchaguliwa kwa FIFA 100, ni daraja ya mpira wa 125 bora wanaoishi katika historia, na pia katika wawili 1,997 na 1,998 kupigiwa kura ya mchezaji bora wa mwaka katika bara la Asia.
Mpira wa miguu
Ilianza wakati mashirikisho mawili (Shirikisho la Mpira wa miguu na Mpira wa Ragbi) yalipotawanyika. Shirikisho la kwanza lilibakia Uingereza. Mnamo Oktoba 1963, Vilabu 11 vya London vilituma wawakilishi katika mkutano wa Freemasons ili kujadili na kuweka kanuni zilizokubalika kusimamia mechi zilizochezwa kati yao.
Tennis
Tennis (pia tenisi) ni aina ya michezo inayotekelezwa na watu wawili au wanne wakishindana kwa kupiga mpira mdogo kwa raketi kwenye uwanja wa tennis. Shabaha ni kupiga mpira kwa upande wa mpinzani kwa namna inayomshinda kurudisha mpira. Akishindwa kurudisha mpira upande mwingine mpiganaji wa kwanza anashika pointi moja.
Mpira wa miguu
Orodha ifuatayo inaonyesha baadhi ya wanasoka maarufu duniani, lakini haiashirii usanjari huu kulingana na ubora. Wapo wengine wengi ambao hawajatajwa hapa.
Minnesota Timberwolves
Minnesota Timberwolves ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Minneapolis, Minnesota. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Al Jefferson.
Mpira wa mkono
Mpira wa mkono kati ya malengo 20 na 35 kila mmoja, ingawa alama za chini hazijitokea hadi miongo michache iliyopita. Mawasiliano ya mwili yanaruhusiwa na watetezi wanajaribu kuacha washambuliaji wasifikia lengo.
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani
Orodha ya timu za ukanda wa Magharibi (kwa Kiingereza: "Western Conference"):
Chuo Kikuu cha Cape Town
UCT ina vilabu 36 vya michezo mbalimbali, pamoja na michezo ya timu, michezo ya kibinafsi, michezo iliyokithiri na michezo ya karate. Timu za michezo za chuo, na hasa timu ya raga, zinayojulikana kama "IKEY Tigers" au "Ikeys". Jina la msimbo la "IKEY" lina asili yake katika miaka ya 1910 kama kama tamko la kejeli ya kiyahudi lililotumiwa kwa wanafunzi wa UCT na wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Stellenbosch, kwa sababu ya idadi kubwa, ikidhaniwa, ya wanafunzi wa Kiyahudi wa UCT. Stellenbosch ni wapinzani wa jadi wa UCT katika mchezo wa raga; mechi ya kila mwaka kati ya vyuo hivi wiwili huchezwa.
Kuna zaidi ya Vilabu 80 vya mwanafunzi chuoni UCT; hizi zaweza kwa ujumla kuwa katika vitengo tano:Mizizi ya UCT iko katika uanzishwaji wa Chuo cha Afrika Kusini, shule ya wavulana, mnamo 1829. Mwaka wa 1874 sehemu ya elimu ya juu ikajitenga na kuwa Chuo Kikuu na ile ya wanafunzi wachanga ikawa Shule za Kitaaluma za Afrika Kusini.
UCT ilihamia kampasi ya Groote Schuur Estate mwaka wa 1928. Wakati wa mfumo wa kibaguzi, miaka ya 1960-1990, UCT iliendelea kupinga ubaguzi wa rangi, na ilikuwa kiongozi katika ukombozi na uwiano wa kirangi. Mwaka wa 1987 hasa ulikuwa na mapigano ya mara kwa mara kati ya wanafunzi walioandamana na polisi, na taarifa za polisi kuwepo katika kampasi kudhibitiwa na serikali. Tarehe 24 Aprili 1987 polisi waliingia kampasi na hii ilikuwa mara ya kwanza tangu mwaka wa 1972 kwa huduma ya polisi ya Afrika Kusini kuwahi kusitisha maandamano katika chuo kikuu cha wazungu. Mara nyingi, waandishi wa habari na wahariri wa gazeti rasmi la wanafunzi, Varsity, walijipata chini ya upekuzi kutoka kwa serikali ya kibaguzi ya chama tawala cha National Party.
Nembo ya UCT iliundwa mwaka wa 1859 na Charles Davidson Bell, Soroveya-Mkuu wa Cape Colony wakati huo. Bell alikuwa msanii shupavu ambaye pia aliunda medali na stempu ya pembe tatu ya Cape.
Steve Tikolo
Yeye ni “middle order batsman’ anayetumia mkono wa kulia na wakati mwingine wa ” medium pace bowler” wa mkono wa kulia. Yeye hutupa mpira huo wa kriketi kwa ufanisi kabisa katika fomu fupi ya mchezo huo. Tikolo awali ameiwakilishwa Border ambayo ni klabu ya kritketi nchini Afrika Kusini na pia ametumia muda akicheza kriketi katika nchi za Uingereza na Bangladesh. Hivi majuzi amekuwa akicheza Kriketi ya klabu katika sehemu ya Haverigg na akirudi nyumbani yeye huichezea klabu ya Kriketi ya Swamibapa katika mji mkuu wa Nairobi. Aliwahi kuicheza timu ya kriketi ya wachezji 11 kutoka nchi tofauti za Afrika mara moja dhidi ya Asia.
Backgammon
Dadu zina pande sita, mchezo unahitaji dadu mbili, ama kwa kila mchezaji au dadu mbili za kushirikiana.
Atlanta Hawks
Atlanta Hawks ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Atlanta, Georgia. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Mike Bibby.
Boston Celtics
Boston Celtics ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Boston, Massachusetts. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Kevin Garnett.
Kenya
Kenya imejiundia jina katika muungano wa raga. Mchezo huo ni maarufu nchini hasa kwa sababu ya mchuano wa kila mwaka wa Safari Sevens. Timu ya Kenya ya raga ya wachezaji saba kila upande ilikuwa nambari ya 9 katika michezo ya dunia ya wachezaji saba IRB katika msimu wa mwaka 2006.
Mpira
Mpira ni kifaa chenye umbo la tufe, duaradufu au umbo la kufanana nalo. Unatumiwa kwa kuutupa au kuupiga kwa mguu au fimbo fulani.
Dani Ceballos
Dani Ceballos amechezea timu mbili katika maisha yake ya kucheza mpira. Timu hizo ni:
Baseball
Kila timu huwa na wachezaji 9. Timu zinabadilishana kwa zamu kushambulia na kutetea.
Shabaha ya mchezo ni kuzunguka ("run") uwanja mwenye vituo ("base") nne. Kwa kila mafanikio ya kuzunguka uwanja timu inashika pointi moja. Timu ya wapinzani wanajaribu kuchelewesha na kuzuia wachezaji wa upande mwingine. Timu yenye pointi zaidi inashinda.
Lebron James
Lebron James (alizaliwa 30 Desemba 1984) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Marekani kwa Wakubwa wa Cleveland wa Chama cha Taifa cha Mpira wa Kikapu (NBA).
Rede
Mchezo huu unashirikisha watoto watatu ambao wanaachiana nafasi ya mita moja au zaidi. Walio mwishoni hurushiana mpira kwa kumlenga wa katikati. Huyo anakwepa kupigwa au huvizia kudaka mpira, kisha ampige nao mmojawao kati ya waliourusha. Akifaulu kumpiga alama huongezeka, la sivyo hupungua.
Voliboli
Kawaida mpira hucheza kwa mikono au silaha, lakini wachezaji wanaweza kushambulia kisheria au kushinikiza mpira na sehemu yoyote ya mwili.
Karata
Karata hupendwa na watu wa jamii mbalimbali duniani. Michezo hii huwa na mashabiki, si kama mashabiki wa mpira wa miguu.
Mpira wa miguu
Ni uamuzi wa kocha kuhusu idadi ya wachezaji wa kulinda lango, wa kiungo au wa mbele, ikitegemea mfumo uliotumika. Mfumo wa 4-4-2 umekuwa maarufu miongoni mwa timu nyingi. Mfumo huu hujumlisha walinzi wanne pamoja na mlinda lango, wachezaji wanne wa kiungo na wawili wa mbele.
mshambuluaji lazima akawa mtu mwenye ujuzi mkubwa na mwenye nguvu za kushambulia
Mpira wa miguu
Uwanja una umbo la mstatili. Hakuna kipimo kamili, ila kanuni zinasema urefu ni baina ya mita 90 na 120, upana baina ya mita 45 na 90. Kwa michezo ya kimataifa urefu uwe baina ya mita 100 - 110 na upana baina ya mita 64 na 75.
The Kung-Fu Master Jackie Chan
Mhusika wa mchezaji anapigana dhidi ya mpinzani wake katika wa 2/3 bora katika fashoni ya mchuano wa pekee dhidi ya tarakilishiau mchezaji mwingine. Mchezaji huwa na wahusika 6 mwanzoni wa kuchagua, kila mmoja akiwa na mbinu tofauti za kupigana kutegemea utamaduni wa Japan. Katika fashoni ya mchezaji mmoja, baada ya kuchagua mhusika, mfumo wa tarakilishi huchagua mpinzani kibahati. Mpangilio wa wapinzani huwa katika utaratibu wowote, huku ukiacha fashoni moja ya kati ya tatu kumalizia. Kinyume na mshururu wa "Mortal Kombat", baadhi ya mbinu za kumalizia hazina damu na huenda zisimharibu mpinzani.
Bukhungu Stadium
Bukhungu Stadium ni uwanja wa michezo uli katika Mji wa Kakamege.Uwanja huu unabeba takribani mashabiki elfu tano .Uwanja huu hutumika haswa kwa michezo ya kandanda.Michezo mingine kama vile riadha hufanyikia hapo.Pia,michezo ya shule za upili hufanyikia hapo.Mikutano ya hadhara kama vile mkutano ule wa Mwai Kibaki na Michael Kijana Wamalwa mwaka wa 2002,walipotangaza kuwa chama chao cha NAK  kingeungana na kile cha Rainbow Alliance kilichoongozwa na Raila Odinga.
Mkono
Kwa kawaida mkono wa binadamu una tarakimu tano vidole vinne na kidole kimoja . Kwa lugha nyingine, mkono wa binadamu unasema kuwa na vidole vitano, ikiwa ni pamoja na kidole kama kidole. Ina mifupa 27, ikiwa ni pamoja na mfupa wa samoid, idadi ambayo inatofautiana kati ya watu, 14 kati yake ni phalanges karibu, kati na distal ya vidole na kidole. Mifupa ya metacarpal huunganisha vidole na mifupa ya kamba ya mkono. Kila mkono wa binadamu una metacarpals tano na mifupa nane ya carpal.
Go (mchezo)
Wachezaji hutumia kete ndogo, mmoja za rangi nyeusi na mwenzake za rangi nyeupe. Idadi ni kete nyeusi 181 na kete nyeupe 180, maana nyeusi inaanza. Jumla ya kete ni 361 ilhali ubao huwa na mikingamano 360 na zinatosha kufunika kila mkingamano wa ubao.
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani
Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani (kwa Kiingereza: National Basketball Association au kifupi NBA) ni chama cha kitaifa cha timu za mpira wa kikapu zinazocheza katika ligi kuu huko Marekani.
Voliboli
Sheria kamili ni kuwa mchezaji wa moja ya timu anaanza mchezo kwa kuutupa au kuutoa na kisha kuupiga kwa mkono mpira kutoka nyuma ya mstari wa uwanja juu ya wavu, na katika sehemu ya kupokea timu. Timu ya kupokea haipaswi kuruhusu mpira uangukie ndani ya uwanja wao.
Mpira wa kikapu
Vikapu viko mwishoni mwa upande mwembamba wa uwanja kwa urefu wa mita 3.05.
Ricardo Kaka
Kwa mafanikio katika klabu na ngazi ya kimataifa, Kaká ni mmoja wa wachezaji nane ambao wameshinda Kombe la Dunia la FIFA, Ligi ya Mabingwa ya UEFA na Ballon d'Or.
Shule ya Upili ya Alliance
Wanafunzi hupata fursa ya kujiunga na timu mbali mbali za michezo. Wanafunzi wanafunzwa umuhimu wa michezo na ushirikiano katika timu.Michezo hizi zinajumuisha mchezo wa kikapu, raga, kabumbu, riadha, mchezo wa magogo, voliboli, kuogelea na tenisi. Alliance hushindana dhidi ya shule zingine katika michezo hizi zote. Timu hizi zimeshinda medali kadha wa kadha. Timu ya magongo ilipigiwa kura na ikaibuka timu ya tatu bora nchini mnamo mwaka wa 2002. Mwaka huo huo wa 2002 timu ya magongo ilishinda mashindano ya kitaifa. Timu ya raga nayo ilinayakua ushindi katika mashindano ya Prescot mnamo mwaka wa 2003.Bwana, tukiwaobea wanadamu wote, kutoka kila sehemu, tusikize eeh bwana na usaidie shule yetu, shule tanayoipenda sana.(×3)]].
Backgammon
Baaad ya ufunguzi wachezaji wanapiga dadu mbili kila mmoja kwa zamu.
Mpira wa miguu
Mpira wa miguu (pia soka au kandanda) ni mchezo unaochezwa na jumla ya wachezaji ishirini na wawili katika timu mbili, kila timu ikiwa na wachezaji kumi na mmoja.
Mpira wa miguu
Ilhali ulikuwa mwanzoni mchezo wa kizungu ulienea haraka kati ya vijana Waafrika kupitia shule, jeshi na wafanyakazi wa reli. Kwa mfano kisiwani Unguja walikuwa wafanyakazi Wazungu na Wahindi waliocheza soka pamoja wakitazamiwa na wenyeji, halafu wanafunzi wa shule ya misioni St Andrew's ya UMCA. Khamis Fereji alikumbuka jinsi gani mnamo 1910 soka ilichezewa na watoto na vijana kote Zanzibar mjini wakitumia mipira ya tennis mtaani au mwambanoni wakati wa jioni ilhali wazee walitazama. Vivyi hivyo aliandika Dr. Nmandi Azikiwe katika kumbukumbu ya maisha yake ya kwamba alipokuwa mtoto Calabar (Nigeria) kabla ya Vita Kuu ya Kwanza walicheza mpira kila mahali kwa kutumia maembe, machungwa au mipira ya tennis
Michezo
Michezo ni ya aina nyingi ikiwemo michezo ya juu angani, majini, kwenye nchi kavu na pia kwenye barafu. Watu hushiriki kwenye michezo kushindania zawadi, kama aina ya mazoezi au kujiburudisha tu.
Mifano maarufu ya michezo ni mpira wa miguu, mpira wa kikapu, mpira wa mikono, mpira wa magongo, aina za mbio, mashindano ya kuogelea na kadhalika.
Bao
ambapo mashimo yanaonyeshwa kwa kuandika namba ya idadi ya kete yanazo
ndani yake (0 inaonyesha shimo lisilo na kete yoyote) na ghala zipo
upande wa kulia wa kila mchezaji.
"Mashimo wa upekee."
Katika bao zipo aina 5 za mashimo yenye kazi tofauti.
Mdako
Mchezo huu unashirikisha watoto wawili na kuendelea ambao hutumia vijiwe au changarawe kumi na mbili. Kati yake moja huteuliwa kuwa malkia. Mwenye zamu hulichukua na kulirusha juu na kuanza kuchambua yaliyobakia katika duara dogo au shimo akianza na mojamoja, kisha mawilimawili na kuendelea. Mshiriki anayefanikiwa kuchambua mawe yote bila kudondosha malkia huwa mshindi.
Kobe Bryant
Kobe Bean Bryant (alizaliwa 23 Agosti 1978) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa zamani wa Marekani.
Brooklyn Nets
Brooklyn Nets ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini New York City. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Tony Battie.
New Orleans Pelicans
New Orleans Pelicans ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini New Orleans, Louisiana. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Chris Paul.
Mpira wa miguu
Michezo mbalimbali ya kuchezea mpira inaweza kupatikana katika kila uwanja wa jiografia na historia. Wachina, Wajapani, Wakorea na Waitalia, wote hao walikuwa wakicheza mpira zamani kabla ya enzi zetu. Wagiriki na Waromania walitumia michezo hiyo kuwaandaa wapiganaji kabla ya vita.
Bao la Kiarabu
Bao la Kiarabu ni mchezo wa aina ya mankala unaochezwa na wachezaji wawili.
Roberto Carlos
Alikuwa mshambuliaji wa kushoto katika timu ya taifa (Brazili) baadaye beki wa kushoto na sifa zake alikuwa mtu mwenye nguvu na stamina na mwenye kasi kwenye mbio na alikuwa mwenye maarifa ya karibu na alikiwa an urefu wa inchi 24 (61 cm) katika historia yake mojawapo katika mwaka 1997 alikuwa mkimbiaji mzuri kati ya wote katika FIFA ya dunia na mwaka 2004 aliitwa na Pele katika listi ya wachezaji maili 100 Roberto Carlos alianza kucheza kwenye timu ya taifa mwaka 1992 alichezea kombe la dunia alisaidia timu yake kuingia fainali mwaka 1998 ndani ya Ufaransa alianzankuchezea klabu ya Real Madrid.
Netiboli
Kawaida ya mchezo huo ni kwamba huchezwa na timu mbili na kila timu inakuwa na wachezaji saba.
Kriketi
Mtupa mpira analenga mpira kwa wiketi. Mpiga fimbo anajaribu kugonga mpira na kuirudisha. Akifaulu wachezaji wa timu nyingine wanakimbia kukamata mpira, kuushika na kuutupa tena kwa wiketi. Katika muda ambako wanafuata mpira uliopo mbali na “pitch” mpiganaji anaweza kukimbia kwa wiketi nyingine na kurudi tena, na kurudia yote wakichelewa kurudisha mpira. Kila mbio baina ya wiketi inaleta maksi kwao.
Dream League Soccer 2018
Kuna migawanyo sita ya njia ya kupanda hadi daraja la juu .Gemu hili pia linajumuisha multi-player ambapo mnaweza kucheza watu wawili, endapo kukiwa na Wi-Fi mnaweza mkacheza wawili,kila mtu akiwa meneja wa timu yake.
Wakabwa
Pia mchezaji maarufu wa timu za Taifa (Tanzania) za netiboli na Basketball kwa wanawake, na pia timu za jeshi Stars katika michezo hiyo, Bhoke Matambalya ni mjukuu wa "Chifu/Mwanangwa" Matambalya wa Wandibha.
Kriketi
Kila timu huwa na zamu ya kutupa mpira mdogo kwa wiketi ilhali timu nyingine inajaribu kutetea wiketi kwa kurudisha mpira kwa kuipiga kwa fimbo. Wale wanaotupa mpira hupeleka wachezaji 11 uwanjani wanaitwa “bowler”.
Backgammon Chouette
Backgammon chouette ni lahaja ya Backgammon ya wachezaji watatu au zaidi. Kijadi ilichezwa na watu, leo, mtandao unaruhusu fomu hii ya Backgammon kuwa inachezwa nchi mbalimbali na majukwaa mbalimbali. Chouette ni mchezo wa haraka, unashirikisha matumizi ya mchemraba , majadiliano na mgogoro wa iwezekanavyo moves, na miongoni mwa wachezaji shifting kusikika.
Okwawu United
Wachezaji kumi na mmoja na maafisa watano walipigwa marufuku ,pia, kutoka kushiriki katika mechi yoyote iliyoandaliwa na ama imekubaliwa na GFA(shirika la soka la Ghana-hasa "Ghana Football Association") kwa mwaka mmoja.Huu ulifuatia sheria kulingana na Kifungu 35(5) na pia Kifungu 39(3) na (4) vya GFA.Hukumu hiyo ulifanyika baada ya mwisho wa msimu huo..Hivi sasa makocha,wataalamu wa klabu na wachezaji ni:
Baseball
Timu ya kutetea inanza na mtupaji (pitcher) ndani ya eneo la kutupa anayetupa mpira. Analenga kwa mwenzake mshika mpira (catcher) aliye nyuma ya mpiganaji wa kinyume katika sehemu ya kupiga (strike zone) anapaswa kufikisha mpira si chini mno wala juu mno. Mpiganaji anajaribu kugonga mpira kuelekea sehemu fulani ndani ya uwanja. Kama anafaulu kugonga mpira anaanza kukimbia kuelekea kituo cha kwanza.
Jackie Joyner-Kersee
Mwaka wa 1996 Joyner-Kersee alijiunga na kucheza mpira wa kikapu wa Programu ya Rage ya Richmond ya Ligi ya Kikapu ya Kikapu ya Amerika iliyoanza. Ingawa alikuwa maarufu sana na mashabiki, hakuwa na mafanikio duni kwenye mahakama. Alionekana katika michezo 17 tu, na akafunga pointi zaidi ya nne katika mchezo wowote.
Bao
Mchezo wa Bao huchezwa na mchezaji mmoja mmoja kila upande. Mchezaji mmoja anaitwa "Kaskazini (K)" na mwingine "Kusini (S)".
Wabondei
Hii ni ngoma ya vijana, wasichana na wavulana, Ngoma hii inapigwa kwa makopo, Namna inavyochezwa, wanakaa wanaume upande wao na wanawake upande wao, wakati wa kucheza ngoma hiyo anatoka mvulana huku akicheza anaelekea upande wa wasichana anamchagua msichana anaempenda (Wanaita kuchagua chambi) anarudi nae hadi kwa wavulana huku wakicheza kisha Yule msichana anamchagua mvulana nae anaenda nae hadi kwa wasichana huku wakicheza na Yule mvulana anamchagua tena msichana inakuwa ndio mtindo wa uchezaji katika ngoma hiyo, Wapigaji wa ngoma hii ni wanaume.
Yanga Sc
Ligi Kuu ya Tanzania inaruhusu wachezaji wa nje saba.
Yanga kwa sasa wanatumia wachezaji Watano wa kigeni ambao ni
Toronto Raptors
Toronto Raptors ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Toronto, Ontario. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Chris Bosh.
Sodo
Mchezo huu huchezwa katika viwanja vya vumbi au maeneo ya ufukweni ikiwa na idadi ya watu kuanzia saba au mpaka kumi.
Bao
Bao linachezwa kwa kutumia kipande cha mbao uliochimbwa mashimo
32 yaliyopangwa kwa mistari minne.
Mashimo mawili ya upande wa juu yanamilikiwa na mchezaji anayeitwa
Kaskazini, mashimo mawili ya chini yanamilikiwa na mchezaji anayeitwa
Kusini.
Mistari miwili ya mashimo ya katikati inaitwa mistari ya mbele (au ya
ndani) mistari miwili ya mashimo ya nje inaitwa mistari ya nyuma (au
ya nje).
Shimo la tano kutoka upande wa kushoto kwenda kulia kwa mchezaji la
kila mstari wa ndani linaitwa nyumba na, kwenye bao kadhaa,
lina umbo tofauti.
Kwenye bao kadhaa kuna mashimo mawili ya ziada ya kuhifadhia kete
(au namu, au kombwe au vijiwe) za wachezaji. "Tunayaita ghala"
Mashimo haya yapo upande wa kulia wa kila mchezaji
Soka kwa ajili ya Urafiki
Soka kwa ajili ya Urafiki ni mpango wa kila mwaka wa watoto wa kimataifa unaotekelezwa na PJSC Gazprom. Lengo la programu ni kukuza maadili ya vijana na kuwa na shauku ya kujenga afya kupitia soka. Katika mfumo wa programu hii, wachezaji wa mpira wa miguu wenye umri wa miaka 12 kutoka nchi mbalimbali hushiriki katika jukwaa la watoto la kimataifa, Kombe la Dunia katika "Soka kwa ajili ya Urafiki", Siku ya Kimataifa ya Soka na Urafiki.
Voliboli
Timu inaweza kugusa mpira hadi mara 3 lakini wachezaji binafsi hawawezi kugusa mpira mara mbili kwa mfululizo. Kwa kawaida, kugusa mara mbili za kwanza hutumiwa kuanzisha mashambulizi, jaribio la kuongoza mpira tena juu ya wavu kwa namna ambayo timu ya watumishi haiwezi kuizuia kuingizwa kwenye sehemu yao.
Cleveland Cavaliers
Cleveland Cavaliers ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Cleveland, Ohio. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na LeBron James.
Gofu (michezo)
Gofu (toka Kiingereza: "golf") ni mchezo ambapo wachezaji wake wanashindana kufikisha mipira midogo kwenye mashimo katika ardhi ya uwanja kwa kuipiga mara chache iwezekanavyo wakitumia fimbo za pekee.
Soka kwa ajili ya Urafiki
Mwaka 2017, idadi ya nchi zinazoshiriki iliongezeka kutoka 32 hadi 64. Kwa mara ya kwanza, programu ya Soka kwa ajili ya Urafiki ilihudhuriwa na watoto kutoka Meksiko na Marekani. Hivyo, mradi huo uliunganisha wachezaji vijana wa mabara manne - Afrika, Ulaya-Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini.
Philipp Lahm
Lahm anachukuliwa na wengi kuwa mojawapo ya migongo kamili ya kizazi chake, na ameingizwa katika timu ya Kombe la Dunia ya mashindano ya mwaka 2006, 2010, na 2014, na timu ya UEFA ya mashindano mwaka 2008 na 2012 na katika timu ya UEFA ya mwaka 2006, 2008, 2012, 2013 na 2014. Ingawa Lahm anatumia mguu wa kulia, anaweza kucheza pande zote mbili za uwanja, kwa sababu ya akili na ujasiri wake. Hasa, yeye anajulikana kwa kasi yake, mbinu, stamina, na uwezo wa kukabiliana na uwezo wake, pamoja na tumbo lake ndogo, ambalo limempa jina la utani "Mchawi wachawi".
Washington Wizards
Washington Wizards ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Washington, DC. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Gilbert Arenas.
Tobo
Mchezo huu unashirikisha watoto wawili na kuendelea. Unahitaji mpira. Huo ukipita katikati ya miguu ndio “tobo”.
Gofu (michezo)
Hapa wachezaji huwa na chaguo la aina tofauti za vingoe au "klabu". Kingoe cha gofu kizito kinamwezesha mchezaji kupiga kwa nguvu kubwa na kurusha mpira mbali. Kwa kazi kumu ya kuulenga shimo kina vingoe vyepesi zaidi. Machezaji huchagua seti ya vingoe vyake kabla ya mchezo anaruhusiwa kubeba hadi jumla ya 14 tofauti.
Kriketi
Kriketi ni mchezo kati ya timu mbili unaoendelea kwa zamu kati yao. Kwa kawaida kila timu huwa na zamu 1 au 2.
Gofu (michezo)
Michezo inayofanana na gofu ilijulikana katika nchi na tamaduni mbalimbali lakini chanzo cha gofu cha kisasa kinaaminiwa kipo Uskoti. Tangu karne ya 18 wachezaji waliungana katika shirika ("golf club") na polepole wakaanza kupatana kanuni za mchezo kwa kusudi ya mashindano. Mwaka 1900 na 1904 gofu ilikuwa sehemu ya michezo ya Olimpiki. Mwaka 1971 mwanaanga Alan Shepard alibeba mpira na kingoe hadi mwezi alipopiga mpira huu mara mbili.
Dominic Monaghan
Yeye anapenda kucheza kandanda na mpira wa kikapu. Yeye ni shabiki mkubwa wa timu ya Manchester United. Yeye anaishi mjini Los Angeles, California.
Wino (mchezo)
Wachezaji wawili husimama mbali na mchanga ambao huwa katikati pamoja na mchezeshaji mmoja. Huyo anatakiwa kujaza mchanga ndani ya chupa bila kupigwa na wenzake kwa mpira; kwa ajili hiyo anaukwepa au akiudaka anaurusha mbali apate muda zaidi. Akifaulu amefunga goli.
Orlando Magic
Orlando Magic ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Orlando, Florida. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Dwight Howard.
Golikipa
Golikipa (kutoka Kiingereza "goalkeeper"; pia kipa tu) ni mtu ambaye hulinda lango la timu katika michezo kama soka na hockey.
Mpira wa mkono
Mechi za kwanza za kimataifa zilichezwa chini ya sheria hizi kwa wanaume mwaka wa 1925 na kwa wanawake mwaka wa 1930. Mpira wa mkono wa wanaume ulichezwa mara ya kwanza katika michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya 1936 huko Berlin kama nje, na wakati ujao katika michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya 1972 huko Munich kama ndani, na umekuwa mchezo wa Olimpiki tangu hapo. Kwa timu ya wanawake uliongezwa katika michezo ya Olimpiki ya majira ya joto ya 1976.
Janet Wanja
Janet Wanja (alizaliwa 24 Februari 1984 mjini Nairobi) ni mchezaji wa mpira wa vikapu wa kike kutoka nchini Kenya, aliyechezea nchi yake katika michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 2004 mjini Athens, ugiriki, akivalia jezi nambari 7. Waliibuka nambari kumi na moja na Timu ya wanawake ya kitaifa ya Kenya.
Mpira wa miguu
Kwa mazingira ya pekee kuna pia mapatano juu ya kanuni maalumu kwa timu ndogo (kwa mfano wachezaji 5/5) au mahali kama mchanga wa mwabaoni ("beach soccer"), katika ukumbi (indoor soccer) au kwa wachezaji walemavu.
Voliboli
Voliboli (kutoka Kiingereza "Volleyball"; pia "mpira wa wavu") ni mchezo wa timu mbili ambapo wachezaji sita kila upande wanarusha mpira juu ya wavu.
Go (mchezo)
Go (kutoka Kijapani 囲碁 i-go) ni mchezo wa ubao kwa wachezaji wawili.
Netiboli
Netiboli (kutoka Kiingereza "netball"; pia "mpira wa pete") ni mchezo unaotumia mpira ambao huchezwa sana na wanawake.
Jam
Muziki wa video wa "Jam" umechukua nafasi ukiwa ndani ya kisehemu cha kuchezea mpira wa kikapu, mahala ambapo anaonekana Jackson anamfundisha mchezaji wa zamani wa mpira wa kikapu Michael Jordan jinsi ya kucheza, na kwa rejesho, Jordan anamfundisha Jackson namna ya kucheza mpira wa kikapu. Kionjo kikali zaidi katika wimbo huu ni pale Jackson aliporusha mpira wa kikapu kutoka upande wmingine na kuelekea upande wa pili kwa kupitia kidirishani na kwenda kuingia kwenye kifuko cha kuingizia mpira ule ukitaka kufunga (nyavuni). Vilevile Jackson akishinda kwa kupia mpira ule kwa kutumia kisigino chake kwa nyuma. Mwishoni mwa video anaonekana Jackson anamfundisha Jordan namna ya kucheza kivitendo staili na maujanja ya moonwalk. Wengineo waliouza sura ndani ya video hii ni pamjoa na kundi la rap wawili Kris Kross, na Heavy D kama jinsi alivyopasuka katika kipande kidogo cha rap cha wimbo huu.
Mpira wa miguu
Kufikia 1930 - mwaka ambapo kwa mara ya kwanza kulikuwa na mashindano ya Kombe La Dunia, FIFA ilikuwa na wanachama 41. Idadi hii ilizidi kuongezeka na kufika 51 mnamo 1938 na 76 kufikia 1950.
Mchezo wa pool
Kwa jamii nyingi, mchezo huu wa pool huchezwa katika vilabu, au hata madukani penye vijana wengi na wazee. Wachezaji wengi wa pool hutumia pesa ili kwamba atakayeshinda katika pool anashinda tita la pesa.
Zoltán Trepák
Zoltán Trepák (amezaliwa tar. 20 Februari 1977 mjini Budapest, Hungaria) ni mchezaji mpira wa kikapu wa kulipwa kutoka nchini Hungaria.
Penalti
Penalti (kutoka Kiingereza "penalty") ni istilahi ya lugha ya michezo, hasa mpira wa miguu, mpira wa kikapu, mpira wa pete n.k.
Mpira wa mkono
Mchezo huu huchezwa ndani ya nyumba, lakini tofauti za nje zipo katika fomu ya uwanja wa mpira wa miguu na wa kikapu cha Kicheki (ambacho kilikuwa cha kawaida zaidi) na mpira wa pwani. Mchezo huu ni wa haraka na wa juu: timu za kitaaluma sasa zina mafanikio.
Kriketi
Wale wa timu yingine wanaojaribu kurudisha mpira kwa kuupiga kwa fimbo waitwa “batter” au “batsman” wanapeleka wachezaji 2 tu (wengine wanaingia kwenye zamu ujao).
Shirikisho la Soka Tanzania
Shirikisho la Soka Tanzania (au Shirikisho la Mpira wa Miguu Tanzania) (kwa Kiingereza: Tanzania Football Federation au kifupi TFF) ni shirikisho cha kitaifa cha mpira wa miguu katika Tanzania.
Orodha ya timu za Ligi Kuu ziko timu 16:
Michael Essien
Mpaka sasa amechezea timu saba katika maisha yake ya kucheza mpira. Timu hizo ni:
Mpira wa ufukweni
Mpira wa ufukweni (kwa Kiingereza "beachball") ni mpira ambao unatumika kuchezea karibu na maji ya baharini kwenye maeneo ya ufukwe.
Mpira wa mkono
Mpira wa mkono (kwa Kiingereza: Handball) ni mchezo ambapo timu mbili za wachezaji saba kila moja (wachezaji sita wa nje na kipa) hupiga mpira kwa kutumia mikono yao kwa lengo la kuutupa katika lango la timu nyingine.
Los Angeles Lakers
Los Angeles Lakers ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Los Angeles, California. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Kobe Bryant, Shaquille O’neal, Lebron James.
Golf
Golf huchezwa na mtu pekee yake kwa mazoezi, na wachezaji wawili kati yao au na timu za wachezaji.
Mpira wa miguu
Kwa Tanzania na nchi nyingi za Afrika kuna uhaba wa wafadhiliː hiyo husababisha timu ambazo hazina uwezo wa kiuchumi kukata tamaa. Tatizo kubwa ni uhamisho wa wachezaji vijana wenye uwezo kuhamia nje ya Afrika. Wakati wa kombe la dunia idadi kubwa wachezaji wa timu za kitaifa kutoka Afrika wanaajiriwa na klabu huko Ulaya; wakati wa kombe la dunia dunia 2010 walikuwa asilimia 80 za wachezaji Waafrika kwenye kombe la dunia waliocheza kwa klabu za Ulaya. Hali hii inashusha uwiano wa soka katika ligi za kitaifa kwa sababu wachezaji bora wako ng'ambo wakipatikana tu kwa mechi za kimataifa wakishiriki katika timu ya kitaifa.
Giorgio Chiellini
Chiellini inaonekana kuwa mmojawapo ya wakabaji mahiri katika mpira wa miguu: katika mwaka 2012, The Guardian ilimwita kuwa ni mchezaji bora nafasi ya 50 duniani, na mwaka 2013 alichaguliwa kama mchezaji bora zaidi wa saba akicheza Ulaya huko Bloomberg.
Mpira wa kikapu
Mwaka 1936 mchezo huu ulikubaliwa kwenye michezo ya olimpiki.
Kikapu
Vikapu kwa ujumla hutengenezwa kwa mikono.
Utah Jazz
Utah Jazz ni timu ya kulipwa ya mpira wa kikapu kutoka mjini Salt Lake City, Utah. Wanachezea katika Chama cha Mpira wa Kikapu nchini Marekani. Vinara wao waliopo kwa sasa ni pamoja na Deron Williams.
Soka kwa ajili ya Urafiki
Wakati wa droo ya wazi, muundo wa timu wa nchi na nafasi za mchezo kwa wawakilishi wa nchi zinazohusika uliamua. Droo ilifanyika kwenye mkutano wa mtandaoni. Katika uongozi wa timu nane za Timu za Urafiki walikuwa makocha vijana: Rene Lampert (Slovenia), Stefan Maksimovich (Serbia), Brandon Shabani (Uingereza), Charlie Sui (China), Anatoly Chentuloyev (Urusi), Bogdan Krolevetsky (Urusi), Anton Ivanov (Urusi), Emma Henschen (Uholanzi). Liliya Matsumoto (Japani), mwakilishi wa kituo cha kimataifa cha wanahabari cha Soka kwa Urafiki, pia alishiriki katika droo.