Sayari kubwa kuliko zingine inaitwaje?
Sayari
Sayari za jua letu hutofautiana kwa ukubwa na muundo. Mshtarii (Jupiter) ni sayari kubwa na masi yake ni mara 318 masi ya dunia yetu. Sayari ndogo ni Utaridi na masi yake ni takriban nusu ya dunia.
Sayari
Jumla ya jua, sayari zote 8 pamoja na miezi yao, sayari kibete, vimondo, nyotamkia na asteroidi inaitwa mfumo wa jua.
Saratani (kundinyota)
Saratani haina nyota angavu sana si rahisi kuiona. Nyota angavu zaidi ni Beta Cancri yenye mwangaza unaoonekana wa 3.8 mag. Umbali wake na dunia ni miaka ya nuru 230. Kuna fungunyota moja inayoonekana kwa macho matupu hii ni M 44 inayoitwa pia Praesepe yenye mwangaza unaoonekana wa 3.7 ikionekana kama doa dogo angavu.
Rasi Madusa
Rasi Madusa iko kwa umbali wa miaka ya nuru takriban 90 kutoka Jua letu. Ni nyota geugeu inayobadilisha mwangaza unaoonekana baina ya mag 2.3 na 3.5 kila baada ya karibu siku tatu . Mabadiliko haya yalitazamiwa tangu kale na Waarabu waliita pia „Nyota ya Sheitani“. Tofauti za mwangaza zinatokana na tabia za Rasi Madusa kuwa nyota pacha ambako nyota yenye mwangaza mdogo inazunguka nyota yenye mwangaza mkubwa. Hizi mbili zinatambuliwa kwa darubini na nyota kuu inaitwa Algol Aa1 iliyopo katika kundi la spektra B8 na mng’aro wa Lo 182 (yaani mara 182 kuliko Jua). Inazungukwa na Algol Aa2 ambayo ni jitu jekundu, ni kubwa zaidi lakini mwangaza wake ni mdogo. Nyota hizi mbili ziko karibu kwa umbali wa vizio astronomia 0.062 na kila safari nyota kubwa zaidi iko kati ya Dunia na Algol Aa1 tunaona kushuka kwa mwangaza.
Kaidi
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulifuata mapokeo ya Warabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Alkaid" .
Eta Ursae Maioris (au η Ursae Maioris) ni jina la Bayer kufuatana na utaratibu ulioanzishwa na Mjerumani Johann Bayer katika karne ya 17. Bayer aliiona kuwa nyota angavu ya saba (hivyo inatajwa kwa herufi ya saba kwenye alafabeti ya Kigiriki) katika kundinyota ya "Ursa Maior" (kwa Kiswahili Dubu Mkubwa) lakini hali halisi ni nyota angavu ya tatu katika kundinyota hii..
Ganimedi (Mshtarii)
Ganimedi "(ing. Ganymede)" ni mwezi mkubwa zaidi wa Mshtarii "(Jupiter)" ambayo ni sayari ya tano kutoka kwa Jua na sayari kubwa katika mfumo wa Jua. Ni pia mwezi mkubwa katika mfumo wa Jua.
Ukanda wa Kuiper
Ukanda wa Kuiper hufanana na ukanda wa asteroidi ulipo kati ya obiti za Mirihi "(Mars)" na Mshtarii "(Jupiter)" lakini ni kubwa zaidi. Upana wake ni mara 20 na unene wake mara 20-200.
Shira (nyota)
Shira si nyota 1 tu bali nyota pacha. Tangu karne ya 19 inajulikana ya kwamba hapa kuna nyota kubwa inayoitwa sasa Sirius A pamoja na nyota ndogo Sirius B. Zote mbili zinashikamana zikizungukuka kitovu cha graviti cha pamoja (ing. ""). Vipimo vya mwendo wa Shira B vinaonyesha uwezekano wa kuwepo kwa nyota ndogo ya tatu lakini Shira C haikuthibitishwa bado. Shira A na B zinazungukana kwa umbali kati ya vizio astronomia 8.2 na 31.5.
Suheli
Suheli (ing. na lat. Canopus "ka-no-pus", pia α Alpha Carinae, kifupi Alpha Car, α Car) ni nyota angavu zaidi kwenye kundinyota ya Mkuku (""). Ni pia nyota angavu ya pili kabisa kwenye anga baada ya Shira (Sirius). 
Nyota ya Suheli ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaoijua kama سهیل "suhail" na katika hadithi moja ya Waarabu hii ni jina la mtu mbaya aliyeishi Uarabuni hadi aliondolewa duniani na Mungu na kupelekwa angani akawa nyota . Pia nyota λ Lambda Velorum inaitwa "Suhail" - hili ni jina lilelile kama Suheli (Canopus). Sababu yake ni ya kwamba Waarabu walitumia jina hili kwa nyota tatu katika kundinyota ya Argo iliyovunjika baadaye. Suhail inayotokana na neno سَهُلَ sahula “tambarare, isiyo na matata” ikitumiwa na Waarabu kwa nyota mbalimbali na pia kama jina la mwanaume. .
Jina la kimataifa ni Canopus ambalo lilipokelewa na kuthibitishwa na UKIA kama jina maalum.. Asili yake iko katika lugha ya Kigiriki; ilionekana kwa Wagiriki wa Kale kama vile Eratosthenes na Klaudio Ptolemaio waliokaa Misri (maanake haionekanI katika Ulaya penyewe) walioipa jina la Κονοβος "ko-no-bos" kwa kumbukumbu ya nahodha wa mitholojia yao; kwa uzoefu wa Kilatini jina hili lilikuwa Canopus . Hapa ni mfano ambako UKIA haukufuata kawaida ya kupokea majina ya Kiarabu kwa sababu « Suhail » ilitumiwa kwa nyota mbalimbali.
Mfumo wa Jua
Katika miaka iliyopita wanaastronomia wamejadili uwezekano wa kuwepo kwa sayari za ziada katika umbali mkubwa. Imetambuliwa ya kwamba muundo wa mfumo wa jua ni mkubwa kuliko wataalamu wa kale walivyofikiri.
Satelaiti
Kwa kufuata maana hii ya 2, Satelaiti au "Setilaiti" ni kifaa cha kuundwa na binadamu ambacho huundwa kwa kusudi la kukiweka kwenye obiti kwaajili ya shughuli maalumu kama vile utafiti wa kisayansi. Mara nyingine vifaa hivi huitwa satelaiti za kutengenezwa ili kuzitofautisha na satelaiti asilia kama vile mwezi wa Dunia.
Katika astronomia satelaiti ni gimba dogo linalozunguka gimba kubwa zaidi kwa njia ya obiti "()". Satelaiti ni hasa gimba linalozunguka sayari; kwa maana hii ni sawa na "mwezi" lakini inatumiwa pia kwa galaksi ndogo inayozunguka galaksi kubwa zaidi. Kuna pia asteroidi zenye satelaiti zao.
Ketusi (kundinyota)
Jina la Ketusi linatokana na Kiarabu قيطس qaitus ambalo ni umbo la jina asilia la Kigiriki Κήτος Ketos (baadaye Cetus kwa tahajia ya Kilatini)..Wagiriki wa Kale walitumia jina hili kwa kutaja samaki kubwa sana pamoja na dubwana walioaminiwa kukaa baharini. Jina hili kwa umbo la Kilatini limeendelea kuwa jina la kisayansi kwa oda ya Cetacea (nyangumi).
Mfumo wa Jua
Umbali kati ya Jua na Dunia yetu ni takriban kilomita milioni 150. Umbali huu unaitwa „kizio astronomia“ ( AU). Sayari ya mbali zaidi ni Neptuni ambayo ipo katika umbali wa vizio astronomia 30 kutoka Jua yaani ipo mara 30 mbali zaidi kutoka kwenye Jua moaka Duniani. Magimba ya nje sana yanazunguka jua kwa umbali wa vizio astronomia 50 au zaidi.
Saa (kundinyota)
Nyota tatu ilitambuliwa kuwa na sayari, pamoja na Iota Horologii ambayo ni nyota kibete njano inayofanana na Jua yenye umbali wa miaka ya nuru 56.0 kutoka Dunia. Ilitambuliwa kuna na sayari moja yenye ukubwa kama Mshtarii inayoizunguka kila baada ya siku 300.
Mwangaza unaoonekana
Mwanzoni nyota ya Kutubu (Polaris) ilifafanuliwa kuwa na mag +2. Baada ya kutambua ya kuwa Kutubu ni nyota geugeu sasa ni Vega inayotumiwa kama nyota ya kurejelea yenye mag 0 (inaweza kuonekana angavu zaidi kidogo). Kuna nyota nne tu zinazoonekana angavu zaidi nazo ni Shira Shira "(Sirius)", Suheli "(Canopus)", Rijili Kantori "(Rigil Kentaurus, α Cen)" na Simaki (Arcturus)), Shira ina mag -1.46.
Maliki Junubi
Maliki Junubi (ing. na lat. Regulus pia α Alfa Leonis, kifupi Alfa Leo, α Leo) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota ya Asadi, pia Simba (""). 
Maliki Junubi inayomaanisha “Mfalme wa Kusini” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema المليك "al-malik" linalomaanisha "mfalme". Waarabu waliwafuata hapa Wagiriki wa Kale waliosema βασιλίσκος basiliskos (mfalme mdogo);Jina mbadala lilikuwa “moyo wa simba” yaani قلب الأسد qalb al-asad. 
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali umbo la Kilatini la jina na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Regulus" (yaani mfalme mdogo).
Asadi (kundinyota)
Jina la Kiswahili ni Asadi na linatokana na Kiarabu أسد "asad" ambalo linamaanisha "simba". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Λέων "le-on" "simba" na hao walipokea kundinyota hii tayari kutoka Babeli na Misri ya Kale. 
Katika unajimu wa kisasa katika Afrika ya Mashariki jina "Asadi" limesahauliwa ikiwa kundinyota linaitwa "Simba" kwa tafsiri tu.
Asadi liko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Saratani "()" upande wa magharibi na Nadhifa "()" upande wa mashariki.
Sagita (kundinyota)
Sagita (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo iliyopo kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia.
Sagita (Sagitta) iko karibu na nyota angavu za Vega na Tairi. Inapakana na kundinyota jirani za Mbweha "()", Rakisi "()", Ukabu "()" na Dalufnin "()'.
Tanga (kundinyota)
Tanga (kwa Kilatini na Kiingereza "") . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. 
Iko jirani na kundinyota ya Mkuku (Carina) na si mbali na Salibu (Crux).
Zohali
Zohali huhesabiwa kati ya sayari jitu za gesi yaani sayari kubwa sana zilizojengwa hasa kwa gesi inayopatikana katika hali mbalimbali kutokana na shinikizo kubwa inayotokea katika vilindi vyake.
Sayari kibete
Sayari kibete ("dwarf planet") ni jina jipya katika mafundisho ya astronomia. Lilianzishwa mwaka 2006 baada ya kugundua violwa mbalimbali vinavyozunguka jua letu ambavyo ni vikubwa kuliko asteoridi zilizojulikana hadi wakati ule lakini hazifai kuitwa "sayari" kamili. Azimio la kuyaita "sayari kibete" lilifanywa kwenye mkutano wa mwaka huo wa Umoja wa kimataifa wa wanaastronomia.
Sayari kibete
Tabia za 1) na 2) ni sawa na sayari. Tabia kuu ya kufanana na sayari ni umbo la tufe. Umbo hili linatokana na graviti ya gimba lenyewe kama masi yake au ukubwa wake unatosha kujifinyanga masi hii katika umbo la tufe. Kama masi ni ndogo zaidi graviti ya gimba haitoshi kufikia umbo la tufe.
Makemake
Makemake ("tamka "ma-ke-ma-ke"; jina rasmi" 136472 Makemake) ni sayari kibete inayozunguka jua letu katika umbali mkubwa kwenye ukanda wa Kuiper.
Ukabu (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Aquilae inayojulikana pia kwa jina Altair yenye uangavu unaoonekana wa 0.75 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 17. .
Johannes Kepler
Kepler alitambua ya kwamba makadirio ya Nikolaus Kopernikus yalionyesha hali halisi, maana yake sayari pamoja na dunia zinazunguka jua. Hadi wakati ule wataalamu waliamini ya kwamba dunia yetu iko katikati ya ulimwengu na jua pamoja na sayari zinazunguka dunia.Kwa kanuni zake aliweza kutabiri mahali pa sayari angani vizuri kushinda wataalamu wote waliomtangulia.
Mpito wa sayari
Kuna sayari mbili zinazoweza kupita mbele ya Jua kwa macho ya mtazamaji duniani: Utaridi ("Mercury") na Zuhura ("Venus").
Washaki (kundinyota)
Washaki inapakana na kundinyota za Twiga (Camelopardalis), Hudhi (Auriga), Jauza (Mapacha) (Gemini), Saratani (Kaa) (Cancer). Asadi (Simba) (Leo) na Dubu Mkubwa (kundinyota)|Dubu Mkubwa]] (Ursa Major). Iko karibu na ncha ya anga ya kaskazini. Nyota angavu ya Ayuki (ing. ) iko jirani.
Ncha ya kaskazini
Kuna nyota moja iliyopo moja kwa moja juu ya ncha kwa kurefusha mhimili wa dunia. Nchani huonekana juu kabisa na katikati ya anga. Katika nusu ya kaskazini ya dunia nyota hii ineonekana kote ikionyesha upande wa kaskazini wakati wa usiku. Zamani mabaharia waliweza kutumia nyota hii wakitaka kulenga baharini wakati wa usiku. Kwa lugha ya falaki ni α Ursae Minoris kwa sababu ni nyota ya kwanza katika kundinyota ya Ursus Minor (dubu mdogo). Huitwa pia Stella Polaris (Kilatini kwa nyota ya nchani).
Asteroidi
Tangu mwaka 2006 umoja wa kimataifa wa wanaastronomia umeamua kutofautisha kati ya asteroidi na sayari kibete. Sayari kibete ni gimba mango kubwa lenye masi ya kutosha kufikia umbo la tufe. Kutokana na mapatano haya violwa vilivyohesabiwa kama asteroidi kubwa kama Ceres siku hizi huitwa sayari kibete. Hakuna ufafanuzi rasmi wa kimondo (meteoridi) bado.
Mshtarii
Mshtarii (pia Mshiteri, Mushtarii au Mshatira , kutokana na Kiarabu "المشتري" al-mshtari; na hata Jupita kutokana na Kiingereza Jupiter) ni sayari ya tano toka kwenye jua katika Mfumo wa jua na sayari zake.
Mshtarii ni sayari kubwa kabisa ya jua letu. Maada yake inazidi mara mbili na nusu maada ya sayari zote nyingine pamoja.
Meza (kundinyota)
Meza iko katika kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Mensa. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Men'.
Nyota za Meza ni chache na dhaifu sana. Hakuna nyota iliyo na mwangaza juu ya mag 5. Nyota angavu zaidi ni Alpha Mensae yenye mwangaza unaoonekana wa mag 5.09 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 33 kutoka Dunia.
Mfumo wa Jua
Baada ya obiti ya Mirihi kuna pengo lenye upana wa vizio astronomia zaidi ya tatu na nusu hadi Mshtarii. Katika pengo hili unazunguka ukanda wa asteroidi wenye violwa laki kadhaa pamoja na sayari kibete ya Ceres.
Nahari (kundinyota)
Nahari (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota kubwa inayoenea kutoka nusutufe ya kaskazini hadi nusutufe ya kusini ya Dunia yetu.
Pluto
Pluto ilikuwa ikitambulika kama sayari ya tisa katika mfumo wa jua na sayari zake toka mwaka 1930 hadi Agosti 2006. Vipimo vipya vilileta wasiwasi juu ya swali: Je, sayari ni kitu gani?, hasa baada ya kugundua magimba ya ziada nje ya Pluto yanayokaribia ukubwa wake lakini hayafai kuitwa sayari.
Neptuni
Lugha nyingi duniani zimetumia jina hilo kwa ajili ya sayari ya nane kutoka jua, kwa sababu katika tamaduni mbalimbali astronomia ya zamani haikujua sayari hiyo iliyojulikana tangu kupatikana kwa darubini tu, hivyo hazikuwa na jina kwa ajili yake. Kwa Kiswahili, sayari hiyo wakati mwingine inaitwa Kausi lakini hapa wikipedia tunatumia jina la kimataifa Neptun.
Satelaiti
Kila satelaiti inashikwa na graviti ya gimba kubwa zaidi, kama ni sayari au asteroidi au galaksi.
Shetri (kundinyota)
ζ Dzeta Puppis au “Naos" ni nyota angavu zaidi. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.21 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 1100 au 970 kutoka Dunia.
Ukanda wa asteroidi
Masi ya ukanda wote huhesabiwa kuwa takriban asilimia 5 ya masi ya mwezi wa dunia yetu. Zaidi ya nusu ya masi hii ya asteroidi za ukanda ni magimba 4 makubwa ambayo ni sayari kibete Ceres na asteroidi kubwa za 4 Vesta, 2 Pallas na 10 Hygiea. Zote 4 huwa na kipenyo kinachozidi kilomita 400. Yote mengine ni madogo zaidi hadi kuwa punje za vumbi tu. Lakini densiti ya masi ya ukanda si kubwa na vyombo vya angani kadhaa vimeshapita ukanda bila kugongana na vipande vyake.
Beta
Katika falaki inatumiwa sana kwa hesabu ya nyota katika kundinyota. Katika mfumo wa Bayer inataja nyota angavu ya pili katika kundinyota fulani. Kwa mfano nyota yetu jirani katika ulimwengu inaitwa "Alfa Centauri". Imeitwa hivyo kwa sababu inang'aa kushinda nyota zota za kundinyota ya Centaurus. Inayofuata ni "Beta Centauri" na kadhalika. Hivyo Rasi Madusa "()" ilipokwa jina la Bayer "Beta β Persei" kwa sababu ni nyota angavu ya pili katika kundinyota ya Farisi "(Perseus)".
Mbwa Mdogo (kundinyota)
Mbwa Mdogo (kwa Kilatini na Kiingereza "") ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu. 
Mbwa Mdogo - Canis Minor iko angani si mbali na nyota angavu sana ya Shira "()". Inapakana na kundinyota jirani za Jauza (Mapacha)) "()", Saratani (Kaa) "()", Shuja "()" na Monukero "()". Haipakani moja kwa moja na Mbwa Mkubwa "(Canis Major)".
Zohali
Zohali (kutoka kar. "(zuhal)", pia: Zohari kutoka Kilatini/Kiing. Saturnus) ni sayari ya sita toka kwenye jua katika Mfumo wa jua na sayari zake. Ni sayari kubwa ya pili baada ya Mshtarii.
Rakisi (kundinyota)
β Beta Herculis au “Kornephoros" ni nyota angavu zaidi. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.77 ikuwa na umbali unaokadiriwa kuwa miaka ya nuru 148.
Zohali
Tangu kuboreka kwa darubini na kupita kwa vipimaanga karibu na sayari za mbali bangili zimetambuliwa pia kwa sayari za Mshtarii, Uranus na Neptuni lakini ni dhaifu hazionekani kwa darubini sahili ya mkononi.
Simba Mdogo (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Praecipua au "46 Leonis Minoris" yenye [[mwangaza unaoonekana]] wa [[mag]] 3.83 ikiwa na umbali wa [[miaka ya nuru]] 98 kutoka Dunia.. Ilipewa jina la Praecipua lenye maana ya "mkuu" kwa sababu ni angavu zaidi. [[Category:Kundinyota]]
Dunia
Dunia ni mojawapo ya sayari zinazoelea katika anga ya ulimwengu. Kuna sayari nane zinazolizunguka jua, dunia yetu ikiwa sayari ya tatu katika mfumo wa jua na sayari zake.
Kutubu
Kutubu ilitambuliwa kwenye mwaka 1780 na William Herschel kwa darubini kuwa nyota pacha yaani mfumo wa nyota mbili za α Umi A na α Umi B. Wakati ule darubini ya Herschel ilikuwa kati ya vifaa bora duniani. Kwa kutumia Darubini ya Angani ya Hubble ilitambuliwa kwenye mwaka 2006 ya kwamba pia nyota ya A yenyewe ni nyota pacha na sasa Polaris yote inajulikana kama mfumo wa nyota tatu zinazoitwa α Umi A, α Umi A na α Umi B.
Nyota kuu ni Kutubu A (Polaris Aa) ambayo ni nyota geugeu yenye masi ya Jua mara 5 iking’ara mara 1200 kuliko Jua letu. Kutokana na mng’aro mkubwa inapangwa katika kundi la nyota jitu kuu . Mwangaza wa α Umi Aa ulibadilikabadilika kati ya mag 1.86 hadi 2.13 wakati wa kurekodiwa kama miaka 100 iliyopita. Baadaye kiwango hiki kilipungua kwa muda mrefu lakini kwa miaka ya nyuma kimeanza kuongezeka tena
Sayari ya nje
Hadi miaka ya 1990 idadi kubwa ya wanaastronomia bado walihangaika kama sayari za nje ziko au la. Mwaka 1992 watafiti Aleksander Wolszczan na Dale Frail waliofanya kazi ya astronomia ya redio walitangaza kugunduliwa kwa sayari mbili zinazozunguka nyota tutusi ("pulsar") PSR 1257+12. Miaka michache baadaye taarifa hii ilithibitishwa na wagunduzi wengine.
Sayari ya Tisa
Walipotafuta kwa nini obiti hizo si za kawaida, wataalamu walianza kuwaza ya kwamba kuna kitu chenye masi kubwa kinachoathiri magimba hayo na kubadilisha njia zake. Awali mawazo yalitofautiana kama ni kitu kimoja au labda vitu viwili huko nje.Kufuatana na makadirio ya Konstantin Batygin na Michael E. Brown wa California Institute of Technology (Caltech) ya mwaka 2016, uwezekano wa kuwepo kwa Sayari ya Tisa ni mkubwa. Waliingiza data zote za obiti katika vielelezo vya kompyuta, wakafikia suluhisho la kwamba, kuwepo kwa sayari kubwa inayozunguka jua katika umbali mkubwa nje ya ukanda wa Kuiper kunaweza kueleza mambo yasiyo ya kawaida ya obiti zilizochunguliwa. New evidence suggests a ninth planet lurking at the edge of the solar system, The Washington Post 2016-01-20, iliangaliwa 2016-01-21
Argo (kundinyota)
Argo au Merikebu ya Argo (lat. "", ing. "The Ship Argo") ni jina la kundinyota kubwa kwenye nusutufe ya kusini ya Dunia iliyojulikana tangu zama za kale. Haitumiki tena leo maana katika karne ya 19 wanastronomia wa Ulaya waliivunja na kuhesabu sasa makundinyota matatu ya Mkuku (lat. "" au sehemu ya chini ya merikebu), Shetri (lat. "" au sehemu ya nyuma ya merikebu) na Tanga (lat. "" au kitambaa kikubwa kinachopokea nguvu ya upepo).
Mlipuko
Miongoni mwa milipuko inayojulikana zaidi katika ulimwengu ni "supernovae", ambayo asili yake bado ipo katika mgogoro fulani. "Flares" ya jua ni mfano wa mlipuko wa kawaida kwenye jua, na labda nyota nyingine pia. Chanzo cha nishati ya shughuli za jua na moto hutokea kwenye mstari wa "magnetic" unaotokana na mzunguko wa plazma ya conductive ya jua. Aina nyingine ya mlipuko mkubwa wa nyota hutokea wakati "meteoroid" kubwa sana au "asteroid" inathiri uso wa kitu kingine, kama sayari n.k.
Ukanda wa asteroidi
Sayari za Utaridi (Mercury) hadi Mirihi (Mars) zilizopo ndani ya ukanda huu huitwa "sayari za ndani"; sayari zilizoko nje ya ukanda kutoka jua kuanzia Mshtarii (Jupiter) hadi Neptuni huitwa "sayari za nje".
Ceres (sayari kibete)
Ina kipenyo cha kilomita 950 hivyo ni gimba kubwa kabisa ndani ya ukanda wa asteroidi. Sababu ya kuihamisha katika kundi la sayari kibete ni ya kwamba inaonyesha umbo la tufe kama sayari. Hii inasababishwa na Tungamo yake inayosababisha graviti yake kutosha kusawazisha umbo lake kuelekea tufe, tofauti na magimba madogo yanayoonekana kwa maumbo mbalimbali yasiyofuata muundo maalumu.
Sayari
Nyingi kati ya hizo zilikuwa na ukubwa kufanana na Mshtarii au kubwa zaidi. Lakini sayari ndogo zaidi zimetambuliwa pia.
Obiti
Obiti (kutoka neno la Kiingereza "orbit" lenye asili ya Kilatini "orbita" "njia, mzunguko"; pia: njia mzingo) ni njia inayotumiwa na gimba la angani linalozunguka gimba kubwa zaidi katika anga ya ulimwengu ilhali inashikwa na mvuto wa graviti. Mfano wake ni mwendo wa sayari inayozunguka jua, au mwezi unaozunguka sayari yake, au satelaiti inayozunguka dunia.
Fahidhi
Fahidhi A ni kubwa kuliko Jua na joto sana; masi yake ni mara 2.6 masi ya Jua na nusukipenyo chake mara 3 na jotoridi kwenye uso wake unafikia nyuzi za K 9335. Nyota hii inajizungusha haraka kwenye mhimili wake. Tabia zake zinaonyesha ni nyota yenye umri mdogo wa takriban miaka milioni 300 pekee.
Titan (Zohali)
Zamani Titani ilikadiriwa kuwa mwezi mkubwa katika mfumo wa jua. Lakini safari ya Voyager 1 ilipita Titan mwaka 1979 na vipimo vya kipimaanga hiki vilionyesha ya kwamba uso wa Titan inafichwa chini ya angahewa nzito lenye unene wa kilomita 900 km. Kwa hiyo imejulikana ya kwamba Ganymedi mwezi wa Mshtarii ni mkubwa zaidi.
Mfumo wa Jua
Sayari hupatikana katika vikundi viwili mara nying zinaitwa "Sayari za ndani" na "Sayari za nje".Sayari nne za ndani ni Utaridi, Zuhura, Dunia na Mirihi ambazo ni ndogo na ni sayari za mwamba kama Dunia.
Afeli
Afeli (ing. "aphelion") ni mahali katika njiamzingo ya sayari au magimba mengine ya angani ambako ni mbali zaidi na jua. Jina linatokana na kigiriki από na Ήλιο "apo" (mbali) na "helio" (jua).
Mbwa Mkubwa (kundinyota)
Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia kwa jina la Canis Maior. Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.
Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya . Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru 8.6 (parseki 2.64)
Tairi (nyota)
Tairi (kwa Kiingereza na Kilatini Altair "al-tair", pia α Alpha Aquilae, kifupi Alpha Aqu, α Aqu) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Ukabu (""). Ni pia nyota angavu ya 12 kabisa kwenye anga la usiku. Mwangaza unaoonekana ni mag 0.77. Tairi ni sehemu ya Pembetatu ya Kiangazi kwenye angakaskazi.
Salibu
Salibu "(kwa Kiingereza: , au Southern Cross" ) ni kundinyota mashuhuri yenye umbo la msalaba kwenye angakusi inayoonekana kutoka nusutufe ya kusini ya Dunia. Salibu iko kati ya kundinyota zinazotambuliwa kirahisi. Ni kundinyota dogo lakini nyota zake kuu zina uangavu mzuri wa mag 2.8 au zaidi.
Dhahari ya Dubu
Alfa Ursae Majoris ni jina la Bayer ingawa ni nyota angavu ya pili tu; kwa sababu Alfa ni herufi ya kwanza katika alfabeti ya Kigiriki basi Dhahari ya Dubu ingepaswa kuwa nyota angavu zaidi katika Dubu Mkubwa - Ursa Major lakini si vile. Hapa Bayer alitumia herufi za Kigiriki kwa kufuata ufuatano unaoonekana angani, si uangavu.
Sayari ya Tisa
Uhakiki wa nadharia unahitaji kutambua Sayari ya Tisa au magimba mengine kwa vipimo. Hii haitakuwa rahisi. Sayari zinaonekana kwa sababu zinaakisia nuru ya jua. Katika umbali mkubwa vile ni nuru ndogo sana inayofika kutoka jua na kiasi kidogo zaidi kinachoweza kuakisiwa tena. Kwa hiyo ingeonekana kama nukta hafifu sana kwa darubini za astronomia. Njia ya pekee inategemea tabia ya sayari inayobadilisha mahali pake angani hata kama ni polepole, tofauti na nyota zinazokaa mahali pamoja. Hapa watazamaji wanapiga picha nyingi za maeneo wanayochungulia wanapoona mamilioni ya nyota. Sasa wanalinganisha kwa kompyuta kama kuna nukta za nuru zinazobadili mahali. Katika chaguo la sehemu wanapochungulia wanategemea utabiri zinazowezekana kutegemeana na vielelezo.
Sayari ya Tisa
Uwepo wa Sayari ya Tisa haujakubaliwa na wanaastronomia wote. Kuna nadharia mbadala. Zote zinakubali kuna kitu nje ambacho kutokana na graviti yake kinasumbua obiti za magimba zilizopimwa.
Angakaskazi
Makundinyota mashuhuri ya angakaskazi ni Dubu Mkubwa hasa sehemu yake inayoitwa "gari kubwa", halafu Mke wa Kurusi "(Cassiopeia)".
Dubu Mkubwa (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni ε Epsilon Ursae Majoris inayojulikana pia kama Alioth yenye mwangaza unaoonekana wa mag 1.76 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 81 kutoka Dunia.
Madhabahu (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Arae yenye mwangaza unaoonekana wa 2.93 mag ikiwa na umbali kutoka Dunia wa miaka ya nuru 270 na Beta Arae yenye uangavu wa 2.85 Kuna nyota 7 zenye sayari. Mu Arae inayofanana na Jua ina sayari nne na Gliese 676 ambayo ni nyota kibete nyekundu ina sayari nne pia.]
Periheli
Periheli (ing. "perihelion") ni mahali katika obiti ya sayari au magimba mengine ya angani ambako ni karibu zaidi na jua. Jina linatokana na kigiriki Περι "peri (karibu)" na Ήλιο "helio" (jua).
Tanuri (kundinyota)
Nyota tatu angavu zaidi ni Alfa, Beta na Nu Fornacis zinazofanza pembetatu bapa. Nyota sita zilitambuliwa kuwa na sayari za nje.
Sumbula
Sumbula (kwa Kiingereza na Kilatini Spica "spi-ka", pia α Alpha Virginia, kifupi Alpha Vir, α Vir) ni jina la nyota angavu zaidi katika kundinyota la Nadhifa "()" ikiwa pia nyota angavu ya 15 kwenye anga la usiku.
Sayari ya Tisa
Hadi sasa Sayari Tisa haijaonekana moja kwa moja, hivyo ni sayari ya kinadharia tete.
Anga-nje
Utafiti kamili wa Anga-nje ni vigumu kutokana na ukubwa wake. Nadharia zote zinategemea vipimo vya nuru na mnururisho zinazofika duniani au karibu nayo. Njia nyingine ni kutuma vyombo vya angani kwenda safari ya anga za nje lakini kutokana na umbali mkubwa mno haziwezi kufika mbali kweli. Chombo cha angani kilishosafiri mbali hadi sasa ni Voyager 1 iliyoondoka duniani mwaka 1977 na hadi sasa imepita sayari za Uranus na Neptuni. Chombo cha New Horizon kiliondoka dunaini mwaka 2006 kiliipita Pluto mwaka 2015 na kuendelea hadi ndani ya kanda la Kuiper.
Wingu la Oort
Magimba ya wingu la Oort yanafanywa na vipande vya barafu, vumbi au mwamba vilivyobaki wakati wa kutokea kwa sayari. Vipande hivi vilisukumwa na graviti ya sayari kubwa kama Mshtarii ("Jupiter") au Zohali "(Saturn)" kuelekea mbali zaidi na Jua lakini hazikuondoka katika upeo wa graviti ya Jua. Athari ya nyota jirani ilisababisha vipande hivi kutoka kwenye bapa la ekliptiki ambako sayari na magimba mengine ya mfumo wa Jua letu huzunguka.
Mizari
Dzeta Ursae Majoris ni jina la Bayer; Dzeta ni herufi ya saba katika alfabeti ya Kigiriki lakini Mizari ni nyota angavu ya nne na hii ni mfano ya kwamba Bayer hakufuata mwangaza kamili wakati wa kuorodhesha nyota. 
Mizari iko kwa umbali wa miaka ya nuru takriban 86 kutoka Jua letu. Mwangaza unaoonekana ni mag 2.27. Mtu mwenye macho mema anatambua kando yake nyota dhaifu zaidi inayoitwa Alcor hivyo Mizar na Alcor ni jozi maarufu ya nyota. Haijulikani bado kama ni nyota pacha hali halisi zilizoungwa pamoja kwa gravity au la.
Ganimedi (Mshtarii)
Kipenyo cha Ganimedi ni kilomita 5262 km hivyo ni kubwa kuliko sayari ya kwanza Utaridi "(Mercury)". Lakini ina nusu ya masi yake tu maana haina kiasi hiki cha densiti.
Mizani (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Zubani Shimali () . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 2.61 ikiwa na umbali wake unakadiriwa kuwa miaka ya nuru 120 kutoka Dunia. Inafuatwa kwa mwangaza na Zubani Junubi. Majina haya yanamaanisha "Koleo ya Kaskazini na ya Kusini", kwa sababu nyota hizi mbili zilitazamiwa zamani pia kuwa sehemu ya kundinyota jirani ya Saratani, ambako zilimaanisha koleo za "saratani" au kaa.
Farisi (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Persei au Mrifaki yenye mwangaza unaoonekana wa 1.79 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 510.
Uangavu wake unafuatwa na β Beta Persei iliyoitwa Rasi Medusa () na mabaharia Waswahili. Ina mwangaza unaoonekana wa 2.12 ikiwa na umbali wa miakanuru 90 kutoka Dunia. Hii ni nyota kigeugeu.
Maraki
Beta Ursae Majoris ni jina la Bayer ingawa ni nyota angavu ya tano katika Dubu Mkubwa na Beta ni herufi ya pili katika Alfabeti ya Kigiriki basi Maraki ingepaswa kuitwa Epsilon. Ni mfano tena jinsi gani Bayer mara nyingi hakufuata mwangaza kikamilifu.
Tairi (nyota)
Tairi ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema النسر الطائر "an-nasr al-tair" ambalo linamaanisha “ndege aina ya tai anayepuruka” wakitaja ama kundinyota lote au hasa nyota tatu za a = Tairi, b na g. Hii ilikuwa namna yao ya kutafsiri jina la Kigiriki Ἀετός "a-e-tos" yaani tai walilolikuta kwa Ptolemaio katika kitabu chake cha Almagesti. Wagiriki waliwahi kupokea kundinyota kutoka Wababeli ambao waliona hapa pia ndege mkubwa kwenye anga.
Angakusi
Nyota angavu zaidi ni Shira ("Sirius") yenye uangavu wa mag -1.5 iliyopo katika umbali wa miakanuru 8 ikifuatwa na Suheli ("Canopus") yenye mag -0.74 na Rijili Kantori ("α Centauri") yenye mag 0. Ilhali angakaskazi ina nyota angavu ya Kutubu kama "nyota ya ncha" upande wa angakusi hakuna nyota ya ncha iliyo angavu kweli; Sigma Octantis (σ Oct) kwenye Thumni iliyopo karibu na ncha-anga ya kusini ina mag 5.7 pekee kwa hiyo ni vigumu kuiona kwa macho matupu.
Sayari
Sayari nyingine katika mfumo wa jua zimetambuliwa tangu kutokea kwa astronomia ya kisayansi kwa darubini. Hizi ni Uranus na Neptun. Katika lugha ya Kiswahili sayari zinazoonekana kwa macho huwa na majina ya asili ya Kiarabu isipokuwa Zuhura ina jina la Kibantu la Ng'andu pamoja na jina la asili ya Kiarabu. Majina mengine ni ya asili ya Kilatini.
Kinubi (kundinyota)
Kinubi - Lyra inapaka na kundinyota jirani za Mbweha "()", Rakisi "()", Tinini "()" na Dajaja "()".
Vega au α Lyrae ni nyota angavu zaidi . Ina mwangaza unaoonekana wa mag 0.03 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 25.3 na Dunia.
Sayari ya nje
Sayari ya nje (ing. , au extrasolar planet) ni sayari inayozunguka nyota isiyo Jua letu. Iko nje ya mfumo wetu.
Utaridi
Katika vitabu kadhaa vya Kiswahili sayari inaitwa Zebaki lakini hii inaonekana ni kosa lililotokana na jina la Kiingereza "Mercury" kwa sayari hii. Mercury ni pia jina la metali inayoitwa zebaki kwa Kiswahili kutokana na Kiarabu "زئبق" (tamka "zibaq").
Mwezi
Mwezi wa dunia yetu ni kati ya miezi mikubwa kwenye mfumo wa Jua. Hakuna jina tofauti kuliko "mwezi" isipokuwa watu wametumia pia jina la Kilatini "Luna" wakitaja mwezi wetu ili kuutofautisha na miezi ya sayari nyingine.
Njiwa (kundinyota)
Njiwa (kwa Kilatini na Kiingereza ) . ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu. 
Iko jirani na kundinyota ya Mbwa Mkubwa na Mkuku (lat. ).
Faka
Faka (ing. na lat. Alphecca pia α Alpha Coronae Borealis, kifupi Alpha CrB, α CrB) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota ya Kasi ya Masakini (""). Ni pia nyota angavu ya 14 kwenye anga ya usiku. Mwangaza unaoonekana unacheza kati ya mag 0.75 na 0.95.
Faka ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema hapa فكة "fakka" ambayo ni kifupi cha jina kamili الفكة نير "nayir al-fakka" . „Fakka“ inamaanisha „iliyovunjika" waliona hapa bakuli iliyokatika maana duara ya nyota za kundinyota yake si kamili, „nayir“ inamaanisha „inayong’aa“. Zamani „fakka“ ilitaja kundinyota yote ya Kasi ya Masakini lakini sasa jina hili hutumiwa kwa nyota angavu zaidi tu au.
Kasi ya Masakini (kundinyota)
Jina la Kasi ya Masakini limepokelewa kutoka kwa Waarabu walioona hapa “Bakuli ya maskini” قَصْعَة المَسَكينَ "qas'a al-masakin" yaani bakuli inayotumiwa na waombaomba kupokea chakula kutoka kwa wenye huruma. Jina nyingine kati ya Waarabu ilikuwa pia "al-fakka" yaani "iliyovunjika" wakiona bakuli iliyokatika maana duara ya nyota si kamili, lakini sasa jina hili hutumiwa kwa nyota angavu zaidi tu inayoitwa Faka kwa Kiswahili au "" kwa Kilatini na Kiingereza. Jina rasmi la Corona Borealis kwa maana ya “taji ya kaskazini” ni Kilatini na tafsiri ya Kigiriki Στέφανος βόρειος stefanos boreios. Wagiriki wa Kale waliona hapa shada la heshima la majani jinsi walivyowapa washindi wa michezo. Shada la heshima liliendelea baadaye kutazamiwa kama taji na hapo asili ya jina la kimataifa “Corona” linalomaanisha taji. Wagiriki walisimulia hapa hadithi ya mitholojia yao ambako mungu Dioniso alimpa Ariadne taji na baadaye kuirusha angani kama kumbukumbu ya upendo wake.
Zoraki (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Ankaa au α Alfa Phoenicis yenye uangavu unaoonekana wa mag 2.37 ikiwa na umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 77. Hii ni nyota jitu nyekundu . Ni sehemu ya mfumo pamoja na nyota ya pili ndogo inayoizunguka. Jina la Ankaa ni tahajia ya Kilatini kwa kiarabu عنقاء ankaa ambayo ni tafsiri ya "Phoenix" ya Kigiriki; lakini Waarabu wenyewe kiasili hawakutumia jina hili lilitungwa na wanaastronomia wa Ulaya waliotumia majina mengi ya Kiarabu kwa kutaja nyota.
Angahewa
Sayari kubwa za nje kama Mshtarii (Jupiter) na Zohari (Saturn) si rahisi vile kuofautisha kati ya sayari yenyewe na angahewa yake. Sayari hizi huitwa pia "jitu za gesi" kwa sababu asilimia kubwa ya sayari yote ni elementi kama hidrojeni na heli ambazo kwetu duniani zinapatikana kama gesi. Kutokana na umbali mkubwa na jua ni baridi zaidi hadi gesi hizi kupitia katika hali mango. Vilevile hidrojeni katika kiini cha Mshtarii inaaminiwa kuwa katika hali metalia kutokana na sinikizo kubwa ya masi yake.
Kuna miezi kadhaa zinazunguka sayari za jua ambako angahewa zimegundliwa, kwa mfano kwa mwezi Titan wa Zoai na miezi ya Europa na Ganymed ya Mshtarii.
Mbweha (kundinyota)
Mbweha –Vulpecula ina nyota hafifu tu. 
Nyota angavu zaidi ni Alfa Vulpeculae au Anser (bata bukini) ambayo ni nyota yenye mag 4.4 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 497 kutoka Dunia..
Proxima Centauri
Mwaka 2016 sayari moja ilitambuliwa inayozunguka Proxima Centauri kwa umbali wa vizio astronomia 0.05 katika kipindi cha siku 11 za Dunia. Masi yake ni takriban mara 1.5 ya Dunia.
Mkuku (kundinyota)
Mkuku - Carina ni kundinyota kubwa yenye nyota nyingi. Suheli ("") au α Carinae ni nyota angavu sana , ni ya pili kwenye anga ya usiku baada ya Shira (Sirius). Ina mwangaza unaoonekana wa mag -0.72 ikiwa umbali wa miaka ya nuru 310 na Dunia.
Sayari ya Tisa
Katika hesabu yao Sayari ya Tisa ingekuwa sayari jito ya gesi yenye masi takriban mara kumi kuliko dunia. Brown anawaza ya kwamba sayari itagunduliwa katika miaka mitano ijayo. Kama ina masi hii na kama muundo wake unafanana na Uranus na Neptun, ni lazima sayari hii iwe na kipenyo mara 3.7 za dunia (km 46,600) na halijoto usoni ya K 47 (−226°C).
Katika kielelezo obiti ya Sayari ya Tisa ingekuwa kabisa nje ya obiti ya Neptun.
Jua
Jua ni nyota iliyoko karibu na Dunia yetu kuliko nyota nyingine zote. Jua ni kitovu cha mfumo wa Jua likizungukwa na sayari nane. Dunia ni moja ya sayari hizo katika mfumo wa Jua na sayari zake.
Sayari
Kutokana na umbali tunatofautisha "sayari za ndani" kuanzia Utaridi (Mercurius) hadi ukanda wa asteroidi, halafu "sayari za nje" kuanzia Mshtarii (Jupiter) hadi Uranus.
Galaksi ya Andromeda
Galaksi ya Andromeda (ing. Andromeda Galaxy, inajulikana pia kama Messier 31, M31 au NGC 224) ni galaksi kubwa iliyo karibu zaidi na galaksi yetu ya Njia Nyeupe. Umbali wake na Dunia ni takriban miakanuru milioni 2.5. Inaonekana katika eneo la kundinyota la Mara linaloitwa "Andromeda" kwa jina la kimataifa na hii ni chanzo cha jina lake. Ni sehemu ya kundi janibu la galaksi pamoja na Njia Nyeupe, Mawingu ya Magellan na takriban galaksi 40 nyingine.
Hudhi (kundinyota)
Nyota angavu zaidi ni Ayuki (α Alfa Aurigae) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya "". yenye Mwangaza unaoonekana wa +0.08 mag ikiwa umbali wa Dunia wa mwakanuru 42.8 (sawa na 13.1 parsek).
Zuhura
Sayari hii ina majina mawili kwa Kiswahili: Zuhura, kwa matamshi mengine pia "Zuhra", ni jina leye asili ya Kiarabu زُّهَرَة "zuhara" lenye maana asilia ya "mwenye kung'aa".
Ng'andu ni jina lenye asili ya Kibantu.
Simba Mdogo (kundinyota)
Hevelius aliyelenga kujaza mapengo kati ya kundinyota akiandika kwa Kilatini alichagua jina “Leo Minor” (Simba Mdogo) kwa kuitofautisha na Asadi au Simba Mkubwa. Petrus Plancius aliwahi kubuni hapa kundinyota mpya ya Jordanus (mto Yordani) lakini hii haikuendelea na Hevelius badala yake aliona hapa Leo Minor, Leo Minor na Lynx.
Zebaki
Wakati mwingine jina la "zebaki" linatumiwa kutaja sayari ya kwanza kutoka kwa jua inayoitwa Utaridi kwa Kiswahili; kosa hili latokana na utafsiri kutoka Kiingereza ambako metali ya zebaki na sayari ya Utaridi wote zinaitwa "".