Zimbabwe ilipata uhuru mwaka gani?
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Chama cha Zimbabwe African National Union (ZANU) kiliundwa mnamo 1963 huku Robert Mugabe akiwa Katibu wake Mkuu. Shirikisho la Rhodesia na Nyasaland lilivunjwa mnamo Dsemba 31, 1963 wakati Zambia na Malawi zikikaribia kupata uhuru. Serikali ilimweka Joshua Nkomo, kiongozi na mwanzilishi wa Zimbabwe African Peoples Union katika kizuilio mnamo 16 Aprili 1964 Northern Rhodesia ilipata uhuru na Southern Rhidesia ikawa eneo la ukoloni la Rhodesia mnamo Oktoba 1964.
Bendera ya Zanzibar
Zanzibar ilhali ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ilipata tena bendera ya pekee tangu Januari 2005. Inaunganisha bendera ya Tanzania na ile ya Jamhuri ya Watu wa Zanzibar ya mwaka 1964 iliyotumika kati ya mapinduzi ya Januari na muungano ya Zanzibar na Tanganyika wa tarehe 26 Aprili 1964.
Zimbabwe
Imepakana na Afrika ya Kusini upande wa kusini, Botswana upande wa magharibi, Zambia upande wa kaskazini-mashariki, na Msumbiji upande wa mashariki.
Jiografia ya Tanzania
Jiografia ya Tanzania inahusu nchi hiyo ambayo ina historia yake kuu ni uhuru na muungano. Kabla ya kuitwa Tanzania nchi upande wa bara iliitwa Tanganyika na ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Baada ya uhuru wa funguvisiwa la Zanzibar, ilijihusisha katika muungano wa nchi mbili ambazo ni Tanganyika na Zanzibar zilizoungana mnamo 26 Aprili 1964 kuunda TanZanIa.
Kombe la Mataifa ya Afrika
Kati ya mwaka 1970-1980 mataifa sita mbalimbali yaliweza kushinda : Sudan, Kongo-Brazzaville, Zaire, Moroko, Ghana, na Nigeria. Zaire ilishinda mara ya pili katika mwaka wa 1974 (ilishinda mara ya kwanza kama Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo) baada ya kupambana na Zambia katika fainali. Kwa muda hadi sasa katika historia ya ushindani, hii ndio mechi ya kipekee ambayo imerudiwa baada ya timu hizo mbili kutoka sare 2-2 baada ya muda wa ziada. Finali hii ilichezwa siku mbili baadaye na Zaire kuibuka washindi kwa 2-0. Mchezaji wa mbele wa Zaire , Mulamba Ndaye alifunga bao zote nne za mechi hizo mbili: pia alikuwa alishikilia usukani kwa kuwa na mabao tisa katika msimu huo na kuweka rekodi ya mechi ya kibnafsi hadi wa leo. Miezi mitatu awali, Zaire ilikuwa taifa la kwanza la Afrika weusi kufuzu katika FIFA World Cup. Moroko iliweza kuchukua ushindi kwa mara yao ya kwanza katika ANC mwaka wa 1976 nchini Ethiopia na Ghana ilichukua ushindi mara ya tatu mwaka wa 1978,Katika mawka wa 1980 shindano hili lilifanyika Nigeria ambapo timu ya taifa ya Nigeria ililaza Algeria na kunyakuwa ushindi mara ya kwanza
Historia ya Zanzibar
Visiwa vya Unguja na Pemba vilikuwa chini ya Omani tangu mwaka 1689, Wareno walipofukuzwa katika pwani za Uswahilini.
Zimbabwe
Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi.
Mkimbizi
Majibu rasmi kuhusu uhamiaji wa Wazimbabwe nchini Botswana, Malawi, Zambia na Msumbiji bado yanaambatana na ufafanuzi wa awali kutoka Mkataba wa mwaka wa 1951, na hivyo basi nchi hizi zinasemekana kushindwa kuwalinda Wazimbabwe na wananchi wao wenyewe. Waliokuwa wakivuka mpaka hawakuwa wakimbizi - wengi hata hawakuomba hadhi ya ukimbizi - na, kutokana na kiwango cha kuzoroteka wa kiuchumi nyumbani, hawangeweza hata kuchukuliwa kama wahamiaji wa kiuchumi wa "hiari". Kwa hivyo wengi wao hawalindwi kisheria, wala hawapokei msaada wa kibinadamu, kwani hawashughulikiwi na jukumu la miundo ya msaada inayotolewa na serikali na taasisi zisizo za kiserikali. Nchini Botswana, Zambia na Malawi, ukimbizi unapatikana kwa Wazimbabwe; nchini Msumbiji, waombaji wachache wa hadhi ya ukimbizi wamekataliwa kutokana na uamuzi wa serikali wa kuwatazama Wazimbabwe kama wahamiaji wa 'kiuchumi' na wala si wahamiaji wa kibinadamu wa kulazimishwa.
Afrika ya Mashariki
Tangu uenezaji wa ukoloni wa Kizulnguupande wa Mashariki wa bara ulianza kuitwa Afrika ya Mashariki. Somalia, Eritrea na Ethiopia za leo zilitawaliwa na Italia kama "Afrika ya Mashariki ya Kiitalia" ("Africa Orientale Italiana") katika miaka ya 1936 hadi 1941, Kenya ilitwaliwa na Uingereza kwa jina la "Afrika ya Mashariki ya Kiingereza" ("East Africa Protectorate" au pia "British East Africa") hadi 1920, Tanganyika pamoja na Rwanda na Burundi zilijulikana kama "Afrika ya Mashariki ya Kijerumani" ("Deutsch Ostafrika") hadi 1919 na Msumbiji iliitwa mara nyingi "Afrika ya Mashariki ya Kireno" ("África Oriental Portuguesa") hadi uhuru.
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Mnamo 1968, YMCA ilifunguliwa na Gonarezhou National Park ikaaxhwa bila ulinzi. Umoja wa Mataifa ulikubalia vikwazo vya lazima dhidi ya Rhodesia kupitia kifungu cha 253 mnamo 29 Mei. Ian Smith, waziri Mkuu wa Rhodesia, na Harold Wilson, waziri mkuu wa Britain, walikutana katika HMS Fearless kwa mazungumzo kutoka 10 Oktoba hadi 13 Oktoba. George Thomson, katibu wa Nchi wa Kaswala ya Jumuia ya Madola na Maurice Foley, katibu mdogo wa Nchi ya Britain walizuru Rhodesia kwa mazungumzo mnamo 2 Novemba, ambayo yaliisha bila matokeo ya muhimu. George Thomson and Maurice Foley walikutana na wanamgambo waliotiwa kizuiziniJoshua Nkomo wa Zimbabwe African People's Union na Ndabaningi Sithole, mwanzilishi wa Zimbabwe African National Union, 7 Novemba.
Ukristo barani Afrika
Wamisionari wengine walifaulu tena kufika Zimbabwe mwaka 1570. Walijifunza lugha ya nchi, walihubiri na kujenga makanisa. Katika karne ya 17 wafalme wa Mwene Mtapa walikuwa mara nyingi Wakristo Wakatoliki. Watoto wa wakubwa walisomeshwa katika shule za misheni kule Tete (Msumbiji) au Goa.
Kwame Nkrumah
Aliendelea kuongoza serikali na mwaka 1957 wakati wa uhuru alibadilisha jina la nchi kuwa Ghana. Hii ilikuwa koloni la kwanza kupata uhuru katika Afrika ya Magharibi, baada ya Liberia. Mwaka huohuo alifunga ndoa na Fathia Helen Ritzk, Mkristo wa Kikopti kutoka nchi ya Misri.
Kizazi kipya cha viongozi wa Afrika
Katika miaka ya 1980 na 1990, mataifa mengi yaliyo kwenye Afrika chini ya Sahara yalikuwa yakifanya uchaguzi wa vyama vingi. Vita Baridi, vita vya kushirikiana kati ya Marekani na Umoja wa Kisovyeti na vilevile Ubaguzi wa rangi katika Afrika ya Kusini ulikuwa umefika mwisho. Kizazi kipya cha viongozi wa Afrika walikuwa wamechaguliwa na waliahidi kubadili bara lao. Ndoto hii ilijulikana kama African Renaissance. (kuzaliwa tena kwa Afrika) Dhana hii mara nyingi hufafanuliwa tofauti na big man syndrome - uongozi katika miongo miwili ya kwanza baada ya uhuru ambao mtu mmoja alimiliki mamlaka yote na hivyo kuitwa "big men" wa siasa za Afrika .
Wakati rais wa zamani wa Marekani Bill Clinton alipofanya ziara yake ya Afrika mnamo Machi 1998, alisaidia kueneza wazo hili wakati aliposema kuwa aliweka tumaini katika kizazi kipya cha viongozi wa Afrika waliojitolea kuleta demokrasia na mageuzi ya kiuchumi. Ingawa Bill Clinton hakubainisha viongozi hao wa Afrika kwa majina, kwa ujumla inadhaniwa kwamba alikuwa akimaanisha, miongoni mwa wengine, Yoweri Museveni wa Uganda, Paul Kagame wa Rwanda, Meles Zenawi ya Ethiopia na Isaias Afewerki wa Eritrea. Tangu wakati huo, viongozi wengine wameongezwa kwenye orodha hii, nao ni pamoja na Jerry Rawlings wa Ghana, Joaquim Chissano wa Msumbiji na Thabo Mbeki wa Afrika ya Kusini.
Kwa upande mwingine, mabingwa wa uhuru wa Afrika katika miaka ya 1960, km. Kwame Nkrumah, Julius Nyerere, Patrice Lumumba, Jomo Kenyatta, Kenneth Kaunda, Robert Mugabe, na mara kwa mara Pan-Africanists W.E.B Du Bois na Marcus Garvey - wakati mwingine huitwa "kizazi cha zamani cha viongozi wa Afrika" (katika miaka ya 1960 pia walikuwa wakiitwa "kizazi kipya cha viongozi Watukufu" na "kizazi kipya cha Pan-Africanists", na kinyume cha mambo - "kizazi kipya cha viongozi wa Afrika").
Burundi
Mwaka 1962 Umoja wa Mataifa uliamua kuipa Ruanda-Urubdi uhuru kamili, lakini kila nchi pekee.
Shirikisho la Mataifa
Halafu koloni za Ujerumani hazikukabidhiwa tu kwa Uingereza (Tanganyika, sehemu za Kamerun na Togo), Ufaransa (sehemu kubwa za Kamerun na Togo), Ubelgiji (Rwanda, Burundi) na Afrika Kusini (Namibia) hivi lakini kama maeneo ya kukabidhiwa chini ya uangalizi wa Shirikisho la Mataifa. Utaratibu huu ulikuwa muhimu baadaye wakati wa uhuru. Namibia ilikuwa sehemu ya Afrika Kusini chini ya sheria za nchi ile lakini jumuiya ya kimataifa haikukubali kwa sababu Namibia ilikuwa kati ya maeneo ya kukabidhiwa - mwishoni Afrika Kusini iliiacha Namibia iwe huru mwaka 1990 miaka 44 baada ya mwisho wa shirikisho lenyewe.
Afrika ya Kati
Mwisho wa ukoloni kati ya 1953-1963 palikuwa na Shirikisho la Afrika ya Kati la nchi za kisasa za Malawi, Zambia na Zimbabwe zinazohesabiwa siku hizi kuwa sehemu za Afrika ya Kusini au Afrika ya Magharibi.
Uswazi
Chini ya mfalme Sobhuza II aliyetawala kwa muda mrefu sana (1921-1982), Swaziland ilipata uhuru tarehe 6 Septemba 1968.
Rangi za Umoja wa Afrika
Tangu kuenea kwa uhuru kwenye nchi za Afrika katika miaka ya 1950 na 1960 kuna nchi mbalimbali zilizochagua rangi zilezile kwa kuonyesha upendeleo wao kwa umoja wa Afrika. Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya kutoka katika ukoloni mwaka 1957 ikateua rangi za Ethiopia kwa bendera yake.
Historia ya Uganda
Uganda ilipata uhuru wake tarehe 9 Oktoba 1962 kwa katiba ya jamhuri yenye serikali ya kibunge.
Historia ya Zimbabwe
Historia ya Zimbabwe inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zimbabwe.
Harare
Harare (zamani: Salisbury) ni mji mkuu wa Zimbabwe pia mji mkubwa nchini ikiwa kwenye kimo cha 1,500m juu ya UB. Idadi ya wakazi imekadiriwa kufika 1,600,000, pamoja na mitaa ya nje hadi 2,800,000. Harare ni kitovu cha utawala pia cha uchumi nchini. Mtaa wa nje ulio mkubwa ni Chitungwiza yenye wakazi 340,000 kusini ya uwanja wa ndege wa kimataifa.
Namibia
Mwaka 1978 Umoja wa Mataifa uliamua ya kwamba Afrika ya Kusini-Magharibi unapaswa kupewa uhuru. Baada ya miaka ya vita vya kupigania uhuru kati ya SWAPO na jeshi la Afrika Kusini, mchakato wa kimataifa wa kuelekea uhuru ulianza mwaka 1988 na hatimaye mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.
Burundi
Tangu mwaka 1946 Shirikisho la Mataifa lilikwisha na Ubelgiji ilipokea wito wa kutawala Ruanda-Urundi na Umoja wa Mataifa. 
Mwaka moja kabla ya uhuru kulikuwa na uchaguzi wa kwanza chini ya usimamizi ya UM na chama mshindi kilikuwa UPRONA kilichoongozwa na mwanamfalme Mtutsi Louis Rwagasore aliyemwoa mwanamke wa Kihutu na chama kiliunganisha pande zote mbili. Lakini miezi michache baadaye Rwagasore aliuawa na chama chake kilitengana kufuatana na ukabila.
Jamaika
Uhuru kamili ulipatikana mwaka 1962.
Zimbabwe
Zimbabwe imegawiwa katika mikoa 8 na miji miwili ikiwa na hadhi ya Mikoa. Imegawiwa zaidi katika wilaya 59 na manispaa 1,200.
Historia ya Afrika
Aidha, katika mwaka wa 1974 Guinea ya Kireno (Guinea-Bissau) ikapata uhuru wake, na katika mwaka wa 1975 Angola, Cape Verde, Mozambique, Sao Tome na Principe zikapata uhuru. Hispania vilevile ikaitoa Sahara ya Magharibi kwa Morocco na Mauritania katika mwaka wa 1976, lakini wananchi wakakataa kuwa chini ya nchi mbili hizi, kukazuka vita. Mauritania ukaitoa sehemu yake na kuipa Morocco katika mwaka wa 1979, tatizo ambalo mpaka sasa linaendelea baina ya Morocco na Sahara ya Magharibi, na Umoja wa Mataifa unajaribu kutatua tatizo hili. Waingereza wakawapa uhuru Shelisheli katika mwaka wa 1976, na Ufaransa ukatoa uhuru kwa visiwa vya Ngazija (Comoro).
Zimbabwe
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu.
Zimbabwe
Jina "Zimbabwe" linatoka katika jina "dzimba dzamabwe" kumaanisha "nyumba ya mawe" kwa lugha ya Kishona. Nyumba hiyo ya mawe , ambayo imehifadhiwa kama eneo la kihistoria, ilikuwa Milki ya Mwenemtaba ambaye ufalme wake uliongoza eneo hilo miaka ya kale.
Historia ya Zimbabwe
Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi hadi alipolazimika kustaafu mwaka 2018.
Zimbabwe
Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.
Afrika ya Kusini-Magharibi
Baada ya mapatano ya kumpumzisha silaha mwaka 1988, majadiliano kati ya pande mbalimbali yalianzishwa rasmi na mwaka 1990 nchi ilipata uhuru wake kwa jina la Namibia.
Cecil Rhodes
1885 alifaulu kupata kibali cha serikali ya Uingereza kuanzisha koloni ya binafsi kaskazini ya Afrika kusini. Akaunda Kampuni ya Kiingereza ya Afrika Kusini (British South Africa Company) na kuvamia maeneo ya Zambia na Zimbabwe ya leo. Ardhi iliyotwaliwa iliuzwa kwa walowezi na koloni za kampuni ziliitwa Rhodesia ya Kaskazini na Rhodesia ya Kusini. Zilikaa chini ya kampuni ya Rhodes hadi 1923 zikachukuliwa baadaye na serikali ya Uingereza.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Koloni la Kongo ya Kibelgiji lilipata uhuru tarehe 30 Juni 1960.
Historia ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Ilipokuwa koloni la Ufaransa, Ubangi-Shari ziliwekewa mamlaka ya madaraka kama eneo la Jamii ya Wafaransa mwaka wa 1958, lakini baadaye ilipata uhuru tarehe 13 Agosti 1960.
Muungano wa Afrika
Baada ya mazungumzo marefu wazo hilo lilikubaliwa na viongozi wa nchi huru za Afrika akiwemo Mwalimu Julius Kambarage Nyerere wa Tanzania. Hivyo basi umoja wa Afrika OAU ambao sasa unaitwa AU uliundwa mwaka 1963 nchini Ethiopia iliyokuwa nchi ya pekee ya Afrika ambayo ilifaulu kujitetea dhidi ya uenezaji wa ukoloni katika karne ya 19. Addis Ababa ndipo makao makuu yake. Nyerere na Nkrumah walifikiri zaidi ni kwa vipi bara la Afrika lingeungana.
Nyerere na mwenzake Brazaville na kikundi cha Monrovia walitaka hatua hizo za kutengeneza nchi moja ya Afrika zisiharakishwe. Nyerere alitoa mawazo ambayo kwake yeye aliona yasingeruhusu muungano wa haraka kama alivyotaka Nkrumah.
Historia ya Zanzibar
Tarehe 10 Desemba 1963 Waingereza waliipa uhuru Zanzibar chini ya jumuiya ya madola.
Historia ya Tanzania
Zanzibar ilipata uhuru wake tarehe 10 Desemba 1963. Uhuru wa usultani ukadumu muda mdogo tu. Mapinduzi ya tarehe 12 Januari 1964 yakamuondoa Sultani. Mauaji ya familia nyingi zenye asili ya Kiarabu yakafuata.
Historia ya Afrika
Katika mwaka huu wa 1956, Sudan na Tunisia vile vile walipata uhuru wao, na Ghana katika mwaka wa 1957, Guinea katika mwaka wa 1958, na vile vile Morocco wakarudishiwa Spanish Morocco.
Uganda
Uganda ilipata uhuru wake tarehe 9 Oktoba 1962 kwa katiba ya jamhuri yenye serikali ya kibunge.
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Ian Smith aliitangaza Rhodesia kuwa huru kutoka kwa UK mnamo 11 Novemba 1965. Serikali ya Rhodesia iliunda katiba mpya. Herold Wilson, waziri Mkuu wa Britain aliutangaza uhuru huo usio wa halali na kitendo cha uzushi mnamo 12 Novemba. KItengo cha Usalama wa Umoja wa Mataifa kiliutangaza uhuru huo usio halali mnamo 19 Novemba, huku ukiita Britain kumaliza mzozo huo. Serikali ya Britain ilimtimua Gavana na Direkta wa Hazina ya Rhodesia na ikasimamisha hazina zote za Rhodesia nchini Britain mnamo 3 Desemba. Harold Wilson, Britain iliiwekea Rhodesia Vikwazo vya Kiuchumi, huku Waziri Mkuu wa Britain akiuomba umoja wa Mataifa kusaidia katika kmaliza mzozo huo mnamo 16 Desemba. Britain ilitangaza vikwazo vya Mafuta kuingia Rhodesia mnamo 17 Desemba.
Bendera ya Zimbabwe
Hivyo bendera inaunganisha bendera ya nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya ukoloni na bendera ya kwanza katika Afrika iliyopata uhuru baada ya ukoloni.
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Koloni la Kongo ya Kibelgiji lilipata uhuru tarehe 30 Juni 1960.
Historia ya Gambia
Tangu uhuru wa nchi zote mbili palikuwa na mpango wa kuziunganisha kwa njia ya shirikisho lililoanzishwa mwaka 1982 lakini Gambia ilitoka katika mapatano hayo mwaka 1989.
Ethiopia
Ethiopia ni moja ya nchi mbili za Afrika ambazo hazikutawaliwa na wakoloni wakati walipong’ang’ania Afrika. Nchi nyingine ni Liberia. Kabla ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Ethiopia ilivamiwa na Waitalia (1936) lakini ilipata uhuru wake tena baada ya miaka michache.
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Mwezi Desemba mwaka 1963 Waingereza waliipa uhuru Zanzibar chini ya jumuiya ya madola, na tarehe 12 Januari 1964 Zanzibar ilifanya mapinduzi kujikomboa kutoka katika utawala wa kisultani.
Ubelgiji
Hata hivyo mikoa ya kaskazini ilifaulu kwa njia ya vita kujipatia uhuru na kuanzisha Jamhuri ya Nchi za Chini (Uholanzi) tangu mwaka 1648. Mikoa iliyoendelea kuwa Ubelgiji ya baadaye ilibaki chini ya Habsburg hadi Mapinduzi ya Kifaransa na utawala wa Napoleon aliyeiingiza katika Ufaransa.
Uswazi
Uswazi unatawaliwa tangu mwaka 1986 na mfalme Mswati III. Mfalme anapingwa mara nyingi kwa sababu anatumia pesa nyingi kwa ajili yake binafsi ilhali wananchi ni maskini sana. Kwa muda mwingi wa uhuru wa nchi (6 Septemba 1968) katiba imesimamishwa, na mfalme ametawala peke yake.
Myanmar
Baada ya vita Burma ikapata uhuru wake tarehe 4 Januari 1948.
Miaka ya 1960 Nchini Zimbabwe
Chama cha Zimbabwe African People's Union (ZAPU) kiliundwa mnamo mnamo 1961 huku Joshua Nkomo akiwa kiongozi wake.
Historia ya Uswazi
Baada ya vita kati ya Waingereza na Makaburu, Swaziland ilukuwa nchi lindwa ya Uingereza tangu mwaka 1903 hadi 1967.
Uswazi
Baada ya vita kati ya Waingereza na Makaburu, Swaziland ilukuwa nchi lindwa ya Uingereza tangu mwaka 1903 hadi 1967.
Zambia
Jina limetokana na mto Zambezi. Jina la zamani za ukoloni (hadi 1964) lilikuwa "Northern Rhodesia".
Zimbabwe African National Union
Baada ya amani ya Lancaster House ZANU chini ya Mugbe ilishinda uchaguzi kwa kura za Washona walio wengi nchini Zimbabwe.
Joshua Nkomo
Joshua Mqubuko Nyongolo Nkomo (19 Juni 1917–1 Julai 1999) alikuwa mwananisiasa, kiongozi na mwanzilishi wa chama cha Zimbabwe African People’s Union na pia ni mtu wa kabila la Kalanga kutoka nchini Zimbabwe. Huyu alikuwa anajulikana kama baba wa Zimbabwe au katika Lugha ya Zimbabwe ‘’umdala Wethu, Umafukufuku au chibwechitedza’’ jiwe linaloteleza au (the slipery rork)
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1977 Jibuti (Nchi ya Afars na Issas) iliyokuwa ikitawaliwa na Wafaransa ikarudi kwa wenyewe. Rhodesia (Zimbabwe) ikapata uhuru halisi mwaka wa 1980, na South West Africa, iliyokuwa ikitawaliwa na Afrika ya Kusini ikapata uhuru katika mwaka 1990 na kuitwa Namibia.
Joshua Nkomo
Nkomo alianzisha chama cha National Democratic Part (NDP) , na mwaka ambao waziri Mkuu wa Uingereza bwana Harold Macmillan alipoongelea “upepo wa mabadiliko” unavuma katika Afrika Robert Mugabe aliungana nae. Chama cha NDP kilifungiwa na serikali ya kibabe ya Smith na baadae chama cha Zimbabwe African People Union ZAPU ambacho pia kilianzishwa na Joshua Nkomo pamoja na Robert Mugabe mwaka 1962, kilichua nafasi ya NDP. Lakini pia kilizuiwa mapema.
Chama cha ZAPU, kiligawanyika mwaka 1963, wakati wengine walihisi mgawanyiko huo ulikuwa ni kutokana na masuala ya Kikabila, lakini zaidi inaonesha kuwa mgawanyiko huo ulitokana na kushindwa kwa Sithole, Mugabe, Takawira na Malianga kuchukua madaraka ya ZAPU kutoka kwa Nkomo. ZAPU kikabaki chama chenye mjumuisho wa makabila mengi hadi kupatika kwa uhuru.
Zimbabwe African National Union
Tangu mwaka ule ZANU imeendelea kama chama tawala wa Zimbabwe. 1988 kiliungana na ZAPU wa Joshua Nkomo na kutumia jina la ZANU-PF.
Rhodesia ya Kusini
Baada ya vita kuu ya pili wazungu wa Rhodesia waliona maendeleo mengi lakini Waafrika walianza kusikitika zaidi. ANC ya Afrika Kusini ilienea hadi Rhodesia. Mwenyekiti wake nchini tangu 1957 alikuwa kijana Joshua Nkomo. ANC ilipopigwa marufuku 1959 Nkomo akaenda Uingereza akarudi 1960 na kuunda National Democratic Party of Zimbabwe (NDP) iliyopigwa marufuku 1961 akaunda ZAPU.
Jimbo la Sokoto
Mwaka wa 1967, si muda mrefu baada ya Nigeria kupata uhuru kutoka Uingereza, eneo hilo lilijulikana kama jimbo la Northwestern. Mwaka wa 1976, eneo hili liligawanywa katika majimbo mawili ya Sokoto na Niger. Baadaye, jimbo la Kebbi (1991) na jimbo la Zamfara (1996) zilijitoa katika jimbo la Sokoto.
Jamhuri ya Kongo
Baada ya uhuru tarehe 15 Agosti 1960 nchi ilitawaliwa na Wakomunisti tangu mwaka 1970 hadi 1991.
Milton Obote
Apollo Milton Obote (28 Desemba 1925 - 10 Oktoba 2005) alikuwa mwanasiasa wa Uganda aliyepigania uhuru wa nchi yake uliofikiwa mwaka 1962.
Historia ya Afrika
Kati ya miaka 1880 na 1912, Wazungu waligawana bara la Afrika, na nchi zote zikawa chini ya utawala wa Wazungu isipokuwa Liberia na Ethiopia.
Historia ya Zimbabwe
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Rhodesia ya Kaskazini
Rhodesia ya Kaskazini (kwa Kiingereza: Northern Rhodesia) ilikuwa jina la koloni halafu eneo lindwa la Uingereza katika Afrika ya Kusini lilipopata uhuru wake kwa jina la Zambia tarehe 24 Oktoba 1964.
Bendera ya Zimbabwe
Bendera ya Zimbabwe ni ya milia saba ya kulala na pembetatu upande wa nguzo.
Mamluki
Mgogoro wa Kongo wa miaka 1960-1965 ulikuwa kipindi cha machafuko katika Jamhuri ya Kwanza ya Kongo ambayo iliundwa kwa kupewa uhuru na Ubelgiji ikakatizwa baada ya Joseph Mobutu kuchukua madaraka ya nchi kwa mabavu. Katika kipindi hicho, mamluki walitumiwa na baadhi ya vikundi katika mgogoro na wakati mwingine, walitumiwa na Walinzi wa amani wa UM.
Historia ya Jibuti
Nchi ilipata uhuru tarehe 27 Juni 1977.
Bendera ya Zimbabwe
Nyota nyekundu chini yake hukumbusha mapambano ya ukombozi.
Zimbabwe African National Union
Chama kilianzishwa mwaka 1983 kama farakano kutoka chama cha ZAPU na mchungaji Ndabaningi Sithole (1920-2000) pamoja na wakili Herbert Chitepo wasiopendezwa na mwelekeo mkali wa Joshua Nkomo kiongozi wa ZAPU na mweleko wake upane wa Umoja wa Kisovyeti.
Muungano wa Afrika Kusini
Tarehe 31 Mei 1961 nchi ilitangaza uhuru wake kama Jamhuri ya Afrika Kusini.
Shilingi
Uingereza ilitoa "East African Shilling" kuanzia mwaka 1921 kama pesa ya pamoja kwa ajili ya makoloni yake ya Kenya, Uganda na Tanganyika. Zanzibar ilijiunga na shilingi hiyo mwaka 1935 ilipoacha rupia zake.
Historia ya Uswazi
Uswazi unatawaliwa tangu mwaka 1986 na mfalme Mswati III. Mfalme anapingwa mara nyingi kwa sababu anatumia pesa nyingi kwa ajili yake binafsi ilhali wananchi ni maskini sana. Kwa muda mwingi wa uhuru wa nchi (6 Septemba 1968) katiba imesimamishwa, na mfalme ametawala peke yake.
Historia ya Liberia
Wamarekani Weusi hao walikuwa watumwa waliopata uhuru ambao kwa kushirikiana na chama cha American Colonization Society waliunda taifa hili na kutangaza uhuru wa nchi hiyo tarehe 26 Julai 1847.
Bendera ya Zambia
Bendera hii imetokana na bendera ya chama cha kupigania uhuru "United National Independence Party (UNIP)". Imechukuliwwa kama bendera rasmi ya taifa wakati wa uhuru 24. 10. 1964. Ilibadilishwa kidogo mwaka 1996.
Historia ya Cote d'Ivoire
Baada ya uhuru (7 Agosti 1960), iliwahi kuwa kati ya nchi tajiri zaidi za Afrika, lakini tangu mwaka 2002 uchumi na hali ya maisha kwa jumla vimeharibika kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe (2002-2011).
Zimbabwe
Wakazi wengi (82%) ni wa kabila la Washona, 14% ni Wandebele, 2% ni wa makabila mengine ya Kiafrika, 1% ni machotara, Wahindi, Wazungu n.k.
Robert Mugabe
Mugabe alirudiwa katika uchaguzi mbalimbali. Tangu mwaka 2000 uchaguzi hizi zimekuwa mashakani kutokana na matishio na matumizi ya mabavu dhidi ya wapinzani. Utawala wa Mugabe umeitwa wa kidikteta tangu mwaka 2002. Kutokana na mashataka dhidi ya serikali ya Mugabe ya kudharau haki za binadamu nchi Zimbabwe ilisimamishwa ndani ya Jumuiya ya Madola. Mugabe pamoja na mawaziri wake na viongozi wa chama chake hawaruhusiwi kusafiri kwenda nchi za Umoja wa Ulaya na Marekani.
TANZAM
TANZAM ni kifupi cha kutaja barabara kuu ya Tanzania-Zambia-Highway kati ya Dar-es-Salaam (Tanzania) na Lusaka (Zambia).
Barabara hii ilipanushwa na kuimarishwa kama barabara ya lami kati ya 1968 hadi 1973. Kusudi lake lilikuwa kisiasa maana Zambia ilitafuta njia ya mawasiliano na bandari ya baharini bila kutegemea tena Afrika Kusini. Kihistoria usafiri wa nje na biashara ya Zambia isiyo na pwani zilitegemea njia zilizopita katika Msumbiji au Afrika Kusini na nchi zote mbili hazikuwa bado nchi huru. Msumbiji ilikuwa koloni ya Ureno na Afrika Kusini ilitawaliwa na serikali ya Apartheid.
Historia ya Sierra Leone
Mwaka 1961 Sierra Leone ilipewa uhuru wake.
Zambia
Baada ya wapelelezi Wazungu kufika katika karne ya 18, Zambia ikawa nchi lindwa ya Uingereza kwa jina la Northern Rhodesia mwishoni mwa karne ya 19.
Historia ya Zimbabwe
Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu.
Winnie Madikizela-Mandela
Wakati wa mabadiliko ya Afrika ya kusini kuwa serikali ya Kidemokrasia, Winie alikuwa kidogo anawapendelea wazungu kuliko mume wake.Pamoja na kuwa na mume wake wakati akiachiwa huru mwakan1990.Miaka 38, ya ndoa ilimalizika walipaochana mwezi wa nne mwaka1992,baada ya kugundulika kuwa alikuwa sio mwaminifu kwa kipindi ambacho Mandela alipokuwa gerezani.Wawili hao walitalikiana mwezi wa tatu mwaka 1996.lakini alikuwa tayari kashapata jina la pili la Madikizela-Mandela. Alichaguliwa kuwa waziri wa sanaa,utamaduni, Sayansi na tekinolojia kama madaraka yake ya kwanza katika seriakali baada ya sera ya ubaguzi nchi humo yaani Apartheid.mwezi wa tano mwaka 1994,lakini alinyang'anywa wadhifa huo miezikumi na moja baadae baadaya kushutumiwa kwa kula rushwa.
Alibakia maarufu kwa wnachama wengi wa chamacha ANC, na mwezi wa kumi na mbili mwaka1993,alichaguliwa kugombea nafasi ya uraisi kwa tiketi ya chama ca ANC, chamacha wanawake.japokuwa alijivua wadhifa huo na kuwa makamu mwenyekiti wa Raisi wa chama hicho, katika harakati kwenye mkutanowa Mafikeng mwezi wa kumi na mbili mwaka 1997.
Mwaka 1997,alitokezakatika baraza laUkweli na Mapatani.Mchungai Desmond Tutu, alitambua umuhimu wake na nafasi yake katika harakati za kupigania uhuru na usawa lakini alimwomba akubali makosa yake na aweze kuomba msamaha.Katika kujibu alisema na kukubaki kuwa mambo yalikwenda vibaya sana.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kati ya 27 Oktoba 1971 na 17 Mei 1997, chini ya utawala wa dikteta Mobutu, nchi ilijulikana kwa jina la "Zaire".
Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
Kipindi cha kwanza kilikuwa 1977-78 wakati jeshi la Rhodesia iliingia ndani ya Msumbiji. Rhodesia (leo:Zimbabwe) ilitawaliwa wakati ule na serikali ya walowezi Wazungu chini ya Ian Smith. Warhodesia walijaribu kuangamiza vikundi vya wapinzani kutoka kwao waliotafuta kupindua serikali ya walowezi wakijificha katika Msumbiji na kushambulia kutoka huku. Hapo vikosi vya Rhodesia viliingia mara kadhaa ndani ya Msumbiji halafu Rhodesia ilianzisha harakati ya Renamo kwa kukusanya wapinzani dhidi ya Frelimo na kuwapa silaha. Baada ya kuenea kwa vita ndani ya Rhodesia jeshi lake lilishambulia kambi kubwa ya wapinzani chini ya Robert Mugabe katika Mkoa wa Manica wa Msumbiji. Hapo Tanzania ilituma wanajeshi wake kwa shabaha ya kuimarisha utawala wa Frelimo wakarudi kwao mwaka ufuatao 1978.
Bujumbura
Lakini, baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, Bujumbura ilichukuliwa na Ubeljiji ambapo Shirikisho la Mataifa ilisimamia Ruanda-Urundi. Jina la mji likabadilishwa kutoka Usumbura hadi Bujumbura. Burundi ilipopata uhuru, mwaka wa 1962.
Historia ya Moldova
Baada ya vita vikuu vya kwanza Moldova ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti kwa jina la Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova hadi ilipopata uhuru wake tarehe 27 Agosti 1991.
Ukoloni Mamboleo
Neno Ukoloni Mamboleo lilianza kutumika, hasa kuhusu Afrika, baada ya mchakato wa kupata uhuru. Kisha kupata uhuru, baadhi ya viongozi wa kitaifa na makundi ya upinzani walisema kuwa nchi zao hazitakubali aina mpya ya ukoloni kutoka mataifa yaliyoendelea. Kwame Nkrumah, ambaye mwaka 1957 akawa kiongozi wa Ghana, aliwahi kufafanua Ukoloni Mamboleo katika moja ya vitabu vyake, "Ukoloni Mamboleo, Hatua ya Mwisho wa Ubeberu" (1965), ambacho ni kama ugani wa kile cha Lenin "Ubeberu, Hatua ya Mwisho wa Ubepari" (1916), ambamo Lenin anasema kuwa ubeberu wa karne ya 19 unategemeana na mahitaji ya mfumo wa kibepari.
Nigeria
Nigeria imepata uhuru wake tarehe 1 Oktoba 1960, ikiunganisha maeneo ya koloni la Nigeria na sehemu ya kaskazini ya eneo lindwa la Kamerun ya Kiingereza.
Afro-Shirazi Party
Katika uchaguzi kabla ya uhuru mwaka 1963 ASP ilipata asilimia 54.2 za kura lakini, kutokana na mfumo wa uchaguzi, haikupata wabunge wengi, hivyo serikali ya kwanza baada ya ukoloni ilianzishwa na vyama vya ZNP na ZPFP.
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kati ya 27 Oktoba 1971 na 17 Mei 1997, chini ya utawala wa dikteta Mobutu, nchi ilijulikana kwa jina la "Zaire".
Afrika ya Kusini-Magharibi
Afrika ya Kusini-Magharibi (au kwa Kiingereza South-West Africa) ilikuwa jina la eneo la Namibia ya leo kuanzia mwaka 1922 hadi uhuru wa nchi ya Namibia mwaka 1990.
Jibuti
Nchi ilipata uhuru tarehe 27 Juni 1977.
Historia ya Tanzania
Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961.
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mwaka 1959 mkutano wa wanasiasa Wakongo ulidai uhuru wa nchi.
Zimbabwe African National Union
ZANU (Zimbabwe African National Union) ni chama cha kisiasi nchini Zimbabwe. ZANU imetawala tangu mwaka 1980.
Historia ya Zimbabwe
Kampuni ya British South Africa ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890.
Historia ya Afrika
Vile vile, katika mwaka huohuo wa 1960 Congo (Kinshasa), Nigeria, Somalia, na Togo zikapata uhuru, na katika mwaka wa 1961 Sierra Leone na Tanganyika zikapata uhuru, na Afrika ya Kusini ikawa Jamhuri.
Moldova
Baada ya vita vikuu vya kwanza Moldova ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti kwa jina la Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova hadi ilipopata uhuru wake tarehe 27 Agosti 1991.
Ufaransa
Makoloni yake mengi katika Afrika yalipata [[uhuru]] bila vita mnamo [[1960]]. Ila Aljeria, iliyowahi kutangazwa kuwa sehemu ya Ufaranya yenyewe, ilipata uhuru wake baada ya vita vikali vya kupigania uhuru vya miaka 1954 - [[1962]].
Historia ya Zambia
Tarehe 24 Oktoba 1964, Zambia ikawa huru na waziri mkuu Kenneth Kaunda akawa rais wa kwanza.
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Mwaka 1890 Zanzibar ilikuwa chini ya uangalizi wa Waingereza rasmi, lakini uchaguzi wa mwanzo ulifanyika mwaka 1957, na miaka iliyofuata kukawepo fujo na machafuko kutoka kwa Waafrika wanaodai uhuru dhidi ya utawala wa kiarabu.