ศตวรรษ แปลว่าอะไร ?
ศตวรรษ
ศตวรรษ (จากภาษาสันสกฤต ศต (หนึ่งร้อย) และ วรรษ (ปี) หมายถึงช่วงเวลาติดต่อกัน 100 ปี ในทุกระบบวันที่ ศตวรรษจะถูกกำหนดให้เป็นตัวเลขแบบมีลำดับ ดังนั้น เราจะกล่าวถึง "ศตวรรษที่สอง" แต่ไม่กล่าวว่า "ศตวรรษสอง"
โทราห์
ภายหลังได้มีการแปลเป็นภาษากรีกจึงมีชื่อเรียกใหม่ว่า เบญจบรรณ () หมายถึง "ที่บรรจุห้าอัน" คือหนังสือ 5 เล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม ได้แก่โทราห์เขียนด้วยภาษาฮีบรูไบเบิล หรือที่รู้จักกันในชื่อ หนังสือของโมเสส เป็นคัมภีร์ที่พระเจ้าประทานให้กับโมเสส กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของโลกและสรรพสิ่ง รวมถึงที่มาของความสัมพันธ์ระหว่างพระยาห์เวห์กับมนุษย์ เช่น การสร้างทรงสร้างของพระเจ้า กำเนิดมนุษย์ ที่มาของบาปกำเนิด พันธสัญญาของพระเจ้า บรรพชนของชนชาติอิสราเอล เรื่องของบัญญัติสิบประการ และพิธีการต่าง ๆ ของชาวอิสราเอล เป็นต้น
เซนติ
คำว่า เซนติ มาจากคำว่า Centum ในภาษาละติน แปลว่า 100
ศตวรรษ ดุลยวิจิตร
ปัจจุบัน อยู่กินภรรยาคนปัจจุบัน โรสณานี เศรษฐสิริน ทั้งคู่มีลูกชาย-หญิงด้วยกันอย่างละคน
แซยิด
คำว่าโชยชิวเจี้ยด (千壽節) หรือ บ้วนซิ่วเจี้ยด (萬壽節) ก็ดี ก็มีความหมายว่า ตรุษพระชนม์ยืนยาวพันปีหรือหมื่นปี ซึ่งหมายถึงการเฉลิมพระชนมพรรษานั่นเอง แต่ไม่ช้าพระราชพิธีที่ได้ชื่อตามที่กล่าวนี้ก็ถูกเปลี่ยนเป็นคำอื่นอีก จนถึงราชวงศ์หมิงรัชกาลพระเจ้าเม่งสี่จงได้ทรงย้อนกลับไปใช้คำว่าบ้วนซิ่วเจี้ยดเป็นนามพระราชพิธีนั้นสืบเนื่องไปถึงสมัยราชวงศ์ชิง เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พระราชพิธีบ้วนซิ่วเจี้ยดก็เลิกล้มไป แต่ลัทธิธรรมเนียมแซยิดยังคงนิยมทำกันอยู่ต่อมา
กิโลเมตรต่อชั่วโมง
กิโลเมตรต่อชั่วโมง () เป็นหน่วยวัดอัตราเร็ว (ปริมาณสเกลาร์) และความเร็ว (ปริมาณเวกเตอร์) ตามคำจำกัดความ วัตถุหนึ่งเคลื่อนที่ด้วยอัตราเร็ว 5 กิโลเมตรต่อชั่วโมง แปลว่าในเวลา 1 ชั่วโมง วัตถุนั้นจะเคลื่อนที่ได้ระยะทาง 5 กิโลเมตร อักษรย่อสำหรับกิโลเมตรต่อชั่วโมงคือ กม./ชม. หรือ กม.·ชม.
คริสต์ศตวรรษที่ 1
BC = ก่อนคริสตกาล
สารานุกรม
สารานุกรมเป็นคำสมาสจากคำ สาร และ อนุกรม มีความหมายรวมว่า สาระ หรือ เรื่องราว ซึ่งมีการจัดเรียงเป็นลำดับ หมวดหมู่ คำว่าสารานุกรมในภาษาอังกฤษ คือ "Encyclopedia" หรือ "Encyclopædia" ซึ่งมีที่มาจากภาษากรีก εγκύκλιος παιδεία (enkyklios paideia; "in a circle of instruction") จากคำว่า εγκύκλιος หมายถึง circuit shaped. โดย κύκλος หมายถึง circuit และ παιδεία หมายถึง instruction คำว่า Encyclopedia นี้บางครั้งก็ใช้ว่า Cyclopaedia ซึ่งให้ความหมายเหมือนกัน
ศตวรรษิกชน
ศตวรรษิกชน คือบุคคลที่มีชีวิตอยู่ถึงหรือเกิน 100 ปี เนื่องจากความคาดหมายการคงชีพทั่วโลกมีค่าเฉลี่ยน้อยกว่า 100 ปี คำว่าศตวรรษิกชนจึงมักเข้าใจว่าเป็นคนอายุยืน (longevity)
สมัยกลาง
สมัยกลางเป็นหนึ่งในสามยุคหลักตามแบบแผนนิยมทั่วไปในการศึกษาประวัติศาสตร์ยุโรป ได้แก่ อารยธรรมคลาสสิคหรือสมัยคลาสสิก สมัยกลาง และสมัยใหม่ เลโอนาร์โด บรูนี คือนักประวัติศาสตร์ท่านแรกที่ใช้การจัดแบ่งช่วงเวลาทั้งสามนี้ในงานประพันธ์ "ประวัติศาสตร์แห่งชาวฟลอเรนซ์" (History of the Florentine People; ค.ศ. 1442) ของเขา คำว่า "สมัยกลาง" ปรากฏครั้งแรกในภาษาละตินปี ค.ศ. 1469 ในคำว่า "เมดิอาเทมปีสตัส" (media tempestas) แปลว่า "มัชฌิมฤดู" การใช้ในช่วงแรกมีหลากหลาย เช่น "เมดิอุมเอวุม" (medium aevum) แปลว่า "สมัยกลาง" พบบันทึกครั้งแรกในปี ค.ศ. 1604 หรือ "เมดิอาเชคูลา" (media scecula) แปลว่า "สมัยกลาง" พบบันทึกครั้งแรกในปี ค.ศ. 1625 การแบ่งช่วงเวลาออกเป็นสามสมัยกลายมาเป็นมาตรฐานสากล เมื่อนักประวัติศาสตร์ชาวเยอรมันนามว่า คริสตอฟ เซลลาเรียส ตีพิมพ์ "ประวัติศาสตร์สากลแยกเป็น สมัยโบราณ, สมัยกลาง และสมัยใหม่" (Universal History Divided into an Ancient, Medieval, and New Period) ในปี ค.ศ. 1683 ซึ่งภาษาอังกฤษเป็นเพียงภาษาหลักที่ยังคงพหุรูปแบบเช่นนั้นไว้ดังเดิม
เมตร
ในปี ค.ศ. 1670 กาเบรียลมูตูน บิชอปแห่งลียง ยังแนะนำให้ใช้มาตรฐานความยาวที่มีความยาวเป็นสากลพร้อมกับทศนิยมและหน่วยทศนิยมโดยอิงจากมุมหนึ่งลิปดาของเส้นเมริเดียนของโลก (เส้นรอบวงของโลกไม่สามารถวัดได้ง่าย) หรือลูกตุ้มระยะเวลาสองวินาที ในปี ค.ศ. 1675 นักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาเลียน Tito Livio Burattini ได้ทำงานใน Misura Universale ใช้วลี metro cattolico ("universal measure") มาจากภาษากรีก μέτρονκαθολικόν (métronkatholikón) เพื่อแสดงถึงหน่วยความยาวมาตรฐานที่มาจากลูกตุ้ม จากการปฏิวัติของฝรั่งเศสสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ฝรั่งเศสได้เรียกเก็บค่านายหน้าด้วยการกำหนดมาตรการเพียงอย่างเดียวสำหรับมาตรการทั้งหมด เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ค.ศ. 1790 คณะกรรมาธิการแนะนำให้ใช้ระบบทศนิยมและแนะนำให้ใช้คำว่า mètre ("วัด") ซึ่งเป็นหน่วยพื้นฐานของความยาว นิยามว่าเท่ากับหนึ่งในสิบล้านส่วนของระยะห่างระหว่างขั้วโลกเหนือและเส้นรอบวง ในปี ค.ศ. 1793 อนุสัญญาแห่งชาติฝรั่งเศสได้รับรองข้อเสนอดังกล่าว ; ใช้ metre ในภาษาอังกฤษในปี ค.ศ. 1797
อาสนวิหาร
คำว่า "cathedral" มาจากคำนามภาษาละติน "cathedra" (นั่ง หรือ เก้าอี้) ที่หมายถึงสถานที่ที่มี ที่นั่ง หรือ บัลลังก์ของมุขนายกหรืออัครมุขนายก ในสมัยโบราณเก้าอี้เป็นสัญลักษณ์ของผู้สอน ฉะนั้นบิชอปในฐานะที่เป็นผู้สอนศาสนาและมีหน้าที่การปกครองจึงมีบัลลังก์
มิติ
มิติ ความหมายโดยทั่วไปหมายถึง สิ่งที่บอกคุณสมบัติของวัตถุ ได้แก่ ความกว้าง ความยาว และ ความสูง ส่วนในทางคณิตศาสตร์ มิติ หมายถึงจำนวนตัวเลขที่ต้องการเพื่อระบุตำแหน่งและคุณสมบัติของวัตถุใด ๆ ในปริภูมิ ในศาสตร์ต่าง ๆ อาจนิยามความหมายของคำว่า มิติ แทนจำนวนพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้อง เช่น ต้นทุน และ ราคา ในทางเศรษฐศาสตร์
ประวัติศาสตร์
"ประวัติศาสตร์" เป็นคำที่มีความหมายหลากหลาย แต่ความหมายที่สำคัญที่ใช้โดยทั่วไปคือ 1) เหตุการณ์ในอดีตทั้งหมดของมนุษย์ หรืออดีตทั้งหมดของมนุษย์ตั้งแต่มีมนุษย์เกิดขึ้นมาในโลกจนถึงวินาทีที่พึ่งผ่านมา และ 2) หมายถึงเรื่องราวของบางเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นมาในอดีตที่เรารู้หรือเข้าใจ นั่นคือสิ่งที่นักประวัติศาสตร์สร้างขึ้นมาเกี่ยวกับอดีตที่ผ่านพ้นไป
พันล้านปี
พันล้านปี ()(10 ปี) เป็นหน่วยของเพตาวินาที มีค่าเท่ากับ 3.16×10 วินาที.
ทศวรรษ
คำว่า "ทศวรรษ" ในภาษาไทยนั้นไม่ปรากฏชัดว่าเริ่มนิยมใช้กันเมื่อใด "ทศวรรษ" เป็นคำสันสกฤตเต็มรูป หมายความว่าเป็นศัพท์ที่มีอยู่แล้วในภาษาสันสกฤต "ทศวรฺษ" ซึ่งมีการใช้มานานแล้ว มิใช่คนไทยนำศัพท์สันสกฤตมาผูกขึ้นเอง "ทศ" แปลว่า 10 และ "วรรษ" แปลว่า ปี ดังนั้นความหมายตามตัวอักษรของ "ทศวรรษ" ในภาษาสันสกฤตแต่เดิมจึงหมายถึง "จำนวน 10 ปี" แต่มักจะนำมาใช้ในความหมายว่า "รอบสิบปี" พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานระบุคำอ่านว่า "ทด-สะ-วัด" โดยให้นิยามว่า รอบ 10 ปี และระบุที่มาว่ามาจาก decade
ศตวรรษที่ 16
ศตวรรษที่ 16 อาจหมายถึง
ศตวรรษ ดุลยวิจิตร
ศตวรรษ ดุลยวิจิตร เกิดเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2512 เป็นนักแสดงชาวไทย มีบ้านเกิดอยู่ที่จังหวัดลำพูน จบการศึกษาจากวิทยาลัยเทคนิคภาคพายัพ จังหวัดเชียงใหม่ เข้าวงการโดยการประกวดโดมอนแมน ได้รับตำแหน่งรองชนะเลิศ เข้าสู่วงการแสดง กับละครเรื่องแรกในบทรับเชิญในละคร "ปริศนาของเวตาล" มีผลงานสร้างชื่อคือละครเรื่อง "ตำรับรัก" โดยมักแสดงคู่กับ รชนีกร พันธุ์มณี จนเสมือนเป็นพระนางคู่กัน
ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล
ศตวรรษ : ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล - ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล - คริสต์ศตวรรษที่ 1
พันล้านปี
มีการวัดปีของดาว และปีจูเลียนได้ดังนี้
J= จูเลียน S=ดาว:
Byr ถูกใช้ในภาษาอังกฤษ, ธรณีวิทยา และดาราศาสตร์ เป็นหน่วยของหนึ่งพันล้านปี. ส่วนนักดาราศาสตร์ใช้ Gyr หรือ Gy ในรูปแบบของ gigayear.
ศตวรรษที่ 21
ศตวรรษที่ 21 อาจหมายถึง
เทระ
เทระ () เป็นคำนำหน้าหน่วยในระบบเมตริก แสดงถึงค่าหนึ่งล้านล้าน (10 หรือ 1000000000000) มีสัญลักษณ์คือ T
ศตวรรษที่ 6
ศตวรรษที่ 6 อาจหมายถึง
ศตวรรษ เศรษฐกร
ศตวรรษ เศรษฐกร เกิดเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2525 ที่จังหวัดกาญจนบุรี บิดาชื่อ พงษ์พริ้ง มารดาชื่อ พรภัคกุล เศรษฐกร (ชื่อเดิม: พรศรี) เรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่โรงเรียนวิสุทธรังษี จังหวัดกาญจนบุรี มาเรียนต่อมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนเศรษฐบุตรบำเพ็ญ กรุงเทพมหานคร ปริญญาตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เอกกำกับการแสดงและการแสดง
คริสต์ทศวรรษ
คริสต์ทศวรรษ เป็นช่วงสิบปีของ คริสต์ศักราช ในการกล่าวถึงประวัติศาสตร์บางครั้งนิยมกล่าวถึงในลักษณะช่วงของทศวรรษซึ่งเป็นการเกี่ยวข้องกับช่วงเวลาหลายปี
คำอุปสรรคเอสไอ
ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (SI) ได้กำหนดชุดคำอุปสรรค ซึ่งรู้จักกันว่า คำอุปสรรคเอสไอ หรือ คำอุปสรรคเมตริก คำอุปสรรคเอสไอเป็นคำนำหน้าหน่วยวัดพื้นฐานเพื่อแสดงการคูณหรือเศษส่วนเลขฐานสิบของหน่วยนั้น คำอุปสรรคแต่ละคำนั้นจะมีสัญลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งเขียนหน้าสัญลักษณ์ของหน่วยพื้นฐานได้เช่นกัน คำอุปสรรคเอสไอได้รับการวางมาตรฐานโดยสำนักงานชั่งตวงวัดระหว่างประเทศในมติระหว่าง ค.ศ. 1960 ถึง 1991 การใช้คำเหล่านี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแต่หน่วยเอสไอและคำอุปสรรคหลายคำพบมีใช้ตั้งแต่ระบบเมตริกเพิ่งถือกำเนิดขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1790
ศตวรรษที่ 20
ศตวรรษที่ 20 อาจหมายถึง
ตารางเซนติเมตร
ตารางเซนติเมตร คือหน่วยของพื้นที่ มักย่อว่า ตร.ซม. หรือสัญลักษณ์ ซม. จากภาษาอังกฤษ cm
ศักราชของญี่ปุ่น
ศักราชของญี่ปุ่น หรือ เน็งโก () หรือ เก็งโก () หรือ รัชศก คือ การเรียกช่วงปีในรัชกาลของจักรพรรดิญี่ปุ่นแต่ละพระองค์ ปรากฏหลักฐานว่ามีการใช้ครั้งแรกในรัชสมัยจักรพรรดิโคโตะกุ จักรพรรดิองค์ที่ 36 สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
คริสต์มาส
นอกเหนือไปจาก "คริสต์มาส" แล้ว วันดังกล่าวยังรู้จักกันในชื่ออื่นตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน พวกแองโกล-แซกซันเรียกงานสมโภชกลางฤดูหนาว (midwinter) หรือที่พบน้อยกว่า "Nātiuiteð" จากภาษาละติน "nātīvitās" "Nativity" หมายถึง "การเกิด" มาจากภาษาละติน "nātīvitās" ในภาษาอังกฤษเก่า "Gēola" ("ตรุษฝรั่ง", Yule) หมายถึง ช่วงเวลาซึ่งสัมพันธ์กับเดือนมกราคมและธันวาคม ภาษานอร์สโบราณที่มาจากกำเนิดเดียวกัน "Jól" ภายหลังได้ใช้เป็นชื่อของวันหยุดเพเกินสแกนดิเนเวีย ซึ่งผนวกรวมกับคริสต์มาสราว ค.ศ. 1000 "Noel" (หรือ "Nowell") เข้าสู่ภาษาอังกฤษในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 14 และมาจากภาษาฝรั่งเศสเก่า noël หรือ naël คำนี้มาจากภาษาละติน nātālis (diēs) หมายถึง " (วัน) แห่งการเกิด"
ทศาวตาร
คำว่าทศาวตาร เป็นคำสมาสของคำว่า ทศ หมายถึง สิบ และ อวตาร หมายถึง การแบ่งภาคมาเกิด.
คริสต์ศตวรรษที่ 1
ศตวรรษ : ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล - คริสต์ศตวรรษที่ 1 - คริสต์ศตวรรษที่ 2
ไมล์
หน่วยไมล์ได้ถูกใช้ตั้งแต่สมัยโรมันในช่วงที่ยึดครองบริเตน ในชื่อ mille passus (มิลเล ปัสซุส มีความหมายว่า 1,000 ก้าวเดิน) โดยเทียบเท่าได้กับระยะเท้า (1 ฟุต) ของชาวโรมัน 5,000 ฟุต ซึ่งภายหลังจากที่ชาวโรมันย้ายออกจากบริเตน หน่วยไมล์ยังคงมีใช้อยู่ คู่กับหน่วยเดิมเฟอร์ลอง ซึ่งเป็นหน่วยวัดที่นาของชาวบริเตน ซึ่งเป็นระยะที่ม้าสามารถลากคันไถได้ก่อนที่ม้าจะหยุดพักซึ่งมีค่าเท่ากับ 660 ฟุต ซึ่งภายหลังได้มีการรวมหน่วยไมล์และเฟอร์ลองเข้าด้วยกัน โดยเปลี่ยนจากเดิมที่ 1 ไมล์เท่ากับ 5000 ฟุต กลายเป็น 1 ไมล์เท่ากับ 8 เฟอร์ลองและเท่ากับ 5280 ฟุต (1 เฟอร์ลองเท่ากับ 660 ฟุต)
ตารางกิโลเมตร
ตารางกิโลเมตร คือหน่วยของพื้นที่ มักย่อว่า ตร.กม. หรือสัญลักษณ์ กม. จากภาษาอังกฤษ km
ล้านปี
ล้านปี () เป็นหน่วยจำนวน 1,000,000 (1×10) ปี หรือ 31.6 เทระวินาที
เมตร
เมตร อักษรย่อ ม. ( → , m) เป็นหน่วยฐานเอสไอของความยาวในหน่วยเอสไอ แต่เดิมนิยามว่าหนึ่งเมตรเท่ากับ 1/10,000,000 ของระยะทางจากเส้นศูนย์สูตรของโลกไปยังขั้วโลกเหนือวัดจากเส้นรอบวงที่ผ่านเมืองปารีส แต่เนื่องจากความแม่นยำทางมาตรวิทยา ที่มีมากขึ้น ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2526 ความยาวหนึ่งเมตรจึงถูกนิยามไว้ให้เท่ากับความยาวที่แสงเดินทางได้ในสุญญากาศ ในช่วงเวลา วินาที
ปัญหาปี ค.ศ. 2000
Y2K คือคำย่อของ Year 2000 ซึ่งหมายถึงปี ค.ศ. 2000 โดย Y ย่อมาจากคำว่า Year, K เป็นหน่วยในการวัดค่าต่างๆ ในระบบเมตริก มีค่าเท่ากับ 1000 2K จึงมีค่า 2x1000 เท่ากับ 2000
ศตวรรษิกชน
ศตวรรษิกชนที่มีชีวิตอยู่ถึงอายุ 110 ปีหรือมากกว่า (supercentenarian) มีเพียงประมาณ 1 ใน 1,000 ของศตวรรษิกชนทั้งหมดเท่านั้น สิ่งที่หายากกว่าคือคนที่มีชีวิตอยู่ถึงอายุ 115 ปี โดยในประวัติศาสตร์ที่เคยมีการบันทึกไว้ปรากฏว่า มีเพียง 43 คนเท่านั้นที่มีอายุมากกว่า 115 ปี
ศตวรรษ เศรษฐกร
ศตวรรษ เศรษฐกร () ชื่อเล่น เต๊ะ นักร้องนักแสดงชาวไทยที่มีผลงานเป็นที่รู้จักทั้งในประเทศไทยและไต้หวัน และ ได้รับเชิญร่วมร้องเพลงงาน “GONG FU AO YUN” ที่ใช้ในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก 2008 ที่กรุงปักกิ่ง ประเทศจีน
งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ ในประเทศไทย ได้มีการเตรียมการล่วงหน้ากว่า 5 ปี นับแต่ปี พ.ศ. 2495 มีการสร้างอนุสรณ์สถานพุทธมณฑล และการจัดกิจกรรมมากมายเพื่อเฉลิมฉลองพร้อมกันกับประเทศ ศรีลังกา อินเดีย พม่า เนปาล และประเทศที่มีประชากรนับถือพระพุทธศาสนาทั่วโลก โดยในประเทศอื่นใช้คำว่า "พุทธชยันตี 2500 ปี"
ระบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง
แนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง หรือ (เอกภพ)มีสุริยะเป็นแกน เป็นทฤษฎีที่ว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ ภาษาอังกฤษเรียกว่า Heliocentrism มีที่มาจากรากศัพท์ภาษากรีกว่า ήλιος Helios = ดวงอาทิตย์ และ κέντρον kentron = ศูนย์กลาง แนวคิดนี้เป็นแนวคิดตรงกันข้ามกับแนวคิดโลกเป็นศูนย์กลางจักรวาล เริ่มขึ้นตั้งแต่ 300 ปีก่อนคริสตกาล นักคิดคนแรกคือชาวกรีกชื่อ Aristarchus แห่ง Samos ได้ริเริ่มแนวคิดที่ว่า โลกและดวงดาวต่างๆ เดินทางไปรอบๆ ดวงอาทิตย์ที่อยู่นิ่ง แต่เวลาล่วงเลยไปจนกระทั่งถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 นักดาราศาสตร์และนักคณิตศาสตร์ชาวโปแลนด์ชื่อ นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส จึงได้นำเสนอแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่แสดงว่า ดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาล โดยมีหลักฐานการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ของกาลิเลโอ กาลิเลอีช่วยสนับสนุน
สากลศักราช
สามัญศักราช ศักราชกลาง หรือ สากลศักราช () หรือ ปัจจุบันศักราช () เป็นระบบนับปี (ปีปฏิทิน) สำหรับปฏิทินเกรกอเรียนและปฏิทินจูเลียน ซึ่งนับปีตั้งแต่เริ่มยุคปัจจุบันเป็นต้นมา อันตรงกับคริสต์ศักราช (ค.ศ.) 1 ส่วนปีก่อนหน้านี้เรียกว่า ปีก่อนสามัญศักราช (before the Common/Current Era: BCE) ระบบสามัญศักราชสามารถใช้แทนระบบศักราชไดโอไนซัส (Dionysian era) ซึ่งแบ่งศักราชออกเป็น ค.ศ. (Christian Era: CE; anno Domini: AD; หรือ year of the/Our Lord) กับ ก่อน ค.ศ. (before Christ: BC) ฉะนั้น ทั้งระบบสามัญศักราชและระบบศักราชไดโอไนซัสจึงเท่าเทียมกันในทางจำนวน เป็นต้นว่า สามัญศักราช ย่อมตรงกับ ค.ศ. และ ปีที่ 400 ก่อนสามัญศักราช ย่อมตรงกับ ปีที่ 400 ก่อน ค.ศ. ระบบสามัญศักราชที่ใช้กับปฏิทินเกรกอเรียนนี้เป็นระบบปฏิทินตามกฎหมายที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในโลกปัจจุบัน และเป็นมาตรฐานทั่วโลกที่สถาบันระหว่างประเทศ เช่น สหประชาชาติ และสหภาพไปรษณีย์สากล ยึดถือมานานหลายทศวรรษแล้ว
ศตวรรษที่ 17
ศตวรรษที่ 17 อาจหมายถึง
ศตวรรษที่ 10
ศตวรรษที่ 10 อาจหมายถึง
พุทธทศวรรษ
พุทธทศวรรษ เป็นช่วงสิบปีของพุทธศักราช ในการกล่าวถึงประวัติศาสตร์บางครั้งนิยมกล่าวถึงในลักษณะช่วงของทศวรรษซึ่งเป็นการเกี่ยวข้องกับช่วงเวลาหลายปี
กุหลาบพันปี
คำว่า "Rhododendron" มาจากภาษากรีกโบราณคำว่า ῥόδον rhódon หมายถึง "กุหลาบ" และ δένδρον déndron หมายถึง "ต้นไม้" ส่วนในภาษาไทย "กุหลาบพันปี" มาจากการที่มีลักษณะดอกคล้ายกุหลาบ (แต่มิได้เป็นไม้จำพวกกุหลาบแต่อย่างใด) และลำต้นที่มักมีมอสส์เกาะ คล้ายกับมีอายุเป็นพันปี จึงเป็นที่มาของชื่อ
ลักษทวีป
โดยชื่อของ ลักษทวีป มาจากภาษาสันสกฤตสองคำคือ "ลักษะ" (लक्षं) หรือ "ลักขะ" ที่มีความหมายว่า "จำนวนแสน" กับคำว่า "ทวีป" (द्वीप) ที่มีความหมายว่า "เกาะ" รวมกันจึงมีความหมายคือ หมู่เกาะที่มีจำนวนแสนเกาะ
งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
ความเชื่อว่าพระพุทธศาสนาจะดำรงอยู่ 5000 ปี แล้วจักเสื่อมสลาย มีที่มาจากคัมภีร์จตุตถสมันตปาสาทิกา อรรถกถาพระวินัย จุลลวรรค ว่าด้วยภิกขุนิกขันธกวรรณนา ซึ่งคัมภีร์นี้แต่งโดยพระเถระชาวชมพูทวีปในสมัยหลังพุทธกาล เพื่ออธิบายความในพระวินัยปิฎก ซึ่งเป็นอัตตโนมติสำหรับการศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกเท่านั้น อย่างไรก็ดี ในพระบาลีพุทธพจน์ พระพุทธเจ้าไม่เคยตรัสไว้ว่าศาสนาพุทธจะมีอายุ 5000 ปี หรือกำหนดปีแห่งการสิ้นสุดของศาสนาพุทธหรือพระธรรมวินัยไว้ แม้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ 7 พระวินัยปิฎก เล่มที่ 7 จุลวรรค ภาค 2 ตอนว่าด้วยครุธรรม 8 ประการของภิกษุณี ที่ผู้แต่งคัมภีร์จตุตถสมันตปาสาทิกานำมาอธิบายความ ก็ไม่ได้มีเนื้อความที่ทรงกำหนดปีสิ้นสุดของพระพุทธศาสนาไว้แต่ประการใด ดังนั้นคำว่ากึ่งพุทธกาล หรือความเชื่อว่าศาสนาพุทธจักสิ้นใน 5000 ปีหลังพุทธปรินิพพาน จึงเป็นความเชื่อที่มีมาแต่โบราณที่ยึดเอามติของผู้เขียนคัมภีร์สมัยหลังพระบาลีที่เป็นคัมภีร์อื่นนอกเหนือจากพระไตรปิฎกเป็นสำคัญ ซึ่งในทางวิชาการพุทธศาสนาเถรวาทถือว่าโต้แย้งได้
เมตร
ในปี ค.ศ. 1668 พระคริสตธรรมคัมภีร์และนักปรัชญาชาวอังกฤษชื่อ จอห์น วิลคินส์ เสนอเรียงความทศนิยมตามหน่วยความยาวมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานตามลูกตุ้มที่มีระยะเวลาสองวินาที การใช้ลูกตุ้มวินาทีเพื่อกำหนดความยาวได้รับการแนะนำให้ Royal Society ใน 1660 โดย Christopher Wren Christiaan Huygens ได้สังเกตเห็นความยาวที่จะเป็น 38 Rijnland นิ้วหรือ 39.26 นิ้วอังกฤษ นั่นคือ 997 มม. ไม่มีการดำเนินการอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับคำแนะนำเหล่านี้
ล้าน
ล้าน สามารถหมายถึง
ชั่วโมง
ชั่วโมง อักษรย่อ ชม. () เป็นหน่วยของเวลา. ในอดีต 1 ชั่วโมงถูกกำหนดให้เป็นเวลา 1/24 ของเวลาที่โลกหมุนรอบตัวเองเทียบกับดวงอาทิตย์. ในยุคปัจจุบันเนื่องจากหน่วยวินาทีถูกกำหนดให้เป็นหน่วยพื้นฐานของเวลา ดังนั้นเวลา 1 ชั่วโมงถูกกำหนดให้เท่ากับ 3,600 วินาทีและ 60 นาที.
จักรวาล
จักรวาล (, , ) คือ เอกภพซึ่งอยู่ในรูปแบบที่ซับซ้อนและเป็นระบบระเบียบ เป็นสิ่งที่ตรงข้ามกับความยุ่งเหยิง (chaos) นักปรัชญา พีทาโกรัส ใช้คำว่า "จักรวาล" ("cosmos)" () เพื่อกล่าวถึงความเป็นระเบียบของเอกภพ ทว่าคำนี้ไม่ถูกใช้ในภาษาสมัยใหม่จนคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อนักภูมิศาสตร์ อเล็กซันเดอร์ ฟอน ฮุมโบลท์ ได้นำคำนี้จากกรีกโบราณกลับมาใช้อีกครั้ง ในชุดหนังสือของเขา "Kosmos "ซึ่งส่งผลกระทบต่อมุมมองสมัยใหม่องค์รวม ที่มองเอกภพเป็นสิ่งสิ่งเดียวซึ่งปฏิสัมพันธ์กัน
มณฑล
มณฑล อาจหมายถึง
จิกะ
จิกะมาจากภาษากรีกคือ γίγας มีความหมายว่า 'ยักษ์' พจนานุกรมภาษาอังกฤษของอ็อกฟอร์ดมีการบันทึกว่า คำนี้ถูกใช้เก่าแก่ที่สุดในรายงานการประชุมของ IUPAC ครั้งที่ 14 เมื่อปี 1947 : "คำนำหน้าต่อไปนี้ใช้เพื่อย่อสำหรับค่าหนึ่งพันล้าน โดยมีอักษรย่อว่า: G จิกะ 10×"
ศตวรรษที่ 1
ศตวรรษที่ 1 อาจหมายถึง
มีนาคม
คำว่า "March" ในภาษาอังกฤษ มาจากโรมโบราณ เมื่อเดือนมีนาคมเป็นเดือนแรกของปี และได้ชื่อภาษาละตินว่า "มาร์ติอุส" (Martius) ตามมาร์ส หรือแอรีส เทพแห่งสงครามของกรีก ในโรม ซึ่งมีลักษณะอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน เดือนมีนาคมเป็นเดือนแรกของฤดูใบไม้ผลิ จุดเริ่มต้นปีตามหลักเหตุผล และการเริ่มต้นฤดูกาลศึกสงคราม เดือนมกราคมเป็นเดือนแรกของปีปฏิทินในรัชสมัยกษัตริย์นูมา ปอมปิเลียส (ประมาณ 713 ปีก่อน ค.ศ.) หรือในรัชสมัยกษัตริย์เดเซมวีร์ราว 450 ก่อน ค.ศ. ปีที่มีตัวเลขเริ่มในวันที่ 1 มีนาคมในรัสเซีย กระทั่งสิ้นสุดคริสต์ศตวรรษที่ 15 ฝรั่งเศสเป็นประเทศแรกที่กำหนดให้วันปีใหม่ตรงกับวันที่ 1 มกราคม ใน ค.ศ. 1564 บริเตนใหญ่และอาณานิคมยังใช้ 25 มีนาคมเป็นวันขึ้นปีใหม่กระทั่ง ค.ศ. 1752 เมื่อเปลี่ยนไปใช้ปฏิทินเกรโกเรียน อีกหลายวัฒนธรรมและศาสนายังเฉลิมฉลองการขึ้นปีใหม่ในเดือนมนาคม
ไมล์
ไมล์ คือหน่วยมาตรฐานอังกฤษที่ใช้วัดระยะทาง มักย่อว่า mi จากภาษาอังกฤษ mile
1 ไมล์มีค่าเท่ากับทั่วโลกได้มีการใช้ไมล์ที่แตกต่างกัน โดยไมล์ที่ใช้กันในประเทศสหรัฐอเมริกาจะมีค่าเท่ากับ 1,760 หลา (1 หลาเท่ากับ 0.9144 เมตร) เพราะฉะนั้น 1 ไมล์ของสหรัฐอเมริกา มีค่าเท่ากับ 1,609.344 เมตร
เนื่องจากการที่ค่าไมล์ของแต่ละที่ไม่มีค่าที่เท่ากัน หลาย ๆ ประเทศเลยนิยมใช่หน่วยมาตรฐาน SI ซึ่งก็คือกิโลเมตรแทน
กันยายน
เดือนกันยายนในภาษาอังกฤษ "September" มาจากภาษาละติน "septem" เนื่องจากเป็นเดือนที่ 7 ในปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคม ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนกันยายนในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน
คริสต์ศักราช
นอกจากนี้ยังมีการใช้ ก่อนคริสตกาล () ในการกล่าวถึงช่วงเวลาก่อนที่พระเยซูทรงประสูติ หรือ มารับสภาพมนุษย์ จึงมีการใช้คำว่า "x ปีก่อนคริสตกาล" ซึ่งมีความหมายเหมือนกับ "x ปีก่อนคริสต์ศักราช"
ธันวาคม
เดือนธันวาคมในภาษาอังกฤษ "December" มาจากภาษาละติน "decem" เนื่องจากเป็นเดือนที่ 10 ในปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคม. ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนธันวาคมในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน
มิติ
หมายเหตุ
หน่วยฐาน
ระบบของหน่วยฐานเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2503 โดยการประชุมร่วมกันของนักวิทยาศาสตร์ จากหลากหลายประเทศ เพื่อตกลงให้มีระบบการวัดปริมาณต่างๆ ให้เป็นระบบมาตรฐานระหว่างชาติเพื่อใช้อย่างสากล ตัวอย่างในอดีต มาตราวัดความยาวที่ประเทศไทยใช้คือ วา โดย 1 วา มีค่าเท่ากับ 2 เมตร และ 1 ตารางวา มีค่าเท่ากับ 4 ตารางเมตร เทียบเท่ากับ พื้นที่ 1 ไร่ มี 400 ตารางวา เป็นต้น ตั้งแต่ปีการประชุมระบบเมตริกในปี พ.ศ. 2418 เป็นต้นมามีการปรับปรุงนิยามของเอสไอและเพิ่มจำนวนหน่วยฐานเอสไอหลายครั้ง หลังจากที่มีการเปลี่ยนนิยามหน่วยเมตรใหม่ในปี พ.ศ. 2503 หน่วยกิโลกรัม จึงเป็นหน่วยเดียวที่นิยามจากสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น ทั้งๆ ที่หน่วยอื่นๆ จะนิยามจากคุณสมบัติทางธรรมชาติ แต่ว่าหน่วยโมล แอมแปร์ และ แคนเดลา ก็มีนิยามที่ขึ้นต่อหน่วยกิโลกรัมด้วย ทำให้นักมาตรวิทยาหลายคนพยายามหาวิธีการนิยามหน่วยกิโลกรัมใหม่จากค่าคงที่พื้นฐานในธรรมชาติ เช่น เดียวกับการที่หน่วยเมตรถูกนิยามโดยผูกติดกับความเร็วของแสง
สัตยยุค
สัตยยุค มีชื่อเรียกอื่นๆ อีก เช่น สัตยุค หรือ กฤตยุค นับว่าเป็นยุคทองของมนุษยชาติ สัตยยุค มีอายุ 1,728,000 ปี บ้างก็ว่า 100,000 ปี โคธรรมะ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์หมายถึงศีลธรรมนั้น ยืน 4 ขาในยุคนี้ ต่อมาในเตรตยุคจะยืน 3 ขา ในทวาปรยุค ยืน 2 ขา และปัจจุบัน (กลียุค) ยืนขาเดียว
กลียุค
กลียุค (อักษรเทวนาครี: कली युग) คือหนึ่งในช่วงเวลาในสี่ช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงของโลก ซึ่งอธิบายไว้ในคัมภีร์ของศาสนาฮินดู โดยมียุคอื่นอีกได้แก่ สัตยยุค เตรตายุค และทวาปรยุค ซึ่งทั้ง 4 ยุครวมกันเรียกว่ามหายุค กลียุคมีอายุ 432,000 ปี การตีความคัมภีร์ฮินดูว่าปัจจุบันนี้โลกอยู่ในกลียุคมีคนเชื่อมากที่สุด การตีความคัมภีร์ฮินดูแบบอื่น ๆ เชื่อว่าโลกอยู่ในช่วงเริ่มทวาปรยุค โดยทั่วไปแล้วกลียุคก็คือยุคมืดเพราะผู้คนห่างเหินจากพระเจ้าอย่างถึงที่สุด
ตามคติของศาสนาพราหมณ์ เมื่อโลกมาถึงกลียุค เชื่อกันว่าพระศิวะ หรือพระอิศวร จะทรงเปิดพระเนตรดวงที่อยู่กลางหน้าผากขึ้น และโลกจะถูกทำลาย เพื่อคืนสมดุลของโลกให้เกิดการสร้างโลกขึ้นใหม่
ศตวรรษที่ 15
ศตวรรษที่ 15 อาจหมายถึง
ซีโร่
ซีโร่ มาจากภาษาอังกฤษของคำว่า Zero หมายถึงเลข 0
ศตวรรษ
จะนับจากปีแรกของ ศตวรรษ ถึง ปีที่ที่ 1 (จาก 1-10) ถึงปีที่ 100
ศตวรรษิกชน
ในปี ค.ศ. 2012 สหประชาชาติประมาณว่าทั่วโลกมีศตวรรษิกชนที่ยังมีชีวิตอยู่ 316,600 คน เนื่องจากความคาดหมายการคงชีพกำลังเพิ่มขึ้นทั่วโลก และประชากรโลกก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว มีการคาดการณ์ว่าจำนวนของศตวรรษิกชนจะเพิ่มจำนวนเร็วขึ้นในอนาคต ตามข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติในสหราชอาณาจักร ทารกหนึ่งในสามที่เกิดใน ค.ศ. 2013 ในสหราชอาณาจักร คาดว่าจะมีชีวิตอยู่ได้ถึง 100 ปี
ปฏิทิน
คำว่า ปฏิทิน ในภาษาอังกฤษ คือ "calendar" เป็นคำที่มาจากภาษาลีลา ซึ่งนำมาจากคำพูดของชาวกรีกโบราณอีกที ว่า "Kalend" ซึ่งมีความหมายในภาษาอังกฤษว่า "I cry" สาเหตุที่ใช้คำนี้เพราะมีที่มาว่า ในสมัยโบราณจะมีคนคอยร้องบอกชาวเมือง เพื่อบอกกล่าวเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นล่วงหน้า รวมถึงประกาศวันขึ้นเดือนใหม่ เพื่อให้ลูกหนี้จ่ายเงินที่คั่งค้าง ครั้นต่อมาสังคมเริ่มสลับซับซ้อนมากขึ้น ปฏิทินจึงได้ถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อแทนคนร้องบอกข่าว ปฏิทินจึงนับว่าเป็นสิ่งบอกเวลา และกลายเป็นสิ่งสำคัญในวิถีชีวิตประจำวันไปในที่สุด ต่อมามนุษย์จึงได้ริเริ่มบันทึก วัน เวลา ขึ้นเป็นลายลักษณ์อักษร หรือที่เรียกกันว่า "ปฏิทิน"
งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ หรือ พุทธชยันตี 2500 ปี () เป็น เทศกาลสำคัญทางพระพุทธศาสนา ที่จัดขึ้นในปี พ.ศ. 2500 เนื่องในโอกาสที่ครบรอบ 2500 ปีแห่งการปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นอกจากนี้ยังเรียกว่างานฉลองกึ่งพุทธกาล เนื่องจากความเชื่อโบราณว่าพระพุทธศาสนาจะดำรงอยู่ 5000 ปี แล้วจักเสื่อมสลายลง
ลูกโลก
คำว่า "globe" มาจากภาษาละตินคำว่า "globus" ซึ่งมีความหมายว่าทรงกลม ลูกโลกนั้นมีประวัติความเป็นมาอย่างยาวนาน บุคคลที่กล่าวถึงลูกโลกเป็นครั้งแรกคือสตราโบซึ่งได้อธิบายไวใน The Globe of Crates เมื่อ 150 ปีก่อนคริสต์ศักราช มาร์ติน เบไฮม์เป็นคนผลิตลูกโลกที่เก่าแก่ที่สุดชื่อว่าเออดาเฟล (Erdapfel) เมื่อ พ.ศ. 2035ส่วนทรงกลมฟ้าที่เก่าแก่ที่สุดอยู่บนรูปสลักแอตลาสแบกโลกที่แกะสลักในสมัยศตวรรษที่ 2 ของจักรวรรดิโรมัน
ปี
ปี หมายถึง ช่วงเวลาที่ดาวเคราะห์แต่ละดวงโคจรรอบดาวฤกษ์ เช่นการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์แต่ละดวงจะมีระยะเวลาของปีไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับความเร็วในการโคจรของดาวเคราะห์และความยาววงโคจรของดาวเคราะห์
ศตวรรษที่ 14
ศตวรรษที่ 14 อาจหมายถึง
อัฒจันทร์
อัฒจันทร์ หรือ อรรธจันทร์ มีความหมายตรงตัวว่า ดวงจันทร์ครึ่งซีก ทั้งนี้ หมายถึง ที่นั่งเป็นขั้น ๆ สำหรับดูการแสดงมีลักษณะเป็นรูปครึ่งวงกลม
เส้นเวลากราฟิกของจักรวาล
เส้นเวลาของจักรวาลของเราที่มีระยะเวลายาวนาน 20 พันล้านปีอันนี้ แสดงให้เห็นถึงการประมาณการของเหตุการณ์สำคัญตั้งแต่การกำเนิดจักรวาลจนถึงเหตุการณ์ในอนาคตที่ถูกคาดการณ์ไว้ 0 บนสเกลคือเวลาปัจจุบันนี้ ช่องสเกลใหญ่คือ 1 พันล้านปี ช่องสเกลเล็กคือ 100 ล้านปี อดีตถูกบ่งบอกโดยใช้เครื่องหมายลบ ตัวอย่างเช่น หินที่เก่าแก่ที่สุดบนโลกเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 4 พันล้านปีที่แล้ว และถูกแสดงที่ -4e+09 years "บิกแบง" ดูเหมือนจะเกิดขึ้นเมื่อ 13.8 พันล้านปีที่แล้ว
องศาเซลเซียส
องศาเซลเซียส (, สัญลักษณ์ °C) หรือที่เคยเรียกว่า องศาเซนติเกรด () เป็นหน่วยวัดอุณหภูมิหน่วยหนึ่งในระบบเอสไอ กำหนดให้จุดเยือกแข็งของน้ำคือ 0 °C และจุดเดือดคือ 100 °C โดยตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่แอนเดอร์ เซลเซียส ผู้ซึ่งสร้างระบบใกล้เคียงกับปัจจุบัน
ระบบการเขียนในอเมริกากลาง
ระบบของมายาจะซับซ้อนกว่านี้ สัญลักษณ์ของรูป 20 คือพระจันทร์ครึ่งดวง การเขียนเลขจำนวนมากๆจะระบุตำแหน่งของตัวเลขแบบเดียวกับระบบในปัจจุบันที่เป็นเลขยกกำลังของ 10 เลข 5209 แสดงได้เป็น 5209 = 5x103 + 2x102 + 0x101 + 9x100 โดยระบบเดียวกัน ตัวเลขมายามีตั้งแต่ 0 – 19 และแต่ละหน่วยเป็นเลขยกกำลังของ 20 เลขแต่ละตัวอยู่ในระบบขีดและจุด รวมกับสัญลักษณ์ของ 0 ที่เป็นรูปหอยสังข์ 
ปฏิทินมี 2 ระบบคือ ปฏิทินแสงอาทิตย์ 365 วัน/ปี คำนวณจากการหมุนรอบดวงอาทิตย์ของโลก แบ่งเป็น 18 เดือนๆละ 20 วัน ตอนสิ้นปีมีเวลาพิเศษ 5 วันซึ่งถือเป็นเวลาแห่งอันตราย อีกระบบคือปฏิทินศักดิ์สิทธิ์ 260 วัน/ปี ไม่เกี่ยงข้องกับระบบดาราศาสตร์ใดๆ แต่คำนวณมาจากระยะการตั้งครรภ์ของมนุษย์ ไม่มีระบบเดือน แต่ใช้วงรอบของวัน 2 แบบ ที่เป็นคู่ขนานและเกี่ยวข้องกันคือวงรอบเครื่องหมายของวัน มี 20 ชื่อ และวงรอบสัมประสิทธิ์ของวันมี 13 ชื่อ นอกจากนี้ชาวมายายังติดตามตำแหน่งของดาวศุกร์ ในเวลากลางคืนและคำนวณเป็นวงรอบๆละ 584 วัน
โลกใหม่
โลกใหม่ () เป็นคำที่ใช้สำหรับดินแดนที่นอกไปจากทวีปแอฟริกา ทวีปยุโรป และ ทวีปเอเชีย ที่ก็คือทวีปอเมริกา และอาจจะรวมไปถึงออสตราเลเชียด้วย เป็นคำที่เริ่มใช้กันในคริสต์ศตวรรษที่ 15 เมื่อทวีปอเมริกายังใหม่ต่อชาวยุโรปผู้ที่เดิมเชื่อว่าโลกประกอบด้วยทวีปเพียงสามทวีปที่เรียกรวมกันว่าโลกเก่า คำว่า “โลกใหม่” ไม่ควรจะสับสนกับคำว่า “โลกยุคใหม่” (Modern era) คำหลังหมายถึงช่วงเวลาในประวัติศาสตร์มิใช่แผ่นดิน
บุรุษสองศตวรรษ
บุรุษสองศตวรรษ หรือ Bicentennial Man เป็นภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2542 ดัดแปลงจากนิยายวิทยาศาสตร์ "The Bicentennial Man" ของ ไอแซค อสิมอฟ ซึ่งได้รับรางวัลฮิวโก ในปี พ.ศ. 2519 (ในประเทศไทย ตีพิมพ์ในชื่อเรื่อง มนุษย์สองร้อยปี แปลโดย ชัยคุปต์ เมื่อ พ.ศ. 2523)
ศตวรรษ
ศตวรรษมีทั้งคริสต์ศตวรรษและพุทธศตวรรษ
เส้นศูนย์สูตร
ในทางภูมิศาสตร์ เส้นศูนย์สูตร () คือ เส้นที่ลากผ่านศูนย์กลางวงกลมในแนวทิศตะวันตก-ตะวันออก และตั้งฉากกับแกนหมุนของโลก เป็นเส้นสมมุติที่ลากผ่านเส้นศูนย์กลางวงกลม แบ่งโลกออกเป็นสองซีกเท่า ๆ กัน ผู้สังเกตที่อยู่บนเส้นศูนย์สูตร มีระยะเวลาของกลางวันกับกลางคืนยาวนานเกือบเท่ากันตลอดทั้งปี และเห็นดวงอาทิตย์ผ่านจุดเหนือศีรษะในเวลาเที่ยงของวันวิษุวัต
ศตวรรษที่ 11
ศตวรรษที่ 11 อาจหมายถึง
มกราคม
เดือนมกราคมในภาษาอังกฤษ January มาจากเทพเจ้าโรมันนามว่า ยานุส (Janus) ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งประตูทางผ่าน การเริ่มต้น และการสิ้นสุด ปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคมมีเดือนเพียง 10 เดือน (304 วัน) โดยไม่มีเดือนในช่วงฤดูหนาว ต่อมาได้มีการเพิ่มเดือน 2 เดือน คือ เดือนมกราคมและกุมภาพันธ์ ทำให้ 1 ปีมี 12 เดือน ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนมกราคมในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน
ตรีโกณมิติ
ตรีโกณมิติ (จากภาษากรีก "trigonon" มุม 3 มุม และ "metro" การวัด) เป็นสาขาหนึ่งของคณิตศาสตร์ที่ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความยาวและมุมของรูปสามเหลี่ยม ตรีโกณมิติเกิดขึ้นในสมัยเฮลเลนิสต์ ในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช ปัจจุบันได้มีการนำไปใช้ตั้งแต่ในวิชาเรขาคณิตไปจนถึงวิชาดาราศาสตร์
โศกนาฏกรรม
โดยความหมายดั้งเดิมของโศกนาฏกรรมในภาษาอังกฤษ คือ Tragedy (/ทรา-จิ-ดี/) มีความหมายถึง วรรณกรรมหรือวรรณคดีสำหรับชนชั้นสูง โดยจะเป็นวรรณกรรมที่ใช้ภาษาชั้นสูงหรือภาษาที่มีความสละสลวย ซึ่งจะตรงกันข้ามกับสุขนาฏกรรม หรือ Comedy ที่หมายถึง วรรณกรรมสำหรับชนชั้นล่างหรือระดับชาวบ้านทั่วไป
มนุษย์
มนุษย์ (, ภาษาละตินแปลว่า "คนฉลาด" หรือ "ผู้รู้") เป็นสปีชีส์เดียวที่ยังมีชีวิตอยู่ในสกุล "Homo" ในทางกายวิภาค มนุษย์สมัยใหม่ถือกำเนิดขึ้นในทวีปแอฟริการาว 200,000 ปีที่แล้ว และบรรลุความนำสมัยทางพฤติกรรม (behavioral modernity) อย่างสมบูรณ์เมื่อราว 50,000 ปีที่แล้ว
คริสต์มาส
คำว่า '"Christmas" ในภาษาอังกฤษ เกิดขึ้นเป็นคำประสมหมายถึง "พิธีมิสซาของพระคริสต์" มาจากคำในภาษาอังกฤษสมัยกลาง "Christemasse" ซึ่งมาจากคำว่า "Cristes mæsse" ในภาษาอังกฤษเก่าอีกทอดหนึ่ง คำนี้พบครั้งแรกในเอกสารที่บันทึกใน ค.ศ. 1038 คำว่า "Crīst" (แสดงความเป็นเจ้าของ "Crīstes") มาจากภาษากรีก "Christos" ซึ่งเป็นคำแปลของ "Māšîaḥ" (เมสสิยาห์) ในภาษาฮีบรู และ "mæsse" มาจากภาษาละติน "missa" คือ การเฉลิมฉลองศีลมหาสนิท รูปแบบ "Christenmas" ยังพบใช้ในอดีตเช่นกัน แต่ปัจจุบันถูกมองว่าโบราณและเฉพาะถิ่น คำดังกล่าวมาจากภาษาอังกฤษกลางว่า "Cristenmasse" อันมีความหมายตามอักษรว่า "มิสซาคริสเตียน" "Xmas" เป็นการย่อคำว่า คริสต์มาส ส่วนใหญ่พบในสื่อตีพิมพ์ มาจากอักษรตัวแรก "Χ" ในคำว่า "Khrīstos" (Χριστός) ภาษากรีก ซึ่งหมายถึง "คริสต์" แม้รูปแบบการเขียนหลายแห่งไม่สนับสนุนการใช้ การใช้นี้มีแบบอย่างในภาษาอังกฤษกลาง "Χρ̄es masse" (โดยที่ "Χρ̄" เป็นการย่อ Χριστός)
สหัสวรรษ
สหัสวรรษ() เป็นช่วงของเวลาเท่ากับหนึ่งพันปี คำว่า millennium ในภาษาอังกฤษนั้น มาจากคำภาษาละติน mille แปลว่า พัน และ annus ซึ่งแปลว่าปี มักใช้แต่ไม่จำเป็นต้องใช้เกี่ยวข้องเชิงตัวเลขกับระบบการนับวันโดยเฉพาะ เช่น สหัสวรรษอาจเริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 289 และไปสิ้นสุดใน ค.ศ. 1289
ดาราศาสตร์
ปี ค.ศ. 2009 เป็นปีที่ครบรอบ 400 ปี นับจากกาลิเลโอได้ประดิษฐ์กล้องโทรทรรศน์ขึ้นเพื่อทำการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ และพบหลักฐานยืนยันแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางจักรวาลที่นำเสนอโดย นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส ไม่นานก่อนหน้านั้น การค้นพบนี้ถือเป็นการปฏิวัติแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับจักรวาล และเป็นการบุกเบิกการศึกษาดาราศาสตร์ยุคใหม่โดยอาศัยกล้องโทรทรรศน์ ซึ่งมีความก้าวหน้ายิ่งขึ้นตามที่เทคโนโลยีของกล้องโทรทรรศน์พัฒนาขึ้น
หมื่น
หมื่น อาจหมายถึง
พันปี
Kyr มักจะมีในภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในธรณีวิทยาและดาราศาสตร์สำหรับหน่วยของ 1,000 ปี หรือสหัสวรรษ คำว่า k เป็นคำอุปสรรคเอสไอของกิโล หรือ 1,000 ที่มีคำว่า yr หรือ year อยู่ข้างหลัง
ทศวรรษ
ทศวรรษ () หมายถึงรอบ 10 ปี เป็นการอ้างถึงช่วง 10 ปีช่วงใดช่วงหนึ่ง ปกติแล้วจะใช้กับคริสต์ศักราช เช่น ช่วง ค.ศ. 1960–1969 เรียกว่า คริสต์ทศวรรษ 1960 และเป็นที่เข้าใจกันทั่วไปว่า เมื่อเอ่ยถึงทศวรรษย่อมหมายถึงทศวรรษของคริสต์ศักราช แต่จะใช้กับพุทธศักราชก็ได้ จะเรียก "พุทธทศวรรษ"
กรกฎาคม
เดิมเดือนนี้ใช้ชื่อว่า ควินตีลิส ("Quintilis") ในภาษาละติน และเป็นเดือนที่ 5 ในปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มปีในเดือนมีนาคม ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น "July" ตามชื่อของจูเลียส ซีซาร์ เพราะเป็นเดือนที่พระองค์เกิด และอ่านออกเสียงว่าจูลีจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18. ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนกรกฎาคมในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน
วัฏจักรเมตอน
วัฎจักรเมตอนมีที่มาจากการคำนวณปฏิทินจันทรคติโดยสอบทานกับปฏิทินสุริยคติ สมมติให้ปีหนึ่งเป็น ของระยะเวลาตามวัฏจักรเมตอน จะได้ว่าแต่ละปีมีจำนวนวันทั้งสิ้น 365 +  +  วัน ซึ่งยาวกว่าปีจันทรคติ เมื่อเดินปีในลักษณะเช่นนี้โดยไม่ได้แก้ไขดัดแปลงเลย จะทำให้เดือนจันทรคติค่อย ๆ เลื่อนไปจากตำแหน่งของเดือนสุริยคติที่ควรจะเป็น ยกตัวอย่างเช่น เดือน 12 ไทย แทนที่จะอยู่เดือนพฤศจิกายน ก็จะเลื่อนไปเดือนตุลาคม กันยายน ตามลำดับ เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว จะต้องเพิ่มเดือนอีกหนึ่งเดือน เรียกว่า อธิกมาส (intercalary month) บางครั้งหากปฏิทินผิดจากจังหวะของดวงจันทร์มาก ก็จะต้องเพิ่มวันอีกหนึ่งวันด้วยเช่นกัน เรียกว่า อธิกวาร (intercalary day) โดยทั่วไปในระยะเวลา 19 ปี จะมีปีอธิกมาส 7 ปี (อาจเปลี่ยนแปลงได้)
พันปี
คำว่า kyr หมายถึง "พันปี"
อสงไขย
หมายเหตุ: ร้อยแสน=สิบล้าน
กิโล
กิโล () เป็นคำนำหน้าหน่วยในระบบเอสไอ แสดงถึงค่าพัน (10 หรือ 1,000) มีสัญลักษณ์คือ k
โบสถ์คริสต์
มหาวิหาร ภาษาอังกฤษว่า basilica มาจากคำว่า “Basiliké Stoà” ในภาษาละติน ที่แปลว่า “สิ่งก่อสร้างแบบมหาวิหาร” เดิมเป็นคำที่หมายถึงสิ่งก่อสร้างสาธารณะแบบสถาปัตยกรรมโรมันลักษณะหนึ่ง เช่นเดียวกับศาลของกรีซ ซึ่งมักจะตั้งอยู่ในเมืองโรมัน ในเมืองกรีซ มหาวิหารเริ่มปรากฏราว 2 ศตวรรษก่อนคริสต์ศักราช หลังจากจักรวรรดิโรมันหันมานับถือศาสนาคริสต์ ความหมายของคำก็ขยายไปคลุมโบสถ์ใหญ่และสำคัญที่ได้รับแต่งตั้งโดยพระสันตะปาปา ฉะนั้นในปัจจุบันคำว่า “มหาวิหาร” จึงมีความหมายทั้งทางสถาปัตยกรรมและศาสนา
แกมมา (อุปราคา)
แกมมา (แทนความหมายด้วย γ) ของอุปราคา อธิบายว่าศูนย์กลางเงาของดวงจันทร์หรือโลกปะทะกับสิ่งอื่นเช่นไร ระยะห่าง เมื่อแกนของเงาทรงกรวยผ่านเข้าใกล้ศูนย์กลางโลกหรือดวงจันทร์มากที่สุด คือ สภาพขณะส่วนของรัศมีระนาบศูนย์สูตรของโลก สัญลักษณ์ของแกมมา หมายความว่า สำหรับสุริยุปราคา ถ้าแกนของเงาเคลื่อนผ่านทางเหนือหรือทางใต้ของจุดศูนย์กลางโลก ค่าทางบวกจะหมายถึงทางเหนือ สำหรับจันทรุปราคา มันหมายถึงแกนของเงาของโลกผ่านทางเหนือหรือทางใต้ของดวงจันทร์ ค่าทางบวกจะหมายถึงทางใต้ สำหรับสุริยุปราคา โลก ให้คำจำกัดความว่าครึ่งหนึ่งอันซึ่งมีการสัมผัสกับดวงอาทิตย์ (การเปลี่ยนแปลงนี้ร่วมกับฤดูกาล และไม่สัมพันธ์โดยตรงกับขั้วโลกหรือศูนย์สูตร ดังนั้น จุดศูนย์กลางของโลก คือ ดวงอาทิตย์อยู่ ณ กลางศรีษะโดยตรงไม่ว่าที่ไหนก็ตาม)
อนันต์
อนันต์ (; ใช้สัญลักษณ์ ∞) เป็นแนวคิดในทางคณิตศาสตร์และปรัชญาที่อ้างถึงจำนวนที่ไม่มีขอบเขตหรือไม่มีที่สิ้นสุด ในประวัติศาสตร์ ผู้คนต่างพัฒนาแนวคิดต่าง ๆ เกี่ยวกับธรรมชาติของอนันต์ ในทางคณิตศาสตร์ มีการจำกัดความของคำว่าอนันต์ในทฤษฎีเซต ภาษาอังกฤษของอนันต์ที่ว่า Infinity มาจากคำในภาษาละติน "infinitas" ซึ่งแปลว่า "ไม่มีที่สิ้นสุด"
0
ชาวบาบิโลนในตอนนั้นยังไม่ใช้เลข 0 แต่ใช้การเว้นช่องว่างในจำนวน แต่ก็ยังมีปัญหาเพราะการเว้นวรรคอาจทำให้สับสน ดังนั้นนักคณิตศาสตร์ของชาวบาบิโลนจึงได้คิดสัญลักษณ์ขึ้นมาแทน ไม่ใช่ช่องว่างอีกต่อไป สัญลักษณ์ของบาบิโลนนี้ทำหน้าที่ระบุตำแหน่งได้ดี โดยจะพบเฉพาะกลางตัวเลขเท่านั้น จะไม่พบว่าอยู่หน้าและหลัง เลขศูนย์ของบาบิโลนยังคงแตกต่างจากศูนย์ในปัจจุบันคือเป็นเพียงสัญลักษณ์ กว่าพันปีให้หลังชาวมายาจึงคิดเลข 0 ขึ้น ความแตกต่างจากสัญลักษณ์ของชาวบาบิโลนคือ เลขศูนย์ของมายามีอยู่จริงไม่ใช่เป็นเพียงสัญลักษณ์ จากหลักฐานที่ว่าชาวมายาเรียกวันแรกของเดือนว่าวันที่ 0 เรียกวันสุดท้ายของเดือนว่าวันที่ 19 (หนึ่งเดือนมี 20 วัน) อาณาจักรมายาอยู่ไกลจากยุโรปมาก กว่ายุโรปจะรู้จักกับชาวมายาก็ผ่านไปถึงคริสต์ศวรรษที่ 16