การประสูติของพระเยซู มีใครเป็นผู้ให้กำเนิด ?
พระเยซู
ขณะที่มารีย์กำลังตั้งครรภ์อยู่นั้น จักรพรรดิออกัสตัสได้มีรับสั่งให้จดทะเบียนสำมะโนครัวทั่วทั้งแผ่นดิน คนทั้งปวงต่างต้องเดินทางกลับไปขึ้นทะเบียนยังเมืองของตน โยเซฟกับมารีย์จึงต้องเดินทางจากเมืองนาซาเร็ธ แคว้นกาลิลีไปยังเมืองของดาวิดเมืองหนึ่งชื่อเบธเลเฮม ในแคว้นยูเดีย เพราะโยเซฟเป็นเชื้อสายของดาวิด เมื่อเขาทั้งสองอยู่ที่นั่น ก็ถึงเวลาที่มารีย์ประสูติ “นางจึงประสูติบุตรชายหัวปี เอาผ้าอ้อมพันและวางไว้ในรางหญ้า เพราะว่าไม่มีที่ว่างให้เขาในโรงแรม”
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
ในองค์ประกอบ โหราจารย์อาจจะเป็นคนขี่ม้ามาจากทางด้านบนซ้ายสวมหมวกลักษณะแปลก ทางด้านขวาจะเป็นคนเลี้ยงแกะ ถ้าเป็นห้องก็จะมีทูตสวรรค์อยู่รอบๆ และเหนือถ้ำ องค์หนึ่งจะมีหน้าที่ประกาศการเกิดของพระเยซูต่อคนเลี้ยงแกะ นอกจากนั้นก็จะมีชายสูงอายุที่มักจะใส่เสื้อหนังที่บางครั้งก็ทักทายโยเซฟ อีสเติร์นออร์โธด็อกซ์ต่อมาตีความหมายว่าเป็นอิสยาห์ผู้เผยพระวจนะ
โยอาคิม
ตามความเชื่อของคริสตชนนิกายโรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ และแองกลิคัน โยอาคิม ( "เยโฮยาคิม", "Iōākeím") หรือนักบุญยออากิม คือสามีของนักบุญอันนา และเป็นบิดาของนางมารีย์ (มารดาพระเยซู) เรื่องราวของโยอาคิมไม่ปรากฏในคัมภีร์ไบเบิล แต่ปรากฏในพระวรสารนักบุญยากอบซึ่งเป็นคัมภีร์นอกสารบบ
บาป (ศาสนาคริสต์)
แม้ว่ามนุษย์คู่แรกได้ทำผิดประสงค์ของพระองค์ในเรื่องชีวิตบนแผ่นดินโลก แต่นั่นหาได้ทำให้พระองค์ล้มเหลวไม่ โดยพระกรุณาอันไม่พึงได้รับต่อลูกหลานของอาดัมที่เกิดมา พระองค์ทรงเลือกอับราฮัม ชายผู้ยำเกรงพระเจ้า ตรัสสัญญากับท่านว่า จะมีพงศ์พันธุ์หนึ่งซึ่งจะมาบังเกิดในเชื้อวงศ์ของท่าน ผู้นี้จะได้กระทำตามการจัดเตรียมของพระเจ้า ที่จะช่วยมนุษย์โลกให้รอด พ้นจากบาป นั้นแสดงให้เห็นว่าผู้นี้จะต้องเป็นบุคคลที่แตกต่างจากมนุษย์ทั้งปวงที่มีบาป เพราะที่หนังสือเพลงสดุดี 49:7-9 กล่าวว่า "แน่​ที‍เดียว ไม่‍มี​คน‍ใด​ไถ่​พี่‍น้อง​ของ​ตน​ได้ หรือ​ถวาย​ค่า‍ไถ่​ตัว​เขา​แด่​พระ‍เจ้า เพราะ​ค่า‍ไถ่​ชีวิต​ของ​เขา​นั้น​แพง
และ​ไม่‍เคย​พอ​เลย ที่​จะ​ให้​เขา​มี​ชีวิต​ตลอด‍ไป และ​ไม่​ต้อง​เห็น​หลุม‍มรณะ" จนกระทั่งหลายศตวรรตต่อมา หญิงพรหมจารีย์คนหนึ่งที่ชื่อมารีย์แห่งเมืองนาซาเรธ (ได้หมั้นไว้แล้วกับโยเซฟ) ได้รับแจ้งจากทูตสวรรค์ของพระเป็นเจ้าว่า "เธอ​จะ​ตั้ง‍ครรภ์​และ​คลอด‍บุตร‍ชาย จง​ตั้ง‍ชื่อ​บุตร​นั้น​ว่า​เยซู พระ‍วิญ‌ญาณ‍บริ‌สุทธิ์​จะ​เสด็จ​ลง‍มา​เหนือ​เธอ และ​ฤทธิ์‍เดช​ของ​ผู้‍สูง‍สุด​จะ​ปก​เธอ เพราะ‍ฉะนั้น​องค์‍บริ‌สุทธิ์​ที่​เกิด​มา​นั้น​จะ​ได้​ชื่อ​ว่า​เป็น​พระ‍บุตร​ของ​พระ‍เจ้า-พระวรสารนักบุญลูกา 1:31,35 นั่นจึงหมายความว่า พระเยซูจะกำเนิดมาโดยมิได้ปฏิสนธิเหมือนอย่างมนุษย์ทั่วไป เพียงแต่พระเจ้าอาศัยครรภ์ของนางมารีย์ เพื่อพระเยซูจะกำเนิดมามีเลือดเนื้อได้โดยไม่สืบทอดความบาปอย่างมนุษย์ แต่จะสมบูรณ์ ปราศจากบาป เหมือนอย่างอาดัมตอนที่ยังไม่ได้ทำบาป
นักบุญฟรานซิสเกิดปีติสานติ์ (การาวัจโจ)
ทันใดนั้นก็มีแสงส่องสว่างลงมาราวกับสวรรค์ระเบิดเป็นแสงสีที่เต็มไปด้วยสีสรรค์และดวงดาวที่พร่าพราย ท่ามกลางสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นก็มีแสงที่สว่างที่จัดจ้าที่พุ่งลงมาจากฟ้าด้วยความเร็วอย่างน่าหวาดหวั่นและมาหยุดลงโดยไม่เคลื่อนไหวเหนือหินแหลมหน้านักบุญฟรานซิส ที่ปรากฏเป็นรูปลักษณ์ที่เป็นเพลิงมีปีกตรึงบนกางเขน สองปีกเพลิงพุ่งขึ้นไปข้างบน อีกสองปีกกางออกไปด้านข้าง และอีกสองปีกปิดตัวพระเพลิง และแผลที่มือและที่เท้ามีเลือดกระเด็นออกมา ตัวพระเพลิงที่เรืองแสงมีใบหน้าที่งามดั่งเทพแต่ในขณะเดียวกันก็เป็นใบหน้าที่เศร้า และเป็นใบหน้าของพระเยซู ในทันใดนั้นก็มีเลือดและไฟพุ่งเป็นสายออกมาจากรอยแผลของพระองค์มายังมือและเท้าของนักบุญฟรานซิสและตาปูที่หัวใจที่ทรงถูกแทงด้วยหอก นักบุญฟรานซิสเปล่งเสียงร้องดังออกมาด้วยความปิติและความเจ็บปวดเมื่อตัวพระเพลิงประทับร่างลงบนนักบุญฟรานซิสเหมือนรูปสะท้อนที่เต็มไปด้วยความรัก, ความงาม และความเศร้า เมื่อได้รับรอยแผลบนร่างกายแล้วและด้วยความปิติดั่งเพลิงของทั้งร่างกายและจิตใจแล้ว นักบุญฟรานซิสก็ทรุดลงและหมดสติลงในกองเลือด
นักบุญเศคาริยาห์
เมื่อเศคาริยาห์กลับมาถึงบ้าน เอลีซาเบธก็มีครรภ์ตามที่ทูตสวรรค์ประกาศ ระหว่างที่มีครรภ์ทูตสวรรค์กาเบรียลก็มาปรากฏตัวต่อมารีย์ลูกพี่ลูกน้องของเอลีซาเบธและประกาศว่าจะมีครรภ์และมีลูกชายเป็นพระเยซูแม้ว่าขณะนั้นแมรีจะยังเป็นพรหมจารีอยู่ มารีย์จึงเดินทางมาเยี่ยมเอลีซาเบธเพื่อจะบอกข่าวที่ได้รับและพบว่าเอลีซาเบธเองก็กำลังตั้งครรภ์ (ลูกา 1:23-45)
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
การแสดงรูปแบบใหม่ที่ต่างจากเดิมเริ่มราวคริสต์ศตวรรษที่ 6 ในปาเลสไตน์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ใช้ในนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมาถึงปัจจุบัน ฉากจะเป็น ถ้ำหรือเป็นถ้ำที่เฉพาะเจาะจงคือถ้ำที่พระเยซูประสูติที่เบธเลเฮ็มซึ่งเป็นที่ยอมรับในนิกายอีสเติร์นออร์โธด็อกซ์ว่าเป็นที่ประสูติของพระเยซู เหนือฉากก็จะเป็นภูเขาสูงขึ้นไป มารีย์นอนพักฟื้นอยู่บนเบาะหรือเก้าอี้ใกล้ ๆ พระเยซูผู้ตั้งอยู่สูงกว่า ขณะที่โยเซฟเอามือท้าวคาง นอกจากนั้นโยเซฟก็อาจจะปรากฏในฉากที่หมอตำแยและผู้ที่มาช่วยสรงน้ำให้พระเยซู ฉะนั้นพระเยซูก็จะปรากฏสองครั้งในฉากเดียว หมอตำแยมาจากเอกสารหลายฉบับ ๆ หลักคือซาโลเม ซึ่งกล่าวถึงปาฏิหาริย์ เอกสารหลายฉบับกล่าวถึงแสงสว่างส่องลงมา ซึ่งบางทีก็ตีความหมายว่าเป็นดาวของโหราจารย์ ซึ่งใช้สัญลักษณ์เป็นจานกลมอยู่เหนือฉากและมีรัศมีส่องออกมา แต่ทั้งจานกลมและรัศมีจะเป็นสีหนัก
ซามูเอล
ซามูเอล เป็นผู้แต่งตั้งกษัตริย์ดาวิด ผู้เป็นบรรพบุรุษของ โยเซฟ สามีของนางมารีย์ ผู้ให้กำเนิดพระเยซู โดยในยุคก่อนหน้าซามูเอลนั้น อิสราเอลไม่มีกษัตริย์ เพราะมีความเชื่อว่าพระเจ้าทรงเป็นกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่เหนือกษัตริย์อื่นใด การปกครองของอิสราเอลในยุคนั้นจึงมีปุโรหิต เป็นผู้รับพระบัญชาจากพระเจ้า คอยดูแลอิสราเอล โดยแบ่งการดูเลออกเป็น 12 เผ่าตามตระกูลของอับราฮัม ผู้เป็นบรรพบุรุษของอิสราเอล ต่อมาชาวอิสราเอลได้เรียกร้องต่อซามูเอล ในสมัยที่ท่านเป็นปุโรหิต ให้แต่งตั้งกษัตริย์ปกครองอิสราเอล เช่นเดียวกับชนชาติอื่น ๆ ที่อยู่รายรอบอิสราเอล ซึ่งซามูเอลเรียกว่า การเป็นกบฏต่อพระเจ้า
ลีนา เมดีนา
ลีนา เมดีนา () เป็นเด็กผู้หญิงชาวเปรู ที่มีชื่อเสียงในฐานะผู้ที่ให้กำเนิดบุตรในขณะที่อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์โลก ที่มีหลักฐานยืนยันการเกิดของตัวแม่ และตัวบุตร เธอคลอดบุตรในขณะอายุ 5 ปี 7 เดือน 21 วันเท่านั้น
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
ตัวเรื่องของการกำเนิดของพระเยซูเกี่ยวเนื่องมาจากประวัติการสืบเชื้อสายบรรพบุรุษของพระเยซูซึ่งกล่าวไว้ในพระวรสารนักบุญมัทธิวและพระวรสารนักบุญลูกา เชื้อสาย หรือ “ต้นไม้ครอบครัว” (Family tree) มักจะวาดในรูปที่เรียกว่า “ต้นเจสสี” หรือ “เถาเจสสี” (Tree of Jesse) ซึ่งงอกออกมาจากร่างของเจสสี บิดาของพระเจ้าดาวิดผู้เป็นกษัตริย์องค์ที่สองของอาณาจักรอิสราเอลเมื่อประมาณพันปีก่อนคริสตกาล
คริสต์มาส
ประเพณีปัจจุบันในหลายประเทศละตินอเมริกา (เช่น เวเนซุเอลาและโคลัมเบีย) ถือว่า ซานตาเป็นผู้สร้างของเล่น จากนั้นเขาถวายแด่พระกุมารเยซู ซึ่งเป็นผู้ส่งของเล่นมายังบ้านของเด็ก ๆ ที่แท้จริง ซึ่งเป็นการผสมผสานความเชื่อทางศาสนาแต่เดิมกับประติมานวิทยาของซานตาคลอสซึ่งรับมาจากสหรัฐอเมริกา
พระเจ้าซูโร
ตามตำนานเรื่องที่พระเจ้าซูโรประสูติมาจากไข่นั้น ในคาบสมุทรเกาหลีมีเรื่องแบบนี้เกิดขึ้นกับหลายอาณาจักร องค์ชายจูมง ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งอาณาจักรโกคูรยอ กล่าวว่าพระนางยูฮวาท้องโดยได้รับแสงอาทิตย์และคลอดลูกออกมาเป็นไข่ ซึ่งก็คือองค์ชายจูมง พระเจ้าฮยอกกอเซแห่งอาณาจักรซิลลา ที่มีตำนานว่าพระองค์ประสูติจากไข่ และยังมี คิมอันจี ผู้เป็นต้นตระกูลคิมในเกาหลี มีตำนานว่า คิมอันจีถูกพบบริเวณป่าไก่หรือป่าคเยริมที่อยู่ในกล่องสีทองและมีไก่สีทองเอยู่บนกล่องนั้น แต่ตำนานการประสูติจากไข่ของพระเจ้าซูโรยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักของคนเท่าไรนัก
พระบุตรพระเป็นเจ้า
ตามความเชื่อของคริสต์ศาสนิกชนส่วนมากซึ่งถือแนวคิดแบบตรีเอกภาพนิยมถือว่า พระบุตรพระเป็นเจ้า หรือ พระบุตรของพระเจ้า () หมายถึงพระเยซู โดยมีพระยาห์เวห์เป็นพระเจ้าพระบิดา โดยนัยนี้ พระเยซูมีสถานะเป็นพระเจ้าพระบุตรด้วย แต่คริสต์ศาสนิกชนกลุ่มอตรีเอกภาพนิยม (เช่น พยานพระยะโฮวา) แม้จะถือว่าพระเยซูคือพระบุตรของพระเป็นเจ้าเช่นกัน แต่ไม่ยอมรับว่าเป็นพระเจ้าพระบุตร
คริสต์มาส
คริสต์มาส (; , หมายถึง "พิธีมิสซาของพระคริสต์") หรือ วันสมโภชพระสมภพ () จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีเพื่อเฉลิมฉลองการประสูติของพระเยซู เป็นวันหยุดทางศาสนาและวัฒนธรรม ประชากรหลายพันล้านคนทั่วโลกจัดการเฉลิมฉลองในวันที่ 25 ธันวาคม วันดังกล่าวเน้นปีพิธีกรรมของคริสต์ศาสนิกชนเป็นสำคัญ วันคริสต์มาสเป็นวันปิดเทศกาลเตรียมการรับเสด็จ (Advent) และวันเริ่มต้นเทศกาลพระคริสตสมภพ (Christmastide) สิบสองวัน คริสต์มาสเป็นวันหยุดราชการในหลายประเทศทั่วโลก และมีผู้ที่ไม่ใช่คริสต์ศาสนิกชนหันมาเฉลิมฉลองกันมากขึ้น และเป็นส่วนสำคัญในคริสต์มาสและฤดูวันหยุด
พระวรสารนักบุญมัทธิว
ในด้านเทววิทยา ประการแรก มัทธิวตระหนักถึงความสำคัญของคำพยากรณ์ในพระคัมภีร์เดิม ซึ่งสำเร็จในชีวิตของพระเยซู แท้จริงแล้วเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตพระเยซู ผู้เผยพระวจนะได้บันทึกไว้ล่วงหน้ามาแล้วในพระคัมภีร์เดิม ก่อนพระเยซูจะประสูติหลายร้อยปี
ซานตาคลอส
ซานตาคลอส () หรือรู้จักกันในชื่อ นักบุญนิโคลัส, ฟาเธอร์คริสต์มาส หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "ซานตา" ( ) เป็นบุคคลที่มีจุดกำเนิดทางตำนาน เทพปกรณัม ประวัติศาสตร์และตำนานพื้นบ้าน ตามวัฒนธรรมตะวันตกหลายประเทศ กล่าวกันว่าเขาเป็นผู้นำของขวัญไปยังบ้านของเด็กดีในช่วงเย็นและข้ามคืนวันคริสต์มาสอีฟ วันที่ 24 ธันวาคม ภาพลักษณ์สมัยใหม่ถูกดัดแปลงมาจากภาพลักษณ์ซินเทอร์กลาส (Sinterklass) แบบดัตช์ ซึ่งอาจมีพื้นฐานมาจากเรื่องเล่าชีวประวัตินักบุญเกี่ยวกับบุคคลในประวัติศาสตร์ผู้ให้ของขวัญชื่อนักบุญนิโคลัส อีกทอดหนึ่ง เรื่องเล่าที่แทบไม่ต่างกันยังปรากฏในตำนานพื้นบ้านกรีกและไบแซนไทน์ คือ บาซิลแห่งซีซาเรีย วันสมโภชของบาซิลในวันที่ 1 มกราคมนั้น ถูกมองว่าเป็นช่วงเวลาแห่งการแลกของขวัญในกรีซ
วันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์
วันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ () หมายถึง วันสมโภชที่กำหนดขึ้นเพื่อระลึกถึงเหตุการณ์ที่พระเยซู (ซึ่งคริสต์ศาสนิกชนเชื่อว่าเป็นพระเป็นเจ้า) ได้มาปรากฏพระองค์ต่อมนุษย์ คริสตจักรต่าง ๆ ตีความเหตุการณ์นี้แตกต่างกันไป โดยศาสนาคริสต์ตะวันออกในสมัยแรกถือว่า “พระคริสต์แสดงองค์” หมายถึงสองเหตุการณ์คือการประสูติของพระเยซูและการที่พระเยซูทรงรับบัพติศมา ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 4 ได้เปลี่ยนมาถือการสมโภชพระเยซูทรงรับบัพติศมาอย่างเดียว เพราะถือว่าพระเยซูแสดงองค์เป็นพระบุตรพระเป็นเจ้าอย่างเป็นทางการในพิธีบัพติศมานี้ ขณะที่ศาสนาคริสต์ตะวันตก “พระคริสต์แสดงองค์” หมายถึง เหตุการณ์ที่พระกุมารเยซูทรงรับการนมัสการของโหราจารย์ทั้ง 3 คนที่มาจากตะวันออก เพราะถือว่าเป็นเหตุการณ์ที่พระเป็นเจ้าได้แสดงองค์ต่อคนต่างชาติเป็นครั้งแรก
การอธิษฐานในศาสนาคริสต์
ข้าพเจ้าเชื่อในพระเจ้า พระบิดาผู้ทรงสรรพานุภาพ ทรงเนรมิตฟ้าดิน ข้าพเจ้าเชื่อในพระเยซูคริสตเจ้า พระบุตรหนึ่งเดียวของพระเจ้า องค์พระผู้เป็นเจ้าของข้าพเจ้าทั้งหลาย ทรงปฏิสนธิเดชะพระจิตเจ้า ทรงบังเกิดจากพระนางมารีย์พรหมจารี ทรงรับทรมานสมัยปอนทิอัส ปิลาต ทรงถูกตรึงกางเขน สิ้นพระชนม์ และทรงถูกฝังไว้ เสด็จสู่แดนมรณะ วันที่สามทรงกลับคืนพระชนมชีพจากบรรดาผู้ตาย เสด็จสู่สวรรค์ประทับเบื้องขวาพระเจ้า พระบิดาผู้ทรงสรรพานุภาพ และจะเสด็จมาพิพากษาผู้เป็นและผู้ตาย ข้าพเจ้าเชื่อในพระจิตเจ้า พระศาสนจักรศักดิ์สิทธิ์ สากล ความสัมพันธ์เป็นหนึ่งเดียวของผู้ศักดิ์สิทธิ์ การอภัยบาป การกลับคืนชีพของร่างกาย และชีวิตนิรันดร์ อาแมน
บารนาบัส
เรื่องราวของบารนาบัสปรากฏอยู่หลายครั้งในพันธสัญญาใหม่ ทำให้ทราบว่าเดิมเขาชื่อโยเซฟ เป็นชาวยิวจากเผ่าเลวี เกิดที่เกาะไซปรัส มีศรัทธาในพระเยซูอย่างมากถึงขนาดขายที่ดินของตน แล้วนำเงินทั้งหมดไปมอบให้บรรดาอัครทูต พวกอัครทูตจึงตั้งสมญาเขาว่าบารนาบัส ซึ่งแปลว่า"บุตรแห่งการให้กำลังใจ" ในปี ค.ศ. 48 บารนาบัสทราบถึงการกลับใจของเปาโล และเห็นว่าคริสตชนยังหวาดกลัวเขาอยู่ จึงพาเปาโลไปพบอัครทูต เล่ายืนยันว่าเปาโลรับเชื่อแล้วและได้มีส่วนร่วมในการประกาศข่าวดีอย่างไร จนเปาโลเป็นที่ยอมรับของคริสตจักร ท่านยังได้รับมอบหมายจากคริสตจักรในกรุงเยรูซาเลมให้ไปเมืองแอนติออก เพื่อส่งเสริมความเชื่อของชาวกรีกที่เพิ่งกลับใจ ความดีของเขาและการที่เขาเปี่ยมด้วยพระวิญญาณบริสุทธฺ์และความเชื่อทำให้มีผู้มารับเชื่อจำนวนมาก
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
จากคริสต์ศตวรรษที่ 16 การสร้างภาพ “การประสูติของพระเยซู” ที่แสดงเฉพาะครอบครัวพระเยซูก็เริ่มมีความนิยมน้อยลง แต่การาวัจโจใช้วิธีเขียนแบบสัจจะนิยมในการเขียน “การนมัสการของคนเลี้ยงแกะ” การวางรูปและองค์ประกอบของภาพในสมัยนี้ก็เริ่มแตกต่างกันมากขึ้นตามจินตนาการของจิตรกรแต่ละคน เช่นงานเขียน “การนมัสการของคนเลี้ยงแกะ” ของจิตรกรสามคน เจอราร์ด ฟอน ฮนท์ฮอร์สท  (Gerard van Honthorst), จอร์จ เดอลา ทัวร์ (Georges de La Tour) และ ชาร์ล เลอ บรุน (Charles Le Brun) แต่ละคนต่างก็วางภาพต่างกันไปซึ่งไม่มีคนใดที่วางภาพแบบที่ทำกันมาแต่ก่อน หัวเรื่องการเขียน “การประสูติของพระเยซู” เสื่อมความนิยมลงหลังจากคริสต์ศตวรรษที่ 18
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
ตามปฏิทินศาสนาห้าวันหลังจากการกำเนิดของพระเยซูในวันที่ 1 มกราคมพระองค์ก็ได้เข้าทำพิธีสุหนัต ซึ่งมิได้กล่าวถึงโดยตรงในพระวรสารแต่ก็สรุปได้ว่าคงจะเกิดขึ้นตามกฎและประเพณีของชาวยิว และการถวายพระกุมารในพระวิหาร หรือ “Candlemas” ซึ่งฉลองกันในวันที่ 2 ของเดือนกุมภาพันธ์ตามคำบรรยายของพระวรสารนักบุญลูกา
คริสต์มาส
คนเลี้ยงแกะในทุ่งหญ้าใกล้กับเบธเลเฮมได้รับการบอกเล่าถึงการประสูติโดยทูตสวรรค์ และเป็นคนกลุ่มแรกที่มาพบพระกุมารเยซู ตามความเชื่อที่ได้รับความนิยมยังมีว่า กษัตริย์สามพระองค์หรือนักปราชญ์สามคน คือ เมลชอร์ แคสปาร์ และบัลธาซาร์ ได้เดินทางมาเยี่ยมพระกุมารเยซูในรางหญ้า แม้ความเชื่อนี้จะไม่ตรงตามคัมภีร์ไบเบิลอย่างเคร่งครัดก็ตาม แต่ในพระวรสารนักบุญมัทธิวเล่าว่า มีผู้วิเศษหรือโหราจารย์มาพบโดยไม่ระบุจำนวน หลังจากที่พระเยซูประสูติแล้ว ขณะที่ครอบครัวอาศัยอยู่ในเรือน (มัทธิว 2:11) และได้ถวายของขวัญเป็นทองคำ, กำยานและมดยอบแก่พระกุมารเยซู แขกผู้มาเยือนนั้นได้รับทราบจากดาวประหลาด ซึ่งมักรู้จักกันในชื่อ ดาวแห่งเบธเลเฮม เชื่อกันว่าดาวนี้ประกาศการประสูติของกษัตริย์แห่งยิว พิธีฉลองการมาเยือนนี้ งานสมโภชการเสด็จมาของพระเยซู เฉลิมฉลองในวันที่ 6 มกราคม และเป็นวันสิ้นสุดเทศกาลคริสต์มาสในบางคริสตจักร
พระเยซู
มุสลิมถือว่าอีซาไม่ใช่บุตรของพระเจ้า แต่เป็นวิญญาณหนึ่งซึ่งพระผู้เป็นเจ้าบันดาลให้บังเกิดในครรภ์มารีย์โดยมิได้มีความสัมพันธ์กับบุรุษ
พระเยซูทรงรับบัพติศมา
คริสต์ศาสนิกชนส่วนมากถือว่าเหตุการณ์นี้เป็นเหตุการณ์สำคัญ และเป็นต้นกำเนิดของพิธีบัพติศมาซึ่งเป็นพิธีศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาคริสต์ แนวคิดบุตรบุญธรรมนิยมซึ่งศาสนาคริสต์ยุคแรกประณามว่าเป็นความเชื่อนอกรีตก็เกิดขึ้นเพราะให้ความสำคัญกับเหตุการณ์นี้
ปฏิสนธิ (ศาสนาพุทธ)
"ในสัตว์โลกนี้ มารดาบิดาอยู่ร่วมกัน มารดามีระดู แต่คันธัพพะยังไม่ปรากฏ ความเกิดแห่งทารก ก็ยังไม่มี
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดมารดาบิดาอยู่ร่วมกันด้วย (1) มารดามีระดูด้วย (1) คันธัพพะก็ปรากฏด้วย (1)
เพราะความประชุมพร้อมแห่งปัจจัย 3 ประการอย่างนี้ ความเกิดแห่งทารกจึงมี"
มารีย์ (มารดาพระเยซู)
ส่วนชาวมุสลิมเรียกมารีย์มารดาของพระเยซู (นบีอีซา) ว่ามัรยัม และเชื่อเช่นเดียวกับชาวคริสต์ทั่วไปว่านางให้กำเนิดนบีทั้งที่เป็นหญิงพรหมจรรย์ ในอัลกุรอานยังมีชื่อบทที่ตั้งตามชื่อนางโดยเฉพาะ (คือบทที่ 19 ซูเราะฮ์มัรยัม) กล่าวถึงหลายเหตุการณ์เกี่ยวกับนาง ทั้งก่อนเกิด ตอนเกิด ตอนเติบโต การรับสารจากทูตสวรรค์ว่าจะมีบุตรโดยการเป่าวิญญาณเข้าไปในครรภ์ เพื่อให้กำเนิดนบีอีซา
การประสูติของพระเยซู (คอร์เรจจิโอ)
การประสูติของพระเยซู หรือ การชื่นชมของคนเลี้ยงแกะ (ภาษาอังกฤษ: Nativity หรือ Adoration of the Shepherds หรือ Holy Night) เป็นภาพเขียนสีน้ำมันที่เขียนโดยอันโตนิโอ ดา คอร์เรจจิโอจิตรกรสมัยเรอเนซองส์คนสำคัญจากปาร์มาในประเทศอิตาลีในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่หอจิตรกรรมชั้นครูแห่งเดรสเดนที่เดรสเด็นในประเทศเยอรมันี
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
การแสดงรูปเคารพ “การประสูติของพระเยซู” ในสมัยแรกๆ เป็นรูปง่ายๆ แสดงให้เห็นพระทารก ห่อแน่นนอนอยู่ในรางหญ้าหรือตะกร้าหวาย และจะมีวัวและลาจะปรากฏเสมอถึงบางครั้งจะไม่มีมารีย์หรือมนุษย์คนอื่นๆ ในองค์ประกอบ สัตว์ทั้งสองอย่างมิได้กล่าวถึงในพระวรสารแต่ถือกันว่าปรากฏในพันธสัญญาเดิม เช่นใน หนังสืออิสยาห์ 1:3 ที่กล่าวว่าทั้งวัวและลารู้จักที่นอนของนาย และ หนังสือฮาบากุก 3:2 ที่กล่าวว่า ท่านจะเป็นที่รู้จักในท่ามกลางสัตว์สองตัว และการมีสัตว์สองชนิดนี้ก็ไม่เคยเป็นปัญหากับนักคริสต์ศาสนวิทยา นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป นักบุญแอมโบรสแห่งมิลาน และคนอื่นๆ ถือว่าเป็นสัญลักษณ์ของชาวยิวซึ่งถูกกดขี่โดยกฎหมาย (วัว) และคนนอกศาสนาผู้นับถือรูปต้องห้าม (ลา) พระเยซูมาเกิดเพื่อปลดปล่อยชนทั้งสองกลุ่มจากสิ่งที่กล่าว มารีย์จะปรากฏเฉพาะในฉาก “การนมัสการของโหราจารย์” และในฉากเดียวกันก็จะมีเด็กเลี้ยงคนหนึ่งหรือศาสดาคนหนึ่งถือม้วนหนัง ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 5 หลังการสังคายนาเอเฟซัสครั้งที่หนึ่ง เมื่อ ค.ศ. 431 มารีย์ก็กลายเป็นองค์ประกอบถาวรบางครั้งก็มีโยเซฟ ถ้ามีสิ่งก่อสร้างในองค์ประกอบก็จะเป็น “tugurium” คือเพิงมุงกระเบื้องค้ำด้วยเสา
คริสต์มาส
หลักฐานเก่าแก่ที่สุดของการเฉลิมฉลองวันที่ 25 ธันวาคมเป็นงานสมโภชการประสูติของพระเยซูตามพิธีกรรมแบบคริสต์นั้นปรากฏใน "ปฏิทินแห่ง ค.ศ. 354" (Chronography of 354 AD) ซึ่งเป็นหลักฐานในกรุงโรม ขณะที่ศาสนาคริสต์ตะวันออก การประสูติของพระเยซูนั้นมีการเฉลิมฉลองโดยเชื่อมโยงกับการเสด็จมาของพระเยซูในวันที่ 6 มกราคมแล้ว การเฉลิมฉลองวันที่ 25 ธันวาคม ทางตะวันออกได้รับไปภายหลัง ในแอนติออก โดยจอห์น คริสซอสตอม ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 4 อาจเป็น ค.ศ. 388 และในอเล็กซานเดรียเฉพาะในอีกศตวรรษต่อมา แม้ในทางตะวันตก การเฉลิมฉลองการสมภพของพระเยซูดูเหมือนจะมีต่อไปกระทั่งหลัง ค.ศ. 380
ยัสเซอร์ อาราฟัต
บิดาของอาราฟัตเป็นพ่อค้า และมีบุตรชายบุตรสาวรวมทั้งสิ้นเจ็ดคน สถานที่เกิด รวมทั้งวันเกิดของอาราฟัตยังเป็นประเด็นที่ถกเถียงกัน คาดว่าเขาเกิดเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2472 ที่กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ แต่ก็มีบางฝ่าย ที่บอกว่าอาราฟัตเกิดเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2472 ที่นครเยรูซาเลม การค้นพบสูติบัติและเอกสารอื่นๆเกี่ยวกับอาราฟัต ของมหาวิทยาลัยแห่งกรุงไคโร ทำให้ข้อถกเถียงเกี่ยวกับสถานที่เกิดและวันเกิดของอาราฟัตเป็นอันยุติลง (อลัน ฮาร์ท ผู้เขียนชีวประวัติของอาราฟัตก็ยอมรับแล้วว่าอาราฟัตเกิดที่กรุงไคโร)
ลำดับพงศ์ของพระเยซู
ความขัดแย้งของข้อมูลของพระวรสารทั้งสองฉบับสร้างความขัดแย้งให้แก่ผู้อ่านมาตั้งแต่สมัยโบราณมาแล้ว แต่นักวิชาการสมัยปัจจุบันมีความเห็นว่าการลำดับพงศ์ในพระวรสารดังกล่าวเป็นเพียงการจัดระบบทางเทววิทยามากกว่าที่จะเป็นความเป็นจริงทางประวัติศาสตร์ และมีการเสนอว่าโยเซฟมีบิดาสองคน คนหนึ่งเป็นบิดาตามกฎหมาย ส่วนนักวิชาการผู้อื่นมีความเห็นว่าพระวรสารฉบับหนึ่งบันทึกลำดับบรรพบุรุษของพระแม่มารีย์ไว้จริง
พระเยซูทรงจำแลงพระกาย
พระเยซูทรงจำแลงพระกาย(โปรเตสแตนต์) หรือพระเยซูเจ้าทรงสำแดงพระองค์อย่างรุ่งเรือง (คาทอลิก) () เป็นฉากหนึ่งของภาพชุดชีวิตของพระเยซูที่บันทึกในพระวรสารสหทรรศน์ ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่พระเยซูสำแดงพระองค์บนภูเขาลูกหนึ่ง (มัทธิว, มาระโก , ลูกา ) พระกายของพระเยซูมีรัศมีเรืองรอง และตรัสกับโมเสสและเอลียาห์ ขณะนั้นพระยาห์เวห์เรียกพระเยซูว่าเป็น “บุตรสุดที่รักของเรา” เหมือนตอนพระเยซูทรงรับบัพติศมา การจำแลงพระกายจึงทำให้พระองค์ดูเหนือกว่าโมเสสและเอลียาห์ซึ่งเป็นผู้เผยพระวจนะในศาสนายูดาห์ และเป็นการสนับสนุนในตัวพระองค์ว่าเป็น “พระบุตรพระเป็นเจ้า” แต่พระเยซูทรงสั่งให้ซีโมนเปโตร ยากอบ บุตรเศเบดี และยอห์นอัครทูต ซึ่งอยู่ในเหตุการณ์ต้องเก็บเรื่องนี้เป็นความลับจนกว่าพระองค์จะคืนพระชนม์หลังจากถูกตรึงที่กางเขน
ผู้เผยพระวจนะ
เชื่อว่าผู้เผยพระวจนะเริ่มต้นที่โมเสสมาเรื่อย ๆ แต่ยังไม่หมดมาถึงปัจจุบัน เพราะตั้งแต่โมเสสถึงยอห์นผู้ให้บัพติศมา นั้นเป็น “ผู้เผยพระวจนะสมัยโบราณ” แต่ผู้เผยพระวจนะไม่จำเป็นว่าต้องเป็นชชาวยิว เพราะเมื่อพระเยซูเสด็จมากระทำพระราชกิจ คือ การไถ่บาปแก่มวลมนุษย์ จึงเป็นการเปิดประตูแห่งพระสัญญานิรันดรสู่ชนชาติทั้งหลายทั่วโลกด้วย โดยนิกายโปรเตสแตนต์ ยกข้อพระคัมภีร์เรื่องพันธกรทั้งห้าของพระเจ้า มาว่า
นักบุญอันนา
การสันนิษฐานอีกข้อหนึ่งในคริสต์ศตวรรษที่ 4 และอีกครั้งหนึ่งในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ว่ามารีย์เกิดจากนักบุญอันนาโดยมิได้มีการสมสู่ แต่ความคิดเห็นนี้ถูกคัดค้านเช่นเดียวกันเมื่อปี ค.ศ. 1677 ทางศาสนจักรคาทอลิกสอนว่าการเกิดของมารีย์เป็นการเกิดแบบปกติแต่ว่ามารีย์ก็ถูกเตรียมไม่ให้มีบาปเพื่อจะได้เป็นผู้ที่เหมาะสมในการให้กำเนิดพระเยซู
แม่พระปฏิสนธินิรมล
คริสตจักรโรมันคาทอลิกยังถือว่าแม่พระปฏิสนธินิรมลเป็นองค์อุปถัมภ์นักปรัชญา และจัดให้มี "วันสมโภชพระนางมารีย์ผู้ปฏิสนธินิรมล" ตรงกับวันที่ 8 ธันวาคมของทุกปี
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
ศิลปะตะวันตกได้รับอิทธิพลองค์ประกอบบางอย่างมาจากรูปเคารพแบบไบแซนไทน์แต่มักจะชอบใช้โรงนามากกว่าถ้ำ ยกเว้นงานของดุชโชที่พยายามใช้ทั้งสองอย่าง ทางตะวันตกหมอตำแยจะหายไป นักคริสต์ศาสนวิทยาไม่เห็นด้วยกับตำนานนี้แต่การสรงน้ำยังคงอยู่ซึ่งอาจจะเป็นการเตรียมน้ำเอาไว้หรือมารีย์อาบน้ำให้พระเยซู ที่ใดที่มีอิทธิพลไบแซนไทน์มากหมอตำแยก็จะยังอยู่โดยเฉพาะในอิตาลีเช่นในงานของจอตโต ดี บอนโดเน จะเห็นหมอตำแยส่งพระเยซูให้มารีย์ ระหว่างสมัยกอทิกจะมีการเพิ่มความใกล้ชิดระหว่างแม่พระและพระกุมาร พระแม่มารีย์เริ่มจะอุ้มพระเยซู หรือพระเยซูจะมองไปทางแม่พระ การดูดนมจะไม่ค่อยสร้างแต่ก็มีบ้างบางครั้ง
พระเยซู
คำว่า "เยซู" มาจากคำในภาษากรีกคือ "เยซุส" "Ιησους" [Iēsoûs] ซึ่งมาจากการถ่ายอักษรชื่อ Yeshua [เยชูวา] ในภาษาแอราเมอิกหรือฮีบรูอีกทอดหนึ่ง คริสตชนอาหรับเรียกเยซูว่า "ยาซูอฺ" ตามภาษาซีรีแอก ส่วนชาวอาหรับมุสลิมเรียกว่า "อีซา" ตามอัลกุรอาน ความหมายคือ "ผู้ช่วยให้รอด" เป็นชื่อที่ใช้กันมากในหมู่ชาวยิวตั้งแต่สมัยโยชูวาเป็นต้นมา ภาษาละตินแผลงเป็นเยซูส ภาษาโปรตุเกสแผลงต่อเป็นเยซู ภาษาไทยทับศัพท์ภาษาโปรตุเกสมาจนทุกวันนี้ ส่วนคำว่า "คริสต์" เป็นสมญาซึ่งมาจากคำในภาษากรีกว่า "คริสตอส" "Χριστός" [Christos] ซึ่งเป็นคำแปลของคำภาษาฮีบรู "Messiah" อันหมายถึง "ผู้ได้รับการเจิม" ชาวอาหรับเรียกว่า "มะซีฮฺ" ซึ่งหมายถึงการแต่งตั้งให้ทำหน้าที่สูงส่ง เช่น พระมหากษัตริย์ ปุโรหิต ผู้เผยพระวจนะ เป็นต้น
ประวัติศาสนาคริสต์
พระเยซูเป็นชาวยิว คริสต์ศาสนาถือโดยสมมติว่าวันประสูติของพระองค์คือวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1 (ซึ่งถือเอาวันประสูติเป็นปีที่ 1 แห่งคริสต์ศักราช ซึ่งตรงกับพุทธศักราช 543) ณ หมู่บ้านเบธเลเฮม แคว้นยูดาห์ ในดินแดนปาเลสไตน์ (ประเทศอิสราเอลในปัจจุบัน) มารดาชื่อมารีย์ ชาวคริสต์เชื่อว่านางตั้งครรภ์โดยเดชแห่งพระวิญญาณบริสุทธิ์ทั้งที่เป็นหญิงพรหมจารี มีบิดาเลี้ยงชื่อโยเซฟ สมัยนั้นกษัตริย์ผู้ครองเมืองคือพระเจ้าเฮโรดมหาราช เมื่อได้ยินคำพยากรณ์ว่าจะมีผู้มีบุญมาเกิดจึงคิดกำจัด โยเซฟและมารีย์จึงหนีไปอยู่อียิปต์เป็นการชั่วคราว เมื่อเรื่องราวสงบแล้วก็อพยพกลับถิ่นฐานเดิม พระเยซูเติบโตขึ้นที่หมู่บ้านเล็ก ๆ ในเมืองนาซาเรธ แคว้นกาลิลี เมื่อวัยเยาว์พระเยซูเป็นผู้สนใจในเรื่องศาสนธรรมและเป็นผู้มีความเฉลียวฉลาดเป็นอย่างยิ่ง เมื่อมีอายุครบ 30 ปี ได้ท่องเทียวไปในดินแดนปาเลสไตน์ ณ ริมแม่น้ำจอร์แดน ทรงพบกับยอห์นผู้ให้บัพติศมา หลังที่ได้รับบัพติศมาแล้ว ได้เสด็จไปถิ่นกันดารเพียงพระองค์เดียว ทรงถือศีลอดโดยงดเว้นพระกระยาหารเป็นเวลา 40 วัน จากนั้นพระองค์ก็เริ่มสอนประชาชนให้ทราบถึงความรอดของมนุษย์ ซึ่งเป็นของประทานจากพระเจ้า พระองค์มีอัครสาวกที่สำคัญ 12 คน (เนื่องจากวงศ์วานอิสราเอลมี 12 เผ่า) เรียกว่าอัครทูต สาวกคนแรกที่เป็นกำลังสำคัญในการเผยแพร่ศาสนาคือซีโมนเปโตร นักบุญอีกท่านหนึ่งที่มีบทบาทในการเผยแพร่ศาสนาคริสต์คือเปาโลอัครทูต ซึ่งกลับใจจากผู้เบียดเบียนคริสตชน มาเป็นผู้เผยแพร่ศาสนาคริสต์มาตั้งแต่ปีแรก ๆ ที่พระเยซูสิ้นพระชนม์
มารีย์ (มารดาพระเยซู)
มารีย์ (, "มัรยาม", "มีเรียม") คริสต์ศาสนิกชนบางนิกายเรียกว่าพระแม่มารีย์ พระนางมารีย์พรหมจารี () หรือพระนางมารีย์พระชนนีพระเป็นเจ้า (Mary, Mother of God) (ในอัลกุรอานว่านางมัรยัม) เป็นสตรีชาวยิวจากเมืองนาซาเรธ แคว้นกาลิลี คัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาใหม่และคัมภีร์อัลกุรอานระบุตรงกันว่านางได้เป็นมารดาของพระเยซูโดยอำนาจของพระเจ้า
พระพุทธเจ้า
พระบรมโพธิสัตว์ทรงเลือกพระมารดาที่บริสุทธิ์ไม่แปดเปื้อนมลทินโทษ มิฉะนั้นจะยากแก่การเผยแผ่ศาสนา เพราะจะถูกโจมตีว่ามารดาของพระศาสดาไม่บริสุทธิ์ พระนางสิริมหามายาได้อธิษฐานเป็นพระพุทธมารดามาแต่อดีตกาล เมื่อประสูติพระบรมโพธิสัตว์เจ้าได้ 7 วันก็เสด็จทิวงคต ไปบังเกิดเป็นเทพบุตรสถิตในดุสิตเทวโลก ตามประเพณี พระพุทธมารดาไม่ได้เป็นหญิงอย่างเก่า ที่เกิดเป็นหญิงเพราะอธิษฐานขอเป็นมารดาพระพุทธเจ้า
การกำเนิดของยอห์นผู้ให้บัพติศมา
เอลีซาเบธตั้งครรภ์ได้ 9 เดือนแล้วจึงคลอดบุตรชาย ตอนแรกญาติจะตั้งชื่อว่าเศคาริยาห์ตามบิดา แต่เศคาริยาห์ซึ่งเป็นใบ้อยู่ก็นำกระดานชนวนมาเขียนว่าเด็กนี้ต้องชื่อว่ายอห์น ทันใดนั้นเศคาริยาห์ก็กลับมาพูดได้ดังเดิม ทุกคนแปลกใจมาก เศคาริยาห์กล่าวสรรเสริญพระเจ้า แล้วพยากรณ์ว่าภายหน้ายอห์นจะเป็นผู้เผยพระวจนะ
พระนางมารีย์พรหมจารี
คริสต์ศาสนิกชนโรมันคาทอลิกเรียกนางมารีย์ (มารดาพระเยซู) ว่า พระนางมารีย์พรหมจารี () เพราะเชื่อว่าพระแม่มารีย์เป็นพรหมจารีเสมอ และพระเยซูซึ่งเชื่อว่าเป็นพระบุตรพระเป็นเจ้าก็มารับสภาพมนุษย์ผ่านทางครรภ์ของพระแม่มารีย์ จึงทำให้พระแม่มารีย์มีสถานะเป็น "พระมารดาพระเจ้า" ด้วย คริสตจักรโรมันคาทอลิกได้รับรองความเชื่อนี้มาตั้งแต่สังคายนาเอเฟซัสครั้งที่หนึ่ง ในปี ค.ศ. 431 ในสภาสังคายนาสากลครั้งต่อ ๆ มา เช่น สังคายนาวาติกันครั้งที่สอง และพระสมณสาส์น "มารดาพระผู้ไถ่" ของสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 ได้แสดงถึงความสำคัญของพระแม่มารีย์ว่าเป็นมารดาคริสตจักรด้วย
การประสูติของพระเยซู (คอร์เรจจิโอ)
อันโตนิโอ ดา คอร์เรจจิโอ เขียนภาพ “การประสูติของพระเยซู” เสร็จราวปี ค.ศ. 1529 ถึงปี ค.ศ. 1530 งานนี้ได้รับจ้างเมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 1522 โดยอัลเบิร์ตโต ปราโตเนริสำหรับชาเปลของตระกูลในวัดพรอสเพอร์ที่เร็จจิโอ เอมีเลีย ภาพเขียนตั้งอยู่ในชาเปลตั้งแต่ปี ค.ศ. 1530 จนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1640 เมื่อถูกย้ายไปโมดีนา โดยฟรานเชสโคที่ 1 เดสเต ดยุคแห่งโมดีนาและเร็จจิโอ (Francesco I d'Este Duke of Modena and Reggio) หลังจากนั้นก็ถูกนำไปเดรสเด็นในปี ค.ศ. 1746
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
รูปสัญลักษณ์ในสมัยยุคกลางตอนหลังทางตอนเหนือของยุโรปมักจะมีอิทธิพลจากการเห็นภาพ “การประสูติของพระเยซู” ของนักบุญบริจิตแห่งสวีเดน (ค.ศ. 1303-1373) ซึ่งเป็นตำนานที่นิยมกัน ก่อนที่จะเสียชีวิตนักบุญบริจิตก็บรรยายว่าได้เห็นภาพของพระเยซูนอนบนพื้นและมีแสงส่องสว่างออกมาจากพระวรกาย พระแม่มารีมีผมทอง การใช้แสงเงาตัดกันแบบ “ค่าต่างแสง” นิยมทำกันจนถึงสมัยศิลปะแบบบาโรก รายละเอียดอย่างอื่นเช่นเทียนเล่มเดียว “อยู่บนผนัง” และมีพระเจ้าปรากฏอยู่ด้วยมาจากตำนานของนักบุญบริจิต
การอธิษฐานในศาสนาคริสต์
ข้าแต่พระเยซูคริสตเจ้า พระบุตรแห่งพระเจ้า
โดยอาศัยพระมารดาผู้ทรงพระเกียรติยิ่ง เหล่า
ทูตสวรรค์ที่ไร้กายาของพระองค์ ศาสดาประกาศก
และ ผู้ให้รับบัพติศมาที่มาล่วงหน้าของพระองค์
เหล่าอัครสาวกที่พระเจ้าทรงดลใจ มรณสักขี
ผู้โชติช่วงและมีชัย บิดาผู้ศักดิ์สิทธิ์และรับเอา
พระเจ้า และโดยอาศัยคำภาวนาของนักบุญทั้งปวง
โปรดทรงช่วยข้าพระองค์จากปิศาจที่รุมเร้า ข้าแต่
พระผู้เป็นเจ้าและพระผู้สร้างของข้าพระองค์
พระองค์มิได้ทรงประสงค์ความตายของคนบาป
หากแต่ทรงประสงค์ให้เขากลับใจและมีชีวิตอยู่
ดังนั้น ขอพระองค์โปรดประทานการกลับใจแก่
ข้าพระองค์ผู้ต่ำช้าและไร้ค่าด้วย โปรดทรงฉวย
ข้าพระองค์จากปากของงูร้ายที่กำลังกลืนกิน
ข้าพระองค์และลากข้าพระองค์ลงนรกทั้งเป็น
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า พระผู้ทรงบรรเทาของ
ข้าพระองค์ ผู้ทรงฉลองพระองค์ด้วยกายที่มีวัน
เน่าเปื่อยผุพังด้วยเห็นแก่ข้าพระองค์อย่างเวทนา
สงสาร โปรดทรงช่วยข้าพระองค์ให้รอดพ้นจาก
ความทุกข์ลำเค็ญและให้ได้รับการบรรเทาแก่
ดวงวิญญาณอันน่าเวทนาของข้าพระองค์ โปรด
ทรงปลูกฝังในหัวใจของข้าพระองค์ให้กระทำตาม พระบัญญัติของพระองค์ และละทิ้งการกระทำชั่ว
ของข้าพระองค์ และให้ได้รับความเปรมปรีดิ์ใน
พระองค์ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า โปรดทรงช่วย
ข้าพระองค์ด้วยเถิด เพราะข้าพระองค์หวังใน
พระองค์ อาเมน
นักบุญฟรานซิสเกิดปีติสานติ์ (การาวัจโจ)
ภาพนี้เป็นภาพของนักบุญฟรานซิสแห่งอาซิซิ ซึ่งเป็นชื่อที่คาร์ดินัลใช้ในชั่วขณะที่ได้รับรอยแผลศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นรอยแผลเดียวกับตำแหน่งแผลของพระเยซูเมื่อทรงถูกตรึงกางเขน การรับรอยแผลเป็นเรื่องที่บรรยายโดยหลวงพี่เลโอผู้เป็นสหายของนักบุญฟรานซิสในปี ค.ศ. 1224 ตามคำบรรยายแล้วนักบุญฟรานซิสออกไปในป่ากับผู้ติดตามกลุ่มหนึ่งเพื่อไปทำสมาธิ เมื่อตกกลางคือนหลวงพี่เลโอก็เห็นปรากฏการณ์ของดรุณเทพ หกปีกซึ่งเป็นเทวดาวรรณะหนึ่งลงมาปรากฏตัวตามคำสวดมนต์ของนักบุญฟรานซิสที่ว่ามีความเข้าใจถึงความทุกข์ทรมานของพระเยซูและในความรักของพระองค์:
มารีย์ (มารดาพระเยซู)
คัมภีร์ภาคพันธสัญญาใหม่เริ่มกล่าวถึงนางด้วยเหตุการณ์แม่พระรับสาร เมื่อทูตสวรรค์กาเบรียลมาปรากฏกายต่อหน้านาง แล้วแจ้งว่าพระเจ้าทรงเลือกนางให้เป็นมารดาของพระเยซู คริสตจักรและข้อเขียนนอกพระคัมภีร์ในยุคแรกยังระบุว่าบิดามารดาของนางเป็นคู่สามีภรรยาสูงอายุชื่อนักบุญโยอาคิมและนักบุญอันนา คัมภีร์ไบเบิลบันทึกถึงบทบาทของนางในชีวิตของพระเยซูตั้งแต่การตั้งครรภ์พระองค์จนถึงพระองค์เสด็จขึ้นสวรรค์ ข้อเขียนจากคัมภีร์นอกสารบบยังกล่าวว่าหลังจากมรณกรรมนางได้รับการยกขึ้นสวรรค์ทั้งกายและวิญญาณด้วย
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
นักบุญโยเซฟที่เห็นกันมักจะเป็นชายสูงอายุและมักจะหลับในฉาก “การประสูติของพระเยซู” บางครั้งก็จะเป็นตัวประกอบที่น่าขัน แต่งตัวไม่เรียบร้อย และช่วยเหลืออะไรไม่ได้ ในการแสดงละครการประสูติ (Mystery play) ในสมัยกลางโยเซฟจะเป็นตัวตลก น่ารักแต่ทำอะไรไม่ถูก แต่บางครั้งก็เป็นภาพกำลังตัดผ้าเป็นแถบๆ เพื่อห่อพระเยซู หรือจุดไฟ แต่เมื่อลัทธิบูชาโยเซฟมีความสำคัญขึ้นทางตะวันตกในสมัยกลางตอนหลังโดยนักบวชคณะฟรันซิสกัน (วันสมโภชนักบุญโยเซฟเพิ่งเริ่มเมื่อ ค.ศ. 1479) ลักษณะการแสดงโยเซฟก็มีความน่านับถือมากขึ้นและปรับปรุงกันมาจนถึงสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาและบาโรก จนกระทั่งเมื่อลัทธิบูชาพระแม่มารีย์มารุ่งเรืองขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ความสำคัญของโยเซฟก็ด้อยลงอีกครั้งหนึ่ง กลายเป็นตัวรองอยู่ริม ๆ รูป เทียนที่จุดโดยโยเซฟตามคำบรรยายของนักบุญบริจิตเป็นสิ่งที่โยเซฟถือบางที่ก็จุดหรือบางทีก็ไม่
พระเยซู
พระเยซู () หรือ เยซูชาวนาซาเร็ธ (; 4-2 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ. 30-33) เป็นชาวยิวผู้เป็นศาสดาของศาสนาคริสต์ คริสต์ศาสนิกชนเรียกพระองค์ว่า พระเยซูคริสต์ เพราะถือว่าพระองค์เป็นพระคริสต์ พระผู้ช่วยให้รอด เป็นพระบุตรพระเป็นเจ้า และเป็นพระเจ้าพระบุตรซึ่งเป็นพระบุคคลหนึ่งในพระตรีเอกภาพ นอกจากนี้ในคัมภีร์ไบเบิลยังบันทึกว่าพระเยซูทรงแสดงปาฏิหาริย์ทรงรักษาคนตาบอดให้หายขาด รักษาคนพิการ โดยตรัสว่า บาปของเจ้าได้รับการให้อภัยแล้ว หลังพระเยซูสิ้นพระชนม์ ก็ได้ทรงฟื้นขึ้นจากความตายหลังสิ้นพระชนม์ได้เพียง 3 วัน และเสด็จขึ้นสู่สวรรค์
พระวจนะทรงรับเป็นมนุษย์
คริสตจักรโรมันคาทอลิก แองกลิคัน และลูเทอแรน จึงจัดวันสมโภชการแจ้งสารเรื่องพระวจนาตถ์ทรงรับสภาพมนุษย์ ตรงกับวันที่ 25 มีนาคม ของทุกปี โดยถือจากความเชื่อว่าพระคริสต์ทรงรับสภาพมนุษย์ในครรภ์ของพระแม่มารีย์ทันทีเมื่อแม่พระรับสาร แล้วประทับอยู่ในครรภ์ 9 เดือนจึงประสูติในวันคริสต์มาส เมื่อสมมติวันคริสต์มาสเป็นวันที่ 25 ธันวาคม วันที่พระแม่มารีย์รับสารและพระวจนะได้รับสภาพมนุษย์จึงสมมติเป็นวันที่ 25 มีนาคม อย่างไรก็ตาม คริสตจักรอื่น ๆ ในฝ่ายโปรเตสแตนต์ไม่มีการเฉลิมฉลองดังกล่าว
แม่พระบังเกิด
การฉลองแม่พระบังเกิดเกิดขึ้นครั้งแรกที่ซีเรียและปาเลสไตน์ราวคริสต์ศตวรรษที่ 6 สันนิษฐานว่านักบุญโรมานุสแห่งแอนติออกได้นำขนบนี้ไปเผยแพร่ในศาสนาคริสต์ตะวันออกจนแพร่หลาย นักบุญหลายองค์ในสมัยต่อมาก็สนับสนุนการเฉลิมฉลองนี้ด้วย เช่น นักบุญแอนดรูว์แห่งครีต นักบุญจอห์นแห่งดามัสกัส ส่วนคริสตจักรโรมันคาทอลิกเริ่มรับรองการฉลองนี้ราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 7 จากนั้นจึงแพร่หลายไปทั่วยุโรป
การนมัสการของคนเลี้ยงแกะ (การาวัจโจ)
ภาพ “การชื่นชมของคนเลี้ยงแกะ” เขียนเสร็จราวปี ค.ศ. 1609 ขณะที่คาราวัจโจพำนักอยู่ที่เมสสินาคาราวัจโจได้รับสัญญาจ้างให้วาดภาพสี่ภาพจากชุดทุกขกิริยาของพระเยซู ถ้าคาราวัจโจได้เขียนตามสัญญาอย่างที่ว่าก็ไม่มีภาพใดที่เหลือให้เห็น ซัสซิโนกล่าวว่าฉากการประสูติของพระเยซูได้รับจ้างจากเซเนทของเมสสินาสำหรับวัดคาปุชินซานตามาเรียเดกลิอันเจลิ
การนมัสการของคนเลี้ยงแกะ (การาวัจโจ)
ความเรียบง่ายแบบฟรานซิสกันแสดงให้เห็นได้ในภาพนี้ ภายในโรงนาไม้ที่ประสูติมีลาและวัวยืนอย่างอดทนอยู่ข้างหลังภาพ บนพื้นเป็นฟางมีตะกร้าใส่ขนมปังและ เครื่องมือช่างไม้ของโจเซฟและชิ้นผ้าสองสามชิ้น โจเซฟใส่เสื้อแดงแนะนำคนเลี้ยงแกะที่แต่งสีน้ำตางและเทาต่อแมรี ผู้ใส่เสื้อสีแดงสด พระแม่มารีทรงโอบอุ้มพระบุตรอยู่อย่างทะนุถนอม นอกจากสองรัศมีกับชายที่คุกเข่ากุมมือชื่นชมพระเยซูอยู่เท่านั้นที่ทำให้การพบเด็กเกิดใหม่ดูมีความหมายว่าพระเจ้าเสด็จมาสมภพในร่างของมนุษย์
จดหมายของนักบุญยอห์น ฉบับที่ 2
ประการที่สองคือ ต้องการให้คริสเตียนระมัดระวังและอย่าเกี่ยวข้องกับผู้ที่สอนผิด โดยยอห์นอ้างถึงความจริงที่ว่าพระเยซู พระบุตรพระเป็นเจ้าได้เสด็จมาบังเกิดเป็นมนุษย์ และกล่าวว่าผู้ใดที่ไม่รับความจริงข้อนี้ผู้นั้นเป็นผู้ล่อลวง
ภาษาอราเมอิกพระเยซู
เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปว่าพระเยซูประสูติเป็นชาวยิวและเติบโตขึ้นในครอบครัวชาวยิวในกาลิลี ในช่วงเวลาดังกล่าว ภาษาอราเมอิกเป็นภาษาของชาวยิวภาษาหนึ่ง ซึ่งเป็นผลมาจากการที่จักรวรรดิอัสซีเรียใหม่รุกรานอาณาจักรทางเหนือเมื่อ 179 ปีก่อนพุทธศักราช และการรุกรานอาณาจักรยูดาห์ของบาบิโลเนียเมื่อ 43 ปีก่อนพุทธศักราช ซึ่งทำให้เกิดภาษาอราเมอิกสำเนียงตะวันตก และเป็นรูปแบบมาตรฐานของภาษาอราเมอิกที่เคยเป็นภาษาพูดในดามัสกัส และมีศัพท์ภาษาฮีบรูเข้าไปผสมเป็นจำนวนมากเมื่อใช้พูดในหมู่ชาวยิว แต่ก็ยังมีชาวยิวบางส่วนใช้ภาษาฮีบรูเป็นภาษาแรกจนถึงราว พ.ศ. 843 ซึ่งยุคนั้นเป็นยุคที่เริ่มเขียนไบเบิลภาษาฮีบรู ในยุคมหาวิหารครั้งที่สองและอื่นๆ บางส่นของไบเบิลภาษาฮีบรูได้นำมาเขียนไว้ในไบเบิลภาษาอราเมอิกด้วย และเริ่มใช้อักษรทรงเหลี่ยมที่ได้รับอิทธิพลมาจากอักษรอราเมอิก ต่างจากการการเขียนในยุคคลาสสิก (เช่นยุคมหาวิหารครั้งที่ 1) เช่น จารึกโซโลมอนที่ใช้อักษรปาเลียว-ฮีบรู ในยุคนี้มีตาร์คุมซึ่งเป็นการแปลไบเบิลภาษาฮีบรูเป็นภาษาอราเมอิก
คริสต์ศักราช
การนับปีคริสต์ศักราช เราจะสังเกตเห็นว่า ไม่มี 0 ปีก่อนคริสตกาล หรือ ค.ศ. 0 เนื่องจากปีที่เชื่อว่าพระเยซูทรงประสูติ เป็น ค.ศ. 1 ดังตาราง
ยอห์นผู้ให้บัพติศมา
พระวรสารนักบุญลูการะบุว่าพระเยซูกับยอห์นเป็นญาติกัน โดยกล่าวว่ามารีย์กับเอลีซาเบธเป็นลูกพี่ลูกน้องกัน (ลก 1:36) แต่ข้อความนี้ไม่มีกล่าวในพระวรสารฉบับอื่น เรมอนด์ อี บราวน์ ผู้เป็นนักวิชาการคัมภีร์ไบเบิลกล่าวว่าความเกี่ยวข้องกันนี้ออกจะเป็นที่น่าสงสัยเกซา เวิรมเมส (Geza Vermes) นักวิชาการทางคริสต์ศาสนากล่าวว่า “ไม่เป็นความจริง, และไม่เป็นที่น่าสงสัยเลยว่าเป็นสิ่งที่ลูกาสร้างขึ้น”
บุญเกิด กฤษบำรุง
บาทหลวงบุญเกิดได้รับยกย่องจากคริสตจักรโรมันคาทอลิกว่าเป็นมรณสักขี และได้รับการประกาศเป็นบุญราศีเมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2543 ณ มหาวิหารนักบุญเปโตร กรุงโรม โดยสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 คริสตจักรโรมันคาทอลิกในประเทศไทยกำหนดให้วันที่ 12 มกราคม ของทุกปีเป็นวันระลึกถึงบุญราศีนิโคลาส บุญเกิด กฤษบำรุง
บุญราศีนิโคลาส บุญเกิด กฤษบำรุง เกิดเมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2438 ที่จังหวัดนครปฐม มีนามเดิมว่า "ชุนกิม" เป็นบุตรคนโตของครอบครัว บิดามารดาชื่อ ยอแซฟ โปชัง และอักแนส เที่ยง กฤษบำรุง ได้รับศีลล้างบาปที่โบสถ์นักบุญเปโตร สามพราน ได้รับศาสนนามว่า “เบเนดิกโต”
เอโลฮิม
ชาวมอรมอนเชื่อว่า "เอโลฮิม" เป็นพระนามของพระเจ้าพระบิดาของพระเยซู ส่วน "เยโฮวาห์" เป็นพระนามของพระเยซูก่อนเกิดเป็นมนุษย์
ลำดับพงศ์ของพระเยซู
พระวรสารทั้งสองฉบับเห็นพ้องกันว่าพระเยซูมิได้เป็นบุตรของนักบุญโยเซฟแต่เป็นพระบุตรของพระเจ้าผู้ทรงถือกำเนิดจากพระแม่มารีย์ นอกไปจากการกล่าวเป็นนัยยะว่าพระแม่มารีย์สืบเชื้อสายมาทางกษัตริย์เดวิดแล้วก็ไม่มีหลักฐานในพระคัมภีร์เกี่ยวกับเชื้อสายของพระองค์นอกไปจากนั้น และหลักฐานอื่นๆ ที่บางชิ้นก็เป็นหลักฐานเก่ากล่าวถึงญาติสนิท และให้คำอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างพระวรสารทั้งสองฉบับ
มารีย์ (มารดาพระเยซู)
ชาวโรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์ แองกลิคัน และลูเทอแรน เชื่อว่ามารีย์ในฐานะที่เป็นมารดาของพระเยซูย่อมถือว่าเป็นพระมารดาพระเจ้า (Μήτηρ Θεοῦ) ด้วย ซึ่งตามตัวอักษร (คำว่า theotokos) แปลว่าผู้ให้กำเนิดพระเจ้า พระแม่มารีย์เป็นที่เคารพนับถือมาตั้งแต่ศาสนาคริสต์ยุคแรก ตลอดยุคสมัยนางได้เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดงานศิลปะ ดนตรี และวรรณกรรมมากมายในคริสต์ศาสนา
อิชมาเอล
ในคัมภีร์อัลกุรอาน อิสมาอีลเป็นบุตรคนโตของอิบรอฮีมกับนางฮาญัร และเป็นผู้ที่อิบรอฮีมจะต้องเชือดตามคำสั่งทดลองใจของอัลลอฮ์ แต่พระองค์ได้ให้มลาอิกะฮ์นำแกะไปให้ให้เชือดแทน เป็นที่มาของประเพณีกุรบานที่ทำกันในวันอีดุลอัฎฮา 
อิสมาอิลและอิบรอฮีมได้ร่วมกันสร้างกะอ์บะฮ์ซึ่งพระเจ้าก็ให้ขึ้นไปบนยอดเพื่อป่าวประกาศเรียกให้คนมาประกอบพิธีฮัจญ์ และที่ใต้วิหารกะอฺบะหฺมีตาน้ำที่ไม่เคยแห้งจนถึงปัจจุบัน เป็นตาน้ำที่เกิดขึ้น เมื่อฮาญัรให้กำเนิดแก่อิสมาอีล อิสมาอีลดิ้นและถีบที่พื้นทะเล แล้วเกิดปาฏิหาริย์มีตาน้ำไหลออกมา อันได้แก่ตาน้ำซัมซัม
นักบุญโยเซฟ
โยเซฟ ( "Yosef") ชาวคาทอลิกเรียกว่านักบุญยอแซฟ เป็นนักบุญในศาสนาคริสต์ เกิดเมื่อประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 1 และเสียชีวิตในคริสต์ศตวรรษเดียวกัน ที่เมืองนาซาเร็ธในประเทศอิสราเอลปัจจุบัน นักบุญโยเซฟสืบสายมาจากตระกูลกษัตริย์ดาวิด คัมภีร์พันธสัญญาใหม่ระบุว่าเป็นสามีของนางมารีย์ (มารดาพระเยซู) นักบุญโยเซฟมิใช่บิดาตามเชึ้อสายของพระเยซูแต่ก็ถือกันว่าเป็นบิดาบุญธรรมและเป็นหัวหน้าของ “ครอบครัวศักดิ์สิทธิ์” หรือ “ครอบครัวพระเยซู” ()
พระเจ้าพระบิดา
ในศาสนาคริสต์นอกจากพระบิดาจะหมายถึงความสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกแล้ว เชื่อว่าพระองค์เป็นผู้ส่งพระบุตรองค์เดียวของพระองค์ ซึ่งก็คือพระเยซู ลงมาไถ่บาปมนุษย์ และเชื่อว่าพระบิดาและพระบุตรทรงมีความสัมพันธ์ชั่วนิรันดร์
ประวัติศาสนาคริสต์
ชาวยิวได้ตั้งอาณาจักรคานาอัน ต่อมาอาณาจักรนี้ได้ตกเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรบาบิโลน และเป็นเมืองขึ้นของจักรวรรดิโรมันตามลำดับ ชาวยิวยังคงได้รับการกดขี่ข่มเหงจากจักรวรรดิโรมัน เราจะเห็นว่า ประวัติศาสตร์ของชาวยิว เป็นประวัติศาสตร์แห่งความทุกข์ยากอย่างแสนสาหัส ชาวยิวจึงมีความเชื่อในคำทำนายของศาสดาพยากรณ์ว่า วันหนึ่งพระเจ้าจะส่งคนลงมาช่วยเพื่อปลดเปลื้องความทุกข์ยากทั้งหมดของชาวยิว หรือช่วยไถ่บาปให้กับชาวยิว เรียกบุคคลนี้ว่า "พระเมสสิยาห์" (Messiah) คำว่า เมสสิยาห์ เป็นภาษาฮีบรู ตรงกับคำว่า คริสต์ (Christ) หรือ ไครสต์ ในภาษากรีก ซึ่งแปลว่า ผู้ได้รับเลือก ให้เป็นตัวแทนของพระเจ้า ความเชื่อดังกล่าวทำให้ชาวยิวมีความหวังในชีวิตเมื่อ พระเยซูประสูติ ชาวยิวจำนวนหนึ่งจึงมีความเชื่อว่า พระเยซู คือ พระเมสสิยาห์ (Jesus Christ = จีซัส หรือ เยซู ผู้ได้รับเลือกให้เป็นตัวแทนของพระเจ้า)
คริสต์มาส
ประเพณีเกี่ยวกับศิลปะอันยาวนานได้พัฒนาขึ้นเป็นการผลิตการวาดภาพเขียนสีการประสูติในศิลปะ ฉากการประสูตินั้นแต่เดิมจัดในคอกม้าพร้อมปศุสัตว์ และมีมารีย์ โยเซฟ และพระกุมารเยซูในรางหญ้า นักปราชญ์สามคน คนเลี้ยงแกะกับแกะของพวกเขา ทูตสวรรค์และดาวแห่งเบธเลเฮม
แม่พระและพระกุมาร
หลังจากที่มีความขัดแย้งกันในความเหมาะสมของตำแหน่งของพระแม่มารีย์ในนามของ “พระมารดาพระเจ้า” () ทางสภาสังคายนาเอเฟซัสครั้งที่ 1 (First Council of Ephesus) ก็ยอมรับตำแหน่งของพระแม่มารีย์ว่าเป็น “พระมารดาพระเจ้า” รูปเคารพรูปแรกของพระแม่มารีย์และพระกุมารเยซูวาดเมื่อ ค.ศ. 431 เป็นภาพเขียนบนผนังทึ่เก็บศพแบบรังผึ้งพริสซิลลา (Catacomb of Priscilla) ซึ่งเป็นที่เก็บศพใต้ดินสำหรับชาวยิวและคริสต์ศาสนิกชนที่กรุงโรม ซึ่งเป็นรูปพระเยซูทรงดูดนมจากถันของพระแม่มารีย์ขณะเดียวกันก็ทรงมองมาทางผู้ดูรูป
สิเมโอน
ตามคัมภีร์ไบเบิล ก่อนหน้านั้นผู้เฒ่าสิเมโอนได้รับการบอกกล่าวจากพระวิญญาณบริสุทธิ์ ว่าเขาจะยังไม่ตายจนกว่าจะได้พบกับพระคริสต์ เมื่อสิเมโอนได้พบกับพระเยซูและอุ้มเอาพระเยซูไว้แล้ว เขาจึงได้สรรเสริญพระเจ้าว่า "ข้าแต่องค์เจ้านาย บัดนี้ขอทรงให้ทาสของพระองค์ไปเป็นสุข ตามพระดำรัสของพระองค์" และยังได้พยากรณ์เป็นนัยถึงการที่ทารกผู้นี้จะถูกตรึงกางเขน
ฉากแท่นบูชาวิลทัน
โครงสร้างของฉากนี้มีนัยยะถึงวันประสูติของพระเจ้าริชาร์ดเมื่อวันที่ 6 มกราคม ซึ่งเป็นวันสมโภชน์อีพิฟานี เมื่อพระเยซูทรงได้รับการชื่นชมจากสามกษัตริย์ที่มักจะวางองค์ประกอบของภาพในลักษณะที่คล้ายคลึงกัน และวันนี้เป็นวันเดียวกันการวันสมโภชน์การถวายศีลจุ่มแก่พระเยซูโดยนักบุญจอห์นแบ็พทิสต์ด้วย นอกจากนั้นก็ยังกล่าวกันว่าการประสูติของพระเจ้าริชาร์ดที่บอร์โดซ์ในฝรั่งเศสมีพระมหากษัตริย์จากสเปน, นาวาร์ และ โปรตุเกสเป็นพยาน
พระคัมภีร์คนยาก
พระกรุณาของพระเจ้าอาจจะแสดงออกได้หลายวิธี เช่นในภาพการกำเนิดของพระเยซู, การพลีชีพของพระเยซู, การคืนชีพของพระเยซู หรือ การแสดงความมีเดชานุภาพของพระเยซู
สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส
สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสประสูติในกรุงบัวโนสไอเรส เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2479 ทรงมีพี่น้อง 5 คน พระชนกเป็นคนงานทางรถไฟ พระองค์ทรงได้รับปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเคมี จากมหาวิทยาลัยบัวโนสไอเรส และทรงเข้าศึกษาที่เซมินารีในย่านบียาเดโบโต พระองค์ได้เป็นปฏิญาณตนเป็นนักบวชคณะเยสุอิตเมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2501 และทรงได้รับใบรับรองด้านสาขาวิชาปรัชญา จาก Colegio Máximo San José ต่อมาพระองค์ได้ทรงงานสอนวิชาวรรณกรรมและจิตวิทยาที่ Colegio de la Inmaculada และ Colegio del Salvador
บริจิตแห่งสวีเดน
นักบุญบริจิตได้เห็นนิมิตการประสูติของพระเยซู ซึ่งมีอิทธิพลต่อการสร้างงานศิลปะเกี่ยวกับการกำเนิดของพระเยซูเป็นอันมาก
ยะฮ์ยา
ในคติของศาสนาคริสต์ ท่านเป็น เมสสิอาห์ ในพระวรสารทั้ง 4 เล่มกล่าวไว้ตรงกัน คือพระเยซูทรงรับบัพติศมาจากนบียะฮ์ยา และตามพระวรสารนักบุญลูกา (กิตติคุณลูกา) กล่าวว่า ท่านเป็นบุตรของนักบุญเศคาริยาห์ (ซะกะรียา) และนางเอลีซาเบธ ซึ่งเป็นญาติห่าง ๆ ของนางมารีย์ (มัรยัม)
พระกุมารเยซู
คริสต์ศาสนิกชนนิกายโรมันคาทอลิกถือว่าการอุทิศตนศรัทธาต่อพระกุมารเยซูเกิดขึ้นตั้งแต่พระเยซูประสูติ โดยเชื่อว่าพระนางมารีย์พรหมจารีและนักบุญโยเซฟได้อุทิศตนเป็นคนแรก ต่อมาคนเลี้ยงแกะและโหราจารย์ทั้ง 3 ก็มานมัสการพระกุมารเยซูด้วย
มารีย์ (มารดาพระเยซู)
มีการบ่งบอกการเกิดของนางมัรยัมในกุรอาน โดยนางฮันนะฮ์มารดาของมัรยัมได้บนบานกับพระเจ้าไว้ว่าขอให้มีบุตรและหากมีบุตรก็จะมอบให้กับโบสถ์เพื่อการสักการะพระเจ้า ดังใน ซูเราะฮ์ อาละอิมรอน วรรคที่ 35-36 ความว่า
พระมารดาพระเจ้า
คริสต์ศาสนิกชนเชื่อว่าพระเจ้าทรงเป็นเหตุของสิ่งทั้งปวง แต่พระองค์ไม่มีต้นเหตุ ไม่มีที่มา พระเจ้าจึงไม่มีพระบิดาหรือพระมารดา แต่ในขณะเดียวกันคริสต์ศาสนิกชนก็เชื่อว่าพระเป็นเจ้าทรงเป็นตรีเอกภาพ คือมีสามพระบุคคลในพระเจ้าองค์เดียว โดยพระเจ้าพระบุตรเป็นพระบุตรพระองค์เดียวของพระเจ้า พระบุตรนั้นทรงเป็นนิรันดรเช่นเดียวกับพระบิดา จึงไม่มีผู้ให้กำเนิดเพราะเป็นพระเจ้าเดียวกัน แต่พระบุตรได้มารับสภาพมนุษย์โดยผ่านทางครรภ์ของนางมารีย์หญิงพรหมจารี ดังนั้นการเป็นพระมารดาพระเจ้าจึงไม่ได้หมายถึงการเป็นผู้ให้กำเนิดพระเจ้าก่อนปฐมกาล แต่เป็นผู้ให้กำเนิดสภาพมนุษย์ของพระเจ้า
ปางประสูติ
พระโพธิสัตว์จุติจากดุสิตเทวโลก เสด็จปฏิสนธิในพระครรภ์พระนางสิริมหามายา อัครมเหสีของพระเจ้าสุทโธทนะแห่งกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ เมื่อพระนางทรงพระครรภ์แก่ได้เสด็จกลับไปคลอดที่กรุงเทวหะ ซึ่งเป็นบ้านเกิด เมื่อเสด็จถึงลุมพินีวันซึ่งอยู่ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์และกรุงเทวหะ ในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ วันศุกร์ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ ก่อนพระพุทธศักราช 80 ปี ในเวลาใกล้เที่ยง พระนางก็ประสูติพระราชโอรส ณ โคนต้นสาละ ในพระอิริยาบถยืน พระหัตถ์ขวาเหนี่ยวกิ่งสาละ เมื่อประสูติพระราชกุมารก็อยู่ในอิริยาบถยืนหันพระพักตร์ไปทางทิศเหนือ เสด็จย่างพระบาทไป 7 ก้าว มีดอกบัวผุดขึ้นมารองรับ 7 ดอก แล้วทรงกล่าววาจาว่า "เราเป็นผู้เลิศในโลก เราเป็นผู้เจริญที่สุดในโลก เราเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในโลก ชาตินี้เป็นชาติสุดท้าย บัดนี้การเกิดใหม่มิได้มี"
การประสูติของพระเยซู
คำบรรยายของพระวรสารนักบุญมัทธิวและพระวรสารนักบุญลูกากล่าวว่าพระเยซูชาวนาซาเร็ธเป็นบุตรของนางมารีย์ ขณะมีตั้งครรภ์ได้หมั้นอยู่กับโยเซฟจากตระกูลเดวิด เรื่องนี้คริสตชนเชื่อว่าพระเยซูประสูติจากหญิงพรหมจารีเพราะเป็นการกำเนิดโดยอำนาจของพระวิญญาณบริสุทธิ์โดยมารดามิได้ร่วมประเวณีกับโยเซฟเลย คริสตชนจึงถือว่าโยเซฟเป็นเพียงบิดาบุญธรรม ทูตสวรรค์ได้ประกาศถึงการประสูติพระเยซูต่อคนเลี้ยงแกะ โหราจารย์สามคนก็ทราบเพราะได้เห็นดวงดาว พระวรสารกล่าวว่าการกำเนิดของพระเยซูเป็นไปตามคำพยากรณ์ของเหล่าผู้เผยพระวจนะชาวอิสราเอล
อับราฮัม
อิสอัคเป็นบุตรของอับราฮัมและนางซาราห์ อิสอัคคลอดเมื่ออับราฮัมมีอายุได้ 100 ปี เมื่ออิสอัคโตขึ้น พระเจ้าก็ทรงลองใจอับราฮัม โดยให้ถวายอิสอัคเป็นเครื่องบูชา และเมื่ออับราฮัมแสดงความไว้วางใจพระเจ้า พระองค์ก็ให้ทูตสวรรค์มายั้งมืออับราฮัมและมอบลูกแกะให้เชือดเพื่อสักการะพระองค์แทนการเชือดลูกตัวเอง พระองค์ยังให้อิสอัคสืบเชื้อสายต่อจากอับราฮัมอีกด้วย จึงเป็นที่มาของคำที่พระเจ้าตรัสกับโมเสสว่า "เรา​เป็น​พระ‍เจ้า​ของ​บิดา​เจ้า เป็น​พระ‍เจ้า​ของ​อับ‌รา‌ฮัม พระ‍เจ้า​ของ​อิส‌อัค และ​พระ‍เจ้า​ของ​ยา‌โคบ"
คริสต์มาส
ตามความเชื่อที่ได้รับความนิยม การประสูติมีขึ้นในคอกม้า ล้อมรอบด้วยสัตว์ในไร่นา แม้ทั้งคอกม้าหรือสัตว์ต่าง ๆ จะมิได้ถูกกล่าวถึงอย่างเจาะจงในบันทึกไบเบิล อย่างไรก็ดี มีการกล่าวถึงรางหญ้าในลูกา 2:7 ซึ่งเขียนไว้ว่า มารีย์ "เอาผ้าอ้อมพันและวางไว้ในรางหญ้า เพราะว่าไม่มีที่ว่างให้เขาในโรงแรม" การแทนการประสูติของพระเยซูทางประติมาวิทยาช่วงแรกได้วางสัตว์และรางหญ้าไว้ในถ้ำ (ซึ่งตามความเชื่อตั้งอยู่ใต้คริสตจักรการประสูติในเบธเลเฮม) มากกว่าคอกม้า
ยอห์นผู้ให้บัพติศมา
พระวรสารนักบุญลูกากล่าวว่ายอห์นเป็นบุตรของนักบุญเศคาริยาห์ปุโรหิตและนักบุญเอลีซาเบธจากตระกูลปุโหิตอาโรน ฉะนั้นยอห์นจึงมีตำแหน่งเป็นปุโรหิตโดยปริยาย ก่อนการกำเนิดของยอห์นผู้ให้บัพติศมา ขณะที่เศคาริยาห์กำลังทำพิธีอยู่ในพระวิหารในกรุงเยรูซาเลม ทูตสวรรค์กาเบรียลได้มาบอกเขาถึงการกำเนิด ชื่อ และงานของยอห์น ทูตสวรรค์องค์นั้นยังไปบอกมารีย์ว่า “ดูซิ ถึงนางเอลีซาเบธญาติของเธอชราแล้ว ก็ยังตั้งครรภ์มีบุตรเป็นชายด้วย บัดนี้ นางนั้นที่คนเขาถือว่าเป็นหญิงหมัน ก็มีครรภ์ได้หกเดือนแล้ว” (ลก 1:7) ลูกาผู้นิพนธ์พระวรสารกล่าวว่ายอห์นเกิดก่อนพระเยซูราว 6 เดือนและความตื่นเต้นที่เศคาริยาห์ได้มีลูกจีงทำให้พูดไม่ออกไปจนยอห์นได้ทำพิธีสุหนัต (ลก 1:64)
พระสันตะปาปาหญิงโจน
พระสันตะปาปาหญิงโจนมี ชื่อเดิมคือโจฮานนา แองลิกัส (Johanna Anglicus) โดยใช้ชื่อผู้ชายว่าจอห์น (John) เกิดที่ไมนส์ (Mainz) เป็นพระสันตะปาปาอยู่สองปี เจ็ดเดือน กับ สี่วัน และ ตายในโรม หลังจากการว่างลงของตำแหน่งพระสันตะปาปาเป็นเวลา หนึ่งเดือน มีคนกล่าวว่า โจนนั้นเป็นผู้หญิง เป็นหญิงที่ นำเอเธนส์โดยการแต่งกายแบบผู้ชายโดยเธอปลอมตัวเป็นบุรุษ ภายหลังเธอเป็นผู้เชียวชาญศิลปวิทยาหลากหลายแขนง จนไม่มีผู้ทัดเทียม และภายหลังในโรม เธอสอนวิชาศิลปศาสตร์ และเป็นที่เคารพรักแก่บรรดาศิษย์ ความคิดเห็นของเธอมีผลต่อบ้านเมือง และถูกเลือกโดยพระสันตะปาปา ในขณะที่เธอเป็นพระสันตะปาปา เธอตั้งครรภ์โดยคนรักของเธอ โดยไม่รู้ว่า เมื่อไรจะถึงกำหนดคลอด เธอให้กำหนิดทารกเพศชายในวิหารเซนต์ปีเตอร์ ในถนนแคบๆ ระหว่าง คอลีเซียม (Colisseum) และ วิหารเซนต์คลีเมนต์ (St Clement's church) ภายหลังมรณกรรมของเธอ กล่าวกันว่าเธอถูกฝังในที่เดียวกัน แต่ไม่มีหลักฐานว่าที่ที่ฝังเธอเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ อาจจะเนื่องมากจากเหตุผลที่ว่า เธอเป็นผู้หญิง หรือมาจากความโง่ของหลักฐานก็ตาม
การประหารทารกผู้วิมล
ตามพระวรสารนักบุญมัทธิว ความว่า มีโหราจารย์ () กลุ่มหนึ่ง เพื่อสืบหาผู้มีบุญซึ่งมาเกิดเป็น “กษัตริย์ของชาวยิว” ครองโลกไปนิรันดร ได้รอนแรมตามดวงดาวจากทางตะวันออกมาถึงกรุงเยรูซาเลม และคอยไต่ถามหาผู้มีบุญดังกล่าวไปทั่ว ข่าวนี้สร้างความประหวั่นพรั่นพรึงให้แก่ กษัตริย์เฮโรด พระเจ้ากรุงเยรูซาเลม อย่างยิ่ง เพราะเวลานั้นไม่มีราชโอรสเกิดใหม่ในพระราชวงศ์ เช่นนั้นจะเป็นผู้ใดเล่า ก็ทรงเรียกประชุมบรรดาธรรมาจารย์และปุโรหิตเพื่อค้นดูว่า บุคคลที่ได้ชื่อว่าเป็น “กษัตริย์ของชาวยิว” ผู้นั้นบังเกิดที่แห่งหนตำบลใด ได้ความว่า เกิด ณ หมู่บ้านแห่งหนึ่งในนครเบธเลเฮ็ม แคว้นยูเดีย ด้วยความที่ทรงเกรงว่า “กษัตริย์ของชาวยิว” นี้จะเป็นภยันตรายคุกคามความมั่นคงแห่งพระราชบัลลังก์ในภายภาคหน้า ก็มีพระราชประสงค์จะประหารทารกนั้นเสีย จึงทรงออกอุบายชี้แนะให้คณะโหราจารย์ไปสืบดูที่นครเบธเลเฮ็มแล้วขอให้กลับมาบอก เพื่อที่พระองค์จะได้เสด็จไปนมัสการทารกนั้นด้วยพระองค์เอง ฝ่ายคณะโหราจารย์เมื่อพบและถวายเครื่องนมัสการที่เตรียมมาแด่ทารกน้อยเยซูแล้ว เทวทูตองค์หนึ่งได้มาปรากฏในความฝันและเตือนมิให้กลับไปเฝ้ากษัตริย์เฮโรดอีกเป็นอันขาด พวกเขาจึงใช้เส้นทางอื่นกลับสู่มาตุภูมิ
พระปารวตี
พระนางเป็นพระชายาของพระศิวะ เทพเจ้าผู้ปกปักรักษาสรรพชีวิตและทำลายล้างความชั่วร้าย พระนางเป็นพระธิดาของพระหิมวัต เทพแห่งภูเขา กับพระนางไมนาวติ ผู้เป็นพระชายา พระนางทรงให้กำเนิดพระพิฆเนศกับพระขันทกุมาร คัมภีร์ปุราณะยังกล่าวว่า พระนางเป็นพระพี่นางหรือน้องนางของพระวิษณุและพระแม่คงคา
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
จากคริสต์ศตวรรษที่ 15 การนมัสการของโหราจารย์ กลายเป็นฉากที่วาดร่วมกับฉาก “การประสูติของพระเยซู” และเป็นที่นิยมกันมากขึ้นและภาพเขียนก็มีขนาดใหญ่ขึ้นตามไปด้วย ส่วนหนึ่งอาจจะเป็นเพราะหัวข้อที่วาดเหมาะกับการขยายรายละเอียดและการใช้สีสัน และเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ภาพเขียนมีขนาดใหญ่ขึ้นเพราะต้องรับรายละเอียดต่างๆ เพื่อมิให้องค์ประกอบแน่นเกินไป และรวมฉาก “การนมัสการของคนเลี้ยงแกะ” เป็นฉากเดียวกับ “การประสูติของพระเยซู” ตั้งแต่ปลายสมัยกลางเป็นต้นมา ฉากนี้ก็รวมกันมากก่อนแต่ไม่มาก ทางตะวันตกโหราจารย์จะแต่งตัวอย่างแปลกและน่าสนใจจนบางครั้งเป็นตัวดึงจุดสนใจของผู้ชมแทนที่จะเป็นการประสูติของพระเยซู การเขียนภาพในสมัยเรอเนซองส์ก็เริ่มลดความหมายทางศาสนาลงโดยเฉพาะที่ฟลอเรนซ์ ซึ่งการวาดภาพสำหรับฆราวาสยังเป็นสิ่งใหม่อยู่ ตัวอย่างเช่นจิตรกรรมฝาผนังใหญ่ชื่อ “ขบวนโหราจารย์” (Procession of the Magi) เป็นจิตรกรรมที่มีชื่อเสียงภายในโบสถ์น้อยโหราจารย์ในวังเมดิชิ เขียนโดย เบนอซโซ กอซโซลี (Benozzo Gozzoli) ในปี ค.ศ. 1459-1461 ซึ่งรวมภาพเหมือนของครอบครัวเมดิชิภายในภาพเดึยวกัย จะทราบว่าเป็นภาพศาสนาเกี่ยวกับโหราจารย์ก็เพราะตำแหน่งที่ตั้งของภาพและเมื่อดูชื่อภาพ ถ้าดูภาพแล้วเกือบจะไม่เห็นว่าเป็นภาพศาสนา
พระเยซู
เรื่องราวในคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาใหม่ ที่บันทึกเกี่ยวกับชีวิตของพระเยซูในช่วงระยะเวลาตั้งแต่อายุ 12 ปีจนพระเยซูทรงรับบัพติศมาที่แม่น้ำจอร์แดนไม่ได้ถูกบันทึกไว้มากนัก ชาวคริสต์เรียกช่วงเวลานี้ว่าพระชนม์ชีพเร้นลับของพระเยซู แต่เรื่องราวของพระเยซูตั้งแต่รับบัพติสมาจนสิ้นพระชนม์ที่กางเขน แล้วกลับฟื้นคืนพระชนม์ชีพอีกครั้งถูกบันทึกไว้อย่างละเอียด
พระผู้สร้าง
คริสต์ศาสนิกชนเชื่อต่างจากชาวยิวตรงที่มองว่าการสร้างโลกไม่ได้เกิดจากพระยาห์เวห์เพียงบุคคลเดียว แต่พระตรีเอกภาพอีก 2 พระบุคคล คือ พระบุตรและพระวิญญาณบริสุทธิ์ก็มีส่วนร่วมในการสร้างด้วย เพราะทรงสร้างสรรพสิ่งด้วยพระวจนะ ซึ่งพระวรสารนักบุญยอห์นระบุว่าพระวจนะทรงรับเป็นมนุษย์คือพระเยซู
อัครทูตสวรรค์มีคาเอล
ชาวโรมันคาทอลิก แองกลิคัน และลูเทอแรน เรียกท่านว่า”นักบุญมีคาเอลอัครทูตสวรรค์” หรือเรียกง่าย ๆ ว่านักบุญมีคาเอล ชาวออร์ทอดอกซ์เรียกท่านว่า “ทักสิอาร์คอัครทูตสวรรค์มีคาเอล” หรืออัครทูตสวรรค์มีคาเอล กลุ่มพยานพระยะโฮวา เซเวนเดย์แอดเวนทิสต์ และนิกายใหม่ ๆ บางนิกายในคริสต์ศาสนามองว่ามีคาเอลคือ “พระคริสต์มีคาเอล” ซึ่งหมายถึงพระคริสต์ในสภาพก่อนที่จะมาเกิดเป็นมนุษย์ ศาสนจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้ายสอนว่ามีคาเอลที่จริงก็คืออาดัมตามหนังสือปฐมกาลนั่นเองที่ไปเกิดบนสวรรค์ และว่ามีคาเอลคือผู้ช่วยพระเยโฮวาห์ (ซึ่งอ้างว่าคือพระเยซูตอนอยู่บนสวรรค์) สร้างโลกตามการชี้นำของพระเจ้า
พระคริสต์
คริสต์ศาสนิกชน หรือ คริสตชน คือผู้ที่เชื่อว่าพระเยซูเป็นพระคริสต์หรือพระเมสสิยาห์ที่ถูกทำนายไว้ในคัมภีร์ฮีบรู ดังนั้นชาวคริสต์จึงมักเรียกพระเยซูว่า พระเยซูคริสต์ ซึ่งหมายถึง พระเยซูผู้ได้รับเจิม ในปัจจุบันคำว่าพระคริสต์จึงใช้หมายถึงพระเยซูชาวนาซาเรธไปโดยปริยาย
การนมัสการของโหราจารย์
การนมัสการของโหราจารย์ () เป็นชื่อที่ใช้ในหัวข้อการวาดภาพหนึ่งในชุดการประสูติของพระเยซู ซึ่งเป็นภาพของโหราจารย์สามคนเดินทางตามดาวแห่งเบธเลเฮม (star of Bethlehem) จนกระทั่งพบพระกุมารเยซู เมื่อพบแล้วก็มอบของขวัญที่เป็นทองคำ กำยาน และมดยอบ (myrrh) และถวายการสักการะ ในปฏิทินศาสนาเหตุการณ์นี้ฉลองกันทางตะวันตกในวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ ซึ่งเป็นวันฉลองการที่พระวจนะทรงรับเป็นมนุษย์คือพระเยซู ทุกวันที่ 6 มกราคม ทางนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ฉลองวันเดียวกับวันประสูติของพระเยซูในวันที่ 25 ธันวาคม การขยายความจากคำบรรยายเพียงสั้นๆ เกี่ยวกับแมไจในพระวรสารนักบุญมัทธิว บทที่ 2 ข้อที่ 1-11 เป็นการแสดงว่าการประสูติของพระเยซูเป็นที่ยอมรับตั้งแต่ประสูติในฐานะกษัตริย์แห่งโลก
แม่พระบังเกิด
เหตุที่กำหนดให้ฉลองแม่พระบังเกิดในวันที่ 8 กันยายน เพราะเดิมวันนี้เป็นวันฉลองโบสถ์นักบุญอันนา กรุงเยรูซาเลม ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสถานที่ที่นักบุญอันนาให้กำเนิดพระแม่มารีย์ จึงถือเอาวันที่ 8 เป็นวันฉลองแม่พระบังเกิดด้วย
คริสต์มาส
อย่างไรก็ดี ปัจจุบัน ไม่ว่าวันประสูติของพระเยซูจะตรงกับวันที่ 25 ธันวาคมหรือไม่นั้น ไม่ถูกมองว่าเป็นปัญหาสำคัญในศาสนาคริสต์กระแสหลัก แต่การเน้นการเฉลิมฉลองการที่พระเจ้าทรงรับสภาพมนุษย์เพื่อไถ่บาปแก่มนุษยชาติถือว่าเป็นความหมายหลักของคริสต์มาส
พระวจนะทรงรับเป็นมนุษย์
พระวจนะทรงรับเป็นมนุษย์ (ศัพท์ราชบัณฑิตยสถาน) หรือ พระวจนาตถ์ทรงรับสภาพมนุษย์ (ศัพท์โรมันคาทอลิก) หรือ พระวาทะทรงเกิดเป็นมนุษย์ (ศัพท์โปรเตสแตนต์) () ในศาสนาคริสต์หมายถึงการที่พระเยซูซึ่งเชื่อว่าเป็นพระเจ้าพระบุตรหรือพระวจนะ ได้เสด็จลงมาบนโลกเพื่อรับสภาพมนุษย์ผ่านทางครรภ์ของนางมารีย์ (บางคริสตจักร เช่น โรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ จึงยกย่องพระนางมารีย์พรหมจารีเป็นพระมารดาพระเจ้าด้วย)
พระกุมารเยซู
พระกุมารเยซู () คือพระเยซูปางกุมารในช่วงอายุตั้งแต่แรกประสูติจนถึงมีอายุได้ 12 ปี เพราะตามธรรมเนียมยิวสมัยนั้นถือว่าอายุ 13 ปี ขึ้นไปจัดเป็นวัยผู้ใหญ่
พระเยซู
เมื่อราชอาณาจักรยูดาห์เสียแก่บาบิโลน ก็สิ้นกษัตริย์ที่ได้รับการเจิม ต่อจากนั้นชาวยิวก็โหยหาพระเมสสิยาห์ที่จะมาสร้างอาณาจักรใหม่ของพระเจ้า "พระคริสต์" จึงเป็นชื่อตำแหน่ง ไม่ใช่ชื่อตัวบุคคล ผู้นิพนธ์พระวรสารสี่ท่านมักเรียกพระองค์ว่า "พระเยซู" และเพื่อให้แตกต่างจากคนอื่น ๆ ที่ชื่อเหมือนกัน ก็เรียกเป็น "พระเยซูชาวนาซาเรธ" หรือ "พระเยซูบุตรของโยเซฟ" แต่นักบุญเปาโลหรือเปาโลอัครทูตมักเรียกพระองค์ว่า "พระคริสต์" หรือ "พระเยซูคริสต์" ที่เรียกว่า "พระคริสต์เยซู" ก็มี
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
ฉาก “การประสูติของพระเยซู” เริ่มเป็นที่นิยมกันมากขึ้นในการเขียนบนแผ่นไม้ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 แต่บางครั้งฉากประดับแท่นบูชาก็อาจจะถูกเบียดด้วยรูปของผู้อุทิศทรัพย์ให้วาด (เช่นภาพพระแม่มารีย์เลี้ยงพระกุมารทึ่เขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่มีผู้อุทิศอยู่สองข้าง ) ในภาพวาดของเนเธอร์แลนด์สมัยต้นจะใช้เพิงง่ายๆ ไม่ต่างไปจากที่ทำกันมาเท่าใดนัก จนกระทั่งค่อยกลายมาเป็นซากปรักหักพังของโบสถ์ เริ่มกันมาตั้งแต่สมัยโรมาเนสก์ ซึ่งเป็นภาพพันธสัญญาเดิม (Old Covenant) ของชาวยิว การใช้ฉากสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ในการบ่งความเป็นยิวจะใช้บ่อยในงานเขียนของยาน ฟาน เอค และผู้สืบทอดงานต่อมา
ในงานเขียนแบบอิตาลี สถาปัตยกรรมของโบสถ์เช่นที่ว่าจะเป็นโบสถ์แบบคลาสสิก (กรีกหรือโรมัน) ซึ่งแสดงถึงการกลับไปสนใจในสถาปัตยกรรมคลาสสิก หลักฐานอีกอย่างหนึ่งเกี่ยวกับการใช้โบสถ์เป็นฉาก มาจากตำนานทองที่กล่าวว่า คืนที่พระเยซูประสูติ บาซิลิกา ของ แม็กเซนติอุส (Basilica of Maxentius) ที่โรม อันเป็นสถานที่ตั้งรูปเคารพโรมิวลุสล้มครืนลงมา และทิ้งซากไว้ให้เราเห็นจนทุกวันนี้
พระเยซู
พระบะฮาอุลลอฮ์ ศาสดาของศาสนาบาไฮ กล่าวถึงพระเยซูว่าเป็นผู้เผยพระวจนะที่พระเป็นเจ้าทรงส่งมาเพื่อทำหน้าที่นำพาและให้ความรู้แก่มนุษย์ในยุคสมัยหนึ่ง เช่นเดียวกับผู้เผยพระวจนะท่านอื่น ๆ คือ พระกฤษณะ โมเสส ซาราธุสตรา พระพุทธเจ้า นบีมุฮัมมัด พระบาบ โดยพระบาฮาอุลลออ์อ้างว่าตนเองคือ "พระวิญญาณแห่งความจริง" (ยอห์น 16:13) และเป็นพระคริสต์ผู้มาเป็นครั้งที่สอง "ด้วยรัศมีของพระบิดา" (มัทธิว 16:27) ตามที่พระเยซูได้ทำนายไว้
หนังสือปฐมกาล
นอกจากนี้ ยังมีภาพเปรียบเทียบในหนังสือปฐมกาล ที่ปรากฏชาย 3 คนเพื่อแจ้งข่าวการเกิดของอิสอัค แก่อับราฮัม กับโหราจารย์ 3 คนที่แจ้งข่าวการประสูติของพระเยซู อีกด้วย
โมเสส
คัมภีร์ไบเบิลกล่าวไว้ว่า โมเสสเกิดในเผ่าเลวี บิดาชื่อ อับราม มารดาชือ โยเคเบด มีพี่ชาย คือ อาโรน ก่อนหน้าโมเสสเกิด ฟาโรห์แห่งอียิปต์ เห็นว่าชาวยิวมีจำนวนมากและแข็งแกร่ง จึงต้องการลดปริมาณชาวยิวลง โดยมีคำสั่งให้อิสราเอลนำเด็กเกิดใหม่ที่เป็นเพศชาย ทิ้งลงแม่น้ำไนล์ แต่มารดาของโมเสสได้ซ่อนโมเสสไว้ จนกระทั่งถึงวัยที่ไม่สามารถจะหลบซ่อนได้อีก มารดาจึงนำโมเสสใส่ตะกร้าวางไว้ในกอไม้ริมฝั่งแม่น้ำไนล์ เมื่อธิดาฟาโรห์ลงมาสรงน้ำ จึงเจอทารกน้อยโมเสส จึงนำไปเลี้ยงดู โมเสสได้โตขึ้นมาโดยมีมารดาเป็นแม่นมของตนเอง
คริสต์มาสอีฟ
คริสต์มาสอีฟ () ตามวัฒนธรรมตะวันตกโดยทั่วไปคือ วันที่ 24 ธันวาคมของทุกปี ตามระบบปฏิทินสมัยใหม่ ความหมายจริงคือ เย็นแรกของวันคริสต์มาส ซึ่งมีการเฉลิมฉลองเพื่อระลึกถึง การประสูติของพระเยซู
บาป (ศาสนาคริสต์)
เหตุการณ์นั้นมาเป็นที่ประจักษ์แก่ชาวยิวตามที่พระคัมภีร์พยากรณ์ เมื่อพระเยซูทรงรับบัพติศมาและเริ่มประกาศถึงความหวังแก่ผู้คนเพื่อให้เขาทราบว่าพระเมสสิยาห์ที่ทรงสัญญาคือพระคริสต์ ซึ่งจะต้อง"ให้ชีวิตของท่านเป็น"ค่าไถ่"คนเป็นจำนวนมาก และพระองค์ได้สละชีวิตที่สมบูรณ์เป็นเครื่องบูชาในปี 33 ส.ศ.พระองค์คือผู้ที่ยอห์นอัครทูตกล่าวว่า "พระ‍เจ้า​ทรง​รัก​โลก​ดัง‍นี้ คือ​ได้​ประ‌ทาน​พระ‍บุตร​องค์​เดียว​ของ​พระ‍องค์ เพื่อ​ทุก‍คน​ที่​วาง‍ใจ​ใน​พระ‍บุตร​นั้น​จะ​ไม่​พินาศ แต่​มี​ชีวิต​นิ‌รันดร์"-พระวรสารนักบุญยอห์น 3:16