มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อตั้งเมื่อใด ?
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะที่กล่าวได้ว่ามีรากฐานการกำเนิดมาพร้อมกับการกำเนิดวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2511 เพราะวิทยาลัยวิชาการศึกษา ได้ก่อตั้งขึ้นมาโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตครูในสาขาวิชาต่าง ๆ ออกไปเป็นครูตามโรงเรียนโดยทั่วไปในแถบพื้นที่ภาคอีสาน วันที่ 29 มิถุนายน 2517 วิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ได้ยกฐานะขึ้นเป็น "มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม" และในวันที่ 9 ธันวาคม 2537 ได้แยกตัวเป็นเอกเทศจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เป็น "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ซึ่งคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามก็ได้ถูกยกฐานะเป็น "คณะ" อย่างสมบูรณ์เช่นเดียวกับคณะต่างๆ ในมหาวิทยาลัยอื่น ๆ
คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม
การจัดตั้งมหาวิทยาลัยนครพนม มหาวิทยาลัยราชภัฎนครพนมได้รับการยกฐานะขึ้นตามพระราช บัญญัติมหาวิทยาลัย ราชภัฏ พุทธศักราช ๒๕๔๗ ได้ประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑ ตอนพิเศษ ๒๓ ก ลงวันที่ ๑๔ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๔๗ นับเนื่องมาจนกระทั่ง วันที่ ๑ กันยายน ๒๕๔๘ พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พุทธศักราช ๒๕๔๘ ให้รวมมหาวิทยาลัยราชภัฎนครพนมวิทยาเขตนครพนมมหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาลัยเทคนิคนครพนม วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม วิทยาลัยการอาชีพนาหว้า และวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี มาจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยนครพนม โดยได้ประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๒ ตอนที่ ๗๕ ก ลงวันที่ ๑ กันยายน ๒๕๔๘
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เมื่อพิจารณาจากบริบททางประวัติศาสตร์มหาวิทยามหาสารคามนั้นไม่ได้ยืนหยัดอยู่เพียงลำพัง แต่ได้มีปฏิสัมพันธ์เชื่อมโยงกับชุมชนและสังคมตลอดช่วงเวลา ภาพของมหาวิทยาลัยในช่วงต่างๆ จึงสามารถสื่อสะท้อนความคิด โลกทัศน์ ชีวทัศน์ของคนในแต่ละช่วงเวลาได้พอสมควร รวมทั้งมหาวิทยาลัยยังเป็นผลผลิตของท้องถิ่นและชุมชน ซึ่งได้มีการสร้างสมมาหลายช่วงอายุคน โดยได้ตกผลึกจากการสั่งสมของสิ่งที่เรียกว่า ‘ตัวตน’ และได้เป็นลักษณะเฉพาะของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เป็นหน่วยงานที่มีฐานะเทียบเท่าคณะ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 โดยการผนวกภาควิชารัฐศาสตร์ ศูนย์ข้อมูลการเมืองท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และโครงการจัดตั้งหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ซึ่งสังกัดอยู่ในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เข้าด้วยกัน
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ จัดตั้งขึ้นตามคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 20 เมษายน  พ.ศ. 2540 สมัยนายสุขวิช รังสิตพลเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการได้ขออนุมัติ และมีมติให้จัดตั้งสถาบันราชภัฏในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเพิ่มขึ้นจำนวน 5 แห่ง ได้แก่ สถาบันราชภัฏชัยภูมิ สถาบันราชภัฏร้อยเอ็ด สถาบันราชภัฏศรีสะเกษ สถาบันราชภัฏนครพนม และสถาบันราชภัฏกาฬสินธุ์
บุญรื่น ศรีธเรศ
นางบุญรื่น เป็นผู้มีบทบาทในการดำเนินการจัดตั้งมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ซึ่งมีการเสนอจัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2554 และวันที่ 8 กันยายน 2558 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. 2558" มีผลให้มหาวิทยาลัยราชภัฎกาฬสินธุ์และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ สิ้นสุดสถานะความเป็นสถาบันอุดมศึกษาในวันถัดจากวันที่ประกาศราชกิจจานุเบกษา และเป็นการจัดตั้งมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ขึ้นในวันเดียวกัน
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
หลังจากนั้นเมื่อปีการศึกษา 2541 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) ได้ย้ายมาใช้สถานที่ใหม่คือคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง) และมี รศ.จตุพร เพ็งชัย เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) ซึ่งทำงานภายใต้นโยบายของคณะกรรมการอำนวยการโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) มีอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาสารคามเป็นประธาน
โรงเรียนพระกุมารมหาสารคาม
โรงเรียนพระกุมารมหาสารคาม เป็นโรงเรียนคาทอลิกในเขตมิสซังอุบลราชธานี ประเภทสามัญศึกษา ตั้งอยู่เลขที่ 253 ถนนริมคลองสมถวิล ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม เปิดสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการ ตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษาถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6ภายในรูปวงกลม เป็นรูปเทียนส่องแสงบนหนังสือที่เปิดอยู่ภายในวงกลม มีความหมายตรงตามปรัชญาดังนี้“พระรูปครอบครัวศักดิ์สิทธิ์” ประกอบด้วยพระกุมารเยซู พระนางมารีย์พรหมจารี และนักบุญโยเซฟ พระกุมารที่เป็นชื่อของโรงเรียนนั้นมาจากชื่อของพระเยซูคริสตเจ้าเมื่อเยาว์วัย ซึ่งได้รับการอบรมเลี้ยงดูด้วยความรักและเอาใจใส่จากบิดา คือนักบุญโยเซฟ และพระมารดา คือพระแม่มารีย์ ซึ่งโรงเรียนยึดถือเป็นแบบฉบับ ในด้านการให้การอบรมในชีวิตครอบครัว อันเป็นพื้นฐานแรกของชีวิตมนุษย์ในสังคม ซึ่งถือว่าครอบครัวเป็นโรงเรียนแห่งแรก ดังคติพจน์ที่ว่า “ครอบครัวดี สังคมดี” และสอดคล้องกับสัญลักษณ์ของโรงเรียน จึงกำหนดตราและความหมายของตราโรงเรียนพระกุมารมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
ปัจจุบันมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เปิดสอนในระดับอนุบาล อนุปริญญา ปริญญาตรี ประกาศนียบัตรบัณฑิต ปริญญาโท และปริญญาเอก มีทั้งหลักสูตรทั่วไปและหลักสูตรภาคสมทบ ประกอบด้วยคณะทั้งหมด 9 คณะ และ 1 โรงเรียน ได้แก่
 เปลี่ยนชื่อเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2557 เดิมชื่อ "วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง"
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ (อังกฤษ: College of Music) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหน่วยงานที่จัดการเรียนการสอนด้านดนตรี ดำเนินงานโดยยึดหลักปรัชญาของมหาวิทยาลัยมหาสารคามที่ว่า พหูนํ ปณฺฑิโตชีเว “ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน” และหลักปรัชญาของวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ที่ว่า “สร้างคน สร้างจินตนาการ สร้างงานคุณภาพ” วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นวิทยาลัยดนตรีชั้นนำของประเทศ และในภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นวิทยาดุริยางคศิลป์แห่งที่ 2 ของประเทศไทย วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กำหนดยุทธศาสตร์ในการพัฒนาวิทยาลัยเพื่อความเป็นเลิศ 5 ด้าน คือ ด้านการจัดการเรียนการด้านสอน ด้านการวิจัย ด้านการบริการวิชาการสังคม ด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม และด้านการบริหารจัดการ ตลอดจนเป็นแนวทางในการดำเนินงานโดยอยู่ภายใต้ค่านิยม ของวิทยาลัยได้แก่ “MUSIC” เปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับเตรียมอุดมดนตรี จนถึงระดับปริญญาเอก มีสาขาวิชาที่หลากหลายครอบคลุมทุกเนื้อหาทางดนตรี ปัจจุบันเป็นวิทยาลัยที่จัดการเรียนการสอนด้านดนตรี เทียบเท่าคณะ แห่งเดียวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม
วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม () เป็นวิทยาลัยพยาบาลในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข และเป็นสถาบันสบทบของ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้มีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานชื่อ "วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม"เมื่อวันที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๕ และได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างเมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๕ และเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ในวันที่ ๒๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๖ ปัจจุบันวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม สังกัดสถาบันพระบรมราชชนก มีเนื่อที่ทั้งหมด ๕๙ ไร่ ๙๘ ตารางวา แบ่งเป็น ๒ แห่งคือ
แห่งที่ ๑ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๑ หรือเรียกว่า "วศม.๑" มีเนื้อที่ ๓๐ ไร่ ตั้งอยู่เลขที่ ๕๐ ถนนผดุงวิถีตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม โดยได้รับบริจาคที่ดินจากนางเหรียญ พุทธัสสะ จำนวน ๒๐ ไร่ และซื้อเพิ่มอีก ๑๐ ไร่ เริ่มดำเนินการก่อสร้างเมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ และการก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๖ เป็นวิทยาลัยอันดับที่ ๒๑ สังกัดสถาบันพระบรมราชชนก สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสารธารณสุข การก่อสร้างวิทยาลัยพยาบาลแห่งนี้ เป็นโครงการศึกษาพยาบาลที่รัฐบาลญี่ปุ่นให้การสนับสนุนช่วยเหลือแก่รัฐบาลไทย ทั้งด้านวิชาการและความช่วยเหลือแบบให้เปล่า ซึ่งประกอบด้วยอาคาร สนามกีฬา รวมทั้งวัสดุครุภัณฑ์ และอุปกรณ์ที่จำเป็นในการจัดการเรียนการสอน เพื่อให้วิทยาลัยสามารถผลิตและพัฒนาบุคลากรทางการพยาบาลที่สอดคล้องกับความต้องการของประเทศ แห่งที่ ๒ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๒ หรือเรียกว่า "วศม.๒" มีเนื้อที่ ๒๙ ไร่ ๙๒ ตารางวา ตั้งอยู่เลขที่ ๑๐ ถนนผดุงวิถี ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม โดยราชพัสดุจังหวัดได้มอบที่ดินในปี พ.ศ. ๒๕๒๙ เพื่อเป็นสถานที่ก่อสร้างบ้านพักอาจารย์และเจ้าหน้าที่ ปัจจุบันมีบ้านพักเจ้าหน้าที่ ๒ หลังอาคารที่พักอาจารย์ ๓ ชั้น ๒๐ ห้อง ๒ หลัง อาคารเรียนและหอพักนักศึกษา ๕ ชั้น ๑ หลัง วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๒ อยู่ห่างจากวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ๑ ประมาณ ๒ กิโลเมตร ทางไปอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517 ได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2517 ในราชกิจจานุเบกษา ซึงเป็นการรวมวิทยาลัยเขตทั้งหมด เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และโอนสถานะไปสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และเรียกชื่อมหาวิทยาลัยและชื่อวิทยาเขตตามสถานที่ตั้งของวิทยาเขตต่อท้าย ยกเว้นวิทยาเขตพระนครให้เปลี่ยนเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางเขน
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ () มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2539 ภายใต้ “โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ และสถาปัตยกรรมศาสตร์” และสภามหาวิทยาลัยอนุมัติการจัดตั้ง “คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์” เมื่อปี พ.ศ. 2543
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ในปี พ.ศ. 2537 ได้มีการปรับโครงสร้างของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒโดยมีการแยกวิทยาเขตมหาสารคามออกมาบริหารงานเองอย่างเป็นเอกเทศและยกระดับขึ้นเป็น มหาวิทยาลัยมหาสารคาม นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 22 ของประเทศไทย ส่งผลให้เป็นที่มาของชื่อ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามมาจนถึงปัจจุบัน
วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิทยาลัยการเมืองการปกครองได้ดำเนินงานตามพันธกิจด้านการเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชาการ และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมนับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน โดยวิทยาลัยการเมืองการปกครองได้วางรากฐานทางปัญญาอย่างต่อเนื่องผ่านการจัดตั้งโครงการความร่วมมือต่างๆ ที่เน้นการเสริมสร้างความรู้คู่คุณธรรมและการทำงานเพื่อส่วนรวม อาทิ โครงการลงชุมชนของนิสิต โครงการติวนิสิต (Copag Tutor) โครงการให้นิสิตริเริ่มทำกิจการ (Copag Creative) โครงการสร้างวิทยาลัยสีเขียว (Copag Green) ตลอดจนได้จัด Copag Open House และ Copag Open Book เพื่อเปิดบ้านวิทยาลัยให้บุคคลภายนอกได้ทราบกิจกรรมต่าง ๆ ของวิทยาลัย รวมทั้งการทำความตกลงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เช่น องค์การบริหารส่วนตำบลวังแสง เพื่อทำกิจกรรมร่วมกันนอกจากนี้ วิทยาลัยการเมืองการปกครองได้ทำข้อตกลงร่วมมือทางวิชาการกับสถาบันต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อพัฒนาความรู้ทางวิชาการ เช่น คณะนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว ผู้แทนจากลักแซมเบิร์ก คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล องค์กรพัฒนาเอกชนทางด้านกฎหมาย (BABSEA CLE Foundation Thailand) เรือนจำจังหวัดมหาสารคาม เพื่อร่วมมือทางวิชาการ แลกเปลี่ยนนิสิต อาจารย์ และผู้เชี่ยวชาญ เป็นต้น
คณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหน่วยงานในกำกับของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยการยกร่างหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)สาขาวิชาการท่องเที่ยวและการโรงแรม(หลักสูตร 4 ปี) ในปีพุทธศักราช 2543-2544 ภายใต้ชื่อ "โครงการจัดตั้งคณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม" เปิดรับนิสิตรุ่นแรก ในระบบพิเศษและระบบพิเศษโดยวิธีเทียบเข้า ในเดือนมิถุนายน 2544
คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
ในปี พ.ศ. 2538 วิทยาลัยครูมหาสารคามยกฐานะเป็นสถาบันราชภัฏมหาสารคาม ภาควิชาเศรษฐศาสตร์และการเมืองจึงเปิดสอนหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (รัฐประศาสนศาสตร์) และภาควิชาสังคมวิทยาได้เปิดสอนหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (การพัฒนาชุมชน) ต่อมา ภาควิชาเศรษฐศาสตร์และการเมืองได้เปิดสอนหลักสูตรนิติศาสตรบัณฑิต (นิติศาสตร์) เป็นรุ่นแรกในปี พ.ศ. 2543 หลังจากการการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคามเมื่อปี พ.ศ. 2547 ได้มีการเปลี่ยนแปลงภายในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ขึ้น โดยหลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์รับผิดชอบหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต หลักสูตรสาขาวิชานิติศาสตร์รับผิดชอบหลักสูตรนิติศาสตรบัณฑิต ส่วนหลักสูตรสาขาวิชาการพัฒนาชุมชนรับผิดชอบหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (การพัฒนาชุมชน) ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็นหลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์รับผิดชอบหลักสูตรรัฐศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
การบริหารการศึกษาดำเนินการโดย 18 คณะ 2 วิทยาลัย 1 บัณฑิตวิทยาลัย และ 2 สถาบันวิจัย ในปีการศึกษา 2560 มหาวิทยาลัยเปิดการสอนหลักสูตรต่าง ๆ จำนวน 177 สาขาวิชา เป็นหลักสูตรระดับปริญญาตรี 87 สาขาวิชา ระดับปริญญาโท 56 สาขาวิชา และระดับปริญญาเอก 34 สาขาวิชา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้กำหนดวิธีการรับบุคคลเข้าศึกษาในระดับปริญญาตรีในระบบต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เมื่อปี พ.ศ. 2549 คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกลได้เข้าร่วมการประเมินคุณภาพผลงานวิจัยเชิงวิชาการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของสถาบันอุดมศึกษาซึ่งจัดประเมินโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) มีหน่วยงานเข้าร่วม 436 หน่วยงาน จาก 36 สถาบันอุดมศึกษาทั้งภาครัฐและเอกชน โดยภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ถูกจัดอันดับอยู่ในระดับ 4 (ดี) และต่อมาในปี พ.ศ. 2554 ภาควิชาวิศวกรรมชีวภาพ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้เข้าร่วมประเมินในโครงการดังกล่าวในสาขา Agricultural/Irrigation/Water Resources Engineering และ Other Engineering Disciplines ผลการประเมินถูกจัดอยู่ในระดับ 5 (ดีมาก)
สโมสรฟุตบอลมหาสารคาม ยูไนเต็ด
ในปีพุทธศักราช 2555 สโมมหาสารคาม ยูไนเต็ด มีนายวีรวัฒน์ ชื่นวาริน ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นประธานสโมสร มีนายสุทธินันท์ บุญมี รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม เป็นผู้จัดการทีม และมี "โค้ชบี้" นายเฉลิมขวัญ เหรียญทอง เป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอน ซึ่งเคยทำทีมในฤดูกาลก่อน ส่วนตัวผู้เล่นส่วนใหญ่ยังใช้ผู้เล่นชุมเดิมเป็นส่วนใหญ่ ทางสโมสรมีการผลักดันเยาวชนท้องถิ่นของจังหวัด การเสริมตัวผู้เล่นที่มีประสบการณ์ รวมถึงผู้เล่นต่างชาติชั้นดี เข้ามาร่วมทีม และปัจจุบันใช้สนามอรุณปรีดีดิลก (Aroon Predee Dilok Stadium) มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ทำการแข่งขัน (รังเหย้า) ทำการแข่งขันในเวลา 16.30 น. โดยแฟนบอลชาวมหาสารคาม ก็ยังสนับสนุนสโมสรและทีมงานอย่างดีเช่นเคย
คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เริ่มเปิดทำการเรียนการสอน ในปี พ.ศ. 2550 ในสังกัดคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ต่อมาได้แยกออกมาสังกัดวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง ในปี พ.ศ. 2551 ร่วมกับหลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ และหลักสูตรสาขาวิชานิติศาสตร์ และแยกออกมาสังกัดคณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2557
คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2544 ในฐานะ"โครงการจัดตั้งคณะวิทยาการสารสนเทศ" มีบุคลากรในโครงการเริ่มแรกจำนวน 36 คน และได้มีมติจากการประชุมสภามหาวิทยาลัยครั้งที่ 4/2546 เมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2546 อนุมัติให้จัดตั้งเป็นคณะวิทยาการสารสนเทศ เป็นคณะนอกระบบจนถึงปัจจุบัน มีนิสิตเริ่มก่อตั้ง 893 คน จำแนกเป็น 4 หลักสูตร คือ
ในระยะเริ่มดำเนินงาน สำนักงานเลขานุการคณะวิทยาการสารสนเทศตั้งอยู่ ณ อาคารราชนครินทร์ ห้อง RN - 411 ชั้น 4 เป็นสำนักงาน ต่อมาในเดือนธันวาคม 2544 คณะวิทยาการสารสนเทศได้ย้ายจากที่ทำการชั่วคราว ห้อง RN – 411 ไปยังกลุ่มอาคารสำนักวิทยบริการ อาคารบี ชั้น 3 จนถึงเดือนสิงหาคม 2553 และปัจจุบันย้ายมาที่อาคารปฏิบัติการคณะวิทยาการสารสนเทศ (IT)
คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ เป็นหลักสูตรสาขาวิชาที่เปิดสอนวิชารัฐศาสตร์ ในสังกัดมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เปิดทำการสอนเมื่อปี พ.ศ. 2550 หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม เป็นหลักสูตรรัฐศาสตร์ 1 ใน 3 หลักสูตรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, สาขาวิชารัฐศาสตร์ วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และ หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม) และยังเป็นหลักสูตรรัฐศาสตร์ 1 ใน 3 หลักสูตรที่เปิดทำการเรียนการสอนอยู่ใน มหาวิทยาลัยราชภัฎอีกด้วย (สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์, สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์และ หลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม))
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
1. สโมสรนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
อำเภอเมืองมหาสารคาม
อำเภอเมืองมหาสารคามแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 185 หมู่บ้าน
ท้องที่อำเภอเมืองมหาสารคามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอีสาน ตั้งอยู่ในบริเวณมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จัดแสดงความเป็นมาของศิลปะอีสาน รวมถึงศิลปหัตถกรรม วรรณคดีอีสานประเภทใบลานซึ่งหาชมได้ยาก ภาพสไลด์เกี่ยวกับวัฒนธรรมและประเพณีของชาวอีสาน
วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2516 กระทรวงศึกษาธิการประกาศรวม "โรงเรียนการช่างมหาสารคาม" และ "โรงเรียนการช่างสตรีมหาสารคาม" ขึ้นเป็นวิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม โดยโรงเรียนการช่างมหาสารคามเป็น "วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม วิทยาเขต 1" หลักจากนั้นกระทรวงศึกษาธิการได้มีประกาศแยกวิทยาลัยอาชีวศึกษาเขต 1 เป็น "วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม" ในวันที่ 1 มกราคม 2522
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประวัติความเป็นมายาวนานกว่า 58ปี นับตั้งแต่รัฐบาลมีดำริให้ก่อตั้ง"โรงเรียนแพทย์"ขึ้นในส่วนภูมิภาคในปีพ.ศ.2499 คณะรัฐมนตรีในขณะนั้นได้มีมติให้สร้างโรงเรียนแพทย์แห่งที่สาม(ถัดจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์)ขึ้นในส่วนภูมิภาค โดยได้เลือกให้จัดตั้งโณงเรียนแพทย์แห่งใหม่นี้ขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ และให้อนู่ในสังกัดของมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์และการสาธารณสุข(ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น มหาวิทยาลัยมหิดล) ในขณะนั้นเองมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ได้เสนอให้จัดตั้ง“โรงเรียนพยาบาลผดุงครรภ์และอนามัย” ขึ้นพร้อมกัน และได้จัดเตรียมบุคคลากรทางด้านวิชาการด้วยการรับสมัครพยาบาลทั่วไปเพื่อสอบคัดเลือกไปศึกษาต่อในประเทศสหรัฐอเมริกาด้วยทุนจากองค์การบริหารวิเทศกิจของสหรัฐอเมริกา (United States Organization Mission; USOM)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายประถม) Mahasarakham University Demonstration School (Elementary) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2547 โดยตั้งอยู่บริเวณมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) ถือกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2540 โดยได้รับการอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม โรงเรียนมีเป้าหมายหลักในการให้สวัสดิการทางการศึกษาแก่บุตรของบุคลากรในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อนการก่อตั้งโรงเรียนได้มีคณะกรรมการศึกษาถึงวิธีการดำเนินการ ปัญหาและอุปสรรคของโรงเรียนสาธิตตลอดจนความเป็นไปได้ของโครงการ ซึ่งคณะกรรมการที่จัดตั้งขึ้นเรียกว่า "คณะกรรมการโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ประกอบไปด้วยคณาจารย์จากคณะต่างๆ มาร่วมเป็นกรรมการดำเนินงาน ด้วยเหตุที่โรงเรียนก่อตั้งใหม่ นอกจากนี้ยังประสบปัญหา อีกหลายประการ อันเนื่องมาจากการขาดแคลนงบประมาณ ทำให้ไม่มีสถานที่เรียนที่แน่นอน ต้องย้ายที่ทำการบ่อยครั้ง
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดการสอนใน 3 กลุ่มสาขาวิชา ได้แก่
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ก่อนที่จะได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยได้นั้น ทางวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้เริ่มมีการเคลื่อนไหวมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 ทั้งนี้ เมื่อครั้งที่ศาสตราจารย์ ดร. สุดใจ เหล่าสุนทร เข้าดำรงตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา และเห็นว่าการบริหารงานของวิทยาลัยนั้นขาดความคล่องตัวอยู่มาก เนื่องด้วยข้อจำกัดหลายประการจะเป็นปัญหาระยะยาวในการขยายผลด้านการศึกษาในอนาคตต่อไป ท่านจึงได้ร่างพระราชบัญญัติเพื่อขอยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยต่อสภาวิทยาลัยวิชาการศึกษา โดยในระหว่างนั้น ศาสตราจารย์ ดร. สุดใจ เหล่าสุนทร|ศาสตราจารย์ ดร. สุดใจ ได้ออกเอกสารที่เรียกว่า 'เอกสารปกขาว' เพื่อชี้แจงหลักการและเหตุผลดังกล่าวแก่ผู้ที่สนใจรับทราบว่า
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายประถม) เปิดทำการเรียนการสอนครั้งแรกในปีการศึกษา 2547 เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2547 โดยเปิดสอนในระดับชั้นปฐมวัย และระดับชั้นประถมศึกษา โดยมี 2 หลักสูตรคือ หลักสูตรภาษาไทย และหลักสูตรโครงการ English Science Computer Program(ESC)
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
นอกจากนี้มหาวิทยาลัยยังได้เปิดสอนระดับประถมและมัธยมศึกษาในโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยเปิดสอนในปีการศึกษา 2540 เป็นปีการศึกษาแรกและยังได้ขยายการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาโทไปยังจังหวัดนครพนม (ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม แยกเป็นเอกเทศในชื่อ มหาวิทยาลัยนครพนม) และศูนย์พัฒนาการศึกษาอุดรธานี โดยใช้สอน ระบบทางไกลผ่านดาวเทียม
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
องค์กรนักศึกษา
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เมื่อปี พ.ศ. 2539 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้จัดตั้ง “โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ และสถาปัตยกรรมศาสตร์” โดยในระยะแรกได้รับความร่วมมือจากวิทยาลัยคณาสวัสดิ์ (ปัจจุบัน วิทยาลัยศรีอีสาน (คณาสวัสดิ์อุทิศ)) ในด้านอาคารเรียนสำหรับการเปิดหลักสูตร"สถาปัตยกรรม" หลักสูตร"สถาปัตยกรรมเมืองและชุมชน" และหลักสูตร"นฤมิตศิลป์" จากนั้นในปี พ.ศ. 2542 คณะฯ ได้ย้ายสถานที่ทำการมายังอาคารเรียนรวมศิลปกรรม ในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ม.ใหม่) ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม 
ในปีเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2543 สภามหาวิทยาลัยได้อนุมัติให้จัดตั้ง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์
โรงเรียนมหาชัยพิทยาคาร
โรงเรียนมหาชัยพิทยาคาร ตั้งเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ.2528 ในระยะ 2 ปีการศึกษาแรกได้รับความอนุเคราะห์จากวิทยาลัยครูมหาสารคาม (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม) ให้ใช้อาคารบานบุรีเป็นอาคารเรียน ต่อมาได้รับบริจาคที่ดินจาก นายจิระศักดิ์ คณาสวัสดิ์ ผู้อำนวยการ วิทยาลัยคณาสวัสดิ์ จำนวน 30 ไร่ อยู่ตรงข้ามสถานีวิทยุกระจายเสียง กรมการรักษาดินแดน เอฟ.เอ็ม.รด.มหาสารคาม แต่เนื่องจาก มีปัญหาเรื่องการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน จึงต้องหาที่ดินแปลงใหม่ จังหวัดมหาสารคามได้จัดหาที่ดินแปลงใหม่มีเนื้อที่ประมาณ 61 ไร่ 3 งาน อยู่ตรงข้ามสถานีทดลองพืชไร่จังหวัดมหาสารคาม (ปัจจุบันคือ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรมหาสารคาม) และวัดป่าสันติวันพันชาติ ติดกับสำนักงานพัฒนาและเผยแพร่พลังงานส่วนภูมิภาคจังหวัดมหาสารคาม เป็นสถานที่จัดตั้งโรงเรียน และได้ย้ายออกมาจัดการเรียนการสอนในสถานที่ดังกล่าว เมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2530 จนถึงปัจจุบันโรงเรียนมหาชัยพิทยาคาร มีเนื้อที่ 61 ไร่ 3 งาน ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 4 ถนนมหาสารคาม - โกสุมพิสัย ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม 44000 ตั้งอยู่ตรงข้ามศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรมหาสารคาม และวัดป่าสันติวันพันชาติ ติดกับสำนักงานพัฒนาและเผยแพร่พลังงานส่วนภูมิภาคจังหวัดมหาสารคาม
ภายในประกอบด้วยอาคารเรียนถาวร 3 หลัง อาคารเอนกประสงค์ 1 หลัง หอประชุม โรงอาหารและสนามฟุตบอล
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2546 ที่ตั้งปัจจุบันตั้งอยู่ที่ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (เขตพื้นที่ในเมือง) ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด
มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด จัดตั้งครั้งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ประเทศมาเลเซียและสิงค์โปร์ในปี พ.ศ. 2493 และได้จัดตั้งวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 และเป็นมหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ดเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546
มหาวิทยาลัยรามคำแหง
ระยะแรก คณะรัฐมนตรีได้อนุญาตให้ใช้อาคารสถานที่แสดงสินค้านานาชาติ ที่ตำบลหัวหมาก อำเภอบางกะปิ จังหวัดพระนคร เป็นที่ตั้งชั่วคราวจนกระทั่งเดือนตุลาคม พ.ศ. 2515 จึงได้อนุญาตให้สถานที่ดังกล่าวเป็นที่ตั้งถาวร และได้มีการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์สถานที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2515 โดยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จพระราชดำเนินเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช และพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยรามคำแหงรุ่นแรก ในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2518 ซึ่งถือว่าเป็นวันประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยได้กำหนดให้ วันที่ 26 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันสถาปนามหาวิทยาลัยรามคำแหง
คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสัตวแพทยศาสตร์ ( มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะสัตวแพทยศาสตร์ ในจังหวัดมหาสารคาม ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน () เป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ตั้งอยู่ที่ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2533
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
นอกจากการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโดยหน่วยงานในประเทศไทยแล้ว ยังมีหน่วยงานจัดอันดับมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศอีกหลายหน่วยงาน ซึ่งแต่ละหน่วยงานมีเกณฑ์การจัดอันดับและการให้คะแนนที่แตกต่างกัน ได้แก่
การจัดอันดับมหาวิทยาลัยของเว็บโอเมตริกซ์ ปี พ.ศ. 2559 จัดทำขึ้นเพื่อแสดงถึงความตั้งใจของสถาบันต่าง ๆ ในการเผยแพร่ความรู้สู่เว็บ และเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงความรู้อย่างเปิดกว้าง (Open Access) ทั่วโลก อันดับโอเมตริกซ์จะบอกถึงปริมาณและคุณภาพของสิ่งตีพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ในเว็บไซต์ของสถาบัน โดยพิจารณาจากจำนวนลิงก์ที่เชื่อมโยงเข้าสู่เว็บสถาบันจากเว็บภายนอกโดยวัดจากการสืบค้นด้วยเสิร์ชเอนจิน (Search engine) และนับจำนวนเอกสารตีพิมพ์ออนไลน์ในไฟล์ (อาทีเช่น .pdf .ps .ppt และ .doc) และจำนวนเอกสารที่มีการอ้างอิง (Citations) ผ่านกูเกิลสกอลาร์ (Google Scholar) เว็บโอเมตริกซ์0tจัดอันดับปีละ 2 ครั้ง ในเดือนมกราคม และกรกฎาคม การจัดอันดับล่าสุดในรอบที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2559 มหาวิทยาลัยมหาสารคามอยู่ในอันดับที่ 12 ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย อันดับที่ 25 ของภูมิภาคอาเซียน อันดับที่ 279 ของเอเชีย และอยู่ในอันดับที่ 1156 ของโลก
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2540 ภายหลัง มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ จัดตั้งมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย มีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ ในกำกับของกระทรวงศึกษาธิการ โดยให้ชื่อใหม่ว่า มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน และได้ย้ายไปอยู่  ณ  บ้านโนนชัย  ถนนราษฎร์คนึง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น  เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2542 โดยมีวัตถุประสงค์ในการสถาปนา ดังนี้ คือ
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการประกอบพระราชพิธีต่าง ๆ ในกิจการของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ในช่วงเดือนธันวาคมเป็นประจำทุกปี
มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า พระราชทานพระราชลัญจกรประจำ พระองค์ รัชกาลที่ 9ให้เป็นตราสัญลักษณ์ ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม มีลักษณะเป็นรูปไข่ วงในคือ พระราชลัญจกรประจำพระองค์รัชกาลที่ 9 เป็นรูปพระที่นั่งอัฐทิศ ประกอบตัวจักร กลางวงจักรมีอักขระเป็น อุ หรือเลข 9 รอบวงจักรมีรัศมีเปล่งออกโดยรอบ เหนือจักรเป็นรูปเศวตฉัตรเจ็ดชั้น ฉัตรตั้งอยู่บนพระที่นั่งอัฐทิศ แปลความหมายว่า มีพระบรมเดชานุภาพในแผ่นดินวงนอก เป็นชื่อมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ภาษาไทย และภาษาอังกฤษ
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
สีชมพู
โรงเรียนมหาวิชานุกูล
โรงเรียนมหาวิชานุกูล เริ่มก่อตั้งเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2499 เดิมเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาแบบสหศึกษา สังกัดกองการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา ชื่อโรงเรียนเมืองมหาสารคาม ตั้งอยู่ถนนนาควิชัย ตำบลตลาด อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสาราคาม มีเนื้อที่ 22 ไร่
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
2. ชมรมนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
วิทยาลัยศรีอีสาน (คณาสวัสดิ์อุทิศ)
วิทยาลัยศรีอีสาน (คณาสวัสดิ์อุทิศ) (เดิมชื่อ วิทยาลัยคณาสวัสดิ์) เป็นสถาบันอุดมศึกษาเอกชนในประเทศไทย ตั้งอยู่ที่อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพ.ศ. 2522 ปัจจุบันเลิกกิจการไปแล้ว โดยการถูกเพิกถอนใบอนุญาตจัดตั้ง เมื่อพ.ศ. 2533
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
หลังจากนั้นจึงได้มีการขยายวิทยาเขตไปสู่ภาคต่าง ๆ ทุกภาค โดยได้เปิดสอนแห่งเดียวในแต่ละภาค คือ ภาคเหนือเปิดที่พิษณุโลก (25 มกราคม 2510) ภาคใต้ที่สงขลา (1 ตุลาคม 2511) ภาคตะวันออกที่ชลบุรี (8 กรกฎาคม 2498) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มหาสารคาม และกรุงเทพมหานคร ที่บางเขน (27 มีนาคม 2512)
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
ผู้สำเร็จการศึกษาเป็นนิติศาสตรบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ได้แยกย้ายกันไปประกอบอาชีพต่าง ๆ กัน เป็นผู้พิพากษา อัยการ ทนายความ อาจารย์สอนวิชากฎหมาย ที่ปรึกษากฎหมาย นิติกร ข้าราชการตามกระทรวง ทบวง กรม ต่าง ๆ ประกอบอาชีพธุรกิจเอกชน ฯลฯ ได้สร้างผลงานและชื่อเสียงให้เป็นที่ปรากฏแก่วงการต่าง ๆ และยังเป็นบัณฑิตที่สำเร็จนิติศาสตรบัณฑิตของมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งแรกที่สามารถสอบไล่ได้เป็นผู้ช่วยผู้พิพากษา จากมหาวิทยาลัยราชภัฏทั้ง 40 แห่งอีกด้วย
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
“วิทยาลัยดุริยางคศิลป์” เป็นโครงการตามแผนปฏิบัติราชการ 4 ปี พ.ศ. 2550– 2554 (ได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2550)   เดิมเป็นสาขาวิชาดุริยางคศิลป์  สังกัดคณะศิลปกรรมศาสตร์ และในปี พ.ศ. 2550 สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ได้แยกการบริหารออกมาจากคณะศิลปกรรมศาสตร์ เป็นโครงการจัดตั้งวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ ซึ่งมีหน้าที่หลักในการจัดการเรียนการสอนให้แก่บุคคลที่สนใจศึกษาในสาขาวิชาด้านดนตรี โดยในปี พ.ศ. 2540 ได้เปิดหลักสูตรศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ ปี พ.ศ. 2549 เปิดหลักสูตรศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ ปี พ.ศ. 2550 ได้ร่วมมือกับโรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จัดการเรียนการสอนหลักสูตรเตรียมอุดมดนตรี และในปี พ.ศ. 2551 ได้เปิดหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
การก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิด เป็นความพยายามของรัฐบาลในการที่จะขยายโอกาสการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชนให้มากที่สุด แนวคิดนี้ได้เคยนำมาใช้แล้วในประเทศไทย โดยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง ซึ่งตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2476 ได้จัดการศึกษาระบบ "ตลาดวิชา" โดยไม่จำกัดรับนักศึกษา เป็นครั้งแรก แต่ต่อมาก็ได้เปลี่ยนมาเป็นระบบมหาวิทยาลัยปิด (จำกัดการรับนักศึกษา) เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ต่อมาปี พ.ศ. 2514 ได้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยแบบตลาดวิชาขึ้นอีกแห่งหนึ่ง คือ มหาวิทยาลัยรามคำแหง แต่มหาวิทยาลัยรามคำแหงยังคงจัดการศึกษาโดยอาศัยชั้นเรียนเป็นหลัก ทำให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงประสบปัญหาในด้านอาคารสถานที่เรียนเป็นอันมาก ทำให้ไม่สามารถขยายให้เพียงพอกับจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้นทุกปีได้ ทางรัฐบาลเล็งเห็นว่าหากรัฐบาลให้การสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงจัดการศึกษาให้เพียงพอกับความต้องการของผู้เรียนแล้วจะทำให้ภาครัฐต้องรับผิดชอบภาระด้านงบประมาณมากขึ้นอย่างไม่มีวันสิ้นสุด
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหาสารคามมีศูนย์กลางบริหารงานอยู่ที่เขตพื้นที่ขามเรียง ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง ตำบลตลาด อำเภอเมือง มหาสารคาม และเขตพื้นที่นาสีนวน ที่ตั้งของ
คณะเทคโนโลยี คณะสัตวแพทยศาสตร์ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เปิดการสอนระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก 177 สาขาวิชา ใน 20 คณะหรือเทียบเท่า และขยายโอกาสทางการศึกษาโดยจัดโครงการศึกษาที่ จังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดอุดรธานี นอกจากนี้ยังมีการจัดการเรียนการสอนขั้นพื้นฐาน คือ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ฝ่ายประถมและฝ่ายมัธยม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ภายหลังได้มีการขยายพื้นที่มายัง ป่าโคกหนองไผ่ ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม บนเนื้อที่ประมาณ 1,300 ไร่ ขณะนั้นของรองศาสตราจารย์ ดร. ภาวิช ทองโรจน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาสารคามคนแรก (พ.ศ. 2538-2546) และได้ดำเนินการสร้างอาคารต่าง ๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 ภายหลังจึงได้ย้ายศูนย์กลางบริหารงานมา ณ ที่ทำการแห่งใหม่ในปีการศึกษา 2542 อีกทั้งยังได้มีการเปิดสาขาวิชาและคณะใหม่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก เพื่อเปิดบริการทางการศึกษาให้มีหลากหลายมากยิ่งขึ้น
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม
หลังจากที่ประเทศไทยเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 ได้มีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 การเลือกตั้งครั้งนี้เป็น "การเลือกตั้งทางอ้อมครั้งแรกและครั้งเดียวของไทย" โดยจังหวัดมหาสารคามมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดแรก คือ พระยาสารคามคณาภิบาล (อนงค์ พยัคฆันตร์) และ นายทองม้วน อัตถากร
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
จากการที่วิทยาลัยโดยความร่วมมือทั้งอาจารย์และนิสิตได้พยายามดำเนินการมาตามลำดับอย่างสม่ำเสมอและด้วยความจริงจัง กระทั่งในวันที่ 16 มกราคม 2517 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้ยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็นมหาวิทยาลัย และได้มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติสู่การพิจารณาของสภานิติบัญญัติ กระทั่งมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2517
มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
การจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาขึ้นในจังหวัดศรีสะเกษเริ่มดำเนินการตั้งแต่ใน พ.ศ. 2537 ตามข้อเสนอของจังหวัดศรีสะเกษและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีประชากรจำนวนมาก ในแต่ละปีจึงมีนักเรียนนักศึกษา ที่สำเร็จการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่าเป็นจำนวนมากแต่ยังไม่มีสถาบันอุดมศึกษาภายในจังหวัดเพื่อการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น ประกอบกับเป็นจังหวัดทีมีศักยภาพสูงสามารถพัฒนาเป็นศูนย์กลางแห่งการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรม โดยมีความพร้อมทั้งที่ดินและงบประมาณสนับสนุนการจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษา ดังนั้น วันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2540 นายสุขวิช รังสิตพลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการได้เสนอคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติให้จัดตั้ง "สถาบันราชภัฏศรีสะเกษ" ขึ้น และในปี พ.ศ. 2542 "โครงการจัดตั้งสถาบันราชภัฏศรีสะเกษ" ได้เริ่มรับนักศึกษาเป็นปีแรก โดยได้รับความร่วมมือสนับสนุนในระยะแรกจาก สถาบันราชภัฏสุรินทร์
วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม แรกเริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2478 มีชื่อว่า "โรงเรียนประถมอาชีพ" เปิดสอนช่างระดับต้นรับจากผู้จบหลักสูตรประถมบริบูรณ์ (ป. 4) มี 3 แผนก ได้แก่แผนกช่างไม้ แผนกช่างปั้นและแผนกช่างจักสานหลักสูตร 2 ปี ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนช่างไม้ ช่างปั้น และ จักสานจังหวัดมหาสารคาม" ในปี พ.ศ. 2482 และเปลี่ยนชื่ออีกเป็น "โรงเรียนการช่างมหาสารคาม" เมื่อปี พ.ศ. 2487
เทศบาลเมืองมหาสารคาม
ท้องถิ่นเทศบาลเมืองมหาสารคาม ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น เทศบาลเมืองมหาสารคาม เมื่อวันศุกร์ที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 มีคณะเทศมนตรีชุดแรก เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2480 โดยนายบุญช่วย อัตถากร เป็นนายกเทศมนตรี สำนักงานเทศบาลเมืองมหาสารคาม ระยะเริ่มแรกได้อาศัยสถานที่สโมสรเสือป่า เป็นที่ทำการของ สำนักงานเทศบาลเมืองมหาสารคาม จนถึง พ.ศ. 2483 จึงย้ายไปอยู่สุขศาลา อำเภอเมืองมหาสารคาม เป็นเวลา 5 ปีเศษ แล้วย้ายสำนักงานมาอยู่ชั้นบนตึกแถว 2 ชั้น (ปัจจุบันคือบริเวณตลาดสด ) จนถึง พ.ศ. 2501 จึงย้ายมาอยู่อาคารหลังใหม่ และต่อมาในปี พ.ศ. 2519 ได้ย้ายสำนักงานไปสร้างในที่ดินซึ่งมีผู้อุทิศให้ จำนวน 10 ไร่ เป็นอาคารคอนกรีต 2 ชั้น ดังในปัจจุบันนี้
เทศบาลเมืองมหาสารคาม เป็นศูนย์กลางทุกด้านของมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
จากนั้นจึงได้มีการก่อสร้างอาคารและจัดให้มีการประชุมกัน ในวันที่ 2 พฤษภาคม 2492 เพื่อกำหนดนัดหมายทำความเข้าใจ เรื่องคำสั่งเปิด โรงเรียน และแต่งตั้งคณะกรรมการและระเบียบ ลงวันที่ 28 เมษายน 2492 จึงได้กำหนดวันดังกล่าวเป็นวันก่อตั้งโรงเรียน และมีการพิจารณาตั้งชื่อชั่วคราวว่า โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ที่ถนนประสานมิตร อำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2514 โดยเป็นหนึ่งในสี่คณะที่กำเนิดขึ้นพร้อมกับการจัดตั้งมหาวิทยาลัยรามคำแหง เมื่อแรกเริ่มมีทำหน้าที่สอนวิชาพื้นฐานด้านมนุษยศาสตร์และวิทยาศาสตร์ให้แก่คณะอื่น ๆ ต่อมาได้มีการพัฒนาเรื่อยๆมาจนเปิดหลักสูตร ทางด้านสายสังคมศาสตร์, วิทยาศาสตร์ และครอบคลุมไปยังด้านสาขามานุษยวิทยา, สังคมวิทยา รวมไปถึงภาษาต่างประเทศ ในปัจจุบันคณะมนุษยศาสตร์เปิดสอนหลักสูตรทั้งระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก
จังหวัดมหาสารคาม
เมืองมหาสารคามได้สร้างวัดดอนเมือง ซึ่งภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น วัดข้าวฮ้าว (วัดธัญญาวาส) และได้ย้ายกองบัญชาการไปอยู่ริมหนองกระทุ่มด้านเหนือของวัดโพธิ์ศรีปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 2456 หม่อมเจ้านพมาศ นวรัตน์ เป็นปลัดมณฑลประจำจังหวัด โดยความเห็นชอบของพระมหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิริยะศิริ) ได้ย้ายศาลากลางไปอยู่ที่ตั้งศาลากลางหลังเดิม (ที่ว่าการอำเภอเมืองมหาสารคามปัจจุบัน) และในปี พ.ศ. 2542 ได้ย้ายศาลากลางไปอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน มีผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง หรือผู้ว่าราชการจังหวัด รวม 46 คน
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานนามวิทยาลัยครูทั่วประเทศว่า "สถาบันราชภัฏ" แปลว่า "ผู้ที่อยู่ใกล้พระราชา" แต่หลายท่านให้ความหมายเป็นนัยว่า "นักปราชญ์ของพระราชา" โดยมีตราประจำสถาบันเป็นตราพระราชลัญจกรประจำพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (ชาวราชภัฏทุกคนจึงถือเอาวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ของทุกปีเป็น "วันราชราชภัฏ" โดยถือเป็นวันสถาปนาของมหาวิทยาลัยราชภัฏทั่วประเทศ)
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม () ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2541 ในรูปแบบโครงการหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ เปิดรับสมัครนิสิตเข้าศึกษาในหลักสูตร สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต (ส.บ.) ต่อเนื่อง 2 ปี ภายใต้การดำเนินงานของคณะเภสัชศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ ซึ่งได้เปลี่ยนเป็น สาขาสาธารณสุขศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2542 และสภามหาวิทยาลัยอนุมัติการจัดตั้งคณะสาธารณสุขศาสตร์ () และประกาศใช้ “ระเบียบมหาวิทยาลัยมหาสารคามว่าด้วย คณะสาธารณสุขศาสตร์” ปัจจุบันคณะดำเนินงานการศึกษาในระดับปริญญาตรี 4 หลักสูตร ปริญญาโท 1 หลักสูตร และระดับปริญญาเอก 1 หลักสูตร และมีศูนย์การศึกษานอกวิทยาเขตหลัก 3 แห่ง คือ ศูนย์การศึกษาจังหวัดนครราชสีมา อุบลราชธานี และอุดรธานี
มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม () เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐในจังหวัดมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เมื่อได้มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติต่อไปตามลำดับ โดยเป็นการดำเนินการตามวิธีที่ถูกต้องและขั้นตอนระเบียบแบบแผนของทางราชการ เริ่มตั้งแต่สภาวิทยาลัยวิชาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ สภาการศึกษา สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี จากนั้นเรื่องได้หยุดชะงักไปช่วงหนึ่ง เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองของประเทศที่ไม่เอื้อในเวลานั้น การดำเนินการจึงได้มายุติโดยการยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็นกรมหนึ่งของกระทรวงศึกษาธิการ ตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 216 ลงวันที่ 29 กันยายน 2515
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) เริ่มเปิดดำเนินการในปีการศึกษา 2540 เป็นปีแรก โดยมี รศ.จตุพร เพ็งชัย เป็นประธานโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ทำหน้าที่รักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) และได้ใช้สถานที่เรียนชั่วคราว คือ บริเวณอาคารเรียนของโรงเรียนเทคโนโลยีคณาสวัสดิ์(ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง) ซึ่งขณะนั้นคณาจารย์ทุกคนต้องทำงานหนักมาก เพื่อให้การเรียนการสอนดำเนินไปด้วยดี
พระเจริญราชเดช (อุ่น ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม)
พ.ศ. 2440 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ขึ้นเพื่อวางระเบียบแบบแผนการปกครองท้องถิ่นให้เรียบร้อย เวลานั้นมณฑลอีสานยังมิได้จัดการปกครองให้เป็นไปอย่างมณฑลอื่น ต่อมา พ.ศ 2443 พระเจริญราชเดช (ฮึ่ง หรือ ฮึง) เจ้าเมืองมหาสารคามองค์ที่ ๒ ได้ถึงแก่กรรมลง ทางเมืองมหาสารคามจึงตั้งให้พระอุปฮาช (เถื่อน รักษิกจันทร์) รักษาราชการแทนเจ้าเมือง ทางราชการได้ยุบเมืองชุมพลบุรีเป็นอำเภอ แล้วโอนกลับไปขึ้นเมืองสุรินทร์ตามเดิม อีกทั้งทรงโปรดเกล้าฯ ให้แบ่งหัวเมืองมณฑลอีสานออกเป็นบริเวณ 5 บริเวณ โดยให้เมืองมหาสารคามขึ้นแก่บริเวณร้อยเอ็ด เมืองมหาสารคามได้จัดการแบ่งเขตเมืองตั้งขึ้นเป็นอำเภอคือ อำเภออุทัยสารคาม อำเภอประจิมสารคาม ส่วนเมืองวาปีปทุม และเมืองโกสุมพิสัย นั้นยังคงให้เป็นเมืองขึ้นของเมืองมหาสารคามตามเดิม และได้ให้เปลี่ยนเป็นอำเภอในปีนี้เช่นเดียวกัน
จังหวัดมหาสารคาม
มหาสารคาม เป็นจังหวัดหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางของประเทศไทย ซึ่งตั้งอยู่กึ่งกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
จังหวัดมหาสารคามตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ประมาณ 5,300 ตารางกิโลเมตร (3,307,300 ไร่) ระยะทางห่างจากกรุงเทพฯ 475 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้
มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
ต่อมา เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง "สถาบันราชภัฏศรีสะเกษ" ขึ้น และได้รับพระกรุณาจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โปรดเกล้าฯ ยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ" ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 เมื่อวันที่9 มิถุนายน พ.ศ. 2547ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษเปิดดำเนินการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตรต่างๆ ครอบคลุมสาขาทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ศิลปศาสตร์ สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ทั้งระดับอนุปริญญา ระดับปริญญาตรีและระดับบัณฑิตศึกษา โดยมุ่งผลิตบัณฑิตที่มีศักยภาพในการแข่งขัน ตอบสนองยุทธศาสตร์การพัฒนาทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคม ประกอบด้วย 4 คณะ 1 วิทยาลัย และ 42 สาขาวิชาต่างๆ ดังนี้
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้เริ่มก่อตั้งจาก"โครงการหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์" ในคณะเภสัชศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ ในช่วงปี พ.ศ. 2540 - 2543 เพื่อพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพในระบบบริการสาธารณสุข หลังจากนั้นก็ได้ปรับปรุงและพัฒนาระบบการศึกษา อาคารสถานที่ บุคคลากร การวิจัย และพัฒนาหลักสูตรเพิ่มขึ้นอีก 6 หลักสูตร (ปริญญาตรี 4, ปริญญาโท 1, และปริญญาเอก 1 หลักสูตร) ในช่วงปี พ.ศ. 2544 - 2556
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ในปี พ.ศ. 2484 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล โดยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีนโยบายและโครงการที่จะขยายการศึกษาระดับอุดมศึกษาสู่ส่วนภูมิภาค สำหรับภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่จังหวัดอุบลราชธานี แต่ในระหว่างนั้น ได้เกิดสงครามเอเชียบูรพา ซึ่งรัฐบาลจำเป็นต้องตัดสินใจเข้าร่วมกับญี่ปุ่นต่อสู้กับฝ่ายสัมพันธมิตร จึงทำให้การจัดตั้งมหาวิทยาลัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ยุติลงในปี พ.ศ. 2503 รัฐบาลเผด็จการซึ่งมี จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการทบทวนการจัดตั้งมหาวิทยาลัยนี้อีกครั้งหนึ่ง
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ในปี พ.ศ. 2546 สภามหาวิทยาลัยอนุมัติการจัดตั้งคณะสาธารณสุขศาสตร์ () และประกาศใช้ “ระเบียบมหาวิทยาลัยมหาสารคามว่าด้วย คณะสาธารณสุขศาสตร์”
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ต่อมาในปี พ.ศ. 2517 วิทยาลัย วิชาการการศึกษามหาสารคามได้ถูกโอนเข้าไปสังกัดในทบวงมหาวิทยาลัย จึงกลายเป็น "คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม" การปรับโอนในครั้งนี้ ทำให้มีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรจากเดิมที่มุ่งเน้นการผลิตครูเป็นหลัก มาเป็นการมุ่งผลิตนักวิทยาศาสตร์ ทำให้บุคลากรของคณะวิทยาศาสตร์ หันมาให้ความสำคัญในการทำวิจัยเพิ่มขึ้น งานวิจัยในระยะแรกเน้นไปทางด้านเกษตร โดยเฉพาะการวิจัยทางด้านโภชนาการซึ่งมี ผศ.วรากร วราอัศวปติ เป็นกำลังสำคัญ เนื่องจากช่วงเวลานั้นเด็กในภาคอีสานมีปัญหาทางด้านภาวะทุพโภชนาระดับรุนแรง ต่อมางานวิจัยเหล่านี้ ทำให้เกิดการจัดการศึกษาและตั้งคณะเทคโนโลยีขึ้นในภายหลัง
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ได้รับการริเริ่มขึ้นครั้งแรก เมื่อปีพุทธศักราช 2531 ในนาม ภาควิชาพื้นฐาน วิทยาลัยอุบลราชธานี สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น ต่อมาในปีพุทธศักราช 2533 วิทยาลัยอุบลราชธานีได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ตามประกาศพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 ดังนั้น จึงถือว่า วันที่ 30 กรกฎาคม ของทุกปี เป็นวันสถาปนามาหาวิทยาลัย และภาควิชาพื้นฐานจึงเปลี่ยนชื่อเป็น "คณะวิทยาศาสตร์" นับตั้งแต่วันดังกล่าว
วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหน่วยงานที่มีฐานะเทียบเท่าคณะ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 โดยการผนวกภาควิชารัฐศาสตร์ ศูนย์ข้อมูลการเมืองท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และโครงการจัดตั้งหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ซึ่งสังกัดอยู่ในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เข้าด้วยกัน
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ได้รับการสถาปนาในปี พ.ศ. 2514 ได้ถือกำเนิดพร้อมกับมหาวิทยาลัยรามคำแหง เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2514 ได้มี พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศใช้ "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พุทธศักราช 2514"จากวันนั้นถึงวันนี้เป็นเวลากว่า 33 ปีแล้ว ซึ่งที่ทำการของคณะมนุษยศาสตร์หลังแรก เป็นอาคารหลังหนึ่งในงานแสดงสินค้านานาชาติ ต่อมามหาวิทยาลัยฯ ได้อนุมัติให้คณะมนุษยศาสตร์สร้างอาคารถาวรขึ้นใหม่ คืออาคารปัจจุบัน ซึ่งได้มีการวาง ศิลาฤกษ์ในวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2516 โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วาศน์) สมณศักดิ์ในขณะนั้น ต่อมาได้รับ สถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก อาจารย์และข้าราชการ คณะมนุษยศาสตร์ จึงได้พร้อมใจกันถือเอาวันที่ 28 กันยายน เป็นวันมนุษยศาสตร์ โดยจัดการเรียนการสอนด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ รวมทั้งมุ่งเน้นในด้านภาษาไทยกับภาษาต่างประเทศ ปัจจุบัน คณะมนุษยศาสตร์ ได้เปิดสอนหลักสูตรภาษาต่างประเทศในระดับปริญญาตรี เป็นจำนวน 18 ภาษา ได้แก่ ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมัน ภาษาสเปน ภาษารัสเซีย ภาษากรีก ภาษาโปรตุเกส ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น ภาษาเกาหลี ภาษาเวียดนาม ภาษาลาว ภาษาเขมร ภาษาพม่า ภาษามลายู ภาษาอาหรับ ภาษาฮินดี ภาษาบาลี และภาษาสันสกฤต และมีกิจกรรมที่สร้างชื่อเสียงให้กับทางมหาวิทยาลัย
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
พ.ศ. 2551 สภามหาวิทยาลัยมหาสารคามในการประชุมครั้งที่ 9/2551 เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2551 จึงมีมติอนุมัติให้จัดตั้งวิทยาลัยดุริยางคศิลป์เป็นส่วนงานภายในของสถาบันอุดมศึกษาตามพระราชบัญญัติการบริหารส่วนงานภายในของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ พ.ศ. 2550 และมีฐานะเทียบเท่าคณะมีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษ “College of Music”
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหน่วยงานหนึ่งของ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยเป็นโรงเรียนสาธิตเพียงแห่งเดียวในประเทศไทยที่มิได้สังกัดคณะศึกษาศาสตร์ แบ่งออกเป็น 2 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายประถม) และโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม) โดยจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงระดับมัธยมศึกษา ซึ่งมีเป้าหมายหลักในการให้สวัสดิการทางการศึกษาแก่บุตรของบุคลากร และเป็นโรงเรียนทดลองเพื่อศึกษาวิจัยการเรียนการสอน
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา คณะวิทยาศาสตร์ได้ให้ความสำคัญกับการผลิตบัณฑิตและงานวิจัยที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ดังเช่นการสร้างหลักสูตรบรรพชีวินวิทยา(นานาชาติ)แห่งแรกในประเทศไทย และจัดตั้งพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา แห่งแรกในภูมิภาค[เอเชีย] เพื่อผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ลงตัวและเกิดประโยชน์อย่างสูงสุดต่อชุมชน
มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล พัฒนามาจาก "วิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล" ซึ่งก่อตั้งโดยนายมุข วงษ์ชวลิตกุล เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2527 โดยแรกก่อตั้ง เปิดสอนเพียง2คณะ ได้แก่ คณะนิติศาสตร์และคณะบริหารธุรกิจ นอกจากนี้มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ยังเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในส่วนภูมิภาคที่ดำเนินการเปิดสอนคณะนิติศาสตร์ ซึ่งเปิดการสอนตั้งแต่ปี2527 ต่อมา ในปี พ.ศ. 2536 สภาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ได้พิจารณาขอเปลี่ยนประเภทสถาบันเพื่อยกฐานะขึ้นเป็นระดับมหาวิทยาลัย และได้รับอนุมัติจากทบวงมหาวิทยาลัยให้เป็น "มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล " ตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2537
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 ทั้ง 5 มหาวิทยาลัย โดยอธิการบดีร่วมเล็งเห็นความสำคัญต่อภารกิจของมหาวิทยาลัยและประเทศชาติ จึงได้ร่วมลงนามข้อตกลงความร่วมมือมหาวิทยาลัยในเครือเทา-งามสัมพันธ์ เป็นต้นมา ซึ่งมีข้อตกลงชัดเจนใน 4 ด้าน คือ ด้านการวิจัย ด้านการบริหารวิชาการแก่สังคม ด้านการสร้างความสามัคคีระหว่างมหาวิทยาลัยในเครือเทา-งาม ตลอดจนถึงการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและการกีฬา และด้านการพัฒนาองค์กรบริหาร การจัดการและวิชาการ
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
ใน พ.ศ. 2486 รัฐบาลอันมี ฯพณฯจอมพล ป.พิบูลสงคราม ดำรง
ตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ได้เล็งเห็นความสำคัญของการศึกษาทางการ
เกษตรอย่างยิ่ง จึงได้ปรับปรุงและรวมกิจการของวิทยาลัยฯ ที่บางเขน
กับโรงเรียนวนศาสตร์ มาเป็นมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และประกาศ
ใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2486 เมื่อวันที่ 2 
ก.พ. 2486 ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 60 ตอนที่ 7 (ดังนั้นมหาวิทยา-
ลัยเกษตรศาสตร์ จึงถือเอาวันที่ 2 กุมภาพันธ์ เป็นวันสถาปนา) ได้ปรับ
ปรุงขยายงานการศึกษาออกเป็น 4 คณะ คือ คณะเกษตรศาสตร์ คณะ-
สหกรณ์ คณะวนศาสตร์ และคณะประมง โดยจัดการศึกษาเป็นหลัก-
สูตร 5 ปี สำหรับปริญญาตรี และ 3 ปี สำหรับระดับอนุปริญญา การปรับ
ปรุงกิจการครั้งนี้ พลเรือโทสินธุ์ กมลนาวิน ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระ-
ทรวงเกษตราธิการจึงได้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีคนแรกของมหาวิทยา-
ลัยเกษตรศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ลายขิต หมายถึง ภูมิปัญญาและมรดกทางวัฒนธรรมแห่งอีสาน
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
ในปีการศึกษา 2542 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม(ฝ่ายมัธยม) ได้ย้ายสถานที่อีกครั้งโดยย้ายมาอยู่ที่อาคาร 2 (สำนักงานอธิการบดี(ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง)) และอาคาร 3 (คณะวิทยาศาสตร์(ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง))
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดในระดับปริญญาตรี ปริญญาโทและปริญญาเอก มีหลักสูตรทั้งหมด 22 หลักสูตร และหลักสูตรนานาชาติ 2 หลักสูตร
หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยได้แต่งตั้ง ศาสตราจารย์ ดร.สมจิตต์ สุพรรณทัสน์ รักษาการตำแหน่งคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 27 สิงหาคม 2546 และได้รับการแต่งตั้งเป็นคณบดีคนแรกของคณะตั้งแต่วันที่ 19 ธันวาคม 2546
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะแรกเริ่มที่อนุมัติให้มีการจัดตั้งคณะขึ้นภายใต้การดูแลของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม เป็นคณะที่จัดตั้งขึ้นโดยการยุบรวมกันระหว่าง 2 คณะ คือ คณะมนุษยศาสตร์กับคณะสังคมศาสตร์ภายหลังจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒมหาสารคาม เปลี่ยนสถานะภาพเป็นมหาวิทยาลัยมหาสารคามในปี 2537 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีการบริหารจัดการและแบ่งส่วนราชการแยกเป็นภาควิชาและสำนักงานเลขานุการ ในส่วนภาควิชาแบ่งเป็น 5 ภาควิชา คือ
สำหรับในส่วนสำนักงาน เลขานุการคณะ แบ่งกลุ่มงานภายในเป็น 4 กลุ่มงานคือ กลุ่มงานบริหารและธุรการ กลุ่มงานคลังและพัสดุ กลุ่มงานวิเคราะห์นโยบายและแผน และกลุ่มงานบริการวิชาการและบริการโสตทัศนศึกษา ปัจจุบันคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จัดการเรียนการสอน ระดับปริญญาตรี จำนวน 13 สาขาวิชา ระดับปริญญาโท จำนวน 3 สาขาวิชา และระดับปริญญาเอก จำนวน 3 สาขาวิชา
วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
วิทยาลัยอาชีวศึกษามหาสารคาม (อังกฤษ : Mahasarakham Vocational College ) เป็นวิทยาลัยด้านคหกรรมพานิชย์ ในสังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓ ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม และเปิดสอน 3 หลักสูตร คือ ปวช., ปวส. และปริญญาตรี (ต่อเนื่อง)
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
การรับเข้าศึกษาในระดับปริญญาโท มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ การรับเข้าศึกษาในระดับปริญญาเอก มีรายละเอียดดังต่อไปนี้ กิจกรรมเทา-งามสัมพันธ์ เกิดขึ้นหลังจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒวิทยาเขตต่าง ๆ ได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยใหม่ ซึ่งประกอบด้วย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยทักษิณ และมหาวิทยาลัยนเรศวร แม้ว่าวิทยาเขตต่าง ๆ จะได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศ แต่ด้วยความตระหนักถึงความผูกพันทั้ง 5 มหาวิทยาลัย จึงมีปณิธานที่จะร่วมมือกันในภารกิจอันควรแก่มหาวิทยาลัย ดังนั้นจึงได้ร่วมมือกันจัดงานเทา-งามสัมพันธ์ ขึ้น โดยใช้สี “เทา” ซึ่งเป็นสีประจำโดยรวมของทุกวิทยาเขตเป็นพื้นฐาน และเพิ่มคำว่า “งาม” ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายและมีคุณค่ายิ่ง มีความหมายรวมเป็น “เทา-งามสัมพันธ์” ในปี 2538 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตสงขลา หรือมหาวิทยาลัยทักษิณ เป็นเจ้าภาพโดยมีรูปแบบกิจกรรมที่เน้นด้านกีฬาและด้านศิลปวัฒนธรรมเป็นหลัก
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ปี พ.ศ. 2484 รัฐบาลมีนโยบายที่จะจัดตั้งมหาวิทยาลัยในส่วนภูมิภาคขึ้นแต่เกิดสงครามโลก ครั้งที่ 2 การดำเนินงานจึงชะงักลง ต่อมาในปี พ.ศ. 2501 รัฐบาลชุด จอมพลถนอม กิตติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้แถลงนโยบายเกี่ยวกับการศึกษาว่า "จะดำเนินการพัฒนาการศึกษาในส่วนภูมิภาค ตลอดถึงการศึกษาชั้นสูง"
พ.ศ. 2502 ได้มีการประชุมโครงการพัฒนาการศึกษาในส่วนภูมิภาค ภาคการศึกษา 8 ณ จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ม.ล.ปิ่น มาลากุล) เป็นประธาน ที่ประชุมมีความเห็นว่า "น่าจะจัดตั้งมหาวิทยาลัยขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่"
พ.ศ. 2503 รัฐบาลชุด จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ลงมติอนุมัติให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เรียกชื่อมหาวิทยาลัยนี้ว่า "มหาวิทยาลัยเชียงใหม่"
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ปี พ.ศ. 2556 คณะได้ย้ายอาคารทำการมาที่อาคารใหม่ อาคารคณะสาธารณสุขศาสตร์
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 คณะเปิดรับนิสิตระดับปริญญาตรี 3 หลักสูตร ปริญญาโท 1 หลักสูตร และปริญญาเอก 1 หลักสูตร ที่วิทยาเขตหลักและศูนย์การศึกษานอกวิทยาเขตหลัก 3 แห่ง คือ ศูนย์การศึกษาจังหวัดอุดรธานี อุบลราชธานี และนครราชสีมา 
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ดำเนินงานตามพันธกิจ 4 ประการ คือ
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (ม.อบ.) (Ubon Ratchathani University) ""ภูมิปัญญาแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง"" เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่จัดตั้งในพื้นที่ของจังหวัดอุบลราชธานี ก่อตั้งเมื่อ วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2530 โดยจัดตั้งเป็น วิทยาลัยอุบลราชธานี สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น และยกฐานะเป็น มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ในปี พ.ศ. 2533 จากความพยายามที่จะให้มีมหาวิทยาลัยในจังหวัดอุบลราชธานีของทุกฝ่าย รวมทั้งประชาชนในจังหวัดและมีจุดมุ่งหมายที่จะให้เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาแห่งที่สองของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีโครงการจัดตั้งคณะสัตวแพทยศาสตร์และสัตวศาสตร์ และยกร่างหลักสูตรสัตวแพทยศาสตร์บัณฑิต (สพ.บ.) ปีการศึกษา 2548 และแผนปฏิบัติราชการ พ.ศ. 2549-2552 ดำเนินงานหลักสูตรสัตวแพทยศาสตร์ เพื่อตอบความต้องการทางด้านสัตวแพทย์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เป็นส่วนงานประเภทคณะของมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม จัดตั้งขึ้นตามประกาศมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เรื่องเปลี่ยนชื่อ "วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง" เป็น "คณะนิติศาสตร์" ลงวันที่ 5 มิถุนายน 2557 โดยให้มีผลเป็นคณะนิติศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2557 เป็นต้นไป มีรากฐานมาจากภาควิชาเศรษฐศาสตร์และการเมือง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ต่อมา พ.ศ. 2543 แยกจากภาควิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มาเปิดสอนโดยเอกเทศเป็นโปรแกรมวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2552 แยกจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จัดตั้งเป็นวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง ร่วมกับหลักสูตรสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์และหลักสูตรสาขาวิชารัฐศาสตร์ โดยมีฐานะเป็น หลักสูตรสาขาวิชานิติศาสตร์ วิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง และในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 เปลี่ยนชื่อจากวิทยาลัยกฎหมายและการปกครอง เป็น คณะนิติศาสตร์ ปัจจุบัน เปิดสอนระดับปริญญาตรี
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
บุคคลที่มีคุณูปการต่อวงการศึกษาไทยท่านหนึ่ง คือ อาจารย์บุญถิ่น อัตถากร อดีตอธิบดีกรมการฝึกหัดครู (พ.ศ. 2500 - 2513) อีกทั้งมีภูมิลำเนากำเนิดอยู่ที่จังหวัดมหาสารคาม ท่านได้มีแนวคิดเกี่ยวกับการศึกษาในสมัยนั้น เรื่องความต้องการใช้การศึกษาช่วยพัฒนาชุมชนในชนบท จึงต้องรีบผลิตครูที่มีคุณภาพและจำนวนมากพอเพียงออกไปเป็นผู้นำ โดยการศึกษาฝึกหัดครูจะต้องเป็นขั้นๆ โดยลำดับจนถึงขั้นปริญญา ขณะเดียวกันก็ค่อยลดการผลิตครูระดับประกาศนียบัตรลงจนเลิกไปในที่สุด และผลิตครูขั้นปริญญาเพิ่มขึ้นๆ และเมื่อถึงโอกาสอันสมควร สถานศึกษาฝึกหัดครู สถานศึกษาอาชีวศึกษา และสถาบันขั้นปริญญาต่าง ๆ ซึ่งอยู่ในจังหวัดเดียวกันและจังหวัดใกล้เคียง ก็จะรวมกันเป็นมหาวิทยาลัยภูมิภาค ทั้งนี้อาจารย์บุญถิ่น ได้มีแนวคิดและเหตุผลที่เลือกจังหวัดมหาสารคามให้เป็นที่ตั้งของวิทยาลัย “ครูปริญญา” ที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือนั้นว่า
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (อังกฤษ: Chiang Mai University; อักษรย่อ: มช.) เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ โดยเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของไทยที่รัฐบาลจัดตั้งขึ้นในส่วนภูมิภาค ตามโครงการพัฒนาการศึกษาในส่วนภูมิภาค พ.ศ. 2501 พร้อมทั้งได้มีการเรียกร้องให้ขยายการศึกษาระดับอุดมศึกษาออกสู่ภูมิภาค โดยขอให้รัฐบาลจัดตั้งมหาวิทยาลัยขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2493 นำโดยนายกีและนางกิมฮ้อ นิมมานเหมินท์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ตั้งอยู่บริเวณเชิงดอยสุเทพ ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับเลือกให้เป็น 1 ใน 9 มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ จาก กระทรวงศึกษาธิการ ในปี พ.ศ. 2552
คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เดิมเป็นภาควิชาเกษตรศาสตร์ สังกัดวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยขอนแก่น (Khon Kaen University) เปิดดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกา จัดตั้งวิทยาลัยอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2530 โดยเปิดรับสมัครนักศึกษารุ่นแรก ในปีการศึกษา 2531 และฝากเรียนไว้ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขณะดำเนินการในรูปของวิทยาลัยก็ได้เริ่มสร้างระบบสาธารณูปโภค อาคารเรียน และอาคารฝึกงานต่างๆ ในพื้นที่ที่ได้รับการพิจารณาเลือกให้เป็นที่ตั้งของวิทยาลัย บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 10 ถนนสายวารินชำราบ-เดชอุดม อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี บนเนื้อที่ 5,228 ไร่ ต่อมาในปีการศึกษา 2533 วิทยาลัยอุบลราชธานี ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2533 จึงได้ถือเอาวันที่ 30 กรกฎาคมของทุกปี เป็นวันสถาปนามหาวิทยาลัย
ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลมหาสารคาม
โรงพยาบาลมหาสารคาม เริ่มก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2490 โดยได้รับโอนสถานที่ สุขศาลาเก่าจากเทศบาลเมืองมหาสารคาม โดยกระทรวงสาธารณสุขขณะนั้น ได้ จัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมในการก่อสร้างตึกต่าง ๆ จนแล้วเสร็จ และเปิดบริการ แก่ประชาชนทั่วไป
ใช้ระยะเวลาในการศึกษาตลอดหลักสูตรรวม 6 ปี ดังนี้
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ได้พัฒนามาจาก "โรงเรียนฝึกหัดครูกสิกรรมประจำมณฑลพายัพ" ซึ่งสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2467 โดยได้มีการพัฒนาและปรับเปลี่ยนสถาบันมาโดยลำดับ เป็นระยะเวลารวมกว่า 90 ปี ดังรายละเอียดประวัติที่สรุปพอสังเขป ดังนี้