title: ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Η ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση - 1998 -

eurovoc_concepts:
EU employment policy
equal pay
equal treatment
gender equality
social rights

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 05. 03. 1999 τελικό COM(1999) 106 ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Η ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση – 1998 - 3 5 13 22 27 31 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : 2: Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΗΣ ∆ΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΝΕΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΙΣ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ ΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΗΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗΣ ΤΩΝ 3: ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: 5 : Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΙΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ∆ΙΕΥΡΥΝΣΗ 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ήταν το έτος κατά το οποίο η ισότητα γυναικών και ανδρών τοποθετήθηκε Η η τρίτη ετήσια έκθεση σχετικά µε την ισότητα των ευκαιριών γυναικών παρουσιάζει τις εξελίξεις και τα επιτεύγµατα και Το 1998 στην κορυφή της πολιτικών θεµάτων πρώτης προτεραιότητας της Ευρώπης παρούσα και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το καθώς πλησιάζει ο νέος αιώνας. και αναδεικνύει τα ζητήµατα που θα καταστούν σηµαντικά το 1998 1999 1 - -. Η ένταξη της διάστασης του φύλου στη συνθήκη Η συνθήκη του Άµστερνταµ προσδιορίζει συγκεκριµένα την εξάλειψη της ανισότητας µεταξύ γυναικών και ανδρών και την προαγωγή της ισότητας σε όλες τις δραστηριότητες της ΕΕ ως ορισµένα από τα πιο θεµελιώδη ιδανικά της Η συνθήκη. θεσµοθετεί έτσι την έννοια της ένταξης της διάστασης της ισότητας των ευκαιριών σε όλους τους άλλους τοµείς πολιτικής Η συµφωνία για την ενίσχυση και την ένταξη. της διάστασης της ισότητας των ευκαιριών στις πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτέλεσε σηµαντικό παράγοντα για την ανύψωση της πολιτικής υπόστασης του Η έκθεση ανιχνεύει την όλο και δικαιώµατος για ισότητα των γυναικών το µεγαλύτερη σηµασία της ένταξης της διάστασης του φύλου ως πολιτικού µέσου 1998. Η ένταξη της διάστασης του φύλου στη στρατηγική απασχόλησης Η ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης είναι το καλύτερο παράδειγµα αυτού που η ένταξη της διάστασης της ισότητας θα σηµαίνει στην πράξη για τη διαµόρφωση Η συνθήκη κατέστησε την απασχόληση ζήτηµα κοινού ευρωπαϊκού πολιτικής. Η σύνοδος κορυφής του Λουξεµβούργου για την απασχόληση ενδιαφέροντος. δέσµευσε τα κράτη µέλη σε µια συντονισµένη πολιτική απασχόλησης και 15 προσδιόρισε το χάσµα των φύλων των - στα κράτη µέλη τι άνδρες απασχολούνται 25 Η παρούσα έκθεση εξετάζει λεπτοµερώς τον ως ένα από τα κύρια προβλήµατα. αντίκτυπο των δύο από τα κυριότερα συµπεράσµατα της συνόδου κορυφής της Βιέννης του ∆εκεµβρίου του η απασχόληση αποτελεί την ύψιστη " και ότι η ισότητα των ευκαιριών γυναικών προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης " και ανδρών αποτελεί ζωτικό στοιχείο του συνόλου της στρατηγικής απασχόλησης εκατοµµύρια λιγότερες γυναίκες από ό , εκατοµµυρίων θέσεων εργασίας 1998 ότι 25 -. , η ισότητα των ευκαιριών και η απασχόληση είναι πλέον αξεδιάλυτα Έτσι η ισότητα των ευκαιριών αποτελεί πλέον τόσο ζήτηµα κοινωνικής συνδεδεµένες · Κατά τα επόµενα δέκα έτη ο πληθυσµός σε δικαιοσύνης όσο και καλών οικονοµικών ηλικία εργασίας της Ευρώπης θα αρχίσει να συρρικνώνεται αριθµητικά Η αύξηση. που είναι τόσο ζωτική για τη µακροπρόθεσµη οικονοµική επιτυχία της απασχόλησης , , από την αυξηµένη θα εξαρτηθεί συµµετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας Τα κράτη µέλη πρέπει να. δηµιουργήσουν τις συνθήκες που θα δώσουν τη δυνατότητα στην ευρωπαϊκή οικονοµία και στον ευρωπαϊκό χώρο εργασίας να επωφεληθούν πλήρως από τη τα ταλέντα και τις δεξιότητες των γυναικών και να δώσουν τη δηµιουργικότητα ακόµη περισσότερο από ό , τι στο παρελθόν ,. , , 1 Στα πλαίσια της συνεργασίας µε βάση τη Συµφωνία του Ευρωπαϊκού Οικονοµικού Χώρου προστέθηκαν ορισµένες πληροφορίες σχετικά µε τη Νορβηγία , την Ισλανδία και το Λίχτενσταϊν , όπου κρίθηκε σκόπιµο. 3 δυνατότητα σε άνδρες και γυναίκες να αποκτήσουν µεγαλύτερη ισορροπία στον επαγγελµατικό και οικογενειακό τους βίο. Η ένταξη της διάστασης του φύλου σε άλλους τοµείς πολιτικής : Έτσι , Η ένταξη της διάστασης του φύλου ως µέσο και στόχος δεν περιορίζεται στη στρατηγική απασχόλησης η βασική αρχή της ένταξης της διάστασης του φύλου είναι ότι όλοι οι τοµείς διαµόρφωσης πολιτικής πρέπει να υπόκεινται στην αξιολόγηση ως προς το φύλο η έκθεση εξετάζει τη σηµαντική πρόοδο που επιτεύχθηκε το. όσον αφορά την ισότητα σε ορισµένους διαφορετικούς και ποικίλους τοµείς 1998 την εκπαίδευση και την πολιτικής : κατάρτιση Ειδική µνεία ο πρόγραµµα πλαίσιο για την έρευνα και την ανάπτυξη. 5 στον τοµέα αυτό γίνεται στην προτεινόµενη µεταρρύθµιση των διαρθρωτικών ταµείων µε την έµφασή της στη διττή στρατηγική την ειδική δράση και την ένταξη της διάστασης του φύλου τη συνεργασία για την ανάπτυξη το τη νεολαία : , , ,. Ισόρροπη συµµετοχή στη λήψη αποφάσεων Ο στόχος της ισόρροπης συµµετοχής των γυναικών και των ανδρών στις διαδικασίες Η λήψης αποφάσεων είναι βασικός τοµέας όσον αφορά την ισότητα των ευκαιριών µειωµένη εκπροσώπηση των γυναικών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων µπορεί να θεωρηθεί ότι υπονοµεύει τον πρακτικό αντίκτυπο της ένταξης της διάστασης του φύλου κατά το ότι αντιστρατεύεται την ένταξη των αναγκών και των συµφερόντων πολιτιστικού και των γυναικών σε ολόκληρο το φάσµα του πολιτικού , οικονοµικού βίου. Ισότητα των ευκαιριών και διεύρυνση κοινωνικού ,. Η διαδικασία προς την κατεύθυνση της διεύρυνσης της Ένωσης είναι µία από τις µεγαλύτερες προκλήσεις στο εγγύς µέλλον αφιερώνει , µεταξύ γυναικών και ανδρών στις υποψήφιες χώρες. 1998 ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο ζήτηµα των ίσων ευκαιριών για πρώτη φορά , Ενόψει αυτού , η έκθεση του. Οι πολιτικές ίσων ευκαιριών του 1999. , - Το Το 1998 προβληµατισµού και µακρόπνοου σχεδιασµού. µπορεί να Πολλά έχουν επιτευχθεί στον τοµέα της ισότητας των ευκαιριών Η έκθεση θεωρηθεί ως έτος παγίωσης συγκεφαλαιώνει ότι η διττή στρατηγική ισότητας ο συνδυασµός ένταξης της διάστασης του φύλου σε όλους τους τοµείς πολιτικής µε δραστηριότητα που παρήγαγε συγκεκριµένα αποτελέσµατα κατά τη εστιάζεται ειδικά στις γυναίκες υπόσχεται αποτελέσµατα που θα είναι ακόµη πιο διάρκεια του έτους. εντυπωσιακά του την Άµστερνταµ εµβάθυνση της διαδικασίας του Λουξεµβούργου και τα σχέδια του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου για ένα ευρωπαϊκό σύµφωνο απασχόλησης τις προετοιµασίες για την , Αυτά είναι γεγονότα επανεξέταση του προγράµµατος δράσης του Πεκίνου το που θα συµβούν το και τα οποία µπορεί να αναµένεται ότι θα επιφέρουν ακόµη περισσότερες αλλαγές στην αρχιτεκτονική των πολιτικών ισότητας της Ένωσης. Μπορούµε να αναµένουµε την επικύρωση της συνθήκης την έγκριση νέων κανονισµών για τα διαρθρωτικά ταµεία 2000. 1999 1999 -. , , 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ 1 : Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΗΣ ∆ΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ 1995. Υποστηριζόµενη έντονα από την αντιπροσωπεία της ΕΕ , Η ένταξη της διάστασης του φύλου πέτυχε την ανάπτυξή της σε παγκόσµια κλίµακα στην Τέταρτη Παγκόσµια ∆ιάσκεψη για τις Γυναίκες των Ηνωµένων Εθνών στο Πεκίνο το η ένταξη της διάστασης του φύλου ορίστηκε ως η προώθηση από τις κυβερνήσεις και άλλους " ενεργού και εµφανούς πολιτικής της ένταξης της διάστασης του φύλου σε φορείς " όλες τις πολιτικές και τα προγράµµατα έτσι ώστε πριν από τη λήψη αποφάσεων να , πραγµατοποιείται µια ανάλυση των επιπτώσεων στις γυναίκες και στους άνδρες αντίστοιχα της " ". , "2 αρχικά αργότερα , Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η δέσµευση για την ένταξη της διάστασης του φύλου παρακολουθήθηκε πολύ συγκεκριµένα στην ανακοίνωση της Επιτροπής , Ενσωµάτωση της ισότητας των ευκαιριών των γυναικών και των σχετικά µε την " ανδρών στο σύνολο των κοινοτικών πολιτικών και στόχων στο και , Το πρόγραµµα κοινωνικής δράσης πρόγραµµα κοινωνικής της δράσης 1998-20003. , στο οποίο σκιαγραφούνται οι ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν για τη µελλοντική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής εστιάστηκε ειδικότερα στην , προώθηση της ισότητας µεταξύ των γυναικών και των ανδρών µέσω της διττής στρατηγικής της ένταξης της διάστασης του φύλου και των ειδικών ενεργειών. Πράγµατι αυτή η διττή στρατηγική κατευθύνει πλέον το σύνολο της διαµόρφωσης πολιτικής στον τοµέα των ίσων ευκαιριών. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ένταξη της διάστασης της ισότητας θεσµοθετείται πλέον νοµικά και θεσµικά στη νέα συνθήκη του Άµστερνταµ της συνθήκης αναφέρεται ότι η Κοινότητα επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και " να προαχθεί η ισότητα µεταξύ γυναικών και ανδρών σε όλες τις δραστηριότητές της Με την επικύρωση της συνθήκης παράδειγµα ενός σχετικά πλήρους επίσηµου πλαισίου ισότητας ". η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δώσει το πρώτο Στο άρθρο 3 ,. ,. Η ανάπτυξη των µέσων για την ένταξη της διάστασης του φύλου 1998, Σε όλη τη διάρκεια του η Επιτροπή συνέχισε και εδραίωσε τη στρατηγική της της εκτίµησης των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο όλων των γενικών πολιτικών και Η οµάδα των επιτρόπων για την ισότητα των ευκαιριών µεταξύ γυναικών και µέτρων. ανδρών ήταν ειδικότερα η κινητήρια της οποίας προεδρεύει ο πρόεδρος κ , δύναµη για το σκοπό αυτό. Santer, Η εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο πραγµατοποιείται προκειµένου να αποφευχθούν οι ανεπιθύµητες επιπτώσεις των αποφάσεων της πολιτικής και να βελτιωθούν η ποιότητα και η αποτελεσµατικότητα των πολιτικών Η ένταξη της µακροχρόνια προσέγγιση που απαιτεί διάστασης του φύλου αποτελεί µια σύνθετη , Η ανάπτυξη αυτής της κατάρτισης την ανάπτυξη κατάλληλης κατάρτισης και µέσων. 2 3 COM (96) 67 COM (98)259 τελικό , 21. 2. 1996. τελικό. 5 1998. µε τη δηµοσίευση από την Επιτροπή ενός σύντοµου οδηγού 4 και των µέσων για την υπερπήδηση των κύριων εµποδίων για την πρόοδο βρίσκονται στην κορυφή της ιεράρχησης των προτεραιοτήτων Ένα πολύ πρακτικό βήµα προς την κατεύθυνση της εφαρµογής της εκτίµησης των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο σηµειώθηκε το µε σκοπό τη θέσπιση της έννοιας της εκτίµησης των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο στις υπηρεσίες της Επιτροπής Ο οδηγός αυτός επεξηγεί και παρέχει παραδείγµατα συνάφειας των φύλων και καθορίζει δείκτες για την εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο προκειµένου να Περαιτέρω µέτρα θα ληφθούν το. εξασφαλιστεί ότι η εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο των πολιτικών της Επιτροπής καθίσταται τακτική και Προβλέπονται πράγµατι , , επίσης µέτρα για την ενίσχυση της δέσµευσης των κρατών µελών για την εφαρµογή της ένταξης της διάστασης του φύλου αυτόµατη διαδικασία. 1999. Στο πλαίσιο αυτό µπορούµε να αναφέρουµε ότι οι Κάτω Χώρες ανέπτυξαν ένα µέσο 5 , για την εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο και το χρησιµοποίησαν σε ορισµένους τοµείς πολιτικής στα πλαίσια της κυβέρνησης Με βάση την ολλανδική εµπειρία ένα παρόµοιο µέσο αναπτύχθηκε στο Βέλγιο κατόπιν αιτήµατος των φλαµανδικών περιφερειακών αρχών ένα ακόµη µέσο για την εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο δοκιµάζεται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο Αυτό που µπορεί να σηµειωθεί είναι ότι η εκτίµηση των επιπτώσεων στη Σουηδία ανάλογα µε το φύλο εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από την εµπειρογνωµοσύνη για τα φύλα και τη διαθεσιµότητα στοιχείων κατανεµηµένων ανά φύλο και στοιχείων σχετικών µε τα φύλα. Επίσης ,. Η αύξηση της προβολής της διαδικασίας ένταξης της διάστασης του φύλου ήταν ο στόχος της επιτροπής για τα δικαιώµατα της γυναίκας του Κοινοβουλίου όταν προκειµένου να ανέλαβε τον λεπτοµερή έλεγχο του προϋπολογισµού του διαπιστώσει πώς οι κατανοµές των κονδυλίων ευνοούσαν τις γυναίκες και τους άνδρες αντίστοιχα. 6 1998 , Η προώθηση της ισότητας στα διαρθρωτικά ταµεία Με την ιδιότητά τους του κύριου κοινοτικού µέσου για την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιµη ανάπτυξη τα διαρθρωτικά ταµεία έχουν σηµαντικό αντίκτυπο στην ισότητα , ξεκίνησαν των ευκαιριών γυναικών και ανδρών. ορισµένες συγκεκριµένες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταµείων µε ειδικό αντίκτυπο για τις γυναίκες Κατά τη διάρκεια του 1998. άρθρο Recite II ( ξεκίνησε η λειτουργία έξι Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκών κέντρων για την προώθηση και την υποστήριξη της ένταξης των υποστηρίχθηκαν γυναικών στην οικονοµική δραστηριότητα. σχέδια για τις γυναίκες στα πλαίσια ενός ειδικού δοκιµαστικού προγράµµατος Η υποστήριξε συγκεκριµένες δραστηριότητες 7) Σε αλιευτικές περιοχές 29 πρωτοβουλία του ΕΤΠΑ 10 , EMPLOYMENT-NOW8 4 5 6 7 8 Υπηρεσία Επίσηµων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οδηγός για την εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο ‘ Λουξεµβούργο : Εκτίµηση των επιπτώσεων ανάλογα µε το φύλο , Mieke Verloo, την ένταξη της διάστασης του φύλου Έγγραφο εργασίας σχετικά µε την ένταξη της διάστασης του φύλου και τη στοχοθέτηση των γυναικών στον προϋπολογισµό. PE 227. 894 Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Συµβούλιο της Ευρώπης , V, 1998, Οµάδα ειδικών για Ευρωπαϊκή Επιτροπή , 29. 7. 98. , 1996. της Γ∆ ’, 1994-1999. 6 , , παράλληλα ανέπτυξε προσεγγίσεις ένταξης της διάστασης του για τις γυναίκες και φύλου στη Γαλλία υποστηρίχθηκε ένα σχέδιο για την προώθηση των γυναικών στη : λήψη αποφάσεων στο δηµόσιο τοµέα Στην Ιταλία υποστηρίχθηκε ένα σχέδιο για τη. θέσπιση σήµατος ποιότητας ευαισθητοποιηµένου ως προς τη διάσταση του φύλου στους χώρους εργασίας Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας EMPLOYMENT-ADAPT9. δηµιουργήθηκε µία ειδική διακρατική οµάδα εργασίας για την άρση του διαχωρισµού της αγοράς εργασίας στα κράτη µέλη προκειµένου να διαδοθούν και να , ενσωµατωθούν τα αποτελέσµατα των προγραµµάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. EMPLOYMENT-NOW συµπεριέλαβε ένα ειδικό Η ενδιάµεση αξιολόγηση του Κοινωνικού Ταµείου Κατά τη διάρκεια του προγραµµατισµού κεφάλαιο για την ισότητα των ευκαιριών. η αρχή της προώθησης της ισότητας των 1994-1999, ευκαιριών σε όλα τα έγγραφα προγραµµατισµού εξετάστηκε ως οριζόντιος προσανατολισµός στο πλαίσιο του στόχου η εφαρµογή του στην πράξη ήταν ανεπαρκής. Ωστόσο , ΕΚΤ 10 ( 3, ). Σε όλες τις µελέτες που δηµοσιεύτηκαν σχετικά µε τον αντίκτυπο των παρεµβάσεων την Πορτογαλία και την του ΕΤΠΑ στη Φινλανδία την Ισπανία , , Ελλάδα και σε τέσσερις αγροτικές περιοχές στην Ιταλία τις Κάτω Χώρες και τη Νορβηγία συµπεραίνεται ότι η προώθηση και η ενθάρρυνση της ισότητας των ευκαιριών µέσω των παρεµβάσεων των διαρθρωτικών ταµείων ήταν χρήσιµο µέσο για την αύξηση της ένταξης των γυναικών στην αγορά εργασίας µέσω ειδικής δράσης όσον αφορά το επιχειρηµατικό πνεύµα των γυναικών και την παιδική φροντίδα την Ιρλανδία την Ελλάδα , , ,. 11 Το ΕΓΤΠΕ δηµοσίευσε µια µελέτη σχετικά µε την κατάσταση του εργατικού δυναµικού και τις στρατηγικές των γυναικών αγροτών σε διαφοροποιηµένες Η µελέτη δείχνει τη σηµασία της συµµετοχής των γυναικών σε αγροτικές περιοχές. Η ανάλυση του προγράµµατος αγροτικής διαφοροποιηµένες δραστηριότητες. ανάπτυξης κατέδειξε την ανεπαρκή συµµετοχή των γυναικών στο επίπεδο των τη σηµαντική συµµετοχή σε τουριστικές αγροτικών επενδύσεων αλλά και , δραστηριότητες και σε δραστηριότητες κατάρτισης αντίθετα ,. Η εξαγωγή συµπερασµάτων σχετικά µε την εφαρµογή της ισότητας ευκαιριών βάσει των τρεχόντων προγραµµάτων των διαρθρωτικών ταµείων καθώς και η άντληση διδαγµάτων για τη νέα περίοδο προγραµµατισµού ήταν τα θέµατα ενός ευρωπαϊκού ∆ύο χρόνια µετά το συνεδρίου που πραγµατοποιήθηκε το Σεπτέµβριο του συνέδριο των Βρυξελλών του στο συνέδριο αυτό τονίστηκε η σηµασία της συµβολής των διαρθρωτικών ταµείων στη µείωση της ανισότητας των γυναικών όσον αφορά την απασχόληση και στην άρση του διαχωρισµού της αγοράς εργασίας καθώς και τη χρησιµοποίηση των δυνατοτήτων των γυναικών για τοπική ανάπτυξη σε Παρουσιάστηκαν αστικές και αγροτικές περιοχές ή για νέο επιχειρηµατικό πνεύµα. Ένα παράδειγµα ήταν παραδείγµατα στρατηγικών ένταξης της διάστασης του φύλου προκειµένου το σχέδιο της γενικής συνοµοσπονδίας εργατών της Πορτογαλίας , 199812. 1996, Luna. 9 10 11 12 1994-1999. Συµπεράσµατα των ενδιάµεσων αξιολογήσεων του ΕΚΤ , Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Προσανατολισµού και Εγγυήσεων. ένταξη της ισότητας µεταξύ γυναικών και ανδρών στα διαρθρωτικά ταµεία , πορτογαλικές αρχές σε συνεργασία µε την Επιτροπή στο Viana do Castelo, Ευρωπαϊκή Επιτροπή , Σεµινάριο που οργάνωσαν οι Πορτογαλία στις Ιούνιος 1998. Γ∆ V, Σεπτεµβρίου 13-15 1998. 7 να παρασχεθεί σε συνδικαλίστριες κατάρτιση για να καταστούν υπάλληλοι ισότητας σε πορτογαλικές εταιρείες. Η µεταρρύθµιση των διαρθρωτικών ταµείων νέες προοπτικές : Η 18 1998, Ο τρέχων γύρος των διαρθρωτικών ταµείων αναµένεται να λήξει στο τέλος του 1999. η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πέντε σχέδια κανονισµών Στις Μαρτίου άρση των ανισοτήτων και η προώθηση της ισότητας των διαρθρωτικών ταµείων. των ευκαιριών γυναικών και ανδρών στην οικονοµική και κοινωνική δραστηριότητα θεσπίστηκαν ως γενική αρχή στους στόχους και στα καθήκοντα των µελλοντικών ταµείων θα αποτελέσει σηµαντική πρόοδο όσον αφορά τη µετατροπή των ταµείων σε σηµαντικό όργανο για την προώθηση της ισότητας στα πλαίσια της Κοινότητας Η διάσταση του φύλου θα πρέπει στη συνέχεια να διαποτίσει το σύνολο. της διαδικασίας Εάν εγκριθεί , από τον προγραµµατισµό έως την αξιολόγηση. " ". , , 13 ΕΓΤΠΕ και ΧΜΠΑ Στα σχέδια κανονισµών των ΕΤΠΑ προτείνεται ότι τα κράτη Το µέλη πρέπει να αναλάβουν τη υποχρέωση να προβλέψουν ενέργειες ισότητας. ΕΚΤ θα συµβάλλει στις ενέργειες που αναλαµβάνονται στα πλαίσια της ευρωπαϊκής στρατηγικής απασχόλησης Ένας από τους πέντε προτεινόµενους τοµείς πολιτικής παρέµβασης του ΕΚΤ είναι η βελτίωση της κατάστασης των γυναικών στην αγορά εργασίας της πρόσβασής τους σε ευκαιρίες νέων θέσεων εργασίας και σε επιχειρηµατικό πνεύµα και η µείωση του κάθετου και κλαδικού διαχωρισµού στην αγορά εργασίας. συµπεριλαµβανοµένων της επαγγελµατικής τους σταδιοδροµίας , ,. στα πλαίσια της προετοιµασίας του νέου γύρου των διαρθρωτικών υποβλήθηκαν προτάσεις να συµπεριληφθεί η δηµιουργία µιας συντονιστικής και να αρχίσουν Στην Ιρλανδία , ταµείων , επιτροπής για την ισότητα στο πλαίσιο του επόµενου ΚΠΣ επιµορφωτικά σεµινάρια σχετικά µε την ένταξη της διάστασης του φύλου. 14 Συνοµοσπονδία των Σε συνεργασία µε την επιτροπή γυναικών του πραγµατοποιήθηκαν ορισµένα οργανώσεων των γεωργών σε ευρωπαϊκό επίπεδο ) σεµινάρια για την πληροφόρηση των γυναικών στις αγροτικές περιοχές σχετικά µε τις µεταρρυθµίσεις που συνδέονται µε το πρόγραµµα δράσης Τα σεµινάρια χρηµατοδοτήθηκαν δυνάµει της ειδικής γραµµής του προϋπολογισµού που χορηγήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για ενηµέρωση και κατάρτιση στις αγροτικές περιοχές. COPA COGECA ( Agenda 2000. Η Επιτροπή προτίθεται να θεσπίσει µια νέα κοινοτική πρωτοβουλία για το ανθρώπινο δυναµικό µε σκοπό την καταπολέµηση κάθε είδους διάκρισης στην αγορά εργασίας και στοχοθετώντας όλες τις οµάδες που ενδέχεται να αντιµετωπίζουν µειονεκτήµατα όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση Η ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών θα µπορούσε να ενταχθεί ως εγκάρσιο ζήτηµα. Η Συµβουλευτική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα των ευκαιριών που απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών µελών και κοινωνικούς εταίρους , εξέδωσε γνώµη σχετικά µε τη µεταρρύθµιση των διαρθρωτικών ταµείων 15, , 13 14 15 Χρηµατοδοτικό Μέσο Προσανατολισµού Αλιείας. Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Γνώµη της συµβουλευτικής επιτροπής για την ισότητα ευκαιριών γυναικών και ανδρών σχετικά µε τη µεταρρύθµιση των διαρθρωτικών ταµείων Ιουλίου , 6 1998. 8 στην οποία πρότεινε τη µεγαλύτερη συµµετοχή του µηχανισµού της ισότητας των ευκαιριών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν όλα τα ταµεία. Στη σύνοδο της ολοµέλειάς του της το Ευρωπαϊκό 19 Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για τη µεταρρύθµιση του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ Οι τροπολογίες απέβλεπαν στην ενίσχυση της δέσµευσης του ΕΚΤ για την αντιµετώπιση της ανεργίας της ισότητας των ευκαιριών και για την ενθάρρυνση , της κατάρτισης ης Νοεµβρίου 199816,. 18 1998 η Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή ενέκριναν τους κανονισµούς που πρότεινε η Ευρωπαϊκή στους οποίους η ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών αποτελεί µία Το Σεπτέµβριο του των Περιφερειών Επιτροπή από τις πέντε προτεραιότητες των ταµείων. Ο ρόλος του µεσοπρόθεσµου κοινοτικού προγράµµατος δράσης για την ισότητα των ευκαιριών ανδρών και γυναικών 17 , Η Επιτροπή ενέκρινε την ενδιάµεση έκθεση σχετικά µε την εφαρµογή του µεσοπρόθεσµου προγράµµατος κοινοτικής δράσης για την ισότητα των ευκαιριών ανδρών και γυναικών Η ένταξη της διάστασης του φύλου και η εγγενής συνολική και πλήρης προσέγγισή της εγκρίθηκαν τόσο ως κατευθυντήρια αρχή όσο και ως πρωταρχικός στρατηγικός στόχος του προγράµµατος Η εφαρµογή της στην πράξη. άνοιξε το δρόµο για νέες ενέργειες και για ένα σύνολο προηγουµένως µη χρησιµοποιηθεισών πρωτοβουλιών σε κάθε επίπεδο. 19. , αναπτύχθηκε σηµαντικός αριθµός σχεδίων , Συνολικά µελετών και συνεδρίων που απευθύνονταν σε ένα φάσµα διαφόρων πολιτικών επιπέδων και τοµέων πολιτικής µε στόχο την προώθηση της ένταξης της διάστασης του φύλου και την ανάπτυξη εργαλείων και µέσων για την εφαρµογή της. κπαιδευτικά και ερευνητικά προγράµµατα προς την ισότητα των φύλων : E την Τα κοινοτικά προγράµµατα στους τοµείς πολιτικής για την εκπαίδευση κατάρτιση και τη νεολαία έχουν µακρά παράδοση σεβασµού της ισότητας των Οι κύριες προκλήσεις για το µέλλον περιλαµβάνουν ευκαιριών γυναικών και ανδρών. την περαιτέρω ανάπτυξη και επέκταση των επιτευγµάτων αυτών στη των κοινοτικών προγραµµάτων που εκπονούνται για την περίοδο 4 το Συµβούλιο ενέκρινε µια κοινή θέση για τις προτάσεις για την ∆εκεµβρίου επόµενη φάση των προγραµµάτων ΣΩΚΡΑΤΗΣ Όσον Leonardo da Vinci21. γίνεται επί του παρόντος η αφορά το πρόγραµµα διαπραγµάτευση της πρότασης για το δεύτερο στάδιο Οι προτάσεις αυτές θα. εξασφαλίσουν τη βελτίωση της υπόστασης της ισότητας των ευκαιριών σε αυτούς θα δοθεί ειδική προσοχή στην άρση όλων τους τοµείς δράσης " των µορφών διάκρισης και στην προαγωγή της ισότητας ευκαιριών γυναικών και 20 Νεολαία για την Ευρώπη " νέα γενιά " 2000 - 2006. Στα νέα προγράµµατα " Στις 1988 και "22. , 16 17 18 19 20 21 22 Σεπτεµβρίου PE 273. 811/39. 9-10 ΕτΠ 167/98. 1998. τελικό της COM(98) 770 Έγγραφο του Συµβουλίου Έγγραφο του Συµβουλίου τελικό της COM (98) 695 17. 12. 1998. 13327/1/98 13380/98 22 15 ας Νοεµβρίου Αναθ της της. 1 ης ∆εκεµβρίου 22 ας ∆εκεµβρίου. 1998. 1998. 9 Οι διατάξεις αυτές θα ενσωµατωθούν σε όλους τους στόχους των τριών ανδρών νέων προγραµµάτων. ". των είναι γυναικών ερευνητικές ιδιαίτερα µικρή στις Η εκπροσώπηση Γυναίκες και Αυτό ήταν το συµπέρασµα του συνεδρίου µε θέµα τις δραστηριότητες ". την επιστήµη που οργάνωσε η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και " Στα πλαίσια του συνεδρίου Απριλίου πραγµατοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 28-29 συζητήθηκαν όλα τα ζητήµατα που αφορούν τις γυναίκες εµπόδια , , η προσέγγιση των γυναικών όσον αφορά την επιλογές , επιστήµη και οι πολιτικές για την αύξηση του αριθµού των γυναικών στον επιστηµονικό τοµέα. επαγγελµατική σταδιοδροµία όπως π. χ. , ,. 27% 1998 η Επιτροπή συγκρότησε µια οµάδα εµπειρογνωµόνων από Το Νοέµβριο του δώδεκα γυναίκες επιστήµονες για να εργαστούν στον τοµέα της ένταξης των γυναικών στην έρευνα στην Ευρώπη Η Επιτροπή θα δηµιουργήσει δεσµούς µε ήδη υφιστάµενα δίκτυα γυναικών επιστηµόνων στην Ευρώπη που θα επιτρέψουν την , ανταλλαγή πληροφοριών και εµπειριών µε σκοπό και πάλι τη διατύπωση σύστασης και την ανάπτυξη µιας πανευρωπαϊκής δοµής Η διάσταση του φύλου ενσωµατώνεται. στο πέµπτο πρόγραµµα πλαίσιο για την έρευνα και την ανάπτυξη Η έρευνα µε θέµα. η έρευνα από γυναίκες και για γυναίκες θα αποτελέσουν αναπόσπαστο τη γυναίκα των σχεδίων που επί του παρόντος τµήµα του προγράµµατος. υποστηρίζονται ασκούν γυναίκες όλων , Ένα παρατηρητήριο θα παρακολουθεί τις θέσεις των γυναικών σε των προσφορών. επιστηµονικές θέσεις εργασίας ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το Τη διαχείριση του Το σχέδιο ανακοίνωσης αποδοκιµάζει ", την έρευνα. σχετικά µε τις Ένα σηµαντικό αποτέλεσµα του συνεδρίου του Απριλίου του ήταν η δέσµευση της Επιτροπής για την εκπόνηση µιας Γυναίκες και την επιστήµη " ανακοίνωσης που θα στοχεύει στην προώθηση της ισότητας γυναικών και ανδρών τη στην επιστήµη και συνεχιζόµενη διατήρηση της ανδρικής κυριαρχίας της παραδοσιακής νοοτροπίας και , των στερεότυπων ρόλων που χαρακτηρίζουν την κοινοτική πολιτική επιστήµης και τεχνολογίας και αντιµετωπίζει την ανάγκη περισσότερων και καλύτερων στοιχείων κατανεµηµένων ανά φύλο την ανάγκη βελτίωσης της επαγγελµατικής ανέλιξης των , γυναικών σε επιστηµονικά και τεχνικά επαγγέλµατα και ξεκινά µια πρόταση για την τις εκατό συµµετοχής επίτευξη ποσοστού συµβουλευτικές επιτροπές τα συµβούλια αξιολόγησης και άλλους σηµαντικούς φορείς λήψης αποφάσεων στον τοµέα της έρευνας και της τεχνολογίας. των γυναικών σε όλες 1998 10% τοις 40 , Η διάσταση του φύλου στις πολιτικές συνεργασίας ανάπτυξης Σηµειώνεται αλλαγή στα πλαίσια των κυβερνήσεων στις αναπτυσσόµενες χώρες υπέρ της συζήτησης των αναγκών των γυναικών και της δυνατότητάς τους να συµµετέχουν επί ίσοις όροις µε τους άνδρες Η Επιτροπή λαµβάνει πλέον υπόψη την κατάσταση. της χώρας και του τοµέα όσον αφορά τα φύλα στο δικό της έργο στρατηγικής καθώς και κατά την εκπόνηση των σχεδίων εξακολουθούν να παραµένουν. όπως οι επιπτώσεις στις γυναίκες των αλλαγών στα πλαίσια του σηµαντικά χάσµατα Παγκόσµιου Οργανισµού Εµπορίου οι υπερβολικές ώρες εργασίας των γυναικών σε πολλές χώρες η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών στα πλαίσια της , οικογένειας και της τοπικής κοινωνίας και η µειωµένη εκπροσώπηση των γυναικών στους πολιτικούς και άλλους φορείς λήψης αποφάσεων Ωστόσο , , ,. 10 Η συνθετότητα της ένταξης των ζητηµάτων του φύλου σε ολόκληρο το µεγάλο αριθµό των τοµέων που καλύπτονται από τη συνεργασία για την ανάπτυξη αναγνωρίστηκε από το Συµβούλιο ανάπτυξης ανέλαβε , την επανεξέταση του ψηφίσµατος σχετικά µε τα ζητήµατα του φύλου όσον αφορά τη συνεργασία για την ανάπτυξη Σηµειώνοντας την έλλειψη προσωπικού και άλλων πόρων για τη διευκόλυνση της ένταξης των ζητηµάτων του φύλου το Συµβούλιο , κάλεσε την Κοινότητα και τα κράτη µέλη να αυξήσουν την ικανότητα εφαρµογής του ψηφίσµατος το οποίο το Μάιο του 1998 23. Σε κοινοτικό επίπεδο επανεξετάστηκαν και τροποποιήθηκαν τα µέσα σχεδιασµού και , παρακολούθησης προκειµένου να συµπεριλάβουν την ανάλυση ως προς το φύλο και , τους δείκτες σε ολόκληρο τον κύκλο του συνόλου του σχεδίου από την αρχή του , προσδιορισµού του σχεδίου έως την αξιολόγηση Η ένταξη των ζητηµάτων του φύλου και της διάστασης της ισότητας των φύλων είναι µία από τις τρεις κατευθυντήριες αρχές τοµείς συνεργασίας. εφαρµογής σε όλους της συστηµατικής τους. Ο κανονισµός του Συµβουλίου για την ένταξη των θεµάτων φύλου στη συνεργασία για την ανάπτυξη εγκρίθηκε από το Συµβούλιο στις ∆εκεµβρίου 22 Η εφαρµογή του προγράµµατος δράσης του Πεκίνου 1998. 24 η σύνοδος της επιτροπής των Ηνωµένων Εθνών για την κατάσταση των Η 42 Η πραγµατοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη το Μάρτιο του γυναικών 1998. 25 (CSW) τόνισε ότι στον µιλώντας εξ ονόµατος της Ευρωπαϊκής Ένωσης προεδρία του ΗΒ , πυρήνα του προγράµµατος δράσης βρίσκεται η αρχή της ένταξης της διάστασης του Τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχής της ένταξης της διάστασης του φύλου φύλου. είναι οι πιο βιώσιµες πολιτικές στα πλαίσια των οποίων οι άνθρωποι θα αισθάνονται µεγαλύτερη και η ισότιµη συµµετοχή των ’ ’ που είναι σηµαντικό στοιχείο για γυναικών και των ανδρών στη λήψη αποφάσεων , και δικαιωµάτων ανθρώπινων την , ανθρωποκεντρικής βιώσιµης ανάπτυξης ιδιοκτησία ‘ εφαρµογή ενδυνάµωση ‘ της λύσης και δηµοκρατίας των της ,. Πεκίνο " , +5", που θα πραγµατοποιηθεί στη Νέα Υόρκη τον Ιούνιο του Κατά την προετοιµασία της της παγκόσµιας επανεξέτασης της εφαρµογής της διακήρυξης και του προγράµµατος δράσης που εγκρίθηκαν στο το Πεκίνο το 1995, από κοινού µε την υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ισπανίας Επιτροπή Το φιλοξένησε ένα συνέδριο στη Μαδρίτη το Νοέµβριο του συνέδριο επικεντρώθηκε σε βασικούς τοµείς µέριµνας από την προοπτική της ΕΕ και επιβεβαίωσε ότι εµφανίστηκε µια κοινή ηµερήσια διάταξη της ΕΕ για την ισότητα , στην οποία δίνεται έµφαση σε µεγάλο βαθµό σε συγκεκριµένα αλλά ήπια µέτρα , της απασχόλησης και της λήψης αποφάσεων ιδίως στους τοµείς της εκπαίδευσης. Στα πλαίσια του συνεδρίου εγκρίθηκε µια δήλωση αποκήρυξης όλων των µορφών βίας κατά των γυναικών. 1998. 2000, , , 23 24 25 Συµπεράσµατα του Συµβουλίου σχετικά µε την ένταξη των ζητηµάτων φύλου στη συνεργασία ανάπτυξης της 18 Κανονισµός του Συµβουλίου ας ∆εκεµβρίου Μαΐου της της ΕΕ 2836/98 22 1998, L 354/5 30. 12. 1998. 1998. ΕΚ ) ( United Nations Commission on the Status of Women 42nd session, UN Headquarters, 12-13 March 1998. 11 Το ίδιο το Πεκίνο φιλοξένησε ένα πενθήµερο σεµινάριο τον Οκτώβριο του , σχετικά µε τα δικαιώµατα των γυναικών στο πλαίσιο του διαλόγου για τα ανθρώπινα δικαιώµατα µεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας Το σεµινάριο διοργάνωσε η αυστριακή προεδρία από κοινού µε την Επιτροπή Η συνεδρίαση αυτή ήταν µια µοναδική ευκαιρία για τις ΜΚΟ της Κίνας και της Ευρώπης να συνεδριάσουν µαζί µε εκπροσώπους των κυβερνήσεων και του ακαδηµαϊκού κόσµου 1998, 26. Το Συµβούλιο εργασίας και κοινωνικών υποθέσεων της 1998, ανέλαβε την εξέταση της συνέχειας που δόθηκε στη διάσκεψη του Πεκίνου δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στη σηµασία των κατανεµηµένων ανά φύλο στοιχείων των δεικτών και της οροθέτησης στον ζήτηµα των γυναικών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων Ως αποτέλεσµα ξεκίνησε , µια διαδικασία για την ανάπτυξη δεικτών και οροθέτησης όσον αφορά τη συνέχεια της διάσκεψης του Πεκίνου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. µε βάση πρόταση της αυστριακής προεδρίας. ας ∆εκεµβρίου 2 , Έναρξη της συζήτησης σχετικά µε την ισότητα των φύλων στο δηµόσιο τοµέα Η ένταξη της διάστασης του φύλου στο δηµόσιο τοµέα ήταν ένα από τα Στα πλαίσια της σηµαντικότερα θέµατα συζήτησης κατά τη διάρκεια του Ένταξη προεδρίας του ΗΒ ‘ της διάστασης της ισότητας των φύλων στο δηµόσιο τοµέα από κοινού µε την επιτροπή ίσων ευκαιριών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και µε την υποστήριξη της κυβέρνησης του ΗΒ και του Βρετανικού Συµβουλίου. διοργανώθηκε ένα σηµαντικό συνέδριο σχετικά µε την 1998. ’27 , Η αυστριακή προεδρία συνέχισε τις συζητήσεις µέσω του συνεδρίου σχετικά µε την το οποίο εστιάστηκε στις Υποστήριξη των γυναικών στις δηµόσιες υπηρεσίες " προκλήσεις που αντιµετωπίζουν οι δηµόσιες αρχές όσον αφορά την εφαρµογή στα πλαίσια της αυστριακής προεδρίας πολιτικών ισότητας των ευκαιριών και µε την υποστήριξη της Επιτροπής πραγµατοποιήθηκε ένα σεµινάριο σχετικά µε Η Επιτροπή τόνισε ότι η ένταξη της τη διάστασης του φύλου δεν είναι αντίθετη µε τη θετική δράση. Επίσης , Θετική δράση στις δηµόσιες υπηρεσίες " "29. "28,. Η προσέγγιση που ακολουθείται στη Σουηδία είναι ένα πρόγραµµα κατάρτισης και ευαισθητοποίησης που απευθύνεται στα πολύ υψηλά στελέχη σε όλους τους κλάδους Η συµµετοχή του πρωθυπουργού και όλων των µελών του του δηµόσιου τοµέα. υπογραµµίζει τη σηµασία που αποδίδεται στο πρόγραµµα υπουργικού συµβουλίου. , Η Σουηδία τονίζει τη σηµασία των ορθών στατιστικών , , στοιχείων και δεικτών και το ρόλο τους στην αποσαφήνιση των νέων ζητηµάτων και προοπτικών σχετικά µε τις πολιτικές ένταξης της διάστασης του φύλου Η σουηδική. εξετάζει τον ένωση τοπικής αυτοδιοίκησης τρόπο µε τον οποίο µια επιτροπή ή ένα συµβούλιο µπορούν να εργαστούν συστηµατικά ώστε να επιτύχουν την ισότητα των φύλων στον τοµέα των εργασιών τους. κατανεµηµένων ανά φύλο στα πλαίσια του σχεδίου JÄMKOM, , Κίνας µεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της συνοµοσπονδίας γυναικών της Κίνας , Πεκίνο , Ένταξη της διάστασης της ισότητας των φύλων στο δηµόσιο τοµέα ’, 26 27 28 29 Σεµινάριο ΕΕ - Οκτώβριος 26-30, 1998. Συνέδριο της ΕΚ σχετικά µε την Ιουνίου Λονδίνο Νοεµβρίου Βιέννη Αυστριακή Ακαδηµία ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης , , 12-14 Οκτωβρίου , 22-23 1998. ‘ 1998. Βιέννη. 12-13 1998, Σεµινάριο για τη θετική δράση στις δηµόσιες υπηρεσίες , 12 Στη Σουηδία η βέλτιστη πρακτική στις δηµόσιες υπηρεσίες καθώς και στα πολιτικά , κόµµατα είχε ως αποτέλεσµα την ίση εκπροσώπηση των γυναικών µέσω κατάρτισης , παροχής συµβουλών ευαισθητοποίησης και προώθησης της ευνοϊκής µεταχείρισης των γυναικών µε επαρκή όχι όµως ισότιµα προσόντα ,. θετικών ενεργειών Η διάσταση του φύλου στη δηµόσια διοίκηση έλαβε πρόσθετη αναγνώριση στην κατάρτισης όσον αφορά την Ιταλία µέσω νέων ευαισθητοποίηση σε θέµατα φύλου ύστερα από την αναδιοργάνωση. της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας που αναφέρθηκε στην ετήσια έκθεση του ιδρύθηκαν γραφεία ισότητας στα υπουργεία Εθνικής Οικονοµίας Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Γεωργίας , Τύπου και Μαζικών Μέσων Ενηµέρωσης και ∆ηµόσιας Τάξης. 1997, Ανάπτυξης , ∆ικαιοσύνης , Παιδείας , Στην Ελλάδα Υγείας και , , , , ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΝΕΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η ισότητα των απασχόλησης. ευκαιριών στα πλαίσια της ευρωπαϊκής στρατηγικής από το Συµβούλιο Η έγκριση των κατευθυντήριων γραµµών απασχόλησης του σηµατοδότησε ένα σηµαντικό βήµα προς του Λουξεµβούργου το ∆εκέµβριο του 1997 στάθηκε τα εµπρός για την προώθηση της ισότητας γυναικών και ανδρών και το µάρτυρας της παγίωσης της διαδικασίας συµπεριλαµβανοµένης της πλήρους αναγνώρισης της ισότητας των ευκαιριών ως ζωτικής και θεµελιώδους συνιστώσας του ευρωπαϊκού µοντέλου για τη δηµιουργία θέσεων απασχόλησης. 1998 1998 , Το κοινό άτυπο Συµβούλιο απασχόλησης κοινωνικών υποθέσεων και ισότητας των , της Αυστρίας ευκαιριών που πραγµατοποιήθηκε τον Ιούλιο του , διακήρυξε ότι η ισότητα των ευκαιριών είχε καταστεί οικονοµική απαίτηση και ότι η διατήρηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού µοντέλου θα εξαρτηθεί από τη συµµετοχή Οι υπουργοί συζήτησαν το περιεχόµενο της των γυναικών στην αγορά εργασίας Υγείας και Κοινωνικών έκθεσης που υπέβαλε το αυστριακό υπουργείο Εργασίας , Υποθέσεων η οποία προσδιόρισε τρεις κύριους λόγους σχετικά µε το γιατί απαιτείται η διάσταση της ισότητας των ευκαιριών στη στρατηγική απασχόλησης : Innsbruck 199830 στο 31,. • • • 30 31 µία από τις κύριες πηγές απόκλισης των ποσοστών απασχόλησης µεταξύ των προηγµένων χωρών είναι το µερίδιο των γυναικών στην απασχόληση · η διάσταση της ισότητας των φύλων είναι αναγκαία για να κατανοηθούν οι πρόσφατες αλλαγές στο σύστηµα απασχόλησης και στο σύστηµα πρόνοιας · η πρόοδος προς την κατεύθυνση υψηλότερου ποσοστού απασχόλησης απαιτεί επίσης αλλαγή στη βάση της κοινωνικής και οικονοµικής οργάνωσης προς ένα σύστηµα που δύο εργαζοµένων και στην πρόνοια θα επικεντρώνεται περισσότερο στην απασχόληση. πό Ιουλίου. 8-10 ubery, J. And Fagan, C. , έκθεση για το οµοσπονδιακό υπουργείο Εργασίας , Αυστρίας 1998, " Η ισότητα των ευκαιριών και η απασχόληση στην Ευρώπη Υγείας και Κοινωνικών Υποθέσεων , τελική ", ∆ηµοκρατία της Μάρτιος , European Work and Employment Research Centre, Manchester. 13 Η συµβουλευτική επιτροπή για την ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη γνώµη της σχετικά µε τις κατευθυντήριες γραµµές απασχόλησης του χαιρέτησε τις ενέργειες που ανέλαβαν ορισµένα κράτη µέλη για την ενσωµάτωση της ισότητας των ευκαιριών σε όλους τους πυλώνες. 1998 32 Τα εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση του 1998 , Εθνικά Σχέδια ∆ράσης τα κράτη µέλη συνέταξαν για πρώτη φορά , Σε ανακοίνωση που δηµοσιεύτηκε το Μάιο του Το ΕΣ∆ ) ( 1998 στα οποία παρουσίασαν νέα µέτρα που αποσκοπούσαν στη δηµιουργία θέσεων απασχόλησης η Επιτροπή. εξέτασε τις δεσµεύσεις που ανέλαβαν τα κράτη µέλη όσον αφορά τις κατευθυντήριες γραµµές απασχόλησης του οι αντιδράσεις των κρατών µελών κατέδειξαν ότι υπήρχε σαφής δέσµευση για την επίτευξη προόδου στον τοµέα της απασχόλησης το Ορισµένα θετικά στοιχεία µπορούσαν να ξεχωρίσουν. την δίνονταν κύριο πυλώνες στα βάρος , το επιχειρηµατικό πνεύµα απασχολησιµότητα " " " περιεχόµενο των ΕΣ∆ που αντιµετώπιζαν το ζήτηµα της ισότητας µεταξύ γυναικών και ανδρών εµφανίστηκε µέτριο και ανεπαρκώς περιγραφόµενο στα εθνικά σχέδια του Στον τέταρτο πυλώνα σχέδια και το 199833, πρώτους Ωστόσο Γενικά στους 1998. δύο ". , , , 1998. Η οµάδα εµπειρογνωµόνων της Επιτροπής για το φύλο και την απασχόληση πραγµατοποίησε µια αξιολόγηση από την άποψη του φύλου των ΕΣ∆ του Τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης αυτής συζητήθηκαν στο σεµινάριο που διοργάνωσε η µε τις εθνικές αρχές και τους κοινωνικούς εταίρους Επιτροπή τον Ιούλιο του σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ορισµένα από τα κύρια συµπεράσµατα είναι τα εξής : 199834. 199835 • • 32 33 34 35 ιδίως για παιδιά Στα εθνικά σχέδια δράσης τους του τα περισσότερα κράτη µέλη 1998, αναγνώρισαν την ύπαρξη των χασµάτων που υφίστανται όσον αφορά τις και επισήµαναν ότι προτίθενται να υπηρεσίες φροντίδας , το αναπτύξουν την παροχή υπηρεσιών φροντίδας οι Κάτω Χώρες. Η Ηνωµένο Βασίλειο και το Λουξεµβούργο καθόρισαν τους στόχους τους το Ηνωµένο Βασίλειο και η Ιταλία επισήµαναν ότι θα καλύψουν το Ισπανία , Το κατά πόσον κόστος των υπηρεσιών φροντίδας µέσω φόρων και επιδοµάτων. υφίστανται υπηρεσίες για τους ηλικιωµένους και άλλους ενήλικες εξαρτώµενους αναφέρθηκε πολύ σπάνια Η Αυστρία ,. , ,. Αυτό Ορισµένα κράτη µέλη ενσωµάτωσαν την ισότητα στα γενικά τους µέτρα ισχύει για το Λουξεµβούργο όπου θα υποβληθούν ειδικές εισηγήσεις για την αύξηση του ποσοστού της γυναικείας συµµετοχής σε κατάρτιση στα πλαίσια των εταιρειών Στην Αυστρία σκιαγραφήθηκε µια ολοκληρωµένη προσέγγιση για τη. µείωση του χάσµατος των φύλων στην απασχόληση και το συνδυασµό διαφόρων η µέτρων για τις γυναίκες , η επιδότηση µισθού , η κατάρτιση όπως π χ. ,. ,. Γνώµη της συµβουλευτικής επιτροπής για την ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών σχετικά µε τις Ιουλίου κατευθυντήριες γραµµές απασχόλησης του της 1998, 7 1998. 15. 5. 1998. COM(98) 316 Bettio, F. Bimonte, S. And Tiezzi, S. , ‘The National Action Plans for Employment: Assessment from a Gender Perspective’, Report of the ‘Gender and Employment’ Network of Experts, European Commission, DG V, July 1998. Βρυξέλλες Ιουλίου , 3 1998. 14 • • • επαγγελµατική κατάρτιση σε επαγγέλµατα τα οποία προορίζονται παραδοσιακά για άντρες και η πρόβλεψη εγκαταστάσεων παιδικής φροντίδας. Το Βέλγιο η Ελλάδα και οι Κάτω Χώρες υπογράµµισαν την υποστήριξη που , που αποβλέπει στο να καταστήσει τις ώρες εργασίας πιο συµβατές µε παρέχουν , την οικογενειακή ζωή και να βελτιώσει τη διαθεσιµότητα της φροντίδας µετά το σχολείο Η Ιρλανδία συγκρότησε µία οµάδα εργασίας εµπειρογνωµόνων για την. παιδική φροντίδα για την ανάπτυξη ενός εθνικού πλαισίου παροχής παιδικής φροντίδας όλη. τη διάρκεια του έτους Η Επιτροπή µελέτησε τις εξελίξεις στις υπηρεσίες φροντίδας καθ ’ 36. 1998 Στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Κάρντιφ που πραγµατοποιήθηκε στις Ιουνίου 15-16 κατά τη διάρκεια της προεδρίας του ΗΒ τα κράτη µέλη κλήθηκαν να : ενισχύσουν τη δράση για την ισότητα των ευκαιριών εξασφαλίζοντας ότι η ισότητα µεταξύ ανδρών και γυναικών εντάσσεται σε όλες τις πολιτικές απασχόλησης , · εργασιακές προωθήσουν οικογένεια , συµπεριλαµβανοµένων της κατάλληλης παιδικής φροντίδας και των συστηµάτων γονικής άδειας. πρακτικές φιλικές προς την Η κοινή έκθεση για την απασχόληση παρουσίασε µια της ανάλυση της εφαρµογής των ΕΣ∆ και ένα σύνολο παραδειγµάτων ορθής πρακτικής στα κράτη µέλη Αυτή η ενδελεχής εξέταση εξετάστηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων κατά το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Βιέννης το ∆εκέµβριο του ης Οκτωβρίου 1998 14 37. 1998 Οκτωβρίου η Επιτροπή υπέβαλε επίσης την πρώτη 1998. Έκθεση ποσοστών Στις " 14 που εκπονήθηκε κατόπιν αιτήµατος της ευρωπαϊκής συνόδου για την απασχόλησης " Η έκθεση υπογραµµίζει ότι απασχόληση του Λουξεµβούργου το Νοέµβριο του αν οι γυναίκες αποτελούν σηµαντικό δυναµικό αυξηµένης απασχόλησης στην Ένωση τους δοθούν τα σωστά κίνητρα και οι ευκαιρίες Τονίζει τη σηµασία των µέτρων για. την ενθάρρυνση και τη διευκόλυνση των γυναικών να παραµείνουν στην απασχόληση Η φορολογική και κοινωνική για µεγαλύτερη περίοδο του εργάσιµου βίου τους. προστασία και τα συστήµατα παιδικής φροντίδας πρέπει να µεταρρυθµιστούν ώστε να συµβάλλουν στην ανάπτυξη της απασχόλησης των γυναικών. 1997. , Οι κατευθυντήριες γραµµές απασχόλησης του 1999 Η δέσµευση του Συµβουλίου Κοινωνικών Υποθέσεων για την ισότητα ενισχύθηκε Η όταν συµφώνησε τις κατευθυντήριες γραµµές το 1998. των ευκαιριών γυναικών και ανδρών ένταξη της διάστασης ταυτόχρονα συµπεριλήφθηκε στο σύνολο των πολιτικών απασχόλησης και , , το ∆εκέµβριο του ισότητας 1999 της 36 37 ‘Gender and working time Policies’, 1998, European Network of Experts on Employment, European Commission, DGV. ‘Care in Europe’, Joint Report of the ‘Gender and Employment’ and the ‘Gender and Law’ Networks of Experts, 1998, European Commission, DGV,. SEC(98) 1688. 15 εξακολούθησε να συνιστά ένα πυλώνα των πολιτικών απασχόλησης που απαιτούν ειδική προσοχή και ειδικά µέτρα για την ένταξη των γυναικών στην απασχόληση. Οι νέες κατευθυντήριες γραµµές του ενσωµατώνουν την ισότητα των ευκαιριών σε όλους τους πυλώνες και διατηρούν ένα τέταρτο ειδικό πυλώνα για τις ίσες ευκαιρίες γυναικών και ανδρών. 1999 Box Ισότητα ευκαιριών κατευθυντήριων γραµµών απασχόλησης του 1999: γυναικών και ανδρών στον τέταρτο πυλώνα των Προσέγγιση ένταξης της διάστασης του φύλου ‘ Είναι συνεπώς ζωτικό , στην επαγγελµατική τους εξέλιξη , Οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιµετωπίζουν προβλήµατα όσον αφορά την απόκτηση πρόσβασης στην αγορά στις αµοιβές και στην εναρµόνιση επαγγελµατικής και εργασίας , να εξασφαλιστεί ότι διατίθενται στις γυναίκες οικογενειακής ζωής. να ενεργοί πολιτικές στον τοµέα της αγοράς εργασίας κατ ’ λόγω των αρνητικών τους επιπτώσεων στη εξαλειφθούν τα φορολογικά αντικίνητρα , να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους φραγµούς που εµποδίζουν τις γυναίκες να γυναικεία προσφορά εργασίας να εξασφαλιστεί ότι οι γυναίκες µπορούν να ιδρύσουν νέες επιχειρήσεις ή να αυτοαπασχοληθούν επωφεληθούν από τις ελαστικές µορφές οργάνωσης της εργασίας. οπουδήποτε εντοπιστούν , αναλογία προς το µερίδιό τους στην ανεργία µεταξύ άλλων : · · · Συνεπώς , τα κράτη µέλη : θεσπίζουν κατά την υλοποίηση των κατευθυντήριων γραµµών και στους τέσσερις πυλώνες , την ένταξη της Προκειµένου να υπάρξει ουσιαστική αξιολόγηση της προόδου που έχει τα κράτη µέλη οφείλουν να διάστασης του φύλου. σηµειωθεί στην προσέγγιση του θέµατος της ισότητας των φύλων , προβλέπουν κατάλληλα συστήµατα και διαδικασίες συλλογής δεδοµένων. Καταπολέµηση των διακρίσεων µεταξύ ανδρών και γυναικών Τα κράτη µέλη και οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να δώσουν συγκεκριµένη έκφραση στη βούλησή τους να Θα πρέπει προωθήσουν την ισότητα των ευκαιριών αυξάνοντας το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών. επίσης να προσέξουν την ανισορροπία όσον αφορά την εκπροσώπηση των γυναικών ή των ανδρών σε ορισµένους τοµείς δραστηριότητας και σε ορισµένα επαγγέλµατα καθώς και τη βελτίωση των ευκαιριών σταδιοδροµίας που έχουν οι γυναίκες. Τα κράτη µέλη : θα προσπαθήσουν να µειώσουν το χάσµα ανάµεσα στο ποσοστό ανεργίας των γυναικών και το αντίστοιχο υποστηρίζοντας την αύξηση της απασχόλησης των γυναικών και θα αναλάβουν δράση ποσοστό των ανδρών , Θα για την ισόρροπη εκπροσώπηση των γυναικών και των ανδρών σε όλους τους τοµείς και τα επαγγέλµατα. αναλάβουν θετικές ενέργειες για την προώθηση της ίσης αµοιβής για ίση εργασία ή εργασία ίσης αξίας και για Προκειµένου τη µείωση των διαφορών µεταξύ γυναικών και ανδρών όσον αφορά το ύψος των εισοδηµάτων. τα κράτη µέλη θα εξετάσουν επίσης την µεγαλύτερη χρήση να µειωθεί το χάσµα µεταξύ των δύο φύλων , µέτρων για την προώθηση των γυναικών. Συνδυασµός επαγγελµατικού και οικογενειακού βίου τη γονική άδεια και την εργασία Οι πολιτικές όσον αφορά τη διακοπή της επαγγελµατικής σταδιοδροµίας , καθώς και οι ελαστικές εργασιακές ρυθµίσεις που εξυπηρετούν τα συµφέροντα τόσο µερικής απασχόλησης , Η έχουν ιδιαίτερη σηµασία για τις γυναίκες και τους άνδρες των εργοδοτών όσο και των εργαζοµένων. , εφαρµογή των διαφόρων οδηγιών και των συµφωνιών των κοινωνικών εταίρων στον τοµέα αυτό θα πρέπει να Πρέπει να υπάρχει επάρκεια υπηρεσιών ποιότητας όσον αφορά επιταχυνθεί και να παρακολουθείται τακτικά. τη φροντίδα των παιδιών και των λοιπών εξαρτώµενων ατόµων προκειµένου να ευνοηθεί η είσοδος και η Ο ίσος καταµερισµός των οικογενειακών παραµονή των γυναικών και των ανδρών στην αγορά εργασίας. τα κράτη ευθυνών έχει αποφασιστική σηµασία εν προκειµένω. µέλη και οι κοινωνικοί εταίροι Προκειµένου να ενισχυθούν οι ίσες ευκαιρίες , : θα σχεδιάσουν , των οικονοµικά προσιτών , άλλων εξαρτώµενων ατόµων καθώς και των συστηµάτων γονικών και άλλων αδειών. εφαρµόσουν και προωθήσουν φιλικές προς την οικογένεια πολιτικές συµπεριλαµβανοµένων προσβάσιµων και υψηλής ποιότητας υπηρεσιών για τη φροντίδα των παιδιών και 16 ∆ιευκόλυνση της επανένταξης στην αγορά εργασίας Τα κράτη µέλη : θα δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην περίπτωση των γυναικών και των ανδρών που σκοπεύουν να θα εξετάσουν τα µέσα επανενταχθούν στην αµειβόµενη ενεργό ζωή µετά από κάποια απουσία και , για την προοδευτική εξάλειψη των προσκοµµάτων που παρακωλύουν αυτήν την επανένταξη προς τούτο ,. ’ Σχέδιο ψηφίσµατος του Συµβουλίου της Πηγή : απασχόληση 1999. σχετικά µε τις κατευθυντήριες γραµµές για την 16. 12. 1998 Η καταπολέµηση του χάσµατος των φύλων στον τοµέα της απασχόλησης Η άρση του διαχωρισµού της απασχόλησης παραµένει κύριος στόχος στρατηγικής απασχόλησης. ορισµένους τοµείς παρέµεινε υψηλή και µάλιστα αυξήθηκε ελαφρά µεταξύ της Η συγκέντρωση της απασχόλησης των γυναικών σε και 1996 1997. Το µερίδιο των γυναικών στην άτυπη απασχόληση ήταν υψηλότερο από αυτό των των γυναικών µισθωτών εργαζόταν µε βάση σύµβαση ανδρών. εργασίας ορισµένου χρόνου Οι γυναίκες , εξακολουθούν να αντιστοιχούν στο των ανδρών. σε σύγκριση µε το 1997, 13% 11% Το το των εργαζοµένων µερικής απασχόλησης. 80% του συνόλου της απασχόλησης το Το µερίδιο της απασχόλησης στον τοµέα των υπηρεσιών εξακολουθεί να αυξάνεται και αντιστοιχούσε στο Η απασχόληση των γυναικών εξακολουθεί να συγκεντρώνεται στον τοµέα των υπηρεσιών και των γυναικών εργαζοµένων σε αντιστοιχεί πλέον στο µόλις πάνω από το στη ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση , ∆ανία. στην Ελλάδα έως κυµαινόµενη από 1997. 66% 94% 80% 56% Η τάση αύξησης της επαγγελµατικής απασχόλησης τα τελευταία χρόνια συνοδεύτηκε από την ανάληψη εκ µέρους των γυναικών αυξηµένου µεριδίου αυτών των θέσεων Ωστόσο άλλα τµήµατα της αγοράς εργασίας εργασίας υψηλότερου επιπέδου , το µερίδιο της απασχόλησης των Παραδείγµατος χάρη διαχωρίστηκαν περισσότερο. τοµέας τον οποίο οι γυναίκες σε ορισµένα κράτη µέλη γυναικών σε θέσεις γραφείου , αντιπροσωπεύονταν ήδη υψηλά αυξήθηκε σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ,. Οι διαφορές στις ευκαιρίες της αγοράς εργασίας και Εµφανίστηκαν νέες διαιρέσεις τις εµπειρίες γυναικών µε υψηλά προσόντα σε σύγκριση µε αυτές µε χαµηλότερα τυπικά προσόντα έχουν γίνει εντονότερες. ,. ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝ∆ΡΩΝ ΕΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΙΣΛΑΝ∆ΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΡΒΗΓΙΑ (15-64 ) (%), 1997 Γυναίκες Άνδρες 100. 00% 90. 00% 80. 00% 70. 00% 60. 00% 50. 00% 40. 00% 30. 00% 20. 00% 10. 00% 0. 00% B DK D GR E F IRL I L NL A P FIN S UK EU15 IS N Πηγή : Eurostat LFS 17 ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝ∆ΡΩΝ ΕΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΛΑΝ∆ΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΡΒΗΓΙΑ (15-64 ) (%), 1997 Γυναίκες Άνδρες 100. 00% 90. 00% 80. 00% 70. 00% 60. 00% 50. 00% 40. 00% 30. 00% 20. 00% 10. 00% 0. 00% B DK D GR E F IRL I L NL A P FIN S UK EU15 IS N Πηγή : Eurostat LFS Η ισορροπία επαγγελµατικού και οικογενειακού βίου Οι δηµογραφικές προοπτικές δείχνουν ότι ο πληθυσµός της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαρτίζεται από λιγότερα παιδιά αλλά περισσότερους ηλικιωµένους Το γεγονός αυτό. σηµαίνει µεταβολή όσον αφορά τη φύση της εξάρτησης που θα έχει σηµαντικές επιπτώσεις όχι µόνο στη συµµετοχή των γυναικών και των ανδρών στην αγορά εργασίας αλλά και στην παροχή τόσο αµειβόµενων όσο και µη αµειβόµενων υπηρεσιών φροντίδας. Η φροντίδα πραγµατοποιείται σε µεγάλο βαθµό από τις γυναίκες συχνά ανεπίσηµα και είναι είτε µη αµειβόµενη είτε αµειβόµενη λιγότερο από το κανονικό. Προσδιορίστηκαν ορισµένα αρκετά διαφορετικά µέτρα για τη διευκόλυνση του Σε αυτά περιλαµβάνονται µέτρα που συνδυασµού εργασίας και ευθυνών φροντίδας µειωµένο ωράριο εργασίας αφορούν το χρόνο εργασίας , καθώς και παροχές σε χρήµα και διατάξεις για την παιδική φροντίδα Αυτά τα µέτρα. αποτέλεσαν το αντικείµενο ανταλλαγής απόψεων στο άτυπο συµβούλιο του 38. ρυθµίσεις άδειας όπως π. χ ,. Innsbruck39. Η συµβουλευτική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη γνώµη της σχετικά µε την ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά το µέλλον της κοινωνικής προστασίας 40 τόνισε ότι τα συστήµατα κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να αναγνωρίσουν την πολύτιµη συµβολή της φροντίδας στην κοινωνία. Τρεις γυναίκες αντιστοιχούν σε δύο άνδρες ηλικίας Η γήρανση του πληθυσµού της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποτελεί τάση ουδέτερη ως προς τα φύλα ετών και η Τα αποτελέσµατα της µεταβολής που αναλογία αυτή αυξάνεται κάθε δεκαετία. συνδέονται µε τη δηµιουργία απασχόλησης σε τοµείς που παραδοσιακά ήταν µη αµειβόµενοι το έργο πραγµατοποιούνταν από την οικογένεια ή ως φιλανθρωπική 65-79. - 38 39 40 Ο συνδυασµός µεταξύ επαγγελµατικού και οικογενειακού βίου , Άτυπη συνεδρίαση των υπουργών εργασίας και κοινωνικών υποθέσεων Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυστρία Ιουλίου , Εκσυγχρονισµός και βελτίωση της κοινωνικής προστασίας στην , Innsbruck, , 8-10 1998. COM(97) 102 Ευρωπαϊκή Ένωση. τελικό της 12. 3. 1997, 18 - 41. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτέλεσαν το αντικείµενο νέας έρευνας που ξεκίνησε η Επιτροπή το Η ισότητα των φύλων συνεπάγεται µια νέα τάξη απασχόλησης εργασία 1998 που σε δέκα χώρες , βασίζεται στην αρχή της καλύτερης κατανοµής των ευθυνών µεταξύ γυναικών και ανδρών η θέσπιση αυστηρότερων πολιτικών ώστε να. καταστεί δυνατός ο καλύτερος συνδυασµός των επαγγελµατικών και οικογενειακών ευθυνών είναι αναγκαία για την ενίσχυση της ισότητας των ευκαιριών γυναικών και ανδρών των Το γεγονός αυτό τονίστηκε στην κατευθυντήρια γραµµή. κατευθυντήριων γραµµών για την απασχόληση του στην οποία αναφέρεται ότι τα κράτη µέλη θα προσπαθήσουν να αυξήσουν τα επίπεδα πρόσβασης σε υπηρεσίες ‘ φροντίδας όταν δεν καλύπτονται ορισµένες ανάγκες 1998, 17 , ’. 5-6 Μαΐου Η βούληση για την ανύψωση των επιπέδων πρόσβασης στις υπηρεσίες φροντίδας , ενισχύθηκε στον τέταρτο πυλώνα των όταν οι ανάγκες δεν καλύπτονται , Το γεγονός αυτό ήταν το αποτέλεσµα κατευθυντήριων γραµµών του 1999. συζητήσεων των αρµόδιων υπουργών για την ισότητα στις Οι υπουργοί κατέληξαν στα συµπεράσµατα ότι η επίτευξη του καλύτερου συνδυασµού του επαγγελµατικού και του οικογενειακού βίου είναι βασική για ένα ολόκληρο φάσµα κοινωνικών ζητηµάτων και ότι η οικονοµικά προσιτή προσβάσιµη και , τα συστήµατα γονικής και άλλης άδειας και οι υψηλής ποιότητας παιδική φροντίδα Λαµβάνοντας φιλικές προς την οικογένεια πολιτικές εργασίας είναι θεµελιώδεις. υπόψη τα συµπεράσµατα των υπουργών κατά τη συνεδρίαση του Μπέλφαστ οι που συµφωνήθηκαν από το Συµβούλιο των κατευθυντήριες γραµµές του υπουργών Κοινωνικών Υποθέσεων και επικυρώθηκαν από το Συµβούλιο της Βιέννης τα κράτη µέλη και οι κοινωνικοί εταίροι θα το ∆εκέµβριο του εφαρµόσουν και προωθήσουν πολιτικές φιλικές προς την οικογένεια σχεδιάσουν , , συµπεριλαµβανοµένων των οικονοµικά προσιτών προσβάσιµων και υψηλής , ποιότητας υπηρεσιών φροντίδας για τα παιδιά και τα άλλα εξαρτώµενα πρόσωπα καθώς επίσης και συστήµατα γονικής και άλλης άδειας αναφέρουν ότι 1998. 1998 1999 : " , , "42. Η ένταξη της διάστασης της ισότητας των ευκαιριών σε όλες τις κατευθυντήριες γραµµές απασχόλησης 1999 καλούν συγκεκριµένα , για πρώτη Οι κατευθυντήριες γραµµές απασχόλησης του τα κράτη µέλη να ενσωµατώσουν τη διάσταση της ισότητας στους τρεις φορά , το επιχειρηµατικό στην απασχολησιµότητα πρώτους πυλώνες της στρατηγικής , , Το γεγονός αυτό συνεπάγεται την ένταξη πνεύµα και την ικανότητα προσαρµογής κλασική της διάστασης του φύλου σε πολιτικές που είναι ευρύτερες από την ' ' η ένταξη της διάστασης του φύλου έχει πολιτική ισότητας , ήδη αρχίσει στους τοµείς αυτούς και συνεχίστηκε κατά το Στη συνέχεια δίνεται µια εικόνα της συνάφειας και των εφαρµόσιµων προτάσεων της ένταξης της διάστασης του φύλου σε θέµατα που συνδέονται µε την απασχόληση. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο 1998. 41 42 Employment, family and community activities, European Foundation on the Improvement of Living and Ευρωπαϊκό Working Conditions, Dublin. - Ίδρυµα για τη Βελτίωση των Συνθηκών ∆ιαβίωσης και Εργασίας , Σχέδιο ψηφίσµατος του Συµβουλίου της απασχόληση οικογενειακές και κοινοτικές δραστηριότητες , ∆ουβλίνο. σχετικά µε τις κατευθυντήριες γραµµές για την Απασχόληση , 16. 12. 1998 1999. 19 Το επιχειρηµατικό πνεύµα και οι γυναίκες • Οι γυναίκες εξακολουθούν να συµµετέχουν ανεπαρκώς στην εκκίνηση επιχειρήσεων · τι οι άνδρες δυσκολίες όσον αφορά την ανάπτυξη αντιµετωπίζουν συχνότερα από ό , Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας επιχειρήσεων ή την πρόσβαση στην πίστη. δηµιουργήθηκε µια θεµατική οµάδα για την προώθηση του Εξετάστηκαν πολυάριθµες επιτυχείς στο οποίο συνοψίζονται Employment-NOW επιχειρηµατικού πνεύµατος των γυναικών πρωτοβουλίες και το 1998 µια ανάλυση και παραδείγµατα ορθής πρακτικής εκδόθηκε ένα ειδικό φυλλάδιο 43. Στο πλαίσιο του τρίτου πολυετούς προγράµµατος για ΜΜΕ µια πρόσκληση υποβολής προτάσεων. προκηρύχθηκε το Οι γυναίκες επιχειρηµατίες και 199745 συνεταίροι στοχοθετούνται συγκεκριµένα σε περισσότερο από το ένα τρίτο των υποστηριζόµενων σχεδίων. 44 Νέα πρότυπα χρόνου εργασίας • Απαιτούνται ευκαιρίες για εργασία µερικής απασχόλησης και ευέλικτο ωράριο εργασίας προκειµένου να αρθούν τα διαρθρωτικά και συγκυριακά εµπόδια που Ο συνδέονται µε τα καθήκοντα φροντίδας των γυναικών και των ανδρών. η ικανότητα διαχείρισης του χρόνου κατά τη επιµερισµός της θέσης εργασίας διάρκεια της εβδοµάδας εργασίας αυτά και άλλα µέτρα αποτελούν εκφράσεις µιας όλο και µεγαλύτερης συζήτησης σχετικά µε την εργασία και τη ζωή , οι µειώσεις του ωραρίου εργασίας - ,. Η παρακολούθηση των προτύπων χρόνου εργασίας είναι µάλλον περίπλοκη Οι. τρέχουσες εξελίξεις φαίνεται να καταδείχνουν ότι η πρόοδος στον τοµέα αυτό είναι Το χάσµα µεταξύ των ωρών εργασίας των γυναικών και των ανδρών βραδεία. µειώνεται Αυτό ενδέχεται να συµβαίνει καθώς οι ώρες εργασίας των γυναικών. εξοµοιούνται µε τις περισσότερες ώρες των ανδρών. Στον πυρήνα των διαφορών µεταξύ γυναικών και ανδρών στην αγορά εργασίας βρίσκεται το ζήτηµα των πολιτικών για το φύλο και το χρόνο εργασίας 46. Η συµµετοχή των γυναικών στην κοινωνία των πληροφοριών • Η κοινωνία των πληροφοριών , σηµαντικό αριθµό νέων θέσεων εργασίας. όπως η τηλεργασία , συνδυασµό του επαγγελµατικού και οικογενειακού βίου και να το διευκολύνει. παρέχει ένα Παρέχει επίσης νέες µορφές απασχόλησης η οποία σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να συµβάλει στο Στις η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη µέλη να επικυρώσουν τη σύµβαση της βλέπε κεφάλαιο µε την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών , 27 ∆ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σχετικά µε την εργασία κατ Μαΐου οίκον 1998 ’ ( 4)47. 43 44 45 46 47 ‘Business creation by women, measures to support the creation, consolidation and growth of women-owned V/B/4, 1998. business’, Τρίτο πολυετές πρόγραµµα για µικροµεσαίες επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΕ Ευρωπαϊκή Επιτροπή , (1997-2000). Μονάδα της Γ∆ V, C 117/17 Gender and working time policies, Gender and Employment Group of Experts - χρόνο εργασίας , Γ∆ ΕΕ 15. 4. 1997. Οµάδα εµπειρογνωµόνων σε θέµατα φύλου και απασχόλησης Πολιτικές για το φύλο και το Ευρωπαϊκή Επιτροπή , - V, 1998. της L 165 10. 6. 1998. 20 Έτσι Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στον τοµέα των νέων τεχνολογιών έχει ζωτική σηµασία για το µέλλον να αποφευχθεί ο διαχωρισµός και να ενταχθούν οι γυναίκες στους νέους τοµείς Η συνεκτίµηση της διαίρεσης υψηλής τεχνολογίας " ". των θέσεων εργασίας και των καθηκόντων µεταξύ γυναικών και ανδρών προκύπτει µόλις η νέα τεχνολογία εισάγεται στο χώρο εργασίας Αυτό ήταν το συµπέρασµα ενός που συνεδρίου µε τίτλο Απασχόληση " πραγµατοποιήθηκε στο Το συµπέρασµα του σεµιναρίου ήταν ότι η ανάπτυξη δεξιοτήτων οι αλλαγές όσον , αφορά την προοπτική και η πρόβλεψη φιλικών προς την οικογένεια πολιτικών µπορούν να αυξήσουν τις ευκαιρίες για τις γυναίκες. 2002, της Αυστρίας στις το µέλλον για τις γυναίκες Σεπτεµβρίου " 1998. Linz 3-4. , Η διάσταση του φύλου στον κοινωνικό διάλογο • Το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Βιέννης επιβεβαίωσε ότι οι κοινωνικοί εταίροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν να διαδραµατίσουν Οι κατευθυντήριες σηµαντικό ρόλο στην εφαρµογή της στρατηγικής απασχόλησης γραµµές απασχόλησης του αναφέρονται στη σηµασία της συµβολής τους στη στρατηγική απασχόλησης σε όλους τους πυλώνες (UNICE, CEEP and ETUC)48 και του 1998 1999. Ο κοινωνικός διάλογος και το ευρωπαϊκό κοινωνικό µοντέλο αποτέλεσαν τα αντικείµενα ενός συνεδρίου που πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια της αυστριακής Η σηµασία του ρόλου των προεδρίας στη Βιέννη κοινωνικών εταίρων στον τοµέα της ισότητας των ευκαιριών γυναικών και ανδρών ιδίως όσον αφορά την εφαρµογή της ίσης αµοιβής και την ενίσχυση του τονίστηκε καθεστώτος των εργαζοµένων µερικής απασχόλησης και των εργαζοµένων µε σύµβαση ορισµένου χρόνου στα οποία οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα το Νοέµβριο του 1998. 49 , ,. Οι κοινωνικοί εταίροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο άρχισαν διαπραγµατεύσεις σχετικά µε για τη τους εργαζοµένους µε σύµβαση ορισµένου χρόνου στις 1998 συµπλήρωση της συµφωνίας σχετικά µε την εργασία µερικής απασχόλησης που Το γεγονός αυτό έχει ζωτική σηµασία για τις γυναίκες καθώς συνήφθη το αποτελούν την πλειονότητα των εργαζοµένων µερικής απασχόλησης Έχουν επίσης. σηµαντικό ρόλο να διαδραµατίσουν στις πολιτικές για το ωράριο εργασίας προκειµένου να διευκολυνθεί ο συνδυασµός του οικογενειακού βίου του επαγγελµατικού και Μαρτίου 199751. 23 50. Οι κοινωνικοί εταίροι µπορούν να συµβάλλουν στον εκσυγχρονισµό της οργάνωσης που αποτελεί µέσο διευκόλυνσης και συµπλήρωσης της εφαρµογής του της εργασίας Στις πυλώνα ικανότητας προσαρµογής των κατευθυντήριων γραµµών απασχόλησης εγκρίθηκε µια ανακοίνωση µε την οποία καλούνται οι κοινωνικοί 25 εταίροι να εξετάσουν περαιτέρω τρόπους βελτίωσης τόσο της ευελιξίας όσο και της Οι κοινωνικοί εταίροι θα µπορούσαν ασφάλειας στην νέα οργάνωση της εργασίας , Νοεµβρίου 1998. 52. Ένωση Συνοµοσπονδιών της Βιοµηχανίας και των Εργοδοτών της Ευρώπης , Επιχειρήσεων , Ευρωπαϊκή Εργατική Συνοµοσπονδία ‘The European Social Model and Social Dialogue’, οµοσπονδιακό υπουργείο Εργασίας , Οδηγία ΕΚ του Συµβουλίου της εργασία µερικής απασχόλησης που συνήφθη από την Οδηγία 97/81/. Νοεµβρίου Βιέννη Υγείας και Κοινωνικών Υποθέσεων. και ης ∆εκεµβρίου , 9 15 1997 UNICE, CEEP 1998, ETUC. ΕΚ του Συµβουλίου για την επέκταση στο Ηνωµένο Βασίλειο της οδηγίας της Εκσυγχρονισµός της οργάνωσης της εργασίας 48 49 50 51 52 98/23/ COM(98) 592 αλλαγή. 25. 11. 1998, Ευρωπαϊκό Κέντρο ∆ηµόσιων Συνέδριο που διοργάνωσε το σχετικά µε τη συµφωνία πλαίσιο για την µια θετική προσέγγιση στην 97/81/ ΕΚ. - 21 να αντιµετωπίσουν κατά χρήσιµο τρόπο το ζήτηµα της εισόδου ή επανεισόδου των γυναικών στο εργατικό δυναµικό και της πρόσβασης στην κατάρτιση καθώς επίσης και το ζήτηµα του καλύτερου συνδυασµού των οικογενειακών και επαγγελµατικών ευθυνών στα πλαίσια µιας συνεδρίασης. εµπειρογνωµόνων τονίστηκε ο σηµαντικός ρόλος των κοινωνικών εταίρων στην προσπάθεια συνδυασµού οικογενειακού βίου και εργασίας καθώς και η αναγκαιότητα για το µέλλον µιας κοινωνίας η οποία ακούει τα παιδιά της και στοχοθετεί τις πολιτικές της προς την κατεύθυνση των αναγκών τους και των προοπτικών της ζωής τους Στη Βιέννη , το Σεπτέµβριο του 1998, 53. ,. σε πολλές περιπτώσεις Ο κλαδικός διάλογος είναι ένα κατάλληλο επίπεδο στο οποίο , µπορεί να προωθηθεί καλύτερα η ισότητα των ευκαιριών των γυναικών στην αγορά εργασίας Μια µελέτη σχετικά µε τις συνθήκες εργασίας σε διάφορους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονοµίας κατέληξε στο συµπέρασµα ότι υπάρχει κάποιος δεσµός µεταξύ της ισχυρής κλαδικής διαπραγµάτευσης και των ορθών πρακτικών όσον αφορά την ισότητα ευκαιριών οι κοινωνικοί εταίροι. στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας και των ειδών ένδυσης και στον κλάδο του ηλεκτρισµού θα ξεκινήσουν ερευνητικά σχέδια δράσης µελέτες και συνέδρια µε την , υποστήριξη της Επιτροπής το Σε συνέχεια της έκθεσης αυτής 54 , 1999. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΙΣ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ ΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΗΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗΣ ΤΩΝ 3: Το θέµα της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων ’ ‘ 1998. πολιτικών κοµµάτων και οργάνων Η εκπροσώπηση των γυναικών σε υπεύθυνες θέσεις και σε επίπεδο λήψης αποτέλεσε αντικείµενο µακρών συζητήσεων κατά αποφάσεων στα πολιτικά όργανα , το Η ύπαρξη συγκριτικών στατιστικών στοιχείων σχετικά µε την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων στις διαδικασίες λήψης πολιτικών αποφάσεων στα κράτη µέλη τα τελευταία χρόνια έχει σταδιακά βελτιώσει τις γνώσεις µας για το θέµα αυτό. Σηµαντικός αριθµός κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αναγνωρίσει την ανάγκη που υπάρχει για να αλλάξει η κατάσταση και έχουν θέσει ως στόχο τους την καλύτερη ισορροπία όσον αφορά τη συµµετοχή γυναικών και ανδρών τόσο στα εκλεγµένα όσο και στα διορισµένα όργανα Τα επιχειρήµατα που συνδέονται µε το στόχο αυτόν είναι πολιτικά και επιτροπές ,. οικονοµικά και κοινωνικά Η αρχή της δηµοκρατίας προϋποθέτει καλύτερη. εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών για να επιτευχθεί ο στόχος της ισότιµης δηµοκρατίας Η αρχή της καλύτερης αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναµικού σηµαίνει ότι πρέπει να εκµεταλλευτούµε πλήρως τα ταλέντα και τις δυνατότητες των γυναικών Η αρχή της κοινωνικής δικαιοσύνης σηµαίνει την αναγνώριση µιας de ισότητας όσον αφορά την πρόσβαση σε όλους τους πόρους της οικονοµίας και. ,. facto της εξουσίας. Ο ποσοτικός στόχος της ισόρροπης συµµετοχής γυναικών και ανδρών στα όργανα λήψης αποφάσεων συνδέεται επίσης µε τον ποιοτικό στόχο της αλλαγής της 53 54 για στρατηγική Σεπτεµβρίου Μια - " 14-15 Οι συνθήκες εργασίας των γυναικών στους διάφορους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονοµίας , των Εξισορρόπηση την Ευρώπη οικογένειας 1998. και και εργασίας ", Βιέννη , τελική έκθεση Tina Weber Peter Foster. 22. τα και γυναικών συµφέροντα 30% οι πολιτικής και του τρόπου µε τον οποίο λαµβάνονται οι αποφάσεις Μία κρίσιµη µάζα γύρω στο περίπου γυναικών φαίνεται να είναι απαραίτητη για να δηµιουργηθεί η αναγκαία δυναµική για τη βελτίωση της ποιότητας των αποφάσεων ώστε οι ανησυχίες να ανάγκες , αντικατοπτρίζονται στις αποφάσεις αυτές Οι διαφορετικές αλλά συµπληρωµατικές. απόψεις γυναικών και ανδρών και ο αµοιβαίος εµπλουτισµός τους πρέπει να αντικατοπτρίζεται σε όλες τις δηµόσιες πολιτικές που διαµορφώνουν την καθηµερινή ζωή των πολιτών Η συνθήκη του Άµστερνταµ τονίζει της δέσµευση της Ευρωπαϊκής. Ένωσης όσον αφορά την ισότητα µεταξύ γυναικών και ανδρών σε όλες της τις πολιτικές Η προσπάθεια αυτή απαιτεί υψηλό βαθµό συνεργασίας και συντονισµένες. ενέργειες όλων των ευρωπαϊκών οργάνων των κοινωνικών , εταίρων και των µη κυβερνητικών οργανισµών ώστε να σηµειωθεί ουσιαστική , πρόοδος στο ζήτηµα της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στη λήψη των αποφάσεων. των κρατών µελών , ανδρών και Συµµετοχή γυναικών στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών Πίνακας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα κοινοβούλια µελών της ΕΕ , της Ισλανδίας και της Νορβηγίας του Λιχτενστάιν , (%), 1997 και 1998 37 34. 1. 9 30 25. 1. 9 17 16. 2. 7 19 18. 5. 5 8. 8. 9 6 6. 5. 3 7 14 13. 2. 7 10 10. 8. 2 18 18. 3. 3 42 40. 7. 4 33. 5 34 30 29. 9. 5 23 23. 5. 7 13 13 26 26. 8. 8 17 16. 5. 9 11 12. 6 1997 1998 36 36. 4. 4 25 25. 4. 4 4 4 B DK* D GR E F IRL I L NL A P FIN S UK EU1 EP FL IS N % 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 : FrauenComputerZentrum Berlin. ενηµέρωση των στοιχείων για τη και τη 1997 Σεπτέµβριος Ενηµέρωση στοιχείων Ιούνιος 5 ενηµέρωση στοιχείων 1998 1997· Στα στοιχεία για την κάτω βουλή δεν περιλαµβάνονται µέλη που έχουν εκλεγεί στη Γροιλανδία και στις D S 1998. 4 Πηγή Ιούνιος Σηµ Φαρόες νήσους 1998, : *. Η συµµετοχή των γυναικών στα κοινοβούλια και στις κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης , , Σηµαντική αύξηση της συµµετοχής παρατηρήθηκε µετά τις εκλογές που πραγµατοποιήθηκαν το παγιώθηκε Χώρες γυναικών στα εθνικά κοινοβούλια αυξήθηκε µόνο κατά από των γυναικών στα εθνικά κοινοβούλια Η αύξηση αυτή στις Κάτω µε τις εκλογές στη ∆ανία , η συµµετοχή των Συνολικά , εκατοστιαίες µονάδες αλλά χωρίς ουσιαστική βελτίωση , στη Σουηδία και στη Γερµανία το ( Εάν περιληφθούν στη µελέτη και οι κάτω βουλές των κοινοβουλίων οι γυναίκες κατείχαν το εµφανίζεται µια κάπως ευνοϊκότερη τάση : των εδρών στις κάτω βουλές της Ευρώπης. , 20,3% το Το χάσµα των φύλων στις άνω βουλές των εθνικών κοινοβουλίων είναι πολύ το Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σε 16,9% 17,5% 21,1% 1998). 1998. 1997. 1997 1997 τότε 0,6 σε το το 1998. πιο ουσιαστικό αφού το ποσοστό εκπροσώπησης των γυναικών φτάνει µόλις το , 10,3 (1997:10,4%, 1998: 10,3%). 23 , παρατηρείται µία αύξηση στο ποσοστό των γυναικών που Σε κυβερνητικό επίπεδο κατέχουν κυβερνητικές θέσεις µεταξύ του 21,9%). Σηµαντική αύξηση του ποσοστού των γυναικών παρατηρήθηκε στις κυβερνήσεις του της Γερµανίας Λουξεµβούργου και του από ( όπου 1998. το ποσοστό των γυναικών στην κυβέρνηση µειώθηκε περισσότερο από πέντε τοις εκατό ( 35%) υπήρξε µείωση του ποσοστού στη Φινλανδία και στην Αυστρία σε 25% και της Ιταλίας της ∆ανίας από σε 15,6% Ωστόσο 33,3%), ( µεταξύ του από ( σε και του 20,5%) 1998 ( 19,3% 26,5% 17,1% 35%) 1997 1997 από από σε σε , ,. Τα υψηλότερα ποσοστά συµµετοχής γυναικών στη λήψη πολιτικών αποφάσεων εντοπίζονται σε περιφερειακό επίπεδο η συµµετοχή. 1997 των γυναικών αυξήθηκε κατά για τις ποσοστιαίες µονάδες περιφερειακές κυβερνήσεις και κατά για τα περιφερειακά κοινοβούλια ποσοστιαίες µονάδες 24,5%) σε 26,6 1998 σε από Μεταξύ του (23,2 ( και του 27,8%) 1,3 1,2. Η εκπροσώπηση των γυναικών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Οι εκλογές για την επόµενη πενταετή θητεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πραγµατοποιηθούν τον Ιούνιο του Η γενική τάση της εκπροσώπησης των γυναικών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι η σταθερή αύξηση των γυναικών µελών του ΕΚ κατά τις δύο τελευταίες θητείες 1999. Το ποσοστό των εδρών τις οποίες κατέχουν γυναίκες µέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αυξήθηκε από σε έδρες ) µετά τις εκλογές του Ιουνίου µετά τις εκλογές του Ιουνίου 17,3% ( 1984 75 ή ή 20% ( 103 έδρες ) 1989. Ο αριθµός αυτός αυξήθηκε και πάλι µετά τις εκλογές του Ιουνίου εκπροσώπηση των γυναικών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έφτασε το έδρες σε σύνολο εδρών αφού η 1994, 25,7% ( ή 146 567 ). η Ιανουαρίου του Την Ευρωπαϊκή Ένωση. 1 η Αυστρία , 1995 η Φινλανδία και η Σουηδία εντάχθηκαν στην Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσµα την αύξηση του ποσοστού εκπροσώπησης των Λαµβάνοντας υπόψη τις αντικαταστάσεις και τις γυναικών σε παραιτήσεις όλων των µελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 26,4% οι γυναίκες µέλη του ΕΚ αποτελούσαν το πριν τις επικείµενες εκλογές του 26,7% 1996. το , Το Προεδρείο του Κοινοβουλίου αποτελείται από κοσµήτορες. Σήµερα 21,4%). , επιτροπών και µία υπάρχουν τρεις µεταξύ τριών µεταξύ είκοσι ) ( γυναίκα πρόεδρος υποεπιτροπής Αυτή τη στιγµή υπάρχουν τρεις γυναίκες αντιπρόεδροι 1999. 55 αντιπροέδρους και πέντε 14 ποσοστό γυναίκες πρόεδροι µόνιµων ( ( ) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πραγµατοποίησε ανάλυση σχετικά µε τα εκλογικά συστήµατα που ισχύουν αυτή τη στιγµή στα κράτη µέλη και τον αντίκτυπό τους στην πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι τα υψηλότερα ποσοστά εκπροσώπησης των γυναικών παρατηρούνται στα εθνικά κοινοβούλια 56. 1998 55 56 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ∆ιεύθυνση Ερευνών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου , την πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών , , 1998. Αντίκτυπος των εκλογικών συστηµάτων όσον αφορά Σειρά για τα δικαιώµατα των γυναικών , Αριθ. 8, 1997. 24 Φινλανδίας ∆ανίας και Κάτω Χωρών Σουηδίας , ( µεικτό εκλογικό σύστηµα. συµµετοχής γυναικών Ελλάδα , ( εφαρµόζουν πλειοψηφικό ή µεικτό εκλογικό σύστηµα. αυτών ενισχύεται από διεθνή έρευνα στην οποία συγκρίνονται τα οποία έχουν είτε αναλογικό είτε Τα κράτη µέλη τα οποία έχουν πολύ χαµηλά επίπεδα είναι εκείνα που ) Η εγκυρότητα των στοιχείων χώρες ) Γαλλία και Ηνωµένο Βασίλειο , 162. 57 EUDIF58 δίκτυα όπως το Κατά την προεκλογική περίοδο για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το και το Ευρωπαϊκό Λόµπυ Γυναικών πραγµατοποιούν 1999, εκστρατείες για να πείσουν τα πολιτικά κόµµατα σε όλα τα κράτη µέλη σχετικά µε την αναγκαιότητα να προσφέρουν λίστες υποψηφίων στις οποίες θα χρησιµοποιείται ένα σύστηµα εναλλαγής γυναικών και ανδρών Ψηφίστε ‘ την ισορροπία των φύλων η οποία στηρίζεται από την Επιτροπή θα συµβάλει ’ σηµαντικά στην αύξηση του αριθµού των γυναικών σε εκλεγµένες θέσεις. Η ευρωπαϊκή εκστρατεία. Η εκπροσώπηση των γυναικών στα άλλα ευρωπαϊκά όργανα 22 (1997-2000) Στα µέσα του Μια σηµαντική αλλαγή που συνέβη κατά το Πολλές νέες διαδικασίες για την εφαρµογή του τρίτου προγράµµατος δράσης για την ισότητα ευκαιριών µεταξύ γυναικών και ανδρών όσον αφορά το προσωπικό της Επιτροπής καθιερώθηκαν κατά το γύρω 1998. σχέδια δράσης στις ∆ιευθύνσεις και γραφεία άρχισαν να δηµιουργούν νέες δοµές , και παρακολούθησης επαναφέροντας έτσι το θέµα της ισότητας για το προσωπικό , της Επιτροπής ήταν η έγκριση. ενός κανονισµού του Συµβουλίου ο οποίος περιελάµβανε άρθρα σχετικά µε την ισότητα όσον αφορά τις διαδικασίες πρόσληψης και την υπηρεσιακή κατάσταση των ορίστηκαν στόχοι πρόσληψης και προαγωγής για τους υπαλλήλων 1998 ανώτερους βαθµούς Οι στόχοι περιελάµβαναν την υποψηφιότητα γυναικών για το. την αύξηση των υποψηφιοτήτων στο µέσο διοικητικό επίπεδο βαθµό του διευθυντή , την πρόσληψη µέγιστου αριθµού γυναικών στο κύριο διοικητικό επίπεδο και στη του προσωπικού και την πρόσληψη µέγιστου αριθµού γυναικών σε διεύρυνση ‘ θέσεις διοικητών και υποδιοικητών για το σύνολο του προσωπικού Για το 1998, 1998, 59. ’ , 60. Η Επιτροπή της περιόδου 1989-1993 Σήµερα η Επιτροπή αποτελείται από Μέχρι το τέλος του γυναίκες 2 Επιτρόπους 5 , θα οριστεί νέα Επιτροπή. 20 οι 1999,. είχε γυναίκες Επιτρόπους σε σύνολο 17. από τους οποίους είναι Σηµαντική πρόοδος όσον αφορά την εκπροσώπηση των γυναικών παρατηρείται στην Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή Περιφερειών. µέλη τα οποία προέρχονται Η Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή από κοινωνικούς και οικονοµικούς φορείς των κρατών µελών Οι υποψηφιότητες. γυναικών για την ΟΚΕ αυξήθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια και το ποσοστό των Γυναίκα εκλέχτηκε για γυναικών στην τρέχουσα θητεία πρώτη φορά πρόεδρος της ΟΚΕ το (1998-2000) φτάνει το 17%. ΟΚΕ έχει 222 ( ) 1998. 57 58 59 60 Παγκόσµια συγκριτική µελέτη ∆ιακοινοβουλευτική Ένωση Εκλογικά συστήµατα , , : Γενεύη Η συνεχιζόµενη διαµόρφωση της δηµοκρατίας και γυναίκες στην πολιτική , 1997. , : Γαλλία Παρίσι Ευρωπαϊκό ∆ίκτυο Γυναικών για την Τεκµηρίωση και την Ενηµέρωση ,. , σ Κανονισµός του Συµβουλίου αριθ της της ΕΕ Γενεύη. 781/98 7. 4. 98, L 113 15. 4. 1998,. 4. Άνδρες , 1993· SEC(1998) 518. 25 Τα 222 τετραετής. θητεία της µέλη της Επιτροπής των Περιφερειών διορίζονται και η θητεία τους είναι Το ποσοστό των γυναικών που διορίστηκαν στην Επιτροπή για τη δεύτερη που ήταν στην πρώτη θητεία της αυξήθηκε σε από (1998), 14,9% 9,9% (1994-1998). Καµία πρόοδος δεν έχει σηµειωθεί στο ∆ικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων οποίο αποτελείται από Το Πρωτοδικείο , δικαστές , µέλη είναι άνδρες. το γενικούς εισαγγελείς και όλοι είναι άνδρες. 15 15 , αποτελείται από Στο Ελεγκτικό Συνέδριο και τα δύο από τους οποίους είναι γυναίκες. το οποίο προστέθηκε στο ∆ικαστήριο το δικαστές και 1989, 15 9 Τα επόµενα βήµατα. 24 µήνες. Εκτός από αυτούς τους παράγοντες , 1999, Εκλογές ή ανασχηµατισµοί κυβερνήσεων συνέβησαν στα µισά σχεδόν κράτη µέλη κατά τους τελευταίους Στις περισσότερες περιπτώσεις παρατηρείται σηµαντική αύξηση του αριθµού των γυναικών στις κυβερνήσεις και στα εθνικά η κινητοποίηση για τις εκλογές για κοινοβούλια το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούνιο του δηµιούργησε ακόµη µεγαλύτερο ενδιαφέρον στον πολιτικό τοµέα Οι εξελίξεις αυτές δηµιούργησαν περισσότερες. ευκαιρίες για ενέργειες υπέρ µιας πιο ισορροπηµένης συµµετοχής γυναικών και ανδρών στην πολιτική είναι το έτος κατά 1999 το οποίο τα κράτη µέλη πρέπει να αναφέρουν τις σχετικές ενέργειές τους σύµφωνα µε τη δέσµευση που έχουν αναλάβει στη Σύσταση του Συµβουλίου τον σχετικά µε την ισόρροπη συµµετοχή των γυναικών στη ∆εκέµβριο του διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Μέσα στο ευνοϊκό αυτό πλαίσιο (96/694/ 1996, ΕΚ )61 το ,. ,. 1998, Για την προπαρασκευή της έκθεσης αυτής η Επιτροπή διοργάνωσε ένα σεµινάριο 62 µε σκοπό να βοηθήσει τα κράτη µέλη στην ανάπτυξη τον Μάιο του ολοκληρωµένων εθνικών στρατηγικών για τη βελτίωση της συµµετοχής των Με τη συγκέντρωση των κυριότερων εθνικών γυναικών στη λήψη των αποφάσεων το σεµινάριο προσέφερε δυνατότητα ανταλλαγής και διάδοσης ορθών συντελεστών η Επιτροπή θα πρακτικών που εφαρµόζονται ήδη σε πολλές χώρες. ζητήσει από τα κράτη µέλη και τους ευρωπαϊκούς οργανισµούς στους οποίους επίσης απευθύνεται η σύσταση τις αναγκαίες πληροφορίες για να αξιολογήσει την Η έκθεση εφαρµογή της σύστασης κατά τα πρώτα τρία χρόνια µετά την έγκρισή της. θα χρησιµεύσει ως βάση για τη συστηµατική σύγκριση των εθνικών πολιτικών σχετικά µε την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων κατά τα επόµενα χρόνια Θα. αποτελέσει σηµαντικό εργαλείο για την παρακολούθηση της προόδου στον τοµέα αυτόν. Μέσα στο 1999 ( ) Θα συµβάλει επίσης στη θέσπιση δεικτών και οροθέτησης στον τοµέα της λήψης των αποφάσεων που θα βοηθήσουν στην παρακολούθηση εκ µέρους της ΕΕ του προγράµµατος δράσης του Πεκίνου Για την επισκόπηση του Συµβουλίου του σχετικά µε τη συνέχιση του προγράµµατος δράσης του Πεκίνου η αυστριακή προεδρία προετοίµασε ένα έγγραφο προβληµατισµού σχετικά των δεικτών και της οροθέτησης µε τη σπουδαιότητα των στοιχείων κατά φύλο. , Επίκεντρο του εγγράφου αυτού ήταν η προώθηση των γυναικών στα κέντρα εξουσίας Κεφάλαιο 1998 1). βλ (. , 61 62 ΕΕ Βρυξέλλες L 319/11 11 της Μαΐου 10. 12. 1996. 1998. 26 , και ιδιαίτερα στη λήψη πολιτικών αποφάσεων και λήψης αποφάσεων ένα στρατηγικό στόχο ο οποίος έχει αναγνωριστεί από τα κράτη µέλη Όλα τα κράτη µέλη συµφώνησαν σχετικά µε την προσέγγιση αυτή στο Συµβούλιο Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της γεγονός το οποίο υποδηλώνει την υψηλού επιπέδου δέσµευση των πολιτικών ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσουν προς την κατεύθυνση της ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων όσον αφορά τη λήψη των αποφάσεων στην πολιτική Η δέσµευση αυτή συνδυάζεται ,. ενισχύει και ενισχύεται από την πολιτική δέσµευση των ευρωπαϊκών οργάνων προς την ίδια κατεύθυνση ας ∆εκεµβρίου 1998, 2 ,. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Εισαγωγή Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙ ΙΣΟΤΗΤΑΣ , 1998 Από νοµοθετική άποψη , Το ήταν έτος παγιοποίησης όσον αφορά τις νοµικές πτυχές της ίσης το Συµβούλιο µεταχείρισης µεταξύ γυναικών και ανδρών. µε τις οποίες επεκτείνονται και στο Ηνωµένο Βασίλειο οι ενέκρινε δύο οδηγίες οδηγίες σχετικά µε το βάρος της απόδειξης και τη µερική απασχόληση οι οποίες , Αυτή η νέα επέκταση στο είχαν εγκριθεί το Ηνωµένο Βασίλειο για τις οδηγίες η οποία ακολούθησε την επέκταση του σχετικά µε τη γονική άδεια και την ενηµέρωση των εργαζοµένων και τη διαβούλευση µε αυτούς συµβολίζει την επιστροφή σε µια ισορροπηµένη και ενιαία κοινωνική , Οι οδηγίες αυτές ενηµέρωσαν και συµπλήρωσαν το νοµοθετικό πλαίσιο της πολιτική Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την ισότητα µε το Κοινωνικό Πρωτόκολλο. 1997 , 1997. 1998, Όσον αφορά τις αποφάσεις η απόφαση αναµένεται µέσα στους επόµενους µήνες. το ∆ικαστήριο έχει εκδώσει ασυνήθιστα µεγάλο αριθµό , σηµαντικών αποφάσεων στον τοµέα της ίσης µεταχείρισης µεταξύ γυναικών και (11) για τις οποίες πραγµατοποιήθηκαν ανδρών Για πολλές άλλες υποθέσεις. , συνεδριάσεις κατά το Ο µεγάλος αριθµός των αποφάσεων ασφαλώς σηµαίνει µεγαλύτερη ευαισθητοποίηση οι οποίες αισθάνονται ότι όσον αφορά τα δικαιώµατα των γυναικών εργαζοµένων , υφίστανται διακρίσεις σχετικά µε την αµοιβή τις συνθήκες εργασίας ή τα δικαιώµατα στην κοινωνική ασφάλιση ήταν επίσης. έτος εξέτασης της πρακτικής εφαρµογής των οδηγιών που αφορούν την ισότητα εκ κινήθηκαν διαδικασίες µέρους των κρατών µελών και όπου αυτό ήταν αναγκαίο , παράβασης µε σκοπό να εξασφαλιστεί η σωστή εφαρµογή Η έγκριση εκ µέρους της Επιτροπής κατά το δύο εκθέσεων που αφορούν την εφαρµογή των οδηγιών σχετικά µε την άδεια µητρότητας και τη γονική άδεια θα τονίσει ακόµη περισσότερο , το στόχο της αυστηρής εξέτασης της σωστής εφαρµογής από τα κράτη µέλη της κοινοτικής νοµοθεσίας σχετικά µε την ισότητα την πρόσβαση στην απασχόληση , 1999 1998 Το. ,. Προστασία των εγκύων και των λεχώνων Σύµφωνα µε το άρθρο 92/85/ Οκτωβρίου 1992, της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων , γαλουχουσών εργαζοµένων ης σχετικά µε την εφαρµογή µέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση λεχώνων και δέκατη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου της οδηγίας του Συµβουλίου ΕΟΚ της 14 19 ( 16, 27. , , 1, )63, ΕΟΚ 89/391/ της οδηγίας η Επιτροπή πρόκειται να εγκρίνει µία Στην έκθεση η οποία συντάχθηκε µε βάση τις απαντήσεις που έδωσαν τα κράτη µέλη σε ένα η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι περισσότερες διατάξεις της οδηγίας παράγραφος έκθεση σχετικά µε την εφαρµογή της οδηγίας αυτής στα κράτη µέλη της ερωτηµατολόγιο , έχουν µεταφερθεί σωστά. παρά το ότι όλες οι εθνικές νοµοθεσίες ευθυγραµµίζονται µε Αξίζει να σηµειωθεί ότι την οδηγία στο σηµείο αυτό παρατηρούνται µεγάλες διαφορές µεταξύ των κρατών , µελών όσον αφορά τη διάρκεια της άδειας µητρότητας και το επίπεδο της αµοιβής ή του επιδόµατος που καταβάλλεται κατά την περίοδο αυτή Από αυτήν την άποψη ,. αξίζει να σηµειωθεί ότι στην Πορτογαλία ο νόµος σχετικά µε την προστασία της , µητρότητας των εγκύων εργαζοµένων και της πατρότητας 1998, ) και σε ηµέρες από την αυξάνοντας την άδεια µητρότητας σε η Ιανουαρίου 1 Για άλλες πτυχές των µέτρων µεταφοράς η Ιανουαρίου υπάρχουν ορισµένες επιφυλάξεις όσον αφορά τη Η Επιτροπή έχει ξεκινήσει διαδικασίες παράβασης τα οποία δεν µετέφεραν σωστά ορισµένες από τις ( 110 2000. τροποποιήθηκε το ηµέρες από την 120 1 στα κράτη µέλη ωστόσο , συµβατότητά τους µε την οδηγία. εναντίον των κρατών µελών , διατάξεις της οδηγίας. 1999 , κατά Brown , Boyle65 επιπλέον και , Rentokil64 δύο εξαιρετικά σηµαντικές αποφάσεις Το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο εξέδωσε σχετικά µε την προστασία των για τις υποθέσεις Brown Στην απόφαση για την δικαιωµάτων στην εργασία των εγκύων και των λεχώνων. προβλέπεται ότι δεν πρέπει να γίνεται διάκριση εναντίον των υπόθεση γυναικών µε ασθένειες που οφείλονται στην εγκυµοσύνη και αποτελεί πλήρη ανατροπή προηγούµενης απόφασης του ∆ικαστηρίου σχετικά µε την υπόθεση ήταν η πρώτη που εκδόθηκε βάσει της Larsson. 66 Boyle Στην περίπλοκη απόφαση όσον οδηγίας αφορά τη σχέση µεταξύ των δικαιωµάτων που παρέχει η οδηγία και των το ∆ικαστήριο ευνοϊκότερων δικαιωµάτων που παρέχει η σύµβαση εργασίας , επιβεβαίωσε εβδοµάδες συνεχούς άδειας µητρότητας η οποία δεν είναι δυνατόν να περικοπεί ή να διακοπεί από µια περίοδο άδειας ασθενείας. ΕΟΚ για τις εγκύους εργαζόµενες. ότι οι γυναίκες έχουν δικαίωµα για µεταξύ άλλων , Η απόφαση για την υπόθεση 92/85/ 14 , Το βάρος απόδειξης σε περιπτώσεις διάκρισης λόγω φύλου το Συµβούλιο ενέκρινε µία οδηγία 13 Ιουλίου Στις 1998, στο Ηνωµένο Βασίλειο η οδηγία περιπτώσεις διάκρισης λόγω φύλου Βασίλειο προθεσµία έως τις 97/80/. Ιουλίου µε την οποία επεκτείνεται ΕΚ σχετικά µε το βάρος της απόδειξης σε Με την οδηγία αυτή δίνεται στο Ηνωµένο 68 67 για να εφαρµόσει την οδηγία ΕΚ 97/80/. 2001 22 Υπόθεση κατά 30. 06. 1998, Υπόθεση C-394/96, Brown Rentokil , [1998] ECR I 4185. κατά C-411/96 Margaret Boyle Equal Opportunities κ. λπ. 63 64 65 66 67 68 ΕΕ της Απόφαση του Ε∆ της Απόφαση του Ε∆ της L 348 28. 11. 1992, σ. 1. 27. 10. 1998, Commission [1998] ECR (n. y. r. ). κατά Υπόθεση C-400/95 Larsson Οδηγία της ΕΚ , L 205 98/52/ σ της ΕΕ. 6. 20. 01. 1998, L 14 ΕΕ Fotex Supermarked [1997] ECR I-2757. 22. 7. 1998,. 66. σ 28 Γονική άδεια 69 ΕΚ της ETUC, ης Ιουνίου 96/34/ στη συµφωνία πλαίσιο σχετικά µε τη γονική άδεια των Η προθεσµία για τη µεταφορά της οδηγίας 3 εθνικά δίκαια ήταν UNICE, , Η Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασίες παράβασης η Ιουνίου η και 3 CEEP εναντίον της Ιταλίας του Λουξεµβούργου και της Πορτογαλίας επειδή δεν µετέφεραν , Η Ιρλανδία και η την οδηγία στα εθνικά τους δίκαια µέσα στη συγκεκριµένη περίοδο. Αυστρία χρησιµοποίησαν τη δυνατότητα του άρθρου της οδηγίας να παράγραφος Η Επιτροπή εξετάζει την εθνική καθυστερήσουν την εφαρµογή της οδηγίας. νοµοθεσία των κρατών µελών που έχουν µεταφέρει την οδηγία. 1998. 1996 στα 2, 2. Κάτω Χώρες Πολλές αλλαγές έγιναν κατά το 1998. τα οποία προέβλεπαν ήδη διατάξεις περί γονικής άδειας , Υπάρχει νέα δέσµευση σε εθνικό επίπεδο για να γίνουν επενδύσεις ώστε να υπάρξει συµβιβασµός επαγγελµατικής και οικογενειακής ζωής και να προβλέπεται άδεια για τους γονείς που εργάζονται Ορισµένα κράτη µέλη αποφάσισαν να τις , τα οποία δεν έχουν θεσπίσει καθόλου τη γονική Άλλα βελτιώσουν , άδεια ή µόνο έως ένα βαθµό ανακοίνωσαν χρονοδιάγραµµα όσον αφορά τη , συµµόρφωσή τους µε την οδηγία η Ιταλία Λουξεµβούργο και ΗΒ συνέταξε νόµο σχετικά µε την άδεια µητρότητας τη γονική άδεια και τις ώρες να εργασίας προσλαµβάνονται σε προσωρινές αµειβόµενες θέσεις απασχόλησης ώστε να γίνεται οµαλότερα η επανένταξή τους στον κόσµο της εργασίας Η Αυστρία εισήγαγε το δικαίωµα των γονέων που έχουν γονική άδεια , Ιρλανδία ). )· ( (. , ,. Ίση µεταχείριση γυναικών και ανδρών στον τοµέα της κοινωνικής ασφάλισης 70 1 ) ( ΕΚ 96/97/ 86/378/ η Ιουλίου ης ∆εκεµβρίου που τροποποιεί την οδηγία Η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες παράβασης εναντίον όλων των κρατών µελών της για µη κοινοποίηση των µέτρων µεταφοράς σχετικά µε την οδηγία ΕΟΚ για την εφαρµογή της 20 1996 αρχής της ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα επαγγελµατικά συστήµατα οδηγία µετά την έκδοση της απόφασης για την υπόθεση κοινωνικής ασφάλισης οι διαδικασίες Γαλλία , Barber) παράβασης για µη κοινοποίηση συνεχίζονται κατά τριών κρατών µελών Ελλάδα και Λουξεµβούργο Προς το παρόν , µε προθεσµία έως την ). 71 το ∆ικαστήριο εξέδωσε µια σηµαντική απόφαση σχετικά µε Στις τη µη υπαγωγή των εργαζοµένων µε µειωµένο ωράριο σε καθεστώς που παρέχει δικαίωµα λήψεως ορισµένων συµπληρωµατικών παροχών όσον αφορά τη σύνταξη Το ∆ικαστήριο αποφάσισε ότι οι περίοδοι εργασίας των εργαζοµένων µε γήρατος µειωµένο ωράριο πρέπει να λαµβάνονται υπόψη αναδροµικά στον υπολογισµό των συµπληρωµατικών παροχών ότι το άµεσο αποτέλεσµα του άρθρου της συνθήκης δεν περιορίζεται από το πρωτόκολλο αριθ το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση ∆εκεµβρίου 1997. 1997 119. 72. 2 11 (. 69 70 71 72 της ΕΕ 96/34/ της ΕΚ Οδηγία , ΕΕ 17. 2. 1997, Για λεπτοµέρειες , L 46 1997, COM(98) 317 Υπόθεση βλ. τελικό της C-246/96, Magorrian 19. 6. 1996, L145 σ ∆έκατη πέµπτη ετήσια έκθεση για τον έλεγχο της εφαρµογής του κοινοτικού δικαίου. 20. σ. 4. ης Μαϊου Παράρτηµα σ. 48. IV 1998, 19 και Cunningham, [1997] ECR I-7153. 29 Ίση µεταχείριση στα προβλεπόµενα από το νόµο συστήµατα κοινωνικής ασφάλισης Το ∆ικαστήριο προσδιόρισε την ακριβή έννοια της παρέκκλισης από την αρχή της ης ∆εκεµβρίου ίσης µεταχείρισης που επιτρέπεται από την οδηγία περί της προοδευτικής εφαρµογής της αρχής της ίσης µεταχείρισης µεταξύ προβλεπόµενα από το ηλικία α 1978 ανδρών και γυναικών στον τοµέα της κοινωνικής ασφάλισης νόµο συνταξιοδότησης παράγραφος συστήµατα δυνάµει άρθρου 79/7/ ΕΟΚ (1)( του της 19 7 73 ) ( ) ( ( ). Με την απόφασή του της 30 συνεκδικασθείσες υποθέσεις , σχετικά µε τις συντάξεις είναι σύµφωνη µε την οδηγία και άλλες το ∆ικαστήριο αναγνωρίζει ότι η βελγική νοµοθεσία DeVriendt > για την υπόθεση ης Απριλίου 199874 ΕΟΚ 79/7/. Εργασία κατ ’ οίκον , , 20 οίκον Μαΐου οίκον εργασία (1995-1997), Στις οίκον εργαζοµένων 1998, 27. της ∆ΟΕ για την κύρωση της σύµβασης αριθ Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα επτά εκατοµµύρια άτοµα περίπου στην Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζονται η Επιτροπή είχε Στο µεσοπρόθεσµο πρόγραµµα κοινωνικής δράσης αναγνωρίσει πλήρως την ανάγκη πάλης σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας των πολυάριθµων κατ ’ η Επιτροπή ενέκρινε µία σύσταση 75 για την κατ ής Ιουνίου της ' στοιχεία συνήθως κατ 4,9% του ενεργού πληθυσµού ότι οι χώρες ειδικότερα , να εφαρµόσουν και περιοδικά να που την επικυρώνουν , αναθεωρούν εθνική πολιτική σχετικά µε την κατ οίκον εργασία µε σκοπό τη βελτίωση της θέσης των κατ σε συνεργασία µε τους ’ καλούνται τα κοινωνικούς εταίρους. κράτη µέλη τα οποία δεν έχουν ακόµη επικυρώσει τη σύµβαση της ∆ΟΕ να την επικυρώσουν και να ενηµερώσουν την Επιτροπή , για τα µέτρα στα οποία προέβησαν σύµφωνα µε τη σύµβαση Σε κοινοτικό επίπεδο , Η σύµβαση της ∆ΟΕ προβλέπει. πρέπει να θεσπίσουν , οίκον εργαζοµένων , Στη σύσταση την οποία ενέκρινε η Επιτροπή ο αριθµός αυτός αντιστοιχεί µε το πριν από τις > ∆εκεµβρίου 1999, 1996. 177 10 ’ ’. , ,. Περαιτέρω βήµατα για την καλύτερη υποστήριξη των ανθρώπινων δικαιωµάτων των γυναικών και την καταπολέµηση της βίας που συνδέεται µε το φύλο 1998 199876. Ο αγώνας κατά της εµπορίας των γυναικών διατήρησε πολύ υψηλό προφίλ µέσα στην και αποτέλεσε θέµα µιας νέας ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το Με σκοπό να εξασφαλιστεί διαρκής πολιτική και οικονοµική Επιτροπής το ώστε υποστήριξη των ενεργειών στον τοµέα αυτόν 77 να υπάρξει η νοµική βάση για την πρωτοβουλία Έτσι 1998. 78 εξασφαλίζεται η διαρκής υποστήριξη των δραστηριοτήτων των µη κυβερνητικών καθώς και κατά της οργανισµών στον αγώνα κατά της βίας εναντίον των γυναικών , εµπορίας γυναικών και θα είναι ανοιχτή για τις έντεκα υποψήφιες χώρες Το. τα κράτη µέλη και µη κυβερνητικοί Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο , η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Μάιο του η Επιτροπή Daphne , , σ της L 6 ΕΕ Απόφαση της ΕΕ της L 165 Εγκρίθηκε στις 10. 1. 1979,. 24. 30. 04. 1998, σ. 32. 10. 6. 1998, 9. 12. 1998. της 73 74 75 76 77 78 COM(98) 335 Υποβλήθηκε στο Συµβούλιο από την Επιτροπή στις 20. 5. 1998. Ιουλίου 9 1998. Υποθέσεις έως C-377/96 C-384/96 DeVriendt και άλλες [1998] ECR I-2105. 30 οργανισµοί ανέλαβαν να προετοιµάσουν κατά το µια ευρεία εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη µηδενική ανοχή της βίας κατά των γυναικών κατά το 1998 1999. 79 Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τη βία κατά των γυναικών από την πρωτοβουλία κυβερνητικών οργανισµών για καλύτερες και πιο ολοκληρωµένες ενέργειες , ηµερίδα που οργανώθηκε στη Νέα Υόρκη µε την ευκαιρία της επιτροπής του ΟΗΕ για τη θέση των γυναικών το οποίο στηρίζεται παρουσίασε τις ανησυχίες των ευρωπαϊκών µη σε ης συνόδου της DAPHNE, 42 ,. 80 Η συνεργασία µε χώρες της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης στον αγώνα εναντίον της εµπορίας των γυναικών αποτελεί µέγιστη προτεραιότητα τόσο σε , για παράδειγµα µεταξύ των αρµόδιων αρχών για τη κυβερνητικό επίπεδο , µετανάστευση όσο και µεταξύ των µη , κυβερνητικών οργανισµών των δικαστικών και αστυνοµικών αρχών κεφάλαιο βλ , (. 5). Νέες σηµαντικές υποθέσεις στο Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο , , Goteborg. Anderson81 Στην υπόθεση το Συµβούλιο Εφέσεων των Πανεπιστηµίων ανέφερε ένα ερώτηµα σχετικά µε το διορισµό γυναίκας σε θέση καθηγήτριας υδροσφαιρικής στο Η ουσία του ερωτήµατος είναι εάν µια γυναίκα η οποία πανεπιστήµιο του διαθέτει λιγότερα προσόντα από έναν άντρα ο οποίος κάνει αίτηση για την ίδια θέση µπορεί να προσληφθεί για να εφαρµοστεί η πολιτική του Πανεπιστηµίου εργασίας Η υπόθεση αυτή θα πρέπει να που είναι η αύξηση του αριθµού των καθηγητριών. προσφέρει στο ∆ικαστήριο την ευκαιρία να επανεξετάσει προηγούµενη νοµολογία Το σουηδικό εργατικό δικαστήριο υπέβαλε την του σχετικά µε τις θετικές ενέργειες στο ∆ικαστήριο για προδικαστική απόφαση στο ζήτηµα των υπόθεση Svenaeus83 Παρά την υποχρέωση που επιβάλλει ο συστηµάτων επαγγελµατικής κατάταξης. νόµος για ίση αµοιβή στην πράξη γίνονται διακρίσεις εις βάρος των γυναικών όσον , αφορά την αµοιβή και για πρώτη φορά το ίδιο το δικαστήριο θα πρέπει να πάρει µια ίσως δώσει απόφαση σχετικά µε κατευθυντήριες αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά η διαφορά των αµοιβών µεταξύ γυναικών και ανδρών. τη σύγκριση των θέσεων εργασίας και πώς µπορεί γραµµές σχετικά 82. να µε το ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 : ΙΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ∆ΙΕΥΡΥΝΣΗ Η ισότητα των φύλων - προϋπόθεση για την ένταξη εκατοµµύρια νέοι πολίτες από τη Βουλγαρία Ένα νέο στάδιο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ξεκινά µε την αρχή του ου αιώνα 21. τη Τσεχική Πάνω από την Κύπρο 100 , ∆ηµοκρατία τη την Πολωνία τη Λετονία , τη Σλοβακία και τη Σλοβενία έχουν εκφράσει την επιθυµία τους να γίνουν Ρουµανία , µέλη της Ένωσης. την Εσθονία , , τη Λιθουανία την Ουγγαρία , , , , 79 80 Έκθεση της κ. Marianne Eriksson Επιτροπή του ΟΗΕ για τη θέση των γυναικών της Υπόθεση της 16. 7. 1997, EP 220. 962. η σύνοδος , , 42 C-407/98, EE C1/10 Υπόθεση 4. 1. 1999. 81 82 Marschall, Υπόθεση 83 C-236/98. C-409/95, [1997] ECR I-3051. 31 στην έδρα του ΟΗΕ , 12-13 Μαρτίου 1998. Η κοινωνική διάσταση αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για την Κοινότητα και η ισότητα των φύλων και οι ίσες ευκαιρίες αποτελούν αναπόσπαστο τµήµα της κοινωνικής διάστασης ∆εν µπορεί να υπάρξει ένταξη χωρίς ίσες ευκαιρίες µεταξύ γυναικών και. ανδρών Το µήνυµα αυτό διατυπώθηκε σαφώς από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και. την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 84 Κοινοτικό κεκτηµένο κοινοτικό κεκτηµένο « Το σύνολο Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι µία ένωση η οποία βασίζεται στους νόµους. των κοινών δικαιωµάτων και υποχρεώσεων που ισχύουν για όλα τα κράτη µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ονοµάζεται Η πρώτη προϋπόθεση για να γίνει µία χώρα µέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να δεχτεί και να µεταφέρει αυτό το κοινοτικό κεκτηµένο στο εθνικό της δίκαιο και δεύτερον στο εξής να εφαρµόζει τους νόµους που ενσωµάτωσε Το κοινοτικό κεκτηµένο στον τοµέα της. ισότητας των ευκαιριών περιλαµβάνει οκτώ οδηγίες για τους τοµείς της ίσης αµοιβής , της ίσης µεταχείρισης της ισότιµης πρόσβασης σε θέσεις εργασίας και προαγωγές , στην κοινωνική ασφάλιση και στην αυτοαπασχόληση της προστασίας της άδειας , µητρότητας και πατρότητας. ». αναλυτική εξέταση Η « » (screening) αναλυτική εξέταση « Η διαδικασία µε την οποία η Ένωση εξηγεί το κεκτηµένο της και εξετάζει τη νοµοθεσία των υποψήφιων χωρών ονοµάζεται Η πρώτη εξέταση βασίστηκε σε ένα ερωτηµατολόγιο το οποίο συµπλήρωσαν οι υποψήφιες χώρες και σε πολλές συναντήσεις µε ανώτατους υπαλλήλους των αρµόδιων η υπουργείων και σε αυτήν η Επιτροπή στήριξε τη γνώµη της. η Τσεχική ∆ηµοκρατία Κύπρος η Πολωνία και η Σλοβενία , , κρίθηκαν ως οι υποψήφιες χώρες που πληρούν περισσότερο τα κριτήρια του κράτους µέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ένα ακόµη στάδιο της διαδικασίας της διεύρυνσης. όταν ξεκίνησε µια σύνθετη σειρά πολυµερών και διµερών ολοκληρώθηκε συναντήσεων µε αυτές τις χώρες για την ανάλυση της εφαρµογής του κοινοτικού Οι εις βάθος αυτές συζητήσεις σχετικά µε τη νοµοθεσία που αφορά την κεκτηµένου ισότητα των ευκαιριών πραγµατοποιήθηκαν µεταξύ Οκτωβρίου και ∆εκεµβρίου η Ουγγαρία , Το Μάρτιο του η Εσθονία 1998, ». , ,. 1998. Τα αποτελέσµατα της αναλυτικής εξέτασης » « Μετά από τις συναντήσεις µε τις χώρες αυτές η Επιτροπή ανέλυσε την κατάσταση της νοµοθεσίας στις αντίστοιχες χώρες και κατέληξε στο συµπέρασµα ότι στον τοµέα της ισότητας των ευκαιριών η αρχή της µη διάκρισης λόγω φύλου υπάρχει στα η αντανάκλαση της αρχής αυτής συντάγµατα όλων των υποψηφίων χωρών. στους πολιτειακούς και εργατικούς κώδικες είναι πολύ πιο άνιση Το γεγονός αυτό δηµιουργεί πολλά ερωτήµατα σχετικά µε την εφαρµογή των διατάξεων για την ισότητα Η µόνη υπόθεση για την οποία εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετικά µε τη. διάκριση λόγω φύλου σε χώρα της Κεντρικής ή της Ανατολικής Ευρώπης είναι εκτίµησε ότι η αγγελία µε ουγγρική Οι οδηγίες την οποία εζητείτο νέος άνδρας ήταν ασύµβατη µε το ουγγρικό δίκαιο Το δικαστήριο της ουγγρικής πόλης Ωστόσο , Monor. 85. 84 85 Heidi Hautala Υπόθεση ∆ικαστήριο της πόλης Kadar, και εκπρόσωποι της Επιτροπής στο 8. 10. 1998 αριθ Bled. 3p21321/1997/13, Ουγγαρία. Monor , της Σλοβενίας. 32 σχετικά µε την ίση µεταχείριση κατάρτιση και η ίση αµοιβή υποψήφιων χωρών. απόδειξης που σηµαίνει έµµεση διάκριση δύο µόνο χωρών. όπως οι ίσες ευκαιρίες στην εργασία και στην εντάσσονται τώρα στη νοµοθεσία των περισσότερων Οι οδηγίες σχετικά µε τη γονική άδεια και το βάρος της µεταφράζονται στο εθνικό δίκαιο ωστόσο , , , , Προενταξιακή στρατηγική τη τη µε και 200086 δηµοκρατία η Επιτροπή ορίζει την προενταξιακή στρατηγική της Στο πρόγραµµα δράσης για τις πρώην κοµµουνιστικές χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης Η. στρατηγική περιλαµβάνει τη θέσπιση και ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων προσχώρησης µε συγκεκριµένες δεσµεύσεις εκ µέρους των υποψήφιων χωρών που συνδέονται , σταθεροποίηση µακροοικονοµική ιδιαίτερα. Περιλαµβάνεται επίσης ένα εθνικό πρόγραµµα για την ενσωµάτωση του κοινοτικού κεκτηµένου εντός συγκεκριµένου χρονοδιαγράµµατος µε επίκεντρο τους τοµείς Στο επίκεντρο της στρατηγικής προτεραιότητας που ορίζονται σε κάθε γνώµη 87. αυτής είναι η υποστήριξη της Αυτό σηµαίνει υποστήριξη για θεσµικής ανάπτυξης « ιδιαίτερα εκείνων την ανάπτυξη των θεσµικών και διοικητικών δοµών σε κάθε χώρα , που θα διευκολύνουν την εφαρµογή του κοινοτικού κεκτηµένου κατά πρώτο , αλλά και συµµετοχή σε και κύριο λόγο συµµετοχή στο πρόγραµµα υπάρχοντα κοινοτικά προγράµµατα PHARE ∆ηλαδή η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο. το Ευρωπαϊκό Στη διαδικασία της διεύρυνσης µετέχουν όλα τα ευρωπαϊκά όργανα σε µια συντονισµένη προσπάθεια Συµβούλιο , σκέψης και προσπάθειας για την ένταξη των ΧΚΑΕ στην επένδυσης πόρων , Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν διαµορφωθεί νέα όργανα και στρατηγικές ώστε να προβλεφθούν οι τεράστιες αλλαγές που θα επιφέρει η ιδιαίτερα για τις χώρες που βρίσκονται σε µεταβατικό στάδιο προς την διεύρυνση , οικονοµία της αγοράς Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός , χρόνου , ». - - ,. 88 Η απασχόληση των γυναικών και η επαγγελµατική ζωή Πρέπει να εξασφαλιστεί ότι κατά τη µετάβαση στην οικονοµία της αγοράς και κατά τη διαδικασία της διεύρυνσης γενικότερα οι γυναίκες δεν επηρεάζονται αρνητικά και , ότι θα έχουν µερίδιο στα οφέλη. Στις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης οι γυναίκες παραδοσιακά έχουν ενσωµατωθεί σε πολύ µεγάλο βαθµό στην οικονοµία µέσω της αµειβόµενης η θέση τους εργασίας είναι ευάλωτη. µε την αναδιάρθρωση προς τις οικονοµίες της αγοράς , Σήµερα ,. , Οι γυναίκες στην Κεντρική και στην Ανατολική Ευρώπη απολαµβάνουν υψηλό επίπεδο µόρφωσης και κατάρτισης Συµµετέχουν σε πολλούς τοµείς της αγοράς. ίσοις όροις µε τους άνδρες και µπορούν να βασίζονται σε ένα εργασίας επί ολοκληρωµένο σύστηµα κέντρων παιδικής µέριµνας Είχαν σηµαντικό ποσοστό. αφού η υποψηφιότητα των γυναικών για τα κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης , 86 87 88 COM (97) 2000. Γνώµες της Επιτροπής στις αιτήσεις για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κανονισµός ης Μαρτίου της ΕΕ 622/98, L 85 20 1998. 33 κοινοβούλια ενθαρρυνόταν από την κυβέρνηση και ορισµένες φορές ρυθµιζόταν µε ποσοστώσεις. σε ορισµένες χώρες , Οι παράγοντες αυτοί έχουν οδηγήσει σε οπισθοδρόµηση κατά , τη µεταβατική περίοδο µε την προώθηση ενός παραδοσιακού ρόλου προτύπου για τις , γυναίκες και µιας οικογένειας που στηρίζεται στην εργασία του άνδρα Η. οπισθοδρόµηση αυτή συνδυάστηκε µε αυξηµένες πιέσεις προς τις γυναίκες µετά το , κλείσιµο των κέντρων παιδικής µέριµνας λόγω της διάλυσης µεγάλων κρατικών επιχειρήσεων και το αυξηµένο κόστος της φροντίδας των παιδιών. , αλλά όχι σε όλες τις χώρες. Τα ποσοστά ανεργίας των γυναικών είναι υψηλότερα από εκείνα των ανδρών σε ορισµένες Η αναδιάρθρωση των µεγάλων βιοµηχανιών , Ο τοµέας είχε ως αποτέλεσµα την αύξηση του ποσοστού ανεργίας για τους άνδρες. των υπηρεσιών στον οποίο εργάζονται κυρίως γυναίκες δεν επηρεάστηκε σε µεγάλο βαθµό από τη µετάβαση η συµµετοχή των γυναικών στον Είναι πιθανόν , τοµέα των υπηρεσιών να µειωθεί µε την είσοδο των ανδρών στον τοµέα αυτόν. τα ποσοστά Λαµβανοµένων υπόψη των διαφορών στον υπολογισµό της ανεργίας , απασχόλησης προσφέρουν ένα καλό µέτρο σύγκρισης µεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΧΚΑΕ Τα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών σε χώρες όπως η ίσα µε τα αντίστοιχα ποσοστά της Ρουµανία και η Τσεχική ∆ηµοκρατία είναι είναι χαµηλότερα από τα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών στο ΗΒ ή Φινλανδίας · στη Σουηδία όπου η µερική απασχόληση αποτελεί σηµαντικό στοιχείο της αγοράς , εργασίας ωστόσο Στη Σλοβενία όπως η Ρουµανία. έχουν αυξήσει τη διάρκεια της άδειας Ορισµένα κράτη , µητρότητας µια ανάλογη πρόταση παρεµποδίστηκε από οµάδα πίεσης. οι οποίες φοβήθηκαν ότι οι γυναίκες θα έχαναν τις ευκαιρίες απασχόλησής γυναικών , Όσον αφορά την άδεια τους εάν διέκοπταν την εργασία τους για µεγάλες περιόδους. τη γονική και την οικογενειακή άδεια διακρίνονται διαφορετικά πλαίσια µητρότητας στις προσεγγίσεις που επικράτησαν στις διάφορες ΧΚΑΕ Οι γυναίκες επίσης είναι εκείνες που επηρεάστηκαν περισσότερο από τις µειώσεις των υπηρεσιών υγείας και από τη συνεχιζόµενη ριζική αναδιάρθρωση των συστηµάτων κοινωνικής προστασίας ,. , ,. Εκπροσώπηση και συµµετοχή των γυναικών Η συµµετοχή και η εκπροσώπηση στα όργανα λήψης των αποφάσεων αποτελεί βασικό στοιχείο της δηµοκρατίας και αναπόσπαστο στοιχείο µια κοινωνίας που στηρίζεται στο νόµο και τα θεµελιώδη δικαιώµατα. , ( 95% Μάλιστα σε ορισµένα κοινοβούλια στης Ρουµανίας , Η εκπροσώπηση των γυναικών στα κοινοβούλια των υποψηφίων χωρών είναι µάλλον για παράδειγµα περιορισµένη ). Σύµφωνα µε στοιχεία που υπάρχουν το των βουλευτών είναι άνδρες. παρατηρείται έλλειψη ενδιαφέροντος εκ µέρους των γυναικών όσον αφορά τον ιδιαίτερο επίσηµο πολιτικό στίβο Παρατηρείται όµως ιδιαίτερα σε εθνικό επίπεδο ,. ενδιαφέρον και συµµετοχή εκ µέρους των γυναικών σε τοπικό επίπεδο Σε όλες. ένα µεγάλο φάσµα µη κυβερνητικών οργανισµών µετέχουν σε σχεδόν τις χώρες όλους τους τοµείς που ενδιαφέρουν τις γυναίκες Οι µη κυβερνητικοί αυτοί. οργανισµοί είναι γενικά πολύ µικροί και δεν διαθέτουν καθόλου οικονοµικούς ή άλλους πόρους ή οι πόροι που διαθέτουν είναι ανεπαρκείς. , , , 34 Ποσοστό γυναικών στα εθνικά κοινοβούλια των υποψήφιων χωρών (%), 1998* 0 30 17,5 14,7 13,9 12,7 10,9 10,8 17 9 8,3 7,8 5,5 5,4 Πηγή : Σηµ : * 26,8 ∆ιακοινοβουλευτική Ένωση. στις 25. 09. 1998. Λιθουανία Σλοβακία 1998 Τσεχική ∆ηµοκρατία Πολωνία Εσθονία Βουλγάρια Λεττονία Ουγγαρία Σλοβενία Ρουµανία Κύπρος ΕΕ 15 ΕΚ Η εφαρµογή της ισότητας των δικαιωµάτων Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω τα συντάγµατα περιέχουν διατάξεις κατά των αλλά δεν υπάρχει παράδοση όσον αφορά τη διεκδίκηση δικαιωµάτων διακρίσεων , κατά των διακρίσεων Ένα από τα κυριότερα ζητήµατα στον τοµέα της ισότητας των. φύλων είναι εποµένως η ενθάρρυνση των γυναικών να φέρουν στο ∆ικαστήριο υποθέσεις που αφορούν διακρίσεις εναντίον τους είναι απαραίτητο. να υπάρξουν δοµές υποστήριξης σε διάφορα επίπεδα. Για να γίνει αυτό , για παράδειγµα Οι µονάδες , Εκτός από τη Βουλγαρία όλες οι ΧΚΑΕ διαθέτουν αυτή τη στιγµή ή βρίσκονται τώρα στη διαδικασία θέσπισής τους είτε µια µονάδα µέσα σε κάποιο υπουργείο είτε µια , υπηρεσία για τις γυναίκες ή έναν εντεταλµένο υπάλληλο που ασχολείται µε την τις περισσότερες φορές πολύ παραβίαση της ισότητας των δικαιωµάτων. είναι συχνά ιδιαίτερα δραστηριοποιηµένες και έχουν δείξει ενδιαφέρον για να µικρές , ανταλλάξουν εµπειρίες και να µάθουν από τις προσεγγίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλες τις , Ορισµένες χώρες αναθέτουν την παρακολούθηση της ίσης µεταχείρισης πολιτικές όσον αφορά τις αµοιβές και τις συνθήκες εργασίες στις επιθεωρήσεις εργασίας. Άλλες διερευνούν την αξιοποίηση µηχανισµών λειτουργικού ελέγχου Με σκοπό να. δοθεί συγκεκριµένη βοήθεια στις γυναίκες που θα τις βοηθήσει να ισχυροποιήσουν τα δικαιώµατά τους Σηµαντική εξέλιξη σηµειώθηκε στην Κύπρο Μόνιµη Κεντρική Υπηρεσία για τα ∆ικαιώµατα των Γυναικών αναδιαρθρώθηκε και µετονοµάστηκε το απαιτούνται µόνιµες δοµές και σε περιφερειακό επίπεδο. όταν δηµιουργήθηκε η Η υπηρεσία αυτή Εθνικό Μηχανισµό για τα « 1988, 1994 σε το 89. ,. , 89 Στρατηγικό αναπτυξιακό σχέδιο ∆ηµοκρατίας. 1994-98. Υπουργείο εργασίας και κοινωνικών ασφαλίσεων της Κυπριακής 35 ∆ικαιώµατα των Γυναικών νέο στρατηγικό αναπτυξιακό σχέδιο για την περίοδο ». Σήµερα βρίσκεται στο στάδιο της προπαρασκευής ένα 1999-2000. Η υποστήριξη της Επιτροπής για θεσµική ανάπτυξη όσον αφορά την ισότητα. ’ ‘ Σεµινάρια • Με σκοπό να βοηθήσει τις υποψήφιες χώρες στην προσπάθειά τους να εξοικειωθούν το γραφείο τεχνικής βοήθειας και µε το κοινοτικό κεκτηµένο και την εφαρµογή του , ανταλλαγής πληροφοριών της Επιτροπής διοργάνωσε τον Ιούνιο του 1998 (TAIEX) ένα σεµινάριο στις Βρυξέλλες για τις έντεκα χώρες σχετικά µε τις δοµές εφαρµογής , στο οποίο παρουσιάστηκαν διάφορα µοντέλα και εµπειρία τόσο από την Ένωση όσο Άλλα σεµινάρια µε πιο συγκεκριµένα θέµατα προβλέπεται να και από τις ΧΚΑΕ. πραγµατοποιηθούν το 90 1999. Υψηλού επιπέδου επαφές και συνέδρια • Η Επιτροπή δέχτηκε µεγάλο αριθµό ανώτατων υπαλλήλων από τα αντίστοιχα υπουργεία και συµµετείχε σε σεµινάρια και συνέδρια που διοργανώθηκαν από τις υποψήφιες χώρες ή το Σκανδιναβικό Συµβούλιο Υπουργών για να εξηγήσει του κοινοτικό κεκτηµένο και διοικητικές δοµές που απαιτούνται για την εφαρµογή του. οι υπηρεσίες της Επιτροπής και το Με σκοπό την ευρύτερη διάδοση στο κοινό και τη µετάδοση της σπουδαιότητας του σεβασµού των ίσων ευκαιριών για γυναίκες και άνδρες στη διαδικασία της διεύρυνσης µαζί µε τη Σλοβενική , TAIEX, προσκάλεσαν αντιπροσωπείες από όλες τις ΧΚΑΕ σε Υπηρεσία για τις Γυναίκες , συνέδριο που πραγµατοποιήθηκε στο , 1998. Το συνέδριο δεν περιορίστηκε στα τεχνικά ζητήµατα που αφορούν την εφαρµογή , αλλά προχώρησε και σε θέµατα όπως η λήψη αποφάσεων η βία και η ένταξη της , διάστασης του φύλου Το βασικό συµπέρασµα που προέκυψε από το συνέδριο ήταν. ότι η ισότητα µεταξύ γυναικών και ανδρών αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της οι τους δηµοκρατίας και κατά συνέπεια της προσχώρησης. , συµµετέχοντες υπογράµµισαν την ανάγκη για ισότιµη εκπροσώπηση των γυναικών στις θέσεις λήψης αποφάσεων και για σεβασµό των ανθρωπίνων δικαιωµάτων τους. τον Οκτώβριο του Στις συστάσεις της Σλοβενίας Bled, 91 ∆ραστηριότητες δικτύου • Μετά από αίτηµα των συµµετεχόντων στο συνέδριο του η Επιτροπή δηµιούργησε ένα ηλεκτρονικό σηµείο πληροφόρησης στο οποίο περιλαµβάνεται µία βάση δεδοµένων εµπειρογνωµόνων σε θέµατα ισότητας από την Επιτροπή τα κράτη µία βιβλιοθήκη και ένας χώρος συζήτησης µέλη και τις υποψήφιες χώρες. , µε Οποιοσδήποτε επιθυµεί να αποκτήσει πρόσβαση σ περιορισµένα δικαιώµατα µπορεί να επικοινωνήσει µε τη µονάδα για την ισότητα µεταξύ γυναικών και ανδρών Αυτή τη στιγµή η βάση δεδοµένων αποτελείται από περισσότερες από πενήντα καταχωρίσεις και υπάρχουν συζητήσεις οι οποίες είναι σε εξέλιξη σε αυτό το χώρο. της Επιτροπής. αυτό το χώρο του Internet V/D5) Bled, Γ∆ ’ ( , 90 91 Μεταφορά και εφαρµογή της κοινοτικής νοµοθεσίας στον τοµέα των ίσων ευκαιριών Βρυξέλλες. Συστάσεις του συνεδρίου Ανατολικής Ευρώπης "Agenda Equality Conference" Οκτωβρίου 1998, για τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και της Ιουνίου , 25-26 , 8-10 1998, Bled, Σλοβενία. 36 Πρόσβαση σε κοινοτικά προγράµµατα , όσο και για εκείνα που αφορούν την εκπαίδευση • Η συµµετοχή στα κοινοτικά προγράµµατα των υποψήφιων χωρών ενθαρρύνεται ιδιαίτερα το. Αυτό ισχύει τόσο για τα προγράµµατα που αφορούν τη δηµόσια υγεία , και τον καρκίνο (Socrates) AIDS Η νεολαία για την επαγγελµατική κατάρτιση (Leonardo Da Vinci) την Ευρώπη η Επιτροπή είχε τη δυνατότητα να υποστηρίξει άµεσα τη 1998 δηµιουργία και την εργασία µη κυβερνητικών οργανισµών στην κεντρική και στην ανατολική Ευρώπη µέσω των προγραµµάτων Ιδιαίτερη προσοχή TACIS. για την αστυνοµική έχει δοθεί στη συµµετοχή των ΧΚΑΕ στο πρόγραµµα STOP92 συνεργασία µε στόχο την καταπολέµηση της εµπορίας ανθρώπων ιδιαίτερα γυναικών και παιδιών και ειδικά για την ανάπτυξη προληπτικών ενεργειών και εκστρατειών , ενηµέρωσης. και τη νεολαία PHARE και Το ). ( , Ένας από τους βασικούς τοµείς ανησυχίας σε αρκετές χώρες είναι το θέµα της βίας εναντίον των γυναικών και διασυνοριακή εµπορία γυναικών και νεαρών κοριτσιών. η Επιτροπή Την ανησυχία αυτή συµµερίζονται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το , Για την πρωτοβουλία Συµβούλιο και πολλοί ευρωπαϊκοί µη κυβερνητικοί οργανισµοί που υποστηρίζει µη κυβερνητικούς οργανισµούς στην καταπολέµηση της DAPHNE93 βίας εναντίον γυναικών και παιδιών έχουν γίνει αιτήσεις από πολλούς µη κυβερνητικούς οργανισµούς µε εµπειρία στον τοµέα της εµπορίας. ,. , στο µεσοπρόθεσµο κοινοτικό Όπως προβλέπεται από την προενταξιακή στρατηγική πρόγραµµα δράσης σχετικά µε τις ίσες ευκαιρίες γυναικών και ανδρών µπορούν να συµµετέχουν και άλλες χώρες , Χώρου και οι ΧΚΑΕ 1998 Ουγγαρίας ώστε να µπορεί να υποβάλει σχέδια µέσα στο εκδηλώσει ενδιαφέρον για να συµµετάσχουν η Τσεχική ∆ηµοκρατία Λιθουανία , να γνωρίσουν τις δραστηριότητες και τις αξίες της Ένωσης , µία βάση για διάλογο. (1996-2000) όπως αυτές του Ευρωπαϊκού Οικονοµικού δηµιουργήθηκε η νοµική βάση για τη συµµετοχή της έχουν 199895. η Η συµµετοχή αυτή θα είναι µια ευκαιρία για αλλά θα αποτελέσει και η Ρουµανία και η Σλοβενία. 1999 η Εσθονία , Για το Το 94. , Μελλοντικές δραστηριότητες. • Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να υπογραµµίζει την αναγκαιότητα για πλήρη συµµόρφωση µε το µε εκστρατείες υποστήριξης οι οποίες » σκοπό θα έχουν να ενηµερώσουν γυναίκες και άνδρες για τα δικαιώµατά τους στην ισότητα Η Επιτροπή σκοπό έχει επίσης να οργανώσει άλλο ένα συνέδριο υψηλού επιπέδου σχετικά µε τη σπουδαιότητα της ισότητας στη διαδικασία της διεύρυνσης. κοινοτικό κεκτηµένο «. 92 93 94 95 Κοινή δράση της της συνθήκης για την 29. 11. 1996 για την κατάρτιση προγράµµατος ενθάρρυνσης και ανταλλαγών µεταξύ των υπευθύνων Ευρωπαϊκή Ένωση , της για την καταπολέµηση της εµπορίας ανθρώπων και της σεξουαλικής εκµετάλλευσης παιδιών. που θέσπισε το Συµβούλιο βάσει του άρθρου Κ L 322 ΕΕ. 3 της 12. 12. 1996. COM (98) 335 20. 5. 1998. Απόφαση του Συµβουλίου της Απόφαση του Συµβουλίου της 22. 12. 95, 12. 10. 1998, άρθρο ΕΕ ΕΕ L 335 της 6, L 295/40 της 30. 12. 95. 4. 11. 1998. 37