Aggiornamento su MEEP: anticipare lo sviluppo del supercalcolo europeo su esascala del futuro

Quando a metà del 2023 il progetto MEEP si è concluso ha lasciato in eredità un’infrastruttura di supercalcolo di tipo esplorativo. Nel 2024, esamineremo in che misura sono state ampliate le capacità per creare finalmente una piattaforma all’avanguardia per sistemi su esascala basata sulla tecnologia europea.

Il progetto https://meep-project.eu/ (MEEP), finanziato dall’UE, ha introdotto un sistema FPGA (Field Programmable Gate Array) su larga scala che comprende una collezione completa di proprietà intellettuali hardware e componenti software. Il tutto è stato perfettamente integrato nel sistema FPGA.

«MEEP non è solo un’infrastruttura, è molto di più», afferma la coordinatrice del progetto Vanessa Fernandez, senior research project manager del Barcelona Supercomputing Center (BSC). «Si tratta dei contributi all’ecosistema RISC-V in molti dei livelli dello stack aperto (software e hardware). Si tratta anche di contribuire alla sovranità europea in materia di chip, alla società e alla crescita economica, offrendo una serie di proprietà intellettuali, strumenti e infrastrutture riutilizzabili basati sul RISC-V.»

Le proprietà intellettuali, gli strumenti e l’infrastruttura basati sul RISC-V consentono di migliorare il flusso di esplorazione dei progetti di sistema, offrendo un meccanismo in grado di valutare rapidamente e facilmente le nuove idee. Offrono inoltre un veicolo didattico per le persone interessate al RISC-V nel calcolo ad alte prestazioni ma che non hanno alcuna esperienza precedente. Inoltre forniscono un meccanismo per risparmiare sui costi di progettazione e sviluppo di processori, acceleratori o altri sistemi complessi.

Due in uno: piattaforma di valutazione e strumento di sviluppo software

Da un punto di vista tecnico, le attività di ricerca avviate durante MEEP continuano ad evolversi nell’ambito di nuovi progetti. Un esempio degno di nota è l’adattamento degli strumenti e degli ambienti. In particolare, i partner del progetto hanno lavorato alla stabilizzazione e alla manutenzione del kernel Linux, alla verifica di tutte le distribuzioni Linux disponibili per i core Lagarto e ai servizi generali che il sistema operativo offre all’ambiente e alle applicazioni.

Un altro esempio degno di nota è l’aumento dell’insieme di funzionalità e strumenti per lo sfruttamento della piattaforma. Ciò sta avvenendo aggiungendo funzionalità di verifica dei progetti su un FPGA e consentendo di suddividere un progetto di grandi dimensioni in più FPGA, collegandoli poi tramite Aurora.

Organizzando e partecipando a eventi come il https://riscv.org/blog/2023/07/risc-v-summit-europe-2023-highlights-from-barcelona/ (RISC-V Summit Europe 2023) e i https://riscv.org/event/second-international-workshop-on-risc-v-for-hpc/ (workshop RISC-V per il calcolo ad alte prestazioni), MEEP sta contribuendo alla crescita dell’ecosistema RISC-V e di conseguenza al successo dell’adozione dell’architettura del set di istruzioni RISC-V come architettura dominante in Europa.

Infine, i partner del progetto stanno migliorando le informazioni fornite agli utenti finali, compresa la documentazione presente sui https://github.com/MEEPproject/ (repository GitHub), offrendo inoltre agli utenti informazioni più dettagliate https://bsc.es/supportkc/docs/MEEP/intro/ (sull’infrastruttura).

«Grazie ai finanziamenti dell’UE, abbiamo un’infrastruttura basata sull’FPGA per i ricercatori che è già operativa», conclude Fernandez. «Questa piattaforma non è solo l’infrastruttura fisica, ma anche gli strumenti e il supporto che la circondano e che la rendono interessante per l’utilizzo in diverse attività legate all’analisi e alla valutazione di nuove proprietà intellettuali e idee hardware e software.»

Sulla base di informazioni relative ai progetti

MEEP, esascala, supercalcolo, supercomputer, Field Programmable Gate Array, FPGA, RISC-V, calcolo ad alte prestazioni, hardware, software

Economia digitale

Notizie

Articolo: notizie

In seguito...

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

processore di computer

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/hardware/processore di computer

sviluppo software

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/sviluppo software

ecosistemi

supercomputer

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/hardware/supercomputer

metalloidi

/scienze naturali/scienze chimiche/chimica inorganica/metalloidi

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

LEADERSHIP INDUSTRIALE - Leadership nel settore delle tecnologie abilitanti e industriali - Tecnologie dell'informazione e della comunicazione (TIC)

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Trwają prace nad pierwszymi robotami do usuwania odpadów z dna morskiego

Jesteśmy o krok bliżej czystszych mórz i oceanów – w ramach wspieranego przez Unię Europejską projektu powstał autonomiczny system do zbierania odpadów morskich, który jest obecnie testowany w mętnych wodach niemieckiego portu w Hamburgu.

Z aktualnych danych wynika, że w oceanach może znajdować się nawet 66 milionów ton odpadów, a przeważająca ich ilość zalega głęboko na dnie. Nie licząc kilku potencjalnie niebezpiecznych misji z udziałem nurków, większość dotychczasowych działań zmierzających do rozwiązania problemu zaśmieconego dna morskiego polegała na usuwaniu śmieci unoszących się na powierzchni wody. Uczeni zaangażowani w finansowany przez UE projekt SeaClear opracowują innowacyjne rozwiązanie wykorzystujące technologię sztucznej inteligencji, które pozwoli na sprzątanie dna morskiego bez narażania życia ludzi.

Rozwiązanie polega na automatyzacji procesu poszukiwania, identyfikowania i zbierania odpadów w morzu dzięki współpracującym ze sobą robotom autonomicznym. Na system ten składają się łódź, dron powietrzny, dwa roboty pracujące pod wodą oraz specjalny kosz na zebrane odpady. Według badaczy z projektu SeaClear opracowane przez nich roboty to pierwsze w historii maszyny, które zostaną wykorzystane do oczyszczania zaśmieconego dna morskiego.

Bezzałogowa łódź przeszukuje dno morskie za pomocą specjalnego sonaru, zwanego echosondą wielowiązkową, za pomocą którego oznaczane są wszystkie namierzone odpady o większych rozmiarach. Łódź została zbudowana we Francji przez firmę Subsea Tech, partnera projektu. Służy ona jako statek-matka dla opracowanego systemu, co znaczy, że jest ona bazą, z której wyruszają, na którą wracają i z którą komunikują się wszystkie roboty, a także pełni rolę źródła zasilania połączonego z robotami za pomocą uwięzi.

Gdy woda jest wystarczająco przejrzysta, poszukiwanie odpadów o większych gabarytach odbywa się z powietrza za pomocą drona. Część podwodna systemu składa się z niewielkiego robota obserwacyjnego wyposażonego w kamerę i sonar, który przeczesuje dno morskie w poszukiwaniu mniejszych zanieczyszczeń, oraz większego robota, który zbiera odpady za pomocą specjalnie zaprojektowanego chwytaka z urządzeniem ssącym ułatwiającym wyciąganie przedmiotów częściowo przykrytych przez osady. Chwytak jest zakończony czerpakami, które posiadają otwory na wzór sieci, dzięki czemu drobne organizmy żywe, które mogłyby zostać przypadkowo złapane w tę pułapkę, nie ucierpią. Po zidentyfikowaniu odpadów robot umieszcza je w koszu przymocowanym do łodzi. Specjalna budowa kosza sprawia, że zanieczyszczenia unoszące się na wodzie nie wydostają się z powrotem na zewnątrz.

W maju 2022 roku zespół projektu SeaClear przetestował prototyp swojego rozwiązania w porcie w Hamburgu. Była to już druga seria tego typu testów, przy czym pierwsza odbyła się we wrześniu 2021 roku w Dubrowniku w Chorwacji, gdzie – dzięki stosunkowo dobrej widoczności pod wodą – zespołowi udało się dopracować poszczególne elementy, tak by tworzyły spójny system. Jak się jednak okazało, warunki w wodach przybrzeżnych Hamburga i związane z tym wyzwania okazały się zgoła inne niż w Dubrowniku. Przede wszystkim dużo gorsza widoczność pod wodą, często poniżej kilku centymetrów, oraz spory ruch statków handlowych uniemożliwiały wykrywanie odpadów za pomocą kamer. W związku z tym badacze mogli polegać jedynie na sonarze i jego czujnikach. „Obecnie zajmujemy się budową całego systemu samodzielnie, opierając się na danych z sonaru, ponieważ do tej pory po prostu nie dysponowaliśmy w tym celu odrębną bazą danych”, tłumaczy dr Stefan Sosnowski z Uniwersytetu Technicznego w Monachium, będącego partnerem projektu, w http://california18.com/seaclear-cleans-dirty-coastal-waters-tested-in-the-port-of-hamburg/4576052022/ (informacji prasowej) opublikowanej w serwisie California18.

Jako że testy odbywające się w Hamburgu miały na celu sprawdzenie, jak dobrze zintegrowane są poszczególne elementy prototypowego rozwiązania, system nie wykonał jeszcze żadnego zadania w sposób całkowicie autonomiczny. Mimo to badacze byli zadowoleni z ogólnych wyników tych prób, mając świadomość, że nie był to ostateczny sprawdzian, a jedynie testy próbne na potrzeby projektu SeaClear (SEarch, identificAtion and Collection of marine Litter with Autonomous Robots), którego realizacja potrwa do grudnia 2023 roku.

Więcej informacji:
http://seaclear-project.eu/ (strona projektu SeaClear)

Na podstawie informacji uzyskanych z projektu i komunikatów prasowych

SeaClear, odpady, śmieci, robot, podwodny, dno morskie, łódź, sonar, dron

Gospodarka cyfrowa

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Roboty – pomagają czy przeszkadzają w zrównoważonym rozwoju?

Dzięki wynikom nowego badania poznajemy blaski i cienie robotyki oraz autonomicznych systemów oraz ich wykorzystania do realizacji celów zrównoważonego rozwoju przyjętych przez Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ).

Gospodarka cyfrowa

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

oprogramowanie

robotyka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

fizjoterapia

/medycyna i nauki o zdrowiu/medycyna kliniczna/fizjoterapia

samolot

/inżynieria i technologia/przemysł maszynowy/inżynieria pojazdów/inżynieria lotnicza i kosmiczna/samolot

roboty autonomiczne

czujniki

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/czujniki

uczenie maszynowe

/nauki przyrodnicze/informatyka/sztuczna inteligencja/uczenie maszynowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Bezzałogowa łódź żaglowa usprawnia zbieranie danych oceanicznych na Atlantyku

Po około 22 000 km i 370 dniach misja, której celem było zebranie krytycznych danych oceanicznych z tropikalnych obszarów Atlantyku, kończy się sukcesem.

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

biologia morska

/nauki przyrodnicze/nauki biologiczne/biologia morska

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Plastikowy „smog” oceaniczny w liczbach

Naukowcy dostarczają decydentom cenne dane, które pomogą kształtować przyszłe działania w zakresie przepisów odnoszących się do zanieczyszczenia oceanów plastikiem. Ich globalna analiza pokazuje bezprecedensowy wzrost ilości plastiku w oceanach od 2005 roku.

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

biologia morska

społeczeństwo obywatelskie

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Oczyszczanie za pomocą morskiego śmieciowego stwora Sea Litter Critter

Czy zautomatyzowany „stwór” mógłby wyzbierać i przetworzyć śmieci, znajdujące się w morzu, wykorzystując technologię plazmową? Rozpoczęto finansowany ze środków unijnych projekt, by to ustalić.

Żywność i zasoby naturalne

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

pojazd autonomiczny

/inżynieria i technologia/przemysł maszynowy/inżynieria pojazdów/inżynieria motoryzacyjna/pojazd autonomiczny

recykling

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/gospodarka odpadami/procesy przetwarzania odpadów/recykling

łowiska

/nauki rolnicze/rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo/łowiska

energia wiatrowa

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia odnawialna/energia wiatrowa

systemy nawigacyjne

/nauki społeczne/geografia społeczna i ekonomiczna/transport/systemy nawigacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Młodzież sprząta plastikowe odpady z karaibskich plaż

Dzięki wsparciu inicjatywy finansowanej z budżetu Unii Europejskiej opracowano strategię zaangażowania społecznego, w ramach której blisko setka młodych wolontariuszy zajęła się sprzątaniem dwóch plaż na karaibskiej wyspie Sint Maarten usuwając z nich ponad tonę śmieci.

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

/nauki społeczne/nauki polityczne/polityka partii politycznych/społeczeństwo obywatelskie/organizacje pozarządowe

ekosystemy

limnologia

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/hydrologia/limnologia

energetyka i paliwa

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Edukowanie nowego pokolenia w zakresie walki z problemem odpadów plastikowych

Badanie ujawnia potencjał pracy z nauczycielami i uczniami w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat rozwiązań poważnego globalnego problemu środowiskowego: zaśmiecenia oceanów.

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

gospodarka odpadami

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Pływające drony bezpiecznie usuwają odpady morskie

Jeśli nadal będziemy zanieczyszczać planetę w tym samym tempie, przyniesie to poważne konsekwencje dla ekosystemów morskich, wody pitnej i, co za tym idzie, wpłynie zauważalnie na jakość naszego życia. W ramach prac nad projektem WasteShark (Marine Litter Prevention with Autonomous Water Drones) naukowcy skorzystali z zaawansowanej robotyki, żeby opracować nowe rozwiązanie oparte na danych, umożliwiające zbieranie odpadów morskich i dostarczanie ich na brzeg.

Zmiana klimatu i środowisko

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

łowiska

przedsiębiorczość

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/przedsiębiorczość

drony

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/robotyka/roboty autonomiczne/drony

czujniki

zanieczyszczenie

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/nauki o środowisku/zanieczyszczenie

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Sprzątanie oceanów za pomocą inteligentnych robotów

W ramach projektu finansowanego ze środków UE wdrażany jest system autonomicznych robotów do usuwania odpadów z powierzchni i dna oceanów.

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

sztuczna inteligencja

recykling

zanieczyszczenie

robotyka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zarządzanie innowacjami

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/zarządzanie innowacjami

roboty autonomiczne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Specjalne łodzie zbierają odpady i toksyczne glony z zanieczyszczonych wód

Ludzie produkują ogromne ilości odpadów, które zanieczyszczają środowisko morskie. Zespół projektu SAILCLEAN podjął się rozwiązania tego problemu, żeby zapewnić dobry stan mórz.

Zmiana klimatu i środowisko

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

łowiska

fykologia

model biznesowy

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/model biznesowy

produktywność

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/ekonomia produkcji/produktywność

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Ograniczanie zanieczyszczenia plastikiem na Karaibach

Wykorzystując prezentacje szkolne i akcje sprzątania plaż, pewna organizacja pozarządowa ogranicza zanieczyszczenia plastikiem na niderlandzkiej wyspie wchodzącej w skład Karaibów – Sint Maarten.

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

ekosystemy

limnologia

energetyka i paliwa

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zarządzanie innowacjami

roboty autonomiczne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

Program: część programu prac Komisji wdrażającego podstawę prawną

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

WIODĄCA POZYCJA W PRZEMYŚLE - Wiodąca pozycja w zakresie technologii prorozwojowych i przemysłowych - Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT)

Information and Communication Technologies

Podstawa prawna

Program: podstawa prawna finansowania badań

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Gdy bariery językowe utrudniają porozumienie między ludźmi

Przepraszam, ale nie rozumiem… Zespół projektu SignON przedstawia wyjątkową aplikację, która może zasypać przepaść komunikacyjną między niesłyszącymi użytkownikami języka migowego i osobami posługującymi się językiem mówionym.

Już od pierwszych dni prac rozpoczętych w 2021 roku zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu http://signon-project.eu/ (SignON) pracuje nad opracowaniem aplikacji na urządzenia mobilne, która pozwoli na automatyczne tłumaczenie języków migowych oraz mowy. Badaczom przyświeca cel, jakim jest usprawnienie wymiany informacji między osobami niesłyszącymi, niedosłyszącymi i słyszącymi w całej Europie, porozumiewających się przy pomocy irlandzkiego, brytyjskiego, niderlandzkiego, flamandzkiego i hiszpańskiego języka migowego, a także mówiących w językach angielskim, irlandzkim, niderlandzkim oraz hiszpańskim.

Prace w ramach projektu SignON skupiły się na usprawnianiu komunikacji w kontekście usług hotelarskich. Potrzebę opracowania rozwiązania doskonale ilustruje http://signon-project.eu/signon-updates-in-2022/ (film) w międzynarodowym języku migowym, dostępny w witrynie internetowej projektu SignON: „Niesłysząca kobieta z Irlandii, która porozumiewa się w języku migowym, wyjeżdża służbowo do Hiszpanii. Musi zameldować się w hotelu, ale bardzo spieszy się na konferencję. Pracownik recepcji mówi jednak wyłącznie w języku hiszpańskim. Kobieta nie zna hiszpańskiego, nie ma też czasu na to, by rozmawiać z recepcjonistą na piśmie w języku angielskim”.

W jaki sposób nowa aplikacja pomoże rozwiązać ten problem? Jak dowiadujemy się z dalszej części filmu: „Kobieta porozumiewająca się irlandzkim językiem migowym miga, a aplikacja automatycznie przekłada jej wypowiedzi na tekst w języku hiszpańskim. Gdy pracownik hotelu zacznie odpowiadać po hiszpańsku, aplikacja zapewni przekład na irlandzki język migowy za pośrednictwem awatara”.

Aplikacja opiera się na szeregu technologii sztucznej inteligencji,w tym rozpoznawaniu języka migowego i mowy oraz tłumaczenie maszynowe i tworzenie wirtualnych trójwymiarowych awatarów. Największym wyzwaniem, jakiemu stawia czoła zespół projektu, jest konieczność zgromadzenia olbrzymiej ilości wysokiej jakości danych potrzebnych w celu zapewnienia możliwości tłumaczenia między różnymi językami z odpowiednio wysoką wiernością i jakością. Kolejne wyzwanie związane jest z rodzajami danych dotyczących języków migowych, które są wykorzystywane do trenowania modeli sztucznej inteligencji.

Problem pojawia się na przykład w sytuacji, gdy dane wejściowe zostały zebrane od tłumaczy niebędących rodzimymi użytkownikami języka, którzy nauczyli się języka migowego jako języka obcego – mamy z nią do czynienia na przykład w przypadku audycji informacyjnych przekładanych przez słyszących tłumaczy. „Problem leży w sposobie posługiwania się językiem migowym przez te osoby, który wynika z korzystania z niego jako drugiego języka. Prowadzi to do potencjalnych sytuacji, w których osoby niesłyszące korzystające z aplikacji będą musiały dostosować swój rodzimy język migowy do języka użytkowników, dla których jest on językiem obcym, aby aplikacja była w stanie zrozumieć ich wypowiedzi. Trudność polega na tym, że dane dotyczące języka migowego o dostatecznie wysokiej jakości są rzadkością i nie istnieją duże zbiory takich materiałów”.

Zespół projektu SignON skutecznie stawia czoła takim wyzwaniom dzięki postawieniu na współtworzenie. Przez cały czas trwania projektu naukowcy współpracowali z europejskimi społecznościami osób niesłyszących, g/Głuchych i niedosłyszących w celu opracowania przypadków użycia oraz wspólnego projektowania i współtworzenia usługi i aplikacji SignON.

22 września 2023 roku, dzień przed dorocznymi obchodami Międzynarodowego Dnia Języków Migowych, zespół projektu SignON będzie gospodarzem warsztatów zatytułowanych w „Navigating the Future of Sign Language Machine Translation: Insights and Challenges from the SignON Project”, czyli „Przyszłość tłumaczeń maszynowych języka migowego: Wnioski i wyzwania wynikające z projektu SignON”. Warsztaty obejmą prezentacje rezultatów uzyskanych w ramach projektu oraz wyzwań, którym stawia czoła zespól SignON w miarę zbliżania się do zakończenia prac. Zespół badawczy zaprezentuje również nową białą księgę zawierającą zalecenia dotyczące polityki. Warsztaty odbędą się w belgijskiej Brugii. Projekt SignON (SignON - Sign Language Translation Mobile Application and Open Communications Framework) dobiegnie końca w grudniu 2023 roku.

Więcej informacji:
http://signon-project.eu/ (strona projektu SignON)

SignON, język, język migowy, osoby niesłyszące, osoby głuche, Głusi, osoby niedosłyszące, osoby słyszące, język mówiony, komunikacja

Społeczeństwo

Zdrowie

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Aplikacja tłumaczeniowa wyciąga pomocną dłoń do użytkowników języka migowego

Program przekształcający mowę w znaki języka migowego, który działałby na smarfonie czy tablecie, mógłby ułatwić ludziom niesłyszącym umawianie i odbywanie wizyt u lekarza czy zwiedzanie muzeów.

Gospodarka cyfrowa

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

język migowy

/nauki humanistyczne/jękoznawstwo i literaturoznawstwo/językoznawstwo/język migowy

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Innowacje techniczne pomagają pokonywać bariery w dostępie do dóbr kultury

W ramach projektu ARCHES we współpracy z osobami niepełnosprawnymi opracowano innowacyjne rozwiązania technologiczne mające na celu poprawę dostępu do dóbr kultury. Objęły one m.in. awatary wideo języka migowego, płaskorzeźby dotykowe, aplikacje do zwiedzania muzeów bez barier oraz gry na smartfony i tablety.

Gospodarka cyfrowa

Społeczeństwo

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

oprogramowanie

ekosystemy

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Animacja tłumaczy treści cyfrowe na język migowy

W ramach finansowanych ze środków UE badań naukowcy opracowali awatar, który przyczyni się do zwiększenia dostępności treści cyfrowych oraz informacji publicznych dla społeczności osób głuchych.

Gospodarka cyfrowa

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

bazy danych

język migowy

zarządzanie innowacjami

nierówności społeczne

/nauki społeczne/socjologia/problemy społeczne/nierówności społeczne

prawo

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Już niedługo na naszych ekranach mogą zagościć „realatary”

Unijni naukowcy są coraz bliżej wdrożenia opłacalnej technologii pozwalającej na emisję programów telewizyjnych w języku migowym.

Gospodarka cyfrowa

Społeczeństwo

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

inżynieria i technologia

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

język migowy

uczenie maszynowe

/nauki przyrodnicze/informatyka/sztuczna inteligencja/uczenie maszynowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Un dispositif bio-inspiré réduit la consommation d’énergie

Inspirés par les chouettes effraies, des chercheurs ont mis au point un système de localisation innovant qui combine des capteurs de pointe avec une carte de calcul neuromorphique axée sur une mémoire vive résistive (RRAM pour «resistive random-access memory»).

Alors que nous entrons dans une ère caractérisée par l’omniprésence de l’informatique, de plus en plus d’objets de notre vie quotidienne sont équipés de microprocesseurs en vue de nous faciliter la vie. Pour y parvenir, ces systèmes doivent fonctionner en continu et gaspiller un minimum d’énergie, tout en extrayant des informations utiles et concises à partir de données bruitées et souvent incomplètes acquises en temps réel par plusieurs capteurs. Grâce à leurs capacités de calcul événementiel en mémoire, les architectures neuromorphiques hybrides basées sur les CMOS (complementary metal-oxide semiconductor) memristifs constituent un substrat matériel idéal pour ce type de tâches.

Des chercheurs soutenus en partie par le projet MeM-Scales, lui-même financé par l’UE, ont entrepris de faire la démonstration du potentiel élevé d’un tel système. Pour ce faire, ils ont mis au point un système de localisation d’objets bio-inspiré et dirigé par les événements, qui couple des capteurs avancés à transducteur ultrasonique micro-usiné piézoélectrique (PMUT) avec une carte de calcul neuromorphique basée sur la RRAM. Leur http://www.nature.com/articles/s41467-022-31157-y (article) publié dans la revue «Nature Communications» décrit comment l’approche neuromorphique proposée a permis de réduire la consommation d’énergie de cinq ordres de grandeur par rapport aux systèmes de localisation classiques basés sur des microcontrôleurs.

Le système proposé s’inspire de la neuroanatomie de la chouette effraie. «La solution que nous proposons représente une première étape vers la démonstration d’un concept de système d’inspiration biologique visant à améliorer l’efficacité des calculs», indique la Dre Elisa Vianello, auteure principale de l’étude, dans un (article) http://www.eetimes.com/neuromorphic-device-with-low-power-consumption/ publié sur «EE Times». «Cela ouvre la voie à des systèmes plus complexes effectuant des tâches encore plus sophistiquées pour résoudre des problèmes du monde réel en combinant des informations extraites de différents capteurs. Nous pensons qu’il sera essentiel d’adopter une approche de ce type pour concevoir un système bio-inspiré afin de mettre au point la prochaine génération de dispositifs d’IA de pointe, dans lesquels les informations seront traitées localement en faisant appel à un minimum de ressources. Nous sommes tout particulièrement convaincus que les petits animaux, notamment les insectes, représentent une grande source d’inspiration pour combiner efficacement le traitement des informations sensorielles et les calculs. Grâce aux dernières percées technologiques, nous pouvons combiner des capteurs innovants avec des calculs avancés basés sur la RRAM afin d’élaborer des systèmes à ultra-faible consommation», déclare Elisa Vianello, chercheuse principale au laboratoire d’électronique et de technologie de l’information (CEA-Leti), affilié au Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives (France), qui coordonne le projet MeM-Scales.

L’équipe de recherche a effectué des mesures sur ce système composé de détecteurs de coïncidence s’appuyant sur la RRAM, de circuits de lignes à retard et d’un capteur ultrasonique fabriqué spécialement à cet effet. Elle s’est appuyée sur ses résultats expérimentaux pour calibrer les simulations au niveau du système. Ces simulations ont ensuite été utilisées pour estimer la résolution angulaire et l’efficacité énergétique du modèle de localisation d’objets. Les résultats ont montré une efficacité énergétique bien supérieure à celle d’un microcontrôleur exécutant la même tâche. «Comme toujours, l’objectif consiste à obtenir la meilleure efficacité énergétique pour le niveau de performance requis par une application spécifique. Il est tout à fait envisageable de continuer à améliorer l’efficacité énergétique de notre système», fait remarquer Elisa Vianello.

Ces travaux démontrent que les combinaisons associant des capteurs visuels tels que les caméras à capteur de vision dynamique avec un capteur auditif basé sur les PMUT méritent d’être étudiées pour développer les futurs robots grand public. Le projet MeM-Scales (Memory technologies with multi-scale time constants for neuromorphic architectures) prend fin en juin 2023.

Pour plus d’informations, veuillez consulter:
http://memscales.eu/ (site web du projet MeM-Scales)

D’après des informations communiquées par le projet et des communiqués de presse

MeM-Scales, système, efficacité énergétique, mémoire vive résistive, RRAM, capteur, transducteur ultrasonique micro-usiné piézoélectrique, PMUT

Économie numérique

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Exploiter la technologie du silicium pour des processeurs quantiques à grande échelle

Pouvoir utiliser la technologie du silicium pour concevoir la nouvelle génération de processeurs quantiques serait un avantage appréciable pour le secteur, car cela permettrait de profiter des lignes de production CMOS déjà existantes. C’est ce à quoi travaille le projet MOS-QUITO, et il entend y parvenir dans un avenir proche.

Économie numérique

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

calculateur quantique

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/matériel informatique/calculateur quantique

métalloïde

/sciences naturelles/sciences chimiques/chimie inorganique/métalloïde

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Un minuscule dispositif piézoélectronique améliore la performance des puces CMOS

Les ordinateurs n’ont pas accéléré depuis 2003. Mais désormais, grâce à un nouveau transistor, leurs freins pourraient bien être desserrés.

Économie numérique

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

internet

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/internet

capteurs

écosystème

piézoélectricité

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/industrie électrotechnique/piézoélectricité

droit

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

La technologie plasmonique ouvre la voie à la production de masse de puces hautes performances

Des chercheurs financés par l’UE ont créé une plate-forme révolutionnaire pour répondre aux besoins de l’industrie en circuits complexes de petite taille à faible consommation d’énergie et hautes performances.

Économie numérique

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

microfluidics

/sciences naturelles/sciences physiques/mécanique classique/mécanique des fluides/microfluidics

biocapteurs

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/capteurs/biocapteurs

biodétection

/ingénierie et technologie/biotechnologie environnementale/biodétection

métal de transition

/sciences naturelles/sciences chimiques/chimie inorganique/métal de transition

protéines

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

La première puce CMOS 25/100 Gb à faible coût et basse consommation pour les centres de données

Avec la croissance exponentielle des données générées par les dispositifs numériques haute performance compatibles avec la large bande, les centres de données sont devenus une infrastructure moderne critique. Le niveau de leur consommation d’énergie n’étant pas tenable à long terme, il devient toutefois indispensable de trouver de nouvelles solutions.

Économie numérique

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

métal de transition

dispositif à semiconducteur

/sciences naturelles/sciences physiques/électromagnétisme et électronique/dispositif à semiconducteur

métalloïde

changement climatique

/sciences naturelles/sciences de la Terre et sciences connexes de l'environnement/sciences de l'atmosphère/climatologie/changement climatique

physique des lasers

/sciences naturelles/sciences physiques/optique/physique des lasers

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

logiciel

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/logiciel

processeur informatique

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/matériel informatique/processeur informatique

science informatique

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/science informatique

revêtement et films

/ingénierie et technologie/ingénierie des materiaux/revêtement et films

apprentissage automatique

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/intelligence artificielle/apprentissage automatique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

Programme: Partie du programme de travail de la Commission mettant en œuvre la base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

PRIMAUTÉ INDUSTRIELLE - Primauté dans le domaine des technologies génériques et industrielles - Technologies de l'information et de la communication (TIC)

Base juridique

Programme: Base juridique pour le financement de la recherche

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Migliore localizzazione degli oggetti negli ambienti industriali grazie all’intelligenza artificiale

Un progetto sostenuto dall’UE utilizza tecniche di apprendimento profondo abbinate al cloud computing, edge computing e far-edge computing per migliorare il modo in cui gli oggetti vengono tracciati nelle fabbriche e nei magazzini.

Le tecnologie di posizionamento all’interno di un edificio stanno contribuendo a trasformare il settore industriale. Come i sistemi di posizionamento globale interno, localizzano persone e oggetti, migliorando l’efficienza, la sicurezza e l’automazione di edifici come fabbriche e magazzini. Il nuovo progetto europeo http://vedliot.eu/project/dune-rco/ (DUNE) sta sviluppando nuove soluzioni per migliorare la localizzazione delle risorse all’interno di ambienti industriali. Nel quadro del progetto VEDLIoT, finanziato dall’UE, DUNE combina tecniche di apprendimento profondo con sistemi di calcolo distribuiti che si basano su capacità di cloud, edge e far-edge computing per rispondere alle esigenze delle applicazioni in tempo reale.

«Oggi esistono numerosi approcci tecnologici che tentano di sfruttare le caratteristiche dei segnali radio come strumento per ottenere la posizione relativa tra gli oggetti», osserva il prof. Xavier Vilajosana Guillén dell’Universitat Oberta de Catalunya, in Spagna, in una http://www.uoc.edu/portal/en/news/actualitat/2022/278-indoor-positioning.html?utm_source=miragenews&utm_medium=miragenews&utm_campaign=news (notizia) pubblicata sul sito web dell’università. «Questa varietà tecnologica e l’ampia gamma di situazioni in cui possono essere utilizzate, con budget e ambienti di applicazione molto diversi, implica la necessità di sviluppare un potente sistema di gestione dei dati di localizzazione provenienti da diverse tecnologie in tempo reale, che sia al contempo in grado di adattarsi a molteplici esigenze industriali oltre che economicamente valido.»

Per localizzare una risorsa in un ambiente interno, il dispositivo ricevente stima la posizione dell’oggetto in base alla direzione da cui proviene il segnale da esso emesso. Tuttavia, gli ostacoli che si frappongono tra il trasmettitore e il dispositivo che riceve il segnale determinano imprecisioni nella stima della posizione di un oggetto. Per ovviare a questo problema, DUNE sta impiegando meccanismi di posizionamento assistiti da tecniche di apprendimento profondo in diverse fasi del processo di localizzazione.

Il sistema distribuito è costituito da una serie di sensori e dispositivi di localizzazione posizionati sugli oggetti da tracciare. I dispositivi generano dati grezzi che devono essere elaborati per determinare le posizioni dei diversi oggetti. Come riportato nella notizia, l’elaborazione iniziale dei dati avviene al «far-edge», ovvero all’estremo limite, vicino alle antenne che trasmettono i segnali. In questo modo si riducono i tempi di risposta del server e la larghezza di banda, migliorando al contempo la sicurezza dei dati.

I segnali radio emessi dai sensori collegati agli oggetti vengono ricevuti dalle antenne del localizzatore. I dati devono poi essere elaborati per stimare gli angoli che determinano la direzione di provenienza del segnale, al fine di aggiornare i dati in tempo reale. «In condizioni indisturbate, questa trasformazione sarebbe un processo geometrico che dipende dallo spazio tra le antenne (distanza) e dalla frequenza radio (lunghezza d’onda). Tuttavia, questi ambienti sono soggetti a interferenze e irregolarità», osserva il prof. Vilajosana Guillén. «Quando si affrontano questi problemi, i metodi di apprendimento profondo possono diventare uno strumento molto prezioso per ottenere stime accurate della posizione degli oggetti.»

Altri dispositivi edge vengono utilizzati per elaborare e aggregare i dati in tempo reale, con l’aggiunta di un’ulteriore fase di filtraggio per migliorare la trasposizione del segnale e consentire l’integrazione di diverse tecnologie. Le posizioni stimate vengono quindi trasmesse da questi dispositivi edge a un’infrastruttura cloud collegata al sistema informativo della fabbrica. Nel cloud, i metodi avanzati di intelligenza artificiale vengono utilizzati per correggere, migliorare, classificare e identificare le anomalie, nonché ottimizzare le operazioni.

Il progetto VEDLIoT (Very Efficient Deep Learning in IOT) sta sviluppando una piattaforma innovativa per l’Internet delle cose che aiuterà a risolvere problemi complessi in settori chiave come l’industria e i trasporti. Il progetto terminerà nell’ottobre 2023.

Per maggiori informazioni, consultare:
http://vedliot.eu/ (sito web del progetto VEDLIoT)

Sulla base di informazioni relative al progetto e segnalazioni dei media

VEDLIoT, DUNE, tecnologia di posizionamento interno, industriale, dati, apprendimento profondo, localizzazione di oggetti, edge, far edge, cloud

Economia digitale

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progredire verso il continuum cloud-edge-IoT di nuova generazione

Un progetto sostenuto dall’UE rilascia l’architettura di riferimento del suo framework serverless abilitato dall’intelligenza artificiale per il continuum cloud-edge.

Economia digitale

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

automazione

sensori

ecosistemi

trattamento dei dati

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/scienza dei dati/trattamento dei dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Trovare il posto dell’automazione all’interno dei sistemi di controllo del traffico aereo

L’apprendimento automatico e l’intelligenza artificiale potrebbero ridurre i ritardi, migliorare l’efficienza e aumentare la sicurezza. Tuttavia, queste tecnologie devono innanzitutto essere certificate e accettate dai controllori.

Trasporti e Mobilità

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

automazione

apprendimento profondo

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/intelligenza artificiale/apprendimento automatico/apprendimento profondo

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Estrazione robotica delle fibre di amianto dagli edifici

L’Europa ha pagato un caro prezzo per l’amianto, con oltre 100 000 decessi ad esso correlati. In prima linea nella lotta per edifici privi di contaminazione da amianto, gli operai del settore edile presto potrebbero trovare un aiuto sotto forma di un sistema robotico guidato dall’intelligenza artificiale (IA).

Economia digitale

Tecnologie industriali

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

sistemi di controllo

fisioterapia

/scienze mediche e della salute/medicina clinica/fisioterapia

radar

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria informatica/telecomunicazioni/tecnologia radio/radar

sensori

robotica

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/robotica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Verso un internet degli esseri umani

Il forum 2023 dell’iniziativa Internet di prossima generazione (NGI, Next Generation Internet) riunisce i migliori innovatori europei della rete per creare l’internet del futuro.

Economia digitale

Società

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Servizi cloud a supporto dello sviluppo di applicazioni di apprendimento automatico

La programmazione del software ordinario è difficile. Quella per le applicazioni di supercomputer ad apprendimento automatico è così difficile che anche gli esperti hanno bisogno di aiuto.

Economia digitale

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

sviluppo software

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/sviluppo software

sicurezza delle reti

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/sicurezza informatica/sicurezza delle reti

apprendimento profondo

società civile

/scienze sociali/scienze politiche/politiche/società civile

intelligenza computazionale

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/intelligenza artificiale/intelligenza computazionale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

La realtà aumentata realizzata durante la costruzione

I cantieri edili sono spesso spazi caotici, disorganizzati, sporchi e ciò rende difficile monitorare i progressi delle costruzioni. Integrare elementi virtuali in questi cantieri potrebbe dare ad appaltatori, architetti, sviluppatori o ai loro clienti una visione molto più chiara della progettazione degli edifici.

Economia digitale

Energia

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

sensori ottici

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/sensori/sensori ottici

ingegneria termodinamica

/ingegneria e tecnologia/ingegneria meccanica/ingegneria termodinamica

ingegneria dell'autoveicolo

ingegneria dei materiali

/ingegneria e tecnologia/ingegneria dei materiali

software di simulazione

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/software applicativi/software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

L’apprendimento profondo trascende i confini della nostra immaginazione

Immaginate di poter trasferire la potenza di elaborazione dei supercomputer e dei centri dati di oggi praticamente a qualsiasi dispositivo al margine della rete con un piccolo chip. Una ricerca finanziata dall’UE ha tradotto questa fantasia in realtà grazie alla realizzazione di un processore con IA integrata senza precedenti.

Economia digitale

Trasporti e Mobilità

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

veicoli autonomi

/ingegneria e tecnologia/ingegneria meccanica/ingegneria dei veicoli/ingegneria dell'autoveicolo/veicoli autonomi

processore di computer

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/hardware/processore di computer

apprendimento profondo

trattamento dei dati

intelligenza computazionale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

internet degli oggetti

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/internet/internet degli oggetti

automazione

sensori

apprendimento profondo

automazione domestica

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/sistemi di controllo/automazione domestica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

Programma: Parte del programma di lavoro della Commissione per l'attuazione della base giuridica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

LEADERSHIP INDUSTRIALE - Leadership nel settore delle tecnologie abilitanti e industriali - Tecnologie dell'informazione e della comunicazione (TIC)

Base giuridica

Programma: Base giuridica per il finanziamento della ricerca

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Sprzątanie oceanów za pomocą inteligentnych robotów

W ramach projektu finansowanego ze środków UE wdrażany jest system autonomicznych robotów do usuwania odpadów z powierzchni i dna oceanów.

Po sukcesie finansowanego ze środków UE projektu SeaClear, w ramach którego opracowano autonomiczny system robotyczny służący do znajdowania śmieci na dnie oceanu i ich usuwania, uzyskano dalsze finansowanie na kolejny projekt – SeaClear2.0. Badacze uruchomionego w styczniu 2023 roku projektu SeaClear2.0 wykraczają poza innowacje technologiczne, pracują nad holistycznym podejściem do kwestii śmieci w morzach i chcą wspierać społeczności w poszukiwaniu rozwiązań tego problemu.

Zdecydowana większość śmieci wyrzucanych do oceanów trafia na dno, a korzystanie z usług nurków do ich usuwania jest kosztowne i może stanowić zagrożenie dla ich życia. Trzy lata po rozpoczęciu projektu i rok przed jego ukończeniem zespołowi projektu SeaClear udało się udowodnić, że roboty są w stanie wyszukiwać, identyfikować i zbierać śmieci z dna morskiego w sposób autonomiczny.  Prof. Bart De Schutter z Uniwersytetu Technicznego w Delfcie, koordynującego projekty SeaClear i SeaClear2.0, podaje szczegóły w http://www.tudelft.nl/2022/3me/nieuws/eu-funds-seaclear20-for-more-underwater-robots-to-collect-heavier-seafloor-litter (komunikacie prasowym) opublikowanym na stronie internetowej uniwersytetu: „W ramach projektu SeaClear1 zaprojektowano dwa roboty – robota eksploracyjnego, który wykrywa śmieci i odróżnia je od ryb i innych stworzeń, oraz robota zbierającego, który przemieszcza się do miejsca, w którym znajdują się śmieci, a następnie za pomocą chwytaka podnosi je i zbiera do pojemnika”.

Opierając się na wynikach pierwszego projektu, zespół projektu SeaClear2.0 rozmieści flotę inteligentnych robotów, które nie tylko usuną śmieci z powierzchni wody, ale także będą w stanie zejść głębiej i zebrać cięższe odpady, takie jak opony i betonowe bloki. W skład systemu wejdą drony powietrzne, podwodne łaziki, autonomiczne statki powierzchniowe oraz dostosowane chwytaki robotyczne.

Przy tak wielu robotach niezbędna jest odpowiednia koordynacja. „Roboty nie mogą przeszkadzać sobie wzajemnie”, mówi prof. De Schutter. „Urządzenia pracujące pod wodą są połączone przewodami ze statkiem macierzystym, dlatego należy doglądać, aby się nie zaplątały i mogły pokryć całe dno morskie oraz wykryć i zebrać wszystkie śmieci”.

Zespół SeaClear2.0 usprawni wykrywanie śmieci przez system robotyczny za pomocą sonaru o wysokiej rozdzielczości oraz czujników elektromagnetycznych i do wykrywania mikroplastiku. Do zbierania większych i cięższych śmieci zostanie opracowany inteligentny, zwrotny chwytak. Trwają także prace nad projektem nowego statku pomocniczego z elastycznymi przegrodami na różne frakcje śmieci. Śmieciami pływającymi na powierzchni będzie zajmował się autonomiczny zespół mobilny przystosowany do pracy w ograniczonych i płytkich strefach. System zostanie przetestowany podczas trzech pełnowymiarowych demonstracji i trzech testów pilotażowych na Morzu Śródziemnym.

Oprócz rozwiązań technologicznych zespół projektu SeaClear zamierza skupić się również na działaniach społecznych mających na celu upodmiotowienie i zaangażowanie obywateli. Będą one obejmowały geograficzne opowieści, udostępnienie aplikacji do zgłaszania śmieci z elementami gamifikacji, akcje sprzątania oraz wystawy, konkursy i instalacje artystyczne. Zespół projektu będzie także promował lepsze rozwiązania dotyczące sortowania i recyklingu. Ponadto uczeni będą współpracować z lokalnymi społecznościami, by wypełniać luki w przepisach.

Projekt SeaClear (SEarch, identificAtion and Collection of Marine Litter with Autonomous Robots) dobiegnie końca w grudniu 2023 roku. Koniec projektu SeaClear2.0 (Scalable Full-cycle Marine Litter Remediation in the Mediterranean: Robotic and Participatory Solutions) jest planowany na grudzień 2026 roku.

Więcej informacji:
http://seaclear-project.eu/ (strona projektu SeaClear)

SeaClear, SeaClear2.0, śmieci, morskie, ocean, powierzchnia oceanu, dno morza, robot, autonomiczny

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Młodzież sprząta plastikowe odpady z karaibskich plaż

Dzięki wsparciu inicjatywy finansowanej z budżetu Unii Europejskiej opracowano strategię zaangażowania społecznego, w ramach której blisko setka młodych wolontariuszy zajęła się sprzątaniem dwóch plaż na karaibskiej wyspie Sint Maarten usuwając z nich ponad tonę śmieci.

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

/nauki społeczne/nauki polityczne/polityka partii politycznych/społeczeństwo obywatelskie/organizacje pozarządowe

ekosystemy

limnologia

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/hydrologia/limnologia

energetyka i paliwa

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Trwają prace nad pierwszymi robotami do usuwania odpadów z dna morskiego

Jesteśmy o krok bliżej czystszych mórz i oceanów – w ramach wspieranego przez Unię Europejską projektu powstał autonomiczny system do zbierania odpadów morskich, który jest obecnie testowany w mętnych wodach niemieckiego portu w Hamburgu.

Gospodarka cyfrowa

Zmiana klimatu i środowisko

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zarządzanie innowacjami

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/zarządzanie innowacjami

roboty autonomiczne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Pływające drony bezpiecznie usuwają odpady morskie

Jeśli nadal będziemy zanieczyszczać planetę w tym samym tempie, przyniesie to poważne konsekwencje dla ekosystemów morskich, wody pitnej i, co za tym idzie, wpłynie zauważalnie na jakość naszego życia. W ramach prac nad projektem WasteShark (Marine Litter Prevention with Autonomous Water Drones) naukowcy skorzystali z zaawansowanej robotyki, żeby opracować nowe rozwiązanie oparte na danych, umożliwiające zbieranie odpadów morskich i dostarczanie ich na brzeg.

Zmiana klimatu i środowisko

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

łowiska

/nauki rolnicze/rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo/łowiska

przedsiębiorczość

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/przedsiębiorczość

drony

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/robotyka/roboty autonomiczne/drony

czujniki

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/czujniki

zanieczyszczenie

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/nauki o środowisku/zanieczyszczenie

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Specjalne łodzie zbierają odpady i toksyczne glony z zanieczyszczonych wód

Ludzie produkują ogromne ilości odpadów, które zanieczyszczają środowisko morskie. Zespół projektu SAILCLEAN podjął się rozwiązania tego problemu, żeby zapewnić dobry stan mórz.

Zmiana klimatu i środowisko

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

łowiska

fykologia

model biznesowy

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/model biznesowy

produktywność

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/ekonomia produkcji/produktywność

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

sztuczna inteligencja

recykling

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/gospodarka odpadami/procesy przetwarzania odpadów/recykling

zanieczyszczenie

robotyka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zarządzanie innowacjami

roboty autonomiczne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

WIODĄCA POZYCJA W PRZEMYŚLE - Wiodąca pozycja w zakresie technologii prorozwojowych i przemysłowych - Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT)

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Wspieranie rozwiązań laserowych w europejskiej branży produkcyjnej

Zespół projektu PULSATE ogłosił drugi i ostatni otwarty nabór dla MŚP, które chcą wdrożyć zaawansowane technologie obróbki przyrostowej oparte na laserach.

Zespół finansowanego ze środków UE projektu http://www.pulsate.eu/ (PULSATE) ogłosił otwarty nabór, w którym wybierze 18 małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) zainteresowanych wdrożeniem zaawansowanych technologii obróbki przyrostowej opartych na laserach (LBAAM). Celem projektu PULSATE jest przede wszystkim przyspieszenie cyfryzacji europejskiej branży produkcyjnej, a jego zespół uważa, że technologie LBAAM mogą przyczynić się do zwiększenia elastyczności i digitalizacji produkcji w wielu europejskich sektorach.

Jest to drugi i ostatni otwarty nabór od rozpoczęcia projektu w 2020 roku. Podczas pierwszego naboru spośród 53 złożonych wniosków wybrano 18 uczestników z 12 europejskich krajów, którzy otrzymali opiekę mentorską i pomoc finansową. Przedsiębiorstwa wybrane w ramach drugiego otwartego naboru otrzymają dofinansowanie w wysokości do 25 000 EUR, a także wsparcie biznesowe i techniczne, dzięki czemu będą mogły zweryfikować możliwość wdrożenia technologii LBAAM w ramach swojej konkretnej działalności.

Technologie LBAAM mają potencjał do tego, by radykalnie odmienić europejski przemysł. Jak wspomniano w http://www.pulsate.eu/auc-oc2-press-release/ (komunikacie prasowym) opublikowanym na stronie internetowej projektu PULSATE, „są one punktem zwrotnym dla wielu branż poszukujących elastycznych rozwiązań produkcyjnych i wysoce zdigitalizowanych środowisk produkcyjnych”. Technologie LBAAM mogą przynieść korzyści zwłaszcza w takich sektorach jak lotnictwo, motoryzacja, urządzenia medyczne, maszyny przemysłowe, elektronika na zamówienie oraz tekstylia i odzież.

Kluczowymi czynnikami wpływającymi na zwiększenie produkcji w UE są niższe koszty produkcji, krótszy czas wprowadzania produktów na rynek, lepsza jakość i większa elastyczność, dostęp do umiejętności i wiedzy, mniejsze ryzyko i większy dostęp do rynku. Zespół projektu PULSATE pomaga uczestnikom wdrożyć rozwiązania laserowe, oferując im dostęp do wysoce specjalistycznej wiedzy, którą chętnie dzielą się członkowie konsorcjum składającego się z sześciu ośrodków kompetencji na rzecz technologii LBAAM i rozwoju cyfryzacji, Europejskiego Konsorcjum Branży Fotonicznej (ang. European Photonics Industry Consortium) i dwóch wysoce innowacyjnych MŚP.

Program oferowany w ramach projektu PULSATE jest dostępny dla MŚP lub nieco większych firm z UE, http://ec.europa.eu/research/participants/data/ref/h2020/grants_manual/hi/3cpart/h2020-hi-list-ac_en.pdf (krajów stowarzyszonych) i Zjednoczonego Królestwa. Zgłaszające się przedsiębiorstwa powinny mieć jasną wizję zastosowania technologii LBAAM w swoich procesach, produktach i modelach biznesowych.

Termin składania zgłoszeń w ramach naboru upływa 30 czerwca 2023 roku. Szczegółowe informacje na temat naboru, wymogów, zaleceń oraz niezbędnych dokumentów i formularzy zgłoszeniowych można znaleźć na http://bit.ly/3EWcUtd (stronie) projektu PULSATE (Fostering the PAN-European infrastructure for empowering SMEs digital competences in laser-based advance and additive manufacturing).

Więcej informacji:
http://www.pulsate.eu/ (strona projektu PULSATE)

PULSATE, laser, produkcja, zaawansowane technologie obróbki przyrostowej oparte na laserach, LBAAM, otwarty nabór, MŚP

Gospodarka cyfrowa

Technologie przemysłowe

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Wytyczanie nowych ścieżek dla europejskiej rewolucji w zakresie druku 3D

Wytwarzanie przyrostowe jest potężnym narzędziem, które pozwala na tanie wytwarzanie produktów na zamówienie. Unijni badacze opracowali zaawansowane metody projektowania, modelowania i przetwarzania, a także rozwiązania metrologiczne, które umożliwiają tworzenie bardziej konkurencyjnych projektów i lepszych elementów charakteryzujących się większą precyzją.

Technologie przemysłowe

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

czujniki optyczne

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/czujniki/czujniki optyczne

topologia

geometria

obróbka przyrostowa

/inżynieria i technologia/przemysł maszynowy/inżynieria produkcji/obróbka przyrostowa

fizyka laserów

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/optyka/fizyka laserów

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Od białek do zmiennokształtnych tworzyw sztucznych

W nowatorskim podejściu do produkcji biotworzyw sztucznych, które mogą zmieniać kształt, wykorzystano właściwości białek i drukowanie trójwymiarowe. Te innowacyjne materiały idealnie nadają się do produkcji implantów i stentów.

Zdrowie

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

nanomateriały

robotyka

obróbka przyrostowa

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Innowacyjne rozwiązania procesowo-maszynowe dla łańcucha wartości w sektorze produkcji

Finansowany ze środków UE projekt ma na celu zrewolucjonizowanie procesów produkcji przemysłowej i umożliwienie producentom wytwarzania wysokiej jakości komponentów metalowych przy niższych kosztach.

Technologie przemysłowe

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

automatyka i systemy sterowania

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/automatyka i systemy sterowania

bazy danych

czujniki optyczne

obróbka skrawaniem

/inżynieria i technologia/przemysł maszynowy/inżynieria produkcji/obróbka skrawaniem

obróbka przyrostowa

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Technologia obróbki przyrostowej na europejskim Radarze Innowacji

Radar Innowacji Komisji Europejskiej uznał dwóch partnerów projektu wspieranego przez UE, którzy stworzyli oprogramowanie do wielomateriałowej obróbki przyrostowej metodą spawania łukowego (ang. wire arc additive manufacturing, WAAM), za kluczowych innowatorów.

Technologie przemysłowe

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

elektromagnetyzm i elektronika

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/elektromagnetyzm i elektronika

nanotechnologia

model biznesowy

obróbka przyrostowa

/Gotowość na sytuację kryzysową – środki zapobiegawcze

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zarządzanie innowacjami

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/zarządzanie innowacjami

obróbka przyrostowa

fizyka laserów

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Una piattaforma tecnologica basata sul laser accelera lo sviluppo di superfici funzionali

Un’iniziativa sostenuta dall’UE ha sviluppato una piattaforma tecnologica basata sul laser che soddisfa la crescente domanda di prodotti accessibili con nuove prestazioni di superficie.

Strutture superficiali di ispirazione biologica offrono un potenziale commerciale significativo per la progettazione di superfici funzionalizzate che rispondano alle esigenze dell’industria. Superfici con caratteristiche topografiche controllate possono generare prodotti con funzionalità specifiche, quali proprietà antibatteriche e autopulenti, riduzione dell’attrito e funzioni di sicurezza ottica.

Oggi è necessario produrle in serie e a basso costo. Lo sviluppo di sorgenti di laser ultracorti ad alta potenza soddisferà questa crescente richiesta di prodotti economici con nuove prestazioni di superficie.

Gli scienziati sostenuti dal progetto LAMPAS, finanziato dall’UE, hanno raggiunto i parametri prefissati di un sistema laser ultraveloce di classe kilowatt. Il laser a impulsi sviluppato ha superato 1,5 kW di potenza ottica media ed è entrato in funzione a una potenza di picco di classe gigawatt nelle prove di collaudo. Ha mostrato una qualità del fascio nel modo fondamentale a una lunghezza d’onda di 1 μm nel vicino infrarosso. Inoltre, gli scienziati integreranno un sistema dimostrativo in una macchina destinata alla microlavorazione laser industriale di superfici in metri quadrati di dimensioni superiori.

TRUMPF, una società di produzione di macchine industriali coinvolta nel progetto, ha presentato il laser in occasione della conferenza Advanced Solid State Lasers nell’ottobre 2021. Con sede in Germania, è uno dei maggiori fornitori mondiali di macchine utensili.

In base a una https://www.photonics.com/Articles/EU-Funded_Laser_System_Makes_Functional_Surface/a67571 (notizia) pubblicata sul sito web di «Photonics Media», «il sistema è stato messo in funzione a una potenza media di 300 W, cui ha fatto seguito una fase di innesco del laser a disco sottile che fornisce un’amplificazione più che quintuplicata.»

«Il modulo amplificatore multipasso a disco sottile, compatto ed efficiente rappresenta una svolta tecnologica in termini di robustezza», ha spiegato il nuovo comunicato. «La grande area del disco permette di generare una potenza di picco massima senza la necessità di una post-compressione temporale degli impulsi, la cui durata è regolabile tra 3 e 10 ps tramite front-end. Una larghezza di banda spettrale stretta inferiore a 1 nm è ideale per la configurazione di interferenza del laser diretto. La catena di amplificatori lineari consente un’elevata flessibilità, compresa la funzionalità burst così come l’intera potenza media di 1,5 kW su una vasta gamma di frequenze di ripetizione tra 375 kHz e 5 MHz, compatibile con gli scanner veloci.»

Il migliorato livello di produttività del laser dovrebbe ridurre considerevolmente le spese di trasformazione per componente, rendendo le nuove applicazioni economicamente sostenibili. Inoltre, accelererà la produzione di superfici funzionalizzate per applicazioni quali elettrodomestici, imballaggi farmaceutici, macchinari industriali, impianti e strumenti medici, processi di trasformazione alimentare, attrezzature sportive, finiture di mobili e stoccaggio dell’energia.

LAMPAS (High throughput Laser structuring with Multiscale Periodic feature sizes for Advanced Surface Functionalities) si propone di rafforzare il potenziale della strutturazione laser per la progettazione di superfici recentemente funzionalizzate, migliorando così l’efficienza, la flessibilità e la produttività del processo. Ciò fornirà proprietà anti-impronta, antibatteriche, anti-attrito e anti-incrostazione nonché finiture decorative, superfici facili da pulire, marcatura anti-contraffazione e caratteristiche anti-ghiaccio. In definitiva, il progetto dovrebbe fornire all’industria europea una tecnologia economica e robusta per produrre un’ampia varietà di superfici funzionali.
Il progetto si concluderà nel giugno 2022.

Per maggiori informazioni, consultare:
https://www.lampas.eu/ (sito web del progetto LAMPAS)

LAMPAS, laser, superficie, superficie funzionale, amplificatore

Tecnologie industriali

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Una ricerca presenta la nuova tecnologia laser al niobato di litio

Un gruppo di scienziati sostenuti dall’UE ha creato laser sintonizzabili ultraveloci a base di niobato di litio.

Economia digitale

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

elettromagnetismo

/scienze naturali/scienze fisiche/elettromagnetismo ed elettronica/elettromagnetismo

optomeccanica in cavità

/scienze naturali/scienze fisiche/ottica/optomeccanica in cavità

fisica quantistica

computer quantistici

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria elettronica/hardware/computer quantistici

metalloidi

/scienze naturali/scienze chimiche/chimica inorganica/metalloidi

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

optomeccanica in cavità

ottica quantistica

/scienze naturali/scienze fisiche/fisica quantistica/ottica quantistica

ottica non lineare

/scienze naturali/scienze fisiche/ottica/ottica non lineare

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

optomeccanica in cavità

fisica quantistica

onde gravitazionali

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia osservativa/onde gravitazionali

fisica atomica

/scienze naturali/scienze fisiche/fisica atomica

semiconduttività

/scienze naturali/scienze fisiche/elettromagnetismo ed elettronica/semiconduttività

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Guidare il laser a «ragnatela»

È stato dimostrato da alcuni ricercatori come i laser a rete siano in grado di emettere luce in colori o combinazioni di colori controllati.

Economia digitale

Ricerca di base

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

veicoli autonomi

/ingegneria e tecnologia/ingegneria meccanica/ingegneria dei veicoli/ingegneria dell'autoveicolo/veicoli autonomi

telefoni mobili

/ingegneria e tecnologia/ingegneria elettrica, ingegneria elettronica, ingegneria informatica/ingegneria informatica/telecomunicazioni/telefoni mobili

metalloidi

nanofotonica

fisica dei laser

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

nanofotonica

fisica dei laser

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Niente ditate o sporco sul mio frigorifero, grazie!

Una nuova tecnologia laser sviluppata da un consorzio sostenuto dall’UE potrebbe fornirci elettrodomestici autopulenti che respingono l’acqua, lo sporco e il grasso.

Tecnologie industriali

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

compositi

/ingegneria e tecnologia/ingegneria dei materiali/compositi

geologia planetaria

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/planetologia/geologia planetaria

produttività

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/economia della produzione/produttività

rivestimenti e pellicole

/ingegneria e tecnologia/ingegneria dei materiali/rivestimenti e pellicole

fisica dei laser

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Minuscoli convertitori di colore per rendere accessibili i piccoli dispositivi basati su laser

Un team di scienziati finanziato dall’UE ha impiegato un materiale atomicamente sottile per progettare un dispositivo in grado di modificare il colore dei fasci laser.

Tecnologie industriali

Ricerca di base

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

grafene

/ingegneria e tecnologia/nanotecnologia/nanomateriali/nanostrutture bidimensionali/grafene

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

© Nicoletta Barolini, Columbia University

Metalli antibatterici ispirati alla natura

Alcuni scienziati hanno sviluppato una superficie metallica idrorepellente con testurizzazione laser per contribuire ad aumentare la produttività e ridurre i costi dell’industria alimentare.

Tecnologie industriali

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

geologia planetaria

produttività

geometria

confezionamento alimentare

/ingegneria e tecnologia/altre ingegnerie e tecnologie/tecnologia alimentare/confezionamento alimentare

laser a impulsi

/scienze naturali/scienze fisiche/ottica/fisica dei laser/laser a impulsi

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

compositi

geologia planetaria

produttività

rivestimenti e pellicole

fisica dei laser

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

LEADERSHIP INDUSTRIALE - Leadership nel settore delle tecnologie abilitanti e industriali - Tecnologie dell'informazione e della comunicazione (TIC)

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Construire les premiers robots chargés de nettoyer les déchets du fond des océans

Une nouvelle étape vers des océans plus propres: Un projet soutenu par l’UE a testé son système autonome de collecte des déchets sous-marins dans les eaux côtières troubles du port de Hambourg, en Allemagne.

Nos océans contiennent aujourd’hui près de 66 millions de tonnes de déchets, dont l’écrasante majorité gît au fond des océans. Toutefois, à l’exception de quelques opérations potentiellement dangereuses menées par des plongeurs, la plupart des efforts déployés pour résoudre le problème des déchets des fonds marins se sont concentrés sur les déchets flottant à la surface. Les chercheurs du projet SeaClear, financé par l’UE, développent une solution basée sur l’IA permettant de nettoyer les fonds marins sans mettre de vies humaines en danger.

Cette solution prévoit d’automatiser le processus de recherche, d’identification et de collecte des déchets marins à l’aide de robots autonomes travaillant en collaboration. Le système se compose d’un bateau, d’un drone volant, de deux robots sous-marins et d’un panier de collecte. Selon SeaClear, leurs robots seront les tout premiers à nettoyer les déchets du fond de l’océan.

Le bateau sans équipage balaie les fonds marins à l’aide d’un type de sonar appelé écho-sondeur multifaisceaux et marque tous les gros débris qu’il trouve. Développé par Subsea Tech, partenaire du projet SeaClear en France, le bateau fait office de vaisseau-mère du système: tous les autres robots communiquent avec lui, se déploient et reviennent à lui, et sont également alimentés en énergie par des câbles.

Lorsque l’eau est suffisamment claire, un drone recherche de grandes masses de détritus repérables depuis les airs. Sous l’eau, un petit robot d’observation utilise une caméra et un sonar pour scanner le fond de la mer à la recherche de plus petits déchets. Un deuxième robot sous-marin, plus grand, ramasse ensuite les déchets à l’aide d’une pince spécialement conçue à cet effet, équipée d’un dispositif d’aspiration permettant de récupérer les déchets partiellement enfouis. De petites ouvertures en forme de grille dans les écopes de la pince évitent de blesser les petites formes de vie marine qui pourraient s’y trouver piégées par inadvertance. Le robot dépose chaque détritus qu’il a ramassé dans un panier déployé depuis le bateau. Le panier est spécialement conçu pour empêcher les déchets flottants de regagner l’eau.

En mai 2022, SeaClear a testé son prototype dans le port de Hambourg. Il s’agissait de la deuxième série d’essais, après la première série réalisée à Dubrovnik, en Croatie, en septembre 2021. À Dubrovnik – où la visibilité sous-marine était relativement bonne – l’équipe a progressé au point de parvenir à faire fonctionner les différents composants comme un système. Cependant, Hambourg présentait des conditions de test et des défis complètement différents de ceux de Dubrovnik. En raison d’une visibilité sous-marine beaucoup plus faible (souvent moins de quelques centimètres) et du trafic intense de navires commerciaux, il n’était pas possible d’utiliser des caméras de vision pour détecter les déchets. Les chercheurs n’ont donc pu compter que sur les capteurs sonar. «Nous construisons maintenant tout le système nous-mêmes à partir des données sonar, car jusqu’à présent, il n’existait tout simplement pas de base de données distincte en la matière», explique le Dr. Stefan Sosnowski, de l’Université technique de Munich en Allemagne, partenaire du projet SeaClear, dans un http://california18.com/seaclear-cleans-dirty-coastal-waters-tested-in-the-port-of-hamburg/4576052022/ (article) publié sur «California18».

Le test de Hambourg ayant porté sur l’intégration de composants prototypes, le système n’a pas encore fonctionné de manière totalement autonome. Toutefois, les chercheurs se sont montrés globalement satisfaits de ce test, qui ne constitue qu’un test intermédiaire pour SeaClear (SEarch, identificAtion and Collection of marine Litter with Autonomous Robots). Le projet s’achèvera en décembre 2023.

Pour plus d’informations, veuillez consulter:
http://seaclear-project.eu/ (site web du projet SeaClear)

SeaClear, déchets, robot, sous-marin, fond de la mer, fond océanique, bateau, sonar, drone

Économie numérique

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Les robots favorisent-ils ou entravent-ils le développement durable?

Une nouvelle étude nous révèle les derniers avantages et inconvénients recensés des systèmes robotiques et autonomes (SRA) en ce qui concerne la réalisation des objectifs de développement durable (ODD) adoptés par les Nations unies (ONU).

Économie numérique

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

logiciel

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/logiciel

robotique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

physiothérapie

/sciences médicales et de la santé/médecine clinique/physiothérapie

avion

/ingénierie et technologie/génie mécanique/génie automobile/génie aérospatial/avion

robot autonome

capteurs

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/capteurs

apprentissage automatique

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/intelligence artificielle/apprentissage automatique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Un voilier sans équipage fait progresser la collecte de données océaniques dans l’Atlantique

Après environ 22 000 km et 370 jours, une mission de collecte de données océaniques critiques dans l’océan Atlantique tropical se termine avec succès.

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

biologie marine

/sciences naturelles/sciences biologiques/biologie marine

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Le «smog» de plastique des océans en chiffres

Les chercheurs fournissent aux décideurs politiques des données précieuses qui les aident à définir les futures interventions politiques en matière de pollution des océans par les plastiques. Leur analyse globale montre une augmentation sans précédent du plastique dans les océans depuis 2005.

Changement climatique et Environnement

Société

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

biologie marine

société civile

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Nettoyer avec Sea Litter Critter

Serait-il possible d'utiliser une 'bestiole' automatisée pour 'manger' et traiter les déchets à l'aide d'un système à plasma? Un projet financé par l'UE s'est fixé pour objectif de répondre à cette question.

Alimentation et Ressources naturelles

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

véhicule autonome

/ingénierie et technologie/génie mécanique/génie automobile/ingénierie automobile/véhicule autonome

recyclage

/ingénierie et technologie/génie de l'environnement/gestion des déchets/procédés de traitement des déchets/recyclage

pêche

/sciences agricoles/agriculture, sylviculture et pêche/pêche

énergie éolienne

/ingénierie et technologie/génie de l'environnement/énergie et combustibles/énergie renouvelable/énergie éolienne

systèmes de navigation

/sciences sociales/géographie sociale et économique/transport/systèmes de navigation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Impliquer les jeunes dans l’élimination des déchets plastiques sur les plages des Caraïbes

Grâce à la stratégie d’engagement d’une initiative financée par l’UE, près de 100 jeunes volontaires ont nettoyé plus de 1 000 kg de détritus sur deux plages de l’île de Saint-Martin, dans les Caraïbes.

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

/sciences sociales/science politique/stratégie politique/société civile/organisation non gouvernementale

écosystème

limnologie

/sciences naturelles/sciences de la Terre et sciences connexes de l'environnement/hydrologie/limnologie

énergie et combustibles

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Apprendre à la prochaine génération à lutter contre l’augmentation de la pollution plastique

Une recherche souligne le potentiel du travail mené avec des éducateurs et des élèves afin d’améliorer la compréhension du public sur les solutions à apporter à un important problème environnemental qui touche le monde entier: les déchets marins.

Changement climatique et Environnement

Société

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

gestion des déchets

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Des aquadrones retirent, livrent et vident en toute sécurité les déchets marins

Si nous continuons à polluer la planète dans les proportions actuelles, les conséquences sur les écosystèmes marins, l’eau potable et, en fin de compte, le niveau de vie de l'homme seront désastreuses. WasteShark (Marine Litter Prevention with Autonomous Water Drones) présente une solution de capture et de livraison complète des déchets guidée par les données, basée sur la robotique avancée.

Changement climatique et Environnement

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

pêche

esprit d'entreprise

/sciences sociales/économie et affaires/entreprise et gestion/esprit d'entreprise

drones

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/robotique/robot autonome/drones

capteurs

pollution

/sciences naturelles/sciences de la Terre et sciences connexes de l'environnement/sciences de l'environnement/pollution

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Nettoyer nos océans grâce aux robots intelligents

Des chercheurs soutenus par l’UE travaillent au déploiement d’une flotte de robots autonomes capable de nettoyer les déchets autant à la surface qu’au fond des océans.

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

intelligence artificielle

recyclage

pollution

robotique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gestion de l’innovation

/sciences sociales/économie et affaires/entreprise et gestion/gestion de l’innovation

robot autonome

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Des bateaux moissonneurs débarrassent les eaux polluées des déchets et des algues toxiques

Les activités humaines génèrent des quantités de déchets pouvant contaminer l’environnement marin. SAILCLEAN vise à aider à réduire ce phénomène, en garantissant le bon état écologique des mers.

Changement climatique et Environnement

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

pêche

phycologie

modèle d’entreprise

/sciences sociales/économie et affaires/entreprise et gestion/modèle d’entreprise

productivité

/sciences sociales/économie et affaires/économie/économie de la production/productivité

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Réduire la pollution plastique dans les Caraïbes

Une ONG utilise des présentations dans des écoles et des nettoyages de plages pour réduire la pollution plastique sur la partie néerlandaise de l’île de Saint-Martin, dans les Caraïbes.

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

écosystème

limnologie

énergie et combustibles

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gestion de l’innovation

robot autonome

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

PRIMAUTÉ INDUSTRIELLE - Primauté dans le domaine des technologies génériques et industrielles - Technologies de l'information et de la communication (TIC)

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Le projet SeaClear, financé par l’UE, est parvenu à développer un système robotique autonome capable de détecter et de collecter les détritus présents au fond de l’océan. Ce succès a conduit à un financement européen supplémentaire dans le cadre d’un deuxième projet, baptisé SeaClear2.0. Lancé en janvier 2023, SeaClear2.0 travaille désormais sur une approche plus globale du problème des déchets marins, allant au-delà de l’innovation technologique afin d’engager et responsabiliser les communautés dans la recherche de solutions à ce type de pollution.

La grande majorité des rebuts qui polluent nos eaux finissent par se déposer sur le plancher océanique. Le recours à des plongeurs pour les éliminer s’avère à la fois coûteux et périlleux, mettant en danger des vies humaines. Trois ans après ses débuts et avec encore toute une année devant lui, SeaClear a déjà démontré que ses robots sont capables de traquer, d’identifier et de collecter de manière autonome les déchets accumulés au fond de la mer. Le professeur Bart De Schutter, coordinateur des projets SeaClear et SeaClear2.0 au sein de l’Université technologique de Delft aux Pays-Bas, apporte de plus amples informations dans un http://www.tudelft.nl/2022/3me/nieuws/eu-funds-seaclear20-for-more-underwater-robots-to-collect-heavier-seafloor-litter (article) publié sur le site Web de l’université: «Avec SeaClear1, nous sommes parvenus à achever la conception de deux composants: un robot d’exploration, capable non seulement de détecter les détritus, mais aussi de les différencier des poissons et autres créatures, et un robot de prélèvement, qui se déplace jusqu’à l’emplacement des déchets et, à l’aide d’une pince, les ramasse et [les] emporte dans le panier de collecte.»

S’appuyant sur le succès de son prédécesseur, SeaClear2.0 déploiera une flotte de robots intelligents qui s’attaquera non seulement aux déchets de surface, mais sera également capable d’aller plus profondément qu’auparavant et de soulever des déchets plus lourds, tels que des pneus ou des blocs de béton. Le dispositif comprendra des drones aériens, des rovers sous-marins, des navires de surface autonomes et des pinces robotisées conçues sur mesure.

Dans la mesure où plusieurs robots interviennent, une bonne coordination est vitale. «Il est impératif de s’assurer que les multiples robots n’interfèrent pas les uns avec les autres», explique le professeur Bart De Schutter. «Les engins sous-marins sont reliés par des câbles au vaisseau-mère, il importe donc de s’assurer qu’ils ne s’enchevêtrent pas et qu’ils parviennent néanmoins à couvrir intégralement l’ensemble des fonds marins afin de détecter et de collecter tous les déchets.»

SeaClear2.0 améliorera la détection du système robotique grâce à un sonar à haute résolution et à des capteurs de microplastiques et électromagnétiques. Un grappin intelligent et maniable sera développé pour ramasser les déchets plus volumineux et plus lourds. Un nouveau ravitailleur contenant des chambres de séparation flexibles destinées aux différentes fractions de déchets sera conçu pour les transporter. Une équipe mobile autonome capable d’opérer dans des zones confinées et peu profondes s’attaquera aux détritus de surface. Le système fera l’objet de trois démonstrations à l’échelle réelle et de trois essais pilotes en Méditerranée.

Outre ses solutions technologiques, SeaClear mettra également l’accent sur les interventions sociales. Les actions visant à responsabiliser et à impliquer les citoyens comprendront des récits géographiques, une application ludique de signalement des déchets, des missions de nettoyages, des expositions, des concours et des installations artistiques. L’équipe du projet formulera par ailleurs des recommandations pour de meilleures solutions de tri et de recyclage. En outre, elle travaillera avec les communautés locales dans l’objectif de combler les lacunes des politiques actuelles.

SeaClear (SEarch, identificAtion and Collection of marine Litter with Autonomous Robots) prendra fin en décembre 2023. SeaClear2.0 (Scalable Full-cycle Marine Litter Remediation in the Mediterranean: Robotic and Participatory Solutions) se terminera en décembre 2026.

Pour plus d’informations, veuillez consulter:
http://seaclear-project.eu/ (site Web du projet SeaClear)

SeaClear, SeaClear2.0, détritus, marin, océan, surface océanique, fond marin, robot, autonome

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

écosystème

limnologie

énergie et combustibles

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Économie numérique

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

gestion de l’innovation

robot autonome

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Changement climatique et Environnement

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

pêche

/sciences agricoles/agriculture, sylviculture et pêche/pêche

esprit d'entreprise

drones

capteurs

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/capteurs

pollution

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Changement climatique et Environnement

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

pêche

phycologie

modèle d’entreprise

productivité

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

intelligence artificielle

recyclage

/ingénierie et technologie/génie de l'environnement/gestion des déchets/procédés de traitement des déchets/recyclage

pollution

robotique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gestion de l’innovation

robot autonome

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Aggiornamento su SOLUS: un nuovo approccio diagnostico per il cancro al seno

Al suo termine, a ottobre 2021, il progetto SOLUS aveva sviluppato un sistema completamente operativo per l’imaging multimodale e un dispositivo compatto in grado di fungere da base per dispositivi indossabili capaci di monitorare un importante tessuto diagnostico. Due anni dopo, gli sforzi di SOLUS potrebbero ridurre il numero di biopsie al seno non necessarie.

Con l’emergere di nuove innovazioni per migliorare l’esito dei pazienti, quello della diagnosi del cancro al seno è un settore in continua evoluzione. Il progetto http://www.solus-project.eu/ (SOLUS), finanziato dall’UE, è fra queste iniziative e il suo lavoro è volto a rivoluzionare la diagnosi del cancro al seno mediante una soluzione non invasiva e senza biopsia.

Il progetto ha conseguito traguardi significativi nello sviluppo di un sistema completamente operativo per https://www.youtube.com/watch?v=cSnutKBU7Uc&t (l’imaging multimodale), attualmente in fase di validazione nelle cliniche.

Sviluppando questo sistema completamente operativo per l’imaging multimodale, SOLUS ha compiuto progressi sostanziali nel conseguimento del suo obiettivo. Il suo approccio innovativo dispone del potenziale per eliminare la necessità di biopsie invasive, fornendo una soluzione diagnostica meno traumatica e più rispettosa del paziente.

SOLUS ha inoltre sviluppato uno strumento molto compatto che potrebbe rappresentare il punto di partenza per dispositivi indossabili in grado di monitorare importanti parametri diagnostici e tessutali, quali i parametri ematici e la composizione dei tessuti.

Dai https://www.auntminnie.com/index.aspx?sec=ser&sub=def&pag=dis&ItemID=139507 (risultati iniziali) di una sperimentazione con 24 donne basata sulle informazioni ottenute dalla composizione tessutale è emerso che il sistema presenta il 91 % di sensibilità e il 75 % di specificità. Auspicabilmente, l’efficienza diagnostica potrà inoltre essere migliorata grazie all’ottenimento di informazioni attraverso l’ecografia in B-mode sulla morfologia e l’elastografia Shear Wave sulla rigidità. Tuttavia, poiché la validazione clinica è ancora in corso, è impossibile determinare appieno l’impatto del progetto sulla diagnosi di cancro al seno.

«Pertanto non ci è ancora possibile rivendicare alcun impatto sulla diagnosi di cancro al seno», afferma Paola Taroni, coordinatrice del progetto SOLUS. «Se riusciremo ad avere successo, l’approccio proposto ridurrà l’enorme numero di biopsie al seno, attualmente condotte dopo un risultato falso positivo alla mammografia. Questo andrà a beneficio delle pazienti, risparmiando loro esami invasivi non necessari, ma anche dei sistemi sanitari, che potranno risparmiare denaro.»

Ciò che è certo, è che il sostegno proveniente dai finanziamenti dell’UE ha fornito un contributo decisivo alle scoperte del progetto.

«La dimensione europea ha permesso al progetto di raccogliere eccellenza da diversi ambiti, tra cui la fisica e la fotonica applicate, l’elettronica, la ricostruzione tomografica e l’immaginografia del cancro al seno», ha affermato Taroni. «Questo approccio ha consentito al progetto di riunire attori provenienti dal mondo accademico, dai centri di ricerca e dalle PMI con diversi approcci alla ricerca, conducendo a un equilibrio efficace che ha facilitato il successo del progetto.»

SOLUS, cancro al seno, screening, imaging multimodale, biopsie al seno, diagnosi tumorale

Economia digitale

Salute

Notizie

Articolo: notizie

In seguito...

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

software di sistema

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/software applicativi/software di sistema

tumore al seno

/scienze mediche e della salute/medicina clinica/oncologia/tumore al seno

laser a impulsi

/scienze naturali/scienze fisiche/ottica/fisica dei laser/laser a impulsi

diagnostica per immagini

/ingegneria e tecnologia/ingegneria medica/diagnostica per immagini

ecografia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS