Inciter les citoyens européens à adopter l’efficacité énergétique

S’appuyant sur la science du comportement, le projet NUDGE, financé par l’UE, cherche à sensibiliser les citoyens à la consommation d’énergie et à l’efficacité énergétique.

Pour que l’Europe atteigne son objectif ambitieux de devenir le premier https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_fr (continent neutre sur le plan climatique), il faut permettre aux citoyens de prendre conscience de leur consommation d’énergie et, en fin de compte, d’adopter des habitudes plus efficaces en la matière. Pourtant, les interventions actuelles suivent souvent un modèle «unique» et semblent avoir une efficacité limitée dans l’adoption de changements à long terme.

«Les méthodes traditionnelles de promotion de l’efficacité énergétique sont souvent conçues sur la base d’une compréhension partielle de la manière dont les différentes interventions interagissent, et de preuves contrastées de leur efficacité, en raison de tests insuffisants dans des conditions réelles», explique https://ieecp.org/team/filippos-anagnostopoulos/ (Filippos Anagnostopoulos), expert principal à l’Institut pour la politique énergétique et climatique européenne, et coordinateur du projet https://www.nudgeproject.eu/ (NUDGE).

Le projet NUDGE s’est appuyé sur la science du comportement pour concevoir et tester des interventions d’incitation subtiles visant à promouvoir les habitudes d’économie d’énergie. Il s’agit par exemple de dire aux utilisateurs ce que font leurs voisins ou leurs pairs, ou de modifier les paramètres par défaut des appareils énergétiques.

Les travaux ont consisté en une analyse approfondie des consommateurs au moyen d’études et d’essais contrôlés randomisés menés dans cinq pays de l’UE: la Belgique, la Croatie, l’Allemagne, la Grèce et le Portugal. Le terrain d’essai diversifié comprenait des bâtiments résidentiels, des communautés énergétiques et des écoles, représentant une variété de scénarios d’utilisation de l’énergie, de données démographiques et de milieux socio-économiques.

«Les recherches de NUDGE ouvrent la voie à l’intégration des “nudges” (coups de pouce) comportementaux dans les cadres politiques, permettant ainsi aux gouvernements et aux entités privées de prendre des décisions en connaissance de cause», déclare Filippos Anagnostopoulos.

Petits coups de pouce, grands changements

Pour comprendre l’impact réel, NUDGE a étudié la psychologie individuelle et les facteurs contextuels qui influencent la consommation d’énergie. L’équipe a créé des profils d’utilisateurs détaillés qui peuvent aider à mieux adapter les nudges, et a mené des expériences pour évaluer leur efficacité.

Pour ce faire, les chercheurs se sont appuyés sur des études, des commentaires d’utilisateurs et des données provenant de capteurs modernes, comme des compteurs intelligents, des applications mobiles et des capteurs de qualité de l’air, mis en œuvre dans des environnements réels.

Les résultats ont montré que les nudges interactifs permettaient de réaliser des économies d’énergie allant jusqu’à 4 % dans certains contextes, et jusqu’à 16 % pour un sous-ensemble spécifique utilisant des paramètres automatisés. Toutefois, le projet a également révélé des limites cruciales. Les nudges n’ont pas été universellement efficaces et, pour certains groupes, leurs effets ont été négligeables, voire contradictoires.

Au-delà du laboratoire: les limites des nudges dans le monde réel

Le projet NUDGE a mis en évidence plusieurs limites importantes des nudges dans le monde réel. Tout d’abord, il existe des priorités concurrentes, les ménages privilégiant souvent d’autres activités quotidiennes au détriment du suivi des applications de consommation d’énergie.

Les fluctuations saisonnières, comme les vacances, perturbent les efforts d’économie d’énergie, étant donné que les habitudes et les modes de consommation changent. Des facteurs externes tels que les conditions météorologiques peuvent également avoir un impact considérable sur la consommation d’énergie, ce qui limite l’efficacité des nudges.

Les recherches ont également permis d’identifier des facteurs autres que le comportement individuel qui peuvent nuire à l’efficacité des nudges. Par exemple, l’inadéquation des incitations réglementaires peut avoir raison de leur influence, notamment lorsque les réglementations offrent des incitations financières plus importantes pour certains comportements.

Utiliser des stratégies de nudges sur mesure

Les résultats ont mis en lumière plusieurs aspects essentiels des nudges comportementaux personnalisés en matière d’efficacité énergétique. Pour être efficaces, ces coups de pouce doivent être clairement liés aux comportements spécifiques en matière d’économie d’énergie qu’ils visent à influencer.

Les décideurs politiques doivent également veiller à ce que les campagnes de nudges complètent, sans contredire, les réglementations et les mécanismes de marché existants. «Il est important d’identifier les conflits potentiels afin que les nudges puissent être conçus pour fonctionner de manière harmonieuse», ajoute Filippos Anagnostopoulos.

Le projet a mis l’accent sur l’importance des «nudges par défaut» qui nécessitent un effort minimal de la part de l’utilisateur. La mise en place automatique d’une option (sur les paramètres de charge des VE, par exemple) peut inciter les consommateurs à adopter des habitudes plus efficaces sans nécessiter d’engagement actif.

Notons que NUDGE a souligné le rôle essentiel de la fourniture aux consommateurs d’un retour d’information immédiat sur leur consommation d’énergie. «En visualisant les données de consommation par le biais d’applications ou de compteurs intelligents, les personnes sont en mesure de prendre des décisions éclairées et d’adapter leur comportement en conséquence», note Filippos Anagnostopoulos.

NUDGE, énergie, efficacité, nudges, science du comportement, neutre sur le plan climatique, sur mesure, stratégies

Énergie

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

La réduction de la consommation d'énergie et la réalisation d'économies d'énergie sont essentielles pour mettre en œuvre le pacte vert pour l'Europe. Les huit projets financés par l'UE et présentés dans ce Results Pack CORDIS mettent en évidence la recherche ascendante sur le comportement énergétique et la modélisation, en soutenant la conception et la mise en œuvre de meilleures politiques énergétiques.

Changement climatique et Environnement

Société

Énergie

/Enseignement supérieur ou secondaire, organisme de formation

/Institutions de l'UE, organismes et agences

Autorité locale et régionale

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

économie durable

/sciences sociales/économie et affaires/économie/économie durable

logiciel de simulation

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/logiciel/logiciel d’application/logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

bases de données

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/bases de données

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

énergie renouvelable

/ingénierie et technologie/génie de l'environnement/énergie et combustibles/énergie renouvelable

microéconomique

/sciences sociales/économie et affaires/économie/microéconomique

gaz naturel

/ingénierie et technologie/génie de l'environnement/énergie et combustibles/énergie fossile/gaz naturel

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

/sciences naturelles/sciences de la Terre et sciences connexes de l'environnement/sciences de l'atmosphère/climatologie/changement climatique

logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

écosystème

économie durable

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

/sciences sociales/science politique/stratégie politique/société civile/organisation non gouvernementale

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

énergie renouvelable

microéconomique

gaz naturel

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Modélisation innovante de la consommation d’énergie des ménages

Prédire les habitudes de consommation d’énergie d’un grand nombre de personnes est une tâche ardue. Le projet WHY, financé par l’UE, a adapté des outils de modélisation climatique pour fournir aux décideurs de toutes nouvelles informations.

De la douche du matin au bain du soir, nous avons tous des habitudes spécifiques qui influencent le moment et la quantité d’énergie que nous utilisons. Ces habitudes de consommation peuvent varier en fonction de l’heure à laquelle les gens sont à leur domicile, du degré d’isolation de leur maison et même de l’intensité de l’ensoleillement. Il n’est donc pas surprenant que la prévision des habitudes de consommation des ménages dans des centaines ou des milliers de foyers constitue un défi majeur, même pour les modèles de prévision les plus sophistiqués.

Le projet https://www.why-h2020.eu/ (WHY) entend combler cette lacune grâce à des modèles de systèmes énergétiques (energy system models, ESM) plus précis, en s’appuyant sur des méthodologies innovantes pour les prévisions à court et à long terme. Les ESM sont des outils qui aident les analystes de l’énergie, les planificateurs et les décideurs politiques à décrire rationnellement les systèmes énergétiques et à évaluer méthodiquement les impacts des scénarios à long terme.

«Les ESM ont été largement utilisés pour développer et explorer les voies d’atténuation du changement climatique et évaluer les stratégies de décarbonation du système énergétique, mais ils n’ont pas le degré de précision dont nous avons besoin du côté de la demande d’énergie», explique Cruz E. Borges, coordinateur de WHY pour le compte de https://www.deusto.es/en/home (l’Université de Deusto), en Espagne. «D’autre part, les membres du consortium WHY ont de l’expérience dans la construction de modèles de comportement des ménages, c’est pourquoi nous avons décidé d’unir nos forces.»

En s’appuyant sur les comportements existants que l’on peut actuellement observer (comme le fait d’éviter une consommation excessive d’énergie pendant les périodes de tarifs élevés), l’équipe a mis au point un modèle de causalité qui cartographie les processus décisionnels sous-jacents des consommateurs. De cette manière, il est possible non seulement d’évaluer le résultat d’une intervention (par exemple, l’impact d’une nouvelle taxe sur l’énergie), mais aussi de comprendre l’état futur ou passé du système (par exemple, la quantité d’énergie que les ménages consommeraient si les labels d’efficacité énergétique n’avaient jamais été mis en œuvre).

L’ensemble de ces éléments offre un cadre plus précis et plus facile à adopter pour l’élaboration et la mise en œuvre des politiques.

Le projet WHY s’appuie sur un processus de validation méticuleux, incorporant des connaissances d’experts et des expériences naturelles pour construire et évaluer ses modèles. «Les modèles construits ont été évalués par un panel de plus de 30 experts interdisciplinaires et vérifiés à l’aide d’outils et de bases de données reconnus» note Cruz E. Borges. Cette validation rigoureuse garantit la fiabilité et la solidité des conclusions du projet, qui préconisent une combinaison d’améliorations de l’efficacité énergétique et de sources d’énergie à faible teneur en carbone pour décarboner efficacement les habitations européennes.

WHY ouvre de nouvelles voies de recherche et d’application et vise à étendre ses méthodologies pour modéliser les comportements d’investissement collectif dans la transition énergétique et à améliorer les possibilités de transposition de ses technologies dans le monde réel. La poursuite de l’engagement universitaire, les ateliers de formation et les pratiques scientifiques ouvertes devraient favoriser l’adoption et la mise en œuvre à grande échelle des modèles novateurs du projet.

Il témoigne du pouvoir de la collaboration interdisciplinaire et de la pensée innovante pour relever les défis complexes du changement climatique et de l’efficacité énergétique résidentielle. En apportant une compréhension plus nuancée des schémas d’utilisation de l’énergie et en introduisant des techniques de modélisation avancées, le projet apporte non seulement sa contribution à la communauté scientifique, mais offre également des solutions pratiques aux décideurs politiques, aux parties prenantes et aux citoyens européens qui s’efforcent d’assurer un avenir énergétique durable.

WHY, projet WHY, modèles de systèmes énergétiques, consommation d’énergie

Énergie

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

La recherche pour mieux concevoir la politique énergétique

Changement climatique et Environnement

Société

Énergie

Enseignement supérieur ou secondaire, organisme de formation

Institutions de l'UE, organismes et agences

Autorité locale et régionale

CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Article: Recueils de résultats, issus de projets terminés ou en voie de l’être, consacrés à un thème spécifique que vous pouvez appliquer dans votre domaine

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

économie durable

logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

bases de données

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

énergie renouvelable

microéconomique

gaz naturel

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

écosystème

économie durable

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

Programme: Partie du programme de travail de la Commission mettant en œuvre la base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

DÉFIS DE SOCIÉTÉ - Énergies sûres, propres et efficaces

Base juridique

Programme: Base juridique pour le financement de la recherche

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Réduire la consommation d'énergie et l'empreinte carbone en utilisant l'énergie de manière intelligente et durable

Reducing energy consumption and carbon footprint

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


The psychological surprises underlying energy efficiency choices

The EU-funded EVIDENT project has been uncovering the key drivers of energy efficiency decision-making, to better understand the influence of financial and environmental literacy at play.

While many energy efficiency measures, such as product labelling, have been successful, not everyone is influenced to the same extent. The https://evident-h2020.eu/ (EVIDENT) project used research methods – including ‘nudge’ campaigns, a large-scale survey and games – to gauge which incentives could most effectively alter the behaviour of different groups of energy consumers.

EVIDENT investigated consumer behaviour across five use cases.

Three were led by the https://duth.gr/en/Home (Democritus University of Thrace) in Greece. Two of them explored whether peer ‘nudges’ could curb electricity usage, in collaboration with Swedish energy service company https://www.checkwatt.se/ (CheckWatt) (website in Swedish). The third investigated if big data could gauge the effects of behavioural changes on actual energy consumption.

These use cases explored the effects of non-price interventions (such as feedback, peer comparisons and tips) on the residential energy consumption of 867 participants.

“Consumption decreased by 10 %, on average, due to these interventions, more than observed in similar studies,” says Panagiotis Sarigiannidis, professor at the https://www.uowm.gr/en/ (University of Western Macedonia) in Greece, and coordinator of the EVIDENT project. “But because we think some actually increased their overall consumption after photovoltaic panels were installed, there is potential for further reductions.”

https://www.tcd.ie/ (Trinity College Dublin) in Ireland led the final two use cases. The first case study used a game, played by over 1 000 EU residents, to analyse how factors such as personal background as well as environmental and financial knowledge influenced willingness to pay for household appliance repairs.

Results showed that older people and students preferred replacing broken appliances, while the unemployed opted for repairs. “Surprisingly, those expressing environment concerns were less willing to pay for repairs, suggesting pro-environmental attitudes alone are insufficient to change behaviour,” remarks Sarigiannidis.

The second use case surveyed over 2 000 European citizens to measure environmental, energy and financial literacy levels, exploring how this impacts appliance choices. Participants selected appliances within different scenarios and with varying types and levels of information.

“We found a disconnect between knowledge and action,” notes Sarigiannidis. “Environmental or financial knowledge simply wasn’t enough to predict choice. Psychological factors, such as favouring immediate rewards, proved a huge influence.”

More tailored and better targeted interventions

EVIDENT demonstrates that as consumer behaviour data increases, energy efficiency campaigns can be better targeted to specific groups, based on age, income level and so on.

A number of policy recommendations were developed by the project. One calls for governments and financial institutions to offer consumers financial incentives to invest in more energy-efficient home appliances. This could include subsidies, low-interest loans and extended warranties.

In addition, financial literacy workshops and resources to improve decision-making could be made available to consumers, especially the unemployed and those with lower incomes.

“We envisage a day where behavioural insights combine with big data and machine learning to create models that manage energy supply and demand more sustainably,” concludes Sarigiannidis.

EVIDENT, behavioural change, energy, electricity, energy consumption, household, policy, financial, environmental, literacy, consumer

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Research for better energy policy design

Reducing energy consumption and achieving energy savings is essential to deliver the European Green Deal. The eight EU-funded projects presented in this CORDIS Results Pack highlight bottom-up research on energy behaviour and modelling, supporting the design and implementation of better energy policies.

Climate Change and Environment

Society

Energy

/Higher or Secondary Education, training organisation

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

Results Pack

Article: Collections of results, from finished or nearly completed projects, focusing on a specific theme that you can apply in your domain

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

/social sciences/economics and business/economics/sustainable economy

simulation software

/natural sciences/computer and information sciences/software/software applications/simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Monitoring EU energy efficiency first principle and policy implementation

Project

Project factsheets

governance

databases

/natural sciences/computer and information sciences/databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

NUDging consumers towards enerGy Efficiency through behavioral science

Project

Project factsheets

renewable energy

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/renewable energy

microeconomics

/social sciences/economics and business/economics/microeconomics

natural gas

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/fossil energy/natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Climbing the causality ladder to understand and project the energy demand of the residential sector

Project

Project factsheets

climatic changes

/natural sciences/earth and related environmental sciences/atmospheric sciences/climatology/climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

bEhaVioral Insgihts anD Effective eNergy policy acTions

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency through behaviour change transition strategies

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

/social sciences/political sciences/political policies/civil society/nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Energy efficiency lies at the very core of policy interventions for energy security, energy poverty and climate change, while its promoted by technological innovations and investments. However, it seems that these technologies are not adopted by consumers at least to the...

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research:  non-energy impacts and behavioural insights on energy efficiency interventions

Topic

Programme: Part of the Commission work programme implementing legal basis

CORDA

RTD research data warehouse

/Energy end-use efficiency and energy services

RES consumers

SOCIETAL CHALLENGES - Secure, clean and efficient energy

Legal Basis

Programme: Legal basis for research funding

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Reducing energy consumption and carbon foorpint by smart and sustainable use

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS


Jak przekonać mieszkańców Europy do poprawy efektywności energetycznej?

Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu NUDGE postawił na wykorzystanie nauk behawioralnych, aby zwiększyć świadomość mieszkańców dotyczącą wykorzystania energii oraz zachęcać ich do zwiększania efektywności energetycznej.

Realizacja przez Europę ambitnych celów, w szczególności stania się pierwszym https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_pl (neutralnym dla klimatu kontynentem na świecie), wymaga od mieszkańców większej świadomości dotyczącej zużycia energii oraz wypracowania nawyków mających na celu jej oszczędzanie. Proponowane obecnie działania często mają charakter uniwersalny, a dodatkowo wydają się mieć ograniczoną skuteczność w zakresie stałej zmiany przyzwyczajeń.

„Tradycyjne metody promowania efektywności energetycznej są często projektowane w oparciu o częściowe zrozumienie, w jaki sposób różne działania wpływają na siebie nawzajem, a także w oparciu o sprzeczne dane dotyczące ich skuteczności; to ostatnie jest skutkiem niedostatecznych badań i analiz w rzeczywistych warunkach”, wyjaśnia https://ieecp.org/team/filippos-anagnostopoulos/ (Filippos Anagnostopoulos), starszy ekspert Instytutu Europejskiej Polityki Energetycznej i Klimatycznej oraz koordynator projektu https://www.nudgeproject.eu/ (NUDGE).

Wraz z zespołem projektu NUDGE badacz wykorzystał metody z obszaru behawiorystyki w celu opracowania i zbadania zachęt mających na celu promowanie nawyków sprzyjających oszczędzaniu energii. Można wśród nich wymienić między innymi informowanie użytkowników o zużyciu ich sąsiadów lub rówieśników, a także zmianę domyślnych ustawień urządzeń zasilanych energią elektryczną.

W ramach prac badacze przeprowadzili kompleksowe badania ankietowe wśród konsumentów, a także randomizowane badania z grupą kontrolną w pięciu państwach członkowskich UE - Belgii, Chorwacji, Niemczech, Grecji i Portugalii. Wybrali także szeroki zakres analizowanych obiektów, obejmujący budynki mieszkalne, społeczności energetyczne i szkoły, a także zróżnicowane modele zużycia energii, parametry demograficzne i społeczno-ekonomiczne.

„Badania zrealizowane w ramach projektu NUDGE kładą podwaliny pod stosowanie bodźców behawioralnych w połączeniu ze strategiami, umożliwiając zarówno rządom, jak i podmiotom prywatnym podejmowanie świadomych decyzji”, mówi Anagnostopoulos.

W celu przeanalizowania rzeczywistego wpływu działań, badacze projektu NUDGE zajęli się psychologią oraz czynnikami kontekstowymi wpływającymi na zużycie energii. W tym celu zespół opracował szczegółowe profile użytkowników, które mogą pomóc w lepszym dostosowaniu zachęt oraz przeprowadził doświadczenia w celu oceny ich skuteczności.

Badacze wykorzystali w tym celu ankiety, zgromadzili opinie użytkowników i dane z nowoczesnych czujników, inteligentnych liczników, aplikacji mobilnych oraz monitorów jakości powietrza wykorzystywanych w rzeczywistych warunkach.

Według ustaleń badaczy interaktywne zachęty pozwoliły na zmniejszenie zużycia energii nawet do 4 % w wybranych scenariuszach, a w przypadku użytkowników korzystających z ustawień automatycznych oszczędności wyniosły nawet do 16 %. W ramach tych analiz zespół odkrył także poważne ograniczenia. Zachęty nie były skuteczne we wszystkich przypadkach, a w przypadku niektórych grup efekty były znikome lub nawet odwrotne niż oczekiwane.

Poza badaniami - ograniczenia zachęt w rzeczywistych warunkach

Prace w ramach projektu NUDGE ujawniły szereg kluczowych ograniczeń zachęt stosowanych w rzeczywistych warunkach. Pierwszym i najważniejszym z nich są sprzeczne priorytety. Członkowie gospodarstw domowych często przedkładają codzienne czynności nad sprawdzanie aplikacji monitorujących zużycie energii.

Szczególne okazje, na przykład święta, wpływają na działania na rzecz oszczędzania energii, ponieważ przełamują rutynę i typowe modele zużycia. Czynniki zewnętrzne, na przykład pogoda, mogą również znacząco wpływać na zużycie energii, ograniczając skuteczność zachęt.

W ramach badań naukowcy wskazali także czynniki inne niż indywidualne zachowania, które mogą zmniejszać ich efektywność. Niedopasowane przepisy i zachęty prawne mogą zniwelować wpływ zachęt. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy przepisy oferują silniejsze zachęty finansowe motywujące do określonych zachowań.

Wykorzystywanie dopasowanych strategii zachęcania

Z wyników badań wypływa szereg kluczowych wniosków na temat spersonalizowanych bodźców behawioralnych związanych z zagadnieniem efektywności energetycznej. Aby zachęty były skuteczne, muszą być wyraźnie powiązane z konkretnymi zachowaniami, na które mają wpływać.

Decydenci muszą również zadbać o to, by stanowiły one uzupełnienie przepisów i mechanizmów rynkowych, nie zaś stały względem nic w opozycji. „Konieczne jest dostrzeżenie potencjalnych konfliktów, dzięki czemu zachęty mogą być wdrażane bez przeszkód”, dodaje Anagnostopoulos.

Badania podkreśliły także znaczenie zachęt domyślnych, które wymagają minimalnego wysiłku ze strony użytkownika. Automatyczne ustawienie opcji (na przykład w ustawieniach ładowania pojazdów elektrycznych) może skłonić konsumentów do podejmowania wyborów przekładających się na większą oszczędność energii bez konieczności aktywnego myślenia o ich dokonywaniu.

Badacze projektu NUDGE wskazują także kluczową rolę przekazywania konsumentom natychmiastowych informacji zwrotnych na temat ich zużycia energii. „Dzięki wizualizacji danych dotyczących zużycia energii przy pomocy aplikacji lub wyświetlaczy inteligentnych liczników, użytkownicy mogą podejmować świadome decyzje i odpowiednio dostosowywać swoje zachowanie”, zauważa Anagnostopoulos.

NUDGE, energia, sprawność, bodźce, behawiorystyka, neutralność klimatyczna, dostosowane, strategie

Energia

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Badania na rzecz lepszego projektowania polityki energetycznej

Ograniczenie zużycia energii i osiągnięcie oszczędności w tym zakresie ma kluczowe znaczenie dla realizacji Europejskiego Zielonego Ładu. Osiem finansowanych ze środków UE projektów przedstawionych w niniejszej broszurze CORDIS Results Pack podkreśla oddolne badania nad zachowaniami i modelowaniem związanymi z energią, które wspierają projektowanie i wdrażanie lepszych polityk energetycznych.

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Energia

/Placówka szkolnictwa wyższego lub średniego, organizacja szkoleniowa

Instytucje, organy i agencje UE

Władze lokalne i regionalne

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Artykuł: Gromadzenie rezultatów zakończonych lub niemal zakończonych projektów dotyczących wybranego zagadnienia, których wyniki można zastosować we własnej dziedzinie

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zrównoważona gospodarka

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/zrównoważona gospodarka

oprogramowanie symulacyjne

/nauki przyrodnicze/informatyka/oprogramowanie/aplikacje komputerowe/oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia odnawialna

mikroekonomia

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/mikroekonomia

gaz ziemny

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia ze źródeł kopalnych/gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/nauki o atmosferze/klimatologia/zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

ekosystemy

zrównoważona gospodarka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

/nauki społeczne/nauki polityczne/polityka partii politycznych/społeczeństwo obywatelskie/organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

mikroekonomia

gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

Program: część programu prac Komisji wdrażającego podstawę prawną

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

WYZWANIA SPOŁECZNE - Bezpieczna, czysta i efektywna energia

Podstawa prawna

Program: podstawa prawna finansowania badań

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Ograniczenie zużycia energii i śladu węglowego poprzez inteligentne i zrównoważone użytkowanie

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Innowacyjne modele zużycia energii w gospodarstwach domowych

Przewidywanie wzorców zużycia energii przez duże grupy ludzi jest niezwykle trudnym zadaniem. Zespół finansowanego przez UE projektu WHY postanowił dostosować do tego celu narzędzia wykorzystywane do modelowania klimatu, dzięki czemu decydenci zyskają całkiem nową perspektywę.

Od porannego prysznica po wieczorną kąpiel – wszyscy mamy swoją własną rutynę, która wpływa na to, kiedy i ile energii zużywamy. Te wzorce zużycia różnią się w zależności od tego, o jakiej porze dnia i jak długo osoby przebywają w domu, jaką izolację posiada dany budynek, a nawet jaka ilość światła słonecznego wpada do pomieszczeń. Nic więc dziwnego, że przewidywanie wzorców zużycia energii przez mieszkańców setek lub tysięcy domów jest tak dużym wyzwaniem, nawet dla najbardziej zaawansowanych i szczegółowych modeli predykcyjnych.

Projekt https://www.why-h2020.eu/ (WHY) ma na celu rozwiązanie tego problemu poprzez opracowanie dokładniejszych modeli systemów energetycznych przy użyciu innowacyjnych metodologii prognozowania krótko- i długoterminowego. Modele systemów energetycznych to narzędzia, które pomagają analitykom, planistom i decydentom w dziedzinie energii w racjonalnym opisywaniu systemów energetycznych i systematycznej ocenie wpływu w ramach długoterminowych scenariuszy.

„Modele systemów energetycznych są szeroko stosowane do opracowywania i badania ścieżek łagodzenia zmiany klimatu oraz do oceny strategii dekarbonizacji systemu energetycznego, ale brakuje im stopnia dokładności, jakiego potrzebujemy w odniesieniu do strony popytu”, wyjaśnia Cruz E. Borges, koordynator projektu WHY z ramienia https://www.deusto.es/en/home (Uniwersytetu w Deusto) w Hiszpanii. „Z drugiej jednak strony, członkowie konsorcjum projektu WHY posiadają doświadczenie w budowaniu modeli zachowań gospodarstw domowych, więc zdecydowaliśmy się połączyć siły”.

Opierając się na istniejących danych dotyczących obserwowanych obecnie zachowań, takich jak unikanie nadmiernego zużycia energii w okresach wysokich taryf, zespół opracował model przyczynowy, który umożliwia mapowanie podstawowych procesów decyzyjnych konsumentów. W ten sposób można nie tylko ocenić wynik interwencji (np. wpływ nowego podatku od energii), ale także zrozumieć przyszły lub przeszły stan systemu (np. ile energii zużyłyby gospodarstwa domowe, gdyby etykiety energetyczne nigdy nie zostały wdrożone).

W ten sposób ten połączony model oferuje dokładniejsze i bardziej praktyczne ramy na potrzeby opracowywania i wdrażania polityki.

W celu zbudowania i oceny modeli zespół projektu WHY wykorzystuje szczegółowy proces walidacji łączący wiedzę ekspercką i naturalne eksperymenty. „Skonstruowane w ramach projektu modele zostały ocenione przez panel ponad 30 interdyscyplinarnych specjalistów oraz zweryfikowane przy użyciu rzetelnych narzędzi i baz danych”, zauważa Borges. Tak rygorystyczna walidacja zapewnia wiarygodność i solidność wniosków sformułowanych w czasie projektu, w których zaleca się połączenie środków zwiększających efektywność energetyczną z niskoemisyjnymi źródłami energii, aby dekarbonizacja europejskich domów była skuteczna.

Rozszerzając metodologię na potrzeby modelowania zbiorowych zachowań inwestycyjnych w ramach transformacji energetycznej oraz zwiększając możliwości zastosowania technologii w świecie rzeczywistym, projekt otwiera nowe możliwości w zakresie badań i zastosowań. Dalsze zaangażowanie środowisk akademickich, warsztaty umiejętności i praktyki otwartej nauki mają sprzyjać powszechnemu przyjmowaniu i wdrażaniu innowacyjnych modeli stworzonych przez zespół projektu.

Wyniki projektu WHY stanowią świadectwo siły interdyscyplinarnej współpracy i innowacyjnego myślenia w pokonywaniu złożonych wyzwań związanych ze zmianą klimatu i zwiększaniem efektywności energetycznej budynków mieszkalnych. Dzięki zapewnieniu bardziej zniuansowanego rozumienia wzorców zużycia energii i wprowadzeniu zaawansowanych technik modelowania projekt nie tylko przyczynia się do rozwoju społeczności naukowej, ale także oferuje praktyczne rozwiązania przeznaczone dla decydentów, zainteresowanych stron i mieszkańców Europy wspólnie walczących o przyszłość zrównoważonej energii.

WHY, projekt WHY, modele systemów energetycznych, zużycie energii

Energia

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Energia

Instytucje, organy i agencje UE

Władze lokalne i regionalne

Results Pack

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zrównoważona gospodarka

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

mikroekonomia

gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

ekosystemy

zrównoważona gospodarka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Holistyczne podejście do analizy trendów w zakresie efektywności energetycznej

W związku z tym, że Europa dąży do ograniczenia emisji dwutlenku węgla, w ostatnich latach na pierwszy plan wysunęła się tematyka związana z efektywnością energetyczną. W ramach finansowanego przez UE projektu ODYSSEE-MURE opracowano szereg narzędzi i zasobów dla decydentów, naukowców i specjalistów z branży z myślą o pobudzeniu ich do wdrażania zmian o dużym stopniu oddziaływania.

https://www.odyssee-mure.eu/ (ODYSSEE-MURE) to nazwa flagowego projektu Unii Europejskiej poświęconego efektywności energetycznej. Funkcjonujące w jego ramach platformy współpracują ze sobą, aby zapewnić holistyczne podejście do zrozumienia i analizy trendów w zakresie efektywności energetycznej.

Uruchomiony w 1993 roku, projekt ten był wspierany przez Komisję Europejską w ramach wielu programów finansowania, takich jak SAVE, Inteligentna Energia dla Europy (IEE) i „Horyzont 2020”, a od 2022 roku – w ramach programu https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/life/wp-call/2021-2024/call-fiche_life-2021-cet_en.pdf (LIFE).

W inicjatywie wykorzystano dwie bazy danych: Odyssee, która zawiera informacje dotyczące wskaźników efektywności energetycznej i zużycia energii, oraz Mure, która jest poświęcona krajowym politykom i środkom związanym z efektywnością energetyczną.

Didier Bosseboeuf, doradca naukowo-techniczny we francuskiej https://www.ademe.fr/en/frontpage/ (Agencji Środowiska i Zarządzania Energią), wyjaśnia: https://ec.europa.eu/eurostat?etrans=pl („Eurostat) nie był w stanie przedstawić porównywalnych informacji dotyczących efektywności energetycznej po stronie popytu o wymaganym stopniu szczegółowości. Nasz projekt miał na celu wypełnienie tej luki za pomocą dwóch głównych narzędzi: wskaźników efektywności energetycznej i bazy danych dotyczącej polityk”.

Cechą wyróżniającą projekt ODYSSEE-MURE jest skarbnica szczegółowych informacji na temat zapotrzebowania użytkowników końcowych na energię, wskaźników efektywności energetycznej i realizowanych polityk. Wysoki stopień szczegółowości umożliwia użytkownikom analizowanie wzorców zużycia energii w określonych sektorach, takich jak przemysł, transport czy budynki. Dzięki raportom na temat polityki, a także profilom krajowym i sektorowym podsumowującym kluczowe ustalenia decydenci zyskują cenny wgląd w skuteczne polityki na rzecz efektywności energetycznej wdrażane w poszczególnych krajach.

Ale inicjatywa ODYSSEE-MURE polega nie tylko na gromadzeniu danych – kolejnym istotnym elementem platformy jest dzielenie się wiedzą, a także seminaria internetowe prowadzone przez specjalistów w dziedzinie polityki na rzecz efektywności energetycznej. Te seminaria internetowe pozwoliły na utworzenie globalnej społeczności praktyków, w ramach której uczestnicy mogą wchodzić w interakcje i uzyskać głębszy wgląd w najnowsze trendy i najlepsze praktyki.

„Naszym celem jest wspieranie wspólnego europejskiego podejścia do efektywności energetycznej poprzez otwarty dialog, rozpowszechnianie danych i wykonywanie analiz”, dodaje Bosseboeuf, który koordynował projekt. „Jest to proces oparty na współpracy, w którym do sukcesu projektu przyczyniają się zespoły działające w każdym kraju, wywodzące się z agencji ds. efektywności energetycznej”.

Kolejnym cennym źródłem informacji są profile krajowe, zawierające dane ekstrapolowane z 27 państw członkowskich UE, Norwegii, Serbii i Szwajcarii. Pozwala to użytkownikom na porównanie skuteczności działań i polityk w zakresie efektywności energetycznej w poszczególnych krajach i sektorach. Decydenci i specjaliści z branży mogą określić, gdzie poprawa efektywności energetycznej może mieć największy wpływ, biorąc pod uwagę normy lokalne i krajowe.

„Najbardziej interesującym rezultatem projektu jest europejska tabela wyników w zakresie efektywności energetycznej, umożliwiająca uczciwe porównanie krajów”, zauważa Bosseboeuf. „To świetny sposób na rozpoczęcie debaty na temat zróżnicowanych wyników w poszczególnych krajach”.

Podejmowanie decyzji na podstawie wytycznych

Projekt ODYSSEE-MURE zapewnia również wskaźniki i narzędzia oceny polityki, które umożliwiają śledzenie postępów i identyfikację obszarów wymagających poprawy. Oferuje przydatne dane wejściowe dla specjalistów w dziedzinie modelowania na potrzeby symulacji scenariuszy i oceny potencjalnych wyników, dzięki czemu zainteresowane strony mogą przewidywać skutki wdrożenia różnorodnych środków politycznych, prognozować przyszłe potrzeby energetyczne i dostosowywać strategie dotyczące alokacji zasobów. Te oparte na dowodach wnioski wspierają świadome dokonywanie wyborów, które pozytywnie wpływają na zrównoważone wykorzystanie energii w Europie.

Zespół projektu stworzył potężną platformę do kompleksowej analizy i monitorowania środków w zakresie efektywności energetycznej w całej Europie. Wykorzystana w niej metodologia została na arenie międzynarodowej uznana za najlepszą praktykę i powielona w ponad 70 krajach na całym świecie.

W ciągu ponad 30 lat skala projektu została rozszerzona – obecnie jest kontynuowany w ramach programu LIFE pod nazwą https://webgate.ec.europa.eu/life/publicWebsite/project/LIFE21-CET-POLICY-OdysseeMure-fit-4-55-101075902/odyssee-mure-monitoring-the-energy-efficiency-pillar-for-climate-neutrality (OdysseeMure fit-4-55). Aktualnie obejmuje on sieć złożoną z 34 organizacji z UE i dziewięciu krajów Wspólnoty Energetycznej – Albanii, Bośni i Hercegowiny, Gruzji, Kosowa, Mołdawii, Czarnogóry, Macedonii Północnej, Serbii i Ukrainy.

ODYSSEE-MURE, energia, efektywność, baza danych, Odyssee, Mure, ocena polityki, monitorowanie, zużycie energii, dzielenie się

Energia

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Energia

Instytucje, organy i agencje UE

Władze lokalne i regionalne

Results Pack

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zrównoważona gospodarka

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

mikroekonomia

gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

ekosystemy

zrównoważona gospodarka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Wprowadzanie na rynek innowacji w zakresie energii – korzystanie z programu „Inteligentna energia dla Europy”

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


A holistic approach to understanding energy efficiency trends

Energy efficiency has become vitally important in recent years, as Europe strives to reduce carbon emissions. The EU-funded ODYSSEE-MURE project developed a range of tools and resources for policymakers, researchers and industry professionals to drive impactful change.

https://www.odyssee-mure.eu/ (ODYSSEE-MURE) is a flagship EU project on energy efficiency. Its platforms work together to deliver a holistic approach towards understanding and analysing energy efficiency trends.

Launched in 1993, it has been supported by the European Commission through multiple funding programmes, including SAVE, Intelligent Energy Europe (IEE), Horizon 2020 and, since 2022, https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/life/wp-call/2021-2024/call-fiche_life-2021-cet_en.pdf (LIFE).

The initiative draws from two databases: Odyssee, which focuses on energy efficiency indicators and energy consumption, and Mure, which is dedicated to national policies and measures related to energy efficiency.

Didier Bosseboeuf, scientific and technical advisor at France’s https://www.ademe.fr/en/frontpage/ (Environment and Energy Management Agency), explains: https://ec.europa.eu/eurostat (“Eurostat) was not in a position to produce comparable information concerning energy efficiency at a detailed level of demand. Our project aimed to fill this gap through two main tools: energy efficiency indicators and the policies’ database.”

ODYSSEE-MURE’s standout feature is a treasure trove of detailed information on end-use demand data, energy efficiency indicators and policies. The granular level of detail enables users to analyse energy consumption patterns within specific sectors such as industry, transport and buildings. With policy briefs as well as country and sectoral profiles summarising key findings, policymakers gain valuable insights into successful energy efficiency policies implemented across different countries.

But ODYSSEE-MURE isn’t just about collecting data, Knowledge sharing is another key component of the platform, with webinars conducted by experts in energy efficiency policy. These webinars created a global community of practitioners, enabling attendees to interact and gain deeper insights into emerging trends and best practices.

“We aim to foster a collaborative European approach towards energy efficiency through open dialogue, data dissemination and analysis,” adds Bosseboeuf, who coordinated the project. “It’s a collaborative process, with teams in each country, from energy efficiency agencies, contributing to our success.”

Country profiles are yet another valuable resource, with data extrapolated from the 27 EU Member States, Norway, Serbia and Switzerland. This allows users to compare energy efficiency performance and policies across different countries and sectors. Policymakers and industry professionals can identify where improvements in energy efficiency can have the greatest impact against local and national standards.

“The most interesting result is a European scoreboard on energy efficiency, allowing fair comparison of countries,” notes Bosseboeuf. “It’s a great way to open the debate on the differing results in each nation.”

ODYSSEE-MURE also provides indicators and policy evaluation tools that track progress and identify areas for improvement. It provides useful inputs for modellers to simulate scenarios and assess potential outcomes, so stakeholders can predict the effects of different policy measures, anticipate future energy needs and tweak resource allocation strategies. These evidence-based insights support the informed choices that positively impact Europe’s sustainable energy use.

The project has created a powerful platform for the comprehensive analysis and monitoring of energy efficiency measures in Europe. Its methodology has been internationally recognised as best practice and replicated in more than 70 countries worldwide.

Over more than 30 years, the scale of the project has been extended, and continues under the LIFE programme as https://webgate.ec.europa.eu/life/publicWebsite/project/LIFE21-CET-POLICY-OdysseeMure-fit-4-55-101075902/odyssee-mure-monitoring-the-energy-efficiency-pillar-for-climate-neutrality (OdysseeMure-fit-4-55), where it now covers a network of 34 organisations across the EU and nine energy community countries (Albania, Bosnia-Herzegovina, Georgia, Kosovo, Moldova, Montenegro, North Macedonia, Serbia and Ukraine).

ODYSSEE-MURE, energy, efficiency, database, Odyssee, Mure, policy evaluation, monitoring, energy consumption, sharing

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Understanding consumer behaviour for better energy policy design

With recent calls to save energy to help Europe through the winter months, behavioural change has become an important dimension in achieving quick and effective reductions in demand. The eight EU-funded projects presented in this CORDIS Results Pack highlight bottom-up research on energy efficiency and behaviour, supporting the design and implementation of better energy policies.

Climate Change and Environment

Society

Energy

/Higher or Secondary Education, training organisation

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

/social sciences/economics and business/economics/sustainable economy

simulation software

/natural sciences/computer and information sciences/software/software applications/simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Monitoring EU energy efficiency first principle and policy implementation

Project

Project factsheets

governance

databases

/natural sciences/computer and information sciences/databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

NUDging consumers towards enerGy Efficiency through behavioral science

Project

Project factsheets

renewable energy

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/renewable energy

microeconomics

/social sciences/economics and business/economics/microeconomics

natural gas

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/fossil energy/natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Climbing the causality ladder to understand and project the energy demand of the residential sector

Project

Project factsheets

climatic changes

/natural sciences/earth and related environmental sciences/atmospheric sciences/climatology/climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

bEhaVioral Insgihts anD Effective eNergy policy acTions

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency through behaviour change transition strategies

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

/social sciences/political sciences/political policies/civil society/nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

The ODYSSEE-MURE project aims to support policy makers in EU Member States to fulfill their obligations in the framework of the EU Energy Efficiency Directive (EED). In particular, it provides user-friendly databases and web-tools for monitoring and evaluating the impact of...

Project

Project factsheets

governance

databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

SOCIETAL CHALLENGES - Secure, clean and efficient energy

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Supporting public authorities to implement the Energy Union

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency

Market uptake of energy innovation - building on Intelligent Energy Europe

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Reducing energy consumption and carbon foorpint by smart and sustainable use

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS


Innovative modelling of household energy consumption

Predicting the energy consumption patterns of large groups of people is a daunting task. The EU-funded WHY project adapted tools from climate modelling to provide decision-makers with all new insights.

From a morning shower to an evening bath, we all have our own routines which influence when, and how much, energy we use. These consumption patterns can vary based on when people are home, how insulated their home is, even by how much sunlight comes in. It’s no surprise then that predicting household consumption patterns across hundreds or thousands of homes is a major challenge, even for the most sophisticated prediction models.

The https://www.why-h2020.eu/ (WHY) project aims to address this by developing more accurate energy system models (ESMs), using innovative methodologies for short- and long-term forecasting. ESMs are tools that help energy analysts, planners and policymakers to rationally describe energy systems and systematically evaluate the impacts of long-term scenarios.

“ESMs have been widely used to develop and explore pathways for climate change mitigation and assess strategies to decarbonise the energy system, but they lack the degree of accuracy we need on the energy demand side,” explains Cruz E. Borges, coordinator of WHY on behalf of the https://www.deusto.es/en/home (University of Deusto) in Spain. “On the other hand, WHY consortium members have experience building models of household behaviour, so we decided to join forces.”

Building on existing behaviours which can currently be seen (such as avoiding excessive energy use during high tariff periods), the team developed a causal model that maps the underlying decision-making processes of consumers. This way, it’s possible to not only assess the outcome of an intervention (e.g., the impact of a new energy tax), but also understand the future or past status of the system (e.g., how much energy households would consume if energy efficiency labels had never been implemented).

Together this offers a more accurate and actionable framework for policy development and implementation.

The WHY project employs a meticulous validation process, incorporating expert knowledge and natural experiments to construct and assess its models. “The models constructed have been assessed by a panel of more than 30 interdisciplinary experts, cross-checked with established tools and databases,” Borges notes. This rigorous validation ensures the reliability and robustness of the project’s findings, which advocate a combination of energy efficiency improvements and low-carbon energy sources to decarbonise European homes effectively.

The project opens new avenues for research and application, aiming to extend its methodologies to model collective investment behaviours in energy transition and to enhance the real-world applicability of its technologies. Further academic engagement, skill workshops and open science practices look set to foster widespread adoption and implementation of the project’s innovative models.

WHY stands as a testament to the power of interdisciplinary collaboration and innovative thinking in addressing the complex challenges of climate change and residential energy efficiency. By providing a more nuanced understanding of energy use patterns and introducing advanced modelling techniques, the project not only contributes to the scientific community but also offers practical solutions for policymakers, stakeholders and European citizens striving for a sustainable energy future.

WHY, WHY project, energy system models, energy consumption

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Research for better energy policy design

Climate Change and Environment

Society

Energy

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Project

Project factsheets

governance

databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

Project

Project factsheets

renewable energy

microeconomics

natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Project

Project factsheets

climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

In order to mitigate climate change effects, urgent action is required in all sectors of the economy to significantly reduce greenhouse gases (GHG) emission. Energy System Models (ESM) are tools that help energy analysts, planners and policy makers to rationally describe...

Project

Project factsheets

climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research conceptualising and modelling energy efficiency and energy demand

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

Energy efficiency - general

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS


Le sorprese psicologiche alla base delle scelte di efficienza energetica

Il progetto EVIDENT, finanziato dall’UE, ha svelato le cause centrali del processo decisionale in materia di efficienza energetica, per comprendere meglio l’influenza dell’alfabetizzazione finanziaria e ambientale in gioco.

Sebbene molte misure di efficienza energetica, quali l’etichettatura dei prodotti, abbiano avuto successo, non tutti sono influenzati nella stessa misura. Il progetto https://evident-h2020.eu/ (EVIDENT) ha utilizzato metodi di ricerca – tra cui campagne di «spinta», un’indagine su larga scala e giochi – per valutare quali incentivi potessero alterare più efficacemente il comportamento di diversi gruppi di consumatori di energia.

EVIDENT ha studiato il comportamento dei consumatori in cinque casi d’uso.

Tre sono stati guidati https://duth.gr/en/Home (dall’Università Democrito di Tracia) in Grecia. Due di essi hanno esaminato se le «spinte» tra pari potessero ridurre il consumo di elettricità, in collaborazione con la società svedese di servizi energetici https://www.checkwatt.se/ (CheckWatt) (sito web in svedese). Il terzo ha indagato se i megadati potessero valutare gli effetti dei cambiamenti comportamentali sul consumo effettivo di energia.

Questi casi d’uso hanno esplorato gli effetti di interventi non legati al prezzo (come riscontri, confronti tra pari e consigli) sul consumo energetico residenziale di 867 partecipanti.

«Il consumo è diminuito in media del 10 % grazie a questi interventi, più di quanto osservato in studi simili», afferma Panagiotis Sarigiannidis, professore presso https://www.uowm.gr/en/ (l’Università della Macedonia occidentale) in Grecia e coordinatore del progetto EVIDENT. «Ma poiché pensiamo che alcuni abbiano effettivamente aumentato il loro consumo complessivo dopo l’installazione dei pannelli fotovoltaici, il potenziale per ulteriori riduzioni esiste.»

Il https://www.tcd.ie/ (Trinity College di Dublino) in Irlanda ha guidato gli ultimi due casi d’uso. Il primo caso di studio ha utilizzato un gioco, a cui hanno giocato oltre 1 000 residenti nell’UE, per analizzare come fattori quali il contesto personale e le conoscenze ambientali e finanziarie influenzino la disponibilità a pagare per le riparazioni degli elettrodomestici.

I risultati hanno dimostrato che le persone anziane e gli studenti preferivano sostituire gli apparecchi rotti, mentre i disoccupati optavano per le riparazioni. «Sorprendentemente, coloro che esprimevano preoccupazioni per l’ambiente erano meno disposti a pagare per le riparazioni, il che suggerisce che gli atteggiamenti in favore dell’ambiente da soli non sono sufficienti a cambiare il comportamento», osserva Sarigiannidis.

Il secondo caso d’uso ha preso in esame più di 2 000 cittadini europei per misurare i livelli di alfabetizzazione ambientale, energetica e finanziaria, esplorando il modo in cui tutto questo influisce sulle scelte degli elettrodomestici. I partecipanti hanno selezionato gli elettrodomestici all’interno di diversi scenari e con vari tipi e livelli di informazioni.

«Abbiamo riscontrato una disconnessione tra conoscenza e azione», osserva Sarigiannidis. «Le conoscenze ambientali o finanziarie semplicemente non erano sufficienti a prevedere la scelta. I fattori psicologici, tra cui la preferenza per le ricompense immediate, hanno dimostrato un’enorme influenza.»

Interventi più mirati e ulteriormente personalizzati

EVIDENT dimostra che, con l’aumento dei dati sul comportamento dei consumatori, le campagne di efficienza energetica possono essere più mirate per gruppi specifici, in base all’età, al livello di reddito e così via.

Il progetto ha sviluppato svariate raccomandazioni politiche. Una di queste richiede a governi e istituzioni finanziarie di offrire ai consumatori incentivi finanziari per investire in elettrodomestici più efficienti dal punto di vista energetico. Ciò potrebbe includere sussidi, prestiti a basso tasso di interesse e garanzie estese.

Inoltre, si potrebbero mettere a disposizione dei consumatori, soprattutto dei disoccupati e di coloro che hanno un reddito più basso, workshop di alfabetizzazione finanziaria e risorse per migliorare il processo decisionale.

«Immaginiamo un giorno in cui le intuizioni comportamentali si combinino con i megadati e l’apprendimento automatico per creare modelli che gestiscano l’offerta e la domanda di energia in modo più sostenibile», conclude Sarigiannidis.

EVIDENT, cambiamento comportamentale, energia, elettricità, consumo energetico, unità familiare, politica, finanziario, ambientale, alfabetizzazione, consumatore

Energia

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

La ricerca per migliorare la definizione delle politiche energetiche

La riduzione dell'utilizzo di energia e i risparmi energetici sono fondamentali per il raggiungimento degli obiettivi fissati dal Green Deal europeo. Gli otto progetti finanziati dall’UE presentati in questo CORDIS Results Pack presentano attività di ricerca dal basso verso l’alto sulla modellizzazione energetica e sul comportamento, sostenendo la progettazione e l’attuazione di politiche energetiche migliori.

Cambiamento climatico e Ambiente

Società

Energia

/Istruzione secondaria o superiore, organizzazione di formazione

Istituzioni, organi e agenzie dell'UE

Enti locali e regionali

Results Pack

Articolo: raccolte di risultati dei progetti conclusi o quasi conclusi, incentrati su uno specifico tema che può essere applicato nel tuo settore

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

economia sostenibile

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/economia sostenibile

software di simulazione

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/software applicativi/software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

basi di dati

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/basi di dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

energia rinnovabile

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia rinnovabile

microeconomia

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/microeconomia

gas naturale

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia da combustibili fossili/gas naturale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

/scienze naturali/scienze della terra e scienze ambientali connesse/scienze dell'atmosfera/climatologia/cambiamenti climatici

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

ecosistemi

economia sostenibile

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

organizzazioni non governative

/scienze sociali/scienze politiche/politiche/società civile/organizzazioni non governative

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

Programma: Parte del programma di lavoro della Commissione per l'attuazione della base giuridica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

SFIDE PER LA SOCIETÀ - Energia sicura, pulita ed efficiente

Base giuridica

Programma: Base giuridica per il finanziamento della ricerca

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Ridurre il consumo di energia e le emissioni di carbonio grazie all'uso intelligente e sostenibile

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Nudging Europe’s citizens towards energy efficiency

Using behavioural science, the EU-funded NUDGE project sought to improve energy-use awareness and efficiency among citizens.

For Europe to meet its ambitious goal of being the first https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en (climate-neutral continent), individual citizens must be enabled to become more aware of their energy use and ultimately develop more energy-efficient habits. Yet present interventions often follow a ‘one-size-fits-all’ model and appear to have limited effectiveness in driving long-term change.

“Traditional methods to promote energy efficiency are often designed using partial understanding about how different interventions interact with one another, and contrasting evidence about their effectiveness, as a result of poor testing under real-world conditions,” explains https://ieecp.org/team/filippos-anagnostopoulos/ (Filippos Anagnostopoulos), senior expert at the Institute for European Energy and Climate Policy, and https://www.nudgeproject.eu/ (NUDGE) project coordinator.

The NUDGE project harnessed behavioural science to design and test subtle nudging interventions aimed at promoting energy-saving habits. Examples include users being told what their neighbours or peers do, or changing the default settings of energy devices.

The work involved in-depth consumer analysis through surveys and randomised control trials across five EU countries: Belgium, Croatia, Germany, Greece and Portugal. The diverse testing ground encompassed residential buildings, energy communities and schools, representing a variety of energy usage scenarios, demographics and socio-economic backgrounds.

“NUDGE’s research paves the way for the integration of behavioural nudges into policy frameworks, empowering both governments and private entities to make informed decisions,” says Anagnostopoulos.

To understand the real-world impact, NUDGE delved into individual psychology and contextual factors that influence energy consumption. The team created detailed user profiles that can help to better tailor nudges, and conducted experiments to evaluate their efficacy.

They achieved this by leveraging surveys, user feedback and data from modern sensor technologies such as smart meters, mobile apps and air quality sensors, all implemented in real-world settings.

Results showed that interactive nudges led to energy savings of up to 4 % in some settings, and up to 16 % for a specific subset using automated settings. However, the project also revealed crucial limitations. Nudges were not universally effective, and for some groups, the effects were negligible or even contradictory.

Beyond the lab: real-world limitations of nudges

The NUDGE project highlighted several key limitations of nudges in real-world settings. Firstly, there are competing priorities, as households often prioritise other daily activities over monitoring energy consumption apps.

Seasonal fluctuations – such as holidays – are disruptive to energy-saving efforts, as routines and consumption patterns change. External factors such as the weather can also significantly impact energy use, limiting nudge effectiveness.

The research also identified factors beyond individual behaviour that can hinder nudges’ effectiveness. For instance, mismatched regulatory incentives can overpower the nudges’ influence, such as when regulations offer stronger financial incentives for certain behaviours.

The results highlighted several key insights into personalised behavioural nudges regarding energy efficiency. For nudges to be effective, they must be clearly linked to the specific energy-saving behaviours they aim to influence.

Policymakers also need to ensure nudging campaigns complement, rather than contradict, existing regulations and market mechanisms. “It is important to identify potential conflicts so nudges can be designed to work seamlessly,” adds Anagnostopoulos.

The project emphasised the importance of ‘default nudges’ that require minimal user effort. Automatically setting an option (on EV charging settings, for example) can nudge consumers towards more efficient habits without requiring active engagement.

Importantly, NUDGE underscored the critical role of providing consumers with immediate feedback on their energy use. “By visualising consumption data through apps or smart meter displays, individuals are empowered to make informed decisions and adjust their behaviour accordingly,” notes Anagnostopoulos.

NUDGE, energy, efficiency, nudges, behavioural science, climate-neutral, tailored, strategies

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Climate Change and Environment

Society

Energy

/Higher or Secondary Education, training organisation

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

/social sciences/economics and business/economics/sustainable economy

simulation software

/natural sciences/computer and information sciences/software/software applications/simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Monitoring EU energy efficiency first principle and policy implementation

Project

Project factsheets

governance

databases

/natural sciences/computer and information sciences/databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

NUDging consumers towards enerGy Efficiency through behavioral science

Project

Project factsheets

renewable energy

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/renewable energy

microeconomics

/social sciences/economics and business/economics/microeconomics

natural gas

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/fossil energy/natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Climbing the causality ladder to understand and project the energy demand of the residential sector

Project

Project factsheets

climatic changes

/natural sciences/earth and related environmental sciences/atmospheric sciences/climatology/climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

bEhaVioral Insgihts anD Effective eNergy policy acTions

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency through behaviour change transition strategies

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

/social sciences/political sciences/political policies/civil society/nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Efforts to induce energy-friendly behavior from end users through behavioral interventions are characterized by lack of customer personalization (“one-size-fits-all interventions”), partial understanding about how different interventions interact with each other and...

Project

Project factsheets

renewable energy

microeconomics

natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research:  non-energy impacts and behavioural insights on energy efficiency interventions

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

/Energy end-use efficiency and energy services

RES consumers

SOCIETAL CHALLENGES - Secure, clean and efficient energy

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Reducing energy consumption and carbon foorpint by smart and sustainable use

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS


Comprendere il vero valore dell’efficienza energetica

Uno strumento del progetto MICAT, finanziato dall’UE, consente ai responsabili delle politiche di individuare ed evidenziare nella sua interezza il valore delle misure di efficienza energetica che potrebbero contribuire a guidare gli investimenti e incoraggiare un cambiamento positivo.

È meglio investire in nuove infrastrutture per aumentare l’offerta di energia o dovremmo dare priorità alla riduzione della sua domanda in modo ottimale dal punto di vista dei costi? Per i responsabili delle politiche è difficile rispondere e confrontare le opzioni quando guardano solo al risparmio energetico. Per confrontare le opzioni di varie politiche e programmi di investimento, è necessario prendere in considerazione il quadro più ampio per la società.

Il progetto https://micatool.eu/seed-micat-project-en/about-micat.php (MICAT) ha cercato di risolvere questo problema sviluppando uno strumento online disponibile liberamente per aiutare tutti i livelli di governance a prendere decisioni più informate.

«Abbiamo cercato di sviluppare un approccio più completo per quantificare e monetizzare quelli che chiamiamo impatti multipli (MI) dell’efficienza energetica», spiega la coordinatrice del progetto MICAT Barbara Schlomann, https://www.isi.fraunhofer.de/en.html (dell’Istituto Fraunhofer per la ricerca su sistemi e innovazione) in Germania.

Il progetto ha raggruppato questi MI in tre categorie: impatti sociali, economici e ambientali. Un impatto sociale potrebbe essere quello di evitare l’onere dell’asma, ad esempio, mentre un impatto economico potrebbe essere la creazione di posti di lavoro.

Sulla base di questo, il progetto ha sviluppato il MICATool https://app.micatool.eu/ (disponibile al pubblico), in cui i responsabili delle politiche selezionano il proprio livello di governance (locale, nazionale o europeo), il campo di attività a cui sono interessati e il cambiamento politico individuato. Così, ad esempio, un fornitore nazionale di servizi ferroviari potrebbe studiare l’impatto del cambio di combustibile. Lo strumento conduce l’utente a una pagina che calcola gli impatti potenziali delle tre categorie.

Lo strumento è accompagnato da una documentazione dettagliata e da una panoramica completa. Le schede informative illustrano la portata di un particolare impatto, come la riduzione della povertà energetica, e contengono una discussione sulle potenziali sovrapposizioni con altri impatti, nonché le fasi di calcolo applicate.

I successi del progetto MICAT adesso vengono ampliati in un progetto successivo chiamato https://micatool.eu/seed-micat-project-en/ (SEED MICAT). Il progetto è stato lanciato nel dicembre 2023, con l’intenzione di ampliare ulteriormente la portata del MICATool.

«Il nuovo articolo 3 della revisione della https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency_en?prefLang=it&etrans=it (direttiva sull’efficienza energetica) sul principio “l’efficienza energetica al primo posto” non solo chiede che le analisi costi-benefici tengano conto dei benefici più ampi (ossia gli MI) delle soluzioni di efficienza energetica, ma chiede anche metodologie trasparenti per confrontare le opzioni di neutralità climatica, tra cui gli impatti più ampi», osserva Schlomann.

Nell’ambito di SEED MICAT, lo strumento sarà ulteriormente sviluppato nei corso dei prossimi tre anni per soddisfare queste esigenze. Ciò agevolerà l’analisi di percorsi e opzioni potenzialmente concorrenti o complementari verso la neutralità climatica.

«Questa visione più ampia sull’efficienza energetica è molto importante», afferma Schlomann. «I costi del sistema energetico da soli non sono abbastanza, in particolare quando bisogna distinguere i percorsi di neutralità climatica basati su grandi quantità di fonti rinnovabili da quelli basati su forti politiche di efficienza energetica.»

Schlomann osserva che, se anche entrambi i percorsi consentono di risparmiare anidride carbonica e di ridurre le emissioni locali, il consumo di suolo, la domanda di risorse e gli impatti economici potrebbero essere diversi.

«L’inclusione degli MI più ampi – come calcolato nei progetti MICAT e SEED MICAT – può contribuire a garantire che l’efficienza energetica, con i suoi impatti economici, ambientali e sociali, sia valutata al pari di altre opzioni per ridurre le emissioni di gas a effetto serra», osserva.

«È qui che il MICATool sarà davvero in grado di aiutare i responsabili decisionali a valutare in modo completo gli MI e a comprendere il vero valore dell’efficienza energetica.»

MICAT, efficienza energetica, ambientale, combustibili, clima, emissioni

Energia

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Cambiamento climatico e Ambiente

Società

Energia

/Istruzione secondaria o superiore, organizzazione di formazione

Istituzioni, organi e agenzie dell'UE

Enti locali e regionali

CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

economia sostenibile

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/economia sostenibile

software di simulazione

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/software applicativi/software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

basi di dati

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/basi di dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

energia rinnovabile

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia rinnovabile

microeconomia

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/microeconomia

gas naturale

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia da combustibili fossili/gas naturale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

/scienze naturali/scienze della terra e scienze ambientali connesse/scienze dell'atmosfera/climatologia/cambiamenti climatici

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

ecosistemi

economia sostenibile

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

organizzazioni non governative

/scienze sociali/scienze politiche/politiche/società civile/organizzazioni non governative

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Europas Bürgerinnen und Bürger zu mehr Energieeffizienz anregen

Ausgehend von der Verhaltenswissenschaft wurde im EU-finanzierten Projekt NUDGE versucht, das Bewusstsein für Energieverbrauch und Energieeffizienz in der Bevölkerung zu stärken.

Damit Europa der erste https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_de (klimaneutrale Kontinent) werden kann, müssen die einzelnen Bürgerinnen und Bürger lernen, sich ihres eigenen Energieverbrauchs bewusst zu sein und letztendlich energieeffizientere Gewohnheiten anzueignen. Derzeit sind die Maßnahmen jedoch meist nach einem Einheitsmodell aufgebaut und zeigen nur begrenzt langfristige Wirkung.

„Die traditionellen Methoden zur Förderung der Energieeffizienz beruhen oft auf einem unvollständigen Verständnis zu den Wechselwirkungen zwischen einzelnen Maßnahmen und auf widersprüchlichen Erkenntnissen zur Wirksamkeit, die durch schlechte Tests bei realen Bedingungen aufkommen“, erklärt https://ieecp.org/team/filippos-anagnostopoulos/ (Filippos Anagnostopoulos), leitender Experte am Institute for European Energy and Climate Policy und Projektkoordinator von https://www.nudgeproject.eu/ (NUDGE).

Der Ansatz im NUDGE-Projekt beruht auf Verhaltenswissenschaft. Das Ziel ist, Maßnahmen mit subtilen Nudges zur Förderung energiesparender Gewohnheiten zu gestalten und zu testen. Beispiele sind, den Benutzenden zu erzählen, was ihre Nachbarn oder Gleichgesinnte tun, oder die Standardeinstellung von Energiegeräten zu ändern.

Zur Projektarbeit gehörten auch eingehende Verbraucheranalysen über Umfragen und randomisierte Kontrollstudien in fünf EU-Ländern: Belgien, Deutschland, Griechenland, Kroatien und Portugal. Studiengegenstand waren Wohngebäude, Energiegemeinschaften und Schulen und somit ganz verschiedene Szenarien der Energienutzung, Demografik und sozioökonomischen Hintergründe.

„Mit der Forschung von NUDGE können verhaltensbezogene Nudges in politische Rahmen integriert werden, damit Regierungen und private Einrichtungen die Möglichkeit haben, fundierte Entscheidungen zu treffen“, berichtet Anagnostopoulos.

Um die tatsächliche Wirkung nachzuvollziehen, hat das NUDGE-Team die individuelle Psychologie und kontextuelle Faktoren betrachtet, die sich auf den Energieverbrauch auswirken. Es hat umfassende Benutzerprofile erstellt, mit denen die Nudges angepasst werden können, und die Wirksamkeit in Experimenten nachgeprüft.

Dabei wurden Umfragen, Rückmeldungen von Benutzenden und Daten von modernen Sensortechnologien wie intelligenten Zählern, mobilen Apps und Luftqualitätssensoren genutzt und in reale Umgebungen übertragen.

Das Ergebnis war, dass mit interaktiven Nudges in einigen Szenarien Energieeinsparungen von bis zu 4 % und in einem spezifischen Datensatz mit automatisierten Einstellungen bis zu 16 % erreicht werden können. Bei der Arbeit kamen jedoch auch wichtige Einschränkungen auf. Die Nudges waren nicht durchgängig wirksam und bei bestimmten Gruppen waren die Auswirkungen unerheblich oder sogar widersprüchlich.

Außerhalb des Labors: Reale Einschränkungen von Nudges

Das NUDGE-Team hat einige wichtige Einschränkungen von Nudges in der Praxis aufgezeigt. Zum einen gibt es konkurrierende Prioritäten, denn in Haushalten sind andere tägliche Aktivitäten meist wichtiger, als den Energieverbrauch zu kontrollieren.

Saisonale Schwankungen – wie Feiertage – durchbrechen die Bemühungen zu Energieeinsparungen, da sich Routinen und Verbrauchsmuster ändern. Auch externe Faktoren wie das Wetter können enorme Wirkung auf die Energienutzung haben und die Wirksamkeit von Nudges herabsetzen.

Bei der Forschung wurden auch Faktoren außerhalb des Verhaltens Einzelner erkannt, durch die Nudges weniger wirksam sind. Zum Beispiel können falsch zusammengestellte regulatorische Anreize die Wirkung der Nudges abschwächen, etwa wenn die finanziellen Anreize für bestimmte Verhaltensweisen stärker sind.

Das Team hat einige wichtige Erkenntnisse zu personalisierten Nudges zum Verhalten bezüglich Energieeffizienz zusammengetragen. Damit Nudges Wirkung zeigen, müssen sie klar mit spezifischen energiesparenden Verhaltensweisen verknüpft sein, die beeinflusst werden sollen.

Es muss sichergestellt werden, dass Nudges bestehende Verordnung und Marktmechanismen ergänzen und nicht im Gegensatz zu ihnen stehen. „Mögliche Konflikte müssen erkannt werden, damit die Nudges nahtlos integriert werden können“, ergänzt Anagnostopoulos.

Das Projektteam hat die Bedeutung von „Standard-Nudges“ mit minimalem Aufwand für Benutzende hervorgehoben. Mit automatischen Einstellungen (zum Beispiel bei den Ladeeinstellungen für Elektrofahrzeuge) können Verbrauchende zu effizienteren Gewohnheiten angeregt werden, ohne selbst aktiv zu werden.

Ein wichtiger Punkt aus NUDGE ist, wie unglaublich wichtig es ist, Verbrauchenden direkte Rückmeldung zu ihrer Energienutzung zu geben. „Wenn die Verbrauchsdaten über Apps oder Anzeigen auf intelligenten Zählern visualisiert werden, können Einzelpersonen fundierte Entscheidungen treffen und ihr Verhalten entsprechend anpassen“, meint Anagnostopoulos.

NUDGE, Energie, Effizienz, Nudges, Verhaltenswissenschaft, klimaneutral, angepasst, Strategien

Energie

Ergebnisse in Kürze

Artikel: Klassisch und erweitert

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Forschung zu besserer Energiepolitik

Ein geringerer Energieverbrauch und mehr Energieeinsparungen sind von grundlegender Bedeutung für den europäischen Grünen Deal. In den acht in diesem CORDIS Results Pack vorgestellten EU-finanzierten Projekten geht es um von der Basis ausgehende Forschung zu Energieverhalten und -modellierung, damit bessere Energiepolitik gestaltet und umgesetzt werden kann.

Klimawandel und Umwelt

Gesellschaft

Energie

/Hochschul- oder Sekundarbildung, Bildungseinrichtung

/Institution, Körperschaft oder Agentur der EU

Lokale oder regionale Behörde

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Artikel: Auswahl von Ergebnissen aus abgeschlossenen oder fast abgeschlossenen Projekten, die sich auf ein bestimmtes Thema konzentrieren, das Sie in Ihrem Fachbereich anwenden können

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Projekt

Projektinformationen

nachhaltige Wirtschaft

Simulationssoftware

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Datenbank

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

/Technik und Technologie/Umwelttechnik/Energie und Kraftstoffe/erneuerbare Energie

Mikroökonomie

Erdgas

/Technik und Technologie/Umwelttechnik/Energie und Kraftstoffe/fossile Energie/Erdgas

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Klimaänderungen

Simulationssoftware

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Klimaänderungen

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Ökosystem

nachhaltige Wirtschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Nichtregierungsorganisation

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

Mikroökonomie

Erdgas

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Thema

Programm: Teil des Arbeitsprogramms der Kommission zur Durchführung der Rechtsgrundlage

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

GESELLSCHAFTLICHE HERAUSFORDERUNGEN - Sichere, saubere und effiziente Energieversorgung

Rechtsgrundlage

Programm: Rechtsgrundlage für die Forschungsfinanzierung

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Verringerung des Energieverbrauchs und Verbesserung der CO2-Bilanz durch intelligente und nachhaltige Nutzung

Rechtsgrundlage

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben


Ein ganzheitlicher Ansatz zum Verständnis von Energieeffizienztrends

In den vergangenen Jahren hat die Energieeffizienz im Zuge der Bemühungen Europas um eine Verringerung der Kohlendioxidemissionen stark an Bedeutung gewonnen. Im Rahmen des EU-finanzierten Projekts ODYSSEE-MURE wurde eine Reihe von Instrumenten und Ressourcen für Verantwortliche der Politik, Forschende und Fachleute aus der Industrie entwickelt, um wirksame Veränderungen voranzutreiben.

https://www.odyssee-mure.eu/ (ODYSSEE-MURE) ist ein EU-Vorzeigeprojekt in Bezug auf Energieeffizienz. Die Plattformen arbeiten zusammen, um einen ganzheitlichen Ansatz für das Verständnis und die Analyse von Trends im Bereich der Energieeffizienz bereitzustellen.

Es wurde 1993 ins Leben gerufen und von der Europäischen Kommission durch mehrere Finanzierungsprogramme unterstützt, darunter SAVE, Intelligente Energie – Europa (IEE), Horizont 2020 und seit 2022 https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/life/wp-call/2021-2024/call-fiche_life-2021-cet_en.pdf (LIFE).

Die Initiative stützt sich auf zwei Datenbanken: Odyssee, das sich auf Energieeffizienzindikatoren und Energieverbrauch konzentriert, und Mure, das sich mit nationalen Politiken und Maßnahmen im Bereich der Energieeffizienz befasst.

Didier Bosseboeuf, wissenschaftlich-technischer Berater der französischen https://www.ademe.fr/en/frontpage/ (Agentur für Umwelt und Energiemanagement), erklärt: https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/home („Eurostat) war nicht in der Lage, vergleichbare Informationen über die Energieeffizienz auf einer detaillierten Ebene der Nachfrage zu erstellen. Ziel unseres Projekts ist es, diese Lücke durch zwei Hauptinstrumente zu schließen: Energieeffizienzindikatoren und die Datenbank für politische Maßnahmen.“

ODYSSEE-MURE zeichnet sich durch eine Fülle von detaillierten Informationen über den Endverbrauch, Energieeffizienzindikatoren und politische Maßnahmen aus. Die granulare Detailebene ermöglicht es den Nutzenden, die Energieverbrauchsmuster in bestimmten Sektoren wie Industrie, Verkehr und Gebäuden zu analysieren. Mit Kurzdossiers sowie Länder- und Sektorprofilen, die die wichtigsten Ergebnisse zusammenfassen, erhalten Verantwortliche der Politik wertvolle Einblicke in erfolgreiche Energieeffizienzmaßnahmen, die in verschiedenen Ländern umgesetzt werden.

Bei ODYSSEE-MURE geht es aber nicht nur um Datenerhebung. Ein weiterer wichtiger Bestandteil der Plattform ist der Wissensaustausch mit Webinaren, die von Sachverständigen für Energieeffizienzpolitik durchgeführt werden. Diese Webinare schufen eine globale Gemeinschaft von Fachleuten, die es den Beteiligten ermöglichte, sich auszutauschen und tiefere Einblicke in neue Trends und bewährte Verfahren zu gewinnen.

„Wir wollen durch einen offenen Dialog, die Verbreitung von Daten und Analysen einen gemeinschaftlichen europäischen Ansatz zur Energieeffizienz fördern“, fügt Bosseboeuf hinzu, der Projektkoordinator. „Es ist ein gemeinschaftlicher Prozess, bei dem Teams in jedem Land von Energieeffizienzagenturen zu unserem Erfolg beitragen.“

Eine weitere wertvolle Ressource sind die Länderprofile mit hochgerechneten Daten aus den 27 EU-Mitgliedstaaten, Norwegen, der Schweiz und Serbien. So konnten die Nutzenden die Energieeffizienzleistung und -politik in verschiedenen Ländern und Sektoren vergleichen. Verantwortliche der Politik und Fachleute aus der Industrie können ermitteln, wo Verbesserungen der Energieeffizienz im Vergleich zu lokalen und nationalen Standards die größte Wirkung erzielen können.

„Das interessanteste Ergebnis ist ein europäischer Anzeiger für Energieeffizienz, der einen fairen Vergleich der Länder unterstützt“, so Bosseboeuf. „Es ist eine gute Möglichkeit, die Debatte über die unterschiedlichen Ergebnisse in den einzelnen Ländern zu eröffnen.“

ODYSSEE-MURE stellt außerdem Indikatoren und Instrumente zur Bewertung der Politik zur Verfügung, mit denen Fortschritte verfolgt und verbesserungswürdige Bereiche ermittelt werden können. Es bietet nützliche Informationen für die Modellerstellung, um Szenarien zu simulieren und potenzielle Ergebnisse zu bewerten, damit die Beteiligten die Auswirkungen verschiedener politischer Maßnahmen vorhersagen, den künftigen Energiebedarf antizipieren und die Strategien für die Ressourcenzuweisung optimieren können. Diese evidenzbasierten Erkenntnisse verhelfen zu fundierten Entscheidungen, die sich positiv auf die nachhaltige Energienutzung in Europa auswirken.

Das Projektteam hat eine leistungsfähige Plattform für die umfassende Analyse und Überwachung von Energieeffizienzmaßnahmen in Europa geschaffen. Seine Methodik ist international als bewährtes Verfahren anerkannt und wird in mehr als 70 Ländern weltweit angewandt.

Im Laufe von mehr als 30 Jahren wurde das Projekt ausgeweitet und wird im Rahmen des LIFE-Programms als https://webgate.ec.europa.eu/life/publicWebsite/project/LIFE21-CET-POLICY-OdysseeMure-fit-4-55-101075902/odyssee-mure-monitoring-the-energy-efficiency-pillar-for-climate-neutrality (OdysseeMure-fit-4-55) fortgesetzt, wo es nun ein Netz von 34 Organisationen in der gesamten EU und neun Ländern der Energiegemeinschaft (Albanien, Bosnien-Herzegowina, Georgien, Kosovo, Moldawien, Montenegro, Nordmazedonien, Serbien und Ukraine) umfasst.

ODYSSEE-MURE, Energie, Effizienz, Datenbank, Odyssee, Mure, Politikbewertung, Überwachung, Energieverbrauch, Austausch

Energie

Ergebnisse in Kürze

Artikel: Klassisch und erweitert

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Forschung zu besserer Energiepolitik

Klimawandel und Umwelt

Gesellschaft

Energie

Lokale oder regionale Behörde

Results Pack

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Projekt

Projektinformationen

nachhaltige Wirtschaft

Simulationssoftware

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Datenbank

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

Mikroökonomie

Erdgas

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Klimaänderungen

Simulationssoftware

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Klimaänderungen

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Ökosystem

nachhaltige Wirtschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Nichtregierungsorganisation

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Datenbank

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Rechtsgrundlage

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Thema

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Markteinführung von Energieinnovationen – Aufbau auf "Intelligente Energie – Europa

Rechtsgrundlage

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Rechtsgrundlage

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben