Trois scientifiques soutenus par l’UE remportent un grand prix en astronomie et en mathématiques

La mathématicienne Claire Voisin et les astrophysiciens Conny Aerts et Jørgen Christensen-Dalsgaard ont reçu le prestigieux prix Crafoord de mathématiques et d’astronomie pour leur fascinante découverte de phénomènes imperceptibles à l’œil nu.

Quels secrets se cachent à l’intérieur du Soleil et des autres étoiles? Comment décrire des formes qui ne sont pas visibles? Le prix Crafoord d’astronomie et de mathématiques de cette année récompense quatre scientifiques qui apportent de nouvelles connaissances sur ces phénomènes.

Les astrophysiciens Jørgen Christensen-Dalsgaard (Danemark) et Conny Aerts (Belgique) ont reçu le prix Crafoord 2024 en astronomie http://www.crafoordprize.se/news/this-years-crafoord-laureates-can-see-inside-stars-and-describe-geometric-shapes/ («pour avoir développé les méthodes de l’astérosismologie et leur application à l’étude de l’intérieur du Soleil et d’autres étoiles»). Ils partagent ce prix avec l’astrophysicien britannique Douglas Gough.

La sismologie étudie les mouvements de la Terre lors des séismes afin de mieux connaître ce qui se cache sous son écorce. Les lauréats ont appliqué ce concept à l’astronomie, en se concentrant sur les mouvements détectables à la surface du Soleil et d’autres étoiles afin d’analyser leur intérieur. Ce domaine de recherche, qui étudie les mouvements des surfaces stellaires causés par des oscillations internes semblables à des ondes sonores, s’appelle l’astérosismologie.

Jørgen Christensen-Dalsgaard, professeur émérite, a joué un rôle majeur dans le développement de l’astérosismologie de première génération. Soutenu par le projet ASTERISK, financé par l’UE, il a combiné des observations avancées des oscillations stellaires avec une modélisation de pointe des étoiles. Il a par ailleurs mené des recherches sur les étoiles froides de faible masse. Ses travaux, réalisés en collaboration avec Douglas Gough et d’autres chercheurs, ont conduit à la mise en place d’un réseau de télescopes appelé GONG en 1995. Cela a débouché sur de nouvelles découvertes, comme le fait que la rotation interne du Soleil diffère de celle de sa couche externe.

Conny Aerts a utilisé la même méthode pour étudier les étoiles lointaines. Elle s’est penchée sur les phénomènes intérieurs et l’évolution des étoiles avec le soutien du projet PROSPERITY, financé par l’UE puis, quelques années plus tard, elle a mené des recherches sur les étoiles massives dans le cadre d’un autre projet, également financé par l’UE, appelé MAMSIE. La dernière subvention de l’UE accordée à Conny Aerts dans le cadre du projet 4D-STAR lui permet actuellement de travailler sur la modélisation des étoiles massives. Grâce à ce projet, elle espère relever l’un des plus grands défis de l’astrophysique, à savoir mesurer précisément l’âge stellaire, ce qui fournirait des informations précieuses sur l’évolution chimique des galaxies et la formation des étoiles et des planètes à l’intérieur de celles-ci.

La mathématicienne française Claire Voisin a reçu cette année le prix Crafoord de mathématiques «pour ses contributions exceptionnelles à la géométrie complexe et algébrique, notamment la théorie de Hodge, les cycles algébriques et la géométrie hyperkählérienne». Les travaux de Claire Voisin dans le domaine de la géométrie algébrique ont permis d’obtenir des résultats positifs dans des problèmes célèbres non résolus, tels que le problème de Kodaira. Elle a par ailleurs été la principale chercheuse sur la conjecture de Hodge, un problème majeur non résolu en géométrie algébrique et complexe. En outre, elle a récemment mis au point une méthode permettant de déterminer si les formes géométriques sont rationnelles.

Avec le soutien de l’UE, dans le cadre du projet HyperK, Claire Voisin s’efforce également de placer la géométrie hyperkählérienne au cœur des mathématiques modernes. Ses travaux, grâce auxquels nous savons que la gravité déforme l’espace et le temps et que l’univers est courbe, ont contribué à faire progresser les connaissances scientifiques et à transformer le monde.

Les projets PROSPERITY (Probing Stellar Physics and Testing Stellar Evolution through Asteroseismology), ASTERISK (ASTERoseismic Investigations with SONG and Kepler) et MAMSIE (Mixing and Angular Momentum tranSport of massIvE stars) sont terminés. HyperK (Modern Aspects of Geometry: Categories, Cycles and Cohomology of Hyperkähler Varieties) se terminera en 2026 et 4D-STAR (Lifting stellar structure and evolution to higher dimensions in the era of space asteroseismology) en 2029.

Pour plus d’informations, veuillez consulter:
https://cordis.europa.eu/project/id/101071505/fr (projet 4D-STAR)
http://fys.kuleuven.be/ster/research-projects/mamsie/mamsie (page web du projet MAMSIE)
https://cordis.europa.eu/project/id/227224/fr (projet PROSPERITY)
https://cordis.europa.eu/project/id/267864/fr (projet ASTERISK)
https://cordis.europa.eu/project/id/854361/fr (projet HyperK)

4D-STAR, MAMSIE, PROSPERITY, ASTERISK, HyperK, prix Crafoord, astronomie, mathématiques, Claire Voisin, Conny Aerts, Jørgen Christensen-Dalsgaard, étoile, astérosismologie, algébrique, géométrie

Recherche fondamentale

Espace

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Découvrir l’aiguille qu’est le trou noir dans la botte de foin galactique

Des astrophysiciens soutenus par l’UE ont découvert dans une galaxie voisine un trou noir dormant de neuf fois la masse de notre Soleil.

Espace

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

astrophysique

supernova

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astronomie stellaire/supernova

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

astrophysique

formation et évolution de la galaxie

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/cosmologie physique/formation et évolution de la galaxie

astronomie d’observation

supernova

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

astronomie optique

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astronomie d’observation/astronomie optique

ondes gravitationnelles

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astronomie d’observation/ondes gravitationnelles

étoile à neutrons

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astronomie stellaire/étoile à neutrons

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Deux autres chercheurs financés par l’UE récompensés pour leurs réalisations exceptionnelles en astrophysique

Leurs recherches pionnières sur les oscillations dans les étoiles ont valu à Conny Aerts et Jørgen Christensen-Dalsgaard, deux chercheurs soutenus par l’UE, le prix Kavli 2022 en astrophysique, décerné par l’Académie norvégienne des sciences et des lettres.

Espace

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

astérosismologie

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astronomie stellaire/astérosismologie

astronomie solaire

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astronomie galactique/astronomie solaire

astronomie d’observation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

histoire

science planétaire

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/science planétaire

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Trous noirs affamés et étoiles au destin funeste

Inaugurant une nouvelle ère de la science de Swift, des chercheurs ont découvert un nouveau type d’explosion qui survient lorsqu’une étoile en orbite s’approche trop d’un trou noir.

Espace

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

astronomie optique

ondes gravitationnelles

étoile à neutrons

trou noir

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/astrophysique/trou noir

supernova

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

science des données

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/science des données

neutrino

/sciences naturelles/sciences physiques/physique théorique/physique des particules/neutrino

ondes gravitationnelles

astrophysique

optique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Une étude livre des indices sur la géométrie cachée de catégories mathématiques essentielles

Un prisme dispersant les couleurs constitutives de la lumière blanche sert d’analogie puissante pour guider l’étude de la forme insaisissable de catégories fondamentales en algèbre et en topologie. Le fait de considérer les catégories comme des structures géométriques offre une perspective unifiée sur des problèmes mathématiques anciens.

Recherche fondamentale

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

couleurs

/ingénierie et technologie/ingénierie des materiaux/couleurs

logique mathématique

/sciences naturelles/mathématiques/mathématiques pures/mathématiques discrètes/logique mathématique

topologie

géométrie

géométrie algébrique

/sciences naturelles/mathématiques/mathématiques pures/algèbre/géométrie algébrique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

astérosismologie

astronomie solaire

astronomie d’observation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

EXCELLENCE SCIENTIFIQUE - Conseil européen de la recherche (CER)

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

astérosismologie

science informatique

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/science informatique

astrophysique

modèle mathématique

/sciences naturelles/mathématiques/mathématiques appliquées/modèle mathématique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

astronomie d’observation

astronomie stellaire

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Programme spécifique "Idées" mettant en œuvre le septième programme-cadre de la Communauté européenne pour des activités de recherche, de développement technologique et de démonstration (2007-2013)

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Thème

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

géométrie

géométrie algébrique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

histoire

science planétaire

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Thème

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Naukowcy odkrywają superziemię, która może być pokryta wodą

Jak wynika z nowego badania, odkryta niedawno egzoplaneta krążąca wokół gwiazdy karłowatej oddalonej od Ziemi o prawie 100 lat świetlnych może być „wodnym światem”.

Międzynarodowy zespół badawczy wspierany częściowo przez finansowane przez UE projekty NewWorlds i SACCRED odkrył planetę poza naszym Układem Słonecznym, która jest przypuszczalnie planetą oceaniczną. Nosząca nazwę TOI-1452 b egzoplaneta ma nieco większe rozmiary i masę niż Ziemia. http://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ac7cea (Badanie) opisano na łamach czasopisma „The Astronomical Journal”.

Planeta sklasyfikowana jest jako superziema, czyli egzoplaneta o masie większej niż masa Ziemi, ale mniejszej niż lodowych olbrzymów takich jak Neptun. Krąży wokół czerwonego karła oddalonego o około 99,5 roku świetlnego od Ziemi. Znacznie mniejszy od naszego Słońca czerwony karzeł o nazwie TOI-1452 jest jedną z dwóch małych gwiazd tworzących układ podwójny znajdujący się w konstelacji Draco.

Na okrążenie czerwonego karła TOI-1452 b potrzebuje zaledwie 11 dni. Do planety dociera około dwa razy więcej promieniowania niż do Ziemi, co odpowiada temperaturze 52,85 ℃. Na podstawie odległości egzoplanety od jej gwiazdy macierzystej obliczono, że temperatura na niej panująca nie jest ani zbyt wysoka, ani zbyt niska, aby uniemożliwić występowanie wody w stanie ciekłym. Niewykluczone zatem, że nowo odkryta superziemia jest planetą oceaniczną całkowicie pokrytą wodą.

Kandydatkę na „wodny świat” odkrył należący do NASA teleskop Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS). Następnie planeta została scharakteryzowana za pomocą wysoce precyzyjnych pomiarów prędkości radialnej przy użyciu spektropolarymetru bliskiej podczerwieni http://www.cfht.hawaii.edu/Instruments/SPIRou/ (SPIRou) zainstalowanego na teleskopie Canada-France-Hawaii Telescope na Hawajach. „Jestem niezwykle dumny z tego odkrycia, ponieważ dowodzi ono wysokiego poziomu naszych badaczy i potwierdza doskonałość użytych instrumentów”, mówi współautor badania prof. René Doyon z Uniwersytetu Montrealskiego w Kanadzie w http://nouvelles.umontreal.ca/en/article/2022/08/24/an-extrasolar-world-covered-in-water/ (artykule) zamieszczonym na stronie internetowej uniwersytetu, i określa TOI-1452 b jako „jedyną w swoim rodzaju egzoplanetę”.

Mimo że Ziemia bywa nazywana „niebieską planetą”, woda stanowi mniej niż 1 % jej masy. Gęstość niektórych egzoplanet wskazuje natomiast na to, że duży procent ich masy składa się z lżejszych materiałów niż te występujące w wewnętrznych warstwach Ziemi, co oznacza, że najprawdopodobniej znajduje się na nich dużo więcej wody. „TOI-1452 b jest jedną z najlepszych kandydatek na planetę oceaniczną, jaką udało nam się do tej pory znaleźć”, twierdzi główny autor badania Charles Cadieux w tym samym artykule. „Jej promień i masa sugerują znacznie mniejszą gęstość, niż można by się spodziewać w przypadku planety zbudowanej głównie z metali i skał, takiej jak Ziemia”, tłumaczy Cadieux, który jest doktorantem na Uniwersytecie Montrealskim. Analiza przeprowadzona przez innych członków zespołu pokazała, że woda może stanowić nawet 30 % masy egzoplanety.

TOI-1452 b dołączyła do grona głównych kandydatów do obserwacji przy pomocy Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Jest położona wystarczająco blisko Ziemi, aby można było pokusić się o zbadanie jej atmosfery, ale także w części nieba, którą teleskop jest w stanie obserwować przez większość roku. „Obserwacje za pomocą Teleskopu Jamesa Webba będą kluczowe dla lepszego poznania TOI-1452 b”, twierdzi prof. Doyon. „Jak tylko stanie się to możliwe, zarezerwujemy czas Teleskopu Webba, aby przeprowadzić obserwacje tego osobliwego i zachwycającego świata”.

Gospodarzem projektu NewWorlds (Magnetic Fields and the Formation of New Worlds) jest francuskie Narodowe Centrum Badań Naukowych, a projektu SACCRED (Structured ACCREtion Disks: initial conditions for planet formation in the time domain) – węgierskie Centrum Badań Astronomicznych i Nauk o Ziemi. Realizacja obu projektów zakończy się w 2023 roku.

Więcej informacji:
http://www.newworlds-erc.eu/ (strona projektu NewWorlds)
http://saccred.eu/ (strona projektu SACCRED)

Na podstawie informacji uzyskanych z projektu i komunikatów prasowych

NewWorlds, SACCRED, egzoplaneta, superziemia, TOI-1452 b, Ziemia, planeta oceaniczna, wodny świat

Przemysł kosmiczny

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Nowe narzędzia do badania egzoplanet

Gdy Teleskop Webba i misja kosmiczna Ariel rozpoczną wysyłanie swoich obserwacji, naukowcy będą mogli przenieść badania egzoplanet na zupełnie nowy poziom dzięki nowatorskim narzędziom i rozwiązaniom opracowanym w ramach finansowanego ze środków UE projektu WHIPLASH.

Przemysł kosmiczny

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

badanie egzoplanet

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/planetologia/planety/badanie egzoplanet

spektroskopia

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Izotop węgla wykryty po raz pierwszy w atmosferze młodego super-Jowisza

Naukowcy wspierani przez UE odkryli, że atmosfera pozasłonecznego gazowego olbrzyma TYC 8998-760-1 b zawiera duże ilości węgla-13.

Przemysł kosmiczny

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

superziemia

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/planetologia/planety/planety olbrzymy/superziemia

gazowe olbrzymy

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/planetologia/planety/planety olbrzymy/gazowe olbrzymy

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

planety olbrzymy

historia

/nauki humanistyczne/historia i archeologia/historia

badanie egzoplanet

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

badanie egzoplanet

astronomia obserwacyjna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Nowatorskie metody analizy obserwacji atmosfer egzoplanet

Mamy już za sobą pierwszą fazę badań nad egzoplanetami, która zasadniczo sprowadzała się ich wykrywania. Teraz przeszliśmy do fazy drugiej, czyli opisu atmosfer tych obcych światów. Mimo to interpretacja danych dostarczanych przez coraz potężniejsze teleskopy okazała się ogromnym wyzwaniem.

Przemysł kosmiczny

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

badanie egzoplanet

astronomia obserwacyjna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Odkrycie egzoplanety zbyt masywnej dla swojej gwiazdy

Naukowcy odkryli egzoplanetę o masie Neptuna krążącą wokół gwiazdy karłowatej o bardzo niskiej masie, co podaje w wątpliwość obecne teorie powstawania planet.

Przemysł kosmiczny

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

bazy danych

badanie egzoplanet

gazowe olbrzymy

inteligencja obliczeniowa

/nauki przyrodnicze/informatyka/sztuczna inteligencja/inteligencja obliczeniowa

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Wyraźniejszy obraz odległych planet dzięki dokładniejszemu obrazowaniu

Wykrywanie egzoplanet jest trudne, ponieważ ich świtało jest zazwyczaj tłumione przez światło gwiazd. Jednak nowe techniki wyraźnego obrazowania mogą umożliwić astronomom wykonanie dokładniejszych zdjęć tych odległych światów.

Przemysł kosmiczny

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

badanie egzoplanet

astronomia podczerwona

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/astronomia obserwacyjna/astronomia podczerwona

superziemia

turbulencja atmosferyczna

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/nauki o atmosferze/meteorologia/cyrkulacja powietrza/turbulencja atmosferyczna

spektroskopia

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Obiecujący sposób wykrywania tlenu na pobliskich planetach obiegających gwiazdy przypominające Słońce

Czy teleskopy kosmiczne mogą szybko identyfikować warunki atmosferyczne panujące na egzoplanetach podobnych do Ziemi? Nowe rozwiązanie pokazuje, że to możliwe.

Przemysł kosmiczny

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

gazy szlachetne

/nauki przyrodnicze/nauki chemiczne/chemia nieorganiczna/gazy szlachetne

astronomia optyczna

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/astronomia obserwacyjna/astronomia optyczna

optyka

badanie egzoplanet

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Odkrycie najcięższego jak dotąd pierwiastka w atmosferach egzoplanet

W górnych atmosferach dwóch ultragorących jowiszów oddalonych od Ziemi o setki milionów lat świetlnych astrofizycy wykryli obecność baru.

Przemysł kosmiczny

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

spektroskopia absorpcyjna

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/optyka/spektroskopia/spektroskopia absorpcyjna

badanie egzoplanet

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

gazy szlachetne

astronomia optyczna

mechanika nieba

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/planetologia/mechanika nieba

badanie egzoplanet

superziemia

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

planety

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

DOSKONAŁA BAZA NAUKOWA - Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN)

Podstawa prawna

Program: podstawa prawna finansowania badań

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Temat

Program: część programu prac Komisji wdrażającego podstawę prawną

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

topologia

czarna dziura

/nauki przyrodnicze/nauki fizyczne/astronomia/astrofizyka/czarna dziura

badanie egzoplanet

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT


Czy większa popularność SI oznacza mniej obowiązków domowych?

Nie tylko praca zawodowa jest ważna. Brytyjscy i japońscy eksperci dzielą się swoimi opiniami na temat tego, co przyniesie automatyzacja w kwestii nieodpłatnych prac domowych.

Nowinki technologiczne sprawiają, że natura pracy nieustannie się zmienia. Istnieje duża szansa, że w ciągu najbliższych kilku dziesięcioleci zawody takie jak kasjer czy taksówkarz przestaną istnieć, a w ich miejsce pojawią się nowe.

Co jednak przyniesie przyszłość w kwestiach nieodpłatnej pracy domowej i czasu, jaki na nią poświęcamy? Aby odpowiedzieć na to pytanie, naukowcy korzystający ze wsparcia w ramach finansowanych ze środków Unii Europejskiej projektów FAMSIZEMATTERS oraz GenTime poprosili 65 ekspertów zajmujących się sztuczną inteligencją z Japonii i Zjednoczonego Królestwa o oszacowanie możliwości automatyzacji prac domowych oraz zadań związanych z opieką nad dziećmi i osobami starszymi. Wyniki ich http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0281282 (badań i analiz) zostały opublikowane na łamach czasopisma „PLOS ONE” w modelu otwartego dostępu.

Zdaniem ekspertów dzięki automatyzacji i rozwiązaniom, które pojawią się na rynku w ciągu najbliższych 10 lat, możemy zaoszczędzić aż 39 % czasu, który obecnie poświęcamy na wykonywanie zadań domowych. Jak czytamy w opracowaniu, „Szacowane oszczędności czasu różniły się w zależności od zadania. Jednym z zadań, które może zostać zautomatyzowane w największym stopniu są zakupy spożywcze – eksperci uznali, że aż 59 % czynności związanych z tym obszarem będzie można zautomatyzować w ciągu dziesięciu lat, z kolei najmniej automatyzowalnym zadaniem jest fizyczna opieka nad dziećmi – badacze przewidują, że tylko nieco powyżej 1/5 nakładu pracy przejmą nowe technologie. Na ogół eksperci zakładają, że obowiązki związane z opieką będą trudniejsze do zautomatyzowania, co przekłada się na średni wskaźnik automatyzacji na poziomie 28 % w perspektywie dekady, z kolei prace domowe są postrzegane jako łatwiejsze do zautomatyzowania – eksperci zakładają, że uda się osiągnąć aż 44-procentowy poziom ich automatyzacji”.

Co ciekawe, większość powodów wymienionych przez ekspertów jako przyczyny trudności automatyzacji zadań związanych z opieką nie była natury technicznej. Zamiast tego poruszali zagadnienia dopuszczalności społecznej powierzania opieki nad dziećmi maszynom, wpływu na rozwój dziecka oraz konsekwencji dla prywatności. Eksperci zwrócili również uwagę, że rodzaje opracowywanych i wprowadzanych na rynki technologii są uzależnione od budżetów domowych, ze względu na to, że większość czynności manualnych można zautomatyzować. „Prawdziwym problemem nie jest jednak możliwość, ale koszt automatyzacji”, jak podsumował jeden z ekspertów.

Chociaż brytyjscy i japońscy eksperci zajmujący się sztuczną inteligencją byli zgodni co do listy zadań, których automatyzacja będzie mniej lub bardziej prawdopodobna w najbliższych latach, w zależności od dotychczasowego doświadczenia zwracali uwagę na różne obszary, a ich prognozy były nieco rozbieżne. Japonia i Zjednoczone Królestwo są dziś wysoce uprzemysłowionymi i zaawansowanymi krajami, jednak ich historie różnią się bardzo znacząco z punktu widzenia technologii oraz gospodarek. Większy odsetek ekspertów ze Zjednoczonego Królestwa (42 %) uważa, że automatyzacja może w większym stopniu pomóc nam w pracach domowych w ciągu najbliższych dziesięciu lat. Wśród ekspertów z Japonii odsetek ten wyniósł 36 %. Zdaniem autorów opracowania ta rozbieżność może wynikać z faktu, że „w Zjednoczonym Królestwie technologie są znacznie częściej kojarzone z zastępowaniem pracy ludzi”.

Rozbieżności między krajami były również widoczne w prognozach i przewidywaniach dokonywanych przez kobiety i mężczyzn. Choć na tle całej próby przewidywania nie odbiegały od siebie w znaczący sposób, z bliższej analizy wyników w poszczególnych krajach wyłania się inny obraz. „W Zjednoczonym Królestwie mężczyźni zdecydowanie bardziej optymistycznie postrzegali potencjał nowych technologii niż kobiety, co jest zgodne z założeniem, że mężczyźni mają większą tendencję do optymizmu w stosunku do technologii. Z kolei w Japonii sytuacja była zupełnie odwrotna – wśród mężczyzn zaobserwowano mniejszy optymizm niż wśród kobiet”. Autorzy podają jako możliwą przyczynę tego stanu rzeczy wyraźne rozwarstwienie między płciami w Japonii – japońscy pracownicy zwykle nie mają niemal żadnych osobistych doświadczeń związanych z obowiązkami domowymi, którymi zwykle zajmują się ich żony.

Projekty FAMSIZEMATTERS (Family size matters: How low fertility affects the (re)production of social inequalities) oraz GenTime (Temporal structures of gender inequalities in Asian and Western welfare regimes) są inicjatywami realizowanymi przez Uniwersytet Oksfordzki. Przewidywania opracowane dzięki wsparciu badaczy skupionych wokół obu projektów nie tylko przewidują przyszłość nieodpłatnej pracy, ale także mogą odegrać rolę w jej kształtowaniu.

Więcej informacji:
http://famsizematters.web.ox.ac.uk/ (strona projektu FAMSIZEMATTERS)
http://www.gentime-project.org/ (strona projektu GenTime)

FAMSIZEMATTERS, GenTime, prace domowe, nieodpłatne prace domowe, opieka nad dziećmi, opieka nad osobami starszymi, automatyzacja, praca

Społeczeństwo

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Energia

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Wire

Serwis WIRE jest dostępny dla każdego zarejestrowanego użytkownika, który może zgłaszać własne treści

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

energia odnawialna

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia odnawialna

historia nowożytna

/nauki humanistyczne/historia i archeologia/historia/historia nowożytna

demokracja

/nauki społeczne/nauki polityczne/systemy rządów/demokracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Roboty SI w naszym codziennym życiu: jak mogą zyskać naszą akceptację?

Zespół pewnego unijnego projektu promuje dyskusję na temat odpowiedzialnej robotyki, aby zwiększyć akceptację społeczną opartych na sztucznej inteligencji (SI) technologii robotycznych w czterech ważnych obszarach.

Gospodarka cyfrowa

Społeczeństwo

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zarządzanie innowacjami

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/biznes i zarządzanie/zarządzanie innowacjami

robotyka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Inteligentny system robotyczny zatroszczy się o zdrowie, niezależność i aktywność osób starszych

Społeczeństwa europejskie starzeją się, co zwiększa presję na rządy i systemy opieki zdrowotnej. Platforma MoveCare zatroszczy się o zdrowie osób starszych i pozwoli im dłużej pozostać aktywnymi członkami społeczeństwa.

Gospodarka cyfrowa

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

czujniki optyczne

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/czujniki/czujniki optyczne

inteligentne czujniki

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/czujniki/inteligentne czujniki

nierówności społeczne

uczenie maszynowe

/nauki przyrodnicze/informatyka/sztuczna inteligencja/uczenie maszynowe

systemy nawigacyjne

/nauki społeczne/geografia społeczna i ekonomiczna/transport/systemy nawigacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Opracowywanie zasad bezpieczeństwa dla robotyki ubieralnej

Autorzy nowego badania skupili się na robotycznych egzoszkieletach kończyn dolnych, przyglądając się brakom i niespójnościom w zakresie najbardziej wyczerpujących norm dotyczących robotów do opieki osobistej.

Gospodarka cyfrowa

Zdrowie

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

sztuczna inteligencja

oprogramowanie

bazy danych

roboty autonomiczne

/inżynieria i technologia/inżynieria elektryczna, inżynieria elektroniczna, inżynieria informatyczna/inżynieria elektroniczna/robotyka/roboty autonomiczne

implanty

/medycyna i nauki o zdrowiu/biotechnologia medyczna/implanty

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Robotyczni asystenci pomagają osobom starszym w zachowaniu niezależności

Zaawansowane roboty opracowane przy wsparciu UE mogłyby poprawić jakość życia osób starszych.

Gospodarka cyfrowa

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

duże zbiory danych

/nauki przyrodnicze/informatyka/nauka o danych/duże zbiory danych

tworzenie oprogramowania

problemy społeczne

inteligentne czujniki

robotyka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Zaangażowanie studentów w opracowywanie interwencji w domach opieki nad osobami starszymi

Starzenie się społeczeństwa oznacza, że co czwarta osoba trafi na pewnym etapie swojego życia do domu opieki. Osoby te wymagają skutecznych interwencji pozwalających na zaspokojenie ich złożonych potrzeb w zakresie zdrowia fizycznego i psychicznego.

Zdrowie

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

nauki o sporcie i fitness

/medycyna i nauki o zdrowiu/nauki o zdrowiu/nauki o sporcie i fitness

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

śmiertelność

bazy danych

nierówne traktowanie ze względu na płeć

/nauki społeczne/socjologia/problemy społeczne/nierówności społeczne/nierówne traktowanie ze względu na płeć

dzietność

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

polityka władz publicznych

/nauki społeczne/nauki polityczne/polityka partii politycznych/polityka władz publicznych

nierówne traktowanie ze względu na płeć

historia

dramaturgia

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT


Estudio de la resistencia a los antibióticos, las bacterias y los virus que las devoran

¿Existe una solución para la resistencia a los antibióticos? Un nuevo estudio permite mejorar los conocimientos sobre cómo un tratamiento con bacteriófagos puede combinarse mejor con antibióticos para tratar infecciones bacterianas.

En un https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1931312821005205?via%3Dihub (estudio) reciente respaldado por los proyectos EPICut y EVOIMMECH, financiados con fondos europeos, se ha proporcionado información nueva sobre el uso de los virus bacteriófagos para tratar infecciones bacterianas. Los bacteriófagos, o «fagos», son inofensivos para el ser humano, ya que solo atacan a bacterias. Se ha comprobado que, si se utilizan junto con antibióticos, son más eficaces para curar infecciones, al tiempo que reducen las posibilidades de que las bacterias desarrollen resistencia a los antibióticos. Sin embargo, las bacterias pueden volverse resistentes a los bacteriófagos. El estudio, que se publicó en la revista «Cell Host & Microbe», ofrece una valiosa perspectiva sobre la combinación óptima del tratamiento con bacteriófagos y antibióticos.

Las bacterias no están indefensas cuando son atacadas por los bacteriófagos. Cuando los virus infectan a las bacterias a través de moléculas que penetran la superficie celular, las bacterias activen su sistema de defensa: una familia de secuencias de ADN llamadas repeticiones palindrómicas cortas regularmente dispuestas formando una matriz (CRISPR, por sus siglas en inglés). Las secuencias CRISPR se originan en fragmentos de ADN de bacteriófagos que habían infectado previamente a la bacteria y se utilizan para detectar y destruir el ADN de bacteriófagos similares que la infecten después. Las bacterias también se defienden cambiando su superficie celular y eliminando el receptor al que suelen adherirse los bacteriófagos. Sin embargo, esto elimina su capacidad de causar enfermedades, o resulta en una enfermedad más leve.

Comprobación de la respuesta bacteriana a los antibióticos y bacteriófagos

En su estudio, los investigadores respaldados por la Unión Europea llevaron a cabo experimentos de laboratorio con «Pseudomonas aeruginosa», una bacteria conocida por causar neumonía, así como infecciones sanguíneas y de otro tipo en seres humanos. Por desgracia, en el ámbito sanitario, las infecciones por «P. aeruginosa» son cada vez más difíciles de tratar debido al aumento de su resistencia a los antibióticos. Los científicos expusieron la bacteria a ocho antibióticos diferentes y detectaron variaciones en la forma en que esta desarrollaba resistencia a los bacteriófagos, lo que afectaba a la virulencia de la bacteria. Cuatro de los ocho antibióticos probados provocaron un aumento notable de los niveles de inmunidad bacteriana CRISPR. Estos cuatro antibióticos eran bacteriostáticos, es decir, inhibían la multiplicación de las células bacterianas sin matarlas. Los investigadores demostraron que la alta inmunidad CRISPR desencadenada por los antibióticos bacteriostáticos es el resultado de un desarrollo más lento del bacteriófago dentro de la célula bacteriana, lo que da a la célula más tiempo para adquirir las secuencias de ADN del bacteriófago y preparar una respuesta inmunitaria.

«La resistencia a los antibióticos es un problema de salud pública de primer orden, por lo que debemos tomar medidas rápidas y urgentes —señala el autor principal del estudio, el catedrático Edze Westra, de la Universidad de Exeter (el Reino Unido), socia del proyecto EPICut y entidad anfitriona del proyecto EVOIMMECH, en una http://www.exeter.ac.uk/research/news/articles/newresearchmovesclosertoh.html (noticia) publicada en el sitio web de la universidad—. El tratamiento con bacteriófagos podría ser una parte importante del conjunto de herramientas para reducir el uso de antibióticos y utilizarlos combinados a fin de aumentar su eficacia. Descubrimos que cambiando el tipo de antibióticos que se utilizan junto con los bacteriófagos, podemos manipular la forma en que las bacterias desarrollan la resistencia a estos, lo que aumenta las posibilidades de que el tratamiento sea eficaz. Estos efectos deben tenerse en cuenta durante la politerapia con bacteriófagos y antibióticos, dadas sus importantes consecuencias para la virulencia de los patógenos».

El estudio respaldado por EPICut (Molecular mechanisms, evolutionary impacts and applications of prokaryotic epigenetic-targeted immune systems) y EVOIMMECH (The evolutionary ecology of bacterial immune mechanisms) «proporciona una percepción fundamental de las limitaciones de los sistemas inmunitarios CRISPR frente a los virus —declara la autora principal, la doctora Tatiana Dimitriu, también de la Universidad de Exeter—. Recientemente se ha descubierto que muchos sistemas inmunitarios CRISPR-Cas están relacionados con respuestas celulares, que hacen que las bacterias ralenticen o detengan su proliferación ante la infección por bacteriófagos, y sospechamos que esto puede ser importante para que las células desencadenen una respuesta inmunitaria eficaz».

Para más información, consulte:
http://cordis.europa.eu/project/id/788405/es (Proyecto EPICut)
http://cordis.europa.eu/project/id/714478/es (Proyecto EVOIMMECH)

Basado en información del proyecto y en artículos aparecidos en medios de comunicación

EPICut, EVOIMMECH, bacteriófago, bacterias, resistencia a los antibióticos, CRISPR, respuesta inmunitaria, sistema inmunitario

Salud

Noticias

Artículo: noticias

Avances científicos

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Enfrentamiento de bacterias contra bacterias en la lucha contra las infecciones pulmonares

Un grupo de investigadores ha creado un medicamento vivo para combatir las infecciones pulmonares resistentes a los antibióticos en pacientes intubados y en estado crítico.

Salud

Noticias

Artículo: noticias

Avances científicos

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

biología sintética

/ciencias naturales/ciencias biológicas/biología sintética

virología

vacuna

/ciencias médicas y de la salud/medicina básica/farmacología y farmacia/medicamento/vacuna

genoma

resistencia a antibióticos

/ciencias médicas y de la salud/medicina básica/farmacología y farmacia/farmacorresistencia/resistencia a antibióticos

/Preparación para la crisis: contramedidas

CORDA

Almacén de datos de IDT

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

bacteriología

urología

/ciencias médicas y de la salud/medicina clínica/urología

antibióticos

/ciencias médicas y de la salud/medicina básica/farmacología y farmacia/medicamento/antibióticos

genoma

resistencia a antibióticos

CORDA

Almacén de datos de IDT

¿Pueden los bacteriófagos combatir la resistencia a los antibióticos?

Más de treinta mil personas mueren cada año en Europa debido a infecciones causadas por bacterias multirresistentes. Dado que los bacteriófagos pueden infectar y eliminar bacterias de forma específica, existe un nuevo interés en las terapias basadas en estos microorganismos.

Investigación fundamental

Salud

Resultado resumido

Artículo: Clásico y perfeccionado

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

microfluidics

/ciencias naturales/ciencias físicas/mecánica clásica/mecánica de fluidos/microfluidics

bacteriología

virología

biología evolutiva

/ciencias naturales/ciencias biológicas/biología evolutiva

planetas

/ciencias naturales/ciencias físicas/astronomía/ciencias planetarias/planetas

CORDA

Almacén de datos de IDT

Probacteriófagos: un nuevo agente para la transferencia de genes de resistencia a los antibióticos

Los virus pueden propagar genes de resistencia a los antibióticos entre las bacterias. Conocer los mecanismos y resultados evolutivos de este proceso podría contribuir al desarrollo de nuevas estrategias para abordar la resistencia a los antibióticos.

Salud

Resultado resumido

Artículo: Clásico y perfeccionado

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

bacteriología

virología

antibióticos

cromosoma

resistencia a antibióticos

CORDA

Almacén de datos de IDT

Virus naturales contra microbios farmacorresistentes

Los bacteriófagos son los depredadores naturales de las bacterias. El proyecto PhagoPROD, financiado con fondos europeos, seleccionará y multiplicará los virus adecuados para combatir el azote de la resistencia a antibióticos.

Salud

Resultado resumido

Artículo: Clásico y perfeccionado

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

bacteriología

medicamento

virología

resistencia a múltiple fármacos

/ciencias médicas y de la salud/medicina básica/farmacología y farmacia/farmacorresistencia/resistencia a múltiple fármacos

resistencia a antibióticos

CORDA

Almacén de datos de IDT

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

terapia génica

/ciencias médicas y de la salud/biotecnología médica/ingeniería genética/terapia génica

bacteriología

inmunología

/ciencias médicas y de la salud/medicina básica/inmunología

ecología evolutiva

/ciencias naturales/ciencias biológicas/ecología/ecología evolutiva

enzima

CORDA

Almacén de datos de IDT

CIENCIA EXCELENTE - Consejo Europeo de Investigación (CEI)

Fundamento jurídico

Programa: fundamento jurídico para la financiación de investigación

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Tema

Programa: parte del programa de trabajo de la Comisión para aplicar el fundamento jurídico

CORDA

Almacén de datos de IDT

Proyecto

Fichas informativas de proyectos

bacteriología

virología

biología evolutiva

inmunología

mutación

CORDA

Almacén de datos de IDT

Fundamento jurídico

CORDIS Editorial

Redactado por CORDIS

Tema

CORDA

Almacén de datos de IDT


Lutter contre les infections pulmonaires en opposant bactéries contre bactéries

Des chercheurs ont créé un médicament vivant pour combattre les infections pulmonaires résistantes aux antibiotiques chez les patients intubés gravement malades.

Des chercheurs soutenus par les projets MYCOCHASSIS et MycoSynVac, financés par l’UE, ont mis au point les premières bactéries vivantes pour traiter les infections pulmonaires. Ce médicament vivant cible une bactérie appelée Pseudomonas aeruginosa qui résiste à presque tous les antibiotiques et qui est la cause fréquente des infections nosocomiales.

Comme l’explique http://www.nature.com/articles/s41587-022-01584-9 (l’étude) publiée dans la revue «Nature Biotechnology», l’équipe de recherche a modifié une bactérie pulmonaire humaine appelée Mycoplasma pneumoniae pour traiter la pneumonie acquise sous ventilation mécanique (PAVM). La PAVM a une mortalité hospitalière élevée lorsqu’elle est associée à P. aeruginosa, un organisme résistant aux antibiotiques. La bactérie M. pneumoniae modifiée est administrée avec de faibles doses d’antibiotiques qui seraient inefficaces s’ils étaient utilisés seuls.

Le traitement bactérien modifié s’est avéré réduire considérablement les infections pulmonaires lorsqu’il a été testé sur des souris, augmentant ainsi leur taux de survie. Les chercheurs n’ont également observé aucun symptôme clinique indésirable lié au traitement, ce qui suggère qu’une seule dose élevée de M. pneumoniae était efficace sans aucune toxicité. De plus, le système immunitaire a progressivement éliminé la bactérie modifiée une fois le traitement terminé.

Pourquoi les infections à P. aeruginosa sont-elles difficiles à traiter? Comme l’explique un http://www.crg.eu/en/news/living-medicine-created-tackle-drug-resistant-lung-infections (article) publié sur le site web du Centre de régulation génomique (CRG), en Espagne, c’est parce que les bactéries P. aeruginosa vivent en communautés qui forment des biofilms, créant des structures impénétrables qui ne peuvent être percées par les antibiotiques. Les biofilms peuvent se fixer sur les surfaces des tubes endotrachéaux utilisées chez les patients gravement malades qui ont besoin de ventilateurs mécaniques pour respirer. Cela provoque une PAVM, qui survient chez jusqu’à 27 % de ces patients. Mais le tableau s’aggrave pour les patients intubés atteints de COVID-19, dont plus de la moitié contractent une PAVM.

Les chercheurs ont modifié M. pneumoniae pour dissoudre les biofilms. Testé sur des biofilms de P. aeruginosa prélevés sur des tubes endotrachéaux de patients dans des unités de soins intensifs, le traitement a pénétré la barrière et est parvenu à dissoudre les biofilms.

«Nous avons mis au point un bélier qui assiège les bactéries résistantes aux antibiotiques. Le traitement perce des trous dans leurs parois cellulaires, offrant ainsi des points d’entrée cruciaux pour que les antibiotiques puissent envahir et éliminer les infections à leur source. Nous pensons qu’il s’agit d’une nouvelle stratégie prometteuse pour lutter contre la principale cause de mortalité dans les hôpitaux», déclare la Dre María Lluch, l’une des autrices correspondantes de l’étude, du CRG.

L’efficacité de M. pneumoniae dans la lutte contre les infections pulmonaires montre que de nouvelles souches de bactéries pourraient être créées pour lutter contre les maladies respiratoires telles que l’asthme ou le cancer du poumon. «La bactérie peut être modifiée avec une variété de charges utiles différentes, qu’il s’agisse de cytokines, de nanocorps ou de défensines. L’objectif est de diversifier l’arsenal de la bactérie modifiée et de libérer tout son potentiel dans le traitement de diverses maladies complexes», remarque le Dr Luis Serrano, l’un des auteurs correspondants, directeur du CRG, qui coordonne les projets MYCOCHASSIS (Engineering of a minimal bacterial therapeutic chassis) et MycoSynVac (Engineering of Mycoplasma pneumoniae as a broad-spectrum animal vaccine). Les chercheurs souhaitent réaliser d’autres tests avant de passer à la phase d’essai clinique.

Pour plus d’informations, veuillez consulter:
http://cordis.europa.eu/project/id/670216/fr (projet MYCOCHASSIS)
http://www.mycosynvac.eu/ (site web du projet MycoSynVac)

D’après des informations communiquées par le projet et des communiqués de presse

MYCOCHASSIS, MycoSynVac, poumon, Pseudomonas aeruginosa, biofilm, bactéries, infection pulmonaire, Mycoplasma pneumoniae, antibiotique

Santé

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Des collyres d’origine végétale pour prévenir la cécité

La kératite infectieuse est l’une des principales causes de cécité dans le monde. Un agent d’origine végétale aux propriétés antimicrobiennes offre une alternative prometteuse au traitement antibiotique conventionnel.

Santé

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

maladies inflammatoires

/sciences médicales et de la santé/sciences de la santé/maladies inflammatoires

ophtalmologie

/sciences médicales et de la santé/médecine clinique/ophtalmologie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Cette minuscule bactérie pourrait avoir un impact considérable sur la santé humaine et animale

En dépit de leur petite taille, les mycoplasmes offrent de nombreuses possibilités pour proposer des thérapeutiques utilisables dans la lutte contre la pneumonie, le cancer et bien d’autres pathologies.

Santé

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

cancer de la prostate

/sciences médicales et de la santé/médecine clinique/oncologie/cancer de la prostate

pneumologie

bactériologie

immunologie

/sciences médicales et de la santé/médecine fondamentale/immunologie

antibiotique

/sciences médicales et de la santé/médecine fondamentale/pharmacologie et pharmacie/produit pharmaceutique/antibiotique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Des virus naturels pour lutter contre les microbes résistants aux antibiotiques

Les bactériophages sont les prédateurs naturels des bactéries. Le projet PhagoPROD, financé par l’UE, sélectionnera et multipliera les bons virus afin de lutter contre le fléau de la résistance aux antibiotiques.

Santé

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

bactériologie

produit pharmaceutique

virologie

résistance multiple aux médicaments

/sciences médicales et de la santé/médecine fondamentale/pharmacologie et pharmacie/résistance aux médicaments/résistance multiple aux médicaments

résistance aux antibiotiques

/sciences médicales et de la santé/médecine fondamentale/pharmacologie et pharmacie/résistance aux médicaments/résistance aux antibiotiques

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

De nouveaux outils pour rationaliser le développement des antibiotiques

Dans sa lutte contre les microbes résistants aux médicaments, le projet COMBINE, soutenu par l’UE, collabore avec des chefs de file de l’industrie afin d’évaluer son modèle de test des antibiotiques.

Santé

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

santé publique et environnementale

/sciences médicales et de la santé/sciences de la santé/santé publique et environnementale

tuberculose

/sciences médicales et de la santé/médecine clinique/pneumologie/tuberculose

vaccins

/sciences médicales et de la santé/médecine fondamentale/pharmacologie et pharmacie/produit pharmaceutique/vaccins

résistance multiple aux médicaments

résistance aux antibiotiques

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Examiner la résistance aux antibiotiques, les bactéries et les virus qui les mangent

Existe-t-il une solution contre la résistance aux antibiotiques? Une nouvelle étude nous permet de mieux comprendre la manière dont la phagothérapie peut être idéalement combinée aux antibiotiques afin de traiter les infections bactériennes.

Santé

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

thérapie génique

/sciences médicales et de la santé/biotechnologie médicale/génie génétique/thérapie génique

bactériologie

immunologie

écologie évolutive

/sciences naturelles/sciences biologiques/écologie/écologie évolutive

enzyme

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

bactériologie

virologie

biologie de l'évolution

/sciences naturelles/sciences biologiques/biologie de l'évolution

immunologie

mutation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

biologie synthétique

/sciences naturelles/sciences biologiques/biologie synthétique

virologie

vaccins

génome

résistance aux antibiotiques

Préparation aux crises – contre-mesures

/Préparation aux crises – contre-mesures

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

PRIMAUTÉ INDUSTRIELLE - Primauté dans le domaine des technologies génériques et industrielles – Biotechnologies

Base juridique

Programme: Base juridique pour le financement de la recherche

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Thème

Programme: Partie du programme de travail de la Commission mettant en œuvre la base juridique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

bactériologie

urologie

/sciences médicales et de la santé/médecine clinique/urologie

génome

antibiotique

résistance aux antibiotiques

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

EXCELLENCE SCIENTIFIQUE - Conseil européen de la recherche (CER)

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Nowe informacje na temat cyklu życia wirusa HIV

Naukowcy wykonali ważny krok na drodze do stworzenia nowych metod zwalczania wirusa HIV. Opracowana przez nich technologia pozwoli na zbadanie kluczowych etapów cyklu życia wariantu wirusa HIV-1.

Obecnie nauka ani medycyna nie dysponują żadnymi metodami pozwalającymi na wyleczenie zakażenia wirusem HIV, a jego skuteczne zwalczanie wymaga opracowania nowatorskich i skuteczniejszych leków przeciwwirusowych. W trakcie poszukiwań nowych leków naukowcy wspierani częściowo przez finansowany ze środków Unii Europejskiej projekt T-FRAME, koordynowany przez ad. Nevę Caliskan z Ośrodka Badań Chorób Zakaźnych im. Hermanna von Helmholtza w Niemczech (niem. Helmholtz-Zentrum für Infektionsforschung, HZI), opracowali nowatorskie podejście, które może zostać wykorzystane do analizy kilku kluczowych etapów cyklu życia wirusa oraz wpływania na ich przebieg. Wyniki ich http://www.nature.com/articles/s41594-022-00746-2 (badania) zostały opublikowane na łamach czasopisma „Nature Structural and Molecular Biology”.

Do tej pory wirusem HIV zakaziły się blisko 84 miliony osób na świecie, a od początku epidemii zakażeń we wczesnych latach 80. XX wieku z jego powodu zmarło około 40 milionów pacjentów. 40 lat później na świecie wciąż żyje około 38 milionów osób będących nosicielami wirusa HIV, w tym 1,7 miliona dzieci poniżej 15. roku życia. Wszystko to sprawia, że konieczne jest opracowanie nowych podejść oraz metod zwalczania wirusów. Realizacja tych założeń wymaga jednak lepszego zrozumienia procesów molekularnych odpowiedzialnych za kilka kluczowych stanów w czasie całego cyklu życia wirusa.

Podobnie jak w przypadku innych retrowirusów, każda cząsteczka wirusa HIV zawiera dwie kopie genomu RNA. W czasie procesu replikacji oba genomy są łączone w procesie dimeryzacji, który jest uważany za wymaganie wstępne procesu pakowania genomu – działania, w wyniku którego wirusy umieszczają swoje genomy w kapsydach, których celem jest ochrona kodu genetycznego do chwili, w której możliwe będzie ich uwolnienie w organizmie nowego gospodarza lub dalsza replikacja. Badacze skupili się na wirusie HIV-1, wariancie odpowiedzialnym za większość zakażeń na świecie, by opracować technologię funkcjonalnej analizy struktury DNA (ang. Functional Analysis of RNA Structure). Nowa technologia, określana także skrótem FARS-seq, pozwala na badanie sekwencji oraz struktur wirusa HIV-1, które odgrywają kluczową rolę w procesie dimeryzacji oraz pakowania genomu.

„Koncepcja zakładająca, że dimeryzacja jest kluczowym warunkiem do zapoczątkowania procesu pakowania, od dawna była poruszana w kręgach naukowców zajmujących się wirusem HIV-1, jednakże dokładny mechanizm molekularny tego zjawiska pozostawał dotychczas niejasny. Dzięki przeprowadzonemu przez nasz zespół badaniu mamy obecnie dostęp do tych informacji w wysokiej rozdzielczości, co umożliwia podejmowanie precyzyjnych działań”, wyjaśnia starszy autor badania ad. Redmond Smyth, który był jego pomysłodawcą i przewodzi grupie badawczej w HZI. Wypowiedź badacza została przytoczona w http://www.helmholtz-hiri.de/en/newsroom/news/detail/news/uncovering-the-hiv-life-cycle/ (informacji prasowej) opublikowanej na stronie Instytutu Badań Zakażeń RNA im. Hermanna von Helmholtza (ang. Helmholtz Institute for RNA-based Infection Research, HIRI).

Liqing Ye, główna autorka badania oraz badaczka pracująca w HIRI, wyjaśnia: „Udało nam się wykazać, że genom wirusa HIV-1 istnieje w dwóch różnych konformacjach RNA, lecz tylko jedna z nich uczestniczy w procesie pakowania genomu. W przypadku drugiej konformacji RNA pozostaje w komórce gospodarza, skąd trafia do nowych białek wirusa. W związku z tym obie konformacje pełnią rolę przełącznika molekularnego, który odpowiada za los RNA oraz proces namnażania się wirusa”.

Dzięki technologii FARS-seq zespołowi udało się zbadać sekwencje oraz struktury występujące w ramach https://pl.wikipedia.org/wiki/5%E2%80%B2UTR (rejonu 5′ niepodlegającemu translacji) matrycowego RNA wirusa HIV-1, który odpowiada za równowagę między obiema konformacjami. „Mamy nadzieję, że będziemy w stanie wykorzystać wyniki naszego badania w celu opracowania opartych na RNA leków zwalczających retrowirusy lub lepszych wektorów na potrzeby terapii genowych”, dodaje ad. Smyth w tej samej informacji prasowej. Prace związane z projektem T-FRAME (Real-time analysis of ribosomal frameshifting and its impact on immunity and disease) dobiegną końca w 2026 roku.

Więcej informacji:
http://cordis.europa.eu/project/id/948636/pl (projekt T-FRAME)

T-FRAME, HIV, wirus, HIV-1, RNA, genom, molekularny, wirusowy, dimeryzacja, pakowanie genomu

Zdrowie

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

G4: długo poszukiwane cele dla przyszłego leczenia HIV-1?

HIV-1 to szczep wirusa odpowiedzialny za większość zakażeń HIV na świecie. Ma jednak jedną słabą stronę: jego transkrypcja zależna jest od G-kwadrupleksów (G4) komórki, przez co jest on wrażliwy na leki przeciwwirusowe ukierunkowane właśnie na te G4.

Zdrowie

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

kwas nukleinowy

/nauki przyrodnicze/nauki biologiczne/biochemia/biocząsteczki/kwas nukleinowy

wirusologia

RNA

genom

leki przeciwwirusowe

/medycyna i nauki o zdrowiu/medycyna kliniczna/farmakologia i farmacja/lek/leki przeciwwirusowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Coraz bliżej wynalezienia szczepionki na HIV

Do końca roku przeprowadzone zostaną badania kliniczne trzech nowych kandydatów na szczepionki przeciwko HIV. Jest to możliwe dzięki pracy zespołu projektu EHVA, który stworzył platformę profilowania immunologicznego i platformę analizy danych. Opracowane przez jego członków rozwiązania mogą zostać wykorzystane w przyszłych badaniach mających na celu selekcję potencjalnych szczepionek.

Zdrowie

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

prymatologia

szczepienie

/medycyna i nauki o zdrowiu/medycyna kliniczna/immunologia/szczepienie

HIV

/medycyna i nauki o zdrowiu/nauki o zdrowiu/choroby zakaźne/wirus RNA/HIV

szczepionki

/medycyna i nauki o zdrowiu/medycyna kliniczna/farmakologia i farmacja/lek/szczepionki

biologia strukturalna

/nauki przyrodnicze/nauki biologiczne/biologia molekularna/biologia strukturalna

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Skuteczna terapia skojarzona przeciwko niebezpiecznej chorobie przenoszonej przez moskity oraz HIV

Naukowcy dowodzą, że jeżeli chodzi o leczenie osób zarażonych jednocześnie potencjalnie śmiertelną chorobą pasożytniczą i wirusem HIV, dwa leki są lepsze niż jeden.

Zdrowie

Wiadomości

Artykuł: wiadomości

Postępy naukowe

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

litowce

/nauki przyrodnicze/nauki chemiczne/chemia nieorganiczna/litowce

HIV

farmakokinetyka

/medycyna i nauki o zdrowiu/medycyna kliniczna/farmakologia i farmacja/farmakokinetyka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Jak HIV-1 ukrywa się przed układem odpornościowym i wywołuje zakażenie?

Naukowcy mają nadzieję, że zrozumienie, w jaki sposób wirus HIV-1 jest w stanie ukryć się przed układem odpornościowym, doprowadzi do opracowania nowych strategii umożliwiających ograniczenie zakażeń.

Zdrowie

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

immunologia

leki przeciwwirusowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Duże postępy w pracach nad szczepionką przeciwko HIV

Dotychczasowe niepowodzenia w pracach nad szczepionką przeciwko wirusowi HIV mogą oznaczać, że konieczna jest zmiana podejścia. Projekt EAVI2020 ma na celu przyspieszenie tych prac rozwojowych dzięki platformie przeznaczonej do odkrywania nowych kandydatów na szczepionki. Badaczom udało się nawet doprowadzić dziewięć takich substancji do etapu oceny klinicznej.

Zdrowie

Wywiad

Artykuł: Wywiady

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

szczepienie

pandemie

/medycyna i nauki o zdrowiu/nauki o zdrowiu/zdrowie publiczne i środowiskowe/epidemiologia/pandemie

białka

HIV

szczepionki

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

proteomika

biologia syntetyczna

/nauki przyrodnicze/nauki biologiczne/biologia syntetyczna

wirusologia

HIV

nukleotyd

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

DOSKONAŁA BAZA NAUKOWA - Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN)

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT


De meilleures prévisions, des alertes plus rapides pour les tremblements de terre

Des chercheurs soutenus par l’UE utilisent l’IA pour identifier les signaux sismiques avant-coureurs capables de prédire les tremblements de terre de forte intensité et d’accélérer les alertes.

Les tremblements de terre auraient causé la mort de près d’un million de personnes ainsi que des pertes économiques de plusieurs milliards d’euros au cours des deux dernières décennies. Cependant, leur prédiction représente un défi, car nous manquons toujours de signaux d’alerte cohérents. En exploitant la technologie de l’IA pour détecter les signaux sismiques faibles et avant-coureurs, le projet EARLI, financé par l’UE, entend accélérer les systèmes d’alerte précoce tout en examinant la possibilité de prédire les tremblements de terre.

Les tremblements de terre se produisent généralement le long des lignes de faille, de longues fissures dans la croûte terrestre où les plaques tectoniques se rencontrent. Lorsque ces plaques glissent l’une contre l’autre, la pression augmente jusqu’à ce qu’elle devienne si importante que les plaques se détachent soudainement, libérant la pression sous forme d’ondes sismiques. «La faille commence à glisser quelque temps avant le tremblement de terre», déclare Quentin Bletery, docteur à l’Institut national français de recherche pour le développement durable (IRD), coordinateur du projet EARLI, dans un http://projects.research-and-innovation.ec.europa.eu/en/horizon-magazine/deadly-earthquakes-trigger-hunt-speedier-alerts (article) publié dans «Horizon – The EU Research & Innovation Magazine». «La question est de savoir si ce phénomène s’accélère en une microseconde ou si c’est quelque chose qui prend plus de temps et qui peut être suivi.»

Convaincus que ces glissements de faille sont graduels, Quentin Bletery et son collègue docteur de l’IRD, Jean-Mathieu Nocquet, ont mené des recherches qui ont abouti à la découverte d’un nouveau signal de faible amplitude. Ce signal «pourrait, théoriquement, être utilisé pour donner l’alerte à l’avance en cas de fortes secousses».

Pour détecter ce faible signal, les chercheurs ont recouru aux données à haut débit du Global Positioning System (système de positionnement mondial) recueillies par plus de 3 000 stations dans le monde. Quelque 90 tremblements de terre de magnitude 7 et plus ont été analysés grâce aux données enregistrées quelques heures avant chaque séisme. Grâce à cette approche, Quentin Bletery et Jean-Mathieu Nocquet ont pu trouver un motif presque imperceptible apparu deux heures avant les tremblements de terre, près de ce qui s’est avéré être leur épicentre.

«Ce n’est qu’un petit signal, mais nous ne pouvons pas le trouver au hasard dans d’autres endroits et à d’autres moments», note Quentin Bletery. Le scientifique poursuit en expliquant que des recherches supplémentaires sont nécessaires afin de mieux comprendre ce signal «très intriguant» et déterminer s’il est possible de prédire les tremblements de terre.

Outre ses travaux sur la prévision des tremblements de terre, EARLI s’efforce également d’améliorer la synchronisation des alertes aux tremblements de terre et aux tsunamis que les personnes reçoivent actuellement sur leur téléphone portable. Ces systèmes d’alerte précoce reposent sur les données enregistrées par les sismomètres une fois que la rupture sismique a commencé, et ne donnent donc que quelques secondes d’alerte. Selon EARLI, ils sous-estiment également la magnitude des plus grands tremblements de terre, étant incapables de faire la distinction entre un tremblement de terre de magnitude 9 et un tremblement de terre de magnitude 8, le premier entraînant un tsunami environ 30 fois plus important que le second.

L’équipe utilise des sismomètres non pas pour mesurer les ondes sismiques, mais plutôt la perturbation du champ de gravité de la Terre générée par un tremblement de terre. Si ce signal est environ un million de fois plus faible que les ondes sismiques, et donc plus difficile à détecter avec les techniques habituelles, il est en revanche plus rapide.

Bien qu’encore expérimentale, cette méthode assistée par l’IA a permis de générer une première estimation de l’imminence d’un tsunami en une minute, ce qui constitue une amélioration considérable par rapport aux systèmes d’alerte actuels, qui prennent 20 à 30 minutes. «L’objectif est de rendre les systèmes d’alerte précoce beaucoup plus rapides», observe Quentin Bletery. Le projet EARLI (Detection of Early seismic signal using ARtificiaL Intelligence) se termine en 2027, après une prolongation d’un an.

Pour plus d’informations, veuillez consulter:
https://cordis.europa.eu/project/id/949221/fr (projet EARLI)

EARLI, tremblement de terre, IA, signal, alerte, sismique, système d’alerte précoce, magnitude

Économie numérique

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Apprendre du passé: des briques produites de manière durable, une meilleure résilience aux tremblements de terre

Que peuvent nous apprendre les briquetiers et les architectes du passé concernant la production durable de briques et une meilleure résilience des bâtiments aux tremblements de terre?

Société

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

gestion des risques sismiques

/sciences sociales/sociologie/gouvernance/gestion de crise/gestion des risques sismiques

changement climatique

/sciences naturelles/sciences de la Terre et sciences connexes de l'environnement/sciences de l'atmosphère/climatologie/changement climatique

sismologie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Solide comme un roc? Une meilleure gestion des risques sismiques

Les séismes induits par les activités humaines ont ébranlé la confiance que le public accorde aux filières industrielles souterraines. Une modélisation plus précise des risques peut aider à restaurer cette confiance écornée.

Recherche fondamentale

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

sismologie

géométrie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Accroître le taux de rénovation des bâtiments en maçonnerie dans les régions de l’UE exposées aux tremblements de terre

Un projet financé par l’UE propose une approche novatrice qui combine rénovations énergétique et sismique pour la mise à niveau des bâtiments existants.

Technologies industrielles

Sécurité

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

charge sismique

/ingénierie et technologie/génie civil/ingénierie des structures/génie sismique/charge sismique

composites

/ingénierie et technologie/ingénierie des materiaux/composites

sismologie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Au cœur des futurs séismes en Europe

Quelles zones de l’Europe connaîtront de violents tremblements de terre dans le futur? Quels seront les effets de ces séismes? Deux modèles développés avec le soutien de l’UE nous brossent un tableau précis.

Économie numérique

Changement climatique et Environnement

Actualités

Article: actualités

Progrès scientifiques

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

géologie planétaire

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/science planétaire/géologie planétaire

sismologie

gestion des risques sismiques

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

logiciel

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/logiciel

gouvernance

planètes

/sciences naturelles/sciences physiques/astronomie/science planétaire/planètes

tectonique des plaques

/sciences naturelles/sciences de la Terre et sciences connexes de l'environnement/géologie/sismologie/tectonique des plaques

capteurs

/ingénierie et technologie/génie électrique, génie électronique, génie de l’information/ingénierie électronique/capteurs

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

sismologie

génie sismique

gestion des risques sismiques

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Une percée sismique révèle le monde sous nos pieds

Les éruptions volcaniques et les tremblements de terre sont provoqués par la convection à l’œuvre dans les profondeurs du manteau terrestre. Une meilleure compréhension des mécanismes en action sous nos pieds nous permettrait d’en savoir beaucoup sur l’évolution et la stabilité de notre planète.

Recherche fondamentale

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

planètes

sismologie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Des séismes moins inquiétants

Si prévoir les séismes est impossible, une combinaison d’approches peut sauver des vies et réduire les pertes financières.

Sécurité

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

sismologie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

intelligence artificielle

/sciences naturelles/informatique et science de l'information/intelligence artificielle

sismologie

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD


Trovare l’ago buco nero nel pagliaio galattico

Alcuni astrofisici sostenuti dall’UE hanno scoperto un buco nero dormiente in una galassia vicina, la cui massa è nove volte superiore a quella del Sole.

Un gruppo di ricerca internazionale ha rilevato la presenza di un buco nero dormiente di massa stellare in una galassia adiacente denominata la Grande Nube di Magellano. Si tratta della prima volta che viene individuato un buco nero del genere al di fuori della nostra galassia, formato dal collasso gravitazionale di una stella.

L’attività di ricerca si è svolta con il sostegno dei progetti MULTIPLES, PROGENITOR e TEL-STARS, finanziati dall’UE, ed è descritta nello http://www.nature.com/articles/s41550-022-01730-y (studio) pubblicato sulla rivista «Nature Astronomy».

«Abbiamo trovato il famoso “ago nel pagliaio”», osserva il primo autore dello studio, il dott. Tomer Shenar in un http://scitechdaily.com/black-hole-police-discover-needle-in-a-haystack-a-dormant-black-hole-outside-our-galaxy/ (articolo) pubblicato su «SciTechDaily». L’astrofisico ha iniziato l’attività di ricerca presso l’Università cattolica di Lovanio, in Belgio, istituto che ha ospitato il progetto MULTIPLES, e attualmente è borsista del programma di azioni Marie Skłodowska-Curie presso l’Università di Amsterdam, nei Paesi Bassi, ente che ricopre il ruolo di coordinatore del progetto PROGENITOR.

Di recente, gli scienziati hanno riscontrato che le stelle massicce esistono raramente come entità singole, poiché spesso si formano in coppie all’interno di un sistema binario. Tuttavia, quando queste stelle a massa elevata collassano a causa della loro stessa gravità al termine del proprio ciclo di vita, si trasformano in buchi neri di massa stellare. In un sistema binario, ciò lascia un buco nero in orbita affiancato da una stella compagna luminosa.

Poiché i buchi neri dormienti non emettono alti livelli di raggi X, risultano molto difficili da rilevare. «È incredibile che non sappiamo quasi niente dei buchi neri dormienti, sebbene gli astronomi siano convinti che siano molto comuni», commenta nell’articolo il co-autore, il dott. Pablo Marchant dell’Università cattolica di Lovanio.

Ora, dopo sei anni di osservazioni tramite il Very Large Telescope dell’Osservatorio australe europeo, il gruppo è riuscito a individuare un sistema binario nella galassia vicina. Questo sistema, denominato VFTS 243, consiste in un buco nero dormiente con una massa almeno nove volte quella del Sole, che orbita attorno a una stella blu brillante con una massa pari a 25 volte quella del Sole.

Inoltre, gli astrofisici hanno scoperto che la stella da cui è emerso il buco nero era collassata del tutto senza lasciare alcuna traccia di un’esplosione gigantesca. «Le prove relative a questo scenario contraddistinto da un “collasso diretto” stanno comparendo di recente; tuttavia, il nostro studio forse fornisce una delle indicazioni più evidenti», dichiara il dott. Shenar. «Ciò ha importanti conseguenze per l’origine delle fusioni di buchi neri nel cosmo.»

I ricercatori hanno esaminato quasi 1 000 stelle massicce nella regione della nebulosa Tarantola della Grande Nube di Magellano prima di scorgere VFTS 243. «In qualità di ricercatore che negli ultimi anni ha sfatato l’esistenza di potenziali buchi neri, ero estremamente scettico riguardo a questa scoperta», osserva il dott. Shenar. E, a quanto pare, non era l’unico a esserlo: il co-autore, il dott. Kareem El-Badry del Centro di astrofisica | Harvard ’ Smithsonian, negli Stati Uniti, ne condivideva lo scetticismo. «Quando Tomer mi ha chiesto di ricontrollare le sue scoperte, nutrivo alcuni dubbi. Tuttavia, non sono riuscito a trovare una spiegazione plausibile per i dati che non coinvolgesse la presenza di un buco nero», spiega il dott. El-Badry.
I ricercatori hanno esaminato quasi 1 000 stelle massicce nella regione della nebulosa Tarantola della Grande Nube di Magellano prima di scorgere VFTS 243. «In qualità di ricercatore che negli ultimi anni ha sfatato l’esistenza di potenziali buchi neri, ero estremamente scettico riguardo a questa scoperta», osserva il dott. Shenar. E, a quanto pare, non era l’unico a esserlo: il co-autore, il dott. Kareem El-Badry del Centro di astrofisica | Harvard ’ Smithsonian, negli Stati Uniti, ne condivideva lo scetticismo. «Quando Tomer mi ha chiesto di ricontrollare le sue scoperte, nutrivo alcuni dubbi. Tuttavia, non sono riuscito a trovare una spiegazione plausibile per i dati che non coinvolgesse la presenza di un buco nero», spiega il dott. El-Badry.

Il gruppo auspica che il lavoro sostenuto dai progetti MULTIPLES (The MULTIPLicity of supErnova progenitorS), PROGENITOR (PRObes of Gravitational-wave progENITORs) e TEL-STARS (Turbulent and Explosive Lives of Massive Stars) spianerà la strada alla scoperta di altri sistemi binari di questo tipo nella Via Lattea e nelle Nubi di Magellano. «Ovviamente, mi aspetto che altre persone in questo ambito osserveranno scrupolosamente le nostre analisi, tentando di creare modelli alternativi», conclude il dott. El-Badry. «È molto entusiasmante fare parte di un progetto come questo.»

Per maggiori informazioni, consultare:
http://fys.kuleuven.be/ster/research-projects/multiples/multiples (sito web del progetto MULTIPLES)
https://cordis.europa.eu/project/id/101024605/it (progetto PROGENITOR)
https://cordis.europa.eu/project/id/945806/it (progetto TEL-STARS)

Sulla base di informazioni relative al progetto e segnalazioni dei media

MULTIPLES, PROGENITOR, TEL-STARS, buco nero, stella massiccia, sistema binario, Grande Nube di Magellano, nebulosa Tarantola, galassia

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Altri due ricercatori finanziati dall’UE premiati per i risultati eccezionali ottenuti nell’ambito dell’astrofisica

La ricerca inedita sulle oscillazioni delle stelle è valsa ai ricercatori Conny Aerts e Jørgen Christensen-Dalsgaard, sostenuti dall’UE, il premio Kavli per l’astrofisica 2022, conferito dall’Accademia norvegese di scienze e lettere.

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

astrosismologia

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia stellare/astrosismologia

astronomia solare

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia galattica/astronomia solare

astronomia osservativa

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

storia

/scienze umanistiche/storia e archeologia/storia

planetologia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Una ricerca fornisce segnali rilevatori della materia oscura e delle tracce dei buchi neri nelle onde gravitazionali

Sempre più prove suggeriscono che il nostro Universo potrebbe essere ricoperto da buchi neri, il che li renderebbe i tanto agognati candidati alla materia oscura nascosta sotto mentite spoglie. Un team di scienziati finanziato dall’UE sta analizzando le impronte lasciate da questi oggetti enigmatici.

Ricerca di base

Spazio

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

onde gravitazionali

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia osservativa/onde gravitazionali

meccanica relativistica

/scienze naturali/scienze fisiche/meccanica relativistica

stelle di neutroni

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia stellare/stelle di neutroni

buchi neri

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astrofisica/buchi neri

materia oscura

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astrofisica/materia oscura

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Nuove immagini sui campi magnetici che circondano un buco nero

Una collaborazione a livello internazionale che coinvolge ricercatori sostenuti dall’UE ha presentato una nuova immagine del buco nero al centro della galassia Messier 87, questa volta in luce polarizzata.

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

radioastronomia

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia osservativa/radioastronomia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

radioastronomia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

software

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software

meccanica relativistica

fisica quantistica

/scienze naturali/scienze fisiche/fisica quantistica

radioastronomia

buchi neri

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Di buchi neri affamati e stelle sventurate

Inaugurando una nuova era per la scienza dell’osservatorio Swift, i ricercatori hanno individuato un nuovo tipo di evento distruttivo che si verifica quando una stella orbitante si avvicina troppo a un buco nero.

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

astronomia ottica

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia osservativa/astronomia ottica

onde gravitazionali

stelle di neutroni

buchi neri

supernova

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia stellare/supernova

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

scienza dei dati

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/scienza dei dati

neutrini

/scienze naturali/scienze fisiche/fisica teoretica/fisica delle particelle/neutrini

onde gravitazionali

astrofisica

ottica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Scienziati finanziati dall’UE divulgano la prima immagine in assoluto di un buco nero

Un team internazionale di astronomi ha rivelato per la prima volta l’immagine di un buco nero situato in una galassia lontana nota come Messier 87 (M87).

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

software

meccanica relativistica

fisica quantistica

radioastronomia

buchi neri

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Cosa alimenta i buchi neri?

Un nuovo studio svela un collegamento importante tra le galassie interagenti e le grandi quantità di gas che alimentano i buchi neri supermassicci.

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

scienza dei dati

buchi neri

evoluzione delle galassie

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/cosmologia fisica/evoluzione delle galassie

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Tre scienziati sostenuti dall’UE vincono un importante premio per l’astronomia e la matematica

L’affascinante scoperta di fenomeni impercettibili all’occhio umano è valsa alla matematica Claire Voisin e agli astrofisici Conny Aerts e Jørgen Christensen-Dalsgaard il prestigioso premio Crafoord in Matematica e Astronomia.

Ricerca di base

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

astrosismologia

astronomia solare

astronomia osservativa

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

astrosismologia

scienze computazionali

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/scienze computazionali

astrofisica

modello matematico

/scienze naturali/matematica/matematica applicata/modello matematico

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

astronomia osservativa

astronomia stellare

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

geometria

geometria algebrica

/scienze naturali/matematica/matematica pura/algebra/geometria algebrica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

storia

/scienze umanistiche/storia e archeologia/storia

planetologia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Cercare i semi dei buchi neri supermassicci

Il progetto imbh ha perlustrato il cielo notturno alla ricerca di prove di nane bianche erose da minuscoli buchi neri.

Spazio

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

astronomia galattica

buchi neri

storia dell’astronomia

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/storia dell’astronomia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

I venti galattici non sono poi così rari

Un team di scienziati dimostra che i venti galattici, che svolgono un ruolo fondamentale nell’evoluzione delle galassie, sono in realtà un evento comune, a differenza di quanto si credeva in precedenza.

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

storia

gas naturale

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia da combustibili fossili/gas naturale

buchi neri

evoluzione delle galassie

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

scienza dei dati

rivoluzioni

/scienze sociali/scienze politiche/transizioni politiche/rivoluzioni

evoluzione delle galassie

astronomia osservativa

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

evoluzione delle galassie

spettroscopia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Nuova luce sui campi magnetici del buco nero della Via Lattea

Gli astronomi presentano la prima immagine in luce polarizzata del buco nero supermassiccio nel cuore della nostra galassia.

Spazio

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

radioastronomia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

acceleratore di particelle

/scienze naturali/scienze fisiche/fisica teoretica/fisica delle particelle/acceleratore di particelle

onde gravitazionali

stelle di neutroni

buchi neri

evoluzione delle galassie

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

meccanica relativistica

/scienze naturali/scienze fisiche/meccanica relativistica

buchi neri

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

software

meccanica relativistica

fisica quantistica

/scienze naturali/scienze fisiche/fisica quantistica

radioastronomia

buchi neri

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

astronomia extragalattica

/scienze naturali/scienze fisiche/astronomia/astronomia extragalattica

fisica delle particelle

radioastronomia

buchi neri

materia oscura

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

astrofisica

supernova

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

ECCELLENZA SCIENTIFICA - Consiglio europeo della ricerca (CER)

Base giuridica

Programma: Base giuridica per il finanziamento della ricerca

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Argomento

Programma: Parte del programma di lavoro della Commissione per l'attuazione della base giuridica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

astrofisica

evoluzione delle galassie

astronomia osservativa

supernova

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

astronomia ottica

onde gravitazionali

stelle di neutroni

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

ECCELLENZA SCIENTIFICA - Azioni Marie Skłodowska-Curie

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Sviluppare l'eccellenza attraverso la mobilità transfrontaliera e intersettoriale

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS


Ecco le proteine che causano ictus e infarti miocardici nei pazienti affetti da COVID-19

Alcuni scienziati sostenuti dall’UE identificano le proteine della COVID-19 che causano ictus e infarti miocardici.

Nel momento in cui il coronavirus entra all’interno del corpo, inizia a produrre 29 proteine. In seguito, si forma un nuovo virus, che a sua volta produce 29 nuove proteine e così via. Sono trascorsi due anni dall’inizio della pandemia globale e ancora non conosciamo le proteine all’interno del virus SARS-CoV-2 responsabili dei casi di malattie vascolari gravi che esercitano un impatto negativo sulle arterie e sulle vene.

Alcuni ricercatori sostenuti dal progetto SweetBrain, finanziato dall’UE, hanno identificato le proteine virali che inducono ictus e infarti miocardici in pazienti affetti da COVID-19. I https://elifesciences.org/articles/69314#info (risultati) sono stati pubblicati nella rivista «eLife».

Il team, composto da scienziati israeliani, ha raggiunto un importante punto di svolta «sbirciando all’interno della scatola nera del virus», ha commentato in un https://www.timesofisrael.com/covid-pieces-that-trigger-strokes-and-heart-attacks-identified-by-israeli-team/ (articolo) pubblicato su «The Times of Israel» il coautore, il dott. Ben Maoz dell’Università di Tel Aviv, che coordina il progetto. La scoperta è stata compiuta analizzando tutte le 29 proteine del virus SARS-CoV-2, con l’obiettivo di trovare quelle responsabili dei danni al sistema vascolare, noto come sistema circolatorio. Tale sistema è composto da vasi che trasportano il sangue lungo il corpo. Nello specifico, il team ha identificato le cinque proteine di SARS-CoV-2 che provocano problemi vascolari.

«Il coronavirus non è una malattia puramente respiratoria, come abbiamo ritenuto inizialmente, e abbiamo identificato le proteine che espongono i pazienti a un rischio maggiore di ictus, infarto miocardico e altri problemi associati al sistema vascolare», ha osservato il dott. Maoz. «Questo lavoro potrebbe aiutare gli scienziati a sviluppare farmaci per contrastare l’effetto del coronavirus sul sistema vascolare, fornendo una comprensione di quali proteine esatte, o frammenti del virus, causino il problema.»

Gli scienziati hanno creato una simulazione di un sistema vascolare umano e studiato gli effetti di tutte le 29 proteine del coronavirus. Sulla base di questa analisi, hanno identificato quelle che colpivano il sistema vascolare e in che modo.

«Non solo abbiamo scoperto quali proteine influiscono sul sistema vascolare ma abbiamo inoltre visto con esattezza il modo in cui esercitano il loro effetto», ha aggiunto il dott. Maoz. «Ciò che abbiamo scoperto è che queste specifiche proteine rendono la vascolarizzazione più permeabile: i vasi diventano più porosi e non riescono a trattenere il liquido come auspicato. Questa informazione è inoltre preziosa in relazione all’impegno nello sviluppo di farmaci.»

La scoperta potrebbe gettare le basi per un trattamento più sofisticato della COVID-19. «Finora, il virus è stato trattato come un’unica entità, sebbene colpisca varie parti del corpo in modi diversi», ha spiegato il dott. Maoz. «Tutte le prove dimostrano che il virus danneggia gravemente i vasi sanguigni o le cellule endoteliali che li ricoprono. Spero che la nostra ricerca si riveli utile nel consentire un trattamento più mirato.»

Il progetto SweetBrain (A new perspective on the metabolic pathway to neuronal dysfunction: Using organs on a chip to elucidate the role of the brain microvasculature) terminerà ad agosto 2025.

Per maggiori informazioni, consultare:
https://cordis.europa.eu/project/id/851765/it (progetto SweetBrain)

SweetBrain, COVID-19, coronavirus, SARS-CoV-2, proteina, ictus, infarto miocardico, sistema vascolare

Ricerca di base

Salute

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Una nuova proteina ospite indica la strada verso un possibile trattamento per la Covid-19

Cosa rende SARS-CoV-2 così altamente infettivo? In uno studio rivoluzionario, alcuni scienziati identificano una nuova proteina potenzialmente responsabile della sua rapida diffusione, e descrivono come l’arresto dell’interazione tra virus e proteina ospite riduca l’infezione.

Salute

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

virologia

ebola

/scienze mediche e della salute/scienze della salute/malattie infettive/virus a RNA/ebola

influenza

/scienze mediche e della salute/scienze della salute/malattie infettive/virus a RNA/influenza

immunologia

/scienze mediche e della salute/medicina di base/immunologia

antivirali

/scienze mediche e della salute/medicina di base/farmacologia e farmacia/farmaci/antivirali

Preparazione alla crisi - contromisure

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Le mutazioni di SARS-CoV-2 bloccano le cellule killer del corpo

Uno studio sostenuto dall’UE ha dimostrato che quando il virus SARS-CoV-2 subisce una mutazione può impedire alle cellule T killer di riconoscere ed eliminare le cellule infette.

Salute

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

scienze computazionali

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/scienze computazionali

apprendimento profondo

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/intelligenza artificiale/apprendimento automatico/apprendimento profondo

RNA

leucemia

/scienze mediche e della salute/medicina clinica/oncologia/leucemia

epigenetica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

malattie infiammatorie

/scienze mediche e della salute/scienze della salute/malattie infiammatorie

malattie infettive

immunologia

oncologia

patologia

/scienze mediche e della salute/medicina di base/patologia

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Un quadro più chiaro sul processo di infezione da coronavirus per trattamenti migliori in futuro

Cosa accade davvero quando il SARS-CoV-2 infetta le cellule umane? Alcuni scienziati tedeschi e svizzeri hanno analizzato le funzioni e le interazioni delle proteine virali, fornendo un profilo comprensivo dell’infezione da coronavirus a livello molecolare.

Salute

Notizie

Articolo: notizie

Progressi scientifici

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

proteomica

virologia

immunologia

spettrometria di massa

/scienze naturali/scienze chimiche/chimica analitica/spettrometria di massa

antivirali

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

organo su chip

/ingegneria e tecnologia/altre ingegnerie e tecnologie/microtecnologia/organo su chip

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS