Une approche globale pour comprendre les tendances en matière d’efficacité énergétique

L’efficacité énergétique a pris une importance vitale ces dernières années, alors que l’Europe s’efforce de réduire les émissions de carbone. Le projet ODYSSEE-MURE, financé par l’UE, a conçu une série d’outils et de ressources pour les décideurs politiques, les chercheurs et les professionnels de l’industrie afin de favoriser un changement efficace.

https://www.odyssee-mure.eu/ (ODYSSEE-MURE) est une initiative phare de l’Union en matière d’efficacité énergétique. Ses plateformes fonctionnent ensemble pour offrir une approche holistique de la compréhension et de l’analyse des tendances en matière d’efficacité énergétique.

Lancé en 1993, il a été soutenu par la Commission européenne dans le cadre de plusieurs programmes de financement, notamment SAVE, Intelligent Energy Europe (IEE), Horizon 2020 et, depuis 2022, https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/life/wp-call/2021-2024/call-fiche_life-2021-cet_en.pdf (LIFE).

L’initiative s’appuie sur deux bases de données: Odyssee, qui se concentre sur les indicateurs d’efficacité énergétique et la consommation d’énergie, et Mure, qui est consacrée aux politiques et mesures nationales liées à l’efficacité énergétique.

Comme l’explique Didier Bosseboeuf, conseiller scientifique et technique au sein de https://www.ademe.fr/ (l’Agence de l’Environnement et de la Maîtrise de l’Énergie) en France:  https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/home («Eurostat) n’était pas en mesure de produire des informations comparables concernant l’efficacité énergétique à un niveau détaillé de la demande. Notre projet visait à combler cette lacune à l’aide de deux outils principaux: les indicateurs d’efficacité énergétique et la base de données des politiques».

La caractéristique principale d’ODYSSEE-MURE est de constituer une mine d’informations détaillées sur les données relatives à la demande finale, les indicateurs d’efficacité énergétique et les politiques. Le niveau de détail permet aux utilisateurs d’analyser les modèles de consommation d’énergie dans des secteurs spécifiques tels que l’industrie, les transports et les bâtiments. Grâce à des notes d’orientation et à des profils nationaux et sectoriels résumant les principales conclusions, les décideurs ont accès à des informations précieuses sur les politiques d’efficacité énergétique mises en œuvre avec succès dans différents pays.

Mais ODYSSEE-MURE ne se limite pas à la collecte de données. Le partage des connaissances est un autre élément clé de la plateforme, notamment à travers ses webinaires animés par des experts en politique d’efficacité énergétique. Par leur intermédiaire, une communauté mondiale de praticiens s’est constituée, qui permet aux participants d’interagir et d’approfondir leurs connaissances des tendances émergentes et des meilleures pratiques.

«Nous visons à encourager une approche européenne collaborative de l’efficacité énergétique par le biais d’un dialogue ouvert, de la diffusion de données et de l’analyse», ajoute Didier Bosseboeuf, qui a coordonné le projet. «Il s’agit d’un processus de collaboration impliquant des équipes dans chaque pays rattachées à des organismes spécialisés en efficacité énergétique, ce qui contribuent à notre succès.»

Les profils nationaux constituent une autre ressource précieuse, avec des données extrapolées à partir des 27 États membres de l’UE, de la Norvège, de la Serbie et de la Suisse. Les utilisateurs ont ainsi la possibilité de comparer les performances et les politiques en matière d’efficacité énergétique dans différents pays et secteurs. Les décideurs et les professionnels de l’industrie sont en mesure d’identifier les domaines dans lesquels les améliorations de l’efficacité énergétique sont susceptibles d’avoir le plus grand impact par rapport aux normes locales et nationales.

«Le résultat le plus intéressant est un tableau de bord européen sur l’efficacité énergétique, qui permet une comparaison équitable entre les pays», note Didier Bosseboeuf. «C’est un excellent moyen d’ouvrir le débat sur les différences de résultats entre les pays.»

ODYSSEE-MURE fournit également des indicateurs et des outils d’évaluation des politiques qui permettent de suivre les progrès et d’identifier les domaines à améliorer. La plateforme apporte des données utiles aux modélisateurs pour simuler des scénarios et évaluer les résultats potentiels, afin que les parties prenantes puissent prévoir les effets des différentes mesures politiques, anticiper les besoins énergétiques futurs et ajuster les stratégies d’allocation des ressources. Ces informations fondées sur des données probantes permettent de faire des choix éclairés qui ont un impact positif sur l’utilisation durable de l’énergie en Europe.

Le projet a créé une plateforme puissante pour une analyse et un suivi complets des mesures d’efficacité énergétique dans l’Union. Sa méthodologie a été internationalement reconnue comme étant la meilleure pratique et a été reproduite dans plus de 70 pays à travers le monde.

En plus de 30 ans, le projet s’est étendu et se poursuit dans le cadre du programme LIFE sous le nom de https://webgate.ec.europa.eu/life/publicWebsite/project/LIFE21-CET-POLICY-OdysseeMure-fit-4-55-101075902/odyssee-mure-monitoring-the-energy-efficiency-pillar-for-climate-neutrality (OdysseeMure-fit-4-55), il couvre désormais un réseau de 34 organisations à travers l’UE et neuf pays de la Communauté de l’énergie (Albanie, Bosnie-Herzégovine, Géorgie, Kosovo, Moldavie, Monténégro, Macédoine du Nord, Serbie et Ukraine).

ODYSSEE-MURE, énergie, efficacité, base de données, Odyssee, Mure, évaluation des politiques, suivi, consommation d’énergie, partage

Énergie

Résultat en bref

Article: classique et amélioré

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Changement climatique et Environnement

Société

Énergie

Autorité locale et régionale

Results Pack

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Projet

Fiches d'information du projet

économie durable

/sciences sociales/économie et affaires/économie/économie durable

logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

bases de données

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

énergie renouvelable

microéconomique

gaz naturel

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

logiciel de simulation

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

changement climatique

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

écosystème

économie durable

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

organisation non gouvernementale

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Projet

Fiches d'information du projet

gouvernance

bases de données

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Thème

CORDA

Centrale de données de la recherche RTD

La commercialisation des innovations dans le domaine de l'énergie en s'appuyant sur le programme «Énergie intelligente - Europe»

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS

Base juridique

Éditorial CORDIS

Rédigé par CORDIS


Understanding the true value of energy efficiency

A tool from the EU-funded MICAT project allows policymakers to identify and highlight the full value of energy efficiency measures that could help to drive investment and encourage positive change.

Is it better to invest in new infrastructure to increase the supply of energy, or should we prioritise lowering energy demand in a cost-optimal way? It is difficult for policymakers to respond and to compare options when they look only at energy savings. To compare options for various policies and investment programmes, one needs to take into account the broader picture for society.

The https://micatool.eu/seed-micat-project-en/about-micat.php (MICAT) project sought to address this by developing a freely available online tool to help all levels of governance make more informed decisions.

“We sought to develop a more comprehensive approach for quantifying and monetising what we call multiple impacts (MIs) of energy efficiency,” explains MICAT project coordinator Barbara Schlomann, from the https://www.isi.fraunhofer.de/en.html (Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research) in Germany.

The project grouped these MIs into three categories: social, economic and environmental impacts. A social impact might be avoiding the burden of asthma for example, while an economic impact might be job creation.

Based on this, the project developed the https://app.micatool.eu/ (publicly available) MICATool, where policymakers select their level of governance (local, national or EU-wide), the field of activity they are interested in, and the identified policy change. So, for example, a national rail provider might investigate the impact of switching fuels. The tool takes the user to a page that calculates the potential impacts across the three categories.

The tool is accompanied by detailed documentation and a comprehensive overview. Fact sheets cover the scope of a particular impact, such as the alleviation of energy poverty, and contain a discussion of potential overlaps with other impacts, as well as the calculation steps applied.

The successes of the MICAT project are now being built upon in a follow-up project called https://micatool.eu/seed-micat-project-en/ (SEED MICAT). The project was launched in December 2023, with the intention of widening the scope of the MICATool even further.

“The new Article 3 of the revised https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency_en (Energy Efficiency Directive) on the ‘energy efficiency first’ principle not only asks for cost-benefit analyses to take into account the wider benefits (i.e., the MIs) of energy efficiency solutions, it also asks for transparent methodologies to compare climate neutrality options, including the wider impacts,” notes Schlomann.

Under SEED MICAT, the tool will be further developed over the next three years to meet these needs. This will facilitate the analysis of potentially competing or complementary paths and options towards climate neutrality.

“This broader view on energy efficiency is very important,” says Schlomann. “Energy system costs alone are not enough, especially when climate neutrality pathways based on large amounts of renewables have to be distinguished from pathways based on strong energy efficiency policies.”

Schlomann notes that while both pathways save carbon dioxide and reduce local emissions, land consumption, resource demand and economic impacts may be different.

“Including the wider MIs – as calculated in the MICAT and SEED MICAT projects – can help to ensure that energy efficiency, with its economic, environmental and societal impacts, is valued on an equal footing with other options to reduce greenhouse gas emissions,” she remarks.

“This is where the MICATool will really be able to help decision makers to comprehensively assess MIs, and understand the true value of energy efficiency.”

MICAT, energy efficiency, environmental, fuels, climate, emissions

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Research for better energy policy design

Reducing energy consumption and achieving energy savings is essential to deliver the European Green Deal. The eight EU-funded projects presented in this CORDIS Results Pack highlight bottom-up research on energy behaviour and modelling, supporting the design and implementation of better energy policies.

Climate Change and Environment

Society

Energy

/Higher or Secondary Education, training organisation

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Article: Collections of results, from finished or nearly completed projects, focusing on a specific theme that you can apply in your domain

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

/social sciences/economics and business/economics/sustainable economy

simulation software

/natural sciences/computer and information sciences/software/software applications/simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Monitoring EU energy efficiency first principle and policy implementation

Project

Project factsheets

governance

databases

/natural sciences/computer and information sciences/databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

NUDging consumers towards enerGy Efficiency through behavioral science

Project

Project factsheets

renewable energy

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/renewable energy

microeconomics

/social sciences/economics and business/economics/microeconomics

natural gas

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/fossil energy/natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Climbing the causality ladder to understand and project the energy demand of the residential sector

Project

Project factsheets

climatic changes

/natural sciences/earth and related environmental sciences/atmospheric sciences/climatology/climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

bEhaVioral Insgihts anD Effective eNergy policy acTions

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency through behaviour change transition strategies

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

/social sciences/political sciences/political policies/civil society/nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

"There is still significant potential to improve energy efficiency in all sectors and levels where measures can be applied. Facing the often cited “energy efficiency gap”, even the profitable potential is not fully exploited. Highlighting and quantifying the additional...

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research:  non-energy impacts and behavioural insights on energy efficiency interventions

Topic

Programme: Part of the Commission work programme implementing legal basis

CORDA

RTD research data warehouse

/Energy end-use efficiency and energy services

RES consumers

SOCIETAL CHALLENGES - Secure, clean and efficient energy

Legal Basis

Programme: Legal basis for research funding

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Reducing energy consumption and carbon foorpint by smart and sustainable use

Reducing energy consumption and carbon footprint

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS


Psychologia wyboru działań dotyczących efektywności energetycznej

Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu EVIDENT zajął się odkrywaniem kluczowych czynników wpływających na podejmowanie decyzji dotyczących efektywności energetycznej, aby lepiej zrozumieć wpływ świadomości finansowej i wiedzy na temat środowiska.

Choć wiele działań mających na celu ograniczenie zużycia energii, w tym nowe oznaczenia produktów, przynosi założony skutek, nie w każdym przypadku charakteryzują się tą samą skutecznością. Zespół badawczy projektu https://evident-h2020.eu/ (EVIDENT) wykorzystał szereg metod, w tym zachęty behawioralne, badania ankietowe przeprowadzone na szeroką skalę, a także gry, aby wskazać zachęty, które w największym stopniu mogą wpływać na zmiany zachowań różnych grup konsumentów energii.

Badacze projektu EVIDENT zbadali zachowania konsumentów związane z pięcioma przypadkami użycia.

Realizowane w ramach prac trzy badania były prowadzone przez badaczy z https://duth.gr/en/Home (Uniwersytetu Demokryta w Tracji) (Grecja). Dwa z nich zostały zrealizowane we współpracy ze szwedzką spółką https://www.checkwatt.se/ (CheckWatt) (strona internetowa w języku szwedzkim), świadczącą usługi energetyczne. W ich ramach badacze przyglądali się, czy zachęty behawioralne związane z rówieśnikami mogą wpływać na ograniczenie zużycia energii elektrycznej. Trzecie dotyczyło dużych zbiorów danych i możliwości wykorzystania ich w celu oceny wpływu zmian zachowań na rzeczywiste zużycie energii.

Analizując przypadki użycia, badacze przyjrzeli się wpływowi czynników innych niż cena energii, w tym informacji zwrotnych, porównań z rówieśnikami oraz porad, na zużycie energii w 867 gospodarstwach domowych uczestniczących w projekcie.

„Realizacja działań przełożyła się na zmniejszenie zużycia energii o średnio 10 %, co stanowi wyższy odsetek niż zaobserwowany w podobnych badaniach", wyjaśnia Panagiotis Sarigiannidis, wykładowca https://www.uowm.gr/en/ (Uniwersytetu Macedonii Zachodniej) w Grecji i koordynator projektu EVIDENT. „Mamy jednak świadomość, że niektórzy mogli zwiększyć zużycie energii po zainstalowaniu paneli fotowoltaicznych, w związku z czym istnieje możliwość jego dalszego ograniczania".

Badania dotyczące dwóch ostatnich scenariuszy użycia prowadził zespół z https://www.tcd.ie/ (Trinity College w Dublinie). Pierwsze studium przypadku dotyczyło gry, w którą zagrało przeszło 1 000 mieszkańców Unii Europejskiej. Jej celem było stwierdzenie, w jakim stopniu czynniki takie jak pochodzenie oraz wiedza na temat ekologii i finansów wpływały na chęć do płacenia za naprawy urządzeń gospodarstwa domowego.

Wyniki wykazały, że osoby starsze i studenci preferują wymianę zepsutych urządzeń, z kolei osoby bezrobotne wybierały naprawę. „Zaskakującym wnioskiem jest to, że osoby otwarcie mówiące o swoich obawach o środowisko były mniej skłonne do płacenia za naprawy, co sugeruje, że same postawy proekologiczne nie wystarczają do zmiany zachowania”, zauważa Sarigiannidis.

Drugi przypadek użycia to badanie przeprowadzone z udziałem przeszło 2 000 mieszkańców Europy w celu ustalenia poziomu wiedzy na temat środowiska, energii i finansów, aby zbadać wpływ tych czynników na wybór urządzeń. Uczestnicy badania wybierali urządzenia w ramach różnych sytuacji, dysponując różną ilością informacji.

„Dostrzegliśmy duży rozdźwięk między poziomem wiedzy i podejmowanymi wyborami”, zauważa Sarigiannidis. „Przewidywanie wyborów na podstawie wiedzy na temat środowiska lub finansów okazało się niemożliwe. Jednocześnie duży wpływ miały czynniki psychologiczne, takie jak potrzeba natychmiastowej gratyfikacji”.

Badania przeprowadzone w ramach projektu EVIDENT pokazują, że wraz ze wzrostem ilości danych dotyczących zachowań konsumentów, działania dotyczące oszczędzania energii mogą być lepiej dopasowywane do poszczególnych grup w oparciu o wiek, poziom dochodów i inne czynniki.

W ramach prac badacze opracowali szereg zaleceń politycznych. Wśród nich znalazł się apel do rządów i instytucji finansowych, by zaoferowały konsumentom zachęty finansowe sprzyjające inwestycjom w bardziej energooszczędne urządzenia domowe. Takie zachęty mogą obejmować dopłaty, nisko oprocentowane pożyczki i przedłużone gwarancje.

Ponadto konsumentom, zwłaszcza osobom bezrobotnym i osobom o niższych dochodach, można udostępnić warsztaty z zakresu wiedzy finansowej i materiały mające na celu pomoc w podejmowaniu decyzji.

„Mamy nadzieję, że te wnioski na temat zachowań zostaną pewnego dnia sprzężone z dużymi zbiorami danych i algorytmami uczenia maszynowego, co pozwoli na opracowanie modeli zarządzania zapotrzebowaniem na energię i jej wytwarzaniem w bardziej zrównoważony sposób”, podsumowuje Sarigiannidis.

EVIDENT, zmiana zachowań, energia, energia elektryczna, zużycie energii, gospodarstwo domowe, strategia, finansowe, środowiskowe, wiedza, konsument

Energia

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Badania na rzecz lepszego projektowania polityki energetycznej

Ograniczenie zużycia energii i osiągnięcie oszczędności w tym zakresie ma kluczowe znaczenie dla realizacji Europejskiego Zielonego Ładu. Osiem finansowanych ze środków UE projektów przedstawionych w niniejszej broszurze CORDIS Results Pack podkreśla oddolne badania nad zachowaniami i modelowaniem związanymi z energią, które wspierają projektowanie i wdrażanie lepszych polityk energetycznych.

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Energia

/Placówka szkolnictwa wyższego lub średniego, organizacja szkoleniowa

Instytucje, organy i agencje UE

Władze lokalne i regionalne

Results Pack

Artykuł: Gromadzenie rezultatów zakończonych lub niemal zakończonych projektów dotyczących wybranego zagadnienia, których wyniki można zastosować we własnej dziedzinie

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zrównoważona gospodarka

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/zrównoważona gospodarka

oprogramowanie symulacyjne

/nauki przyrodnicze/informatyka/oprogramowanie/aplikacje komputerowe/oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia odnawialna

mikroekonomia

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/mikroekonomia

gaz ziemny

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia ze źródeł kopalnych/gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/nauki o atmosferze/klimatologia/zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

ekosystemy

zrównoważona gospodarka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

/nauki społeczne/nauki polityczne/polityka partii politycznych/społeczeństwo obywatelskie/organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

Program: część programu prac Komisji wdrażającego podstawę prawną

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

WYZWANIA SPOŁECZNE - Bezpieczna, czysta i efektywna energia

Podstawa prawna

Program: podstawa prawna finansowania badań

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Ograniczenie zużycia energii i śladu węglowego poprzez inteligentne i zrównoważone użytkowanie

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Zrozumieć znaczenie efektywności energetycznej

Narzędzie opracowane przez zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu MICAT umożliwia decydentom wskazanie oraz podkreślenie znaczenia działań mających na celu zwiększanie efektywności energetycznej, które mogą pomóc w stymulowaniu inwestycji i zachęcaniu do wdrażania zmian na lepsze.

Co jest lepszym rozwiązaniem - inwestycje w rozbudowę infrastruktury w celu zwiększenia podaży energii, czy raczej obniżanie zapotrzebowania na energię przy jednoczesnej optymalizacji kosztów? To utrudnia reagowanie i porównywanie opcji przez decydentów, gdy zwracają uwagę wyłącznie na kwestię oszczędzania energii. Porównanie skutków i założeń różnych strategii oraz programów inwestycyjnych wymaga wzięcia pod uwagę wielu innych czynników społecznych.

Zespół projektu https://micatool.eu/seed-micat-project-en/about-micat.php (MICAT) miał na celu stawienie czoła temu wyzwaniu poprzez opracowanie ogólnodostępnego narzędzia dostępnego w Internecie, aby pomóc decydentom na wszystkich szczeblach w podejmowaniu bardziej świadomych decyzji.

Określanie zróżnicowanych czynników i skutków

„Naszym celem było opracowanie bardziej kompleksowego podejścia do oceny ilościowej i wyceny wielu czynników i skutków realizacji działań mających na celu zwiększanie efektywności energetycznej”, wyjaśnia Barbara Schlomann, koordynatorka projektu MICAT z ramienia https://www.isi.fraunhofer.de/en.html (Instytutu im. Fraunhofera ds. Badań Systemów i Innowacji) w Niemczech.

Badacze podzielili analizowane skutki na trzy kategorie, obejmujące skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe. Skutki społeczne mogą na przykład obejmować mniejszą liczbę przypadków astmy, z kolei skutkiem gospodarczym może być powstanie nowych miejsc pracy.

Na podstawie tych ustaleń badacze opracowali https://app.micatool.eu/ (publicznie dostępne) narzędzie MICATool, które pozwala decydentom na wybór szczebla zarządzania (lokalnego, krajowego lub unijnego), obszaru działań, którym są zainteresowani, oraz zmiany strategii. Przykładowo, krajowy operator usług kolejowych może zbadać wpływ zmiany paliwa stosowanego w pociągach. Narzędzie kieruje użytkowników na stronę, która pozwala na obliczenie skutków w trzech kategoriach.

Wraz z narzędziem powstały szczegółowa dokumentacja i kompleksowe omówienie. Arkusze informacyjne obejmują zakres poszczególnych skutków, w tym ograniczania zjawiska ubóstwa energetycznego, a także omawiają powiązania z innymi skutkami oraz same wyliczenia.

Rezultaty projektu MICAT są obecnie wykorzystywane w kolejnym projekcie nazwanym https://micatool.eu/seed-micat-project-en/ (SEED MICAT). Nowy projekt rozpoczął się w grudniu 2023 roku, a jego celem jest rozwój narzędzia MICATool.

„Nowy artykuł 3 zmienionej https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency_en?prefLang=pl&etrans=pl (dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), który stawia efektywność energetyczną na pierwszym miejscu, wymaga uwzględnienia wszystkich korzyści w analizach kosztów i korzyści dotyczących rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, a także stosowania przejrzystych metod porównywania działań ukierunkowanych na osiągnięcie neutralności klimatycznej, w tym ich szeroko zakrojonych skutków”, zauważa Schlomann.

W ramach projektu SEED MICAT badacze poświęcą trzy lata na dalszy rozwój narzędzia, by dostosować je do nowych wymagań. To pozwoli na analizowanie wzajemnie dopełniających się możliwości i opcji mających na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej.

„Takie spojrzenie na kwestię efektywności energetycznej z szerszej perspektywy jest niezwykle istotne”, wyjaśnia Schlomann. „Nie wystarczy przyjrzeć się temu zagadnieniu z punktu widzenia kosztów związanych z systemem energetycznym, zwłaszcza w przypadku porównywania dróg dojścia do neutralności klimatycznej opartych na zwiększaniu udziału odnawialnych źródeł energii i dróg opartych na szeroko zakrojonych działaniach mających na celu osiągnięcie większej efektywności energetycznej”.

Jak zauważa Schlomann, choć obie te drogi prowadzą do ograniczenia emisji dwutlenku węgla i zanieczyszczeń, charakteryzują się różnym zapotrzebowaniem na grunty i surowce oraz wpływem na gospodarkę.

„Uwzględnienie różnych skutków, obliczanych dzięki rezultatom projektów MICAT i SEED MICAT, może pomóc w zapewnieniu, że efektywność energetyczna i skutki gospodarcze, środowiskowe oraz społeczne działań prowadzących do jej osiągnięcia, będą wyceniane w taki sam sposób, jak inne działania mające na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych”, zauważa.

„To właśnie tutaj narzędzie MICATool będzie w stanie pomóc decydentom w kompleksowej ocenie skutków i ustaleniu prawdziwej wartości efektywności energetycznej”.

MICAT, efektywność energetyczna, środowisko, paliwo, klimat, emisje

Energia

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Energia

Instytucje, organy i agencje UE

Władze lokalne i regionalne

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zrównoważona gospodarka

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

mikroekonomia

gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

ekosystemy

zrównoważona gospodarka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Cultural context matters for effective energy efficiency campaigns

Testing well-established behavioural change interventions in real life, has enabled the EU-funded ENCHANT project to match energy users to the technique most likely to reduce their consumption.

As human behaviour ultimately determines the success of energy efficiency policies, understanding what motivates people to act in certain ways is crucial to affecting change.

“While we have learned a lot from small-scale pilots, for significant change, we now need to scale up efforts,” says Christian Klöckner, project coordinator of the https://enchant-project.eu/ (ENCHANT) project.

ENCHANT ran 15 pilots, each implementing at least one of seven behaviour-changing interventions. The team compared the results to control groups where no intervention was made. The pilots, ranging from a handful of individuals to millions of people, focused mostly on domestic electricity consumption.

The project’s interventions are estimated to have reduced primary energy consumption by as much as 195 gigawatts. “Additionally, we believe that project participants ended up investing around EUR 5.1 million in household energy efficiency measures such as insulation,” adds Klöckner, a professor of Social Psychology at the https://www.ntnu.edu (Norwegian University of Science and Technology). However, the project found that it isn’t straightforward to infer causality from specific interventions, partly due to the role of cultural context.

ENCHANT demonstrates both the potential and limitations of behaviour change campaigns, emphasising the importance of setting realistic expectations about interest levels and participation.

The project benefited from the participation of 11 partners – including energy utility companies, municipalities and NGOs – across six countries: Austria, Germany, Italy, Norway, Romania and Türkiye.

“This gave us both routinely used channels, such as bills or newsletters, through which to conduct our trials, alongside access to a vast array of data about European energy behaviour,” explains Klöckner.

Over 2 500 households were recruited to an online platform developed by ENCHANT, to test energy efficiency campaigns, either as stand-alones or in various combinations.

Campaign intervention techniques to influence energy consumption included monetary incentives, communicating social norms, individual feedback, simplified hands-on tips, private or public commitments and a competition.

Strong cultural differences were also found for the different techniques trialled on the platform.

While hands-on electricity saving tips communicated through the platform were positively received in all countries, some interventions only worked in select cases. For example, competitions were most effective in Germany, while nudge communications, informing participants about peer behaviours (so-called social norms), worked best in Norway.

Interestingly, psychological profiling was good at predicting which energy-saving tips participants would self-report as being adopted. However, actual energy use, measured in kWh, didn’t tally with the claims.

“We need more research to find out why, but it could simply be that while only one person self-reported, multiple householders were actually using the energy,” says Klöckner. “This is a reminder that as energy consumption is most strongly determined by socio-structural aspects such as household size and available infrastructure, the margin for influencing change is small.”

Data from the project’s platform was used to train a machine learning algorithm, which predicts which intervention is most likely to reduce future energy consumption. Ultimately the aim is for the technology to be integrated into utility company apps.

“We see many utility companies changing their ethos, the maximisation of energy sales profits, to offer flexible services that reduce consumption, we want to help drive that change,” concludes Klöckner.

ENCHANT, behavioural change, energy, electricity consumption, utility, household, algorithm, policies

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Research for better energy policy design

Climate Change and Environment

Society

Energy

/Higher or Secondary Education, training organisation

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

/social sciences/economics and business/economics/sustainable economy

simulation software

/natural sciences/computer and information sciences/software/software applications/simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Monitoring EU energy efficiency first principle and policy implementation

Project

Project factsheets

governance

databases

/natural sciences/computer and information sciences/databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

NUDging consumers towards enerGy Efficiency through behavioral science

Project

Project factsheets

renewable energy

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/renewable energy

microeconomics

/social sciences/economics and business/economics/microeconomics

natural gas

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/fossil energy/natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Climbing the causality ladder to understand and project the energy demand of the residential sector

Project

Project factsheets

climatic changes

/natural sciences/earth and related environmental sciences/atmospheric sciences/climatology/climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

bEhaVioral Insgihts anD Effective eNergy policy acTions

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency through behaviour change transition strategies

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

/social sciences/political sciences/political policies/civil society/nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

The time for reaching the necessary cuts in energy use and CO2 emissions is running out quickly and increasing energy efficiency in households substantially is a prerequisite for reaching these goals in time. Behaviour science has provided deep insights into mechanisms of...

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research:  non-energy impacts and behavioural insights on energy efficiency interventions

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

/Energy end-use efficiency and energy services

RES consumers

SOCIETAL CHALLENGES - Secure, clean and efficient energy

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Reducing energy consumption and carbon foorpint by smart and sustainable use

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS


Analyse der Energieeffizienz für eine klimaneutrale Politik

Mit einem einfachen Instrument zur Messung der Auswirkungen von Energieeffizienz erhalten Entscheidungsverantwortliche die erforderlichen Informationen auf nationaler, lokaler und Unternehmensebene.

Energieeffizienz bedeutet, mit weniger Energieverbrauch das gleiche Ergebnis zu erreichen. Damit Europa bis 2050 Klimaneutralität erreichen kann, muss die Energieeffizienz in Gebäuden, im Verkehr und in der Industrie verbessert werden. Dafür müssen die verschiedenen Auswirkungen von Maßnahmen für mehr Energieeffizienz in der Politik klar sein. Aus dem EU-finanzierten Projekt refereetool.eu (REFEREE) sind Instrumente für den Einsatz auf nationaler und lokaler Ebene hervorgegangen, damit diese Informationen vorliegen.

Energieeffizienz ist bei vielen verschiedenen Anwendungen ein Thema: Bessere Isolierung, intelligente Thermostate, https://energy-efficient-products.ec.europa.eu/ecodesign-and-energy-label_en?prefLang=de&etrans=de (Geräte der Energieeffizienzklasse A+) und LED-Leuchtmittel sind einige Beispiele. Auch erneuerbare Energie gehört in den Themenbereich Energieeffizienz und ist für alle Bereiche menschlicher Aktivität wichtig.

Die positiven Auswirkungen der Energieeffizienz sind genauso weitreichend. Für Verbrauchende sind das niedrigere Energiekosten, bessere Gesundheit und ein höherer Immobilienwert. Auf gesellschaftlicher Ebene sind die Vorteile geringere Treibhausgasemissionen, mehr Arbeitsplätze und weniger Armut.

Damit die besten politischen Entscheidungen gefällt und die Strategien zur Energieeffizienz schneller umgesetzt werden, müssen die ökologischen, finanziellen und sozialen Vorteile quantifiziert werden. Der Projektkoordinator Stefano Faberi berichtet: „Aus dem Projekt sind zwei Instrumente hervorgegangen, mit denen die Auswirkungen zunächst auf nationaler und dann auf lokaler Ebene begutachtet werden können.“

Instrumente zum mehrfachen Nutzen auf europäischer und lokaler Ebene

Die Funktionen des Instruments zum mehrfachen Nutzen auf europäischer Ebene sind Modellierung und Simulationsanalysen für Systeme auf nationaler Ebene, das Instrument auf lokaler Ebene ist auf kleinere Skalen ausgelegt. Ein Ziel im Projekt ist, einen Mechanismus für die Plattform https://www.e3me.com/ (E3ME) zu entwickeln, um das Analysesystem von REFEREE mit einem komplexen Portfolio externer Systeme in einem benutzerfreundlichen Instrument zu verbinden. Faberi führt weiter aus: „Die Simulationen und Quantifizierung der Auswirkungen beruht auf Hintergrundberechnungen – die mit REFEREE-externen Modellen durchgeführt werden – und einem Modellierungssystem aus dem Projekt. Mit diesem werden die Ergebnisse weiterverarbeitet und verfeinert.“

Die Integration mehrerer Modellierungsquellen war in mehrfacher Hinsicht schwierig. Faberi meint: „Diese Probleme wurden hauptsächlich durch die enge Zusammenarbeit im REFEREE-Konsortium gelöst. Die einzelnen Partner haben umfangreiche Szenariotests mit dem europäischen Modell durchgeführt, wodurch Probleme sehr schnell erkannt wurden.“

Derzeit werden die Instrumente aus dem Projekt in vier Fallstudien getestet. In Deutschland und Spanien wird die Leistung des Instruments auf lokaler Ebene in verschiedenen Gemeinden geprüft. In Bulgarien und Italien werden die REFEREE-Instrumente auf nationaler und lokaler Ebene eingesetzt.

Die Konzeption eines Instruments, in dem mehrere Analysesysteme integriert werden, war nicht die einzige Herausforderung: Auch die korrekte Anwendung der Instrumente durch nicht fachkundige Benutzende musste sichergestellt werden. Dabei war insbesondere die richtige Parametrisierung und genaue Deutung der entsprechenden Ergebnisse wichtig. Aus den Fallstudien gehen weiterhin wertvolle Rückmeldungen zur Anleitung der Benutzenden hervor.

Das REFEREE-Team hat leistungsstarke Analysesysteme für die Entscheidungsfindung auf mehreren Ebenen entwickelt. Derzeit werden Tests durchgeführt, nach deren Abschluss eine Kommunikationskampagne gestartet wird, um die Zielgruppen auf die verfügbaren Instrumente hinzuweisen. Mit geeigneter Einweisung können europäische Länder und Gemeinden mit diesen Instrumenten den „versteckten Antrieb“ der Energieeffizienz in den „ersten Antrieb“ verwandeln, um Wohlstand und Wohlergehen zu fördern.

REFEREE, Energieeffizienz, Analysesystem, Modellierungssystem

Energie

Ergebnisse in Kürze

Artikel: Klassisch und erweitert

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Forschung zu besserer Energiepolitik

Ein geringerer Energieverbrauch und mehr Energieeinsparungen sind von grundlegender Bedeutung für den europäischen Grünen Deal. In den acht in diesem CORDIS Results Pack vorgestellten EU-finanzierten Projekten geht es um von der Basis ausgehende Forschung zu Energieverhalten und -modellierung, damit bessere Energiepolitik gestaltet und umgesetzt werden kann.

Klimawandel und Umwelt

Gesellschaft

Energie

/Hochschul- oder Sekundarbildung, Bildungseinrichtung

/Institution, Körperschaft oder Agentur der EU

Lokale oder regionale Behörde

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Artikel: Auswahl von Ergebnissen aus abgeschlossenen oder fast abgeschlossenen Projekten, die sich auf ein bestimmtes Thema konzentrieren, das Sie in Ihrem Fachbereich anwenden können

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Projekt

Projektinformationen

nachhaltige Wirtschaft

Simulationssoftware

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Datenbank

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

/Technik und Technologie/Umwelttechnik/Energie und Kraftstoffe/erneuerbare Energie

Mikroökonomie

Erdgas

/Technik und Technologie/Umwelttechnik/Energie und Kraftstoffe/fossile Energie/Erdgas

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Klimaänderungen

Simulationssoftware

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Klimaänderungen

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Ökosystem

nachhaltige Wirtschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Nichtregierungsorganisation

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Lokale Energiewende: Lokale Behörden als treibende Kraft für die Dekarbonisierung Europas

Die lokalen und regionalen Behörden nehmen eine wichtige Rolle bei der Verwirklichung der Ziele des europäischen Grünen Deals und tragen zur Senkung der Treibhausgasemissionen um mindestens 55 % bis 2030 bei. Nachhaltige Energiemaßnahmen auf lokaler Ebene sind für die Umsetzung der ehrgeizigen europäischen Energie- und Klimapolitik entscheidend.

Energie

/Kleines oder mittleres Unternehmen (KMU)

Forschungsorganisation

/Netzwerk, Plattform, Kammer, Standesvertretung

/Unternehmen oder industrielle Organisation

CINEA - Programme support and resources

/CINEA - Programme support and resources

Results Pack

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

Klimaänderungen

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Geschäftsmodell

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

Unternehmertum

Zivilgesellschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Makroökonomie

Finanzen

Mikroökonomie

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

erneuerbare Energie

Zivilgesellschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

öffentliche Politik

Energie und Kraftstoffe

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Governance

Ökosystem

nachhaltige Wirtschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Stadtbauwesen

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Besteuerung

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Projekt

Projektinformationen

Geschäftsmodell

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Download PDF version

Druckausgabe bestellen

Download PDF version

Download PDF version

Druckausgabe bestellen

Druckausgabe bestellen

Projekt

Projektinformationen

Governance

Ökosystem

nachhaltige Wirtschaft

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

Thema

Programm: Teil des Arbeitsprogramms der Kommission zur Durchführung der Rechtsgrundlage

CORDA

RTD-Forschungsdaten-Warehouse

GESELLSCHAFTLICHE HERAUSFORDERUNGEN - Sichere, saubere und effiziente Energieversorgung

Rechtsgrundlage

Programm: Rechtsgrundlage für die Forschungsfinanzierung

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben

Verringerung des Energieverbrauchs und Verbesserung der CO2-Bilanz durch intelligente und nachhaltige Nutzung

Rechtsgrundlage

CORDIS Redaktion

Von CORDIS geschrieben


Wpływ kontekstu kulturowego na skuteczność działań promujących efektywność energetyczną

Analizowanie uznanych działań prowadzących do zmiany zachowań w rzeczywistych warunkach pozwoliło zespołowi finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu ENCHANT zasugerowanie użytkownikom odpowiednich technik, które z największym prawdopodobieństwem przyczynią się do zmniejszenia zużycia energii.

Ze względu na fakt, że to zachowania poszczególnych ludzi stanowią o sukcesie lub porażce działań ukierunkowanych na zwiększanie efektywności energetycznej, poznanie czynników motywujących ich do działania w określony sposób ma kluczowe znaczenie dla realizacji tych zmian.

„Choć programy pilotażowe na niewielką skalę stanowiły cenną pomoc i źródło ważnych informacji, obecnie musimy poszerzyć skalę tych działań", zauważa Christian Klöckner, koordynator projektu https://enchant-project.eu/ (ENCHANT).

Zespół badaczy skupionych wokół projektu ENCHANT przeprowadził 15 programów pilotażowych, w ramach których uczestnicy realizowali co najmniej jedno z siedmiu działań wpływających na zachowania użytkowników. Następnie uzyskane wyniki zostały porównane z ustaleniami dokonanymi z udziałem grup kontrolnych, w których takie działania nie były realizowane. Programy pilotażowe, które obejmowały od nielicznych osób do milionów uczestników, koncentrowały się głównie na zużyciu energii elektrycznej w gospodarstwach domowych.

Według szacunków badaczy działania zrealizowane w ramach projektu umożliwiły zmniejszenie zużycia energii nawet o 195 gigawatów. „Ponadto naszym zdaniem uczestnicy projektu zainwestowali około 5,1 miliona euro w rozwiązania zwiększające efektywność energetyczną ich gospodarstw domowych, między innymi w izolację”, dodaje Klöckner, wykładowca psychologii społecznej na https://www.ntnu.edu (Norweskim Uniwersytecie Nauki i Technologii). Badacze zauważyli jednak, że ustalenie zależności przyczynowo-skutkowej w przypadku wybranych działań jest niezwykle trudne, a przyczyną tego stanu rzeczy jest między innymi kontekst kulturowy.

Badacze projektu ENCHANT wykazali zarówno możliwości, jak i słabe strony działań mających na celu zmianę zachowań, podkreślając tym samym konieczność dążenia do realistycznych celów dotyczących poziomu zainteresowania i uczestnictwa.

W projekcie wzięło udział 11 partnerów, wśród których znalazły się przedsiębiorstwa energetyczne, samorządy i organizacje pozarządowe z sześciu krajów - Austrii, Niemiec, Włoch, Norwegii, Rumunii i Turcji.

„Dzięki temu mogliśmy skorzystać zarówno z typowych kanałów, takich jak rachunki czy biuletyny, za pośrednictwem których mogliśmy przeprowadzić nasze badania, jak i z szerokiej gamy danych na temat zachowań energetycznych mieszkańców Europy”, wyjaśnia Klöckner.

Badacze pozyskali przeszło 2 500 gospodarstw domowych do korzystania z platformy internetowej opracowanej w ramach projektu ENCHANT, aby przetestować działania mające na celu zwiększanie efektywności energetycznej, zarówno pojedyncze, jak i połączone.

Działania realizowane w celu zmiany zużycia energii obejmowały zachęty pieniężne, informowanie o normach społecznych, przekazywanie spersonalizowanych informacji zwrotnych oraz prostych wskazówek, konkursy oraz zobowiązania prywatne i publiczne.

Badacze wykazali także silny wpływ różnic kulturowych na skuteczność poszczególnych technik badanych w ramach platformy.

Choć praktyczne wskazówki dotyczące oszczędzania energii elektrycznej przekazywane za pośrednictwem platformy spotkały się z pozytywnym przyjęciem we wszystkich krajach, inne działania zadziałały tylko w wybranych przypadkach. Konkursy charakteryzowały się największą skutecznością w Niemczech, z kolei zachęty w formie informacji na temat zachowań rówieśników i norm społecznych działały najskuteczniej w Norwegii.

Co ciekawe, profilowanie psychologiczne umożliwiało skuteczne przewidywanie, które wskazówki dotyczące oszczędzania energii uczestnicy zgłoszą jako wdrożone. Mimo to rzeczywiste zużycie energii mierzone w kWh nie zgadzało się z twierdzeniami.

„Musimy przeprowadzić dodatkowe badania, by zrozumieć, czemu tak się dzieje, choć wyjaśnienie może być proste - jeden z mieszkańców mógł zgłaszać stosowanie określonych działań, natomiast energię zużywali pozostali domownicy”, zauważa Klöckner. „To przypomina nam, że na zużycie energii w największym stopniu wpływają aspekty społeczno-strukturalne, takie jak wielkość gospodarstwa domowego i dostępna infrastruktura, a możliwości wywierania wpływu na te czynniki są niewielkie”.

Inteligentne narzędzia sprzyjające ekologii

Dane zgromadzone dzięki platformie zostały wykorzystane w celu treningu algorytmu uczenia maszynowego, który jest w stanie przewidywać działania charakteryzujące się największym prawdopodobieństwem zmniejszenia zużycia energii. Badacze zakładają, że technologia ta trafi do aplikacji dostawców energii.

„Dostrzegamy zmianę na rynku i widzimy, że wielu dostawców zmienia sposób działalności, rezygnując z maksymalizacji zysków ze sprzedaży na rzecz zachęcania do elastycznych usług, które zmniejszają zużycie. Chcemy pomóc w promowaniu tej zmiany”, podsumowuje Klöckner.

ENCHANT, zmiana zachowań, energia, zużycie energii elektrycznej, dostawcy mediów, gospodarstwo domowe, algorytm, strategie

Energia

Wynik w skrócie

Artykuł: typowe i pogłębione

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Badania na rzecz lepszego projektowania polityki energetycznej

Zmiana klimatu i środowisko

Społeczeństwo

Energia

/Placówka szkolnictwa wyższego lub średniego, organizacja szkoleniowa

Instytucje, organy i agencje UE

Władze lokalne i regionalne

CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Projekt

Karty informacji o projektach

zrównoważona gospodarka

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/zrównoważona gospodarka

oprogramowanie symulacyjne

/nauki przyrodnicze/informatyka/oprogramowanie/aplikacje komputerowe/oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

bazy danych

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

energia odnawialna

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia odnawialna

mikroekonomia

/nauki społeczne/ekonomia i biznes/ekonomia/mikroekonomia

gaz ziemny

/inżynieria i technologia/inżynieria śodowiska/energetyka i paliwa/energia ze źródeł kopalnych/gaz ziemny

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

/nauki przyrodnicze/nauki o Ziemi i pokrewne nauki o środowisku/nauki o atmosferze/klimatologia/zmiany klimatu

oprogramowanie symulacyjne

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

zmiany klimatu

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

administracja

ekosystemy

zrównoważona gospodarka

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

/nauki społeczne/nauki polityczne/polityka partii politycznych/społeczeństwo obywatelskie/organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Projekt

Karty informacji o projektach

organizacje pozarządowe

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

Temat

CORDA

Hurtownia danych naukowych BRT

WYZWANIA SPOŁECZNE - Bezpieczna, czysta i efektywna energia

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS

Ograniczenie zużycia energii i śladu węglowego poprzez inteligentne i zrównoważone użytkowanie

Podstawa prawna

Redakcja CORDIS

Zredagowane przez CORDIS


Spingere i cittadini europei verso l’efficienza energetica

Basandosi sulla scienza comportamentale, il progetto NUDGE, finanziato dall’UE, ha cercato di migliorare la consapevolezza dei cittadini in merito al consumo energetico e di incrementarne l’efficienza.

Affinché l’Europa possa raggiungere l’ambizioso obiettivo di essere il primo https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_it (continente neutrale dal punto di vista climatico), i singoli cittadini devono essere messi in condizione di diventare più consapevoli del proprio consumo di energia e, in ultima analisi, di mettere in atto abitudini che siano in grado di incrementare l’efficienza energetica. Tuttavia, gli attuali interventi in tal ambito seguono spesso un modello indifferenziato e sembrano esercitare un’efficacia limitata nel promuovere cambiamenti a lungo termine.

«I metodi tradizionali volti a promuovere l’efficienza energetica vengono spesso progettati sulla base di una comprensione parziale delle modalità di interazione reciproca tra i diversi interventi e di evidenze contrastanti in merito alla loro efficacia, come risultato di una scarsa sperimentazione in condizioni reali», spiega https://ieecp.org/team/filippos-anagnostopoulos/ (Filippos Anagnostopoulos), esperto senior presso l’Istituto per la politica energetica e climatica europea e coordinatore del progetto https://www.nudgeproject.eu/ (NUDGE).

Il progetto NUDGE ha sfruttato la scienza comportamentale al fine di progettare e testare interventi di nudging (espressione solitamente tradotta con «spinta gentile») volti a promuovere abitudini di risparmio energetico. Ad esempio, gli utenti vengono informati delle usanze messe in atto dai loro vicini o conoscenti oppure cambiano le impostazioni predefinite dei propri dispositivi energetici.

Il lavoro ha comportato un’analisi approfondita dei consumatori attraverso lo svolgimento di sondaggi e studi controllati randomizzati in cinque paesi dell’UE: Belgio, Croazia, Germania, Grecia e Portogallo. Il diversificato terreno di prova ha compreso edifici residenziali, comunità energetiche e scuole, a rappresentanza di svariati scenari di consumo energetico, dati demografici e contesti socio-economici.

«La ricerca di NUDGE apre la strada all’integrazione dei nudge comportamentali nelle politiche, consentendo a governi ed enti privati di prendere decisioni informate», afferma Anagnostopoulos.

Per comprendere l’impatto esercitato sul mondo reale, NUDGE ha analizzato la psicologia individuale e i fattori contestuali che influenzano il consumo di energia. Il team del progetto ha creato profili dettagliati degli utenti in grado di aiutare a personalizzare i nudge in modo migliore, conducendo inoltre esperimenti per valutarne l’efficacia.

A tal fine l’équipe ha sfruttato sondaggi, feedback degli utenti e dati provenienti da moderne tecnologie di sensori, come contatori intelligenti, app mobili e sensori di qualità dell’aria, tutti implementati in contesti reali.

Secondo quanto messo in evidenza dai risultati, i nudge interattivi hanno permesso di generare risparmi energetici fino al 4% in alcuni gruppi e fino al 16% in un determinato sottogruppo che utilizzava impostazioni automatizzate. Tuttavia, il progetto ha rivelato anche vari limiti di cruciale importanza: i nudge non sono stati infatti efficaci a livello universale e, per alcuni gruppi, gli effetti sono stati trascurabili o addirittura contraddittori.

Al di là del laboratorio: limitazioni reali dei nudge

Il progetto NUDGE ha messo in evidenza diverse limitazioni chiave dei nudge in contesti reali. In primo luogo la presenza di priorità contrastanti, in quanto le famiglie spesso privilegiano altre attività quotidiane rispetto al monitoraggio delle app per il consumo energetico.

Le fluttuazioni stagionali, come le festività, sono un fattore in grado di sconvolgere gli sforzi di risparmio energetico poiché cambiano le routine e i modelli di consumo. Fattori esterni come il clima, inoltre, possono influire in modo significativo sull’utilizzo dell’energia, limitando l’efficacia dei nudge.

La ricerca ha anche identificato i fattori che, al di là del comportamento individuale, dispongono del potenziale di ostacolare l’efficacia dei nudge. Ad esempio, gli incentivi normativi non in linea con tali nudge possono esercitare una maggiore influenza di questi ultimi, ad esempio quando offrono un sostegno economico più elevato per determinati comportamenti.

I risultati hanno messo in luce diverse intuizioni chiave relative ai nudge comportamentali personalizzati in materia di efficienza energetica. Per essere efficaci, i nudge devono essere chiaramente collegati agli specifici comportamenti di risparmio energetico che intendono influenzare.

I responsabili politici devono inoltre garantire che le campagne di nudging integrino, anziché contraddire, le normative e i meccanismi di mercato esistenti. «È importante identificare i potenziali conflitti al fine di consentire la possibilità di elaborare nudge con un impatto reale», aggiunge Anagnostopoulos.

Il progetto ha enfatizzato l’importanza dei «nudge predefiniti», che richiedono uno sforzo minimo da parte dell’utente. L’impostazione automatica di un’opzione (ad esempio per quanto riguarda le impostazioni di ricarica dei veicoli elettrici) può spingere i consumatori verso l’adozione di abitudini più efficienti senza richiedere un impegno attivo.

È importante notare che, secondo quanto sottolineato da NUDGE, fornire ai consumatori un feedback immediato sul loro utilizzo di energia è un compito che riveste un ruolo di primaria importanza. «Visualizzando i dati di consumo attraverso le app o i display dei contatori intelligenti, gli individui sono messi in condizione di prendere decisioni informate e di modificare il proprio comportamento di conseguenza», conclude Anagnostopoulos.

NUDGE, energia, efficienza, nudge, scienza comportamentale, neutralità climatica, personalizzato, strategie

Energia

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

La ricerca per migliorare la definizione delle politiche energetiche

La riduzione dell'utilizzo di energia e i risparmi energetici sono fondamentali per il raggiungimento degli obiettivi fissati dal Green Deal europeo. Gli otto progetti finanziati dall’UE presentati in questo CORDIS Results Pack presentano attività di ricerca dal basso verso l’alto sulla modellizzazione energetica e sul comportamento, sostenendo la progettazione e l’attuazione di politiche energetiche migliori.

Cambiamento climatico e Ambiente

Società

Energia

/Istruzione secondaria o superiore, organizzazione di formazione

Istituzioni, organi e agenzie dell'UE

Enti locali e regionali

/CINEA - Natural resources, climate, sustainable blue economy and clean energy

Results Pack

Articolo: raccolte di risultati dei progetti conclusi o quasi conclusi, incentrati su uno specifico tema che può essere applicato nel tuo settore

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

economia sostenibile

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/economia sostenibile

software di simulazione

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/software/software applicativi/software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

basi di dati

/scienze naturali/informatica e scienze dell'informazione/basi di dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

energia rinnovabile

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia rinnovabile

microeconomia

/scienze sociali/economia e commercio/scienze economiche/microeconomia

gas naturale

/ingegneria e tecnologia/ingegneria ambientale/energia e carburanti/energia da combustibili fossili/gas naturale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

/scienze naturali/scienze della terra e scienze ambientali connesse/scienze dell'atmosfera/climatologia/cambiamenti climatici

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

ecosistemi

economia sostenibile

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

organizzazioni non governative

/scienze sociali/scienze politiche/politiche/società civile/organizzazioni non governative

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

energia rinnovabile

microeconomia

gas naturale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

Programma: Parte del programma di lavoro della Commissione per l'attuazione della base giuridica

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

SFIDE PER LA SOCIETÀ - Energia sicura, pulita ed efficiente

Base giuridica

Programma: Base giuridica per il finanziamento della ricerca

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Ridurre il consumo di energia e le emissioni di carbonio grazie all'uso intelligente e sostenibile

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Modellazione innovativa del consumo energetico delle famiglie

Prevedere i modelli di consumo energetico di grandi gruppi di persone è un compito arduo. Il progetto WHY, finanziato dall’UE, ha adattato gli strumenti della modellazione climatica per fornire ai responsabili delle decisioni tutte le nuove conoscenze disponibili.

Ognuno di noi ha le proprie abitudini, come fare la doccia al mattino o il bagno alla sera, che influenzano il momento in cui consumiamo energia e la quantità che ne utilizziamo. Questi modelli di consumo possono variare in base al momento in cui le persone sono in casa, all’isolamento dell’abitazione e persino alla quantità di luce solare che filtra dalle finestre. Non sorprende quindi che prevedere i modelli di consumo delle famiglie in centinaia o migliaia di abitazioni sia una grande sfida, anche per i modelli più sofisticati.

Il progetto https://www.why-h2020.eu/ (WHY) si propone di risolvere questo problema sviluppando modelli di sistemi energetici (MSE) più accurati, attraverso metodologie innovative per le previsioni a breve e lungo termine. Gli MSE sono strumenti che aiutano gli analisti, i pianificatori e i responsabili delle politiche nel settore energetico a descrivere razionalmente i sistemi energetici e a valutare sistematicamente gli impatti degli scenari a lungo termine.

«Gli MSE sono stati ampiamente utilizzati per sviluppare ed esplorare percorsi di mitigazione dei cambiamenti climatici e per valutare le strategie di decarbonizzazione del sistema energetico, ma mancano del grado di precisione di cui abbiamo bisogno sul lato della domanda di energia», spiega Cruz E. Borges, coordinatore di WHY per conto https://www.deusto.es/en/home (dell’Università di Deusto) in Spagna. «D’altra parte, i membri del consorzio WHY hanno esperienza nella costruzione di modelli di comportamento delle famiglie, quindi abbiamo deciso di unire le forze».

Partendo dai comportamenti esistenti osservabili attualmente (come evitare l’uso eccessivo di energia durante i periodi con tariffe elevate), l’équipe ha sviluppato un modello causale che mappa i processi decisionali sottostanti dei consumatori. Questa soluzione permette non solo di valutare l’esito di un intervento (come l’impatto di una nuova tassa sull’energia), ma anche di comprendere lo stato futuro o passato del sistema (ad esempio quanta energia consumerebbero le famiglie se le etichette di efficienza energetica non fossero mai state attuate).

L’insieme di questi elementi offre un quadro più accurato e facilmente applicabile per lo sviluppo e l’attuazione delle politiche.

Il progetto WHY si avvale di un processo di convalida meticoloso, che incorpora conoscenze di esperti ed esperimenti naturali per costruire e valutare i suoi modelli. «I modelli costruiti sono stati valutati da un gruppo di oltre 30 esperti interdisciplinari e sottoposti a controlli incrociati con strumenti e banche dati consolidati», osserva Borges. Questa rigorosa convalida garantisce l’affidabilità e la solidità dei risultati del progetto, che sostiene una combinazione di miglioramenti dell’efficienza energetica e di fonti energetiche a basso contenuto di carbonio per decarbonizzare efficacemente le case europee.

Il progetto apre nuove strade per la ricerca e l’applicazione, con l’obiettivo di estendere le sue metodologie per modellare i comportamenti di investimento collettivo nella transizione energetica e di migliorare l’applicabilità nel mondo reale delle sue tecnologie. L’ulteriore impegno accademico, i workshop sulle competenze e le pratiche di scienza aperta sembrano destinati a favorire l’adozione e l’attuazione su larga scala dei modelli innovativi del progetto.

WHY testimonia il potere della collaborazione interdisciplinare e del pensiero innovativo nell’affrontare le complesse sfide legate ai cambiamenti climatici e all’efficienza energetica residenziale. Permettendo di comprendere in modo più articolato i modelli di utilizzo dell’energia e introducendo tecniche di modellazione avanzate, il progetto non solo contribuisce alla comunità scientifica, ma offre anche soluzioni pratiche per i responsabili delle politiche, le parti interessate e i cittadini e le cittadine europei che si battono per un futuro energetico sostenibile.

WHY, progetto WHY, modelli di sistema energetico, consumo di energia

Energia

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Cambiamento climatico e Ambiente

Società

Energia

Istituzioni, organi e agenzie dell'UE

Enti locali e regionali

Results Pack

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

economia sostenibile

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

basi di dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

energia rinnovabile

microeconomia

gas naturale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

ecosistemi

economia sostenibile

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

organizzazioni non governative

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Un approccio olistico per comprendere le tendenze dell’efficienza energetica

Negli ultimi anni l’efficienza energetica ha assunto un’importanza fondamentale, nel contesto dell’impegno dell’Europa a ridurre le emissioni di carbonio. Il progetto ODYSSEE-MURE, finanziato dall’UE, ha sviluppato una serie di strumenti e risorse per i responsabili delle politiche, i ricercatori e i professionisti del settore, al fine di promuovere un cambiamento di grande impatto.

https://www.odyssee-mure.eu/ (ODYSSEE-MURE) è un progetto faro dell’UE sull’efficienza energetica. Le sue piattaforme lavorano in sinergia per offrire un approccio olistico alla comprensione e all’analisi delle tendenze dell’efficienza energetica.

Lanciato nel 1993, il progetto è stato sostenuto dalla Commissione europea attraverso diversi programmi di finanziamento, tra cui SAVE, Energia intelligente - Europa, Orizzonte 2020 e, dal 2022, https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/life/wp-call/2021-2024/call-fiche_life-2021-cet_en.pdf (LIFE).

L’iniziativa attinge a due banche dati: Odyssee, dedicata agli indicatori di efficienza energetica e al consumo di energia, e Mure, incentrata sulle politiche e sulle misure nazionali in questo ambito.

Didier Bosseboeuf, consulente tecnico-scientifico https://www.ademe.fr/en/frontpage/ (dell’Agenzia per l’ambiente e la gestione dell’energia) francese, spiega: https://ec.europa.eu/eurostat?etrans=it («Eurostat) non poteva produrre informazioni comparabili sull’efficienza energetica a un livello dettagliato di domanda. Il nostro progetto mirava a colmare questa lacuna attraverso due strumenti principali: gli indicatori di efficienza energetica e il database delle politiche.»

La caratteristica principale di ODYSSEE-MURE è una ricca serie di informazioni dettagliate sulla domanda finale, sugli indicatori di efficienza energetica e sulle politiche. Questo livello granulare di dettaglio consente agli utenti di analizzare i modelli di consumo energetico all’interno di settori specifici come l’industria, i trasporti e l’edilizia. Grazie ai documenti programmatici e ai profili nazionali e settoriali che riassumono i risultati principali, i responsabili delle politiche possono ricavare preziose informazioni sulle politiche di efficienza energetica attuate con successo in diversi Paesi.

Ma ODYSSEE-MURE non si limita a raccogliere dati: la condivisione delle conoscenze è un’altra componente chiave della piattaforma, che offre webinar tenuti da esperti di politiche di efficienza energetica. Questi incontri di formazione hanno creato una comunità globale di professionisti, poiché hanno consentito ai partecipanti di interagire, nonché di approfondire le tendenze emergenti e le migliori prassi.

«Il nostro obiettivo è promuovere un approccio europeo collaborativo all’efficienza energetica attraverso un dialogo aperto, la diffusione dei dati e l’analisi», aggiunge Bosseboeuf, che ha coordinato il progetto. «Si tratta di un processo collaborativo, con squadre di lavoro in ogni Paese, provenienti da agenzie per l’efficienza energetica, che contribuiscono al nostro successo».

I profili dei Paesi sono un’altra preziosa risorsa: i dati sono stati estrapolati dai 27 Stati membri dell’UE, dalla Norvegia, dalla Serbia e dalla Svizzera. In questo modo, gli utenti possono confrontare le prestazioni e le politiche di efficienza energetica tra i diversi Paesi e settori. Inoltre, i responsabili delle politiche e gli operatori del settore possono identificare i casi in cui migliorare l’efficienza energetica può fruttare il massimo impatto rispetto agli standard locali e nazionali.

«Il risultato più interessante è un quadro di valutazione europeo sull’efficienza energetica, che consente un confronto equo tra i Paesi», osserva Bosseboeuf. «È un ottimo modo per aprire il dibattito sui diversi risultati ottenuti in ogni nazione».

ODYSSEE-MURE fornisce anche indicatori e strumenti di valutazione delle politiche che tracciano i progressi e identificano le aree dove è possibile migliorare. Inoltre, offre spunti utili ai modellatori per simulare scenari e valutare i risultati potenziali, in modo che le parti interessate possano prevedere gli effetti di diverse misure politiche, prevedere il fabbisogno energetico futuro e modificare le strategie di allocazione delle risorse. Questi approfondimenti empirici aiutano a compiere scelte informate con ripercussioni positive sull’uso sostenibile dell’energia in Europa.

Il progetto ha creato una potente piattaforma per l’analisi e il monitoraggio completo delle misure di efficienza energetica in Europa. La sua metodologia è stata riconosciuta a livello internazionale come migliore pratica ed è stata replicata in oltre 70 Paesi in tutto il mondo.

Nel corso di oltre 30 anni, la portata del progetto è stata ampliata e continua tutt’ora nell’ambito del programma LIFE, con il nome di https://webgate.ec.europa.eu/life/publicWebsite/project/LIFE21-CET-POLICY-OdysseeMure-fit-4-55-101075902/odyssee-mure-monitoring-the-energy-efficiency-pillar-for-climate-neutrality (OdysseeMure-fit-4-55): oggi comprende una rete di 34 organizzazioni in tutta l’UE e in nove Paesi della comunità energetica (Albania, Bosnia-Erzegovina, Georgia, Kosovo, Moldavia, Montenegro, Macedonia del Nord, Serbia e Ucraina).

ODYSSEE-MURE, energia, efficienza, database, Odyssee, Mure, valutazione delle politiche, monitoraggio, consumo energetico, condivisione

Energia

Risultato in breve

Articolo: classico ed elaborato

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Cambiamento climatico e Ambiente

Società

Energia

Istituzioni, organi e agenzie dell'UE

Enti locali e regionali

Results Pack

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Progetto

Schede informative dei progetti

economia sostenibile

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

basi di dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

energia rinnovabile

microeconomia

gas naturale

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

software di simulazione

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

cambiamenti climatici

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

ecosistemi

economia sostenibile

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

organizzazioni non governative

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Progetto

Schede informative dei progetti

governance

basi di dati

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Argomento

CORDA

Magazzino dati della ricerca RTS

Assorbimento di mercato dell'innovazione energetica - iniziative fondate sul programma "Energia intelligente - Europa"

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS

Base giuridica

CORDIS Editoriale

Redatto da CORDIS


Understanding consumer behaviour for better energy policy design

With recent calls to save energy to help Europe through the winter months, behavioural change has become an important dimension in achieving quick and effective reductions in demand. The eight EU-funded projects presented in this CORDIS Results Pack highlight bottom-up research on energy efficiency and behaviour, supporting the design and implementation of better energy policies.

Decarbonising the energy system is critical if Europe is to reach its climate and energy security objectives. These goals are enshrined in the https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en (European Green Deal), which aims to make Europe the world’s first climate-neutral continent by 2050, as well as the https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal/delivering-european-green-deal/fit-55-delivering-proposals_en (‘Fit for 55’) package, a comprehensive set of legislative revisions designed to align EU policies with the goal of reducing greenhouse gas emissions by 55 % by 2030.

As part of that legislative work, the https://energy.ec.europa.eu/topics/energy-efficiency/energy-efficiency-targets-directive-and-rules/energy-efficiency-directive_en (Energy Efficiency Directive) (EED) was revised in 2023, further increasing its ambition by setting higher binding targets, promoting energy-saving measures and encouraging investment in energy-efficient technologies and practices.

To deliver on these commitments, energy efficiency must be prioritised. Energy savings are the easiest way of reducing greenhouse emissions, while also saving consumers money. Simple and no-cost measures such as awareness campaigns on switching off lights and electrical equipment, promoting alternative modes of transport or adjusting heating temperatures by 1 °C helped to achieve significant energy reductions and illustrated the power of non- technological, behavioural solutions, when applied at scale and throughout Europe. Understanding consumer behaviour is therefore essential for effective policies. Useful insights from behavioural science and psychology on stimulating energy-efficient behaviour can be employed to guide the design of policies and behavioural change campaigns.

The benefits of energy efficiency are not sufficiently taken into account in financial and political planning and decision-making. Prioritising energy efficiency also involves applying the EE1st principle, in particular when energy supply or energy infrastructure investments are at stake. In those cases, decision makers need to consider actions in energy efficiency and energy demand management on an equal footing with alternative actions to respond to a specific need or objective. However, to apply it, it is necessary to understand better the structure of energy demand and the impacts of energy efficiency measures.

Three dimensions of this challenge were explored by recent Horizon 2020 Calls for Proposals, with the aim of making the energy efficiency first principle more operational, substantiating the demand-side aspects in energy modelling, and improving the understanding of non-energy benefits linked to energy efficiency. Parallel to that, other calls focused on enabling local actors to implement better energy efficiency policy measures and campaigns with the support of behavioural scientists. This Pack highlights just some of the research that answers these challenges.

The https://cinea.ec.europa.eu/programmes/horizon-europe/energy-use-horizon-europe/horizon-2020-energy-efficiency_en (Horizon 2020 Energy Efficiency) programme and its successor, the https://cinea.ec.europa.eu/programmes/life/clean-energy-transition_en (LIFE Clean Energy Transition) programme, provide funding for a wide range of activities working towards an energy-efficient, renewable energy-based, climate-neutral and resilient economy.

This Results Pack features https://cordis.europa.eu/article/id/450812 (WHY) and https://cordis.europa.eu/article/id/450809 (NEWTRENDS), projects devoted to substantiating the demand-side aspects in energy modelling. https://cordis.europa.eu/article/id/450808 (MICAT) and https://cordis.europa.eu/article/id/450523 (REFEREE) aimed to understand better the non-energy impacts of energy efficiency, while https://cordis.europa.eu/article/id/450810 (NUDGE), https://cordis.europa.eu/article/id/450806 (ENCHANT) and https://cordis.europa.eu/article/id/450807 (EVIDENT) sought to understand the key drivers of energy efficiency decision-making, and piloted energy efficiency interventions informed by these behavioural insights. Finally, https://cordis.europa.eu/article/id/450811 (ODYSSEE-MURE) is an ongoing 30-year project collecting information on energy efficiency policy measures in all EU countries.

energy, energy efficiency, policy, model, citizen, renovation, building, policymaker, decision-maker, psychology, behaviour, modelling

Climate Change and Environment

Society

Energy

/Higher or Secondary Education, training organisation

EU institutions, bodies and agencies

Local and regional authority

Results Pack

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Anticipating the effect of societal trends on energy demand

From the sharing economy to work from home, societal trends are reshaping energy use. Improved energy models from the EU-funded NEWTRENDS project allow policymakers to react to Europe’s future energy needs.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

/social sciences/economics and business/economics/sustainable economy

simulation software

/natural sciences/computer and information sciences/software/software applications/simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

The psychological surprises underlying energy efficiency choices

The EU-funded EVIDENT project has been uncovering the key drivers of energy efficiency decision-making, to better understand the influence of financial and environmental literacy at play.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

bEhaVioral Insgihts anD Effective eNergy policy acTions

Project

Project factsheets

climatic changes

/natural sciences/earth and related environmental sciences/atmospheric sciences/climatology/climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Analysing energy efficiency fuels climate-neutral policies

Measuring the impacts of energy efficiency with an easy-to-use tool gives decision-makers much needed information at national, local and business levels.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Innovative modelling of household energy consumption

Predicting the energy consumption patterns of large groups of people is a daunting task. The EU-funded WHY project adapted tools from climate modelling to provide decision-makers with all new insights.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Climbing the causality ladder to understand and project the energy demand of the residential sector

Project

Project factsheets

climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

A holistic approach to understanding energy efficiency trends

Energy efficiency has become vitally important in recent years, as Europe strives to reduce carbon emissions. The EU-funded ODYSSEE-MURE project developed a range of tools and resources for policymakers, researchers and industry professionals to drive impactful change.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Monitoring EU energy efficiency first principle and policy implementation

Project

Project factsheets

governance

databases

/natural sciences/computer and information sciences/databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

Understanding the true value of energy efficiency

A tool from the EU-funded MICAT project allows policymakers to identify and highlight the full value of energy efficiency measures that could help to drive investment and encourage positive change.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Cultural context matters for effective energy efficiency campaigns

Testing well-established behavioural change interventions in real life, has enabled the EU-funded ENCHANT project to match energy users to the technique most likely to reduce their consumption.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Energy Efficiency through behaviour change transition strategies

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

/social sciences/political sciences/political policies/civil society/nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Nudging Europe’s citizens towards energy efficiency

Using behavioural science, the EU-funded NUDGE project sought to improve energy-use awareness and efficiency among citizens.

Energy

Result in Brief

Article: Classic and enhanced

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

NUDging consumers towards enerGy Efficiency through behavioral science

Project

Project factsheets

renewable energy

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/renewable energy

microeconomics

/social sciences/economics and business/economics/microeconomics

natural gas

/engineering and technology/environmental engineering/energy and fuels/fossil energy/natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

The EU 2050 Long-term Strategy develops scenarios for a climate-neutral EU in 2050 that aim at full deployment of low-carbon technologies or assume increased climate awareness of EU citizens translating into lifestyle changes, consumer choices, and a more circular economy...

NEW TRENDS IN ENERGY DEMAND MODELING

Project

Project factsheets

sustainable economy

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research conceptualising and modelling energy efficiency and energy demand

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

Energy efficiency - general

SOCIETAL CHALLENGES - Secure, clean and efficient energy

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Reducing energy consumption and carbon foorpint by smart and sustainable use

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

The ODYSSEE-MURE project aims to support policy makers in EU Member States to fulfill their obligations in the framework of the EU Energy Efficiency Directive (EED). In particular, it provides user-friendly databases and web-tools for monitoring and evaluating the impact of...

Project

Project factsheets

governance

databases

Coordination and support action

Coordination and support action

CORDA

RTD research data warehouse

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Supporting public authorities to implement the Energy Union

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

Energy Efficiency

Market uptake of energy innovation - building on Intelligent Energy Europe

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Efforts to induce energy-friendly behavior from end users through behavioral interventions are characterized by lack of customer personalization (“one-size-fits-all interventions”), partial understanding about how different interventions interact with each other and...

Project

Project factsheets

renewable energy

microeconomics

natural gas

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Socio-economic research:  non-energy impacts and behavioural insights on energy efficiency interventions

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

/Energy end-use efficiency and energy services

RES consumers

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

In order to mitigate climate change effects, urgent action is required in all sectors of the economy to significantly reduce greenhouse gases (GHG) emission. Energy System Models (ESM) are tools that help energy analysts, planners and policy makers to rationally describe...

Project

Project factsheets

climatic changes

simulation software

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

Energy efficiency - general

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Energy efficiency lies at the very core of policy interventions for energy security, energy poverty and climate change, while its promoted by technological innovations and investments. However, it seems that these technologies are not adopted by consumers at least to the...

Project

Project factsheets

climatic changes

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

RES consumers

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

"There is still significant potential to improve energy efficiency in all sectors and levels where measures can be applied. Facing the often cited “energy efficiency gap”, even the profitable potential is not fully exploited. Highlighting and quantifying the additional...

Multiple Impacts CAlculation Tool

Project

Project factsheets

governance

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

RES consumers

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

The “Real Value of Energy Efficiency, REFEREE” project strongly advocates the principle that energy efficiency measures will be key for delivering the European Green Deal, which sets out the roadmap for making Europe the first climate-neutral continent by 2050 and, in this...

Real ValuE oF EneRgy EfficiEncy

Project

Project factsheets

governance

ecosystems

sustainable economy

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

RES consumers

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

The time for reaching the necessary cuts in energy use and CO2 emissions is running out quickly and increasing energy efficiency in households substantially is a prerequisite for reaching these goals in time. Behaviour science has provided deep insights into mechanisms of...

Project

Project factsheets

nongovernmental organizations

Research and Innovation action

Research and Innovation action

CORDA

RTD research data warehouse

Topic

CORDA

RTD research data warehouse

RES consumers

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS

Legal Basis

CORDIS Editorial

Written by CORDIS