Ilocano Version 1. September, 2010 DAGITI ADMINISTRATIBO A PAGANNUROTAN TI HAWAII HAWAII ADMINISTRATIVE RULES TITULO 8 TITLE 8 DEPARTAMENTO TI EDUKASYON DEPARTMENT OF EDUCATION PASET TI TITULO 2 SUBTITLE 2 EDUKASYON EDUCATION UMUNA NGA PASET PART 1 DAGITI PUBLIKO A PAGADALAN PUBLIC SCHOOL KAPITULO 19 CHAPTER 19 SAAN A NASAYAAT NGA ARAMID KEN DISIPLINA TI ESTUDYANTE, PANAGRIKISA KEN PANAGKUMPISKAR ITI PAGADALAN, PANANGI- REPORT KADAGITI PANAGLABSING, PANAGSALUDSOD KEN PANAGARESTO TI PULIS, KEN PANANGIKARO TI BANDALISMO STUDENT MISCONDUCT, DISCIPLINE, SCHOOL SEARCHES AND SEIZURES, REPORTING OFFENSES, POLICE INTERVIEWS AND ARRESTS, AND RESTITUTION FOR VANDALISM Paset ti Kapitulo 1 Dagiti Sapasap a Bilbilin §8-19-1 §8-19-2 §8-19-3 §8-19-4 Pilosopiya Dagiti Kaipapanan Pannakaipakat Pannakasina-sina
Ilocano Version 1. September, 2010 Paset ti Kapitulo 2 Saan a Nasayaat nga Aramid ken Disiplina ti Estudyante Bayat ti Kadawyan a Taw-en ti Klase §8-19-5 §8-19-6 §8-19-7 §8-19-7.1 §8-19-8 §8-19-9 §8-19-10 §8-19-11 Dagiti addang a pang-disiplina; awtoridad Maiparit nga aramid ti estudyante; dagiti panaglabsing iti klase Crisis removal wenno pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis Imbestigasyon Pannakasuspinde Nainkalintegan a wagas para kadagiti pannakasuspinde a nasursurok ngem sangapulo nga aldaw, pannakaiyakar a pang-disiplina, ken pannaka-dismiss Kapaut dagiti addang a pang-disiplina Dagiti alternatibo a mangted-adal nga aktibidades ken dadduma pay a tulong no maduktalan a linabsing dagiti estudyante daytoy a kapitulo Paset ti Kapitulo 3 Saan a Nasayaat nga Aramid ken Disiplina ti Estudyante iti Summer School §8-19-12 §8-19-13 Dagiti addang a pang-disiplina; awtoridad Maiparit nga aramid ti estudyante; dagiti panaglabsing iti klase Paset ti Kapitulo 4 Panagrikisa ken Panagkumpiskar iti Pagadalan §8-19-14 §8-19-15 §8-19-16 §8-19-17 §8-19-18 Allagaden maipapan ti pananglukat ken panang-inspeksyon kadagiti aparador ti estudyante Allagaden maipapan kadagiti sapasap a panagrikisa ken panagkumpiskar iti pagadalan Awtoridad Dagiti kondisyon no kaano a mabalin a maisayangkat dagiti sapasap a panagrikisa ken panagkumpiskar iti pagadalan Dagiti maiparit a panagrikisa ken panagkumpiskar 19-2
Ilocano Version 1. September, 2010 Paset ti Kapitulo 5 Panangi-report kadagiti Panaglabsing §8-19-19 §8-19-20 §8-19-21 Panangi-report kadagiti klase A ken klase B a panaglabsing a mapaspasamak iti pagadalan Pannakasaluad iti sungsungbatan apaman a mai-report dagiti klase A ken klase B a panaglabsing Saan a panangi-report kadagiti klase A ken klase B a panaglabsing a mapaspasamak iti pagadalan; dagiti pagbanagan Paset ti Kapitulo 6 Panagsaludsod ken Panagaresto ti Pulis §8-19-22 §8-19-23 §8-19-24 Panagsaludsod ti pulis iti pagadalan maipanggep kadagiti panaglabsing mainaig iti pagadalan Panagsaludsod ti pulis iti pagadalan maipanggep kadagiti panaglabsing a saan a mainaig iti pagadalan Panagaresto ti pulis iti pagadalan Paset ti Kapitulo 7 Panangikaro iti Bandalismo §8-19-25 §8-19-26 §8-19-27 §8-19-28 §8-19-29 Sungsungbatan para ti Bandalismo Dagiti wagas a maipakat iti bandalismo Nawaswasen Nawaswasen Nawaswasen Palagip maipapan Pakasaritaan: Kaadduan daytoy a kapitulo ket naibatay iti "Rule 21, Relating to Student Discipline" [Eff 3/28/64; am 11/29/73; am 5/01/76; R 9/1/82]; "Rule 3, Relating to Police Interviews and Arrest of Students During School Hours" [Eff 9/23/63; am 6/20/77; R 9/1/82]; "Rule 24, Relating to Students Smoking on School Premises" [Eff 3/28/64; R 9/1/82] ti Departamento ti Edukasyon. PASET TI KAPITULO 1 DAGITI SAPASAP A BILBILIN §8-19-1 Pilosopiya. (a) Nangaramid ken supsuportaran ti Hawaii ti maysa a sistema ti edukasyon publiko iti intero nga estado. Ipasigurado ti 19-3
Ilocano Version 1. September, 2010 inkapilitan nga iseserrek iti pagadalan a maaddaanto ti maysa nga estudyante ti gundaway a makaadal. Kas nayon ti edukasyon a maited bayat ti kadawyan a tawen ti klase, idiaya ti departamento kadagiti estudyante ti gundaway nga umawat kadagiti nayon a serbisyo a pannakaisuro ken edukasyon babaen ti maysa a programa a self- supporting summer school iti wagas a boluntaryo nga iseserrek iti klase. Ikari ti departamento nga: (1) (2) Ited iti estudyante dagiti kasayaatan a kondisyon ti panagsursuro; Pilien dagiti maiyanatup a manursuro para ti pannakaisuro ti estudyante; ken Dadduma pay a programa a makatulong iti estudyante nga agballaigi. (3) Idi 1996, inrugi ti departamento ti edukasyon iti estado ti Hawaii ti panagtinnulong ken na-sistema a panagbalbaliw a pagaammo kas Comprehensive Student Support System (CSSS - Sistema ti Adu a Suporta iti Estudyante), a mangted iti amin nga estudyante ti sangkanayun a suporta iti benneg ti panagadal, gimongan, karirikna, ken aglawlaw tapno matulungan ida iti panagsursuroda ken iti pananggun-odda kadagiti nangato a pagibatayan ti edukasyon. Maysa daytoy a komunidad ti CSSS nga addaan panagsisinnakit ken panagsisinnaranay dagiti estudyante, manursuro, pampamilia, ken ahensiya nga agtitinnulong a mangitandudo kadagiti umiso ken maiyanatup a serbisyo para ti amin nga estudyante. Ti panggep ti sistema ti pagadalan ket tapno ited ti kapadasan iti panagsursuro a mangted-waya kadagiti amin nga estudyante a manggun- od ti Vision of the Public School Graduate (Sirmata ti Nagturpos iti Publiko a Pagadalan), 2005-2008 Strategic Plan ti Departamento ti Edukasyon, Departamento ti Edukasyon iti Estado ti Hawaii, Opisina ti Superintendiyente, Hunio 2005, iti natalged, manangisakit, manangtaripato, ken naurnos a luglugar ti panangisuro ken panagsursuro. (b) Pagrebbengan ti tunggal estudyante ti mangipakita ti narespetoan, responsable, natalged, ken nanakman a galad kadagiti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. Suportaran ti departamento daytoy babaen panangaramid ti proactive systems approach iti disiplina iti intero a pagadalan. (c) Nupay kasta, no labsingen ti galad ti estudyante dagiti agdama a pagalagadan, pagannurotan, wenno reglamento ti departamento, dagiti linteg iti estado wenno lokal a gobierno, mabalin nga aramiden ti departamento ti maiyanatup nga addang a pang-disiplina segun iti daytoy a kapitulo. Ti panggep ti disiplina nga ipakpakat ti pagadalan ket tapno: 19-4
Ilocano Version 1. September, 2010 (1) (2) (3) (4) Suportaran ken pagtalinaeden ti natalged ken natalinaay nga aglawlaw ti pagadalan; Isuro ken patalgedan ti umno a galad a nasayaat para ti proseso ti panagadal ken panagdur-as ti bukod a bagi; Pawilan dagiti estudyante nga agaramid kadagiti banbanag a makasinga iti panggep ti edukasyon wenno pakadaksanda, saanda a pagsayaatan, wenno saan a nasayaat para iti kaadduan; ken Pagtalinaeden ti umno nga aramid ti estudyante tapno siguradoen a saan a masinga dagiti mangted-adal nga aktibidades ken responsibilidad iti edukasyon. (d) Manamnama ti maysa nga agtabtrabaho iti benneg ti edukasyon a mangisaysayangkat wenno makipaspaset iti maysa a programa ti pagadalan, aktibidad, wenno pasken nga inesponsoran wenno inaprobaran ti departamento, wenno naupaan tapno isayangkatna ti maysa a pasken iti benneg ti edukasyon a nawaya isuna manipud ti awan rasonna a pannakasinga ken peggad ti riribuk ken/wenno dagiti narungsot nga aramid dagiti estudyante kontra kadakuada. (e) Kas nayon ti addang a pang-disiplina a nailawlawag iti daytoy a kapitulo, maipakatto ti panangikaro iti bandalismo wenno kinaliway segun kadagiti bilbilin daytoy a kapitulo. Ti panggep ti panangikaro ket tapno malapdan dagiti aramid a bandalismo ken kinaliway ken tapno masigurado a masukatan ti balor ti nadadael a sanikua ti publiko gapu kadagiti aramid a bandalismo ken kinaliway. (f) No maminsan kasapulan nga agsaludsod dagiti opisyales ti pulisya kadagiti estudyante wenno alaenda dagitoy iti poderda. Nairanta pay daytoy a kapitulo tapno masaluadan dagiti karbengan ken pagsayaatan dagiti sumsumrek nga estudyante, tapno makitinnulongda kadagiti opisyales ti pulisya iti panangipatungpalda kadagiti pagrebbenganda, tapno mapagtalinaed ti aglawlaw ti pagadalan, ken tapno madasig-dasig dagiti responsibilidad dagiti empleyado ti pagadalan. [Eff 9/1/82; am 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A-1112) §8-19-2 Dagiti Kaipapanan. Kas nausar iti daytoy a kapitulo: "Makapasakit a sao" ket kayatna a sawen dagiti maibalikas a mensahe nga agusar kadagiti sao iti saan a maiyannatup a wagas ken mabalin a pakairamanan ngem saan laeng nga agpatingga iti panagtabba- aw, panangbirngas, wenno dakes a sao. 19-5
Ilocano Version 1. September, 2010 "Assault" wenno "panangduklos" ket kayatna a sawen nairanta, naigagara, nadarasudos, wenno naliway a panangparnuay ti nakaro a pannakadangran ti bukod a bagi wenno ti bagi ti sabali a tao babaen man iti makadunor a banag wenno uray awan mausar a makadunor a banag. "Bullying" wenno "pamutbuteng" ket kayatna a sawen aniaman a maisurat, maibalikas, mai-drowing, wenno tignay nga aramid nga ipakita ti maysa nga estudyante wenno grupo dagiti estudyante iti (kadagiti) dadduma nga estudyante ket dangran daytoy nga aramid ti panunot wenno bagi dayta (dagita) nga estudyante; ken naan-anay a nakaro, agtultuloy, wenno napalalo ket pataudenna ti nakabutbuteng, napeggad, wenno naranggas a lugar ti edukasyon para iti dayta (dagita) nga estudyante. "Burglary" wenno "panangserrek" ket kayatna a sawen iseserrek wenno panagtalinaed nga awan pammalubos ti pagadalan iti uneg ti maysa a pasdek a kukua wenno patpatarayen ti departamento ti edukasyon nga adda gandat nga agaramid ti banag kontra iti maysa a tao, wenno kontra iti sanikua ti pagadalan wenno dadduma a sanikua nga adda iti pagadalan. "Class cutting" wenno "panangpanaw iti klase" ket kayatna a saw- en awan pammalubos a panaglangan ti estudyante iti klase. "Superintendiyente ti complex area" ket kayatna a saw-en hepe nga opisyal administratibo ti maysa nga complex area ken dagiti nadumaduma a pagadalan nga adda sadiay. "Kontrabando" ket kayatna a saw-en sanikua malaksid iti banag a ti panagaramid wenno panangikut iti daytoy ket maikaniwas iti linteg, ket segun kadagiti lokal a pagannurotan ti pagadalan, maiparit iti uneg ti pagadalan nga iti napalabas ket nagbanag iti pannakadangran ti bagi ti maysa a tao wenno pannakasinga dagiti panagpataray iti pagadalan. "Kontrolado a banag" ket kayatna a saw-en droga wenno banag kas nailadawan iti I agingga V iti kapitulo 329, Hawaii Revised Statutes. "Panangtubngar ken kumperensiya kadua ti estudyante" ket kayatna a saw-en ti estudyante makipatang iti maysa nga administrador, (dagi)ti manursuro kadakuada, ken/wenno nagannak, ken umawat ti panursuro no kasano ti maiyanatup a galad. "Crisis removal" wenno "pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis" ket kayatna a sawen dagdagus a pannakaisina ti estudyante manipud iti pagadalan iti tiempo ti emergency, gapu ta patauden ti aramid ti estudyante ti nalawag ken dagdagus a peggad iti kinatalged ti bukod a bagi ken iti dadduma, wenno makariribuk unay ti estudyante isu a kasapulan a mairuar daytoy tapno masaluadan ti 19-6
Ilocano Version 1. September, 2010 karbengan dagiti dadduma nga estudyante a mangtunton ti edukasyonda a nawaya manipud ti awan kaes-eskanna a pannakariribuk. "Cyberbullying" ket kayatna a sawen dagiti aramid a maisayangkat babaen elektroniko a wagas, kas koma Internet, cell phone, personal digital assistance (PDA), wenno wireless hand-held device nga ipakita ti maysa nga estudyante iti sabali pay nga estudyante wenno empleyado ti departamento a mangpataud ti pannakadangran ti panunot wenno bagi ti (dagiti) dadduma nga estudyante wenno empleyado ti pagadalan ket naan-anay a nakaro, agtultuloy wenno napalalo ket pataudenna ti nakabutbuteng, napeggad, wenno naranggas a lugar ti edukasyon. (1) (2) (3) Iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti uneg ti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan; Babaen ti data system ti departamento ti edukasyon nga awan ti surat a pammalubos ti departamento ti edukasyon; wenno Babaen ti computer network iti ruar ti pagadalan ken daytoy ket naan-anay a nakaro, agtultuloy, wenno napalalo ket pataudenna ti nakabutbuteng, napeggad, wenno naranggas a lugar ti edukasyon para ti sabali nga estudyante ken/wenno empleyado ti pagadalan. Iti panangtingiting no ti aramid ket maibaga a panangriribuk, panangbabain wenno pamutbuteng, nasken nga ikaskaso dagiti nausar a sao wenno aramid, no napasamak daytoy iti sanguanan ti dadduma wenno naiyebkas iti dadduma, kasano ti pannakilangen ti nagaramid iti biktima, ken ti panggep, inadmitirna man daytoy wenno maipagarup laeng. Mairaman kas electronic transmission ti, ngem saan laeng nga agpatingga iti, panangusar kadagiti datos, computer software a ma-access babaen iti computer, computer network system, wenno computerized systems, cellular phones wenno dadduma pay a kasta met la nga elektroniko a ramramit a mangipakita ti e-mail, text messaging, blogs, dagiti ladawan, drowing, video clips, on-line community websites, wenno faxes, wenno sumagmamano kadagiti nasao. "Napeggad a ramit, wenno 'banag'" ket kayatna a sawen aniaman a ramit a pangpabettak, instrumento, banag, wenno kemikal, nabiag man wenno saan, a ti wagas a pannakausarna wenno pannakausarnanto ket paga-ammo a mabalin a pakaigapuan ti pannakatay wenno pannakadangran ti bagi. Mairaman kadagitoy a banbanag ti, ngem saan laeng a, kutsilyo, pipe bomb devices, lebentador, pepper spray, mace, 19-7
Ilocano Version 1. September, 2010 martial arts devices kas koma ti sticks ken throwing stars; ken awanan biag a banbanag kas koma dagiti tubo, kayo wenno baseball bats a maibaut iti maysa a tao iti naranggas a wagas tapno pakaigapuan daytoy ti wenno mangted-peggad a pannakadunor ti bagi. "Napeggad nga armas" ket kayatna a sawen ramit a nadisenyo laeng ken nairanta tapno pakaigapuan ti pannakadangran ti bagi wenno pannakatay. Mairaman kadagitoy nga instrumento ti, ngem saan laeng a, punyal, immuko, buneng. butterfly knife, switchblade knife, blackjack, slug shot, billy, metal knuckles, wenno dadduma pay nga armas a pakaigapuan ti pannakadangran ti bagi wenno pannakatay. "Departamento" ket kayatna a sawen departamento ti edukasyon. "Detention" wenno "panangtengngel" ket kayatna a sawen panagtalinaed ti maysa nga estudyante iti uneg ti pagadalan iti ruar dagiti oras ti klase tapno ipaaramid iti estudyante dagiti mangted-adal wenno dadduma pay nga aktibidades iti uneg ti pagadalan segun ti irekomendar dagiti opisyales ti pagadalan kas kita ti addang a pang-disiplina ti saan a nasayaat nga aramid ti estudyante. "Pannakaiyakar a pang-disiplina" ket kayatna a saw-en pannakaikkat ti estudyante manipud iti pagadalan a sumsumrekanna kas banag ti pananglabsingna iti paset 8-19-6. Saan nga iraman ti pannakaiyakar a pang-disiplina dagiti kaso a pakairamanan ti pannakawaswas dagiti geographic exceptions kas nailanad iti kapitulo 13 ti titulo 8 kadagiti pasamak no kaano a ti panggep a panangted ti geographic exception ket saanen a valid. "Pannaka-dismiss" ket kayatna a sawen pannakaikkat ti estudyante manipud kadagiti publiko a pagadalan iti Hawaii iti nabatbati a panawen ti tawen ti klase wenno iti panawen a saan a nakurkurang ngem maysa a tawen ti kalendaryo para kadagiti panaglabsing mainaig iti paltog. "Makariribuk nga aramid" ket kayatna a sawen dagiti sumaganad nga aramid wenno aktibidades iti uneg ti pagadalan wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. (1) Pannakiriri wenno panangballaag, wenno narungsot wenno nariribuk a galad kas koma panagbugkaw ken/wenno panagariwawa; (2) Awan gapgapuna a panagariwawa tapno riribuken ti kadawyan a panagtaray ti pagadalan; (3) Nasabrak a sao, aramid, wenno gungunay, wenno panagsao iti saan a nasayaat iti sanguanan ti siasinoman a sisasango a tao, a nalabit mangprobokar ti kinarungsot; 19-8
Ilocano Version 1. September, 2010 (4) Panangparnuay ti napeggad wenno mangprobokar a kondisyon babaen ti aniaman nga aramid a saan a maisayangkat segun iti awtorisado a lisensya wenno pammalubos; (5) Panangipawil wenno pananglapped ti siasinoman a tao iti publiko a pagadalan para ti panggep a panagpalpalama wenno panagdawat ti limos wenno dadduma a kita ti tulong; wenno (6) Saan a maiyanatup a pisikal a pannakilangen agraman ngem saan laeng a nagpada a nagayatan a pannakinaig ken/wenno nagpada a nagayatan a panangiggem kadagiti parte ti bagi. "Drug paraphernalia" wenno "ramramit iti panagusar ti droga" ket kayatna a sawen aniaman a ramit, produkto, wenno aniaman a kita ti materyales, wenno sumagmamano kadagitoy a maaramat, nairanta a maaramat, wenno nadisenyo a maaramat, iti panagmula, panagani, panagaramid, panangidulin, panangilas-ud, panangilemmeng, panangitudok iti bagi, panangtilmon, panangsay-up, wenno sabali a wagas a panangiserrek iti bagi ti maysa a kontrolado a substansya a pananglabsing iti daytoy a kapitulo. Mairaman ditoy ti, ngem saan laeng a dagiti sumaganad: (1) Dagiti kit, ramramit, alikamen, separation gins, balance scales, blenders, malukong, pagkargaan, kutsara, kapsula, balloons, sobre, ken dadduma a banag a maaramat, nairanta a maaramat, wenno nadisenyo a maaramat iti panangisagana, panagaramid, pananglaok, panangidulin, wenno panangilemmeng kadagiti kontrolado a substansya; (2) Hypodermic syringes, heringilya, ken dadduma pay a banbanag a maaramat, nairanta a maaramat, wenno nadisenyo a maaramat para ti panangitudok kadagiti kontrolado a substansya iti bagi ti tao; Banbanag a maaramat, nairanta a maaramat, wenno nadisenyo a maaramat para ti panangtilmon, panangsay-up, wenno sabali pay a wagas a panangiserrek ti marijuana, cocaine, hashish, wenno hashish oil, wenno sabali pay a kita ti methamphetamine, wenno anabolic steroids iti bagi ti tao, kas koma: (A) Tubo a landok, kayo, glass, acrylic, bato, plastic (3) wenno ceramic, tubo ti danum, smoking ken carburetion masks, roach clips, kayat a sawen ramit a maaramat tapno pangtengngel kadagiti uramen a banbanag kas koma sigarilio a marijuana, a bassit unayen tapno iggaman ti ima; 19-9
Ilocano Version 1. September, 2010 (B) Babassit a kutsara ti cocaine, ken garapon ti cocaine, bongs, ice pipes, wenno chillers; ken (C) Aniaman ken amin a dadduma pay a ramramit iti panagusar ti droga kas nailadawan ken naikkan kaipapanan segun iti section 329-1, Hawaii Revised Statutes. "Agtabtrabaho iti benneg ti edukasyon" ket kayatna a sawen siasinoman nga administrador, espesyalista, mamalbalakad, manursuro, wenno empleyado ti departamento ti edukasyon, wenno maysa a tao a nagboluntaryo iti maysa a programa ti pagadalan, aktibidad, wenno pasken, nga inesponsoran wenno inaprobaran ti departamento ti edukasyon, wenno maysa a tao nga inupaan ti departamento ti edukasyon iti contractual a wagas ken ar-aramidenna ti maysa nga annongen iti benneg ti edukasyon. "Extortion" wenno "panangipapilit a panagdawat ti aniaman a banag iti maysa a tao" ket kayatna a sawen aramid ti maysa a tao nga: (1) Mangala, wenno mangkontrol, iti sanikua wenno serbisyo ti sabali nga addaan panggep a mangagaw iti kontrol dayta a tao kadagiti sanikua wenno serbisyo babaen ti panangipangta iti sao wenno aramid tapno: (A) Dangran iti masakbayan ti tao nga ipangpangta wenno siasinoman a sabali a tao; (B) Dadaelen ti sanikua; (C) Ipupok wenno igawid ti tao nga ipangpangta wenno siasinoman a sabali a tao; Ibutaktak ti maysa a palimed wenno iwaragawag ti ipappapilit a kinapudno, agpayso man daytoy wenno saan, a gapuanan tapno guraen, umsien, laisen ti tattao ti maysa a tao, wenno tapno madadael ti nagan wenno negosyo dayta a tao. Ibutaktak ti aniaman nga impormasyon a kayat nga ilimed ti tao a maipangpangta wenno siasinoman a tao; Agtestigo a mangted ti impormasyon, wenno saan nga ited ti testimonya wenno impormasyon mainaig iti nainkalintegan a tuntuntonen wenno depensa ti sabali a tao; (D) (E) (F) (G) Aramiden wenno saan nga aramiden ti maysa a banag kas empleyado ti gobierno, wenno agserbi a gapu tapno aramiden wenno saan nga aramiden ti maysa nga empleyado ti gobierno ti kasta; 19-10
Ilocano Version 1. September, 2010 (H) (I) Parnuayen wenno ituloy ti strike, boycott, wenno kakasta a collective action, tapno alaen ti sanikua a saan a dawdawaten wenno naawat para ti benepisyo ti grupo nga ibagbaga ti estudyante nga irepresentarna; wenno Agaramid ti aniaman a banag a saan a pagsayaatan ti mangar-aramid ti daytoy ngem umdas a pakadadaelan ti salun-at, kinatalged, edukasyon, negosyo, bokasyon, propesyon, pinansiyal a kasasaad, reputasyon, wenno personal a relasyon ti sabali a tao; (2) Piliten wenno durogan ti sabali a tao nga agaramid ti banag a karbengan dayta a tao nga saan nga aramiden wenno pawilan dayta a tao nga aramiden ti banag nga adda karbenganna nga aramiden babaen panangipangta iti sao wenno aramid a mangisayangkat ti aniaman kadagiti banag a nailanad iti paragraph (A) agpatingga (I) ti daytoy a kaipapanan; wenno (3) Panangpautang wenno panang-pondo ti utang, wenno panangsingir ti aniaman a naipautang babaen kadagiti wagas a pananggundaway. "Pannakilaban" ket kayatna a sawen panangirugi wenno panangprobokar ti panaglalaban maigapu iti panagunget wenno gura. Maibilang kas pannakilaban ti, ngem saan laeng a: (1) (2) (3) (4) Pannakigabbo gapu ti rurod wenno gura; Panangsutil, panangbutbuteng, panangipangta, wenno panangkarit iti dadduma nga agbanag iti panaglalaban gapu ti rurod wenno gura; Pisikal a panagibales iti panangsutil, panangbutbuteng, panangipangta, wenno panangbabain; panang-probokar babaen ti sao; wenno Panangsuportar ti panaglalaban babaen ti kaadda ken panangdurog. "Paltog" ket kayatna a sawen: (1) Aniaman nga armas agraman ngem saan laeng nga starter gun, shotgun, air guns a pakairamanan ti BB guns, pellet guns, paintball guns, wenno cross bow wenno dadduma pay a ramit a mabalin a, wenno nadisenyo wenno nalaka nga agbalin a, pangparuar ti bala; Ti frame wenno receiver ti aniaman a kasta nga armas; Aniaman a firearm muffler wenno firearm silencer; wenno (2) (3) 19-11
Ilocano Version 1. September, 2010 (4) Aniaman a makadadael a ramit. Ti kayat a sawen ti sao a "makadadael a ramit" ket: (A) Aniaman a mabalin a bumtak, sumged, wenno makasabidong a gas: (i) Bomba; (ii) Granada; (iii) Rocket nga addaan propellant charge; (iv) Missile nga addaan explosive wenno incendiary charge; (v) Mina; wenno (vi) Ramit a kapadpada ti aniaman kadagiti ramit a nailadawan iti ngato; (B) (C) Aniaman a kita ti armas a mausarto, wenno nalaka a pagbalinen kas pangparuar ti bala, agraman ngem saan laeng nga armas a mangparuar ti bala babaen ti bumtak a banag wenno sabali pay; wenno Aniaman a nagtitipon wenno parparte a nadisenyo wenno nairanta a maaramat tapno balinen ti aniaman a ramit kas nailadawan iti ngato, ken manipud kadagitoy ket mabalin a mapartuat ti makadadael a ramit. "Forgery" wenno "panangpeke" ket kayatna a sawen: (1) Panagpirma ti maysa nga estudyante iti dokumento iti saanna a nagan wenno; Ti saan a legal a panagaramid wenno panagpaadu kadagiti materyales kas koma tiket a mausar iti panagur-or ti kuwarta wenno para ti pasken iti isports. (2) "Panagsugal" ket kayatna a sawen panagpusta ti napateg a banag para ti pagbanagan ti maysa a sugal wenno future contingent event a saan a makontrol daytoy a tao, kalpasan ti katulagan wenno panagkinnaawatan nga makaawatto daytoy a tao wenno sabali a tao ti napateg a banag apaman a rumuar ti resulta. Saan a mairaman kas panagsugal ti bona fide business transactions a nainkalintegan segun iti linteg dagiti kontrata, agraman ngem saan laeng a dagiti kontrata para ti pananggatang wenno panangilako iti petsa iti masakbayan kadagiti securities wenno commodities, ken katulagan a sukatan ti pukaw a maigapu ti sugal, agraman ngem saan laeng a dagiti contracts of indemnity wenno garantiya ken seguro ti biag, salun-at, wenno aksidente. "Panangriribuk" ket kayatna a sawen maysa nga estudyante a mangrirriribuk, mangbutbuteng, agraman cyberbullying, mangrurrurod, 19-12
Ilocano Version 1. September, 2010 wenno mangkigkigtot iti sabali a tao babaen aramid a pakairamanan ti, ngem saan laeng nga: (1) (2) (3) (4) Panangkabil, panangiduron, panangkugtar, wenno panangiggem iti maysa a tao iti makaparurod a wagas wenno makaparurod a panagdekket dagiti bagi; Pananginsulto, panangumsi, wenno panangkarit iti sabali a tao iti wagas a mangprobokar ti kinarungsot; Panagsao wenno panangaramid kadagiti banbanag a pakaigapuan tapno saan a komportable ti dadduma, mariknada a mapilpilitda, maipangpangtada, wenno agpeggadda gapu kadagiti banag a pakairamanan ti, ngem saan laeng a ti puli ti tao, ti kolorna, naggapuanna a pagilian, kaputotanna, kinalalaki wenno kinababai, pagduyosan ti rikna a mangpataud ti makapagura, saan a nasayaat wenno makaparurod a lugar ti edukasyon, wenno makasinga iti panagadal ti estudyante, wenno no saan man ket dakes ti epektona iti gundaway a panagbasa ti estudyante wenno dagiti estudyante; Panangbirngas, panangaramid ti binabastos a senyas, pananginsulto, wenno panangsutil iti sabali a tao nga makarikna ti pannakalais, pamutbuteng, pannakaipangta, wenno pannakaibabain; Panagtawag iti telepono nga awan ti panggep a nalimpio a pannakipatang; (5) (6) Maulit-ulit a pannakiuman a di na ibagbaga ti kinasiasinona, wenno kadagiti dis-oras a kanito, wenno iti nasabrak a sao iti uneg ti pagadalan wenno, dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan; Panangparnuay ti buteng tapno lapdan ti dadduma a makastrek wenno mangusar kadagiti pasdek ti pagadalan, pasilidad, serbisyo, wenno luglugar kas koma, ngem saan laeng nga, banyo ken kasilyas; wenno Panangdangran ti bagi, wenno panangigawid ti bagi, panangipangta, wenno panangbutbuteng wenno sumagmamano kadagitoy. (7) (8) "Hazing" ket kayatna a sawen aniaman nga aramid wenno wagas ti iseserrek iti aniaman nga organisasyon wenno aktibidad ti estudyante, uneg man ti pagadalan wenno dadduma a lugar ti sanikua ti departamento 19-13
Ilocano Version 1. September, 2010 ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan, a nairanta man wenno saan tapno pagpeggaden ti salun-at ti bagi wenno panunot ti siasinoman nga estudyante. Mairaman iti dayta nga aramid ti, ngem saan laeng nga, panangsaplit, panangbaut, panangmarka, wenno panangpilit nga ag- ehersisyo, pannakaisarang iti panawen, panangpilit nga ipauneg ti aniaman a makan, arak, mainom, droga wenno dadduma a substansya, pananglabos, wenno aniaman a panangtrato wenno impapilit a pisikal nga aktibidad a nalabit a pakadaksan ti salun-at ti bagi ken/wenno panunot, wenno kinatalged ti siasinoman nga estudyante, wenno panangparnuay iti siasinoman nga estudyante ti tuok ti panunot, agraman panangipaidam ti turog wenno inana, napaut a pannakaisalsalumina, wenno personal a pakaibabainan. "Hijacking" ket kayatna a sawen panangpilit iti maysa a tao a mangted ti aniaman a banag babaen panangipangta wenno maipagarup a panangipanta. "Homicide" ket kayatna a sawen panangpatay iti maysa a tao. "Saan a maiyanatup ken/wenno kuwestiyonable a panagaramat kadagiti materyales ken ramit ti internet" ket kayatna a sawen no labsingen ti estudyante ti Internet Access Policy,1 ti Internet Access Regulations2 ti departamento, ken ti Acceptable User Guidelines3 ti Network Support Services Branch para ti panagaramat kadagiti computer ken network resources. Mairaman kas saan a maiyanatup wenno kuwestiyonable nga usar ti computer wenno network resources ti departamento dagiti, ngem saan laeng nga, panang-disable wenno panang-bypass kadagiti filter, gambling software, music sharing software, wenno sexually explicit a retrato ken ladawan a saan a mangsuportar ti misyon ken panggep ti departamento. Mabalin a maala ti kopya dagitoy nga allagaden babaen kadagiti website a nakalista kadagiti footnote wenno maala dagitoy manipud iti opisina ti pagadalan. "Ilegal a droga" ket kayatna a sawen dagiti substansya a maiparit ti panangikut, panangiwaras, panangipauneg, panagaramid, panagusar, panaglako, wenno panagitulod, kas naisaad iti kapitulo 329, Hawaii Revised Statutes ken kapitulo 712, part IV, Hawaii Revised Statutes. 1 Board of Education Policy 2170, na-amiyendar 10/1997, 2 Hawaii Department of Education 2170.1 Internet Access Regulations, na-amiyendar 08/2000, 3 Department of Education Network and Internet Services, napabaro 11/29/2004; 19-14
Ilocano Version 1. September, 2010 "Panangisuro a nairanta para iti estudyante maipanggep kadagiti problema a galad ti estudyante" ket kayatna a sawen kas resulta ti addang a pang-disiplina maawat ti estudyante ti panangisuro a nairanta para kenkuana mainaig mismo kadagiti problema a galad ti estudyante. Maibilang kas nairanta a panangisuro ti, ngem saan laeng a, panangaramid ken panangipatungpal kadagiti plano a pangsuportar iti kababalin, panangaramid kadagiti kontrata iti kababalin wenno panagsanay kadagiti wagas a pannakilangen, wenno sumagmamano kadagiti nasao. "Panagsukir" ket kayatna a sawen saan a panangipangag wenno panagkedked a tungpalen ti maysa a bilin a karbengan nga ited ti maysa a manursuro, opisyal, wenno sabali pay nga empleyado ti departamento. "Pannakasuspinde iti uneg ti pagadalan" ket kayatna a sawen estudyante nga apagapaman a mairuar iti programana iti pagadalan tapno madisiplinaan ngem agtalinaed nga bantayan ti empleyado ti pagadalan tapno makumpleto ti panangisuro. "Interim alternative educational setting" wenno "IAES" ket kayatna a sawen apagapaman a pannakailugar ti estudyante a nasuspinde wenno nairuar manipud iti agdama a nakailugaranna iti pagadalan para kadagiti panggep a pang-disiplina no sadino agtultuloy nga umawat ti estudyante kadagiti serbisyo ti edukasyon tapno maikkan gundaway ti estudyante nga agtuloy a makipaset iti sapasap a kurikulum ti edukasyon ken dumur-as agturong pannakagun-od kadagiti amin a tarigagay a naisaad iti IEP ti estudyante. "Panagusar ti makabartek a banag" ket kayatna a sawen panagusar ti aniaman a banag a mangpataud ti pannakaperdi ti normal a panagobra ti bagi wenno panunot agraman ngem saan laeng nga, arak. "Laser pen/pointer" ket kayatna a sawen ramit a mangiruar ti nalawag a laser light nga agparang a kasla bassit a nagbukel iti aniaman a banag a pakaituronganna ken awanan napalubosan a panggep ken usar manipud iti departamento ti edukasyon. Malaksid no mapalubosan, ti panangikut wenno panangusar ket maiparit iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a luglugar ti departamento ti edukasyon, kadagiti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. "Ipapanaw iti campus nga awan pammalubos" ket kayatna a sawen ipapanaw iti solar ti pagadalan, pasilidad ti departamento ti edukasyon, wenno programa ti departamento ti edukasyon a saan a dumawat nga umuna ti pammalubos manipud kadagiti opisyales ti pagadalan. 19-15
Ilocano Version 1. September, 2010 "Saan unay a nakaro a problema a kababalin" ket kayatna a sawen dagiti kababalin a manmano a madlaw, apagbiit, wenno saan nga agbanag iti nakaro a perwisyo. "Ibuson" wenno "naibuson" ket kayatna a sawen dagiti dokumento a naipatulod babaen ti: (1) (2) (3) Makidkiddaw ti resibo kas pammaneknek a nakadanon ti Regular a koreo; Sertipikado a koreo; wenno surat. "Babassit a problema a kababalin" ket kayatna a sawen panangipakita kadagiti saan a nakaro a problema a kababalin a mabalin a pakairamanan ti, ngem saan laeng a dagiti sumaganad: (1) a panagtungpal" ket kayatna a sawen nga ti estudyante ket agsukir iti apagbiit wenno saan a nakaro a wagas kadagiti kidkiddawen dagiti nataengan; (2) "Panangriribuk" ket kayatna a sawen saan unay a nakaro a saan a rumbeng a panangriribuk ti estudyante; (3) "Panaglabsing iti pagannurotan iti bado" ket kayatna a sawen agarwat ti estudyante ti bado a saan a maiyanatup kadagiti pagannurotan iti bado kas inladawan ti pagadalan; (4) "Saan a rumbeng a sao" ket kayatna a sawen panagsao ti estudyante ti saan a rumbeng a sao iti saan a nakaro a wagas; (5) "Panagdekket ti aniaman a parte ti bagi" ket kayatna a sawen agaramid ti estudyante ti saan a nakaro, saan a rumbeng a panagdekket ti aniaman a parte ti bagina ken ti sabali a tao; (6) "Saan nga umno a panangusar ti sanikua" ket kayatna a sawen agaramid ti estudyante ti saan unay nakaro a saan nga umno a panangusar ti sanikua; (7) "Naladaw" ket kayatna a sawen dumteng ti estudyante iti pagadalan kalpasan a nangrugin ti klase ken/wenno dumteng ti estudyante iti klase kalpasan a nangrugin ti klase. "Kinaliway" ket kayatna a sawen kinaawan panagannad kas koma ti panagannad ti nasimbeng ken naannad a tao kadagiti isu met la a pasamak a mabalin nga agbanag iti perwisyo iti maysa a tao wenno pannakapukaw, pannakaperdi, pannakadadael, wenno perwisyo kadagiti libro, alikamen, wenno masapsapul ti pagadalan. "Nagannak" ket kayatna a sawen natural wenno legal a nagannak, legal a mangay-aywan wenno dadduma pay a legal a mangbanbantay iti estudyante. Para kadagiti estudyante nga agtawen sangapulo ket walo 19-16
Ilocano Version 1. September, 2010 wenno nangatngato, amin a karbengan ti nagannak ket maiyakar iti estudyante. "Perwisyo iti sanikua" wenno "bandalismo" ket kayatna a sawen: (1) (2) Panangperdi iti sanikua ti pagadalan wenno sabali a tao; Panangperdi wenno panangdadael ti sanikua wenno pasilidad ti pagadalan; wenno Panangperdi wenno panangdadael kadagiti materyales ti pagadalan, kas koma ngem saan laeng a dagiti planners, identification nametags, wenno meal cards. (3) "Rendering a false alarm" wenno "panagaramid ti saan a pudpudno a ballaag" ket kayatna a sawen agaramid ti estudyante ti saan a pudpudno a ballaag nga adda uram wenno dadduma nga emergency a maiyallatiw iti wenno iti uneg ti opisyal wenno boluntaryo a departamento ti uram, aniaman nga ahensiya ti gobierno, wenno public utility a mangtamtaming kadagiti emergency a pakairamanan ti peggad iti biag wenno sanikua. "Panagikaro" ket kayatna a sawen kuwarta wenno saan a kuwarta nga ibayad iti departamento wenno Estado ti Hawaii para ti nainkalintegan a balor ti sanikua ti publiko a pagadalan a napukaw, nadadael, wenno naperdi kas banag ti kinaliway wenno bandalismo ti estudyante. "Panagtakaw" ket kayatna a sawen bayat ti panagtakaw, wenno hijacking, ti estudyante ket (1) Gandatenna a patayen ti sabali a tao, wenno dangran wenno gandatenna a dangran ti bagi ti sabali a tao; wenno (2) Babaen man ti makadunor nga instrumento wenno saan: Agusar ti puwersa kontra iti dayta a tao nga addaan gandat nga abaken ti ilalaban dayta a tao wenno kinapigsa dayta a tao; Ikaritna ti panagusar ti puwersa kontra iti bagi ti siasinoman a sisasango nga addaan panggep nga abaken daytoy tapno ipabus-oyna ti panangala wenno panangagaw ti sanikua; wenno (A) (B) (C) Dangran ti sabali a tao iti nakaro. "Pagadalan" wenno "publiko a pagadalan" ket kayatna a sawen amin nga akademika ken saan a kolehiyo a kita ti pagadalan a naipasdek ken manmantineren ti departamento segun iti linteg ti estado. "Libro ti pagadalan" ket kayatna a sawen dagiti libro iti library ken textbooks. "Opisyal ti pagadalan" ket kayatna a sawen siasinoman nga administrador, espesyalista, mamalbalakad, manursuro, empleyado para ti seguridad ti pagadalan, wenno dadduma nga empleyado ti 19-17
Ilocano Version 1. September, 2010 departamento a responsable para ti pannakabantay dagiti estudyante. Saanna nga iraman dagiti tattao a nabayadan dagiti serbisyoda. "Panaglabsing mainaig iti pagadalan" ket kayatna a sawen dagiti panaglabsing a pakairamanan ti sanikua ti pagadalan, wenno panaglabsing iti uneg ti pagadalan, wenno lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. "Pagannurotan ti pagadalan" ket kayatna a sawen dagiti pagannurotan iti kababalin iti intero a pagadalan nga inaramid ti pagadalan. "Empleyado ti pagadalan" ket kayatna a sawen siasinoman a manursuro, opisyal, wenno dadduma nga empleyado ti departamento. "Rikisaen" ket kayatna a sawen no kalpasan panangkiddaw iti estudyante nga isukona (dagiti)ti kontrabando a banag ket agkedked daytoy ken adda nainkalintegan a rason tapno patien a linabsing ti estudyante ti linteg wenno dagiti maiparparit iti daytoy a kapitulo, wenno no adda problema iti salun-at wenno kinatalged a mainaig kadagiti ilegal a droga, napeggad nga armas, napeggad a ramit wenno paltog, wenno sumagmamano kadagitoy nasao, mabalin nga eksamenen ti opisyal ti pagadalan dagiti linaon ken sanikua a mabalin a pakairamanan ti, ngem saan laeng a dagiti bag, fanny packs, backpacks, jackets, sapatos, medyas, wenno aniaman a makinruar nga arwaten. "Panangkumpiskar" ket kayatna a sawen panangala (kadagi)ti kontrabando a banag a masukalan bayat ti panagrikisa. "Seryoso a disiplina" ket kayatna a sawen dagiti addang a pang- disiplina agraman panang-dismiss, panangiyakar a pang-disiplina, panangiruar iti tiempo ti krisis, ken panangsuspinde a lumabes iti sangapulo nga aldaw ti klase wenno agbanag iti pannakaisina ti apektado nga estudyante iti tiempo ti krisis wenno pannakasuspinde daytoy iti nasurok a kadagupan ti sangapulo nga aldaw ti klase iti aniaman a maysa a semestre. "Sexual offense" wenno "sexual assault" ket kayatna a sawen saan a pagaayat a panangapros wenno panangiggem kadagiti sekswal a parte ti bagi, panaglabos, panagusar ti puwersa tapno makanaig ti maysa a tao, aramiden ti oral sex, wenno dadduma a sexual contact, pannakinaig, panagaramid ti oral sex, wenno dadduma a sexual contact iti laksid ti nalawag a panagkedked ti tao wenno kinaawan kabaelan ti bagi wenno panunotna nga agkedked. "Panagsigarilio" wenno "panagusar ti tabako" ket kayatna a sawen panangikut, panagusar, panaglako wenno panagiwaras kadagiti produkto 19-18
Ilocano Version 1. September, 2010 a naaramid manipud tabako iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar a sanikua ti departamento ti edukasyon, wenno iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. "Panagrikisa a panangikkat ti bado" ket kayatna a sawen dagiti panagrikisa nga agkasapulan ti pananguksob ti bado nga agbanag iti pannakaisarang dagiti pribado a parte ti bagi, suso ti babai, wenno kalson, wenno kombinasyon dagitoy. "Pannakasuspinde" ket kayatna a sawen pannakaisina manipud iti pagadalan iti naituding a panawen bayat ti tawen ti klase. "Switchblade knife" ket kayatna a sawen aniaman a kutsilyo nga addaan blade nga awtomatiko nga aglukat: (1) Babaen puwersa ti ima a maipakat iti pipislen wenno dadduma a banag iti pagiggaman ti kutsilyo, wenno Babaen panagobra ti inertia ken/wenno gravity. (2) "Terroristic threatening" wenno "pamutbuteng a panangipangta" ket kayatna a sawen: (1) Panangipangta, babaen ti sao wenno aramid, a dangran ti bagi ti sabali a tao wenno perdien iti nakaro ti sanikua ti sabali a tao; Addaan panggep a mangparnuay, wenno saan a panangikaskaso iti peggad a mangparnuay, ti panagbakwit manipud iti pasdek, lugar a pagtataripnongan ti tattao, wenno pasilidad ti publiko a luglugan; wenno Panangisarang ti banag a "kalanglanga" ti paltog wenno armas. (2) (3) "Panagtakaw" ket kayatna a sawen: (1) Panangala, wenno panangkontrol ti sanikua ti sabali a tao ken panangagaw ti sanikua manipud ti dayta a tao; Panangala, wenno panangkontrol ti sanikua ti sabali a tao babaen iti panangswitik ken panangagaw ti sanikua manipud ti dayta a tao; Panangala, wenno panangkontrol ti sanikua ti sabali a tao a ti ammo dayta a tao ket napukaw wenno naiwagat, wenno naitulod a saan nga umno ti maipagarup a langa wenno gatad ti sanikua, ti kinasiasino ti umaw-awat, wenno dadduma nga impormasyon, nga adda panggep nga agawan ti makinkukua iti sanikua, saan nga aramiden ti tao ti nainkalintegan a pamuspusan tapno ammoen ken pakaammoan ti makinkukua; (2) (3) 19-19
Ilocano Version 1. September, 2010 (4) (5) (6) Panangala kadagiti serbisyo nga ammo ti tao a maala laeng no mabayadan dagitoy, babaen iti panangswitik, false token, wenno dadduma a wagas tapno liklikan ti panagbayad para kadagiti serbisyo; Panangkontrol ti maysa a tao iti pannakaited dagiti serbisyo iti sabali a saan a maikari para kenkuana ken iyakar dagitoy a serbisyo para ti bukodna a pagsayaatan wenno pagsayaatan ti maysa a tao a saan a maikari iti daytoy; Saan a panangaramid ti kasapulan a panangbusbos kadagiti pondo babaen: (A) (B) Panangala ti maysa a tao iti sanikua manipud ti siasinoman kalpasan ti maysa a katulagan, wenno segun ti pagaammo a legal nga obligasyon, panangaramid ti naituding a panagbayad wenno dadduma a panangbusbos, iti sanikua man wenno ti pakalakuan daytoy wenno manipud ti bukodna a sanikua a nakareserba iti isu met la a gatad, ken panangibilang iti sanikua kas kukuana ken saan a panangaramid ti kasapulan a panagbayad wenno panangbusbos; wenno Panangala kadagiti personal a serbisyo manipud iti maysa nga empleyado kalpasan katulagan a bayadan daytoy wenno panangted kadagiti pondo iti maikatlo a tao maigapu ti panagtrabaho, ket iranta a saan nga bayadan wenno ited daytoy iti umno a tiempo; (7) Panangawat, panangmantiner, wenno panangbusbos ti sanikua ti sabali a tao, numan pay pagaammona a daytoy ket tinakaw, nga addaan panggep nga agawan ti makin-kukua iti sanikua; wenno (8) Shoplifting wenno panagtakaw ti lako iti pagtagilakuan: (A) Panangilemmeng wenno panangikut kadagiti banbanag wenno tagilako ti aniaman a tienda ti departamento ti edukasyon wenno pagtagilakuan ti departamento ti edukasyon, nga addaan panggep a mangsuwitik; (B) Panangbalbaliw ti nakasurat a presio wenno dadduma a marka ti presyo dagiti banbanag wenno tagilako ti aniaman a tienda ti departamento ti edukasyon wenno pagtagilakuan ti departamento ti edukasyon, nga addaan panggep a mangsuwitik; (C) Panangiyakar kadagiti banbanag wenno tagilako ti 19-20
Ilocano Version 1. September, 2010 aniaman a tienda ti departamento ti edukasyon wenno pagtagilakuan ti departamento ti edukasyon manipud ti maysa a disso agturong iti sabali, nga addaan panggep a mangsuwitik; "Trespass" ket kayatna a sawen panangserrek wenno panagtalinaed iti uneg wenno iti solar ti aniaman a pasilidad ti pagadalan wenno departamento ti edukasyon kalpasan ti naan-anay a ballaag wenno kiddaw manipud kadagiti awtoridad ti pagadalan wenno opisyal ti pulisya a panawan daytoy. "Panagballog" ket kayatna a sawen naglangan ti estudyante iti (kadagiti) klase wenno awan iti uneg ti pagadalan nga awan pammalubos ti prinsipal wenno nadutokan a mangisuno iti daytoy. [Eff 9/1/82; am 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; am and comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-101, 302A-1101, 302A-1112, 302A-1134, 302A-1134.5) §8-19-3 Pannakaipakat. (a) Maipakatto dagiti bilbilin daytoy a kapitulo iti amin nga estudyante a sumsumrek iti publiko a pagadalan bayat ti regular a tawen ti klase, summer session, wenno intersessions aniaman ti edad ken mainayon ti bilin nga iti ruar dagiti oras no kaano a madama ti klase, dagiti agkaskasera nga estudyante ket sakupen dagiti pagannurotan iti dormitorio nga inaramid ti pagadalan ken inanamongan babaen ti surat a pammalubos (dagi)ti nagannak, legal a mangay-aywan kadagiti agkaskasera nga estudyante. (b) Dagiti administratibo a pagannurotan ti Hawaii para kadagiti estudyante nga addaan disabilidad ket maipakatto iti panangdisiplina kadagiti estudyante a maikari nga umawat ti espesyal nga edukasyon wenno dadduma a serbisyo segun kadagitoy a kapitulo. (c) Dagiti balikas maipapan iti prinsipal wenno nadutokan a mangisuno iti daytoy iti Paset ti Kapitulo 2 ket maipapanto a pakairamanan ti direktor ti pagadalan para kadagiti panggep iti disiplina iti summer school. Dagiti balikas maipapan iti tawen ti klase iti daytoy a kapitulo ket maipapanto kas summer session tunggal maipakat ti summer school. (d) Ti disiplina bayat dagiti intersession ken iti summer school ket iturayanto ti Paset ti Kapitulo 3. Ti disiplina dagiti estudyante nga umaw-awat kadagiti serbisyo iti espesyal nga edukasyon bayat ti pannakaiyat-atiddog ti tawen ti klase ti estudyante ket iturayanto ti Paset ti 19-21
Ilocano Version 1. September, 2010 Kapitulo 2 ken dagiti allagaden ken dawdawaten dagiti administratibo a pagannurotan ti Hawaii para kadagiti estudyante nga addaan disabilidad. (e) Iti amin a kaso dagiti administratibo nga addang ken panangi-report a mainaig iti estudyante, maipakatto ti kapitulo 8-34. Maysa pay, para kadagiti estudyante nga umaw-awat kadagiti serbisyo iti espesyal nga edukasyon, agpannurayto dagiti administratibo a pagannurotan ti Hawaii para kadagiti estudyante nga addaan disabilidad. (f) Awanto ti maaramid nga addang mainaig ti pannakasuspinde, seryoso a disiplina, wenno panangikaro iti bandalismo wenno kinaliway malaksid no maiyannurot iti daytoy a kapitulo. (g) Amin a banbanag mainaig kadagiti panagsaludsod ken/wenno panagaresto ti pulis kadagiti estudyante ket maisayangkatto kas maiyannurot iti daytoy a kapitulo. [Eff 9/1/82; am 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; am and comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS 302A-1101) §8-19-4 Pannakasina-sina. No aniaman a bilin daytoy a kapitulo wenno pannakaipakat daytoy iti siasinoman a tao wenno pasamak ket maibilang kas invalid, saan nga apektaran ti kina-invalid ti dadduma a bilbilin wenno pannakaipakat ti kapitulo a mabalin a maipatungpal nga awan ti invalid a bilin wenno pannakaipakat, ket para iti daytoy, mabalin a masina-sina dagiti bilbilin daytoy a kapitulo. [Eff 5/23/86; comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112 PASET TI KAPITULO 2 SAAN A NASAYAAT NGA ARAMID KEN DISIPLINA TI ESTUDYANTE BAYAT TI REGULAR A TAWEN TI KLASE 19-22
Ilocano Version 1. September, 2010 §8-19-5 Dagiti addang a pang-disiplina; awtoridad. (a) Dagiti pannakasuspende a nasursurok ngem sangapulo nga aldaw ti klase wenno dagiti pannakasuspende nga agbanag iti pannakasuspende ti estudyante iti nasursurok ngem kadagupan ti sangapulo nga aldaw ti klase iti aniaman a maymaysa a semestre, dagiti pannakaiyakar a pang- disiplina, dagiti pannaka-ikkat, ken pannakaiyat-atiddog dagiti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis ket aprobaranto ti superintendiyente ti complex area. (b) Dagiti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis ken pannakasuspende iti sangapulo nga aldaw ti klase wenno basbassit ket mabalin nga aprobaran ti prinsipal wenno nadutokan a mangisuno iti daytoy. (c) Iti panangikeddeng kadagiti addang a pang-disiplina, ikkanto ti prinsipal wenno ti nadutokan a mangisuno ti daytoy ti konsiderasyon ti panggep ti naglabsing, ti kita ken kinakaro ti panaglabsing, ti epekto ti panaglabsing kadagiti dadduma agraman no inaramid daytoy ti tao wenno grupo dagiti tattao kas koma ti gang, ti edad ti naglabsing, ken no ti naglabsing ket saan nga daytoy ti umuna a panaglabsingna. [Eff 9/1/82; ren §8-19-4, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §§302A-1112, 302A-1002) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1002) §8-19-6 Maiparit nga aramid ti estudyante; dagiti panaglabsing iti klase. (a) Maipakat ti sumaganad a maiparit nga aramid iti amin nga estudyante iti sistema ti publiko a pagadalan, iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. (1) Dagiti Klase A a panaglabsing: Panangduklos; (A) (B) Panangserrek; (C) Napeggad a ramit, wenno banag; panangikut wenno panangusar; (D) Makadunor nga armas; panangikut wenno panangusar; (E) Ramramit iti panangusar ti droga; panangikut, panangusar, wenno panaglako; 19-23
Ilocano Version 1. September, 2010 (F) Panangipapilit a panagdawat ti aniaman a banag iti maysa a tao; (G) Pannakilaban; (H) (I) (J) Paltog; panangikut wenno panangusar; Panangpatay iti maysa a tao; Ilegal a droga; panangikut, panangusar, wenno panaglako; (K) Makabartek a banbanag; panangikut, panangusar, (2) wenno panaglako; Panangperdi ti sanikua wenno bandalismo; (L) (M) Panagtakaw; (N) (O) Pamutbuteng a panangipangta. Dagiti Klase B a panaglabsing: (A) Pamutbuteng; (B) Cyberbullying; (C) Makariribuk nga aramid; (D) (E) (F) (G) Panangriribuk; (H) Hazing; (I) Panaglabsing mainaig iti seks; wenno False alarm wenno Saan a pudpudno a ballaag; Panangpeke; Panagsugal; (3) Saan a maiyanatup ken/wenno kuwestionable nga usar dagiti materyales ken/wenno alikamen para ti internet; Panagtakaw; wenno Awan pammalubos nga iseserrek iti sanikua ti sabali. (J) (K) Dagiti Klase C a panaglabsing: (A) Makapasakit a sao; (B) (C) (D) Panangpanaw iti klase; Panagsukir; Laser pen/laser pointer; panangikut wenno panangusar; Ipapanaw iti campus nga awan pammalubos; Panagsigarilio wenno panangusar kadagiti banbanag a naaramid manipud tabako; wenno (E) (F) (G) Panagballog. (4) Dagiti Klase D a panaglabsing: Kontrabando; panangikut wenno panangusar; (A) (B) Babassit a problema a kababalin; wenno (C) Dadduma pay a pagannurotan iti pagadalan. 19-24
Ilocano Version 1. September, 2010 (I) (ii) Aniaman a dadduma pay nga aramid kas ibilin ken iparit dagiti pagannurotan ti pagadalan. Maipablaakto dagiti indibidwal a pagannurotan ti pagadalan wenno maiwaras para ti pannaka- inspeksyon iti opisina ti pagadalan ken pakaammoan dagiti estudyante, empleyado ti pagadalan, ken nagannak maipanggep iti maiparit nga aramid segun iti klase A agingga D daytoy a section. Awan ti addang a pang-disiplina nga agdagup iti seryoso a disiplina ti maipakat para ti panaglabsing iti aniaman nga indibidwal a pagannurotan ti pagadalan a klase D a panaglabsing. (b) Siasinoman nga estudyante nga agikut ti paltog ket ma-ikkat manipud iti pagadalan iti saan a nakurkurang ngem panawen ti maysa a tawen ti kalendaryo. Maiparit ti panangikut wenno panangusar ti paltog iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a luglugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departmento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan malaksid para ti pannakipartisipar kadagiti timpuyog iti benneg ti atletika, clubs ken/wenno Junior Reserve Officer Training Corp (ROTC) shooting sports programs ken panagsanay iti marksmanship, edukasyon, ken pannakisalip. Mabalin a balbaliwan ti superintendiyente wenno nadutokan, segun iti kaso, ti pannaka-ikkat ti estudyante a matakwatan nga agik-ikut ti paltog. No ma- ikkat ti estudyante iti pagadalan, nasken a maikkan dayta nga estudyante kadagiti alternatibo a mangted-adal nga aktibidades wenno sabali a maiyannatup a tulong segun ti bilin ti section 8-19-11. (c) Siasinoman nga estudyante nga agikut, aglako, wenno agusar ti napeggad nga armas, switchblade knife wenno aniaman a buneng a saan a nausar a husto, (dagiti) makabartek a banbanag, wenno (dagiti) ilegal a droga bayat panagatender ti klase ket mabalin a mapawilan nga agatender ti klase agpatingga ti siyam-a-pulo ket dua nga aldaw ti klase. Siasinoman nga estudyante a madlaw a nakainom wenno nagusar (kadagi)ti makabartek a banbanag wenno ilegal a droga sakbay sumrek iti pagadalan wenno agatender kadagiti aktibidades a bantayan ti departamento a maangay iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento iti uneg wenno urar ti sanikua ti pagadalan ket mabalin a mapawilan a 19-25
Ilocano Version 1. September, 2010 sumrek iti klase agpatingga ti siyam-a-pulo ket dua nga aldaw ti klase ken isayangkatto ti pagadalan ti "substance use screening tool" tapno maammoan no kasapulan a mairekomendar a maeksamen ti estudyante maipanggep iti panagabuso ti substansya segun ti section 302A-1134.6(f), Hawaii Revised Statutes. Surotento ti administrador ti pagadalan dagiti bilbilin daytoy a kapitulo babaen ti panangisayangkat ti imbestigasyon maipanggep ti nai-report nga insidente ken pakaammoan ti nagannak maipanggep ti addang a pang-disiplina. Kasta met nga urnosento ti administrador ti pagadalan ti panang-screen ti nagsanay nga screener iti estudyante. Tipun-tipunento ti nadutokan nga screener dagiti resulta kaduana ti estudyante, ken pakaammoannanto ti administrador ti pagadalan maipanggep kadagiti resulta. Kalpasanna pakaammoanto ti administrador ti pagadalan ti pamilia maipanggep kadagiti resulta ti screening, dagiti bilbilin ti linteg para ti nasapa a panagsubli, ken mangited ti listaan dagiti kauman nga ahensiya ti seguro medikal a mangisaysayangkat kadagiti substance abuse assessment. Bayat ti screening damagendanto iti estudyante ti sumagmamano a saludsod tapno maammoan no ti estudyante ket addaan nababa, nangato, wenno nakangatngato a risgo para ti problema a panagusar ti substansya. No ipakita ti screening interview dagiti nangato wenno nakangatngato a resulta, mairekomendarto ti estudyante para ti pormal a substance abuse assessment. Itedto ti pormal a substance abuse assessment ti eksperto a klinikal nga kapanunotan tapno maammoan no adda problema mainaig iti panagabuso ti substansya, ken no kasta, idiaya dagiti mairekomendar a pannakaagas. No mairekomendar para ti substance abuse assessment, madawatto kadagiti estudyante nga addaan medikal a seguro ti salun-at a kaumanda ti kompanya ti medikal a salun-at tapno mangituding ti appointment. Mairaman kadagiti propesyonal a makaited kadagiti substance abuse assessment dagiti sertipikado a substance abuse counselors (CSAC), psychiatrists, advanced practice registered nurses (APRN), psychologists, ken lisensyado a clinical social workers. Mabalin nga aprobaran ti prinsipal wenno nadutokan dagiti pannaka-suspende a maysa agpatingga sangapulo nga aldaw ti klase. Aprobaranto ti superintendiyente ti complex area dagiti pannaka-suspende a nasursurok ngem sangapulo nga aldaw ti klase. Iti panangaramid iti daytoy nga annongen ken panangikeddeng kadagiti addang a pang-disiplina, pagibatayanto ti prinsipal wenno nadutokan ti kita ken kinakaro ti panaglabsing, ti epekto ti panaglabsing kadagiti dadduma, ti tawen ti naglabsing, ken no inaramid man idin ti naglabsing daytoy. No mapawilan ti estudyante a sumrek iti klase, siguradoento ti prinsipal wenno nadutokan a maited dagiti mangted-adal nga alternatibo nga aktibidades wenno 19-26
Ilocano Version 1. September, 2010 sabali a maiyanatup a tulong suporta iti estudyante, ken mairekomendar ti estudyante para ti maiyanatup nga intervention ken/wenno serbisyo pannakaagas kas ikeddeng ti prinsipal wenno nadutokan segun ti pannakiuman iti maiyanatup nga empleyado ti pagadalan wenno segun kadagiti administratibo a pagannurotan iti Hawaii para kadagiti estudyante nga addaan disabilidad, no maipakat. (d) Maaramidto ti addang a pang-disiplina para kadagiti klase ti panaglabsing iti grado a kindergarten agpatingga iti maika-sangapulo ket dua kas maiyannurot kadagiti proseso a naisaad iti daytoy a kapitulo ken iti las-ud dagiti sumaganad a pagpilian kas inkeddeng dagiti awtoridad a nadutokan iti section 8-19-5. Nasken a maisaad ti panangikalikagum nga mangisuro kadagiti estudyante ti maiyanatup a kababalin no maipakat dagiti addang a pang-disiplina. Mabalin a mairaman ti sumaganad kas pagpilian nga addang a pang-disiplina: (1) (2) (3) (4) Panangtubngar ken pannakikumperensiya iti estudyante; Pannakatengngel; Pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis; Para-indibidwal a panangisuro mainaig kadagiti problema a kababalin ti estudyante; Pannakasuspende ti estudyante ngem agtalinaed isuna iti uneg-ti-pagadalan tapno makipaset latta kadagiti aktibidades; Apagapaman nga alternatibo a lugar ti edukasyon; Pannakapukaw kadagiti pribilehiyo; Kumperensiya ti nagannak; (5) (6) (7) (8) (9) Oras iti opisina; (10) Pannakasuspende iti maysa agpatingga ti sangapulo nga aldaw ti klase; (11) Pannakasuspende iti sangapulo ket maysa wenno ad-adu pay nga aldaw ti klase; (12) Klase iti Sabado; (13) Pannakaiyakar a pang-disiplina; (14) Pannakaiturong kadagiti alternatibo a programa ti edukasyon; (15) Pannaka-ikkat; wenno (16) Panagikaro. (e) Mabalakadanto dagiti estudyante kas nayon ti aniaman nga addang a pang-disiplina nga maisayangkat segun kadagiti paset ti section (c) ken (d). 19-27
Ilocano Version 1. September, 2010 (f) Awanto ti addang nga agbalin a seryoso a pang-disiplina ti maipakat kadagiti estudyante gapu ti panagaramid kadagiti klase D a panaglabsing. (g) Awanto ti pannaka-suspende wenno seryoso a pang-disiplina ti maipakat iti siasinoman nga estudyante gapu ti panangpanaw ti klase wenno panagballog. (h) Maipapanto dagiti pagpilian nga addang pang-disiplina kadagiti paset ti section (c) ken (d) kas addang a pang-disiplina iti uneg ti taw-en ti klase. (I) Mabalin a maipatungpal dagiti addang a pang-disiplina agpatingga iti sumaruno a tawen ti klase no naaramid ti panaglabsing iti uneg ti duapulo nga aldaw ti klase manipud ti naudi nga aldaw ti klase para kadagiti estudyante iti dayta a tawen ti klase. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-5, 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97, am and comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1134, 302A-1134.5) §8-19-7 Pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis. (a) Mabalin nga iruar a dagus ti prinsipal wenno nadutokan, iti tiempo ti emergency, ti maysa nga estudyante maibatay iti panagimbestigar ken maduktalan a mangpataud ti aramid ti estudyante iti nalawag ken dagdagus a peggad iti kinatalged ti bagi ti estudyante mismo wenno dadduma wenno makariribuk unay daytoy ket kasapulan ti dagus a pannakaisina ti estudyante tapno masaluadan ti karbengan dagiti dadduma nga estudyante a mangtunton ti edukasyon nga awanan pannakasinga. (b) Apaman a maipakat ti pannakaisina ti estudyante iti tiempo ti krisis, aramidento dagiti pagadalan ti kabaelanda a pakaammoan a dagus ti nagannak babaen ti telepono. (c) Personal a maipatulod wenno maibuson iti koreo ti maipasaruno a nakasurat a pakaammo para ti nagannak maipanggep ti pannakaisina ti estudyante iti tiempo ti krisis. Laonento ti pakaammo maipanggep ti pannakaisina ti estudyante iti tiempo ti krisis dagiti sumaganad: (1) (2) (3) Pammabasol kadagiti banbanag nga inaramid ti estudyante a nagibatayan ti pannakaisina ti estudyante iti tiempo ti krisis; Dagiti napaneknekan a pammabasol a panagaramid kadagiti banbanag; Kasuratan (dagiti) ti addang a pang-disiplina; ken 19-28
Ilocano Version 1. September, 2010 (4) Kasuratan ti petsa, oras, ken lugar ti kumperensiya nga idiaya ti administrasyon ti pagadalan tapno makitaripnong iti nagannak. Maibusonto iti superintendiyente ti complex area ti kopya daytoy a pakaammo maipanggep ti pannakaisina ti estudyante iti tiempo ti krisis. Kas nayon ti pakaammo a dawdawaten daytoy a paset ti section, padasento ti prinsipal wenno nadutokan a patalgedan ti pakaammo maipanggep ti pannakaisina ti estudyante iti tiempo ti krisis babaen ti panangtawag iti nagannak iti telepono. (d) Mapalubosanto ti estudyante a naisina iti pagadalan iti tiempo ti krisis nga agsubli iti klase apaman a nalpasen ti krisis. (e) Saanto nga agtultuloy ti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis iti nasursurok ngem sangapulo nga aldaw ti klase, malaksid no inaprobaran daytoy ti superintendiyente iti complex area bayat ti maysa nga apela. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-6, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112) §8-19-7.1 Imbestigasyon. (a) Dagdagus kalpasan ti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis wenno tunggal adda rason a patien ti prinsipal wenno nadutokan a nagaramid ti maysa nga estudyante ti banag nga mangpatalged ti pannakaipakat ti pannakasuspende, iruginto ti prinsipal wenno nadutokan ti naan-anay nga imbestigasyon. (b) No maisayangkat ti maysa nga imbestigasyon, aramidento ti prinsipal wenno ti nadutokan ti amin nga awan dakes a panggepna iti kasapaan a tiempo tapno pakaammoan ti nagannak maipanggep ti imbestigasyon ti pagadalan. No kalpasan ti amin a panangpadas, saan a makauman ti prinsipal wenno ti nadutokan ti nagannak, mabalin nga isayangkat ken kumpletoen ti pagadalan ti imbestigasyon. Makumpletonto ti imbestigasyon iti kabiitan a panawen. No pilien ti prinsipal wenno nadutokan nga irugi dagiti proseso ti pannakaipakat ti seryoso a pang- disiplina malaksid iti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis, agaramidto ti prinsipal wenno nadutokan, kalpasan a makumpleto ti imbestigasyon, ti nakasurat a report a naglaon ti ababa a testimonia dagiti testigo a nangsungbat kadagit salsaludsod, aniaman a dadduma nga ebidensia, ken (dagiti) ti rason ti prinsipal wenno nadutokan a nangirugi kadagiti proseso a pang-disiplina. (c) Mangtedto ti prinsipal wenno nadutokan iti nagannak ti pakaammo maipanggep kadagiti natakuatan kontra iti estudyante. No 19-29
Ilocano Version 1. September, 2010 ilibak ti estudyante wenno nagannak (dagiti) ti maipabpabasol, ipakitanto ti prinsipal wenno nadutokan iti nagannak ken iti estudyante ti pammaneknek a mangsuportar kadagiti natakuatan ti opisyal ti pagadalan. Maikkanto ti gundaway ti estudyante wenno nagannak a mangipresentar ti palawag ti estudyante mainaig iti insidente. [Eff and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112) §8-19-8 Pannaka-suspende. (a) Tunggal adda rason ti prinsipal wenno nadutokan a patienna a nagaramid ti estudyante ti banag nga mangpatalged ti pannaka-suspende, dagdagus a mangisayangkat ti prinsipal wenno nadutokan ti imbestigasyon maipanggep iti insidente. Apaman a makumpleto ti imbestigasyon ken dagiti natakuatan, mabalin a masuspende ti estudyante no matakuatan ti prinsipal wenno nadutokan nga adda kina-agpayso dagiti natakuatan. Pakaammoanto ti prinsipal wenno nadutokan ti nagannak babaen ti surat maipapan kadagiti natakuatan ken dagiti addang a pang-disiplina. (b) No saan nga admitiren ti estudyante wenno nagannak (dagiti) ti maipabpabasol, ipakitanto ti prinsipal wenno nadutokan iti nagannak ken iti estudyante ti ebidensya nga ikut dagiti awtoridad ti pagadalan a mangsuportar kadagiti natakuatan ti opisyal ti pagadalan. Maikkanto ti gundaway ti estudyante ken/wenno nagannak a mangipresentar ti palawag ti estudyante mainaig iti insidente. Nupay kasta, no saan a maawatan ti estudyante ti kinakaro dagiti maipabpabasol kenkuana, ti kita dagiti proseso, ken dagiti pagbanagan dagitoy, wenno addaan ti edad, panagpanpanunot wenno kapadasan tapno narigat isuna a kapatang iti kakasta a saritaan, kiddawento ti prinsipal wenno nadutokan a makipaset ti nagannak iti saritaan. (c) No ti kadagupan ti bilang dagiti aldaw iti aniaman a maysa a semestre para kadagiti pannakasuspende ket ad-adu ngem sangapulo nga aldaw, maipakatto dagiti proseso ti nainkalintegan a wagas iti daytoy a kapitulo malaksid no sabali ti ibagbaga ti linteg. (d) Maikkanto ti nagannak ti berbal a pakaammo maipanggep ti aniaman a pannakasuspende kasano man kapaut daytoy. Ti umuna a pakaammo maipanggep ti pannakasuspende ket babaen ti telepono, no mabalin, ken ti nakasurat a pakaammo ket personal a maipatulod wenno maibuson iti nagannak apaman a makumpleto ti imbestigasyon. Laonento ti pakaammo maipanggep pannakasuspinde dagiti sumaganad a nakasurat a sarita: 19-30
Ilocano Version 1. September, 2010 Dagiti pammabasol iti estudyante maipanggep panangaramidna kadagiti banbanag a mangbukel ti nagibasaran ti dayta a pannakasuspinde; (2) (1) Dagiti napaneknekan a pammabasol a panangaramid kadagiti banbanag; Kasuratan (dagiti) ti addang a pang-disiplina; ken Kasuratan ti petsa, oras, ken lugar ti kumperensiya nga idiaya ti administrasyon ti pagadalan tapno makitaripnong iti nagannak. (3) (4) Maibusonto ti kopya daytoy a pakaammo iti superintendiyente ti complex area. Kas nayon ti pakaammo a dawdawaten ti paset daytoy a section, padasento ti prinsipal nga ikonfirmar ti pakaammo babaen panangtawag iti nagannak iti telepono. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-7, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; am and comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112) §8-19-9 Nainkalintegan a wagas para kadagiti pannakasuspende nga ad-adu ngem sangapulo nga aldaw, dagiti pannakaiykar a pang- disiplina, ken pannaka-ikkat. (a) No, segun iti imbestigasyon, patien ti prinsipal wenno nadutokan a nagaramid ti estudyante ti aktibidad a maibilang kas pananglabsing iti daytoy a kapitulo, ken no irekomendar ti prinsipal wenno nadutokan a maipakat ti seryoso a pang-disiplina malaksid ti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis, dagdagusto a pakaammoan ti prinsipal wenno nadutokan ti superintendiyente ti complex area tapno irugina dagiti wagas a pang- disiplina babaen panangala ti berbal a pammalubos manipud ti superintendiyente ti complex area. (b) Apaman a maala ti berbal a pammalubos manipud ti superintendiyente ti complex area, aramidento ti prinsipal wenno nadutokan ti kabaelanna a pakaammoan ti nagannak maipanggep iti: (1) (2) Gundaway nga agapela, ken (3) (c) Iti uneg ti tallo nga aldaw ti klase kalpasan ti berbal a Insidente a nagbanag iti seryoso a pannaka-disiplina, Dagdagus a pannakaipakat ti addang a pang-disiplina. pammalubos manipud ti superintendiyente ti complex area, mangibusonto ti prinsipal wenno nadutokan iti nagannak ti nakasurat a pakaammo maipanggep ti insidente a nagbanag iti seryoso a pannakadisiplina kadua ti papeles ti apela. Ti facsimile a pirma ti, wenno elektroniko a kumpirmasyon ti pammalubos ti superintendiyente ti complex area iti papeles ti insidente a nagbanag iti seryoso a pannakadisiplina ket 19-31
Ilocano Version 1. September, 2010 umanayen. Laonento ti nakasurat a pakaammo maipanggep ti seryoso a pannakadisiplina dagiti sumaganad a sarita: (1) (2) (3) (4) (5) Dagiti pammabasol iti estudyante maipanggep panangaramidna kadagiti banbanag a mangbukel ti nagibasaran ti seryoso a pannakadisiplina; Dagiti napaneknekan a pammabasol a panangaramid kadagiti bambanag; Kasuratan (dagiti) ti addang a pang-disiplina; ken Kasuratan nga adda karbengan ti nagannak nga agapela iti superintendiyente ti complex area no kaano a mabalin a mangidatag ti nagannak ti pammaneknek, ayaban ken pagsaludsodan dagiti saksi, ken i-representar ti abogado ken agpatingga a mangted ti nagannak ti nakasurat a pakaammo ti panangirepresentar ti abogado iti saan a nakurkurang ngem sangapulo nga aldaw sakbay ti apela. No kayat ti estudyante wenno nagannak ti mangidatag ti apela, nasken a maisubmitir ti apela a nakasurat ken maawat ti superintendiyente ti complex area agpatingga ti panagserra ti opisina iti maika-pito nga aldaw ti klase manipud ti petsa a naipaulog ti pakaammo maipanggep ti seryoso a pannakadisiplina. Mapalubosanto ti estudyante a sumrek iti klase bayat a maad-adal ti apela malaksid no ibilang ti prinsipal ti agtultuloy a kaadda ti estudyante kas mangparnuay ti dakkel a risgo iti bukodna a bagi wenno kadagiti dadduma wenno iti karbengan ti dadduma nga estudyante nga agkalikagum a saan a masinga ti panagadalda. Nupay kasta, saanto a makipaset ti estudyante iti aniaman kadagiti extracurricular nga aktibidades, agraman ngem saan laeng nga, athletics, panagbiyahe, wenno clubs. (d) Apaman a maawat ti nakasurat a kiddaw para ti maysa nga apela, mangitudingto ti superintendiyente ti complex area ti apela, iti uneg ti sangapulo nga aldaw ti klase, ken pakaammoannanto ti nagannak iti petsa, oras, ken lugar. Maibusonto iti nagannak ken prinsipal wenno nadutokan ti nakasurat a pakaammo maipanggep iti apela iti saan a nakurkurang ngem sangapulo ket lima nga aldaw ti kalendaryo sakbay ti apela. Isayangkatto ti superintendiyente ti complex area ti apela wenno babaen ti awan pabpaboranna a tao ti departamento ti edukasyon, wenno awan pabpaboranna a nadutokan, a mabalin nga opisyal ti departamento, dinutokan ti superintendiyente ti complex area. Maisayangkatto ti apela segun kadagiti sumaganad: 19-32
Ilocano Version 1. September, 2010 (1) (2) (3) (4) (5) Pribadonto a maisayangkat ti apela malaksid no kiddawen ti estudyante wenno nagannak a mailukat daytoy iti publiko; Adda karbengan ti nagannak ken ti prinsipal wenno ti dinutokan ti prinsipal a mangipresentar ti pammaneknek, agsaludsod kadagiti saksi kalpasan ti panagtestigoda, ken mangisubmitir ti testimonia a pangkontra. Ti nagannak ken ti prinsipal wenno dinutokan ti prinsipal ket mabalin nga irepresentar ti abogado; Saan a nasken a suroten ti superintendiyente ti complex area wenno ti awan pabpaboranna a dinutokan ti departamento ti edukasyon dagiti pormal a pagannurotan iti ebidensya; Tingitingento iti patas a wagas ti superintendiyente ti complex area wenno ti awan pabpaboranna a dinutokan ti departamento ti edukasyon ti naipresentar nga ebidensya; (6) Mabalin nga i-record wenno mangala ti nagannak ti kopya ti tape recording ti departamento, wenno ti transcript ti departmento ti tape recording dagiti napasamak, a bayadanna, ken no laeng makiddaw para ti panggep a panangadal manen ti korte iti daytoy. Mangi-record to ti superintendiyente ti complex area wenno awan pabpaboranna a dinutokan ti departamento ti edukasyon ti transcript wenno tape recording dagiti mapasamak; (7) Mangipaulogto ti superintendiyente ti complex area ti nakasurat a pangngeddeng iti saan a naladladaw ngem pito nga aldaw ti klase a nalawag a mangibaga (kadagi)ti addang a maisayangkat ken dagiti nakaibasaran dagita nga addang. Maibusonto wenno maidanon mismo ti nakasurat a desisyon iti nagannak, ti abogado a nangirepresentar iti estudyante, ken maysa a kopya iti pagadalan. No maitandudo ti addang a pang-disiplina, ilanadto ti superintendiyente ti kadagupan a bilang dagiti aldaw a pannakasuspende ken iti las-ud dagiti petsa a panangrugi ken panagturpos ti pannakasuspende, iramananto nga ibilang ti dagup dagiti aldaw a pannakasuspende a naikaron ti estudyante. (e) Mabalin nga i-apela ti nagannak ti desisyon iti superintendiyente ti complex area babaen panangted ti nakasurat a pakaammo maipanggep ti apelada ken ti nalawag a sarita no kidkiddawenda ti pannakabista iti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan a mangilanad kadagiti isyu ken argumento kadua dagiti pangsuportar a dokumento ken ebidensya nga iyap-apela ti indibidwal. 19-33
Ilocano Version 1. September, 2010 Maipatulodto ti nakasurat nga apela iti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan iti uneg ti pito nga aldaw ti klase kalpasan ti petsa ti nakasurat a desisyon ti superintendiyente ti complex area. No awan ti kiddaw para ti maysa a pannakabista, mangipaulogto ti desisyon ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan maibasar iti intero a record dagiti napasamak nga inaramid ti superintendiyente ti complex area ken insubmitir ti nagannak iti apela. Mangipaulogto ti pinal a nakasurat a desisyon ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan. Mapalubosanto ti estudyante a sumrek iti klase bayat a maad- adal ti apela malaksid no ibilang ti superintendiyente ti complex area ti agtultuloy a kaadda ti estudyante kas mangparnuay ti dakkel a risgo iti bukodna a bagi wenno kadagiti dadduma wenno iti karbengan ti dadduma nga estudyante nga agkalikagum a saan a masinga ti pangadalda. No ti estudyante ket maisina iti pagadalan bayat pannakaadal ti apela, mangipaulogto ti desisyon ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan iti uneg ti duapulo ket maysa nga aldaw ti kalendaryo kalpasan ti petsa a pannakaawat iti apela. (f) Kalpasan ti naisurat a pannakaawat iti apela manipud iti nagannak wenno ti abogado ti nagannak, maipatulodto ti nakasurat a desisyon ti superintendiyente ti complex area ken amin dagiti dokumento ken recordings manipud ti pannakabista a naibilin iti paset ti section (d) daytoy a paset iti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan iti uneg ti sangapulo nga aldaw ti kalendaryo. Adalento ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan ti ebidensya ken mangipaulog ti desisyon maibasar iti addang a pang-disiplina iti uneg ti sangapulo ket uppat nga aldaw ti kalendaryo. Personal a maitulodto wenno maibusonto ti desisyon iti nagannak wenno ti abogado a nangirepresentar kadakuada. Maysa pay, mapakaammoanto ti nagannak maipanggep iti karbenganda a mangisubmitir kadagiti nakasurat a maipuwera iti desisyon ken mangipresentar ti argumento iti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan. Dagiti nakasurat a maipuwera ken kiddaw a mangipresentar ti argumento iti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan ket nasken a maawat iti uneg ti lima nga aldaw ti kalendaryo kalpasan ti petsa ti desisyon nga impaulog ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan. Mabalin a mangisubmitir ti nagannak kadagiti nakasurat a maipuwera ken isuko ti karbenganda a mangipresentar ti argumento; nupay kasta, awanto ti karbengan a mangipresentar ti argumento no saan pay a naisubmitir dagiti nakasurat a maipuwera. No naisubmitir ti nagannak iti umiso a tiempo dagiti nakasurat a maipuwera ken kiddawenda ti karbengan a mangipresentar ti argumento, pakaammoanto ida ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan, iti uneg ti dua 19-34
Ilocano Version 1. September, 2010 nga aldaw ti klase kalpasan pannakaawat ti kiddaw, maipanggep ti petsa, oras, ken lugar no kaanoda a mabalin nga ipresentar dagiti argumentoda. Ti petsa ti panangipresentar ti argumento ket saan a nakurkurang ngem lima nga aldaw ti kalendaryo ken saan a nasursurok ngem sangapulo ket uppat nga aldaw ti kalendaryo manipud ti petsa ti pakaammo a mangibagbaga iti nagannak ti petsa, oras, ken lugar no sadinoda nga ipresentar dagiti argumentoda. Mangibusonto ti superintendiyente ti edukasyon wenno ti nadutokan ti nakasurat a desisyon iti nagannak wenno ti nangirepresentar nga abogado iti uneg ti sangapulo ket uppat nga aldaw ti kalendaryo manipud ti petsa a panangipresentar ti argumento wenno no insuko ti nagannak ti karbenganda a mangipresentar ti argumento, iti uneg ti sangapulo ket uppat nga aldaw apaman a maawat dagiti nakasurat a maipuwera manipud nagannak. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-8, 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; am and comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112) §8-19-10 Kapaut dagiti addang a pang-disiplina. (a) No saan a maipakat ti addang a pang-disiplina kas banag ti wagas ti apela, mabalin a maipatungpal ti addang a pang-disiplina iti sumaruno a tawen ti klase iti aniaman a publiko a pagadalan ken saan a mairaman ti summer school. (b) No dagiti aramid a nagbanag iti addang a pang-disiplina, ket naaramid iti uneg ti duapulo nga aldaw manipud ti naudi nga aldaw ti klase para kadagiti estudyante iti tawen ti klase mabalin a maipatungpal ti addang a pang-disiplina iti sumaruno a tawen ti klase iti aniaman a publiko a pagadalan ken saan a mairaman ti summer school. (c) Saanto a maipakat daytoy a section kadagiti panaglabsing mainaig kadagiti paltog. Ti addang a pang-disiplina para kadagiti panaglabsing mainaig iti paltog ket inkapilitan iti saan a nakurkurang ngem maysa a tawen ti kalendaryo. (d) Malaksid iti nailadawan kadagiti maikadua a paset (a) ken (b), awan ti agtultuloy nga addang a pang-disiplina iti labes ti taw-en ti klase no kaano a naaramid ti pasamak. [Eff 9/1/82; ren §8-19-9, 5/23/86; comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1134) §8-19-11 Alternatibo a mangted-adal nga aktibidades ken dadduma a tulong no matakuatan a linabsing ti estudyante daytoy a 19-35
Ilocano Version 1. September, 2010 kapitulo. (a) Siguaradoento ti superintendiyente ti complex area a maited dagiti alternatibo a mangted-adal nga aktibidades wenno aktibo a pannakipaset dagiti publiko ken pribado nga ahensiya kas maiyanatup para ti amin nga estudyante a naisina iti tiempo ti krisis iti las-ud ti nasursurok ngem sangapulo nga aldaw ti klase wenno nasuspende iti nasursurok ngem sangapulo nga aldaw ti klase. (b) Para kadagiti amin nga estudyante a nasuspende iti maysa agingga sangapulo nga aldaw ti klase, mabalin a mangted ti prinsipal wenno ti nadutokan kadagiti alternatibo a mangted-adal nga aktibidades segun iti kasapulan ti estudyante. (c) Maipakatto dagiti administratibo a pagannurotan ti Hawaii para kadagiti estudyante nga addaan disabilidad para kadagiti estudyante a maikari babaen daytoy a kapitulo. [Eff 9/12/82; am and ren §8-19-10, 5/23/86; comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: §302A-1112) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1128) PASET TI KAPITULO 3 SAAN A NASAYAAT NGA ARAMID KEN DISIPLINA TI ESTUDYANTE ITI SUMMER SCHOOL §8-19-12 Dagiti addang a pang-disiplina; awtoridad. Mangipatungpalto ti direktor wenno ti nadutokan iti summer school iti addang a pang-disiplina kontra ti siasinoman nga estudyante a sumsumrek iti summer school. [Eff 5/23/86; comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112) §8-19-13 Maiparit nga aramid ti estudyante; dagiti panaglabsing iti klase. (a) Maipakat ti sumaganad a maiparit nga aramid iti amin nga estudyante iti summer school kabayatan ti oras ti summer school, iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti aktibidad wenno pasken nga inesponsoran ti departamento ti edukasyon iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. (1) Dagiti Klase A a panaglabsing: Panangduklos; (A) (B) Panangserrek; (C) Napeggad a ramit, wenno banag; panangikut wenno panangusar; 19-36
(2) (3) Ilocano Version 1. September, 2010 (D) Napeggad nga armas; panangikut wenno panangusar; (E) Ramramit iti panangusar ti droga; panangikut, (F) panangusar, wenno panaglako; Panangipapilit a panagdawat ti aniaman a banag iti maysa a tao; (G) Pannakilaban; (H) (I) (J) Paltog; panangikut wenno panangusar; Panangpatay iti maysa a tao; Ilegal a droga; panangikut, panangusar, wenno panaglako; (K) Makabartek a banbanag; panangikut, panangusar, wenno panaglako; Panangperdi ti sanikua wenno bandalismo; (L) (M) Panagtakaw; (N) (O) Pamutbuteng a panangipangta. Dagiti Klase B a panaglabsing: (A) Pamutbuteng; (B) Cyberbullying; (C) Makariribuk nga aramid; (D) (E) (F) (G) Panangriribuk; (H) Hazing; (I) Panaglabsing mainaig iti seks; wenno Saan a pudpudno a ballaag; Panangpeke; Panagsugal; Saan a maiyanatup ken/wenno kuwestionable nga usar dagiti materyales ken/wenno alikamen para ti internet; Panagtakaw; wenno Awan pammalubos nga iseserrek iti sanikua ti sabali. (J) (K) Dagiti Klase C a panaglabsing: (A) Makapasakit a sao; (B) (C) (D) Panangpanaw iti klase; Panagsukir; Laser pen/laser pointer; panangikut wenno panangusar; Ipapanaw iti campus nga awan pammalubos; Panagsigarilio wenno panangusar kadagiti banbanag a naaramid manipud tabako; wenno (E) (F) (G) Panagballog. 19-37
Ilocano Version 1. September, 2010 (4) Dagiti Klase D a panaglabsing: (b) (A) (B) (C) Dadduma pay a pagannurotan iti pagadalan. Dagiti Klase C ken D a panaglabsing: Ti estudyante ti summer school a mangaramid ti dua iti aniaman a klase C wenno D a panaglabsing kas nailadawan iti section 8-19-6 bayat ti summer school ket makaawatto ti ballaag para ti umuna a panaglabsing ken mabalin a maparuar iti summer school para ti maikadua a panaglabsing. Siasinoman nga estudyante nga agaramid ti klase A wenno Kontrabando; panangikut wenno panangusar; Babassit a problema a kababalin; wenno (c) klase B a panaglabsing ket maikkatto manipud iti summer school. Pakaammoan ken makitaripnongto ti summer school direktor wenno ti nadutokan kadagiti estudyante ken nagannak sakbay pannaka-ikkat manipud iti summer school. Mangidatagto ti direktor ti summer school ti report iti superintendiyente ti complex area ken mangtedto ti kopya iti nagannak. (d) Mabalin nga ipatungpal a dagus ti summer school direktor wenno nadutokan, iti tiempo ti emergency, ti pannakaisina ti estudyante iti pagadalan iti tiempo ti krisis kalpasan pannakaduktal a mangpataud ti aramid ti estudyante iti nalawag ken dagdagus a peggad iti kinatalged ti bagi ti estudyante mismo wenno dadduma wenno makariribuk unay daytoy ket kasapulan ti dagus a pannakairuar ti estudyante tapno masaluadan ti karbengan dagiti dadduma nga estudyante a mangtunton ti edukasyon nga awanan pannakasinga. Pakaammoanto ken makitaripnongto ti direktor wenno ti nadutokan iti summer school iti estudyante ken nagannak sakbay a maisubli ti estudyante iti summer school. Awanto ti estudyante a maisubli nga awan ti taripnong. Mangidatagto ti direktor wenno ti nadutokan iti summer school ti report iti superintendiyente ti complex area ken mangtedto ti kopya iti nagannak. [Eff 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §302A-1112) PASET TI KAPITULO 4 PANAGRIKISA KEN PANAGKUMPISKAR ITI PAGADALAN 19-38
Ilocano Version 1. September, 2010 §8-19-14 Pagalagadan maipanggep panaglukat ken panag- inspeksiyon kadagiti aparador ti estudyante. Dagiti aparador ti pagadalan a maited kadagiti estudyante iti kampus ket mabalin a lukatan ken inspeksiyonen (ken ipaangot ti ruarna iti aso) dagiti opisyal ti pagadalan iti aniaman a tiempo adda man wenno awan ti gapu, no la ketdi dagitoy a panagrikisa ket saan a maigapu iti puli, kolor, naggapuan a pagilian, kaputotan, kinalalaki/kinababai, gender identity (lalaki man wenno babai ti panangipapan ti bukod a bagi) ken panangipakitana iti daytoy, relihion, disabilidad, wenno kapadpadana na man a lalaki/babai ti pagduyosan ti rikna ti estudyante. Saanto a maipakat ti Paset 8-19-15 iti pananglukat ken panang-inspeksiyon (ken panangipaangot ti ruarna iti aso) kadagiti aparador ti estudyante. Awan kadagiti panangipagel kadagiti paset 8-19- 15 agpatingga ti 8-19-18 wenno mainaig iti sapasap a panagrikisa ken panagkumpiskar iti pagadalan ti maipapanto iti aniaman a wagas a mangparnuay ti manamnama a kinapribado dagiti aparador ti estudyante. Nasken a pampanunoten dagiti estudyante a mabalin a maluktan ken ma- inspeksiyon dagiti aparadorda (ken maipaangot ti ruarna iti aso) iti aniaman a tiempo adda man wenno awan gapuna. [Eff 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A-1112)] §8-19-15 Allagaden maipapan kadagiti sapasap a panagrikisa ken panagkumpiskar iti pagadalan Malaksid kas naisaad iti paset 8-19-14 maipanggep kadagiti aparador ti estudyante, adda nainkalintegan a pangnamnamaan dagiti estudyante iti kinapribado ti kinataoda iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, wenno iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti inesponsoran ti departamento ti edukasyon nga aktibidad wenno pasken iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. Adda met kasta a lehitimo a kasapulan dagiti pagadalan a pagtalinaeden ti kinaurnos ken ti aglawlaw no sadino mabalin a mapasamak ti panagsursuro. Iti pananggun-odna iti daytoy lehitimo a kasapulan, mabalin a mangisayangkat sagpaminsan dagiti opisyal ti pagadalan kadagiti panagrikisa ken panagkumpiskar iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti inesponsoran ti departamento ti edukasyon nga aktibidad wenno pasken iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan. Kas sapasap a pagalagadan, malaksid kas naisaad iti paset 8-19-14 maipanggep kadagiti aparador ti estudyante, mapalubosan dagiti panagrikisa ken panagkumpiskar no adda dagiti nainkalintegan a rason tapno masuspetsa, maibasar kadagiti mainaig a pasamak, a pataudento ti 19-39
Ilocano Version 1. September, 2010 panagrikisa ti ebidensiya a naglabsing wenno lablabsingen ti estudyante wenno dagiti estudyante ti linteg wenno ti aramid ti estudyante a maiparit iti daytoy a kapitulo. Surotento dagiti panagrikisa ken panagkumpiskar dagiti opisyal ti pagadalan dagiti bilbilin ditoy a paset ti kapitulo. [Eff 5/23/86; comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and com 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A-1112)] §8-19-16 Awtoridad. Malaksid kas naibilin iti section 8-19-14 maipanggep kadagiti aparador ti estudyante, mabalin a marikisa ti sanikua no adda nainkalintegan a rason tapno suspetsaen, maibasar kadagiti mainaig a pasamak, a pataudento ti panagrikisa ti ebidensiya, a ti estudyante wenno dagiti estudyante, wenno dadduma iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti inesponsoran ti departamento ti edukasyon nga aktibidad wenno pasken iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan ket linabsingda ti linteg wenno dagiti bilbilin daytoy a kapitulo. Ti opisyal ti pagadalan a mangisaysayangkat ti panagrikisa ket kadduaento ti maysa pay nga opisyal ti pagadalan nga agserbi kas saksi, malaksid no daytoy ket maysa nga emergency no sadino kasapulan ti dagdagus nga addang tapno masaluadan ti salun-at ken/wenno kinatalged, ti siasinoman a tao wenno tattao. [Eff 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A- 1101, 302A-1112) §8-19-17 Dagiti kondisyon no kaano a mabalin a maisayangkat dagiti sapasap a panagrikisa ken panagkumpiskar iti pagadalan (a) Malaksid no naibilin iti paset 8-19-14 maipanggep kadagiti aparador ti estudyante, mabalin nga isayangkat dagiti opisyal ti pagadalan dagiti panagrikisa ken panagkumpiskar no amin dagiti sumaganad a kondisyon ket matungpal: (1) No iti kanito ti panagrikisa, adda nainkalintegan a rason tapno suspetsaen, maibasar kadagiti mainaig a pasamak, a pataudento ti panagrikisa ti ebidensiya a linabsing ti estudyante wenno dagiti estudyante ti linteg wenno bilbilin daytoy a kapitulo. Ti wagas no kasano a maisayangkat ti panagrikisa ket nainkalintegan a mainaig iti panggep ti panagrikisa. (2) (3) Mapakaammoanto ti estudyante a marikisa maipapan ti panggep ti panagrikisa ken maikkanto ti gundaway nga 19-40
Ilocano Version 1. September, 2010 (b) agboluntaryo a mangisuko ti ebidensiya a sapsapulen ti opisyal ti pagadalan. Ipakaammonto ti opisyal ti pagadalan a mangisayangkat ti panagrikisa iti prinsipal wenno ti nadutokan iti pagadalan a maisayangkat ti panagrikisa ken ti panggep ti panagrikisa malaksid no emergency daytoy no sadino kasapulan ti dagdagus nga addang tapno masaluadan ti salun- at ken/wenno kinatalged ti maysa a tao wenno tattao. No nasursurok ngem maysa nga estudyante ti masuspetsa a naglabsing, no praktikal ken saan a narisgo iti salun-at wenno kinatalged, iruginto ti opisyal ti pagadalan nga aramiden ti panagrikisa iti estudyante a kakarroan a masuspetsa a mangik-ikut iti banag a birbiroken. [Eff 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §§302A-1112, 703-309(2)) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3, HRS §§302A-1101, 302A-1112, 703-309(2)) (c) §8-19-18 Dagiti maiparit a panagrikisa ken panagkumpiskar. Malaksid no naibilin iti paset 8-19-14 maipanggep kadagiti aparador ti estudyante: (1) Maiparit dagiti random wenno awan gapgapuna a panagrikisa. (2) Maiparit dagiti panagrikisa no sadino a mauksob dagiti bado. Saanto a mangisayangkat ti maysa nga opisyal ti pagadalan (3) ti panagrikisa nga agkasapulan ti panangiggem ti bagi ti estudyante malaksid no kasapulan ti kasta a panagrikisa tapno malapdan ti perwisyo iti salun-at ken/wenno kinatalged iti maysa a tao wenno tattao. (4) Bayat ti panagrikisa, maiparit ti panagusar ti puwersa kontra iti estudyante malaksid no patien ti opisyal ti pagadalan a kasapulan ti puwersa tapno malapdan ti perwisyo iti salun-at ken/wenno kinatalged iti maysa a tao wenno tattao wenno no ti estudyante ket aggulagol nga agkedked a marikisa. Ti panagrikisa a maisayangkat segun kadagiti bilbilin daytoy a maikadua a kapitulo ket agpatingganto laeng iti banag wenno banbanag a naikaigapuan ti panagrikisa. Nupay kasta, aniaman a sabali a banag a mapaliiw bayat ti panagrikisa ket mabalin a kumpiskaren ti opisyal ti pagadalan no ti panangikut iti dayta a banag ket panaglabsing iti linteg wenno dagiti bilbilin daytoy a kapitulo, wenno no ti saan a panangkumpiskar ket mabalin a mangpataud ti peggad iti salun-at ken/wenno kinatalged ti maysa a tao wenno tattao, agraman ti opisyal ti pagadalan a mangisaysayangkat ti panagrikisa. [Eff 5/23/86; comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS (5) 19-41
Ilocano Version 1. September, 2010 §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A- 1112) PASET TI KAPITULO 5 PANANGI-REPORT KADAGITI PANAGLABSING §8-19-19 Panangi-report kadagiti klase A ken klase B a panaglabsing a mapaspasamak iti pagadalan (a) Siasinoman a manursuro, opisyal, wenno dadduma nga empleyado ti departamento ti edukasyon a makasaksi iti klase A wenno klase B a panaglabsing kas nailadawan iti daytoy a kapitulo, wenno addaan nainkalintegan a rason tapno patienna a naaramid wenno maaramidto ti klase A wenno klase B a panaglabsing kontra iti maysa nga estudyante, manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado ti departamento, wenno pakairamanan ti sanikua ti pagadalan, dagdagusto nga i-reportna ti insidente iti prinsipal wenno ti nadutokan. Awan ti aniaman iti daytoy a paset ti section ti maipapanto a mangiparit wenno manglapped iti maysa a manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado ti departamento a mangi-report kadagiti klase C wenno klase D a panaglabsing iti prinsipal wenno ti nadutokan. (b) Apaman a maawat ti report ti klase A wenno klase B a panaglabsing, mangisayangkatto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti imbestigasyon tapno maammoan no ti aramid ket kasapulanna ti direkta a tawag iti pulisya wenno no ti aramid ket marisut babaen kadagiti wagas a pang-disiplina iti pagadalan. Tawaganto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti pulisya tunggal adda maipagarup a peggad ket saan a marisut dagiti empleyado ti pagadalan dayta nga aramid. (c) I-record to ti prinsipal wenno ti nadutokan ti impormasyon maipanggep ti insidente iti electonic database system ti departamento iti uneg ti lima nga aldaw ti klase kalpasan a mapasamak ti nai-report a panaglabsing. (d) Pakaammoanto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti mangirep- report a manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado, maipanggep ti addang a pang-disiplina, no addaman, a maipatungpal (kadag)iti panaglabsing iti klase iti uneg ti lima nga aldaw ti klase kalpasan a maireport ti insidente kas maiyannurot iti paset ti section(c). No saan a mapnek ti manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado iti naipatungpal nga addang a pang-disiplina para iti nai-report a panaglabsing, wenno no naipatungpal ti addang a pang-dispilina iti uneg (e) 19-42
Ilocano Version 1. September, 2010 ti sangapulo nga aldaw ti klase kalpasan nga in-report ti manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado ti insidente, mabalin nga agapela ti tao a nangaramid ti report iti superintendiyente ti complex area, babaen ti surat. Iti uneg ti lima nga aldaw ti klase kalpasan pannakaawat ti apela segun iti paset ti section (e), pakaammoanto ti superintendiyente ti complex area wenno ti nadutokan ti agap-apela babaen ti surat, maipanggep ti naipatungpal nga addang a pang-disiplina para iti nai-report a panaglabsing. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-11, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §§302A-1112, 302A-1002) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1002) (f) §8-19-20 Pannakasaluad iti sungsungbatan apaman a mai-report dagiti klase A ken klase B a panaglabsing Siasinoman a manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado ti departamento a mangireport nga awan dakes a panggepna kas naibilin iti §8-19-19 ket masaluadanto iti sungsungbatan segun iti section 302A-1003, Hawaii Revised Statutes. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-12, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §§302A-1112, 302A-1003) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1003) §8-19-21 Saan a Panangi-report kadagiti klase A ken klase B a panaglabsing a mapaspasamak iti pagadalan; dagiti pagbanagan (a) Mangtedto ti superintendiyente ti edukasyon ti tinawen a nakasurat a pakaammo kadagiti amin a pagadalan ken opisina a ti saan a panangi- report kadagiti klase A wenno klase B a panaglabsing a mapaspasamak iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, wenno iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti inesponsoran ti departamento ti edukasyon nga aktibidad wenno pasken iti uneg wenno ruar ti sanikua ti pagadalan, ket mabalin nga agbanag kadagiti addang a pang-disiplina kontra kadagiti responsable a manursuro, opisyales, wenno dadduma nga empleyado ti departamento. Dagiti addang a pang-disiplina ket mabalin a pakairamanan ti: (1) (2) (3) Pannakasuspende nga awan suweldona; (4) (5) (b) Mabalin a madisiplina dagiti manursuro, opisyales, wenno Berbal a ballaag; Nakasurat a ballaag; Pannakaibaba ti ranggo; wenno Pannaka-ikkat iti trabaho. dadduma nga empleyado ti departamento a saan a mangi-report kadagiti 19-43
Ilocano Version 1. September, 2010 klase A wenno klase B a panaglabsing kas ibilin ti paset 8-19-19 segun kadagiti reglamento ken proseso ti departamento. (c) Siasinoman a manursuro, opisyal, wenno sabali nga empleyado ti departamento a madisiplina para ti saan a panangi-report kadagiti klase A wenno klase B a panaglabsing a mapaspasmak iti uneg ti pagadalan, wenno dadduma a lugar ti departamento ti edukasyon, wenno iti luglugan ti departamento ti edukasyon, wenno bayat ti inesponsoran ti departamento ti edukasyon a pasken iti uneg wenno ruar ti sanikua ket addaan karbengan a mangi-apela ti addang a pang-disiplina kas ibilin ti linteg ti estado wenno reglamento ken proseso ti departamento wenno maipakat a collective bargaining agreements. [Eff 9/1/82; am and ren §8- 19-13, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §§302A-1112, 302A-1002) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1002) PASET TI KAPITULO 6 PANAGSALUDSOD KEN PANAGARESTO TI PULIS §8-19-22 Panagsaludsod ti pulis iti pagadalan maipanggep kadagiti panaglabsing mainaig iti pagadalan (a) Mabalin a mapan dagiti opisyales ti pulisya iti pagadalan tapno kwestyonaranda ti maysa nga estudyante. Apaman a sumangpet iti pagadalan, maiturongto ti opisyal ti pulisya iti prinsipal wenno ti nadutokan tapno dumawat ti pammalubos nga agsaludsod iti estudyante. No maited ti pammalubos nga agsaludsod iti estudyante, padasento ti prinsipal wenno ti nadutokan a pakaammoan ti nagannak maipanggep ti pannakipatang iti pulis ken ti karbenganda a sumango iti interview no maisayangkat daytoy. Mabalin a maisayangkat ti interview no saan a napakaammoan ti prinsipal wenno ti nadutokan ti nagannak wenno napakaammoan ti nagannak ngem nagkedked a mapan sumango, wenno no kalpasan ti naan-anay a panawen kalpasan maited ti pakaammo ket saan nga agparang ti nagannak iti pagadalan para ti interview ti pulis. (b) Sisasangonto ti prinsipal wenno ti nadutokan bayat ti interview ti pulis malaksid no saan nga iraman isuna ti opisyal ti pulisya. No maaresto ti estudyante, surotento ti prinsipal wenno ti (c) nadutokan dagiti proseso a naibilin iti paset 8-19-24. [Eff 9/1/82; am and 19-44
Ilocano Version 1. September, 2010 ren §8-19-14, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A-1112) §8-19-23 Panag-interview ti pulis iti pagadalan para kadagiti panaglabsing a saan a mainaig iti pagadalan. (a) Makiumanto dagiti opisyales ti pulisya iti pagadalan ken pakaammoandanto ti prinsipal wenno ti nadutokan maipanggep ti klase ken rason ti panagbisita. Apaman a sumangpet iti pagadalan, maiturongto ti opisyal ti pulisya iti prinsipal wenno ti nadutokan tapno dumawat ti pammalubos nga agsaludsod iti estudyante. (b) Sakbay ti interview, pakaammoanto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti nagannak maipanggep ti karbenganda a sumango kabayatan ti interview ti pulis. Mabalin a maisayangkat ti interview apaman a maala ti berbal a pammalubos ti nagannak. Saanto a masurot dagiti dawdawten daytoy a maikadua a paset maipanggep pakaammo ken pammalubos no ti klase ti interview ket pakairamanan ti panagabuso iti ubing wenno dadduma a panaglabsing no sadino a masuspetsa ti nagannak wenno kameng ti sangkabalayan a nangaramid ti panaglabsing kontra iti estudyante. (c) Agaramidto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti listaan ken isurat ti nagan ti estudyante, ti petsa ti interview ti pulisya, ken ti nagan ti opisyal ti pulisya ken numero ti badge na ken ti numero ti report iti pulisya no adda. (d) No arestoen ti pulisya ti estudyante, surotento ti prinsipal wenno ti nadutokan ti proseso a naibilin iti paset 8-19-24. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-15, 5/23/86; am and comp 7/19/93; am and comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A-1112) §8-19-24 Panagaresto ti pulisya iti pagadalan. Maiturongto ti pulisya iti prinsipal wenno ti nadutokan. No la ket mabalin, maibaonto ti estudyante iti opisina ti prinsipal tapno maipatungpal ti opisyal ti pulisya ti agur-uray nga aresto. Apaman a dumteng ti pulisya tapno arestoenna ti estudyante, aramidento ti prinsipal wenno ti nadutokan ti amin a kabaelanna tapno mapakaammoan ti nagannak. [Eff 9/1/82; am and ren §8-19-16, 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS 302A-1112) (Imp: Hawaii Const. Art. X, §3; HRS §§302A-1101, 302A-1112) 19-45
Ilocano Version 1. September, 2010 PASET TI KAPITULO 7 PANANGIKARO ITI BANDALISMO §8-19-25 Sungsungbatan para ti bandalismo. (a) No maduktalan ti siasinoman nga estudyante a nagaramid ti bandalismo kontra iti aniaman a pasdek, pasilidad, wenno solar ti publiko a pagadalan, ikaronto ti estudyante wenno nagannak daytoy. Awanto ti panangikaro no saan a mapaneknekan nga inaramid ti estudyante ti bandalismo. (b) Aniaman dagiti bilbilin daytoy a kapitulo, mabalin a pilien ti Estado nga aramiden ti aniaman a maiyanatup nga addang tapno masukatan dagiti nadadael a sanikua ti pagadalan. (c) No nasken a madisiplinaan ti estudyante para ti aramid a bandalismo segun iti daytoy a kapitulo, mairuginto dagiti proseso ti panangikaro kalpasan laeng a makumpleto dagiti proseso ti pannakadisiplina iti daytoy a kapitulo ken adda nainkalintegan a rason no apay a patien ti prinsipal wenno ti nadutokan a mangisaysayangkat ti imbestigasyon a linabsing ti estudyante dagiti bilbilin daytoy a kapitulo. [Eff 5/23/86; comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1153) §8-19-26 Dagiti wagas a maipakat iti bandalismo. (a) Tunggal adda rason a patien ti prinsipal wenno ti nadutokan a mabalin a responsable ti estudyante para ti bandalismo kontra ti aniaman a pasdek, pasilidad wenno solar ti publiko a pagadalan, dagdagusto nga irugi ti prinsipal wenno ti nadutokan ti maysa nga imbestigasyon. (b) No ti bandalismo ket aramid a pakaigapuan tapno maipakatan ti estudyante ti addang a pang-disiplina, iramanto ti prinsipal wenno ti nadutokan kas paset ti imbestigasyon a dawdawaten dagiti section 8-19-7, 8-19-8, 8-19-9, ken 8-19-10, ti panangammo kadagiti impormasyon ken rason a mangsuportar ti panangikaro segun iti daytoy a Paset ti Kapitulo. Aniaman a dadduma nga addang a mainaig iti panangikaro ket agurayto agingga a maikeddeng ti addang a pang- disiplina ken maaramat amin dagiti proseso ti apela. (c) No kalpasan ti imbestigasyon, adda rason a patien ti prinsipal wenno ti nadutokan a responsable ti estudyante para ti bandalismo, mangitudingto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti kumperensiya a dar-ayan ti estudyante ken nagannak. Ti laeng mabalin a sumango iti 19-46
Ilocano Version 1. September, 2010 kumperensiya ket ti prinsipal wenno ti nadutokan, ti estudyante, ken ti nagannak. (d) Maaramidto ti pakauna a nakasurat a pakaammo kadagiti departmental forms, a maipatulodto iti nagannak babaen ti koreo. Awanto ti estudyante wenno nagannak ti kapilitan nga agaramid ti panangikaro iti aniaman a wagas malaksid no napakaammoan ti nagannak ken naikkan ti gundaway a mangiyebkas ti kapanunotanna. Ilanadto ti pakaammo kadagiti nagannak ti maipanggep kadagiti naduktalan ken ti petsa, oras, ken lugar ti kumperensiya. Maibusonto ti pakaammo sangapulo ket lima nga aldaw sakbay ti petsa ti kumperensiya. No kasapulan tapno nasayaat ti panagkikinnaawatan maitedto ti pakaammo iti nakaiyanakan a pagsasao ti nagannak. Mabalin nga agusar ti pagadalan kadagiti dadduma a wagas ti komunikasyon, kas koma ti telepono, kas nayon ti nakasurat a komunikasyon iti nagbaetan ti pagadalan ken ti nagannak. (1) Sungbatanto ti nagannak ti pakaammo iti uneg ti pito nga aldaw ti kalendaryo manipud ti petsa iti pakaammo. (2) Mabalin a paiyakar iti sabali nga aldaw ti petsa a naisaad iti pakaammo no makiuman ti nagannak ti estudyante iti pagadalan tapno dumawat ti baro a petsa ti kumperensiya. Ti kiddaw a maiyakar ti petsa ti kumperensiya ket maaramidto iti uneg ti pito nga aldaw ti kalendaryo kalpasan ti petsa iti pakaammo. (3) Mabalin a pagtutulagan ti kumperensiya ken ti saan a pormal nga areglo kadagiti kaso no sadino saan a nasursurok ngem $3,500 dagiti mabayadan a danyos. No adda mapagtutulagan, maaramidto ti nakasurat a katulagan para ti panangikaro iti nagbaetan ti nagannak ken pagadalan. Maaramidto ti nakasurat a katulagan no laeng dagiti mabayadan a danyos ket saan a nasursurok ngem $3,500. No saan a masungbatan ti nagannak ti pakaammo iti uneg ti (e) naited a panawen, ti prinsipal wenno ti nadutokan ket: (1) Mabalinna nga paiyakar ti petsa ti kumperensiya no ikeddeng ti prinsipal wenno ti nadutokan a ti saan a panangsungbat ket addaan nainkalintegan a rason wenno no daytoy ket para ti pagsayaatan ti pagadalan wenno ti estudyante; wenno (2) Mabalinna nga pakaammoan ti nagannak babaen ti surat a naited ti pakaammo para ti gundaway a mangegan ti kapanunotanda iti kumperensiya a dar-ayan ti prinsipal wenno ti nadutokan, ken gapu ti saan a panangsungbat iti 19-47
Ilocano Version 1. September, 2010 (f) (1) (2) (3) pakaammo, iturongto ti prinsipal wenno ti nadutokan ti problema iti superintendiyente ti complex area para ti sumaruno nga addang. Maisayangkatto ti kumperensiya iti sumaganad a wagas: Dagiti partido a mabalin a sumango iti kumperensiya ket ti laeng prinsipal wenno ti nadutokan, ti estudyante, ken ti nagannak. Malaksid iti prinsipal wenno ti dinutokan ti pagadalan no sadino a napasamak ti bandalismo, ti estudyante, ken ti nagannak, awanto ti sabali a tao a mapalubosan a sumango iti kumperensiya para ti aniaman a rason. Iti kumperensiya, ipresentarto ti prinsipal wenno ti dinutokan ti pagadalan no sadino a napasamak ti bandalismo dagiti naduktalan ti imbestigasyon ken dagiti kasapulan para ti panangikaro. No umanamong ti estudyante ken ti nagannak iti gatad ken wagas a panangikaro, mangaramidto ti prinsipal wenno ti nadutokan, ti estudyante ken ti nagannak ti nakasurat a katulagan kadagiti departamental forms a mangilanad ti wagas a panangikaro ken ti panawen no kaano a nasken a makumpleto ti panangikaro, no la ketdi dagiti danyos ket saan a nasursurok ngem $3,500. Mabalin nga aramiden ti estudyante ken ti nagannak ti panangikaro iti aniaman a wagas, agraman panangikaro babaen ti kuwarta. No dagiti danyos ket nasursurok ngem $3,500, maiturongto daytoy nga banag iti superintendiyente ti complex area a mangiturongto met iti problema iti attorney general para ti sumaruno nga addang. (4) No makumpleto ti panangikaro, amin dagiti record ken (5) dokumento maipanggep ti imbestigasyon ken kumperensiya ket maidulinto iti pagadalan iti tallo a tawen. Awanto ti impormasyon maipanggep ti imbestigasyon, kumperensiya ken dadduma a naaramid nga addang nga maipadamag iti siasinoman a tao a saan mismo a mairaman kadagiti napasamak. No maaramid ti nakasurat a katulagan ken saan a matungpal ti nagannak wenno ti estudyante dagiti kondisyon ti katulagan, mabalin nga ipangato ti prinsipal wenno ti nadutokan daytoy a banag iti superintendiyente ti complex area. Adalento manen ti superintendiyente ti complex area ti problema ken aramidennanto ti maiyanatup nga addang, a 19-48
Ilocano Version 1. September, 2010 (6) mabalin a pakairamanan ti referral iti attorney general para ti sumaruno nga addang. No saan nga umanamong ti estudyante ken nagannak kadagiti naduktalan ti prinsipal wenno ti nadutokan, ipatulodto ti prinsipal wenno ti nadutokan amin dagiti record ken dokumento maipanggep ti imbestigasyon ken kumperensiya, ken i-report nanto dagiti naduktalan ken rason ti problema iti superintendiyente ti complex area a mangadalto iti problema ken mangaramidto iti maiyanatup nga addang a mabalin a pakairamanan ti referral ti problema iti attorney general para ti sumaruno nga addang. No dagiti danyos ket nasursurok ngem $3,500, maiturongto ti problema iti attorney general para ti sumaruno nga addang. [Eff 5/23/86; am and comp 7/19/93; comp 5/19/97; comp 2/22/01; am and comp 9/10/09] (Auth: HRS §302A-1112) (Imp: HRS §§302A-1112, 302A-1153) §8-19-27 REPEALED [R 2/22/01] §8-19-28 REPEALED [R 2/22/01] §8-19-29 REPEALED [R 2/22/01] 19-49