34567 DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO
PEBRERO 25-MARSO 3 Bumilegka - Adda Kenka ni Jehova! PANID 7 ˙ DAGITI KANTAEN: 60, 23
MARSO 4-10 Dimo Ipalubos a Mayadayoka ken Jehova PANID 12 ˙ DAGITI KANTAEN: 106, 51
MARSO 11-17 Itultuloymo ti Umadani ken Jehova PANID 17 ˙ DAGITI KANTAEN: 52, 65
MARSO 18-24 Agserbi nga Awanan Panagbabawi PANID 22 ˙ DAGITI KANTAEN: 91, 39
MARSO 25-31 Kristiano a Papanglakayen - 'Katrabahuan Maipaay iti Rag-otayo' PANID 27 ˙ DAGITI KANTAEN: 123, 53 E NE RO 1 5, 201 3
HAITI AKKUB: Mangyad-adal iti Biblia da- gitoy a retirado nga agassawa iti be- randa ti maysa a pagtaengan iti ili ti Camp Perrin. Sumagmamano a taga- Haiti nga agnanaed iti sabali a na- sion, kas iti daytoy a pagassawaan, ti nagsubli nga agserbi iti pagilianda nga agkasapulan iti ad-adu nga agi- bumbunannag
1:557 RATIO DAGITI AGIBUMBUNANNAG ITI POPULASION TI HAITI 17,954 AGIBUMBUNANNAG 35,735 PANANGYADAL ITI BIBLIA ITI DAYTOY MET A RUAR
3 Situtulok nga Agsaksakripisioda - Iti Norway
32 Nagsayaat a Resulta ti Naiplano nga Aktibidad 34567 Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Naipa- blaak daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO
ˇ Bumilegka - Adda Kenka ni Jehova! Adu nga indibidual a nadakamat iti Kasuratan ti nangipakita iti natibker a pammati ken kinatured. Babaen ti panangusigtayo kadagiti kapadasanda, mapabilegtayo a maaddaan iti natibker a pammati ken Jehova ken situtured nga agserbi kenkuana. Itam- pok daytoy a diskusion ti teksto para iti tawen 2013.
ˇ Dimo Ipalubos a Mayadayoka ken Jehova ˇ Itultuloymo ti Umadani ken Jehova Adu dagiti banag a saantayo a mabalin a pilien, pakairamanan dagiti nagannak, kakabsat, ken ti lugar a nakayanakantayo. Ngem naiduma no maipapan iti relasiontayo ken Jehova. Datayo ti agpili no agbalintayo a nasinged kenkuana wenno saan. Usi- gen dagitoy nga artikulo ti pito a banag a ditay koma ipalubos a mangyadayo kadatayo manipud ken Jehova.
ˇ Agserbi nga Awanan Panagbabawi Addaantayo amin iti banag a pagbabbabawyan ken kayattayo a baliwan. Ngem saantay koma nga ipalubos a dagita ti mangpa- ginad iti panagserbitayo ita iti Dios. Iti daytoy nga artikulo, adda maadaltayo iti ulidan ni apostol Pablo no kasano a makapagtul- tuloytayo nga agserbi ken Jehova nga awanan panagbabawi.
ˇ Kristiano a Papanglakayen - 'Katrabahuan Maipaay iti Rag-otayo' Iti maikadua a suratna kadagiti taga-Corinto, inlawlawag ni Pablo nga isu ken dagiti kakaduana ket 'katrabahuan a maipaay iti rag- oda.' (2 Cor. 1:24) Ania ti maadal dagiti Kristiano a panglakayen kadagita a sasao ni Pablo? Ken kasano nga agbalin ti tunggal maysa kadatayo a pakaigapuan iti rag-o ti kongregasion? Ti sung- bat kadagitoy a saludsod ket mausig iti daytoy nga artikulo. January 15, 2013 Vol. 134, No. 2 Semimonthly ILOKO Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto iti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2013 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. All rights reserved. Printed in Japan.
S ITUTUL OK NG A AGS A K S A K RI P I S I O D A iti Norway
SUMAGMAMANO a tawenen ti napalabas, ti agassawa a da Roald ken Elsebeth, a dandani 50 idin ti tawenda ket addaan iti nanam-ay a biag idiay Bergen, ti maikadua a kadakkelan a siudad iti Norway. Simamatalek a supsuportaranda dagiti aktibidad ti kongregasion a kaduada ti balasangda a ni Isabel ken ti baroda a ni Fabian. Agserserbi kas panglakayen ni Roald, payunir ni Elsebeth, ken naregta met nga agibumbunannag dagiti annakda. Ngem idi Setiembre 2009, inkeddengda a sangapamiliaan a padasen ti maysa a baro a banag - makalawas a panangasaba iti maysa a na- iputputong a lugar. Nagbiahe ngarud da Roald ken Elsebeth agraman ni Fabian (agtawen idi iti 18) nga agturong iti Nordkyn, maysa a penin- sula iti probinsia ti Finnmark, iti amianan ti Arctic Circle. Nangasabada iti purok ti Kjøllefjord, a kaduada dagiti kakabsat nga immay timmu- long iti dayta a nasulinek a lugar. "Iti rugi pay laeng dayta a lawas," kuna ni Roald, "mariknak a naragsakak ta inwayaak ti makipaset iti daytoy makalawas a naisangsangayan nga aktibidad." Ngem iti dayta Bergen (Kannigid) Roald ken Fabian (Ngato) Elsebeth ken Isabel Kjøllefjord Alta A r t i c 0 0 OSLO 3 Lakselv Karasjok C i r c l e N 100 mi 100 km
met laeng a lawas, adda banag a nakaburiboranna. Ania dayta? DI NINAMNAMA A SALUDSOD Kuna ni Roald: "Diak ninamnama a saludsoden ka- niak ni Mario, maysa a payunir nga agserserbi idiay Finnmark, no kayatko ti umakar iti ili ti Lakselv tap- no tumulong iti kongregasion nga addaan iti 23 nga agibumbunannag." Di pulos ninamnama ni Roald ti kasta a saludsod. Inlawlawagna: "Pinampanunotmi met ketdin ken Elsebeth ti agserbi kadagiti lugar nga agkasapulan iti ad-adu nga agibumbunannag ngem inton koma suminan dagiti annakmi iti podermi." Kaskasdi, uray kabayatan ti sumagmamano nga al- daw a panangasabada iti dayta a rehion, narikna ni Roald a kayat unay dagiti tattao a maammuan ti mai- papan ken Jehova. Kasapulanda unay ti tulong. "Na- konsensiaak iti saludsodna ket uray la diak naiturtu- rog dayta iti sumagmamano a rabii," kuna ni Roald. Immanehuan ngarud ni Mario da Roald ken ti pa- miliana a mapan iti Lakselv, agarup 240 kilometro (150 milia) iti abagatan ti Kjøllefjord. Kayat ni Mario a marikna dagitoy a bisita a kasapulan ida ti bassit a kongregasion sadiay. Idi addadan idiay Lakselv, ni Andreas a maysa kada- giti dua a panglakayen sadiay impasiarna ida iti day- ta a lugar ken iti Kingdom Hall. Sibabara nga inabra- sa ida ti kongregasion ken imbaga dagiti kakabsat kada Roald ken Elsebeth a maragsakanda no uma- karda sadiay a tumulong iti trabaho a panangasaba. Nakaisem ni Andreas a nangikuna nga inyurnosnan a mainterbiu da Roald ken Fabian para iti sekular a trabaho! Ania ngata ti aramiden dagitoy a bisita? ANIA TI DESISIONDA? Kastoy ti reaksion ni Fabian idi damo: "Awan ti pla- nok nga umakar ditoy." Di man la simmiplot iti panu- notna a panawan dagiti nasinged a gagayyemna iti kongregasionda sa mapan agnaed iti bassit nga ili. Maysa pay, dina pay nalpas ti kursona nga electri- cian. Ngem idi napagsaludsodan ni Isabel (21 ti ta- wenna idi) no pinampanunotnan ti umakar, kinuna- na: "Idi pay laeng a kayatko dayta!" Sana innayon: "Ngem no us-usigek, kasla agduaduaak no umiso met laeng ti pampanunotek. Saanakto ngata a ma- iliw kadagiti gagayyemko? Agtalinaedak latta nga- tan iti kongregasionmi a nakairuamak?" Ania met ti 4 reaksion ni Elsebeth? "Mariknak nga inikkannaka- mi ni Jehova iti annongen" kunana, "ngem mapam- panunotko ti lepleppas a na-renovate a balaymi ken dagiti bambanag a naipundarmi iti 25 a tawen." Idi nalpasen dayta a lawas, nagawid ti pamilia ni Roald idiay Bergen, ngem saanda a maiwaksi iti panunotda dagiti kakabsat idiay Lakselv, agarup 2,100 kilometro (1,300 milia) ti kaadayona. "Namin- adu nga inkararagko dayta ken Jehova," kuna ni Elsebeth, "ken intultuloyko ti nakikomunikar kada- giti gagayyem a naam-ammomi sadiay. Nagpipinna- tulodkami kadagiti retrato ken nagiinnestoriakami iti kapkapadasan." Kuna met ni Roald: "Kasapulak idi ti panawen a mangtingiting iti dayta. Pampanunotek met no kasanonto a masuportaranmi ti bagbagimi sadiay. Namin-adu nga inkararagko dayta ken Jeho- va ken nagsasaritaanmi kas pamilia. Nagdamagak met kadagiti adun ti kapadasanna a kakabsat." Kas- toy ti kuna ni Fabian: "Tunggal panunotek dayta, ad- adda met a maamirisko nga awan ti panggapuak nga agkedked. Masansan nga ikararagko dayta ken Jehova, ket in-inut a rimmayray ti tarigagayko nga umakar." Ania met ti inaramid ni Isabel? Tapno ma- isaganana ti bagina, nagpayunir iti mismo nga ilida. Kalpasan ti innem a bulan a panagpayunirna ken ad-adu a panawen a personal a panagadalna iti Bib- lia, nakasaganan nga umakar. PANAGSAGANA A MANGRAGPAT ITI KALAT Bayat a rumayrayray ti tarigagay daytoy a pamilia nga agserbi iti lugar nga agkasapulan iti ad-adu nga agibumbunannag, nangaramidda kadagiti addang a mangragpat iti kalatda. Nagsayaat ti trabaho ni Roald ta dakkel ti sueldona, ngem kiniddawna nga agbakasion iti makatawen. Nupay kasta, imbaga ti amona nga ag-part-time laengen - dua a lawas nga agtrabaho, innem a lawas nga agbakasion. "Dakkel ti bimmabaan ti sueldok, ngem nagsayaat ti imbu- ngana," kuna ni Roald. Insalaysay ni Elsebeth: "Kuna ni lakayko a bumiro- kak iti balay idiay Lakselv sa ipaabangmi ti balaymi iti Bergen. Agkasapulan dayta iti adu a tiempo ken panagregget, ngem nagballigikami. Idi agangay, na- kabirok dagiti annakmi iti part-time a trabahoda, ket timmulongda kadagiti magastos iti taraon ken trans- portasion." TI PAGWANAWANAN
Kuna ni Isabel: "Gapu ta bassit nga ili ti immaka- ranmi, parikutko unay ti panagbirok iti trabaho a makatulong iti panagpayunirko. Adda tiempo a kas- la awan namnamak a makabirok." Ngem nabaelan- na a suportaran ti bagina ta pinadasna ti aniaman a part-time a trabaho. Kinapudnona, siam a trabaho ti nastrekna iti umuna a tawen. Komusta met ni Fa- bian? "Tapno maturposko ti kursok nga electrician, kasapulan nga agtrabahoak kas aprentis. Kasta ti inaramidko idiay Lakselv. Idi agangay, nakapasaak iti eksamen ken nakasarakak iti part-time a trabaho kas electrician." NO KASANO A PINALAWA TI DADDUMA TI PANAGSERBIDA Kayat met ni Marelius ken ni baketna a Kesia ti ag- serbi iti lugar nga agkasapulan iti ad-adu nga agi- bumbunannag. Kuna ni Marelius, nga agtawenen iti 29: "Natignayak a mangpalawa iti panagserbik gapu kadagiti palawag ken interbiu a nangngegko iti kom- bension maipapan iti panagpayunir." Ngem para ken ni Kesia, nga agtawenen iti 26, kasla saanna a ka- baelan ti mayadayo iti pamiliana. "Amkek ti maya- dayo kadagiti tattao a patpatgek," kunana. Malak- sid iti dayta, agtrabtrabaho ni Marelius iti full-time ta tintinnaganna ti paggigiananda a balay. Kunana: "Iti tulong ni Jehova ken iti adu a karkararag, na- kaaramidkami kadagiti panagbalbaliw a kasapulan tapno makaakarkami." Umuna, nangbusbosda iti ad- adu a panawen nga agadal iti Biblia. Kalpasanna, inlakoda ti balayda, nagikkatda iti trabahoda, sa idi Agosto 2011, immakarda iti siudad ti Alta, iti makin- ENERO 15, 2013 (Kannigid) Da Knut ken Lisbeth, iyad-adalanda ti maysa a pamilia idiay Uganda (Ngato) Da Marelius ken Kesia, kaskasabaanda ti Sami a babai idiay Norway amianan a Norway. Tapno masuportaranda ti panag- payunirda, nagtrabaho ni Marelius kas accountant ken nagtrabaho met ni Kesia iti maysa a groseria. Ti agassawa a da Knut ken Lisbeth, nga agedad itan iti nasurok a 35, ket naparegta kadagiti salay- say ti Tinawen a Libro maipapan kadagidiay agser- serbi iti lugar nga agkasapulan iti ad-adu nga agi- bumbunannag iti Pagarian. "Dagitoy a kapadasan ti namagpanunot kadakami nga agserbi iti sabali a pa- gilian," kuna ni Lisbeth, "ngem agpangpangaduaak idi ta kasla saan a kabaelan dayta ti ordinario laeng a tao a kas kaniak." Ngem kaskasdi nga inkaguma- anda a ragpaten ti kalatda. Kuna ni Knut: "Inlakomi ti apartment-mi, ket nakipagyankami ken ni nanang- ko tapno makainutkami. Idi kuan, tapno mapadasmi ti agserbi iti sabali a pagilian, immakarkami iti Ingles a kongregasion idiay Bergen iti makatawen, a sadiay nakipagyankami iti katugangak a babai." Di nagba- yag, nakasaganan nga umakar da Knut ken Lisbeth - idiay Uganda. Tinawen nga agsublida iti Norway tapno agtrabahoda iti dua a bulan. Dayta ti pangala- anda iti umdas a pagbiagda ken iti gastuenda iti ma- katawen bayat ti panagpayunirda idiay Uganda. "NANAMENYO KEN KITAENYO A NI JEHOVA NAIMBAG" Ania ti resulta ti panagsakripisio dagitoy a bolunta- rio? Kuna ni Roald: "Ad-adu itan ti tiempomi nga ag- kakadua kas pamilia iti daytoy naiputputong a lu- gar ngem idi addakami idiay Bergen. Simminged ti relasionmi kas pamilia. Maysa a bendision ti pan- nakakitami kadagiti annakmi a rumangrang-ay iti 5
Dagiti prinsipio ti Biblia a makatu- long kadagidiay agsagsagana nga agserbi iti lugar nga agkasapulan iti ad-adu nga agibumbunannag iti Pagarian: ˙ Ikararagmo ken Jehova a tignayen- naka ken ipaayannaka iti "praktikal a kinasirib." - Prov. 3:21; Fil. 2:13; Sant. 1:5. ˙ Agpabalakadka kadagiti kapamma- tian a nataengan iti naespirituan. "Daydiay makipagna kadagiti masi- rib a tattao agbalinto a masirib." - Prov. 12:15; 13:20. ˙ Mangaramid kadagiti espesipiko a plano. "Dagiti gakat daydiay nasaet sigurado a mangipaay iti pagsayaa- tan." - Prov. 21:5. ˙ Agtignayka, ken itungpalmo dagiti planom. "Aramidem ti naimbag." - Sal. 37:3. No surotem dagitoy, manamnamam a bendisionan ni Jehova ti panag- reggetmo! - Prov. 16:3. yaman kada Fabian ken Isabel iti panangtulongda kenkuana nga agbalin manen nga aktibo. Kuna ni Fabian: "Natukay ti riknak iti imbagana. Anian a nag- ragsak no makatulongka iti sabsabali!" Kuna ni Isa- bel: "Iti daytoy a pribilehio, talaga a 'nananamko ken nakitak a naimbag ni Jehova.' " (Sal. 34:8) Innayon- na: "Talaga a nakaragragsak ti agserbi ditoy!" "Simminged ti relasionmi kas pamilia." - Roald naespirituan." Innayonna pay: "Nagbalbaliwen ti pa- nangmatmatmi iti material a bambanag. Saanen a dagita ti kapatgan kadakami." Nabigbig ni Elsebeth a kasapulan nga agsursuro iti sabali a lengguahe. Apay? Saklaw ti teritoria ti Lak- selv Congregation ti purok ti Karasjok, ti ayan dagiti Sami - dagiti katutubo ti makin-amianan a rehion ti Norway, Sweden, Finland, ken Russia. Isu a tapno nalaklaka a makasaritana dagitoy a tattao, nagadal ni Elsebeth iti lengguahe a Sami. Kabaelanna itan ti makisarita iti dayta a lengguahe. Naragsak kadi iti baro a teritoriana? Maay-ayatan a nagkuna: "Adda innem nga iyad-adalak iti Biblia. Nagmayat ti agser- bi ditoy!" Ni Fabian, nga agserserbi itan kas regular pioneer ken ministerial nga adipen, imbagana nga adda tal- lo a tin-edyer a natulonganda ken manangna nga Isabel iti baro a kongregasionda. Agkasapulan da- gitoy nga agtutubo iti pammaregta tapno guma- naygayda a makiraman kadagiti aktibidad iti kongregasion. Aktibo itan dagitoy iti ministerio. Iti ki- napudnona, dua kadakuada ti bautisado ket nag- auxiliary pioneer-da idi Marso 2012. Maysa kadagiti tin-edyer, a kimmapuy idi ti espiritualidadna, ti nag- Nasimsimple itan ngem ad-adda a makapnek ti biag da Marelius ken Kesia. Ti kongregasion nga imma- karanda idiay Alta ket addaanen iti 41 nga agibum- bunannag. Kuna ni Marelius: "Naparegtakam unay iti adu a nagbalbaliwan ti biagmi. Agyamyamankami ken Jehova ta agserserbikami kenkuana kas payu- nir ditoy. Kasta unay ti ragsakmi." Innayon ni Kesia: "Nasursurok ti ad-adda nga agpannuray ken Jehova, ket talaga nga inaywanannakami. Ket gapu ta naya- dayoak kadagiti kabagiak, ad-adda a maapresiarko dagiti kanito a panagkakaduami. Diak pulos pagba- bawyan ti desisionmi." Komusta met da Knut ken Lisbeth idiay Uganda? Kuna ni Knut: "Saan a kaskarina a mairuamkami iti baro nga aglawlaw ken kultura. Pasaray awan ti danum, koriente, ken agsakit pay ti tianmi, ngem adu latta ti mayadalanmi iti Biblia!" Kuna ni Lisbeth: "Adda dagiti lugar a saan pay a naas-asak a kagu- dua nga oras manipud iti pagnanaedanmi. Ngem idi napankami sadiay, nakasarakkami kadagiti tat- tao nga agbasbasa iti Biblia, ket kayatda ti agpaisu- ro. Pudno a makaparagsak ti panangisuro kadagiti kasta a napakumbaba nga indibidual!" Nakaragragsak la ketdi ti Lidertayo, ni Kristo Jesus, a makakitkita a ti trabaho nga inrugina ket maisak- saknap iti ad-adu pay a paset ti daga! Wen, pagrag- sakan ti amin nga adipen ni Jehova ti situtulok nga agsakripisio a mangitungpal iti bilin ni Jesus a 'ma- ngaramid iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a na- sion.' - Mat. 28:19, 20. 6 TI PAGWANAWANAN
"Bumilegka ken pumig- saka. . . . Ni Jehova a Diosmo adda kenka." - JOS. 1:9. ANIA TI SUNGBATMO?
Ania ti masapul nga aramiden ni Josue tapno mataginayonna ti pammati ken kinaturedna?
Siasino dagiti magustuam unay nga ulidan ti kinatured?
Makin-ulidan iti pammati ken ki- natured ti makatulong kenka iti trabaho a panangasaba? BUMILEGKA ADDA KENKA NI JEHOVA! TI PANAGSERBI ken Jehova ket mangyeg iti rag-o. Nu- pay kasta, maipasangotayo latta kadagiti gagangay a pa- rikut, ken mabalin nga "agsagaba[tayo] maipagapu iti ki- nalinteg." (1 Ped. 3:14; 5:8, 9; 1 Cor. 10:13) Kasapulantayo ti pammati ken tured tapno madaerantayo dagita a suot. 2 Ania ti pammati? Insurat ni apostol Pablo: "Ti pam- mati isu ti sigurado a panangsegsegga iti bambanag nga in-inanamaen, ti nabatad a parangarang dagiti kinapud- no nupay saan a makita." (Heb. 11:1) Dinakamat ti The Simple English Bible ti pammati kas kasuratan wenno titu- lo ti panagtagikua iti maysa a banag. No naipanagan ka- datayo ti titulo ti maysa a sanikua, natalged ti riknatayo a kukuatayo dayta. Yantangay mamatitayo a kanayon a tungpalen ti Dios ti saona, arigna iggemtayo ti maysa a napateg a kasuratan. Gapu iti pammatitayo, kombinsido- tayo a matungpalto dagiti kari ti Dios ken pudno ti amin a nailanad iti Saona, uray ti bambanag a ditay makita. 3 Nadepinar ti kinatured kas "espiritual, emosional, ken moral a kinabileg nga agsao ken agtignay nga awa- nan buteng iti sango dagiti tubeng ken peggad." (The New Interpreter's Dictionary of the Bible) No naturedtayo, kaipa- pananna a nabileg, maingel, ken awan ti pagamkantayo. - Mar. 6:49, 50; 2 Tim. 1:7. 4 Nagsayaat a kualidad ti pammati ken kinatured. Ngem no dadduma, mariknatayo nga agkurangtayo iti pammati ken tured. Naglaon ti Biblia iti ulidan ti rini- bu nga adipen ti Dios a nangipakita iti pammati ken tured. Ti ngarud maysa a pamay-an tapno maparang- ay dagita a kualidad ket ti panangusig iti sumagmamano kadagita. 1, 2. (a) Ania dagiti kualidad a makatulong kadatayo a mangda- er kadagiti suot? (b) Ania ti kaipapanan ti pammati? Mangted iti pagarigan. 3, 4. (a) Ania ti kinatured? (b) Ania ti maysa a pamay-an tapno tumibker ti pammatitayo ken tumuredtayo? 7
NI JEHOVA ADDA KEN JOSUE 5 Subliantayo ti napasamak nasurok a 3,500 a tawenen ti napalabas. Uppat a pulo a tawen idin ti napalabas sipud panangispal ti nabileg nga ima ni Jehova iti minilion nga Israelita a naadipen idiay Egipto. Indauluan ida ni propeta Moises. Agtawen ni Moises iti 120 idi natannawaganna ti Naikari a Daga manipud iti tuktok ti Bantay Nebo ket sadiay a natay. Simmukat kenkuana ni Josue, may- sa a lalaki a "napno iti espiritu ti kinasirib." (Deut. 34:1-9) Asideg idin a tagikuaen dagiti Israelita ti daga ti Canaan. Tapno agballigi ni Josue kas liderda, kasapulanna ti sirib mani- pud iti Dios. Masapul met a natibker ti pam- matina ken Jehova ken agbalin a natured ken napigsa. - Deut. 31:22, 23. 6 Napabileg la ketdi dagiti Israelita iti si- rib, tured, ken pammati ni Josue bayat ti napaut a panangsakupda iti Canaan. Ngem saan laeng a ti kinamaingel iti gubat ti ka- sapulanda no di pay ket ti tured a manga- ramid iti indagadag ni Josue. Kinunana sak- bay ti ipapatayna: "Masapul a bumilegkayo unay a mangsalimetmet ken mangaramid iti isuamin a naisurat iti libro ti linteg ni Moi- ses babaen ti saanyo a pulos iyaadayo iti day- ta nga agturong iti makannawan wenno iti makannigid." (Jos. 23:6) Kasapulantay met ti tured a kanayon nga agtulnog ken Jehova, nangruna no pilitendatayo a mangaramid iti maysa a banag a di maitunos iti pagayatan ti Dios. (Basaen ti Aramid 4:18-20; 5:29.) No agpannuraytayo ken Jehova, tulongannatay- to a mangsalimetmet iti takdertayo. NO KASANO NGA AGBALLIGITAYO 7 Tapno naturedtayo a mangaramid iti pa- gayatan ti Dios, masapul nga adalen ken iyap- 5. Ania ti kasapulan ni Josue tapno agballigi iti an- nongenna? 6. (a) Sigun iti Josue 23:6, ania koma ti situtured nga aramidentayo? (b) Ania ti maadaltayo iti Ara- mid 4:18-20 ken Aramid 5:29? 7. Ania idi ti kasapulan nga aramiden ni Josue tap- no agbalin a natured ken naballigi? 8 likartayo ti Saona. Naibaga dayta ken Josue idi sinuktanna ni Moises: "Bumilegka ken pumigsaka unay tapno annadam nga arami- den ti maitunos iti isuamin a linteg nga imbi- lin kenka ni Moises nga adipenko. . . . Daytoy a libro ti linteg saan koma a sumina iti ngi- watmo, ket masapul nga iti nababa a timek agbasaka iti dayta iti aldaw ken rabii, tapno maannadam nga aramiden ti maitunos iti isu- amin a naisurat iti dayta; ta iti kasta pagbal- ligiemto ti dalanmo ket iti kasta agtignaykan- Teksto para iti tawen 2013: "Bumilegka ken pumigsa- ka. . . . Ni Jehova a Diosmo adda kenka." - Josue 1:9 to a sisisirib." (Jos. 1:7, 8) Impangag ni Josue dayta a balakad ket 'nagballigi ti dalanna.' No kasta ti aramidentayo, naturtured ken nabal- balligitayo nga agserbi iti Dios. 8 Napabileg la ketdi ni Josue idi imbaga kenkuana ni Jehova: "Bumilegka ken pumig- saka. Dika mapakigtotan wenno agkullayaw, ta ni Jehova a Diosmo adda kenka iti sadino- man a papanam." (Jos. 1:9) Adda met kada- tayo ita ni Jehova. Saantay ngarud a "mapa- kigtotan wenno agkullayaw" aniaman ti suot a pakaipasanguantayo. Makapainteres ti sa- sao a: "Bumilegka ken pumigsaka. . . . Ni Je- hova a Diosmo adda kenka." Dagitoy a sasao iti Josue 1:9 ti napili a teksto iti tawen 2013. Pabilgennatay la ketdi daytoy iti sumaganad a bulbulan, no kasano a kasta met ti epekto kadatayo ti sasao ken ar-aramid ti dadduma pay nga ulidan ti natibker a pammati ken ki- natured. 8. Ania a kasuratan ti nakaalaan ti teksto para iti tawen 2013, ken kasano a matulongannaka dagita a sasao? TI PAGWANAWANAN
SITUTURED A NAGMATALEKDA 9 Idi nangibaon ni Josue iti dua nga espia a mapan idiay Canaan, inlemmeng ida ti ba- langkantis a ni Rahab ken imbagana kadagiti agbirbirok a pimmanawdan. Gapu iti impa- kitana a pammati ken tured, naispal ni Ra- hab agraman ti sangakabbalayanna idi dina- dael dagiti Israelita ti siudad ti Jerico. (Heb. 11:30, 31; Sant. 2:25) Siempre, tinallikudan ni Rahab ti imoral a kabibiagna tapno maay- ayona ni Jehova. Dadduma a nagbalin a Kris- tiano ti naaddaan met iti pammati ken tured a nangbalbaliw iti kabibiagda tapno maay- ayoda ti Dios. 10 Kalpasan ti ipapatay ni Josue, maysa a Moabita nga agnagan iti Ruth ti situtured a dimmasig iti pudno a panagdayaw. Maba- lin a naammuanna ti maipapan ken Jeho- va iti Israelita nga asawana. Agnanaed idiay Moab ti balo a katuganganna a ni Noemi ngem nagdesision nga agawid iti ilina a Bet- lehem idiay Israel. Iti dalanna nga agawid, imbaga ni Noemi nga agsubli laengen ni Ruth kadagiti kailianna, ngem insungbat ni Ruth: "Dika ipakaasi kaniak a baybay-anka, nga agsubliak manipud ikukuyog kenka . . . Dagiti kailiam isudanto dagiti kailiak, ket ti Diosmo Diosko." (Ruth 1:16) Tinakderan ni Ruth ti imbagana. Idi agangay, nakiasawa ni Ruth ken Boaz a kabagian ni Noemi. Nangi- pasngay ni Ruth iti maysa nga anak a lala- ki a nagbalin nga inapo da David ken Jesus. Wen, bendisionan ni Jehova dagidiay mangi- pakita iti natibker a pammati ken kinatured. - Ruth 2:12; 4:17-22; Mat. 1:1-6. ADU TI NANGIRISGO ITI BIAGDA! 11 Ad-adda a tumuredtayo ken bumileg ti pammatitayo no silalagiptayo a saranayen ti 9. Kasano nga impakita ni Rahab ti pammati ken turedna? 10. Kasano a nagbalin ni Ruth nga agdaydayaw ken Jehova, ket kasano a nabendisionan gapu iti dayta? 11. Kasano nga impakita da Jehoiada ken Jehoseba ti kinaturedda, ken ania ti resultana? ENERO 15, 2013 Dios dagidiay mangyun-una iti pagayatanna ken mangsalaknib kadagiti kakabsatda. Kas pagarigan, kitaentayo ti inaramid ti nanga- to a padi a ni Jehoiada ken ti asawana, ni Jehoseba. Kalpasan ti ipapatay ni Ari Oco- zias, ni Athalia nga inana pinapatayna dagi- ti nabatbati nga annak ti ari ket inagawna ti trono. Ngem saan a nairaman ni Jehoas nga anak ni Ocozias ta inrisgo da Jehoiada ken Jehoseba ti biagda babaen ti panangispal ken panangilemmengda kenkuana iti innem a ta- wen. Iti maikapito a tawen, ni Jehoiada im- proklamarna ni Jehoas kas ari ket imbilin- na a mapapatay ni Athalia. (2 Ar. 11:1-16) Idi agangay, sinuportaran ni Jehoiada ti proyek- to ni Ari Jehoas a panangtarimaan iti templo. Ket idi natay ni Jehoiada iti edad a 130, na- itabon a kadua ti ar-ari "agsipud ta nakaa- ramid iti naimbag iti Israel ken iti pudno a Dios ken iti balayna." (2 Cron. 24:15, 16) Kas- ta met, gapu iti kinatured ni Jehoiada ken ni baketna, nagtultuloy ti naarian a linia mani- pud ken David agingga iti Mesias. 12 Ni Ebed-melec a eunuko iti balay ni Ari Zedekias inrisgona met ti biagna para ken Jeremias. Imbaga dagiti prinsipe ti Juda a konkontraen ni Jeremias ti turay. Gapu- na, kinuna ti ari a makaammodan no ania ti kayatda nga aramiden ken Jeremias, isu nga impisokda iti napitak a pagurnongan ti danum tapno sadiayen a matay. (Jer. 38:4-6) Nagpakaasi ni Ebed-melec iti ari nga ispa- lenna ni Jeremias nupay ammona a maba- lin nga agpeggad ti biagna iti ima dagi- ti gumurgura iti propeta. Pinatgan dayta ni Zedekias ket nangibaon iti 30 a lallaki a mangkuyog ken Ebed-melec a mangispal ken Jeremias. Babaen iti propeta, impasi- gurado ti Dios ken Ebed-melec a maispal in- ton rauten dagiti Babilonio ti Jerusalem. (Jer. 39:15-18) Nagunggonaan dagidiay nangipa- kita iti turedda a mangaramid iti pagayatan ti Dios. 12. Ania ti situtured nga inaramid ni Ebed-melec? 9
13 Idi maikapito a siglo B.C.E., nagunggo- naan ti tallo a Hebreo nga adipen ni Jehova gapu iti nabileg a pammati ken kinaturedda. Inummong ni Ari Nabucodonosor dagiti na- tatan-ok a lallaki iti Babilonia ket imbilinna a dayawenda ti nakadakdakkel nga imahen a balitok. Ti asinoman a saan nga agtung- pal ket maipuruak iti umap-apuy nga urno. Siraraem nga imbaga dagiti tallo a Hebreo ken Nabucodonosor: "Ti Diosmi a pagser- serbianmi kabaelannakami nga alawen. Ma- nipud iti gumilgil-ayab a naapuy nga urno ken manipud iti imam, O ari, isu alawenna- kamto. Ngem no saan, maipakaammo koma kenka, O ari, a ti didiosmo saan nga isu- da ti pagserbianmi, ket ti ladawan a bali- tok nga impasdekmo saanminto a pagdaya- wan." (Dan. 3:16-18) Nailadawan iti Daniel 3: 19-30 ti nakaskasdaaw a pannakaispal dagi- ti tallo a Hebreo. Saantay met siguro a mai- pangta a maipuruak iti umap-apuy nga urno, ngem masiguradotayo a bendisionannatayo ti Dios no natibker ti pammatitayo ken natu- redtayo. 14 Impakita ni Daniel ti pammati ken tu- redna idi a dagiti kabusorna nakombinsirda ni Ari Dario a mangyetnag iti daytoy a bi- lin: "Siasinoman nga agdawat iti asinoman a dios wenno tao bayat ti tallopulo nga al- daw malaksid kenka, O ari, maipisokto iti abut dagiti leon." Idi naammuan ni Daniel a napirmaan ti dokumento, "simrek iti balay- na, ket, dagiti tawa iti siledna iti pangatepan silulukatda maipaay kenkuana a sumango idiay Jerusalem, mamitlo pay ketdi iti maysa nga aldaw nga isu agparparintumeng ken ag- karkararag ken mangidatdaton iti daydayaw iti sanguanan ti Diosna, kas iti regular nga ar-aramidenna sakbay daytoy." (Dan. 6:6-10) Naipisok ni Daniel iti abut dagiti leon ngem inispal ni Jehova. - Dan. 6:16-23. 13. Kasano nga impakita dagiti tallo a Hebreo ti ki- naturedda, ken ania ti maadaltayo iti kapadasanda? 14. Sigun iti Daniel kapitulo 6, kasano nga impaki- ta ni Daniel ti turedna, ken ania ti resultana? 10 Saan nga inkompromiso dagiti nagkauna a Kristiano ti pammatida 15 Kadagiti kasasaad a di nadakamat iti Biblia, 'inrisgo da Aquila ken Priscila dagi- ti tengngedda maipaay iti kararua ni Pablo.' (Ara. 18:2; Roma 16:3, 4) Situtured nga ina- ramidda ti imbaga ni Jesus: "Mangtedak ka- dakayo iti baro a bilin, nga ayatenyo ti may- sa ken maysa; kas iti panagayatko kadakayo, kasta met nga ayatenyo ti maysa ken maysa." (Juan 13:34) Kalikaguman ti Mosaiko a Lin- teg a ti maysa ayatenna ti padana a tao kas iti panagayatna iti bagina. (Lev. 19:18) Ngem "baro" ti bilin ni Jesus mainaig iti ayat gapu ta kalikagumanna nga isakripisio ti maysa ti biagna maipaay iti sabsabali, kas iti ina- 15. (a) Ania nga ulidan ti pammati ken kinatured ti impakita da Aquila ken Priscila? (b) Ania ti kayat a sawen ti sasao ni Jesus iti Juan 13:34, ket kasano nga impakita ti adu a Kristiano ti kasta nga ayat? TI PAGWANAWANAN
ramidna. Adu a Kristiano ti nangipakita iti ayatda babaen ti situtured a 'panangirisgoda kadagiti tengngedda' tapno mailiklik dagi- ti kapammatianda iti naranggas a pannaka- trato wenno ipapatay iti ima dagiti kabusor. - Basaen ti 1 Juan 3:16. 16 Kas ken Jesus, ni Jehova laeng ti nag- daydayawan dagiti nagkauna a Kristiano. (Mat. 4:8-10) Nagkedkedda a mangpasged iti insienso kas pammadayaw iti emperador ti Roma. (Kitaen ti ladawan.) "Manmano laeng a Kristiano ti timmallikud," insurat ni Da- niel P. Mannix, "nupay nalaka koma a maka- pagpuorda iti insienso ta adda laeng iti arena ti maysa nga altar nga addaan ti sumsumged nga apuy. Ti laeng kasapulan nga aramiden ti balud ket mangiwaris iti sangapirit nga in- sienso iti apuy tapno maikkan iti Sertipiko ti Panagisakripisio ken mawayawayaanen. Siaannad met a mailawlawag kenkuana a sa- anna a pagdaydayawan ti emperador; bigbi- genna laeng ti kinanadibinuan ti emperador kas ulo ti estado ti Roma. Kaskasdi, gistay awan Kristiano a nanggundaway iti dayta a tiansada a makaluk-at." - Those About to Die. 17 Dagiti Kristiano a naibalud kadagiti kampo konsentrasion dagiti Nazi a posible a mapapatay ket maulit-ulit a naikkan iti tian- sa a mawayawayaan no pirmaanda ti deklara- sion a tallikudandan ni Jehova. Ngem man- mano laeng ti nagpirma. Idiay Rwanda bayat ti panangikisap iti puli, inkaluya dagiti Saksi a Tutsi ken Hutu ti tunggal maysa uray no ag- peggad ti biagda. Talaga a kasapulan ti tured ken pammati kadagiti kasta a pakasuotan. LAGLAGIPENTAYO NGA ADDA NI JEHOVA KADATAYO! 18 Pribilehiotayo ti makiraman iti kadak- kelan pay laeng a trabaho nga intalek ti Dios 16, 17. Ania a pakasuotan ti naipasango iti sumag- mamano a nagkauna a Kristiano, ken kasano nga umasping dayta iti kapadasan ti sumagmamano a Kristiano ita? 18, 19. Ania nga ulidan iti Biblia mainaig iti pam- mati ken kinatured ti makatulong kadatayo a ma- ngasaba? ENERO 15, 2013 kadagiti adipenna ditoy daga - ti panangi- deklara iti mensahe ti Pagarian ken panaga- ramid iti ad-adalan. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Anian a yamantayo iti perpekto nga ulidan ni Jesus! "Napan nagbambaniaga iti siniudan- siudad ken iti pinuronpurok, nga ikaskasa- bana ken idekdeklarana ti naimbag a damag ti pagarian ti Dios." (Luc. 8:1) Kas kenkua- na, kasapulantayo ti pammati ken tured tap- no maikasabatayo ti mensahe ti Pagarian. Iti tulong ti Dios, mabalin a matuladtayo ti ki- natured ni Noe, nga awanan buteng a "[na- ngikasaba] iti kinalinteg . . . iti lubong dagiti di nadiosan a tattao a naikeddeng a ma- dadael babaen iti sangalubongan a layus." - 2 Ped. 2:4, 5. 19 Makatulong kadatayo ti panagkararag tapno maibanagtayo ti trabaho a panangasa- ba. Nasungbatan ti kararag ti dadduma a ma- idaddadanes a pasurot ni Kristo idi indawat- da a 'situtured koma a mairanudda ti sao ti Dios.' (Basaen ti Aramid 4:29-31.) No maa- makka a mangasaba iti binalaybalay, ikara- ragmo ken Jehova a maaddaanka iti pamma- ti ken tured ket tulongannakanto. - Basaen ti Salmo 66:19, 20. 20 Saan a nalaka nga itultuloy nga arami- den ti pagayatan ti Dios gapu kadagiti suot a maipaspasango kadatayo iti daytoy nadang- kes ken nariribuk a lubong. Ngem saanta- yo nga agmaymaysa ta adda kadatayo ti Dios ken ti Anakna, nga Ulo ti kongrega- sion. Adda met nasurok a 7,000,000 a pa- datayo a Saksi ni Jehova iti intero a lubong. Sapay koma ta makipagkaykaysatayo kada- kuada nga agtultuloy a mangipakita iti natib- ker a pammati ken mangideklara iti naimbag a damag bayat a sipapanunottayo iti teksto para iti tawen 2013: "Bumilegka ken pumig- saka. . . . Ni Jehova a Diosmo adda kenka." - Jos. 1:9. Kitaen ti ad-adu pay nga ulidan ti kinatured iti ar- tikulo a "Bumilegka ken Pumigsaka Unay" iti Pebre- ro 15, 2012 a Ti Pagwanawanan. 20. Ania a suporta ti adda kadatayo kas ad-adipen ni Jehova? 11
"Agpilikayo ita nga aldaw maipaay iti bagbagiyo no siasino ti pagserbianyonto." - JOS. 24:15. PADASEM A SUNGBATAN
Kasano nga agbalinka a balanse no maipapan iti sekular a trabaho?
Kasano a maipakitam ti kina- balanse no maipapan iti paglinglingayan?
Kasanom a madaeran ti ladingit- mo no adda kameng ti pamiliam a nangpanaw ken Jehova? 12 DIMO IPALUBOS A MAYADAYOKA KEN JEHOVA ADDAANTAYO iti wayawaya nga agpili. Kaipapanan dayta a nawayatayo a mangikeddeng no ania ti pangusa- rantayo iti biagtayo. Kas pagarigan, ipapanmo nga adda tao a magmagna iti maysa a kalsada nga idi agangay ket nakagteng iti nagsangaan ti kalsada. Masapul a pilienna ti dalan a surotenna. Nalabit pilienna ti dalan a mangi- turong kenkuana iti destinasionna imbes a ti dalan a sa- bali ti pagturonganna. 2 Dakamaten ti Biblia ti adu nga indibidual a naipa- sango iti kasta a situasion. Kas pagarigan, agdepende idi ken Cain no bay-anna a sumged ti pungtotna wen- no kontrolenna dayta. (Gen. 4:6, 7) Ni Josue ti ma- ngikeddeng no agserbi iti pudno a Dios wenno agda- yaw kadagiti ulbod a didios. (Jos. 24:15) Napateg ken Josue ti nasayaat a relasionna ken Jehova isu a nanga- ramid iti desision a tumulong kenkuana a mangiba- nag iti dayta. Ngem awan kasta a tarigagay ni Cain isu a nangaramid iti desision a nangyadayo kenkuana ken Jehova. 3 No dadduma, maipasangotayo met iti kasta a pa- nagdesision. No mapasamak dayta, laglagipem ti desti- nasion, wenno kalatmo - ti mangidayaw ken Jehova iti amin a kabaelam ken mangliklik iti aniaman a mang- yadayo kenka iti Dios. (Basaen ti Hebreo 3:12.) Iti day- toy nga artikulo ken iti sumaruno, usigentayo ti pito a banag a posible a mangyadayo kadatayo ken Jehova no ditay agannad. TRABAHO KEN KARERA 4 Pagrebbengan dagiti Kristiano a suportaran ti ba- gida ken ti pamiliada. Ipasimudaag ti Biblia a no ti 1-3. (a) Apay a nagsayaat nga ulidan ni Josue iti panagpili iti umi- so a desision iti biag? (b) Ania ti laglagipentayo no maipasangota- yo iti panagdesision? 4. Apay a napateg ti sekular a trabaho? TI PAGWANAWANAN
asinoman saanna a kayat nga ipaay ti ka- sapulan ti sangakabbalayanna, isu ket dak- dakes ngem iti di manamati. (2 Tes. 3:10; 1 Tim. 5:8) Nabatad a napateg ti sekular a trabaho, ngem no saanka nga agannad, ma- yadayoka ken Jehova. Kasano? 5 Ipapanmo nga agbirbirokka iti trabaho. No manmano ti pagtrabahuan iti lugaryo, baka kayatmon nga awaten ti aniaman a tra- baho a maitukon kenka. Ngem kasanon no maisalungasing dayta kadagiti prinsipio ti Biblia? Kasanon no malapdan ti Nakristia- nuan nga aktibidadmo wenno mayadayoka iti pamiliam gapu iti eskediul wenno panag- biahem a mapan iti trabaho? Awatem kadi lattan dayta uray di maitutop gapu ta pam- panunotem a nasaysayaat ti adda trabaho- na ngem ti awan? Laglagipem a no di umiso a dalan ti pinilim, mayadayoka ken Jehova. (Heb. 2:1) Kasanoka a makaaramid kadagi- ti nainsiriban a desision no agsapsapulka iti trabaho wenno pampanunotem a baliwan ti trabahom? 6 Kas nadakamaten, masapul a panuno- tem ti destinasionmo. Saludsodam ti bagim, 'Ania ti panggepko iti daytoy a trabaho wen- no karera?' No ti panggepmo nga agtrabaho ket tapno masuportaram ti bagim ken ti pa- miliam iti panagserbiyo iti Dios, bendisio- nanto ni Jehova ti panagreggetmo. (Mat. 6: 33) Saannaka a baybay-an ni Jehova no ma- awananka iti trabaho wenno uray agsuek ti ekonomia. (Isa. 59:1) "Ammo ni Jehova no kasano ti mangispal kadagiti tattao nga ad- daan nadiosan a debosion manipud iti pan- nakasuot." - 2 Ped. 2:9. 7 Iti sabali a bangir, kasanon no ti planom ket agpabaknang? Mabalin nga agballigika, ngem laglagipem a dakkel ti kasukat ti kasta 5. Ania dagiti napateg nga ikabilangan sakbay nga awatentayo ti maysa a trabaho? 6, 7. (a) Ania dagiti mabalin a panggep ti may- sa nga agbirbirok iti trabaho? (b) Ania kadagita ti mangyasideg kenka ken Jehova, ken apay? ENERO 15, 2013 5. Ania dagiti napateg nga ikabilangan sakbay nga awatentayo ti maysa a trabaho? 6, 7. (a) Ania dagiti mabalin a panggep ti may- sa nga agbirbirok iti trabaho? (b) Ania kadagita ti mangyasideg kenka ken Jehova, ken apay? ENERO 15, 2013 a "balligi." (Basaen ti 1 Timoteo 6:9, 10.) Ma- yadayoka ken Jehova no ipangpangrunam ti kinabaknang ken ti kareram. 8 No maysaka a nagannak, panunotem no ania ti epekto ti ulidanmo kadagiti an- nakmo. Ania ti makitkitada a kapatgan ken- ka - ti kadi trabahom wenno ti relasionmo ken Jehova? No makitada a napatpateg ken- ka ti dayaw ken kinabaknang, saandakanto ngata a tuladen? Saanto ngata a maksayan ti respetoda kenka kas nagannakda? Kuna ti maysa nga agtutubo a Kristiano: "Sipud pay adda puotko, kanayonen nga okupado ni Daddy iti trabahona. Idi damo, kasla kayat- na laeng nga ipaay ti kasayaatan para iti pa- miliami. Kayatna a saankami nga agkurang iti aniaman. Ngem iti napalabas a tawtawen, nagbaliw ti panangmatmatna. Trabaho met- ten a trabaho, sa mangyawid kadagiti na- ngina a bambanag a saanmi met a kasapu- lan. Isu a pagaammon ti pamiliami kas adu ti kuartana imbes a maysa a pamilia a ma- kapabileg iti naespirituan. Ad-adda a piliek ti naespirituan a suporta ni Daddy ngem iti adu a kuartana." 9 Dakayo a nagannak, saanyo koma nga iyad-adayo ti bagiyo ken Jehova babaen ti panangipangpangrunayo iti karerayo. Ipaki- tayo koma kadagiti annakyo babaen iti uli- danyo a talaga a patienyo a ti pudpudno a kinabaknang a mabalin a matagikuata- yo ket naespirituan, saan a namaterialan. - Mat. 5:3. 10 No maysaka nga agtutubo nga agplam- plano no ania ti alaem a karera, kasanom a mapili ti umiso? Kas nadakamaten, masa- pul nga usigem ti pagbanagan ti desision- mo. No pampanunotem a serken ti maysa a kita ti trabaho, matulongannakanto ngata 13
a mangyun-una iti panagserbi ken Jeho- va, wenno iyadayonaka laeng kenkuana? (2 Tim. 4:10) Kayatmo kadi a tuladen ti estilo ti biag dagiti tattao a ti kinaragsakda ket ag- depende iti kaadu ti kuarta wenno sanikua- da? Wenno agtalekka ken Jehova, kas ken David a nagkuna: "Maysaak idi nga agtutu- bo, kasta met a limmakayakon, ket kaskas- di a saanak a nakakita iti asinoman a nalin- teg a naan-anay a nabaybay-an, wenno uray dagiti putotna nga agsapsapul iti tinapay"? (Sal. 37:25) Laglagipem a ti desisionmo ma- balin nga iyadayonaka ken Jehova wenno iturongnaka iti kasayaatan pay laeng a biag. (Basaen ti Proverbio 10:22; Malakias 3:10.) Ania ti piliem? PANAGLINGLINGAY KEN PANAGRELAKS 11 Saan nga iparit ti Biblia ti panagrag- sak, ken saanna met nga ibilang a ti panag- linglingay ket panangsayang laeng iti tiem- po. "Ti panagsanay iti bagi [adda met] maigunggonana," insurat ni Pablo ken Ti- Para iti kanayonan nga impormasion maipapan iti panagpili iti karera, kitaen ti kapitulo 38 ti libro a Dagiti Saludsod nga Iyimtuod ti Agtutubo - Dagiti Sungbat nga Epek- tibo, Tomo 2. 11. Ania ti makuna ti Biblia maipapan iti panag- linglingay, ngem ania koma ti laglagipentayo? Ti umiso a kita ken kapaut ti panaglinglingay ket makapabang-ar moteo. (1 Tim. 4:8) Kuna pay ketdi ti Bib- lia nga adda "tiempo ti panagkatawa" ken "tiempo ti panaglagtolagto," ken iparegtana met ti umdas a panaginana. (Ecl. 3:4; 4:6) Ngem no saanka a naannad, ti paglinglinga- yan mabalin nga iyadayonaka ken Jehova. Kasano? Adda dua a banag a masapul a pa- gannadam - ti kita ti piliem a paglinglinga- yan ken ti kaadu ti tiempo a mabusbosmo iti dayta. 12 Umuna, usigentayo ti kita ti paglingli- ngayan a rumbeng a pilientayo. Adu dagi- ti makagunggona a paglinglingayan. Nupay kasta, itantandudo ti kaaduan a paglingli- ngayan ti bambanag a kagura ti Dios, kas iti kinaranggas, espiritismo, ken imorali- dad. Masapul ngarud a naannadtayo nga ag- pili iti paglinglingayan. Ania ti mabalin nga epektona kenka? Iparparegtana kadi ti ki- naranggas, nakaro a kompetision, wenno nasionalismo? (Prov. 3:31) Ibusenna kadi ti kuartam? Makaitibkol kadi iti sabsaba- li? (Roma 14:21) Siasino dagiti kakaduam iti dayta a paglinglingayan? (Prov. 13:20) Gu- tugotennaka kadi nga agaramid iti dakes? - Sant. 1:14, 15. 12. Ania dagiti masapul nga usigem no agpilika iti paglinglingayan?
13 Usigem met ti kaadu ti tiempom nga aglinglingay. Saludsodem iti bagim, 'Adu kadi a panawen ti busbusbosek nga agling- lingay ket bassiten ti panawenko para kada- giti naespirituan nga aktibidad?' No nalabes ti panaglinglingaymo, saanton a makapa- bang-ar dayta. Kinapudnona, naragragsak dagidiay balanse ti panaglinglingayna. Apay? Agsipud ta ammoda nga inyun-una- da ti "napatpateg a bambanag," isu a saan- da a makonsiensia nga agrelaks. - Basaen ti Filipos 1:10, 11. 14 Nupay kasla makaay-ayo ti adu a tiem- po a panaglinglingay, mabalin a mayadayo- natayo dayta ken Jehova. Kasta ti kapada- san ni Kim a 20 ti tawenna. "Kanayon idi a mapanak maki-party," kunana. "Adda oka- sionmi tunggal Biernes, Sabado, ken Do- mingo. Ngem nabigbigko nga adu ti mas napatpateg a banag a masapul nga arami- dek. Kas pagarigan, gapu ta payunirak, ag- riingak iti alas sais iti bigat tapno mapanak mangasaba, isu a saan a mabalin nga aging- ga iti ala una wenno alas dos iti parbangon nga addaak iti party. Ammok a saan a da- kes ti panagragragsak, ngem agbalin a pa- kasingaan dagita no diak agannad. Kas iti dadduma pay a banag, nasken a malimita- ran dagita." 15 Pagrebbengan dagiti nagannak nga ipaay ti material, espiritual, ken emosional a kasapulan ti pamiliada. Karaman dita ti panagrelaks. No maysaka a nagannak, sa- anmo koma nga ipaidam dayta kadagiti an- nakmo nga ibilangmo a dakes ti amin a panaglinglingay. Siempre, adda dagiti pag- linglingayan a dakes a rumbeng a paganna- dantayo. (1 Cor. 5:6) No naannadka, maka- 13, 14. Apay a masapul nga usigem ti kaadu ti tiempo a busbusbosem nga aglinglingay? 15. Kasano a matulongan dagiti nagannak dagiti annakda a maaddaan iti makapabang-ar a pagling- lingayan? ENERO 15, 2013 pilika iti makapabang-ar a paglinglingayan para iti pamiliam. Iti kasta, mapilim ken dagiti annakmo ti dalan a mangyasideg ka- dakayo ken Jehova. PAMILIA 16 Naisangsangayan ti singgalut iti nagba- etan ti nagannak ken anak nga uray la ina- ramat dayta ni Jehova a mangiladawan iti panagayatna iti ilina. (Isa. 49:15) Normal la- eng ngarud ti agladingit no adda kameng ti pamilia a mangpanaw ken Jehova. "Napala- lo ti ladingitko," kuna ti maysa a kabsat a babai idi nailaksid ti balasangna. "Napanu- notko, 'Apay ngata a pinanawanna ni Jeho- va?' Makonkonsensiaak, ket babbabalawek ti bagik." 17 Maawatan ni Jehova ti saem a marik- riknam. "Nasaktan ti pusona" idi nagsukir ti umuna a natauan a pamilia, ken idi aga- ngay ti kaaduan a tattao a nagbiag sakbay ti Layus. (Gen. 6:5, 6) Mabalin a narigat a matarusan ti dadduma ti kasta a nasaem a rikna no dida pay napadasan. Nupay kas- ta, saan a nainsiriban a bay-am a mayadayo- ka ken Jehova gapu iti di umiso nga aramid ti nailaksid a kameng ti pamiliam. Kasa- no ngarud a madaeram ti nakaro a ladingit- mo no adda kapamiliam a nangpanaw ken Jehova? 18 Dimo babalawen ti bagim iti napasa- mak. Impabaklay ni Jehova kadatayo ti pa- nagpili, ket tunggal dedikado ken bautisado a kameng ti pamilia 'awitenna ti bukodna nga awit' wenno pagrebbengan. (Gal. 6:5) Kamaudiananna, saan a sika no di ket ti nagbasol ti panungsungbaten ni Jehova. Kitaen dagiti singasing iti panid 17-19 ti Nobiem- bre 2011 a ruar ti Agriingkayo! 16, 17. Ania a naladingit a kasasaad ti napasaran ti adu a nagannak, ken kasano nga ammotayo a maa- watan ni Jehova ti saem a marikriknada? 18. Apay a saan koma a babalawen dagiti nagan- nak ti bagbagida no panawan ti anakda ni Jehova? 15
Saan a dakes a namnamaen nga agsublinto ken Jehova ti maysa a kameng ti pamilia (Ezeq. 18:20) Dimo met koma babalawen ti dadduma. Raemem ti urnos ni Jehova iti pa- nangdisiplina. Sarangtem ti Diablo - saan a dagiti pastor a mangsalsalaknib iti kongre- gasion. - 1 Ped. 5:8, 9. 19 Iti sabali a bangir, no agsakit ti nakem- mo ken Jehova, iyad-adayom ti bagim ken- kuana. Ti talaga a kasapulan a makita ti dungdungnguem a kameng ti pamilia ket ti natibker a determinasionmo a mangyun- una ken Jehova - a napatpateg pay ngem iti aniaman a banag a pakairamanan ti singga- lut ti pamilia. Isu a daeram ti situasion, pag- talinaedem a natibker ti espiritualidadmo. Saanmo nga iputputong ti bagim manipud kadagiti matalek a Kristiano a kakabsat. (Prov. 18:1) Babaen iti kararag, iyebkasmo ken Jehova ti marikriknam. (Sal. 62:7, 8) Sa- anka koma a mangaramid iti panggapuam a 19, 20. (a) Ania ti maaramidan dagiti nagannak a nailaksid ti annakda tapno madaeranda ti saem a marikriknada? (b) Ania koma ti namnamaen dagi- toy a nagannak? 16 makilangen iti nailaksid a kapamiliam, kas koma iti panagteks wenno panag-e-mail. (1 Cor. 5:11) Ipamaysam ti atensionmo ka- dagiti naespirituan nga aktibidad. (1 Cor. 15:58) Kuna ti kabsat a babai a nadaka- mat itay, "Ammok a masapul nga agbalinak nga okupado iti panagserbi ken Jehova ken pagtalinaedek a natibker ti espiritualidadko tapno matulongak ti balasangko no bilang agsublinto ken Jehova." 20 Kuna ti Biblia a ti ayat "inanamaenna ti amin a bambanag." (1 Cor. 13:4, 7) Saan a dakes a mangnamnamaka nga agsublinto ken Jehova ti dungdungnguem a kapamilia. Kada tawen, adu a nakabasol ti agbabbaba- wi ken agsubsubli iti organisasion ni Jeho- va. Saan nga umsien ni Jehova ti panagbaba- wida, no di ket "sisasagana a mamakawan." - Sal. 86:5. MANGARAMID ITI NAINSIRIBAN A DESISION 21 Impaayan ni Jehova dagiti parsuana a tattao iti wayawaya nga agpili. (Basaen ti Deuteronomio 30:19, 20.) Ngem sungsung- batan ti maysa no ania ti pilienna. Isalud- sod koma ti tunggal maysa iti bagina: 'Ania a dalan ti sursurotek? Palpalubosak kadi a mayadayoak ken Jehova gapu iti pagtraba- huan ken karera, paglinglingayan, wenno pamilia?' 22 Dinto pulos lumamiis ti ayat ni Jeho- va iti ilina. Awan ti aniaman a makaisi- na kadatayo ken Jehova malaksid no pilien- tayo ti di umiso a dalan. (Roma 8:38, 39) Ngem saantay koma nga itulok a mapasa- mak dayta! Determinadoka koma a mang- liklik iti aniaman a mangyadayo kenka ken Jehova. Usigen ti sumaruno nga artikulo ti uppat pay a banag a masapul a pagan- nadantayo tapno saantayo a mayadayo ken Jehova. 21, 22. Ania koma ti determinasionmo no maipa- pan iti panangaramatmo iti wayawayam nga agpili? TI PAGWANAWANAN
"Umadanikayo iti Dios, ket isu umadaninto kadakayo." - SANT. 4:8. MAILAWLAWAGMO KADI?
Kasano a maaddaantayo iti umiso a panangmatmat iti teknolohia ken salun-at?
Kasano a maaddaantayo iti umi- so a panangmatmat iti kuarta ken panagpannakkel?
Kasano a makapagtalinaedtayo a nasinged ken Jehova? ITULTULOYMO TI UMADANI KEN JEHOVA PINARSUA ni Jehova a Dios dagiti tattao nga addaan iti panagkasapulan nga umadani kenkuana. Ngem kayat ni Satanas a panunotentayo a ditay kasapulan ni Jeho- va. Dayta a kinaulbod ti itantandudo ni Satanas sipud idi inallilawna ni Eva idiay hardin ti Eden. (Gen. 3:4-6) Agingga ita, adu a tattao ti mangipagarup a saanda a ka- sapulan ti Dios. 2 Imbag laengen ta mabalintay a liklikan ti silo ni Sata- nas. "Saantayo nga ignorante kadagiti gakatna." (2 Cor. 2:11) Ikagkagumaannatay nga iyadayo ken Jehova baba- en ti panangimpluensiana kadatayo a mangaramid ka- dagiti di umiso a desision. Ngem kas ipakita ti napala- bas nga artikulo, kabaelantayo ti mangaramid iti umiso a desision mainaig iti trabaho, paglinglingayan, ken pa- milia. Ipakita daytoy nga artikulo no kasano a ti balan- se a panangmatmat iti teknolohia, salun-at, kuarta, ken panagpannakkel ket makatulong kadatayo nga 'umadani iti Dios.' - Sant. 4:8. TEKNOLOHIA 3 Iti intero a lubong, gagangayen dagiti elektroniko a gadyet. Nagsayaat dagita nga alikamen no umiso ti pana- ngusartayo. Ngem no saan, iyadayonatayo dagita iti naila- ngitan nga Amatayo. Alaentayo a pagarigan ti kompiuter. Ti magasin a basbasaem ket naisurat ken naipablaak iti tulong dagiti kompiuter. Dakkel ti maitulong ti kompiu- ter iti panagsukimat ken komunikasion ken no dadduma, para iti makapabang-ar a paglinglingayan. Ngem maba- lin a masobraantayo ti mangusar iti teknolohia. Sisisikap nga al-allukoyen dagiti negosiante dagiti tattao a masapul a maaddaanda kadagiti kabaruan a gadyet. Maysa a lala- ki ti agtarigagay unay iti tablet computer nga uray la sili- limed nga inlakona ti maysa a kidney-na tapno laeng ma- kagatang. Anian a minamaag a panagsakripisio! 1, 2. (a) Ania dagiti 'gakat' ni Satanas? (b) Ania ti makatulong kadatayo nga umadani iti Dios? 3. Ilawlawagmo no kasano a ti teknolohia ket mangyeg iti pagim- bagan wenno pagdaksan. 17
4 Ad-adda pay a napeggad no isakripisiom ti relasionmo ken Jehova gapu iti di umiso wenno nalabes a panagusar iti teknolohia. Kuna ni Jon, maysa a Kristiano a danda- nin 30 ti tawenna: "Ammok ti kuna ti Biblia a masapul a 'gatangentayo ti nainggundawa- yan a tiempo' para iti naespirituan a bam- banag. Ngem no maipapan iti kompiuter, ti bagik ti kangrunaan a kabusorko." Masan- san nga agkomkompiuter ni Jon agingga iti tengnga ti rabii. "No kasta a nabambanno- gak, ad-adda met a diak maisardeng ti maki- chat wenno agbuya kadagiti ababa a video, a pakairamanan dagiti di maitutop," kunana. Tapno maisardengna daytoy nga ugalina, im- programa ni Jon nga automatiko nga agiddep ti kompiuterna iti oras a masapulen a matu- rog. - Basaen ti Efeso 5:15, 16. 5 Nagannak, saan a kasapulan a kontrolen- Nabaliwan dagiti nagan. 4. Ania ti inaramid ti maysa a Kristiano tapno ma- parmekna ti sobra a panagusarna iti kompiuter? 5, 6. (a) Ania ti responsabilidad dagiti nagannak kadagiti annakda? (b) Kasano a masigurado dagiti nagannak a nasayaat ti pakikadkaduaan dagiti an- nakda? Nagannak, tulonganyo dagiti annakyo a mangusar a nainsiriban iti teknolohia yo ti amin a garaw dagiti annakyo, ngem ma- sapul nga ammuenyo ti pangus-usaranda iti kompiuter. Diyo baybay-an nga agbuyada iti imoral, naranggas nga ay-ayam, espiritis- mo, ken dakes a pannakitimpuyog iti inter- net tapno laeng adda obraenda ken saanda a makaistorbo. No baybay-anyo ida, ama- ngan no kunaenda, 'Mayat latta siguro ta didakam met bibiangan da Daddy ken Mommy.' Kas nagannak, responsabilidad- yo a salakniban dagiti annakyo - pakairama- nan dagiti tin-edyer - iti aniaman a mabalin a mangyadayo kadakuada ken Jehova. Uray pay dagiti animal salaknibanda dagiti annak- da manipud iti peggad. Panunotem ti ara- miden ti ina nga oso no adda mangdang- ran kadagiti babassit nga annakna! - Idilig iti Oseas 13:8. 6 Tulonganyo dagiti annakyo a makikadua kadagiti mapagulidanan a Kristiano, ubbing man ken natataengan. Laglagipenyo a kasa- pulan dagiti annakyo ti tiempoyo a makika- dua kadakuada! Adda koma tiempoyo nga agkakatawa, agaayam, agtrabaho, ken 'uma- dani iti Dios' kas pamilia. SALUN-AT 7 Masansan a komustaentayo ti rikna ti sabsabali. Agsagsagaba dagiti tattao iti sakit sipud idi namati ken Satanas dagiti immu- na a nagannaktayo ken inyadayoda ti bagba- gida manipud ken Jehova. Maragsakan ni Satanas no agsakittayo gapu ta marigatan- tayon nga agserbi ken Jehova. Ket no ma- taytayo, ad-addan a saantay a makapagser- bi. (Sal. 115:17) Siempre, normal laeng nga aramidentayo ti amin a kabaelantayo tap- no nasalun-attayo. Ket rumbeng laeng a maseknantayo iti salun-at dagiti kakabsat- tayo. Kitaen ti artikulo a "No Kasano ti Mangpadakkel iti Responsable nga Annak" iti Oktubre 2011 nga Agriing- kayo! Kitaen ti "Lima a Pamay-an Tapno Nasalsalun-atka" iti Marso 2011 nga Agriingkayo! 7. Apay a kayattay amin ti agtalinaed a nasalun-at? TI PAGWANAWANAN
8 Ngem saan koma a ti salun-attayo ti kangrunaan a pakaseknantayo. Adda da- gidiay mangyen-endorso iti nadumaduma a kita ti panagdieta, panangagas, wenno pro- dukto nga uray la ad-adun ti tiempoda iti day- ta ngem iti panangikasabada iti naimbag a damag ti Pagarian ti Dios. Mabalin nga ipaga- rupda a tultulonganda ti sabsabali. Ngem di umiso nga iyendorso dagiti produkto a pag- pasalun-at wenno pagpapintas sakbay wen- no kalpasan dagiti gimong iti Kingdom Hall wenno dagiti asamblea wenno kombension. Apay? 9 Agtataripnongtayo tapno pagsasaritaan- tayo ti naespirituan a bambanag ken tapno rumayray ti rag-otayo, a resulta ti nasantuan nga espiritu ti Dios. (Gal. 5:22) Kadagiti kasta a panagtataripnong, saan a maitutop a pag- sasaritaan ti nadumaduma a kita ti pananga- gas ken produkto - adda man mangiruangan wenno awan - ta isiasina ti panggep ti gimong ken pukawenna ti rag-o ti dadduma. (Roma 14:17) Desision ti maysa no ania ti kayatna a kita ti pannakaaywan ti salun-atna. Maysa pay, awan asinoman a makaipaay iti solusion iti amin a sakit. Uray dagiti kalaingan a dok- tor lumakay, agsakit, ken matayda. Ken ti na- labes a pannakaseknan iti salun-attayo saan- na a manayonan ti kaatiddog ti biagtayo. (Luc. 12:25) Iti sabali a bangir, "ti puso a narag-o na- sayaat a pangagas." - Prov. 17:22. 10 Kasta met, umiso laeng a maseknantayo iti langatayo. Ngem ditay koma padpadasen nga ikkaten ti amin a pakakitaan ti panagla- kay wenno panagbaket. Dagita ket mabalin nga ebidensia ti kinamataengan, dignidad, ken makin-uneg a kinaimnas. Kas pagarigan, kuna ti Biblia: "Ti kinaubanan ket korona ti kinapintas no masarakan dayta iti dalan ti ki- nalinteg." (Prov. 16:31) Kasta ti panangmat- mat kadatayo ni Jehova, ket ikagumaantay 8, 9. (a) Kasano a maliklikantayo ti panaglablabes no maipapan iti salun-at? (b) Ania ti pagimbagan ti panangpatanor iti rag-o? 10. (a) Ania dagiti kualidad a napintas iti imatang ni Jehova? (b) Kasanotayo a matagiragsak ti kasaya- atan a salun-at iti agdama? ENERO 15, 2013 koma a kitaen ti bagitayo sigun iti panang- matmatna. (Basaen ti 1 Pedro 3:3, 4.) Nga- rud, kasapulan kadi nga irisgotayo ti salun- at wenno biagtayo babaen iti di kasapulan a medical treatment wenno operasion tap- no laeng nasaysayaat ti itsuratayo? Ti "rag-o ni Jehova" ket gubuayan ti pudno a kina- pintas nga iyanninaw ti makin-uneg a kina- tao, aniaman ti edad wenno salun-at ti may- sa. (Neh. 8:10) Idiayto laeng baro a lubong a maaddaantayo iti naan-anay a salun-at ken kinapintas. (Job 33:25; Isa. 33:24) Bayat nga ur-urayentayo dayta, ti praktikal a sirib ken pammati tulongannatayo nga agtalinaed a nasinged ken Jehova bayat nga ar-aramiden- tayo ti kasayaatan iti agdama a kasasaadtayo. - 1 Tim. 4:8. KUARTA 11 Saan a dakes ti kuarta, kasta met ti pa- nagnegosio. (Ecl. 7:12; Luc. 19:12, 13) Ngem ti "ayat iti kuarta" iyadayonatayo ken Jehova. (1 Tim. 6:9, 10) Mabalin a kumapuy ti espiri- tualidadtayo gapu iti "pakaringgoran daytoy a sistema," wenno ti nalabes a pannakasek- nan kadagiti kasapulan iti biag. Kasta met ti epekto ti "makaallilaw a pannakabalin ti kina- baknang," ti di umiso a kapanunotan a ti ki- nabaknang ket mangyeg iti manayon a kina- ragsak ken kinatalged. (Mat. 13:22) Imbatad ni Jesus nga "awan" ti asinoman a makapag- serbi iti Dios ken iti kinabaknang. - Mat. 6:24. 12 Ti di umiso a panangmatmat iti kuarta ket mabalin a mangituggod iti dakes nga ar- aramid. (Prov. 28:20) Gapu ta kayatda ti insi- gida a bumaknang, adda dagidiay gimmatang iti tiket ti loteria wenno nakimiembro iti net- working wenno pyramid scheme, a kinom- binsirda pay ketdi ti dadduma a kakabsat. Na- mati ti dadduma iti kari nga uray bassit laeng ti itedda a puonan, umawatdanto iti dakkel a ganansia. Agmasiribka ket dika agpaallilaw gapu iti kinaagum. Saanka koma a nalaka a mamatpati iti tukon a di nakappapati. 11. Kasano nga agbalin a silo ti kuarta? 12. Ania dagiti makaallilaw a tukon nga alisto a pa- nguartaan, ken kasano a maliklikam dagita? 19
13 No iyun-unatayo ti "pagarian ken ti ki- nalintegna," bendisionan ni Jehova ti balan- se a pannakaseknantayo kadagiti kasapulan- tayo iti biag. (Mat. 6:33; Efe. 4:28) Dina kayat nga agdudungsatayo iti gimong gapu iti kasta unay a bannogtayo iti trabaho wenno kuarta la ti pampanunotentayo bayat a nakatugawtayo iti Kingdom Hall. Ngem adu ita ditoy lubong ti mamati a maaddaanda laeng iti natalged a masakbayan ken nanam-ay a biag no ipamay- sada ti agbirok iti kuarta. Masansan nga ipa- regtada kadagiti annakda ti materialistiko nga ambision. Impakita ni Jesus a di nainkalinte- gan ti kasta a panagpampanunot. (Basaen ti Lucas 12:15-21.) Nalabit ipalagip daytoy kada- tayo ti kapadasan ni Gehazi, nga impagarup- na nga anamongan latta ni Jehova uray no isu ket naagum. - 2 Ar. 5:20-27. 14 Naipadamag nga adda dagiti agila a nal- mes ta saanda nga inibbatan ti nakadakdak- kel nga ikan a nagammatanda. Posible kadi a mapasamak ti umasping a kasasaad iti may- sa a Kristiano? "Nakain-inutak iti kuarta," ki- nuna ti maysa a panglakayen nga agnagan iti Alex. "No masobraak ti naibukbokko a sham- poo, isublik ti dadduma iti pagkargaan." Nu- pay kasta, nailaw-an ni Alex a mangusar iti kuartana iti stock market ta impagarupna a dakkelto ti maganansiana ket mabalinnanton ti agikkat iti trabahona sa agpayunir. Gapu iti dayta, inadalna a naimbag ti stock market ket inusarna ti urnongna ken ti kuarta nga inutangna tapno makagatang kadagiti stock nga alisto kano a ngumato ti gatadna. Ngem anian ta namimpinsan a nagsuek ti gatad da- gita. "Kayatko a pasublien ti kuartak," kinu- na ni Alex. "Impagarupko a no agurayak la- eng, maabrutkonto met laeng ti gatad dagiti ginatangko nga stock." 15 Iti adu a bulan, awanen ti sabali a pi- nampanunot ni Alex no di dagiti stock-na. 13. Ania ti kayat ni Jehova a panangmatmattayo iti kuarta? 14, 15. Apay a saantay koma nga agpannuray iti pinansial a sistema daytoy a lubong? Mangted iti pagarigan. Saannan a maipamaysa dagiti naespirituan a bambanag, ken di payen makaturturog. Ngem saanen a nagsubli ti dati a gatad dagi- ti stock-na. Nalugi ni Alex ket kasapulan nga ilakona ti balayna. "Nagsagaba unay ti pami- liak gapu ti inaramidko," inaminna. Ngem adda nagpateg a leksion a naadalna. "Am- mok a sigurado a mapaay ti asinoman nga agtalek iti sistema ni Satanas." (Prov. 11:28) Kinapudnona, no agpannuraytayo iti urnong, negosio, wenno abilidadtayo nga agsapul iti kuarta iti daytoy a sistema, kaipapanan- na nga agtaltalektayo iti "dios daytoy a siste- ma," a ni Satanas. (2 Cor. 4:4; 1 Tim. 6:17) Nanipud idin, pinasimple ni Alex ti biagna "maigapu iti naimbag a damag." Gapu iti day- ta, naragragsak itan ni Alex ken ti pamiliana ket nasingsingeddan ken Jehova. - Basaen ti Marcos 10:29, 30. PANAGPANNAKEL 16 Saan a kanayon a dakes ti agpannakkel. Kas pagarigan, ipagpannakkeltayo a maysa- tayo a Saksi ni Jehova. (Jer. 9:24) Gapu iti dayta, ikagkagumaantayo ti agaramid iti umi- so a desision ken sumurot kadagiti nangato a pagalagadan ti Dios. Ngem no ad-adda nga agpannuraytayo iti bukodtayo a pannakaam- mo, mayadayotayo ken Jehova. - Sal. 138:6; Roma 12:3. 17 Dakamaten ti Biblia dagiti tattao a na- pannakkel ken kasta met dagidiay napa- kumbaba. Sipapakumbaba ni David a nag- paiwanwan ken Jehova, ket binendisionan ti Dios. (Sal. 131:1-3) Ngem impababa ni Je- hova dagiti napannakkel nga ari a da Na- bucodonosor ken Belsazar. (Dan. 4:30-37; 5: 22-30) Adda met dagiti situasion a mangsu- bok iti kinapakumbabatayo. Kas pagarigan, ni Ryan, nga agtawen iti 32 ken maysa a ministerial nga adipen, ket immakar iti sa- 16. Kasano a makagunggona ti panagpannakkel, ken kaano nga agbalin a pagdaksan dayta? 17, 18. (a) Mangdakamat kadagiti napakumbaba ken napannakkel a tattao iti Biblia. (b) Ania ti ina- ramid ti maysa a kabsat tapno saan a mayadayo ken Jehova gapu iti kinapannakkel? TI PAGWANAWANAN 16. Kasano a makagunggona ti panagpannakkel, ken kaano nga agbalin a pagdaksan dayta? 17, 18. (a) Mangdakamat kadagiti napakumbaba ken napannakkel a tattao iti Biblia. (b) Ania ti ina- ramid ti maysa a kabsat tapno saan a mayadayo ken Jehova gapu iti kinapannakkel? TI PAGWANAWANAN
bali a kongregasion. Kinunana: "Namnama- ek idi a dagus a mairekomendaak a pang- lakayen, ngem limmabas ti makatawen nga awan ti napasamak." Agsakit ngata ti nakem ni Ryan gapu ta saan nga inrekomenda dagi- ti panglakayen? Isardengna ngatan ti makigi- mong ken ipalubosna a mayadayo ken Jehova ken iti kongregasion gapu iti panagpannak- kelna? Ania ti aramidem no sika ni Ryan? 18 "Binasak amin a masarakak a topiko maipapan iti namnama a naitantan," mala- gip ni Ryan. (Prov. 13:12) "Nabigbigko a ma- sapul a sursuruek ti agbalin a naanus ken napakumbaba. Nasken a bay-ak a sanayen- nak ni Jehova." Saanen a ti bagina ti pinam- panunotna no di ket ti panagserbi iti sabsa- bali - iti kongregasion ken iti ministerio. Idi agangay, naaddaanen kadagiti narang-ay nga iyad-adalan iti Biblia. "Saanen a ti pannaka- dutokko kas panglakayen ti pampanunotek ta tagtagiragsakek ti ministeriok," kunana. "Isu a nasorpresaak idi nadutokanak a pang- lakayen maysa ket kagudua a tawen kalpa- sanna." - Basaen ti Salmo 37:3, 4. AGTALINAED A NASINGED KEN JEHOVA! 19 Awan pagdaksan dagiti banag a nausig iti daytoy nga artikulo ken iti immun-una no la ket agbalintayo a balanse. Pagpannakkelta- yo ti panagbalintayo nga adipen ni Jehova. Ti naragsak a pamilia ken nasayaat a salun-at ket sagut ni Jehova. Bigbigentayo met a ti se- kular a trabaho ken kuarta ket makatulong iti pannakaipaay dagiti kasapulantayo. Ammo- tayo a makapabang-ar ti panaglinglingay ken makatulong ti teknolohia. Ngem mayadayo- tayo ken Jehova no nalabes wenno di umiso ti panangusartayo kadagita wenno agbalindan a lapped iti panagdayawtayo. 20 Siempre, dayta ti kayat ni Satanas a ma- pasamak. Ngem mabalinmo a salakniban ti bagim ken ti pamiliam! (Prov. 22:3) Uma- danika ken Jehova, ket agtalinaedka a nasi- 19, 20. (a) Kasanotayo a masigurado a saannatay a mayadayo ken Jehova dagiti inaldaw nga aktibi- dadtayo? (b) Siasino dagiti nasayaat a tuladentayo a nagtalinaed a nasinged ken Jehova? ENERO 15, 2013 nged kenkuana. Adu dagiti ehemplo iti Bib- lia a mabalin a tuladentayo. Da Enoc ken Noe "nakipagna[da] iti pudno a Dios." (Gen. 5:22; 6:9) "Nagtalinaed a natibker [ni Moises] a kasla kitkitaenna daydiay Maysa a di ma- kita." (Heb. 11:27) Kanayon nga inaramid ni Dimo ipalubos nga adda aniaman a mangyadayo kenka manipud ken Jehova! Jesus ti impaaramid ni Amana, ket naben- disionan gapu iti dayta. (Juan 8:29) Tuladem dagita nga ulidan. 'Agrag-oka a kankanayon. Agkararagka a di agressat. Mainaig iti isu- amin agyamanka.' (1 Tes. 5:16-18) Ket dimo ipalubos nga adda aniaman a mangyadayo kenka manipud ken Jehova! Imbes a sangkapanunotmo ti maaddaan iti pribilehio iti kongregasion, ipamaysam ketdi ti ministeriom!
"[Lipaten dagiti] banag a nalikudan ken [rag- paten dagiti] banag nga adda iti masa- nguanan." - FIL. 3:13. SAPULEM DAGITOY A KANGRUNAAN A PUNTO:
Ania ti nakatulong ken apostol Pablo a mangiwaksi iti napala- basna?
Ania ti kuna ti Biblia nga arami- dentayo tapno maaddaantayo iti talna ti panunot?
Ania koma ti aramidentayo tap- no makapagserbitayo iti Dios nga awan pagbabbabawyan- tayo? 22 AGSERBI NGA AWANAN PANAGBABAWI INSURAT ti maysa a dumadaniw: "Iti amin a naladingit a sasao a naisawang wenno naisurat, ti kasaeman ket: 'No la koma!' " Dayta a dumadaniw isu ni J. G. Whittier, ket tuktukoyenna ti bambanag nga ibilangtayo a sayang wenno pagbabbabawyantayo, a kayattayo a baliwan no maisublitay la koma ti napalabas. Ti "panagbabawi" ka- ipapananna ti panagladingit ti panunot, panagtuok ti isip, iti banag a naaramidan wenno saan a naaramidan, ken mabalin a kaipapananna met ti "panagsangit ma- nen." Amintayo ket nakaaramid iti bambanag a kayatta- yo a baliwan no maisublitay la koma ti napalabas. Ania dagiti banag nga ibilbilangmo a sayang wenno pagbab- babawyam? 2 Adda dagiti tattao a nakaaramid iti nakaro a kama- li wenno nadadagsen pay ketdi a basol. Awan met da- kes a banag a naaramidan ti dadduma, ngem agduadua- da no umiso met laeng ti nagbalin a desisionda. Linipat ti dadduma ti napalabasda ket intultuloyda a sanguen ti agdama. Ngem adda met dagidiay makarikna latta a di umiso ti desisionda iti napalabas ket sangkaibagada a "no la koma." (Sal. 51:3) Asinoka kadagita? Kayatmo kadi ti agserbi iti Dios nga awan pagbabbabawyanna? Adda kadi kasta a kapadasan iti Biblia? Wen adda, ni apostol Pablo. 3 Agpada a nakaaramid ni Pablo kadagiti nakaro a kamali ken nainsiriban a desision. Pagbabbabawyanna unay dagiti di nasayaat a naaramidanna, ngem nasursu- rona met nga ipamaysa ti panagserbina iti Dios. Kitaen- tayo no ania ti maadaltayo iti ulidanna. TI PAGBABBABAWYAN NI PABLO A NAPALABASNA 4 Bayat ti kinaagtutubo ni Pablo kas Fariseo, nakaara- mid iti bambanag a pagbabbabawyanna idi agangay. Kas 1-3. (a) Ania ti kaipapanan ti panagbabawi, ken kasano a maa- pektarannatayo dayta? (b) Ania ti maadaltayo iti ulidan ni Pablo? 4. Ania ti pagbabbabawyan ni apostol Pablo maipapan iti napala- basna? TI PAGWANAWANAN
pagarigan, indauluanna ti nadamsak a pa- nangidadanes kadagiti adalan ni Kristo. Kuna ti Biblia a kalpasan unay a napapatay ni Esteban, "ni Saulo [a pagaammo idi aga- ngay kas Pablo] . . . rinugianna nga ulpitan ti kongregasion. Idi sinerrekna ti tunggal ba- lay ken, inulod-ulodna nga inruar agpadpa- da dagiti lallaki ken babbai, inyawatna ida iti pagbaludan." (Ara. 8:3) Sigun iti eskolar a ni Albert Barnes, ti Griego a sao a naipa- tarus nga "ulpitan" ket "nadagsen nga eb- kas, a mangipasimudaag iti regta ken rung- sot [ni Saulo] a mangidadanes." Isu a kinuna ni Barnes a "nakapungtot ni Saulo iti kon- gregasion a kas iti atap nga animal." Kas na- peklan a Judio, namati ni Saulo a naggapu iti Dios ti annongenna a mangikisap kadagi- ti Kristiano. Isu a siuulpit a tiniliwna dagiti Kristiano, "a mangyes-esngaw . . . iti pamut- buteng ken panangpapatay a maibusor ka- dagiti . . . lallaki ken babbai," ket pinadasna nga ikisap ida. - Ara. 9:1, 2; 22:4. 5 Mapan koma idin ni Saulo idiay Damas- co tapno tiliwenna dagiti adalan ni Jesus manipud kadagiti pagtaenganda ken ulo- denna ida nga ipan idiay Jerusalem tap- no dusaen ida ti Sanhedrin. Ngem napaay ta linapdan ti Ulo ti kongregasion Kristia- no. (Efe. 5:23) Nagparang ni Jesus ken Sau- lo iti dalanna nga agpa-Damasco ket nabul- sek gapu iti maysa a namilagruan a lawag. Kalpasanna, imbilin ni Jesus nga ituloy ni Saulo ti agpa-Damasco ket urayenna ti mai- baga nga aramidenna. Ammotayo ti simma- runo a napasamak. - Ara. 9:3-22. 6 Dagus a nagbalbaliw ni Pablo idi nag- Ti maulit-ulit a pannakadakamat dagiti babbai kas karaman kadagiti indadanes ni Saulo ipakitana a dakkel ti papelda iti pannakaisaknap ti Nakristianuan a sursuro idi umuna a siglo, a kas met laeng ita. - Sal. 68:11. 5. Ilawlawagmo no apay nga insardeng ni Saulo nga idadanes dagiti pasurot ni Jesus ket inrugina ti mangasaba maipapan ken Kristo. 6, 7. Ania ti mangipakita a bigbigen ni Pablo a na- dagsen dagiti basol a naaramidanna? ENERO 15, 2013 balin a Kristiano. Saanen a narungsot a bu- musbusor kadagiti Kristiano, no di ket nag- balin a naregta a manangitandudo ken Kris- to. Ngem insuratna idi agangay: "Siempre, nangngegyo ti maipapan iti sigud a kaba- balinko iti Judaismo, nga agingga iti pun- to a panaglablabes indaddadanesko ti kon- gregasion ti Dios ken dinaddadaelko dayta." (Gal. 1:13) Idi agangay, dinakamatna manen ti napalabasna iti suratna kadagiti Kristiano idiay Corinto, Filipos, kasta met ken Timo- teo. (Basaen ti 1 Corinto 15:9; Fil. 3:6; 1 Tim. 1:13) Saan nga agpangpangas ni Pablo iti panangisuratna iti kasta a bambanag, ken saanna met a pagparparangen a dina pulos inaramid dagita. Bigbigenna a nakaaramid kadagiti nakaro a kamali. - Ara. 26:9-11. 7 Dinakamat ti eskolar ti Biblia a ni Frede- ric W. Farrar ti papel ni Saulo iti "nakaam- ames a panangidadanes." Innayon ni Farrar a no panunotentayo ti kakaro ti panangida- danes ni Pablo kadagiti Kristiano, "marik- natayo ti kasta unay a panagbabawina, ken ti pammabalaw kenkuana dagiti nadamsak a kabusor." No agbisbisita idi ni Pablo iti na- dumaduma a kongregasion, mabalin a kinu- na kenkuana dagiti kakabsat, 'Sika gayam ni Pablo - sika daydi nangidadanes kadaka- mi!' - Ara. 9:21 8 Ammo ni Pablo a dina maitungpal ti ministeriona no saan a gapu iti di kaika- rian a kinamanangngaasi ti Dios. Iti 14 a suratna, agarup 90 a daras a dinakamat- na dayta a naasi a kualidad ti Dios - ad- adu nga amang ngem iti asinoman a man- nurat ti Biblia. (Basaen ti 1 Corinto 15:10.) Ap-apresiaren unay ni Pablo ti di kaika- rian a kinamanangngaasi ti Dios kenkua- na ket saanna a kayat a sayangen dayta. Isu a 'nagbannog iti nalablabes' ngem iti dad- duma pay nga apostol. Nalawag nga ipakita 8. Ania ti narikna ni Pablo maipapan iti asi ken ayat nga impakita kenkuana ni Jehova ken ni Jesus, ken ania ti masursurotayo iti dayta? 23
Nasursuro ni Pablo ti agserbi nga awan pagbabbabawyanna ti kapadasan ni Pablo a no ipudnotayo da- giti basoltayo ken agbalbaliwtayo, kasano- man kadagsen dagita, sidadaan ni Jehova a mangpunas kadagita maibatay iti subbot a daton ni Jesus. Nagsayaat a laglagipem day- toy no ipapanmo a saan a kabaelan nga ab- bongan ti daton ni Kristo dagiti basolmo. (Basaen ti 1 Timoteo 1:15, 16.) Nupay ni Pablo ket dati a narungsot a manangidada- nes ken Kristo, insuratna: 'Ti Anak ti Dios inayatnak ken inyawatna ti bagina maipaay kaniak.' (Gal. 2:20; Ara. 9:5) Wen, nasursu- rona nga aniaman ti naaramidanna iti na- palabas, masapul nga aramidenna ti amin a kabaelanna nga agserbi iti Dios tapno awan- to ti pagbabawyanna. Ikagkagumaam kadi met nga aramiden dayta? ADDA KADI ANIAMAN A PAGBABBABAWYAM? 9 Adda kadi naaramidam a pagbabba- 9, 10. (a) Apay nga agbabbabawi ti dadduma nga adipen ti Dios? (b) Ania ti pagdaksanna no itultu- loymo a panunoten dagiti napalabas a biddutmo? bawyam ita? Sinayangmo kadi ti tiempo ken pigsam para iti di napateg a banag? Adda kadi nasaktam ti riknana? Wen- no nalabit adda sabali pay a pagbabbabaw- yam. No kasta, ania ngarud ti nasayaat nga aramidem? 10 Adda dagidiay kanayon a maburburi- boran! Agtultuloy a babbabalawen ken par- parigatenda ti bagida. Adda kadi aniaman a masolbarmo no maburburiboranka? Awan a pulos! Ipapanmo a nakatugawka iti maysa a buabo (rocking chair). Makaadayoka nga- ta uray mano nga oras nga ibusem ti pig- sam a mangibuabo iti dayta? Imbes nga- rud a maburiboranka, aramidem ketdi no ania ti kabaelam a mangsolbar iti pari- kut. Agpadispensarka iti tao a nasaktam ket makikappiaka kenkuana. Panunotem no apay a nagbiddutka tapno saanmonton a maulit dayta. Ngem no dadduma, anu- sam lattan ti aniaman nga imbunga ti ina- ramidmo. Awan a pulos ti maitulongna no agtultuloy a maburiboranka kadagiti napa- labas a biddutmo. Daytoy pay ketdi ti 24 TI PAGWANAWANAN
ITI ANIA NGA ANAG A 'NAGLADINGIT' NI JEHOVA? Sumagmamano a daras a dina- kamat ti Biblia a 'nagladingit' ni Jehova. (Jon. 3:10; Gen. 6:6, 7; Uk. 2:18; 1 Sam. 15:11) Yanta- ngay perpekto dagiti aramid ti Dios, ti 'panagladingitna' ket saan a gapu ta nakaaramid iti kamali a pagbabbabawyanna. (Num. 23:19; Deut. 32:4) Iti orihinal a Hebreo, ti sao a naipatarus a 'panagladingit' mabalin a kaipapananna ti panag- balbaliw ti panunot. Kas pagari- gan, gapu ta nainkalintegan ken naasi ni Jehova, sidadaan a mang- baliw iti banag nga aramidenna kadagiti managbasol a tattao gapu iti panagbabawi ken panagbalba- liwda. - Jer. 18:7-10. manglapped iti naan-anay a panagserbim iti Dios. 11 Adda dagidiay napalalo ti panangpam- panunotda iti napalabas nga uray la ipapan- da a didan maikari iti Dios. Nalabit kasta ti mariknada gapu ta nakadagdagsen wen- no nakaad-adun ti basolda. Ngem kinapud- nona, aniaman ti naaramidanda iti napa- labas, mabalinda ti agbabawi, agbalbaliw, ken dumawat iti pammakawan. (Ara. 3:19) Mabalin nga ipakitaan ida ni Jehova iti ayat ken asi, kas iti inaramidna iti adu a sabsa- bali pay. Kaasian ni Jehova dagiti napakum- baba, napudno, ken naimpusuan nga ag- babbabawi. Kasta ti inaramid ti Dios ken Job, a nagkuna: "Agbabawiak iti tapok ken dapdapo." (Job 42:6) Tapno maaddaantayo iti talna ti panunot, masapul a surotenta- yo ti kinuna ti Biblia: "Daydiay mangabbong kadagiti salungasingna saanto nga agballi- gi, ngem daydiay mangipudno ken mang- panaw kadakuada maipakitaanto iti asi." (Prov. 28:13; Sant. 5:14-16) Gapuna, nas- ken nga ipudnotayo iti Dios dagiti basol- tayo, iyararaw ti pammakawanna, ken ilin- teg ti di umiso a naaramidantayo. (2 Cor. 7: 10, 11) Iti kasta, awatentayo ti asi Daydiay mangipapaay iti 'dakkel a pammakawan.' - Isa. 55:7. 11. (a) Kasano a magun-odtayo ti ayat ken asi ni Jehova? (b) Ania ti ibaga ti Biblia nga aramidentayo tapno ditay maburiboran kadagiti napalabas a ka- malitayo? 12 Ti panagkararag ket nabileg a pamay- an a pangtulong ti Dios kadatayo. Iti maysa a nagsayaat a kanta, inyebkas ni Da- vid a patienna a dinengngeg ni Jehova ti napinget a kararagna. (Basaen ti Salmo 32:1-5.) Inadmitir ni David a napaksu- yan gapu iti panangsidir ti konsiensiana! Naburiboran, nagsakit, ken awan ganay- gayna. Kasano a napakawan ken nabang- aran ni David? Idi laeng nagpudno iti Dios. Sinungbatan ni Jehova dagiti kara- rag ni David, pinabilegna, ken tinulongan- na nga agtultuloy nga agaramid iti umiso. Umasping iti dayta, no maburburiboranka kadagiti napalabas a basolmo, naimpusuan nga ikararagmo ti pammakawan ni Jehova ken aramidem ti kabaelam a mangilinteg kadagita. Makapagtalekka a denggen ni Je- hova ti kararagmo ken pakawanennaka. - Sal. 86:5. PANUNOTEM TI MASANGUANAN 13 Pudno nga adda maadaltayo iti napa- labastayo, ngem di umiso a maburiboran- tayo iti dayta. Ad-adda koma a masek- nantayo iti agdama ken iti masanguanan. 12. (a) Kasanotay a matulad ti inaramid ni David no sidsidirennatayo ti konsiensiatayo? (b) Iti ania nga anag a 'nagladingit' ni Jehova, ken apay a ma- kaliwliwa ti pannakaammotayo iti dayta? (Kitaen ti kahon.) 13, 14. (a) Ania koma ti kangrunaan a pakasek- nantayo ita? (b) Ania dagiti saludsod a mabalin a makatulong kadatayo a mangtingiting iti agdama nga ar-aramidentayo? 25 12. (a) Kasanotay a matulad ti inaramid ni David no sidsidirennatayo ti konsiensiatayo? (b) Iti ania nga anag a 'nagladingit' ni Jehova, ken apay a ma- kaliwliwa ti pannakaammotayo iti dayta? (Kitaen ti kahon.) 13, 14. (a) Ania koma ti kangrunaan a pakasek- nantayo ita? (b) Ania dagiti saludsod a mabalin a makatulong kadatayo a mangtingiting iti agdama nga ar-aramidentayo? 25
Isaludsodtayo iti bagitayo: 'Sumagmama- no a tawen manipud ita, pagbabawyak- to kadi dagiti banag nga inaramidko wen- no diak inaramid? Simamatalek kadi nga agserserbiak iti Dios tapno awanto ti pagba- bawyak?' 14 Bayat nga umad-adani ti dakkel a ri- gat, ditay kayat a maburiborantayo kada- gitoy a kapanunotan: 'Apay a diak nag- balin a naregta iti panagserbik iti Dios? Apay a diak nagpayunir? Apay a diak nag- regget nga agbalin a ministerial nga adi- pen? Talaga kadi nga inkagumaak nga ika- wes ti baro a personalidad? Siak kadi ti kita ti tao a kayat ni Jehova nga agnaed iti baro a lubong?' Imbes a maburiboran- ka kadagita, nasayaat nga usarem dagita a pangtingiting iti bagim ken siguraduem nga ar-aramidem ti kabaelam nga agserbi ken Jehova. Mangaramidka kadagiti nainsi- riban a desision tapno awanto ti pagbabba- bawyam. - 2 Tim. 2:15. DIMO PAGBABAWYAN TI SAGRADO A PANAGSERBIM 15 Komusta dagidiay nagsakripisio tap- no makapagserbida ken Jehova iti amin tiempo? Nalabit pinanawam ti nasayaat a karera wenno narang-ay a negosio tapno mapasimplem ti biagmo ket ad-adu ti tiem- pom para iti Pagarian. Wenno nalabit nag- talinaedka nga awanan asawa wenno awa- nan anak tapno makastrekka iti Bethel, international construction work, panagser- bi iti sirkito, wenno panagmisionero. Rumbeng kadi a pagbabawyam dagita a de- sision itan ta tumataengankan nga agser- serbi ken Jehova? Ibilangmo kadi nga awan mamaay wenno saysayang laeng dagiti pa- nagsakripisiom? Saan koma a pulos! 15, 16. (a) Ania dagiti panagsakripisio nga inara- mid ti adu tapno mayun-unada ti panagserbi iti Dios? (b) Apay a ditay koma pagbabawyan ti ania- man a panagsakripisiotayo para iti Pagarian? 26 16 Inaramidmo dagita a desision gapu iti naimpusuan a panagayatmo ken Jehova ken iti napasnek a tarigagaymo a tumu- long iti sabsabali a mayat nga agserbi ken- kuana. Saanmo koma a pampanunoten a nasaysayaat ti biagmo no sabali ti nagba- lin a desisionmo. Awan ti pagbabawyam ta masiguradom nga inaramidmo ti umiso ken nagserbika ken Jehova iti amin a kaba- elam. Saannanto a malipatan dagiti sakri- pisiom. Iti "pudpudno a biag," ti perpek- to ken agnanayon a biag, awatemto dagiti bendision nga adayo a nasaysayaat ngem iti aniaman a mapanunotmo! - Sal. 145:16; 1 Tim. 6:19. PANAGSERBI NGA AWANAN PANAGBABAWI 17 Ania ti inaramid ni Pablo tapno maka- pagserbi iti Dios nga awan pagbabawyan- na? Insuratna: "[Liplipatek dagiti] banag a nalikudan ken [ragragpatek dagiti] banag nga adda iti masanguanan." (Basaen ti Fili- pos 3:13, 14.) Saanna a pinampanunot da- giti dakes a naaramidanna iti Judaismo. Imbes ketdi, inaramidna ti amin a kabae- lanna tapno agtalinaed a matalek ken ma- gun-odna ti gunggona a biag nga agnana- yon. 18 Ania ti maadaltayo iti kinuna ni Pab- lo? Imbes a mariribukantayo iti napalabas, a ditayon mabaliwan, pagreggetantayo ket- di a gun-oden dagiti bendision iti masa- nguanan. Ditay naan-anay a malipatan da- giti napalabas a kamalitayo, ngem saantay koma nga ipalubos a dagita ti kanayon a mangsidir iti konsiensiatayo. Lipatentayo koma ti napalabas, agserbitayo ita iti Dios iti amin a kabaelantayo, ken mangnamna- matayo iti nasayaat a masanguanan! 17, 18. (a) Ania ti inaramid ni Pablo tapno maka- pagserbi iti Dios nga awan pagbabawyanna? (b) Ka- sanom a matulad ti ulidan ni Pablo? TI PAGWANAWANAN
"Katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo." - 2 COR. 1:24. SAPULEM DAGITI SUNGBAT:
Kasano nga impakita ni Pablo a saan nga isu ti 'apo ti pammati dagiti kakabsat' no di ket 'katrabahuanna ida maipaay iti rag-oda'?
Ania dagiti pamay-an a ma- parayray dagiti Kristiano a panglakayen ti rag-o dagiti kapammatianda?
Ania ti aramiden ti tunggal maysa kadatayo tapno mapa- rayraytayo ti rag-o dagiti kakabsat iti kongregasion? KRISTIANO A PAPANGLAKAYEN 'KATRABAHUAN MAIPAAY ITI RAG-OTAYO' TAWEN 55 C.E. idi ket adda ni apostol Pablo iti sangla- dan a siudad ti Troas, ngem saanna a maiwaksi iti isip- na dagiti Kristiano idiay Corinto. Iti nasapa a paset day- ta a tawen, naladingitan idi naammuanna nga adda di panagtutunos dagiti kakabsat sadiay. Gapu iti pannaka- seknanna a kas iti maysa nga ama, nagsurat kadakuada tapno aturenna ida. (1 Cor. 1:11; 4:15) Imbaonna met ka- dakuada ti kaduana a ni Tito ket imbilinna nga agsubli idiay Troas tapno ipadamagna ti kasasaadda. Ita, ur-ura- yennan a sumangpet ni Tito idiay Troas ta magagaran a mangammo iti kasasaad dagiti kakabsat idiay Corin- to. Ngem nadismaya ni Pablo ta di met simmangpet ni Tito. Ania ngata ti aramiden ni Pablo? Naglayag a nag- pa-Macedonia, ket naragsakan a nakakita ken Tito sa- diay. Impadamag ni Tito nga impangag dagiti taga-Corin- to ti surat ni Pablo ket magagaranda a makakita manen kenkuana. Gapuna, 'nagrag-o nga ad-adda pay' ni Pablo. - 2 Cor. 2:12, 13; 7:5-9. 2 Di nagbayag kalpasan dayta, inaramid ni Pablo ti maikadua a suratna kadagiti taga-Corinto. Imbagana ka- dakuada: "Saan a gapu ta dakami dagiti appo iti pamma- tiyo, no di ket katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo, ta babaen ti pammatiyo sitatakderkayo." (2 Cor. 1:24) Ania ti kayat a sawen ni Pablo? Ania ti maadal dagiti Kristiano a panglakayen kadagita a sasao ni Pablo? TI PAMMATI KEN RAG-OTAYO 3 Dinakamat ni Pablo ti dua a napateg a banag iti panagdayawtayo - ti pammati ken rag-o. Insuratna 1. Ania ti nagrag-oan ni Pablo mainaig kadagiti Kristiano idiay Corinto? 2. (a) Ania ti insurat ni Pablo kadagiti taga-Corinto maipapan iti pammati ken rag-o? (b) Ania dagiti saludsod nga usigentayo? 3. (a) Ania ti kayat a sawen ni Pablo idi insuratna: "Babaen ti pammatiyo sitatakderkayo"? (b) Kasano a tultuladen ita dagiti panglakayen ti ulidan ni Pablo? 27
maipapan iti pammati: "Saan a gapu ta da- kami dagiti appo iti pammatiyo, . . . ta ba- baen ti pammatiyo sitatakderkayo." Binigbig ni Pablo a matalek nga agserserbi dagiti ka- kabsat idiay Corinto gapu iti pammatida iti Dios, saan a gapu kenkuana wenno iti asi- noman a tao. Isu nga ammona a saanna a rumbeng a kontrolen ti pammatida, ket sa- anna met a kayat nga aramiden dayta. Ag- talek nga agbalinda a nasungdo a Kristia- no ken aramidenda no ania ti umiso. (2 Cor. 2:3) Tultuladen dagiti panglakayen ita ti uli- dan ni Pablo babaen iti panangyebkasda iti panagtalekda nga agserserbi iti Dios dagiti kakabsatda gapu iti pammati ken nadalus a motibo. (2 Tes. 3:4) Imbes a mangaramidda kadagiti nainget a pagalagadan iti kongrega- sion, agpannurayda kadagiti prinsipio ti Bib- lia ken panangiwanwan ti organisasion ni Je- hova. Dagiti panglakayen ita ket saan nga appo iti pammati dagiti kakabsatda. - 1 Ped. 5:2, 3. 4 Kinuna met ni Pablo: "Katrabahuanda- kami a maipaay iti rag-oyo." Tuktukoyen- na ti bagina ken dagiti nasinged a kaka- duana. Kasanotay nga ammo? Iti isu met laeng a surat ni Pablo kadagiti taga-Corin- to, dinakamatna ti dua kadagiti kakaduana: "[Ni] Jesus . . . naikaskasaba kadakayo ba- baen kadakami, kayatna a sawen, babaen ka- niak ken ni Silvano ken ni Timoteo." (2 Cor. 1:19) Kasta met, no dakamaten ni Pablo ti sao a 'katrabahuan' kadagiti suratna, kana- yon a tumukoy dayta kadagiti nasinged a ka- kaduana, kas kada Apolos, Aquila, Prisca, Timoteo, Tito, ken dadduma pay. (Roma 16: 3, 21; 1 Cor. 3:6-9; 2 Cor. 8:23) Gapuna, idi kinuna ni Pablo: "Katrabahuandakami a ma- ipaay iti rag-oyo," impasiguradona kadagiti taga-Corinto nga isu ken dagiti kakaduana kayatda nga aramiden ti amin a kabaelan- 4. (a) Ania ti tuktukoyen ni Pablo idi insuratna: "Katrabahuandakami a maipaay iti rag-oyo"? (b) Kasano a tultuladen ita dagiti panglakayen ti ulidan ni Pablo? da a tumulong iti kongregasion nga agserbi iti Dios buyogen iti rag-o. Kasta met laeng ti tarigagay dagiti Kristiano a panglakayen ita. Kayatda nga aramiden ti amin a kabaelanda tapno matulonganda dagiti kakabsatda nga 'agserbi ken Jehova buyogen ti rag-o.' - Sal. 100:2; Fil. 1:25. 5 Iti di pay nabayag, kastoy ti naisaludsod iti sumagmamano a naregta a kakabsat iti nadumaduma a pagilian, "Ania a sasao ken tigtignay ti maysa a panglakayen ti nangna- yon iti rag-om?" Usigentay ita dagiti komen- toda, ket idiligmo dagita iti sungbatmo no sika koma ti mapagsaludsodan. Panunoten met ti tunggal maysa kadatayo no kasano a makatulong para iti rag-o ti kongregasion- tayo. "KABLAAWANYO NI PERSIDA A DUNGDUNGNGUENTAYO" 6 Kuna ti adu a kakabsattayo a rumayray ti rag-oda no makitada ti personal nga inte- res kadakuada dagiti panglakayen. Ti may- sa a pamay-an a maaramidan dayta dagiti panglakayen ket babaen ti panangsurotda iti ulidan da David, Eliu, ken Jesus. (Basaen ti 2 Samuel 9:6; Job 33:1; Lucas 19:5.) Na- ngipakita dagitoy nga adipen ni Jehova iti napasnek nga interes iti sabsabali babaen ti panangusarda iti nagan dagiti indibidual. Ammo ni Pablo a napateg ti panangtandaan ken panangusar iti nagan dagiti kapamma- tianna. Iti ngudo ti maysa kadagiti suratna, kinablaawan ken innagananna ti nasurok a Kastoy pay ti naisaludsod kadakuada, "Ania ti ma- gusgustuam a kababalin ti maysa a panglakayen?" In- sungbat ti kaaduan kadakuada, "Ti kinalakana a maas- asitgan." Dayta a napateg a kualidad ti mausig iti sumaruno a ruar daytoy a magasin. 5. Ania ti naisaludsod iti sumagmamano a kakab- sat, ken ania koma ti usigen ti tunggal maysa kada- tayo? 6, 7. (a) Ania ti maysa a pamay-an a matulad dagi- ti panglakayen da Jesus, Pablo, ken dadduma pay nga adipen ti Dios? (b) Apay a rumayray ti rag-o da- giti kakabsat no maawaganda iti naganda? TI PAGWANAWANAN 5. Ania ti naisaludsod iti sumagmamano a kakab- sat, ken ania koma ti usigen ti tunggal maysa kada- tayo? 6, 7. (a) Ania ti maysa a pamay-an a matulad dagi- ti panglakayen da Jesus, Pablo, ken dadduma pay nga adipen ti Dios? (b) Apay a rumayray ti rag-o da- giti kakabsat no maawaganda iti naganda? TI PAGWANAWANAN
25 a kakabsat a lallaki ken babbai. Karaman ni Persida kadagiti kakabsat a babbai. Ki- nuna ni Pablo maipapan kenkuana: "Kabla- awanyo ni Persida a dungdungnguentayo." - Roma 16:3-15. 7 Adda dagiti panglakayen a marigatan a manglagip iti nagan dagiti kakabsat. Ngem ikagkagumaanda a tandaanan dagita, ket arigna ibagbagada kadakuada, 'Napategka kaniak.' (Ex. 33:17) Ad-adda a maparayray dagiti panglakayen ti rag-o dagiti kakabsat- da no awaganda ti nagan dagiti agkomento iti Panagadal iti Pagwanawanan wenno dad- duma pay a gimong. - Idilig iti Juan 10:3. "ADU A PANAGBANNOG ITI APO TI NAGAPUANANNA" 8 Impakita met ni Pablo ti interesna iti dadduma babaen ti napasnek a panangko- mendarna kadakuada. Maysa pay daytoy a pamay-an tapno maparayray dagiti pangla- kayen ti rag-o dagiti kakabsat. Iti surat ni Pablo kadagiti taga-Corinto, dinakamatna a pagpannakkelna ida idi kinunana: "Addaa- nak iti dakkel a panagpasindayag no mai- papan kadakayo." (2 Cor. 7:4) Naragsakan la ketdi dagiti kakabsat idiay Corinto iti day- ta a komendasion. Inyebkas met ni Pablo ti apresasionna iti dadduma a kongregasion. (Roma 1:8; Fil. 1:3-5; 1 Tes. 1:8) Kinapud- nona, kalpasan a dinakamatna ni Persida iti suratna iti kongregasion idiay Roma, inna- yon ni Pablo: "Adu a panagbannog iti Apo ti nagapuananna." (Roma 16:12) Napabileg la ketdi ni Persida kadagita a sasao! Tultula- den ni Pablo ti ulidan ni Jehova ken ni Jesus iti panangtedna iti komendasion. - Basaen ti Marcos 1:9-11; Juan 1:47; Apoc. 2:2, 13, 19. 9 Bigbigen met dagiti panglakayen ita a napateg no iyebkasda ti apresasionda kada- giti kakabsatda. (Prov. 3:27; 15:23) No kas- 8. Ania ti maysa a napateg a pamay-an a tinulad ni Pablo ti ulidan ni Jehova ken ni Jesus? 9. Apay a rumayray ti rag-o ti kongregasion no ko- mendaran dagiti kakabsat ti maysa ken maysa? ENERO 15, 2013 ta ti aramiden ti maysa a panglakayen, arig- na ibagbagana kadagiti kakabsat: 'Ammok ti naaramidam. Maseknanak kenka.' Naka- patpateg a mangngeg dagiti kapammatian- tayo ti makapabileg a sasao dagiti pangla- kayen. Kasta ti narikna ti maysa a kabsat a babai nga agedad iti nasurok a 50. Kinu- nana: "Manmano nga apresiarendak iti pag- trabahuak. Awan pannakaseknan dagiti katrabahuak iti maysa ken maysa ken ag- kikinnompetensiada. Isu a no komenda- randak dagiti panglakayen iti naaramidak iti kongregasion, mabang-aranak unay, ken maparegtaak! Mariknak nga ay-ayatennak ti nailangitan nga Amatayo." Kasta met ti na- rikna ti ama nga agmaymaysa a mangpadpa- dakkel iti dua nga annakna. Naimpusuan a kinomendaran ti maysa a panglakayen. Ket ania ti epektona kenkuana? Kinunana: "Talaga a napabilegak iti imbaga ti pangla- kayen!" Wen, babaen iti napasnek a ko- mendasion, maparegta ti panglakayen dagiti kapammatianna ken maparayrayna ti rag- oda. Dayta met ti mangnayon iti pigsada nga agtultuloy a magna iti dalan ti biag ket "sa- anda a mabannog." - Isa. 40:31. "IPASTORANYO TI KONGREGASION TI DIOS" 10 Ania ti sabali pay a nagpateg a pamay- an a maipakita dagiti panglakayen ti perso- nal nga interesda kadagiti kakabsat tapno rumayray ti rag-o ti kongregasion? Baba- en ti madagdagus a panagtignayda a tumu- long kadagidiay agkasapulan iti pammareg- ta. (Basaen ti Aramid 20:28.) No kasta ti aramiden dagiti panglakayen, tultuladenda dagiti nagkauna a naespirituan a papastor. Kas pagarigan, ibaga ti Biblia nga idi nakita ni Nehemias a maup-upay ti sumagmama- no a Judio a kakabsatna, dagus a nagtignay a mangparegta kadakuada. (Neh. 4:14) Ka- yat met dagiti panglakayen a tuladen dayta. 10, 11. (a) Kasano a matulad dagiti panglakayen ti ulidan ni Nehemias? (b) Ania ti makatulong iti maysa a panglakayen tapno makaipaay iti naespiri- tuan a sagut no mangipastor? 29
Ti panagsagana matulonganna ti maysa a panglakayen a 'mangiburay iti naespirituan a sagut' bayat ti panangipastorna 'Tumakderda' wenno agtignayda a mangpa- bileg kadagiti kapammatianda. Sarung- karanda dagiti kakabsat iti mismo a pag- taenganda, no ipalubos ti kasasaad. Bayat dagita a panangipastor, kayatda ti 'mangi- buray iti naespirituan a sagut.' (Roma 1:11) Ania ti makatulong kadagiti panglakayen a mangaramid iti dayta? 11 Sakbay a mangipastor ti maysa a pang- lakayen, napateg a panunotenna ti kasasaad ti indibidual a bisitaenna. Ania dagiti paka- rigatan dayta a kabsat? Ania ngata ti ma- balin nga ibagana kenkuana tapno mapa- bileg? Ania a kasuratan wenno kapadasan ti maysa a karakter ti Biblia ti makaparegta kenkuana? No umuna a panunotenna dagi- ta, makaipaay iti sasao a makatulong iti in- dibidual, imbes a makiin-innestoria laeng. Bayat ti panagsarungkar, palubosan koma ti panglakayen nga iyebkas dagiti kakab- sat ti riknada, ket imdenganna ida a naim- bag. (Sant. 1:19) Kinuna ti maysa a kabsat a babai: "Maliwliwaak unay no naimpusuan a dumngeg kaniak ti maysa a panglakayen." - Luc. 8:18. 12 Siasino ti agkasapulan iti panangipas- tor? Indagadag ni Pablo kadagiti padana a Kristiano a panglakayen nga 'asikasuenda ti isuamin nga arban.' Wen, agkasapulan iti pammaregta ti amin a kameng ti kongrega- sion, pakairamanan dagiti agibumbunannag ken payunir a matalek a mangitungtungpal iti ministerioda iti adun a tawen. Apay a ka- sapulanda ti suporta dagiti naespirituan a pastor? Gapu ta uray nabileg ti espirituali- dadda, mariknada no dadduma a dida ka- baelan a daeran dagiti adu a pakarigatan iti daytoy dakes a lubong. Tapno maawatanta- yo no apay nga agkasapulan iti tulong uray dagidiay nabileg ti espiritualidadna, usigen- tayo ti maysa a pasamak iti biag ni Ari David. "TIMMULONG KENKUANA NI ABISAI" 13 Di nagbayag kalpasan a nadutokan kas ari ti agtutubo pay laeng a ni David, sinango- 12. Siasino iti kongregasion ti agkasapulan iti pammaregta, ken apay? 13. (a) Ania a kasasaad ni David ti ginundawayan ni Isbi-benob? (b) Kasano a nasalbar ni Abisai ti biag ni David? 30 TI PAGWANAWANAN
na ni Goliat a maysa kadagiti Refaim, maysa a puli dagiti higante. Pinapatay ni natured a David dayta a higante. (1 Sam. 17:4, 48-51; 1 Cron. 20:5, 8) Tawtawen kalpasanna, bayat ti naminsan a pannakirupakda kadagiti Fi- listeo, naipasango manen ni David iti maysa a higante. Isu dayta ni Isbi-benob, a maysa met kadagiti Refaim. (2 Sam. 21:16.) Ngem iti daytoy a gundaway, ti higante gistayna na- papatay ni David. Apay? Saan a gapu ta na- pukaw ni David ti turedna no di ket gapu ta napaksuyan. Kuna ti salaysay: "Nabannog ni David." Idi nadlaw dayta ni Isbi-benob, "na- panunotna a kabilen ni David." Ngem sak- bay nga agdisso ti igamna ken David, "ma- dagdagus a timmulong ni Abisai nga anak ni Zeruia ket kinabilna ti Filisteo ket pinapa- tayna." (2 Sam. 21:15-17) Gistay natay ni Da- vid iti dayta a gundaway! Napalalo la ketdi ti yamanna iti panangbantay kenkuana ni Abi- sai ken ti madagdagus nga itutulongna idi agpegpeggad ti biagna! Ania dagiti maadal- tayo iti daytoy a salaysay? 14 Iti intero a lubong, itungtungpaltayo kas Saksi ni Jehova ti ministeriotayo uray no ikagkagumaan ni Satanas ken dagiti daddu- ma a parigatendatayo. Sumagmamano ka- datayo ti naipasango kadagiti arig higante a pakarigatan, ngem gapu ta naan-anay a nagtalektayo ken Jehova, nabaelantayo a si- nango ken pinarmek dagita. Ngem no dad- duma, mabannog wenno maupaytayo gapu kadagiti di agsarday a pakarigatan iti daytoy a lubong. No kasta a nakapuytayo, mariga- tantayo a mangdaer kadagiti pakarigatan, a nalakatay laeng koma a sanguen no napig- satayo. Kadagita a gundaway, makatulong ti suporta ti maysa a panglakayen tapno ma- pasubli ti rag-o ken pigsatayo. Kasta ti ka- padasan ti adu kadatayo. Maysa a payunir a babai nga agtawen iti nasurok a 60 ti nag- kuna: "Adda idi gundaway a maup-upayak, 14. (a) Kasano a mapagballigiantayo dagiti arig Goliat a pakarigatan? (b) Ania ti maaramidan dagi- ti panglakayen tapno maisubli ti pigsa ken rag-o da- giti kakabsat? Mangted iti pagarigan. ENERO 15, 2013 ket makabannog payen kaniak ti pananga- saba. Nadlaw ti maysa a panglakayen nga awan gaganaygayak ket kinasaritanak. Na- pabilegak iti teksto ti Biblia nga imburayna. Inyaplikarko dagiti singasingna, ket nagung- gonaanak." Innayonna: "Anian a pannaka- seknan daydiay a panglakayen ta nadlaw- na a kimmapuyak ket tinulongannak!" Wen, makaparagsak a maammuan a maseknan kadatayo dagiti panglakayen ken kanayon a sidadaanda a 'tumulong' kas ken Abisai. 'AMMUENYO TI AYAT NGA ADDA KANIAK AGPAAY KADAKAYO' 15 Narigat ti trabaho a panangipastor. No dadduma, saan a maiturturog dagiti pang- lakayen ti panangpampanunot ken pana- ngikarkararagda iti arban ti Dios wenno ti panangipaayda iti naespirituan a suporta kadagiti kapammatianda. (2 Cor. 11:27, 28) Ngem siraragsak latta nga itungtungpal da- giti panglakayen ti annongenda, kas ken Pablo. Insuratna kadagiti taga-Corinto: "Si- raragsakakto unay a mangbusbos ken naan- anay a mabusbos maipaay kadagiti kararua- yo." (2 Cor. 12:15) Gapu iti ayatna, inaramid ni Pablo ti amin a kabaelanna a mangpa- regta kadagiti kakabsat. (Basaen ti 2 Corin- to 2:4; Fil. 2:17; 1 Tes. 2:8) Dayta ti maka- gapu no apay nga impatpategda unay! - Ara. 20:31-38. 16 Kas ad-adipen ti Dios ita, ay-ayatenta- yo met dagiti nadungngo a Kristiano a pang- lakayen ken pagyamanantayo ni Jehova ta impaayna ida a tumulong kadatayo. Mapa- rayrayda ti rag-otayo babaen ti personal a pannakaseknanda kadatayo. Mapabilegtayo gapu iti panangipastorda. Agyamantayo met gapu ta sidadaanda a tumulong no kasla di- tayon kabaelan dagiti pakarigatan iti day- toy a lubong. Wen, dagiti kasta a Kristiano a panglakayen ket talaga a 'katrabahuantayo maipaay iti rag-otayo.' 15, 16. (a) Apay a dagiti kakabsat impatpategda ni Pablo? (b) Apay nga ayatentayo dagiti nadung- ngo a panglakayen ti kongregasion? 31
Nagbunga ti Nasayaat a Panagplano ' ıa Isabel ket naregta nga agtutubo iti siudad ti San Bernardo idiay Chile, South America. Karaman ti pamiliada kadagiti katutubo a Mapuche a sirereg- ta a tumultulong iti pannakabukel ti baro a kongrega- sion iti lengguahe a Mapuche, a maawagan met iti Mapudungun. Ni Mar Idi naipakaammo a maangay met iti lengguahe a Mapudungun ti Memorial iti ipapatay ni Kristo ken adda 2,000 nga imbitasion a maiwaras, nagpanunot ' ni Mar ıa Isabel no ania ti maaramidanna. Ania nga- ta ti mabalin a maitulongna? Nalagipna dagiti kapa- dasan ti dadduma nga agtutubo a Saksi a nakapa- ngasaba kadagiti kaeskuelaan ken mannursuroda. Imbagana dayta kadagiti nagannakna, ket tinulo- nganda a mangpanunot iti pamay-an tapno makai- waras iti imbitasion iti eskuelaanda. Ania ti planona? ' ıa Isabel iti pammalu- bos kadagiti opisial iti eskuelaan tapno mangipaskil iti imbitasion iti kangrunaan a pagserkan ti eskuela- an. Pinatganda ti kiddawna ket dinayawda ti panag- reggetna. Iti maysa nga agsapa bayat ti roll call, uray la naka-loudspeaker ti prinsipal a nangipakaammo iti dayta nga imbitasion! Umuna, dimmawat ni Mar ' ıa Isabel a mapan iti tunggal kuarto ket pinalubosan dagiti mannursuro. Insaludsodna iti tunggal klase no adda Mapuche ka- dakuada. "Impagarupko a 10 wenno 15 laeng ti es- tudiante a Mapuche iti intero nga eskuelaan," kinu- nana, "ngem aduda met gayam. Nakaitedak iti 150 nga imbitasion!" Kalpasanna, impakada ni Mar "IMPAGARUPNA A NATAENGAN TI AGIM-IMBITAR" Nakita ti maysa a babai ti naipaskil nga imbita- sion iti ruangan ti eskuelaan ket nagsaludsod no asi- no ti mabalin a pagdamaganna maipapan iti dayta. Nasdaaw idi naibaga a mapan iti balasitang nga age- dad laeng iti sangapulo! "Impagarupna a nataengan ' ti agim-imbitar," siiisem a kinuna ni Mar ıa Isabel. Idi naikkannan iti imbitasion ken nailawlawagna bassit ' dayta, dinamag ni Mar ıa Isabel ti adres ti babai tap- no masarungkaranna a kaduana dagiti nagannakna ket mailawlawagda ti ad-adu pay maipapan iti Paga- rian ti Dios. Anian a ragsak dagiti 20 nga agibumbu- nannag iti Mapudungun a grupo idi timmabuno iti Memorial ti babai ken ti 26 a dadduma pay nga inte- resado a Mapuche. Dayta a grupo ket maysa itan a narang-ay a kongregasion! Aniaman ti edadmo, matuladmo met kadi ti kas- ta a panagregget a mangimbitar kadagiti kaes- kuelaam wenno katrabahuam a tumabuno iti Me- morial, palawag publiko, wenno kombension distrito? Apay a dika agsukimat kadagiti publika- siontayo maipapan kadagiti kapadasan a maka- tulong kenka? Ikararagmo met ti nasantuan nga espiritu ni Jehova tapno matulonganka nga agur- nong iti tured nga agsao maipapan kenkuana. (Luc. 11:13) No kasta ti aramidem, masdaaw ken mapabilegka met kadagiti resulta ti nasayaat a pa- nagplano. s Libre a mai-download daytoy a magasin ken dadduma pay a publikasion iti Mabalin met a basaen online ti Baro a Lubong a Patarus w13 01/15-IL