NOBIE M BRE 1 5, 2014 34567 DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO
DISIEMBRE 29-ENERO 4 Panagungar ni Jesus - Ti Kaipapananna Kadatayo PANID 3 ˙ KANTA: 5, 60
ENERO 5-11 No Apay a Masapul nga Agbalintayo a Nasantuan PANID 8 ˙ KANTA: 119, 17
ENERO 12-18 Agbalintayo Koma a Nasantuan iti Amin a Kababalintayo PANID 13 ˙ KANTA: 65, 106
ENERO 19-25 'Ti Ili a ni Jehova ti Diosna' PANID 18 ˙ KANTA: 46, 63
ENERO 26-PEBRERO 1 'Ilinakayo Itan ti Dios' PANID 23 ˙ KANTA: 112, 101
CUBA AKKUB: Dagiti agibumbunannag ti Pa- garian a mangaskasaba iti Santiago de Cuba, ti maikadua a kadakkelan a siudad iti isla nga agdindinamag gapu iti musika ken tradisional a salsala
POPULASION 11,163,934 AGIBUMBUNANNAG
96,206 REGULAR PIONEER 9,040
270 a tuleng nga agibumbu- nannag ti agus-usar iti Cuban Sign Language 34567 Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipa- paay daytoy kas paset ti sangalubongan a traba- ho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO
ˇ Panagungar ni Jesus - Ti Kaipapananna Kadatayo Ammuentayo no apay a masiguradotayo a napagungar ni Jesus ken sibibiag ita. Ipakita met daytoy nga artikulo no ania koma ti epektona kadatayo ken iti trabahotayo kas manangi- waragawag iti Pagarian ti pannakapagungar ni Jesus iti immor- tal a biag idiay langit.
ˇ No Apay a Masapul nga Agbalintayo a Nasantuan ˇ Agbalintayo Koma a Nasantuan iti Amin a Kababalintayo Dagitoy nga artikulo a naibatay iti libro a Levitico ipakitada no apay a kalikaguman ni Jehova iti ilina ti panagbalin a nasan- tuan ken no kasano a maipakitatayo daytoy a kualidad. Mausig met dagiti pamay-an no kasano a makapagtalinaedtayo a na- santuan iti amin a kababalintayo.
ˇ 'Ti Ili a ni Jehova ti Diosna' ˇ 'Ilinakayo Itan ti Dios' Saan a maawatan ti dadduma nga iyad-adalantayo iti Biblia no apay nga adda laeng maymaysa nga organisasion ni Jehova di- toy daga. Para kadakuada, umdasen ti kinapasnek ti maysa tapno maay-ayona ti Dios, uray ania ti relihionna. Ipakita dagi- toy nga artikulo a napateg a mailasintayo ti ili ti Dios ken maki- kadua kadakuada nga agserbi ken Jehova. ITI DAYTOY MET A RUAR
28 Salsaludsod Dagiti Agbasbasa
31 Manipud iti Archives November 15, 2014 Vol. 135, No. 22 Semimonthly ILOKO Dagiti teksto iti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan, ma- laksid no adda sabali a naipakita. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan.
Panagungar ni Jesus Ti Kaipapananna Kadatayo "Isu naibangonen." - MAT. 28:6. SUMAGMAMANO nga aldaw kalpasan ti ipapatay ni Jesus, naipasango ni apostol Pedro iti makapungpungtot a grupo ti lallaki. Dagitoy dagiti lider ti relihion a nangimaniobra iti ipapatay ni Jesus. Kapungtotda ni Pedro ta adda pinaimbagna a lalaki a nayanak a pilay, ket kayatda a maammuan no asino ti nangted kenkuana iti pannakabalin a mangaramid iti dayta. Situtured nga insungbat ti apostol: "Iti nagan ni Jesu-Kristo a Nazareno, nga inlansayo ngem imbangon ti Dios manipud ka- dagiti natay, babaen kenkuana sisasalun-at nga agtaktakder daytoy a tao ditoy sanguananyo." - Ara. 4:5-10. 2 Sakbay dayta a pasamak, namitlo nga inlibak ni Pedro ni Jesus gapu iti butengna. (Mar. 14:66-72) Ania ti nangpatured ken- kuana ita iti saklang dagitoy a lider ti relihion? Dakkel ti naitu- long kenkuana ti nasantuan nga espiritu, kasta met ti nabileg a kombiksionna a napagungar ni Jesus. Apay a kombinsido unay ti apostol a sibibiag ni Jesus? Ken apay a patientayo met dayta? 3 Pamiliar dagiti apostol ni Jesus maipapan iti panagungar 1, 2. (a) Ania idi ti kayat a maammuan ti dadduma a lider ti relihion, ken ania ti sungbat ni Pedro? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) (b) Ania ti nangpatured ken Pedro nga agsao? 3, 4. (a) Siasino dagiti napagungar sakbay pay ti panawen dagiti apostol? (b) Siasino dagiti pinagungar ni Jesus? NOBIEMBRE 15, 2014 3 MAILAWLAWAGMO KADI?
Kasano a naiduma ti pana- gungar ni Jesus kadagiti immun-una a panagungar?
Ania ti mangpaneknek a napagungar ni Jesus ken sibibiag ita?
Ania ti kaipapananna kenka ti panagungar ni Jesus?
dagiti natay ta adda idin dagiti tattao a na- pagungar. Ammoda nga inikkan ti Dios da propeta Elias ken Eliseo iti pannakabalin nga agaramid iti kasta a milagro. (1 Ar. 17: 17-24; 2 Ar. 4:32-37) Adda pay ketdi lalaki a nagbiag idi naipalladaw ti bangkayna iti maysa a tanem ken naisagid dayta kadagi- ti tulang ni Eliseo. (2 Ar. 13:20, 21) Pina- ti dagiti nagkauna a Kristiano dagitoy a sa- laysay iti Kasuratan, ket patientayo met a pudno ti Sao ti Dios. 4 Nalabit matukay ti riknatayo no bas- basaentayo dagiti salaysay maipapan iti panangpagungar nga inaramid ni Jesus. Nasdaaw la ketdi ti maysa a balo a babai idi pinagbiag ni Jesus ti kakaisuna nga anakna. (Luc. 7:11-15) Iti sabali a gunda- way, pinagungar pay ni Jesus ti 12 ti tawen- na a balasitang. Panunotem laengen ti rag-o ken siddaaw dagiti maladladingitan a nagannak idi nagbiag ti balasitangda! (Luc. 8:49-56) Ken anian a ragsak dagidiay nakakita ken Lazaro a rumrummuar iti ta- nem a sibibiag ken nasalun-at! - Juan 11: 38-44. NO APAY A NAIDUMDUMA TI PANAGUNGAR NI JESUS 5 Ammo dagiti apostol a ti panagungar ni Jesus ket naiduma kadagiti immun-una a panagungar. Napagungar dagidiay a tat- tao iti pisikal ken natayda met laeng idi agangay. Ngem napagungar ni Jesus kas espiritu a di pulos agrupsa. (Basaen ti Ara- mid 13:34.) Insurat ni Pedro a ni Jesus "napapatay iti lasag, ngem napagbiag iti espiritu." Kasta met, "isu adda iti makan- nawan ti Dios, ta napan sadi langit; ket da- giti anghel ken dagiti autoridad ken dagiti pannakabalin naipasakupda kenkuana." (1 Ped. 3:18-22) Agpapada a nakaskasda- aw ken namilagruan dagiti immun-una a 5. Kasano a naiduma ti panagungar ni Jesus kada- giti immun-una a panagungar? panagungar, ngem awan kadagita ti umas- ping iti daytoy a milagro. 6 Nagdakkel ti epekto ti panagungar ni Jesus kadagiti adalanna. Saanen a na- tay, kas iti patien dagiti kabusorna, no di ket sibibiagen kas maysa a mannakabalin nga espiritu nga awan ti tao a makabael a mangdangran. Paneknekan ti panagu- ngarna nga isu ket Anak ti Dios. Gapu ta ammo dayta dagiti adalan, nasuktan ti pa- nagladingitda iti kasta unay a rag-o. Nag- balinda met a naturtured. No saan a na- pagungar ni Jesus, saan nga agballigi ti panggep ni Jehova ken awan mamaay ti naimbag a damag nga inkaskasaba dagiti adalan. 7 Kas ad-adipen ni Jehova, ammotayo a saan laeng a basta natan-ok a tao ni Jesus. Isu ket sibibiag ken iwanwanwanna ti sa- ngalubongan a trabaho a panangasaba. Kas agturturayen nga Ari iti nailangitan a Pagarian ti Dios, asidegen nga ikkaten ni Jesu-Kristo ti kinadakes ditoy daga ken pagbalinennanto a paraiso a pagnaedan ti tao iti agnanayon. (Luc. 23:43) Saan a ma- pasamak dagitoy no saan a napagungar ni Jesus. Ania ngarud dagiti panggapuantayo a mamati nga isu ket napagungar? Ania ti kaipapanan kadatayo ti panagungarna? IMPAKITA NI JEHOVA A NABILBILEG NGEM NI PATAY 8 Kalpasan a napapatay ni Jesus, dagiti nangato a papadi ken dagiti Fariseo na- panda ken Pilato ket kinunada: "Apo, na- lagipmi a dayta nga agpampammarang ki- nunana idi sibibiag pay, 'Kalpasan ti tallo nga aldaw maibangonakto.' Gapuna ibi- 6. Ania ti epekto ti panagungar ni Jesus kadagiti adalanna? 7. Ania ti ar-aramiden ni Jesus ita, ken ania dagiti tumaud a saludsod? 8, 9. (a) Apay a kiniddaw dagiti lider ti relihion a maguardiaan ti tanem ni Jesus? (b) Ania ti napasa- mak idi napan kinita dagiti babbai ti tanem? TI PAGWANAWANAN 6. Ania ti epekto ti panagungar ni Jesus kadagiti adalanna? 7. Ania ti ar-aramiden ni Jesus ita, ken ania dagiti tumaud a saludsod? 8, 9. (a) Apay a kiniddaw dagiti lider ti relihion a maguardiaan ti tanem ni Jesus? (b) Ania ti napasa- mak idi napan kinita dagiti babbai ti tanem? TI PAGWANAWANAN
linmo a ti tanem maaywanan agingga iti maikatlo nga aldaw, tapno saan a pulos umay dagiti adalanna ket takawenda ket kunaenda kadagiti tattao, 'Isu naibangon manipud kadagiti natay!' ket daytoy ma- udi a pananglimlimo dakdakesto ngem ti immuna." Kinuna kadakuada ni Pilato: "Addaankayo iti guardia. Inkay aywanan dayta kas iti ammoyo a pamay-an." Ket kasta ti inaramidda. - Mat. 27:62-66. 9 Naipan ti bagi ni Jesus iti tanem a na- ikungkong iti bato ken naserraan iti dak- kel a bato. Kayat dagiti lider ti relihion nga agtalinaed ni Jesus iti dayta a tanem iti agnanayon. Ngem naiduma ti kayat ni Jehova. Idi napan ni Maria Magdalena ken ti sabali pay a Maria iti tanem iti maikatlo nga aldaw, nakitada a naituliden ti bato ken adda anghel a situtugaw iti dayta. Ina- wis ti anghel dagiti babbai a kitaenda ti awanen nagyanna a tanem. Kinuna ti ang- hel: "Awan ditoy, ta isu naibangonen." (Mat. 28:1-6) Sibibiagen ni Jesus! 10 Dagiti pasamak iti sumaruno nga 40 nga aldaw paneknekanda a napagungaren ni Jesus. Imbinsabinsa ni apostol Pablo da- giti ebidensia iti suratna kadagiti taga- Corinto: "Inyawatko kadakayo, mairaman iti immuna a bambanag, daydiay inawatko met, a ni Kristo natay maipaay kadagiti ba- soltayo sigun iti Kasuratan; ket isu naita- bon, wen, nga isu naibangon iti maikatlo nga aldaw sigun iti Kasuratan; ket nagpa- rang ken Cefas, kalpasanna iti sangapulo ket dua. Kalpasan dayta nagparang iti na- surok a lima gasut a kakabsat iti maymay- sa a gundaway, a ti kaaduan kadakuada addada agingga iti agdama, ngem sumag- mamano ti naturogen ken patay. Kalpasan dayta isu nagparang ken Santiago, kalpa- sanna kadagiti amin nga apostol; ngem kaudian iti amin nagparang met kaniak a 10. Aniada nga ebidensia ti imbaga ni Pablo mai- papan iti panagungar ni Jesus? kasla iti maysa a nayanak a kurang ti al- dawna." - 1 Cor. 15:3-8. NO APAY NGA AMMOTAYO A NAPAGUNGAR NI JESUS 11 Umuna, ti panagungar ni Jesus ket napasamak "sigun iti Kasuratan." Impak- pakauna ti Sao ti Dios dayta a panagu- ngar. Kas pagarigan, insurat ni David a saan a baybay-an ti Dios idiay Tanem day- diay kangrunaan a 'nasungdo' kenkua- na. (Basaen ti Salmo 16:10.) Idi Pentecos- tes 33 C.E., kinuna ni apostol Pedro a natungpal dayta a padto ken Jesus: "Naki- ta [ni David] a nasaksakbay ket nagsao maipapan iti panagungar ti Kristo, a saan a nabaybay-an iti Hades ket saan met a na- kita ti lasagna ti panagrupsa." - Ara. 2:23- 27, 31. 12 Maikadua, adu a saksi ti nangpanek- nek iti panagungarna. Iti uneg ti 40 nga al- daw, nagparang ti nagungaren a ni Jesus kadagiti adalanna iti hardin a nakaitane- manna, kasta met iti dalan nga agturong idiay Emmaus ken iti dadduma pay a lu- gar. (Luc. 24:13-15) Kadagita a gundaway, nakisarita ni Jesus iti sumagmamano nga indibidual, kas koma ken Pedro, ken iti grupo ti tattao. Adda pay ketdi gundaway a nagparang ni Jesus iti maysa a bunggoy a buklen ti nasurok a 500 a tattao! Impo- sible a parparbo laeng ti pammaneknek ti nakaad-adu a nakasaksi. 13 Maikatlo, ti kinaregta dagiti adalan ni Jesus a mangipakaammo iti panagungarna. Ti sireregta a panangipakaammoda a na- pagungar ni Kristo ket nagresulta iti pan- nakaidadanes, pannakaparparigat, wenno 11. Kasano a napasamak ti panagungar ni Jesus "sigun iti Kasuratan"? 12. Siasino dagiti nakakita iti napagungar a ni Jesus? 13. Kasano a ti kinaregta dagiti adalan panekne- kanna a kombinsidoda a napagungar ni Jesus? 5 11. Kasano a napasamak ti panagungar ni Jesus "sigun iti Kasuratan"? 12. Siasino dagiti nakakita iti napagungar a ni Jesus? 13. Kasano a ti kinaregta dagiti adalan panekne- kanna a kombinsidoda a napagungar ni Jesus? 5
ipapatayda. No parparbo laeng ti panagu- ngar ni Jesus, apay nga inrisgo ni Pedro ti biagna a mangipakaammo iti dayta kada- giti lider ti relihion a manggurgura ken Jesus ken nangiplano iti ipapatayna? Sigu- rado ngamin ni Pedro ken ti dadduma pay nga apostol a sibibiag ni Jesus ken iwan- wanwanna ti trabaho nga impaaramid ti Dios. Ti panagungar ni Jesus ipasigurado- na met kadagiti adalanna a mapagungar- danto. Kas pagarigan, natay ni Esteban nga addaan iti nabileg a pammati nga agu- ngarto dagiti natay. - Ara. 7:55-60. 14 Maikapat, addaantayo iti ebidensia nga agturturayen ni Jesus kas Ari ken agser- serbi kas Ulo ti kongregasion Kristiano. Gapu iti dayta, umad-adu dagiti pudno a Kristiano. Mapasamak ngata daytoy no saan a napagungar ni Jesus? Kinapudno- na, nalabit saantay koma a pulos naam- muan ti maipapan kenkuana no saan a na- pagungar. Ngem adda dagiti nabileg a rason a pamatiantayo a sibibiag ni Jesus ken iwanwanwannatayo bayat nga isak- saknaptayo ti naimbag a damag. TI KAIPAPANAN KADATAYO TI PANAGUNGAR NI JESUS 15 Ti panagungar ni Jesus paturedennata- yo a mangasaba. Iti uneg ti 2,000 a tawen, nagusar dagiti kabusor ti Dios iti amin a kita ti igam a mangpasardeng iti pannaka- ikasaba ti naimbag a damag. Inusarda ti apostasia, pananguy-uyaw, kinaranggas, panangiparit, panangtutuok, ken panang- papatay. Ngem awan 'aniaman nga igam a mabukel maibusor kadatayo' a makapa- sardeng iti trabahotayo a panangikasaba iti Pagarian ken panagaramid iti adalan. (Isa. 54:17) Saantayo a kabuteng dagiti pa- surot ni Satanas. Adda ni Jesus iti dasigta- 14. Apay a mamatika a sibibiag ni Jesus? 15. Apay a ti panagungar ni Jesus paturedennatayo a mangasaba? 6 yo ken supsuportarannatayo, kas inkari- na. (Mat. 28:20) Ditay ngarud pagbutngan dagiti bumusbusor ta saandanto a pulos agballigi aniaman ti aramidenda! 16 Ti panagungar ni Jesus patalgedanna ti amin nga insurona. Insurat ni Pablo a no saan a napagungar ni Kristo, awan ser- serbi ti pammati ken panangasaba dagiti Kristiano. Kuna ti maysa nga eskolar ti Biblia: "No saan a napagungar ni Kristo, . . . kaasi pay dagiti Kristiano ta naallilaw- da iti agdadata a kinaulbod." No saan a napagungar ni Jesus, dagiti salaysay ti Ebanghelio ket maysa laeng a naliday nga estoria ti maysa a naimbag ken masirib a tao a pinapatay dagiti kabusorna. Ngem talaga a napagungar ni Kristo, ket dayta ti mangpatalged a pudno dagiti amin nga in- surona, pakairamanan dagiti impadtona a mapasamak. - Basaen ti 1 Corinto 15:14, 15, 20. 17 Kinuna ni Jesus: "Siak ti panagungar ken ti biag. Ti mangwatwat iti pammati kaniak, uray no matay, agbiagto." (Juan 11:25) Sigurado a pumudno dayta nga im- bagana. Inikkan ni Jehova ni Jesus iti pan- nakabalin a mangbiag saan laeng a ka- dagidiay mapagungar kas espiritu idiay langit no di ket uray kadagiti binilion nga agbiagto nga agnanayon ditoy daga. Ti da- ton a subbot ni Jesus ken ti panagungarna ipasiguradona nga awanton ti ipapatay. Saan kadi a makatulong dayta tapno ma- ibturam ti aniaman a pakasuotan ken tu- muredka a mangsango iti ipapatay? 18 Ti panagungar ni Jesus patalgedanna a maukomto dagiti agnanaed ditoy daga ma- ibatay kadagiti naayat a pagalagadan ni Jehova. Kinuna ni Pablo iti sanguanan ti maysa a grupo dagiti lallaki ken babbai iti 16, 17. (a) Kasano a ti panagungar ni Jesus patal- gedanna ti amin nga insurona? (b) Sigun iti Juan 11: 25, ania a pannakabalin ti inted ti Dios ken Jesus? 18. Ania ti patalgedan ti panagungar ni Jesus? TI PAGWANAWANAN
Ti panagungar ni Jesus paturedennatayo a mangasaba (Kitaen ti parapo 15) nagkauna nga Atenas: "Panggep [ti Dios] nga ukomen ti mapagnaedan a daga buyo- gen ti kinalinteg babaen ti maysa a lalaki a dinutokanna, ket nangipaay iti pammatal- ged kadagiti amin a tattao iti panangpagu- ngarna kenkuana manipud kadagiti na- tay." (Ara. 17:31) Wen, dinutokan ti Dios ni Jesus kas Ukom, ket masiguradotayo a dinto mangidumduma ken mangukomto buyogen ti ayat. - Basaen ti Isaias 11:2-4. 19 Ti panagungar ni Jesus tignayennatayo a mangaramid iti pagayatan ti Dios. No saan a gapu iti ipapatayna ken iti panagu- ngarna, saantay koman a makalapsut iti basol ken ipapatay. (Roma 5:12; 6:23) No saan a napagungar ni Jesus, mabalin a maysatay met koma kadagiti mangibagba- ga: "Mangan ken uminumtayo, ta inton bigat mataytayo." (1 Cor. 15:32) Ngem saan a naipamaysa ti biagtayo kadagiti ragragsak. Imbes ketdi, tagipatgentayo ti namnama a panagungar ken situtuloktayo a mangsurot iti aniaman nga ibilin ni Jehova. 20 Ti panagungar ni Kristo paneknekan- na ti kinatan-ok ni Jehova kas "manang- gunggona kadagidiay sipapasnek a mang- 19. Ania ti epektona kadatayo ti panamatitayo iti panagungar ni Kristo? 20. Kasano a ti panagungar ni Jesus paneknekan- na ti kinatan-ok ti Dios? NOBIEMBRE 15, 2014 sapsapul kenkuana." (Heb. 11:6) Inusar ni Jehova ti pannakabalin ken siribna a nang- pagungar ken Jesus iti immortal a biag idiay langit. Kasta met, impakita ti Dios a kabaelanna a tungpalen ti amin a karina. Karaman iti dayta dagiti padto ti Dios ma- ipapan iti maysa a 'bin-i' nga addaan iti na- pateg nga akem iti pannakarisut ti maysa nga isyu - no asino ti addaan kalintegan a mangituray iti uniberso. Tapno matung- pal dayta a padto, masapul a matay ken mapagungar ni Jesus. - Gen. 3:15. 21 Anian a yamantayo ken Jehova gapu iti namnama a panagungar! Ipasigurado ti Kasuratan: "Adtoy! Ti tolda ti Dios adda iti sangatauan, ket isu makipagnaedto kada- kuada, ket isudanto [ti] ilina. Ket ti Dios a mismo addanto kadakuada. Ket punasen- nanto ti amin a lua kadagiti matada, ket awanton ni patay, awanto metten ti panag- leddaang wenno panagsangit wenno ut- ot. Ti immuna a bambanag naglabasdan." Dayta a nangayed a namnama ket nayalla- tiw iti matalek nga apostol a ni Juan idi na- ibaga kenkuana: "Isuratmo, agsipud ta da- gitoy a sasao matalek ken napudnoda." Asino ti nangipaay ken Juan iti dayta a pal- gaak? Isu ti napagungar a ni Jesu-Kristo. - Apoc. 1:1; 21:3-5. 21. Ania ti kaipapanan kenka ti namnama a pana- gungar? 7
ANIA TI SUNGBATMO?
Apay nga adda napateg a ka- ipapananna iti amin nga adipen ni Jehova ti pannaka- dalus ni Aaron ken dagiti annakna?
Apay nga adda pakainaigan ti kinatulnogtayo iti panagbalin- tayo a nasantuan?
Ania koma ti takdertayo no iti linteg ni Jehova maipapan iti dara? No Apay a Masapul nga Agbalintayo a Nasantuan "Masapul nga agbalinkayo a nasantuan." - LEV. 11:45. AD-ADU a daras a nadakamat ti kinasanto iti libro a Levitico ngem iti dadduma pay a libro ti Biblia. Gapu ta masapul a nasan- tuan ti amin a pudno nga agdaydayaw ken Jehova, ti panangtarus ken panangapresiartayo iti libro a Levitico tulongannatayo nga ag- balin a nasantuan. 2 Ti libro a Levitico ket insurat ni propeta Moises ken karaman iti "amin a Kasuratan" a makagunggona iti panangisuro. (2 Tim. 3: 16) Agparang ti nagan ni Jehova iti agarup 10 a daras iti tunggal kapitulo ti Levitico. No matarusantayo ti kababagas daytoy a libro, mapabilegtayo a mangliklik iti aniaman a banag a pakaumsian ti nagan ni Jehova. (Lev. 22:32) Ti kanayon a pannakausar ti sasao a "Siak ni Jehova" iti daytoy a libro ipalagipna a rumbeng nga agtul- nogtayo iti Dios. Iti daytoy nga artikulo ken iti sumaruno, am- muentayo ti sumagmamano a napapateg a gameng a masarakan iti Levitico, maysa a sagut ti Dios a makatulong iti panagtalinaed- tayo a nasantuan iti panagdayawtayo iti Dios. NAKALIKAGUMAN TI PANAGBALIN A NASANTUAN 3 Basaen ti Levitico 8:5, 6. Ni Aaron ti pinili ni Jehova nga ag- 1. Ania ti maitulong kadatayo ti libro a Levitico? 2. Ania ti sumagmamano a naitampok iti Levitico? 3, 4. Ania ti irepresentar ti pannakabuggo ni Aaron ken dagiti annakna? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) 8 TI PAGWANAWANAN
balin a nangato a padi iti Israel, ken dagiti an- nakna met ti agserbi kas papadi. Ni Aaron irepresentarna ni Jesu-Kristo ket dagiti an- nakna irepresentarda met dagiti napulotan a pasurot ni Jesus. Ti kadi pannakabuggo ni Aaron irepresentarna met ti pannakadalus ni Jesus? Saan, ta awan basol ni Jesus ken "awan pakapilawanna." (Heb. 7:26; 9:14) Nu- pay kasta, ti pannakabuggo ni Aaron ipasi- mudaagna ti nadalus ken nalinteg a kasasa- ad ni Jesus. Ania ngarud ti iladladawan ti pannakabuggo dagiti annak ni Aaron? 4 Ti pannakabuggo dagiti annak ni Aaron iladawanna ti pannakadalus dagidiay napili nga agbalin a kameng ti nailangitan a kina- padi. Ti kadi pannakabautisar dagitoy a na- pulotan ket nainaig iti pannakadalus dagiti annak ni Aaron? Saan, ta ti pannakabautisar saanna a maikkat ti basol. Imbes ketdi, isim- bolona ti panagdedikar ti maysa a tao ken Jehova a Dios. Mabugguan dagiti napulotan "babaen ti sao," ket kaipapanan daytoy a ma- sapul a naimpusuan nga iyaplikarda dagiti pannursuro ni Kristo iti biagda. (Efe. 5:25-27) Iti kasta, makapagbalinda a nasantuan ken nadalus. Ania met ngarud ti kasasaad ti "sab- sabali a karnero"? - Juan 10:16. 5 Dagiti annak ni Aaron saanda nga ire- presentar ti "dakkel a bunggoy" ti sabsabali a karnero ni Jesus. (Apoc. 7:9) Masansantipi- kar ken madaldalusan met kadi dagitoy a bautisado nga indibidual babaen ti Sao ti Dios? Wen. No basbasaenda ti kuna ti Biblia maipapan iti pateg ken bileg ti naiparukpok a dara ni Jesus, mamatida kadagitoy a sasao ket mangipaayda iti "sagrado a panagserbi iti aldaw ken rabii." (Apoc. 7:13-15) Gapu iti ag- tultuloy a pannakadalus dagiti napulotan ken ti sabsabali a karnero, 'matagtaginayon- da ti nasayaat a kababalinda.' (1 Ped. 2:12) Maragsakan la ketdi ni Jehova a makakita iti kinadalus ken panagkaykaysa dagiti napulo- 5. Apay a maibaga a madaldalusan ti sabsabali a karnero babaen ti Sao ti Dios? NOBIEMBRE 15, 2014 tan ken ti sabsabali a karnero, a dumdum- ngeg ken sisusungdo a sumursurot iti Pastor- da a ni Jesus! 6 Ti nakalikaguman a pisikal a kinadalus dagiti agserbi kas papadi iti Israel ket adda napateg a kaipapananna iti ili ni Jehova ita. Masansan a madlaw dagiti iyad-adalantayo iti Biblia ti kinadalus dagiti lugar a pagday- dayawantayo kasta met ti nasayaat a panag- kawkawestayo. Ipakita ti kinadalus dagiti papadi a masapul a 'nadalus ti puso' ti asi- noman nga umuli iti arig nangato a bantay ti panagdaydayaw ken Jehova. (Basaen ti Salmo 24:3, 4; Isa. 2:2, 3.) Masapul nga ag- serbitayo iti Dios buyogen ti nadalus a pa- nunot, puso, ken bagi. Agkasapulan daytoy iti kanayon a panangsukimat iti bagi. No dadduma, mabalin a mariknatayo a kasa- pulan a mangaramidtayo iti dakkel a panag- balbaliw tapno agbalintayo a nasantuan. (2 Cor. 13:5) Kas pagarigan, ti maysa a bau- tisado a kabsat a mangigaggagara nga agbu- ya iti pornograpia isaludsodna koma iti bagina, 'Ikagkagumaak kadi ti agbalin a na- santuan?' Kalpasanna, masapul nga agpa- tulong tapno maisardengna dayta a dakes nga aramid. - Sant. 5:14. AGBALIN A NASANTUAN BABAEN TI PANAGTULNOG 7 Idi naisaad ti kinapadi iti Israel, naikkan iti dara ti kalakian a karnero ti makannawan a lapayag, tangan ti ima, ken tangan ti saka ti Nangato a Padi a ni Aaron ken dagiti annak- na. (Basaen ti Levitico 8:22-24.) Daytoy a pannakausar ti dara ipasimudaagna a masa- pul nga aramiden dagiti papadi ti amin a ka- baelanda a mangitungpal iti annongenda. Umasping iti dayta, nangipakita ti Nanga- to a Padi a ni Jesus iti perpekto nga uli- dan kadagiti napulotan ken iti sabsabali a 6. Apay a masapul a kanayon nga usigentayo ti ba- gitayo? 7. Maitunos iti Levitico 8:22-24, ania nga ulidan ti impakita ni Jesus? 9
karnero. Dimngeg dagiti lapayagna iti pana- ngiwanwan ti Dios, inusarna dagiti imana a nangitungpal iti pagayatan ni Jehova, ken saan a pulos simmiasi dagiti sakana iti na- santuan a dana. - Juan 4:31-34. 8 Dagiti napulotan a Kristiano ken ti sab- sabali a karnero ni Jesus masapul a suroten- da ti kinamatalek ti Nangato a Padida. Amin nga agdaydayaw ken Jehova ket masapul nga agtulnog kadagiti bilin a masarakan iti Sao ti Dios tapno saanda a mapagleddaang ti na- santuan nga espiritu. (Efe. 4:30) Masapul a 'mangaramidda kadagiti nalinteg a dana [a pagnaan] dagiti sakada.' - Heb. 12:13. 9 Usigentayo ti naimpusuan a komento ti tallo a kakabsat nga addaan iti naindagaan a namnama ken pinulpullon a tawen a ma- kipagtrabtrabaho kadagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid. Inkomento ti maysa ka- dakuada: "Maysa a naisangsangayan a pri- bilehio ti makipagtrabaho kadakuada. Na- kitak nga imperpekto dagitoy a kakabsat nupay napulotanda iti nasantuan nga espiri- tu. Ngem iti panaglabas dagiti tawen, pinag- balinko a kalat ti agpasakup iti panangida- uloda." Kinuna ti maikadua a kabsat: "Ti teksto a kas iti 2 Corinto 10:5 a maipapan iti 'panagtulnog iti Kristo' ket nakatulong ka- niak nga agtulnog ken makikooperar ka- dagiti mangidadaulo. Naimpusuan daytoy a panagtulnogko." Imbaga met ti maikatlo a kabsat: "Ti panangayat iti ay-ayaten ni Jehova ken ti pananggura iti guraenna, kasta met ti kanayon a panagpaiwanwan ken panangara- mid iti bambanag a makaay-ayo kenkuana, ket kaipapananna ti kinatulnog iti organisa- sionna ken kadagidiay us-usarenna a mangi- tungpal iti panggepna ditoy daga." Naam- muan daytoy a kabsat a ni Nathan Knorr, a 8. Ania ti masapul nga aramiden ti amin nga ag- daydayaw ken Jehova? 9. Ania ti inyebkas ti tallo a kakabsat a nakipagtra- baho kadagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid, ken kasano a makatulong ti imbagada tapno agba- linka a nasantuan? 10 nagbalin a miembro ti Bagi a Manarawid- wid, inawatna dagiti punto iti artikulo ti Watch Tower idi 1925 a napauluan iti "Birth of the Nation," uray no dagita ket kinuestio- naran ti dadduma. Inapresiar unay daytoy a kabsat ti kasta a kinatulnog. Ti panangmen- namennatayo iti kinuna dagitoy a kakabsat matulongannatayo nga agbalin a nasantuan babaen ti kinatulnogtayo. NAAN-ANAY NGA AGTULNOG ITI LINTEG TI DIOS MAINAIG ITI DARA 10 Basaen ti Levitico 17:10. Imbilin ni Jehova kadagiti Israelita a saanda a kanen ti "aniaman a kita ti dara." Ti iyaadayo iti dara - dara man ti animal wenno tao - ket maka- likaguman met kadagiti Kristiano. (Ara. 15:28, 29) Maamaktayo uray laeng iti pa- nangpanunot nga 'iturong ti Dios ti rupana maibusor kadatayo' ken ikkatennatayo iti kongregasionna. Ay-ayentayo ti Dios ken kayattayo a pagtulnogan. Uray maipasango- tayo iti situasion a pagpeggadan ti biagtayo, determinadotayo latta a saan a tumulok ka- dagiti kiddaw ken ibilin dagidiay di maka- am-ammo ken Jehova ken saan nga agtul- tulnog kenkuana. Wen, ekspektarentayo a laisendatayo dagiti tattao gapu iti iyaadayo- tayo iti dara, ngem determinadotayo koma nga agtulnog iti Dios. (Jud. 17, 18) Ania ti makatulong kadatayo a 'sititibker a mangi- keddeng' a saantayo a mangan wenno agpa- yalison iti dara? - Deut. 12:23. 11 Ti panangusar ti nangato a padi ti nag- kauna nga Israel iti dara ti animal iti tinawen nga Aldaw ti Panangabbong tulongannatayo a mangtarus iti panangmatmat ti Dios iti dara. Ti kakaisuna a pakausaran ti dara ket pangabbong iti basbasol tapno magun-od ti pammakawan ni Jehova. Dara ti toro ken ti kalding ti maiparsiak iti sango ti kalub ti la- 10. Kasano kapateg ti panagtulnogtayo iti linteg ti Dios maipapan iti dara? 11. Apay a maikunatayo a saan a maysa a ritual la- eng ti tinawen nga Aldaw ti Panangabbong? TI PAGWANAWANAN
Determinadoka kadi nga agtulnog iti linteg ni Jehova mainaig iti dara? (Kitaen ti parapo 14, 15) kasa ti tulag. (Lev. 16:14, 15, 19) Babaen iti dayta a dara, pakawanen ni Jehova ti basba- sol dagiti Israelita. Kasta met, imbilin ni Jehova a no agparti ti tao iti animal a pagta- raonna, masapul nga iparukpokna ti dara iti daga ken gaburanna iti tapok, "ta ti kararua ti tunggal kita ti lasag isu ti darana." (Lev. 17: 11-14) Maysa laeng kadi daytoy a ritual? Saan. Ti pannakausar ti dara iti Aldaw ti Pa- nangabbong, kasta met ti bilin a panangipa- rukpok ti dara iti daga, ket maitunos iti immun-una a bilin ni Jehova ken Noe ken ka- dagiti kaputotanna maipapan iti dara. (Gen. 9:3-6) Imparit ni Jehova a Dios ti panangusar iti dara a pangsustiner iti biag. Ania ti kaipa- panan daytoy kadagiti Kristiano? 12 Idi nagsurat ni apostol Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano maipapan iti mangdalus a bileg ti dara, inlawlawagna: "Nganngani amin a bambanag madalusanda babaen ti dara sigun iti Linteg, ket malaksid no maipa- rukpok ti dara awan maaramid a pannakapa- kawan." (Heb. 9:22) Imbaga pay ni Pablo a 12. Iti surat ni Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano, kasano a pinagnaigna ti dara ken ti pannakapaka- wan dagiti basol? NOBIEMBRE 15, 2014 dagiti animal a sakripisio, nupay napateg met, impalagipda laeng kadagiti Israelita a managbasolda ken saan nga umdas dagita tapno naan-anay a maikkat ti basbasolda. Wen, ti Linteg ket "anniniwan ti naimbag a bambanag nga umay, ngem saan a ti mismo a kababagas ti bambanag." (Heb. 10:1-4) Ka- sano a nagbalin a posible ti pannakapaka- wan dagiti basol? 13 Basaen ti Efeso 1:7. Ti panangisakripi- sio ni Jesus iti biagna babaen ti situtulok a 'panangyawatna iti bagina maipaay kadata- yo' ket adda nakapatpateg a kaipapananna iti amin a mangay-ayat kenkuana ken iti Amana. (Gal. 2:20) Ngem ti inaramid ni Jesus kalpasan ti ipapatay ken panagungarna ti talaga a nangluk-at kadatayo, ta dayta ti na- magbalin a posible iti pannakapakawan da- giti basoltayo. Intungpal ni Jesus no ania ti inyanniniwan ti Mosaiko a Linteg iti Aldaw ti Panangabbong. Iti dayta nga aldaw, ma- ngala ti nangato a padi iti dara dagiti mai- daton nga animal ket sumrek iti Kasasan- tuan a paset ti tabernakulo, wenno templo, 13. Ania ti kaipapanan kenka ti panangidatag ni Jesus iti pateg ti darana ken Jehova? 11
a kasla agidatdatag iti mismo a sanguanan ti Dios. (Lev. 16:11-15) Iti umasping a pamay- an, immuli ni Jesus idiay langit nga awitna ti pateg ti darana ket indatagna dayta ken Jehova. (Heb. 9:6, 7, 11-14, 24-28) Anian a ya- mantayo ta mapakawan ti basbasoltayo ken madalusan ti konsiensiatayo babaen ti pam- matitayo iti dara ni Jesus! 14 Nalawlawag kadi kenka itan no apay nga imbilin ni Jehova a saantayo a mangan iti "aniaman a kita ti dara"? (Lev. 17:10) Maawa- tam kadin no apay nga ibilang ti Dios a sag- rado ti dara? Ti dara irepresentarna ti biag. (Gen. 9:4) Umanamongka kadi a rumbeng nga awatentayo ti panangmatmat ti Dios iti dara ken agtulnogtayo iti bilinna nga aday- wan dayta? Ti kakaisuna a pamay-an a mai- kappiatayo iti Dios ket ti panamatitayo iti daton a subbot ni Jesus ken ti panangbigbig- tayo a nakapatpateg ti dara iti Namarsua. - Col. 1:19, 20. 15 Mabalin a di mapakpakadaan a maipa- sango ti asinoman kadatayo iti maysa a situa- sion a pakainaigan ti dara. Wenno nalabit ka- sapulan nga ikeddeng ti maysa a miembro ti pamiliam wenno ti maysa a patpatgem a gay- yem no awatenna wenno saan ti pannakaya- lison ti dara. Kadagita a situasion, masapul met nga agdesision ti maysa no awatenna ti babbabassit a kapaset ti dara (blood frac- tions) ken no ania a kita ti panangagas ti ka- yatna. No kasta, nakapatpateg ti panagsuki- mat ken panagsagana para iti aniaman nga emerhensia, kasta met ti panagkararag tap- no masalimetmetantayo ti takdertayo ken sa- antay a makikompromiso. Ditay la ketdi kayat a pagladingiten ni Jehova babaen ti pa- nangawattayo iti maysa a banag a kondena- ren ti Saona! Adu a propesional iti medisina ken dadduma pay a mangitantandudo iti pa- nagpayalison iti dara ti mangiparparegta iti panagdonar iti dara kas pangsalbar iti biag. 14, 15. Apay a napateg a matarusantayo ken pag- tulnogantayo ti linteg ni Jehova maipapan iti dara? 12 Nupay kasta, bigbigen ti nasantuan nga ili ni Jehova nga adda kalintegan ti Namarsua a mangibaga iti rumbeng a pakausaran ti dara. Para kenkuana, ti "aniaman a kita ti dara" ket sagrado. Determinadotayo koma nga agtul- nog iti lintegna mainaig iti dara. Babaen ti nasantuan a kababalintayo, pampanekne- kantayo kenkuana nga ap-apresiarentayo ti mangsalbar-biag a bileg ti dara ni Jesus - ti kakaisuna a dara a mamagbalin a posible iti pannakapakawan ti basol ken iti agnanayon a biag. - Juan 3:16. NO APAY A NAMNAMAEN NI JEHOVA NGA AGBALINTAYO A NASANTUAN 16 Kinuna ti Dios kadagiti Israelita idi ruk- atanna ida manipud pannakaadipenda idiay Egipto: "Siak ni Jehova a mangipampanaw kadakayo iti daga ti Egipto tapno agbalinak a Dios kadakayo; ket masapul nga agbalinka- yo a nasantuan, agsipud ta nasantuanak." (Lev. 11:45) Manamnama nga agbalin a na- santuan ti ili ti Israel gapu ta nasantuan ni Jehova. Kas Saksi ni Jehova, masapul met nga agbalintayo a nasantuan. Naipaganetget dayta iti libro a Levitico. 17 Sigurado a nagunggonaanka iti pana- ngusigtayo iti sumagmamano a paset ti Levi- tico ken rimmayray ti apresasionmo iti dayta a naipaltiing a libro ti Biblia. Ti panangmen- namennam iti sumagmamano a nakapatpa- teg nga impormasion a linaon ti Levitico pinaunegna la ketdi ti pannakaawatmo ka- dagiti makagapu no apay a masapul nga ag- balintayo a nasantuan. Ngem ania pay a napapateg a gameng ti masarakantayo iti daytoy a paset ti naipaltiing a Sao ti Dios? Ania pay ti masursurotayo iti dayta maipa- pan iti panangipaay iti nasantuan a panag- serbi ken Jehova? Usigentayo dagitoy iti su- maruno nga artikulo. 16. Apay a masapul nga agbalin a nasantuan ti ili ni Jehova? 17. Ania itan ti makunam maipapan iti Levitico a libro ti Biblia? TI PAGWANAWANAN
Agbalintayo Koma a Nasantuan iti Amin a Kababalintayo "Agbalinkayo . . . a nasantuan . . . iti isuamin a kababalinyo." - 1 PED. 1:15. PINALTIINGAN ni Jehova ni apostol Pedro a mangadaw iti kina- santo a naipaganetget iti libro a Levitico, sa inaigna dayta iti nasantuan a kababalin a makalikaguman kadagiti Kristiano. (Basaen ti 1 Pedro 1:14-16.) Ni Jehova, "Daydiay Santo," namna- maenna nga aramiden dagiti napulotan ken ti "sabsabali a karne- ro" ti amin a kabaelanda nga agbalin a nasantuan iti isuamin a ka- babalinda - saan laeng nga iti dadduma a kababalinda. - Juan 10:16. 2 Iti daytoy nga artikulo, usigentayo dagiti naespirituan a ga- meng iti libro a Levitico a makatulong kadatayo a mangammo iti pagalagadan ti Dios mainaig iti kinasanto ken no kasano a mayap- likartayo dagita iti biagtayo. Usigentayo met dagiti sumaganad a saludsod: Ania ti aramidentayo kadagiti situasion a mabalin a pa- kaikompromisuan ti pammatitayo? Ania ti isuro kadatayo ti Levi- tico maipapan iti panangitandudo ti kinasoberano ni Jehova? Ania ti maadaltayo iti panagdaton dagiti Israelita? ANIA TI SUNGBATMO?
Apay a nagpateg a di maki- kompromiso dagiti pudno a Kristiano?
Ania ti pagnaigan ti kinasobe- rano ni Jehova ken ti neutral a takder dagiti Kristiano? SAANTAY KOMA NGA IKOMPROMISO TI PAMMATITAYO 3 Tapno maay-ayotayo ni Jehova, masapul a salimetmetantayo
Maitunos iti Hebreo 5:7, 11- 14, kasano ti rumbeng a pa- nagadaltayo iti Sao ti Dios? 1, 2. (a) Ania ti namnamaen ni Jehova iti ilina? (b) Ania dagiti saludsod a masungbatan iti daytoy nga artikulo? 3, 4. (a) Apay a masapul a saan nga ikompromiso dagiti Kristiano dagiti linteg ken prinsipio ti Biblia? (b) Apay a ditay koma agibales wenno agipem- pen iti sakit ti nakem? NOBIEMBRE 15, 2014 13
dagiti linteg ken prinsipiona, a liklikantayo ti di nasantuan a kababalin ken pannaki- kompromiso. Awantayon iti Mosaiko a Lin- teg, ngem tumulong dayta kadatayo a mang- tarus no ania ti awaten wenno di awaten ni Jehova. Kas pagarigan, naibilin kadagiti Isra- elita: "Dika agibales wenno maaddaan iti sa- kit ti nakem iti annak dagiti kailiam; ket ma- sapul nga ayatem ti padam a tao a kas iti bagim. Siak ni Jehova." - Lev. 19:18. 4 Namnamaen ni Jehova a saantayo nga agibales ken agipempen iti sakit ti nakem. (Roma 12:19) No ditay ikankano dagiti linteg ken prinsipio ti Dios, maragsakan ti Diablo, ken mabalin a makaaramidtayo iti pakaum- sian ni Jehova. Uray adda nangigagara a mangpasakit kadatayo, ditay koma ipalubos nga agbalintayo a kasla basbasehas a pagi- pempenan iti sakit ti nakem. Impaayannata- yo ti Dios iti pribilehio nga agbalin a 'damili a basbasehas' a naglaon iti gameng nga isu ti ministerio. (2 Cor. 4:1, 7) Ditay kayat nga ikabil kadagita a basehas ti kasla asido a sa- kit ti nakem. 5 Ti maysa a nagsaem a pasamak iti pami- lia ni Aaron ket nairekord iti Levitico 10:1- 11. Naladingitanda la ketdi idi bimmaba ti apuy manipud langit a nanguram kadagiti annak ni Aaron a da Nadab ken Abihu bayat nga addada iti tabernakulo. Anian a panna- kasuot ti pammati ni Aaron ken ti pamiliana idi naibilin kadakuada a saanda nga agladi- ngit iti ipapatay ti dua nga annakna! Ipakpa- kitam kadi a nasantuanka babaen ti saanmo a pannakilangen iti maysa a miembro ti pa- miliam wenno iti dadduma pay a nailaksid? - Basaen ti 1 Corinto 5:11. 6 Mabalin a ditay met ketdi mapasaran ti 5. Ania ti maadaltayo iti salaysay maipapan ken Aaron ken iti ipapatay dagiti annakna? (Kitaen ti la- dawan iti rugi ti artikulo.) 6, 7. (a) Ania dagiti rumbeng nga usigentayo no maawistayo iti maysa a kasar iti simbaan? (Kitaen ti footnote.) (b) Kasanotayo nga ilawlawag kadagiti saan a Saksi a kakabagiantayo ti takdertayo maipa- pan iti iyaatender iti kasar iti simbaan? 14 nakaro a suot a kas iti naipasango ken Aaron ken ti pamiliana. Ngem kasanon no naawis- tayo nga umatendar ken makipartisipar iti kasar ti maysa a saan a Saksi a kabagianta- yo a maangay iti simbaan? Awan ti direkta a bilin iti Kasuratan a mangiparparit kadatayo a mapan iti kasta a kasar, ngem adda kadi dagiti prinsipio ti Biblia a nainaig iti dayta? 7 Gapu iti determinasiontayo nga agtali- naed a nasantuan iti imatang ni Jehova ka- dagiti nadakamat a kasasaad, mabalin a sa- andatayo a maawatan dagiti saan a Saksi a kakabagiantayo. (1 Ped. 4:3, 4) Siempre, ditay kayat a masaktan ti riknada, isu a nasaysayaat no kasaritatayo ida iti direkta ngem naalumamay a pamay-an. Nasayaat nga aramiden dayta a nasaksakbay. Mabalin a pagyamanantay ti panangawisda kadatayo a makipartisipar iti kasar. Kalpasanna, ma- balin nga ibagatayo a gapu iti pammatitayo, baka masingatayo laeng ti ragsak ti espesial nga aldawda ken mabalin a mapabainantay ida ken ti dadduma pay a bisitada. Maysa daytoy a pamay-an tapno saantay a maikom- promiso ti pammatitayo. ITANDUDO TI KINASOBERANO NI JEHOVA 8 Itampok ti libro a Levitico ti kinasobera- no ni Jehova. Nasurok a 30 a daras a maba- satayo a dagiti linteg iti Levitico ket nagga- pu ken Jehova. Binigbig dayta ni Moises ken inaramidna ti imbilin ni Jehova. (Lev. 8:4, 5) Kas ken Moises, masapul met a kanayon nga aramidentayo no ania ti ibilin ti Sobera- notayo, ni Jehova. Nupay tultulongannatayo ti organisasion ti Dios, adda dagiti gunda- way a masuot ti pammatitayo bayat nga ag- maymaysatayo, kas idi ken Jesus bayat nga adda idiay let-ang. (Luc. 4:1-13) No itandu- dotayo ti kinasoberano ti Dios ken agtalek- tayo kenkuana, awanto ti asinoman a maka- Kitaen ti "Salsaludsod Dagiti Agbasbasa" iti Mayo 15, 2002 a ruar Ti Pagwanawanan. 8. Kasano nga intampok ti libro a Levitico ti kina- soberano ni Jehova? TI PAGWANAWANAN
impluensia kadatayo a mangikompromiso iti pammatitayo ken ditayto tumulok iti bu- teng. - Prov. 29:25. 9 Namnamaen dagiti adipen ti Dios iti in- tero a lubong a maidadanesda agsipud ta im- baga ni Jesus kadagiti adalanna: "Dagiti tattao iyawatdakayto iti rigat ken papatayen- dakayto, ket puntiriakayto ti pananggura ti amin a nasnasion maigapu iti naganko." (Mat. 24:9) Iti laksid dayta, itultuloytayo lat- ta nga ikasaba ti Pagarian ken agtaltalinaed- tayo a nasantuan iti sanguanan ni Jehova. Apay a gurguraendatayo dagiti tattao uray no mapagtalkantayo, nadalus ti panagbiag- tayo, ken agtungtungpaltayo kadagiti linteg? (Roma 13:1-7) Gapu ta ni Jehova ti bigbigbi- gentayo a Soberano nga Apo! "Kenkuana la- eng" nga ipapaaytayo ti sagrado a panagser- bi ken saantayto a pulos ikompromiso dagiti linteg ken prinsipiona. - Mat. 4:10. 10 Maysa pay, 'saantayo a paset ti lubong' isu a neutraltayo no maipapan iti gubgubat ken napolitikaan nga ar-aramid ti lubong. (Basaen ti Juan 15:18-21; Isaias 2:4.) Adda sumagmamano a nagdedikar iti Dios a na- ngikompromiso iti neutral a takderda. Adu kadagitoy ti nagbabawi ket napasublida ti relasionda iti naasi a nailangitan nga Ama- tayo. (Sal. 51:17) Ngem sumagmamano ti saan a nagbabawi. Kas pagarigan, idi Gu- bat Sangalubongan II, adu a kakabsat ti di nainkalintegan a naibalud idiay Hungary ket 160 kadakuada nga agedad iti 45 nga ag- pababa ti naipan iti maysa nga ili sa napilit- da nga agsoldado. Nagtalinaed a natibker dagiti matalek a kakabsat ngem siam kada- kuada ti nagsapata ken immawat iti unipor- me. Dua a tawen kalpasanna, maysa kada- kuada ti napili nga agbalin a paset ti firing squad a mangpaltog kadagiti matalek a Sak- si. Anian a nagkas-ang ta maysa kadagiti 9. Apay a magurgura dagiti adipen ti Dios iti inte- ro a lubong? 10. Ania ti napasamak idi inkompromiso ti maysa a kabsat ti neutral a takderna? NOBIEMBRE 15, 2014 mapaltogan ket ti bukodna a kabsat! Imbag laengen ta saan a natuloy dayta. IPAAYMO KEN JEHOVA TI KASAYAATAN NGA ADDA KENKA 11 Imbilin ti Mosaiko a Linteg no ania a daton ti ipaay dagiti Israelita. (Lev. 9:1-4, 15- 21) Masapul nga awan pakapilawan dagiti idatonda ta dagita ti mangiladawan iti per- pekto a daton ni Jesus. Kasta met, adda espesipiko a pamay-an ti pannakaidatag ti tunggal kita ti daton, wenno sakripisio. Kas pagarigan, usigentayo ti makalikagu- man iti nagpasngay nga ina. Kuna ti Levi- tico 12:6: "Kalpasanna iti panagngudo ti al-aldaw ti panaggugorna maipaay iti anak a lalaki wenno maipaay iti anak a babai isu mangipanto iti maysa nga urbon a kalakian a karnero a tumawenen a maipaay a daton a mapuoran ken maysa nga urbon nga atap a kalapati wenno maysa a pagaw a maipaay a daton gapu iti basol iti pagserkan ti tolda ti gimong iti padi." Nupay adda dagiti espesi- piko a kalikaguman ti Dios, ipakpakita ti Linteg a ti Dios ket naayat ken nainkalinte- gan. No saan a kabaelan ti ina ti agidaton iti maysa a karnero, mapalubosan a mangida- ton iti dua a pagaw wenno dua nga urbon nga atap a kalapati. (Lev. 12:8) Nupay na- panglaw daytoy nga ina, ay-ayaten ken tag- tagipatgen isuna ni Jehova a kas met laeng kadagidiay mangipapaay iti nangina a da- ton. Ania ti maadaltayo? 12 Pinaregta ni apostol Pablo dagiti ka- pammatianna a mangidatonda iti Dios iti "sakripisio ti panagdaydayaw." (Heb. 13:15) Ar-aramidentayo dayta no isarsaritatayo iti sabsabali ti maipapan iti nasantuan a nagan ni Jehova. Us-usaren dagiti tuleng a kakab- sat ti sign language tapno maidaydayawda ti Dios. Dagiti Kristiano a saanen a makaruar iti pagtaenganda idaydayawda ti Dios baba- en ti panangasabada iti surat, telepono, ken 11, 12. Ania ti maadaltayo kadagiti sakripisio nga indaton dagiti Israelita? 15
Ipangpangrunam kadi ti personal a panagadalmo ken ti Panagdaydayaw ti Pamiliam? (Kitaen ti parapo 14) kadagiti mangay-aywan wenno sumarung- kar kadakuada. Idaydayawtayo ni Jehova babaen ti panangipakaammotayo iti nagan- na ken iti naimbag a damag. Ngem ipaay- tay koma ti kasayaatan sigun iti ipalubos ti salun-at ken kabaelantayo. - Roma 12:1; 2 Tim. 2:15. 13 Dagiti sakripisiotayo a pangidaydayaw ket personal a daton a siboboluntario nga ipaaytayo iti Dios gapu iti ayattayo kenkuana. (Mat. 22:37, 38) Ngem makalikaguman nga ireporttayo ti maar-aramidantayo iti ministe- rio. Ania koma ti rumbeng a panangmatmat- tayo iti daytoy nga urnos? Ti binulan a panag- reporttayo ket panangipakita iti nadiosan a debosiontayo. (2 Ped. 1:7) Siempre, saantay koma a mapilpilit a mangbusbos iti adu nga oras iti ministerio tapno laeng ad-adu ti mai- reporttayo. Dayta ti makagapu a ti maysa nga agibumbunannag iti Pagarian nga adda iti nursing home wenno maysa a baldado maba- linna latta nga ireport uray 15 a minuto la- eng. Ibilang ni Jehova dagita a minuto kas kasayaatan a sakripisio ti maysa nga agibum- bunannag ken kas ebkas ti ayatna iti Dios ken apresasionna iti pribilehio a panagserbi kas Saksina. No kasano a mabalin latta idi dagiti napanglaw nga Israelita ti agdaton iti 13. Apay a rumbeng nga ireporttayo ti maar-arami- dantayo iti ministerio? 16 Dios, makapag-report latta uray dagiti adi- pen ni Jehova ita a limitado ti maaramidan- da. Ti indibidual a reporttayo ket mairaman iti sangalubongan a report, a makatulong iti organisasion nga agplano no ania pay ti ka- sapulan para iti pannakaikasaba ti Pagarian. Isu a nadagsen kadi a banag no ireporttayo ti maaramidantayo iti ministerio? TI KALIDAD TI PERSONAL A PANAGADALMO KEN DAGITI SAKRIPISIOM ITI PANAGDAYDAYAW 14 Kalpasan a nausigtayo ti sumagmama- no a naespirituan a gameng manipud iti Le- vitico, mabalin a maibagam, 'Ad-adda itan a maawatak no apay a karaman daytoy a libro iti naipaltiing a Sao ti Dios.' (2 Tim. 3:16) Mabalin a mas determinadoka itan nga ag- balin a nasantuan, saan laeng a gapu ta ka- likaguman dayta ni Jehova no di ket maikari isuna iti dayta. Nalabit rimmayray ti tariga- gaymo nga ad-adda pay a mangsukimat iti Kasuratan gapu iti naadalmo maipapan iti Levitico kadagitoy a dua nga artikulo. (Basa- en ti Proverbio 2:1-5.) Usigem a naimbag ti kalidad ti personal a panagadalmo. Kayat- mo la ketdi nga awaten ni Jehova dagiti sak- ripisiom a pangidaydayaw kenkuana. Palpa- lubosam kadi a ti TV, video games, sports, wenno dagiti paggugustom nga aramiden ti mangsinga ken manglapped iti naespirituan a panagrang-aymo? No kasta, nasayaat no panunotem a naimbag ti kinuna ni apostol Pablo a nailanad iti libro a Hebreo. 15 Prangka ni Pablo iti suratna kadagiti padana a Hebreo a Kristiano. (Basaen ti Hebreo 5:7, 11-14.) Saanna nga impalpali- kaw ti puntona! Kinunana a 'nagbalin a ngelngel' ti panagdengngegda. Apay a kasta la unay ti kinaprangka ni Pablo? Kas ken Jehova, ay-ayaten ni Pablo dagidiay a Kristia- 14. Ilawlawagmo no apay a rumbeng nga usigenta- yo ti kalidad ti personal a panagadaltayo. 15, 16. Apay a nagbalin a prangka ni Pablo iti su- ratna kadagiti Hebreo a Kristiano? TI PAGWANAWANAN
no a kontento lattan iti naespirituan a gatas ken maseknan kadakuada. Pudno a napateg ti panangammo kadagiti pamunganayan a Nakristianuan a sursuro. Ngem kasapulan ti "nakired a taraon" tapno rumang-ay iti naes- pirituan ti maysa a Kristiano. 16 Imbes a mannursuroda koman, kasa- pulan pay laeng idi dagiti Hebreo ti mangi- suro kadakuada. Apay? Agsipud ta dida kayat ti mangan iti "nakired a taraon." Sa- ludsodam ti bagim: 'Bigbigek kadi a kasapu- lak ti nakired a naespirituan a taraon? Ipa- paunegko kadi dayta? Wenno saanak nga agkarkararag ken diak ad-adalen a naimbag ti Biblia? No kasta, saan ngata a ti ayan ti pa- rikut ket ti kalidad ti panagadalko?' Saan la- eng a panangasaba kadagiti tattao ti an- nongentayo no di pay ket ti panangisuro ken panamagbalin kadakuada kas ad-ada- lan. - Mat. 28:19, 20. 17 Mabalin a saan a nalaka para iti kaa- duan kadatayo ti agadal iti Biblia. Siempre, saan a kayat ni Jehova nga agadaltayo gapu laeng ta makonkonsiensiatayo. Dedikadota- yo man iti Dios iti adun a tawen wenno na- biittayo pay, masapul nga itultuloytayo ti mangipauneg iti nakired a naespirituan a ta- raon. Napateg dayta tapno makapagtalina- edtayo a nasantuan. 18 Tapno agbalintayo a nasantuan, masa- pul a sukimatentayo a naimbag ti Kasuratan ken aramidentayo ti kalikaguman ti Dios kadatayo. Usigentayo dagiti annak ni Aaron a da Nadab ken Abihu, a napapatay gapu iti panagidatonda iti "di mayalubog nga apuy," nalabit bayat a nabartekda. (Lev. 10:1, 2) Pa- nunotentayo ti kinuna ti Dios ken Aaron. (Basaen ti Levitico 10:8-11.) Kayat kadi a sa- wen dayta a teksto a masapul a saantay nga uminum iti aniaman nga inumen a de-alko- hol sakbay a mapantay makigimong? Panu- notem daytoy a punto: Awantayon iti sidong 17, 18. (a) Apay a nasken a kanayon a mangi- paunegtayo iti nakired a naespirituan a taraon? (b) Ania koma ti panangmatmattayo iti iyiinum ti arak sakbay ti gimong? NOBIEMBRE 15, 2014 ti Linteg. (Roma 10:4) Iti dadduma a pa- gilian, adda dagiti kapammatiantayo nga uminum iti kalkalainganna a kaadu ti arak sakbay a mapanda makigimong. Adda idi uppat a kopa ti arak a nausar iti Paskua. Idi inrugi ni Jesus ti Memorial, imminum iti arak agraman dagiti apostolna, a dayta nga arak ti mangirepresentar iti darana. (Mat. 26:27) Kondenaren ti Biblia ti panaginum iti adu nga arak ken panagbartek. (1 Cor. 6:10; 1 Tim. 3:8) Saan met a kayat ti adu a Kristia- no ti uminum iti arak sakbay nga aramiden- da ti aniaman a kita ti sagrado a panagserbi gapu ta saan nga ipalubos ti konsiensiada. Nupay kasta, nagduduma ti kasasaad iti tunggal pagilian. Ti napateg ket mapagdu- ma koma dagiti Kristiano ti "nasantuan a banag ken ti natabbaaw" tapno agtalinaed- da a nasantuan ken makaay-ayo iti Dios. 19 Adu pay a naespirituan a gameng ti masarakam iti Sao ti Dios no ikagumaam a sapulen dagita. Agusarka kadagiti katulo- ngan iti panagsukimat tapno mapasayaat- mo ti panagdaydayaw ti pamiliam ken ti personal a panagadalmo. Paunegem ti pan- nakaammom ken Jehova ken iti pangpang- gepna. Umadanika kenkuana. (Sant. 4:8) Agkararagka iti Dios kas iti salmista, a na- ngikanta: "Luktam dagiti matak, tapno ku- mitaak koma iti nakaskasdaaw a bamba- nag manipud lintegmo." (Sal. 119:18) Dimo koma pulos ikompromiso dagiti linteg ken prinsipio ti Biblia. Situtulokka koma nga ag- tulnog iti katan-okan a linteg "Daydiay San- to," ni Jehova, ken sireregtaka a makiraman iti "nasantuan a trabaho iti naimbag a da- mag ti Dios." (1 Ped. 1:15; Roma 15:16) Ag- talinaedka a nasantuan kadagitoy a nariri- buk a maudi nga al-aldaw. Sapay koma ta agbalintayo amin a nasantuan iti kababalin- tayo, iti kasta maitandudotayo ti kinasobe- rano ti nasantuan a Diostayo a ni Jehova. 19. (a) Kasanotayo a mapasayaat ti panagdayda- yaw ti pamilia ken ti personal a panagadaltayo? (b) Kasanom a maipakita a determinadoka nga ag- talinaed a nasantuan? 17
MASUNGBATAM KADI?
Kaano a naaddaan ni Jehova iti ili ditoy daga?
Kasano nga agbalin dagiti Is- raelita kas nasion dagiti saksi?
Kasano a nagbalin a di ma- talek dagiti Israelita, ken ania ti impakpakauna ni Jehova a mapasamak? 'Ti Ili a ni Jehova ti Diosna' "Naragsak ti ili a ti Diosna isu ni Jehova!" - SAL. 144:15. ADMITIREN ti kaaduan a bassit laeng ti magunggona dagiti tat- tao manipud kadagiti dadakkel a relihion, iti man Kakristianuan wenno iti dadduma a relihion. Pagarupen ti dadduma a saan nga anamongan ti Dios dagitoy a relihion gapu ta saanda nga isursu- ro ti kinapudno maipapan iti Dios ken agar-aramidda iti dakes a bambanag. Ngem patienda nga adda dagiti napasnek a tattao iti amin a relihion nga awaten ti Dios kas agdaydayaw kenkuana di- toy daga. Para kadakuada, saan a kasapulan a panawan dagita nga indibidual ti palso a relihionda tapno makapagdaydayawda kas maysa a grupo. Ngem talaga kadi a kasta ti panangmatmat ti Dios? Ammuentayo ti sungbat babaen ti panangrepasotayo iti kuna ti Biblia maipapan iti pakasaritaan dagiti pudno nga agday- dayaw ken Jehova. MAYSA NGA ILI A NAITULAG ITI DIOS 2 Agarup 4,000 a tawenen ti napalabas, naaddaan ni Jehova iti 1. Ania ti kunaen ti dadduma maipapan kadagidiay agdaydayaw iti Dios? 2. Siasino ti nagbalin nga ili ni Jehova, ken ania ti nakaidumaanda iti dad- duma nga ili? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) 18 TI PAGWANAWANAN
maysa nga ili ditoy daga. Ni Abraham a na- awagan "ti ama dagidiay amin nga addaan iti pammati" ket ulo ti maysa a sangakabba- layan nga agdagup iti ginasut. (Roma 4:11; Gen. 14:14) Imbilang isuna dagiti agtuturay iti Canaan kas "panguluen" ken trinatoda buyogen ti panagraem. (Gen. 21:22; 23:6) Nangaramid ni Jehova iti maysa a tulag ken Abraham ken kadagiti kaputotanna. (Gen. 17:1, 2, 19) Imbaga ti Dios ken Abraham: "Daytoy ti tulagko a salimetmetanyonto, iti nagbaetak ken dakayo, uray ti bin-im a sumaruno kenka: Tunggal lalaki kadakayo masapul a makugit. . . . Ket masapul nga ag- serbi dayta kas pagilasinan ti tulag iti nagba- etantayo." (Gen. 17:10, 11) Gapuna, nakugit ni Abraham ken ti amin a lallaki a kameng ti sangakabbalayanna. (Gen. 17:24-27) Ti pannakakugit ket pisikal a pagilasinan a pa- kaidumaan dagiti kaputotan ni Abraham kas ti kakaisuna nga ili a naitulag ken Jehova. 3 Ti apoko ni Abraham a ni Jacob, wenno Israel, ket naaddaan iti 12 nga annak a lalla- ki. (Gen. 35:10, 22b-26) Idi agangay, nagba- lin dagitoy a patriarka wenno pannakaulo ti 12 a tribu ti Israel. (Ara. 7:8) Gapu iti naka- ro a bisin, nagkamang ni Jacob ken ti sanga- kabbalayanna idiay Egipto, a sadiay a ti anakna a ni Jose ket nagbalin nga admi- nistrador iti taraon ken katalek ni Fara- on. (Gen. 41:39-41; 42:6) Immadu iti kasta unay dagiti kaputotan ni Jacob ket nagba- linda a maysa a "kongregasion dagiti ili." - Gen. 48:4; basaen ti Aramid 7:17. NASUBBOT NGA ILI 4 Nagtalinaed idiay Egipto dagiti kaputo- tan ni Jacob iti nasurok bassit a 200 a tawen, iti maysa a rehion iti Karayan Nilo a naawa- gan iti Gosen. (Gen. 45:9, 10) Inawat ida ni 3. Kasano a nagbalin a maysa nga ili ti kaputotan ni Abraham? 4. Idi damo, ania ti kasasaad dagiti kaputotan ni Jacob idiay Egipto? NOBIEMBRE 15, 2014 Faraon gapu ta am-ammo ken ap-apresia- renna ni Jose. (Gen. 47:1-6) Iti agarup 100 a tawen, sitatalna a nakipagnaedda kadagiti Egipcio iti babassit nga ili ken nagtarakenda kadagiti animal. Nupay kasta, karugit unay dagiti Egipcio dagiti agtartaraken iti karne- ro. (Gen. 46:31-34) Ngem kasapulan nga ag- tulnogda ken Faraon isu a pinalubosanda nga agtaeng sadiay dagiti Israelita. 5 Ngem bigla a nagbaliw ti kasasaad ti ili ti Dios. "Idi agangay adda timmaud iti Egip- to a maysa a baro nga ari a saan a makaam- ammo ken Jose. Ket kinunana kadagiti tat- taona: 'Adtoy! Dagiti umili iti annak ti Israel ad-aduda ken nabilbilegda ngem datayo.' Gapu itoy dagiti Egipcio pinagbalinda ti an- nak ti Israel nga adipen a maikuskuspil. Ket intultuloyda a pinagbalin a napait ti panag- biagda babaen ti narigat a panangadipen iti pila nga argamasa ken ladladrilio ken baba- en ti tunggal kita ti panangadipen iti talon, wen, tunggal kita ti panangadipenda a na- ngusaranda kadakuada kas ad-adipen a ma- ikuskuspil." - Ex. 1:8, 9, 13, 14. 6 Imbilin pay ketdi ni Faraon a masapul a mapapatay ti amin a maipasngay a malada- ga a lallaki nga Israelita. (Ex. 1:15, 16) Iti day- di a tiempo a nayanak ni Moises. Idi tallo a bulannan, inlemmeng ni nanangna kadagi- ti karunuan iti igid ti Karayan Nilo, ket sa- diay a nasarakan ti anak a babai ni Faraon. Dayta a babai ti nangampon ken Moises idi agangay. Imbag laengen ta ti matalek nga inana a ni Jocabed ti nangaywan kenkuana isu a nagbalin a nasungdo nga adipen ni Jehova. (Ex. 2:1-10; Heb. 11:23-25) Nakita ni Jehova ti panagsagsagaba ti ilina ket inked- dengna nga ispalen ida babaen ken Moi- ses tapno iruarna ida manipud Egipto. (Ex. 2:24, 25; 3:9, 10) Nagbalinda ngarud nga ili a 'sinubbot' wenno winayawayaan ni Jehova. - Ex. 15:13; basaen ti Deuteronomio 15:15. 5, 6. (a) Kasano a nagbaliw ti kasasaad ti ili ti Dios idiay Egipto? (b) Kasano a naispal ti biag ni Moises, ken ania ti inaramid ni Jehova para iti ilina? 19
MAYSA NGA ILI NGA AGBALIN A NASION 7 Nupay saan pay idi nga inorganisar ni Jehova dagiti Israelita kas maysa a nasion, imbilangna idan kas ilina. Gapuna, naibilin kada Moises ken Aaron a kunaenda ken Fa- raon: "Daytoy ti kinuna ni Jehova a Dios ti Israel, 'Palubosam ti ilik tapno mangram- bakda iti maysa a piesta kaniak idiay let- ang.' " - Ex. 5:1. 8 Sa laeng naispal dagiti annak ti Israel manipud panangirurumen dagiti Egipcio kalpasan ti sangapulo a saplit ken idi natay ni Faraon ken dagiti buyotna iti Nalabaga a Baybay. (Ex. 15:1-4) Awan pay tallo a bulan kalpasanna, nangaramid ni Jehova iti maysa a tulag kadagiti Israelita iti Bantay Sinai ket inyebkasna daytoy a nakallalagip a kari: "No siiinget nga agtulnogkayto iti timekko ket pudno a salimetmetanyonto ti tulagko, iti kasta sigurado nga agbalinkayto a naisang- sangayan a sanikuak manipud iti amin a sabsabali nga ili, . . . maysa a nasantuan a nasion." - Ex. 19:5, 6. 9 Idi adda dagiti Israelita idiay Egipto, sakbay a nagbalinda nga ad-adipen, nabing- bingayda iti tunggal tribu, nga indauluan dagiti pannakaulo ti pamilia, wenno patriar- ka. Dagitoy a pannakaulo ti pamilia, kas ka- dagiti immuna nga ad-adipen ni Jehova, ket nagakem kas agturay, ukom, ken padi iti bukodda a sangakabbalayan. (Gen. 8:20; 18:19; Job 1:4, 5) Ngem babaen ken Moises, impaayan ni Jehova dagiti Israelita iti kodi- go ti linteg a dayta ti nangiduma kadakuada iti amin a nasion. (Basaen ti Deuteronomio 4:5-8; Sal. 147:19, 20.) Inyurnos ti Linteg nga adda dagiti agserbi a papadi. Agserbi met kas ukom dagiti "lallakay," a mararaem gapu iti pannakaammo ken siribda. (Deut. 7, 8. Kasano a nagbalin ti ili ni Jehova kas nasan- tuan a nasion? 9, 10. (a) Sigun iti Deuteronomio 4:5-8, kasano a ti Linteg indumana dagiti Israelita iti sabali a nas- nasion? (b) Kasano a mapaneknekan dagiti Israeli- ta a 'maysada nga ili a nasantuan ken Jehova'? 20 25:7, 8) Nangipaay ti Linteg kadagiti bilin para iti panagdaydayaw ken iti inaldaw a pa- nagbiag dayta a baro a nasion. 10 Inulit ni Jehova dagiti lintegna kadagi- ti Israelita sakbay unay a simrekda iti Naika- ri a Daga. Imbaga kadakuada ni Moises: "No maipapan ken Jehova, inuyotannaka a ma- ngikuna ita nga aldaw nga agbalinkanto nga ilina, maysa a naisangsangayan a sanikua, kas iti inkarina kenka, ket salimetmetamto amin a bilbilinna, ket ikabilnakanto iti nga- tuen ti amin a sabsabali a nasnasion nga ina- ramidna, nga agbanag iti pannakaidayaw ken pakasarsaritaan ken pintas, bayat a pa- neknekam ti bagim a maysa nga ili a na- santuan ken Jehova a Diosmo." - Deut. 26: 18, 19. NAAWAT DAGITI GANGGANNAET A MAKIPAGTAENG KADAGITI ISRAELITA 11 Nupay adda idin nasion a pinili ni Jehova ditoy daga, saanna nga imparit a makipagtaeng kadakuada dagiti saan nga Israelita. Impalubosna a ti "maysa a na- kadakdakkel a naglalaok a bunggoy," paka- iramanan ti dadduma nga Egipcio, ket ku- muyogda iti inispalna ida idiay Egipto. (Ex. 12:38) Bayat ti maikapito a sap- lit, dadduma "kadagiti adipen ni Faraon" ti nagbuteng iti sao ni Jehova ket nagbalinda a paset ti naglalaok a bunggoy a pimmanaw iti Egipto a kadua dagiti Israelita. - Ex. 9:20. 12 Sakbay unay a binallasiw dagiti Israeli- ta ti Karayan Jordan tapno tagikuaenda ti Canaan, imbaga kadakuada ni Moises a "masapul nga ayaten[da] ti ganggannaet" a makipagtataeng kadakuada. (Deut. 10:17- 19) Rumbeng nga awaten ti ili a pinili ti Dios ti asinoman a ganggannaet a situtulok nga agtulnog kadagiti pamunganayan a linteg a naited babaen ken Moises. (Lev. 24:22) ilina idi 11-13. (a) Siasino dagiti nakikadua iti ili a pinili ti Dios? (b) Ania ti kasapulan nga aramiden ti maysa a saan nga Israelita no kayatna ti agdayaw ken Jehova? TI PAGWANAWANAN
Adda pay ketdi dagiti saan nga Israelita a nagbalin nga agdaydayaw ken Jehova. Kara- man kadakuada ti Moabita a ni Ruth, a na- ngikuna iti Israelita a ni Noemi: "Dagiti kailiam isudanto dagiti kailiak, ket ti Dios- mo Diosko." (Ruth 1:16) Dagitoy a saan nga Israelita ket naawagan iti proselita, ket nag- pakugit dagiti lallaki kadakuada. (Ex. 12: 48, 49) Inawat ida ni Jehova kas kameng ti pinilina nga ili. - Num. 15:14, 15. 13 Ipakita ti maysa kadagiti kararag ni So- lomon nga inanamongan ni Jehova dagiti saan nga Israelita nga agdaydayaw kenkua- na. Inkararagna idi maidedikar ti templo: "[Maipapan] iti ganggannaet a saan a paset ti ilim nga Israel ken pudno nga umay mani- pud adayo a daga gapu iti naindaklan a na- ganmo ken iti napigsa nga imam ken iti siuunnat a takiagmo, ket pudno nga umay- da ket agkararagda a sumango iti daytoy a balay, no kasta sika umimdengka koma ma- nipud langlangit, manipud naipasdek a dis- so a pagnanaedam, ket aramidemto ti mai- tunos iti isuamin nga umawagan kenka ti ganggannaet; tapno amin dagiti ili ti daga maammuanda ti naganmo ket agbutengda kenka a kas met laeng ti panagbuteng ti ilim Inayat dagiti Israelita dagiti ganggannaet (Kitaen ti parapo 11-13) nga Israel, ken maammuanda a ti naganmo nayawag iti daytoy a balay nga imbangon- ko." (2 Cron. 6:32, 33) Uray idi kaaldawan ni Jesus, inanamongan met ni Jehova dagiti saan nga Israelita a mayat nga agdayaw kenkuana a kadua ti pinilina nga ili. - Juan 12:20; Ara. 8:27. MAYSA A NASION DAGITI SAKSI 14 Nagdaydayaw dagiti Israelita iti Diosda a ni Jehova, idinto ta nagdaydayaw met ti sabsabali a nasion iti bukodda a didio- sen. Idi tiempo ni propeta Isaias, indilig ni Jehova ti kasasaad ti lubong iti mapaspasa- mak iti maysa a korte. Imbagana a no pud- no dagita a didios, masapul a mangpata- udda kadagiti saksida. Kinunana: "Dagiti nasion maummongda koma amin a sang- sangkamaysa iti maysa a lugar, ket dagiti na- sional a bunggoy maurnongda koma a sang- sangkamaysa. Siasino [kadagiti diosda] ti adda kadakuada a makaibaga iti daytoy? Wenno maipangngegda aya kadatayo uray ti immuna a bambanag? Iparangda koma 14-16. (a) Iti ania a pamay-an nga agbalin dagiti Is- raelita kas nasion dagiti saksi maipaay ken Jehova? (b) Ania ti mainanama iti agdama nga ili ti Dios?
dagiti saksida, tapno maideklara ida a nalin- teg, wenno denggenda koma ken kunaen- da, 'Isu ti kinapudno!' " - Isa. 43:9. 15 Dagiti didios ti nasnasion saanda a na- kapataud iti aniaman a pammaneknek a pudnoda a dios, agsipud ta imahenda laeng a di makasao ken kasapulan a mabagkat. (Isa. 46:5-7) Iti sabali a bangir, imbaga ni Jehova iti ilina nga Israel: "Dakayo dagiti saksik, . . . ti mismo nga adipenko a pinilik, tapno maammuanyo ket maaddaankayo iti pammati kaniak, ken tapno maawatanyo a siak met laeng Daydiay. Iti kasakbayak awan ti nabukel a Dios, ket iti kalpasak ag- tultuloy nga awan. Siak - siak ni Jehova, ket malaksid kaniak awan ti manangisalakan. . . . Gapuna dakayo dagiti saksik, . . . ket siak ti Dios." - Isa. 43:10-12. 16 Kas dagiti saksi iti maysa a korte, may- sa a dayaw para kadagiti Israelita a panek- nekan a ni Jehova ti kakaisuna a pudno a Dios. Inawaganna ida iti "ili a binukelko maipaay kaniak, tapno isaritada koma ti pakaidaydayawak." (Isa. 43:21) Isuda ti ili a mangaw-awit iti naganna. Gapu ta winaya- wayaan ida ni Jehova manipud Egipto, ma- namnama a suportaranda ti kinasoberano- na iti sanguanan ti dadduma nga ili ditoy daga. Ti determinasionda ket kas iti imbaga idi agangay ni propeta Mikias a determina- sion ti agdama ita nga ili ti Dios: "Amin da- iti biangda, magnadanto tunggal giti maysa iti nagan ti diosna; ngem datayo, iti biangtayo, magnatayto iti nagan ni Jehova a Diostayo agingga iti tiempo a di nakedngan, iti mismo nga agnanayon." - Mik. 4:5. ili, MAYSA A REBELIOSO NGA ILI 17 Makapaladingit ta saan a nagmatalek ti Israel iti Diosda a ni Jehova. Nagpaimpluen- siada kadagiti nasion nga agdaydayaw kada- giti didiosen a kayo ken bato. Agarup 2,800 17. Iti imatang ni Jehova, kasano a nagbalin ti Isra- el a kas 'nakapuy a ganggannaet nga ubas'? 22 a tawenen ti napalabas, insurat ni propeta Oseas: "Ti Israel maysa a kumapkapuy a puon ti ubas . . . pinaaduna dagiti altarna . . . Ti pusoda nagbalin a managinsisingpet; ita masarakanto ida a nakabasol." (Os. 10:1, 2) Agarup 150 a tawen kalpasanna, insurat ni Jeremias dagitoy a sasao ni Jehova iti di ma- talek nga ilina: "Immulaka a kas napili a na- labaga nga ubas, isuamin dayta maysa a pudno a bukel. Gapuna kasano a nagbalin- ka kaniak a nakapuy a sarsaringit ti gang- gannaet nga ubas? . . . Sadino ti ayan ti di- diosmo nga inaramidmo maipaay iti bagim? Tumakderda koma no maisalakandaka iti tiempo ti didigram . . . Ti bukodko nga ili - nalipatandak." - Jer. 2:21, 28, 32. 18 Rinuker a bunga ti napataud ti Israel gapu ta saanda a nagdaydayaw ken Jehova iti umiso a pamay-an. Saanda a nagbalin a matalek a saksina gapu ta nagdaydayawda kadagiti didiosen. Gapuna, imbaga ni Jesus kadagiti managinsisingpet a Judio nga agtu- turay idi kaaldawanna: "Ti pagarian ti Dios maikkatto kadakayo ket maited iti nasion a mangpatpataud kadagiti bungana." (Mat. 21:43) Dagidiay laeng karaman iti "baro a tulag," nga impakpakauna ni Jehova babaen ken propeta Jeremias, ti makapagbalin a pa- set dayta a baro a nasion, ti naespirituan nga Israel. Kinuna ni Jehova maipapan kadagiti naespirituan nga Israelita nga agbalin a ka- raman iti dayta a baro a tulag: "Agbalinakto a Diosda, ket isuda agbalindanto nga ilik." - Jer. 31:31-33. 19 Idi saan a nagbalin a matalek ti Israel, pinili ni Jehova ti naespirituan nga Israel kas ilina idi umuna a siglo. Ngem siasino ita ti ilina ditoy daga? Kasano a maammuan dagi- diay agtarigagay nga agserbi iti Dios no sia- sino dagiti pudno nga agdaydayaw iti Dios? Mausig daytoy iti sumaruno nga artikulo. 18, 19. (a) Kasano nga impakpakauna ni Jehova a mangbukelto iti maysa a baro nga ili maipaay iti na- ganna? (b) Anianto ti mausig iti sumaruno nga ar- tikulo? TI PAGWANAWANAN
'Ilinakayo Itan ti Dios' "Idi naminsan saankayo a maysa nga ili, ngem itan ket ili ti Dios." - 1 PED. 2:10. IDI Pentecostes 33 C.E., adda napasamak a dakkel a panagbalba- liw iti pakasaritaan ti ili ni Jehova ditoy daga. Iti dayta nga aldaw, binukel ni Jehova babaen ti nasantuan nga espirituna ti maysa a baro a nasion - ti naespirituan nga Israel, wenno ti "Israel ti Dios." (Gal. 6:16) Sipud idi kaaldawan ni Abraham, daydi ti kaunaan a gundaway a saanen a kasapulan ti pannakakugit tapno makapag- balin ti maysa a paset ti ili ti Dios. Imbes ketdi, insurat ni Pablo maipapan iti tunggal agbalin a kameng dayta a baro a nasion: "Ti pannakakugitna isu ti pannakakugit ti puso babaen ti espiritu." - Roma 2:29. 2 Dagiti immuna a kameng ti baro a nasion ti Dios ket dagiti apostol ken ti nasurok a sangagasut nga adalan ni Kristo a nagtiti- pon iti maysa a makinngato a siled idiay Jerusalem. (Ara. 1:12-15) Naiparukpok kadakuada ti nasantuan nga espiritu ket nagbalinda nga annak ti Dios. (Roma 8:15, 16; 2 Cor. 1:21) Daytoy ti pamma- neknek a nangrugin ti baro a tulag, a ni Kristo ti manangibabaet ken ti darana ti nangpatalged iti dayta. (Luc. 22:20; basaen ti Heb- reo 9:15.) Nagbalin ngarud dagitoy nga adalan a kameng ti baro a nasion ni Jehova, ti baro nga ilina. Tinulongan ida ti nasantuan nga 1, 2. Ania a panagbalbaliw ti napasamak idi Pentecostes 33 C.E., ken sia- sino dagiti nagbalin a kameng ti baro nga ili ni Jehova? (Kitaen ti ladawan iti rugi ti artikulo.) NOBIEMBRE 15, 2014 23 MASUNGBATAM KADI?
Siasino dagiti nagbalin a baro nga ili ni Jehova idi umuna a siglo?
Kasano a pinaneknekan da- giti pudno a Kristiano a maysada nga 'ili a maipaay iti nagan' ni Jehova?
Siasino ita ti ili ni Jehova, ken ania ti masapul nga aramiden ti "sabsabali a karnero" tapno masalaknibanda inton "dak- kel a rigat"?
Kinasabaan ni Pedro ni Cornelio ken dagiti kakabagian ken gagayyemna (Kitaen ti parapo 5) espiritu a mangasaba iti nadumaduma a lengguahe nga us-usaren idi dagiti Judio ken proselita a naggapu iti nadumaduma a pa- set ti Imperio ti Roma tapno selebraranda ti Piesta dagiti Lawas, wenno Pentecostes. Nangngeg ken naawatan dagitoy a tattao iti bukodda a lengguahe ti "natan-ok a bamba- nag ti Dios" nga inkasaba dagiti Kristiano a nayanak iti espiritu. - Ara. 2:1-11. TI BARO NGA ILI TI DIOS 3 Inusar ni Jehova ni apostol Pedro a ma- ngawis kadagiti Judio ken proselita nga agba- lin a kameng daytoy a baro a nasion, ti kon- gregasion Kristiano. Idi aldaw ti Pentecostes, situtured nga imbaga ni Pedro kadagiti Judio a masapul nga awatenda ni Jesus, ti tao nga 'inlansada iti kayo,' agsipud ta isu "pinagba- lin [ti Dios] nga agpadpada nga Apo ken Kris- to." Idi dinamag ti bunggoy no ania ti rum- beng nga aramidenda, insungbat ni Pedro: "Agbabawikayo, ket mabautisaran koma ti tunggal maysa kadakayo iti nagan ni Jesu- Kristo maipaay iti pannakapakawan dagiti basolyo, ket awatenyonto ti awan bayadna a sagut ti nasantuan nga espiritu." (Ara. 2:22, 3-5. (a) Ania ti imbaga ni Pedro kadagiti Judio idi aldaw ti Pentecostes? (b) Kasano a dimmakkel ti baro a nasion? 24 23, 36-38) Iti dayta nga aldaw, agarup 3,000 a tattao ti nainayon iti baro a nasion ti naespi- rituan nga Israel. (Ara. 2:41) Kalpasanna, si- reregta nga intultuloy dagiti apostol ti ma- ngasaba, ket adu ti immawat iti kinapudno. (Ara. 6:7) Dumakdakkel idin ti baro a nasion. 4 Idi agangay, nakasabaan met dagiti Sa- maritano. Adu kadakuada ti binautisaran ti ebanghelisador a ni Felipe, ngem saanda a dagus a naipaayan iti nasantuan nga espiritu. Ti bagi a manarawidwid idiay Jerusalem im- baonda dagiti apostol a da Pedro ken Juan a mapan kadagiti Samaritano a nagbalin a Kristiano, ket "impatayda kadakuada ti im- imada, ket nangrugida nga umawat iti nasan- tuan nga espiritu." (Ara. 8:5, 6, 14-17) Gapu- na, napulotan met dagitoy a Samaritano ken nagbalinda a kameng ti naespirituan nga Is- rael. 5 Idi 36 C.E., nausar manen ni Pedro a ma- ngawis iti sabali pay a grupo nga agbalin a kameng ti baro a nasion ti naespirituan nga Israel. Napasamak daytoy idi kinasabaan- na ti Romano a senturion a ni Cornelio ken dagiti kakabagian ken gagayyemna. (Ara. 10: 22, 24, 34, 35) Kuna ti Biblia: "Bayat nga agsa- sao pay laeng ni Pedro . . . , bimmaba ti na- santuan nga espiritu kadagidiay amin [saan a Judio] a dumdumngeg iti sao. Ket nagsid- daaw dagiti [nakugit a] matalek a nakikuyog ken Pedro . . . agsipud ta ti awan bayadna a sagut ti nasantuan nga espiritu maiparpa- rukpok met kadagiti tattao iti nasnasion." (Ara. 10:44, 45) Sipud idin, nangrugin a ma- yawis kadagiti di nakugit a Gentil ti panag- balin a paset ti naespirituan nga Israel. "ILI A MAIPAAY ITI NAGANNA" 6 Iti maysa a miting ti bagi a manarawid- wid dagiti Kristiano idi 49 C.E., kinuna ni adalan a Santiago: "Ni Simeon [Pedro] insa- laysayna a naan-anay no kasano a ti Dios iti 6, 7. Ania ti inaramid dagiti kameng ti baro a na- sion kas 'ili a maipaay iti nagan' ni Jehova, ken ka- sano kasaknap dayta? TI PAGWANAWANAN
umuna a gundaway inturongna ti asikasona kadagiti nasion tapno mangala kadakuada iti ili a maipaay iti naganna." (Ara. 15:14) Daytoy a baro nga ili a mangaw-awit iti nagan ni Jehova ket buklen dagiti Judio ken saan a Ju- dio a manamati. (Roma 11:25, 26a) Idi aga- ngay, insurat ni Pedro: "Idi naminsan saan- kayo a maysa nga ili, ngem itan ket ili ti Dios." Inlawlawag ni Pedro ti panggep day- toy a baro a nasion idi imbagana: "Dakayo ket 'maysa a napili a puli, maysa a naarian a kinapadi, maysa a nasantuan a nasion, may- sa nga ili nga agpaay a naisangsangayan a sa- nikua, tapno ideklarayo a sisasaknap dagiti kinatan-ok' daydiay nangayab kadakayo ma- nipud iti kinasipnget nga agturong iti nakas- kasdaaw a lawagna." (1 Ped. 2:9, 10) Masapul nga idaydayawda Daydiay ireprepresentarda ken ipadayagda ti naganna iti publiko. Masa- pul nga agbalinda a natured a saksi maipaay ken Jehova, ti Soberano iti Uniberso. 7 Kas iti nagkauna nga Israel, inawagan met ni Jehova dagiti kameng ti naespirituan nga Israel kas "ili a binukelko maipaay ka- niak, tapno isaritada koma ti pakaidaydaya- wak." (Isa. 43:21) Dagiti nagkauna a Kristia- no situtured nga imbagada kadagiti tattao a ni Jehova ti kakaisuna a pudno a Dios ken palso ti amin a dadduma pay a didios. (1 Tes. 1:9) Sinaksianda ni Jehova ken ni Jesus "idiay Jerusalem ken iti intero a Judea ken Samaria ken agingga iti kaadaywan a paset ti daga." - Ara. 1:8; Col. 1:23. 8 Ti maysa kadagiti natured a kameng ti 'ili a maipaay iti nagan' ni Jehova idi umuna a siglo ket ni apostol Pablo. Idi adda iti sa- nguanan dagiti pagano a pilosopo, situtured nga indepensana ti kinasoberano ni Jehova, "ti Dios a nangaramid iti lubong ken amin a bambanag nga adda iti dayta, yantangay [isu ti] Apo ti langit ken daga." (Ara. 17:18, 23- 25) Iti ngudo ti maikatlo a panagdaliasat ni Pablo kas misionero, pinakdaaranna dagiti 8. Ania ti impakdaar ni apostol Pablo iti ili ti Dios idi umuna a siglo? kameng ti ili ti Dios: "Ammok a kalpasan ti ipapanawko sumrekto iti nagtetengngaanyo dagiti manangirurumen a lobo ket saandan- to a tratuen a sidudungngo ti arban, ket ma- nipud kadakayo tumakderto dagiti tattao ket agsaodanto iti tiritir a bambanag tapno iyadayoda a pasuroten kadakuada dagiti adalan." (Ara. 20:29, 30) Sibabatad a nagpa- rang daytoy a naipadto nga apostasia idi ngudo ti umuna a siglo. - 1 Juan 2:18, 19. 9 Kalpasan ti ipapatay dagiti apostol, nag- saknap dayta nga apostasia ket nabuangay dagiti relihion ti Kakristianuan. Imbes nga agbalinda nga 'ili a maipaay iti nagan' ni Jehova, inikkat ketdi dagiti apostata a Kristia- no ti nagan ti Dios iti adu a patarusda iti Bib- lia. Imbabainda met ti Dios iti nadumaduma a pamay-an. Sinurotda dagiti pagano a ri- tual ken insuroda dagiti di nainkasuratan a doktrina. Nangisayangkatda kadagiti aw- awaganda iti "nasantuan a gubgubat" ken im- bagada a makigubgubatda maipaay iti Dios. Nagbalin met nga immoral ti kababalinda. Isu a ginasgasut a tawen kalpasan ti panang- rugi ti apostasia, adda laeng sumagmamano a matalek nga agdaydayaw ken Jehova ditoy daga ken awan ti organisado a grupo a maku- na kas "ili a maipaay iti naganna." PANNAKAYANAK MANEN TI ILI TI DIOS 10 Iti pangngarig ni Jesus maipapan kada- giti trigo ken dakes a ruot, impadtona a nari- gatto a mailasin ti pudno a relihion gapu iti apostasia. Kinunana a "bayat a matmaturog dagiti tattao," mangimula ti Diablo kadagiti dakes a ruot iti talon a nangimulaan ti Anak ti tao kadagiti bin-i ti trigo. Aggigiddan a du- makkel dagitoy agingga iti "panungpalan ti sistema ti bambanag." Inlawlawag ni Jesus a ti "nasayaat a bin-i" irepresentarna ti "annak 9. Ania ti napasamak iti ili ti Dios kalpasan ti ipa- patay dagiti apostol? 10, 11. (a) Ania ti impadto ni Jesus iti pangngarig- na maipapan kadagiti trigo ken dakes a ruot? (b) Kasano a natungpal ti pangngarig ni Jesus kal- pasan ti 1914, ken ania ti resultana? 25 9. Ania ti napasamak iti ili ti Dios kalpasan ti ipa- patay dagiti apostol? 10, 11. (a) Ania ti impadto ni Jesus iti pangngarig- na maipapan kadagiti trigo ken dakes a ruot? (b) Kasano a natungpal ti pangngarig ni Jesus kal- pasan ti 1914, ken ania ti resultana? 25
Bayat ti "dakkel a rigat," kasapulantayo ti agtalinaed a nasinged iti kongregasiontayo (Kitaen ti parapo 16-18) ti pagarian" ket "dagiti dakes a ruot" isuda ti "annak daydiay nadangkes." Bayat ti tiempo ti panungpalan, ti Anak ti tao ibaonna dagiti "managani," dagiti anghel, tapno ilasinda da- giti simboliko a trigo manipud kadagiti da- kes a ruot. Kalpasanna, ummongen dagiti anghel dagiti annak ti Pagarian. (Mat. 13:24- 30, 36-43) Kasano a napasamak daytoy, ken ania ti pakainaiganna iti pannakaadda ma- nen ti ili ni Jehova ditoy daga? 11 Ti "panungpalan ti sistema ti bamba- nag" ket nangrugi idi 1914. Bayat ti gubat a nangrugi iti dayta a tawen, ti sumagmamano a ribu a napulotan a Kristiano, "ti annak ti pagarian," ket kautibo pay laeng iti Babilonia a Dakkel. Idi 1919, winayawayaan ida ni Jehova, ket nagbalin a nalawag ti nakaiduma- anda kadagiti "dakes a ruot," wenno dagiti sinsinan a Kristiano. Inummongna ti "annak ti pagarian" ket pinagbalinna ida kas maysa nga ili. Dayta ti kaitungpalan ti impadto ni Isaias: "Ti maysa a daga maipasngayto aya a buyogen kadagiti panagpasikal iti maymaysa nga aldaw? Wenno ti maysa a nasion maipas- ngayto aya iti maymaysa a tiempo? Ta ti Sion nagpasar kadagiti panagpasikal ken impas- ngayna met ti annakna." (Isa. 66:8) Ti Sion, ti organisasion ni Jehova a buklen dagiti espiri- tu a parparsua, impasngayna dagiti napulo- tan iti espiritu nga annakna ket pinagbalin- na ida kas maysa a nasion. 12 Kas kadagidi nagkauna a Kristiano, da- giti napulotan nga "annak ti pagarian" ita ket saksi met ni Jehova. (Basaen ti Isaias 43: 1, 10, 11.) Gapu iti dayta, nabatad ti nakai- dumaanda gapu iti Nakristianuan a kababa- linda ken iti panangikasabada iti "naimbag a damag ti pagarian . . . maipaay a pangsak- si kadagiti amin a nasion." (Mat. 24:14; Fil. 2:15) Iti kastoy a pamay-an, tinulonganda ti minilion a tattao a maaddaan iti nalinteg a takder iti imatang ni Jehova. - Basaen ti Daniel 12:3. "KUMUYOGKAMINTO" 13 Nakitatayo iti napalabas nga artikulo 12. Kasano nga impakita dagiti napulotan ita a maysada nga 'ili a maipaay iti nagan' ni Jehova? 13, 14. Ania ti masapul nga aramiden dagidiay saan a naespirituan nga Israelita tapno awaten ni Jehova ti panagdayaw ken panagserbida kenkua- na? Kasano a naipadto daytoy iti Biblia? TI PAGWANAWANAN 12. Kasano nga impakita dagiti napulotan ita a maysada nga 'ili a maipaay iti nagan' ni Jehova? 13, 14. Ania ti masapul nga aramiden dagidiay saan a naespirituan nga Israelita tapno awaten ni Jehova ti panagdayaw ken panagserbida kenkua- na? Kasano a naipadto daytoy iti Biblia? TI PAGWANAWANAN
nga iti nagkauna nga Israel, inawat ni Jehova ti panagdaydayaw dagiti saan nga Israelita a nakipagdaydayaw a kadua ti ilina. (1 Ar. 8:41- 43) Kasta met ita, dagidiay saan a naespiri- tuan nga Israelita masapul nga agdaydayaw- da ken Jehova a kadua "ti annak ti pagarian," dagiti napulotan a Saksi ni Jehova. 14 Ti iyaadu ti tattao nga agdaydayaw ken Jehova a kadua ti ilina iti tiempo ti pa- nungpalan ket impadto ti dua a nagka- una a propeta. Impadto ni Isaias: "Mapanto ti adu nga ili ket kunaenda: 'Umaykayo, ket sumang-attayo iti bantay ni Jehova, iti balay ti Dios ni Jacob; ket isuronatayto maipapan kadagiti dalanna, ket magnatay- to kadagiti danana.' Ta manipud iti Sion rummuarto ti linteg, ken ti sao ni Jehova manipud Jerusalem." (Isa. 2:2, 3) Impadto met ni propeta Zacarias nga "adu nga ili ken nabileg a nasnasion pudno nga umay- danto sapulen ni Jehova." Tinukoyna ida kas "sangapulo a lallaki manipud kadagiti amin a pagsasao ti nasnasion" a kumkum- pet iti kawes ti naespirituan nga Israel ken agkunkuna: "Kumuyogkaminto kadakayo, ta nangngegmi a ti Dios adda kadakayo." - Zac. 8:20-23. 15 'Kumuyog' ti "sabsabali a karnero" ka- dagiti naespirituan nga Israelita iti trabaho a panangikasaba iti naimbag a damag ti Paga- rian. (Mar. 13:10) Agbalinda a paset ti ili ti Dios, "maymaysa nga arban" a kadua dagi- ti napulotan, nga idadauluan ti "nasayaat a pastor," ni Kristo Jesus. - Basaen ti Juan 10:14-16. MAKIKADUA ITI ILI NI JEHOVA TAPNO MASALAKNIBAN 16 Kalpasan a madadael ti Babilonia a Dakkel, marautto ti ili ni Jehova, ket ka- 15. Ania a trabaho ti 'pakikuyogan' nga aramiden ti "sabsabali a karnero" kadagiti naespirituan nga Israelita? 16. Anianto ti aramiden ni Jehova a mangiturong iti maudi a paset ti "dakkel a rigat"? NOBIEMBRE 15, 2014 sapulantayto ti pannalaknibna. Yantangay daytoy nga iraraut ti mangiturong iti maudi a paset ti "dakkel a rigat," ni Jehova ti ma- ngisagana ken mangpili no kaano a mapasa- mak daytoy. (Mat. 24:21; Ezeq. 38:2-4) Iti dayta a tiempo, rautento ni Gog ti "maysa nga ili a naummong a sangsangkamaysa manipud kadagiti nasion," ti ili ni Jehova. (Ezeq. 38:10-12) Dayta nga iraraut ti pagila- sinan a maipakatton dagiti panangukom ni Jehova maibusor ken Gog ken kada- giti buyotna. Itan-okto ni Jehova ti kina- soberanona ken santipikarenna ti nagan- na, ta kunaenna: "Ipakaammok[to] ti bagik iti imatang dagiti adu a nasion; ket . . . maammuanda[nto] a siak ni Jehova." - Ezeq. 38:18-23. 17 Inton rugian ni Gog ti irarautna, iba- ganto ni Jehova kadagiti adipenna: "Mapan- ka, ilik, sumrekka kadagiti makin-uneg a si- ledmo, ket irikepmo dagiti ruanganmo iti likudam. Aglemmengka iti apagkanito la- eng agingga a lumabas ti panangkondenar." (Isa. 26:20) Iti dayta a tiempo, ipaayannatay- to ni Jehova kadagiti instruksion no ania ti aramidentayo tapno masalaknibantayo. Da- giti nadakamat a 'makin-uneg a siled' ket mabalin nga adda pakainaiganna kadagiti lokal a kongregasiontayo. 18 No ngarud kayattayo ti magunggonaan iti pannalaknib ni Jehova bayat ti dakkel a rigat, masapul a bigbigentayo nga adda ili wenno ad-adipen ni Jehova ita ditoy daga a naorganisar iti kongkongregasion. Masapul nga itultuloytayo ti dumasig kadakuada ken agtalinaed a nasinged iti nakaitimpuyogan- tayo a kongregasion. Sapay koma ta naim- pusuan a maikunatayo ti imbaga ti salmista: "Ti panangisalakan kukua ni Jehova. Ti ben- disionmo adda iti ilim." - Sal. 3:8. 17, 18. (a) Inton rauten ni Gog ti ili ti Dios, anian- to dagiti instruksion nga ipaay ni Jehova? (b) Ania ti masapul nga aramidentayo no kayattayo a salak- nibannatayo ni Jehova? 27
SALSALUDSOD DAGITI AGBASBASA Kasano a madutokan dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen iti tunggal kongregasion? ˇ Idi umuna a siglo C.E., kinuna ni apostol Pablo kadagiti panglakayen nga agserserbi iti kongrega- sion ti Efeso: "Asikasuenyo ti bagbagiyo ken ti isu- amin nga arban, a kadakuada dinutokannakayo ti nasantuan nga espiritu kas manangaywan, tapno ipastoranyo ti kongregasion ti Dios, a ginatangna babaen ti dara ti bukodna nga Anak." (Ara. 20:28) Kasano a nainaig ti nasantuan nga espiritu iti pan- nakadutok dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen ita? Umuna, ti nasantuan nga espiritu ti nangtignay kadagiti mannurat iti Biblia a mangirekord kadagi- ti kualipikasion para kadagiti panglakayen ken mi- nisterial nga adipen. Nadakamat iti 1 Timoteo 3:1-7 ti 16 a nagduduma a kualipikasion para kadagiti panglakayen. Masarakan ti dadduma pay a kualipi- kasion iti Tito 1:5-9 ken Santiago 3:17, 18. Nadaka- mat met iti 1 Timoteo 3:8-10, 12, 13 dagiti kua- lipikasion para kadagiti ministerial nga adipen. Maikadua, dagidiay mangirekomenda ken mang- dutok espesipiko nga ikararagda nga iwanwan ida ti nasantuan nga espiritu ni Jehova iti panangtingi- tingda no naragpaten ti maysa a kabsat dagiti Nain- kasuratan a kualipikasion. Maikatlo, masapul met nga ipakpakitan ti mairekomenda a kabsat ti bunga ti nasantuan nga espiritu ti Dios. (Gal. 5:22, 23) Na- batad ngarud a karaman ti espiritu ti Dios iti amin a proseso ti pannakadutok. Ngem siasino a talaga ti mangdutok kadagita a kakabsat? Iti napalabas, maipatulod iti sanga nga opisina dagiti rekomendasion para kadagiti agserbi a panglakayen ken ministerial nga adipen. Adda sa- diay dagiti kakabsat a dinutokan ti Bagi a Manara- widwid a mangrepaso ken manganamong kadagi- toy a rekomendasion. Kalpasanna, pakaammuan ti sanga nga opisina ti bagi dagiti panglakayen. Ibaga met dayta dagiti panglakayen kadagiti kabbaro a nadutokan a kakabsat ken damagenda kadakuada no situtulok nga awatenda ken kualipikadoda iti dayta nga annongen. Kamaudiananna, maipaka- ammo dayta iti kongregasion. Ngem kasano a madutokan dagiti kakabsat a lal- laki idi umuna a siglo? Adda dagiti gundaway a da- giti apostol a mismo ti mangdutok, kas idi nangdu- tokda iti pito a lallaki a mangasikaso iti inaldaw a pannakaiwaras ti taraon kadagiti balo a babbai. (Ara. 6:1-6) Ngem mabalin nga agserserbi idin dagi- ta a lallaki kas panglakayen sakbay a naipabaklay kadakuada dayta a kanayonan nga annongen. Nupay saan a detalyado a nadakamat iti Kasura- tan no kasano idi a maar-aramid ti panangdutok, adda pamalatpatantayo no kasano a naaramid day- Pagsasaritaan ti bagi dagiti panglakayen ken ti manangaywan iti sirkito dagiti Nainkasuratan a kualipikasion ti kabsat a nairekomenda (Malawi)
ta. Kuna ti Biblia nga iti panagawid da Pablo ken Bernabe manipud iti umuna a panagdaliasatda kas misionero, "nangdutokda kadagiti lallakay maipaay kadakuada iti tunggal kongregasion ket, idi nangi- datonda iti kararag a buyogen dagiti panagayunar, intalekda ida ken Jehova a kenkuana nagbalinda a manamati." (Ara. 14:23) Tawtawen kalpasanna, ki- nuna ni Pablo ken Tito a kaduana nga agdaldaliasat: "Gapu itoy a rason imbatika idiay Creta, tapno ma- palintegmo ti bambanag nga addaan pakapilawan ken tapno makadutokka kadagiti lallakay iti tunggal siudad, kas imbilbilinko kenka." (Tito 1:5) Naikkan met iti kasta nga autoridad ni Timoteo a kadua ni apostol Pablo a nagdaliasat iti adu a luglugar. (1 Tim. 5:22) Nalawag a dagitoy a panangdutok ket inaramid dagiti agdaldaliasat a manangaywan, saan a dagiti apostol ken lallakay idiay Jerusalem. Maitunos iti daytoy a Nainkasuratan a pagtula- dan, nangaramid ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova iti panagbalbaliw no kasano a ma- dutokan dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen. Mangrugi iti Septiembre 1, 2014 kastoyen ti masurot nga urnos: Repasuen a naimbag ti tunggal manangaywan iti sirkito ti kualipikasion dagiti ma- irekomenda iti sirkitona. Bayat ti ibibisitana kadagi- ti kongregasion, ikagumaanna nga am-ammuen da- giti nairekomenda ken kaduaen ida iti ministerio agingga't mabalin. Kalpasan a pagsasaritaan ti bagi dagiti panglakayen ken ti manangaywan iti sirkito ti rekomendasion, ti manangaywan iti sirkito ti mangdutok kadagiti agbalin a panglakayen ken mi- nisterial nga adipen. Daytoy nga urnos ket umas- ping iti urnos idi umuna a siglo. Siasino dagiti karaman iti panangdutok? Kas iti dati, responsabilidad ti "matalek ken masirib nga adipen" a pakanen dagiti padana nga adipen. (Mat. 24:45-47) Ramanen daytoy ti panangsukimatda iti Kasuratan iti tulong ti nasantuan nga espiritu, iti kasta makaipaayda kadagiti instruksion no kasano a mayaplikar dagiti prinsipio ti Biblia a mainaig iti urnos ti sangalubongan a kongregasion. Kasta met, ti matalek nga adipen ti mangdutok iti amin a ma- nangaywan iti sirkito ken miembro ti Komite ti Sa- ngay. Mangted met ti tunggal sanga nga opisina ka- dagiti praktikal a tulong no kasano a maipatungpal dagiti maited nga instruksion. Responsabilidad ti NOBIEMBRE 15, 2014 AKEM DAGITI KARAMAN ITI PANANGDUTOK BAGI A MANARAWIDWID: Mangtedda kadagiti instruksion no kasano a mayaplikar dagiti prinsipio ti Biblia a mainaig iti urnos ti kongregasion. Dutokanda dagiti agserbi a manangaywan iti sirkito ken miem- bro ti Komite ti Sangay. SANGA NGA OPISINA: Mangipaay kadagiti praktikal a tulong no ka- sano a maipatungpal dagiti instruksion a naggapu iti Bagi a Manarawidwid. BAGI DAGITI PANGLAKAYEN: Repasuenda a naimbag dagiti Nainkasuratan a kualipikasion dagiti lallaki nga irekomenda- da a madutokan. MANANGAYWAN ITI SIRKITO: Siaannad ken nainkararagan nga usigenna ti rekomendasion dagiti panglakayen sa duto- kanna dagiti kualipikado a lallaki. KABSAT A MAIREKOMENDA: Masapul nga ipakpakitana ti bunga ti espiritu ken naragpatnan dagiti Nainkasuratan a kua- lipikasion. tunggal bagi dagiti panglakayen a repasuen a naim- bag dagiti Nainkasuratan a kualipikasion ti kabsat nga irekomendada a madutokan iti kongregasion ti Dios. Serioso met a pagrebbengan ti tunggal mana- ngaywan iti sirkito ti siaannad ken nainkararagan a panangusig iti rekomendasion dagiti panglakayen sakbay a dutokanna dagiti kualipikado a lallaki. No ammotayo no kasano a madutokan dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen, ad-adda a maawatantayo ti akem ti nasantuan nga espiritu iti daytoy nga urnos. Iti kasta, ad-adda nga agtalekta- yo ken raementayo dagidiay nadutokan a lallaki iti kongregasion Kristiano. - Heb. 13:7, 17. 29
SALSALUDSOD DAGITI AGBASBASA Siasino dagiti dua a saksi a nadakamat iti Apocalipsis kapitulo 11? ˇ Nadakamat iti Apocalipsis 11:3 ti dua a saksi nga agipadto iti 1,260 nga aldaw. Kuna ti salaysay a 'parmeken ken papatayen ida' ti atap nga animal. Ngem kalpasan ti "tallo ket kagudua nga aldaw," mapagungarda, a dayta ti pagsiddaawan ti amin a makakita. - Apoc. 11:7, 11. Siasino ti dua a saksi? Makatulong kadatayo ti kunaen ti salaysay tapno mailasintay ida. Umuna, naibaga nga "insimbolo[da] ti dua a kayo nga olibo ken ti dua a pagsaadan ti silaw." (Apoc. 11:4) Ipa- lagip daytoy kadatayo ti pagsaadan ti silaw ken ti dua a kayo nga olibo a nailadawan iti padto ni Za- carias. Naikuna a dagitoy a kayo nga olibo ilada- wanda ti "dua a napulotan," ni Gobernador Zoro- babel ken ti Nangato a Padi a Josue, a "sitatakder iti sibay ti Apo ti intero a daga." (Zac. 4:1-3, 14) Maikadua, dagitoy a dua a saksi ket nadeskribir nga agar-aramid kadagiti pagilasinan a kas kada- giti inaramid da Moises ken Elias. - Idilig ti Apoca- lipsis 11:5, 6 iti Numeros 16:1-7, 28-35 ken 1 Ar-ari 17:1; 18:41-45. iti pagbaludan dagitoy a napulotan no di ket nai- paayan pay dagidiay nagtalinaed a matalek iti nai- sangsangayan nga akem manipud iti Dios babaen iti Apoda, ni Jesu-Kristo. Idi 1919, karamanda ka- dagiti nadutokan nga agserbi kas "matalek ken masirib nga adipen" a mangaywan iti naespirituan a kasapulan ti ili ti Dios bayat ti maudi nga al-aldaw. - Mat. 24:45-47; Apoc. 11:11, 12. Makapainteres ta ti Apocalipsis 11:1, 2 inaigna dagitoy a pasamak iti tiempo a pannakarukod wenno pannakasukimat ti naespirituan a templo. Dakamaten met ti Malakias kapitulo 3 ti umas- ping a pannakasukimat ti naespirituan a templo a sinaruno ti tiempo ti pannakadalus. (Mal. 3:1-4) Kasano ti kapaut daytoy a pannakasukimat ken pannakadalus? Nangrugi dayta idi 1914 agingga iti nasapa a paset ti 1919. Daytoy a periodo ramanen- na ti 1,260 nga aldaw (42 a bulan) ken ti simboli- ko a tallo ket kagudua nga aldaw a tuktukoyen ti Apocalipsis kapitulo 11. Ania ti nagpadaan dagitoy a salaysay? Agpada nga adda dagiti tukoyenda a pinulotan ti Dios a na- ngidaulo bayat ti tiempo ti pannubok. Isu nga iti ka- itungpalan ti Apocalipsis kapitulo 11, dagiti napulo- tan a kakabsat a nangidaulo bayat ti pannakaipasdek ti Pagarian ti Dios idiay langit idi 1914 nangasaba- da a 'sikakawes iti tinakpil [wenno, nakersang a lupot]' iti las-ud ti tallo ket kagudua a tawen. Anian a yamantayo ta inyurnos ni Jehova daytoy a naespirituan a pananggugor tapno madalusan ti maysa a naisangsangayan nga ili agpaay iti nasaya- at nga ar-aramid! (Tito 2:14) Apresiarentayo met ti nasayaat nga ulidan dagiti matalek a napulotan a nangidaulo bayat daydi a tiempo ti pannubok ken nagserbi kas simboliko a dua a saksi. Para iti kanayonan nga impormasion, kitaen Ti Pagwanawa- nan a Hulio 15, 2013, panid 22, parapo 12. Iti ngudo ti panangasabada a sikakawes iti na- kersang a lupot, arigna napapatay dagitoy a napu- lotan idi naibaludda iti ababa a tiempo, nga iladla- dawan ti tallo ket kagudua nga aldaw. Iti imatang dagiti kabusor ti ili ti Dios, arigna napapatay ti tra- bahoda ket naragsakan unay dagiti bumusbusor. - Apoc. 11:8-10. TIEMPO A PANNAKATUNGPAL DAGITI PADTO 4 1 9 1 ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ PANNAKADALUS TI TEMPLO (Mal. 3:1-3) ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ 9 1 9 1 Nupay kasta, pimmudno dagiti sasao iti padto. Napagungar dagiti dua a saksi iti ngudo ti tallo ket kagudua nga aldaw. Saan laeng a nawayawayaan ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ 3 1/2 tawen (42 bulan) wenno 1,260 aldaw (Apoc. 11:3) ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ 3 1/2 aldaw (Apoc. 11:9) 30
MANIPUD ITI ARCHIVES Agbannawag ti Lawag iti Pagilian a Pagsingisingan ti Init IDI Septiembre 6, 1926, maysa a Japanese a pilgrim (agdaldaliasat a manangaywan) nga agnanaed iti Esta- dos Unidos ti nagsubli idiay Japan kas misionero. Agur-uray kenkuana ti kakaisuna nga agsussuskribir iti The Watch Tower a nangirugi iti maysa a grupo ti pa- nagadal iti Biblia iti siudad ti Kobe. Naangay ti damo nga asamblea dagiti Estudiante ti Biblia iti dayta a siu- dad idi Enero 2, 1927. Adda 36 a timmabuno, ket 8 ti nabautisaran. Anian a nagsayaat a pangrugian! Ngem kasano a maikasaba daytoy bassit a grupo ti lawag ti kinapudno iti 60 milion nga agnanaed iti Japan? Idi Mayo 1927, inrugi dagiti nareregta nga Estudian- te ti Biblia ti mangasaba iti publiko ken inyawisda ti agsasaruno a lektiur a naibatay iti Biblia. Para iti umu- na a palawag, a maangay iti Osaka, nangaramid dagi- ti kakabsat iti dadakkel a karatula kadagiti lansangan iti intero a siudad ken nangipatulodda iti 3,000 nga im- bitasion kadagiti prominente a tattao. Nagibunongda iti 150,000 a polieto ken inyawisda ti palawag kadagi- ti kangrunaan a pagiwarnak ti Osaka ken iti 400,000 a tiket ti tren. Iti aldaw ti palawag, dua nga eroplano ti nagitinnag iti 100,000 a polieto iti intero a siudad. Agarup 2,300 ti dimngeg iti palawag a napauluan "Ti Pagarian ti Dios Asidegen." Napusek ti Osaka Asahi Hall ket agarup 1,000 ti saanen a nakastrek ta awanen ti pagtugawanda. Kalpasan ti palawag, nasurok nga 600 ti nagbati para iti saludsod-ken-sungbat a paset. Iti simmaruno a bulbulan, adda dagiti naaramid a pala- wag publiko iti Kyoto ken dadduma pay a siudad iti makinlaud a Japan. Idi Oktubre 1927, nangyurnos dagiti Estudiante ti Biblia kadagiti palawag idiay Tokyo. Nagiwaras- da manen iti imbitasion kadagiti nalatak a tattao - pakairamanan ti primero ministro, dagiti miembro ti parliamento, ken dagiti lider ti relihion ken militar. Nagaramatda pay kadagiti poster, pagiwarnak, ken NOBIEMBRE 15, 2014 Katsuo ken Hagino Miura Dagiti imbitasion iti palawag publiko a naiwaras iti Tokyo ken naitinnag iti Osaka babaen kadagiti eroplano 710,000 a polieto. Agdagup iti 4,800 ti timmabuno ka- dagiti tallo a lektiur iti kabesera ti Japan. NAREREGTA A COLPORTEUR Dakkel ti naaramidan dagiti colporteur (payunir) iti pannakaidanon ti mensahe ti Pagarian kadagiti pagta- engan. Ni Matsue Ishii, maysa kadagiti kaunaan a col- porteur idiay Japan, ken ni Jizo a lakayna, winanasda ti agarup 75 a porsiento ti Japan, manipud Sapporo agingga iti Sendai, Tokyo, Yokohama, Nagoya, Osaka, Kyoto, Okayama, ken Tokushima. Nagkawes iti kimo- no ni Sister Ishii ken ti maysa a bakbaket a sister, ni Sakiko Tanaka, iti ibibisitada kadagiti nangato nga opisial ti gobierno. Maysa kadagidiay nga opisial ti nagkiddaw iti 300 a set ti libro a The Harp of God ken Deliverance para kadagiti libraria ti pagbaludan. Inawat da Katsuo ken Hagino Miura dagiti libro nga inted ni Sister Ishii ket dagus a nabigbigda ti 31
Dakkel a Jehu a makalaon iti innem a colporteur kinapudno. Nabautisaranda idi 1931 ken nagbalinda a colporteur. Da Haruichi ken Tane Yamada, ken ti adu pay a kakabagianda, inawatda ti mensahe ti Pagarian sakbay ti 1930. Nagbalin a colporteur dagiti agassawa a Yamada, ken nagserbi met ti balasangda a ni Yukiko iti Bethel iti Tokyo. DADAKKEL KEN BABASSIT A "JEHU" Nakangingngina idi dagiti lugan ken narigat ti da- lan. Isu a nagusar ni Kazumi Minoura ken ti dadduma pay nga agtutubo a colporteur kadagiti balay a lu- gan nga awan makinana. Pinanagananda dagitoy iti "Jehu," ti napaspas ti panagpatarayna a kumakaruahe ken nagbalin nga ari iti Israel. (2 Ar. 10:15, 16) Adda tallo a Dakkel a Jehu a 2.2 metro (7.2 pie) ti kaatiddog- na, 1.9 metro (6.2 pie) ti kaakabana, ken 1.9 metro (6.2 pie) ti kangatona ken makalaon iti innem a colpor- teur. Kasta met, adda 11 a Bassit a Jehu a naaramid iti Bethel iti Japan. Guyoden daytoy ti bisikleta ken ma- kalaon laeng iti dua a tao. Kuna ni Kiichi Iwasaki a timmulong a nangaramid kadagiti Jehu: "Ti tunggal Jehu ket addaan iti tolda kasta met iti bateria ti lugan para iti silaw." Isilsilnag dagiti colporteur ti lawag ti ki- napudno iti intero a Japan nga idurduron ken guygu- yodenda dagiti Jehu a sumang-at ken sumalog iti bam- bantay ken tantanap manipud Hokkaido iti amianan agingga iti Kyushu iti abagatan. Kinuna ti colporteur a ni Ikumatsu Ota: "No maka- danonkami iti maysa nga ili, ibatimi ti Jehu iti igid ti karayan wenno iti nawaya a lugar. Ti umuna a papa- s Libre a mai-download n o daytoy a magasin ken ti dadduma pay a publikasion iti /ilo p Bassit a Jehu a makalaon iti dua a tao nanmi ket dagiti prominente a tattao, kas iti mayor, sa isarunomi a papanan dagiti pagtaengan tapno itukon- mi dagiti literaturatayo. Kalpasanna, umakarkamin iti sumaruno nga ili." Ti immuna nga asamblea daydi bassit a grupo ti 36 nga Estudiante ti Biblia iti Kobe ket maysa nga "al- daw dagiti babassit a banag." (Zac. 4:10) Lima laeng a tawen kalpasanna - idi 1932 - 103 a colporteur ken agi- bumbunannag iti Japan ti nangireport a nakaipaima- da iti nasurok a 14,000 a libro. Ita, addan organisado a panangasaba kadagiti siudad ti Japan, ken gistay 220,000 nga agibumbunannag ti mangisilsilnag iti si- lawda iti intero a Pagilian a Pagsingisingan ti Init. - Manipud iti archives-tayo iti Japan. Dagiti sketch ni Kiichi Iwasaki, a nangaramid kadagiti Jehu iti Bethel iti Japan Mabalin met a basaen online ti Baro a Lubong a Patarus Kitaen ti /ilo wenno i-scan ti code L I - 5 1 / 1 1 4 1 w 4 1 7 0 4 1