God's Simple Plan of Salvation taken from I Juan Introduction The Bible is very clear that you can know for sure that when you die that you can go to heaven. The question is do you believe what God says in his word. Now 1 John 5:13 1 Juan 5:13 Kamo nga mga nagtoroo sa Anak kang Dios, ginasulat ko kaninyo ang mga butang nga dya agud to nga maman-an ninyo nga may kabuhi run kamo nga wara ti katapusan. 1. We are all sinners! It is not hard to admit that we all have done things that we know is wrong, but yet we do them anyway. That is called sin! We all are guilty of it we have been doing it since we were born. 1 Juan 1:8 Kon maghambal kita nga wara kita ti sala, ginadayaan ta lang ang atun kaugalingun, kag kon sayudon wara kita nakamaan kang kamatuoran. 1 Juan 5:16-17 Kar-on, kon may nakita kamo nga inyo isigka-tumuluo nga nakahimo kang sala nga indi makapabulag kana sa Dios, pangamuyoan ninyo tana, kag pagatugroan tana kang Dios kang bag-o nga pagkabuhi. Dya napatuhuy sa tawo nga nagahimo kang sala nga indi makapabulag sa Dios. Hay may sala nga makapabulag kang tawo sa Dios. Wara ako nagakuon nga pangamuyoan ninyo ang tawo nga nakahimo kang amo ria nga klase ka sala. Tanan nga sayup nga hinimoan, sala. Ugaring may mga sala nga indi mangin kabangdanan nga makapabulag kang tawo sa Dios. 1 Juan 3:6 Gani ang bisan sin-o nga nagapabilin nga suud ang anang kaangtanan kay Cristo wara nagapadayon sa pagpakasala, hay ang tawo nga nagapakasala wara makakilala ukon makatalupangud kon sin-o si Cristo. We are all sinners! 2. There is a cost for your sin!
1 Juan 5:19 Naman-an man natun nga kita mga kabataan run kang Dios, kag ang mga tawo nga wara makakilala sa Dios rugyan sa idalum kang gahum kang Malaot. 1 Juan 5:12 Gani ang bisan sin-o nga may kaangtanan sa Anak may kabuhi nga wara ti katapusan. Pero ang wara ti kaangtanan sa anang Anak wara man makaangkun kang kabuhi nga wara ti katapusan. 1 Juan 3:15 Ang bisan sin-o nga nagadumut sa anang isigka-tawo wara ti kinalain sa manugpatay, kag nakamaan man kamo nga ang manugpatay wara makaangkun kang kabuhi nga wara ti kata. 3. Jesus died and paid for our sins on the cross! 1 Juan 4:10 Ang ginatawag nga gugma amo dyaay: bukun ti atun paghigugma sa Dios, kundi ang anang paghigugma kanatun, sa bagay nga gintugro na ang anang Anak bilang halad agud paagi kana mapatawad ang atun mga sala. Christ died for sinners! 1 Juan 4:2-3 Ang paagi agud to nga maman-an ninyo kon ang anang ginapanudlo naghalin gid man sa Ispirito kang Dios, amo dyaay: kon tana nagakilala nga si Jesu-Cristo nangin tawo, dya tana ginagiyahan kang Ispirito kang Dios. Pero ang tawo nga nagapanginwara nga si Jesu-Cristo nangin tawo wara ginagiyahan kang Ispirito kang Dios, kundi ang anang panghuna-huna pareho kang ana kang anti-Cristo. Ang mga tawo nga may amo ka dya nga pangh una-huna inyo run man anay nabatian nga magaabot, kag kadya gani rugya run gid ang mga tawo nga dya. 1 Juan 5:11 Kag amo dya ang atun kasigurohan nga matuod ang ginasugid kang Dios kanatun: gintugroan na kita kang kabuhi nga wara ti katapusan, kag dya nga kabuhi naangkun natun paagi sa atun nga kaangtanan sa anang Anak. 4. We must put our faith and trust in Christ alone! 1 Juan 5:14-15 Gani wara run kita ti pagpangalag-ag sa pagparapit sa Dios tungud hay naman-an natun nga pamatian na kita bisan ano ang atun pangayoon nga suno sa anang kabubut-un. Kag naman-an natun nga
ginabaton ta ang atun ginapangayo kana tungud hay naman-an ta nga nagapamati gid tana kanatun bisan ano ang atun pangayoon. Roma 10:9-10,13 nga kon ginatuad mo nga si Jesus Ginoo kag nagatoo ikaw kang tuduk sa imo tagipusoon nga ginbanhaw tana kang Dios halin sa minatay, maluwas ikaw. 10 Tungud hay ang tawo nga nagatoo kang tuduk sa anang tagipusoon kabigun nga matarung kang Dios. Paagi man sa anang pagtuad nga tana nagtoo, amo nga naluwas tana. Hay suno sa ginakuon sa kasulatan, "Ang bisan sin-o nga magapanawag sa Ginoo maluwas." If you want to accept Jesus Christ as your Savior and receive forgiveness from God, here is prayer you can pray. Saying this prayer or any other prayer will not save you. It is only trusting in Jesus Christ that can provide forgiveness of sins. This prayer is simply a way to express to God your faith in Him and thank Him for providing for your forgiveness. "Lord, I know that I am a sinner. I know that I deserve the consequences of my sin. However, I am trusting in Jesus Christ as my Savior. I believe that His death and resurrection provided for my forgiveness. I trust in Jesus and Jesus alone as my personal Lord and Savior. Thank you Lord, for saving me and forgiving me! Amen!" If you just prayed that prayer - according to the Word of God - YOU ARE SAVED! HALLELUJAH! You say, but I don't feel any different. Guess what? Your salvation does not depend on your feeling. It ALL depends on doing what God SAID! God said if you receive and trust in Jesus Christ you are saved. Notice it does NOT say you "might" or "could" be saved - but "shall be saved". YOU ARE SAVED! Hay suno sa ginakuon sa kasulatan, "Ang bisan sin-o nga magapanawag sa Ginoo maluwas." Roma 10:13 Didn't you just believe on the Lord Jesus Christ? Look at what John 3:36 says! It says you HATH EVERLASTING LIFE! Not "maybe" or "hope so" - BUT HATH - YOU ARE SAVED! Ang bisan sin-o nga nagatoo sa Anak makaangkun kang kabuhi nga wara ti katapusan. Pero ang wara tana nagatuman sa Anak indi makaangkun kang kabuhi nga wara ti katapusan, kundi nga nagapabilin kana ang kaugut kang Dios. Juan 3:36 Friend, if you prayed the prayer and received Jesus Christ - YOU ARE SAVED! You did what God said - AND GOD CANNOT LIE! Amazing Grace Publishing * PO Box 1963 * Joshua TX 76058 * 817-426-1828 * E-Mail


LINTEG 138 MAINAIG KADAGITI NASALUN-AT A MAINOM PARA KADAGITI UBBING ANIA TI BARO A LINTEG MAINAIG KADAGITI TARAON DAGITI UBBING? Idi 2019, ti Singasing a Linteg 549 ti Senado ket napirmaan nga agbalin a linteg a kas Linteg 138 (Mainaig kadagiti Nasalun-at nga Mainom para kadagiti Ubbing), a naipakat idi Enero 1, 2020, a mangpaspasigurado a dagiti nasasalun-at a mainom ti masindadaan nga opsyon kadagiti taraon dagiti ubbing. Ti panggep daytoy a linteg ket tapno maidur-as dagiti nasalun-at a pagpilian iti mainom para kadagiti ubbing, makissayan dagiti peggad iti salun-at a mainaig iti panagkonsumo iti asukar, ken masuportaran dagiti ganuat dagiti nagannak a mangted kadagiti annakda iti nanutrina nga inumen. ANIA TI IBAGA TI LINTEG 138? Nu agidiaya ti pasilidad ti taraon iti aniaman a kita ti "Taraon Dagiti Ubbing" wenno "Keiki Menu" a kairamanan ti inumen, ti masindadaan a mainom ket nasken a maysa kadagiti sumaganad: Danum, sumileng-sileng a danum, wenno adda timplana a danum, nga awan ti nayonna nga asukar, corn syrup, wenno dadduma a natural wenno artipisial a pangpasam-it Awan ti timplana nga awan tabana wenno nababa ti tabana (1%) a dairy a gatas wenno saan a dairy a gatas nga iinumen a kapada iti nutrina ti likido a gatas a maidasar iti rukod nga 8 nga onsa wenno basbassit pay 100% a tubbog ti prutas wenno tubbog ti nateng, wenno tubbong ti nateng a nailaok iti danum wenno carbonated a danum, nga awan ti laokna a natural wenno artipisial a pangpasam-it, a maidasar iti rukod nga 8 nga onsa wenno basbassit pay Dagitoy a probision ket saanna nga iparit ti kabaelan ti restoran nga aglako, wenno ti kabaelan ti kostumer a gumatang, iti alternatibo nga inumen malaksid iti masindadaan nga inumen a maidiaya a kakuyog dagiti taraon dagiti ubbing, nu kiddawen ti gumatgatang iti taraon dagiti ubbing. PAKASAPULAK ITI LINTEG 138? SINNO TI MAAPEKTARAN ITI DAYTOY A BARO A PAGLINTEGAN? Daytoy a paglintegan ket maipakat iti aniaman a restoran nga aglaklako taraon dagiti ubbing a kairamanan ti iinumen. iti Ti "restoran", kas ilawlawag ti Linteg 138, ket kaibilangan ti ngem saan a limitado iti: Fast-food ken dagiti full-service nga establisimiento a panganan Dagiti drive-through wenno walk-up a counter, puesto a pagkapean, cafe, pizza parlor, food stand, concession stand ti sinean, ken dagiti establisimiento a dine-in
KASANO A SUMUROT DAGITI ESTABLISIMIENTO TI MAKAN ITI LINTEG? Babaen iti Sarita ibaga dagiti Babaen empleado ti establisimiento ti makan kadagiti sukida ti masindadaan nga opsyon iti inumen nu ma-order ti taraon dagiti ubing. iti sarita, nasken nga Kayatmo kadi a mapakuyogan ti taraonmo a keiki iti danum, gatas, wenno tubbog ti mansanas? L DANUM 1% a Gatas 100% Tubbog ti Prutas Dagiti Menu Dagiti menu ti in-store ken online ket nasken nga ilista na LAENG dagiti nasalun-at nga opsyon ti inumen para kadagiti taraon dagiti ubbing, nangnangruna nu: Sampol a Keiki Menu PARA KADAGITI BISITAMI A 12 A TAWEN TI EDADNA KEN NABABBABA Ti Puro a Gatas ket nasken a mailista* kas 1% wenno awan tabana TUNGGAL TARAON A KEIKI KET ADDA KAKUYOGNA A LIBRE A MAINOM KEN PASUROT PILI A MAYSA A RUKOD TI KEIKI A MAINUM Ti Juice ket nasken a mailista* kas 100% a juice 1% A GATAS | 100% A TUBBOG TI MANSANAS | DANUM Awan ti refill malaksid iti danum PILI A MAYSA A PASUROT Dagiti aytem a mainom a nakalista kadagiti menu ket mabalin a kairamanan dagiti branded a produkto a mayannatup iti nutrina iti Linteg 138.* PRITO A PATATAS | NAIWA-IWA A MANSANAS | BROCCOLI | MANDARIN A KAHEL | SAUCE TI MANSANAS | BABASSIT A KAROT DAGITI PAGPILIAN ITI TARAON Amin a menu - pammigat, pangngaldaw, ken/wenno pangrabii -nu kairamanan dagitoy dagiti taraon dagiti ubbing, nasken nga ilistana dagiti nasalun-at nga inumen a maiyannatup. MAKARONI KEN KESO CHICKEN NUGGETS PANG-UBING NGA HAMBURGER WENNO CHEESEBURGER Amin a ladawan dagiti taraon dagiti ubbing ket nasken nga ipakitana dagiti nakalista iti ngato a nasalun-at a masindadaan nga inumen. DANUM Para kadagiti kanayonan a saludsod, maidawat nga kontaken ti Departamento ti Salun-at, Pananglapped iti Saan nga Umim-imbag a Sakit ken ti Dibision ti Panangidur-as iti Salun-at iti (808) 586-4488 wenno bisitaen ti LINTEG 138


UNIVERSITY OF CALIFORNIA, SAN FRANCISCO DAGITI TATTAO A MAKIPARTISIPAR ITI EKSPERIMENTO DAGITI LISTAAN TI KARBENGAN Dagiti sumaganad a karbengan a nakalista iti baba ket dagiti karbengan iti tunggal tao a makipartisipar iti panagsukisok a panagadal. Kas maysa a tao a makipartisipar iti eksperimento, dagiti sumaganad ket karbengak: 1) Mapakaammoan no ania ti kayat a matakwatan ti panagadal, 2) Mapakaammoan no ania ti mapasamak kaniak ken no aniaman kadagiti proseso, ag- agas, wenno aparato ket naiduma kadagiti kadawyan a maar-aramid, 3) Mapakaammoan maipapan kadagiti kanayon ken/wenno importante a peggad, madi nga epekto, wenno dagiti saan a nasayaat a rikna nga ipaayna kaniak para iti gandat ti panagsukisok, 4) Mapakaammoan no adda namnamaek a benepisyo kas maysa a makipartisipar, ken, no adda, ania dayta a benepisyo, 5) A mapakaammoan kadagiti dadduma a pagpiliak ken no nasaysayaat kadi wenno dakdakes ngem ti pannakipartisipar iti daytoy a panagadal, 6) Mapalubusan nga agsaludsod maipapan ti panagadal sakbay nga umanamongak a makipartisipar ken uray no madaman ti panagadal, 7) Mapakaammoan no ania a medikal a panagagas ti adda no addaman rumsua a kumplikasyon, 8) Agkedked a makipartisipar wenno agbabawi a makipartisipar uray no nangrugin ti panagadal. Daytoy a desisyon ket saanna nga apektaran ti karbengak nga umawat ti taripato kas no saanak a nakipartisipar iti panagadal, 9) Umawat ti kopya ti pirmado ken addaan petsa a pormas ti pammalubos, 10) Saanda a puwersaen no agpanpanunotak pay laeng no makipartisiparak wenno saan iti panagadal. No addaanak kadagiti saludsod, masapul nga agsaludsodak kenni researcher wenno iti assistant researcher. Kanayonan, mabalinko a kontaken ti Institutional Review Board, nga isu ti responsable para iti proteksyon dagiti volunteers kadagiti proyekto ti panagsukisok. Mabalinko nga awagan ti opisina ti committee idiay (415) 476-1814 manipud 8:00 AM agingga 5:00 PM, Lunes agingga Biyernes, wenno suratan ti UCSF Human Research Protection Program, Box 0962, 3333 California St., Ste. 315, San Francisco, CA 94143. Awagan ti (415) 476-1814 para iti impormasyon maipapan ti translation. Researchers: If using the "short form" method of consent, affirm the following and obtain the signatures below: The elements of consent were presented orally on (date). Subject Signature Witness Signature Ilocano - 8/16


Makatulong a lawwalawwa 2 [Panangmanehar iti Peste] 1) Wolf Spider Pagilasinan: Duyog ti buksitna. Atiddog ken immakikid dagiti sakana. Masansan a nalidem ti kolorna nga agpannuray ti maris dapo, maris‐kape, ken nangisit. Saan nga agar‐aramid iti sapot no di ket tiliwenna dagiti kanenna. Nakakapet iti akinlikod a paset ti buksit ti babai a lawwalawwa dagiti itlogna a nabungon ti seda. Kumpet dagiti kappessa a lawwalawwa iti buksit ti inada. Taraon: Nagaget nga agtiliw ti kanenna daytoy a lawwalawwa. Sukisokenna dagiti rabaw ti mula ken danum nga agsapul iti legleg, balbalkot, kutalo, kappessa nga igges, ken kulibangbang ti rusot. Kabaelanna a kanen ti 7‐45 a legleg iti inaldaw. Daytoy ti kangrunaan a mangan kadagiti legleg. Kanen met dagiti an‐annak a lawwalawwa dagiti an‐annak ti legleg. 2) Lynx Spider Pagilasinan: Dagiti atitiddog a sakana ket addaan iti maris‐kape a siit‐siit. Lumagtulagto daytoy a lawwalawwa ken napardas a kumalay‐at kadagiti ungkay ken bulong ti mula. Ak‐akikid ti akinlikod a parte ti bagina ken adda dua a lumabbaga a paatiddog nga urit iti bukotna ken sagu‐uppat a pairig a gurit a kolor‐dapo iti sikiganna. Saan nga agar‐aramid iti sapot no di ket agsursursor latta. Suruten ken kemmegenna dagiti tiliwenna. Banbantayan a naimbag ti babai dagiti ummong ti itlogna nga adda iti bulong ti mula. Taraon: Aglemmeng daytoy a lawwalawwa manipud kadagiti tiliwenna nga insekto ket agpakita laeng no addan iti asideg. Kaaduan kadagiti tiliwenna ket kulibangbang nga insekto ngem mangan met iti legleg, balbalkot, kulibangbang a rusot, dangaw ti bukel ti pagay ken kutalo. Kabaelanna ti mangan iti 2 ‐ 3 kulibangbang iti tunggal aldaw.
3) Jumping Spider Pagilasinan: Agatiddog daytoy iti 5‐9 a milimetro. Nabussog ti bagina ken nalulukmeg dagiti ababa ngem napigsa a sakana. Saan nga alisto nga agkuti no maisturbo a kas iti wolf spider. Dadakkel ti matana ken daddadakkel dagiti akinsango a sakana. Kasla pusa no agtiliw iti kanenna. Saan nga agaramid iti sapot ngem balkotenna dagiti itlogna ken bagina no madama nga aglupos. Mabalin nga adda wenno awan buok ti bagina Taraon: Mangan daytoy iti legleg, nataengan a ngilaw ken dadduma pay a babassit nga insekto. Makakaan iti agarup 2‐8 nga insekto iti tunggal aldaw. Source: Field Guide on Harmful and Useful Organisms in Philippine Ricefields (Insects and Non‐insects). PhilRice. 2003 Reviewed by: Genaro S. Rillon Language Editors: Bethzaida M. Catudan Leah May dC. Tapec Nonilon I. Martin


APAY KASAPULAN NGA MALAPPEDAN ITI COLON CANCER? Ti kolon kanser ket mangrugi a panagdakkel iti sadinuman a paset ti kolon, managanan daytoy ti "polyp". No haan nga maikkat, dagiti dadduma a "polyps" ket agbalin a kanseros. Ti kolon kanser ket mabalin a pakaigapuan iti ipapatay. Deckle a bagis Uneg ti kolon Polip Polip na may kanser ANIA DAGITI SINTOMAS ITI KOLON KANSER? Adu a tattao nga adda kolon kanserda ket AWAN iti sintomasda. Ngem no agparang iti sintomas, isuda dagitoy: Adda dara iti naiebleng wenno naitakki Panagbalbaliw iti kankanayon a panag-ebleng Kumutkutong nga awan maitutop a rason Kankanayon nga agsakit iti boksit Marikna iti pannakabannog nga awan iti gapuna SIASINO ITI MAKAALA TI KOLON KANSER? Uray siasinno. Masgagangay para kadagiti agtawen iti 50 agpangato. Dagiti sumagmamanad a banag nga mangpadakkel ti kundaway tapno makaala ti kanser: Addaan "polyps" Addaan sakit nga Crohn's wenno nakaro a pinagletteg ti boksit (Ulcerative Colitis) Addaan kabagyan nga adda kolon kanser Ditoy Hawaii, ti kolon kanser ket maikatlo a masgagangay a kanser kadagiti Pilipino a lalaki ken babai KASANOTAYO A LAPDAN TI KOLON KANSER? Regular a panagpaamiris para iti kolon tapno maduktalan iti "polyps" ket maikkat sakbay nga agbalin a kolon kanser Kasapulan a mangrugi nga agpaamiris manipud agtawen 50 ANIA A KLASE TI PINAGPAAMIRIS ITI KASAPULAK NGA ARAMATEN? Adda iti 2 a epektibo nga pamayan: Kasapulam laeng ti maysa. Kasaritam ti doktormo tapno tulungan naka nga agpili. 1. Pinang-amiris no adda dara iti dakkim wenno Fecal Occult Blood Test (FOBT) ket kasapulan nga ubraen maminsan iti tinnawen. Mangted ti doktormo iti usarem tapno maaramidmo daytoy nga pinagpaamiris idyay balaymo. Mangalaka ti sangkabassit nga sample ti takkim ket ibusonmo idyay doktor wenno laboratory. 2. Endoscopy: Sigmoidoscopy or Colonoscopy Nasken a maaramid ti Sigmoidoscopy kada 5 a tawen. Iti doktormo ket usarenna iti maysa a mapilkopilko ken napino a plastik nga tubo tapno makita ti uneg ti kerret ken akinbaba a paset ti kolon tapno mabirukan no addaan ti "polyps" wenno senyales ti kanser. Maaramat daytoy nga pinagpaamiris idyay klinika ti doktor. Nasken a maaramid ti Colonoscopy kada 10 a tawen. Iti doktormo ket usarenna iti at-atiddog a tubo nga plastic tapno kitaenna ti intero a kolon. Maaramat daytoy nga pinagpaamiris idyay klinika wenno ospital. ADA KADPAY SABALI A BANAG TAPNO MALAPPEDAN TI KOLON KANSER? Iti masansan a pinagpaamiris ket isu laeng ti napaneknekan nga pumayan tapno malappedan ti kolon kanser. Dagitoy sumaganad ket tumulong a mangipababa ti tiansayo a makaala ti kolon kanser, ngem kasapulam latta ti agpaamiris: Mangan ti makapasalunat a taraon (iyad-adu dagiti prutas ken natnateng ken kissayan dagiti nataba a taraon) Dika agsigarillo Liklikan ti arak Kasaoyo ti doktoryo maipanggep ti: Panagwatwat Panagtumar ti aspirin BAYADAN KADI TI INSURANCE DAGITOY A PINAGPAAMIRIS? Ti health insurance ken dagiti para ti salun-at nga programa ti gobyerno ket mabalin na nga bayadan ti maysa kadagitoy nga klase ti pinagpaamiris. ADDAPAY KAYAT NGA MAAMUAN? No addaan kayat nga maamuan, tawagan ti: UH SEED Asian American Network for Cancer Awareness, Research and Training 2600 Campus Rd. QLCSS Rm. 413 Honolulu, HI 96822 (808) 371-3948 Email: sya@hawaii.edu or cuaresma@hawaii.edu ANIA TI ARAMIDEK ITAN? Tawagam ti doktormo itan a lawas tapno adda aldaw a panangkitana kenka ket pagsaritaanyo ti piliem a klase iti pinagpaamiris maipanggep ti kolon kanser Isurat ti aldaw iti appointment ken anyaman a saludsud nga kayatmo nga damagen ti doktormo. Itugotmo daytoy a brochure tuno ingka ti doktormo para ti appointment mo. Nagan ti doktor: __________________________ Address: ______________________________ Telepono: Aldaw ti pinagpakita: _________ Oras: ________ Dagiti saludsud para ti doktor: ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ ______________________________ Laglagipen... Ti pananglapped ket nasaysayaat ngem ti panangagas. Ti pinagpaamiris ti kolon kanser ket makaiturong iti nasayaat a salun-at ken at-atiddog a biag.
WHY PREVENT COLON CANCER? Colon cancer begins as a growth in the colon called a polyp. If not removed, some polyps can become colon cancer over time. Colon cancer can cause death. WHAT ARE THE SYMPTOMS OF COLON CANCER? Many people with colon cancer do NOT have symptoms. However, when symptoms appear, they could be: Blood in stool Change in usual bowel movements Weight loss without obvious reason Belly pain that does not go away Feeling tired all the time without reason WHO CAN GET COLON CANCER? Anyone can get colon cancer. It is more common in those age 50 and older. Some other high risk factors are: Has colon polyps Has diseases such as Crohn's or Ulcerative Colitis Has blood relative with colon cancer For Filipinos in Hawaii, colon cancer is the third most common cancer in both men and women. HOW CAN WE PREVENT COLON CANCER? 1. Get regular colon cancer tests to find polyps or early colon cancer and remove them. 2. Colon cancer tests should start at age 50. GET? WHICH COLON CANCER TEST SHOULD I There are 2 types of effective tests. You may only need one. Talk to your doctor to pick a test. 1. Fecal Occult Blood Test (FOBT) should be done once a year. Your doctor gives you a kit to do this test at home. You collect some stool samples with the kit and mail it back to your doctor or laboratory. 2. Endoscopy: Sigmoidoscopy or Colonoscopy Sigmoidoscopy should be done once every 5 years. Your doctor uses a flexible thin tube to look into the rectum and lower part of the colon to find polyps or signs of cancer. This test is done at a doctor's office or a clinic. Colonoscopy should be done once every 10 years. Your doctor uses a longer tube to check the entire colon. This procedure is done at a clinic or hospital. ARE THERE ANY OTHER WAYS TO PREVENT COLON CANCER? Regular colon cancer testing is the only proven method to prevent colon cancer. The following may help you not get colon cancer, but you still need to get tested: Eat a healthy diet (more fruits and vegetables and less fat) Do not smoke cigarettes Avoid alcohol You also can talk to your doctor about: Exercise Taking aspirin DOES HEALTH INSURANCE PAY FOR THESE TESTS? Health insurance and government health programs usually pay for at least one of these tests. NEED MORE INFORMATION? If you have questions, please contact: UH SEED Asian American Network for Cancer Awareness, Research and Training 2600 Campus Road. QLCSS, Rm. 413 Honolulu, HI 96822 (808) 371-3948 Email: sya@hawaii.edu or cuaresma@hawaii.edu WHAT SHOULD I DO NOW? Call your doctor this week for an appointment to discuss your colon cancer testing options. Please write down your appointment and any questions you may have for your doctor. Bring this brochure with you when you go to your doctor's appointment. Doctor's name: _____________________________ Address: Phone: Appointment date: __________ Time: ___________ Questions for your doctor: Please remember... Prevention Is Better Than Treatment. Colon Cancer Screening Promotes Good Health And Longevity. Produced by Filipino Healthy Living Project Asian American Network for Cancer Awareness, Research and Training University of Hawai`i Student Equity, Excellence and Diversity, and Suc Khoe La Vang! (Vietnamese Community Health Promotion Project) at University of California, San Francisco. Funded by the National Cancer Institute. NCI Grant R01CA138778 All rights reserved. April, 2012 Ilokano version Kasano a Malappedan iti Colon Cancer? How Can We Prevent Colon Cancer? Filipino	Community	Health	Program Student Equity, Excellence and Diversity University of Hawai`i at Manoa


DAGITI REKOMENDASION PARA ITI COVID-19 DEPARTAMENTO TI SALUN-AT TI HAWAII ANIA TI ARAMIDEN NU NASUKIMATKA A POSITIBO ITI COVID-19 Tapno maliklikan ti panangiyakar iti sakit kadagiti dadduma, nasken a surutem dagitoy a pagalagadan. Agtalinaed iti pagtaengan malaksid nu mangala iti medikal a taripato
Agtalinaed iti pagtaengan agingga iti: o Mapalabas ti saan a bumaba ti 10 nga aldaw manipud idi damu a rimsua dagiti sintomasmo (wenno nu awananka kadagiti sintomas, saan a bumaba iti 10 nga aldaw ti mapalabas manipud iti petsa a naala ti panagsukimat iti laboratorio); KEN Saan a bumaba iti 24 nga oras ti mapalabas manipud iti maudi a naggurigorka a saanka a nagusar kadagiti agas a pangpababa iti gurigor; KEN Simmayaat dagiti sintomasmo (kas pangarigan, uyek, kurangen iti anges). o o Liklikan ti agusar iti aniaman a klase ti publiko a transportasion, pannakisakay, wenno kadagiti taksi
Isinam ti bagim manipud kadagiti dadduma a tattao iti pagtaenganyo • • • Agtalinaed iti partikular a "siled ti agsakit" Agusar iti naisina a banio Nu masapulmo ti makipulapol kadagiti dadduma a tattao iti uneg wenno ruar ti balay, agisuotka iti pangkalub iti rupa Liklikan ti panagbibinnulod kadagiti personal a banag kadagiti dadduma a tattao iti pagtaenganyo (kas pangarigan, dagiti plato, tualia, ap-ap ti idda) Dalusan dagiti amin a rabrabaw a masansan a maiggeman (kas pangarigan, dagiti counter, pagiggeman ti ruangan). Usaren dagiti pugsit wenno punas a pagdalus iti balay segun kadagiti alagaden ti etiketana
Liklikan ti direkta a panangiggem kadagiti taraken, kaibilangan ti panangaprus, panangarakup, panagpaungngo wenno dilpat, pannaturog iti isu met laeng a lugar, ken pannakibingay iti makan. • Nu mabalin, maituding koma ti kabbalay a mangtaraken kadagiti dingwen/mangserbisio kadagiti animal ken nasken a surotenda dagiti kadawyan a kaugalian iti panaglaba sakbay ken kalpasan nga asikasoenda ti pangbalay nga animal Agaramid iti listaan dagiti amin nga asideg a nakapulapolmo bayat nga agsakitka (kairamanan ti manipud iti 2 nga aldaw sakbay nga agsakitka wenno nu awananka kadagiti sintomas, manipud iti dua nga aldaw sakbay a maala ti pannakasukimatmo iti laboratorio) • • Awagannaka ti empleado ti Departamento ti Salun-at para iti daytoy nga impormasion. Ti kayat na nga sawen ti close contact ket maysa kadagitoy sumarsaruno: o Nu adda kabbalay mo nga tao nga adda COVID-19 o Nu nagyan ka ti 6 nga kadapan ti kaasideg ti maysa nga tao nga adda COVID -19 na ti uneg ti 24 nga oras nga ti pinagtipon nga kabayag na ket 15 nga minutos wenno nabaybayag pay Ti pinagaywan ti maysa nga tao nga adda COVID-19 na o o Nu adda mairwar nga anag nga mapan kenka ti maysa nga tao nga adda COVID-19 n. (kaspangarigan: nu mauyekan ka, agec, etc.)" Aginana ken uminom iti adu Wanawanam a nalaing dagiti sintomasmo. Nu kumaro dagiti sintomasmo, awagam a dagus ti kadawyan a tagaipaaymo iti taripato iti salun-at Sumungbat a dagus nu awagannaka ti empleado ti Departamento ti Salun-at tapno wanawanannaka bayat a nakaisinaka Para kadagiti medikal nga emerhensia, awagan ti 911 ken bagaam ti empleado nga agdispatsa nga addaanka iti COVID - 19. Dagiti ballaag a pagilasinan para iti COVID-19 ket mabalin a kairamanan ti: • Marigatan nga aganges • Saan nga agressat nga ut-ot wenno presion iti barukong Naudi a Napabaro idi maika-23 ti Oktubre 2020
• Baro a rumsua a pannakariro Kinaawan ti kabaelan nga agriing wenno agtalinaed a nakariing Lumitem a bibig ken rupa Kalubam ti panaguyek ken panagbaengmo Masansan nga ugasam dagiti imam iti sabon ken danum iti saan a bumaba iti 20 a segundo wenno dalusam dagiti imam babaen iti alkohol
-based a sanitizer ti ima a naglaon iti saan a bumaba iti 60% nga alkohol. Naudi a Napabaro idi maika
-23 ti Oktubre 2020


Hawai'i State Department of Health Dagiti COVID-19 Bivalent Booster Dagiti COVID-19 bivalent booster a bakuna a partikular a nadisenio a mangsalaknib manipud iti orihinal a COVID-19 ken kadagiti kangrunaan a gagangay a klase ti Omicron variant ket mairekomenda iti amin nga agtawen iti lima (5) ken agpangato. Dagiti napabaro a bivalent COVID-19 booster ket makatulong iti panangisubli iti kimmapuyen a proteksion manipud iti naudi a panagbakuna ken mangipaay iti kanayunan a proteksion kontra kadagiti barbaro a variant; nangnangruna iti BA.4 ken BA.5 a subvariant ti Omicron. Maisingasing dagiti bivalent booster no sika ket: Agtawen iti lima (5) wenno agpangato Nakakumpleton kadagiti Amin nga autorisado a bakuna ken booster para iti COVID-19 ket epektibo a mangpababa iti peggad ti nakaro a panagsakit, pannakayospital ken ipapatay. kangrunaan a serye ti bakuna Addan dua (2) bulan manipud naudi a panagbakunam Dagiti bakuna ken booster para iti COVID-19 ket libre ken magun-odan kadagiti pharmacy, community health center, clinic, ken dadduma pay a healthcare provider iti intero nga estado. Masarakan dagiti vaccination providers iti vaccines.gov. Pfizer wenno Moderna? Mabalinmo agpili! Mabalin nga agpabakuna iti man Pfizer wenno Moderna dagiti indibidual a nabakunaanen iti aniaman a klase iti napalabas. Para iti ad-adu pay nga impormasion, bisitaen ti COVID-19 Bivalent Boosters - Ilocano 10/13/22