1 Taga-Tesalonica 1:1 i 1 Taga-Tesalonica 1:8 1 Taga- Tesalonica 1 Dakami da Pablo, Silas, ken Timoteo iti iglesia ti Dios Ama kenni Apo Jesu-Cristo idiay Tesa- lonica. Adda koma parabur ken kapia kadakayo. 2 Kankanayonkami a mangipaay ti panagya- man iti Dios para kadakayo amin, kas dakdaka- matendakayo kadagiti karkararagmi. 3 Malagipmi nga awan sardengna iti trabahoyo ti pammati iti imatang ti Dios ken Amatayo, aramid iti ayat, ken anus iti kinatalged para iti masakbayan nga adda kenni Apotayo a Jesu- Cristo. 4 Kakabsat nga inayat ti Dios, ammomi ti pannakaayabyo, 5 no kasano nga immay ti naimbag a damagmi kadakayo saan laeng nga iti sao, ngem uray met iti pannakabalin, iti Espiritu Santo, ken iti kasta unay a namnama. Iti kasta met laeng a wagas, ammoyo pay no ania a kita ti lallaki idi addakami kadakayo para iti pagsayaatanyo. 6 Nagbalinkayo a mannulad kadakami ken iti Apo, kas inawatyo ti sao iti adu unay a panagrigrigat nga addaan iti rag-o manipud iti Espiritu Santo, 7 Kas nagbanaganna, nagbalinkayo a paguli- danan kadagiti amin a mamati idiay Macedonia ken Acaya. 8 Ta manipud kadakayo rimmuar iti sao ti Apo, ken saan laeng nga iti Macedonia ken Acaya. Ngem ketdi, rimmuar ti pammatiyo iti Dios iti
1 Taga-Tesalonica 1:9 ii 1 Taga-Tesalonica 2:5 tunggal lugar. Kas nagbanaganna, saanmin a masapul ti agsao iti uray aniaman a banag. 9 Ta isuda mismo ti nangipadamag no ania a kita iti panangawatyo kadakami. Imbagada no kasano a nagsublikayo iti Dios manipud kadagiti didiosen tapno pagserbian ti sibibiag ken pudno a Dios. 10 Impadamagda nga ur-urayenyo ti Anakna manipud langit, a pinagungarna manipud iti patay. Daytoy ni Jesus, nga isu ti mangwayawaya kadatayo manipud iti pungtot nga umay. 2 1 Ta ammoyo, kakabsat, a saan a nasayang ti iyuumaymi kadakayo. 2 Ammoyo a nagsagabakami iti napalabas ken nakababain ti pannakatratomi idiay Filipos, kas ammoyo. Natured kami gapu iti Diostayo a mangisao kadakayo iti ebanghelio ti Dios uray no adu ti lapped. 3 Ta iti pammagbagami ket saan a naggapu iti biddut, wenno naggapu iti kinarugit, wenno naggapu iti panangallilaw. 4 Ngem ketdi, kas pinalubosannakami ti Dios a pangitalkan iti ebanghelio, isu nga agsaokami. Agsaokami, a saan nga ay-aywen ti tao, ngem tapno ay-aywen ti Dios. Isuna ti mangsuksuki- mat kadagiti pusomi. 5 Ta saankami a nangaramat iti sasao a nalabes a pammadayaw iti kaanoman, a kas ammoyo, wenno kas pambar nga agagum, ti Dios ti sak- simi.
1 Taga-Tesalonica 2:6 iii 1 Taga-Tesalonica 2:13 6 Wenno nagbirokkami ti pammadayaw ma- nipud kadagiti tattao, manipud kadakayo wenno kadagiti dadduma. Mabalinkami nga umawat ti karbengan a kas apostol ni Cristo. 7 Ngem ketdi, naannadkami kadakayo a kas iti maysa nga ina a mangliwliwa iti bukodna nga anak. 8 Iti kastoy a wagas ket adda ayatmi kadakayo. Naragsakankami a mangibingay kadakayo saan laeng ti ebanghelio ti Dios ngem uray daytoy bukodmi a biag, gapu ta nagbalinkayo a napateg unay kadakami. 9 Ta malagipyo, kakabsat, trabaho ken bannogmi. Nagtrabahokami iti aldaw ken rabii tapno saankami nga agbalin a padagsen iti siasinoman kadakayo. Bayat dayta a tiempo, inwaragawagmi ti ebanghelio ti Dios kadakayo. 10 Dakayo dagiti saksi, ken kasta met ti Dios, no kasano kasanto, kalinteg, ken awan pakapilawan ti tignaymi kadakayo a namati. ti 11 Iti kasta met laeng a wagas, ammoyo no kasano nga iti tunggal maysa kadakayo, a kas ama kadagiti bukodna nga annak, binagaan ken pinabilegdakayo. Pinaneknekanmi 12 a masapul a magnakayo iti banag a maikari iti Dios, a mangaw-awag kadakayo iti bukodna a pagarian ken dayag. 13 Ta gapu iti daytoy, kankanayonmi met a pagyamanan ti Dios. Ta idi naawatyo manipud kadakami ti mensahe ti Dios a nangngegyo, inawatyo daytoy a saan a kas ti sao ti tao. Ngem ketdi, inawatyo daytoy kas iti kinapudnona, ti sao ti Dios. Daytoy a sao ti agtrabtrabaho met
1 Taga-Tesalonica 2:14 iv 1 Taga-Tesalonica 3:2 kadakayo a namati. 14 Ta dakayo, kakabsat, nagbalin a mannulad kadagiti iglesia ti Dios nga adda idiay Judea kenni Cristo Jesus. Ta sinagabayo met iti isu met laeng banbanag manipud kadagiti bukodyo a kalugaran, a kas inaramidda kadagiti Judio. 15 Isu dagiti Judio a nangpapatay kenni Apo Jesus ken dagiti profeta. Isu dagiti Judio a nangpapanaw kadatayo. Saanda a paragsaken ti Dios. Ngem ketdi, busorenda iti amin a tattao. 16 Pinaritandakami nga agsao kadagiti Hentil tapno maisalakanda. Ti pagbanaganna dayta ket kankanayonda a naynayonan dagiti basba- solda. Umayto ti pungtot kadakuada iti kamau- diananna. 17 Naisinakami kadakayo kakabsat iti ababa a tiempo, saan nga iti puso. Inaramidmi ti amin a kabaelanmi nga addaan ti nakaro a tarigagay a makita ti rupayo. iti presensia, 18 Ta tinarigagayanmi ti umay kadakayo, Siak, ni Pablo maminsan manen, ngem nilappedan- nakami ni Satanas. 19 Ta ania ti namnamami iti masakbayan, wenno rag-o, wenno korona iti pannakaidayaw iti sangoanan ni Apo Jesus iti iyaayna? 20 Ta dakayo ti dayag ken ragsakmi. 3 1 Idi saanmin ngarud a kabaelan a baklayen daytoy, napanunotmi a nasaysayaat iti mabati idiay Atenas. 2 Imbaonmi ni Timoteo, a kabsattayo ken adipen ti Dios iti ebanghelio ni Cristo, tapno
1 Taga-Tesalonica 3:3 v 1 Taga-Tesalonica 3:10 papigsaen ken liwliwaennakayo maipanggep iti pammatiyo. 3 Inaramidmi daytoy tapno awan iti siasino- man a mariribukan kadakayo babaen kadagitoy a panagsagaba. Ta ammoyo mismo a nadu- tokankami gapu iti daytoy. 4 Kinapudnona, idi addakami kadakayo, im- pakpakaunami nga imbaga kadakayo a dan- danikamin nga agsagaba iti pannakaparigat, ket napasamak dayta, kas ammoyo. 5 Ta maigapu iti daytoy, idi saankon a kabaelan a takderan daytoy, nangibaonak tapno maamoak koma ti maipanggep iti pammatiyo. Ta amangan ketdi a sinulisognakayo iti manulsulisog, ken agbalin nga awan serbina ti trabahomi. 6 Ngem immay ni Timoteo kadakami manipud kadakayo ket inyegna kadakami ti naimbag a Imbagana damag iti pammati ken ayatyo. kadakami a kankanayon nga adda iti nasayaat a pakalaglagipanyo kadakami, ken mailiwkayo a makakita kadakami a kas iti iliwmi met a makakita kadakayo. 7 Gapu iti daytoy, kakabsat, naliwliwakami babaen kadakayo gapu iti pammatiyo, kadagiti amin a leddaang ken rigrigatmi. 8 Ta agbiagkami ita, no agtakderkayo a nati- bker iti Apo. 9 Ta ania a panagyaman iti mabalin nga itedmi iti Dios para kadakayo, kadagiti amin a rag-o nga adda kadakami iti sangoanan iti Dios gapu kadakayo? 10 Rabii ken aldaw nga agkarkararagkami a sipapasnek tapno makitami koma dagiti rupayo
1 Taga-Tesalonica 3:11 vi 1 Taga-Tesalonica 4:5 ken maitedmi matiyo. ti agkurkurang kadagiti pam- 11 Sapay koma nga iti Diostayo ken iti mismo nga Ama, kenni Apotayo a ni Jesus ket iturongna iti dalanmi kadakayo. 12 Sapay koma ta aramiden iti Apo a dumakkel ken aglaplapusanan ti ayat iti maysa ken maysa ken kadagiti amin a tattao, a kas aramidenmi met kadakayo. 13 Sapay koma ta aramidenna daytoy tapno mapapigsa dagiti pusoyo nga awan iti pakapi- lawanna iti kinasanto iti sangoanan ti Dios ken Ama, iti iyuumay ni Apotayo a ni Jesus a kaduana dagiti amin a sasantona. 4 1 Kamaudiananna, kakabsat, papigsaen ken Kas panan- guyugoyenkayo iti Apo Jesus. gawatyo kadagiti bilbilin a naggapu kadakami, maipanggep no kasano ti rumbeng a pannag- nayo ken mangparagsak iti Dios, uray iti daytoy a pannagna, tapno saysayaatenyo pay. 2 Ta ammoyo dagiti bilbilin nga intedmi kadakayo babaen kenni Apo Jesus. 3 Ta daytoy ti pagayatan ti Dios: ti kinasan- toyo - a liklikanyo ti kinaderrep, 4 nga ammo ti tunggal maysa kadakayo no kasano ti panangtagikuana iti bukodna nga asawa a babai iti kinasanto ken kinadayaw. 5 Saanka a mangasawa ti babai iti nainlasagan a tarigagay (a kas kadagiti Hentil a saanda nga am-ammo ti Dios).
1 Taga-Tesalonica 4:6 vii 1 Taga-Tesalonica 4:14 6 Awan koma ti tao nga aglabsing ken agaramid ti biddut iti kabsatna iti daytoy a banag. Ta manangibales ti Apo kadagitoy a banbanag, a kas binallaagandakayo ken pinaneknekanmi. 7 Ta saannatayo nga inayaban iti Dios iti kinarugit, ngem iti kinasanto. 8 Ngarud, ti mangilaksid iti daytoy ket saan a tao ti laklaksidenna, no di ket ti Dios, a mangted iti Espiritu Santo kadakayo. 9 No maipapan iti nainkabsatan nga ayat, ti siasinoman nga ag- saanyon a masapul suratkadakayo, ta naisuronakayo mismo ti Dios nga ayatenyo ti tunggal maysa. 10 Pudno, nga ar-aramidenyo amin dagitoy para kadagiti kakabsat nga adda iti entero a Macedonia. Ngem ballakadandakayo, kakabsat, nga ad-adda pay koma nga ar-aramidenyo day- toy. 11 Ibalakadmi pay kadakayo a tarigagayanyo ti agbiag a sitatalna, panunotenyo ti bukodyo a trabaho, ken agtrabahokayo babaen dagiti im- imayo, a kas ti imbilinmi kadakayo. 12 Aramidenyo daytoy tapno magnakayo a nasayaat kas panangraemyo kadagiti adda iti ruar ti pammati ken tapno saankayonton nga agkasapulan. 13 Saanmi a kayat a sabali ti panangawatyo, kakabsat, ti maipanggep kadagiti nakaturog, tapno saankayo nga agladingit a kas kadagiti kaaduan nga awan ti namnamada iti masak- bayan. 14 Ta no mamatitayo a natay ken nagungar ni Jesus, iti kasta, iyegto iti Dios ni Jesus a kaduana
1 Taga-Tesalonica 4:15 viii 1 Taga-Tesalonica 5:5 dagiti nakaturog kenkuana. 15 Ta iti daytoy, ibagami kadakayo babaen iti sao ti Apo, a datayo a nabbiag, a nabati iti iyuumay ti Apo, pudno a saantayonto nga unaan dagiti nakaturogen. 16 Ta bumabanto mismo ti Apo manipud langit. ti Umayto isuna a kaduana ti panagpukkaw, timek ti arkanghel, ken ti trumpeta ti Dios, ket umunanto nga agpangato dagiti natay kenni Cristo. 17 Ket datayo a sibibiag, a nabati, ket maitipon- tayonto kadakuada ti ulep tapno sabtentayo ti Apo idiay tangatang. Iti kastoy a wagas, kankanayontayonton a kadua ti Apo. 18 Ngarud, liwliwaenyo ti tunggal maysa babaen kadagitoy a sasao. 5 1 Ita, maipanggep kadagiti tiempo ken iti panawen, kakabsat, aniaman a banag a maisurat kadakayo. saanen a masapul 2 Ta ammoyon a naan-anay nga umay iti aldaw ti Apo a kasla agtatakaw iti rabii. 3 No ibagada a, "Kapia ken kinatalged," ket kellaat a pannakadadael ti umayto kadakuada. Daytoy ket kaslanto iti sakit ti panagpasikal ti masikog. Awanto ti pamuspusan a makalibasda. 4 Ngem dakayo, kakabsat, awankayo iti ki- nasipnget tapno maunaannakayo iti dayta nga aldaw a kas iti agtatakaw. 5 Ta annaknayo amin ti lawag ken annak ti aldaw. Saantayo nga annak ti rabii wenno ti kinasipnget.
1 Taga-Tesalonica 5:6 ix 1 Taga-Tesalonica 5:16 6 No kasta ngarud, saantayo koma a mat- maturog a kas iti ar-aramiden dagiti dadduma. Ngem ketdi, agpalpaliiwtayo latta ken agteppel. 7 Ta dagiti matmaturog ken dagiti agbartek ket aramidenda daytoy iti rabii. 8 Ngem gapu ta annaknatayo iti aldaw, agtep- Ikabiltayo ti kalasag ti barukong iti peltayo. pammati ken ayat, ken iti helmet, isu iti nakaisig- uradoan iti pannakaisalakan. 9 Ta saan nga intuding ti Dios a pungtot ti pagtungpalantayo, ngem tapno magun-odtayo ti pannakaisalakan babaen kenni Apotayo a Jesu- Cristo. 10 Natay isuna para kadatayo tapno uray no nakariingtayo wenno matmaturog, makipagbi- agtayo kenkuana. 11 Liwliwaen ken papigsaenyo ngarud iti tung- gal maysa, a kas iti ar-aramidenyon. 12 Dawatenmi kadakayo, kakabsat, a big- bigenyo dagiti agtrabtrabaho kadakayo ken man- gibagnos kadakayo iti Apo ken mangbalbalakad kadakayo. 13 Dawatenmi pay kadakayo nga utobenyo ida a raemen iti kasta unay a panagayat gapu iti trabahoda. Makikapiakayo kadagiti kakaduayo. 14 Ballakadandakayo, kakabsat: ballaaganyo dagiti awan urnosna, papigsaenyo dagiti naupay, tulonganyo dagiti nakapsut, anusanyo iti amin. 15 Kitaenyo ta awan koma iti agibales ti dakes iti dakes iti siasinoman. Ngem ketdi, ikarigatanyo nga aramiden iti nasayaat para iti tunggal maysa ken para iti amin. 16 Agrao-okayo a kankanayon.
1 Taga-Tesalonica 5:17 x 1 Taga-Tesalonica 5:28 17 Dikay agsardeng nga agkararag. 18 Pagyamananyo ti tunggal banag, Ta daytoy ti pagayatan ti Dios kenni Cristo Jesus para kadakayo. 19 Saanyo a sebseban ti Espiritu. 20 Diyo laisen dagiti padto. 21 Padasenyo dagiti amin a banbanag. Salimet- metanyo ti naimbag. 22 Liklikanyo iti aniaman a kita iti dakes. 23 Sapay koma ta naan-anay a pasantoen- nakayo ti Dios iti kapia. Sapay koma ta matagi- nayon ti sibubukel nga espiritu, kararua ken bagi nga awan ti pakapilawan para iti iyuumay ni Apotayo a ni Jesu-Cristo. 24 Napudno isuna a nangayab kadakayo, ti met laeng mangaramid iti dayta. 25 Kakabsat, ikararagandakami met. 26 Kablaawanyo amin dagiti kakabsat babaen iti nasantoan nga agek. 27 Dawatek babaen iti Apo nga ibasayo daytoy a surat kadagiti amin a kakabsat. 28 Sapay koma ta adda kadakayo ti parabur ni Apotayo a Jesu-Cristo.
xi Ti Biblia Unlocked Literal Bible in the Ilocano language of the Republic of the Philippines copyright © 2019 Door43 World Missions Community Language: Ilocano Translation by: Door43 World Missions Community Contributor: Alexander D. Pagtacunan Sr., Ambrocio A. Dat-ay Jr., Anabel Magulod, Angelita H. Goco, Arlyn D. Fianza, Daniel Disay, Ely F. Belisario, Euhler Evangelista, Fredelyn R. Castillo, Gerry D. Pido, Gerwine P. Puguon, Irene China Covita, Jacquelyn Pinchingan , Jeffrey G. Arevalo, Jennilyn D. Inway, Jhun Dat-ay, Jomar N. Puclalay, Johnny Ray Lumawan, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Leonardo M. Disay, Liwliwa V. Ario, Lynn Castillo, Marben Obra, Marie fe Lardizabal, Maripple Lopez, Mary johanna delos Reyes, May ann Antonio, Micah H. Asis, Michael L. Pagtacunan, Miriam B. Pido, Nathaniel H. Pascio, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Novie M. Espara, Ralph B. Lantion, Raymond, Recelyn Camilo, Reymark, Robert Diser, Rommel Flores, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Susan L. Soliven, Tomas Domingo, William Tolentino, Ambrocio A. Dat-ay, Arlyn D. Fianza, Bernard Serquina, Bernie Abarquez, David Castillo, Delfin Asis, Euhler Evangelista, Grace Delos Santos, Jhon Alicay, Jhon Sibayan, Jomar N. Puclalay, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Liwliwa V. Ario, Lorenzo Marilao, Marben Obra, Marlon Aggasid, Mary Johanna delos reyes acob, May ann Antonio, Michael L. Pagtacunan, Mila Agpalasin, Myrna Santos, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Pablo Bernardino, Ralph B. Lantion, Recelyn Camilo, Ronnie Acob, Rudy Pascual, Sanie Castillo, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Tano Emboc, This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0. You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that: You include the above copyright and source information. If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes. If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.
xii Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19. 2024-08-19 PDF generated using Haiola and XeLaTeX on 25 Aug 2024 from source files dated 19 Aug 2024


Tungro [Panangmanehar iti Peste] Dua a klase ti bayrus ti makaigapu kadaytoy a sakit - ti tungro bayrus a bacilliform (RTBV) ken ti tungro virus nga spherical (RTSV). Saan a maiyakar ti RTBV no agmaymaysa daytoy. Kasapulanna ti kaadda ti RTSV tapno maiyakar daytoy ti insekto. Ngem maiyakar ti RTSV uray agmaymaysa daytoy. Pagilasinan Agmilatmilat dagiti naganus a bulbulong • Agamarilio wenno natayenteng nga amarillo dagiti nataengan a bulbulong • Saan a dumakkel ken narasay ti gipi iti pagay Tukad ti pagay nga alisto a kapten ti tungro: Bunubon agingga ti panaggipi Palagip: Dakkel ti pagbabaan ti apit no nasapa a maapektaran iti pagay dagiti dua a klase ti bayrus. Bassit ti pagbabaan ti apit no ti RTSV laeng ti mangatakar iti pagay. Nataengan a green leaf hopper Kasano a matungro dagiti pinagayan? Babaen ti aniaman kadagiti sumaganad: Dagiti berde a legleg (green leafhoppers, wenno GLH) a nakaala iti bayrus manipud iti nagkaananna a natungro a mula, naggapasan wenno volunteer rice iti asideg a taltalon. Inraep a bunubon nga addaan ti tungro • Rusing kadagiti naapektaran a naggapasan a saan a naiyarado a nasayaat kalpasan ti panaggapas Kasano a ngumato ti impeksion a tungro? Dagiti mula a naapektaran iti tungro 1. Kaaduan kadagiti kairaep a bunubon ket nasalun‐at. 2. Kalpasan iti sumagmamano nga aldaw, umallatiw dagiti GLH nga addaan ti tungro (kaadduanna ket RTSV) iti naraepan. Mangan ti GLH iti mula a pagay. Mangrugi metten nga agitlog dagiti babbai. 3. Kalpasan ti 1‐2 lawas, addan RTSV kadagiti raep ngem awan pay makita a sintomasna. Umadu dagiti GLH nga agkaan bayat ti panagungar dagiti mula manipud pannakairaepda. Agpessa dagiti immuna nga inyitlog ti GLH, ket agbalin da nga an‐annak.
4. Kalpasan ti 3‐4 lawas, agwaras ti RTSV ken mangrugi metten nga agwaras ti RTBV. Makita met itan dagiti sintomas ti tungro iti kapagayan. Iwaras dagiti an‐annak ken nataengan a GLH ti tungro iti intero a kapagayan. 5. Ti RTSV ken RTBV ket agsaknapen iti pinagayan. Napattopattok dagiti mula a pakitaan iti sintomas ti tungro. 6. Umallatiw dagiti nataengan a GLH kadagiti nagangganus a pagay iti kabangibang a talon. Wagas ti panangmanehar Saan a maagasan dagiti pagay nga addaan ti tungro. Nasaysayaat a lappedan kaysa kontrolen ti tungro. Kultural Aggigiddan nga agmula kadagiti agaabay a talon tapno bumassit ti bilang dagiti agiyakar nga insekto. I‐tiempo ti panagmula no nababa ti bilang dagiti insekto. Dadaelen dagiti naggapasan kalpasan ti panagapit babaen ti panagarado ken panagpatag tapno maikkat dagiti mula a pagnaedan ti GLH. Ikkaten dagiti addaan tungro a pagay tapno mapabassit ti bilangda ngem saan nga epektibo daytoy gapu ta adun ti naapektaran a mula. Agsabog. Nakirkirang ti panagraira ti tungro kadagiti talon a naisabog dagiti bin‐i ngem kadagiti talon a naraepan. Ammuen a nasapa ti kaadda ti sakit. Kitaen ti kaadu ti addaan sakit a mula. Siputan ti kaadda dagiti GLH. Obserbaren dagiti kabangibang a talon. Paruten dagiti mula a kinapet ti sakit. Agmula iti naandur a barayti. Pilien dagiti barayti a saan a naapektaran ti sakit iti napalabas a panagmula. Itantan ti naandur a barayti ti panagatakar ti sakit ket mapabassit ti tsansa a maakaran ti mula ken bumaba ti apit. Naandur laeng ti BPI Ri10 ken IR62 iti GLH. Saanen a naandur ti IR36, IR 42, IR54, ken IR65 iti GLH. Kissayan ti kaadu a daras ti panagmula. Adda lattan pagkaanan ti GLH no agtultuloy ti panagmula iti pagay iti makatawen. Painanaan ti talon iti saan a nakurkurang ngem 1 bulan kalpasan ti panaggapas. Makatulong daytoy a mangpabassit ti panganan dagiti GLH ket bumaba ti bilangda. Agusar laeng iti insektisidio no kasapulan. Saan nga agisprey iti nagbubonan no bassit laeng ti bilang ti GLH ken saan pay a naapektaran ti tungro dagiti bunubon. Saan nga ulit‐uliten ken pabayagen ti panagusar iti insektisidio tapno umadu dagiti gagayyem nga organismo ken mataginayon ti balanse ti bilang dagiti insekto. Ikkaten dagiti adda sakit na a mula. Sapaen nga ikkaten dagiti naapektaran a mula. No naladaw unayen ti panagikkat kadagitoy, maisturbo dagiti GLH tapno ad‐adda nga agwaras ti sakit. Source: Field Guide on Major Disorders of the Rice Plant in the Philippines: Diseases and Nutritional Deficiencies. 2003. PhilRice Dela Peña FA, Cabunagan RC, Castillo N, Choi IR, Leung H, Mew TW, Oña I, Savary S, Vera Cruz CM, Willocquet L, Banigued C. 2010. Rice Diseases: Biology and Management (Presentation during the Philippine Rise Self‐Sufficiency Plan Technology Updates Seminar) Language Editors: Bethzaida M. Catudan Leah may dC Tapec Nonilon I. Martin


M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , H U L I O 2 0 1 5 Ni Presidente Dieter F. Uchtdorf Maikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Nasayaat ti amin No panunotek maipapan iti tawidtayo kadagiti nagkauna a kameng, maysa kadagiti makatignay a banag nga umay iti panunotko ket ti himno a "Come, Come, Ye Saints" (Hymns, no. 30). Dagiti naka- aramid iti atiddog a panagdaliasat iti Salt Lake Valley ket masansan a kantaenda daytoy a himno bayat daytoy a panagbaniagada. Ammok unay a saan a nasayaat ti amin kadagitoy a Santo. Naipasangoda iti sakit, pudot, bannog, lamiis, bu- teng, bisin, saem, duadua, ken uray pay ipapatay. ti nangpabayag iti panagrang- ayda, mangigapu iti saan a pannakagin- awa, wenno bukod a panagsakripisio wenno panagbannog, nagtititinnulongda iti tunggal maysa. Iti lubongtayo nga adda dagiti panggep a tun- oyen ken kapartido, ad- adda nga ipangpangruna dagiti panggep ti sa- ngapartido wenno bukod ngem iti panagpipinnateg wenno panangpapigsa iti pagarian ti Dios. Iti gimongtayo ita, dagiti panangragpattayo kadagiti panggep a tun- oyen iti politika ket mabalin nga agparang a pangrukod iti kinapategtayo. Ti panangituding ken panggun- od kadagiti panggep Ngem iti baet ti kaadda iti tunggal gapu tapno mangi- pukkaw iti, "Saan a nasayaat ti amin," napadur- asda ketdi ti galad a daydayawentayo ita. Imbilangda dagiti parikutda iti agnanayon a bendision. Nagyamanda kadagiti kasasa- adda. Iti baet ti pakakitaan iti isusupiat, kinantada iti amin a kinatibker ti pammati ti kararuada, "Nasayaat ti amin!" Ti panagdayawtayo kadagiti nagkauna a kameng ket awan kaes- eskanna no saan a mangigapu iti akin- uneg a panagpanunottayo. Dakamatek ti sumagmamano kadagiti kababalinda a mangparparegta kaniak bayat ti panangpa- nunotko iti sakripisio ken panagkumitda. a tun- oyen ket mabalin a napintas a panggep. Ngem no umay ti balligi iti panangragpat kadagiti panggep a tun- oyen a pakaigapuan ti saan a panangibilang, saan a panangikankano, wenno panangpasakit kadagiti sabali, mabalin a nakapatpateg ti gatad dayta a balligi. Inaywanan dagiti nagkauna a kameng dagiti kaka- duada, ken kinitada pay dagiti simmaruno kadakuada, ket nagmulada para kadagiti lugan a simmurot. Ammoda ti pigsa ti pamilia ken dagiti gagayyem. Ket gapu ta nagpannurayda iti tunggal maysa, nagbalinda a napigsa. Nagbalin a pamilia dagiti gagayyem. Panangngaasi Nagpipinnateg dagiti nagkauna a kameng iti tunggal maysa kadakuada ania man dagiti nagtaudanda a mainaig iti gimong, ekonomia, wenno politika. Uray pay daytoy Nagserbi dagiti nagkauna a kameng a kas nasayaat a palagip ti no apay a nasken a parmekentayo ti sulisog a mangibukod iti bagitayo, ngem ketdi, danunen tapno tulu- ngan ti tunggal maysa ken maaddaan iti asi ken agiinnayat iti maysa ken maysa. 1
Aramid "Maykay' Sasanto; awan pagbutnganyo." Nagbalin daytoy a binatog a kansion kadagiti nabannog nga agdaldaliasat. Narigat a panunoten no kasano ti karigat ti panagbannog dagitoy naindaklan a kararua. Pannagna ti maysa kadagiti kalakaan nga inaramidda. Nasken nga ag- titinnulongda nga agbannog tapno makaipaayda iti taraon, makatarimaan kadagiti karison, makaaywanda kadagiti ayup, makapagserbida kadagiti masakit ken nakapuy, maka- sapul ken makapagsakdoda, masaluadanda dagiti bagba- gida kadagiti dumteng a peggad ti tiempo ti panawen ken adu pay a makapeggad a banag iti let- ang. Agriingda iti tunggal agsapa nga addaanda kadagiti na- lawag a panggep ken tun- oyen a maawatan ti amin: tapno agserbi iti Dios ken kadagiti padada a tao ken makasangpet iti Salt Lake Valley. Inaldaw a nalawag kadakuada dagita a panggep ken tun- oyen; ammoda no ania ti masapul nga aramidenda ken napateg ti panagdur- as ti tunggal aldaw. Iti panawentayo - a nalaka unay a ragpatentayo ti kaa- duan ti tartarigagayantayo - makasulisog ti agsikko wenno sumuko no kasla narusanger wenno nasang- at wenno na- teppang ti kalsada a pagnaan iti sanguanantayo. Kadagita a kanito, mabalin a maparegtatayo a mangpanunot maipapan kadagiti lallaki, babbai, ken annak a saan a nangpalubos iti sakit, rigat, saem, ken uray pay patay tapno manglapped kadakuada iti pinilida a dalan. Naadal dagiti nagkauna a kameng a ti panagaramid kadagiti narigat a banag ket nangpauneg ken nagpapigsa iti bagi, panunot, ken espirituda; nangpalawa iti pannaka- awatda maipapan iti nadiosan a kababalin; ken nangpa- dakkel iti kinaasida kadagiti dadduma. Daytoy nga ugali ti nangpatibker kadagiti kararuada ken nagbalin a parabur kadakuada iti napaut kalpasan ti gibus ti panagbaniagada kadagiti kapatagan ken kabambantayan. Panangnamnama iti Nasayaat Idi nagkanta dagiti nagkauna a kameng, nangipeksada iti maikatlo nga adalen: "Yisemyo ti rigat." Daytoy ti maysa kadagiti naindaklan nga ironia [kayatna a sawen a sao a kasupadina ngem pudno] ti panawentayo a na- kaparaburantayo iti nawadwad ngem mabalin a nalidaytayo. Dagiti datdatlag ti kinarag- ay ken teknolohia ti mangparag- o kadatayo ken mangtedda kadatayo iti seguridad, ragragsak, apagkanito a pannakapnek, ken nam- ay, ngem iti baet ti amin dagitoy mariknatayo ti nalaus unay a panagliday. 2 Dagiti nagkauna a kameng, a nalaus ti panagsakripi- sioda, nagnada nga awanan a pulos ken nabisinanda uray koma la dagiti kangrunaan a kasapulan tapno agbiagda. Naawatanda a saan a dumteng ti ragsak kas bunga ti gasat wenno pasamak a di namnamaen. Awan duadua a saan a dumteng daytoy manipud iti kaadda ti amin a tarigagay a pimmudno. Saan a sumangbay ti ragsak manipud kadagiti pasamak iti ruar. Sumangbay daytoy manipud iti uneg - ania man ti mapaspasamak iti aglawlawtayo. Ammo dagiti nagkauna a kameng dayta, ken addaan iti dayta nga espiritu nasarakanda ti ragsak iti tunggal pasa- mak ken tunggal pannubok - uray kadagita a pannubok a nangaring kadagiti kaunggan a paset dagiti kararuada. Dagiti Pannubok No dadduma malaglagiptayo maipapan iti panagibtur dagiti nagkauna a kameng ken sigigin- awa nga isaotayo, "Agyamanak ta diak pay nagbiag iti dayta a panawen." Ngem ania ngata no dagita a natured a nagkauna a ka- meng no makitadatayo koma ita, ket saanda kadi a mayeb- kas ti isu met la a pakaseknan. Nupay nagbalbaliwen dagiti panawen ken pasamak, saan a nagbalbaliw dagiti pagbatayan para iti panangsango kadagiti pannubok ken naballigian a panagbiag a sangka- maysa kas managpipinnateg ken rumangrang- ay a komu- nidad iti Dios. Manipud kadagiti nagkauna a kameng masursurotayo ti maaddaan iti pammati ken panagtalek iti Dios. Masur- surotayo ti maaddaan iti panangngaasi kadagiti dadduma. Masursurotayo a ti aramid ken kinagaget ti mangparabur kadatayo saan laeng a temporal no di ketdi pay espiritual. Masursurotayo a sidadaan a gun- odentayo ti ragsak ania man dagiti kasasaadtayo. Ti kapintasan a wagas a makapagdayaw wenno maipa- kitatayo ti panagyaman kadagiti nagkauna a kameng ket ti panangusartayo iti bukodtayo a biag dagiti kinapudno kadagiti bilin ti Dios, panangngaasi ken panagayattayo kadagiti padatayo a tao, ken ti kinagaget, panangnamnama iti nasayaat, ken ragsak dagiti nagkauna a kameng nga impakitada a naimbag iti bukodda a panagbiag. No aramidentayo daytoy, madanontayo iti panagla- bas dagiti dekada ti panawen, a mangkibin kadagita a natakneng a nagkauna a kameng, ket inayontayo dagiti bukodtayo a timek iti timekda bayat ti panakipagkantatayo kadakuada iti: "Nas'yaat! Nas'yaat!"
PANANGISURO MANIPUD ITI DAYTOY A MENSAHE (a mabalin a mangbasanto ti journalyo iti maysa nga Mabalin a kayatyo a rugian babaen ti panangkanta iti "Come, Come, Ye Saints" (Hymns, no. 30) a kaduayo dagiti sarungkaranyo. Mabalinyo ti mangisalaysay iti maysa a padas no dakayo wenno ti maysa a tao nga am- ammoyo ket nangyaplikar iti biagna kadagiti pagbatayan ti panangngaasi,aramid, wenno panang- namnama iti nasayaat. No maparegtakayo, mabalinyo ti mangipaneknek maipapan kadagiti parabur a dumteng manipud iti panagbiagyo kadagitoy a pagbatayan ket ikariyo kadagiti sarsarungkaranyo a makaawatda met kadagiti kasta met la a parabur. aldaw) tapno maammuanda no ania idi ti inaldaw a panagbiagyo. Ania dagiti proyekto nga ar- aramidenyo iti pagadalan? Ania ti langa ti siledyo? Ania ti paggu- gustoyo a lagip maipapan itii pamiliayo? Bayat ti panangirugiyo nga agsurat iti sangkabassit iti inaldaw, saan laeng a kabaelanyonto ti kumita a na- saysayaat no kasano a tultulongannnakayo ti Nailangi- tan nga Ama iti inaldaw a panagbiagyo, kas met laeng iti panangtarabayna kadagiti nagkauna a kameng, ngem ketdi makaibatikayto pay iti maysa a tawid para iti masakbayan a kaputotanyo. AGTUTUBO ANNAK Panangidulin iti Kasuratan Idilig ni Presidente Uchtdorf ti panawentayo kadagiti panawen dagiti nagkauna a kameng. Idinto a dikayo nakapaglasat kadagiti kapatagan, ad- adda a maipada- kayo kadagiti nagkauna a kameng ngem iti mabalin a panagkunayo! Mabalinyo met ti mangipakita iti kaasi, napasnek nga aramid, ken panangnamnama iti na- Panagsurot iti Pagwadan dagiti Nagkauna a Kameng □ Imbinglay ni Presidente Uchtdorf ti sumagmamano a wagas a nangipakitaan dagiti nagkauna a kameng iti ayatda para iti Nailangitan nga Ama. Kabaelanyo suru- ten dagiti wagas ti pagwadanda. Dagitoy ti sumagma- mano a kapanunotan a pangrugianyo: sayaat. kas iti pannakammotayo nga naipakita dagiti PANANGNGAASI nagkauna a kameng dagitoy a kababalin gapu kadagiti □ Agsurat iti makaliwliwa a surat wenno ipasiarmo ti kasuratan nga indulinda, maam- ammodakayo met da- maysa a tao a malidlidayan. giti kaputotanyo babaen kadagiti journal wenno listaan □ Tulongam ti maysa a kaklase iti homeworkna. ti padpadasyo. ARAMID Mangala iti sumagmamano a minuto a mangisu- □ Mangitudingka iti maysa a panggep a tun- oyen. Agara- rati iti sangkabassit maipapan iti bagiyo iti journalyo. midka iti maysa a banag iti daytoy a bulan a makatulong mabalinyo nga isurat maipapan kadagiti naespirituan kenka a mangragpat iti paggepmo a tun- oyen. a bambanag, kas koma iti no kasano aa nagun- odyo ti □ Tulongam dagiti dadakkelmo nga agluto iti pangrabii. pammaneknekyo wenno kasano a narimbawanyo da- PANANGNAMNAMA ITI NASAYAAT giti pannubok babaen ti tulong ti Nailangitan nga Ama. □ Agaramidka iti listaan ti 10 a banag iti biagmo. Mabalinyo pay a tulongan dagiti appokoyo iti tumeng □ Umisemka iti maysa a tao a makitam. © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/15. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/15. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, July 2015. Ilokano. 12587 864 3
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , H U L I O 2 0 1 5 Dagiti Kababalin ni Jesucristo: Manangpakawan ken Naasi Nainkararagan nga adalenyo daytoy a material ken kalikagumanyo nga ammuen no ania ti ibinglayyo. Kasano ti pannakaawatyo iti biag ken mision ti Mangisalakan ket mangpapigsa iti pammatiyo Kenkuana ken mangparabur kadagiti ay- aywananyo babaen ti visiting teaching? Para iti ad- adu pay nga impormasion, mapan iti reliefsociety.lds.org.. Pammati • Pamilia • Tulong Daytoy ti paset ti maysa a serye dagiti Mensahe iti Visiting Teaching a mangitampok kadagiti kababalin ti Mangisalakan. Ti pannakaawat a manangpa- kawan ken naasi ni Jesucristo kadatayo ket makatulong kadatayo a mangpakawan ken mangipaay iti kaasi kadagiti sabali. "Ni Jesucristo ti Pagwadantayo," kinuna ni Presi- dente Thomas S. Monson. "Ti biagna ket tawid ti ayat. Inagasanna dagiti masakit; tinulongan ken pinaregtana dagiti marigrigat ken maidaddada- nes; insalakanna ti managbasol. Iti kamaudiananna ket pinatay isuna ti makagura a bunggoy a mangriribuk. Nupay kasta umar- araraw manipud iti turod ti Golgota dagiti balikas: 'Ama, pakawanem ida; ta dida ammo ti ar- aramidenda' - maysa a kangrunaan a pagwadan ti asi ken ayat iti biag iti daga." 1 No pakawanentayo dagiti sabali kadagiti basolda, pakawanennata- yonto met ti Nailangitan nga Ama. Indawat kadatayo ni Jesus nga "agbalinkayo ngarud a naasi, kas iti panagbalin met ti Amayo aa naasi" (Lucas 6:36). "Umay ti pannakapa- kawan dagiti basoltayo nga addaan kadagiti kondision," kinuna ni Presidente Dieter F. Uchtdorf, ma- ikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen. "Nasken nga agbaba- witayo. Ditayo kadi amin, iti maysa a panawen wenno sabali, sipapa- kumbaba nga umasideg iti tugaw ti kaasi ket dumawattayo iti parabur? Ditay kadi tinarigagayan ti asi iti amin a pigsa ti kararuatayo - tapno mapakawan kadagiti biddut nga inaramidtayo ken dagiti basol nga inaramidtayo? Ipalubosyo ti Pannub- bot ni Cristo a mangbalbaliw ken mangpaimbag iti pusoyo. Aggiinna- yatkayo. Agpipinnakawankayo." 2 Dagiti Mainayon a Nasantuan a Kasuratan Mateo 6:14-15; Lucas 6:36-37; Alma 34:14-16 Manipud kadagiti Nasantuan a Kasuratan "Nasken a mamakawantayo a kas iti pannakapakawantayo," kinuna ni Elder Jeffrey R. Holland ti Ko- rum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol.3 Ti estoria maipapan iti nayaw- awan nga anak a lalaki ket mangipakita kadatayo iti agpada a dua a kita ti panagpakawan: napa- kawan ti maysa nga anak a lalaki ken ti maysa nga anak a lalaki ket nagkarigatan a mamakawan. Innala ti inaudi nga anakna a lalaki ti tawidna, alisto a binusbosna daytoy, ken idi panagbisin, nagtra- baho isuna a para pakan iti baboy. Kuna ti nasantuan a kasuratan, "idi a nagpanunot," nagawid isuna ket kinunana iti amana a saan isuna a maikari nga agbalin nga anakna. Ngem pinakawan isuna ti amana ket impartianna iti nalukmeg a baka tapno agpapasken. Nagawid ti inauna nga anak manipud iti trabahona iti talon ket nakagura. Impalagipna iti amana a nagserbi isuna iti adu a tawen, saan a nag- labsing kadagiti bilin ngem "uray kaano dinak inikkan iti bassit a kalding tapno makipagragragsak kadagiti gagayyemko." Insungbat ti ama, Anak sika addaka nga ag- nanayon kaniak, ket amin dagiti gamengko kukuam ida. Ngem masapul ti panagrambak ken panagay- ayat: ta daytoy kabsatmo natay ket nagungar, ken napukaw ket nasarakan" (kitaen iti Lucas 15:11-32). DAGITI NAGADAWAN 1. Thomas S. Monson, "Love, the Essence of the Gospel," Liahona, Mayo 2014, 91. 2. Dieter F. Uchtdorf, "The Merciful Obtain Mercy," Liahona, Mayo 2012, 70, 75, 77; emphasis in original. 3. Jeffrey R. Holland, "The Peaceable Things of the Kingdom," Ensign, Nob. 1996, 83. Ibilang Daytoy Kasano a ti pammakawan ket pagsayaatan ti maysa a mamakawan? © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/15. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/15. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, July 2015. Ilokano. 12587 864


PAGLINTEGAN MAINAIG ITI BULI KEN GAMBANG Buli ken Mainum a Danum Ti Board of Water Supply (BWS) ket makalikaguman a regular nga eksamenenna ti danum iti gripo ti balbalay iti intero nga isla tapno makita no adda buli ken gambang dayta maitunos iti paglintegan mainaig iti buli/gambang ti U. S. Environmental Protection Agency (EPA). Nupay nasayaat dagiti resulta ti panangeksamen ken maulit-ulit nga impakitada a ti buli ken gambang ket saan a problema iti mainum a danum kadagiti pagtaengan iti Oahu, rinebisar ti EPA dagiti regulasion idi 2021 tapno ad-adda pay a maprotektaran dagiti konsiumer iti epekto ti buli ken gambang. Pagtaudan ti Buli iti Mainum a Danum Makastrek ti buli iti mainum a danum no agrunot dagiti linia wenno tubo ti danum nga addaan iti buli. Kanayonanna, no sumagmamano nga oras wenno napapaut pay nga agtalinaed ti danum kadagiti tubo nga addaan iti buli, posible a marunaw ti buli iti inumem a danum. Para iti kanayonan nga impormasion maipapan iti buli iti mainum a danum nga impaay ti Environmental Protection Agency (EPA), i-click daytoy . Ti kaadda ti buli iti mainum a danum ket maysa a posible a pagtaudan ti buli. Ti dadduma pay a pagtaudan ti buli ket pintura, seremiko a bambanag, gasolina, bateria, ken kosmetiko. Para iti ad-adu nga impormasion, i-click daytoy . Posible nga Epekto ti Buli iti Salun-at Sigun iti EPA, ti pannakailaok ti buli iti mainum a danum mabalin a grabe ti epektona iti salun-at aniaman ti edad ti maysa a tao. Mabalin a bumaba ti IQ ken kapaut ti panagatension dagiti maladaga ken ubbing. Ti panangipauneg iti buli mabalin nga agresulta iti baro a problema iti panagsursuro ken ugali wenno pakaruenna dagiti agdama a problema iti panagsursuro ken ugali. Ti annak ti babbai a nakaipauneg iti buli sakbay wenno bayat ti panagsikogda mabalin a mas agpegpeggad kadagitoy negatibo nga epekto iti salun-at. Mas agpegpeggad dagiti adulto a maaddaan iti sakit ti puso, nangato a presion ti dara, ken problema iti kidney wenno iti sistema ti nerbio. Para iti ad-adu nga impormasion maipapan kadagiti posible nga epekto ti buli iti salun-at, i-click daytoy . Imbentario ti Linia ti Tubo Maitunos iti 2021 Lead and Copper Rule Revisions, nangaramid ti BWS iti imbentario ti linia ti tubo ti danum a pakairamanan dagiti impormasion para iti intero a linia ti tubo a konektado iti pagtataudan ti danumtayo nga agturong iti balbalay ken pasdek. Dakamaten ti imbentario no ti materiales ket buli, saan a buli, galbanisado a masapul a masuktan, wenno di ammo no adda wenno awanan iti buli.
Tapno maammuam ti ad-adu maipapan iti materiales iti linia ti tubo ti BWS nga agturong iti balay wenno negosiom, i-click daytoy . Panangeksamen iti Kaadda ti Buli ken Gambang Dagiti resulta ti imbentario ti linia ti tubo ti danum kadagiti napili a pasdek ti pagtaengan ken negosio ti mausar para iti panangeksamen no adda buli ken gambang ti danum. Makita ti resulta dagita a panangeksamen babaen ti panangi-click iti link iti baba. I-click daytoy para iti sampol dagiti resulta iti panangeksamen no adda buli ken gambang. Kasanom a Maksayan ti Buli iti Mainum a Danum Dagiti resulta ti panangeksamen iti danum ti gripo ti mangipakita a natalged nga inumen ti danummo. Nupay kasta, no pakadanagam no adda buli iti inumem a danum, adda dagiti addang a mabalinmo nga aramiden tapno maksayan ti peggad. Mabalin a serioso a problema iti salun-at ti resulta ti buli, nangruna iti masikog a babbai ken ubbing. Ti kaadda ti buli iti mainum a danum ket kangrunaan a nagtaud iti materiales ken bambanag mainaig iti linia ti tubo ken linia ti danum iti balay. Responsabilidad ti BWS nga ipaay ti dekalidad a mainum a danum ken ti panangikkat kadagiti tubo a buli, ngem saanna a kontrolado ti klase ti materiales iti linia ti tubo ti danum iti balaymo. Responsabilidadmo met nga ilasin ken ikkaten ti materiales a buli iti tubo ti danum iti balaymo ken ikagumaan a kissayan ti peggad para iti pamiliam. Paruarem ti danum kadagiti tubo sa luktam ti gripo. Sakbay nga usarem ti danum ti gripo, paruarem ti danum kadagiti tubo iti sumagmamano a minuto babaen ti panangilukatmo iti gripo, panag-shower, panaginnaw iti adu a plato. Agusar iti nalamiis a danum. Agusar laeng iti nalamiis a danum kas inumen, pagluto ken pagaramid iti gatas ti maladaga. Ti napudot a danum mabalin a paaduenna ti konsentrasion ti buli iti gripo isu masapul a saan a mausar a pangisagana iti taraon wenno gatas ti maladaga. Ti agburburek a danum saanna a kissayan wenno ikkaten ti buli nga adda iti mainum a danum. Agusar iti pagsagat (filter). Mabalinmo met ti agusar iti filter a sertipikado ti maysa nga
American National Standards Institute a napalubosan a mangted iti sertipiko tapno maksayan ti buli iti mainum a danum. Ipasubokmo ti danumyo. No pakadanagam baka adda buli iti in-inumem a danum ken kayatmo a masubok ti danumyo, kontakem ti BWS. Dagiti impormasion maipapan iti buli iti mainum a danum, dagiti pamay-an ti panangeksamen, ken dagiti addang a maaramidam tapno basbassit ti tiansa a maisarangka iti dayta ket makita iti . Lasinem dagiti marka ti awanan-buli a sertipikasion iti tubo ti danum ken dagiti produkto a mainaig iti tubo. Adda nagdumaan dagiti termino a nababa a buli ken awanan iti buli. Ti Safe Drinking Water Act kinissayanna ti kaadu ti buli manipud 8% a nagbalin a 0.25% para kadagiti tubo, ramramit para iti dayta, ken fixtures sa 0.2% para iti solder ken flux. Para iti ad-adu nga impormasion manipud iti EPA, i-click daytoy .
No madanaganka baka maipauneg ti anakmo ti buli, mabalin nga ipaeksamen no adda buli iti darana. Kontakem ti health care provider-mo iti lugaryo wenno ti Hawaii Department of Health para iti ad-adu nga impormasion. Para iti ad-adu nga impormasion, tawagannakami iti (808) 748-5041 wenno i-email-nakami iti contactus@hbws.org. Para iti ad-adu nga impormasion maipapan iti panangkissay iti pannakaisarang iti buli iti aglawlaw ti balay/pasdekyo ken dagiti epekto ti buli iti salun-at, bisitaem ti Web site ti EPA iti wenno kontakem ti health care provider-mo. Para iti Ad-adu nga Impormasion • EPA: Lead and Copper Rule • EPA: Learn about Lead • EPA: Infographic: Lead in Drinking Water • EPA: Basic Information about Lead in Drinking Water • EPA: Contact Information for Certification Programs and Certified Laboratories for Drinking Water CDC: Lead in Drinking Water Na-update: 05/25/2023