Dagiti Makatulong Nga Singasing Para Ti Kinasagana nu Tiempo ti Emergency Agtalinaed nga nakasagana Agtalinaed nga napapakaammoan
· t n e y r o K i t i n a p a p i a m d a d i r u g e S Ti Hawaiian Electric ket nakatutok iti seguridad yu. Maidawat ta suruten dagitoy nga singasing ken agtalinaed nga natalged! Nu dagiti kable manipod kadagiti poste ket matinnag iti baba wenno ayan ti guardrail, ipagarup nga daytoy ket adda latta koryente na ken dalikado. Madi nga sagsagiden dagiti natinnag nga linya ti koryente, agtalinaed iti 30 feet nga kaadayo. Pagtalinaeden nga dagiti agdan, ramienta (tools), ken pangsukdal (pole) ket kababaan nga 10 feet ti kaadayo manipod kadagiti linya ti koryente. Nu makakita ka iti banag nga nakasab
-it iti linya ti koryente, madim nga ipadas nga ikkaten daytoy. Ipakaammo daytoy iti Hawaiian Electric Trouble Line: Hawai'i: 969
-6666 Maui: 871
-7777 Moloka'i and La−na'i: 1
-877
-871
-8461 O'ahu: 1
-855
-304
-1212 Nu adda tao nga nakoryente gapo iti panagasideg na unay iti linya ti koryente, tawagan ti 911 para iti dagus nga tulong. Madi nga sagsagiden dagiti Photovoltaic panels ken dagiti parte na. Dagiti PV panels ket mangaramid ti koryente ken dapat nga kanayon mo nga ipagarop nga dagita ket makakoryente. Nu mapasamak nga ti solar sysem ket mapirdian nu agbagyo wenno maikkat manipod iti bubong, ikontak iti solar contractor mo. Nu tiempo ti emergency, kas iti appliance nga mapuoran, puteden ti koryente ti balay yu usar iti main breaker wenno switch. Madi nga usaren ti danum nu puor gapo iti koryente. Ti danom ket mabalin nga pagnaan ti koryente pasubli kanyam ken pakagappoanan ti pannakakoryente.
Electrical Safety Nu panawan iti balay, iddepen iti kuryente ayan iti main circuit breaker wenno switch tapno malappedan ti panagpirdi dagiti appliances ken equipment mo.
· t n e y r o K i t i l b u s i a M a g n d e g l a t a N o n p a t g n a d d A i t i g a D Kalpasan ti bagyo wenno panagawan ti koryente, dagiti Hawaiian Electric Companies ket aramiden da dagiti sumaganad nga addang tapno maisubli ti koryente iti kapaspasan nga posible, nga ti seguridad ti ummuna nga prioridad. Uray nu madi dakami makita ayan iti lugar yu, isigurado mi nga agtrabtrabaho kami tapno maisubli iti koryente iti kapaspasan nga posible. Agyaman kami kanyayu para iti anus yu bayat nga aramidenmi dagitoy nga addang tapno maisubli iti koryente iti amin. 01 Kinatalged ti umuna Sakbay nga agtuloy kadagiti panagisimpa, kasapulan mi nga umuna nga sulusyonan iti anyaman nga umuna nga adda nga delikado, kas iti panagikkat ti koryente iti natinnag nga linya ti koryente. 02 Panagammo nu anya iti napirdi ken panagdalus Kasapulan mi nga ammoen ti kinadakkel ti pirdi ken anyaman nga materyales/equipment nga kasapulan ken sulusyunan dagiti problema ti panagasideg. 03 Isimpa ti main transmission ken dagiti substations Nu kasapulan, umuna mi nga isimpa dagiti main transmission lines ken substations, nga agsirsirbi kas iti backbone ti sistema ti koryente. 04 Isimpa dagiti circuits ti lugar Sumaruno, isimpa mi dagiti poste, equipment, linya, ken/wenno naikali nga kable ayan dagiti apektado nga lugar. 05 Isimpa dagiti service lines ken isubli ti kuryente kadagiti indibidwal nga kustomer Dagiti crew ket isimpa dan tun dagiti indibidwal nga service line tapno dagiti nabatbati nga kustomer iti apektado nga disso ket maisublian koryente. 06 Buo nga panagisubli ti circuit Isubli min tun garud iti sistema iti normal nga kondisyon babaen ti panag
-switch kadagiti kustomer paapan kadagiti normal nga circuit. Ti sinuman nga kustomer nga awanan latta ti koryente ket kasapulan nga tawaganda ti local da nga Trouble Line, mapan online, wenno ipakaammo ti kinaawan koryente da ayan iti Hawaiian Electric mobile app.
a n a g a s g a n a P n e k o n a l p g a n a P Ti survival kit iti balay, emergency nga makan, ken danum ket kasapulan unay nu panawen dagiti didigra wenno atiddog nga kinaawan ti koryente nga mangpatalinaed nga agyan ka iti uneg balay. Dagiti survival kit ti balay ket kasapulan nga mairaman dagiti sumaganad: Kompletoen ti plano ti komunikasyon nga makita iti akinlikod nga cover. Listaan para iti Home Survival Nalaka maitugot nga radyo Chemical ligh sticks wenno flashlights ken lampara 14-aldaw nga supply ti madi mabangles nga makan nga nalaka maluto wenno madi kasapulan iluto Cellphone nga addaan iti backup Kanen ken gatas ti maladaga nga pangcharge Danum Extra nga batbaterya Pangabog ti lamok Manual nga panglukat ti lata ken (Mosquito Repellant) panglukat ti botilya Sultip tapno pang-signal para 14-aldaw nga supply ti makan ti tulong ken danum para iti taraken wenno service animal Extra nga barya nga papel nga kwarta Dagiti supply para ti personal nga pangdalus ti bagi, ken diapers Maysa usaran nga plato, tinidor, kutsara, kutsilyo Ice chest ken ice wenno frozen ice packs Maysa usaran nga baso nga pang-napudot ken pang-nalamiis Dagiti posporo wenno maysa lighter nga adda iti uneg ti waterproof nga pagkabilan Dagiti papel nga napkin wenno twalya Butane, propane, wenno canned heat stove, ken umanay nga gasolina para iti 14 nga aldaw; wenno de-uging pagtunoan ken uging Supot nga pagbasuraan Heavy-duty aluminum foil Dagiti plastic nga pagkargaan Boards, shutters, wenno daduma nga materyales nga pangkalob kadagiti naglukatan dagiti tawa wenno ruwangan nga bag Dagiti kangrunaan nga remienta (tools) ken duct tape First aid kit ken dagiti espesyal nga pangagas, karaman dagiti aktwal nga impormasyon ti reseta
d i A t s r i F n e k n o i t a u c a v E TI maysa nga plano para ti evacuation ket importante nga addang para ti panagsagana ti pamilyam para iti emergency. Aglaon daytoy kadagiti impormasion panggep kadagiti pagpilian ti nasalinged nga pagyanan, ruta ti evacuation, ken nu kasano kayo nga agkikinonekta ulit nu masinasina kayo ken dagiti pamay-an ti komunikasyon ket nakompromiso. Dagiti plano para ti evacuation ket kasapulan nga maaramid para iti tunggal sabali nga didigra nga mabalin nga mapasamak ken kasapulan nga mapraktis tapno maliklikan ti pannaka-allilaw bayat ti emergency. Listaan para ti Evacuation Kas mainayon iti Home Survival Kit yu, ti Evacuation Kit ket kasapulan nga mairaman ti: Sleeping bags wenno dua nga ules kada tao Maysa nga kompleto nga pangsukat ti bado, kairaman ti natibker nga sapatos, para iti tunggal miembro ti pamilya Dagiti importante nga papeles kada dokumento (kas iti, papeles ti insurance ken mortgage) ayan iti waterproof nga bag wenno nakasave iti USB flash drive Maaddaan iti full tank nga gasolina wenno full charge nu dekoryente nga lugan nu kaso nga kasapulan ti evacuation Listaan para ti First Aid Kit Adhesive tape, 2" ti kalawa
Papel nga tissue, 1 pakete na nga rolyo Petroleum jelly Applicators, sterile cotton-tipped Plastic nga pagibellengan basura Antibiotics (nakareseta) Alcohol Aspirin Pardible, nadumaduma Baking soda, 4 oz. nga kinadakkel Benda, 2" ken 4" ti kalawa na nga sterile nga rolyo Sanitary napkins Kartib Band-aids, nadumaduma nga kinadakkel Smelling salts Agas para ti panagtakki Sabon Pampatakki Asin, 8 oz. Pangabog ti lamok Agas ti sakit ti ngipen (mosquito repellent) Tiani Agas para ti panagulaw nu biahe Dagiti pangsagat/pangdalus ti danom Patedted iti agong (nose drops)
m u n a D n e k n a k a M Makan Kanayon nga addaan iti emergency nga supply ti makan nga agbayag iti kababaan nga 14 nga aldaw para iti tunggal indibidwal iti pagtaengan. Laglagipen dagiti espeyal nga maiparit nga makan.
Ikabil dagiti nakalata nga makan ayan iti nalammiis nga namaga nga disso. Pilien dagiti makan nga adadu ngem 6 nga bulan ti nabati sakbay mapirdi ken sukasukatan dagita nga kanayon. Usaren dagiti nakalata nga makan nga madi agkasapulan ti luto, ti danom, wenno ti espesyal nga panagisagana. Para kadagiti singasing maipapan ti kinatalged ti makan, mapan iti Hawaii Department of Health's website: ken idownload ti Emergency Handbook for Food Establishments. Danum Kasapulan nga addaan ka iti umanay iti kababaan nga 14 nga aldaw nga danom para iti pamilyam Nu iti emergency ket madi malappedan, punnoen ti tub, washing machine, ken amin nga mabalin nga pagyanan danom iti danom para nu kasapulan ti pandalos ti bagi. Madi kayo agdigos kadagiti batis; mabalin kayo makaala iti sakit gapo iti kontaminado nga danum. Pabassiten ti panagusar ti flush dagiti kasilias. Madi yu usaren ti mabalin nga mainom nga danom tapno ipadas nga kargaan ti kasilias ta baka agresulta daytoy iti panagayos pasubli ti narugit nga danom. Dagiti pamay-an tapno Madalusan ti Danom: Panagpaburek, Panag-disinfect, ken Distillation Para iti adadu nga impormasion, mapan iti
n a k a M i t n a p a p i a m n o y s a d n e m o k e R Protina Nakalata nga luncheon meat Pink salmon Vienna sausage Nakalata nga beans Corned beef Nadumaduma nga soup Corned beef hash Canned beef stew Deviled ham Chili with beans Chunked chicken Pork and beans Tuna Peanut butter Nateng ken Prutas Nakalata nga prutprutas Dagiti juice ti prutas Nakalata nga natnateng Pasas Grains Bagas Napudot nga cereal Namaga nga pasta Soda crackers Cereal Granola/energy bar Daduma pay nga Recomendasyon Non-fat dry nga gatas Non-dairy creamer Asukar Asin/Paminta Jelly Mustard Instant orange drink Ketsup Instant nga kape/tsaa/tsokolate Nakalata nga soft drinks
n o y s a k i n u m o K i t o n a l P Ti kinaadda ti plano ti komunikasyon ket makatulong kadagiti miembro ti balayyu nga maikonekta ulit kalpasan ti emergency. Ti plano ti komunikasyon para iti pamilyam ket kasapulan nga mairaman ti impormasion ti agduduma nga pamay-an nga makontak yu ti maysa ken maysa nu mapasamak man nga dagiti network ti komunikasyon ket congested, madi mapagtalkan, wenno awan. Personal nga Impormasion Nagan: Mobile #: Daduma nga # wenno nagan iti social media: Email: Importante nga medikal ken daduma nga impormasion: Pagkontakan iti Pamilya nu Emergency Nagan: Mobile #: Home #: Email: Address: Kontak iti Ruwar-ti-Estado Nagan: Mobile #: Home #: Email: Address: Agtalinaed nga nakakonekta kadagiti Hawaiian Electric Companies @HawaiianElectric @HwnElectric (O'ahu) @MauiElectric (Maui, La-na'i, Moloka'i) @HIElectricLight (Hawai'i) @HawaiianElectric


Dagiti Gagayyem nga insekto 2 [Panangmanehar iti peste] 1) Mirid English name: Mirid bug Pagilasinan: Berde dagiti nataengan a mirid, atiddog a nakakupin dagiti payakda ken atiddog dagiti antenada. Adda nangisit iti bukotda. Agpada ti itsura dagiti nataengan ken an‐annak ti mirid malaksid iti payakda. Ab‐ababa ti payak dagiti an‐annak. Masansan a makita ida iti puon dagiti gipi nga pakasarakan met dagiti kanenda a legleg. Kumagatda a kasla lamok. Maammuan ti kaaddada iti kapagayan iti dua a wagas: • Wagwagen ti puon ti gipi. Maregreg dagiti mirid iti rabaw ti danum karaman dagiti legleg. • Agusar iti light trap a mangatrakar kadagiti nataengan. Taraon: Sapulenda ti itlog dagiti legleg babaen ti panangisagid ti antenada kadagiti lapsi ti bulong ti pagay. No adda masapulanda nga itlog, bittaken ken sepsependa ti nagyanna. Magusgustuanda dagiti itlog ti kolor‐ kape a legleg ken guritan a rusot, karaman ti an‐annak dagitoy. Kabaelan ti maysa a mirid a kanen ti 7‐10 nga itlog wenno 1‐5 nga an‐annak ti legleg iti maysa nga aldaw. 2) Gitgitara English name: Ground beetle Pagilasinan: Sukog gitara ken lumabbaga a maris‐kape ti nataengan. Atiddog a nakuttong ti tengnged ti gitgitara. Kumutukot dagiti nangisit ken nasilap nga abaleng iti daga tapno ag‐pupa. Kanen ti nataengan dagiti an‐ annak ti legleg ken igges ti balbalkot. Taraon: Magusgustuan ti gitgitara a kanen dagiti legleg. Manganda pay kadagiti alumigas, dangandangan, ken kapessa a rusot. Serrekenda pay dagiti nalukot a bulong tapno kanenda dagiti balbalkot. Kabaelanda a kanen ti 3‐5 nga igges iti tunggal aldaw. Gitgitara
3) Pag‐pagong English name: lady beetle Pagilasinan: Sukog Volkswagen ti bagi ti nataengan a pag‐pagong. Kaaduanna ket maris kahel nga addaan wenno awanan turik‐turik ti payakda. Maris kape ti an‐annak ti pag‐pagong ken kasla buwaya ti langana. Pag‐pagong Taraon: Adu dagiti nataengan a pag‐pagong no tiempo ti panagsabong ti pagay ta kanenda dagiti polen. Agpada a mangan kadagiti peste ti nataengan ken an‐annak a pagung‐pagong. Kaykayatda a kanen dagiti an‐annak ti planthopper ngem ti leafhopper gapu ta nalaklakada a matiliw. Manganda pay kadagiti kappessa nga igges ti balbalkot ken rusot, ken itlog dagiti dadduma pay a peste. Narawrawet dagiti an‐ annak ngem dagiti nataengan a pag‐pagong. 4) Dagum‐dagom English name: damsel fly Pagilasinan: Asideg laeng ti matayab ti nataengan a dagum‐dagom no idasig iti panagtayab ti tuwato. Iti bigbigat, addada kadagiti murdong dagiti bulbulong nga umin‐inom iti linnaaw. Gapu ta saan pay a naan‐ anay a naporma dagiti payak dagiti an‐annak, kumpetda iti akinbaba a paset dagiti gipi ti pagay. Umulida iti pagay tapno agsapul kadagiti an‐ annak ti legleg. Dagum‐dagom Taraon: Manganda kadagiti nataengan ken an‐annak dagiti legleg ken balbalkot. 5) Tuwwato English name: Dragonfly Pagilasinan : Ak‐akaba ti puon ti akinlikod a payak ti tuwwato. Makatayab iti adayo dagiti nataengan. Gapu ta saan pay a naan‐anay a naporma dagiti payak dagiti an‐annak, kumpetda iti akinbaba a paset dagiti gipi ti pagay. Madlaw ti kaado ti tuwwato iti kapagayan no iti agsapa, no nalulem sakbay nga agtudo, ken no madama a mapaspasuyotan ti talon. Dragonfly Taraon: Kanen ti tuwwato dagiti nataengan ken an‐annak dagiti legleg, ken dagiti babassit a kulibangbang.
Source: PhilRice. 2002. Field guide on major disorders of the rice plant in the Philippines (Diseases and Nutritional Deficiencies). Maligaya, Science City of Muñoz, Nueva Reviewed by: Genaro S. Rillon Language Editors: Bethzaida M. Catudan Leah May dC. Tapec Nonilon I. Martin


Dagiti Reperensia iti Workbook iti Gimong a Panagbiag ken Ministerio MAYO 1-7 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 17-19 balakad kenkuana iti di umiso a pannakikadua- na ken Acab. Nupay kasta, ni Jehu nga anak ni Hanani a managsirmata, kinunana ken Jehosa- fat: "Adda naimbag a bambanag a nasarakan kenka." - 2 Cron. 18:4, 5, 18-22, 33, 34; 19:1-3. "Kitaem ti Sabsabali Kas iti Panangkita Kadakuada ni Jehova" w17.03 24 ˚7 Ipappapusom Kadi Dagiti Bambanag a Nai- surat? 7 Pagsasaritaantayo met ti anak ni Asa a ni Je- hosafat. Adu ti nagsasayaat nga ugalina. Gapu ta nagpannuray ni Jehosafat iti Dios, adu ti na- sayaat a naaramidanna. Ngem adda met dagi- ti saan a nasayaat a desisionna. Kas pagarigan, nakialiansa iti dakes nga ari ti makin-amianan a pagarian babaen ti panangyasawana iti anakna iti balasang ni Ari Acab. Ken uray no pinakdaa- ran ni propeta Mikaias, nakikadua latta ni Jeho- safat ken ni Acab a nakigubat iti Siria. Danda- ni natay ni Jehosafat iti paglalabanan. (2 Cron. 18:1-32) Idi nagsubli iti Jerusalem, dinamag kenkuana ni propeta Jehu: "Iti aya nadangkes ti pakaitedan ti tulong, ket kadagidiay aya mang- gurgura ken Jehova a rebbeng a maaddaanka iti ayat?" - Basaen ti 2 Cronicas 19:1-3. w15 8/15 11-12 ˚8-9 Utobem ti Di Agkupas nga Ayat ni Jehova 8 Kayat ni Jehova a maammuantayo nga ay- ayatennatayo ken kitkitaenna dagiti naimbag a maar-aramidantayo. (2 Cron. 16:9) Kas pagari- gan, usigentayo ti inaramidna ken Ari Jehosa- fat iti Juda. Saan a nasayaat ti inaramid ni Je- hosafat idi nakikadua ken Acab nga ari ti Israel tapno maalada manen ti Ramot-galaad mani- pud kadagiti Sirio. Nupay impasigurado ti 400 nga ulbod a propeta nga agballigi ni Acab, im- baga ti pudno a propeta ni Jehova a ni Mikaias a maabakda. Natay ni Acab iti paggugubatan, ken dandani natay ni Jehosafat. Idi nakasublin iti Jerusalem, inusar ni Jehova ni Jehu a mang- 9 Iti rugi ti panagturayna, binilin ni Jehosafat dagiti prinsipe, Levita, ken papadi a mapanda iti amin a siudad ti Juda tapno isuroda kadagi- ti tattao ti Linteg ni Jehova. Nagballigi dayta ta dagiti tattao iti sabali a nasion nagbutengda ken Jehova. (2 Cron. 17:3-10) Nupay nakaa- ramid ni Jehosafat iti di umiso, nakita ni Je- hova dagiti naimbag nga inaramidna. Ipalagip daytoy a salaysay iti Biblia nga uray imperpek- totayo, saan nga agkupas ti ayat ni Jehova ka- datayo no aramidentayo ti amin a kabaelantayo nga agserbi kenkuana. Panagkali iti Naespirituan a Gameng w17.03 20 ˚10-11 Agserbika ken Jehova iti Naan-anay a Puso! 10 Ti anak ni Asa a ni Jehosafat "nagtultuloy a nagna iti dalan ni amana nga Asa." (2 Cron. 20:31, 32) Kasano? Kas ken amana, pinaregta ni Jehosafat dagiti kailianna a birokenda ni Je- hova. Inaramidna dayta babaen ti panangyur- nosna iti pannakaisuro ti "libro ti linteg ni Je- hova" iti intero a Juda. (2 Cron. 17:7-10) Napan pay iti masakupan ti makin-amianan a pagarian ti Israel, iti kabambantayan a rehion ti Efraim, "tapno mapasublina ida ken Jehova." (2 Cron. 19:4) Ni Jehosafat ket ari a "nangbirok ken Je- isuamin a pusona." - 2 Cron. hova buyogen ti 22:9. 11 Mabalintayo amin ti makiraman iti nakasak- saknap a panangisuro nga ipapaaramid ni Je- hova ita. Kalatmo kadi nga adda dagiti ma- suruam maipapan iti Biblia kada bulan, ket matignaymo ida nga agserbi iti Dios? Baba- en ti panangikagumaam ken iti tulong ti Dios, makairugika iti panangyadal iti Biblia. Ikarkara- ragmo kadi dayta a kalat? Kayatmo kadi nga mwbr23.05-IL 1
aramiden dayta, uray no isakripisiom ti daddu- ma nga orasmo? Ken kas ken Jehosafat a na- pan iti Efraim tapno pasublienna dagiti tattao iti pudno a panagdayaw, matulongantayo met dagiti kakabsat a limmamiis. Kasta met, dagiti panglakayen bisitaen ken tulonganda dagiti na- ilaksid a nangisardengen iti dakes nga aramid- da nga adda iti teritoria ti kongregasionda. MAYO 8-14 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 20-21 "Agtalekkayo ken Jehova a Diosyo" w14 12/15 23 ˚8 Sangsangkamaysa a Sanguen ti Panungpa- lan Daytoy a Lubong 8 Idi kaaldawan ni Ari Jehosafat, naipasango ti ili ti Dios iti nabileg a kabusor, "maysa a dakkel a bunggoy" manipud kadagiti kabangibangda a lugar. (2 Cron. 20:1, 2) Nagsayaat ti inaramid dagiti adipen ti Dios gapu ta saanda a pinadas a parmeken dagiti kabusorda babaen iti bukod- da a bileg. Imbes ketdi, immararawda ken Je- hova. (Basaen ti 2 Cronicas 20:3, 4.) Saan a nagpannuray ti tunggal maysa iti bukodna a ka- panunotan. Kuna ti Biblia: "Sitatakder idi iti sa- nguanan ni Jehova ti amin a kameng ti Juda, uray ti ubbingda, ti assawada ken ti annakda." (2 Cron. 20:13) Nagtalek ken Jehova ti intero a nasion, agtutubo ken natataengan, ket nagtul- nogda iti bilin ni Jehova. Saanda a nagsisina ket sinalakniban ida ni Jehova manipud kadagi- ti kabusorda. (2 Cron. 20:20-27) Kas ili ti Dios, saan kadi a nagsayaat nga ulidan daytoy kada- tayo no kasano a sanguentayo dagiti pakariga- tan? w21.11 16 ˚7 Dakayo a Kakaskasar - Isentroyo ti Biagyo iti Panagserbi ken Jehova 7 Nakisarita ni Jehova ken Jehosafat babaen ti Levita a ni Jahaziel. Imbaga ni Jehova: "Ag- mwbr23.05-IL 2 puestokayo, agtakderkayo, ket kitaenyo ti pana- ngisalakan ni Jehova kadakayo." (2 Cron. 20:13- 17) Talaga a karkarna nga estratehia dayta iti pannakigubat! Ngem saan a tao ti nangibilin iti dayta no di ket ni Jehova. Siento porsiento a nagtalek ni Jehosafat iti Diosna, ket nagtulnog. Idi sumangon ni Jehosafat ken dagiti tattaona kadagiti kalabanda, saan a dagiti kalaingan a soldado ti pinagpuestona iti sanguanan ti ar- madana, no di ket dagiti awanan armas a lalla- ki, a mangidaydayaw ken Jehova babaen ti pa- nagkanta. Saan a pulos a pinaay ni Jehova ni Jehosafat; inabak ti Dios ti armada dagiti kala- ban. - 2 Cron. 20:18-23. Panagkali iti Naespirituan a Gameng it-1 1150 ˚9-1151 ˚1 Jehoram Ti dakes nga impluensia ti asawana a ni Atha- lia ti maysa a makagapu no apay a saan a si- nurot ni Jehoram dagiti nalinteg a dalan ni amana a Jehosafat. (2Ar 8:18) Saan laeng a innem a kakabsatna pinapatay ni Jehoram ti ken ti sumagmamano kadagiti prinsipe ti Juda no di ket pinagtallikudna pay dagiti iturayan- na manipud ken Jehova tapno agdaydayawda kadagiti ulbod a didios. (2Cr 21:1-6, 11-14) Ti intero a panagturayna namulitan agpadpada iti riribuk iti uneg ti pagilian ken pannakida- ngadang iti sabali a pagilian. Umuna, nagre- belde ti Edom; kalpasanna immalsa ti Libna maibusor iti Juda. (2Ar 8:20-22) Iti maysa a surat ken Jehoram, impakdaar ni mammad- to Elias: "Adtoy! Mangipaay ni Jehova iti dak- kel a panangkabil kadagiti umilim ken iti an- nakmo ken iti assawam ken kadagiti amin a sanikuam." Mainayon pay, sika, Ari Jehoram, iti maysa a "maaddaankanto iti adu a sakit, saksakiten dagiti bagismo, agingga a rummua- ren dagiti bagismo gapu iti sakit iti inaldaw." - 2Cr 21:12-15. Kasta a mismo ti napasamak. Impalubos ni Je- hova a dagiti Arabo ken dagiti Filisteo sakupen-
da ti daga ken kautibuenda ti assawa ken an- nak ni Jehoram. Impalubos ti Dios a ni laeng Jehoacaz (naawagan met iti Ocozias) nga ina- udian nga anak ni Jehoram ti makatalaw, ngem maigapu laeng dayta iti tulag iti Pagarian a na- aramid ken David. "Kalpasan amin daytoy si- naplit ni Jehova [ni Jehoram] kadagiti bagisna iti sakit nga awanan pannakapaimbag." Dua a tawen kalpasanna, "rimmuar dagiti bagisna" ket in-inut a natay. Kasta ti panagngudo ti biag daytoy nadangkes a tao, a "pimmanaw a saan a natarigagayan." Isu naitabon iti Siudad ni Da- vid, "ngem saan a kadagiti lugar a pagitabonan ti ar-ari." Ni Ocozias nga anakna ti nagbalin nga ari a simmukat kenkuana. - 2Cr 21:7, 16-20; 22:1; 1Cr 3:10, 11. MAYO 15-21 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 22-24 "Gunggonaan ni Jehova ti Kinatured" w09 4/1 24 ˚1-2 Ni Jehoas Pinanawanna ni Jehova Gapu Ka- dagiti Dakes a Kakadua NARIRIBUK idi ti Jerusalem, ti siudad nga ayan ti templo ti Dios. Kalkalpas laeng ti pannakapa- patay ni Ari Ocozias. Di pay ketdi nakappapati ti inaramid ni nanangna nga Athalia. Impapa- tayna dagiti annak a lallaki ni Ocozias - dagiti mismo nga apokona! Ammom kadi no apay? - Tapno isu ti agturay imbes a maysa kadagiti apokona. Ngem adda apoko ni Athalia a saan a napapa- tay, ti maladaga a ni Jehoas. Saan nga ammo dayta ni Athalia. Kayatmo kadi a maammuan no apay? - Bueno, ti ubing ket adda ikitna nga agnagan iti Jehoseba, a nangilemmeng ken- kuana iti templo ti Dios. Naaramidanna dayta gapu ta asawana ti Nangato a Padi a ni Je- hoiada. Isu a siniguradoda a dua a natalged ni Jehoas. mwbr23.05-IL 3 w09 4/1 24 ˚3-5 Ni Jehoas Pinanawanna ni Jehova Gapu Ka- dagiti Dakes a Kakadua Innem a tawen nga inlemmengda ni Jehoas iti templo. Sadiay a nasursuruan maipapan ken Jehova a Dios ken iti linlintegna. Idi piton ti ta- wen ti ubing, nagtignay ni Jehoiada tapno pag- balinenna nga ari ni Jehoas. Kayatmo kadi a maammuan no kasano nga inaramid dayta ni Jehoiada ken no ania ti napasamak iti nadang- kes a reyna a ni Athalia, ti lola ni Jehoas? Bueno, sililimed a pinaayaban ni Jehoiada dagi- ti nalalaing a guardia dagiti ari ti Jerusalem idi a tiempo. Imbagana kadakuada no kasano nga inispalda ken baketna ti anak ni Ari Ocozias. Kalpasanna, ni Jehoiada impakitana ni Jehoas kadagiti guardia, ket nabigbigda nga isu ti mai- kari nga agturay. Ket nangaramidda iti maysa a plano. Ni Jehoiada impakitana ni Jehoas kadagiti tat- Iti kasta, dagiti tattao tao sa kinoronaanna. "rinugianda a pagtipaten dagiti imada ket ki- nunada: 'Agbiag koma ti ari!' " Dagiti guardia pinalawlawanda ni Jehoas tapno masalakniban. Idi nangngeg ni Athalia dayta a panagraragsak, nagal-alisto a rimmuar ket kimmontra. Ngem ni Jehoiada imbilinna kadagiti guardia a papata- yenda ni Athalia. - 2 Ar-ari 11:1-16. it-2 696 ˚8 Panagitabon, Dagiti Lugar a Pagitabonan Ti nalinteg a Nangato a Padi a Jehoiada napa- dayawan a maitabon iti "Siudad ni David a na- ikadua iti ar-ari," ti kakaisuna a tao a saan a kameng ti naarian a linia a nadakamat kas na- ipaayan iti kasta a pannakaidaddaduma. - 2Cr 24:15, 16. Panagkali iti Naespirituan a Gameng it-2 1408 ˚12 Zacarias 12. Anak ti nangato a padi a ni Jehoiada. Kal- ipapatay ni Jehoiada, timmallikud ni pasan ti
Ari Jehoas iti pudno a panagdaydayaw ket dim- ngeg iti di umiso a balakad imbes a kadagiti mammadto ni Jehova. Ni Zacarias a kasinsin ni Jehoas (2Cr 22:11) siiinget a pinakdaaranna da- giti umili maipapan itoy. Ngem imbes nga agba- bawida, inuborda ni Zacarias idiay paraangan ti templo. Kastoy ti kinuna ni Zacarias idi matma- tayen: "Kitaen koma ni Jehova dayta ket singi- renna dayta." Napatgan daytoy naimpadtuan a kiddaw, ta saan laeng a nakaro ti panangdada- el ti Siria maibusor iti Juda no di ket ti dua nga adipen ni Jehoas ti nangpapatay iti ari "gapu iti dara ti annak ni Jehoiada a padi." Kuna ti Grie- go a Septuagint ken ti Latin a Vulgate a na- papatay ni Jehoas tapno maibales ti dara ti "anak" ni Jehoiada. Nupay kasta, "annak" ti na- aramat iti Masoretiko a teksto ken ti Syriac a Peshitta. Mabalin nga inusarda ti pangadu a porma tapno maipasimudaag ti kinatan-ok ken kinapateg ti anak ni Jehoiada a ni Zacarias a maysa a mammadto ken padi. - 2Cr 24:17- 22, 25. MAYO 22-28 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 25-27 "Kabaelannaka nga Ikkan ni Jehova iti Ad-adu Ngem iti Dayta" it-1 1145 ˚7 Jehoas Impaabang met ni Jehoas iti ari ti Juda ti sa- ngagasut a ribu kadagiti buyotna tapno maki- rupak kadagiti Edomita. Nupay kasta, napaga- wid dagitoy gapu iti balakad ti maysa a "lalaki ti pudno a Dios," ket nupay adda naipaunan ka- dakuada a sangagasut a talento a pirak ($660,- 600), nakaungetda ti pannakapagawidda, nala- bit gapu ta napukawen ti in-inanamaenda koma a binglay iti masamsam. Isu a kalpasan ti pa- nagsublida iti amianan, sinamsamanda ti il-ili iti makin-abagatan a pagarian, manipud Samaria mwbr23.05-IL 4 (nalabit ti pannakasentroda) agingga iti Bet- horon. - 2Cr 25:6-10, 13. w21.08 30 ˚16 "Nanamenyo" ti Kinaimbag ni Jehova - Kasano? 16 Agsakripisioka para ken Jehova. Saan met ketdi a kasapulan nga isakripisiotayo ti amin a pagnam-ayantayo tapno maparagsaktayo ni Jehova. (Ecl. 5:19, 20) Ngem no agkedkedtayo a mangaramid iti ad-adu pay iti panagserbita- yo iti Dios tapno laeng maliklikantayo ti agsak- ripisio, mabalin a matuladtayo ti kamali ti lala- ki ilustrasion ni Jesus a nagbannog tapno maaddaan iti nanam-ay a biag ngem dina in- kabkabilangan ti Dios. (Basaen ti Lucas 12:16- 21.) Imbaga ti kabsat nga agnagan Christian a taga-France, "Saanko idi nga ipapaay ken Je- hova ken iti pamiliak ti kasayaatan a tiempo ken pigsak." Nagdesisionda ken baketna nga agpa- yunir. Ngem tapno maragpatda dayta, masapul nga umikkatda iti trabahoda. Tapno masupor- taranda ti bagbagida, nagtrabahoda laengen kas paradalus kadagiti balay ken opisina, ken nasursuroda ti agbalin a kontento uray bassit ti kuartada. Sayang kadi ti panagsakripisioda? Ki- nuna ni Christian, "Naragragsak itan ti ministe- riomi ken maay-ayatankami a makakita kadagiti iyad-adalanmi iti Biblia ken kadagiti sarsarung- karanmi nga agsursuro maipapan ken Jehova." iti Panagkali iti Naespirituan a Gameng w07 12/15 10 ˚1-2 Addaanka Kadi iti Naespirituan a Mamalbala- kad? ITI naganus a tawenna a 16, ni Ozias ket nag- balin nga ari iti abagatan a pagarian ti Juda. Isu ket nagturay iti nasurok a 50 a tawen, mani- pud idi arinunos ti maikasiam agingga iti rugru- gi ti maikawalo a siglo K.K.P. Sipud kinaubing- na, ni Ozias "inar-aramidna no ania ti umiso kadagiti mata ni Jehova." Siasino ti timmulong kenkuana a magna iti nalinteg a dana? Kuna ti historikal a rekord: "[Ni Ozias] nagtultuloy a na-
gannayas a mangbirok iti Dios idi kaaldawan ni Zacarias, ti manangisuro iti panagbuteng iti pudno a Dios; ket, iti al-aldaw a panangbirok- na ken Jehova, isu pinagbalin ti pudno a Dios a narang-ay." - 2 Cronicas 26:1, 4, 5. Malaksid iti dayta a salaysay iti Biblia, awa- nen ti adu nga impormasion a maammuanta- yo maipapan ken Zacarias a mamalbalakad ti ari. Ngem kas "manangisuro iti panagbuteng iti pudno a Dios," naaddaan ni Zacarias iti nagsa- yaat nga impluensia iti agtutubo nga ari tapno maaramidna ti umiso. Sigun iti The Expositor's Bible, nabatad a ni Zacarias ket "maysa a tao a pamiliar kadagiti Nainkasuratan a pannaka- ammo, aduan iti naespirituan a kapadasan, ken makabael a mangiburay iti pannakaammona. Kinuna ti maysa nga eskolar ti Biblia maipapan ken Zacarias: "Isu ket pamiliar kadagiti padto ken . . . nasaririt, naregta ken nalinteg a tao ket nabatad a dakkel ti naitulongna ken Ozias." MAYO 29-HUNIO 4 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 28-29 "Kabaelam ti Agserbi ken Jehova Uray Saan a Nasayaat ti Pannakapadak- kelmo" w16.02 14 ˚8 Tuladenyo Dagiti Nasinged a Gagayyem ni Jehova 8 Saan a kas ken Ruth, ni agtutubo nga Ezekias ket naipasngay iti nasion a naidedikar ken Je- hova. Ngem saan nga amin nga Israelita ket nagbiag a maitunos iti dedikasionda. Ti ama ni Ezekias a ni Ari Acaz ti maysa a pagarigan. Day- ta a dakes a lalaki insungsongna ti pagarian idolatria, ken tinabbaawanna pay ti ti Juda iti templo ni Jehova idiay Jerusalem. Nakalkalda- ang ti panagubing ni Ezekias, ta dadduma a ka- kabsatna ket napapatay, napuoranda a sibibiag kas sakripisio kadagiti palso a didios! - 2 Ar. 16:2-4, 10-17; 2 Cron. 28:1-3. mwbr23.05-IL 5 w16.02 14 ˚9-11 Tuladenyo Dagiti Nasinged a Gagayyem ni Jehova 9 Nalaka laeng koma a tumallikud iti Dios ni Ezekias ken agbalin a managpungpungtot. Ma- balin a panunoten ti dadduma a nagpasar iti saan met unay a nakaro a rigat nga adda kar- benganda a "makapungtot a maibusor ken Je- hova" wenno gumura iti organisasionna. (Prov. 19:3) Mamati met ti dadduma a ti saan a na- sayaat a pannakapadakkelda ti mangiturong kadakuada nga agbalin a dakes, a mabalin a kayatda a tuladen dagiti kamali dagiti nagan- nakda. (Ezeq. 18:2, 3) Umiso kadi dagita? 10 Mangted iti nalawag a sungbat ti pakasarita- an ni Ezekias: Sigurado a saan! Awan pulos ti rason a makapungtottayo ken Jehova, ta saan nga isu ti pagtataudan dagiti dakes a mapas- pasaran dagiti tattao iti daytoy dakes a lubong. (Job 34:10) Agpayso a maimpluensiaan ti na- gannak dagiti annakda nga agaramid iti naim- bag wenno dakes. (Prov. 22:6; Col. 3:21) Ngem dina kayat a sawen a ti kasasaad ti pamilia ti maysa ti mangikeddeng iti wagas ti panag- biagna. Maisupadi iti dayta, inikkannatayo amin ni Jehova iti nagpateg a sagut - ti abilidad a iti aramidentayo ken ti kayattayo a mangpili pagbalinan. (Deut. 30:19) Kasano nga inusar ni Ezekias dayta a sagut? 11 Nupay ni Ezekias ket anak ti maysa kadagi- ti kadadaksan nga ari ti Juda, dimmakkel a maysa kadagiti kasasayaatan. (Basaen ti 2 Ar- ari 18:5, 6.) Wen, dakkel ti impluensia ti ama- na, ngem adda dadduma pay a mabalin a ma- ngimpluensia kenkuana. Nagserbi ni Isaias kas propeta kadagidi nga al-aldaw, kas kada Mi- kias ken Oseas. Mabalin a mapanunottayo a si- papasnek nga impangag ni Ari Ezekias dagiti naipaltiing a sasao dagita a matalek a lallaki. Impapusona dagiti balakad ken pannubngar ni Jehova, isu nga inlinteg ni Ezekias dagiti naka- ro a biddut nga inaramid ni amana. Dinalu- sanna ti templo, kiniddawna ti pannakaabbong
ti basol dagiti tattao, ken sipapasnek ken na- saknap a dinadaelna dagiti pagano a didios. (2 Cron. 29:1-11, 18-24; 31:1) Idi naipasango kadagiti rigat, kas idi impangta ti ari ti Asiria a ni Senaquerib a rautenna ti Jerusalem, impaki- ta ni Ezekias ti nagpaiduma a tured ken pam- mati. Nagpannuray iti panangisalakan ti Dios ken pinabilegna dagiti iturturayanna babaen iti sao ken aramid. (2 Cron. 32:7, 8) Idi agangay, idi natubngar ni Ezekias gapu iti kinatangsitna, nagpakumbaba ken nagbabawi. (2 Cron. 32:24- 26) Nalawag a saan nga impalubos ni Ezekias a madadael ti biagna ken maawanan iti masak- bayan gapu kadagiti napasamak. Imbes ketdi, impakitana nga isu ket gayyem ni Jehova ken nagsayaat nga ulidan a tuladentayo. Panagkali iti Naespirituan a Gameng w12 2/15 24-25 Natan - Nasungdo a Nangsuporta iti Pudno a Panagdayaw Kas matalek nga agdaydayaw ken Jehova, sisa- sagana ni Natan a sumuporta iti plano ni Da- vid a mangibangon iti umuna a templo ti pud- no a panagdayaw ditoy daga. Ngem iti dayta a gundaway, agparang a saan a nagtaud ken Je- hova ti imbagana no di ket ti bukodna nga opi- nion. Iti dayta a rabii, isu ket binilin ti Dios a mangibaga iti naiduma a mensahe iti ari: Saan a ni David ti mangibangon iti templo ni Jeho- va. Ibangon dayta ti maysa kadagiti annak ni David. Ngem imbaga ni Natan ken David a ma- kitulag ti Dios kenkuana tapno ti tronona ket 'maipasdek a sititibker agingga iti tiempo a di nakedngan.' - 2 Sam. 7:4-16. Saan a maitunos iti pagayatan ti Dios ti opinion ni Natan maipapan iti panagibangon iti templo. Ngem saan a nagreklamo ti napakumbaba a propeta no di ket nagpaiwanwan ken ni Jehova ken nakikooperar iti dayta. Anian a nagsayaat nga ulidan a tuladentayo no ilintegnatayo ni Je- hova! Ipakita dagiti simmaruno nga inaramid- na kas propeta a nataginayonna ti anamong ti mwbr23.05-IL 6 Dios. Kinapudnona, agparang a pinaltiinganna ni Natan, agraman ti managsirmata a ni Gad, a mangiwanwan ken David a mangorganisar iti 4,000 a kumakanta ken tumutokar iti templo. - 1 Cron. 23:1-5; 2 Cron. 29:25. HUNIO 5-11 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 30-31 "Pagsayaatantayo ti Panagtataripnong- tayo" it-1 818 ˚7 Ezekias Ti Regtana iti Pudno a Panagdaydayaw. Dagus nga imparangarang ni Ezekias ti regtana iti pa- nagdaydayaw ken Jehova idi nagtugaw iti tro- no iti edad a 25 a tawen. Ti immuna a tignayna isu ti panangilukat ken panangtarimaan iti tem- plo. Kalpasanna, idi inayabanna a sangsangka- maysa dagiti papadi ken Levita, kinunana kada- kuada: "Asideg iti pusok a patalgedan ti maysa a tulag ken Jehova a Dios ti Israel." Tulag idi daytoy ti kinamatalek, nga arigna nainaguraran manen idiay Juda ti Linteg ti tulag, nga adda pay laeng bilegna iti daydi a tiempo ngem na- baybay-an. Buyogen ti kasta unay a regta, inor- ganisarna dagiti Levita kadagiti panagserbida, ket impasdekna manen dagiti urnos mainaig kadagiti pagtokar iti musika ken panagkanta iti daydayaw. Nisan idi, ti bulan a panangrambak iti Paskua, ngem narugit ti templo ken ti papa- di ken dagiti Levita. Iti maika-16 nga aldaw ti Nisan, nadalusan ti templo ken naisubli dagiti aruatenna. Kalpasanna kasapulan idi a maara- mid ti naisangsangayan a panangabbong iti ba- sol maipaay iti intero nga Israel. Umuna, nang- yeg dagiti prinsipe kadagiti sakripisio, datdaton gapu iti basol maipaay iti pagarian, iti santua- rio, ken kadagiti umili, ket kalpasanna naisakri- pisio ti rinibu a mapuoran a daton dagiti umili. - 2Cr 29:1-36.
it-1 818 ˚8 Ezekias Yantangay saan a narambakan ti Paskua iti ka- dawyan a tiempo gapu iti kinarugit dagiti umili, ginundawayan ni Ezekias ti linteg a mangipalpa- lubos a dagidiay narugit rambakanda ti Paskua kalpasan ti makabulan. Saan laeng a ti Juda ti inayabanna no di ket kasta met ti Israel baba- en iti sursurat nga impaitulodna kadagiti tuma- taray a dimmanon iti intero a daga manipud Beer-seba agingga iti Dan. Adu ti nanguyaw indibi- kadagiti tumataray; ngem adda dagiti dual a nagpakumbaba nga umay, nangnangru- na manipud iti Aser, Manases, ken Zabulon, ket timmabuno met ti sumagmamano a manipud iti Efraim ken Isacar. Malaksid iti daytoy, adu ti dimmar-ay a di Israelita a managdaydayaw ken Jehova. Nalabit narigatan idi a tumabuno dagidiay adda iti makin-amianan a pagarian a nagtalinaed iti pudno a panagdaydayaw. Kas kadagiti mensahero, aglak-amda met iti panna- kabusor ken pannakauy-uyaw, yantangay rinu- ker idi ti kasasaad ti sangapulo-tribu a pagarian gapu ta nailumlomda iti ulbod a panagdayda- yaw ken maap-apektaranda iti panangriribuk ti Asiria. - 2Cr 30:1-20; Nu 9:10-13. it-1 819 ˚1-2 Ezekias Kalpasan ti Paskua, naangay ti Piesta dagiti Di Pinaalsa a Tinapay iti pito nga aldaw buyogen ti kasta unay a rag-o nga uray la inkeddeng ti intero a kongregasion nga ibaybayag dayta iti pito pay nga aldaw. Uray kadagita a napeggad a tiempo, nagballigi ti pamendision ni Jehova iti kasta "naadda ti dakkel a panagrag-o idiay Je- rusalem, ta awan idi ti kas iti daytoy idiay Jeru- salem manipud al-aldaw ni Solomon nga anak ni David nga ari ti Israel." - 2Cr 30:21-27. Daytoy ket pudpudno a pannakaisubli ti pudno a panagdaydayaw saan ket nga apagbiit nga emosional a panagtataripnong laeng, kas ma- kita iti simmaganad a napasamak. Sakbay a nagawidda iti pagtaenganda, dagiti dimmar-ay mwbr23.05-IL 7 napanda dinadael dagiti sagrado a munmon, ri- nugpoda dagiti nangato a disso ken dagiti al- tar, ket pinukanda dagiti sagrado a teddek iti intero a Juda ken Benjamin ken uray pay iti Ef- raim ken Manases. (2Cr 31:1) Impakita ni Eze- kias iti ulidan babaen ti panangrumekrumekna iti gambang a serpiente nga inaramid ni Moi- ses, agsipud ta dagiti umili pinagbalinda dayta kas idolo, a nagpuorda iti dayta iti asuk a sak- ripisio. (2Ar 18:4) Kalpasan ti dakkel a piesta si- nigurado ni Ezekias ti panagtultuloy ti pudno a panagdaydayaw babaen ti panangorganisarna iti nadumaduma a benneg ti papadi ken pa- nangyurnosna iti pannakasuporta dagiti panag- serbi iti templo; impaganetgetna ti panagtulnog iti Linteg mainaig iti panangted iti apagkapullo ken umuna a bungbunga agpaay kadagiti Levi- ta ken papadi, nga iti dayta naimpusuan a nag- tignay dagiti umili. - 2Cr 31:2-12. Panagkali iti Naespirituan a Gameng w18.09 6 ˚14-15 "No Ammoyo Dagitoy a Banag, Naragsakka- yo no Aramidenyo Ida" 14 Ti sabali pay a pamay-an a maipakitatayo ti kinapakumbaba ket ti siaanus a panangdeng- ngegtayo iti sabsabali. Kuna ti Santiago 1:19 a masapul a 'nasiglattayo no iti panagdengngeg.' Impakita ni Jehova ti kasayaatan nga ulidan iti daytoy a banag. (Gen. 18:32; Jos. 10:14) Kita- entayo ti masursurotayo iti pannakisaritana ken Moises a nairekord iti Exodo 32:11-14. (Basa- en.) Uray no saanna a kasapulan ti opinion ni Moises, inikkanna ni Moises iti gundaway a ma- ngibaga iti rikriknana. Adda ngata tao a si- aanus a dumngeg iti opinion ti maysa a kamali ti kapanunotanna sa aramidenna ti ibaga day- ta a tao? Ngem siaanus a dumngeg ni Jehova kadagiti tattao nga umaw-awag kenkuana nga addaan iti pammati. 15 Isaludsodtayo iti bagitayo: 'No sipapakumba- ba ni Jehova a dumngeg kadagiti tattao kas inaramidna kada Abraham, Raquel, Moises, iti
Josue, Manoa, Elias, ken Ezekias, saan kadi nga ad-adda pay a padayawak ti amin a kakabsat, respetuek ida, dumngegak iti opinionda, ken aramidek pay ketdi ti nasayaat nga opinionda? Adda kadi kakongregasionko wenno kapamiliak nga agkasapulan ita iti atensionko? Ania ti ma- sapul nga aramidek iti dayta?' - Gen. 30:6; Uk. 13:9; 1 Ar. 17:22; 2 Cron. 30:20. HUNIO 12-18 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 32-33 "Pabilgem Dagiti Kakabsat iti Tiempo ti Rigat" it-1 283 ˚6 Asiria Senaquerib. Ni Senaquerib, ti anak ni Sargon II, dinarupna ti pagarian ti Juda bayat ti maika-14 a tawen ni Ezekias (732 K.K.P.). (2Ar 18:13; Isa 36:1) Nagrebelde ni Ezekias iti pannakaipasi- dong iti turay ti Asiria, nga imbunga ti tignay ni amana nga Acaz. (2Ar 18:7) Iti kasta, nagtignay ni Senaquerib babaen ti irarautna iti Juda, a na- ipadamag a pinarmekna ti 46 a siudad (idiligyo ti Isa 36:1, 2), sa kalpasanna, manipud pakar- sona idiay Laquis, inkalikagumna nga agbayad ni Ezekias iti impuesto a 30 a balitok a talen- to (a. $11,560,000) ken 300 a pirak a talento (a. $1,982,000). (2Ar 18:14-16; 2Cr 32:1; idilig- yo ti Isa 8:5-8.) Nupay nabayadan daytoy a ga- tad, imbaon ni Senaquerib dagiti pannakangi- watna tapno ikalikagumda ti awan kondisionna nga isusuko ti Jerusalem. (2Ar 18:17-19:34; 2Cr 32:2-20) Gapu iti panangdadael ni Jehova idi agangay iti 185,000 kadagiti buyotna iti maysa a rabii, napilitan nga agsanud ken agsubli idiay Nineve daytoy napasindayag nga Asirio. (2Ar 19:35, 36) Kalpasanna, sadiay a pinapatay ti dua kadagiti annakna, ket ti sabali pay nga anakna a ni Esar-haddon ti nangsuno kenkuana iti trono. (2Ar 19:37; 2Cr 32:21, 22; Isa 37:36- 38) Dagitoy a pasamak, malaksid ti pannaka- mwbr23.05-IL 8 dadael ti adu a buyot ti Asiria, nailanadda met iti prisma ni Senaquerib ken iti maysa a prisma ni Esar-haddon. - LADAWAN, Tomo 1, p. 957. w13 11/15 19 ˚12 Pito a Pastor, Walo a Duke - Ti Kaipapananda Ita Kadatayo 12 No saantay a kabaelan a solbaren ti may- sa a problema, kanayon a sisasagana ni Jeho- va a tumulong kadatayo. Ngem namnamaenna met nga aramidentayo ti amin a kabaelantayo. Nakiuman ni Ezekias kadagiti "prinsipena ken [ka]dagiti nabileg a lallakina," ket sangsangka- maysa nga inkeddengda a "pasardengenda ti dandanum dagiti ubbog nga adda idi iti ruar ti siudad . . . Kanayonanna pay, bimmileg [ni Ezekias] ket binangon[na] ti isuamin a nar- ba a pader ket nagipatakder kadagiti torre iti rabaw dayta, ket iti ruar sabali pay a pader, . . . ket nangaramid iti naruay a pika ken ka- lasag." (2 Cron. 32:3-5) Tapno masalakniban ken maipastoran ni Jehova ti ilina iti daydi a tiempo, nagaramat kadagiti maingel a lallaki - ni Ezekias, dagiti prinsipena, ken dagiti matalek a propeta. w13 11/15 19 ˚13 Pito a Pastor, Walo a Duke - Ti Kaipapananda Ita Kadatayo 13 Ti simmaruno nga inaramid ni Ezekias ket napatpateg nga amang ngem iti panangserra- na kadagiti pagayusan ti dandanum wenno pa- nangsarikedkedna kadagiti pader ti siudad. Kas maseknan a pastor, inummong ni Ezekias dagi- ti umili ket pinaregtana ida kadagitoy a sasao: "Dikay agbuteng wenno uray agkullayaw gapu iti ari ti Asiria . . . , ta kadatayo adda ad-adu ngem iti adda kenkuana. Kenkuana adda ta- kiag a lasag, ngem adda kadatayo ni Jehova a Diostayo a tumulong kadatayo ken mangiru- pak kadagiti bakaltayo." Anian a makaparegta a pammalagip - makiranget ni Jehova maipaay iti ilina! Idi nangngeg daytoy dagiti umili, "rinu- gian[da] nga isadag ti bagbagida iti sasao ni Ezekias nga ari ti Juda." Paliiwem ta impapuso
dagiti umili ti "sasao ni Ezekias." Isu ken dagiti prinsipena ken dagiti maingel a lallakina, kasta met dagiti propeta a da Mikias ken Isaias, impa- kitada a naimbagda a papastor, kas impadto ni Jehova babaen ti propetana. - 2 Cron. 32:7, 8; basaen ti Mikias 5:5, 6. Panagkali iti Naespirituan a Gameng w21.10 4-5 ˚11-12 Ania ti Pudno a Panagbabawi? 11 Idi agangay, sinungbatan ni Jehova dagiti ka- rarag ni Manases. Nakita ni Jehova ti panagbal- baliw ti puso dayta a tao gapu kadagiti inkara- ragna. Impangag ni Jehova ti panagpakaasi ni Manases isu nga insublina kas ari. Inaramid ni Manases ti amin a kabaelanna tapno ipakitana a pudno ti panagbabawina. Inaramidna ti saan a pulos nga inaramid ni Ahab. Binaliwanna ti kababalinna. Adu ti inaramidna a mangipakita a binusorna ti ulbod a panagdaydayaw ket im- paregtana kadagiti umili ti pudno a panagday- dayaw. (Basaen ti 2 Cronicas 33:15, 16.) Agka- sapulan la ketdi dayta iti tured ken pammati. Ngamin, iti adu a tawen, dakes ti impluensia ni Manases iti pamiliana, kadagiti natan-ok a tat- taona, ken kadagiti iturturayanna. Ngem idi la- inkagumaan ni Manases nga ilinteg ti kayen, dadduma a kamalina. Posible a nasayaat ti im- pluensiana iti ubing pay idi nga apokona a ni Josias, a nagbalin a nasayaat nga ari idi aga- ngay. - 2 Ar. 22:1, 2. 12 Ania ti masursurotayo kadagiti inaramid ni Manases? Saan la a nagpakumbaba. Nagkarka- rarag, nagpakpakaasi, ken binalbaliwanna ti ka- babalinna. Inkagumaanna met nga ilinteg dagi- ti dakes nga inaramidna. Inaramidna ti amin a kabaelanna nga agdaydayaw ken Jehova ken ti- nulonganna ti dadduma a mangaramid iti day- ta. Ti ulidan ni Manases ket mangyeg iti namna- ma uray kadagiti nakaaramid iti nakadagdagsen a basol. Makitatayo ti nabileg nga ebidensia a ni Jehova a Dios ket 'naimbag ken sisasagana a mangpakawan.' (Sal. 86:5) Posible a mapaka- wan dagiti pudno nga agbabbabawi. mwbr23.05-IL 9 HUNIO 19-25 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS 2 CRONICAS 34-36 "Naan-anay Kadi a Mabembenepisiaran- ka iti Sao ti Dios?" it-1 1037 ˚2 Hulda Idi nangngeg ni Josias ti pannakaibasa ti "mis- linteg" a nasarakan ni Hilkias a mo a libro ti nangato a padi idi matartarimaan ti templo, nangibaon kadagiti pannakabagi tapno agimtu- odda ken Jehova. Napanda ken Hulda ket im- pakaammona kadakuada ti sao ni Jehova, nga iti dayta naipamatmat nga amin a didigra iti ki- nasukir a nailanad iti "libro" ket maipagteng iti apostata a nasion. Innayon ni Hulda a gapu ta impakumbaba ni Josias ti bagina iti sanguanan ni Jehova, saannanto a makita ti didigra no di ket 'maitiponto kadagiti ammana ken maipan a sitatalna iti bukodna a pagitaneman.' - 2Ar 22:8-20; 2Cr 34:14-28. w09 6/15 10 ˚20 Agregtakayo Maipaay iti Balay ni Jehova! 20 Idi panawen ti trabaho a panangisubli nga inorganisar ni Ari Josias, ti Nangato a Padi a ni Hilkias "nasarakanna ti libro ti linteg ni Jehova babaen ken Moises." Intedna dayta ken Safan a sekretario ti ari a nangrugi a nangibasa iti lina- on dayta ken Josias. (Basaen ti 2 Cronicas 34:14-18.) Ania ti nagbanagan dayta? Ti ari da- gus a rinay-abna ti pagan-anayna gapu iti ladi- ngitna ket imbilinna kadagiti lallaki nga agkon- sultada ken Jehova. Babaen iti mammadtona a ni Hulda, impaay ti Dios ti mensahe a mangkon- denar iti sumagmamano a narelihiosuan nga ar-aramid iti Juda. Ngem nakita ni Jehova da- giti panangikagumaan ni Josias a mangikkat iti panagdayaw iti idolo, ken nagtalinaed iti ana- mong ni Jehova nupay naipadto a mapasa- intero a nasion. mak dagiti didigra agpaay iti (2 Cron. 34:19-28) Ania ti masursurotayo iti
daytoy? Sigurado a ti tarigagaytayo ket kas met laeng iti tarigagay ni Josias. Kayattayo ti dagus a sumurot iti panangiwanwan ni Jeho- va, nga ipapusotayo ti pagwadan a pakdaar maipapan iti mapasamak no palubosantayo a sumrek ti apostasia ken di kinamatalek iti pa- nagdayawtayo. Agtalektayo a buyogen ti pa- nanganamong, makita ni Jehova ti regtatayo maipaay iti pudno a panagdayaw, kas iti inara- midna ken Josias. Panagkali iti Naespirituan a Gameng w17.03 27 ˚15-17 Ipappapusom Kadi Dagiti Bambanag a Nai- surat? 15 Ania met ngay ti maadaltayo iti naimbag nga ari a ni Josias? Kitaentayo ti rason iti pannaka- abak ken ipapatayna. (Basaen ti 2 Cronicas 35:20-22) Nakigubat ni Josias ken Ari Neco ti Egipto uray no imbaga dayta nga ari nga awan ti planona a manggubat kenkuana. Mabasa iti Biblia a ti imbaga ni Neco ket "manipud iti ngi- wat ti Dios." Apay ngarud a napan latta nakigu- bat ni Josias? Awan ti rason nga ibaga ti Biblia. 16 Ngem kasano koma a maammuan ni Josias a imbaga ni Neco? naggapu ken Jehova dagiti Mabalin koma a nagsaludsod iti matalek a pro- peta a ni Jeremias. (2 Cron. 35:23, 25) Ngem awan ti mabasatayo nga inaramidna dayta. Maysa pay, mapan idi ni Neco idiay Carquemis tapno gubatenna ti "sabali a balay," saan ket a ti Jerusalem. Kasta met, saan met a nairaman ti nagan ti Dios ta saan a tagtagibassiten ni Neco ni Apo Jehova wenno ti ilina. Isu a kamali ti de- sision ni Josias a manggubat ken Neco. Ania ti masursurotayo iti daytoy? No adda problema- tayo, nasayaat no ammuentayo no ania ti pa- gayatan ni Jehova. 17 No adda tumaud a problema, masapul nga ammuentayo dagiti prinsipio ti Biblia ken iyap- likartayo dagita iti balanse a pamay-an. No dadduma, nasayaat met no agpatulongtayo ka- dagiti panglakayen. Mabalin a pinagpanuno- mwbr23.05-IL 10 tantayon ti problema, ken mabalin a nagsuki- mattayo payen kadagiti publikasiontayo. Ngem mabalin nga adda pay dagiti maikabilangan a prinsipio ti Biblia. Mabalin a matulongannata- yo ti maysa a panglakayen a mangutob kada- gita. Kas pagarigan, ammo ti maysa a sister a responsabilidadna nga ikasaba ti naimbag a damag. (Ara. 4:20) Ipapantayo a maysa nga aldaw, planona ti mangasaba ngem kayat ti saan a Saksi nga asawana a saan a pumanaw. Kuna ni lakayna a saanda unay a nakapagka- dua kadagiti napalpalabas nga aldaw, ket ka- yatna koma nga agkaduada iti dayta nga aldaw ta adda napateg nga asikasuenda. Mabalin a mapanunotna ti dadduma a teksto iti Biblia, kas iti panagtulnog iti Dios ken ti bilin a panagara- mid iti adalan. (Mat. 28:19, 20; Ara. 5:29) Ngem masapul met a panunotenna ti panagpasakup- na ken lakayna ken ti panagbalin a nainkalinte- gan. (Efe. 5:22-24; Fil. 4:5) Talaga kadi a par- paritan ni lakayna a mangasaba, wenno adda laeng ipakpakaasina para iti dayta nga aldaw? Masapul a balansetayo no ar-aramidentayo ti pagayatan ti Dios ken ikagkagumaantayo ti ma- addaan iti nadalus a konsiensia. HUNIO 26-HULIO 2 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS ESDRAS 1-3 "Agpausarka ken Jehova" w22.03 14 ˚1 Makitkitam Kadi ti Nakita ni Zacarias? MAGAGARAN unayen dagiti Judio. "Tinignay ni Jehova ti puso ti ari" ti Persia a ni Ciro a wa- yawayaanna dagiti Israelita, ta adu a tawenen a napagyanda idiay Babilonia. Nangaramid ti ari iti proklamasion nga agawiden dagiti Judio iti dagada ken 'bangonenda manen ti balay ni Je- hova a Dios ti Israel.' (Esd. 1:1, 3) Makaparag- sak unay dayta a bilin! Kaipapanan dayta a ma- kapagdaydayawda manen iti pudno a Dios iti daga nga intedna kadakuada.
w17.10 26 ˚2 Salaknibannaka Dagiti Karuahe ken ti Korona 2 Ammo idi ni Zacarias nga adda pammati da- giti Judio nga immakar idiay Jerusalem. Isuda dagiti "ginutugot ti espiritu ti pudno a Dios" a mangpanaw kadagiti natalged a balay ken ne- gosioda. (Esd. 1:2, 3, 5) Pinanawanda ti daga a nakairuamanda ket immakarda iti lugar a sa- anda pay idi a nakitkita. No saan a napateg ti panangibangon manen iti templo ni Jehova, sa- anda koma idi a dinaliasat ti napeggad a daga nga agarup 1,600 a kilometro ti kawatiwatna. Panagkali iti Naespirituan a Gameng w06 1/15 18 ˚8 Dagiti Tampok iti Libro nga Esdras 1:3-6. Kas kadagiti Israelita a nagtalinaed idiay Babilonia, adu a Saksi ni Jehova ti di makaba- el a sumrek iti amin-tiempo a ministerio wenno di makabael a makapagserbi iti lugar a dakdak- kel ti panagkasapulan. Nupay kasta, supsupor- taran ken parparegtaenda dagidiay makabael, ken mangipapaayda pay iti boluntario a dona- sion a mangyadelantar iti trabaho a panangi- kasaba iti Pagarian ken panangaramid iti ad- adalan. ˘ 2023 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania mwbr23.05-IL 11


Ahensia ti Serbisio iti Talun Dagiti Microloan Aninaw Nasukog ti Ahensia ti Serbisio iti Talun (Farm Service Agency, FSA) ti programa iti microloan tapno nasaysayaat a maserbian dagiti naisalumina a pinansial a kasapulan ti panagpataray kadagiti baro, niche, ken babassit agingga ti kalalaingan ti kadakkelna nga operasion ti talun iti pamilia. Mangidiaya dagiti microloan kadagiti nalaklaka a maibagay nga access iti utang ken agserbi kas makaay-ayo nga alternatibo a pautang para kadagiti basbassit nga operasion iti talun, kas kadagiti paramula kadagiti mula iti espesialidad ken dagiti parataray dagiti nasuportaran ti komunidad nga agrikultura (community supported agriculture, CSA). Dagitoy a basbassit a talun, a pakairamanan dagiti saan a tradisional nga operasion iti talun, ket masansan a sumangsango kadagiti limitado a pagpilian iti pinansia. Dagiti Tipo dagiti Microloan Adda ti dua a sidadaan a tipo dagiti microloan: Dagiti Pautang para ti Panagpataray ti Talun ken Dagiti Pautang para ti Panagtagikua ti Talun. Dagiti microloan ket naipaay a tarus iti aplikante manipud ti FSA. Dagiti panagpataray a microloan ket mabalin a mausar para kadagiti amin a naaprubaran a gastos ti panagpataray a pinalubusan ti Programa iti Pautang ti Panagpataray (Operating Loan, OL) iti FSA, a pakairamanan ngem saan a nalimitaran iti: dagiti inisial a gastos iti panagrugi; dagiti tinawen a gastos kas kadagiti bukel, ganagan, utilidades, panagabang iti daga; dagiti gastos iti panaglako ken panagwaras; dagiti gastos ti panagbiag iti pamilia; panaggatang ti taraken, alikamen ken dadduma pay a materiales a napateg iti operasion ti talun; dagiti bassit a pagannayasan iti talun kas kadagiti bubon ken pagpalammiis; dagiti balay para kadagiti mula tapno mapalawa ti panawen ti panagpadakkel; dagiti ramit a napateg iti talun; irigasion; ken dagiti lugan para ti panangipatulod. Dagiti panagtagikua a microloan ket mabalin a mausar para iti amin a naaprubaran a gastos a pinalubusan ti Programa iti Pautang ti Panagtagikua ti Talun (Farm Ownership, FO) iti FSA, kas ti panaggatang ti talun wenno daga iti talun, panagpalawa iti agdama a talun, panagaramid kadagiti baro a kamarin iti talun, papintasen dagiti agdama a kamarin iti talun, agbayad kadagiti gatad ti panagserra, ken panagpatungpal ti panagtipid iti daga ken danum ken dagiti kababalin ti panagsalaknib. 1 PASET TI KINAPUDNO Agosto 2019 Proseso ti Napasimple nga Aplikasion Ti proseso ti aplikasion iti microloan ket nasimsimple, nga agkasapulan a makompleto ti basbassit a papeles, a nakalinia kadagiti basbassit a gatad iti pautang. Dagiti kasapulan para ti kapadasan iti panangimaton ken seguridad iti pautang ket nabaliwan tapno matulungan dagiti beterano, basbassit nga operasion iti talun, ken dagiti damo a mannalon. Dagiti aplikante ti microloan para kadagiti pautang ti panagpataray ket agkasapulan to ti sumagmamano a kapadasan iti talun; ngem ikonsiderar ti FSA ti bassit a kapadasan iti negosio ti aplikante, kas met ti aniaman a kapadasan iti naigiya iti bukod a bagi a katulongan, kas wagas tapno masabat ti kasapulan ti panangimaton iti talun. Baddanganna dagiti aplikante nga addaan kadagiti limitado a kabaelan babaen ti panangipaay kaniada ti gundaway a makagun-od ti kapadasan ti panangimaton iti talun kabayatan ti pannakitrabaho da iti maysa a mannursuro iti umuna a panagmula ken siklo ti panaglako. Dagiti aplikante ti microloan para kadagiti pautang ti panagtagikua ket kasapulan nga addaan ti tallo a tawen ti kapadasan iti talun manipud iti naudi a 10 sakbay ti petsa ti aplikasion a naisubmitar. Maysa kadagiti tawen ket mabalin a masukatan iti aniaman kadagiti sumaganad a kapadasan: Edukasion kalpasan ti sekundaria, a kababaan ti 16 nga oras iti semestre ti agrikultural a negosio, horticulture, siensia ti animal, agronomy, wenno sabali pay a paset a mainaig iti agrikultura
DAGITI MICROLOAN - AGOSTO 2019 Napateg a panangimaton ti negosio, a kababaan ti maysa a tawen ti kapadasan iti panangimaton ti saan a mainaig iti paset ti agrikultura sadino a dagiti inaldaw a responsibilidad ti aplikante ket pakairamanan ti tarus a kapadasan iti panangimaton, kas kadagiti desision iti tauhan, payroll, ken inventory ordering; ngem, saan nga indibidual a tagaimaton laeng iti titulo na Dagiti Rate ken Termino Dagiti aplikante ket mabalin nga agaplikar para kadagiti microloan a kadagupan ti napagtipun a kangatoan iti $100,000: Agingga ti $50,000 para ti pautang ti panagtagikua ti talun ken agingga ti $50,000 para ti pautang ti panagpataray. Panangidaulo wenno panangimaton iti militar, kas sapasap nga alagaden, aniaman a mangituray wenno E5 wenno nangat-ngato pay ket nakompletonan to ti maawat a kurso ti panangidaulo iti militar. No naballigi a nabayadan ti aplikante ti loan iti agtutubo iti FSA, dayta a kapadasan ket mabalin a kapaset a mapnekna ti kasapulan iti kapadasan para ti pautang ti panagtagikua ti talun. Para kadagiti microloan ti panagpataray, dagiti maikari nga aplikante ket mabalin a makagun-od agingga ti $50,000. Ti termino ti panagbayad ket mabalin nga agduma ken saan na a malabsan ti pito a tawen. Dagiti tinawen a pautang iti panagpataray ket mabayadan iti uneg ti 12 a bulan wenno no dagiti produkto iti agrikultura a naaramid ket nailakon. Dagiti rate ti interes ket base kadagiti regular a rate ti pautang iti panagpataray iti FSA nga agbalin iti oras ti pannakaaprubar ti microloan wenno pannakaiyawat ti microloan, aniaman ti basbassit. Dagiti Kasapulan iti Seguridad Dagiti microloan ti panagpataray para kadagiti tinawen a gastos ti panagpataray ket masapul a maimeng babaen ti umuna a lien iti tagikua a talun wenno dagiti agrikultural a produkto nga addaan ti pateg iti seguridad a kababaan ti 100 a porsiento ti gatad iti microloan, ken agingga ti 150 a porsiento, no sidadaan. Dagiti microloan ti panagpataray ket naaramid para kadagiti gandat malaksid kadagiti gastos ti panagpataray ket masapul a maimeng babaen iti umuna a lien ti tagikua a talun wenno dagiti agrikultural a produkto a magatang babaen dagiti pondo iti pautang ken addaan ti pateg iti seguridad a kababaan ti 100 a porsiento ti gatad iti microloan. Dagiti microloan ti panagtagikua ket maimeng babaen ti dagdaga a magatang wenno mapapintas. Ti pateg iti dagdaga ket masapul a kababaan ti 100 a porsiento ti gatad iti pautang. Para kadagiti microloan ti panagtagikua, dagiti maikari nga aplikante ket mabalin a makagun-od ti microloan agingga ti $50,000. Ti termino ti panagbayad ket mabalin nga agduma ken saan na a malabsan ti 25 a tawen. Dagiti rate ti interes ket ti regular a rate ti FSA iti panagtagikua ti talun nga agbalin iti oras ti pannakaaprubar ti pautang wenno pannakaiyawat. Kasano nga Agaplikar Dagiti porma ti aplikasion iti microloan iti FSA ket mabalin a magun-od manipud ti lokal nga opisina iti FSA wenno mabalin a mai-download ken maiyimprenta manipud ti website iti USDA iti fsa.usda.gov/microloans. Dagiti aplikante a marigrigatan ti panangala iti impormasion wenno panagkumpleto kadagiti porma ket kasapulan a kontaken da ti lokal nga opisina da iti FSA para ti tulong. Kalpasan ti panagkumpleto ti kasapulan a papeles, kasapulan nga isubmitar ti aplikante ti aplikasion iti pautang iti talun iti lokal nga opisina da iti FSA. Tapno mabirok ti lokal nga opisinam iti FSA, bisitaen ti farmers.gov. 2
DAGITI MICROLOAN - Ania Mapasamak Kalpasan a Maisubmitar ti Aplikasion iti Pautang? Kalpasan a maisubmitar ti aplikasion iti pautang, kitaen ti FSA ti aplikasion ken amirisen da no ti aplikante ket maikari para ti nakiddaw a pautang. Makaawat to ti aplikante ti naisurat a pakaammo iti kada addang iti proseso, kas no kaano a maawat ti aplikasion, ti panangamiris manen ket maaramid ken no kaano a maaramid ti maudi a desision. No naaprubaran ti aplikasion, aramiden ti FSA ti pautang ken dagiti pondo ket maiwaras a kas maikasapulan. No naipaid ti aplikasion, mapakaammoan ti aplikante babaen ti surat kadagiti partikular a rason para ti panangipaid ken maipaayan ti panangkonsiderar manen ken dagiti karbengan iti apela. Asino ti Maikari? Tapno makualipika para ti baddang, ti aplikante ket kasapulan nga awan iti dakdakkel ngem ti mannalon a kadakkel ti pamilia, addaan ti makapnek a pakasaritaan dagiti obligasion ti pananagsabat iti utang, saan a makagun-od iti sadinoman kadagiti naparbeng a rate ken termino ken nasabat amin a sabali pay a kasapulan ti pannakaikari iti pautang. Ad-adu pay nga Impormasion Para ti ad-adu pay nga impormasion, bisitaen ti fsa.usda.gov/farmloans wenno farmers.gov. Biruken ti lokal a Sentro ti Serbisio iti USDA iti farmers.gov/service-locator. 3 Ti USDA ket tagaipaay, amo, ken tagaipabulod iti agpapada


TI LINTEG TI DIOS (Exodo 20:3-17.) Awanto ti sabali a diosmo iti songoc. Dicanto mangaramid iti kinitikitan a banag nga agpaay kenca, wenno ti capadpada ti aniaman a banag nga adda sadi langit iti ngato, wenno ti adda iti daga iti baba, wenno cadagidiay a banbanag nga adda cadagiti dandanum iti baba ti daga. Dicanto daydayawen ida, wenno pagservian ida: Siac ti Apo a Diosmo, mannacabalin, naimun, a mangipaspasarungcar iti kinadakes dagiti amma cadagiti annac, iti maicatlo ken maicapat a caputotan dagiti gumura Caniac: ken mangiperengarang iti ayat cadegiti rinibribu codogiti agayat Caniac, ken mangsalimetmet cadagiti bilbilinco. Saanmo nga ipabpabareng nga aramaten ti nagan ti Apo a Diosmo: ta ti Apo saannanto a di pabasolen ti mangaramat iti nagan ti Apo a Diosna iti barengbereng. Laglagipem a salimetmetan a nasantoan ti aldaw ti Sabado. Cadagiti innem nga aldaw agbannogcanto, ket aramidem amin nga aramidmo. Ngem ti maicapito nga aldaw isu ti Sabado ti Apo a Diasmo: awanto ti aramidem a trabajo kencuana, sica wenno ti anacmo a lalaki, wenno ti anacmo a babai, wenno ti adipenmo a lalaki, wenno ti adipenmo a babai, wenno ti animalmo, wenno ti gan-gannaet nga adda iti uneg dagiti ruanganmo. To iti innem nga aldaw ti Apo inaramidna ti langit ken daga, ken ti taaw, ken amin a banag nga adda cadacuada, ket naginana iti maicapito nga aldaw: isu ti gapuna a ti Apo binendicionanna ti maicapito nga aldaw ken sinantificarna. Dayawem ni amam ken ni inam, tapno napaut ti panagbiagmo iti daga nga itedto ti Apo Diosma kenca. Dica mamapatay. Dica makiabig iti dica asawa. Dica agtacaw. Dica agsacsi iti ulbod a maibusor iti padam a tao. Dica aguman ti balay ti padam a tao: casta met a dimo tarigagayan ti asawana, wenno ti adipenna a lalaki, wenno ti adipenna a babai. wenno ti vacana, wenno ti asnona, wenno ti aniaman a cupcupicupanna.


COVID-19 Giya para iti Panangaywan ti Bagi iti uneg ti Pagtaengan Hawaii Department of Health No marikriknam nga aggurigorka, aguyek, wenno marigatan nga aganges, awagan ti healthcare providermo. Ibagada kenka no kasanom nga aywanan ti bagim iti balayyo. Suruten dagiti 5 nga Addang no Madi ti Marikriknam 1. Agtalinaed iti balay Liklikan ti pannakipulapol kadagiti dadduma a tattao. Saan a sumrek iti trabaho, eskwelaan, wenno kadagiti pangpubliko a lugar
Ipatulod ti taraonmo, agas, ken dadduma pay a kasapulam babaen ti maysa a miyembro ti pamilyam wenno gayyem 2. Obserbaram dagiti Sintomasmo No kumaro dagiti sintomasmo awagan ti healthcare providermo Para kadagiti medical emergencies, awagan ti 911 3. Isina ti bagim kadagiti dadduma a tattao iti pagtaenganyo Agtalinaed iti nakasina a kwarto ken agusar ti nakasina a banyo, no mabalin No masapul a sumangoka iti dadduma a tattao, agusarka ti facemask Liklikan nga iggaman dagiti banbanag iti balayyo ken panangibingay kadagiti personal a gamgameng 4. Aginana nga usto ken uminom ti adu a danum Liklikan ti pisikal nga aktibidad ken uminom ti adu a danum Mangan kadagiti nasustansya a taraon tapno napaspaska nga umimbag 5. Liklikan nga agwaras dagiti mikrobyom Kanayon nga buggoan dagiti imam iti sabon ken danum Kalubam ti tisyu ti ngiwatmo no aguyekka wenno agbaen ken ibelleng a dagus daytoy Kanayon a dalusan dagiti rabaw ti gameng kadagiti disinfectant a produkto (Home Care Guide - Ilocano)


BAMPIS MINING SUMMIT (Benguet-Abra-Mountain Province-Ilocos Sur) 18-19 November 2011 Pastoral Center, Bangued, Abra KEYNOTE ADDRESS By: Hon. Jeremy Jesus "JJ" Bueno, Mayor, Santa, Ilocos Sur Kadatayo amin tatta nga adda ditoy, kablaawan kayo amin iti maysa nga napintas nga bigat yo, ngem dispensaren ta saan ko nga aramiden dayta, gapuen iti napalalu nga panaglaladingit ko iti mapaspasamak iti aglawlaw tayo. Napalalo iti ladingit kon gapuen iti pannakabuyak iti napaspas nga pannakadadael iti ili tayo. Nasakit iti nakem kon nga kanayon nga makakitkita kadagiti tattao nga nakaro iti panagsagsagabada. Ken iti kinapudno na, nauma ken makaguranakon ta kasla man awan iti mangrikna ken makangngeg iti pukkaw ken sangit dagiti tattao ken iti aglawlaw tayo. Adda tayo amin ditoy itatta tapno mabinsa-binsa ken maibuksilan ti pudpudno nga agdama a kasasaad ti lugar tayo maipanggep ti seguridad ti aglawlaw, ti karayan, ti bantay ken ti baybay. Pudno nga ti karayan, ti bantay ken ti baybay ket mangipapaay wenno mangmangted ti naidumduma nga buya iti pagilian a naisagutan iti kastoy nga napipintas ken nakabakbaknang nga aglawlaw. Dagitoy nga buya ti aglawlaw ket nasirmata met a mangted progreso ken panagdur-as babaen iti turisno, panagtalon, panagkalap ken adu pay nga saan nga makadadael nga industriya ngem amken toy numo ti biang nga dayta a sirmata a progreso ket saan ton a makita ken marikna ti sumarsaruno nga henerasyon no agtultuloy ken saan nga malapdan iti nakaro nga kina-agum iti sumagmamano nga tattao ken korporasyon. Dayta nga nakaru nga panagayat iti kwarta wenno pirak, isu iti mangidadanes ken pakadadaelan iti amin nga ar-arapaap ken masakbayan tayo. Idi napalpalabas nga tawtawen, bimmisita daydi Gov. General Theodore Roosevelt, Jr. sadiay nanumo nga ili mi nga Santa, Ilocos Sur. Ket gapu iti kinapintas iti aglawlaw nga inna nakita, kinunana: "Santa is a very poetic and idyllic place". Ta diay Santa nga inna binisita daydi nga tiempo, ket napnuan iti naberde ken nalangtu nga kaykayo iti kabanbantayan, addaan iti nadalus ken makaay-ayo nga karayan, ken iti baybay ket naliknaw ken makalinglingay. Ngem, no makita ken madamag yo iti mapaspasamak iti ili mi tunggal adda bagyo nga lumabas, marikna yo met iti napalalu unay nga ladingit ko gapuen iti naranggas nga bales iti aglawlaw.
Gapu iti pannaka-abuso iti kabanbantayan, babaen iti panagkaingin ken saan nga husto nga panagputed iti kaykayo, in-inuten nakam nga gabgaburan iti kabanbantayan. Gapu iti illegal nga panagmina da idi iti bato ken darat iti igid kabaybayan, nadaras nakam met nga lamlamuten iti nadawel nga danum iti baybay. Ken, natennag nga kabalbalayan iti nauneg nga dirraas sadiay karayan. Kastoy iti mapaspasamak iti ili mi. Dakami nga agnanaed, ubbing ken nataengan, iti agsagsagrap kadagiti madi nga epekto iti kina-agum dagiti nagkauna kadakami, isu da nga awanan konsensya nga nangrames iti kinapintas iti aglawlaw mi. Basul da iti nagbasulan da. Ngem kadatayo nga adittoy itatta, dakdakkel iti pagbasulan tayo, no intayo ipalubos nga maulit iti madi nga napalabas. Wen, nadagdagsen iti basul tayo, no agtultuloy tayo nga aginbubulsek, agintutuleng, ken agin-uumel kontra kadagiti makitkita tayo nga madi nga maar-aramid iti ar- arubayan tayo. Kariten kayo amin iti sang-sakamaysa nga panagtignay kontra iti pannaka-abuso ken pannaka-ibus iti nabaknang nga aglawlaw tayo. Agkaykaysa tayo nga mangipeksa iti pannaka-uma tayo nga agsagsagrap iti madi nga epekto ti kasla inutil nga sistema iti panangtaripato iti aglawlaw. Intayo kuma amin panunuten nga bulbuluden tayo laeng dagitoy nga sagot iti Dios. Awan ngarud kalintegan tayo nga mangdadael wenno mang-abuso kadagitoy nga naipabulod kadatayo. Ta no awan iti panangsaluad tayo, datayo ken dagiti kapututan tayo iti agsagrap iti narigat ken nasipnget nga masakbayan. Kakabsat, sapay koma ta daytoy a maaramid a taripnong ket sallukubannatay ti espirito ti sirib ken pannaka-awat tapno ti resulta na ket mangted koma ti namnama ken talingenngen iti masakbayan ti tumunggal maysa nga umili.#