PAKABUKLAN A GIYA PARA KADAGITI KASO KEN KONTAK TI COVID-19 Dagiti Kaso vs. Dagiti Kontak KASO Ti tao a nagpositibo iti COVID-19, adda wenno awanan kadagiti sintomas ASIDEG A KONTAK Ti tao a naaddaan iti 6 feet a kaadayo iti Kaso iti napagtitipon a kabuklan a saan a nababbaba ngem 15 a minutos iti uneg ti 24 nga oras a tiempo nga uray nagusar ti kalub ti rupa (mangrugi iti 2 nga aldaw sakbay a nagsakit ti Kaso wenno nagpositibo iti COVID-19) KONTAK TI ASIDEG A KONTAK Ti tao nga agnanaed a kaduana wenno adda kontakna iti Asideg a Kontak ngem awan kontakna iti Kaso KASO ASIDEG A KONTAK KONTAK TI ASIDEG A KONTAK PANNAKA-ISOLATE§ Masapul nga agtalinaed iti balay malaksid no mangala ti medikal a panangtaripato agingga iti: Saan a nababbaba ngem 5 a buo nga aldaw ti napalabas manipud a nagparang dagiti immuna a sintomas (wenno no awan dagiti sintomas, manipud idi naaramid ti eksamen); KEN Saan a nababbaba ngem 24 nga oras ti napalabas manipud iti naudi a panaggurigor nga awan panagusar iti agas ti gurigor; KEN PANAG-QUARANTINE§ Dagiti Kontak a saan pay Nabakunaan: Kasapulan nga agtalinaed ti balay ti saan a nababbaba ngem 5 a buo nga aldaw kalpasan ti naudi a kontak iti Kaso No saan a maliklikan ti kontak iti Kaso (agnanaed iti maymaysa a balay nga awan ti nailasin a kuarto, banyo ken sala), masapul nga agtalinaed iti pagtaengan kabayatan a naka-isolate ti Kaso KEN iti nayon a 5 a buo nga aldaw Dagiti Nabakunaan nga Asideg a Kontak a Napabaro: Saan a kasapulan nga agtalinaed ti balay malaksid no rumsua dagiti sintomas LAGIPEN: NAPABARO a segun ti tawenmo ken ti oras manipud ti naudi a panagpabakunam: • Agtawen iti 5-17: saan a nababbaba ngem 2 a lawas kalpasan ti panangawat ti SAAN A PANAG- QUARANTINE Saan a masapul nga ag- quarantine malaksid no agsakit ti Asideg a Kontak wenno agpositibo iti COVID-19 SAAN A MASAPUL TI EKSAMEN Malaksid no: • Rumsua dagiti sintomas; wenno • Agsakit ti Asideg a Kontak wenno agpositibo iti COVID-19 Dagiti sintomas, no aniaman, ket simmayaat AGUSAR TI KALUB TI RUPA • Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa para iti 10 a buo nga aldaw a kanayon no adda ka ti lawlaw dagiti sabali a tao iti uneg ti balay wenno iti publiko maika-2 a dosis ti bakuna Agtawen iti 18 ken natataengan pay: saan a nababbaba ngem 2 a lawas ngem saan nga aglabes iti 5 a bulan kalpasan ti panangawat ti maika-2 a dosis iti serie ti 2 a dosis; WENNO saan a nababbaba ngem 2 a lawas ngem saan nga aglabes iti 2 a bulan kalpasan ti panangawat ti maysa a dosis a bakuna; WENNO pannakaawat ti kangrunaan a serie ti bakuna KEN dosis ti booster AWANAN KADAGITI PAKAAMMO A KASAPULAN Saan a mapan kadagiti lugar no awan kabaelam nga agsuot ti kalub ti rupa AGPA-EKSAMEN Agpa-eksamen ti saan a nababbaba ngem 5 nga aldaw kalpasan ti naudi a kontakmo iti Kaso, uray no saan a makarikrikna ti sintomas Liklikan dagiti tattao nga addaan ti nangato a peggad para ti nakaro a sakit a saan a nababbaba ngem 10 nga aldaw AGUSAR TI KALUB TI RUPA • Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa para iti 10 nga aldaw a kanayon no adda ka ti lawlaw dagiti sabali a tao iti uneg ti balay wenno iti publiko AWAN TI NAYON NGA EKSAMEN Nalpasen a na-eksamen ken nakumpirman nga addaan iti COVID-19 Saan a mapan kadagiti lugar no awan kabaelam nga agsuot ti kalub ti rupa • Liklikan dagiti tattao nga addaan ti nangato a peggad para ti nakaro a sakit a saan a nababbaba ngem 10 nga aldaw KONTAK: Maidawat a pakaammoan ti eskuwelaan/ agpat-patrabaho ken dagiti amin nga Asideg a Kontak Notes-Medical MONITOREN DAGITI SINTOMAS Amin a kontak (saan pay a napabakunaan ken nabakunaanen) ket masapul a monitoren dagiti sintomas iti 10 nga aldaw kalpasan iti naudi a kontak iti Kaso. No kumaru dagiti sintomas, sigud nga ilasin ti bagim ken agpa-eksamen. KONTAK: Maidawat a pakaammoan ti eskuwelaan/agpat-patrabaho NAYULUGAN: Pannaka-isolate: pannakapagtalinaed ti siasinnoman nga addaan iti COVID-19 wenno nagpositibo iti COVID-19 nga awan dagiti sintomas nga adayo kadagiti sabali, uray pay iti bukodda a pagtaengan Panag-quarantine: pannakapagtalinaed ti siasinnoman a naaddaan iti asideg a kontak iti tao nga addaan ti COVID-19 nga adayo manipud kadagiti sabali no kas pagarigan agsakitda § Dagiti agpat-patrabaho, eskuwelaan wenno dadduma nga organisasion ket mabalin nga addaan ti kanayonan a beddeng a kasapulan met a masurot. Summary Guidance for COVID-19 Cases & Contacts - Ilocano Napabaro idi 01/31/22
Nayon a Giya KASO ASIDEG A KONTAK SALUADAM TI BAGIM SALUADAM TI BAGIM Monitorem dagiti sintomas ken tawagan ti tagaipaay iti taripato ti salun-at no kumaro dagiti sintomas Awagan iti 9-1-1 para kadagiti medikal nga emerhensia (rigat ti panaganges, kasla-asul a ngiwat wenno rupa, sakit ti barukong, ken dadduma pay) ken ibaga iti dispatcher nga addaan ka ti COVID-19 • Maaddaan iti nawadwad a panaginana ken agtalinaed a saan a mawaw Liklikan ti kontak iti Kaso ken agusar ti kalub ti rupa no makiuman ka kadagiti sabali a tao iti uneg ti balay wenno iti publiko Monitorem ti salun-atmo para iti 10 nga aldaw kalpasan ti naudi a kontakmo iti Kaso. No rumsua dagiti sintomas, sigud nga ilasin ti bagim ken agpa-eksamen Awagan iti 9-1-1 para kadagiti medikal nga emerhensia ken ibaga iti dispatcher nga addaan ka ti kontak ti maysa a tao nga addaan iti COVID-19 SALAKNIBAN DAGITI SABALI Agtalinaed iti pagtaengan malaksid no mangala iti medikal a panangtaripato • Saan nga umawat kadagiti bisita • Umadayo kadagiti sabali a tao ken taraken nga ayop iti sangakabbalayan Agtalinaed iti nailasin a kuarto ken agusar iti nailasin a banyo - No masapul nga addaka iti maymaysa a kuarto a kas iti sabali a tao, pagtalinaedan ti pisikal a panaga-adayo a saan a nababbaba ngem 6 feet ken agusar ti kalub ti rupa Saan a makiusar kadagiti personal a gamit iti sabali a tao iti sangakabbalayan (kas iti toothpaste, tuwalia, pagiddaan, pinggan, aruaten, telepono, ken dadduma pay.) Kanayon a bugoan dagiti ima, apputen dagiti panaguyek ken panagbaeng, ken kanayon nga i-disinfect dagiti rabaw ken ramramit Ipaibatim dagiti makan ken ramramit a kasapulam iti ridawmo. Agusar kadagiti papel a pinggan ken maibelleng a kubiertos. Isinam ti pangisuputam kadagiti basuram kadagiti miembro ti sangakabbalayam Iti Departamento ti Salun-at ket saan a mangted iti "clearance" a surat para iti pannakailasin. Dagiti agpat-patrabaho kat nasken a saan a mangikasapulan ti negatibo nga eksamen iti COVID-19 wenno ti maibaga ti tao ti klinika no saan a masabat ti tao dagiti kondision a panawen ti pannaka-isolate wenno panag-quarantine Sadinnoak a mabalin a mangala ti tulong? Medikal Tawagam ti tagaipaaymo iti taripato ti salun-at No awan ti tagaipaaymo iti taripato ti salun-at wenno seguro ti salun-at, tawagam ti Aloha United Way 2-1-1 Dagiti Serbisio a Suporta iti Krisis, Panangagas iti Salun-at ti Panunot wenno Panagusar iti Droga Sabali Tawagan ti Aloha United Way 2-1-1 Tawagan ti Hawaii CARES iti 1-800-753-6879 (TTY 7-1-1) I-text ti ALOHA iti 741741 Para iti nayon nga impormasion, bumisita iti Summary Guidance for COVID-19 Cases & Contacts - Ilocano KONTAK TI ASIDEG A KONTAK SALUADAM TI BAGIM KEN SALAKNIBAM DAGITI SABALI A TAO Itul-tuloy nga obserbaran ti pisikal a panaga-adayo ken giya ti panagkalub ti rupa no adda iti ruar ti balay Sidadaan dagiti serbisio ti mangipatarus Napabaro idi 01/31/22


L "Laglagipenyo dagiti adda iti pagbaludan ket panunotenyo a kasla kaduadakayo iti pagbaludan. Ladlagipenyo dagiti agsagsagabakayo met" (Hebrew 13:3) agsagsagaba, a kasla PRAYER CALENDAR Enero 2017 Dagiti babbai nga adda iti pagbaludan ket makapadpadasda iti panakaliday, panakailaksid, panagbuteng, ken kinaawan iti ayat. Mabalin nga binaybay-an isuda dagiti pamilyada, iti kinapudno, kaaduan kadagiti adda iti baludan ket pinabasol laeng dagiti pamilyada. Dagiti balud iti dadduma nga nacion ket awan iti naanay a magyananda, addaanda iti nakakaasi a sitwasyon, awan iti osto a kanenda, panakaagas, personal a kasapulanda, ken dadduma a tao. Dagiti balud ket mabuteng iti panakadusa, panakailaksid, panakaabuso, ken panagbisin. Iti kadakkelan a parikot kadagiti baludan ket iti kinaawan iti namnama. iti positibo a langenlangen kadagiti Kaadduan a nacion, dagiti Kristiyano ken matiliw ken maibalud gapu iti saan a pudno a panakapabasol. Bassit iti namnamada a makaruarda iti pagbaludan gapu ta dagiti mangipatpaturay iti linteg ket kabutengda dagiti tattao a mangibagbaga a dagiti Kristiyano ket masapul a maibalud. Iti Sasao ni Apo Dios ket mangited iti namnama ken mangisubli iti tarigagay ken ragsak kadagiti biag iti nakabalud. Iti panakaammo kenni Apo Dios ken panakapadas iti ayatna ket mangiturong kadagiti nakabalud nga "mapnek anyaman nga adda kadakuada" (Philippians 4:11). Dagiti programa iti radyo ket mangiturong iti sasaon iti Dios kadagiti balud. iti Iti TWR Women of Hope/Project Hannah ket us-usarenda dagiti programan iti radyo nga mangisuro kadagiti babbai iti pagbaludan maipanngep iti salun-at: panakigayyem, panangsabet iti kasapulan dagiti ubbing; kennu kasatnu a mangtengel iti unget, buteng, kinaliday, ken adu pay nga emosyon. Ken adu pay a napapateg nga banag, kasta met a mangitedda iti namnama ken panakaagas babaen kenni makikinnararag ken mangikararag kadakuada, mangited iti sagut, ken mangisuro kinapudno iti Dios ken iti ayatna nga mangited iti namnama iti biagda. iti panangtaraken Jesu Cristo. Mangbisitada kadagiti balud, iti kinapudno maipanggep iti Maysa a balud iti immawag iti opisina idiay Angola nga mangipadamag iti kinaragsakna: "Naimbag nga agsapa sister Marcolina. Siak ni Sonia a taga Viena. Sister, maparruarak tatta ket saanak nga agawid a dagus agsipud ta kayatko nga mapan pay iti kapilya." Maiwarwaragawag ti Women of Hope iti nasurok 65 nga linguahe. Daytoy nga binulan nga panagkararag ket maiwarnak iti 85 nga linguahe. Maysa a ministeryo iti TWR Ikararagan tayo: PROJECT HANNAH ken dagiti grupo maipanggep kadagiti agminministeryo idiay pagbaludan ken panangiparang kadagiti inaramid dagiti balud a mangsuporta iti training ken craftworks. Enero 1. Babbai agnanaed iti pagbaludan nga addaan iti narigat a sitwasyon a mabirokanda iti namnama ken panakaagas babaen kenni Jesu Cristo. Ikararagtayo a mangeganda iti tarigagay ti Dios a mapakawanda manipud iti basol ken maawatanda iti pagayatan ti Dios kadagiti biagda. "Adda kaniak ti Espiritu ti Apo. Pinilinak a mangikasaba iti Naimbag a Damag kadagiti napanglaw, pannakawayawaya dagiti balud, manen dagiti bulsek, maparparigat" (Luke 4:18) Enero 9. Iti TWR Women of Hope/Project Hannah staff ken dagiti volunteers nga agbisbisita kadagiti nakabalud idiay Albania, Angola, Brazil, Cambodia, Indonesia, Namibia, Nepal, Paraguay, Tanzania, Thailand South Africa, ken dadduma pay a nacion. Imbaonnak a mangiwaragawag iti iti pannakakita iti panakalung-aw dagiti Enero 10. Dagiti TWR staff ken dagiti agdengdengngeg iti programa idiay Ethiopia. Gapu iti state emergency idiay Ethiopia, iti grupo ti TWR Women of Hope/Project Hannah ket saan a makapasyar Ikararagtayo nga mapalubusan da kuma manen nga agbisita. Enero 2. Dagiti Kristiyano nga adda iti pagbaludan idiay Cuba, Egypt, North Korea, China, Vietnam, Laos, Middle east, north Africa, ken dagiti nacion idiay South ken Central Asia nga gapu iti pammatida ket naibaludda (2 Corinthians 6:4-10). idiay pagbaludan. Enero 11. Dagiti inna idiay pagbaludan ken dagiti annakda nga nabatida. maipariknada iti ayat ti Dios kadakuada. "Lamolamoac, ket kinawesandac; nagsakitac, ket kinablaawandac; naggianac idiay pagbaludan ket immaycayo caniac." Mateo 25:36). Ikararagtayo nga dagiti kristiano ket iti Enero 3. Dagiti nakabalud a babbai nga awan nagadalanda nga makasursuroda babaen kadagiti programa iti radyo ken iti media kas iti Women of Hope, tapnu mangeganda iti maipanggep iti kinapudno ken ayat iti Dios. "Umay iti pammati babaen iti panagdengngeg iti mensahe, ket umay iti mensahe babaen iti pannakaikasaba ni Cristo" (Romans 10:17). Enero 12. Dagiti annak dagiti nakabalud a babbai idiay Albanian nga agbibiag iti napalalo unay a rigat iti panagbiag, kinakurang iti nasustansiya nga taraon, ken nadumaduma a kasapulanda. Enero 4. Dagiti opisyales a mangipaay iti nasimpa a pagay-ayaman dagiti ubbing nga mangbisbisita kadagiti innada. Dagiti programa a maipaay mabalinanda pay nga ipaay iti natalna nga aglawlaw iti pagbaludan" Enero 13. Adu pay kuma a Kristiano iti makabigbig a kabaelanda iti mangsuporta kadagidiay nga agpaspasyar ken agminministeryo kadagiti lokal a nakabalud babaen iti panangipaay iti kawkawes, taraon, ken personal a banbanag, radio, biblia, ken nadumaduma pay, ken babaen iti karkararag nga maipaay kadagiti balud ken trabahador iti pagbaludan. iti pamilya ket Enero 5. Dagiti babbai nga adda iti pagbaludan gapu ta pinabasol dagiti pamilyada nga nakimalalada kalpasan iti panakaramesda wenno iti panakiasawada nga awan iti panangipalubos iti pamilyada. Enero 14. Adu pay kuma a babbai iti agboluntaryo a maipaay iti TWR Women of Hope/Project Hannah prison ministries ken mangirugi iti Bible studies ken prayer groups a kadwa dagiti nakabalud. Enero 6. Ni Asia Bibi, maysa a Kristiyano nga ina iti lima nga anak nga adda idiay pagbaludan ti Pakistan iti pito nga tawen ket nasentensiyaan a mapapatay gapu ta napabasol iti makunkuna nga blasphemy. Duwa a Pakistani nga opisyal iti nangdepensa kanyana ket napapatay. Enero 15. Dagiti babbai a nakabalud idiay Indonesia nga agdengdengngeg iti programa nga Women of Hope. Idawat tayo a mapadasanda iti ayat ti Dios ken iti pannangpakawan ken iti panangpabileg iti Espiritu Santo nga agbiag kenni Kristo, uray iti narigat a kasasaad. Enero 7. Dagiti babbai a balud idiay Paraguay a mangngegan iti programa a Women of Hope a mangted iti naespiritoan nga pammakired ken praktikal a sursuro. Ikararagtayo met nga dagiti diapers, gatas, educational materials, luplupot, ken dadduma pay a kasapulan nga maipaay kadagiti ubbing nga agnanaed idiay kulungan a kadwa dagiti innada. Enero 16. Iti sirib para kada Solange Mendes, Ruth Augusta, ken Karina Adriana iti trabahoda idiay TWR Brazil a panangipaayda iti Bible-course ministry kadagiti surok a 2,500 a nakabalud(300 a babbai). Ikararagtayo nga iti Espiritu Santo ket tulungan na dagiti nakabalud a matarusan dagiti materyales nga ipaayda. Enero 8. Iti gundaway a mangipakaammo kadagiti kapilya
ENERO 2017 & PANANGIKARARAG KADAGITI BABBAI NGA ADDA ITI PAGBALUDAD Madaydayaw iti Apo nga adu a babbai iti agtarigagay a sumali iti kurso. Dadduma kadakuada ket us-usarenda diay monthly prayer calendars. Enero 22. Iti Crossroad Bible Institute's prison ministry, a mangisursuro kadagiti babbai idiay pagbaludan babaen iti panangipaay iti libre nga Bible-study curricula iti Spanish, Mandarin, Swahili, Khmer, and Indonesian. Mangipapaay da pay iti pangpakired babaen iti international staff (see cbi.fm/ international-programs). Enero 17. Dagiti pagbaludan iti intero a lubong a mangipaay iti parenting and courses masuportaranda iti bagida inton makaruarda. skills training tapno Enero 28. Dagiti babbai idiay pagbaludan iti North Korea a naparigat iti nadagsen a trabaho. Kasta met kadagiti masikog a nakabalud nga naindiksiyunan iti pangpasikal ken mangpatay idiay maladaga no rumuar a nabiag {BBC News). Enero 23. TWR Women of Hope/Project Hannah prayer-grupo dagiti babbai nga mangbisbisita kadagiti nakakulong, mangngipapaay iti badbado, taraon, ken dagiti mausar iti panagdaet. Daytoy ket mangiturong kadagiti nakabalud a dumawat iti Biblia ken Christian literature. Ikararagtayo nga ad-adu pay kuma a nakabalud iti umawat kenni Kristo a kas Apo ken mannangisalakan babaen iti kinaimbag dagitoy a babbai. Enero 18. Dagidiay mangbisbisita kadagiti nakabalud idiay Nepal, nga maipakitada kadagidiay a balud iti ayat ti Dios ken makaipaayda iti gundaway a mangngegan iti kinapudno maipapan iti Dios ken iti sagot a pannakaisalakan gapu kenni Hesu Kristo. Enero 19. Dagiti babbai a makasarak iti natalged a pagnaedan kalpasan Ikararagtayo a maliklikanda iti dakes nga inpluwensiya iti naglabasda ken makasarakda iti trabaho tapno saanda nga agaramid iti krimen tapnu suportaran iti bagida. a makaruarda iti pagbaludan. Enero 24. Dagiti babbai nga adda iti pagbaludan sadiay Middle Eastn North Africa, ken South ken Central Asia nga naakusaran iti "pannakikamalala." Kaadwan kadagiti kaskaso iti pannakarames, inton iti biktima ket saan na kabaelan a makakita iti uppat a lallaki a testigo a mangsaksi para kenkuana, daydiay biktima pannakikamalala. Enero 20. Iti adu pay nga opurtunidad a pannakipagtrabaho kadagit kakabagyan dagiti babbai sadiay Paraguay Good Shepherd a pagbaludan. Adu kadagiti balud nga inna, nga dagiti annakda ket ay-aywanan dagiti apongda, aunty wenno dagiti manangda. ket maakusaran iti Email: twrphilippines@twr.org Enero 21. Dagiti Inna nga naganak idiay pagbaludan ken agnanaed sadiay a kadwa ti maladagada. Enero 25. Adu pay kuma a babbai idiay Good Shepherd Prison idiay Paraguay a makiatendar iti training tapno iti ebanghelio ni Apo Hesu Kristo ket mabalin a mangbaliw iti panunot ken pusoda. Ikararagtayo nga adalenda iti sasao iti Dios ken awatenda iti liwliwa ken namnama ken masarakanda nga kenni Kristo ket adda wayawaya iti likod iti rehas. Enero 26. Dagiti nakabalud idiay Thailand nga ummawat kenni Kristo babaen iti ministeryo iti TWR Women of Hope/Project Hannah ken iti programa nga Every Home for Christ. Ikararagtayo a rumang-ayda iti gracia ken iti kinaammo kenni Kristo Hesus kas panagadalda iti sasao iti Dios. Enero 29. Iti TWR Women of Hope/Project Hannah a babbai idiay Angola nga mangpasyar idiay pagbaludan iti babbai idiay Viana ken pagbaludan iti lallaki idiay Caxito tapno ibingay iti taraon nga naesperituan manipud iti sasao iti Dios ken mangted kadagiti kasapulan (toilet paper, toothpaste, and toothbrushes) tapno maipariknada ayatda. Enero 27. Dagiti babbai nga nagapu iti sabali nga relihiyon a nakangngeg iti maipapan kenni Hesus, nakaawat iti Biblia ken radyo, ken nagbalin a ga gayyem dagiti babbai iti TWR Women of Hope/Project Hannah. Facebook: TWR Phils PROJECT HANNAH P.O. BOX 332 BAGUIO CITY (074) 424 1262 Dagiti staff iti TWR Philippines ket napan binmisita, nagited iti bibliya ken radyo, kasta met iti pammagbaga ken ministeryo kadagiti babbai idiay pagbaludan. Ket kasta la unay iti ayat ken ragsak dagiti babbai nga nakipatang kadakuada. Enero 30. Dagiti babbai nga nakaruar iti pagbaludan ngem awanan iti badbado, awanan iti balay a pagnaedan, ken awanan iti trabaho kasta met nga inlaksid dagiti pamilyada ken dagiti komunidad. Ikararagtayo nga dagiti kapilya ket tulunganda a mangirugi nga agbiag iti praktikal a wagas ken taripatoenda isuda nga addaan iti dignidad. Enero 31. Peggy Banks, TWR Women of Hope/Project Hannah global ministry director, kas panangituloy na nga agtalek iti panangiturong ken iti sireb iti Dios. iti


TI BIAG CALPASAN TI PATAY Rev. Juan B. Cabanting (Lecsion ti Biblia: Juan 11:1-46) "Ti mamati caniak uray no matay agbiagto pay." (Juan 11:26) Iti daytoy a sao ni Apo Jesus, isut' sao a nakaipasirmataan ti nacaay-ayat ken dackel nga namnama ti tao. Daytoy a sao pinagsiddaawna pay dagiti adu a tattao gapu ta idinto nga matay la ngaruden ti tao, cunana nga agbiag pay no la ketdi mamati Kencuana. Cadagiti sabali a parsua cas cadagiti ic-ican ken amin nga agcarcarayam ditoy daga, maminsan laeng nga agbiagda. No nataydan agpatinggada idiayen. Ngem ti tao saan a casta. Ti tao cuna ni Apo Jesus, uray no matay agbiag pay la ket ta mamati Kencuana. Cayatna a soaen nga idiay labes ti tanem adda pay biag ti tao. Nga ti pagpatinggaan ti tao saan nga tanem no di ket cas cuna ni Apo Jesus, uray na matay agbiag pay. Ti laeng agpatingga idiay tanem isu ti bangcay- bagi a lasag. Ngem adda biag calpasan ti patay. I. Ita, ania ngarud daytoy biag calpasan ti patay? A) Ti biag calpasan ti patay isu daydiay biag nga adda pannacairelacionna ken ni Apo Dios. (Basaen ti Juan 15:4-6). No adda ngarud pannacairelacionna ken ni Apo Jesus, adda ngarud pannacaicambingna iti Dios. B) Daytoy a biag ngarud ti mamati calpasan ti ipapatayna isut' biag nga mataginayon, (Basaen ti Juan 3:16); isut' biag nga agnanayon. (Basaen ti Juan 3:36) Nacascasdaaw a biag! Ket daytoy a biag isu coma ti pagi-innapalan a tagicua-en dagiti tao. Isu coma ti pagtarigagayanda a sepulen. II. Ta casano to panagtagicua itoy a biag? Isu ti pangababawi ti basol. (Basaen ti Aramid 2:37-38). Isu ti panamati ken ni Apo Jesus (Basaen ti Juan 3:36) Ti panamati ken Apo Jesus caipapanna ti panangisuco Kencuana ti amin a casasaadtayo. Itedtayo kencuana ti amin a biagtayo tapno dalusannatayo cadagiti basbasoltayo. Ket no nadalusanen dagiti basbasoltayo, maicarin ti biagtayo a maisinggalut Kencuana. Ket no naisinggalut ti biagtayon Kencuana ket ni Apo Jesus isun ti makincucua cadatayo, natungpalen ti cuna ti Biblia nga "ti mamati iti Ama, adda biagna nga agnanayon." III. Ta caano aya ti pannacabalinatayo a mangtagicua itoy a biag? Into laeng kadi calpasan a mataytayo? Basaen ti estoria ni Zacheus. (Lucas 19:1-10). Ni Zacheus maysa nga agserserbi ti gobierno idi cas mangsingir ti buis ket mangabasol gapu ta adda suiticna. Agsingir ti ad-adu ngem ti ibaga ti linteg. Bayat nga agsasaoda ken Apo Jesus nabigbigna ti basolna ket nagtestimonio iti
sangngoanan ni Apo Jesus iti testimonio ti panagbabawi. Nagbabawi cadagiti basbasolna ket namati ken inawatna ni Apo Jesus. Ni Apo Jesus a macakita ti aniaman nga adda ti uneg ti puso, kinunana ken Zacheus, "Ita nga aldaw immay ti pannacaisalacan itoy a balay." Kayatna a saoen, saan a naituntuncua ti pannacaisalacan ni Zacheus. Canito a nagbabawi cadagiti basbasolna ket inawatna ni Jesus, immay kencuana ti pannacaisalacan. Ti pannacaisalacan caipapananna ti biag nga agnanayon, ket no ti tao immay kencuana ti pannacaisalacan, simmangpet met kencuanan ti biag nga agnanayon. Ta ti biag nga agnanayon adda ken ni Apo Jesus, ket isu laeng daytoy a biag ti isagutna cadagiti amin nga agayat ken mamati kencuana ita a sibibiagda tapno uray into matayda agpayso nga agrupsa ti bancay ngem ti espirituda isut' makipagbiag iti Dios iti awan inggana. Gapuna kinuna ni Apo Jesus, "Ti mamati caniak, uray no matay agbiagto pay".(Juan 11:26) Isu daytoy a biag ti casapulan tayo amin. Ti casapulan tayo a nangnangruna cas ti natan-oc a plano ti Dios iti tao, saan a kinabacnang, ta ania ti magunguna ti tao no maalana ti amin a lubong, ti amin a kinabacnang no mapucaona met ti cararuana? Gapuna nga ti nangnangruna a casapulantayo isu ti biag nga agnanayon, biag nga ti laeng macaipa-ay isu ni Apo Jesus. IV. Apay aya a masapultayo a tagicua-en daytoy a biag? (Basaen ti I Juan 5:11-12 ken Juan 3:16) Ti pammati ken ni Apo Jesus isu't panecnec ti pangtulnog kencuana. Ket dagiti agtulnog kencuana adda biagda nga agnanayon. Ngem dagiti saan nga agtulnog kencuana saandanto a makita ti biag, ket ti pungtot ti Dios agtaengto cadacuada. Nasken ngarud a tagicuaen tayo daytoy a biag, no ditay cayat nga agtaeng ti pungtot ti Dios cadatayo, ket ti pungtot ti Dios isu ti macuna nga "infierno" Wen, ti biag nga isagut ti Dios cadagiti mamati ken agtulnog ken ni Apo Jesus saan a madadael. Pudno nga ti bangcay agpatingga ken agrupsa idiay tanem ta daytoy bagi a lasag nagtaud iti daga, ket agsubli met laeng iti daga ngem ti cararua no mamatitayo ken ni Apo Jesus, saan nga agrupsa ket saan a matay. Isu daytoy a biag ti makipagtaeng iti Dios idiay trono a nailangitan. Isu daytoy ti cayat a sa-oen ni Apo Jesus idi kinunana "Ti mamati caniac uray no matay, agbiagto pay." Ti ama ditoy, agpayso a natay ti bagi a lasag, ngem gapu ti pammatina ken ni Apo Jesus, natay ti bagi a linalasag ngem makipagbiag iti Dios babaen iti cararua. Ta casta ti keddeng ti langit cadatayo a tao. Nasakit nga agpayso ti panagsisina ngem ti pacaliwliwaantayo coma isu daytoy nga ti pudno a kinatao ti tao saan a matay no di ket makipagbiag iti Dios. Umun-una laeng ngarud ni tata idiay ket intayto met sumurot kencuana. Ti la aramidentayo tapno masaracan tayto idiay ayanna isu to panangawat, panagtulnog ken panamati tay met ken ni Apo Jesus. Amen. (Nai-sermon idiay UCCP, Aringay, La Union idi Enero 2, 1974) Ti Biag Calpasan ti Patay/Life After Death


34567 NOBIE M BRE 1 , 201 4 Agpaypayso Kadi ni Satanas?
34567 Vol. 135, No. 21 NOVEMBER 1, 2014 Semimonthly ILOKO TI MAGASIN a Ti Pagwanawanan idaydayawna ni Jehova a Dios, ti Agturay iti uniberso. Liwliwaenna dagiti tattao babaen iti naimbag a damag a ti nailangitan a Pagarian ti Dios asidegen a pagpatinggaenna ti amin a kinadakes ken pagbalinenna a paraiso ti daga. Parparegtaenna dagiti tattao a maaddaan iti pamma- ti ken Jesu-Kristo, a natay idi tapno magun-odtayo ti biag nga agnana- yon, ken agturturay itan kas Ari iti Pagarian ti Dios. Daytoy a magasin ket awan pakainaiganna iti politika ken maipabpablaak manipud pay idi 1879. Ti Biblia ti sursurotenna kas autoridadna. Kayatmo kadi ti ad-adu pay nga impormasion wenno libre a mayadalan iti Biblia? Kitaem ti /ilo wenno ipatulodmo ti kiddaw- mo iti maysa kadagiti adres iti baba. Para iti PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila Para iti UNITED STATES OF AMERICA: Jehovah's Witnesses 25 Columbia Heights Brooklyn, NY 11201-2483 Para iti kompleto a listaan dagiti adres iti intero a lubong, kitaem ti /ilo/kontaken. ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipa- paay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. Dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan, malaksid no adda sabali a naipakita. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan. ( ( Mayimprenta Kada Ruar: 45,944,000 ITI 220 A LENGGUAHE NOBIEMBRE 1, 2014 SUHETO ITI AKKUB Agpaypayso Kadi ni Satanas? PANID 3-7 Adda Kadi Satanas? 3 Maysa Laeng Kadi ni Satanas a Simbolo ti Kinadakes? 4 Rumbeng Kadi nga Agbutengtayo ken Satanas? 6
ITI DAYTOY MET A RUAR Pannakisarita iti Maysa a Kaarruba - Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? - Paset 2 8 Tuladenyo ti Pammatida - "Kasano Koma a Maaramidko Daytoy Dakkel a Kinadakes?" 12 Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia 16 s MABASA ONLINE /ilo SUNGBAT TI DADDUMA PAY A SALUDSOD MAIPAPAN ITI BIBLIA - Pinarsua Kadi ti Dios ti Diablo Tapno Subokennatayo? r (Kitaem ti PANNURSURO TI BIBLIA ˛ SUNGBAT DAGITI SALUDSOD MAIPAPAN ITI BIBLIA) 34567 I-DOWNLOAD DAYTOY A MAGASIN ITI NADUMADUMA A FORMAT ONLINE Agpaypayso Kadi ni Satanas?
SUHETO ITI AKKUB Estatua iti Madrid, Spain, a mangiladladawan ken Satanas kas dakes nga anghel a naitapuak iti daga Adda Kadi Satanas? "Dimmakkelak iti El Salvador. No agsuksukirak idi, ibaga ni Nanang, 'Umaynaka alaen ti Diablo!' Kunak met, 'Umay latta a!' Mamatiak iti Dios, ngem saanak a mamati ken Satanas." - ROGELIO. Umanamongka kadi ken Rogelio? Ania kada- gitoy nga opinion ti patiem? ˙ Saan nga agpaypayso ni Satanas; maysa la- eng a simbolo ti kinadakes. ˙ Adda Satanas, ngem saan nga interesado kadagiti tattao. ˙ Ni Satanas ket maysa a mannakabalin nga espiritu a parsua a napigsa ti impluensia- na kadagiti tattao. Adda mamati iti tunggal maysa kadagi- ta nga opinion, nalabit minilion pay ketdi. Ngem talaga kadi a napateg no ania nga opi- nion ti umiso? Bueno, no awan ni Satanas, naallilaw dagidiay mamati nga agpaypayso isuna. No adda met ngem saan nga interesa- do kadagiti tattao, adu ti agan-annad wenno mabutbuteng nga awan gapgapuna. Nupay kasta, no ni Satanas ket maysa a manangalli- law a mangkonkontrol kadagiti tattao, napeg- peggad ngarud ngem iti ipagarup ti kaaduan. Ammuentayo ti sungbat ti Nasantuan a Ka- suratan kadagitoy a saludsod: Ania wenno asino ni Satanas - maysa a simbolo ti kinada- kes wenno espiritu a persona? No maysa a persona, agpegpeggadka kadi kenkuana? No wen, kasanom a masalakniban ti bagim? NOBIEMBRE 1, 2014 3
Dagiti imbaga ni Satanas iti pannakisaritana iti Dios ket nagresulta iti aktual a panagsagaba ni Job Maysa Laeng Kadi ni Satanas a Simbolo ti Kinadakes? Nalaka nga ibaga a ni Satanas a mabasbasatayo iti Biblia ket simbolo laeng ti amin a kinadakes. Ngem dayta kadi a talaga ti isursuro ti Biblia? No wen, apay a kuna ti Biblia a nakisao ni Satanas ken ni Jesu-Kristo ken uray pay iti Mannakabalin-amin a Dios? Usigentayo ti dua a pagarigan dayta a panag- sarita. IDI NAKISARITA NI SATANAS KEN JESUS Idi inrugi ni Jesus ti ministeriona, namitlo a pina- das ti Diablo a sulisogen. Umuna, inkagumaan ni Satanas a piliten ni Jesus a mangusar iti inted-Dios a pannakabalinna para iti bukodna a pagimbagan, tapno mapennek ti bisinna. Kalpasanna, sinugso- gan ti Diablo ni Jesus a mangirisgo iti biagna tapno maiturong kenkuana ti atension dagiti tattao. Ka- maudiananna, intukon ni Satanas ken Jesus ti pa- nangituray iti amin a pagarian ditoy lubong kasukat ti panagruknoyna kas panagdayaw kenkuana. Pi- nagkedkedan ni Jesus ti namitlo a nasikap a pana- ngallilaw ni Satanas babaen ti panagkotarna iti Ka- suratan. - Mateo 4:1-11; Lucas 4:1-13. Jesus a perpekto ken matalek. Saanna nga impalu- bos nga adda tumanor a kinadakes iti unegna. Na- lawag a saan a nakisarita ni Jesus iti kinadakes iti unegna; agpaypayso a persona ti nakasaritana. Ipakita dayta met laeng a pannakisarita nga adda sabali pay a pammaneknek a ni Satanas ket agpay- payso a persona. ˙ Laglagipem nga intukon ti Diablo ken Jesus ti pa- nagturay iti intero a lubong kasukat ti maysa a tignay a panagdayaw. (Mateo 4:8, 9) Awan serser- bi dayta a tukon no saan nga agpaypayso ni Sata- nas. Maysa pay, saan a kinuestion ni Jesus ti pa- nangibaga ni Satanas nga isu ket addaan iti kasta kadakkel nga autoridad. ˙ Kalpasan a pinagkedkedan ni Jesus dagiti suli- sog, "pimmanaw kenkuana [ti Diablo] agingga iti sabali pay a mainugot a tiempo." (Lucas 4:13) Iti daytoy a kasasaad, maikunatayo kadi a ni Sata- nas ket maysa laeng a kinadakes wenno maysa a porsegido ken determinado a kabusor? Asino ti kasarsarita ni Jesus? Ti kadi kinadakes iti unegna? Sigun iti Kasuratan, "nasuboken [ni Jesus] iti amin a bambanag kas kadatayo, ngem awanan basol." (Hebreo 4:15) Kuna pay ti Biblia: "Saan a na- kaaramid iti basol, awan met ti nasarakan nga al- lilaw iti ngiwatna." (1 Pedro 2:22) Nagtalinaed ni 4 TI PAGWANAWANAN ˙ Paliiwem ta "immay dagiti anghel ket nangru- gida nga agserbi" ken Jesus. (Mateo 4:11) Pud- pudno kadi nga espiritu a persona dagiti anghel a nangparegta ken nangtulong ken Jesus? Nala- wag a wen. Apay koma ngarud nga ipapantayo a saan a pudpudno nga espiritu a persona ni Sa- tanas?
IDI NAKISARITA NI SATANAS ITI DIOS Ti maikadua a pagarigan ket maipapan ken Job, maysa a lalaki a managbuteng iti Dios. Dakamaten ti rekord a namindua a nagsarita ti Diablo ken ti Dios. Kadagita a panagsarita, pinadayawan ti Dios ti kinamatalek ni Job. Impapilit ni Satanas nga ag- serserbi laeng ni Job iti Dios gapu kadagiti mana- gimbubukodan a rason, a pinagparangna a gatgata- ngen ti Dios ti kinasungdo ni Job. Kasla ibagbaga ti Diablo a mas am-ammona ni Job ngem iti pannaka- am-ammo kenkuana ti Dios. Gapuna, impalubos ni Jehova a mapukaw dagiti sanikua ni Job, dagiti an- nakna, ken maaddaan iti sakit. Idi agangay, napa- neknekan nga umiso ni Jehova mainaig ken Job, ket ulbod ni Satanas. Binendisionan ti Dios ni Job gapu iti kinamatalekna. - Job 1:6-12; 2:1-7. Kadagita a panagsarita ti Dios ken ni Satanas, makisarsarita kadi ni Jehova iti kinadakes nga adda iti unegna? Kuna ti Biblia: "No maipapan iti pudno a Dios, perpekto ti dalanna." (2 Samuel 22:31) Kuna pay ti Sao ti Dios: "Santo, santo, santo ni Jehova a Dios, ti Mannakabalin-amin." (Apocalipsis 4:8) Ti sao a santo kaipapananna nasin-aw, sagrado, awa- nan basol. Perpekto ni Jehova ken awan pakapila- wanna. Imposible a maaddaan iti kinadakes. Ngem mabalin nga irason ti dadduma nga uray ni Job ket saan a pudpudno a persona, isu a simboliko laeng dayta a panagsarita. Lohikal kadi dayta nga argumento? Ipakita ti dadduma a teksto ti Biblia a pudpudno a persona ni Job. Kas pagarigan, nausar iti Santiago 5:7-11 ti ulidan ni Job a mangpabileg ka- dagiti Kristiano nga agibtur kadagiti pakarigatan ken mangipalagip a gunggonaan ni Jehova ti pana- gibturda. Ngem epektibo ngata koma dayta nga uli- dan no saan met a pudpudno a persona ni Job ken parparbo laeng ti panangparigat kenkuana ni Sata- nas? Maysa pay, iti Ezequiel 14:14, 20, karaman ni Job kadagiti tallo a nalinteg a lallaki a kadua da Noe ken Daniel. Kas kada Noe ken Daniel, pudpudno a persona ni Job, maysa a lalaki a nabileg ti pammati- na. No pudpudno ni Job, saan kadi a nainkalinte- gan laeng a pudpudno met daydiay nangidadanes kenkuana? Nalawag nga ipakita ti Biblia a ni Satanas ket ag- paypayso nga espiritu a persona. Mabalin ngarud a Jehova ti nagan ti Dios sigun iti Biblia. maisaludsodmo, 'Agpegpeggadak kadi ken ti pami- liak iti daytoy a lubong?' ITI PANAWENTAYO Ipapantayo a bigla a simmangpet iti lugaryo ti maysa a grupo dagiti kriminal. Sigurado nga ag- peggadka ken bumaba ti moral ti sangakaarruba- an. Ita, panunotem ti umasping a kasasaad: Naita- puak ditoy daga ni Satanas ken dagiti demoniona - pudpudno nga espiritu a persona a nagrebelde iti Dios, kas ken Satanas. Ania ti resultana? Panuno- tem no ania ti mapalpaliiwmo kadagiti damdamag iti uneg ken ruar ti pagilian. ˙ Mapalpaliiwmo kadi a kumarkaro ti kinarang- gas, iti laksid ti panangikagumaan ti intero a lu- bong a mangpasardeng kadagita? ˙ Mapalpaliiwmo kadi ti umad-adu a paglinglinga- yan a mangitamtampok iti espiritismo, uray ipar- parit dagita ti adu a nagannak? ˙ Mapalpaliiwmo kadi ti agtultuloy a pannakada- dael ti aglawlaw iti laksid ti panagregget dagiti nasayaat ti panggepda a tattao a mangsalaknib iti dayta? ˙ Saan kadi nga ipamatmatna nga adda nakadak- dakes iti kagimongan - addada puersa a mangi- durduron iti sangatauan iti pagdaksanna? Paliiwem no asino ti ibaga ti Biblia a makin-utek iti agdama a kinadakes: "Naitapuak ti dakkel a dra- gon, ti kadaanan a serpiente, daydiay naawagan iti Diablo ken Satanas, a mangyaw-awan iti intero a mapagnaedan a daga; isu naitapuak iti daga, ket da- giti anghelna naitapuakda a naikanunong kenkua- na. . . . Asi pay ti daga ken ti baybay, agsipud ta ti Diablo immulog kadakayo, nga addaan iti dakkel nga unget, yantangay ammona nga ababan ti perio- do ti tiempona." (Apocalipsis 12:9, 12) Kalpasan a nausig dagiti ebidensia, kombinsido ti adu a tat- tao a ni Satanas ket maysa a napeggad nga espiritu a persona, nga aktibo a mangim-impluensia iti lu- bong a pagbibiagantayo. Nalabit pampanunotem no kasanoka a masalak- niban. Napateg dayta a pakaseknan. Mangted ti su- maganad nga artikulo iti sumagmamano a praktikal a tulong. NOBIEMBRE 1, 2014 5
Rumbeng Kadi nga Agbutengtayo ken Satanas? Nagrigat a mailasin daytoy. Awan kolor ken angotna, ket mabalin a di madmadlaw a masabidongan dagiti biktimana. Iti intero a lubong, nalabit nasurok a kagudua iti amin a matmatay iti pannakasabidong ket maigapu iti maysa a banag: ti carbon monoxide. Ngem awan pagdanagantayo. Adda dagiti pamay-an tapno mailasinmo dayta a gas ken masalaknibam ti bagim. Adu a tattao ti mangikabil kadagiti warning device sa agtignayda a dagus no agalarma. Kas iti carbon monoxide, saan met a makita ni Sa- tanas, nagrigat a mailasin dagiti tattao, ken naka- pegpeggad. Ngem dinatay binaybay-an ti Dios. Awan rumbeng a pagbutngam ken Satanas no usarem da- giti sagut nga ituktukon ti Dios. Wayawaya nga agpili. Kuna ti Santiago 4:7: "Buso- renyo ti Diablo, ket isu agtalawto kadakayo." Nupay mannakabalin ni Satanas, dinaka mapilit a mangara- mid iti bambanag a dimo kayat. Nawayaka nga agpi- li. Kuna ti 1 Pedro 5:9: "Agtakderkayo a bumusor [iti Diablo], natibker iti pammati." Laglagipem a pimma- naw ni Satanas kalpasan ti natibker a panagkedked ni Jesus iti namitlo a pannulisog ni Satanas. (Mateo 4:11) No kayatmo, mapagkedkedam met dagiti pan- nulisog ni Satanas. Pannakigayyem iti Dios. Paregtaennatayo ti Santia- go 4:8 nga 'umadani iti Dios.' Personal nga aw-awi- sennaka ni Jehova a maaddaan iti nasinged a panna- kigayyem kenkuana. Kasanom a maaramid dayta? Umuna iti amin, ammuem ti ad-adu pay maipapan kenkuana manipud iti Biblia. (Juan 17:3) Dagiti maa- dalmo maipapan ken Jehova tignayennaka a manga- yat kenkuana, dayta nga ayat ti mangtignay met ken- ka a mangaramid iti pagayatanna. (1 Juan 5:3) Bayat nga umad-adanika iti nailangitan nga Amatayo, ania ti aramidenna? Kuna ni Santiago a ti Dios "umada- ninto [kenka]." Naikari a proteksion. Mabasa iti Proverbio 18:10: "Ti nagan ni Jehova ket napigsa a torre. Iti dayta nga ag- 6 TI PAGWANAWANAN Ti carbon monoxide ket saan a makita ken napeggad - kas ken Satanas taray ti nalinteg ket maipaayan iti salaknib." Siem- pre, dina kayat a sawen nga anting-anting ti nagan ti Dios. Imbes ketdi, kaipapananna a dagidiay pud- pudno a mangraraem iti nagan ti Dios mabalinda ti agkiddaw kenkuana iti proteksion iti aniaman a tiempo. Ulidan iti Biblia. Adda maadaltayo iti Aramid 19:19 maipapan kadagiti kabbaro a nakomberte a Kristia- no idiay Efeso: "Adu kadagidiay nangan-annurot ka- dagiti arte ti panagsalamangka inyegda a pinagkay- kaysa dagiti libroda ket pinuoranda ida iti sanguanan ti isuamin. Ket pinattapattada a sangsangkamaysa
"Nakombinsirak nga adda Diablo gapu iti naadalko iti Kasuratan. Proteksion kaniak dayta a pannakaammo tapno mailiklikak iti impluensiana" dagiti gatadda ket nasarakanda nga agpategda iti li- mapulo ribu a kapisi ti pirak." Dinadael dagidiay a Kristiano ti amin a bambanag a nainaig iti espiritis- mo, uray nangina dagita. Dakkel ti maitulong dayta nga ulidan kadatayo. Nasaknap itan ti okulto ken es- piritismo. Uray dagiti bambanag ken ar-aramid a na- inaig iti espiritismo a kasla saan met a dakes ket ma- balin nga usaren dagiti demonio a mangimpluensia kenka. Nasken nga ibellengmo dagita uray pay kasa- no kanginada. - Deuteronomio 18:10-12. Ipapaay ni Jehova dagiti naespirituan a probision a mangsalaknib kenka Kas iti nadakamat iti immuna nga artikulo daytoy a serye, saan idi a mamati ni Rogelio nga adda Diab- lo. Ngem idi nasuroken a 50 ti tawenna, nagbaliw ti panangmatmatna. Apay? "Idi laeng a naaddaanak iti Biblia," malagip ni Rogelio. "Nakombinsirak nga adda Diablo gapu iti naadalko iti Kasuratan. Protek- sion kaniak dayta a pannakaammo tapno mailiklikak iti impluensiana." Segseggaam kadi ti aldaw nga awanton ni Sata- nas? Kinapudnona, impadto ti Kasuratan nga iti ma- sanguanan, ti Diablo a mangyaw-awan iti adu a tat- tao ket 'maitapuak iti danaw nga apuy ken asupre.' (Apocalipsis 20:10) Siempre, ti literal nga apuy ken asupre dina madangran ti maysa a di makita nga es- piritu a persona. Isu a ti danaw nga apuy iladlada- wanna ti agnanayon a pannakadadael. Awanton ni Satanas iti agnanayon. Nagsayaatto dayta a tiempo para kadagiti mangay-ayat iti Dios! Kabayatanna, aramidem ti amin a kabaelam nga agtultuloy a mangadal iti maipapan ken Jehova ken kadagiti pagalagadanna. Panunotem nga addakanto iti tiempo inton naan-anay a maibagam, "Awanen ni Satanas!" ˇ No denario dagiti Romano ti natukoy a pirak, ti dagup a ga- tad ket katupag ti nagtitipon nga agmalem a sueldo ti 50,000 a gagangay a trabahador - nagdakkel a kantidad! Para iti ad-adu pay nga impormasion maipapan ken Satanas ken iti espiritismo, kitaem ti kapitulo 10 ti libro nga Ania a Tala- ga ti Isursuro ti Biblia? Agkiddawka kadagiti Saksi ni Jehova iti ko- piam, wenno basaem online iti /ilo.
PANNAKISARITA ITI MAYSA A KAARRUBA Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? - PASET 2 Naisalaysay iti baba ti gagangay a pannakisarita ti maysa a Saksi ni Jehova iti kaarrubana. Ipapantayo a simmarungkar manen ti Saksi nga agnagan Cameron iti pagtaengan ti maysa a lalaki nga agnagan Jon. ABABA A REPASO ITI TAGTAGAINEP NI NABUCODONOSOR Cameron: Naimbag ta nadanonka, Jon. Kana- yon a maragragsakanak iti linawas a panagadalta iti Biblia. Komustakan? Jon: Nasayaatak met. Cameron: Mayat ngarud. Idi napalabas a pana- gadalta, nagsaritaanta no apay nga ibagbaga dagi- ti Saksi ni Jehova a nangrugin nga agturay ti Paga- rian ti Dios idi 1914. Adda nakitata a nagpateg a paset ti ebidensia iti padto ti Biblia iti Daniel kapi- tulo 4. Malagipmo pay? Jon: Wen, maipapan iti dakkel a kayo iti tagta- gainep ni Ari Nabucodonosor. Cameron: Eksakto. Iti tagtagainepna, nakakita ni Nabucodonosor iti dakkel a kayo a dumanon idiay langit. Nangngegna nga ibilbilin ti maysa nga anghel ti Dios a mapukan ti kayo, ngem mabati ti puon ken dagiti ramutna. Kalpasan ti "pito a pana- wen," agsaringit manen ti kayo. Napagsaritaanta met no apay nga adda dua a kaitungpalan ti pad- to. Ania daytay umuna a kaitungpalannan? Jon: Natungpal ken Nabucodonosor, saan kadi? Napukawna ti kinasimbengna iti pito a tawen. Babaen ti programa a libre a panangyadal iti Biblia, masan- san nga organisado ti pamay-an dagiti Saksi ni Jehova a mangi- lawlawag iti Biblia kadagiti tattao. Kitaem ti artikulo a "Pannakisarita iti Maysa a Kaarruba - Kaano a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios? - Paset 1" iti Oktubre 1, 2014, a ruar daytoy a magasin. Kitaem ti Daniel 4:23-25. 8 TI PAGWANAWANAN Cameron: Hustoka. Temporario a napukaw ni Nabucodonosor ti kinasimbengna isu a naisar- deng ti panagturayna. Ngem iti dakdakkel a kai- tungpalan ti padto, maisardeng met ti panagturay ti Dios iti daga iti uneg ti pito a panawen. Kas naa- dalta, nangrugi ti pito a panawen idi nadadael ti Je- rusalem idi 607 B.C.E. Sipud idin, awanen dagiti ari ditoy daga a mangibagi iti panagturay ni Jehova a Dios iti ilina. Nupay kasta, iti panagpatingga ti pito a panawen, mangpili ti Dios iti baro nga Agtu- ray iti ilina - maysa nga adda idiay langit. Kayatna a sawen, kalpasan ti pito a panawen, mangrugi ti panagturay ti Pagarian ti Dios idiay langit. Ita, na- lawagen kadata no kaano a nangrugi ti pito a pa- nawen. No maammuanta no kasano kapaut dayta, maammuanta met no kaano a mangrugi ti panag- turay ti Pagarian ti Dios. Nalawag kadi met laeng kenka? Jon: Wen, nalawag. Cameron: Mayat ngarud. Usigenta itan ti kapa- ut ti pito a panawen. Binasak met ti maipapan iti daytoy a topiko tapno malagipko dagiti kangruna- an a punto. Padasek nga ilawlawag kenka agingga iti kabaelak. Jon: Sige. AGPATINGGA TI PITO A PANAWEN - MANGRUGI TI MAUDI NGA AL-ALDAW Cameron: Iti immuna a kaitungpalan ti padto mainaig ken Nabucodonosor, agparang a ti pito a
panawen ket literal a pito a tawen. Ngem iti dak- dakkel a kaitungpalanna mainaig iti Pagarian ti Dios, ti pito a panawen ket masapul a napapaut ngem iti literal a pito a tawen. Jon: Apay ngay? Cameron: Panunotem daytoy. Laglagipem a nangrugi ti pito a panawen idi nadadael ti Jeru- salem idi 607 B.C.E. No mangrugita nga agbilang iti literal a pito a tawen iti dayta a petsa, makag- tengta laeng iti 600 B.C.E. Ngem awan met ti nai- sangsangayan a pasamak iti dayta a tawen maina- ig iti panagturay ti Dios. Maysa pay, naadalta nga idi adda ni Jesus ditoy daga, impasimudaagna a saan pay a nagpatingga ti pito a panawen uray gi- nasgasut a tawenen ti napalabas. Jon: Wen nga agpayso. Malagipkon. Cameron: Isu a ti pito a panawen ket saan a lite- ral a pito a tawen, no di ket napapaut a periodo ti panawen. Jon: Kasano kapaut? Cameron: Tapno makuentata ti eksakto a kapa- ut ti pito a panawen, makatulong ti libro ti Biblia nga Apocalipsis. Nainaig met laeng daytoy iti lib- ro ti Biblia a Daniel. Dakamatenna ti maysa a pe- riodo nga agpaut iti tallo ket kagudua a panawen a katupag ti 1,260 nga aldaw. Ti ngarud pito a pana- wen - mamindua a tallo ket kagudua a panawen - ket 2,520 nga aldaw. Masurotam kadi ti kayatko a sawen? Jon: Wen. Ngem diak maawatan ti pakainaigan daytoy iti panangrugi ti panagturay ti Pagarian ti Dios idi 1914. Cameron: OK, kitaenta ti koneksionna. No dad- duma, iti padto ti Biblia, ti maysa nga aldaw irepre- sentarna ti maysa a tawen. No surotenta ti paga- lagadan a ti maysa nga aldaw ket maysa a tawen, ti pito a panawen ket katupag ti 2,520 a tawen. No agbilangta iti 2,520 a tawen manipud 607 B.C.E., makagtengta iti 1914. Dayta ti gapuna a maibaga- Kitaem ti Apocalipsis 12:6, 14. Kitaem ti Numeros 14:34; Ezequiel 4:6. Kitaem ti tsart a "Ti Kayo iti Tagtagainep ni Nabucodono- sor." ta a nagpatingga ti pito a panawen idi 1914, ket nangrugi met nga agturay ni Jesus kas Ari iti Paga- rian ti Dios. Ken nabatad a sipud 1914, adda dagi- ti dadakkel a pasamak iti lubong - dagiti naipadto iti Biblia a mapasamak iti maudi nga al-aldaw. Jon: Aniada a pasamak? Cameron: Usigenta ti kinuna ni Jesus iti Mateo 24:7. Maipapan iti panangrugi ni Jesus nga agtu- ray idiay langit, kinunana: "Ti nasion tumakderto a bumusor iti nasion ken ti pagarian a bumusor iti pagarian, ket addanto dagiti kinakirang ti ta- raon ken dagiti ginggined iti nadumaduma a dis- so." Paliiwem ta impadto ni Jesus dagiti kinaki- rang ti taraon ken ginggined bayat dayta a periodo Maipapan iti panangrugi ni Jesus nga agturay idiay langit, kinunana: "Ti nasion tumakderto a bumusor iti nasion ken ti pagarian a bumusor iti pagarian, ket addanto dagiti kinakirang ti taraon ken dagiti ginggined iti nadumaduma a disso" ti tiempo. Saan kadi a dagita ti mapaspasamak di- toy lubong iti napalabas a sangagasut a tawen? Jon: Wen. Cameron: Iti daytoy a bersikulo, impadto met ni Jesus nga adda gubgubat bayat ti kaaddana kas Ari iti Pagarian ti Dios. Ken impadto ti Apocalip- sis a saan laeng a gagangay a gubgubat dagita, no di ket gubgubat a mangapektar iti intero a lubong bayat ti tiempo ti panungpalan. Malagipmo kadi no kaano a napasamak ti umuna a gubat sangalu- bongan? Jon: Idi 1914, ken iti dayta met la a tawen a ku- nam a nangrugi nga agturay ni Jesus! Ita laeng a matarusak dayta. Kitaem ti Apocalipsis 6:4. NOBIEMBRE 1, 2014 9
Cameron: No pagkokonektarenta dagitoy a de- talye - ti padto maipapan iti pito a panawen ken ti dadduma pay a padto ti Biblia mainaig iti tiempo ti panungpalan - nalawlawag dagitoy kadata. Kom- binsido dagiti Saksi ni Jehova a nangrugi ni Jesus nga agturay kas Ari iti Pagarian ti Dios idi 1914 ken nangrugi ti maudi nga al-aldaw iti dayta met la a tawen. Jon: Ikagkagumaak pay laeng a tarusan a naim- bag ti maipapan iti dayta. Cameron: Maawatanka. Uray siak, nabayag met bassit sakbay a naawatak a naimbag dayta. Ngem sapay koma ta nakatulong ti panagsaritata tapno makitam nga uray saan nga espesipiko a dinaka- mat ti Biblia ti tawen 1914, talaga a naibatay iti Ka- suratan ti patpatien dagiti Saksi ni Jehova maipa- pan iti dayta a tawen. Jon: Wen. Dayta ti magustuak kadakayo - ania- man nga ibagayo, paneknekanyo iti Biblia. Saan a Kitaem ti kapitulo 9 ti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova. Mabasa met iti /ilo. 10 TI PAGWANAWANAN basta opinionyo laeng. Ngem masdaawak man no apay a komplikado daytoy. Apay a saan latta ko- man nga imbaga ti Dios manipud iti Biblia a 1914 ti panangrugi ni Jesus nga agturay idiay langit? Cameron: Nagmayat dayta saludsodmo, Jon. Ki- napudnona, adu a bambanag ti saan nga indetalye ti Kasuratan. Ngem apay ngata nga impaisurat ti Dios ti Biblia iti pamay-an a masapul nga agregget dagiti tattao tapno matarusanda dayta? Panagku- nak, nasayaat a pagsaritaanta dayta inton umayak manen. Jon: Sige, kayatko dayta. ˇ
Adda kadi kayatmo a maammuan a topiko iti Biblia? Adda kadi saludsodmo maipapan iti patpatien dagiti Saksi ni Jehova? No kasta, dika koma bumdeng a makisarita kadagiti Saksi ni Jehova ta maragsakanda a mangi- lawlawag iti dayta.
R O S O N O D O C U B A N I N P E N A G A T G A T I I T I O Y A K I T S O I D I T N A I R A G A P I T I A N N A G I A N I A K A P I T O T D A P I T m a i r a g a p i T " o t n o d a r u g s a m i i . . . a m o k s a b a g A " l " n e w a n a p a o t i p i t " o y a k i t o y n e n a k u P " ) 4 1 4 : l e n a D i ( o y a k a ) l e k k a d k a d a k a N 1 1 , 0 1 4 : l e n a D i ( " a k n e k ) 6 1 4 : l e n a D i ( ) 6 2 4 : l e n a D i ( y a r u t g a n a p i t i l b u s i a N n e w a n a p i t t u a p a K y a r u t g a n a p i t g n e d r a s i a N y a r u t g a n a P N A L A P G N U T I A K A A N U M U i n g n e b m s a n k i i i t i l b u s a N i y a r u t g a n t e k r o s o n o d o c u b a N n e n a m 7 l a r e t i l a n e w a t a , . E C B 6 0 6 . . i t n a s a p a K l i t r o s o n o d o c u b a N i n w a k u p a n g n e d r a s a n a u s i i a n g n e b m s a n k i i a n y a r u t g a n a p i t , r o s o n o d o c u b a N a n o i l i b a B i t i r A N A L A P G N U T I A K A L E K K A D K A D s u s e J i n y a r u t g a a g n i g u r g n a N i t i i r A s a k t i g n a l y a d i i n e w a t a 0 2 5 2 , , m e a s u r e J l i t l e a d a d a N a n i i l i t a g g n i t a p g a n i t i l e a r s I i t i r a i t i g a D r a t n e s e r p e r i g n a n a s o D i i t n a i r a g a P . E C . E C B . . l e a r s I i t i r a i t i g a d s o D i i t y a r u t g a n a p . E C 4 1 9 1 . e r b u t k O 4 / 3 3 1 9 1 , n e w a t a 4 / 1 6 0 6 n e w a t a . E C B 7 0 6 . . e r b u t k O o t k e d d a b e d d a b i m e l a s u r e J i T " a a g g n i g a , n o i s a n i t i g a d a g n i d u t i a n i t l a p g n u t a m " n o i s a n i t i g a d n e w a n a p m a p ) 4 2 1 2 s a c u L ( :
TULADENYO TI PAMMATIDA JOSE "Kasano Koma a Maaramidko Daytoy Dakkel a Kinadakes?" ANG-ANGSENEN ni Jose ti nadagaang, nabara nga angin, ken masaysay-upna ti banglo dagiti sabong a lotus ken dadduma pay a mulmula iti da- num. Kaduana ti grupo dagiti komersiante a mang- daldaliasat kadagiti kapatagan iti nalawa a wanga- wangan ti Nilo. Iladawanmo iti panunotmo dagiti agsasaruno a lallaki a mangguyguyod kadagiti ka- melioda, a mangtartaraigid iti pagayusan ti danum nga agturong iti sabali pay nga ili ti Egipto. Sagpa- minsan a makigtotda iti panagtatayab dagiti bumal- ballasiw a kannaway wenno ibis. Malagip manen ni Jose ti pagtaenganda iti naangin a kabambantayan ti Hebron, a ginasgasuten a kilometro ti kaadayona; naiduman ti lugar nga ayanna ita. Panunotem dagiti sunggo nga agtatagari ken agir- iriak kadagiti tuktok ti palma a datiles ken higos. Ngem para ken Jose, kasla narigrigat a maawatan ti lengguahe dagiti tattao a malabsanda. Mabalin nga ikagkagumaanna a tarusan dagiti sasao a mang- ngegna. Nalabit nasken a sursuruenna dagita, yan- tangay ammona a pulos a saanen a makasubli pay iti pagtaenganda. Agtutubo laeng idi ni Jose - 17 wenno 18 ti ta- wenna - ngem naipasangon kadagiti suot a pagam- amkan ti adu nga adulto a lallaki. Napalalo ti imon dagiti kakabsatna gapu ta ni Jose ti paborito ni ama- da isu a gistayda pinatay. Nupay kasta, inlakoda kadagiti komersiante. (Genesis 37:2, 5, 18-28) Kal- pasan ti sumagmamano a lawas a panagdaliasatda, maragragsakanen dagiti komersiante ta asidegdan iti kangrunaan a siudad a pakaalaanda iti dakkel a kuarta babaen ti panangilakoda ken Jose ken kada- giti napapateg a produkto. Ania ti inaramid ni Jose tapno saan nga agsakit ti nakemna ken maupay? 12 TI PAGWANAWANAN Ken kasanotayo met a masalimetmetan ti pammati- tayo iti laksid dagiti suot ken pannakaupay? Adu ti masursurotayo ken Jose. "NI JEHOVA ADDA IDI KEN JOSE" "No maipapan ken Jose, naisalog idiay Egipto, ket ni Potifar, maysa nga opisial ti palasio ni Fa- raon, ti panguluen dagiti para-guardia, maysa nga Egipcio, ginatangna isuna iti ima dagiti Ismaelita a nangisalog kenkuana sadiay." (Genesis 39:1) Baba- en kadagita a sasao iti Biblia, mailadawantayo no kasano ti pannakaibabain daytoy nga agtutubo idi nailako manen. Maysa laengen a sanikua! Mabalin a mapanunottayo ni Jose a sumursurot iti barbaro nga apona, maysa nga opisial iti palasio ti Egipto, ba- yat a magmagnada kadagiti natao a kalsada a nap- no kadagiti pagtagilakuan nga agturong iti baro a pagtaengan ni Jose. Pagtaengan! Adayo a naiduma dayta iti aw-awa- gan ni Jose a pagtaengan. Agnanaed kadagiti tolda ti pamilia a dimmakkelanna, masansan nga agakar- akarda, ken agay-aywanda kadagiti arban ti karne- ro. Ngem ditoy, dagiti babaknang nga Egipcio a kas ken Potifar agnanaedda kadagiti elegante a balay a narangrang ti pinturana. Sigun kadagiti arkeologo, magustuan dagiti nagkauna nga Egipcio dagiti mul- mula, napaderan a hardin nga addaan kadagiti na- rangpaya a kayo ken natalinaay a ban-aw para kada- giti papiro, lotus, ken dadduma pay a mulmula iti danum. Dadduma a balbalay ti napalawlawan kada- giti hardin, nga addaan kadagiti napariir a balkon, nangangato a tawa tapno makastrek ti angin, ken adu a kuarto, a pakairamanan ti maysa a dakkel a si- led a panganan ken pagyanan dagiti adipen.
Magusgustuan kadi ni Jose ti kasta a kinabak- nang? Nalabit saan. Mabalin nga ad-adda a narikna- na a kasla agmaymaysa. Naiduma dagiti Egipcio iti lengguahe, panagbadbado, ken panaglanglanga ken nangnangruna pay iti relihion. Nagadu ti didiosen- da, makiramramanda iti okulto ken mahiko, ken in- teresadoda unay maipapan iti ipapatay ken iti sabali a biag. Ngem saan a nalapunos ni Jose iti liday gapu ta kuna ti Biblia: "Ni Jehova adda idi ken Jose." (Ge- nesis 39:2) Inyebkas la ketdi ni Jose ti linaon ti pu- sona iti Dios. Kuna ti Biblia nga "asideg [ni Jehova] kadagidiay amin nga umaw-awag kenkuana." (Sal- mo 145:18) Kasano a simminged ni Jose iti Diosna? Saan nga intulok daytoy nga agtutubo a maupay, ken inaramidna ti trabahona iti amin a kabaelan- na. Nangaramid ngarud ni Jose iti panggapuan ni Jehova a mangbendision kenkuana, ket di nagba- yag, nagun-odna ti anamong ti barbaro nga apona. Nakita ni Potifar a daytoy nga agtutubo nga adipen- na ket bembendisionan ni Jehova, ti Dios dagiti ka- ilian ni Jose. Awan duadua a dagita a bendision ti ad-adda a nangpabaknang ken Potifar. In-inut a na- gun-od ni Jose ti anamong ti apona agingga nga in- talek ni Potifar ti isuamin a kukuana iti daytoy ma- kabael nga agtutubo. - Genesis 39:3-6. Nagsayaat nga ulidan ni Jose kadagiti agtutubo ita nga agserserbi iti Dios. Kas pagarigan, no addada iti eskuelaan, mabalin a mariknada no dadduma a na- idumdumada gapu ta napalawlawanda kadagiti ag- tutubo a maay-ayatan iti okulto, naliday ken awa- nan namnama. No kasta ti situasionmo, laglagipem a saan a nagbaliw ni Jehova. (Santiago 1:17) Agingga ita, saanna a baybay-an ti amin nga agtalinaed a ma- talek kenkuana ken mangikagkagumaan a mangpa- ragsak kenkuana. Sibabaknang a bembendisionan- na ida, ket kasta met ti aramidenna kenka. Kabayatanna, ituloy ti salaysay a ni Jose ket ag- matmataenganen. Nagbalin nga agkabannuag a "napintas ti pormana ken nalibnos ti langana." Ipa- simudaag dagita a sasao nga adda agur-uray a peg- gad, gapu ta ti pisikal a kinapintas ket masansan nga agresulta iti di nasayaat ken di maitutop nga atension. "SAAN A PULOS IMMIMDENG" Napateg ken Jose ti kinamatalek; ngem saan a napateg iti asawa ni Potifar. Mabasatayo: "Ti asa- wa ni apona intangwana dagiti matana ken Jose ket kinunana: 'Kaiddaennak.' " (Genesis 39:7) Timmu- lok ngata ni Jose iti panangsulisog daytoy a pagano a babai? Saan nga ibaga ti Biblia nga awanan ni Jose kadagiti tarigagay ken rikrikna a gagangay kadagi- ti agtutubo. Saanna met nga ibaga nga awan langa daytoy mapampanuynoyan nga asawa ti nabaknang ken mabigbigbig nga opisial ti palasio. Irason ngata ni Jose a saanto a maammuan dayta ti apona? Maal- lukoy ngata kadagiti material a pagimbagan a maba- lin nga ipaay ti kasta nga immoral a relasion? Nakita ti asawa ni Potifar ti kinamatalek ni agtutubo a Jose
Kinapudnona, saantay nga ammo no ania ti pam- panunoten ni Jose. Ngem adda nalawag a pamalat- patantayo no ania ti linaon ti pusona. Makita dayta iti sungbatna: "Adtoy saan nga ammo ti apok no ania ti adda kaniak iti balay, ket isuamin nga adda ken- kuana inyawatna iti imak. Awan ti asinoman a dak- dakkel ngem siak iti daytoy a balay, ket saanna a pu- los impaidam kaniak ti aniaman malaksid kenka, agsipud ta asawanaka. Gapuna kasano koma a ma- aramidko daytoy dakkel a kinadakes ket pudno nga agbasolak a maikaniwas iti Dios?" (Genesis 39:8, 9) Iladawanmo iti panunotmo ti agtutubo a situtured a mangibagbaga iti kasta. Saan a mairusok ni Jose uray panunoten laeng ti kayat nga ipaaramid ti asa- wa ni Potifar. Apay? Kas iti kinuna ni Jose, agtalek kenkuana ti apona. Impaaywan ni Potifar ti intero a sangakabbalayanna ken Jose, malaksid iti asawana. Kasano koma a da- daelenna dayta a panagtalek? Kagurana ti kasta a kapanunotan. Ngem ti ad-adda pay a karimonna ket ti mismo a panagbasolna iti Diosna a ni Jehova. Adu la ketdi ti nasursuro ni Jose kadagiti nagannakna maipapan iti panangmatmat ti Dios iti panagasawa ken kinamatalek. Ni Jehova ti namunganay iti pana- gasawa, ken silalawag nga imbagana ti panggepna. Agtipon ti lalaki ken babai, ket agbalinda a "may- maysa a lasag." (Genesis 2:24) Dagidiay nangpadas a mangdadael iti dayta a singgalut nagpeggadda iti pungtot ti Dios. Kas pagarigan, dandani nadidigra dagiti lallaki a nangpadas a makidenna iti asawa ni Abraham, nga apong iti tumeng ni Jose, ken iti asa- wa ni Isaac, a lola ni Jose. (Genesis 20:1-3; 26:7-11) Nasursuro dagita ni Jose, ket determinado a mang- yaplikar kadagita. Saan a nagustuan ti asawa ni Potifar ti nangngeg- na. Panunotem laengen ti maysa a nanumo nga adi- pen a nangpaay iti kiddawna, a tinukoy dayta ni Jose kas "dakkel a kinadakes"! Nupay kasta, saan a simmardeng. Mabalin a nasair ti pride-na, isu nga ad-adda a determinado a mangsulisog ken Jose. Iti kasta, tinuladna ti kinapinget ni Satanas a nang- sulisog ken Jesus. Napaay met ni Satanas, ngem imbes a nagsardeng, naguray iti "sabali pay a mai- nugot a tiempo." (Lucas 4:13) Gapuna, masapul a determinado ken natibker dagiti matalek a tattao. Kasta ti inaramid ni Jose. Uray nagtultuloy daytoy a situasion iti "inaldaw-aldaw," saan a timmulok. Mabasatayo: "Saan a pulos immimdeng." (Genesis 14 TI PAGWANAWANAN 39:10) Ngem determinado a manggargari ti asawa ni Potifar. Inurayna ti gundaway nga amin nga adipen ket adda iti ruar ti balay. Ammona a sumrek ni Jose tapno aramidenna ti trabahona isu nga idi sim- rek, inkagumaanna nga allukoyen. Dagus nga inig- gamanna ti kawes ni Jose, sa nagpakaasi iti maudi a gundaway: "Kaiddaennak!" Nagtignay a dagus ni Jose. Inwadagna ti asawa ni Potifar ken inkaguma- anna ti umadayo sa nagtalaw. Ngem gapu ta siiirut nga iniggaman ti asawa ni Potifar ti kawes ni Jose, nabatina dayta. - Genesis 39:11, 12. Mabalin a mapalagipantayo iti naipaltiing a bala- kad ni apostol Pablo: "Adaywanyo ti pannakiabig." (1 Corinto 6:18) Anian a nagsayaat nga ulidan ni Jose para iti amin a pudno a Kristiano! Mabalin a ditay maliklikan ti makilangen kadagidiay awanan panagraem kadagiti moral a pagalagadan ti Dios, ngem dina kayat a sawen a tumuloktayo kadagiti da- kes nga impluensiada. Aniaman ti resultana, masa- pul nga adaywantayo ida. Iti kasasaad ni Jose, nakaro ti nagbanaganna. Ka- yat ti asawa ni Potifar ti agibales. Dagus a nagpuk- kaw ket inayabanna ti dadduma nga adipen. Imba- gana a kayat ni Jose a ramesen isuna ngem nagtaray idi nagpukkaw. Indulinna ti kawes ni Jose kas pam- maneknek sa inurayna a sumangpet ni lakayna. Idi simmangpet ni Potifar, inulitna ti kinaulbod nga imbagana, nga ipaspasimudaagna a basol ni lakay- na gapu ta nangisangpet iti ganggannaet iti pag- taenganda. Ania ti reaksion ni Potifar? Mabasata- yo: "Gimmil-ayab ti ungetna"! Impaibaludna ni Jose. - Genesis 39:13-20. "BABAEN KADAGITI GRILIOS PINARIGATDA DAGITI SAKANA" Bassit laeng ti ammotayo maipapan kadagiti pag- baludan idi iti Egipto. Nakita dagiti arkeologo dagi- ti rebba dagiti kasta a pagbaludan - dadakkel a kas- la nasarikedkedan a pasdek nga addaan kadagiti selda ken bartolina iti uneg ti daga. Idi agangay, dineskribir dayta ni Jose babaen iti sao a ti literal a kaipapananna ket "abut," a mangipasimudaag iti nasipnget ken awanan namnama a lugar. (Genesis 40:15) Iti libro a Salmo, maammuantayo a napar- parigat pay ni Jose: "Babaen kadagiti grilios pinari- gatda dagiti sakana; kadagiti landok immay ti ka- raruana." (Salmo 105:17, 18) No dadduma, ikawar
Sipipinget a nagtrabaho ni Jose iti pagbaludan, ket binendisionan ni Jehova dagiti Egipcio ti siko dagiti balud iti likudanda; adda met dagiti maikkan kadagiti ukkor a landok kada- giti tengngedda. Anian a pannakamaltrato ni Jose - idinto ta awan met ti inaramidna a pakadusaanna koma iti kasta! Malaksid iti dayta, saan nga apagbiit ti panagri- gatna. Kuna ti salaysay a 'nagtultuloy ni Jose iti pag- baludan.' Adu a tawenna iti narigat a lugar! Ken saan nga ammo ni Jose no mawayawayaan pay. Da- gidiay nakaam-amak nga al-aldawna iti pagbaludan ket nagbalin a lawlawas ken bulbulan, ngem apay a saan a naupay ken naawanan iti namnama? Mangipaay ti salaysay iti makapabileg a sungbat: "Ni Jehova nagtultuloy nga adda ken Jose ket na- ngipapaay kenkuana iti naayat a kinamanangngaa- si." (Genesis 39:21) Awan pader ti pagbaludan, awan grilios, awan nasipnget a bartolina a maka- lapped iti naayat a kinamanangngaasi ni Jehova ka- dagiti adipenna. (Roma 8:38, 39) Mabalin a maila- dawantayo ni Jose a mangyeb-ebkas iti rigatna iti ay-ayatenna a nailangitan nga Ama babaen ti kara- rag. Kas resultana, nagbalin a kalmado ken naadda- an iti talna a ti laeng makaipaay ket ti "Dios ti amin a liwliwa." (2 Corinto 1:3, 4; Filipos 4:6, 7) Ania pay ti inaramid ni Jehova para ken Jose? Mabasatayo a nagtultuloy nga impaayanna ni Jose iti "pabor kada- Ipakita ti Biblia nga agarup 17 wenno 18 ti tawen ni Jose idi simmangpet iti balay ni Potifar ken nagtalinaed sadiay agingga a nagkabannuag - nalabit iti sumagmamano a tawen. Agedad iti 30 idi nawayawayaan iti pagbaludan. - Genesis 37:2; 39:6; 41:46. giti mata ti panguluen nga opisial ti balay a pagba- ludan." Nalawag a naikkan dagiti balud iti trabahoda, ket nangaramid manen ni Jose iti panggapuan ni Jehova a mangbendision kenkuana. Naggaget ken inaramidna ti amin a kabaelanna aniaman ti nai- paannong kenkuana sa impabiangna ken Jehova ti dadduma pay. Gapu iti pamendision ni Jehova, na- gun-od manen ni Jose ti panagtalek ken panagraem, kas idi adda iti balay ni Potifar. Mabasatayo: "Gapu- na ti panguluen nga opisial ti balay a pagbaludan in- yawatna iti ima ni Jose dagiti amin a balud nga adda iti balay a pagbaludan; ket isuamin nga ar-aramiden- da sadiay isu idi ti nangpaaramid. Ti panguluen nga opisial ti balay a pagbaludan awan a pulos idi ti asi- kasuenna nga adda iti imana, agsipud ta ni Jehova adda ken Jose ken no ania idi ti ar-aramidenna pi- nagbalin ni Jehova a naballigi." (Genesis 39:22, 23) Anian a pannakaliwliwa ni Jose gapu ta ammona nga ay-aywanan isuna ni Jehova! Mabalin a makapasartayo kadagiti narigat a ka- sasaad, agraman ti kinaawan hustisia, ngem maka- sursurotayo iti pammati ni Jose. No itultuloytayo ti umadani ken Jehova babaen ti kararag, agtalinaed- tayo a matalek kadagiti bilinna, ken ikagumaantayo nga aramiden ti umiso iti imatangna, ik-ikkantayo iti rason a mangbendision kadatayo. No maipapan ken Jose, ad-adu pay a bendision ni Jehova ti agur- uray kenkuana kas makitatayto iti sumaganad nga artikulo iti daytoy a serye. ˇ NOBIEMBRE 1, 2014 15
SUNGBAT DAGITI SALUDSOD MAIPAPAN ITI BIBLIA Talaga kadi a nangpagungar ni Jesus kadagiti natay? Nalawag nga ibaga ti Biblia a nangpagungar ni Jesus kadagiti natay. Saan a sarsarita dagita a salaysay; napasamakda kadagiti espesipiko a lugar ken tiem- po. Kas pagarigan, idi kalgaw ti 31 C.E., maysa a dakkel a grupo dagiti tattao ti nakipagdaliasat ken Jesus manipud Capernaum nga agturong idiay Nain. Iti isasangpetda, nasabatda ti sabali pay a grupo. Kalpasanna, adda napasamak a panagungar. Ma- pagtalkan dayta gapu ta nairekord iti Biblia a Sao ti Dios, ken adu ti nakakita. - Basaen ti Lucas 7:11-15. Pinagungar met ni Jesus ti gayyemna a ni Laza- ro, nga uppat nga aldawen a natay. Nakappapati ti naipadamag nga inaramid ni Jesus iti daydi nga al- daw gapu ta adu met ti nakakita. - Basaen ti Juan 11:39-45. Apay a nangpagungar ni Jesus kadagiti natay? Nangpagungar ni Jesus kadagiti natay gapu iti asi- na. Inaramidna met dayta tapno ipakita a ni Amana, ti Namarsua iti biag, ti nangted kenkuana iti pan- nakabalin a mangpagungar. - Basaen ti Juan 5:21, 28, 29. Dagiti inaramid ni Jesus a panangpagungar pa- bilgenda ti panagtalektayo kadagiti karina iti masa- nguanan. Adunto ti pagungarenna, a pakairamanan dagiti nakillo a tattao a di pay nakaam-ammo iti pud- no a Dios. Maikkandanto iti gundaway a mangam- ammo ken mangayat ken Jehova a Dios. - Basaen ti Aramid 24:15. AMMUEM TI SUNGBAT TI DADDUMA PAY A SALUDSOD MAIPAPAN ITI BIBLIA ONLINE s Libre a mai-download n o daytoy a magasin ken dagiti napalabas a ruar p Adda online a Biblia iti nasurok a 100 a lengguahe Ni Jesus pinagungarna ni Lazaro, nga uppat nga aldawen a natay Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 7 daytoy a libro, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova Mabasa met iti /ilo ANIA A Talaga TI ISURSURO TI BIBLIA? Kitaen ti /ilo wenno i-scan ti code L I - 1 0 / 1 1 4 1 p w 1 2 7 0 4 1


M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , S E P T I E M B R E 2 0 1 5 Ni Presidente Henry B. Eyring Umuna a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Dagiti Pamilia ken Kararag Naminsan, iti panagtugawko iti abay ti katre ni tatangko iti rabii, insaritana maipapan ti pana- gubingna. Insaritana ti maipapan iti ayat dagiti nagannak kenkuana kadagiti narigat a panawen ken ti ayat ti Nailangitan nga Amana ken ti Mangisalakan. Ammok idin nga agngangabiten isuna iti sakit a kanser, isu a saan a sorpresa kaniak a no dadduma ikaduana dagiti riknana para iti Nailangitan nga Amana iti ayat ken kinasayaat ti naindagaan nga amana. Masansan a kinuna daydi tatangko a no isu idi ket agkararag, pinanunotna a makitana iti panunotna ti isem ti Nailangitan nga Ama. Insuro dagiti dadakkelna kenkuana ti pagwadan nga agkararag a kasla makisasao iti Dios ket sumung- bat kenkuana ti Dios nga addaan iti ayat. Kinasapulanna dayta a pagwadan agingga iti udina. Idi kimmaron ti sakit, nakitami isuna iti bigat a nakaparintumeng iti abay ti katre. Nakapsut unayen isuna tapno agsubli iti katre. Imbagana kadakami a nagkarkararag tapno saludsodenna iti Nailangitan nga Amana no apay nga agsagaba unay iti nakaro idinto a kanayon met nga inkarigatanna ti agba- lin a nasayaat. Kinunana nga immay ti naasi a sungbat: "Kasapulan ti Dios dagiti natured nga annak a lallaki." Ket ngarud nagibtur agingga iti udina, nga agtaltalek a ti Dios ket mangipatpateg kenkuana, dumngeg kenkuana, ket mangitag- ay kenkuana. Isu ket nabendisionan ta naam- muanna a nasapsapa ken dinanto kaano man malipatan nga adda managayat a Dios nga asideg a kas iti kararag. Dayta ti gapu no apay sinuruan ti Apo dagiti nagannak, "Ket isuroda pay dagiti annakda nga agkararag, ken magna a sililinteg iti sanguanan ti Apo" (DkK 68:28). Naisublin ti ebanghelio ni Jesucristo - agraman ti Libro ni Mormon ken amin a tulbek ti priesthood a makapag- begkes kadagiti pamilia - gapu ta ni Joseph Smith ket nagkararag a kas maysa nga ubing nga addaan pammati. Nagun- odna dayta a pammati iti maysa a naayat ken napudno a pamilia. Duapulo a tawenen ti napalabas inted ti Apo day- toy a balakad kadagiti pamilia iti "Ti Kaamaan: Maysa a Waragawag iti Lubong" manipud iti Umuna a Panguluen ken ti Korum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol: "Dagiti naballigian a kallaysa ken kaamaan ket maipasdek ken mapagtalinaed kadagiti pagbatayan ti pammati, pa- nagkararag, panagbabawi, panagpakawan, respeto, ayat, panangngaasi, aramid, ken dagiti makaay- ayo nga aktibi- dad iti panagaliwaksay." 1 Dakkel ti utangtayo a panagyaman iti pamilia ni Joseph Smith a Propeta para iti pannakapadakkelna. Impagwadan ti pamiliana saan laeng a ti pammati ken panagkararag no di ketdi pay panagbabawi, panagpakawan, respeto, ayat, panangngaasi, aramid, ken dagiti makaay- ayo nga aktibi- dad iti panagaliwaksay. Dagiti kaputotan a dumteng kalpasanyo ket mabalin nga awagandakayo a nabendisionan gapu iti pagwadan ti panagkararag iti pamiliayo. Mabalin a dikayo makapatanor 1
iti naindaklan a katulongan ti Dios, ngem mabalinyo ba- baen ti panagkararagyo ken ti pagwadanyo iti kinapudno ket makatulong ken ni Apo Jesucristo a mangpatanor kadagiti nasayaat ken ipatpateg a disipulo. Maipapan ti amin dayta mabalin a pilienyo ti agaramid a makatulong iti Apo, ti kararag ti addanto iti tengnga daytoy. Nalawag nga adda dagiti gagangay a tao a, no ag- kararagda, maparegtada dagiti dadduma a mangimulagat kadagiti matada tapno makitada no asino ti adda sadiay. Makapagbalinkayo a kakasdiay a tao. Panunotenyo no ania ti mabalin a kaipapanan dayta kadagiti makipagparintumeng kadakayo iti sangapamiliaan a panagkararag. No mariknada a makisasaokayo iti Dios iti pammati, pumigsanto ti pammatida tapno makisaoda met iti Dios. No agkararagkayo tapno agyaman iti Dios kadagiti parabur nga ammoda a dumteng, dumakkelto ti pamma- tida nga ay- ayaten ida ti Dios ken sungsungbatanna dagiti kararagyo ken sungbatannanto dagiti kararagda. Mabalin a mapasamak laeng dayta iti sangapamiliaan a panagkararag no naaddaankayon iti dayta a padas iti panagkararag nga agmaymaysa, a masansan. Naparaburannak pay laeng iti maysa nga ama ken maysa nga ina a makisasao iti Dios. Ti pagwadanda iti bileg ti kararag kadagiti pamilia ket parabur pay laeng kadagiti kaputotan a dimteng kalpasanda. Dagiti annakko ken appokok ket maparparaburanda iti inaldaw babaen ti pagwadan dagiti dadakkelko. Ti pammati nga adda managayat a Dios a dumngeg ken mangsungbat iti kararag ket naiyallatiwen kada- kuada. Makaparnuaykayo iti kasta a tawid iti pamiliayo. Ikarkararagko a maaramidyonto. PAGADAWAN 1. "Ti Kaamaan: Maysa a Waragawag iti Lubong," Liahona, Nob. 2010, 129. RAMBAKAN TI MAIKA- 20 NGA ANIBERSARIO TI WARAGAWAG ITI KAAMAAN "Ti Kaamaan: Maysa a Waragawag iti Lubong," ket mangisuro kadagiti pagbatayan nga apagpagisu a kasapulan ita kas idi immuna a naidatag idi Septiembre 23, 1995. Mangawis kadagiti indibidual wenno pamilia 2 a sursuruanyo tapno mangrambak iti maika- 20 nga anibersario ti waragawag babaen ti: 1. Panangilista kadagiti pagbatayan a linaonna nga ad- daan iti naisangayan a pateg para kadakuada. (Kitaen no kasano nga aramiden nga addaan iti kararag ni Presidente Eyring iti mensahe a nadakamat.) 2. Iti panangilawlawag no kasano a mangbendision kada- kuada ti tunggal pagbatayan ita ken iti masakbayan. 3. Ti panangituding kadagiti nalawag a panggep a tuin- oyen tapno mausarda dagita a pagbatayan iti biagda ken mangibinglay kadagitoy kadagiti dadduma. AGTUTUBO Panangaramid iti Panagkararag Isuro ni Presidente Eyring a maparaburan ti pamiliayo babaen ti natibker a pannakilangenyo iti Nailangitaan nga Ama. Mapasayaatyo ti pannakilangenyo Kenkuana babaen ti panangpasayaatyo kadagiti kararagyo! Dagi- toy ti sumagmamano a kapanunotan ti no kasano nga aramiden daytoy: Sakbay a rugianyo ti kararagyo, agpanunotkayo iti sumagmamano a kanito maipanggep iti kayatyo nga isao. Mangpanunot kadagiti saludsod a mabalin nga adda kadakayo wenno bambanag a mangburburibor kadakayo - mabalinyo pay nga isurat dagitoy tapno diyo malipatan. Usarenyo pay daytoy nga oras a mang- lawag iti panunotyo manipud kadagiti arimbangaw ti aldaw tapno maimutektekanyo dagiti naalumamay nga impresion ti Espiritu Santo. No ti panpanunotyo ket agalla- alla kabayatan ti panagkararagyo, padasenyo ti mangiladawan iti panunotyo a dumdumngeg ti Naila- ngitan nga Ama. Makisao iti nalawag. Kasta met a, ma- ngibati iti sumagmamano a minuto iti gibus ti kararag tapno dumngeg kadagiti parikna ti Espiritu. Mabalinyo nga isurat dagiti impresionyo iti journalyo. Laglagipen a ti kararag ket maysa a kita ti aramid, isu a saankayo a madanagan no kasapulan ti panangsanay wenno kasla narigat! Ti panangikarigatanyo iti panag- kararag ket makatulong kadakayo a mangpanday iti relasionyo iti Dios a mangbendision kadagiti kaputotan.
ANNAK Maysa a Palagip iti Kararag Isuro ni Presidente Eyring a napateg ti makipagkarakag iti pamiliayo. Makapagbalinkayo a maysa a pagwadan iti pamiliayo babaen ti panagkararag iti inaldaw. Maba- linyo pay nga ipalagip iti pamiliayo nga agkararagkayo nga aggigigiddan iti inaldaw. Laglagipen daytoy nga adaw manipud iti sabali pay a bitla ni Presidente Eyring: "Denggen ti Nailangitan nga Ama dagiti kararagyo. Ay- ayatennakayo. Ammona ti naganyo" ("Continuing Revelation," Liahona, Nob. 2014, 73). Isuratyo day- toy nga adaw a sao iti kard wenno papel ket ikabilyo daytoy iti lugar a makitanto ti sibubukel a pamiliayo daytoy. Iti kastoy a wagas malagipyo a kanayon a kayat ti Nailangitan nga Ama ti dumngeg kadakayo! © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/15. Pannakaanamongna a maipa- tarus: 6/15. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, September 2015. Ilokano. 12589 864 3
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , S E P T I E M B R E 2 0 1 5 Dagiti Nadiosan a Kababalin ni Jesucristo: Nabileg ken Napnuan iti Dayag Pammati, Pamilia,Tulong Nainkararagan nga adalenyo daytoy a material ken kalikagumanyo nga ammuen no ania ti ibinglayyo. Kasano a ti pannakaawatyo kadagiti nadiosan a kababalin ti Mangisalakan ket mangpapigsa iti pammatiyo Kenkuana ken mangparabur kadagiti ay- aywananyo babaen ti visiting teaching? Para iti ad- adu pay nga impormasion, mapan iti reliefsociety.lds.org. Daytoy ti paset ti maysa a serye dagiti Mensahe iti Visiting Teaching a mangitampok kadagiti nadiosan a kababalin ti Mangisalakan. Isuro dagiti nasantuan a kasuratan kadatayo a ni Jesucristo "inawatna ti amin a bileg, iti langit ken iti daga, ken adda kenkuana ti dayag ti Ama" (DkK 93:17). Kinuna ni Elder M. Russell Ballard ti Korum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol a babaen daytoy a bileg pinarsua ti Mangisalakan dagiti langit ken daga, nagaramid kada- giti milagro, ken nagibtur iti saem iti Getsemani ken Kalbario.1 No maawatantayo daytoy, dumakkel ti pammatitayo ken ni Cristo, ket agbalintayo a napigpigsa. Bayat ti panagaramid ken panag- tungpaltayo kadagiti katulagan iti templo, bendisionannatayo ti Apo iti bilegna. Kinuna ni Linda K. Burton, Relief Society general president: "Ti panagtungpal kadagiti katulagan ket mangpapigsa, mangpabileg, ken mangsaluad. Naam- ammok itay nabiit ti ipatpateg a kabarbaro a gayyem. Impaneknekna a kalpasan ti panangawatna iti endowment iti templo, nariknana a napapigsa iti bileg a mangliklik kadagiti sulisog." 2 Mangiburay ni Nephi iti pamma- neknek maipapan iti bileg ti katula- gan: "Siak, ni Nephi, nakitak ti bileg ti Cordero ti Dios, a bimmaba . . . kadagiti natulagan a tattao ti Apo, ken naarmasanda iti kinalinteg ken bileg ti Dios iti naindaklan a dayag" (1 Nephi 14:14). Dagiti Mainayon a Nasantuan a Kasuratan Jeremias 51:15; Apocalipsis 1:6; Jacob 4:6-7; Mosiah 3:17 Manipud kadagiti Nasantuan a Kasuratan Iti pannakapnona iti nalaus a pa- nangngaasi kada Marta ken Maria, pinagungar ni Jesucristo ti kab- satda a ni Lazaro manipud iti patay babaen ti bileg ti Dios nga adda Kenkuana. Simmangpet ni Jesus iti balay da Marta ken Maria uppat nga aldaw kalpasan ti kaadda ni Lazaro iti tanemna. Napanda iti tanem ni Lazaro, ket imbilin ni Jesus a maikkat ti bato a nangkalub iti pagserkan. Kinuna ni Jesus ken ni Marta, "Diak aya kinuna kenka, a no mamatika, makitam ti dayag ti Dios?" Kalpasanna nagkara- rag iti Dios Ama ket "pimmuk- kaw iti napigsa a timek, Lazaro, rummuarka. "Ket daydi natay rimmuar a sipapatapat, dagiti im- ima ken saksakana kadagiti bedbed." (Kitaen iti Juan 11:1-45.) Usaren ti Mangisalakan ti bilegna a mang- subbot ken magpabileg kada- tayo. Dumakkelto ti pammatitayo Kenkuana no laglagipentayo nga Isu ket napnuan iti bileg ken dayag. DAGITI NAGADAWAN 1. Kitaen iti M. Russell Ballard, "This Is My Work and My Glory," Liahona, Mayo 2013, 18. 2. Linda K. Burton, "The Power, Joy, and Love of Covenant Keeping," Liahona, Nob. 2013, 111. Ibilang Daytoy Kasano a maarmasannatayo ti bileg ti Dios iti bileg ken dayag? © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/15. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/15. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, September 2015. Ilokano. 12589 864


Republic of the Philippines Department of Education Region I SCHOOLS DIVISION OF ILOCOS NORTE Araling Panlipunan I Kuarter 1 - Modiul 5: Panangidasig iti Padas ken Istoria ti Biag MELC: Naihahambing ang sariling kwento o karanasan sa buhay sa kwento at karanasan ng mga mag-aaral, ibang miyembro ng pamilya gaya ng mga kapatid, magulang (noong sila ay nasa parehomg edad), mga pinsan, at iba pa, o mga kapitbahay. (AP1NAT-lg-11) Insagana da: MARIA TERESA B. ACAR Teacher III Pangil Elementary School NELIA B. TACULMA Master Teacher I Bimmanga Elementary School
Araling Panlipunan - Umuna a Tukad Share-A-Resource-Program Kuarter 1 - Modiul 5: Panangidasig ti Padas ken Istoria iti Biag Umuna nga Edision, 2020 Sagudayen ti Akta Republika 8293, Seksion 176 a: Saan a maaddaan iti kalintegan iti panagtagikua ti aniaman a sinurat ti Gobierno ti Filipinas. No pay kasta, masapul met laeng ti pammalubos ti ahensia wenno pangopisinaan ti gobierno a nangisagana iti sinurat no daytoy ket maisangrat a panguartaan. Mairamanen kadagiti mabalin nga aramiden ti nasao nga ahensia wenno pangopisinaan ti panangikeddeng iti umno a gatad para iti daytoy. Dagiti gapuanan (sarita , seleksion, daniw, kanta, ladawan, nagan ti produkto wenno brand name, marka wenno trademark, pabuya iti telebision, pelikula ken dadduma pay) a naaramat iti daytoy a modiul ket adda kadagiti makingapuanan ti kalintegan iti panagtagikua kadagitoy. Naikagumaanan a matunton dagitoy tapno maala ti pammalubos kadagitoy tapno maaramat dagitoy a material. Saan a tagikuaen dagiti nangimaldit ken dagiti nagsurat dagita a kalintegan. Aniaman a pakaaramatanda malaksid iti daytoy a modyul ket kasapulan ti pammalubos dagiti akin-aramid kadagitoy. Saan a mabalin a kopiaen ti aniaman a paset daytoy wenno iprinta iti aniaman a wagas nga awanan pammalubos ti Departamento Insagana ti Departamento ti Edukasion Sekretario: Leonor Magtolis Briones Katulongan A Sekretario: Diosdado M. San Antonio Dagiti Nangbukel ti Modiul Mannurat: Editors: Nangiparang: Nangimaton: Maria Teresa B. Acar, Nelia B. Taculma Joel B. Manuel, Aileen R. Rambaud, Ryan A. Dulig Jannibal A. Lorejo, Kenneth P. Tabios Joann A. Corpuz Joye D. Madalipay Santiago L. Baoec Jenetrix T. Tumaneng Milagros Sandra G. Malvar Rosalinda P. Salmasan Division Design and Layout Artist: Divina A. Garalde Naimaldit iti Filipinas ________________________ Schools Division of Ilocos Norte Office Address: Telefax: Telephone No.: E-mail Address: Brgy. 7B, Giron Street, Laoag City, Ilocos Norte (077) 771-0960 (077) 770-5963, (077) 600-2605 ilocos.norte@deped.gov.ph
1 Araling Panlipunan Kuarter 1 - Modiul 5: Panangidasig iti Padas ken Istoria ti Biag
Pakauna Naisagana daytoy a Contextualized Learning Module wenno CLM para kadagiti agad-adal a rumbeng nga agsursuro iti bukodda a pagtaengan. Buklen dagiti nadumaduma a paset daytoy a module, ket tunggal paset, tulonganna ken asaenna ida babaen kadagiti aktibidad a mayannatup iti kurikulum. Nairanta met daytoy a module a mangtarabay kadagiti mannursuro ken pasiliteytor iti panangbayabayda kadagiti agad- adal. Naglaon daytoy kadagiti pammalagip, pangalapkapan ken wagas a makaited iti giya iti siasinnoman nga agkalikagum a mangtulong kadagiti agad-adal. Napakuyogan met daytoy iti pretest wenno pangirugi nga eksamen tapno marukod ti dati nga ammo a mabalin a pagibasaran Ipakita daytoy no kasapulan ti agad-adal ti naiget a pannarabay manipud iti mangisursuro kenkuana. Addaan met ti leksion kadagiti aktibidad tapno marukod ti masursuro. Nailukon met dagiti sungbat tapno agbalin a pannulong iti panagsursuro ken mailinteg dagiti biddut. Inanamaenmni a mausar dagitoy a sinanaknam ken sipupudno. iti maipresentar a leksion. Maipaganetget met kadagiti agad-adal nga an-annadanda daytoy nga CLM tapno mabalinto pay nga aramaten dagiti sumarsaruno kadakuada. Saan a sursuratan wenno markaan iti aniaman daytoy a modiul. Agusar kadagiti sabali a papel a pangsungbatan kadagiti aktibidad. Maawis dagiti agad-adal ken pasiliteytor a mangipakaammo a dagus kadagiti saanda a maawatan maipapan iti daytoy nga CLM, kasta metten no adda dagiti dillawenda iti daytoy. Babaen iti daytoy a modiul ken babaen iti panangbayabay dagiti nagannak ken pasiliteytor, inanamaenmi a makasursuro dagiti agad-adal iti laksid ti kaawanda iti pagadalan.
Ammuen Maadal dagiti agtultuloy ken baro a pasamak ti biag ti maysa nga ubing iti daytoy a modiul. Addaan ti ubing a kas kenka kadagiti nadumaduma a padas a mabalinmo nga iburay tapno pagadawan iti nasayaat nga adal ken tapno mapatanur ti nasayaat a kababalin. Kalpasan daytoy a leksion, manamnama a: Maidasigmo ti bukodmo a padas wenno istoria ti biag kadagiti kapatadam kas miembro ti pamilia, iti kabsatmo, nagannakmo idi kabannuaganda kas kenka, dagiti kasinsinmo wenno dagiti karrubam. 1
Padasen Direksion: Idrowing ti bukod a pamilia iti kahon. Marisan ti bukod a bagi ken punnuan dagiti uged tapno mabukel dagiti balikas a mangiyam-ammo iti sibubukel a pamilia. Daytoy ti pamiliak. Bukbuklen ti ________ a miembro ti pamiliak. Addaanak iti ________ a kabsat a babai. Addaanak met iti ________ a kabsat a lalaki. Ay-ayatek ti pamiliak. 2
Modiul 5 Panangidasig iti Padas ken Istoria ti Biag Tunggal ubbing ket addaan bukod nga istoria wenno padas iti biag a nasken a maiburay kadagiti kaklase ken kapamiliana tapno agbalin a naragsak ti panagdakkelna. Taldiapan Direksion: Bigbigen dagiti kahon. Timbukelan dagiti aruatem idi maladagaka pay laeng a saanmon a mausar ita. ladawan iti 3
Sukisoken Asino dagiti am-ammom a kapada ni Buboy? Basaen ti istoria tapno masungbatam ti saludsod. Ni Buboy, Bibong Bibo Ni: Marjorie D. Pilon Bigat ti Sabado. Nalawag ti aglawlaw. Marikna ti ragsak ti amin a kameng ti kaamaan. Nasapa a nagriing ni Buboy nga innem ti tawenna. Nagisimpa iti pungan ken ulesna. Timmulong pay a nagisagana iti pammigatda. "Wow!, Naggaget ti anakmin," kinuna ni Nanang Mila ken ni Buboy. "Agyamanak, nanang. Kuna ni tatang, idi isuna ti agtawen iti innem ket tumultulongen kada lilo ken lila,"I nsungbat ni Buboy. "Hustoka, anakko, kas ken tatangmo, uray siak idi kas ti tawenmo ket makawayasak nga agdigos ken manganen," impannakel ni Nanang Mila. "Uray siak met, di ngamin nanang? Saannakon a digdigosen ken subsubuan a mangan ngamin ket kabaelakon?" impannakkelna met iti inana. Ket naragsak a dimngeg ni Buboy kadagiti istoria ni nanangna. 4
"Da kadi manong ken manang ket kastoyda met idi addada iti umuna a tukad iti panagadalda?" dinamag ni Buboy. Immisem ni Nanang Mila sana insungbat iti anakna: "Wen, anakko, sinursuruanmi met ngamin isuda nga agbalin a nagaget ken natulnog iti nagannak kas kenka." ta mangantayon ket agur-uray ni lilo ken lilamon idiay mall. Agpasiartayo ken mangan iti ruar,"kinuna ni Tatang Tonio. "Oh, Buboy, agbuggokan iti imam "Yey!" naragsak a sungbat ni Buboy. Naragsak ti sibubukel a pamilia iti nagmalem nangruna ken Buboy a bibong-bibo. Adalen Iti panagkunam, naragsak ngata dagiti nagannak ni Buboy? Dagiti nagannak kenka ket maragsakanda no adda makitada a nasayaat a panagbalbaliw kenka. Mabalin a dagitoy a panagbalbaliw ket napadasda met idi isuda ti kas kenka. Ti ubing a kas kenka ket addaan nadumaduma a padas ken istoria iti biag. Uray dagiti miembro ti pamilia, papagayam ken karruba ket addaanda met kadagiti naisangsangayan wenno naidumduma a kapadasan. 5
Ita ta addaka ti umuna a tukad iti panagadalmo, adun dagiti maaramidmo kas koma iti itutulongmo kadagiti nagannak kenka iti uneg ti pagtaengan. Agpasiar iti nadumaduma a luglugar. Kabaelam payen nga asikasuen ti bukodmo a bagi. Pasingkedan A. Direksion: Bigbigen dagiti ladawan. Marisan ti pamilia a kas iti pamiliam. No awan kapada ti pamiliam kadagiti ladawan, idrowingmo ti pamiliam iti uneg ti kahon. 6
B. Timbukelan ti tunggal ladawan a pagpaspasiaran ti bukodyo a pamilia. 7
C. Direksion: Adalen dagiti ladawan. Ikonektar daytoy iti puso no mangipakpakita kadagiti ar-aramidem ita ken no inobra met dagiti nagannak ken kakabsatmo idi isuda ket kas kenka ti tawenda. 3. 4. 8
Laglagipen Direksion: Pilien ti umno a sungbat iti uneg ti kahon. Isurat daytoy iti uged. ayaten pamilia kinatao Laglagipentayo a tunggal padas iti biag ket makatulong a mangbukel iti ________ para iti napintas a masakbayan. Agsusupadi ti tunggal _______. Adda dakkel a pamilia ken bassit a pamilia. Adda pamilia a da tatang ken nanang ti mangged para iti agserbi. Adda met pamilia a ni tatang laeng ti agsapul iti agserbi ken agbati ni nanang iti pagtaengan tapno agtagibalay. Agsusupadi man ti klase ti pamilia, padas ken pakaistoriaanna, masapul nga _______ ken ipannakkeltayo ti bukodtayo a pamilia. 9
Aramiden Direksion Kumartib wenno mangidrowing iti maysa a ladawan a mangipakpakita iti padas wenno pakaistoriaan ti biagmo ita a napadasan met dagiti miembro ti pamiliam, gagayyem ken karrubam. 10
Tingitingen Direksion: Basaen ken isurat ti numero dagiti patang iti uneg ti bituen no daytoy ket mainaig iti bukodmo a pamilia. 1. Tunggal pamilia ket adda kabukbukadanna a paglaingan. 2. Naragsak ti pamilia nga agtitinnulong. 3. pakaistoria-an ti bukod a pamilia. Ipannakkel dagiti nasayaat a padas ken 4. Ayaten ti tunggal miembro ti pamilia. 5. Dayawen ti pamilia ken dagiti gagayyemmo. 11
Nayon nga Aramiden Direksion: Mangidrowing wenno kumartib iti ladawan ti maysa nga aramid a kayatmo a padasen kaduam ti pamiliam. 12
Dagiti Sungbat Ladawan ti naragsak a pamilia Palawaem Ladawan ti pamilia a mangipakpakita iti naragsak a kapadasan. Aramiden C.Agduduma ti Sungbat B.Agduduma ti Sungbat A.Agduduma ti Sungbat Pasantaken ayaten pamilia Panunuten: Kinatao Adalen: Agduduma ti Sungbat Padasen: Agduduma ti Sungbat 13
Reperensia K to 12 Curriculum Guide, Araling Panlipunan 1 Kagamitan ng Mag-aaral (Ilokano) Mga Manunulat: Noel P. Miranda, Odilon B. Ocampo Rodel Q. Amita, Violeta E. Reyes Malou M. De Ramos, Lenie A. Tiamzon Ma. Corazon V. Adriano, Emily R. Quintos
No adda saludsodyo wenno makunayo, suratanyo wenno umawagkayo iti: Schools Division of Ilocos Norte - Curriculum Implementation Division Learning Resource Management Section (SDOIN-CID LRMS) Office Address Telefax Telephone No. E-mail Address Feedback link: : Brgy. 7B, Giron Street, Laoag City, Ilocos Norte : (077) 771-0960 : (077) 770-5963, (077) 600-2605 : sdoin.lrmds@deped.gov.ph :


Dagiti Karbengam ken Proteksionmo Kontra kadagiti Di-mapakadaan a Medikal a Gastos No mangalaka iti emerhensia a pannaripato wenno agpaagaska iti provider iti ruar-ti-network iti ospital iti uneg-ti-network wenno ambulatory a sentro ti operasion, maprotektaranka manipud iti panagsingir iti balanse. Kadagitoy a kaso, saan ka a rumbeng a masingir iti nasursurok ngem kadagiti copayment, coinsurance ken/wenno deductible ti planom. Ania ti "panagsingir iti balanse" (no dadduma ket maawagan iti "di-mapakadaan a panagsingir")? No mapanka iti doktor wenno sabali pay a provider ti pannaripato ti salun-at, mabalin nga adda bayadam a gastos manipud iti bukod a bulsa, kas iti copayment, coinsurance, wenno deductible. Mabalin nga adda nayon a bayadam wenno masapul a bayadam ti intero a bill no mapanka iti maysa a provider wenno mapanka iti pasilidad ti pannaripato ti salun-at nga awan iti network ti plano ti salun-atmo. Ti "ruar-ti-network" ket kayatna a sawen dagiti provider kan pasilidad a saan a nakikontrata iti plano ti salun-atmo tapno mangipaay kadagiti serbisio. Dagiti provider iti ruar-ti-network ket mabalin a mapalubusan a mangsingir kenka ti diperensia ti bayadan ti planom ken ti kumpleto a gatad a masingsingir para iti serbisio. Daytoy ti maaw-awagan a "panagsingir iti balanse." Nalabit a dakdakkel daytoy a gatad ngem kadagiti gatad iti uneg-ti-network para iti kapada a serbisio ket mabalin a saan a maibilang iti deductible ti planom wenno tinawen a limit mo iti aggapu iti bukod a bulsa. Ti "di-mapakadaan a masingir" ket maysa a di ninamnama a bill ti balanse. Mabalin a mapasamak daytoy no di mo makontrol no siasino ti karaman iti pannakataripatom - kasla koma no addaanka iti emerhensia wenno mangiskediulka iti panagbisita iti pasilidad iti uneg-ti-network ngem di ninamnama nga agasannaka ti maysa a provider iti ruar-ti-network. Ti di-mapakadaan a medikal a gastos ket mabalin nga aggatad iti rinibu a dolyar depende iti procedure wenno serbisio. Protektado ka manipud iti panagsingir ti balanse para iti: Dagiti serbisio iti emerhensia No addaanka iti emerhensia a medikal a kondision ken mangalaka kadagiti serbisio iti emerhensia manipud iti provider wenno pasilidad iti ruar-ti-network, ti kaaduan a mabalin a singirenda kenka ket isu ti gatad ti cost-sharing ti planom iti uneg-ti-network (kas kadagiti copayment, coinsurance, ken deductible). Saan daka a mabalin a singiren para kadagitoy nga emerhensia a serbisio. Mairaman ditoy dagiti serbisio a mabalinmo nga alaen kalpasan a mapasayaat ti kondisionmo, malaksid no mangtedka iti nakasurat a pammalubos ken isukom dagiti proteksionmo a saan a masingir iti balanse para kadagitoy a serbisio kalpasan a sumayaat ti kondision.
Sumagmamano a serbisio iti maysa nga ospital iti uneg-ti-network wenno ambulatory a sentro ti operasion. No mangalaka kadagiti serbisio manipud iti ospital iti uneg-ti-network wenno ambulatory a sentro ti operasion, mabalin nga adda iti ruar-ti-network ti sumagmamano a provider. Kadagitoy a kaso, ti kaaduan a mabalin a singiren dagitoy a provider kenka ket isu ti gatad ti cost-sharing ti planom iti uneg-ti-network. Maipakat daytoy kadagiti serbisio iti emerhensia a medisina, anestisia, pathology, radiology, laboratorio, neonatology, katulungan a surgeon, hospitalist, wenno intensivist. Saan daka a mabalin a singiren dagitoy a provider iti balanse ti bill ken saan da a mabalin a kiddawen kenka nga isukom dagiti proteksionmo a saan a masingir iti balanse. No mangalaka kadagiti dadduma a kita ti serbisio kadagitoy a pasilidad iti uneg-ti-network, saan daka a mabalin a singiren dagiti provider iti ruar-ti-network iti balanse, malaksid no itedmo ti nakasurat a pammalubosmo ken isukom dagiti proteksionmo. Sika ket saanto kaanoman a mabalin a maobligar nga isukom dagiti proteksionmo manipud iti panagsingir ti balanse. Saanka met a maobligar a mangala iti ruar-ti-network a pannaripato. Mabalinmo ti agpili iti provider wenno pasilidad nga adda iti network ti planom. No saan a mapalubusan ti panagsingir iti balanse, addaanka met kadagitoy a proteksion: Sika laeng ti responsable para iti panagbayad iti bingay mo iti gastos (kas kadagiti copayment, coinsurance, ken deductible a bayadam koma no ti provider wenno pasilidad ken adda iti uneg-ti-network). Bayadanto ti plano ti salun-atmo dagiti aniaman a nayon a gastos iti mismo provider ken pasilidad iti ruar-ti-network. Kadawyan, ti plano ti salun-atmo ket masapul nga: o Bayadanna dagiti serbisio iti emerhensia a saan a mangobligar kenka a mangala iti pakauna a pannakaaprubar dagiti serbisio (maaw-awagan pay kas "umun-una nga otorisasion"). o Bayadanna dagiti serbisio iti emerhensia nga ipaay dagiti provider iti ruar-ti-network. o Ibasarna ti rumbeng a bayadam iti provider wenno pasilidad (cost-sharing) iti bayadanna koma iti provider wenno pasilidad iti uneg-ti-network ken ipakitana ti gatad iti pannakailawlawag dagiti benepisiom. o Ibilangna ti aniaman a gatad a bayadam para kadagiti serbisio iti emerhensia wenno serbisio iti ruar-ti-network iti deductible mo iti uneg-ti-network ken limit ti manipud iti bukod mo a bulsa. No iti panagkunam ket biddut ti panagsingir kenka, ti pederal a numero ti telepono para iti impormasion ken dagiti reklamo ket: 1-800-985-3059.