NAIMBAG A DAMAG MANIPUD ITI DIOS
No kasanoka a magunggonaan iti daytoy a broshur: Babaen iti daytoy a broshur, matagiragsakmo ti direkta nga agadal iti Biblia a Sao ti Dios. Dagiti teksto iti ngudo ti tunggal parapo ipakitana no sadino iti Bibliam ti pakabasaam iti sungbat dagiti saludsod a napuskol ti pannakaisuratna. Bayat a basbasaem dagiti teksto iti Biblia, usigem no kasano a sungbatan dagitoy dagita a saludsod. Maragsakan ti maysa kadagiti Saksi ni Jehova a tumulong kenka a mangtarus iti kaipapanan ti Kasuratan.D Basaen ti Lucas 24:32, 45. JUAN 16:33 - 17:24 Kasanom a mabirokan ti maysa a teksto iti Bibliam? ° ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ditoy lubong, ngem patibkerenyo ti pa- kinakemyo! Naparmekko ti lubong." ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ Nagan ti libro ti Biblia ˙ ˙ a birokem. ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ 17 Idi naibagan ni Jesus dagitoy, ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ° ˙ ˙ ˙ timmangad iti langit ket kinuna- na: "Ama, dimtengen ti oras. Padaya- gem ti anakmo, tapno maipadayagnaka met ti anakmo. 2 Intalekmo kenkua- na ti amin a tattao, tapno maipaayan- na iti biag nga agnanayon ti amin nga ° intedmo kenkuana. 3 Maaddaanto iti biag nga agnanayon dagidiay mangam- ammo kenka, ti maymaysa a pudno a Dios, ken ti imbaonmo, ni Jesu-Kristo. 4 Pinadayagka ditoy daga, ta inleppas- ko ti trabaho nga intedmo. 5 Ita, Ama, ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ Ti umuna a numero ket ti kapitulo ˙ a birbirokem. ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ D Basaen ti Juan 17:3. ˙ ˙ ˙ Ti/dagiti sumaganad a numero ket ti/dagiti bersikulo a basaem. ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ Naimbag a Damag Manipud iti Dios Good News From God! Nayimprenta Septiembre 2018 Iloko (fg-IL) ˘ 2012, 2018 WATCH TOWER BIBLE AND TRACT SOCIETY OF PENNSYLVANIA Dagiti Nangipablaak Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., Wallkill, New York, U.S.A. Made in Japan Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipapaay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. No kayatmo ti mangted iti donasion, bisitaem ti Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Gubuayan Dagiti Ladawan: Panid 6, ngato, Dead Sea Scroll: Shrine of the Book, Photo ˘ The Israel Museum, Jerusalem; panid 6, tengnga, ken panid 32, makinngato a kannawan, Greek Codex: Manipud iti The Codex Alexandrinus in Reduced Photographic Facsimile, 1909, iti pammalubos ti British Library; panid 16, Hitler: Naibatay iti retrato ti U.S. National Archives Palagip: Amin a publikasion a nadakamat iti daytoy a broshur ket impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
Ania ti Naimbag a Damag? 1. Ania ti damag manipud iti Dios? Kayat ti Dios a matagiragsak dagiti tattao ti biag ditoy daga. Pinarsuana ti daga ken ti amin nga adda iti dayta gapu ta ay-ayatenna dagiti tattao. Dandanin agtignay tapno maipa- ayanna iti nasaysayaat a masanguanan dagiti tattao iti intero a daga. Ikkatennanto dagiti makagapu iti panagsagaba dagiti tattao. D Basaen ti Jeremias 29:11. Awan pay ti gobierno a nakaikkat iti kinaranggas, sakit, wenno ipapatay. Ngem adda naimbag a damag. Dandanin suktan ti gobierno ti Dios ti amin a gobierno ti tao. Dagiti iturayan dayta a gobierno tagiragsakendanto ti talna ken na- sayaat a salun-at. D Basaen ti Isaias 25:8; 33:24; Daniel 2:44. 2. Apay a nakapatpateg a maipakaammo ti naimbag a damag? Agpatingga laeng ti panagsagaba inton dadaelen ti Dios dagiti dakes a tattao ditoy daga. (Sofonias 2:3) Kaano a ma- pasamak dayta? Impakpakauna ti Sao ti Dios dagiti kasasaad a mangdiddidigra ita kadagiti tattao. Ipakita dagiti agdama a pasamak a dandanin agtignay ti Dios. D Basaen ti 2 Timoteo 3:1-5. 3. Ania ti masapul nga aramidentayo? Masapul nga adalentayo ti maipapan iti Dios manipud iti Saona, ti Biblia. Mayarig dayta iti surat ti naayat nga ama a mangibagbaga kadatayo no kasano a matagiragsaktayo ti nasaysayaat a biag ita ken ti agnanayon a biag ditoy daga iti masanguanan. Mabalin a saan a kayat ti dadduma nga adda tumulong kenka a mangtarus iti Biblia. Ngem ditay koma saya- ngen ti gundaway nga agbiag iti nasaysayaat a masanguanan. D Basaen ti Proverbio 29:25; Apocalipsis 14:6, 7. 3 1
2 Siasino ti Dios? 1. Apay a rumbeng a dayawentayo ti Dios? Ti pudno a Dios ti Namarsua iti amin a banag. Awan nang- rugianna ken awan pagpatinggaanna. (Salmo 90:2) Isu ti Gu- buayan ti naimbag a damag a masarakan iti Biblia. (1 Timoteo 1:11) Gapu ta ti Dios ti nangted iti biagtayo, rumbeng nga isu laeng ti dayawentayo. D Basaen ti Apocalipsis 4:11. 2. Ania ti kuna ti Biblia maipapan iti Dios? Awan pay ti tao a nakakita iti Dios gapu ta isu ket Espiritu, kayatna a sawen a nangatngato ti kita ti biagna ngem kadagiti parsua ditoy daga. (Juan 1:18; 4:24) Ngem maammuantayo ti personalidadna babaen kadagiti pinarsuana. Kas pagarigan, ti nagduduma a kita ti prutas ken sabsabong ipakitana a naayat ken masirib ti Dios. Ti kalawa ti uniberso ipakitana ti pannaka- balin ti Dios. D Basaen ti Roma 1:20. Ad-adu pay ti maadaltayo maipapan iti personalidad ti Dios no basaentayo ti Biblia. Kas pagarigan, ibaga ti Biblia no ania ti kayat ken saan a kayat ti Dios, ti panangtratona kadagiti tattao, ken ti panagtignayna iti nadumaduma a kasasaad. D Basaen ti Salmo 103:7-10. 3. Adda kadi nagan ti Dios? Kinuna ni Jesus: "Amami nga adda iti langit, masantipikar koma ti naganmo." (Mateo 6:9) Nupay adu ti titulo ti Dios, maymaysa laeng ti naganna. Nagduduma ti pannakaibalikas dayta iti kada lengguahe. Iti Iloko, masansan nga usarentayo ti "Jehova" ngem adda met dagidiay mangus-usar iti "Yahweh." D Basaen ti Salmo 83:18. Iti adu a Biblia, naikkat ti nagan ti Dios ket nasuktan iti titulo nga Apo wenno Dios. Ngem idi naisurat ti Biblia, agarup 7,000 a daras a nausar ti nagan ti Dios. Impakaammo ni Jesus ti na- gan ti Dios idi insurona kadagiti tattao ti maipapan iti Dios. D Basaen ti Juan 17:26. 4
4. Maseknan kadi ni Jehova kadatayo? Gapu ta adu ti agsagsagaba, kayatna kadi a sawen a ni Je- hova ket Dios a saan a maseknan kadatayo? Adda dagiti agku- na a ti Dios ti mangparparigat kadatayo tapno subokennatayo, ngem saan nga agpayso dayta. D Basaen ti Santiago 1:13. Inikkan ti Dios dagiti tattao iti dig- nidad babaen ti panangipaayna kada- kuada iti wayawaya nga agpili. Saan kadi a maragsakantayo ta mabalin- tay a pilien ti agserbi iti Dios? (Josue 24:15) Ngem pinili ti adu nga arami- den ti dakes iti padada a tao isu nga adu ti agsagsagaba. Maladingitan ni Jehova gapu kadagita a kinaawan hustisia. D Basaen ti Genesis 6:5, 6. Kas iti daytoy a naayat nga ama, agtigtignay ti Dios para iti manayon a pa- gimbagantayo Ni Jehova ket Dios a maseknan kadatayo. Kayatna a tagirag- sakentayo ti biag. Iti din agbayag, ikkatenna ti panagsagaba ken dagiti pakaigapuanna. Kabayatanna, adda naimbag a rason nga impalubosna ti panagsagaba iti sumagmamano a tiempo. Maammuantayo no ania dayta iti Leksion 8. D Basaen ti 2 Pedro 2:9; 3:7, 13. 5. Kasanotayo nga umasideg iti Dios? Aw-awisennatayo ni Jehova nga umasideg kenkuana babaen ti pannakisaritatayo kenkuana iti kararag. Isu ket interesado iti tunggal maysa kadatayo. (Salmo 65:2; 145:18) Sidadaan met a mangpakawan. Ammona dagiti panagreggettayo a mangay-ayo kenkuana uray no agkamalitayo no dadduma. Gapuna, uray imperpektotayo, mabalintayo ti maaddaan iti nasinged a rela- sion iti Dios. D Basaen ti Salmo 103:12-14; Santiago 4:8. Gapu ta ni Jehova ti nangipaay iti biagtayo, rumbeng nga ad-adda nga ayatentayo ngem iti asinoman. (Marcos 12:30) Bayat nga ipakitam ti ayatmo iti Dios babaen ti panangadalmo iti ad-adu pay maipapan kenkuana ken panangaramid iti bilbi- linna, ad-adda a sumingedka kenkuana. D Basaen ti 1 Timoteo 2:4; 1 Juan 5:3. 5
3 Talaga Kadi a ti Dios ti Naggapuan ti Naimbag a Damag? 1. Asino ti Autor ti Biblia? Naisurat iti Biblia ti naimbag a damag nga agbiagto nga ag- nanayon dagiti tattao ditoy daga. (Salmo 37:29) Ti Biblia ket buklen ti 66 a babassit a libro. Agarup 40 a matalek a lallaki ti inusar ti Dios a nangisurat kadagita. Ti umuna a lima a libro ket insurat ni Moises agarup 3,500 a tawenen ti napalabas. Ti maudi a libro ket insurat ni apostol Juan nasurok a 1,900 a ta- wenen ti napalabas. Makinkapanunotan kadagiti insurat dagi- ti mannurat iti Biblia? Inusar ti Dios ti nasantuan nga espiritu- na a nakikomunikar kadagiti mannurat iti Biblia. (2 Samuel 23:2) Insuratda dagiti kapanunotan ti Dios, saan a dagiti ka- panunotanda. Gapuna, ni Jehova ti Autor ti Biblia. D Basaen ti 2 Timoteo 3:16; 2 Pedro 1:20, 21. 2. Kasanotayo a masigurado nga umiso ti Biblia? Ammotayo a ti Biblia ket naggapu iti Dios gapu ta umiso ken detalyado ti panangipadtona iti masanguanan. Awan ti tao a makaaramid iti dayta. (Josue 23:14) Ti laeng Mannaka- balin-amin a Dios ti siuumiso a makaibaga no ania ti masa- nguanan dagiti tattao. D Basaen ti Isaias 42:9; 46:10. Namnamaentayo a naisangsangayan ti maysa a libro a nag- gapu iti Dios, ket talaga a kasta ti Biblia. Binilion a kopia ti Biblia ti naiwarasen iti ginasut a lengguahe. Nupay nabayagen a naisurat ti Biblia, maitunos dayta iti napaneknekanen ti sien- sia. Saan met nga agkokontra ti ibagbaga dagiti 40 a nangisu- rat iti Biblia. Kanayonanna, nailawlawag iti Biblia ti galad ti Dios nga ayat, nga agingga ita ket adda bilegna a mangpasa- yaat iti biag dagiti tattao. Dagita ti makagapu a minilion a tat- tao ti nakombinsir a ti Biblia ket Sao ti Dios. D Basaen ti 1 Tesalonica 2:13. Kitaem ti broshur a Libro Para iti Amin a Tao. 6
3. Ania ti linaon ti Biblia? Ti maysa kadagiti kangrunaan a tema ti Biblia ket ti na- imbag a damag nga adda naayat a panggep ti Dios para kada- giti tattao. Ilawlawag ti Kasuratan no kasano a napukaw ti tao ti pribilehio nga agbiag iti paraiso a daga idi rugrugi ti pakasa- ritaan ti tao ken no kasano a maisublinto ti paraiso. D Basaen ti Apocalipsis 21:4, 5. Naglaon met ti Sao ti Dios kadagiti linteg, prinsipio, ken balakad. Naisalaysay pay iti Biblia ti pannakilangen idi ti Dios kadagiti tattao - maysa a pakasaritaan a mangipalgak iti per- sonalidad ti Dios. No kasta, matulongannaka ti Biblia a ma- ngam-ammo iti Dios. Ilawlawagna no kasano nga agbalinka a gayyemna. D Basaen ti Salmo 19:7, 11; Santiago 2:23; 4:8. 4. Kasanom a maawatan ti Biblia? Tulongannaka daytoy a broshur a mangtarus iti Biblia ba- baen ti panangtuladmo iti wagas ni Jesus a nangusar iti dayta. Nangdakamat kadagiti nagduduma a teksto ti Biblia sa inlaw- lawagna ti "kaipapanan dagiti Kasuratan." D Basaen ti Lucas 24:27, 45. Awanen ti ad-adda pay a makapainteres ngem iti naimbag a damag manipud iti Dios. Ngem saan a paginteresan dayta ti dadduma. Adda pay ketdi dagidiay masuron iti dayta. Ngem dika maupay. Ti namnamam a maaddaan iti agnanayon a biag ket agpannuray iti panangam-ammom iti Dios. D Basaen ti Juan 17:3. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 2 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 7
4 Siasino ni Jesu-Kristo? 1. Kasano a nangrugi ti biag ni Jesus? Saan a kas iti asinoman a tao, nagnaed ni Jesus idiay langit kas espiritu a persona sakbay a nayanak ditoy daga. (Juan 8: 23) Isu ti kaunaan a pinarsua ti Dios ken timmulong iti panna- kaparsua ti amin a dadduma pay a bambanag. Umiso laeng a maawagan iti "bugbugtong" nga Anak ti Dios ta isu ti kakaisu- na a direkta a pinarsua ni Jehova. (Juan 1:14) Nagserbi ni Jesus kas Pannakangiwat ti Dios, isu a naawagan met a "ti Sao." D Basaen ti Proverbio 8:22, 23, 30; Colosas 1:15, 16. 2. Apay nga immay ni Jesus ditoy daga? Ti Dios imbaonna ti Anakna ditoy daga babaen ti panang- yakarna iti nailangitan a biag ni Jesus iti aanakan ti birhen a Ju- dio nga agnagan Maria. Isu nga awan ti tao nga ama ni Jesus. (Lucas 1:30-35) Immay ni Jesus ditoy daga (1) tapno isurona ti kinapudno maipapan iti Dios, (2) tapno iyulidanna kadatayo ti panagaramid iti pagayatan ti Dios uray iti sidong dagiti pa- karigatan, ken (3) tapno itedna ti perpekto a biagna kas "sub- bot." D Basaen ti Mateo 20:28. 3. Apay a kasapulantayo ti subbot? Ti subbot ket gatad a maibayad tapno mawayawayaan ti maysa a tao iti pangta ni patay. (Exodo 21:29, 30) Saan a ka- raman ti ipapatay ken panaglakay iti orihinal a panggep ti Dios para kadagiti tattao. Kasanotayo nga ammo? Imbaga ti Dios iti kaunaan a tao a ni Adan nga isu ket matay no aramidenna ti aw-awagan ti Biblia a "basol." Isu a no saan a nagbasol ni Adan, saan koma a pulos matay. (Gene- sis 2:16, 17; 5:5) Sigun iti Biblia, ti ipapatay "simrek" iti amin a tao babaen ken Adan. No kasta, impatawid ni Adan iti amin a ka- Ania dagiti galad ni Jesus a namagbalin kenkuana a nalaka a maasitgan? - MATEO 11:29; MARCOS 10:13-16.
putotanna ti basol ken ti imbunga dayta, ti ipapatay. Kasapu- lantayo ti subbot tapno mawayawayaantayo iti dusa nga ipa- patay a tinawidtayo ken Adan. D Basaen ti Roma 5:12; 6:23. Siasino ti makaipaay iti subbot a mangwayawaya kadatayo manipud iti ipapatay? No mataytayo, dagiti laeng bukodtayo a basol ti maikarotayo. Awan ti imperpekto a tao a makaikaro iti basbasol ti sabsabali. D Basaen ti Salmo 49:7-9. 4. Apay a natay ni Jesus? Perpekto ni Jesus, saan a kas kadatayo a managbasol. No kasta, saanna a kasapulan ti matay maipaay kadagiti basolna ta pulos a saan a nagbasol. Imbes ketdi, natay agpaay iti bas- basol ti sabsabali. Impakita ti Dios ti naisangsangayan nga ayatna kadagiti tattao babaen ti panangibaonna iti Anakna a matay maigapu kadatayo. Impakita met ni Jesus ti ayatna ka- datayo babaen ti panagtulnogna ken Amana ken panangtedna iti biagna maipaay kadagiti basoltayo. D Basaen ti Juan 3:16; Roma 5:18, 19. 5. Ania itan ti ar-aramiden ni Jesus? Idi adda ni Jesus ditoy daga, pinaimbagna dagiti masakit, pinagungarna dagiti natay, ken inispalna dagiti agsagsagaba. Impakitana ngarud no anianto ti aramidenna iti masangua- nan para iti amin a natulnog a tattao. (Mateo 15:30, 31; Juan 5:28) Kalpasan ti ipapatay ni Jesus, isu ket pinagungar ti Dios kas espiritu a persona. (1 Pedro 3:18) Nagur-uray ni Jesus iti makannawan ti Dios agingga nga inted kenkuana ni Jehova ti pannakabalin nga agturay kas Ari iti intero a daga. (Hebreo 10:12, 13) Ita, agturturayen ni Jesus kas Ari idiay langit, ket ipakpakaammo dagiti pasurotna dayta a naimbag a damag iti intero a lubong. D Basaen ti Daniel 7:13, 14; Mateo 24:14. Din agbayag, usarenton ni Jesus ti pannakabalinna kas Ari tapno pagpatinggaenna ti amin a panagsagaba ken dagidiay mangpatpataud kadagita. Amin a mangipakita iti pammati ken Jesus babaen ti panagtulnogda kenkuana tagiragsaken- danto ti biag iti paraiso a daga. D Basaen ti Salmo 37:9-11. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 4 ken 5 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 9
5 Ania ti Panggep ti Dios Para iti Daga? 1. Apay a pinarsua ti Dios ti daga? Ti daga ket inted ni Jehova kadagiti tattao. Isu dayta ti pag- taengantayo. Gapuna, ti umuna nga agassawa, da Adan ken Eva, ket saan a naparsua nga agnaed idiay langit ta dagiti ang- hel ti pinarsua ti Dios nga agnaed sadiay. (Job 38:4, 7) Pinar- sua ti Dios ti umuna a tao ket pinagnaedna iti nakapimpintas a paraiso a naawagan iti hardin ti Eden. (Genesis 2:15-17) Ni Adan ken dagiti agbalin nga annakna ket impaayan ni Jehova iti gundaway nga agbiag nga agnanayon ditoy daga. D Basaen ti Salmo 37:29; 115:16. Idi damo, ti laeng hardin ti Eden ti paraiso. Naibilin iti umu- na nga agassawa a punnuenda ti daga kadagiti annakda ken aywananda ti intero a daga ken pagbalinenda a paraiso. (Ge- nesis 1:28) Saanto a pulos madadael ti daga. Agnanayon a pagtaengan dayta dagiti tattao. D Basaen ti Salmo 104:5. 2. Apay a saan a paraiso ti daga ita? Nagsukir da Adan ken Eva iti Dios isu a pinaruar ida ni Jeho- va iti hardin. Napukaw ti Paraiso, ket awan ti tao a nakaisubli iti dayta. Kuna ti Biblia: "Naited ti daga kadagiti managdakda- kes." - Job 9:24. D Basaen ti Genesis 3:23, 24. Binaybay-an kadin ni Jehova ti orihinal a panggepna para kadagiti tattao? Saan! Isu ket mannakabalin-amin. Saanto a mapaay. (Isaias 45:18) Isublinanto ti orihinal a kasasaad a pi- nanggepna para kadagiti tattao. D Basaen ti Salmo 37:11, 34. 3. Kasanonto a maisubli ti Paraiso? Maisublinto ti Paraiso ditoy daga bayat ti panagturay ni Jesus kas Ari a dinutokan ti Dios. Iti gubat a maawagan iti Ar- magedon, idauluanto ni Jesus dagiti anghel ti Dios ket dada- elenda amin a bumusbusor iti Dios. Kalpasanna, ni Jesus ipu- poknanto ni Satanas iti 1,000 a tawen. Malasatanto ti ili ti Dios ti pannakadadael gapu ta iwanwan ken salaknibanto 10
ida ni Jesus. Tagiragsakendanto ti agnanayon a biag iti Paraiso a daga. D Basaen ti Apocalipsis 20:1-3; 21:3, 4. 4. Kaanonto nga agpatingga ti panagsagaba? Kaanonto a pagpatinggaen ti Dios ti kinadakes ditoy daga? Nangted ni Jesus iti "pagilasinan" a mangipasimudaag nga asi- degen ti panungpalan. Dagiti agdama a kasasaad iti lubong pagpeggadenna ti biag ti tao ket ipakita dagita nga agbibiagta- yon iti 'panungpalan ti sistema ti bambanag.' D Basaen ti Mateo 24:3, 7-14, 21, 22. Manipud langit, iturayanto ni Jesus ti daga iti 1,000 a ta- wen, ket pagpatinggaennanto amin a panagsagaba bayat ti panagturayna. (Isaias 9:6, 7; 11:9) Malaksid iti panagturayna kas Ari, agakemto pay ni Jesus kas Nangato a Padi ket puna- senna ti basbasol dagidiay mangay-ayat iti Dios. Gapuna, ba- baen ken Jesus, pukawento ti Dios ti sakit, panaglakay, ken ipa- patay. D Basaen ti Isaias 25:8; 33:24. 5. Siasinonto dagiti agbiag iti Paraiso iti masanguanan? Agbiagto iti Paraiso dagiti tattao nga agtultulnog iti Dios. (1 Juan 2:17) Imbaon ni Jesus dagiti pasurotna a birokenda dagiti naemma a tattao ket isuroda kadakuada no kasanoda a maay-ayo ti Dios. Minilion a tattao ita ti isagsagana ni Jehova nga agbiag iti Paraiso a daga iti masanguanan. (Sofonias 2:3) Kadagiti Kingdom Hall dagiti Saksi ni Jehova, masursuro dagiti tattao ti agbalin a nasaysayaat nga assawa ken nagannak. Ag- daydayawda a sangsangkamaysa kas pamilia ken ad-adalenda no kasanoda a magunggonaan iti naimbag a damag. D Basaen ti Mikias 4:1-4. Idiay Kingdom Hall, maam-ammom dagiti tattao a mangay-ayat iti Dios ken agtarigagay a mangadal no kasano nga ay-aywen ti Dios Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 3 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 11
6 Ania ti Namnama Dagiti Natay? 1. Ania ti naimbag a damag maipapan kadagiti natay? Idi dimteng ni Jesus idiay Betania iti asideg ti Jerusalem, up- pat nga aldaw a natayen ti gayyemna a ni Lazaro. Napan ni Je- sus iti tanem a kaduana da Marta ken Maria a kakabsat ni Lazaro. Di nagbayag, immaribungbong ti adu a tattao. Maila- dawam kadi iti panunotmo ti rag-o da Marta ken Maria idi pinagungar ni Jesus ti kabsatda? D Basaen ti Juan 11:21-24, 38-44. Ammo idin ni Marta ti naimbag a damag maipapan kadagi- ti natay. Ammona a pagungarento ni Jehova dagiti natay tap- no agnaeddanto manen ditoy daga. D Basaen ti Job 14:14, 15. 2. Ania ti kasasaad dagiti natay? Naaramid ti tao manipud iti tapok. (Genesis 2:7; 3:19) Sa- antayo nga espiritu nga agnanaed iti nainlasagan a bagi. Na- parsuatayo nga addaan iti pisikal a bagi, isu nga awan ti paset ti bagitayo nga agtultuloy nga agbiag kalpasan a mataytayo. No mataytayo, matay met ti utektayo, ket agpukawen ti pa- nunottayo. Gapuna, idi napagungar ni Lazaro, awan ti naes- toriana a kapadasanna idi natay ta awan ti puot dagiti natay. D Basaen ti Salmo 146:4; Eclesiastes 9:5, 6, 10. Ti kadi Dios tutuokenna dagiti tattao iti apuy kalpasan ti ipapatayda? Yantangay ipakita ti Biblia nga awan puot dagi- ti natay, nalawag ngarud a ti umap-apuy nga impierno ket maysa nga ulbod a sursuro a mangpadakes iti Dios. Kagura- na ti kapanunotan a panangtutuok kadagiti tattao iti apuy. D Basaen ti Jeremias 7:31. Kinuna ti Dios ken Adan: "Tapokka ket agsublikanto iti tapok." - GENESIS 3:19. 12
3. Makasaritadatayo kadi dagiti natay? Saan a makasao ken saan a makangngeg dagiti natay. (Sal- mo 115:17) Ngem adda dagiti dakes nga anghel a kabaelanda a kasarita dagiti tattao, nga agpammarangda nga isuda dagiti natay. (2 Pedro 2:4) Iparit ni Jehova ti panangpadas a makisa- rita kadagiti natay. D Basaen ti Deuteronomio 18:10, 11. 4. Siasino dagiti mapagungar? Minilion a natay ti mapagungarto ditoy daga. Mapagungar- to uray ti dadduma a saan a makaam-ammo iti Dios ken na- gar-aramid iti kinadakes. D Basaen ti Lucas 23:43; Aramid 24:15. Dagiti mapagungar mabalindanto a sursuruen ti kinapudno maipapan iti Dios ken ipakita ti pammatida ken Jesus babaen ti panagtulnogda kenkuana. (Apocalipsis 20:11-13) Dagidiay mapagungar ken agaramid iti naimbag matagiragsakdanto ti biag nga agnanayon ditoy daga. D Basaen ti Juan 5:28, 29. 5. Ania ti isuro kadatayo ti panagungar maipapan ken Jehova? Pinagbalin ti Dios a posible a maaddaan iti namnama dagiti natay babaen ti panangibaonna iti Anakna a matay para ka- datayo. Gapuna, ti panagungar ipakitana kadatayo ti ayat ken nagpaiduma a kinaimbag ni Jehova. Inton mapagungar dagiti natay, siasino ti nangnangruna a kayatmo a makita? D Basaen ti Juan 3:16; Roma 6:23. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 6, 7, ken 10 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 13
7 Ania ti Pagarian ti Dios? 1. Ania ti Pagarian ti Dios? Ti Pagarian ti Dios ket maysa a nailangitan a gobierno. Dayta ti mangsukatto iti amin a sabsabali a gobierno ken iba- nagna ti pagayatan ti Dios idiay langit ken ditoy daga. Naim- bag a damag ti maipapan iti Pagarian ti Dios. Iti din agbayag, ti Pagarian ti Dios pennekennanto ti panagkasapulan ti tao iti nasayaat a gobierno. Pagkaykaysaennanto amin a sibibiag di- toy daga. D Basaen ti Daniel 2:44; Mateo 6:9, 10; 24:14. Masapul nga adda ari ti maysa a pagarian. Dinutokan ni Jehova ti Anakna a ni Jesu-Kristo tapno agbalin nga Ari ti Pa- garianna. D Basaen ti Apocalipsis 11:15. 2. Apay a ni Jesus ti kasayaatan nga Ari? Ti Anak ti Dios ti kasayaatan nga Ari ta isu ket naasi ken sititibker nga itandudona ti umiso. (Mateo 11:28-30) Kasta met, adda pannakabalinna a tumulong kadagiti tattao, ta Apay a ni Jesus ti kasayaatan nga Ari? - MARCOS 1:40-42. manipud langit iturayannanto ti in- tero a daga. Kalpasan a napagu- ngar ni Jesus, immuli idiay langit ket nagtugaw iti makannawan ni Jehova nga agur-uray iti pannakai- tronona. (Hebreo 10:12, 13) Idi agangay, inikkan ti Dios iti panna- kabalin tapno mangrugin nga ag- turay. D Basaen ti Daniel 7:13, 14. 3. Siasino dagiti kadua ni Jesus nga agturay? Adda grupo a maawagan "nasantuan" a makipagturayto ken Jesus idiay langit. (Daniel 7:27) Dagiti immuna a nasan- tuan a napili ket dagiti matalek nga apostol ni Jesus. Aging- ga ita, agpilpili pay laeng ni Jehova kadagiti matalek a lalla- ki ken babbai kas nasantuan. Kas ken Jesus, mapagungarda 14
nga addaan iti naespirituan a bagi. D Basaen ti Juan 14:1-3; 1 Corinto 15:42-44. Mano ti mapan idiay langit? Inawagan ida ni Jesus iti "bas- sit nga ipastoran." (Lucas 12:32) Agdagupdanto iti 144,000. Kaduadanto ni Jesus a mangituray iti daga. D Basaen ti Apocalipsis 14:1. 4. Ania ti napasamak idi nangrugi nga agturay ni Jesus? Nangrugi nga agturay ti Pagarian ti Dios idi 1914. Ti im- muna nga inaramid ni Jesus kas Ari ket intapuakna ditoy daga ni Satanas ken dagiti demoniona. Nakapungtot ni Satanas ket rinugianna a riribuken ti intero a daga. (Apocalipsis 12: 7-10, 12) Sipud idin, kimmaron ti nakakaasi a kasasaad dagiti tattao. Dagiti gubat, nakaro a bisin, epidemia, ken ginggined ket paset amin ti "pagilasinan" nga asidegen ti naan-anay a panangiwanwan ti Pagarian kadagiti pasamak ditoy daga. D Basaen ti Lucas 21:7, 10, 11, 31. 5. Ania ti ibanag ti Pagarian ti Dios? Babaen ti sangalubongan a panangasaba, ur-urnongen itan ti Pagarian ti Dios ti maysa a dakkel a bunggoy dagiti tattao manipud iti amin a nasion. Minilion a naemma a tat- tao ti agpapaiturayen ken Jesus. Ti Pagarian ti Dios ti mang- salaknibto kadakuada inton dadaelenna ti agdama a dakes a sistema ti bambanag ditoy daga. Gapuna, amin a mayat a magunggonaan iti Pagarian ti Dios ket masapul a sursuruen- da ti agbalin a natulnog nga iturayan ni Jesus. D Basaen ti Apocalipsis 7:9, 14, 16, 17. Bayat ti 1,000 a tawen, ibanagto ti Pagarian ti orihinal a panggep ti Dios para kadagiti tattao. Agbalinto a paraiso ti intero a daga. Kamaudiananna, isublinto ni Jesus ti Pagarian ken Amana. (1 Corinto 15:24-26) Adda kadi am-ammom a kayatmo a pangibagaan iti maipapan iti Pagarian ti Dios? D Basaen ti Salmo 37:10, 11, 29. Para kadagiti detalye no kasano nga impadto ti Biblia ti tawen 1914, kitaem ti panid 217-220 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 8 ken 9 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 15
8 Apay nga Ipalpalubos ti Dios ti Kinadakes ken Panagsagaba? 1. Kasano a nangrugi ti kinadakes? Nangrugi ti kinadakes ditoy daga idi imbaga ni Satanas ti umuna a kinaulbod. Ni Satanas ket dati a perpekto nga anghel, ngem "saan a nagtalinaed iti kinapudno." (Juan 8:44) Tinariga- gayanna ti pannakaidaydayaw a para laeng iti Dios. Nagulbod ni Satanas iti umuna a babai a ni Eva, ket inallukoyna nga agtul- nog kenkuana imbes nga iti Dios. Kas ken Eva, nagsukir met ni Adan iti Dios. Ti desision ni Adan ket nagbanag iti panagsagaba ken ipapatay. D Basaen ti Genesis 3:1-6, 19. Idi sinugsoganna ni Eva nga agsukir iti Dios, nangrugin nga agrebelde ni Satanas maibusor iti kinasoberano ti Dios, wenno iti saadna kas Kangatuan a Dios. Dimmasig ken Satanas ti ka- aduan a tattao ket inlaksidda ti Dios kas Agturay. Gapuna, nag- balin ni Satanas nga "agturay iti lubong." D Basaen ti Juan 14:30; 1 Juan 5:19. 2. Adda kadi depekto dagiti pinarsua ti Dios? Perpekto ti amin nga aramid ti Dios. Dagiti tattao ken anghel a pinarsua ti Dios kabaelanda ti agtulnog a naan-anay kenkua- na. (Deuteronomio 32:4, 5) Pinarsuanatayo ti Dios nga adda- an iti wayawaya nga agpili no ania ti kayattayo nga aramiden - naimbag wenno dakes. Dayta a wayawaya ti mangipaay ka- datayo iti gundaway a mangipakita iti ayattayo iti Dios. D Basaen ti Santiago 1:13-15; 1 Juan 5:3. Ti impalubos ti Dios a kapaut ti panagturay ti tao ket umdasen a mangpaneknek a saanda a kaba- elan a risuten dagiti problema ti amin a tao 3. Apay nga ipalpalubos ti Dios ti panagsagaba agingga ita? Iti nakedngan a tiempo, impalu- bos ni Jehova ti panagrebelde mai- busor iti kalinteganna nga agturay. Apay? Tapno maipakita a saan a pa- gimbagan ti tao ti aniaman a pana- ngikagumaanna a mangituray nga awan ti Dios. (Eclesiastes 7:29; 8:9) Nalawag ti pammaneknek kalpasan
ti 6,000 a tawen a pakasaritaan ti tao. Saan a nagballigi dagiti agtuturay a nangikkat iti gubat, krimen, kinaawan hustisia, ken sakit. D Basaen ti Jeremias 10:23; Roma 9:17. Saan a kas iti turay ti tao, ti turay ti Dios ket pagimbagan da- gidiay agpaituray iti dayta. (Isaias 48:17, 18) Iti din agbayag, pagpatinggaen ni Jehova ti amin a gobierno ti tao. Dagidiay laeng agpaituray iti Dios ti agnaedto iti daga. - Isaias 11:9. D Basaen ti Daniel 2:44. 4. Ania a gundaway ti naipaay kadatayo gapu iti panagan-anus ti Dios? Kinuna ni Satanas nga agserserbi laeng dagiti tattao ken Jehova gapu kadagiti managimbubukodan a rason. Kayatmo kadi a paneknekan nga ulbod dayta? Kabaelam nga aramiden dayta! Gapu iti kinaanus ti Dios, addaantayo amin iti gundaway a mangipakita no agpaituraytayo iti Dios wenno iti tao. Ipakita- tayo no ania ti pilientayo babaen ti wagas ti panagbiagtayo. D Basaen ti Job 1:8-12; Proverbio 27:11. 5. Kasano a maipakitatayo a ti Dios ti pilientayo nga Agturay kadatayo? Ipakpakitatayo a ti Dios ti pilientayo nga Agturay kadatayo no sapulen ken makiramantayo iti pudno a panagdaydayaw a naibatay iti Biblia a Sao ti Dios. (Juan 4:23) Maipakitatayo a laklaksidentayo ni Satanas kas agturay no saantay a makipaset iti politika ken gubat, kas iti inaramid ni Jesus. D Basaen ti Juan 17:14. 5. Kasano a maipakitatayo a ti Dios ti pilientayo nga Agturay kadatayo? Ipakpakitatayo a ti Dios ti pilientayo nga Agturay kadatayo no sapulen ken makiramantayo iti pudno a panagdaydayaw a naibatay iti Biblia a Sao ti Dios. (Juan 4:23) Maipakitatayo a laklaksidentayo ni Satanas kas agturay no saantay a makipaset iti politika ken gubat, kas iti inaramid ni Jesus. D Basaen ti Juan 17:14. Us-usaren ni Satanas ti pannakaba- linna a mangisaknap iti immoral ken makadangran nga ar-aramid. No likli- kantayo dagita nga aramid, mabalin a laisen wenno busorendatayo ti dadduma a gagayyem ken ka- kabagiantayo. (1 Pedro 4:3, 4) Gapuna, masapul nga agpilita- yo. Makikaduatayo kadi kadagiti tattao a mangay-ayat iti Dios? Agtulnogtayo kadi kadagiti nainsiriban ken naayat a lintegna? No kasta ti aramidentayo, pampaneknekantayo nga ulbod ni Satanas iti panangibagana nga awan asinoman nga agtulnog iti Dios no maipasango iti pakarigatan. D Basaen ti 1 Corinto 6:9, 10; 15:33. Ti ayat ti Dios kadagiti tattao ipasiguradona nga agpating- ganto ti kinadakes ken panagsagaba. Dagidiay mangipakita a patienda daytoy tagiragsakendanto ti biag ditoy daga iti agna- nayon. D Basaen ti Juan 3:16. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 11 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 17
9 Kasano nga Agbalin a Naragsak ti Pamiliam? 1. Apay a napateg ti kasar iti kinaragsak ti pamilia? Ni Jehova, a naragsak a Dios, ti naggapuan ti naimbag a damag. Kayatna nga agbalin a naragsak dagiti pamilia. (1 Ti- moteo 1:11) Isu ti nangyurnos iti panagasawa. Ti legal a pana- gasawa ket napateg iti kinaragsak ti pamilia ta mangipaay day- ta iti natalged a kasasaad a pangpadakkelan kadagiti ubbing. Masapul a raemen dagiti Kristiano dagiti lokal a paglintegan mainaig iti panangirehistro iti kasar. D Basaen ti Lucas 2:1, 4, 5. Ania ti panangmatmat ti Dios iti panagasawa? Kayatna a dayta ket permanente a panagtipon ti lalaki ken babai. Kayat ni Jehova a matalek dagiti agassawa iti maysa ken maysa. (Hebreo 13:4) Kagurana ti diborsio. (Malakias 2:16) Ngem ipalubosna a makidiborsio ken makiasawa manen ti maysa a Kristiano no nakikamalala ti asawana. D Basaen ti Mateo 19:3-6, 9. 2. Kasano ti rumbeng a panangtrato ti agassawa iti maysa ken maysa? Pinarsua ni Jehova ti lalaki ken babai tapno agtinnulongda kadagiti akemda kas agassawa. (Genesis 2:18) Kas ulo ti pami- lia, ti asawa a lalaki ti rumbeng a mangidaulo iti panangipaay iti material a kasapulan ti pamiliana ken iti panangisuro kada- kuada maipapan iti Dios. Masapul a managsakripisio ti ayatna ken baketna. Rumbeng nga aginnayat ken agrinnaem dagiti agassawa. Gapu ta imperpekto ti amin a pagassawaan, naka- patpateg a sursuruenda ti agpinnakawan ta dayta ti tulbek ti naragsak a panagassawa. D Basaen ti Efeso 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Pedro 3:7. 3. Rumbeng kadi a makisinaka iti asawam no saankayo a naragsak? No adda saanyo a pagkinnaawatan nga agassawa, ika- gumaanyo a tratuen ti maysa ken maysa buyogen ti ayat. 18
(1 Corinto 13:4, 5) Saan nga irekomenda ti Sao ti Dios ti pa- nagsina kas solusion kadagiti gagangay a parikut ti agassawa. D Basaen ti 1 Corinto 7:10-13. 4. Annak, ania ti kayat ti Dios para kadakayo? Kayat ni Jehova nga agbalinkayo a naragsak. Ipapaayna kadakayo dagiti kasayaatan a balakad tapno matagiragsak- yo ti kinaagtutuboyo. Kayatna a magunggonaankayo iti si- rib ken kapadasan dagiti nagannakyo. (Colosas 3:20) Ka- yat met ni Jehova a mariknayo ti rag-o iti panangaramid kadagiti banag para iti Namarsua kadakayo ken iti Anakna. D Basaen ti Eclesiastes 11:9-12:1; Mateo 19:13-15; 21:15, 16. 5. Nagannak, kasanoyo a maparagsak dagiti annakyo? Masapul nga ikagumaanyo ti agtrabaho tapno maipaa- yanyo dagiti annakyo iti taraon, pagtaengan, ken bado. (1 Ti- moteo 5:8) Ngem tapno agbalin a naragsak dagiti annakyo, masapul met nga isuroyo ida nga ayatenda ti Dios ken agsur- suroda kenkuana. (Efeso 6:4) Ti mapagulidanan a panagayat- yo iti Dios ket adda dakkel nga epektona iti puso ti anakyo. No naibatay iti Sao ti Dios ti isursuroyo iti anakyo, mabalin a day- ta ti mangsukog iti panagpampanunotna maipaay iti pagim- baganna. D Basaen ti Deuteronomio 6:4-7; Proverbio 22:6. Napateg a paregtaen ken komendaranyo dagiti annakyo. Kasapulan met nga ilinteg ken disiplinaenyo ida. Dagita a pa- nangsanay ti mangsalaknib kadakuada kadagiti kababalin a mangpukaw iti kinaragsakda. (Proverbio 22:15) Ngem pulos a saan koma a naranggas wenno naulpit ti panangdisiplinayo. D Basaen ti Colosas 3:21. Mangipabpablaak dagiti Saksi ni Jehova kadagiti libro a na- iranta a tumulong kadagiti nagannak ken annak. Dagitoy a lib- ro ket naibasar iti Biblia. D Basaen ti Salmo 19:7, 11. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 14 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 19
10 Kasanom a Mailasin ti Pudno a Relihion? 1. Maymaysa kadi ti pudno a relihion? Maymaysa laeng ti pudno a relihion nga insuro ni Jesus ka- dagiti pasurotna. Mayarig dayta iti dalan nga agturong iti biag nga agnanayon. Kinuna ni Jesus a "manmano ti makasarak iti dayta" a dalan. (Mateo 7:14) Awaten laeng ti Dios ti panag- daydayaw a naibatay iti kinapudno a linaon ti Saona. Amin a pudno nga agdaydayaw ket agkaykaysa iti pammati. D Basaen ti Juan 4:23, 24; 14:6; Efeso 4:4, 5. "Agannadkayo kadagiti ulbod a propeta." - MATEO 7:15. 2. Ania ti kinuna ni Jesus maipapan kadagiti saan a pudno a Kristiano? Impakdaar ni Jesus a dagiti ul- bod a mammadto rugitandanto ti Kristianidad. Agpammarangda a kasla pudno nga agdaydayaw, nga ibagbagada a Kristianoda. Ngem mailasinmo dagita a tattao gapu iti pudpudno a kinasiasinoda. Kasano? Ti laeng pudno a panagdaydayaw ti mangpataud kadagiti pudpudno a Kristia- no, a mailasin babaen kadagiti galad ken wagas ti panagbiag- da. D Basaen ti Mateo 7:13-23. 3. Kasanom a mailasin dagiti pudno nga agdaydayaw? Usigem dagitoy lima a pakabigbigan: ˛ Dagiti pudno nga agdaydayaw raemenda ti Biblia kas Sao ti Dios. Ikagkagumaanda nga iyaplikar dagiti prinsipio ti Biblia. Gapuna, ti pudno a relihion ket naiduma iti relihion a "Ibagbagada iti publiko nga am- ammoda ti Dios, ngem laklaksi- denda babaen kadagiti aramid- da." - TITO 1:16. naibatay ti pannursurona kadagiti kapanunotan ti tao. (Mateo 15: 7-9) Dagiti pudno nga agdaydayaw ar-aramidenda ti ikaskasabada. D Basaen ti Juan 17:17; 2 Timoteo 3:16, 17.
˛ Dagiti pudno a pasurot ni Jesus idaydayawda ti nagan ti Dios a Jehova. Indaydayaw ni Jesus ti nagan ti Dios babaen ti panangipakaammona iti dayta. Tinulonganna dagiti tattao a mangam-ammo iti Dios ken sinuruanna ida a mangikararag iti pannakasantipikar ti nagan ti Dios. (Mateo 6:9) Iti lugaryo, ania a relihion ti mangipakpakaammo iti nagan ti Dios? D Basaen ti Juan 17:26; Roma 10:13, 14. ˛ Dagiti pudno a Kristiano ikaskasabada ti Pagarian ti Dios. Ti Dios imbaonna ni Jesus a mangikasaba iti naimbag a damag maipapan iti Pagarian. Ti Pagarian ti Dios ti kakaisuna a namnama dagiti tattao. Intultuloy ni Jesus nga impakaammo ti maipapan iti dayta agingga iti ipapatayna. (Lucas 4:43; 8:1; 23:42, 43) Imbagana nga ikasaba dagiti pasurotna ti maipa- pan iti dayta. No adda makisarita kenka maipapan iti Pagarian ti Dios, ania ti panunotem a relihion dayta a tao? D Basaen ti Mateo 24:14. ˛ Dagiti pasurot ni Jesus ket saan a paset daytoy dakes a lubong. Mailasinmo ida gapu ta saanda a makiramraman iti politika wenno kadagiti isyu iti lubong. (Juan 17:16; 18:36) Sa- anda met a tultuladen ti makadangran nga ar-aramid ken ka- babalin ti lubong. D Basaen ti Santiago 4:4. ˛ Naisangsangayan ti panagiinnayat dagiti pudno a Kris- tiano. Nasursuroda iti Sao ti Dios a raemen ti amin a tattao, aniaman ti pulida. Saanda a supsuportaran ti panaggugubat dagiti nasion, saan a kas kadagiti ulbod a relihion a sipapasnek a mangsupsuporta kadagita. (Mikias 4:1-3) Situtulok ketdi nga us-usaren dagiti pudno a Kristiano ti tiempo ken sanikuada a mangtulong ken mangparegta kadagiti sabsabali. D Basaen ti Juan 13:34, 35; 1 Juan 4:20. 4. Mailasinmo kadi ti pudno a relihion? Ania a relihion ti naibatay iti Sao ti Dios ti amin a pannur- surona, mangidaydayaw iti nagan ti Dios, ken mangipakpaka- ammo iti Pagarian ti Dios kas kakaisuna a namnama ti amin a tao? Ania a grupo ti mangipakpakita iti ayat ken saan a mangsupsuporta iti gubat? Ania ti panagkunam? D Basaen ti 1 Juan 3:10-12. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 15 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 21
11 Kasanotayo a Magunggonaan Kadagiti Prinsipio ti Biblia? 1. Apay a kasapulantayo ti panangiwanwan? Nasirsirib ti Namarsua ngem kadatayo. Kas naayat nga Ama, isu ket maseknan kadatayo. Saanna met nga inranta a maisinatayo kenkuana. (Jeremias 10:23) No kasano a kasapu- lan dagiti ubbing ti panangiwanwan dagiti nagannakda, kasa- pulantayo met amin ti panangiwanwan ti Dios. (Isaias 48: 17, 18) Sagut ti Dios dagiti prinsipio ti Biblia a mangiwanwan kadatayo. D Basaen ti 2 Timoteo 3:16. Dagiti linteg ken prinsipio ni Jehova isurona kadatayo ti kasayaatan a panagbiag itan ken ipakitana no kasanotayo a magun-odan dagiti manayon a gunggona iti masangua- nan. Yantangay pinarsuanatayo ti Dios, rumbeng laeng nga agpaiwanwantayo a naimpusuan kenkuana. D Basaen ti Salmo 19:7, 11; Apocalipsis 4:11. 2. Ania dagiti prinsipio ti Biblia? Dagiti prinsipio ti Biblia ket dagiti kangrunaan a kinapudno. Ngem dagiti linteg ket mabalin a mausar kadagiti espesipiko a kasasaad. (Deuteronomio 22:8) Masapul nga usarentayo ti abilidadtayo nga agpanunot tapno matarusantayo no kasano nga agaplikar ti maysa a prinsipio iti maysa a situasion. (Pro- verbio 2:10-12) Kas pagarigan, isuro ti Biblia a ti biag ket sagut ti Dios. Maiwanwannatayo dayta a kangrunaan a prinsipio iti pagtrabahuan, pagtaengan, ken bayat nga agbibiahetayo. Dayta ti mamagbalin kadatayo a naannad. D Basaen ti Aramid 17:28. Kasano a matulo- ngannatayo dagiti prinsipio ti Biblia nga agbalin a na- annad? - SALMO 36:9. 3. Ania dagiti dua a kangrunaan a prinsipio? Imbaga ni Jesus ti dua a kang- runaan a prinsipio. Ti umuna ipalgakna ti panggep ti biag ti tao - tapno am-ammuen, ayaten,
ken agserbida a simamatalek iti Dios. Masapul nga ikabila- ngantayo daytoy umuna a prinsipio iti amin a desisionta- yo. (Proverbio 3:6) Dagidiay mangipapuso iti daytoy a prin- sipio agbalinda a gayyem ti Dios, agbalinda a pudpudno a naragsak, ken magun-odda ti biag nga agnanayon. D Basaen ti Mateo 22:36-38. Ti maikadua a prinsipio tulongannatayo a maaddaan iti natalna a relasion iti sabsabali. (1 Corinto 13:4-7) Ti panangyaplikar iti daytoy maikadua a prinsipio ramanenna ti panangtuladtayo iti panangtrato ti Dios kadagiti tattao. D Basaen ti Mateo 7:12; 22:39, 40. 4. Kasanotayo a magunggonaan kadagiti prinsipio ti Biblia? Dagiti prinsipio ti Biblia isurona dagiti pamilia nga agkay- kaysa babaen ti ayat. (Colosas 3:12-14) Ti Sao ti Dios salakni- banna met dagiti pamilia babaen ti panangisurona iti sabali pay a prinsipio - masapul a permanente ti panagasawa. D Basaen ti Genesis 2:24. No surotentayo dagiti pannursuro ti Biblia, masalakniban ti material ken emosional a pagimbagantayo. Kas pagarigan, masansan a kaykayat dagiti amo ti trabahador a mapagtalkan ken nagaget gapu ta sursurotenna dagiti prinsipio ti Biblia. (Proverbio 10:4, 26; Hebreo 13:18) Isuronatayo pay ti Sao ti Dios nga agbalin a kontento kadagiti kangrunaan a kasapulan ken mangipateg nga ad-adda iti pannakigayyemtayo iti Dios ngem kadagiti material a bambanag. D Basaen ti Mateo 6:24, 25, 33; 1 Timoteo 6:8-10. Masalakniban ti salun-attayo no iyaplikartayo dagiti prin- sipio ti Biblia. (Proverbio 14:30; 22:24, 25) Kas pagarigan, no tungpalentayo ti bilin ti Dios a saan nga agbartek, mailiklikta- yo kadagiti makapapatay a sakit ken aksidente. (Proverbio 23:20) Ipalubos ni Jehova nga uminumtayo iti kalkalainganna laeng nga arak. (Salmo 104:15; 1 Corinto 6:10) Magunggona- antayo kadagiti prinsipio ti Biblia babaen ti panangisurona nga annadantayo dagiti tigtignay ken panagpampanunottayo. (Salmo 119:97-100) Ngem dagiti pudno a Kristiano raemen- da dagiti pagalagadan ti Dios saan laeng a gapu ta magung- gonaanda no di ket tapno maidayawda ni Jehova. D Basaen ti Mateo 5:14-16. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 12 ken 13 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 23
12 Kasanoka nga Umasideg iti Dios? 1. Denggen kadi ti Dios ti amin a kararag? Aw-awisen ti Dios ti amin a kita ti tattao nga umasidegda kenkuana babaen ti kararag. (Salmo 65:2) Ngem saanna a denggen wenno awaten ti amin a kararag. Kas pagarigan, ma- lapdan ti kararag ti maysa a lalaki a mangmalmaltrato iti asa- wana. (1 Pedro 3:7) Kasta met, idi intultuloy dagiti Israelita ti agaramid iti dakes, saan a dinengngeg ti Dios dagiti kararagda. Nalawag a maysa a pribilehio ti panagkararag. Nupay kasta, denggen ti Dios ti kararag dagidiay agbabbabawi, uray nadag- sen ti basolda. D Basaen ti Isaias 1:15; 55:7. 2. Kasano ti rumbeng a panagkararagtayo? Ti panagkararag ket paset ti panagdaydayawtayo, isu a ni la- eng Jehova a Namarsua kadatayo ti rumbeng a pagkararagan- tayo. (Mateo 4:10; 6:9) Kasta met, yantangay imperpektotayo, masapul nga agkararagtayo iti nagan ni Jesus agsipud ta natay maigapu kadagiti basoltayo. (Juan 14:6) Saan a kayat ni Jehova nga ulit-ulitentayo dagiti naikabesa wenno naisurat a kararag. Kayatna a naimpusuan ti kararagtayo. D Basaen ti Mateo 6:7; Filipos 4:6, 7. Mangngeg ti Namarsua kadatayo uray dagiti naulimek a kararag. (1 Samuel 1:12, 13) Aw-awisennatayo nga agkara- rag iti amin a gundaway, kas iti rugi ken ngudo ti aldawtayo, no mangantayo, ken no adda problematayo. D Basaen ti Salmo 55:22; Mateo 15:36. 3. Apay nga agtataripnong dagiti Kristiano? Saan a nalaka ti umasideg iti Dios ta agbibiagtayo iti teng- nga dagiti tattao nga awanan pammati iti Dios ken manguy- uyaw iti karina a talna ditoy daga. (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13) Kasapulantayo ngarud dagiti makapabileg a pannaki- langen kadagiti kapammatiantayo, ken kasapulandatayo met. D Basaen ti Hebreo 10:24, 25. 24
Makatulong ti pannakilangentayo kadagiti tattao a ma- ngay-ayat iti Dios tapno sumingedtayo kenkuana. Mangipaay dagiti gimong dagiti Saksi ni Jehova kadagiti nasayaat a gun- daway tapno magunggonaantayo babaen ti pammati ti sabsa- bali. D Basaen ti Roma 1:11, 12. 4. Kasanoka nga umasideg iti Dios? Makaasidegka ken Jehova no panunotem a naimbag dagiti nasursurom iti Saona. Utobem dagiti aramid, bala- kad, ken karina. Makatulong ti kararag ken panagutob tapno matarusantayo ti kinapateg ti ayat ken sirib ti Dios. D Basaen ti Josue 1:8; Salmo 1:1-3. Sumingedka laeng iti Dios no agtalekka kenkuana ken no adda pammatim kenkuana. Ngem ti pammati ket kas iti sibi- biag a banag a masapul a mataraonan. Nasken nga agtultuloy a taraonam ti pammatim babaen ti panangpanunotmo kada- giti nakaibatayan dagiti patpatiem. D Basaen ti Mateo 4:4; Hebreo 11:1, 6. 5. Kasanoka a magunggonaan no umasidegka iti Dios? Ipatpateg ni Jehova dagidiay mangay-ayat kenkuana. Kaba- elanna a salakniban ida iti aniaman a mangdadael iti pamma- tida ken iti namnamada a biag nga agnanayon. (Salmo 91:1, 2, 7-10) Pakdaarannatayo nga adaywantayo ti wagas ti panag- biag a mamagpeggad iti salun-at ken mangdadael iti kinarag- saktayo. Isursuro kadatayo ni Jehova ti kasayaatan a wagas ti panagbiag. D Basaen ti Salmo 73:27, 28; Santiago 4:4, 8. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 17 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 25
13 Ania ti Naimbag a Damag Maipapan iti Relihion? 1. Naimbag kadi amin a relihion? Adda dagiti napasnek a tattao iti amin a relihion. Naimbag a damag dayta ta makitkita ti Dios dagitoy a tattao ken maseknan kadakuada. Ngem nakalkaldaang ta adda dagi- ti mangus-usar iti relihion para iti dakes a panggep. (2 Corinto 4:3, 4; 11:13-15) Sigun kadagiti report, adda pay dagiti reli- hion a nakiraman iti terorismo, panangikisap iti puli, gubat, ken panangabuso kadagiti ubbing. Anian a makapaladingit dayta kadagiti napasnek a manamati iti Dios! D Basaen ti Mateo 24:3-5, 11, 12. Pakaidayawan ti Dios ti pudno a relihion, ngem kagurana ti ulbod a relihion. Isursuro ti ulbod a relihion dagiti kapanuno- tan nga awan iti Biblia, a pakairamanan dagiti ulbod a sursuro maipapan iti Dios ken kadagiti natay. Ngem kayat ni Jehova a maammuan dagiti tattao ti kinapudno maipapan kenkuana. D Basaen ti Ezekiel 18:4; 1 Timoteo 2:3-5. 2. Ania ti naimbag a damag maipapan iti relihion? Makaparagsak ta saan a maallilaw ti Dios kadagiti relihion a mangibagbaga nga ay-ayatenda ti Dios ngem iti kinapudno- na, ti lubong ni Satanas ti ay-ayatenda. (Santiago 4:4) Iti Sao ti Dios, natukoy ti amin a palso a relihion kas "Babilonia a Dakkel." Ti Babilonia ket nagan ti kadaanan a siudad a nang- rugian ti ulbod a relihion kalpasan ti Layus idi kaaldawan ni Noe. Iti din agbayag, pagpatinggaento ti Dios dagiti relihion a mangal-allilaw ken mangirurrurumen kadagiti tattao. D Basaen ti Apocalipsis 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8. Adda pay naimbag a damag. Silalagip ni Jehova kadagiti na- pasnek a tattao nga adda kadagiti ulbod a relihion iti intero a lubong. Pagkaykaysaenna dagitoy a tattao babaen ti panangi- surona kadakuada iti kinapudno. D Basaen ti Mikias 4:2, 5. 26
3. Ania ti rumbeng nga aramiden dagiti napasnek a tattao? Maseknan ni Jehova kadagiti tattao a mangay-ayat iti pud- no ken naimbag. Ibilbilinna a panawanda ti ulbod a relihion. Dagiti tattao a mangay-ayat iti Dios sidadaanda nga agbalba- liw tapno maay-ayoda ti Dios. D Basaen ti Apocalipsis 18:4. Idi umuna a siglo, naragsakan dagiti napasnek a tattao idi nangngegda ti naimbag a damag manipud kadagiti apostol. Nasursuroda ti baro a wagas ti panagbiag manipud ken Jeho- va, maysa a naragragsak a biag nga addaan iti panggep ken namnama. Nasayaatda nga ulidan para kadatayo ita gapu ta impangagda ti naimbag a damag babaen ti panangyun-unada ken Jehova iti biagda. D Basaen ti 1 Tesalonica 1:8, 9; 2:13. Dagidiay rummuar iti ulbod a relihion ket awaten ni Jehova iti pamilia dagiti agdaydayaw kenkuana. No awatem ti naayat nga awis ni Jehova, agbalinka a gayyemna, agbalinka met a miembro ti baro ken naayat a pamilia dagiti agdaydayaw ken- kuana, ken maaddaanka iti biag nga agnanayon. D Basaen ti Marcos 10:29, 30; 2 Corinto 6:17, 18. 4. Kasano nga iyeg ti Dios ti rag-o iti intero a daga? Maysa a naimbag a damag ti asidegen a pannakaukom ti ul- bod a relihion. Agresultanto dayta iti pannakabang-ar ti intero a lubong manipud iti pannakairurumen. Awanton ti ulbod a relihion a mangyaw-awan ken mamagsisina kadagiti tattao. Agkaykaysanton ti amin a sibibiag nga agdaydayaw iti may- maysa a pudno a Dios. D Basaen ti Apocalipsis 18:20, 21; 21:3, 4. Ti pudno a relihion pagkaykaysaenna dagiti tattao Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 15 ken 16 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 27
14 Apay nga Adda Organisasion ti Dios? 1. Apay nga inorganisar ti Dios ti nagkauna nga Israel? Inorganisar ti Dios dagiti kaputotan ti patriarka a ni Abra- ham kas maysa a nasion ken inikkanna ida kadagiti linteg. Ina- waganna dayta a nasion iti "Israel" ken isu ti nangitalkanna iti pudno a panagdaydayaw ken iti saona. (Salmo 147:19, 20) Iti kasta, magunggonaan dagiti tattao iti amin a nasion babaen ti Israel. D Basaen ti Genesis 22:18. Dagiti Israelita ti pinili ti Dios nga agbalin a saksina. Ipakita ti pakasaritaanda no kasano a magunggonaan dagiti tattao no agtulnogda kadagiti linteg ti Dios. (Deuteronomio 4:6) Ga- puna, maam-ammo ti sabsabali ti pudno a Dios babaen kada- giti Israelita. D Basaen ti Isaias 43:10, 12. 2. Apay a naorganisar dagiti pudno a Kristiano? Napukaw ti Israel ti anamong ti Dios idi agangay ket ti kongregasion Kristiano ti insukat ni Jehova iti dayta a nasion. (Mateo 21:43; 23:37, 38) Kas kasukat dagiti Israelita, dagiti pudno a Kristiano ti mangsaksaksi ita ken Jehova. D Basaen ti Aramid 15:14, 17. Inorganisar ni Jesus dagiti pasurotna tapno mangasaba ken agaramidda kadagiti adalan iti amin a nasion. (Mateo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Dandanin malpas daytoy a trabaho, ba- yat daytoy maudi nga al-aldaw ti agdama a sistema ti bamba- nag. Iti umuna a gundaway iti pakasaritaan ti tao, minilion itan a tattao iti amin a nasion ti pinagkaykaysa ni Jehova iti pudno a panagdaydayaw. (Apocalipsis 7:9, 10) Naorganisar dagiti pudno a Kristiano tapno agpipinnaregta ken agtitinnu- longda. Iti intero a lubong, tagtagiragsakenda kadagiti gi- mongda ti agpapada a programa ti pannakaisuro a naibatay iti Biblia. D Basaen ti Hebreo 10:24, 25. 28
3. Kasano a nangrugi ti organisasion dagiti Saksi ni Jehova iti moderno a panawen? Idi 1870's, adda bassit a grupo dagiti estudiante ti Biblia a nangrugi a mangbirok kadagiti nabayagen a napukaw a kinapudno iti Biblia. Naammuanda nga inorganisar idi ni Je- sus ti kongregasion Kristiano tapno mangasaba. Gapuna, inrugida ti kampania a panangikasaba iti Pagarian iti intero a lubong. Idi 1931, inawatda ti nagan a Saksi ni Jehova. D Basaen ti Aramid 1:8; 2:1, 4; 5:42. 4. Kasano ti pannakaorganisar dagiti Saksi ni Jehova? Idi umuna a siglo, dagiti kongregasion Kristiano iti adu a pagilian ket nagunggonaan iti panangiwanwan ti maysa a bagi a manarawidwid a mangbigbigbig ken Jesus kas Ulo ti kongregasion. (Aramid 16:4, 5) Mabembenepisiaran met ita dagiti Saksi ni Jehova iti intero a lubong iti panangiwanwan ti Bagi a Manarawidwid a buklen dagiti panglakayen nga aduan iti kapadasan. Daytoy ti mangiwanwanwan kadagiti sanga nga opisina dagiti Saksi ni Jehova nga agipatpatarus, agim-impren- ta, ken agiwarwaras kadagiti publikasion a maus-usar iti pana- gadal iti Biblia iti nasurok a 800 a lengguahe. Gapuna, ipapaay ti Bagi a Manarawidwid dagiti Nainkasuratan a pammaregta ken panangiwanwan iti nasurok a 120,000 a kongregasion iti intero a lubong. Iti tunggal kongregasion, adda dagiti kualipi- kado a lallaki nga agserserbi kas panglakayen wenno mana- ngaywan. Siaayat nga ay-aywananda ti arban ti Dios. D Basaen ti 1 Pedro 5:2, 3. Naorganisar dagiti Saksi ni Jehova tapno ikasabada ti na- imbag a damag ken agaramidda kadagiti adalan. Kas kadagiti apostol, mangaskasabakami iti binalaybalay. (Aramid 20:20) Ituktukonmi met ti panagadal iti Biblia kadagiti napasnek a mangay-ayat iti kinapudno. Ngem dagiti Saksi ni Jehova ket saan laeng a basta maysa nga organisasion. Maysakami a pamilia nga addaan iti naayat nga Ama. Maseknan- kami iti maysa ken maysa kas agkakabsat. (2 Te- salonica 1:3) Yantangay naorganisar ti ili ni Je- hova a mangaramid iti pagayatan ti Dios ken tumulong iti sabsabali, isuda ti kararagsakan a pamilia ditoy daga. D Basaen ti Salmo 33:12; Aramid 20:35. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 19 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo?
15 Apay a Masapul nga Agtultuloyka? 1. Kasanoka a magunggonaan no agtultuloyka nga agadal iti Biblia? Awan duadua a napabileg ti panagayatmo ken Jehova iti pa- nangusigmo iti daytoy a sumario dagiti kangrunaan a sursuro ti Biblia. Masapul nga agtultuloy a paunegem dayta nga ayat. (1 Pedro 2:2) Agpannuray ti namnamam a biag nga agnanayon iti panangitultuloymo nga umasideg iti Dios babaen ti pananga- dal iti Saona. D Basaen ti Juan 17:3; Judas 21. Bayat nga umad-adu ti pannakaammom iti Dios, bumilbileg met ti pammatim. Ti pammati ti tumulong kenka tapno maay- ayom ti Dios. (Hebreo 11:1, 6) Dayta ti mangtignay kenka nga agbabawi ken mangaramid kadagiti makagunggona a panag- balbaliw iti biagmo. D Basaen ti Aramid 3:19. 2. Kasano a magunggonaan ti sabsabali iti pannakaammom maipapan iti Dios? Gagangay laeng a kayatmo nga ipakaammo iti sabsabali da- giti naadalmo - maragsakantayo amin a mangipakaammo iti na- imbag a damag. Bayat nga itultuloymo nga adalen ti Biblia, ma- sursurom nga usaren dayta a mangilawlawag iti pammatim ken Jehova ken iti naimbag a damag. D Basaen ti Roma 10:13-15. Gagangay a dagiti gagayyem ken kakabagiantayo ti umuna a pangipakaammuantayo iti naimbag a damag. Nataktikaka koma. Imbes nga ibagam nga ulbod ti relihionda, iranudmo ti maipapan kadagiti kari ti Dios. Laglagipem met a masansan nga ad-adda a maallukoy dagiti tattao iti naimbag a kababalinmo imbes nga iti ibagbagam. D Basaen ti 2 Timoteo 2:24, 25. 3. Ania a relasion iti Dios ti matagiragsakmo? Ti panagadal iti Sao ti Dios tulongannaka a rumang-ay iti na- espirituan. Inton agangay, mabalin a maaddaanka iti naisangsa- Mabalinmo ti maaddaan iti naisangsangayan a relasion ken Jehova
ngayan unay a relasion ken Jehova. Kinapudnona, agbalinka a kukuana kas paset ti pamiliana. D Basaen ti 2 Corinto 6:18. 4. Kasano a maitultuloymo ti rumang-ay? Rumang-ayka iti naespirituan no itultuloymo nga adalen ti Sao ti Dios. (Hebreo 5:13, 14) Kiddawem iti maysa kadagiti Sak- si ni Jehova a tulongannaka a mangadal iti Biblia, nga usarenyo ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? Bayat nga umad-adu ti pannakaammom iti Sao ti Dios, ad-addanto met a naballigi ti biagmo. D Basaen ti Salmo 1:1-3; 73:27, 28. Ni Jehova, a naragsak a Dios, ti naggapuan ti naimbag a damag. Mabalinmo ti suminged kenkuana babaen ti pannaki- sinningedmo kadagiti agserserbi kenkuana. (Hebreo 10:24, 25) No itultuloymo a pagreggetan a paragsaken ni Jehova, magun- odmo ti pudpudno a biag - ti biag nga agnanayon. Talaga a ti iyaasideg iti Dios ti kasayaatan a mabalinmo nga aramiden. D Basaen ti 1 Timoteo 1:11; 6:19. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 18 ti libro nga Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? 31 Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? Magun-odan iti nayimprenta a porma ken mabalin nga i-download iti iti ginasut a lengguahe
ANIA A TOPIKO TI PAGINTERESAM UNAY? 4 Siasino ni Jesu-Kristo? 8 Apay nga ipalpalubos ti Dios ti kinadakes ken panagsagaba? 12 Kasanoka nga umasideg iti Dios? s 1 5 9 13 Ania ti naimbag a damag? Ania ti panggep ti Dios para iti daga? Kasano nga agbalin a naragsak ti pamiliam? Ania ti naimbag a damag maipapan iti relihion? 2 6 10 14 Siasino ti Dios? Ania ti namnama dagiti natay? Kasanom a mailasin ti pudno a relihion? Apay nga adda organisasion ti Dios? 3 7 11 Talaga kadi a ti Dios ti naggapuan ti naimbag a damag? Ania ti Pagarian ti Dios? Kasanotayo a magunggonaan kadagiti prinsipio ti Biblia? 2 1 0 1 8 1 L I - g f


Panangtaripato kadagiti mula ken dagiti wagas tapno malapdan ti panagtaud ti BLS (nayon na) 4. Suruten rekomendado nga a (20x20 kaaddayo panagraep tapno maliklikan ti pa- nagkontak dagiti "tissue" wenno parte ti mula. sm) ti 5. Iraep ti maysa agingga tallo nga mula laeng kada tundos wenno pinuon. 6. Ti kapintasan nga panagmula ti hybrid ket panawen ti kalgaw tap- no maliklikan ti panagatake ti BLS. 7. Paatyanan ti danum ti talon iti uneg ti 2-3 nga aldaw, ngem saan met nga ipaturay nga agbitak-bitak dagiti daga. Daytoy dediay ma- kunkuna nga "intermittent irriga- tion". 8. Kalpasan ti panaggapas, araduen ti talon tapno mainitan ken matay dagiti bakterya nga nabatbati kadagiti naggapasan ken iti daga.
Bacterial Leaf Streak (BLS) Pakauna Bacterial Leaf Streak (guritan a bulong gapu ti bakterya) Ti BLS ket maysa ken kangrunaan nga sakit ti pagay ti tropikal ken subtropikal a pagilian ditoy Asia, karaman ti Thailand, India, Indonesia ken Pilipinas. Bakterya ti makaigapu sakit (Xanthomonas oryzae p.v. oryzicola. ti daytoy nga Makita daytoy a sakit kadagiti bunu- bon agingga panaggipi ti pagay. Adda tumaud nga napino ken agpaatiddog nga gurit gurit ti bulong ti pagay nga maaninag no maisarang iti init wenno silaw. Nakarka- ro ti panagwaras datoy nga sakit no kapigsa ti panaggipi agingga panaginaw ti pagay. Hybrid a bin-i ti kadawyan nga apektaran ti BLS lalo no mairaep dagitoy mula no tiem- po ti matutudo. Adu nga mannalon ket pagbiddu- tanda nga ti BLS ket Tungro. Tapno maamuan iti umno nga ara- miden ti talon mo, nasken nga kitaen ken adalen a nalaing ti itsura ti BLS a sakit. Pagilasinan No kumaru daytoy a sakit, umadu ken umatiddog dagiti gurit na nga agkolor kape ag- ingggana agbalin nga kulay dapo ken magango iti entero a bulong na. No nakaru ti pannakasugat ti bulong ket maapektaran nga "agphotosynthesize" wenno panagaramid ti mu- la ti kanenna babaen kadagiti bulong nga isu't gapu na nga bumaba ti apit ti 5-15 porsyento. Isu nga masapul nga masalakniban dagitoy mula sakbay ti panaginaw na. ti kabailanna Bulong ti pagay a naapektaran ti Bacterial Leaf streak Panagsaknap ti BLS Panawen ti matutudo ti panagatake ti BLS. Ti bakterya nga pakaigapuan na daytoy nga sakit ket maiwaras babaen ti napigsa nga angin ken tudo. Sumrek dagiti bakterya babaen kadagiti nasugat, naparpar, ken naputed nga bulong ti pagay. Lalo met nga kumaru daytoy a sakit no nalabes iti inyabono a nitroheno. Ti BLS ket maiwaras met babaen ti naapektaran nga bukel wenno irrigasyon idiay talon. Panangtaripato kadagiti mula ken da- giti wagas tapno malapdan ti panag- taud ti BLS 1. Agusar ti sertipikado a bin-i ken naandur ti sakit a BLS; 2. Liklikan ti pannakasugat wenno panna- kaputed ti bulong bayat ti panagsikka, panagraep wenno panagaplikar iti anya- man nga abono wenno pestisidyo; 3. Agaplikar iti umno a nitroheno, 14-21 nga aldaw kalpasan ti panagraep (AKR). Ibasar ti panagaplikar ti nitro- heno babaen ti makunkuna a Leaf Color Chart (LCC). Ti LCC ket maysa nga ti kurang ken pagbasaran nu anya kaano ka nga agaplikar ti nitroheno. Kasla "ruler" nga mangrugi ti maysa ag- inggana lima ti numero na. Agamarilyo nga bumerde agingga agbalin a na- tangken a berde ti kolor na. Nu adda innem wenno nasursurok pay ti san- gapulo nga bulong ti nabasa ti LCC nga nababbaba ti kritikal nga numero nga uppat para ti nairaep ken tallo met ti naisabog, agaplikar ti 1.5 sako nga urea para ti maysa nga ektarya nu pan- awen ti kalgaw ken 1 sako met nu matu- tudo. No dakkel ti porsyento iti apektado ti BLS ket itantan pay laeng ti panagap- likar ti nitroheno. Ngamin no adu ti ni- troheno dagiti mula ket lalo kumaru da- toy nga sakit. Makiumang ti Municipal Agriculture Office ti umno nga panan- gusar ti LCC.


Kalintegan ken Responsibilidad ti Sakop a Pannaka-aywan ti Salun-at Health Care Coverage Rights and Responsibilities Dagiti kalintegam (masapul tayo) iti isuamin a programa ti panangaywan ti salun-at Tumulong kenka a mangbasa ken mangsungbat iti isuamin a naidawat a porma. Para iti tulong mabalin a kontaken ti Washington Healthplanfinder wenno no maysa ka a tao a nataenganen, bulsek wenno baldado wenno makasapul iti napaut a serbisyo ken tulong (LTSS) mabalin mo a kontaken ti Departamento ti Serbisyo iti Sosyal ken Salun-at (Department of Social and Health Services, DSHS). Ti Washington Health Benefit Exchange/Health Care Authority ket agtulnog met iti mayannatop nga linteg ti estado ken saan a mangidumduma iti pagibasaran ti pammati, panangiyebkas ti kinatao wenno kinasiasino, sekswal nga oryentasyon, kasasaad ti panagasawa, relihiyon, nadayaw a pannakaikkat a beterano wenno kasasaad militar, wenno ti pannakausar ti nasanay nga aso a mangiturong wenno serbisyo ti animal babaen ti tao nga adda rangkap na. Ti Washington Health Benefit Exchange/Health Care Authority: Mangted kadagiti serbisyo a panangyulog wenno pannakaipatarus nga awan bayad na kenka ken awan iti panakaibayag no makisarsarita iti Washington Healthplanfinder, Health Care Authority wenno DSHS. Mangmangted ti libre a tulong ken serbisyo kadagiti tattao nga adda pagkapuyanna tapno mabalin a makisarita iti epektibo kadatayo, kas iti: Pagtalinaedem a pribado ti personal nga impormasyon mo ngem mabalin mi nga iburay iti sumagmamano nga impormasyon iti sabali pay nga estado ken dagiti pederal nga ahensya para iti gandat ti panakaikari ken panagpalista. Mangted kenka ti gundaway nga agapela no saan ka nga umanamong iti panakadeterminar nga inaramid ti Washington Healthplanfinder wenno DSHS a makaapektar iti panakaikarim para iti sakop ti salun-at, LTSS, maysa a plano ti salun-at, premyum a kredito ti buwis ti seguro ti salun-at, wenno panangikkat ti panangiburay iti gastos. Babaen ti panagdawat iti maysa nga apela, marepaso iti kasom, Makasarak ka iti ad-adu nga impormasyon panggep iti proseso ti panagapela ti Washington Healthplanfinder babaen ti panangbisita iti Washington Healthplanfinder Panid ti Panagapela iti wenno kontaken ti Washington Healthplanfinder Sentro ti Suporta iti Kustomer (Washington Healthplanfinder Customer Support Center) iti 1-855-923-4633. Para iti impormasyon panggep ti panagapela ti programa ti DSHS, mabalin mo a kontaken ti DSHS Customer Service Contact Center iti 1- 877-501-2233 wenno bisitaem ti lokal nga Opisina dagiti Serbisyo ti Pagtaengan ken Komunidad. Maikari nga agipatpatarus iti senyas a lenguwahe Naisurat nga impormasyon iti sabali a plastar (dadakel a letra, boses, mastrek nga elektroniko a plastar, sabali a plastar) Mangmangted iti libre a serbisyo ti lenguwahe kadagiti tattao a saan nga Ingles iti kangrunaan a pagsasao da, kas iti: Maikari nga agipatpatarus Naisurat nga impormasyon iti sabali a lenguwahe No masapul mo dagitoy a serbisyo, kontakem iti 1-855- 923-4633. No mamati ka nga ti Washington Health Benefit Exchange/Health Care Authority ket napaay a mangted kadagitoy a serbisyo wenno naidumduma iti sabali a wagas, mabalin mo ti mangipila iti reklamo iti: No ti apela ket para iti panangeddeng iti sakop ti Washington Apple Health, a saan a narisut babaen ti panakarepaso iti kaso, mai-yeskedyul ka iti maysa nga Administratibo a Pannakadengngeg. Matratar ka iti patas. Maiparit iti linteg ti panangidumduma. Ti Washington Health Benefit Exchange/Health Care Authority ket agtulnog kadagiti mayannurot a linteg Pederal a karebbengan nga sibil ken saan a mangidumduma iti pagibasaran ti rasa, kolor, naggapuan a nasyon, tawen, rangkap, wenno seksuwalidad. Ti Washington Health Benefit Exchange/Health Care Authority ket saan a mabalin a saan na nga iraman dagiti tattao wenno trataren isuda a sabsabali gapu kadagiti rasa, kolor, naggapuan a nasyon, tawen, rangkap, wenno sekssuwalidad da. Washington Health Benefit Exchange Legal Department ATTN: Legal Division Equal Access/Equal Opportunity Coordinator PO Box 1757 OLYMPIA WA 98507-1757 1-855-859-2512 Fax: 1-360-841-7653 panagapela@wahbexchange.org Health Care Authority Division of Legal Services ATTN: Compliance Officer PO Box 42704 Olympia, WA 98501-2704 1-855-682-0787 Fax: 1-360-507-9234 panagtungpal@hca.wa.gov HCA 18-003 IL (3/18) Ilocano 1
Mabalin mo iti mangipila iti reklamo a personal wenno babaen iti koreo, fax wenno email. No masapul mo ti tulong iti panangipila iti reklamo, ti Washington Health Benefit Exchange Legal Department/Health Care Authority Division of Legal Services ket maaramat tapno tulungan ka. Mabalin mo met ti mangipila iti sibil a kalintegan a reklamo ti U.S. Department of Health and Human Services, Office for Civil Rights electronically wenno babaen iti surat wenno telepono iti: U.S. Department of Health and Human Services 200 Independence Avenue SW Room 509F, HHH Building Washington, D.C. 20201 1-800-368-1019, 800-537-7697 (TDD). Maaramat ti porma iti reklamo iti Dagiti responsibilidad mo (masapul mo) iti isuamin a programa ti panangaywan ti salun-at SSN at Immigration Status Disclosure. Iti sumagmamano a saan a pannakaibilang, masapul mo ti mangted iti Social Security Number (SSN) wenno numero iti dokumento ti imigrasyon iti bagim wenno siasinoman kadagiti sangakabbalayam a mayat nga agaplikar para iti sakop ti panangaywan ti salun-at. Kasapulan iti maysa a SSN tapno agaplikar iti premyum a pautang iti buwis ti seguro ti salun-at. Ususaren tayo daytoy nga impormasyon tapno maamoan ti pannakaikari babaen ti panangpasingked iti kinasiasinom, kinaumili, kasasaad ti imigrasyon, petsa ti pannakaiyanak, ken kaadda iti sabali a sakop ti panangaywan ti salun-at. Saan mi nga iburay daytoy nga impormasyon iti aniaman nga ahensya ti imigrasyon. Mabalin nga agaplikar ti sakop ti sumagmamano a kamkameng ti sangakabbalayan, ngem saan a sabsabali. No awan iti SSN wenno numero iti dokumento ti imigrasyon iti isuamin a kamkameng ti sangakabbalayan, mabalin paylang nga agaplikar ti sabali ken makaala ti pannakasakop. Kas pagarigan, mabalin mo ti agaplikar para ti ubing mo uray pay no saan ka a maikari ti pannakasakop. Saanna nga apektaran ti panagaplikar iti kasasaad mo ti imigrasyon wenno iti gundaway a panagbalin a permanente a residente wenno umili. Adda met sumagmamano a programa ti Washington Apple Health para kadagiti tattao a saan da maipakita a legal da nga adda iti pagilian. Ngem no pilyem a saan ka a mangted iti maysa a SSN wenno numero iti dokumento ti imigrasyon ti siasinoman iti pagnaedan yo, masapul nga kitan daka manen tapno makaala ti impormasyon panggep iti sapul ti saan nga aplikante. No inrekwesta ti ahensya, mangted iti aniaman nga impormasyon wenno pammaneknek a kasapulan tapno makadesisyon no sika ket maikari. IL 2 Banbanag a masapul mo nga ammoen iti isuamin a programa ti panangaywan ti salun-at Adda dagiti sumagmamano nga estado ken pederal a linteg nga agmanmanehar iti operasyon ti Washington Healthplanfinder ken naipakat ti estado a sistema iti aplikasyon, dagiti kalintegam ken responsibilidad mo kas maysa nga agus-usar kadagitoy ken ti sakop a maalam manipud iti panagusar kadagitoy. Babaen iti panagusar kadagitoy a sistema, umanamong ka a sumurot kadagiti linteg a maiyaplikar ti siasinoman nga agus-usar kadagitoy ken ti sakop a maala da kas resulta. Ti National Voter Registration Act ti 1973 igunamgunam na iti isuamin nga estado a mangted ti tulong iti panagrehistro ti botante babaen ti opisina iti pampubliko a tulong. Saan nga apektaran ti panagaplikar nga agrehistro wenno panangtalikod nga agrehistro tapno makabotos dagiti serbisyo wenno benepisyo nga ited mo babaen ti ahensya. Mabalin mo iti agrehistro tapno makabotos iti wenno agbilin iti porma iti panagrehistro ti botante babaen iti panangtawag iti 1-800-448-4881. Health Insurance Portability and Accountability Act (HIPAA) lappedan dagiti limitasyon ti Health Care Authority (HCA) ken DSHS manipud panagsasarita ti impormasyon ti salun-at mo wenno siasinoman a kameng ti sangakabbalayam iti siasinoman, agraman ti awtorisado a representante, malaksid no ti indibidwal ket adda bileg ti abogado wenno nagperma ka iti pammalubos a porma nga awtorisaranna iti pannakaibunannag daytoy nga impormasyon. Maibilang ditoy ti pannakaibunannag iti impormasyon ti mental a salun-at, HIV, AIDS, STD, resulta dagiti eksamen, wenno panagag-agas ken serbisyo a nakadependar iti kemikal. Para iti ad-adu nga impormasyon panggep iti pribado nga alagaden ti Washington Healthplanfinder's, bisitaen iti licy.html Ti Linteg iti Nalaka a Panangaywan (The Affordable Care Act ) lappedan na ti Washington Healthplanfinder ken DSHS manipud panagited ti impormasyon a makita nga personal (PII) kenka wenno siasinoman a kameng ti sangakabbalayam para ti siasinoman a saan nga awtorisado nga umawat iti daytoy, ken awan iti pammalubos mo. Ti impormasyon nga ited mo iti Washington Healthplanfinder ken DSHS ket sakop iti panangpaneknek babaen ti opisyales ti pederal ken estado para iti gandat ti panangammo iti pannakaikarim ti sakop ti panangaywan ti salun-at. Mabalin a mairaman ti panangpaneknek iti panangkita manen iti kontak manipud empleyado ti ahensya. No mangrugi ka a mangkompleto iti maysa nga aplikasyon para iti seguro ti salun-at babaen ti Washington Healthplanfinder ken saan a panangkompleto ti proseso iti aniaman a rason , maipan ti impormasyon mo iti Washington Healthplanfinder ken mastrek mo iti uneg 90 nga aldaw. No saan mo a makompleto ti aplikasyon iti uneg ti 90-aldaw, maikkat iti impormasyon mo manipud iti sistema ti Washington Healthplanfinder. Ti Washington Healthplanfinder, HCA ken DSHS ket saan a responsable iti pannakaipakat ti plano ti seguro ti salun-at mo. Makaited iti ad-adu nga impormasyon ti para paay ti seguro ti salun-at mo panggep kadagiti benepisyom. No
adda salsaludsod mo panggep kadagiti annuruten ti plano ti seguro ti salun-at mo, agraman ania a benepisyo ti pakaikariam, awan gastos babaen iti planom, ken panagaramid ti reklamo a benepisyo wenno panagapela iti saan a pannakaawat iti benepisyo, masapul a kontakem ti para paay iti seguro ti salun-at. No maikari ka para iti COBRA kalpasan ti pannakaikat ti aniaman a nagatang a sakop iti seguro ti salun-at babaen ti Washington Healthplanfinder, maipakpakat ti COBRA ken mangmangted kenka kadagiti kasapulan a pakaammo ti COBRA ken dagiti tiempo ti panagbobotos ket responsibilidad ti employer mo. Saan mo nga kanselaren ti aniaman nga agdama a sakop ti seguro wenno tallikudan ti aniaman a benepisyo ti COBRA aginggana a maawat mo iti maysa a surat ti pannakaaprobar ken polisa ti seguro, ammo met kas kontrata ti seguro wenno sertipiko, manipud iti napilim a para paay iti seguro. Siguradoem a maawatam ken umanamong ka kadagiti annuruten nga alagaden, mangted iti naisangsangayan nga atensyon iti epektibo a petsa, panagur-uray a tiempo, premyum a gatad, dagiti benepisyo, limitasyon, saan a pannakairaman, ken riders. Mabalin mo iti agaplikar ti serbisyo iti pannakaipatungpal ti tulong babaen ti Division of Child Support (DCS). Tapno makaala ti aplikasyon kadagitoy a serbisyo, mapan iti wenno kontakem ti lokal nga opisina ti DCS mo. Dagiti kalintegam (masapul tayo) para laeng iti Washington Apple Health Panangipalawag kenka dagiti kalintegan ken responsibilidad no agdamag ka. Panangpalubos kenka a mangisubmitir ti parsyal nga aplikasyon nga maibilang iti kababaan, ti nagan mo, pagnaedan, ken perma wenno perma ti awtorisado a mangibagi iti aplikante. Ti aldaw a pannakaala mi iti parsyal nga aplikasyon ket ti petsa iti aplikasyon, a mabalin a maapektaran no agbalin nga epektibo ti sakop mo. Saan kami nga agaramid ti maudi a desisyon panggep ti sakop mo agingga iti kalpasan a makompletom ti aplikasyon. Panangpalubos kenka a mangisubmitir iti maysa nga aplikasyon wenno parsyal nga aplikasyon babaen iti aniaman a wagas a nakalista iti babaen ti WAC 182- 503-0005. Panangiproseso ti aplikasyon mo iti alisto ken saan a naud-udi iti oras a nailadawan iti WAC 182-503-0060. Panangited kenka ti 10 nga aldaw iti kalendaryo a mangted iti impormasyon a kasapulan mi nga maamoan ti pannakaikari. No dumawat ka iti ad-adu nga tiempo, ikkan daka iti ad-adu. No saan mo nga ited kadakami ti impormasyon wenno dumawat iti ad-adu nga oras, mabalin mi nga saan nga awaten, irekep, wenno baliwan ti sakop ti panangaywan ti salun-at mo. Tumulong kenka no adda ti rigat iti panangala iti aniaman nga impormasyon wenno kasapulan a pammaneknek tapno makadesisyon kami no sika ket maikari. No kasapulan mi ti dokumento nga gumasto ka iti kuwarta, mangipawit kami tapno bayadan mi ti gastos. Pakaammoan daka, kaaduanna a kaso, kaababaan ti 10 nga aldaw sakbay nga isardeng mi ti sakop iti panangaywan ti salun-at mo. IL 3 Panangited kenka iti naisurat a desisyon, kaaduanna a kaso, iti uneg ti 45 nga aldaw. Umabot ti aginggana 60 nga aldaw ti sakop ti panangaywan ti salun-at para ti sumagmamano a kaso iti kinakapoy . Mangted kami iti naisurat a desisyon ti panagsikog a medikal iti uneg ti 15 nga aldaw. Mapalubusan ka a saan nga agsao iti maysa nga imbestigador no sukimaten mi iti kasom. Saan mo a bay- an iti maysa nga imbestigador iti balay mo. Mabalin mo nga ibaga iti imbestigador nga agsubli iti sabali a tiempo. Saan a maapektaran ti pannakaikarim ti sakop iti panangaywan ti salun-at iti kasta a rekwesta. Itultuloy ti sakop ti Washington Apple Health kabayatan nga agdesisyon kami no maikari ka iti sabali a programa segun iti WAC 182-504-0125. Panangited kenka ti patas a serbisyo iti pannakastrek kas nailadawan iti WAC 182-503-0120 no maikari ka. Dagiti responsibilidad mo (masapul mo) para iti Washington Apple Health laeng Panagbaliw ti pakaammo kas masapul iti WAC 182-504- 0105 ken WAC 182-504-0110 iti uneg ti 30 nga aldaw a pannakabaliw. Basaem iti surat ti pannakaaprobar tapno makita no ania nga panagbaliw ti masapul nga ipakaammom. Kompleto a panangpabaro no maidawat. Panangited ti impormasyon kadagiti mangmangted medikal a kasapulan tapno singiren dakami para kadagiti serbisyo iti panangaywan ti salun-at Agaplikar ti Medicare no nakailatang ka a mangaramid. Makitinnulong iti Pannakasiguro ti Kalidad nga empleyado no maidawat. Agaplikar ken mangaramid ti nainkalintegan a bannag tapno makaala iti mabalin a sapul manipud kadagiti sabali a paggapuan no dumawat ka wenno mangala ti sakop ti Washington Apple Health coverage. Banbanag a masapul nga ammom para laeng iti Washington Apple Health Babaen iti panangdawat ken panangala ti Washington Apple Health, inted mo iti estado ti Washington iti isuamin a kalintegan iti aniaman a tulong medikal ken aniaman a bayad ti maikatlo a partido iti panangaywan ti salun-at. Mabalin nga iburay ti Ahensya ti pakasaritaan iti pannaka-bakuna ti ubing iti Child Profile Immunization Tracking System. Ti impormasyon nga ipakaammom ket mabalin a maited ti DSHS tapno maamoan ti pannakaikari ken binulan a benepisyo ti programa kas ti sakop iti panangaywan ti salun-at, kuarta a tulong, tulong a makan ken tulong a salapi ti panangaywan ti ubing. Babaen ti linteg, mabalin a pasublien ti Estado ti Washington ti gastos a naibayad iti sumagmamano a klase ti serbisyo medikal manipud iti sanikuam babaen ti Sanikua ti Panakasubli (RCW 41.05A.090, RCW 43.20B.080, and Chapter 182-527 WAC). Saan a mapasamak ti Panakasubli ti Sanikua ti aginggana kalpasan iti panakatay mo, iti pannakatay ti nakalasat nga asawam, ken nakalasat nga annakmo nga agtawen 21 wenno agpangato. Saan met a mapasamak no ti nakalasat nga ubing ket baldado iti tiempo ti pannakatay mo. Karaman ti Mapasubli a Gastos:
Sumagmamano a napaut nga serbisyo ken tulong ti Washington Apple Health, no ti tawen mo ket 55 wenno agpangato iti tiempo a naawat mo dagiti serbisyo. Sumagmamano a napunduan ti estado-laeng a serbisyo, uray ana ti tawen mo iti tiempo a naawat mo dagiti serbisyo. Masarakam ti listaan dagiti serbisyo a sakop ti panakaisubli ti gastos iti babaen ti WAC 182-527-2746. Masarakam ti listaan dagiti sanikua a saan nga sakop ti panakaisubli iti babaen iti WAC 182-527-2754. Mabalin a mangipila pay ti Estado iti prenda sakbayi ti pannakatay iti sanikuam, iti aniaman a tawen, no agbalin ka a permanente a maikari (WAC 182-527-2734). Mabalin a pasublien ti Estado manipud panakailako ti sanikua, wenno kukua malaksid no: • Agnanaed ti asawam iti sanikua; • Agnanaed dagiti kakabsat mo iti sanikua, ken makipagtagikua, ken masabet ti sumagmamano a kundisyon. Agnanaed ti anak mo iti sanikua, ken ket bulsek/baldado; wenno Agnanaed ti anak mo iti sanikua, ken ububing ngem agtawen 21. Masarakam ti listaan ti sumagmamano a suheto ti pannakarekobre ti gastos babaen ti WAC 182-527-2734. Mabalin a mailatang kenka ti maysa nga provider ti seguro ti pannakaay-wan ti salun-at, parmasyotiko, ken/wenno ospital no agdawat ka iti saan a nasken a serbisyo ti panangaywan ti salun-at manipud mangmangted. Banbanag a masapul mo nga ammoen para laeng kadagiti Maikari a Plano ti Salun-at I-verify mi ti impormasyon mo: Kumpirmaren mi ti impormasyon iti aplikasyon mo baaen iti database ti pederal. No saan a maikomplontar ti ipan iti aplikasyon mo a nga impormasyon iti database ti pederal, addaan ka ti 95 nga aldaw a mangted kadagitoy a dokumento. Ti saan mo a pannakasungbat iti rekuwesta mi ket mabalin nga agresulta iti pannakaisardeng ti pannakasakop mo wenno dagiti kredito ti buwis. Responsibilidad mo a sungbatan dagiti rekuwesta mi, kontaken dakami no adda salsaludsod mo, ken agsubalit sakbay ti deadline. Numero ti Social Security (Social Security Number, SSN): Masapul nga ited mo kadakami dagiti social security number para iti isuamin iti sangakabbalayam nga addaan iti social security number. No adda awan social security number na, mabalin das pay laeng ti mangala iti seguro a sakop ti salun-at da. IL 4 I-report a dagus ti panagbaliw ti mapastrek: Ti mapastrek nga ipan mo iti aplikasyon mo ket patta- patta no mano ti ipagarup mo a mapastrek iti daytoy a tawen. No agbaliw ti mapastrek mo, masapul nga i- update mo ti patta-pattam. Ti panagbaliw ti mapastrek mo ket mabalin a baliwanna ti pannakaikarim para kadagiti kredito ti buwis ken baliwanna dagiti maikissay kenkaken dagiti pannakaibaba ti cost- sharing. Siguradoen agingga nga adda pannakabalinna no patta-pattaem ti mapastrek mo ket i-report a dagus dagiti nasken a panagbaliw. Masapul ti pannakai-reconcile dagiti kredito ti buwis:Masapul mo nga i-report amin a kredito ti buwis a maawat mo iti IRS. Aramidem daytoy babaen iti panangipila ti tinawen nga IRS tax return. Ti saan a pannakai-report kadagiti kredito ti buwis iti iRS lappedan naka nga makaawat kadagiti masangoanan a kredito ti buwis. Para iti ad-adu nga impormasyon basaen ti naited nga impormasyon iti IRS form 1095 ken 8962. Ti naipakita a gatad ti seguro ti salun-at ket mabalin nga agbaliw maibasar iti underwriting practices ti carrier ti seguro ti salun-at ket ti pilim iti aniaman a masindadaan nga pagpilian.
IL 5