Dagup ti Hydropower Sustainability Standard (HSS) Pangkedngan ken Damag Pakabuklan nga Panangkita Daytoy makungkuna nga Hydropower Sustainability Standard (HSS) ket maysa a komprehensibo ditoy intero nga lubong nga pagalagadan iti proseso nga panangkedngan ken mangsertipikar kadagiti proyekto nga hydropower wenno dagiti planta nga agpartuat iti elektrisidad babaen iti bileg ti danum. Daytoy nga HSS nga iman-manehar iti Hydropower Sustainability Alliance ket buklen iti 12 nga passet nga nairaman dagiti positibo ken negatibo nga epekto ti operasyon ti hydropower iti aglawlaw, kagimongan, panagturay ken panagsukatsukat ti panawen. Daytoy nga pagalagadan ket nairaman iti addang ti panagsagana, panakaisayangkat ken panakaitungpal iti operasyon agraman dagiti nadumaduma nga passet nga adaan iti bukod nga paganurutan. Dagitoy akreditado nga mangngeddeng ti nangisayangkat iti panangsukimat ken imbistigasyon nga naibasar iti ebidensya ken sientipiko nga panagamiris tapnu masigurado ti pudno nga resulta. Daytoy nga HSS ket umanamong met laeng kadagiti kangrunaan nga paganurutan dagiti agpapautang para iti makuna nga "Green Financing" nga kasla "Climate Bonds," tapnu iti kasta ket maawis ti agpapoonan gapu iti nalatak nga kredibilidad iti maysa nga proyekto nga nakalinya iti panang protektar iti klima. Dagiti kameng ti HSA nga nangisayangkat iti panagsukimat ti San Roque Multipurpose Project (SRMP) babaen iti kiddaw ti San Roque Power Corporation (SRPC) idi April 15-20, 2024 ket dagitoy sumaganad: Joerg Hartmann, Antonio Fonseca dos Santos, ken Anamaya Upadhyay (iti Kelowna Consult). Dagiti gandat daytoy ket makedngan ken papintasen ti aramid ti SRPC kadagiti nadumaduma nga aspeto; isiguro ti agnaynay ken nasayaat nga operasyon iti proyekto; pasayaaten ti panangtaguyod ti aglawlaw; itandudo ti panangtaripato kadagiti apektado nga kagimongan nga awan limed. Mapasingkedan pay ti panagtungpal ti SRPC kadagiti sangkalubongan nga paganurutan ti hydropower operasyon, mangibingay para iti pagsayaatan iti lokal nga komunidad ken mangipasdek ti pangrukudan ti responsable nga panagpartuat iti nalinis nga enerhiya. Nalpas da iti report idi July 12, 2024. Resulta ti Panangkedngan ken Panangamiris Limitasyon ti Panagkedngan Iti SRPC ket isu ti ag-opoperate iti SRMP. Ti SRMP ket mairaman dagiti nadumaduma nga tagikua ti National Power Corporation (NPC) nga imanmaneho iti Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM), maysa nga ahensya iti gobyerno. Daytoy nga panangkedngan wenno panangamiris ket sakupen na laeng dagiti banag nga maipanggep iti alglawlaw, kagimongan ken panagturay (ESG) mainaeg iti sanikua nga imanmaneho ti SRPC ken NPC. Dagitoy nga tagikua iti proyekto ket apektado dagiti aktibidades idiay surong, a kas ti hydropower met laeng, panagminas, panagtalon, ken panangputed kadagiti kayo a mangapektar met kadagiti maseknan diay baba ti ayus kas kadagiti mannalon, National Irrigation Administration (NIA), ken lokal nga gobyerno nga maseknan iti panakateped ti panaglayos. Noman pay nailadawan iti relasyon dagitoy nga ahensya iti panangamiris iti proyekto manipud iti surong ken baba, saan nga nairaman daytos nga panangamiris kadagidiay responsibilidad da idiay basin-wide (nalawlawa) nga sak-sakupen da.
Section 1. Panankedngan ken Panangitaguyod ti Aglawlaw ken Kagimongan -33% 2. Kasasaad ti Pagtrabahuan 3. Kalidad ti Danum ken Sedimento 4. Epekto Sadiay Komunidad ken Talged ti Imprastraktura Summary of findings and other notable issues Dakkel dagiti benepisyo nga ipapaay daytoy madama nga operasyon ti SRMP para iti ekonomya, kagimongan ken ti aglawlaw. Agurnong daytoy ti gasot nga milyones nga metrokubiko nga danum para ti maysa dagiti kalawaan nga pagtalonan ditoy pagilian, ken manglapped ti tonitonilada nga pitak nga mang-gabor kadagit dagdaga idiay nababa nga lug-lugar, ken agpartuat iti importante nga elektrisidad para ditoy Luzon. Nupay kasta, ada pay laeng dagiti nabati kadagiti imuna ken madama nga negatibo nga epekto na ti kagimongan ken aglawlaw. Iti panangipamuspusan kadagitoy ket saan unay nga nadagsen, yantangay medyo nakibagay ti sistema ti aglawlaw ken komunidad. Noman pay kasta, ada dagiti sumagmamanu nga epekto nga bassit nga passet ti naawatan ken nasolbar ken saan nga amin nga benepisyo ket naragpat. Dagitoy ti responsibilidad maipapan ti aglawlaw ken kagimongan nga gapo iti SRMP ket bassit laeng nga passet iti adda iti kameng ti SRPC. Naimpusuan ti polisya ti SRPC para kadagiti empleyado na karaman iti komprehensibo nga programa para iti salun-at ken talged idiay trabaho. Dagiti peligro ken oportunidad para iti pagannayasan ket matakuatan babaen iti naplano nga programa ti panangsukimat ti kinatalged. Naisangsangayan iti Safety Record ti SRPC. Adu ti programa ti SRPC nga mangipaay ti gundaway kadagiti estudyante ken obrantes manipud kadagiti lokal nga komunidad. Nasertipikaran daytoy iti panakatungpal kadagiti regulasyon ti mangmangged mainaeg ti salun-at ken kinatalged idiay trabaho. Adda ti naangay nga panangamiris ti karbengan iti tao nga nangpasingked ti panangtungpal ti SRPC kadagiti sangkalubungan nga karbengan ti mangmangged. Iti kalidad ti danum, panakargaay ti daga, ken panagayos ti pitak dagiti sumagmamanu nga kangrunaan nga parikut ti SRMP. Napasaayat ti kinalibeg ti danum nga naragpat dagiti manalon ken dagiti agnanaed ti baba iti uneg ti sumagmamanu nga dekada numan pay maurnong ti pitak idiay dam. Iti bassit nga kantidad ti arsenic, gambang ken daduma pay nga metal ket mangipaay iti peggad ti salun-at iti publiko ngem nabawasan dagitoy babaen ti panangsipaw ti dam. Naipatakder ti SRMP tapnu mangipaay kadagiti benepisyo para ti kagimongan ken ekonomya noman pay ada dagiti nadestiero iti sumagmamanu nga komunidad. Dagiti nadestiero ket nabayadan ken naikan ti pagnaedan ken napasayaat nga pagbiagan. Manipud idi panakaitakder ti San Roque Power Foundation, Inc (SRPFI) idi 2010, inakem na daytoy ti responsibilidad nga mangitandodo ti Corporate Social Responsibility Programs (CSR) ken dadduma pay nga obligasyon iti proyeto nga naiwayat idiay ER 1-94, ECC, ken daduma pay nga boluntaryo nga proyekto. Iti Project RANG-AY ket isu ti madama nga numero uno nga programa nga pagannayasan kadagiti apektado nga komunidad. Addan iti makita nga panagsayaat ti panagbiag kadagiti apektado nga munisipyo ken komunidad. Simmayaaaten iti kasasaad dagiti munisipyo gapo iti SRMP. Napintas iti panagsagana da no adda iti emergensya, ken diay dam ket malappedan nan iti layos no adda bagyo manipod idi nangrugi ti operasyon. SRMP % Score 33% 100% 64% 100%
5. Resettlement 6. Nadumaduma nga Biag ti Aglawlaw 7. Katutubo nga Umili 8. Tawid nga Kultura 9. Panagturay ken Panaggatang 10. Komunikasyon ken Konsultasyon 11. Pamataudan nga Danum Naipatungpal ti Resettlement Action Plan (RAP) ti NPC nga intultuloy ti SRPC. Napasayaat iti panagbiag ti tattao kadagiti resettlement idiay komunidad nga ayan ti proyekto, maipapan ti napapintas nga babalay ken utilidad ti danum, koryente ken daduma pay. Napintas metten iti pagbiagan nga naited, ngem masapol pay nga itultuloy iti NPC ken SRPC iti suporta tapno aglay-layon. Aktibo ti SRMP ti panangtaming kadagiti nadumaduma nga biag ti aglawlaw nga kabakiran nga saksakupen ti Cordillera Central Mountains. Agtitinulong ti SRPC ken daduma nga ahensya iti gobyerno nga mangtartaripato ti natural nga kabakiran. Numan pay nakurapay pay iti kasasaad ti biag iti aglawlaw, awan pay met ti makita nga peggad kadagiti lames ken atap nga ayup. Ken napintas iti sumaganad nga maar-aramid ken positibo iti papanan na. Noman pay saan nga naikan dagiti IPs iti gundaway nga mangted iti FPIC para iti proyekto idi rugrugi, nairaman da met iti amin nga proseso iti panagplano ken panakaitungpal kadagiti programa ken benepisyo para kadagiti komunidad da. Saan unay nga napateg daytoy nga banag agsipud ta awan met ti naperde wenno napukaw nga maipapan ti daytoy. Adda nakita da nga archaeological nga lugar idiay Operators Village idi maar-aramid iti ESIA iti proyekto ngem nakita da nga saan unay nga napateg isu nga saanen nga naikabil idiay ECC nga naited para iti proyekto idi 1985 nga adda 7 nga condisyones na, ken idi 1998 nga adda iti 26 nga condisyones na. Naipasdek ti SRMP babaen ti aglalaok nga panagkakadua ti pribado ken publiko mga entidad nga nangpalubos iti panakapondo, panakaaramid ken panangoperate ti pribado nga entidad (SRPC) kabayatan nga mangipaay ti nadumaduma nga serbisyo iti publiko. Maysa nga napadasan nga kompanya ti SRPC nga adaan ti kabaelan nga makibagay ti agsusukat nga reglamento iti gobyerno ken merkado. Adu nga estratehiya ti komunikasyon ken konsultasyon ti inaramat ti SRPC kadagiti nadumaduma nga passet ti SRMP ti panakilangen kadagiti grupo agraman tattao nga nadestiero, amin nga apektado ti ngato ken baba, katutubo nga umili, ahensya ti gobyerno, ken dagiti empleyados na. Komprehensibo nga konsultasyon ken proseso ti panangiwaragawag iti naisayangkat manipud idi rugi ti proyekto, nairaman ti proseso iti FPIC tapno masupurtaan dagiti proyekto para kadagiti katutubo nga lumugar. Adu nga wagas ti panakilangen ti naaramat tapnu maipamuspusan dagiti pakaseknan ti amin. Nairaman daytoy iti panaggimong ti komunidad, panagbisita kadagiti umili, panagpasiar idiay proyekto, panagkampanya ken panangipresentar iti kasasaad ti madama nga maararamid. Ada iti website ti SRPC nga mangipapaay iti amin nga impormasyon panggep ti maararamidan ken dagiti nadumaduma nga reports nga GRI-compliant. Adda met nasayaat nga mekanismo da para kadagiti anyaman nga reklamo maipapan iti proyekto. Ti urnong nga danum ti San Roque Dam ken iti baba nga re-regulating pond ket maop-operate babaen ti pagalagadan nga mangipaay ti nadumaduma nga gandat agraman ti panagpartuat ti koryente, padanum ti taltalon, panangtiped ti layos ken pitak, kabayatana nga matamtaming ti talged idiay dam ken panagayos ti karayan. Naawatan ti umili dagitoy nga proseso malaksid iti panagayos ti danum iti baba ti re-regulating pond. 60% 50% 75% n.r. 83% 87% 63%
12. Panakibagay iti Panagsukatsukat iti Panawen Saan nga makadangran iti pugso manipud iti operasyon ti SRMP. Ti kinalawa ti pagurnungan ti danum ti nangpalaka iti pakibagay daytoy iti panagsukatsukat ti panawen. Madama ita nga maar-aramid iti maysa nga panang-estudyar no kasatno iti epekto ti klema ti operasyon ti SRMP. Proseso ti Konsultasyon para Kadagiti Umili Kas maysa a proyekto nga pinagkedngan babaen ti HSS, ada ti madama nga maar-aramid nga konsultasyun para kadagiti umili maipanggip daytoy nga Assessment Report ti SRMP. Dagitoy ti sumaganad nga maaramid maipanggep ti panag submitar, panag sukimat ken panag bunong ti Assessment Report tapno nangnangruna nga maipakita ti transparency ken panaka ammo iti komunidad. 1. Panag submitar ti Assessment Report(s): o Ag submitar ti SRPC iti pakauna nga assessment report idiay HSA Secretariat. o Ti report nga naisurat iti English, ket masapul nga mai translate iti tagalog tapno nalaka nga maawatan dagiti komunidad nga naapektaran, ken ada disclaimer na ken link idiay orihinal nga report. 2. Panangsukimat iti Assessment Report(s): o Ti HSA Secretariat sukimaten na dagiti report ken agaramid iti pinal nga bersyon para iti konsultasyun para kadagiti umili. o Daytoy nga pinal nga bersyon ket karaman na dagiti Results Diagram ken ti "Under Public Consultation" watermark. 3. Panangibunong kadagiti komunidad nga naapektaran: o Ti mekanismo iti panangibunong iti report ken pormas para ti konsultasyun para kadagiti komunidad nga naapektaran ket isagana ti SRPC sana ipa aprubar ti HSA Secretariat. o Dagiti ebidensya (e.g., ladawan) iti daytoy nga mekanismo ket masapul nga maipakita idiay assessment webpage para iti transparency. 4. Panagaramid iti Online Public Consultation Form(s): o Ti HSA Secretariat ket agaramid iti online forms para iti konsultasyun para kadagiti umili tapno napardas iti panangala kadagiti komento. o Dagitoy nga pormas ket i translate iti SRPC no kasapulan. 5. Panagaramid iti Project Assessment Webpages: o Ti HSA Secretariat ken SRPC ket pareho nga agaramid iti assessment webpages nga naka link kadagiti website da. o Kadagitoy nga pages ket karaman na iti links kadagiti public consultation form ken tumunggal dadduma nga assessment pages. 6. Koordinasyun para iti panawen iti Konsultasyun: o Petsa para iti 60 nga aldaw nga konsultasyon ket ibaga ti HSA Secretariat, santo mangted ti SRPC ti feedback. 80%
7. Panawen ti Konsultasyun: o Kabayatan ti konsultasyon, masapul nga adda iti report para iti panagsukimat ken komento. 8. Panangala kadagiti Komento Dagiti Umili: o Dagiti nakolekta nga komento ket pareho nga nairekord ti HSA Secretariat ken SRPC. o Diay Public Comment Log ket maited kadagiti taga sukimat. 9. Sungbat kadagiti Komento ken panakalippas ti report: o Dagiti taga-sukimat masapul nga sungbatan da dagiti naawat nga komento, no adda, ken ilippas da ti assessment report. o Ti SRPC ken awaten na ti Final Assessment Report, ket ma translate daytoy no kasapulan. o Ti HSA Secretariat i rebyu na ti Final Assessment Report ken mangaramid iti Response to Comments Form, nga maipakaammo iti publiko kalpasan iti project certification. Daytoy sumaganad ket siguraduen na iti naan-nayas nga panangsukimat, transparency, ken partisipasyon iti komunidad iti panawen nga naaramid ti assessment ken konsultasyun maipapan iti proyekto. Dagiti amin nga impormasyon nga naited iti Assessment Report ket sinuportaran babain kadagiti dukomento nga inted ti SRPC ken kaaduan nga panagadal.


Ilokano Sisasagana ka kadi Maui? Kalsada a nalayus? Agsublika tapno di ka malmes Ginggined? Agpakleb, akkubam ta bagim ken kumpetka! Agaramid ti plano para iti emegency ken ti maysa nga emergency kit! Di mo taltallikudan ti baybay aniaman nga oras! Maysa daytoy a pagannurutan ti kinatalged nga insagana ti MauiReady.org Departamento ti Salun-at iti Estado ti Hawaii 7/13/2016
Ammuen ti aramiden no adda emergency Agaramid ti maysa a plano kadua ti pamiliam no bilang adda kalamidad wenno sabali pay nga emergency. BAGYO (sumagmamano nga aldaw ti pakdaar) Ti bagyo mabalin a makalayus, ngumato ti danum manipud baybay, pumigsa ti angin, addanto pay ipu-ipo. •	Agbuya iti TV wenno agdengngeg iti radio tapno maammuan ti damdamag ken ti listaan dagiti mabalin a pagsilungan Iserra dagiti tawa ken ruangan I-tsekyo ti emergency kityo •	Suruten amin nga order •	para ti panagbakwit ITI PANAWEN TI BAGYO MAYO HUNYO HULYO AGOSTO SEPTIEMBRE OKTUBRE NOVIEMBRE GINGGINED (Awan pakdaarna) Ti napigsa unay a panaggunggon ti daga gapu iti ginggined ket mabalin a paggapuan ti adu a perdi. Umakar iti natalged a lugar - iti maysa a suli iti kuarto, ayan ti ruangan, wenno iti sirok ti napigsa a lamisaan ket usaren ti pungan a pang-aklub ti rupam •	Umadayo kadagiti sarming ti tawa, BIGLA A PANAGLAYUS (Aglalo kadagiti kapatagan) Apay a kadawyan a peligroso ti bigla a panaglayus? Mabalin a mapasamak daytoy iti sumagmamano a kanito laeng, ket napardas ti panggarawna ken nakapigpigsa unay. •	Denggen ti radio tapno maammuan ti pakdaar dagiti ruangan it ruar wenno aniaman a banag a mabalin a matinnag No asidegkayo iti baybay, mapankayo iti nangatngato a lugar (di yo urayenen ti siren a pakdaar ti tsunami!) Mapan a dagus iti nangato a lugar •	No addakayo iti nalayus a lugar, agsardengkayo, diyo ammo no kasano ti kaadalemna ti danum wenno ania ti langa ti kalsada a malaylayus •	Di kayo agay-ayam kadagiti kanal ken Mabalin nga adda aftershocks lugar ti irigasion Ginggined? Agpakleb, akkubam ta rupam, kumpetka! Nalayus a kalsada? Agsublika, tapno di ka malmes! ALUYO (Warning wenno pakdaar iti sumagmamano a minuto wenno oras) Dua a klase ti aluyo -Aggapu iti entero a Pacifiko, wenno local laeng. •	Siputam dagiti senyas ti warning •	Mapanka a dagus iti nangato a lugar •	Denggem ti radio no makangegka ti PANAGNGATO TI DALLUYONG (Dagiti lugar iti igid ti baybay) "Storm Surge ti awag iti panagngato dagiti dalluyong ket gapu ti panangiduron ti angin iti danum manipud baybay ken bagyo. Mabalin a nakalawlawa daytoy a danum - 50 inggana 100 a milya ket paggapuan ti layus. Daytoy ti kangruaan a makaam-amak iti biag ken sanikua. •	Di ka mapan iti asideg ti baybay no warning a siren. adda bagyo. Amin nga igid ti baybay ket peligroso (mairaman dagiti karayan ken pier) Agbakwit, umikkatkayo iti nababa a lugar no ibaon dagiti autoridad.
Agsaganaka a Proteksionam ti Pamiliam Birukem dagiti mabalinmo nga usaren iti MauiReady.org NO MAIDDEP TI KURYENTE No awan ti kuryente, mabalin nga awan met ti danum. Masapul a mapalammiis dagiti makan ken medisina. Dagiti kasilias, di da met mabalin a mausar. Agsagana para iti pannakaawan ti kuryente. •	Masapul nga adda radio wenno handcrank a mausar tapno mangeg ti padamag. •	•	Masapul a sisassgana ti cooler nga adda yelona no mabayag a maawan ti kuryente •	•	Masapul ti flashlight,ken extra a baterya. Dagiti kandila, mabalin a paggapuan ti uram. •	Adda met back-up a cellphone charger. •	No ti medikal a ramet, kasapulanna ti kuryente, agplano tapno makasagana no Iserra ti refrigerator ken freezer. Ikkaten amin a nakaplug malaksid ti maysa a silaw tapno maamuan no addan kuryente. maawan ti kuryente. BUOT Gapu ta ti klima iti Hawaii ket tropikal, kadawyan nga adda buot. Ti buot adda peligrona iti salun-at ken mabalin a perdienna ti balay. •	No malayus ti balayyo, agpasaranay a SAKIT KEN PESTE Makaam-amak ti maysa nga emergency ti salun-at ti publiko kas ti panagwaras ti sakit a dengue, trangkaso, Ebola ken dadduma pay a peligroso a sakit. •	Sputam dagiti damag a lokal maipanggep dagus tapno maliklikan ti problema ti buot No makakita buot kadagiti tubo, wenno diding, awagam dagiti profesional a tao a makaammo no kasano panagikkat kadagitoy Mabalin a kumaro ti asthma ken allergy gapu iti buot ti panag-alerto iti salun-at ti publiko. •	Ugasam a kanayon dagiti imam tapno maliklikan ti panagwaras ti sakit Siputam ti peligroso nga insekto kas ti nalabbaga a kuton. Ireportmo no adda makitam iti Hotline ti Peste 808-643- PEST (808 -643-7373) Aggianka iti uneg balay no masakitka (ket ibagam kadagiti dadduma met a masakit a kasta met ti aramidenda) DAGITI TARAKEN NGA AYUP Kadagiti umuna a kanito a senyas ti kalamidad: •	Agdenngeg iti radio tapno maammuan no •	ania kadagiti mabalin a pagsilungan ti agawat ti taraken nga ayup •	Mangted ti kanen, danum, agas, nagan, pangbagkat ken dadduma pay a suplay a kasapulan ti taraken nga ayup Di yo ibatbati dagiti taraken. Mabalinda a maibalud wenno makataray. Di mo taltallikudan ti baybay aniaman nga oras Agadal pay iti ad-adu iti MauiReady.org KINATALGED ITI BAYBAY •	Di ka mapan aglangoy Di ka aglangoy kadagiti narugit ken di naliknaw a •	dandanum iti parbangon wenno sardam (mabalin nga •	adda pating kadagitoy) •	Di ka tumpuak manipud kadagiti dissuor wenno umuli kadagiti nabasa a dadakkel a batbato. nga agmaymaysa Agpasirokka iti baba iti dakkel a dalluyong •	Aglangoyka laeng kadagiti baybay nga adda lifeguards na Saanmo a kontraen ti ayus ti danum, agtalnaka, umayab ti saranay, languyen ti agus ti danum, sakanto aglangoy agpasubli iti igid ti baybay
ITI MAYSA NGA EMERGENCY, IDAYAL MO TI 911 No awan ti emergency, usaren dagitoy a numero : NOAA Nakarecord a Panawen ken Impormasion iti Baybay (808) 944-3756 Maui County Defensa a Sibil (808) 270-7285 American Red Cross I-report ti kalamidad (808) 357-3387 Pulis ken Uram Saan nga Emergency (808) 244-6400 Departamento ti Salun-at (Kontrol Dagiti Sakit a Makaalis) (808) 984-8213 Kontrol ti Sabidong (800) 222-1222 Isuratmo Dagiti importante a numero ti telepono para kenka ditoy: Makangegka ti siren kas warning? Denggem ti radio. Ti siren ket mysa nga nabayag nga ayug. Masapul a dumngeg iti padamag a lokal (Maui) imbes nga iti padamag iti Oahu. Saba-sabli ti mensahe para iti Emeergency iti naduma- duma nga isla. Ti opsial a pakdaar ket ispesipiko iti maysa nga isla. ISTASION TI FM ISTASION TI AM KDLX-FM 94.3 KAOI-FM 95.1 KAOI-FM 96.7 (Upcountry) KPOA-FM 93.5 (Laud ti Maui) KLHI-FM 101.1 (Laud ti Maui) KMVI-FM 98.3 KNUI-FM 99.9 KNUQ-FM 103.7 KONI-FM 104.7 KPMW-FM 105.5 KMVI-AM 550 KNUI-AM 900 KAOI-AM 1110 Dagiti Paglinongan (Ammuen no sadinno papanam) •	Bisitaen ti MauiReady.org tapno maammuan no ania ti Ti kinatalged, mangrugi kenka! asideg kenka a pagsilungan. Dumngeg iti radio para iti opisial a pammagbaga no ania kadagiti pagsilungan ti nakalukat ken mabalin nga umawat kadagiti taraken nga ayup Mangitugot ti bukodmo nga emegency kit ken suplay Agadal pay ti ad-adu iti MauiReady.org


Ilokano - Soldado Sursurat Soldiers Scriptures Taga-Efeso 10 Kamaudiananna, agbalinkay a natibker iti pannakikaysayo iti Apo ken iti 6:10-18 nabileg a pannakabalinna. 11 Ikawesyo ti amin a kabal nga ited ti Dios tapno mabalinyo a sarangten dagiti pangallilaw ti Diablo. 12 Saan a dagiti tattao ti kagubgubattayo, no di ket ti armada dagiti demonio iti tangatang, dagiti agturay, dagiti pannakabalin ken dagiti didiosen wenno espiritu a pagdaydayawan dagiti tattao iti daytoy dakes a panawen. 13 Ngarud, ikabilyo ti salaknib nga inted kadakayo ti Dios! Iti kasta, inton dumteng ti dakes nga aldaw, mabalinyonto a sarangten ti kabusor, ket kalpasan ti pannakigubatyo, addakayto pay laeng a nakatakder a sisasagana iti irarautna ma-nen. 14 Ngarud, sisasaganakayo koma latta. Aramatenyo a pannakabarikesyo ti kinapudno, ti kinalinteg a kas kabal a salaknibyo 15 ken ti gagaryo a mangipakaammo iti Naimbag a Damag ti talna a pannakasapatosyo. 16 Mainayon kadagitoy, alaenyo pay ti pammati a pannakakalasagyo, ta iti daytoy, maiddepyonto ti amin a dumardarang a pana nga ibiat kadakayo ti Managdakdakes. 17 Awatenyo met ti pannakaisalakan a pannakahelmetyo ken ti sao ti Dios nga ited ti Espiritu a pannakakampilanyo. 18 Agkararagkayo bayat ti panangaramidyo kadagitoy ket iti panagkararagyo, dawatenyo a tulongannakayo ti Dios. Aniaman nga aramidenyo, agkararagkayo kas idalan ti Espiritu. Gapu iti daytoy, agsalukagkayo ket dikayo maupay. Kanayon nga idawdawatanyo dagiti amin a tattao ti Dios. Salmo 91:1-16 1 Ti agnaed iti salinong ti Kangatoan ken iti pannalaknib ti Mannakabalin- amin, 2 mabalin a kunana iti Apo, "Sika ti kamang ken salaknibko, sika ti Diosko, kenka agtalekak." 3 Ilisinakanto kadagiti peggad a dika ammo ken kadagiti makapatay a sakit. 4 Salukobannakanto kadagiti payakna, ket awanto ti pakaan-anoam. Salakniban ken aywanannakanto ti kinapudno ti Apo.
5 Awanto ti kabutengmo iti rabii, uray pay ti pana a sumiag iti aldaw. 6 Dimonto kabuteng ti didigra a dumteng iti sipnget, wenno ti angol nga agpapatay iti lawag. 7 Uray sangaribu ti matuang iti sikigam ken sangapulo ribu ti mapasag iti lawlawmo, saankanto a madangran. 8 Maimatangamto no kasano ti pannakadusa dagiti managdakdakes a tattao. 9 Agsipud ta pinagbalinmo ti Apo a kamangmo, ken ti Kangatoan a salaknibmo. 10 Awanto ti dakes a mapasamak kenka, iti taengmo, awanto met ti dumteng a didigra. 11 Ta ibaonto ti Dios dagiti anghelesna a mangaywan kenka tapno iti sadinoman a papanam salaknibandaka. 12 Kadagiti im-imada tapayaendakanto tapno saan a madunor ta sakam iti bato. 13 Ibaddekmonto ti leon ken ti uleg; ipayatmonto ti narungsot a leon ken ti nagita nga uleg. 14 Kuna ti Dios, "Isalakankonto dagiti agayat kaniak, ket salaknibakto ida ta ammoda ti naganko. 15 No umawagda kaniak, ipangagkonto ida, addaakto kadakuada iti tiempo ti riribukda. Ispalekto ida; wen, padayawakto ida. 16 Atiddog a biag ti iparaburko kadakuada ket isalakankonto ida." Salmo 18:1-50 1 Ay-ayatenka, O Apo! Sika ti pagtaudan ti pigsak. 2 Ti Apo ti salaknibko; isu ti bato a sarikedkedko. Ti Diosko ti mangsalaknib kaniak, kenkuana, awan ti pakaan-anoak. Kas maysa a kalasag salaknibannak, ikaluya ken salluadannak. 3 Umawagak iti Apo, ket isalakannak kadagiti kabusorko. Madaydayaw ti Apo! 4 Dagiti tali ni patay pinulipolandak; dagiti dalluyon ni pannakadadael inyallondak. 5 Dagiti tali ni tanem pinulipolandak; ket nangikabil ni patay iti pakaipalab- ogak. 6 Iti pannakariribukko, immawagak iti Apo; immasugak iti tulong iti Diosko. Iti templona, nangngegna ti timekko, ket impangagna ti asugko. 7 Ket nagkintayeg ken nagunggon ti daga; nadayeg ken nagindayon ti fondasion dagiti bantay, agsipud ta nakapungtot ti Dios. 8 Rimmuar ti asuk iti agongna, kasta met ti gumilgil-ayab nga apuy ken umap-apuy a beggang iti ngiwatna. 9 Linuktanna ti langit sa bimmaba; adda nangisit nga ulep iti babaen dagiti sakana.
10 Bimmaba a sisasakay kadagiti kerubim, nagdaliasat a sipapardas iti payak ti angin. 11 Binungonna iti sipnget ti bagina; napuskol nga ulep a napno iti danum ti nanglikmut kenkuana. 12 Iti masangoananna, mayur-urit ti kimat a nangpataud kadagiti yelo ken beggang, a nangsalput kadagiti nangisit nga ulep. 13 Naggurruod ti Apo iti tangatang, ket nangngeg ti timek ti Kangatoan. 14 Imbiatna dagiti panana, ket nawarawara dagiti kabusorna; pinagkimatna, ket pinagtatarayna ida. 15 Nagparang ti lansad ti taaw; nawaknitan dagiti puon ti daga, idi binabalawmo, O Apo, dagiti kabusormo, ken binang-esam ida gapu iti pungtotmo. 16 Manipud langit ginaw-atnak ti Apo ket iniggamannak, kadagiti adalem a danum inalawnak. 17 Insalakannak iti pannakabalin dagiti kabusorko napipigsada ket diak kabaelan ida, awan gawayko. 18 Dinarupdak iti tiempo ti rigatko, ngem sinalaknibannak ti Apo, 19 Tinulongannak idi nagpeggadak; insalakannak gapu ta maragsakan kaniak. 20 Ginunggonaannak ti Apo ta naimbag ti aramidko, binendisionannak ta awan basolko. 21 Ti linteg ti Apo tinungpalko; saanak a bimmusor iti Diosko. 22 Inannurotko dagiti amin a lintegna, diak sinalungasing dagiti bilinna. 23 Ammona nga awan biddutko, ket inadaywak ti kinadakes. 24 Gunggonaannak gapu ta naimbag ti aramidko ta ammona nga awan ti basolko. 25 O Apo, napudnoka kadagiti napudno kenka; awan pagkurangan ti kinaimbagmo kadagiti awan pakapilawanna. 26 Kadagiti nadalus, agparangka a nadalus, ngem naungetka kadagiti nadangkok. 27 Isalakanmo dagiti napakumbaba, ngem dagiti natangsit ipababam ida. 28 Ni Yahweh ti mangted iti silawko; lawagan ti Diosko ti nasipnget a biagko. 29 Papigsaennak a sumaranget kadagiti kabusorko; duprakek dagiti sarikedkedda ta ikkannak iti bilegko. 30 Daytoy a Dios awan pakapilawan ti aramidna, mapagtalkan dagiti saona! Mayarig iti maysa a kalasag nga agpaay kadagiti amin a kumamang kenkuana. 31 Ta siasino ti Dios no di laeng ti Apo ket siasino ti maysa a bato no di ti Diostayo? 32 Isu ti Dios a mangmangted iti pigsak, aramidenna a natalged ti pagnaak. 33 Kadagiti bambantay, aywanannak; kas iti ugsa, papartakennak.
34 Sanayennak iti pannakigubatko, tapno ti katibkeran a bai ti pana mabiatko. 35 Salakniban ken isalakannak, O Apo; tinaripatonak babaen iti pannakabalinmo, ket intan-oknak babaen iti tulongmo. 36 Dimo impalubos a matiliwak ket pulos a diak naitublak. 37 Kamatek dagiti kabusorko ket tiliwek ida; saanak a sumardeng agingga a maparmekda. 38 Dida makabangon iti panangpadsok kadakuada; addada a napasag iti sakaanak. 39 Ikkannak iti pigsa a makigubat, tapno parmekek dagiti kabusorko. 40 Pagtarayem dagiti kabusorko nga umadayo kaniak; pukawek dagiti gumura kaniak. 41 Agpaarayatda ngem awan makaikanawa kadakuada; umawagda ken ni Yahweh ngem dina sungbatan ida. 42 Baddekek ida ket kasda la tapok a mayangin, payatpayatek ida a kas pitak kadagiti kalsada. 43 Insalakannak kadagiti nasukir a tattao, ket pinagturaynak kadagiti pagilian; nagserbi kaniak dagiti saanko idi nga am-ammo. 44 Agtamedda kaniak dagiti ganggannaet; agtulnogda no mangngegdak. 45 Mapukawda ti namnamada, ket agtigergerda a rummuar iti sarikedkedda. 46 Agbiag ti Apo! Madaydayaw ti salaknibko! Ipakaammoyo ti kinatan-ok ti nangisalakan kaniak. 47 Isu ti mamagballigi kaniak kadagiti kabusorko, ken mangparukma kadagiti tattao tapno iturayak ida, 48 ket isalakannak kadagiti gumura kaniak. Sika ti mamagballigi kaniak kadagiti kabusorko, ken mangsalaknib kaniak kadagiti naranggas a tattao. 49 Ngarud, O Apo, agyamanakto kenka iti imatang dagiti pagilian; agkantaak kadagiti pagdaydayawko kenka. 50 Ited ti Dios dagiti naindaklan a balligi iti arina; ipakitana ti di agbalbaliw nga ayatna iti pinilina, ni David ken kadagiti kaputotanna iti agnanayon. Pastor T. John Franklin Church of Salvation, Healing, and Deliverance COS-HAD.org


HIGHLIGHTS Kasasaad Iti Biotech/nga Mul-Mula Ditoy Lubong GM 2012 Sinurat ni Clive James, Nangbuangay ken Mangitortong iti ISAAA Detoy nga papel ket idaton iti nagsurat kadagiti 1 bilyon nga agrigrigat ken mabisbisin nga tat-tao ken para iti panagsiyaat iti panag biyag da Iti pagtalon iti biotech nga mul-mula ket ngimmato iti sangagasut nga beses nga nagrugi iti 1.7 milyon nga ektarya idi 1996, ket nagbalin nga 170milyon nga ektarya idi 2012. Naummong nga naipakaammo iti 170.3 milyon nga ektarya iti biotech nga mul-mula iti nai- talon ditoy lubong idi 2012, nga adda iti makatawen nga pag-ngato na nga 6 por ciento agin-gana 10.3por ciento Detoy ket naggapu iti 160 milyon ektarya idi 2011. Idi 2012, naisurat iti sanga gasot nga beses nga pag ngato iti pagmulaan iti biotech nga mul-mula nga nagrugi iti 1.7 milyon nga ektarya idi 1996 ket nagbalin nga 170 milyon ektarya idi 2012 - maigapu ditoy, iti biotech nga mul-mula iti pinaka napardas nga nausar nga teknolohiya iti mul-mula ditoy nabiit pay nga pakasaritaan ti napasamac - maigapu iti benepisyo nga maala ditoy. Dagiti tawen agrugi 1996 agingana 2012, milyon nga mannalon ditoy 30 nga pagilyan ditoy lubong iti tunggal maisa nga nagkeddeng nga agmula iti pinagtipun nga adadu pay ta 1.5 bilyon nga ektarya - 50 por ciento nga dakdakkel ngem iti daga iti U.S ken China, ket maipakita detoy iti talec ken pammati iti milyon nga napigsa ti nakem nga mannalon ti dagiti biotech nga mul-mula nga mangiyawat iti tulong ken adu nga benepisyo ti panagsalimetmet ti gimong ken lawlaw iti tao. Dua nga pagilian ti ruar ti ili, Sudan (Bt capas) ken Cuba (Bt mais) ket idi 2012 laeng nag rugi nga nagmula. Germany ken Sweden ket haan nga maka mula iti patatas "Amflora" maigapo ta haan nga mailako detoy; nagsarding met iti Poland nga ag mula iti Bt mais maigapo iti kaadaan iti linteg nga agtengngel ditoy. Ti dagiti 28 nga pagilian nga nagmula ti biotech nga mul-mula idi 2012, 20 ket aggapu iti agpaspasiyaatnga pagilian ken 8 ti aggapu iti nararagsak nga pagilian; mai kompera detoy ti dagiti 19 nga agpaspasiyaat ken 10 nga nararagsak nga pagilian idi 2011. Idi 2012, naummong nga naipakaammo iti 17.3 milyon nga mannalon, nangato iti 0.6 milyon ngem idi 2011, ket nagtalon iti biotech nhga mul-mula - maibaga nga 90 por ciento wennu adadu pay ngem 15 milyon, ket aggapu iti babassit ken marigrigat nga mannalon iti agpaspasiyaat nga pagilian. Dagiti mannalon ket napigsa ti nakem da isunga idi 2012 naipakaammo nga 7.2 milyon nga babassit nga mannalon idiay China ken maisa pay nga 7.2 milyon idiay India, iti nagpili nga agmula iti 15 milyon ektarya iti Bt capas,
maigapu iti benepisyo nga maala da ditoy. Ti kaummunaan nga panawen, dagiti agpaspasiyaat nga pagilian ket dimakkel, 52 por ciento iti biotech nga mul-mula ditoy lubong idi 2012 ngem dagiti nararagsat nga pagilian nga adda 48 porciento da. Idi 2012, iti panag dakkel iti biotech nga pagmulaan ket tallo nga beses nga naparpartac ken lima nga beses nga dakdakkel kadagiti agpaspasiyaat nga pagilian, detoy ket 11 porciento wennu 8,7 milyon ektarya, maisupiat iti 3 porciento wennu 1.6 milyon ektarya kadagiti nararagsak nga pagilian. Addu ti naibunton nga kababailan nga napateg nga pasket- 13 nga pagilian itinagtalon iti biotech nga mul-mula nga adda dua wennu adadu pay nga kababailan da idi 2012, ken maka paragsak nga 10 kada 13 aggapu iti agparparagsak nga pagilian- 43.7 milyon ektarya wennu adadu pay ti iti maicapat a paset naiummong/bunton idi 2012. iti 170 milyon ektarya Iti Brazil, detoy pang uppat nga tawen dan. ket nagserbi nga makina ti pag dakkel ditoy lubong iti bilang ti ektarya nga naimulaan iti biotech nga mul-mula kumpera kadagiti sabali pay nga pagilian- nag yawat iti marka nga 6.3 milyon ektarya, ngimmato pay iti 21 por ciento idi 2011 nga ummabot pay ti 36.6 milyon ektarya. Iti U.S. itiagnanayon nga umununa nga addaan ti 69.5 milyon ektarya, ken kalkalaingan na nga 90 por ciento nga paggusar kadagiti amin nga mul-mula. Iti U.S 2011 nga namaga/awan ti danumna nga pagmula ti mais ket nag yawaat iti pagbaba iti kita nga 21 por ciento ken iti utaw, 12 por ciento met ti inbaba na. Iti Canada ket nagmarka iti 8.4 milyon ektarya ti canola nga ada 97.5 por ciento nga panaggusar na. Idiay India, dimmakkel ti bilang ti talon da iti 10.8 milyon ektarya nga Bt nga capas nga addaan iti 93 por ciento nga paggusar detoy ken addaan ti 7.2 milyon nga babassit ken marigrigat ngs mannalon idiay China ket nagmula iti 4.0 milyon ektarya nga Bt capas nga adda iti panagussar na nga 80 porciento,nga capas nga adda pagtengaan na nga 0.5 ektarya kada mannalon. In ngato ti India iti kitaen da ditoy Bt nga capas iti US$12.6 bilyon agrugi 2002 agingana 2011 ken US$3.2 bilyon idi tawen 2011 laeng. Tuluy-tuloy iti pag progreso ti Africa, idiay South Africa dimakkel iti talon da iti biotech nga adda naummong nga pacaammo na nga 0.6 milyon ektarya ng ngimmato paybti 2.9 milyon ektarya; kimmadua pay ti Sudan kadagiti South Africa, Burkina Faso ken Egypt, tapno nag balin nga uppat iti African biotech nga pagilian. Lima nga pigilian idiay Europa ti nagmula ti kaaadwan nga 120.071 ektarya ti Bt mais, nagato ti 13 por cientoidi 2011. Spain iti addan ti pika addu nga talon, 116,307 ektarya ti Bt nais nga ngimmto iti 20 por ciento idi 2011. Nagrugi idi 1996 aggingana 2011, dagiti biotech nga mul-mula ti nangipaay ta seguridd ti kanen ti tao, panag-sustento ti panagbiag ti tao ken pag baliw iti panawen nga naaramid maigapu iti pag ngato ti panag mula nga addaan iti US$98.2 bilyon, nga nangiyawat ti
nasiyaat nga raw-raw maigapu ta naka sulbar ti 473 milyon kilo a.1. ti pestisidyo : idi 2011 laeng ket naibaba ti pag-addu iti asok (CO2) ti 23.1 bilyon kg kasla kaadu ti 10.2 bilyon nga pagluganan nga naikat kadagiti kakalsadaan; nga naka konserba iti addu/agsasabali nga biag maigapu iti panag salbar iti 108.7 milyon ektarya ti daga, ken nakatulong nga maingato iti panagbiag maigapu iti pagtulong iti > 15.0 milyon nga babassit nga mannalon ken dagiti pamilya da nga adda iti suma na ngaa >50 milyon nga tao, nga naikabilangan ti pinaka maririgat nga tao ditoy lubong. Iti biotech nga mul-mula ket importante ngem haan nga agas wennu paamuspusan iti naiyaat nga pagtalon kasla pagsaba-sabali iti imula ken , nasiyaat nga pag turong iti igges wennu peste iti mula, masapul nga masurot kadagiti biotech nga mul-mula kasla met laeng iti pagsurot iti dagitoy haan nga biotech nga mul-mula. Masapul unay nga adda iti husto nga regulasyon nga base iti censya ken naimbag nga sistema nga responsable, nakidser ngem haan nga makapag rigat iti babassit ken naririgat ngem agpaspasiyaat nga pagillian. Iti ngina iti biotech nga buk-bukel ditoy lubong ket ~US$15 bilyon idi 2012, Ti talged iti masanguanan - Makita iti naragsak nga pag ngato iti kitaen maigapu iti nangato nga paggusar iti principal nga mul-mula idiay nataengan nga merkado kadagiti aspaspasiyaat ken nararagsak nga pagilian. Iti ISAAA ket maysaa nga timpuyog nga awan ti kitaen na, detoy ket tultulungan iti publicowennu umili ken pribado nga timpuyog, Anin nga pinagmulaan iti biotech nga mul-mula nga naisurat/naipablaac iti ISAAA ket naminsan laeng nga binilang uray nu kasanu ti kaadu iti naikabil da nga nabateg nga pasteg kadagiti mula. Ti paset ti salaysay ket maiyawat iti ISAAA ditoy Brief 44 "Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops: 2012", nga insurat ni Clive James. Para iti dadduma pay nga inpormasyon, mabalen nga sarungcaran iti or contact ISAAA SEAsiaCenter at +63 49 536 7216, or email to info@isaaa.org.