OKTUBRE-DISYEMBRE Agpabaro't pigsa ken daliasaten iti dalan ti panagabante manen Limapulo ket lima a tawenen nga agserserbi kas tarabay ti Partido Komunista ti Pilipinas a mangidadaulo iti masa ken adda iti sanguanan iti pannakidangadang da. Nasken laeng a lagipen ken rambakan daytoy nga okasyon nga adda sibubukel a militansya ken panangpadayaw bayat nga ad-adawan iti adal ken mapangngeddeng nga ilinlinteg dagiti nagbiddutan, nagkapuyan, nagkurangan ken temporaryo a panagatras. Nairut a rebbengen ti Partido a patibkeren ti bukod iti ideolohiya, pulitika ken organisasyon tapno paayen ti kampanya a panangtunton ken pananglapped ti kabusor, ken umabante ken makapagpapigsa manen.
EDITORYAL EDITORYAL Agpabaro't pigsa ken daliasaten iti dalan ti panagabante manen AGDAMA A KASASAAD 3 Sungbat kenni BBM: Awan mannalon a naragsak iti pannakaikulbo Epekto ti imperyalismo kadagiti agtutubo Nayon a sweldo, nayon a sinsilyo 6 9 PASISMO TI ESTADO 10 Senior citizen a mannalon, pinapatay ti 77th IB EO 22 ni Bulut, pakaisagmakan ti umili HRVs iti Cagayan Valley Kandidato nga SK, biktima iti red-tagging Hustisya para kenni Cristeta Miguel! Kamandag war games -- panangdurog iti gubat DAGITI PANAGTIGNAY 19 12 14 15 16 17 21 Maika-75 nga anibersaryo ti UDHR, linagip Naimpanawenan nga adal ti KM ARMADO A DANGADANG Interbyu kenni Ka Elias 22 Almazan kanaig iti peace talks AMMO YO KADI? 27 Henosidyo ti Zionista nga Israel kadagiti Palestino KORESPONSAL 28 RSCP, riribuk iti baryo, patakyasen! PAMMADAYAW 30 Nalabbaga a saludo, kakadua! KULTURA 31 Daniw: Rebbeken iti rebolusyon? Aporia 2023 Saan a mailibak a sangsanguen ti Partido iti rehiyon ti Cagayan Valley ti nadadagsen a pannubok iti tengnga dagiti panguneg a kakapuyan a ginundawayan ti pigsa ken superyoridad ti kabusor. Rumbeng a lagumen dagiti positibo ken napapait a kapadasan ken nasirib nga adawan kadagiti adal tapno makapagpabaro't pigsa.. ti narungsot a awan- agtaltalinaed nga terorismo babannugan, ken a agipingpinget latta dagiti kadre ken kameng ti Partido ken dagiti Nalabbaga a kumander ken mannakigubat ti New People's Army iyabante dagiti (NPA) rebolusyonaryo a trabaho ken dagiti pannakidangadang a masa para iti kalikagum ken karbengan ti nalawa nga umili. Numanpay sangsanguen tayo ti kabusor, natibker nangsarsarangit tapno Ita ken iti kaanuman, lumatlatak ti kinaumno ken pagkasapulan iti panangiwayat ti rebolusyonaryo nga armado a pannakilaban. Gunggunggonen iti umir-irteng a krisis pang-ekonomiko ken pampulitika ti sistema a malakolonyal ken malapyudal. Sumaksaknap ti kinaawan daga dagiti mannalon, kumarkaro ti kinaawan trabaho,, awan ti pagbiagan, nababa ti sweldo ken napalalo ti kinakurapay ken bisin. Iti sango ti panagsuek iti saad iti biag ti kaaduan, dagiti mannalon, mangmangged, agibangbangon agtutubo ken dadduma pay a sektor kadagiti organisasyon ken timpuyog tapno irupir ti karbengan da iti daga, trabaho ken edukasyon. Daldaliasaten da ti naduma-duma a langa iti pannakilaban -- armado ken di-armado, naparang ken nalimed, ligal ken iligal -- Ti BARINGKUAS ti opisyal a pagiwarnak ti rebolusyonaryo nga umili iti Cagayan Valley. Ipabpablaak daytoy ti Partido Komunista ti Pilipinas iti rehiyon ti Cagayan Valley iti maminsan kada tallo bulan. Aw-awisen ti patnugan dagiti agbasbasa a mangtedbiang para iti panagdur-as pay ti pagiwarnak. Agipatulod kadagiti singasing, dillaw, komentaryo ken rekomendasyon wenno kontribusyon nga artikulo, damdamag ken rebolusyonaryo a kapadasan a mabalin nga ipablaak iti dyaryo tayo. Umaw-awat daytoy iti sursurat iti: baringkuascv@proton.me I-download ti elektroniko a kopya iti: OKTUBRE-DISYEMBRE 2
EDITORYAL tapno panangidadanes panangirurumen ti estado. labanan ti ken linteg Kabayatan na, militar met ti agraraira ken agturturay kadagiti kaaw- awayan. Dominado ti militar dagiti sibil a burukrasya, agiwarwaras ti terorista nga aliaw ken bungbungonen iti buteng dagiti komunidad. Ipapauneg kadagiti RCSP dagiti baryo ken awan- ressat dagiti focused military operation tapno "rebbeken" dagiti "nabatbati nga NPA" bayat a paulit-ulit a ken dagiti bombombaen kabambantayan ken kabakiran. (FMO) awan-anawa ti gerra linged kontra-insurhensiya, naruay a mannalon ti pwersado a paspasukuen ken tinudingan nga NPA. Taktika met laeng ti panagdukot (abduction) ken panangpilit (coercion) kadagiti aktibista ken mannakigubat ti NPA nga awan kabaelan na a lumaban ken iparang ida iti publiko kas "surenderi." Iti Bayat a maillupit-lupit dagiti ket umili agburburrarog met dagiti ganggannaet a negosyante iti na pananggamrud kadagiti nainsigudan a ki- 2023 nabaknang pagilian, badbaddekan ti soberanya ken ti Pilipinas gunggundawayan dagiti soldado nga Amerikano ti ekstrateritoryal nga akses da iti kadagaan, baybay ken tangatang ti pagilian. ti ti Iti US, imperyalismo aginkukuna ni Marcos Jr ken AFP nga isuda ket para a tungtungan iti tapno pangkappia, kas aramaten iti instrumento panagpasuko ken kapitulasyon, saan ketdi a panagrissut kadagit ramut ti armado a risiris wenno gerra sibil. Dita isuna a nagkamali. Ken ti ubbaw nga ket sigurado a mangilaw laeng. Laksid pagkwartaan dagiti bukatot nga heneral ti AFP, dagiti laeng traydor iti ti rebolusyon mabanniitan na. mandar nga daytoy "amnesty" na a Awan-serserbi na ken sierto a pannakapaay ti a na turongen gandat. Iti panagtadem ti sosyo-ekonomiko a krisis, ti lalo a madurdurogan umili nga agbaringkuas ken agbiruk tapno ti wagas gibusan ti nakaam-ames a kasasaad da. Iti umir-irteng a pasismo ti estado, lalo dayta 3 a mauwaw ti umili iti pudno a hustisya ken pangbalbaliw. Rumbeng nga alisto nga uyusen ken reppeten ti pungtot iti barukong ti masa ken idauloan dagiti dangadang da. Iti syudad ken kaaw-awayan, rumbeng nga agtultuloy dagiti agpapigsa nga demokratiko a pwersa ken amin-a-kabaelan nga ti iyabante rebolusyonaryo a tignayan a ti a masa demokratiko sektor tapno ilaban ti interes da. ti Kagiddan panangbukel ti kalawaan a nagkaykaysa a prente antipasista, nga antipyudal anti- ken imperyalista. Kangrunaan iti amin, rumbeng nga agtultuloy nga agpapigsa ti NPA iti dalan ti armado a pannakidangadang kas kangrunaan nga igam iti pannakilaban. amin a na ti a bakbaklayen dagiti responsibilidad kadre ken kameng ti Partido. Isu a rumbeng iti agpakalaing nga panagpataud, panagsanay nga kadagiti aktibista, organisador, ken kameng ti Partido a Suroten iti panid 18 OKTUBRE-DISYEMBRE Nadagsen barbaro
AGDAMA A KASASAAD Sungbat kenni BBM: Awan mannalon a maragsakan iti pannakaikulbo Saan latta a makalung-aw iti nakaro a iti panagsagaba dagiti mannalon iti tengnga Cagayan Valley ilaslastog ti iyul-ulbod ken Department of Agriculture ti rehimen US-Marcos Jr a ngimmato kan' pay idi ti presyo ti irik inggana P26 kada kilo itay napalabas a panaggaapit. iti Saanen a baro daytoy a sistema -- ingato da ti presyo nu apagdawa pay intunu laeng dagiti pagay ngem kapigsa apiten, kurang langen a dawaten da ti irik iti laká na. Awan kainaigan ti ibagbaga a linteg ti suplay ken demand ta ti kinapudno na, dagiti kartel ti mangtengtengngel iti presyo ken pagtagilakoan. Uray pay kunaen nga agpayso ti P26/kilo a presyo ti dry nga irik, saan met lang daytoy a pagnumaran dagiti mannalon. Manmano laeng ti aglako ti dry nga irik. Iti panawen ti panagbibiit (wet season) a kapatur ti bagyo ken panaglalayus, awan sabali a pagpilian dagiti agtaltalon nu di ilako a sariwa ti apit da. Isu a bodega ti dagus a papanan dagiti produkto da. Iti kataltalonan idiay downstream Cagayan, nairekord ti abereyds a presyo ti sariwa nga irik iti P20/kilo bayat a P24/kilo iti dry itay bulan ti Oktubre apit. a manarimaan Apagsagpat ti Nobyembre nga awan unay ti iriken, nagbalin a P23/kilo ti sariwa ken P27/kilo iti dry. Mayat 'ya? ti Gapu iti atrasado nga agrikultura ken produksyon, agtaltalinaed a mangnamnama latta iti tiempo dagiti mannalon -- agur-uray iti tudo para iti padanum ti talon ken agkarkararag nga aginit tapno maka-dry ken makaibilag ti irik. Awan met dagiti post- harvest facilities kas iti grain dryer a dagiti trader, usurero-komersyante ken laeng dadakkel ken ti a agtagtagikua. kartel addaan Uray tu pay ti klasipikasyon ti irik a nakabasar iti moisture content a gatgatangen ti NFA ket saan a kabaelan a ragpaten ti gagangay laeng a mannalon. Panagsasao pay ngarud ti dadduma, basar iti kapadasan da, saan a klase ti irik ti iklas-klasipika ni apo trader nu di tay' tao nga aglaklako! Kurang laengen ibaga da nga spotted ti kudil ti aglako isu nga presyo ti spotted panaggatang da! Iti kinapudno na, daytoy a presyo ket nababbaba latta ngem idi awan pay ti Rice Liberalization Law (RLL). Sakbay ti RLL, iti P22/kilo ti abereyds a agay-ayam kababaan a presyo ti sariwa nga irik. Iti napalabas a nasurok uppat a tawen, kim- maro pannakaik- ulbo ken pannakalu- gi dagiti mannalon. Iti kapada a panawen, nagsuek iti P 1 0 - 1 2 / kilo ti pres- ti 4
yo irik iti nagsasaruno a tawen. Kalpasan ti bagyong Ulysses idi 2020, nairekord dagiti a dimmanon iti P6-8/kilo a presyo ti irik iti rehiyon a klinasipika kas "chocolate" wenno nangisit ken nalungsot ta natinep iti layus. Mabisin dagiti agparpartuat iti makan kaso Para iti maysa ektarya a talon, ti iti abereyds a kabuklan a gastos produksyon ket P53,000 karaman ti interes a 5% kada bulan. Nasurok kaguddua (55%) daytoy ket mapan iti tangdan iti pigsa't tegged ken abang kadagiti makinarya kas iti kuliglig, tractor, rotavator, water pump ken reaper. iti Kabayatan na, 21% met kabuklan a gastos ti mapan iti farm inputs gapu ta naigalut ti mannalon kadagiti high-yielding variety nga usar iti panagtalon. Gapu iti nagsasaruno a bagyo ken pannakalayus, nagasaten nu makaapit iti kaguddua iti abereyds nga ani nu awan didigra. Iti P21/kilo a panaggatang, agay- ayam laeng iti P44,100 ti kabuklan a pastrek ni mannalon itay panaggaapit. Simmayad da iti P9,000. Adayo nga amang daytoy iti ibagbaga ni Marcos Jr a "naragsak" dagiti mannalon. Awan met laeng serserbi na ti nagbassit ngaruden, la sumagmamano pay ti naarbisan ti "libre nga inputs" a kadawyan ket dagiti laeng asideg iti saka ni apo ti tapno nakaala. Saan nga umdas mapalag-an ti gastos iti produksyon. Malaksid iti inputs, abang iti ma- kinarya ken nangato nga interes iti pautang, nadagsen met laeng a mabaklay ti saan a malapdan a panagngato iti presyo dagiti produkto a petrolyo nga us-usaren para kadagiti makinarya iti panagtalon. Gapu iti malapyudal nga ekonomya a pinakaro iti panagbaybay-a ti gobyerno -- awan ti libre ken epektibo nga irigasyon, pannakaigamer iti importasyon, panagserrek ti ismagel a produkto nga agrikultural, nasaknap a panagsukat-usar (land-use conversion), awan pudno a reporma iti daga, atrasado ken di-industriyal, ken pammapatay ti neoliberal a polisiya -- danog iti bulan ti pannakrisut iti food insecurity. iti daga Kadaytoy laeng napalabas, umun-una ti Pilipinas iti intero a Southeast Asia kadagiti pagilian nga adda kaaduan iti umili nga awan kasiguradoan na ti manamnama a "panagdur-as" ken "nam-ay" para kadagiti masa nga nakling-et iti sidong ti rehimen a lallalo a mangilumlumlom kadagiti iti makan. Awan 5
AGDAMA A KASASAAD paw-it ti alawans, pagbayad ti fieldtriep ken project ken kadawyan na, mailumlom ti utang ni nanang ken tatang tapno laeng maisakad ti panagbasa dagiti ubbing. Panagtignay laban iti budget cut kadagiti SUC iti panangiyuna ti Kabataan Partylist, naipangabak iti deliberasyon iti mayorya a botos para iti 2024 General Appropriations Bill (GAB) para iti higher education budget kadagiti state universities and colleges (SUCs) ken laban cut wenno panagkissay iti badyet. Daytoy ket kalpasan a nagsangsangkamaysa ti 48 SUC Presidents para iti daytoy a laban. Babaen iti Kongreso iti panagnayon iti budget iti nagpirma "to restore the budget cut to all SUC and to further augment higher education budget" ket ti Presidente ti Cagayan State University (CSU) a ni Dr. Urdujah G. Alvarado. Iti 48 SUCs a nagpirma iti petisyon, ti Karaman Imperyalismo: dakkel a lapped iti edukasyon ken masakbayan dagiti agtutubo Ammo la unay dagiti nagannak, ken dagiti mismo annak iti rigat ti agpabasa, nangruna nu gagangay laeng a mannalon, mangngalap, labandera wenno karpintero ti trabaho da nanang ken tatang. Adu ti maisalda a sanikua -- daga, nuang ken nu ania pay ti mabalin -- tapno makagatang ti laptop, makapag- laeng CSU ti kakaisuna nga unibersidad iti intero a rehiyon ti nagpirma ken nakikaykaysa kadaytoy a panagtignay iti kabuklan a 24 kolehiyo ken unibersidad iti Cagayan Valley. Ngem innem laeng ditoy ti pampubliko nga unibersidad ken kolehiyo -- Cagayan State University, Isabela State University, Nueva Viscaya State University, Batanes State College, Quirino State College ken Philippine Normal University - Isabela Campus. Kadawyan na, nu dagiti anak ti mannalon, dagitoy a pampubliko nga unibersidad ken kolehiyo ti pagbasaan da. Ngem, apay nga adu latta ti saan a makabaddek iti kolehiyo? Ken nu adda man sumagmamano, apay manmano kadakuada ti makagradwar? Adda Neoliberalismo ti puon ken gapu iti pannakaigamer ti gimong a imperyalismo nga US, Pilipino agnanayon ti ekonomya ti pagilian, karaman ti pulitika ken kultura a mangdamdamili iti edukasyon. Gapu iti kawar ti ti krisis ken malunglungsot Uray nu adda ti makuna a "free tuition" babaen iti Free College Education Law wenno Universal Access to Quality Tertiary Education Act (UAQTEA), dakkel latta a problema dagiti estu- 6
AGDAMA A KASASAAD dyante ken nagannak ti nangato nga other school fees (OSF) kas iti miscellaneous fee, development fee, energy fee, athletics fee, cultural fee, internet fee, late payment fee, registration fee, photocopy fee ken adu pay a tila adda a fee nga ipabpabaklay kadagiti estudyante ken nagannak. Nu arigen, fee doble-doble, dagitoy kwestyunable, a nu nalabes pagtitiponen amin ket nganngani gatad ti nangato a tuition met laeng. a ket unay, Duron ti agnanayon a krisis ti gimong a Pilipino ken neoliberalismo ti agtultuloy a panagkissay iti badyet kadagiti SUC ken pribatisasyon kadagiti eskwelaan. Gapu kadagiti neoliberal a polisiya, ti edukasyon ket saanen a karbengan ti umili. Ketdi, daytoy ket komersyalisado -- tagilako a magatang laeng dagiti adda paggatang na tapno pagkwartaan dagiti kapitalista nga edukador. Dakkel ti ganansya dagiti edukador a kapitalista nga agpatpataray kadagiti merkado da -- dagiti pribado nga eskwelaan. Agyaman da iti estado a tumultulong kadakuada nga aggamgam ti supertubo babaen kadagiti tuition and other school fees (TOFI) ken suporta ti gobyerno kadagiti pribado a kolehiyo kas idi pandemya. deregulasyon ti wenno gobyerno iti kontrol na kadagiti pampubliko a serbisyo kas ti edukasyon, a matengngel ti panagngina ti edukasyon, nga tersiyaryo banag a mangipaidam kadagiti gagangay nga umili a maka- Gapu iti panangngikkat saanen pag-kolehiyo. Iti agdama, 3%-10% ti ngimmatoan ti TOFI isu a makarkulo a P150,000 ti nailian nga abeyreds ti tuition rate iti Pilipinas. Nu ti minimum wage earners nga adda P133,000 abeyreds a pastrek kada tawen ket marigatan pay a manggaw-at ti nangato tu pay dagiti a mangmangged a P450 laeng ti inaldaw ken ni nakurapay a mannalon wenno a makisiksikka mangmangged-talon laeng iti P6/kerker? tuition, kasanon Gapu iti diktar ti IMF-World Bank a kontrolado ti US, makissayan ti pondo a mailatang a pangkagimongan, saan a maikkan ti umdas a pondo ti edukasyon tapno agbalin koma nga accessible ken de- kalidad ti panagbasa dagiti estudyante. ibagbaga ti Kinasalawasaw budgetary Konstitusyon priority" ti estado ti edukasyon ta iti aktwal ket saan daytoy a mapaspasamak. dagiti kakaskasdaaw Saan estudyante a Pilipino ti kankanayon a kababaan iti iskor sangalubongan kadagiti subject a Math, Science ken panagbasa. para iti serbisyo laeng ti a "highest a a iti ti test Nu maisuma-total amin a mailatla- 7
latang a pondo, kanayon nga imprastraktura ti kadakkelan ti pondo na ta isu ti pagalaan ti pork barrel dagiti pulitiko, kasta met a saan nga umadayo ti pondo para iti panagbayad ti utang ken para kadagiti militar ken pulis. Nayon na, pulos a saan a dumandanon iti pondo ti edukasyon iti sangalubongan a kadawyan nga ken internasyunal nga istandard a 6% ti GDP, banag a pakakitaan a ti Pilipinas ti kauudian kadagiti iti pagilian nu panagpondo edukasyon ti pagtutungtungan. ti Pilipinas abereyds ti pampubliko nga eskwelaan ken panagadu ti pribado ket duron iti ti pribatisasyon. Babaen diktar ti IMF-World Bank ken structural adjustment program, in-inut nga agserserra dagiti pampubliko nga eskwelaan. Ti ratio public-private nga eskwelaan iti elementary ket 78-22, iti junior high ket 63-37, senior high 61-39, ken iti kolehiyo 12-88 nu sadinno a makita nga am-amang nga ad- iti ti pribado ngem adu pampubliko a pagadalan. Ti panagbassit ti Umannugot iti kastoy a sistema ti estado. Imbes koma nga iprayoridad ti panagnayon ti pampubliko nga eskwelaan, dakdakkel latta ti ibunbunong ti estado a iti edukasyon kadagiti estudyante subsidyo iti private school ngem iti ilatlatang na para kadagiti adda iti public school. a ket sistema iti E- nakapauneg GASTPE (Expanded G o v e r n m e n t Assistance to Students and Tea- chers in Private Education. Ti E-GASTPE ket maysa a langa ti austerity ken de facto privatization wenno saan a direkta a pribatisasyon nu sadinno ket kiskissayan ti panagpondo kadagiti pampubliko nga eskwelaan ken pagbalbalinen a pribado dagiti pagbasaan babaen iti panagkumbert ken panagtaud dagiti "publicly-funded private schools" wenno pribado nga eskwelaan a ponpondoan ti gobyerno babaen iti kwarta ti umili. Gapu met laeng ti austerity, agngangabit a bumassit pay ti bilang dagiti SUC ta kayat ni DBM secretary Diokno nga ibabawi ti ken UAQTEA "unsustainable" (saan a maitultuloy) kano daytoy. Ti kinaagpayso ti austerity ket ti panagpaidam ti karbengan iti edukasyon iti kaaduan nga agtutubo. Daytoy gapu ta "wasteful" (nagastar) iti malakolonyal ken malapyudal a kagagalad ti gimong a Pilipino ken pannakaigalut ti pagilian iti mandar ti imperyalista nga US, kumarkaro ti kasasaad dagiti kabataan ken umad-adu nga umad-adu dagiti mapapaidaman iti edukasyon. Saan a nakaskasdaaw nu apay nairekord (ti World Bank) nga iti 10 estudyante iti elementary, siyam laeng ti makaturpos. Iti siyam a nakaturpos, pito laeng ti agbasa iti hayskul ken innem laeng ti makaleppas. Ken iti innem a nakaturpos, dua laeng ti makabasa iti koheliyo. Ken daytoy dua, maysa ti makagradwar. Gapu laeng Ti imas na, saan a mapagsina ti tukad a nadanon iti edukasyon ken iti empleyo wenno mabalin a trabaho. Kayata a saoen, Suroten iti panid 21 8
AGDAMA A KASASAAD Nayon a sweldo, nayon a sinsilyo Saan latta makalung-aw iti rigat dagiti mangmangged ti Cagayan Valley nupay naaddan ti umento iti inaldaw a minimum a sweldo kadagiti adda iti pribado a sektor. Kurang pay a paggatang ti maysa kilo a bagas ti P30 a nayon iti sweldo, a mabingay pay iti dua a tranche. Epektibo idi Oktubre 16 ti umuna a P15 bayat nga intunu Abril 1, 2024 ti maikadua a tranche para iti nayon na pay a P15 a kinumpirma ti Department of Labor and Employment (DOLE)-Region 2. Isu nga, agbalin a P450 ti sweldo dagiti mangmangged iti serbisyo ken minudo ken P430 met kadagiti mangmangged nga agrikultural. Adayo nga amang iti family living wage wenno makabiag a sweldo para iti pamilya ditoy rehiyon a P1,084 kada aldaw segun iti IBON Foundation idi Setyembre. Agduduma ti umento ti sweldo nga inpatungpal iti innem a rehiyon iti pagilian nu sadino P50 (CALABARZON) ti kangatoan. Ti nagduduma nga umento ti sweldo ket gapu iti linteg nga RA 6727 wenno Wage Rationalization Act. Segun iti daytoy a linteg, agduduma kano ti gastos ti panagbiag iti syudad ken kaaw-awayan isu a binukel dagiti regional wage board. Ngem nu dagiti taga aw-away ti pagdamagan, mapaneknekan da a nanginngina pay ti presyo ti magatgatang aglalo dagiti adda iti nasulinek a luglugar. Iti Camunayan, Sta. Margarita, iti ili ti Baggao, Cagayan laeng kas pangarigan, dumandanon iti P100-P120 ti kada kilo ti asukar, P25 ti noodles ken P 30-35 ti maysa lata a sardinas. Isu a ti nateggedan ti agmalem a P250-300 ket saan pay makaanay para kadagiti pagkasapulan ti pamilya. Kanaig iti daytoy, iruprupir ti grupo a Makabayan iti kongreso ti P750 nailian a minimum a sweldo tapno uray kaskasano ket makakamakam ti pamilya a Pilipino iti saan a malapdan a panagngato ti presyo ti gagatangen. Nayon na pay, rumbeng a rebbeken dagiti regional wage board tapno maaddaan ti sapasap a nailian a minimum a sweldo. Ngem nu ti estado ti damagen, dakkel unay a banag ti nayon a P30 iti sweldo. Ngamin, bassit lang kano a bilang (18.1%) iti populasyon iti makuna a "marigrigat." Ni mannalon a makisiksikka a nakaiyawid ti P500 nagmalem ket saan a makuna a marigrigat. Segun iti Philippine Statistics Authority, P79 ti poverty threshold iti pagilian. Kayat a saoen, nu nasurok P79 ti inaldaw a pastrek mo, saan ka maaw-awagan a marigrigaten! Nagluko! Idintu a ti Pilipinas ti maikapat a pagilian iti intero a Southeast Asia nga adda kakaruan a panagrigrigat ken maikadua iti nasaknap a panagbisin. Bayat nga agngangabit ti biag ken nagsuek ti kabiagan dagiti umili a Pilipino, dumakdakkel met ti nagbaetan 9
PASISMO TI ESTADO (disparity) iti marigrigat ken nababaknang. Pudno tay kunada a "ti marigrigat, ad-adda nga agrigrigat bayat a dagiti babaknang ket a bumakbaknang." karkaro Ngem kuna met ni Manny Villar a "sipag at tiyaga" isu a bimmakanang isuna ti kasta unay. Sadut ngarud dagiti mannalon a nasipnget pay laeng ket tumapog ti talon inggana pumanaas ti buksit na? ngata awan Wenno aanusan dagiti labandera isu nga uray pudpod ken ti sugat-sugat agbebbebeneg a ramay iti ginabsuon a mailaba ket labandera da latta? Kunam ti ketdi aglaplapusanan kinabaknang da gapu iti panagpespes da iti pigsa't dagiti tegged m a n g m a n g g e d , kadagiti panangpadisi ken mannalon pananggamgam iti dagdaga, a nalalawa panaggamrud iti natural a rekurso ken kinabaknang ti pagilian, ken nasaknap a korapsyon ti gobyerno kasta met dagiti linteg a mangsalsaaknib kadagiti interes da.B Mauyong! iti pondo 10 Senior citizen a mannalon, pinapatay ti 77th IB Naglayus iti panangkondenar ti pamilya, kabagyan, netizens ken grupo ti karbengan-tao iti pammapatay ti mersenaryo a tropa ti 77th Infantry Battalion Philippine Army kenni Antonio Agliwan Diwayan, maysa a senior citizen ken mannalon idiay Lacub, Abra. Kas iti gasgas a taktika ti militar, pinaruar ti 5th ID iti a natay ni Diwayan nagbaetan ti 77th IB ken dagiti mannakigubat ti NPA- KLG North Abra idi Oktubre 13, 2023 iti kabambantayan ti Brgy. Buneg. Kinuna pay ti militar nga adda kano naala da nga armalayt iti lugar ti nakapasamakan ken nakátayan ni Agliwan. Dagdagus met daytoy a sinungbatan ken sinupiat ti NPA-Abra nga awan kinapudno na ti lablabiden ti kabusor. iti 5-minuto a rinnupak Kasta met a tinubngar daytoy ni Jose Diwayan, ading ni Agliwan. Iti interbyu kanyana iti maysa nga istasyon ti radyo idi Oktubre 17, tinakderan ken inrupir na a saan nga NPA ni manong na ken mapaneknekan dagiti bumaryo ken ni Kapitan a ni manong na ket mannalon ken residente ti Sityo Talipugo, Buneg. "Saan nga NPA dayta. Inosente laeng nga manong ko dayta," kinuna na. "Dagidiay pay inmuna nga army ket inikkan da pay iti ay-aywanan na nga kada baboy manok. laeng 77IB ket Dagitoy nangdangran iti isuda kanyana nga ipapilit da nga NPA ket imatang ti amin a taga Lacub ket sibilyan dayta," panangilanag na. ket agtultuloy ti panawagan ti Inggana ita
PASISMO TI ESTADO pamilya ken residente ti Lacub para iti hustisya ta awan met iti nagsungbat iti benneg ti militar. Agtultuloy met laeng ti imbestigasyon ken resulta ti autopsy ta laksid kadagiti tama ti bala, tadtad ti letem ken adda ti nauneg nga iwa iti tengnged ti biktima. Daytoy a naames a pammapatay ket nayon laeng iti atiddog a listaan iti panaglabsing IB kadagiti ti 77th karbengan-tao. Riribuk iti umili idiay Cagayan Valley a pangmaniobrang a batalyon, cadre battalion daytoy ti CAFGU. Uray idi ket notoryus daytoyen iti panagkabil iti masa, panagtakaw, ken panangriribuk kadagiti komunidad iti Cordillera ken Cagayan Valley. Sakbay pay nagbalin Idi maudi a kwarto ti 2020 ket nagbalin daytoy a pangmaniobra a batalyon iti sidong ti direktiba ken ID, ken East ti 5th panangidaulo ti nagbalin nga area of Cagayan responsibily iti (AOR) na. Babaen panangidaulo ni LTC Joeboy Kindipan ken Magtanggol Panopio, nga idi ket isu ti nagsaruno a kumander ti batalyon, simmaknap ken nagturay dagiti militar kadagiti ili ti Baggao, Gattaran, Sta. Teresita ken Gonzaga, sumagmamano a talmeg da nga ili. Ti 77th a iti a sapasap panangpasurender kadagiti mannalon iti East Cagayan. Pakairamanan daytoy iti saan a nakapappapati a "150 NPA" kan' pay idiay Asinga-via, Hacienda Intal, Bunugan ken Carupian iti IB ti makinaramid peke-pwersado idi a simmuko Isuda met laeng ti nangitennag ti teror ken aliaw kadagiti baryo nga inpauneg iti RCSP. Linipit ken binutbuteng da dagiti lider-mannalon a lumablaban tapno ibaba ti interes iti pautang. Nagbalin met lang ida a gamat iti pananggamrud ti iti Baggao ken Buguey ken dagdaga nagbalin a goons ti sigud a meyor ken apo't daga a ni Joan Dunuan. Kadagiti kombat nga operasyon da, saan laeng sumagmamano a mannalon ti nagriri a nadadaelan ti mula -- apagtubo man wenno mabalin a maburasen. Adda da met laeng grupo ti maestra a nagreklamo iti panangbastos da kadakuada ken pwersado a nangserrek iti nakarikep a klasrum idi madama ti operasyon da. laeng kadagiti umili dagiti aramid nga ipaspasaknap ti 77th IB kas iti panagbartek ken panagtakaw. "Pagmulumog da lang ti arak," dillaw ti maysa a residente ti Hacienda Intal. "Kasano ket bigbigaten da ti ag-iinom inggana sumipnget, intunu kuan ket aglalaaw dan. Masikuran kami ta ditoy met ngarud balay ti paggigianan da nga aginom," riri ti maysa a mannalon. Buribor met anti-sosyal nga amangannu da agpipinnaltog dan tu kas iti nasapamak idi Mabuteng ta 11
Pebrero a nagpinnaltog ti dua a nabartek a soldado ti 77IB sadiay mismo batalyon hedkwarters da iti Piggatan, Alcala. Natay ti maysa nga agtawen 29 a sarhento a taga-Mallig, Isabela bayat a ti nakapatay ket agtawen 32 a taga- korporal Bagabag, Nueva Vizcaya. 2021 a ken Buteng met panagdanag laeng ti insangbay da kadagiti a minanso da iti peke nga engkwentro. Iti panangidaulo laeng ni Kindipan, nakairekord ti saan a bumaba iti lima a peke nga engkwentro iti AOR da nu ket sadinno kadawyan nga script ti "nakaala ti armas" ken "adda nasugatan nga di met a NPA" pinatpati dagiti bumaryo. Nasapamak idi dagitoy iti manarimaan panangkamat da iti dedlayn a "rebbeken ti NPA" tapno maibulsa ti pondo ti BDP apaman a maideklara nga insurgency-free ti masakupan da. B baryo EO 22 ni Gov. Bulut -- pakaisagmakan iti umili, pagbaknangan ti ganggannaet a negosyante Ipangpangas itatta ti lokal a gobyerno iti probinsya ti Apayao a "katalnaan" da kano a probinsya kalpasan iti mano dekada a panagbalin a "no man's land." Nu paunegen ti kaipapanan na ti "talna" nga ibagbaga da, kayat a saritaen ket "natalna a makapaggamrud ti kinabaknang dagiti negosyante ken ganggannaet" ken "mapaulimek dagiti umili ken nailian a minorya ta ti agtimek a tumubngar iti pananggamrud dagiti agtuturay ket target iti pammapatay." Ken babaen kadagitoy, saan nga adayo nga agbalin manen a "no man's land" dagiti komunidad ken mapanawan dagiti kakaisuna a suksukayen a daga ta sierto a mapadisi man dagiti nagbukat ken nagpadur-as inggana maiselselsel manen iti kasulinekan iti kabakiran. Ngamin, malaksid iti panagturay ti militar kadagiti baryo ken iti uneg ti sibilyan a burukrasya babaen ti NTF- Elcac, kumarkaro ti panagsagaba ken panagrigrigat dagiti masa a mannalon ken nailian a minorya nga Isneg. Agngangabit ti biag ken kabiagan da, kasta met a mapunas ti nabaknang a kultura da. iti kaaduan a pagkatkatayan dagiti dadakkel a lokal ken ganggannaet a negosyante dagiti nabatbati a kinabaknang iti Apayao nga isu't aw-awagan da a "Cordillera's last nature frontier." Isu a nasedsed dagiti kampo militar ken detatsment kadagiti baryo ken ili tapno salakniban ken gwardiyaan dagiti proyekto kas iti mining ken mega dam. Iti agdama, adda iti siyam (9) a hydropower project nga adda iti development stage iti intero a probinsya. Saan a linged iti kaammuan Maysa langen a ti pangarigan ibangbangon a Gened 1 & 2 Dam Project ti Pan Pacific Renewable Power Philippines Corporation (PPRPPC)
PASISMO TI ESTADO a kontrolado ti San Miguel Corporation. Daytoy a proyekto ket maysa kadagiti proyekto a pinondoan babaen iti utang iti China. Kaykayat met daytoy ni Gov. Elias Bulut. Ngamin, laksid iti kikbak, dakkel met ti maganab ni Bulut kadagitoy a ta kas maysa a proyekto isuda kontraktor, ti kalsada ti "mangpasayaat" tapno iti kasta, nadardaras ken nanam-ay ti ruar-serrek dagiti makinarya ken lugan dagiti negosyante ken militar. Daytoy a gandat ket natibker a supsupiaten dagiti umili a madalapos ti sanikua da ti nasao a proyekto nangruna dagiti minorya nga Isneg ta kunada, karayan ti biag ken pagbiagan da, sipud pay idi ti pangta a ugma. Dakkel mapunas ken matay ti kultura da kas nailian a minorya nu dadaelen ti daga a nagtaudan ti manon a henerasyon. ken bumaryo Tapno lappedan ti umili nga ilaban ti biag, daga ken nainsigudan a kinabaknang, nangitennag a ti gobyerno Executive Order 22 nu sadinno ket makaawat kan' ti gungguna a P500,000 inggana P1 milyon dagiti makaitudo ti ayan ti NPA kasta met dagiti agsurender kan' nga NPA. ti lokal Apayao ti Ngem ti parikut, gapu iti 13 Ngem ti parikut, gapu iti NTF-Elcac ken Anti- ti estado -- dagiti Terror Law, mangilablaban para iti daga a suksukayen, libre ng edukasyon, disente a trabaho ken sweldo, ken mangitantandudo iti pudno a wayawaya ken demokrasya -- amin ket NPA. Kayat a saoen, dagiti sibilyan, lider ken kameng dagiti organisasyon a mangilablaban iti kalintegan dagiti maidaddadanes ti kangrunaan a target na daytoy ! iti imatang iti karbengan NTF-Elcac Anti-Terror Law Executive Order 22 Apagkita, nakaay-ayo. Ta iti rigat ti biag, asinno met ngarud ti agmadi a makaawat ti kasta kadakkel a gatad! Ngem nu amirisen a nalaing, daytoy a balor ket pagbanniit laeng ti agtuturay tapno "isuko" tayo ti biag ken masakbayan. Daytoy a balor ti presyo ti biag ken masakbayan dagiti ubbing, kasta met ti inpatawid dagiti pakasaritaan ken kultura nga kappoan tayo. Kabulbulon na dayta a gakat ket panagindeg dagiti militar iti tengnga ti komunidad, eskwelaan, barangay hall; kumarkaro a panaglabsing kadagiti lider- karbengan-tao -- pammapatay mannalon a mangilablaban iti karbengan da iti daga, dagiti human rights workers; sumaknap ti modus a ti peke nga engkwentro pammapatay kadagiti mannalon. kadagiti tapno ikalintegan Kasta met a kumakaro ti pananggundaway kadagiti mannalon, sumaknap ti pananggamgam iti dagdaga, dagiti mannalon a nagbukat iti parsela a daga iti kabambantayan ket mapatakyas manen, kas iti gasat da iti kapatagan a napadisi iti selsel. Nu amirisen a nalaing, dakkel nga insulto kada-
PASISMO TI ESTADO giti appo ken nagkakauna a pangat ken panglakayen limmaban ken tayo a timmakder para iti dayaw ken puli tayo. Nu agballigi ti PPRPPC a maituloy ti mega dam, karsen da ti nabatbati a kinakbang tayo iti uneg ti 25 tawen ken sigurado nga umatiddog pay dayta. Isu a pagat-lapayag ti agtuturay nu isem kagaten tayo ti ay-ayo da a P500,000 ta am-amang a dakdakkel ti maala da iti operasyon. arigen P20,000 kada bulan wenno P54.80 laeng kada aldaw ti kabatog bayad na kadagiti "sumuko" para iti 25 tawen a panaggamrud da ken kinabaknang. ti Nu a daga iti ti mananggundaway a dasig, interes dagiti saan nga maidadaddadanes ti pagserserbian daytoy EO 22. Tapno paulimeken at umili, kigtonen a tapno dagiti makapagnegosyo ti gamrud ket na kaipapanan iti pannakailupit-lupit ken karbengan ti pannakapukaw nagbannugan a daga. B Interes dagiti nawaya uray pay *Ad-adu pay a kaso ken biktima iti panaglabsing iti karbengan-tao ti saan a nairekord ken saan a naireport nangruna kadagiti lugar a talmeg ti RCSP ken manipud kadagiti yunit ti NPA a sumangsango iti nairut n ga FM O ti kabusor. 14
PASISMO TI ESTADO Kandidato nga SK, biktima iti red-tagging Kinundenar ti Gayyem, maysa a lokal a partido pulitikal, ti red-tagging ken kenni pammadakes Cristian Sudaria, kandidato para SK Chairperson iti Brgy. Luna, Santiago City, Isabela. ti NTF-Elcac Babaen kadagiti nagkaraywara a polyeto, binirngasan isuna a terorista ti Alyansa ti Amianan para iti Talna ken Kapia (AATP), maysa nga organisasyon a binukel ti NTF-Elcac laban kadagiti progresibo nga organisasyon ken indibidwal. Ni Sudaria ket organisador ti Kabataan Partylist ken Project Arapaap a mangtartarawidwid kadagiti estudyante iti libre a tutorial sessions kadagiti subjects da iti eskwela. iti Santiago City Kabayatan na, kinuna met ti grupo a Karapatan-Cagayan Valley a daytoy ket nalawag ng atake ti NTF-Elcac laban kadagiti agtutubo-estudyante a sumup- supiat ti confidential and intelligence fund, ken mangilablaban para iti pudno a libre, nga pang-masa edukasyon. ken makabayan Segun iti inruar a pahayag ti grupo a Gayyem, padpadaksen ti AATP ni Sudario gapu ta isuna ket am-ammo a ken lider-kabataan, mapagnamnamaan, iti barangay da nu di ket iti intero a syudad ti Santiago. managamiris saan laeng "Umno ken saan a dakes ti agbalin a managamiris nangruna iti panawen ita a kasapulan ti maysa a pudno a timek ti agtutubo ken umili," kinuna ti pablaak da iti Facebook. Maysa laeng ni Sudario kadagiti adu nga agtutubo a rined-tag ken linipit ti NTF-Elcac iti napalabas a Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE). Kaaduan kadakuada ket kameng ken organisador ti Kabataan Partylist ken nga a dadduma organisasyon a mangiruprupir para iti de- kalidad, libre, pang-masa ken makabayan nga edukasyon. B ---------------KABAYATAN NA---------------- pay progresibo Nayon da pay, imbes nga aggastar ti rinib-ribu a kwarta tapno agwaragawag ti kinaulbod, pipia nu ti panangpadakes ta saan da a magunggon ti tarigagay ti Gayyem a tumulong. isardeng Larawan mula sa Facebook, BARDAGULAN <TRUTH FARM> 15
PASISMO TI ESTADO Hustisya para kenni Cristeta Miguel! Makagura ti sibubukel a rebolusyonaryo a puersa, masa a ti mannalon ken amin a gayyem ken alyado rebolusyonaryo a iti iti Cagayan Valley panangilupit-lupit ti estado a nangibalud inggana matay iti pagbaludan ni Kadua Cristeta Miguel wenno mas am- ammo ti masa kas Ka Asad wenno Ka Sig. tignayan Gapu iti panagtaeng, adun ti an-anayen na a saksakit kas iti asthma, hypertension ken osteoarthritis sakbay pay isuna nga inpupok gapu iti parparbo a kaso. Kimmaro dagitoy a sakit na iti uneg ti uppat a tawen a pannakaibalud. Idi napalabas a tawen, naakaran isuna ti Covid-19. Saan a nagbayag ket nagtinneg daytoy a pneunomia. Mano daras isuna a naawanan puot gapu ta marigatan nga aganges. Kadaytoy laeng a nadayagnos isuna nga adda ti kanser na iti bará. Daytoy ti inpatay na iti tawen a 67. Natay isuna a saan pulos naikkan iti maiparbeng a propesyunal a tsek-ap bayat a nakabalud idiay Bureau of Jail Management and Penology (BJMP)-Tuguegarao City. Iti laksid kadagiti panawagan ken apela ti abogado na ken dagiti grupo ti karbengan-tao a mawayaan isuna ken insigida a maipaagas, inpaidam daytoy ti korte numanpay nadismisen ti 31 iti 36 a kaso nga insampa kanyana. Ti napasamak ken nagbanagan ni Ka Sig ket saan a maisina kadagiti kasasaad iti agarup 800 a balud a pulitikal a kaaduan ket nataengan ken agsaksakit. Ti panangipaidam kanyana iti karbengan-medikal ket saan a makatao a panangtrato ken nalawag a pananglabsing kadagiti basaran a karbengan saan laeng kas maysa a balud nu di ketdi kas maysa a tao. Adda ti 26 a balud a pulitikal iti Cagayan Valley. Maysa ditoy ni Orlando Duruin a siyam a tawenen a nakabalud. Nasurok 70 ti tawen na ken adu met laeng ti an-anayen na a saksakit. Saan nga ipalubos a mapasamak pay iti sabali ti napasamak kenni Ka Sig! Kangatoan a panangkondenar ti ipadpadanon ti NDF-CV iti panangipaidam iti karbengan ni Ka Sig a nangparigat kanyana ken nanggibus iti biag na, ken kasta met iti kumarkaro a kaso iti panaglabsing kadagiti karbengan-tao iti kapada na a biktima ti pasismo ken ranggas ti estado. Hustisya para kenni Cristeta Miguel ken iti amin a biktima iti panaglabsing iti karbengan-tao! Wayawayaan amin a balud pulitikal! B 16
PASISMO TI ESTADO Kamandag war games -- panangdurog iti gubat Agdadata a panaglabsing iti soberanya ti pagilian ken umir- irut a dominasyon militar ti US iti Pilipinas ti napasamak a war games ti 850 soldado ti US a Marine Corps ti pakairamanan Nolcom ken 5th ID sadiay Ilocos Norte idi Nobyembre. parangguyod ken isebsebba pay ti US ti pagilian iti aggilgil-ayab a riri iti nagbaetan ti US ken China. Gunggundawayan ti US ti pungtot ti umili a Pilipino iti kumarkaro a iti West kinaagresibo tapno Philippine ikalintegan a presensya na iti Asya-Pasipiko. ken AFP ti pwersa ti China Sea ti (WPS) agnanayon Panggep ti dua lawas a war games a "Kamandag" (Kabalikat ng mga Mandirigma sa Karagatan) a patibkeren ti tengngel ken bileg militar ti US iti Pilipinas tapno aramaten ti pagilian kas base na iti pangiwayat na ti hegemonya ken heopolitikal nga interes na iti Asya-Pasipiko. nga inawagan Babaen kadagitoy a war games, isagsagana ti US ti deployment ti naval forces na iti pagilian kas teatro ti gubat. Kasilpo daytoy iti panangitakder na ti nayon a lima a pasdek militar babaen iti EDCA nu sadinno ket uppat ditoy ket maitakder iti Cagayan Valley. Kas gubat, iti panagsagana saksabayan na nga iposisyon dagiti misayl ken dadduma pay a lugan ken ramit panggubat, tropa na kadagiti naikeddeng a base na. Bumarbara iti tensyon nagbaetan iti China, ipar- la ngaruden Ngem ti umaad-adu a deployment ti US kadagiti warship ken tropa kadua dagiti alyado na a Japan ken Australia ket isu ken panangharas ti China. Ar-arameten ti US a landit ti pagilian ken umili a Pilipino tapno iprobukar ti China. ti kinapudno na, ti mangrubrubrob iti ranggas Laksid iti daytoy, ti dakkel a pangta iti biag kadagiti mannalon ken umili iti kaaw-awayan ti nasao a panagsanay. Sabong-ngiwat laeng ti AFP ti panangsalaknib iti seguridad ti pagilian laban kadagiti "eksternal a pangta" ta dagiti met sibilyan a komunidad ken kabambantayan ti pakaus-usaran da kadagiti bomba ken jet fighter da, saan a dagiti "eksternal a pangta." Iti nasao a panagsanay, inlastog ti US ken AFP dagiti panggerra a ramit da kas iti M119 Howitzer, ATMOS 2000PMC, A-29B Super Tucano, ken Hermes 900. Nu sadinno, dagitoy ket us- usaren ti AFP laban kadagiti sibilyan ken iti Cagayan Valley. mannalon, karamanen Malagip a saan laengen a namnaminsan a pinatuduan ti bomba ken kanyon dagiti barbaryo idiay iti Baggao, Sta Teresita ken Gonzaga Cagayan a nangisagmak kadagiti residente, nangpabakwit kadakuada ken nangdadael iti OKTUBRE-DISYEMBRE 2023 17
PASISMO TI ESTADO kabiagan ken aglawlaw. Nayon pay, awan-babain nga irusrussuat ti Kamandag idintu nga US mismo ti mangponpondo iti henosidyo (pangibus iti puli) ti gobyerno a Zionista nga Israel kadagiti Palestino sadiay Gaza. Kas kadagiti nga igabgabsuon ti US iti Pilipinas, bomba ken misayl met laeng ti US ti itentennag sadiay Palestine nga itatta ket nangpatay iti dumandani 21,000 a Palestino karaman ti 8,000 nga ubbing. Ania ngarud ti kaipapanan na? Nalawag a ti AFP ken ni Marcos Jr ket kakumplot iti henosidyo ti US-Israel sadiay Gaza gapu ti iti rehimen a Marcos iti resolusyon ti United Nations para iti "humanitarian truce" (sardeng-putok para iti makatao a basaran)! bomba ken misayl panag-abstain (nag-neutral) Nasken a naan-anay a tubngaren ti umili a Pilipino ti Kamandag war game ken amin a panagsanay militar ti US-PH ken militante nga ilaban ti soberanya ti Pilipinas. Kasta met a kangatuan a iti panangkundenar panagbalin na a napeklan nga aso-aso iti US a mangisagsagmak iti biag ti naruay nga umili a Pilipino. kenni Marcos Nasken a nagkaykaysa a prente ken alyansa dagiti patriyotiko a pwersa tapno irupir ti balligi ti pagilian iti UNCLOS-IAT kanaig iti WPS kasta met ti panangikkat ti tropa militar ti China kadagiti baybay ken taaw ti Pilipinas. Ibasura dagiti saan a patas a katulagan kas iti MDT, VFA ken EDCA iti Imperyalismo a US ken labanan dagiti tulagan-militar ti rehimen a Marcos a buklen ti nalawa 18 reciprocal access agreement iti Japan, VFA iti Australia ken Canada. Kangrunaan iti amin, nasken nga itandudo ti nalawa nga umili a Pilipino ti nailian-demokratiko a rebolusyon ken rebbeken ti aso-aso a neokolonyal a rehimen ken ibangon ti demokratiko a gobyerno ti umili a pudno a mangiwayat ti gimong a nawaya manipud iti kawar ti ti dominsayon ken panangidadanes imperyalista. B EDITORYAL...Manipud iti panid 3 mangpaypay iti barbaro ken nasadiwa a regta iti lumawlawa ken sumagsagedsed a gerilya a pannakidangadang basar iti lumawlawa ken umun-uneg a base a iti kaaw-awayan bayat nga masa agregregget ken ingatngato ti militansya ti tignayan a masa iti syudad nga awan- patingga a mangpabpabuslo iti bubon ti suporta iti armado a pannakidangadang. Saan a maparmek iti demokratiko a rebolusyon ti umili babaen iti naunday a gubat iti pakasaritaan ta a awan sabali a turongen ti kontradiksyon iti gimong nu di iti sititibker a pannakarisut. Aginggana mangidadaulo ti Partido Komunista, adda dagiti kadre ken kameng nga eksperto iti iti Marxismo-Leninismo- panagadal Maoismo ken iprakpraktika daytoy iti kongkreto a kasasaad iti gimong a Pilipino, usar ti umno a pampulitika a linya ti PKP, ken inggana mailumlumlom iti pangmabayagan a krisis ti gimong a Pilipino -- nainkalintegan ti agbaringkuas B ken nga #MAGHIMAGSIK55 ti umili. Linteg dayta sigurado agballigi. OKTUBRE-DISYEMBRE
DAGITI PANAGTIGNAY 19 Buraken ti NTF-Elcac, waswasen ti Anti-Terror Law, gibusan ti interbensyon militar ti US iti Pilipinas: Panawagan iti maika-75 anibersaryo ti Sangalubongan nga Aldaw ti Karbengan-tao Babaen iti panangiyuna ti grupo a Karapatan- Cagayan Valley ken dadduma pay a progresibo nga organisasyon, linagip ti umili ti Cagayan Valley ti maika-75 a tawen ti Universal Declaration of Human Rights (UDHR) idi Disyembre 10. Panawagan ti grupo a tumakder para iti karbengan iti kabiagan, panagdur-as ken wayawaya. Kas pananglagip ken panangrambak, pinasingkedan ti grupo dagiti nakaam-ames a panaglabsing kadagiti karbengan-tao ti rehimen US-Marcos babaen iti AFP, PNP, paramilitar ken NTF-Elcac iti napalabas a maysa tawen nu sadinno ket dagiti aktibista, mannalon, kabataan ken kameng kadagiti ti ligal-demokratiko nga a kangrunaan panaglabsing. organisasyon kadagitoy a biktima Segun iti Karapatan-CV, dimmanon iti 500 marigrigat a mannalon ken kabataan ti biktima iti probinsya ti Cagayan, Isabela ken Quirino. Kagiddan na, nairekord ti 100 insidente ti red-tagging kadagiti 34 aktibista iti rehiyon a kas kada Nenita Apricio, Renato Gameng, Cris Sudaria, Walter Villegas, Cita Managuelod ken Agnes Mesina a malisyoso a binirngasan a "terorista" ken "suporter ti NPA." ti pananglipit ti AFP-PNP "Pinagbalin ti 5th ID ken PNP a kriminal ta dagiti mannalon a biktima nangibangon tapno ti organisado a mairupir ti karbengan dagiti mannalon iti nagbassit a parsela ti daga nga inda suksukayen, mangaramid ti komunal a garden ti nateng kas pangsupusop a taraon, idintu da timpuyog ken mangisayangkat iti kampanya para iti nalaklaka a presyo ti bagas," kinuna iti pablaak ti Karapatan-CV. Nayon pay ti grupo, paulit-ulit a binutbuteng, ken "pinagdalus ti nagan" wenno pinilit nga "agpa-clear" dagiti aktibista ken kabataan a sumupsupiat iti EDCA base, confidential ken intelligence fund ti opisina ni Marcos Jr ken Sara Duterte, mandatory ken dadduma pay nga agdama ng isyu ti pagilian. "Terorismo pammutbuteng ti AFP-PNP kadagiti ti utek- kabataan. Mabutbuteng pulbura nga NTF-Elcac kadagiti kabataan a kritikal nga agam-amiris ken agserserbi iti umili," pasaruno ti pinangtaan ROTC ti
DAGITI PANAGTIGNAY ken agserserbi iti umili," pasaruno ti grupo. Segun met iti Kabataan Partylist-Santiago City, naimatangan ken napadasan ti kabataan iti Santiago City, Isabela iti napalabas a bulan nu kasano a rinanggasan ken binutbuteng dagiti ahente ti militar ken pulis dagiti mulat ken kritikal agpanunot nga umili. Kunada, awan-ressat ti iyar-aramid dagiti intelligence officers a profiling kadagiti balbalay iti dadduma a kameng ti Project Arapaap ti Santiago City ken iti probinsya ti Nueva Vizcaya ken adda nagkaraywara a saksako (ken tarpaulin) ti red-tagging idiay Tuguegarao ken dadduma nga ili iti Cagayan. "Saan met laeng a nakalisi dagiti school publications [kadagiti eskwelaan ken unibersidad] iti Tanap ti Cagayan gapu ta agtultuloy a liplipiten iti pondo da para iti operasyon ken nakaro a sensuridad (censorship) tapno koma makaipablaak ti natatadem [ken kritikal] nga artikulo," panangilanad ti grupo. Malagip a nakapadas ti harassment dagiti mannurat iti kampus a nagiruar ti panagkundenar kadagiti panaglabsing ti karbengan-tao iti panagturay ti sigud a rehimen US-Marcos Sr idi linagip ti maika-51 nga anibersaryo ti panangitennag ti Martial Law. Inallalukoy met ni Ka Marco Valbuena, Opisyal a Daulo iti Impormasyon ti Partido Komunista ti Pilipinas, a pairtingen ti panaglaban ti umili a Pilipino laban iti pasismo ti estado ken salakniban dagiti karbengan-tao ken internasyunal a makatao a linteg. "Napateg para kadagiti umili a Pilipino nga ammuen dagiti karbengan da babaen iti panagadal iti UDHR* kasta met dagiti dadduma pay a napapateg a dokumento ken linteg maipapan iti karbengan-tao, a pakairamanan ti Comprehensive Agreement on Respect for Human Rights and International Humanitarian Law (CARHRIHL), dokumento a pinirmaan ti NDFP ken GRP idi 1998." B Historikal a dokumento ti panagpirma iti United Nations General Assembly iti UDHR idi Disyembre 10, 1948 kalpasan ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan (WWII). Ti 30 artikulo a mangbukbukel ti UDHR ket mangidatdatag kadagiti pagrukodan (standard) para iti pangkagimongan nga hustisya ken demokratiko a karbengan. #StopMediaKillings! Nagirussuat ti prayer vigil ken candle lighting dagiti dyornalis iti Cagayan sadiay Rizal Park, Tuguegarao City kas panangkondenar iti brutal a pammapatay kenni Juan "Johnny Walker" Jumalon, maysa a broadkaster iti Calamba 94.7 Gold FM iti Calamba, Misamis Occidental. Pinaltugan isuna ti saan pay a naam-ammo a suspek bayat a naka-Facebook live. Ni Jumalon ket maika-198 a dyornalis a natay manipud 1986 ken maikapat sipud ti panagturay ni Marcos Jr. Indauloan ti nasao nga aktibidad ti Cagayan Capitol Press Corps a linnaokan dagiti estudyante ti kolehiyo ken hayskul. Nanawagan ti grupo ti hustisya para ken Jumalon. B 20
DAGITI PANAGTIGNAY Imperyalismo... Manipud iti panid 8 ti iti kangato wenno iti nadanon nga edukasyon. Nu nagadalan, nababa narigrigat makasapul iti disente ken makabiag a trabaho. Dakkel ti iti posibilidad a mainayon da impormal nga ekonomya nu sadinno a nababa ti sweldo, awan benepisyo ken awan kasiguradoan iti panggedan wenno agbalin a kontraktual. Nu saan man, mainayon da iti dumakdakkel a bilang low-skill ti makuna a occupation wenno trabaho a basar laeng iti nagadalan da a kadawyan ket Iti ti kamaudianan na, agbalin da nga unemployed, a segun iti PSA ket 71.5% (nasurok 1.5 milyon) ti awan trabaho na ket agtutubo nga agtawen 15-34. trabaho ket nakabasar kababa laeng ti nababa pastrek. iti Mapaneknekan daytoy resulta ti maysa a sarbey ti agtutubo a ti kangrunaan a kayat da a gun-oden iti biag (life goals) ket makatulong kadagiti nagannak ken kakabsat. Iti dayta met laeng laeng kadagiti a sarbey, 2% agtutubo ti nakaibaga a dimmur- as ti panagbiag da iti napalabas a 12 bulan. Inggana awan ti pudno a reporma ti daga ken nailian nga industriyalisasyon, saan a maum- umpot iti kastoy a siklo. Ken inggana agtultuloy iti kastoy a siklo, agtultuloy met a nasipnget ti masakbayan dagiti agtutubo. B Petpetan dagiti naimpanawenan nga adal ken pakinakem ti Kabataang Makabayan "Daytoy nga okasyon ti maika-59 anibersaryo ti pannakaibangon ti Kabataang Makabayaan (KM), kagiddan ti maika-160 tawen a nakaiyanakan ni Andres Bonifacio, bannuar ken supremo iti Katipunan a nakidangadang para iti nailian a wayawaya kolonyalistang Espanyol, nasaken laeng a lagipen daytoy nga aldaw a napnuan militansya ken panangibiag iti nakem, adal ken tarigagay ti KM ken ti Katipunan." laban kadagiti Daytoy ti pahayag ti KM - Cagayan Valley. Tinalmegan daytoy ti napateg a rebbengen a agtutubo dagiti pangkagimongan ken pagkasapulan iti linya ken program ti nailian- rebolusyon nangruna na demokratiko sangsanguen ti umili a Pilipino ti awan-kapada na a krisis sosyo-ekonomiko ken maguyguyod iti inter-imperyalista a riribuk. para radikal iti panagbalbaliw a a "Idi panagsakop ti Kastila, limmaban dagiti tapno kada agtutubo mawayawayaan ti pagilian manipud kadagiti ganggannaet. Kasta met ti KM, a kimmarit ken kas Bonifacio 21
ARMADO A DANGADANG nangpatakyas iti diktadura a a turay ni Marcos Sr mangibagbagi iti interes ti ganggannaet. a nagturay simmaruno inggana ita a Marcos manen ti adda iti kangatoan a bileg. Nasken la unay a konsoliden ti ken panagkaykaysa ti nalawa nga dagiti nangruna umili agtutubo a ta paypayatan dagiti soldado nga Amerikano ti soberanya tayo ken rumangranggas ti China," panangilawag ti KM- CV. Amin a KM ti pigsa direkta ti agarup innem a dekadda, ti KM ti maysa a nagbalin a di- maattianan a bubon ti pasampa iti NPA. Iti syudad man wenno kaaw-awayan, dagiti tsapter ken kameng ti ti mangiwaywayat KM kadagiti rebolusyonaryo ken pampulitika a rebbengen edukasyon, para panagorganisa, propaganda, kultura, pannaki-alyansa. Iti unos iti "Intag-ay ni Bonifacio ti buneng na tapno abaken dagiti patakyasen ken ganggannaet. Kasta met ti KM, a nagiggem ti armas ken timmipon iti intar ti NPA tapno rebbeken ti agdama a malapyudal ken malakolonyal sistema tapno ibangon a sosyalista a gimong." B ti maysa INTERBYU Kanaig iti Peace talks Ka Elias Almazan Political Officer Fortunato Camus Command NPA - Cagayan Valley Baringkuas (B): Nabara nga isyu tatta ti panagpirma iti Joint Oslo Declaration ken Komunike kadagiti panel ti NDFP ken dagiti natudingan nga opisyal ti GRP idi Nobyembre 23 sadiay Oslo, Norway. Mabalin yo kadi nga ilawlawag nu ania ti linalaon na daytoy? Elias Almazan (EA): Idi ngarud Nobyembre 23 ket naulimek a pinirmaan ti NDFP ken GRP ti Joint Oslo Declaration ken Komunike. Idi met Nobyembre 28 a iti midya daytoy a naipakammo deklarasyon. Ti Oslo Joint Declaration ket maysa a kabuklan a deklarasyon iti intensyon ti benneg ti NDFP ken GRP a lukatan manen ti negosasyon a pangkappia. Pasingkedak a daytoy ket intensyon [pay laeng], saan a katulagan iti aktwal a panagserrek mismo iti pormal a negosasyon. Ngamin, daytoy nga intensyon ket mabalin nga agballigi, mabalin a saan, depende iti sinseridad ken kinaseryoso ti GRP a pagtungtungan ken risuten dagiti ramut ti gerra sibil iti Pilipinas. iti publiko ken 22
ARMADO A DANGADANG EA: Supsuportaran ti NPA-CV daytoy a deklarasyon tapno agsango manen iti lamisaan dagiti mangibagbagi iti umili a Pilipino (ti NDFP) ken dagiti agturturay a dasig (ti GRP) kas co-belligerents wenno puersa a makigubgubat. Tapno, risuten ti ramut ti insurhensiya ken maaddaan iti pudno, nainkalintegan ken pangmabayagan a kappia a nakabasar iti nailian a wayawaya ken hustisya a pangkagimongan. a Ngem pannakidangadang ti kangrunaan a porma iti panaglaban, uray adda ti peace talks ket a agtultuloy pannakadingadang iti kaaw-awayan nga (talking while ti NPA isaysayangkat fighting). gapu ta armado latta ti gerilya B: Segun kenni Kadua Julie de Lima, adda dagiti addang a rumbeng nga aramiden ti GRP tapno naan-anay nga aglukat ti peace saan dagitoy nga talks. Kasano nu addangan iti GRP? EA: Adayo a mapasamak ti pormal a panaglukat ti peace talks inggana saan nga aramiden ti GRP dagiti practical measures nga ibagbaga ni Ka Julie. Dagitoy ket saan a kondisyon nu di ket praktikal wenno nasken laeng nga aramiden ti GRP -- umuna, ikkaten ti "terrorist designation" wenno panangituding a terorista ti CPP- NPA-NDF. Kasilpo daytoy iti sangka-ulit ti iti GRP a "saan a makitungtungtong terorista." Isu a nayon na, rumbeng a waswasen ti EO70, Memo No 32 ken Anti- Terror Law ken rebbeken ti ATC ken NTF- Elcac a makinarya tapno pagbalinen a "ligal" ti pammapatay ken pananglipit kadagiti NDFP consultants. Sa laeng maibaga a nawaya ken saan a malap ti estado 23 dan ti partisipasyon dagiti consultant iti negosasyon nu maaramid dagitoy. Maikadua, natural laeng a wayawayaan dagiti balud a pulitikal karaman ti 17 a a konsultant makinegnegosasyon ti pagbaludan. Kasta met a nu makaruar da man, saan a natalged ti panagtugaw da iggana adda ti pangta ti ATL. ta saan iti tayo uneg iti negosasyon Isu a kasilpo na, nasken a pasengkedan (affirm) ti GRP ti bisa ken panangbigbig iti The Hague Joint Declaration kas balabala ti tungtungan iti kappia ken dagiti napalabas a napirmaan a katulagan iti nagbaetan ti GRP ken NDFP -- CARHRIHL, JASIG, borador ti CASER a nagun-od idi 2017 kdpy. Kasapulan a bigbigen a narikut ti dalan ti panagirussuat ti peace talks. Nangruna ti paggapgapuan a ta nagduma perspektiba, ken panagamiris nu kasano a gun-oden ti nainkalintegan ken pangmabayagan a kappia. Agsinnupadi ken saan a mapag- taktakderan
ARMADO A DANGADANG kaykaysa ti takder ti dua a benneg. Itantandudo ti NDFP panel ti takder ti Partido a magun-od laeng ti pangmabayagan ken nainkalintegan a kappia nu marisut dagiti inhustisya, panagrigrigat, pannakaidadanes ken pannakagundaway iti mayorya a masa ti umili a Pilipino nga isu't puon ken gapu na iti gerra sibil iti pagilian. ramut ti a benneg, awan sabali a panggep ti GRP nu di iduron ken siloan ti Partido ken armado a a rebolusyonaryo iti tignayan kapitulasyon ken pasipikasyon segun iti linya ti disarmament- d e m o b i l i z a t i o n - r e i n t e g r a t i o n - resettlement (DDDR) wenno panangisuko ti ken armas panangtalikod iti a armado p a n n a k i d a n g a d a n g , rebbeken iti armado a pwersa ti rebolusyon, integrasyon ti rebolu- syonaryo nga hukbo iti reaksyunaryo nga hukbo ken iyan-anay latta iti panangited da ti konswelo de bobo a pagbiagan para kadagiti naallilaw ti amnesty ken sumagmamano a nagtraydor. B: Ania ti nagpadaan ken nagdumaan iti konteksto ti peace talks itatta iti panagturay ti rehimen US-Marcos Jr ken idi panagturay ni Rodrigo Duterte? Iti bangir EA: Agpada da nga adda basbas wenno pammalubos ti US. Kaykayat la unay ti US nga itennag iti pasipikasyon wenno naan-anay a pannakaabak (strategic defeat) ti Partido ken armado a pannakilaban tapno 100% a maa- 24 iti ramat na iti panangprobokar armado a komprontasyon iti idiay West Philippine Sea, kabulbulon ti panangdurog iti Taiwan a sumina iti China, kasta met ti estabilidad na iti Korean Peninsula. ti AFP China Iti ababa a sarita, kayat a makapagpokus ti AFP kas gamat na iti panangirupir na manen iti hegemonya ken heopolitikal a bileg iti Asia-Pacific nga itatta ket malimlimataran gapu ta nakapokus iti panangparmek iti "internal a pangta" wenno kadagiti rebolusyonaryo a pwersa. ti US ti AFP ti damag idi nga iyakar ti AFP iti "external defense" ken ilansa ken isukat ti PNP iti "counterinsurgency." Kasilpo daytoy B: Ania ti pannirigan ti rebolusyonaryo a tignayan iti Proclamation No 404 wenno amnestiya ni Marcos Jr? EA: Naan-anay nga ilak- ti laksid a sibubukel rebolusyonaryo a pwersa ti ubbaw a proklamasyon nga amnestiya ti rehimen. Malagip nga indeklara daytoy ni Marcos kagid- ti NPA ken
ARMADO A DANGADANG dan ti anunsyo iti Oslo Joint Declaration. Panagpasuko, saan a panagrisut ti ramut ti insurhensiya ti kangrunaan a panggep ti manangallilaw nga amnestiya ni Marcos. Kayat na a gudduaen ken pagsisinaen ti rebolusyonaryo ibbatan ti armas ken a puersa tapno dangadang. Agtagtagainep ni Marcos nu ipagarup na ket masiloan na ti Partido ken rebolusyonaryo a tignayan iti pampulitika a panagsuko (political surrender). isuko ken Dagiti sumagmamano a nagtraydor nga itatta ket aktibo a makikumkumplot iti AFP, PNP ken NTF-Elcac ti pakaannatupan ti amnestiya. Agbalin met laeng daytoy a pagbagasan, kas iti dadduma a napalabas a programa. Sigurado a nalukmeg man ti bulsa dagiti burukrata ken heneral iti ginasut a milyon para kadagiti "barangay development" ken sigura- pay laeng ti NPA nga aggiggem ti paltog. Pati ni Duterte namin-ano payen nga nag-extend inggana naggibus ti termino na. do nga aramaten daytoy ti estado kas instrumento iti panangranggas kadagiti umili. Tapno maala daytoy a badyet, adu manen ti sibilyan nga ilista da kas "surenderi" wenno "former rebel" tapno maideklara nga "insurgency-free" ti lugar. Ti 55 tawen a panagramut ken panagrampaya ti Partido ken NPA ket saan nga asi-asi a maparmek ti kabusor. Inggana adda iti solido ken napigsa a panangidaulo ti Partido ken iggem na ti umno a linya iti ideolohiya, pulitika ken organisasyon babaen iti aplikasyon iti Marxismo-Leninismo-Maoismo basar iti kongkreto a kagagalad ti Pilipinas, sitatalek ti Partido ken sibubukel a rebolusyonaryo a pwersa nga umabante manen ti rebolusyon ken naan-anay a mapaay ti kabusor. B: Ania ti makuna ti NPA-CV iti ibagbaga ti 5th ID ken 502nd IBde nga "asidegen ti total victory iti rehiyon?" EA: Kinamaag ti pagrukodan laeng ti 5th ID ket dagiti sumagmamano a nagtraydor, ken dagiti ili indeklara na nga ken probinsya nga "insurgency-free." lang dayta nu Saan a sayangen ti rebolusyonaryo a tignayan dagiti siguden a nalungsot a kimmampon kadakuada. Mayat ta awan dan ti kinabuyok da. Arig dan ti naiwarsi kas nagurdo a bato kalpasan a mayukuyok wenno masagat. B: Kasano a magun-od ti pudno, nainkalintegan ken pangmabayagan a kappia? saanen a makaakar tapno EA: Kuna ngarud ni Kadua Marco Valbuena, "Adda peace talks ta adda ti gubat. Ti kappia ket saan a kinaawan ti gubat. " Ngamin dagiti obhetibo ken kon- Ken agtalinaed lang dayta a pangta. Naibagan tu pay dayta daydi Ferdinand Marcos Sr, idi mangrugrugi ken agsursuro 25
ARMADO A DANGADANG kreto a kasasaad ti mangidurduron kadagiti umili ti armado a panagbaringkuas. nga agiwayat Napaneknekan daytan ti pakasaritaan. Idi panawen ti kolonyalismo nga Espanyol, adda ti nasurok 200 nga armado a panaglaban -- da Diego ken Gabriela Silang iti paset ti Ilocos, ni Magalat ditoy Cagayan, ni Dagohoy sadiay Bohol ken adu pay a panagbaringkuas sakbay nga inbangon da Bonifacio ti KKK. Idi panawen ti kolonyalismo nga Amerikano, adda da Macario Sakay kasta met nga adda ti Hukbalahap ken Hukbong Mapagpalayang Bayan idi tiempo ti panagsakop ti Hapon. Kasta met nga adda ti NPA manipud naibangon manen ti baro a Partido tapno rebbeken ti neokolonyal nga estado. Kayat a saoen, inggana adda ti nailian a panangidadanes ken nasaknap ti kinaawan hustisya a pangkagimongan injustice), saan a (social malappedan ti panagtaud ti armado a panagrukuas. Dagitoy dagiti puon ken gapu ti insurhensiya. Isu a sa laeng maaddaan ti pudno, nainkalintegan ken pangmabayagan a kappia nu nawaya tayon iti kawar ti imperyalismo, nu awanen ti matmatay iti bisin, nu addan ti bukod a daga dagiti agsuksukay ti trabaho ken daga, nu addan nainkalintegan a sueldo dagiti mangmangged, nu addan ti libre ken dekalidad nga edukasyon ken serbisyo a pangsalun-at para iti amin nga umili, ken nu adda ti wayawaya ken bileg pampulitika dagiti umili tapno salakniban ti karbengan da nga agbiag a nawaya ken narang-ay. ti disente a B: Apay nga agtaltalinaed ti kinaannatop ken pagkasapulan ti rebolusyonaryo nga armado a pannakidangadang? EA: Lumatlatak ti kinannatop ti panagisayangkat ti demokratiko a rebolusyon ti umili babaen ti naunday a gubat ti umili kadagiti malakolonyal malapyudal a gimong kas iti Pilipinas ta lumatlatak ken kumarkaro ti naindasigan a kagagalad ti estado ken agang-angsaben ti imperyalismo. Kayat 26 a saan a malappedan babaen iti sigud a wagas ken langa iti panagturay isu nga agaramat da iti kauulpitan iti ken kararanggasan a langa panagturay ti ipreserba tapno malunglungsoten a malakolonyal nga estado ken marmargaay a malapyudal a ekonomya. Isu nga, ti panagkaro ti pananggundaway ken ti mangidurduron kadagiti umili nga agiggem ti armas. Nadam-eg ti daga para ti rebolusyon. saoen, daytoyen panangidadanes iti panagpigsa Kasta met a gunggunggonen iti imperyalismo ti sangalubongan a a mangpatpataud kadagiti militante ken armado a pwersa (Palestine, Myanmar, kdpy) iti intar ti umili tapno labanen, kangrunaan ti ti imperyalismo nga US ken dagiti pasista nga aso-aso na. B riribuk amin,
Inurnong manipud iti Ang Bayan OKTUBRE-DISYEMBRE
KORESPONSAL 28 Kapadasan dagiti umili iti Daya a Cagayan, Koresponsal nga inpatulod ti Henry Abraham Command RCSP, riribuk iti baryo, patakyasen! "Para kadakami, kadua, ket am-amang a maymayat kayo ngem dagiti army. Dakkel ti nagdumaan yo. Ken duma lang nu adda kayo ditoy ta agtalna dagiti madi nga aramid," kuna ni tang Rebo (saan na a pudno a nagan) bayat nga agidasdasar iti kape kadagiti kakadua a kasangsangpet. "Kasano kadua," pasaruno ni tatang, "awan disiplina dagiti soldado. Isuda pay ketdi ti iti madi nga aramid." mangisungsong Saanen a nateppelan ni tatang ti agipulong iti madi a padas na kadagiti tropa ti 77th Infantry Battalion Philippine Army (77IBPA) nga idi ket madama nga agirus- russuat ti Retooled Community Support Program (RCSP) iti maysa a baryo iti Baggao, Cagayan. "Agasem dayta nakkong apagsangpet da ditoy balay ket manok ti sigud a biruken da!" makapungkot a panangituloy ni tatang. raen da." Uray ni ading Makar ket simreken iti patangan. Ti pay riri da, amangannu saan pay a sengaw ti mangibus ti taraken da a manok ken pato iti kapupulutan dagiti soldado. Uray dagiti aso ket saan a pakawanen, mairamraman a mapulutan. "Ay nagkaro nakkong ket! Agasem ta uray met aguk-ukop a manok ket tukmaan da latta. Pati 'diay manok piman nga insagsagana ti kaarruba a pamigsa koma ni baket na nga ag- tanggad ket ipapilit da latta alaen," nga makagura panangilanad ni tatang. Pagdidinnamagan dagiti pumurok ti panaggiginabbo dagiti nabartek a soldado wenno soldakes a kunada, idi lawas kalpasan ti eleksyon. Kunam lang nu nauwawan iti kasta unay kalpasan ti mano oras a liquo r ban d agiti nagsa sangpet a solda do a na gsecurity k an' pay idi pa ra iti 'n at alna ken nat alged' nga elek syo n. Saan pa y a nakaidi ssu ti pak d agit i dadd uma a kakadua da ket agbiruk da metten ti pulutan ken nagpagatang dan ti gin. "Uray koma nu tumulong da agburas ti mais agpainom ta kadakuada ngem pulos. Dayta lang met aginom ken agpapaanawa dita baryo ti ub- adda gunggunam nga Uray dagiti karruba ket agriri payen ta awan-pakpakada nga inala latta dagiti soldakes dagiti abasto da sadiay kalapaw da uray awan ti makin- balay. Karkaro man ti busor iti maysa a residente a nadadaelan piman ti kalapaw ta linekkab latta dagiti army ti diding na idi awan isuna. Saanen a mabilang ti nangipulong ti panagasak ti agoperasyon a 77IB kadagiti kamamaisan ken mula ti masa nga awan an-aniaman na nga binadde- baddekan da latta. "Mabuteng kami nakkong ta kasta met 2023 OKTUBRE-DISYEMBRE
KORESPONSAL met ti ubra da uray ket tengtengnga aldaw nasangir da ti arak. Kasano nu a dinnanugan ti ubraen da? Kasano nu agpipinnaltog da? Adda da met ngarud iti Kasano kabalbalayan. kami? dagiti Kasano ubbing?" panagdanag ni inang Clarita a tattay pay nga agtepteppel. Saan a ti masa nga maliklikan ta nangruna agdanag atiddog ti rekord iti 77IB nga agpipinnatay da gapu iti kinabartek. Kas idi 2021 nu sadinu ket nagpinnaltog ti dua a nabartek a soldado idiay mismo hedkwarters ti batalyon sadiay Piggatan, Alcala. saan laeng kinaartek, Laksid iti 77IB notoryos Kadagiti kinahugador. iti lamay, mangidadaulo sugal. Saan pay nga agpakaturog ti ariwawa da nga agaayam. Nabangsit met ti rekord da iti pannakilangen kadagiti kababaihan. Adda ti kapadasan dagiti titser iti maysa elementary school iti nakuna nga ili nu sadino ket sinerrek da latta ti cottage da iti tengtengnga rabii. Nasaknap met laeng ti panagarem kadagiti babbalasitang wenno dagiti iti ti isuda iti lang nga da 2023 29 menor de edad a pagbalinen da a text mate sada awisen nga agitext kadakuada panggep iti garaw ti NPA iti baryo da. Nasurok makatawenen a naggigiyan iti barangay hall pasaray Idi sangsangpet da pay lang, ti kunada ket isuda ti mangiyasideg ti programa iti reaksyunaryo a gobyerno kadagiti kaaw-awayan ken nasusulinek a luglugar. Ngem masdaaw da tatang Rebo ta inggana ita ket awan met laeng dayta ibagbaga a tulong. Naupay da pay ketdi ta idi rugrugi na, adu a paayab ti soldado ti immayan da ta agiwaras kano ti relief ngem idi addan dagiti bumaryo sadiay barangay hall, peace rally met gayam ti madar- ayan da. Pagammoanen ket pinagiggem da ida ti placard, pinagpukka-pukkaw ken pinagpuor ti flag bayat a mapicpicturan. "Nakitak latta iti Facebook nakkong a maysa ak kano met kadagiti surenderi a kunada," aglulua a pananglagip ni tatang Rebo iti naglabas a pasadas na. iti eskwela dagiti tropa ti 77IBPA. "Isu a mayat a masampolan dagita, kadua!" napunnoan gagar a panagsippaw ni Makar. "Uray siak tu ti a pangtiroan mangigayd mapan diay mabalin kadakuada. Adda ti paggigianan da idiay sagpat. Maymayat a didiay ti pangarudokan tayo ta awan ti mairamraman a sibilyan. Adayo ti kabalbalayan. Sigurado ketdi ah nga maipisok da iti abot." Uray tu metten ni iti tungtongan.B inang ken tatang ket maayatan OKTUBRE-DISYEMBRE
PAMMADAYAW NALABBAGA A SALUDO "Revolutionaries never die, they continue to live through their revolutionary successors. Let us turn our grief to revolutionary courage." - Jose Maria Sison Iti okasyon ti maika-55 nga anibersaryo ti pannakaibangon manen ti Pilipinas, kangatoan a pammamdayaw ken katarakkian a Nalabbaga a saludo ti ipapaay ti Pangrehiyunal a Komite ti Partido iti Cagayan Valley kadagiti bannuar ken martir iti rebolusyon a nangibukbok ti biag ken dara tapno rumampaya ken agbunga dagiti sakripisyo iti panangiyabante ti demokratiko a rebolusyon ti umili babaen iti naunday a gubat ti umili ti Partido Komunista iti amin nga imbingay da tapno magun-od ti pudno a wayawaya ken demokrasya. Pudpudno ida a komunista ken agbalin da a silaw ken tarabay iti panagdaliasat ti Partido ken ti masa iti iti rebolusyonaryo nga armado a dalan pannakidangadang. Saan a masubadan Inggana tungpal-biag a nakamarka ti nagnagan da iti pedestal ti pakasaritaan ken agnanayon ti lagip da inggana't inggana. Agbiag ti lagip dagiti martir! Agbiag ti New Peopl'e Army! Agbiag ti umili a lumablaban! Agbiag ti rebolusyon a Pilipino! 30
KULTURA Rebbeken iti Rebolusyon? Patarus iti Crush the Revolution? Jose Maria Sison Nobyembre 4, 2021 Masansan a pangta ti pasista A rebbeken iti rebolusyon Babaen iti pammapatay Kadagiti naruay a masa A pinanday iti dangadang. Kasano da a rebbeken iti armado a tignayan Ti umili a makagura kadagiti demonyo: Dagiti imperyalista, dakkel a komprador-burgesya, Korap nga opisyal, gamrud nga apo't daga Ken kasta met dagiti berdugo a babaonen da? Kasano da a rebbeken iti rebolusyon A namnama ti umili ken inda tarigagay Laban iti panangidadanes, pananggundaway, Kinakirang ti panggedan, daga a masukay, Implasyon, bisin ken nasaknap a kinakurapay? Kasano da a rebbeken iti agbarbaringkuas Dagiti anakling-et ken kababaihan Ken agtutubo a sititibker ken naregta A tumiptipon iti partido ti rebolusyon, Nalabbaga nga hukbo ken timpuyog a masa? Kasano da a rebbeken iti limed a panagpapatang Kadagiti pagtaengan, paraangan ken kabakiran Mangdamdamili kadagiti rebolusyonaryo ken kadre Iti tantos nga am-amang a nasaysayod, napaspaspas, Ngem iti pammapatay kadagiti nakikired a martir? Kasano da a rebbeken iti nasaknap a panagadu Dagiti iskwad, platun aginggana pigsa't kompanya Hukbo ti umili, milisya ken Nalabbaga a gwardiya Dagiti rebolusyonaryo a taripnong ti masa A sisasagana a mangdanog iti kabusor na? 2023 OKTUBRE-DISYEMBRE 31
KULTURA Kasano da a rebbeken iti tignayan a masa Ti maidaddadanes ken magunggundawayan a pada A mangibangbangon iti gobyerno a bukod da Iti kaaw-awayan inggana kabaelan da Kubkoben ti syudad, rabsuten bileg pampulitika? Pasig laeng a linalastog ti demonyo Ti pangta a rebbeken iti rebolusyon Babaen iti terorismo ti estado Ketdi lallalo a paggil-ayaben na 'Gana marebbek tay' iti kabusor iti maudi da a kuta. APORIA Ka Alfons Hulyo 3, 2017 Tulad ng mga bukó sa katawan ng buho ang mga sesura at tugmaan ang mga nagtatagpo nilang haba sa alangaang. Kung gayon, isang berso ang himpilang ito. Lunan ng mga damdaming pinagtatagpo ng mga tangkay ng mamatayog na narra, o naisilid sa mga sahá ng saging. Pumipintig nang marubdob ang paligid sa kabila ng paglilihim paano't nasa mga ngiti at batian, sa pagbukang-liwayway, sa umaasingaw na kaning iniin-in, lumalagutok na panggatong, kawayang alulod sa bukal, pinang-atip na dahong anahaw at ipinagbuhol na baging ipinahihiwatig ang alinsangan ng palabang diwa. Sa himpilang taludturan, ng gerilyang pag-iral naghuhunos ang lantay na pagsasalarawan tungong talinghaga. At kung may salita mang ang depinisyo'y hinukay na foxhole, batang na trensera sa pagtataliba o kubling tanel na kinurtinahan ng tubig, pananda ito ng katiyakang hihigitan ang anumang pag-aalangan "abutin man ng pagod, hirap, sakit o maging kamatayan." Minsa'y may dumapong ibon sa sanga na pagdaka'y umalis rin. Narinig mo ba ang pangalan mong iniuusal ng hangin? Animo'y dasal dala ang daing ng puu-puong libong ina't kapatid. Sumasalalay na lamang sila sa taglay mong kabatiran na ang punglo'y di laging sa sugat umuuwi; na bagamat may paglisan, may pananatili. 2023 OKTUBRE-DISYEMBRE 32