34567 MAADAL NGA ARTIKULO PARA ITI: HULIO 10-AGOSTO 13, 2023 MAYO 2 0 2 3
ARTIKULO 20 MAADAL NGA KANTA 45 Ti Ut-utoben ti Pusok ITI DAYTOY A PANAGADAL Kayattayo a dagiti kararag- tayo ket kas kadagiti naim- pusuan a surattayo iti pat- patgen a gayyem. Ngem saan a kanayon a nalaka ti mangiwaya iti tiempo nga agkararag. Ken mabalin a ditay ammo no ania dagiti ikararagtayo. Mausig iti daytoy nga artikulo dagita a napateg a topiko. 2 Pasayaatentayo ti Kalidad Dagiti Kararagtayo "Iyebkasyo kenkuana dagiti linaon ti pusoyo." - SAL. 62:8. ASINO ti mabalintayo nga asitgan no kasapulantayo ti liwliwa ken panangiwanwan? Ammotayo ti sungbat iti dayta a salud- sod. Mabalintayo ti agkararag ken Jehova a Dios. Aw-awisen- natayo ni Jehova a mangaramid iti dayta. Ibagbaga kadatayo ti Biblia nga 'itultuloytayo ti agkararag,' isu nga ammotayo a kayatna a masansan nga agkararagtayo kenkuana. (1 Tes. 5: 17) Siwayawayatayo a makapagkararag kenkuana ken agpai- wanwan iti amin nga aspeto ti biagtayo. (Prov. 3:5, 6) Naka- parparabur a Dios ni Jehova, isu a makapagkararagtayo ken- kuana uray mamin-ano a daras. 2 Ipatpategtayo ti regalo a panagkararag. Ngem gapu ta na- kaad-adu ti ar-aramidentayo, baka marigatantayo a mangiwa- ya iti tiempo nga agkararag. Mabalin a mariknatayo met a ka- sapulan a pasayaatentayo ti kalidad dagiti kararagtayo. Imbag laengen ta iti Biblia, makakitatayo iti adu a pammaregta ken panangiwanwan. Iti daytoy nga artikulo, usigentayo no kasa- no a matuladtayo ti ulidan ni Jesus iti panangiwayana iti tiem- po nga agkararag. Usigentayo met no kasano a mapasayaatta- yo ti kalidad dagiti kararagtayo babaen ti panangiraman iti lima a napateg a banag. NANGIWAYA NI JESUS ITI ORAS NGA AGKARARAG 3 Naamiris ni Jesus nga ipatpateg ni Jehova dagiti kararag. Mabayag pay sakbay nga immay ditoy daga, nakitana a si- nungbatan ni Amana dagiti kararag dagiti matalek a lallaki ken babbai. Kas pagarigan, adda ni Jesus iti abay ni Amana idi si- nungbatanna dagiti napasnek a kararag da Hanna, David, Elias, ken dadduma pay. (1 Sam. 1:10, 11, 20; 1 Ar. 19:4-6; Sal. 1. Ania ti iyaw-awis ni Jehova nga aramiden dagiti agdaydayaw kenkuana? (Kitaen met ti ladawan.) 2. Ania ti usigentayo iti daytoy nga artikulo? 3. Ania ti naamiris ni Jesus maipapan iti kararag?
Mabalintayo ti regular nga agkararag ken agpaiwanwan ken Jehova iti amin nga aspeto ti biagtayo (Kitaen ti parapo 1) 32:5) Isu met la gayam nga insuro ni Jesus ka- dagiti adalanna a kanayon nga agkararagda ken agtalekda a denggen ida ni Amana! - Mat. 7:7-11. 4 Dagiti mismo a kararag ni Jesus ken Jeho- va ket pagtuladan dagiti adalanna. Iti intero a ministerio ni Jesus, masansan a nagkararag. Masapul idi a mangiwaya iti tiempo nga agka- rarag ta masansan a nagadu ti ar-aramidenna ken adu a tattao ti umay kenkuana. (Mar. 6: 31, 45, 46) Nasapa idi a bumangon iti bigat tapno agkararag nga is-isuna. (Mar. 1:35) Na- minsan, nagpatpatnag a nagkararag sakbay a nangaramid iti napateg a desision. (Luc. 6: 12, 13) Ken iti rabii sakbay a natay ni Jesus, namin-adu a nagkararag tapno maisentrona ti panunotna iti panangitungpalna iti kariri- gatan a paset ti nakaibaonanna ditoy daga. - Mat. 26:39, 42, 44. 5 Isuro kadatayo ti ulidan ni Jesus nga uray no kasano kaadu ti ar-aramidentayo, masapul a mangiwayatayo iti tiempo nga agkararag. Kas ken Jesus, baka kasapulan a mangyeske- diultayo iti oras nga agkararag - nasapatayo 4. Ania ti masursurotayo kadagiti kararag ni Jesus? 5. Kasanotayo a matulad ni Jesus no agkararagtayo? a bumangon iti bigat wenno mangiwayata- yo iti tiempo iti rabii sakbay a maturogtayo. No aramidentayo dayta, ipakpakitatayo ken Jehova nga ap-apresiarentayo daytoy a na- isangsangayan a sagut. Malagip ti sister a ni Lynne a kasta unay ti yamanna idi damo a na- ammuanna ti pribilehio nga agkararag. Kuna- na: "Idi naammuak a mabalinak a makisarita ken Jehova iti aniaman nga oras, imbilangko isunan kas nasinged a Gayyemko, isu a kayat- ko a pasayaaten dagiti kararagko." Sigurado a kasta met ti marikrikna ti adu kadatayo. Usi- gentayo itan ti lima a napateg a banag a ma- balin nga iramantayo kadagiti kararagtayo. LIMA A NAPATEG A BANAG NGA IRAMAN ITI KARARAG 6 Idaydayawmo ni Jehova. Iti nakaskasda- aw a sirmata, nakita ni apostol Juan ti 24 a panglakayen idiay langit nga agdaydayaw ken Jehova. Idaydayawda ti Dios ken bigbi- genda a maikari isuna nga umawat iti "da- yag ken dayaw ken pannakabalin." (Basaen ti Apocalipsis 4:10, 11.) Adu met ti rason dagiti matalek nga anghel a mangidaydayaw 6. Sigun iti Apocalipsis 4:10, 11, maikari ni Jehova nga umawat kadagiti ania? MAYO 2023 3
Ti kinamanagyaman ken Jehova ket makatulong kadatayo nga agibtur (Kitaen ti parapo 10) ken Jehova. Addada idiay langit a kaduana ken am-ammoda unay isuna. Makitkitada ka- dagiti ar-aramidenna dagiti kualidadna. Ba- yat a makitkitada no kasano nga agtigtignay ni Jehova, matignayda a mangidaydayaw ken- kuana. - Job 38:4-7. 7 Kadagiti kararagtayo, kayattayo met nga iraman ti panangidaydayaw ken Jehova. Iba- gatayo kenkuana dagiti ipatpateg ken ap- apresiarentayo maipapan kenkuana. Bayat a basbasaem ken ad-adalem ti Biblia, ikaguma- am a kitaen dagiti magustuam unay a kuali- dad nga ipakpakita ni Jehova. (Job 37:23; Roma 11:33) Kalpasanna, ibagam ken Jehova no kasano ti panagriknam kadagita a kua- lidadna. Mabalintayo met nga idaydayaw ni Jehova gapu ta tultulongannatayo ken ti in- tero a naespirituan a pamiliatayo. Kanayon nga ay-aywanan ken protprotektarannatayo. - 1 Sam. 1:27; 2:1, 2. 8 Agyamanka ken Jehova. Adu ti rason nga agyamantayo ken Jehova iti kararag. (Basa- 7. Ania dagiti rason nga idaydayawtayo ni Jehova? 8. Ania ti dadduma a rason nga agyamantayo ken Jeho- va? (1 Tesalonica 5:18) 4 TI PAGWANAWANAN en ti 1 Tesalonica 5:18.) Agyamantayo ken- kuana iti aniaman a nasayaat a banag nga adda kadatayo. Ngamin, naggapu kenkuana ti amin a nasayaat a sagut. (Sant. 1:17) Kas pa- garigan, mabalintayo nga ibaga nga ap-apre- siarentayo ti kinapintas ti daga ken dagiti nakaskasdaaw a parsuana. Mabalintayo met nga ibaga nga agyamyamantayo gapu iti im- paayna a biag, pamilia, gagayyem, ken nam- namatayo. Ken agyamantayo ken Jehova ta impalubosna nga agbalintayo a nasinged a ga- gayyemna. 9 Mabalin a masapul nga ikagumaantayo a panunoten dagiti rason nga agyamantayo ken Jehova. Agbibiagtayo iti saan a manag- yaman a lubong. Masansan a ti laeng pam- panunoten dagiti tattao ket no kasanoda a maala ti kayatda imbes nga apresiarenda ti addan kadakuada. No maaringantayo iti day- ta a kababalinda, puro dawat no kuan ti lina- on dagiti kararagtayo. Tapno maliklikantayo dayta, masapul nga itultuloytayo a kultibaren ken iyebkas ti apresasiontayo iti amin nga ar-aramiden ni Jehova para kadatayo. - Luc. 6:45. 10 Makatulong kadatayo ti kinamanagya- man tapno maibturantayo dagiti pakariga- tan. Kitaentayo ti kapadasan ni Kyung-sook a mabasa iti Enero 15, 2015 a ruar Ti Pag- wanawanan. Nadayagnos nga adda nakaro a kanserna iti bara. "Grabe ti epekto kaniak ti sakitko ta nariknak a kasla napukawkon ti amin ken madandanaganak unay," inaminna. Ania ti nakatulong kenkuana nga agibtur? Im- bagana a tunggal rabii sakbay a maturog, ma- pan iti rooftop ti balayna ket ikararagna iti 9. Apay a masapul nga itultuloytayo a kultibaren ti pana- ngapresiar ken Jehova? 10. Kasano a nakatulong iti maysa a sister ti kinamanag- yaman tapno makapagibtur? (Kitaen met ti ladawan.)
napigsa ti lima a banag a pagyamyamananna iti dayta nga aldaw. Gapu iti dayta, lumag-an ti riknana ket matignay a mangyebkas iti ayat- na ken Jehova. Nariknana a tartarabayen ni Jehova dagiti matalek nga adipenna no adda dagiti suot a mapaspasaranda ken nabigbigna nga ad-adu nga amang dagiti bendisiontayo ngem kadagiti suot. Kas ken Kyung-sook, adu ti rason nga agyamantayo ken Jehova, uray no maipaspasangotayo iti suot. Ti panang- yebkastayo iti panagyaman kenkuana iti kara- rag ti makatulong kadatayo nga agibtur ken agtalinaed a naragsak. 11 Kiddawem ken Jehova a paturedennaka iti ministerio. Sakbay unay a nagsubli ni Jesus idiay langit, impalagipna kadagiti adalanna ti aramidenda a mangsaksi kenkuana "idiay Je- rusalem, iti intero a Judea ken Samaria, ken agingga iti kaadaywan a paset ti daga." (Ara. 1:8; Luc. 24:46-48) Di nagbayag, dagiti Judio a lider tiniliwda da apostol Pedro ken Juan ken impanda ida iti Sanhedrin. Binilinda da- gitoy a matalek a lallaki nga isardengda ti mangasaba ken pinangtaanda pay ketdi ida. (Ara. 4:18, 21) Ania ti reaksion da Pedro ken Juan? 12 Kas sungbat kadagiti pangta dagiti Ju- dio a lider ti relihion, imbaga da Pedro ken Juan: "No ipagarupyo a nalinteg iti imatang ti Dios nga agtulnogkami kadakayo imbes nga iti Dios, dakayo ti agdesision. Ngem no dakami, saan a mabalin nga isardengmi nga ibaga ti bambanag a nakita ken nangngeg- mi." (Ara. 4:19, 20) Idi nawayawayaanen da Pedro ken Juan, dagiti adalan nagkararag- da iti napigsa ken Jehova maipapan iti pa- 11. Apay a kasapulan dagiti adalan ni Jesus ti tured kal- pasan a nagsubli ni Jesus idiay langit? 12. Sigun iti Aramid 4:29, 31, ania idi ti inaramid dagiti adalan? nangaramidda iti pagayatanna. Inkararagda: "Paturedem dagiti adipenmo tapno maitul- tuloyda nga ibaga ti saom." Sinungbatan ni Jehova dayta a napasnek a kararag. - Basa- en ti Aramid 4:29, 31. 13 Matuladtayo dagiti adalan no itultuloy- tayo ti mangasaba uray no paritandata- yo dagiti autoridad. Kitaentayo ti ulidan ti brother a ni Jin-hyuk a naibalud gapu iti neutralidadna. Iti pagbaludan, naibaon nga asikasuenna ti dadduma a balud a nakabar- tolina. Ngem naparitan a makisarita mai- papan kadagiti awan koneksionna iti asayn- mentna, ken uray maipapan iti Biblia. Isu nga inkararagna nga agbalin a natured ken nataktika a mangasaba iti tunggal gundaway. (Ara. 5:29) Imbagana: "Sinungbatan ni Je- hova dagiti kararagko isu a nagbalinak a na- tured ken masirib tapno makairugiak iti adu a saglilima a minuto a panangyadal iti Biblia iti mismo a ridaw dagiti selda. Iti rabii, aga- ramidak kadagiti surat nga itedko kadagiti balud kabigatanna." Makapagtalektayo met a tulongannatayo ni Jehova a mangitungpal iti ministeriotayo. Kas ken Jin-hyuk, maba- lintayo nga ikararag nga agbalintayo a natu- red ken masirib. 14 Kiddawem ken Jehova a tulongannaka a mangibtur kadagiti problemam. Adu kadata- yo ti makapaspasar kadagiti pisikal wenno emosional a problema. Adda met dagiti nata- yan iti ipatpateg iti biag, narigat ti situasion ti pamiliada, maidaddadanes, wenno daddu- ma pay. Rimmigat pay ketdi nga ibturan da- gita gapu kadagiti problema a kas iti pan- demia ken gubat. Ibukbokmo ken Jehova ti amin a linaon ti pusom. Ibagam kenkuana ti 13. Ania ti masursurotayo iti ulidan ni Jin-hyuk? 14. Ania ti makatulong kadatayo no adda dagiti proble- matayo? (Salmo 37:3, 5) MAYO 2023 5
Tapno malabanam ti sulisog, (1) ikararagmo a tulongannaka ni Jehova, (2) aramidem dagiti inkararagmo, ken (3) patibkerem ti relasionmo ken Jehova (Kitaen ti parapo 16-17) situasionmo a kas iti panangibagam iti nasi- nged a gayyem. Agtalekka a "tulongannakan- to" ni Jehova. - Basaen ti Salmo 37:3, 5. 15 Ti agtultuloy a panagkararag ti tumulong kadatayo nga 'agibtur iti rigat.' (Roma 12:12) Ammo ni Jehova ti ib-ibturan dagiti agday- dayaw kenkuana - "dengdenggenna ti panag- patulongda." (Sal. 145:18, 19) Napaneknekan dayta ti 29 ti tawenna a payunir a ni Kristie. Bigla a naaddaan kadagiti grabe a sakit isu a nadepres unay. Idi agangay, naammuanna a nadayagnos ni nanangna iti sakit a mabalin a pakatayanna. Imbaga ni Kristie: "Inkararagko a sipapasnek ken Jehova nga inaldaw a pabil- gennak. Inkagumaak a suroten ti nasayaat a naespirituan a rutinak babaen ti pannakigi- mong ken personal a panagadal." Innayonna: "Ti panagkararag ti nakatulong kaniak bayat dagiti narigat a kanito iti biagko. Ammok a kanayon a nakasagana ni Jehova a tumulong, ken ti panangpanunotko iti dayta ti talaga a nangliwliwa kaniak. Uray no saan a dagus nga immimbag dagiti sakitko, sinungbatan ni Je- hova dagiti kararagko ta inikkannak iti natal- na a panunot ken kalmado a puso." Kanayon- tayo koma a laglagipen nga "ammo ni Jehova no kasano nga isalakan iti pannubok dagiti tattao a mangipakpakita iti debosion kenkua- na." - 2 Ped. 2:9. 16 Agpatulongka ken Jehova tapno malaba- nam ti sulisog. Kas imperpekto, masapul a ka- nayon a labanantayo ti pannakasulisog nga agaramid iti dakes. Ar-aramiden ni Satanas ti amin a kabaelanna tapno lalo pay a mariga- tantayo a mangaramid iti dayta. Ti maysa a pamay-anna ket sabidonganna ti isiptayo ba- baen kadagiti dakes a paglinglingayan. Dagi- ta ti mangpunno iti isiptayo iti narugit a pa- nagpampanunot. Kas resultana, agbalintayo a narugit iti imatang ni Jehova ken posible a 15. Kasanonatayo a matulongan ti kararag nga 'agibtur iti rigat'? Mangted iti pagarigan. 16. Apay a kasapulantayo ti tulong ni Jehova tapno ma- labanantayo ti sulisog? 6 TI PAGWANAWANAN
makaaramidtayo iti nadagsen a basol. - Mar. 7:21-23; Sant. 1:14, 15. natayo nga ipalubos a masulisog iti ditay ka- baelan nga ibturan. - 1 Cor. 10:12, 13. 17 Kasapulantayo ti tulong ni Jehova tapno malabanantayo ti sulisog nga agaramid iti da- kes. Inraman ni Jesus daytoy a kiddaw iti pag- tuladan a kararag: "Dinakami iyeg iti sulisog, ken isalakannakami iti daydiay managdak- dakes." (Mat. 6:13) Kayatnatayo a tulongan ni Jehova. Ngem masapul nga agpatulongta- yo kenkuana. Masapul met nga aramidentayo dagiti inkararagtayo. Adda dagiti praktikal a pamay-an tapno maliklikantayo dagiti dakes a panagpampanunot ken ideya ti kaaduan a tat- tao iti sistema ni Satanas. (Sal. 97:10) Pun- nuentayo ti isiptayo kadagiti nasayaat a ba- nag. Kasano? Basaen ken adalentayo ti Biblia. Maprotektarantayo met ti isiptayo no uma- tendertayo kadagiti gimong ken makiraman- tayo iti ministerio. No aramidentayo dagita, pumudno kadatayo ti kari ni Jehova a saan- 18 Masapul nga ad-adda pay nga agkararag ti tunggal maysa kadatayo tapno agtalina- edtayo a matalek ken Jehova bayat dagitoy narigat a maudi nga al-aldaw. Kada aldaw, mangiwayaka iti tiempo nga agkararag a na- impusuan. Kayat ni Jehova nga agkararagta- yo tapno 'iyebkastayo kenkuana dagiti linaon ti pusotayo.' (Sal. 62:8) Idaydayawmo ni Je- hova ken agyamanka gapu iti amin nga ar- aramidenna. Kiddawem a paturedennaka iti ministerio. Ipakaasim a tulongannaka a ma- ngibtur iti aniaman a problema ken mangla- ban iti aniaman a sulisog a mabalin a pakaipa- sanguam. Dimo ipalubos nga adda aniaman wenno asinoman a mangpasardeng kenka a regular nga agkararag ken Jehova. Ngem ka- sano a sungsungbatan ni Jehova dagiti kara- ragtayo? Masungbatan dayta a napateg a sa- ludsod iti sumaruno nga artikulo. 17. Kalpasan a nagkararagtayo, ania ti masapul nga ara- midentayo tapno maliklikantayo ti sulisog? (Kitaen met ti ladawan.) 18. No maipapan iti panagkararag, ania ti masapul nga aramidentayo amin? ANIA TI SUNGBATMO? ˛ Kasano nga impakita ni Jesus a napateg kenkuana ti kararag? ˛ Ania ti dadduma a banag nga iramantayo kadagiti kararagtayo? ˛ Ania ti determinasionmo no maipapan kadagiti kararagmo? KANTA 42 Ti Kararag ti Adipen ti Dios
ARTIKULO 21 MAADAL NGA KANTA 41 Pangngaasim ta Denggem ti Kararagko ITI DAYTOY A PANAGADAL Ipaspasigurado ni Jehova a sungbatanna dagiti ka- raragtayo no maitunos da- gita iti pagayatanna. No masusuottayo, makapagta- lektayo a tulongannatayo tapno makapagtalinaedta- yo a matalek kenkuana. Usigentayo no kasano a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo. 8 No Kasano a Sungsungbatan ni Jehova Dagiti Kararagtayo "Ammotayo a maaddaantayo iti bambanag a dinawattayo yantangay dinawattayo dagita kenkuana." - 1 JUAN 5:15. NAPAMPANUNOTMO kadin no talaga met laeng a sungsungba- tan ni Jehova dagiti kararagmo? No wen, saan la a sika ti kasta. Naisaludsod daytan ti adu a kakabsat, aglalo no mapaspasaranda ti narigat a situasion. No agsagsagabatayo, mabalin a mas mari- gatantayo met a mangilasin no kasano a sungsungbatan ni Jeho- va dagiti kararagtayo. 2 Repasuentayo no apay a makapagtalektayo a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararag dagiti agdaydayaw kenkuana. (1 Juan 5: 15) Sungbatantayo met dagitoy a saludsod: Apay nga adda dagi- ti tiempo a kasla saan a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararag- tayo? Kadagiti ania a pamay-an a sungsungbatan ni Jehova dagi- ti kararagtayo ita? MABALIN A SAAN A SUMUNGBAT NI JEHOVA ITI PAMAY-AN NGA EKSPEKTARENTAYO 3 Ipaspasigurado ti Biblia nga ay-ayatennatayo unay ni Jehova ken napategtayo kenkuana. (Hag. 2:7; 1 Juan 4:10) Dayta ti ra- son nga aw-awisennatayo nga agpatulong kenkuana babaen ti ka- rarag. (1 Ped. 5:6, 7) Kayatnatayo a tulongan nga agtalinaed a nasinged kenkuana ken kayatna a mapagballigiantayo dagiti problematayo. 4 Iti Biblia, masansan nga adda mabasatayo a sinungbatan ni Jehova dagiti kararag dagiti agdaydayaw kenkuana. Adda kadi mapanunotmo a pagarigan? Ni ngay Ari David? Iti inte- ro a panagbiagna, naipasango iti adu a naranggas a kabusor, ken masansan a nagpatulong ken Jehova iti kararag. Naminsan, 1-2. Ania ti mabalin a mapanunottayo maipapan kadagiti kararagtayo? 3. Apay a kayat ni Jehova nga agkararagtayo kenkuana? 4. Kasanotayo nga ammo a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararag dagiti agdaydayaw kenkuana? (Kitaen met ti ladawan.)
Sinungbatan ni Jehova dagiti kararag ni David idi insalakanna kadagiti kabusorna. Sinungbatanna met dagiti kararag ni Pablo idi pinabilegna tapno makapagibtur (Kitaen ti parapo 4-5) impakaasina: "O Jehova, denggem ti kararag- ko; imdengam ti panagpakaasik iti tulongmo. Sungbatannak gapu iti kinamatalek ken kina- lintegmo." (Sal. 143:1) Sinungbatan ni Jeho- va dagiti kararag ni David a maisalakan isuna. (1 Sam. 19:10, 18-20; 2 Sam. 5:17-25) Sikokom- piansa a naibaga ni David: "Asideg ni Jehova iti amin nga umaw-awag kenkuana." Makapagta- lektayo met iti dayta. - Sal. 145:18. hova ti eksakto a kasayaatan a pamay-an tap- no matulongannatayo. Kabaelanna pay ketdi ti "mangaramid iti ad-adu pay ngem iti aglaplapu- sanan unay, nga agsobsobra pay iti amin a ba- nag a kiddawen wenno mapanunottayo." (Efe. 3:20) Dayta ti rason a sungbatanna dagiti kara- ragtayo iti tiempo wenno iti pamay-an a saanta- yo nga ekspektaren. 5 Mabalin a saan a sungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo iti pamay-an nga ekspektarentayo. Kasta ti napasamak ken apostol Pablo. Kinid- dawna iti Dios a maikkat ti maysa a "siit ti la- sag." Namitlo nga espesipiko nga inkararagna dayta a narigat a problema. Sinungbatan kadi ni Jehova dagita a kararag? Wen, ngem saan nga iti pamay-an a ninamnama ni Pablo. Imbes nga ikkaten ni Jehova ti problema, inikkanna iti bi- leg a kasapulanna tapno maitultuloyna ti mata- lek a panagserbina Kenkuana. - 2 Cor. 12:7-10. 6 No dadduma, mabalin a masungbatan dagiti kararagtayo iti pamay-an a naiduma iti ekspek- tarentayo. Masiguradotayo nga ammo ni Je- 5. Kanayon kadi a sinungbatan ni Jehova dagiti kararag dagiti agdaydayaw kenkuana idi un-unana iti pamay-an nga ekspektarenda? Mangted iti pagarigan. (Kitaen met ti ladawan.) 6. No dadduma, apay a kasla saan a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo? 7 Mabalin a masapul a baliwantayo ti ikarkara- ragtayo bayat a lumawlawag ti pannakaawatta- yo iti pagayatan ni Jehova. Usigentayo ti kapa- dasan ni Brother Martin Poetzinger. Naibalud iti kampo konsentrasion dagiti Nazi di nag- bayag kalpasan a nagkasar. Idi damo, inkara- ragna ken Jehova a mawayawayaan iti kampo konsentrasion tapno maipaayna dagiti kasapu- lan ni baketna ken maitultuloyna ti trabaho a panangasaba. Ngem kalpasan ti dua a lawas, awan ti nakitana a pagilasinan a patgan day- ta ni Jehova. Isu nga inkararagna: "Apo Jeho- va, pangngaasim ta ipakitam kaniak ti kayat- mo nga aramidek." Kalpasanna, pinanunotna ti mapaspasaran ti dadduma a kakabsat a lalla- ki iti kampo. Adu kadakuada ti madandanagan unay iti asawa ken annakda. Isu nga inkararag ni Brother Poetzinger: "Apo Jehova, pagyamanan 7. Apay a mabalin a masapul a baliwantayo ti ikarkara- ragtayo? Mangted iti pagarigan. MAYO 2023 9
Kasano a pabpabilgennatayo ni Jehova nga agibtur? (Kitaen ti parapo 10) iti baro nga asaynmentko. Tulongannak a mang- pabileg ken mangparegta kadagiti kakabsat." Kasta ti eksakto nga inaramidna iti siam a tawen a kaaddana kadagiti kampo! 8 Masapul a laglagipentayo nga adda panggep ni Jehova, ket tungpalennanto dayta iti tiempo nga inkeddengna. Karaman iti dayta a panggep ti naan-anay ken permanente a panangikkatna iti amin a problema a pakaigapuan ti nakaro a panagsagabatayo ita - kas kadagiti natural a di- digra, sakit, ken ipapatay. Usarento ni Jeho- va ti Pagarianna a mangitungpal iti panggep- na. (Dan. 2:44; Apoc. 21:3, 4) Ngem bayat a saan pay a napasamak dayta, ipalpalubos pay la ni Jehova nga iturayan ni Satanas ti lubong. (Juan 12:31; Apoc. 12:9) No ngamin solbaren itan ni Jehova dagiti problema ti tattao, agpa- rang no kuan a nasayaat ti panangituray ni Sata- nas. Isu nga uray no masapul nga urayentayo a tungpalen ni Jehova dagiti karina, dina kayat Tapno maammuam no apay nga ipalpalubos ni Jehova nga iturayan ni Satanas ti lubong, kitaem ti artikulo a "Laglagipem ti Nakapatpateg nga Isyu" a naipablaak iti Hunio 2017 a Ti Pagwa- nawanan. 8. Ania ti napateg a banag a masapul a laglagipentayo no agkarkararagtayo? 10 TI PAGWANAWANAN a sawen a baybay-annatayon. Usigentayo ti dad- duma a pamay-an a tultulongannatayo ni Je- hova. DAGITI PAMAY-AN A SUNGSUNGBATAN NI JEHOVA DAGITI KARARAGTAYO ITA 9 Ipapaayannatayo iti sirib. Ikarkari ni Jeho- va nga ipaayannatayo iti sirib no kasapulan- tayo ti mangaramid kadagiti nasayaat a de- sision. Nangnangruna a kasapulantayo ti sirib ti Dios no mangaramidtayo kadagiti desision a mangapektar iti intero a panagbiagtayo, kas no agtalinaedtayo a single wenno makiasawata- yo. (Sant. 1:5) Kitaentayo ti kapadasan ti bala- sang a ni Maria. Naragsak nga agserserbi kas regular pioneer idi naam-ammona ti maysa a brother. Imbagana: "Bayat a sumingsinged ti panaggayyemmi, matmatnag met idin ti rikna- mi iti maysa ken maysa. Ammok a masapul nga agdesisionak. Namin-adu ken sipapasnek nga inkararagko dayta. Kasapulak ti panangiwan- wan ni Jehova, ngem ammok met a saan a ni Je- hova ti agdesision para kaniak." Nariknana a sinungbatan ni Jehova dagiti kararagna a pa- nagkiddawna iti sirib. Kasano? Bayat nga agres- research kadagiti publikasiontayo, nakakita ka- dagiti espesipiko nga artikulo a nangsungbat kadagiti saludsodna. Impapusona met ti nainsi- riban a balakad ti matalek a nanangna. Dayta a balakad ti nakatulong ken Maria a mangammo no ania a talaga ti marikriknana, isu a nakaara- mid iti nainsiriban a desision. 10 Ipapaayannatayo iti bileg nga agibtur. Kas iti inaramid ni Jehova ken apostol Pablo, ipaa- yannatayo met iti bileg a kasapulantayo tapno maibturantayo dagiti suot. (Basaen ti Filipos Nabaliwan ti dadduma a nagan. 9. Kasanonatayo a tultulongan ni Jehova no masapul nga agdesisiontayo? Iyilustrar. 10. Sigun iti Filipos 4:13, ania ti aramiden ni Jehova tap- no tulonganna dagiti agdaydayaw kenkuana? Mangted iti pagarigan. (Kitaen met ti ladawan.)
4:13.) Usigentayo no kasano a tinulongan ni Je- hova ti brother a ni Benjamin tapno maibturan- na dagiti narigat a kasasaad. Bayat ti kinaag- tutubona, nagyanda a sangapamiliaan kadagiti refugee camp iti Africa. Imbaga ni Benjamin: "Kanayon a nagkararagak ken Jehova. Kidkid- dawek a pabilgennak tapno maaramidko dagi- ti banag a mangparagsak kenkuana. Sinungba- tan ni Jehova dagiti kararagko. Impaayannak iti talna ti panunot, tured tapno agtultuloyak a mangasaba, ken kadagiti publikasion tapno ag- talinaedak a nasinged kenkuana." Innayonna: "Basbasaek dagiti kapadasan dagiti kapamma- tiak isu a naammuak no kasano a tinulongan ida ni Jehova nga agibtur. Dayta ti nangpabileg iti determinasionko nga agtalinaed a matalek." 11 Us-usarenna ti naespirituan a pamiliatayo. Iti rabii sakbay nga insakripisio ni Jesus ti biag- na, sipapasnek a nagkararag. Impakaasina ken Jehova a maliklikanna ti maibabain a resulta ti pannakaibilangna kas managtabbaaw wenno agsasao maibusor iti Dios. Imbes a patgan day- ta ni Jehova, nangibaon iti maysa kadagiti ang- 11-12. Kasano a mabalin nga usaren ni Jehova ti naespi- rituan a pamiliatayo a mangsungbat kadagiti kararagta- yo? (Kitaen met ti ladawan.) hel a kabsat ni Jesus tapno mangpabileg ken- kuana. (Luc. 22:42, 43) Mabalin met nga usaren ni Jehova dagiti kakabsat tapno tulonganna- tayo. Mabalin a tawagan wenno bisitaenda- tayo tapno pabilgendatayo. Makapanunottayo amin kadagiti gundaway tapno makaipaaytayo "iti naimbag a sao" kadagiti kapammatiantayo. - Prov. 12:25. 12 Kitaentayo ti kapadasan ti sister a ni Mi- riam. Sumagmamano a lawas kalpasan a natay ni lakayna, maymaysanan idiay balayna, isu a madepdepres ken nariknana a kakaasi isuna. Sa- ngit a sangit ken kayatna nga adda koma ti makasaritana. Imbagana: "Awan ti pigsak a tu- mawag iti asinoman, isu a nagkararagak ken Jehova. Bayat nga agsangsangit ken agkarka- raragak, timmawag ti maysa a panglakayen a na- singed a gayyemmi." Dayta a panglakayen ken ni baketna ti nangliwliwa ken Miriam. Kombin- sido ni Miriam a ni Jehova ti nangtignay iti day- ta a kabsat tapno tumawag. 13 Mabalin nga usaren ni Jehova dagiti saan nga agdaydayaw kenkuana. (Prov. 21:1) No 13. Mangted iti pagarigan no kasano a mabalin nga usa- ren ni Jehova dagiti saan nga agdaydayaw kenkuana tap- no masungbatan dagiti kararagtayo. Nakitam kadin no kasano nga inusar ni Jehova dagiti kakabsat a tumulong kenka? (Kitaen ti parapo 11-12) MAYO 2023 11
Kasano a mabalin a tignayen ni Jehova ti dadduma a tumulong kadatayo? (Kitaen ti parapo 13-14) dadduma, us-usaren ni Jehova dagiti saan nga agdaydayaw kenkuana tapno tumulong kadagiti adipenna kas sungbat dagiti kararagda. Kas pa- garigan, tinignayna ni Ari Artaxerxes a manga- probar iti kiddaw ni Nehemias nga agsubli idiay Jerusalem tapno tumulong a mangibangon ma- nen iti siudad. (Neh. 2:3-6) Ita, mabalin met a tignayen ni Jehova uray dagiti saan nga agday- dayaw kenkuana a tumulong kadatayo no kasa- pulan. 14 Narikna ti sister a ni Soo Hing nga inusar ni Jehova ti doktorda a tumulong kadakuada. Adda sumagmamano a sakit ti isip ti anakda. Kalpasan ti nakaro a pannakaaksidentena, nag- resign da Soo Hing ken ni lakayna iti trabahoda tapno maaywananda. Gapu iti dayta, nagprob- lemada iti pinansial. Imbaga ni Soo Hing a pa- nagriknana, isu ket kas iti lastiko a nabennat a dandanin mapugsat. Imbukbokna ti linaon ti pusona ken Jehova ken nagpatulong. Nangara- mid ti doktorda iti pamuspusan tapno matulo- nganna ida. Gapu iti dayta, inikkan ida ti go- bierno iti tulong ken pagyanan a kayada nga abangan. Kalpasanna, imbaga ni Soo Hing: "Na- kitami ti ima ni Jehova iti biagmi. Talaga nga isu ti 'Managdengngeg iti kararag.' " - Sal. 65:2. 14. Ania ti maapresiarmo iti kapadasan ni Soo Hing? (Ki- taen met ti ladawan.) 12 TI PAGWANAWANAN PAMMATI TI KASAPULAN TAPNO MAKITA KEN MAAKSEPTARTAYO TI SUNGBAT NI JEHOVA 15 Saan a kanayon a masungbatan dagiti ka- raragtayo iti nakaskasdaaw a pamay-an. Ngem dagiti sungbat a maawattayo ket ti eksakto a kasapulantayo tapno agtalinaedtayo a mata- lek iti nailangitan nga Amatayo. Isu a kana- yon nga alertoka koma a mangsiput no kasano a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararagmo. Narikna idi ti sister a ni Yoko a saan a sung- sungbatan ni Jehova dagiti kararagna. Ngem idi agangay, inlistana dagiti kidkiddawenna ken Jehova. Kalpasan ti sumagmamano a tiempo, kinitana manen dagiti inlistana iti notebook-na. Nabigbigna a sinungbatan gayamen ni Jehova ti kaaduan a kararagna, uray ti dadduma a nali- patanna payen. Masapul met ngarud a sagpa- minsan nga isardengtayo ti ar-aramidentayo ket panunotentayo no kasano a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo. - Sal. 66:19, 20. 16 Malaksid iti panagkararag ken Jehova, mai- pakitatayo met ti pammatitayo no akseptaren- tayo ti aniaman a sungbatna kadagiti kararag- tayo. (Basaen ti Hebreo 11:6.) Kitaentayo ti 15. Ania ti nakatulong iti maysa a sister tapno maamiris- na a sungsungbatan gayamen ni Jehova dagiti kara- ragna? 16. Kasanotayo a maipakita ti pammati kadagiti kara- ragtayo? (Hebreo 11:6)
kapadasan da Mike ken ti asawana a ni Chrissy. Kalatda ti agserbi iti Bethel. "Adu a tawen a na- gaplaykami ken kanayon nga inkararagmi dayta ken Jehova," imbaga ni Mike, "ngem saanka- mi a pulos a naawis." Nagtalek latta da Mike ken Chrissy nga ammo ni Jehova ti kasayaa- tan a pangusaranna kadakuada. Inaramidda ti amin a kabaelanda, ken nagtultuloyda a nagser- bi kas regular pioneer kadagiti lugar nga addaan iti dakdakkel a panagkasapulan. Nagboluntario- da met kadagiti proyekto ti organisasion a pa- nagibangon. Ita, agserserbin ni Mike a mana- ngaywan iti sirkito a kadua ni baketna. "Saan a kanayon a sungsungbatan ni Jehova dagiti kara- ragmi iti pamay-an nga ekspektarenmi," imba- ga ni Mike, "ngem sinungbatanna dagita kadagi- ti pamay-an a nasaysayaat nga amang ngem iti ninamnamami." ni Jehova dagiti kararagna. Masiguradom met dayta. Dagiti kapadasan iti daytoy nga artikulo impanamnamada kadatayo a maipaayannatayo ni Jehova iti sirib ken bileg a kasapulantayo nga agibtur. Mabalinna nga usaren ti naespirituan a pamiliatayo wenno uray dagiti saan nga agday- dayaw kenkuana ita tapno tulongandatayo. 18 Uray no mabalin a saan a kanayon a sungba- tan ni Jehova dagiti kararagtayo iti pamay-an nga ekspektarentayo, ammotayo a sungbatan- nanto dagita. Ipaayna ti talaga a kasapulantayo ken iti eksakto a tiempo a kasapulantayo day- ta. Itultuloymo ngarud ti agkararag nga addaan pammati, ken agtalekka nga aywanannaka ni Jehova ita ken 'pennekennanto ti tarigagay ti tunggal sibibiag a banag' iti asidegen a baro a lubong. - Sal. 145:16. 17 Basaen ti Salmo 86:6, 7. Sigurado idi ni salmista David a nangngeg ken sinungbatan 17-18. Sigun iti Salmo 86:6, 7, ania ti masiguradotayo?
LADAWAN Panid 11: Agina a nagbakuit iti sabali a pagi- lian. Sibabara a paspasangbayen ken tultulongan ida dagiti kakabsat. ANIA TI SUNGBATMO? ˛ Apay a mabalin a saan a sungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo iti pamay-an nga ekspektarentayo? ˛ Mangted iti dadduma a paga- rigan no kasano a mabalin a sungsungbatan ni Jehova dagiti kararagtayo. ˛ Kasanotayo a maipakita ti pammati no kayattayo a makita dagiti sungbat kadagiti kararagtayo? KANTA 46 Agyamankami Kenka, Jehova
ARTIKULO 22 MAADAL NGA KANTA 31 Iti Dios Makipagnaka! ITI DAYTOY A PANAGADAL Inawagan ni Jehova a "Da- lan ti Kinasanto" ti simbo- liko a dalan manipud Ba- bilonia agingga iti Israel. Adda met kadi ti dalan nga insimpa ni Jehova para iti ilina iti kaaldawantayo? Adda! Manipud 1919 C.E., minilion ti rimmuar iti Ba- bilonia a Dakkel ken nang- rugi a magna iti "Dalan ti Kinasanto." Masapul nga amintayo ket agtalinaed iti dayta agingga a makada- nontayo iti maudi a desti- nasiontayo. 14 Itultuloytayo ti Magna iti "Dalan ti Kinasanto" "Addanto kalsada sadiay, . . . a maawagan iti Dalan ti Kinasanto." - ISA. 35:8. NAGWARASEN ti damag! Dagiti Judio a nagbalin a balud idiay Babilonia iti agarup 70 a tawen ket nawayan nga agsub- li iti dagada nga Israel. (Basaen ti Esdras 1:2-4.) Ni laeng Je- hova ti nakaibanag iti dayta. Apay a maikunatayo ti kasta? Ngamin, saan a gagangay a wayawayaan dagiti Babilonio dagi- ti baludda. (Isa. 14:4, 17) Ngem naabaken ti Babilonia, ken im- baga ti baro nga agturay a mabalinen a pumanaw dagiti Judio iti Babilonia. Isu a masapul nga agdesision ti amin a Judio, nangruna dagiti ulo ti pamilia: pumanawda iti Babilonia wen- no saan. Mabalin a narigat idi ti agdesision. Apay? 2 Adu a Judio ti lakay wenno baket idin isu a marigatanda nga agdaliasat. Ken gapu ta nayanak idiay Babilonia ti ka- aduan a Judio, dayta laeng a lugar ti ammoda a pagnaedanda. Para kadakuada, ti Israel ket lugar dagiti apongda. Agparang nga immasenso unay idiay Babilonia ti dadduma a Judio. No kasta, baka marigatanda idi a mangpanaw kadagiti kompor- table a balay wenno negosioda ken agnaed iti lugar a saan a pamiliar kadakuada. 3 Para kadagiti matalek a Judio, ad-adu ti bendision ti pa- nagsubli idiay Israel ngem iti aniaman nga isakripisioda. Ti kangrunaan a bendision ket maipapan iti panagdaydayawda. Nasurok a 50 ti templo dagiti pagano idiay Babilonia, ngem awan ti templo ni Jehova iti dayta a siudad. Awan met ti altar a mabalin a pagdatonan dagiti Israelita kas ipapaannurot ti Mosaiko a Linteg, ken awan ti padi a mangidaton kadagita. 1-2. Ania ti napateg a desision a masapul nga aramiden idi dagiti Judio nga agnanaed idiay Babilonia? (Esdras 1:2-4) 3. Ania a bendision ti agur-uray kadagiti nabatbati a matalek a Judio nga ag- subli idiay Israel?
Kasta met a no ikompara kadagiti agdayda- yaw ken Jehova, ad-adu dagiti pagano nga awan panagraemda ken Jehova wenno kada- giti pagalagadanna. Isu a para iti rinibu a Ju- dio a managbuteng iti Dios, magagaranda nga agawid iti dagada tapno maisublida ti nadalus a panagdaydayaw. 4 Agarup uppat a bulan ti narigat a literal a panagdaliasat manipud Babilonia agingga iti Israel. Ngem inkari ni Jehova a maikkat ti aniaman a bangen a mabalin a manglapped iti panagsublida. Insurat ni Isaias: "Dalusanyo ti dalan ni Jehova! Mangaramidkayo iti nalin- teg a kalsada iti desierto para iti Diostayo. . . . Masapul a mapatag ti tibbatibbakol a daga, ken agbalin a patag ti likkalikkaong a daga." (Isa. 40:3, 4) Imadyinenyo ti eksena: adda kalsada iti desierto, adda patag a dalan iti nagbabaetan dagiti bantay. Talaga a bendi- sion dayta kadagiti agdaliasat! Nalaklaka para kadakuada ti magna iti diretso a kalsada ngem iti sumang-at ken sumalog wenno manglikaw kadagiti bantay, turod, wenno tanap. Napar- partak met dayta. 5 Ita, adda nagan wenno numero ti adu a li- teral a kalsada. Adda met nagan ti simboliko a kalsada nga insurat ni Isaias. Mabasatayo: "Addanto kalsada sadiay, wen, maysa a dalan a maawagan iti Dalan ti Kinasanto. Saanto a magna iti dayta ti narugit." (Isa. 35:8) Ania idi ti kaipapanan dayta a kari para kadagiti Is- raelita? Ken ania ti kaipapananna para kada- tayo ita? "DALAN TI KINASANTO" - IDI KEN ITA 6 "Dalan ti Kinasanto" - nagpintas la ketdin 4. Ania a tulong ti inkari ni Jehova nga ipaayna kadagiti Judio nga agsubli iti Israel? 5. Ania ti naipanagan iti simboliko a kalsada manipud Babilonia agingga iti Israel? 6. Apay a naawagan iti nasantuan daytoy a kalsada? a nagan ti kalsada! Apay a naawagan iti nasan- tuan daytoy a kalsada? Gapu ta iti naisubli a nasion ti Israel, awan lugar "ti narugit" - ti asinoman a Judio nga agtultuloy a mangara- mid iti immoralidad, idolatria, wenno daddu- ma pay a nadagsen a basol. Dagiti agawid a Judio ket agbalin a 'nasantuan' iti Diosda. (Deut. 7:6) Ngem saan a kayat a sawen dayta nga awan ti panagbalbaliw nga aramiden dagi- ti pumanaw idiay Babilonia tapno maparag- sakda ni Jehova. 7 Kas nadakamaten, kaaduan a Judio ti naya- nak idiay Babilonia, ken agparang nga adu ti nairuamen iti dadduma a panagpampanunot ken kaugalian dagiti Babilonio. Dinekdekada kalpasan a nakasubli idiay Israel ti umuna a grupo dagiti Judio, naammuan ni Esdras a dadduma a Judio ti nangasawa kadagiti paga- no a babbai. (Ex. 34:15, 16; Esd. 9:1, 2) Idi aga- ngay, nakigtot ni Gobernador Nehemias ta na- ammuanna a dagiti ubbing a nayanak iti Israel ket saanda man la nga ammo ti agsao iti leng- guahe dagiti Judio. (Deut. 6:6, 7; Neh. 13: 23, 24) Kasano koma a maayat dagita nga ub- bing ni Jehova ken makapagdaydayawda ken- kuana no saanda a maawatan ti Hebreo - ti kangrunaan a lengguahe a nausar iti pannaka- isurat ti Sao ti Dios? (Esd. 10:3, 44) Dakkel ngarud a panagbalbaliw ti masapul nga ara- miden dagidiay a Judio. Ngem nalaklaka nga amang nga aramidenda dagita bayat nga adda- dan iti Israel, ta in-inut a maisubsublin ti nada- lus a panagdaydayaw sadiay. - Neh. 8:8, 9. 8 'Makapainteres unay dayta,' baka mapa- nunot ti dadduma, 'ngem adda kadi aniaman a maitulong kadatayo ita ti napasamak idi 7. Ania dagiti panagbalbaliw a masapul idi nga aramiden ti dadduma a Judio? Mangted iti pagarigan. 8. Apay a masapul nga interesadotayo ita kadagiti napa- samaken idi un-unana? (Kitaen ti ladawan iti akkub.) MAYO 2023 15
kadagiti Judio?' Adda. Ngamin, arigna mag- magnatayo iti "Dalan ti Kinasanto." Kara- mantayo man kadagiti dinutokan ti espiritu wenno 'sabsabali a karnero,' masapul nga ag- talinaedtayo iti "Dalan ti Kinasanto." Dayta ti makatulong tapno agtultuloytayo nga agday- dayaw ken Jehova ita ken iti masanguanan inton iyegen ti Pagarian dagiti bendision. (Juan 10:16) Manipud 1919 C.E., minilionen a lallaki, babbai, ken ubbing ti nangpanaw iti Babilonia a Dakkel, ti sangalubongan nga im- perio ti ulbod a relihion, ken nangrugida a magna iti dayta a simboliko a dalan. Posible a maysaka kadakuada. Nupay naluktan dayta a dalan agarup 100 a tawenen ti napalabas, nangrugi a naisimpa dayta a kalsada ginasut a tawen sakbayna. PANANGISAGANA ITI DALAN 9 Para kadagiti Judio a pumanaw iti Babilo- nia, sinigurado ni Jehova a maikkat dagiti ba- ngen. (Basaen ti Isaias 57:14.) Ti ngay met "Dalan ti Kinasanto" iti kaaldawantayo? Gina- sut a tawen sakbay ti 1919, inusar ni Jehova da- giti lallaki a managbuteng kenkuana tapno tu- mulongda a mangsimpa iti dalan para kadagiti rummuar iti Babilonia a Dakkel. (Idilig ti Isa- ias 40:3.) Inaramidda ti napateg a trabaho a panagsagana - ti naespirituan a panangisimpa iti dalan - tapno inton agangay, makaruar da- giti napudno a tattao iti Babilonia a Dakkel ken makastrekda iti naespirituan a paraiso a naka- isublian ti nadalus a panagdaydayaw ken Jeho- va. Ania ti karaman iti daytoy a "panangisimpa iti dalan"? Usigentayo ti dadduma a naaramid a trabaho a panangisagana. Kitaen Ti Padto ni Isaias - Lawag nga Agpaay iti Sangatauan II, p. 56-57. 9. Maitunos iti Isaias 57:14, kasano a naisagana ti "Da- lan ti Kinasanto"? 16 TI PAGWANAWANAN 10 Panagimprenta. Adu a tawen sakbay ti 1450, manomano a makopia ti Biblia. Naba- yag nga aramiden dayta, isu a manmano dagi- ti kopia ti Biblia ken nakanginngina. Ngem idi naimbento ti movable type a pagimprentaan, nalaklakan ti agaramid kadagiti kopia ti Bib- lia ken agiwaras kadagita. 11 Panagipatarus. Iti ginasut a tawen, ti Bib- lia ket kaaduanna a mabasa iti Latin, isu a da- giti laeng edukado a tattao ti makaawat iti dayta. Ngem idi umad-adun ti pagimprenta- an, nagporsegi dagiti tattao a managbuteng iti Dios tapno ipatarusda ti Biblia kadagiti lengguahe dagiti ordinario a tattao. Ti isursu- ro dagiti papadi ket mabalin idin nga ikompa- ra dagiti agbasbasa iti Biblia kadagiti talaga nga isursuro ti Biblia. 12 Dagiti katulongan iti panagadal iti Biblia. Adu ti naammuan dagiti naannad nga agad- adal iti Biblia kadagiti nabasada iti Sao ti Dios. Impakaammoda dagita iti dadduma, isu a nakapungtot kadakuada ti adu a papadi. Kas pagarigan, idi maika-19 a siglo, adda dagiti napasnek a lallaki a nangrugi a mangipablaak kadagiti tract a nangibutaktak kadagiti ulbod nga isursuro dagiti relihion. 13 Idi agarup 1835, ni Henry Grew a manag- buteng iti Dios ket nangipablaak iti tract a mangilawlawag iti kasasaad dagiti natay. Iti dayta a tract, inusarna ti Biblia a mangpanek- nek a ti immortalidad ket sagut ti Dios, ken saantayo a nayanak nga addaan iti immortal a kararua, kas iti isursuro ti kaaduan a relihion. Idi 1837, ti ministro a ni George Storrs ket na- kakita iti kopia dayta a tract bayat a nakalu- 10-11. Kasano a nakatulong ti panagimprenta ken pana- gipatarus iti Biblia tapno maisaknap ti pannakaammo maipapan iti Biblia? (Kitaen met ti ladawan.) 12-13. Mangted iti pagarigan no kasano a dagiti napas- nek nga agad-adal iti Biblia idi maika-19 a siglo rinugian- da nga ibutaktak dagiti ulbod nga isursuro dagiti relihion.
gan iti tren. Binasana dayta ket nakombinsir nga adda nabirokanna a napateg a kinapud- no. Inranudna ti naammuanna. Idi 1842, na- ngiparang iti agsasaruno a palawag iti maka- painteres a tema a "Saludsod - Immortal Kadi Dagiti Nadangkes?" Dagiti insurat ni George Storrs ket dakkel ti naitulongna iti agtutubo idi a ni Charles Taze Russell. 14 Kadagiti ania a pamay-an a nagunggonaan ni Brother Russell ken ti kakaduana kadagi- ti napalabas a naespirituan a pannakaisimpa ti dalan? Kadagiti panagadalda, nagusarda iti lexicon, concordance, ken nadumaduma a pa- tarus ti Biblia a naisagana sakbay a rinugian- da ti trabahoda. Nagunggonaanda met iti pa- nag-research iti Biblia da Henry Grew, George Storrs, ken ti dadduma pay. Nakatulong ni Brother Russell ken ti kakaduana iti naespiri- tuan a pannakaisimpa ti dalan idi nangaramid- 14. Kadagiti ania a pamay-an a nagunggonaan ni Brother Russell ken ti kakaduana kadagiti napalabas a naespirituan a pannakaisimpa ti dalan? (Kitaen met ti la- dawan.) da iti adu a libro ken tract a nangilawlawag ka- dagiti pannursuro ti Biblia. 15 Idi 1919, nakalapsuten ti ili ti Dios iti Ba- bilonia a Dakkel. Iti dayta a tawen, nangrugin nga agtrabaho ti "matalek ken masirib nga adipen." Naintiempuan dayta ta mabalinen a magna dagiti napudno a tattao iti kaluklukat a "Dalan ti Kinasanto." (Mat. 24:45-47) Gapu kadagiti matalek a "nangisimpa iti dalan" iti napalabas, dagiti tattao a nangrugin a mag- na iti dayta a kalsada ket mabalindan a ma- ammuan ti ad-adu maipapan kadagiti pang- gep ni Jehova. (Prov. 4:18) Mabalinda metten ti agbiag maitunos kadagiti pagalagadan ni Jehova. Saan nga ekspektaren ni Jehova a mamimpinsan nga agbalbaliw ti ilina. Imbes ketdi, in-inut a paspasudienna ti ilina. (Kita- en ti kahon nga "In-inut a Paspasudien ni Je- hova ti Ilina.") Kasta unay ti rag-otayo inton maparagsaktayo ti Diostayo iti amin nga ara- midentayo! - Col. 1:10. 15. Ania dagiti napateg a napasamak idi 1919? Ginasut a tawen sakbay ti 1919 C.E., inusar ni Jehova dagiti lallaki a managbuteng kenkuana tapno tumulongda a mangsimpa iti dalan para kadagiti rummuar iti Babilonia a Dakkel (Kitaen ti parapo 10-14) MAYO 2023 17
In-inut a Paspasudien ni Jehova ti Ilina 1927-1928: Naawatanen a ti Krismas ket pagano a selebra- sion 1928-1936: In-inut a naisar- deng ti panagusar iti krus 1931: Nausaren ti nagan a Dagiti Saksi ni Jehova 1938: Naisardengen ti eleksion para kadagiti panglakayen 1944-1945: Nailawlawag ti kinasagrado ti dara 18 TI PAGWANAWANAN 1952: Naipaganetget ti rason a kasapulan ti panangilaksid 1956: Nailawlawag ti kinasag- rado ti panagasawa 1972: Ti bagi dagiti pangla- kayen nga inapointaran ti nasantuan nga espiritu ti mangaywanen iti tunggal kongregasion 1973: Naawatanen a nadagsen a basol ti panagusar iti tabako 1976: Naipaay dagiti instruk- sion maipapan kadagiti klase ti trabaho a maakseptar para kadagiti Kristiano 2000: Detalyado a nailawlawag ti pannakausar dagiti blood fraction 2006, 2012: Nalawag a nai- paganetget ti kinaserioso ti panagbuya kadagiti makari- mon a kita ti pornograpia
NAKALUKAT PAY LAENG TI "DALAN TI KINASANTO" 16 Kasapulan ti amin a kalsada ti regular a panangmantener. Manipud 1919, agtultuloy a masimsimpa ti "Dalan ti Kinasanto" tapno ad-adu pay a tattao ti makapanaw iti Babilo- nia a Dakkel. Nangrugin nga agtrabaho ti ka- dutdutok a matalek ken masirib nga adipen. Idi 1921, impablaakda ti katulongan iti pana- gadal iti Biblia a nairanta para kadagiti agda- damo a mangammo kadagiti kinapudno iti Biblia. Dayta a publikasion ket ti The Harp of God. Idi agangay, dandani innem a milion a kopia iti 36 a lengguahe ti naiwaras ket adu ti nakaammo iti kinapudno gapu iti dayta. Iti nabiit pay, naipaay kadatayo ti Agbiagka a Naragsak iti Agnanayon! a nagpintas ken baro a publikasion a pangyadal iti Biblia. Bayat ti maudi nga al-aldaw, us-usaren ni Jehova ti organisasionna tapno agtultuloy a mangipa- ay iti naespirituan a taraon a tumulong kada- tayo amin nga agtultuloy a magna iti "Da- lan ti Kinasanto." - Basaen ti Isaias 48:17; 60:17. 17 Nalabit maibagatayo a no adda agpayadal iti Biblia, adda gundawayna a magna iti "Da- lan ti Kinasanto." Ababa laeng a distansia ti daliasaten ti dadduma ket kalpasanna, sumi- nadan iti kalsada. Determinado met ti dad- duma nga agtultuloy nga agdaliasat iti day- ta agingga a makadanonda iti destinasionda. Ania dayta a destinasion? 18 Para kadagidiay addaan namnama nga ag- biag idiay langit, ti "Dalan ti Kinasanto" ti mangiturong kadakuada iti "paraiso ti Dios" idiay langit. (Apoc. 2:7) Para kadagidiay ad- daan namnama nga agbiag ditoy daga, dayta a kalsada ti mangiturong kadakuada iti kina- perpekto iti ngudo ti 1,000 a tawen. No agdal- daliasatka iti dayta a kalsada ita, dika tumal- taliaw ken dimo pampanawan dayta agingga a mairingpasmo ti panagdaliasatmo nga agtu- rong idiay baro a lubong! Ikarkararagmi a "natalged koma ti panagdaliasatmo." 17-18. Pangiturongan kadatayo ti "Dalan ti Kinasanto"?
16. Manipud 1919, ania a panangmantener ti maar- aramid iti "Dalan ti Kinasanto"? (Isaias 48:17; 60:17) LADAWAN Panid 17: Ni Brother Russell ken ti kakaduana inusarda dagiti publikasion a katulongan iti panagadal iti Biblia a naisagana sakbay a rinugianda ti trabahoda. ANIA TI SUNGBATMO? ˛ Para kadagiti Judio idi un-unana, ania ti "Dalan ti Kinasanto"? ˛ Kaano a nailukat ti "Dalan ti Kinasanto" kadagiti agdaliasat iti kaaldawantayo, ken ania a trabaho ti naaramid tapno maisagana dayta a simboliko a kalsada? ˛ Siasino dagiti agdaldaliasat ita iti "Dalan ti Kinasanto," ken ania ti maudi a destina- sionda? KANTA 24 Sumang-attayo iti Bantay ni Jehova
ARTIKULO 23 MAADAL NGA KANTA 131 "Ti Pinagtipon ti Dios" ITI DAYTOY A PANAGADAL Impaayan ni Jehova dagiti tattao iti sagut a panaga- sawa. Gapu iti dayta, ma- tagiragsak ti agassawa ti espesial nga ayan-ayatda. Ngem no dadduma, maba- lin a lumamiis dayta nga ayat. No adda asawamon, makatulong daytoy nga ar- tikulo tapno agtalinaed a gumilgil-ayab ti ayatmo iti asawam ket matagiragsak- mo ti panagasawayo. 20 Pagtalinaeden a Gumilgil-ayab "ti Apuy ni Jah" "Gumilgil-ayab dagiti apuy [ni ayat], ti apuy ni Jah." - KANTA NI SOL. 8:6. "GUMILGIL-AYAB dagiti apuy [ni ayat], ti apuy ni Jah. Dagiti dalluyon saanda a maiddep ni ayat, saan met a mayanud dayta dagiti karayan." (Kanta ni Sol. 8:6, 7) Anian a nagsayaat a des- kripsion ti pudno nga ayat! Naglaon dagita a sasao iti makapabi- leg a kinapudno para kadagiti agassawa: Posible a di agpatingga ti ayatyo iti maysa ken maysa. 2 Nakadepende iti agassawa no di agpatingga ti ayatda bayat a sibibiagda. Kas panangyilustrar, posible nga agtultuloy a narub- rob ti apuy no kanayon a masungrodan. Ngem no mabaybay-an, maiddepto met laeng. Umasping iti dayta ti ayat iti nagbaetan ti agassawa. Posible nga agtultuloy a nabileg no la ket ta agtalina- edda a nasinged iti maysa ken maysa. No dadduma, mabalin a marikna ti agassawa a lumamlamiisen ti ayatda, nangruna no ag- problemada gapu iti pinansial, sakit, wenno rigat iti panangpa- dakkel kadagiti annak. No naasawaankan, kasanom a mapagta- linaed a gumilgil-ayab "ti apuy ni Jah" iti panagasawayo? Iti daytoy nga artikulo, pagsasaritaantayo ti tallo a pamay-an tap- no mapagtalinaedmo a natibker ti relasionyo ken naragsak ti pa- nagasawayo. Ti pudno nga ayat a manayon ken di agbalbaliw ket naawagan iti "apuy ni Jah" ta ni Jehova ti Pagtataudan ti kasta nga ayat. Uray no saan a Saksi ti asawam, mabalin a makatulong dagitoy a suhestion tapno mapatibkeryo ti relasionyo nga agassawa. - 1 Cor. 7:12-14; 1 Ped. 3:1, 2. 1. Kasano a deskribiren ti Biblia ti pudno nga ayat? 2. Ania ti masapul nga aramiden ti agassawa tapno sigurado a saan a luma- miis ti ayatda?
ITULTULOYYO A PATIBKEREN TI RELASIONYO KEN JEHOVA 3 Tapno mapagtalinaed ti asawa a lalaki ken asawa a babai a gumilgil-ayab "ti apuy ni Jah," masapul nga agtinnulongda a mangpatibker iti relasionda ken Jehova. Kasano a makatulong dayta iti panagasawada? No ipateg ti agassawa ti pannakigayyemda iti nailangitan nga Amada, kanayon a nakasaganada a mangsurot kadagiti balakadna, a makatulong tapno maliklikan ken mapagballigianda dagiti problema a mabalin a mangpalamiis iti ayatda iti maysa ken maysa. (Basaen ti Eclesiastes 4:12.) Ikagkagumaan met dagiti naespirituan a tattao a tuladen ni Jehova ken kultibaren dagiti kualidadna, kas iti kinaimbag, kinaanus, ken kinamanangpaka- wan. (Efe. 4:32-5:1) No ipakpakita ti agassa- wa dagita a kualidad, nalaklaka nga umuneg ti panaginnayatda. Imbaga ti sister nga agnagan Lena a naasawaan iti nasuroken a 25 a tawen, "Nalaklaka nga ayaten ken respetuen ti naespi- rituan a tao." 4 Usigentayo ti maysa a pagarigan iti Biblia. Idi nangpili ni Jehova iti agassawa nga agbalin a nagannak ti Mesias, da Jose ken Maria ti pi- nilina manipud iti adu a kaputotan ni David. Apay? Addaanda ngamin iti nasinged a perso- nal a relasion ken Jehova, ket ammo ni Jehova 3. Kasano a makatulong iti agassawa ti natibker a rela- sion ken Jehova tapno agtultuloy ti ayatda? (Eclesiastes 4:12) (Kitaen met ti ladawan.) 4. Apay a da Jose ken Maria ti pinili ni Jehova nga agba- lin a nagannak ti Mesias? Kas kada Jose ken Maria, ti asawa a lalaki ken ti asawa a babai ket masapul a natibker ti relasionda ken Jehova (Kitaen ti parapo 3) a ti panagayatda kenkuana ti ipangpangrunada iti panagasawada. Dakayo nga agassawa, ania dagiti masursuroyo kada Jose ken Maria? 5 Kanayon a nakasagana ni Jose a mangsurot kadagiti instruksion ni Jehova. Gapu iti day- ta, nagbalin a nasaysayaat nga asawa a lalaki. Di kumurang a namitlo a nakaawat kadagiti instruksion ti Dios maipapan iti pamiliana. Iti tunggal gundaway, dagus a nagtulnog uray no kaipapananna a mangaramid iti dadakkel a pa- nagbalbaliw. (Mat. 1:20, 24; 2:13-15, 19-21) Si- nurot ni Jose dagiti instruksion ti Dios isu a naprotektaran, nasuportaran, ken naipaayna dagiti kasapulan ni Maria. Dagita nga inaramid ni Jose ti nangpauneg la ketdi iti ayat ken pa- nagraem ni Maria kenkuana! Assawa a lallaki, matuladyo ni Jose no ammuenyo dagiti bala- kad a naibatay iti Biblia maipapan iti panangay- wan iti pamiliayo. No aramidenyo dayta, uray no kaipapananna a mangaramidkayo kadagiti panagbalbaliw, maipakitayo nga ay-ayatenyo ni baketyo ken patpatibkerenyo ti panagasawayo. Imbaga ti maysa a sister a taga-Vanuatu a nasu- rok a 20 a tawenen a naasawaan: "Kanayon nga ammuen ken sursuroten ni lakayko dagiti ins- truksion ni Jehova, isu nga umun-uneg ti pa- nagraemko kenkuana. Natalged ti riknak, ken agtalekak kadagiti desisionna." Kas pagarigan, usigenyo dagiti praktikal a balakad iti artikulo nga addaan serye a "Tulong iti Pamilia" nga available iti jw.org ken iti JW Library˙. 5. Ania ti masursuro dagiti assawa a lallaki ken Jose? MAYO 2023 21
6 Adda personal a relasion ni Maria ken Jeho- va. Ti pammatina ket saan a nakadepende kada- giti ar-aramiden ni Jose. Kabesadona unay ti Kasuratan. (Kitaen ti study note iti Lucas 1:46, nwtsty.) Nangiwaya met iti tiempo nga agutob. (Luc. 2:19, 51) Sigurado a nagbalin ni Maria a nagsayaat nga asawa gapu iti espiritualidadna. Ikagkagumaan ti adu nga assawa a babbai ita a tuladen dagiti inaramid ni Maria. Kas pagari- gan, kinuna ti sister a ni Emiko: "Idi balasa- ngak, adda personal a naespirituan a rutinak. Ngem idi nakiasawaakon, ni lakayko ti mangi- dadaulon iti panagkararag ken panagdaydayaw ti pamiliami isu a ti pammatik ket nakadepen- den kadagiti ar-aramidenna. Nabigbigko a siak a mismo ti mangibaklay iti responsabilidadko a mangpatibker iti relasionko ken Jehova. Isu nga ita, addan sursurotek nga eskediul a maki- kadua iti Diosko - tapno agkararag, agbasa iti Kasuratan, ken agutob maipapan iti pagayatan- na." (Gal. 6:5) Assawa a babbai, no itultuloyyo a pabilgen ti pannakigayyemyo ken Jehova, lal- lalo nga idaydayaw ken ayatennakayo ti asawa- yo. - Prov. 31:30. 7 Nagtinnulong met da Jose ken Maria tap- no mapagtalinaedda a natibker ti relasionda ken Jehova. Naawatanda a napateg ti agdayda- yaw ken Jehova a sangapamiliaan. (Luc. 2:22- 24, 41; 4:16) Mabalin a narigat nga aramiden dayta, aglalo idi umad-adun ti annakda. Ngem nakayada. Anian a nagsayaat nga ulidan para kadagiti agassawa ita! No adda annakyo, kas kada Jose ken Maria, mabalin a narigat ti ma- kigimong wenno mangyeskediul iti panagday- dayaw ti pamilia. Mabalin a narigrigat pay ti mangyeskediul iti tiempo nga agkaduakayo nga agassawa tapno agadal wenno agkararag. Ngem laglagipenyo a no agkaduakayo nga agdayda- 6. Ania ti masursuro dagiti assawa a babbai ken Maria? 7. Ania ti masursuro dagiti agassawa kada Jose ken Ma- ria maipapan iti panagkaduada nga agdaydayaw? 22 TI PAGWANAWANAN yaw ken Jehova, ad-adda a sumingedkayo ken- kuana ken iti maysa ken maysa. Ipangpangru- nayo ngarud ti panagdaydayaw ken Jehova. 8 Kasanon no adda problema iti relasionyo? Baka saan a komportable ti riknayo nga agka- dua para iti panagdaydayaw ti pamilia. No kas- ta, mabalinyo a rugian nga usigen dagiti ababa ken makaparagsak a banag, ken daydiay pagtu- nosanyo a dua. Makatulong dayta tapno tumib- ker ti relasionyo ken pumigsa ti tarigagayyo a mangaramid kadagiti naespirituan a banag kas agassawa. MANGIWAYAKAYO ITI TIEMPO NGA AGKADUAKAYO 9 Dakayo nga agassawa, mapagtalinaedyo a gumilgil-ayab ti panaginnayatyo no mangi- wayakayo iti tiempo nga agkaduakayo. Day- ta ti makatulong tapno kanayon nga ammoyo ti pampanunoten ken marikrikna ti asawayo. (Gen. 2:24) Kitaenyo ti nadiskobre da Lilia ken Ruslan di nagbayag kalpasan a nagkasarda na- surok a 15 a tawenen ti napalabas. Imbaga ni Lilia: "Naamirismi a bassiten ti tiempomi iti maysa ken maysa ngem iti impagarupmi. Busy- kami ngamin unay idi iti panggedanmi, trabaho iti balay, ken iti panangasikaso kadagiti annak- mi. Nakitami a no saankami a mangiwaya iti tiempo nga agkaduakami, mabalin nga umada- yo ti riknami iti maysa ken maysa." 10 Ania ti mabalin nga aramiden dagiti agas- sawa tapno masiguradoda nga adda tiempoda nga agkadua? Mabalin a masapul a mangiwaya wenno mangyeskediulda iti tiempo iti maysa ken maysa. (Basaen ti Efeso 5:15, 16.) Imba- 8. Ania ti mabalin nga aramiden ti agassawa nga adda problema iti relasionda tapno naan-anay a magunggona- anda iti panagdaydayaw ti pamilia? 9. Apay a masapul a mangiwaya ti agassawa iti tiempo- da iti maysa ken maysa? 10. Kasano a mayaplikar dagiti agassawa ti prinsipio iti Efeso 5:15, 16?
ga ti brother a ni Uzondu a taga-Nigeria: "No iyes-eskediulko dagiti aktibidadko, iramanko ti tiempomi nga agkadua ken baketko ken ipang- pangrunak dayta." (Fil. 1:10) Ni Anastasia ket asawa ti maysa a manangaywan iti sirkito idiay Moldova. Kitaentayo no kasanona nga us-usa- ren ti tiempona iti kasayaatan a pamay-an. Imbagana: "Ikagkagumaak nga aramiden dagi- ti personal nga aktibidadko bayat a busy ni lakayko kadagiti responsabilidadna. Iti kasta, addanto tiempomi nga agkadua kalpasanna." Ngem kasanon no saan nga ipalubos dagiti es- kediulyo a makapagkaduakayo? 11 Makasursuro dagiti agassawa ita iti uli- dan ti agassawa a da Aquila ken Priscila, nga ap-apresiaren ti adu a nagkauna a Kristiano. (Roma 16:3, 4) Bassit laeng a detalye ti ipa- kaammo ti Biblia maipapan iti panagasawada. Ngem ipakaammona a nagkaduada a nagtraba- ho, nangasaba, ken timmulong iti dadduma. (Ara. 18:2, 3, 24-26) Kinapudnona, kada daka- maten ti Biblia da Aquila ken Priscila, ti nagan- da ket kanayon nga agkadua a madakamat. 12 Kasano a matulad dagiti agassawa da Aqui- la ken Priscila? Panunotenyo ti adu a banag a masapul nga aramidenyo nga agassawa. Maba- lin ngata nga agkaduakayo a mangaramid iti dadduma kadagita imbes a solsoluenyo? Kas 11. Nagkadua da Aquila ken Priscila a nangaramid kada- giti ania nga aktibidad? 12. Ania dagiti mabalin nga aramiden dagiti agassawa tapno ad-adu ti tiempoda nga agkadua? (Kitaen met ti ladawan.) Ania dagiti aktibidad a mabalinyo nga aramiden nga agkadua kas agassawa? (Kitaen ti parapo 11-12) pagarigan, agkadua idi da Aquila ken Priscila a mangasaba. Regular kadi nga iplamplanoyo a kasta met ti aramidenyo? Agkadua met idi da Aquila ken Priscila iti trabaho. Mabalin a saan- kayo nga agkatrabahuan nga agassawa. Ngem mabalin ngata nga agkaduakayo a mangaramid kadagiti trabaho iti balay? (Ecl. 4:9) No agtin- nulongkayo a mangaramid iti maysa a trabaho, ad-adda a mariknayo a maysakayo a team ken adda gundawayyo nga agtungtong. Nasuroken a 50 a tawen nga agassawa da Robert ken Linda. Imbaga ni Robert: "Kinaagpaysuanna, manma- nokami nga agkadua iti panaglinglingay. Ngem no aginnawak ket punasan ni baketko dagiti ininnawak, wenno no addaak iti ruar nga agi- ruot sa umaynak tulongan, nakaragragsakak. Gapu ta agkaduakami a mangaramid kadagiti bambanag, nasingsinged ti riknami iti maysa ken maysa. Sumamsam-it ti ayan-ayatmi." 13 Ngem laglagipentayo a saan a gapu ta agka- dua ti agassawa, kaipapananna a kanayonen a nasingedda iti maysa ken maysa. Imbaga ti maysa nga asawa a babai a taga-Brazil: "Naga- du itan ti mangagaw iti atensiontayo. Nakitak a nalaka la nga ipagarup nga adda tiempomi iti maysa ken maysa gapu laeng ta maymaysa a ba- lay ti paggigiananmi. Naamirisko a ti kapateg ti panagkadua ket 50 a porsiento laeng. Ti nabati a 50 a porsiento ket ti panangipaayko iti aten- sion a kasapulan ti asawak." Sigsiguraduen da 13. Tapno talaga a nasinged ti relasion ti agassawa, ania ti masapul nga aramidenda? MAYO 2023 23
Masapul nga ipakita ti Kristiano nga asawa a lalaki a raraemenna ti marikrikna ni baketna babaen ti panagdengngegna a naimbag kenkuana (Kitaen ti parapo 16) Bruno ken ti asawana a ni Tays nga ipaay ti atension a kasapulan ti tunggal maysa kadakua- da. Imbaga ni Bruno: "No awan ti kukuaenmi, idulinmi pay laeng dagiti selponmi tapno ma- enjoy-mi ti oras nga agkaduakami." 14 Ngem kasanon no saankayo a naragsak iti tiempo nga agkaduakayo? Siguro, agduma la ngamin ti paginteresanyo, wenno masuronkayo iti maysa ken maysa. Ania ti mabalinyo nga ara- miden? Lagipenyo ti apuy a nadakamat itay. Saan nga insigida a gumil-ayab dayta. Masapul nga in-inut a masungrodan iti babbabassit ket inton agangay, daddadakkelen a kayo. Umas- ping iti dayta, padasenyo pay la a rugian ti agkadua iti sumagmamano a minuto iti kada aldaw. Siguraduenyo a ti aramidenyo ket paka- ragsakanyo a dua, saan ket a pagrikkiaranyo. (Sant. 3:18) No mangrugikayo iti babbabassit, mapabarayo manen ti panaginnayatyo. AGRINNAEMKAYO 15 Ti panagraem ket napateg iti panagasawa. Kayarigan dayta ti oksihena a mangparangrang iti apuy. No awan ti oksihena, nalaka a maid- dep ti apuy. Umasping iti dayta, no awan ti panagrinnaem, nalaka a lumamiis ti panagin- nayat ti agassawa. Iti sabali a bangir, ti agas- sawa a mangikagkagumaan a mangipakita iti panagraem iti maysa ken maysa ket agtintinnu- 14. No saan a naragsak ti agassawa iti tiempo nga agka- duada, ania ti mabalin nga aramidenda? 15. Apay a napateg ti panagraem tapno agtalinaed a gu- milgil-ayab ti panaginnayat ti agassawa? 24 TI PAGWANAWANAN long tapno agtalinaed a gumilgil-ayab ti ayan- ayatda. Ngem laglagipentayo a ti napateg ket saan a ti panangipagarupmo nga ipakpakitam ti panagraem no di ket no marikrikna ti asa- wam a raraemem isuna. Nasurok a 25 a tawe- nen nga agassawa da Penny ken Aret. Imbaga ni Penny: "Gapu ta agrinrinnaemkami ken lakay- ko, ti pagtaenganmi ket napno iti ayat. Nawaya a maibagami iti tunggal maysa ti marikriknami ta ammomi a napateg ti opinion ti tunggal may- sa kadakami." No kasta, ania ti mabalin nga aramidem tapno maipariknam iti asawam a ta- laga a raraemem isuna? Usigentayo ti ulidan da Abraham ken Sara. 16 Impakita ni Abraham a raraemenna ni Sara. Inkabilanganna dagiti opinion ken rikrik- na ni Sara. Naminsan, mariribukan ni Sara, isu nga impeksana ti marikriknana nga uray la pi- nabasolna ni Abraham. Nakaunget kadi ni Ab- raham ken pinagsasawanna ni Sara? Saan. Am- mona a managpasakup ken supsuportaran ni Sara dagiti desisionna. Dimngeg kenkuana ni Abraham ken inkagumaanna a sinolbar ti prob- lema. (Gen. 16:5, 6) Ania ti masursurotayo? As- sawa a lallaki, adda autoridadyo a mangara- mid kadagiti desision para iti pamiliayo. (1 Cor. 11:3) Ngem maipakitayo nga ay-ayatenyo ni ba- ketyo no ikabilanganyo ti opinionna sakbay nga agdesisionkayo, nangruna no maapektaran isu- na iti dayta a desision. (1 Cor. 13:4, 5) No dad- 16. Ania ti masursuro dagiti assawa a lallaki iti ulidan ni Abraham? (1 Pedro 3:7) (Kitaen met ti ladawan.)
duma, baka mais-stress ti asawam ken nalabit kasapulan nga ipeksana ti marikriknana. Dum- dumngegka kadi a naimbag tapno maipakitam a raraemem ti marikriknana? (Basaen ti 1 Ped- ro 3:7.) Dandani 30 a tawenen nga agassawa da Angela ken Dmitry. Ilawlawag ni Angela no ka- sano nga ipakpakita ni lakayna a raraemen- na ti marikriknana: "Kanayon a nakasagana ni Dmitry a dumngeg kaniak no masuronak wen- no basta kayatko la nga ibaga ti marikriknak. Nakaan-anus kaniak, uray no saan a nasayaat no dadduma ti panagsasaok." 17 Raraemen idi ni Sara ni Abraham babaen ti panangsuportana kadagiti desision ni lakayna. (Gen. 12:5) Naminsan, nagdesision ni Abra- ham a pasangbayenna dagiti dina ninamnama a bisita. Imbagana ken Sara nga isardengna pay laeng ti ar-aramidenna ken mangisagana iti adu a tinapay. (Gen. 18:6) Dagus a nagtulnog ni Sara ken sinuportaranna ti desision ni Ab- raham. Assawa a babbai, matuladyo ni Sara no suportaranyo dagiti desision ni lakayyo. No aramidenyo dayta, patpatibkerenyo ti relasion- yo nga agassawa. (Basaen ti 1 Pedro 3:5, 6.) Inlawlawag ni Dmitry a nadakamat iti napala- bas a parapo no kasano nga iparparikna ken- kuana ni baketna ti panagraemna. Imbagana: "Ap-apresiarek dagiti panagregget ni Angela a mangsuportar kadagiti desisionko, uray no ag- duma dagiti opinionmi. No saan unay a na- sayaat ti resulta ti desisionko, saannak a kri- tikaren." Saan a narigat nga ayaten ti tao a mangraraem kenka! 18 Ita, kayat ni Satanas nga iddepen ti pana- ginnayat dagiti Kristiano nga agassawa. Ammo- na a no mapukaw dagiti agassawa ti ayatda iti maysa ken maysa, dita a mangrugi nga uma- dayoda ken Jehova. Ngem saan a maiddep ti pudno nga ayat! Sapay koma ta ti panaginnayat- yo nga agassawa ket kas iti ayat a nadeskribir iti Kanta ni Solomon! Kas agassawa, determinado- kayo koma a mangipangpangruna ken Jehova iti biagyo, mangiwaya iti tiempo nga agkadua- kayo, mangraem iti marikrikna ti asawayo, ken mangipaay kadagiti kasapulan ti tunggal maysa kadakayo. No ar-aramidenyo dagita, ti panaga- sawayo ket mangyeg iti pakaidayawan ni Jeho- va, Daydiay pagtataudan ti pudno nga ayat. Ken kas iti apuy a mabambantayan a naim- bag, agtultuloyto a gumilgil-ayab ti panaginna- yatyo. 17. Ania ti masursuro dagiti assawa a babbai iti ulidan ni Sara? (1 Pedro 3:5, 6) 18. Kasano a pagsayaatan dagiti agassawa no agtinnu- longda a pagtalinaeden a gumilgil-ayab ti panaginna- yatda? ANIA TI SUNGBATMO? ˛ Kasano a makatulong ti natibker a relasion ken Jehova tapno rumagsak ti panagasawa? ˛ Ania dagiti mabalin nga aramiden ti agassawa tapno masiguradoda nga adda tiempoda nga agkadua? ˛ Ania dagiti pamay-an a maipakita ti agassawa a raraemenda ti maysa ken maysa? KANTA 132 Maymaysatan
ARTIKULO 24 MAADAL NGA KANTA 84 Agserbi ken Tumulong iti Sadinoman ITI DAYTOY A PANAGADAL Masansan a maiparpareg- ta a mangaramidtayo ka- dagiti naespirituan a kalat. Ngem kasanon no nanga- ramidtayo iti napateg a ka- lat ngem marigrigatantayo a mangragpat iti dayta? Iti daytoy nga artikulo, adda dagiti suhestion a makatu- long no kasanotayo a ma- ragpat dagiti kalattayo. 26 Kayam a Ragpaten Dagiti Naespirituan a Kalatmo "Ditay koma sumuko nga agaramid iti nasayaat, ta iti naikeddeng a tiempo, agapittayto no ditay mabannog." - GAL. 6:9. ADDA kadin inaramidmo a naespirituan a kalat ngem marigatan- ka a mangragpat iti dayta? No wen, saan la a sika ti kasta. Kas pagarigan, kayat ni Philip a pasayaaten ti kalidad ken kasansan dagiti kararagna, ngem marigatan a mangiwaya iti tiempo nga agkararag. Kalat ni Erika ti agbalin a managsapsapa kadagiti ta- ripnong sakbay ti panangasaba; ngem masansan a maladaw latta. Namin-adu nga inkagumaan ni Tom 'a ˇs a basaen ti intero a Biblia. Imbagana: "Saanko idi a ma-enjoy ti agbasa iti Biblia. Namitlo a pinadasko, ngem kada makadanonak iti Levitico, agsardenga- kon." 2 No adda kalatmo ita ngem dimo pay naragpat, dika koma ma- upay. Masansan a tiempo ken panagporsegi ti kasapulan tapno maragpat uray ti simple a kalat. Kayatmo a maragpat latta dayta a kalat, ket dayta ti mangipakita nga ipatpategmo ti relasionmo ken Jehova ken kayatmo nga ited kenkuana ti kasayaatam. Ap- apresiaren ni Jehova ti panagporsegim. Siempre, dina ekspekta- ren ti ad-adu ngem iti kayam nga ited. (Sal. 103:14; Mik. 6:8) Isu a rasonable koma ti kalatmo, depende iti ipalubos ti kasasaadmo. No addan kalatmo, ania ti mabalinmo nga aramiden tapno ma- ragpatmo dayta? Pagsasaritaantayo ti dadduma a suhestion. NAPATEG TI DETERMINASION 3 Dakkel ti maitulong ti determinasion iti panangragpat kada- giti naespirituan a kalat. No determinado ti maysa a tao, napigsa KAIPAPANAN TI TERMINO: Ti naespirituan a kalat mabalin a ramanenna ti aniaman nga ikagkagumaam a parang-ayen wenno ragpaten tapno naan-anay a makapagserbi- ka ken Jehova ken maparagsakmo isuna. Kas pagarigan, mabalin a kalatmo a parang- ayen ti maysa a Nakristianuan a kualidad wenno pasayaaten ti maysa a paset ti panag- daydayawmo, kas iti panagbasa iti Biblia, personal a panagadal, wenno iti ministerio. 1. Ania a pakarigatan ti pakaipaspasanguan ti adu kadatayo? 2. Apay a ditay koma maupay no adda naespirituan a kalat a ditay pay na- ragpat? 3. Apay a napateg ti determinasion?
ti tarigagayna a mangragpat iti kalatna. Ti nga- rud determinasion ket kayarigan ti angin a ma- ngiduron iti sailboat wenno bangka nga addaan iti layag tapno makadanon iti destinasionna. No agtultuloy a napigsa ti angin, ti aglaylayag ket posible a makadanon iti destinasionna. Babaen ti napigsa nga angin, baka nasapsapanto pay a makadanon iti papananna. Umasping iti dayta, no nabilbileg ti determinasiontayo, dakdakkel ti posibilidad a maragpattayo dagiti kalattayo. "No determinadoka, lalo a porsegidoka," im- baga ti brother a ni David a taga-El Salvador. "Dimo ipalubos nga adda aniaman a manglap- ped kenka a mangragpat iti kalatmo." Ania nga- rud ti mabalinmo nga aramiden tapno nabilbi- leg ti determinasionmo? 4 Ikararagmo a bumileg ti determinasionmo. Ipaay ni Jehova ti espirituna tapno determina- doka a mangragpat iti kalatmo. (Basaen ti Fili- pos 2:13.) No dadduma, mangaramidtayo iti kalat ta ammotayo a masapul a dayta ti arami- dentayo. Nasayaat met ketdi dayta. Ngem baka saantayo a talaga a determinado a mangragpat iti dayta. Kasta ti kapadasan ti sister a ni Norina a taga-Uganda. Kalatna ti mangyadal iti Biblia, ngem saan a nabileg ti determinasionna. Nga- min, panagriknana, saan a nalaing a mangisu- ro. Ania ti nakatulong kenkuana? Inyestoriana: "Inaldaw nga inkararagko ken Jehova a papig- saenna ti tarigagayko a mangyadal iti Biblia. Inaramidko dagiti inkararagko, isu nga inasak ti abilidadko a mangisuro. Kalpasan ti sumagma- mano a bulan, nadlawko a pimmigsa ti tariga- gayko. Iti dayta met la a tawen, nakairugiak iti dua a panangyadal iti Biblia." 5 Utobem dagiti ar-aramiden ni Jehova para kenka. (Sal. 143:5) Inutob ni apostol Pablo ti nagpaiduma a kinaimbag ni Jehova kenkua- 4. Ania ti mabalintayo nga ikararag? (Filipos 2:13) (Kita- en met ti ladawan.) 5. Ania ti utobentayo tapno bumileg ti determinasion- tayo? IKARARAGMO A BUMILEG TI DETERMINASIONMO (Kitaen ti parapo 3-4) na. Dayta ti nangpabileg iti determinasionna nga aggaggaget para ken Jehova. (1 Cor. 15: 9, 10; 1 Tim. 1:12-14) No ad-adda met nga uto- bem dagiti ar-aramiden ni Jehova para kenka, mas determinadoka a mangragpat iti kalatmo. (Sal. 116:12) Usigentayo ti nakatulong iti sister a taga-Honduras tapno maragpatna ti kalatna nga agbalin a regular pioneer. Imbagana: "Pi- nampanunotko nga ay-ayatennak unay ni Jeho- va. Inyasidegnak iti ilina, ay-aywanan, ken prot- protektarannak. Gapu ta dagita ti ut-utobek, umun-uneg ti panagayatko kenkuana ken bu- milbileg ti determinasionko." 6 Agpokuska kadagiti bendision iti panangrag- pat iti kalatmo. Kitaentayo ti nakatulong iti na- dakamaten a ni Erika maipapan iti kalatna nga agbalin a managsapsapa. Imbagana: "Naami- risko idi a nagadu ti pakaikapkapisak gapu ta managladladawak iti ministerio. Ngem no na- sapsapaak a sumangpet, makomustak dagiti ka- kabsat ken makainnestoriak ida. Mangngegko met dagiti praktikal a suhestion a makatulong 6. Ania pay ti makatulong tapno bumileg ti determina- siontayo? MAYO 2023 27
tapno ma-enjoy ken mapasayaatko ti ministe- riok." Nagpokus ni Erika kadagiti bendision ti kinamanagsapsapa, ket naragpatna ti kalatna. Ania dagiti bendision a mabalin a pagpokusam? No ti kalatmo ket adda koneksionna iti panag- basa iti Biblia wenno panagkararag, panunotem no kasano a dayta ti mangpasinged iti pannaki- gayyemmo ken Jehova. (Sal. 145:18, 19) No ka- latmo a pasayaaten ti maysa a Nakristianuan a kualidad, panunotem no kasano a makatulong dayta tapno sumayaat ti relasionmo iti sabsaba- li. (Col. 3:14) Mangaramidka ngarud iti listaan ti amin a rason a kayatmo a ragpaten ti kalatmo. Kanayon a kitaem dayta a listaan. Imbaga ti na- dakamaten a ni Tom 'a ˇs: "No ad-adu ti rason a masapul a ragpatek ti kalatko, lalo a porsegi- doak a mangragpat iti dayta." 7 Makikaduaka kadagidiay mangparegta ken- ka. (Prov. 13:20) Kitaentayo ti nakatulong ken Julio ken ni baketna a mangragpat iti kalatda a palawaen ti ministerioda. Imbaga ni Julio: "Ti pinilimi a gagayyem ket dagiti nangsuporta iti kalatmi, isu a maibagami kadakuada ti kalatmi. 7. Ania ti nakatulong ken Julio ken ni baketna a mang- ragpat iti kalatda? IKAGUMAAM A RAGPATEN TI KALATMO (Kitaen ti parapo 8) 28 TI PAGWANAWANAN Adu kadakuada ti nakaragpaten iti kas kadagiti kalatmi, isu a makaitedda kadagiti makatulong a suhestion. Komkomustaen met dagiti gagay- yemmi dagiti planomi, ken pinaregtadakami idi kasapulanmi dayta." NO SAANTAYO A DETERMINADO 8 Ngem gagangay laeng nga adda dagiti aldaw a mariknatayo a saantayo a determinado. Kayat kadi a sawen dayta a saantayon a maragpat ti ka- lattayo? Saan. Kas panangyilustrar: Ti angin ket napigsa a puersa a mangiduron iti bangka nga addaan iti layag tapno makadanon iti destina- sionna. Ngem agduduma ti kapigsa ti angin, ken adda dagiti aldaw a mabalin nga awan ti pul-oy ti angin. Kaipapananna kadi a saanen a makaa- bante ti aglaylayag? Saan met ketdi. Kas pagari- gan, de motor ti dadduma a bangka nga adda la- yagna; adda met paggaud ti dadduma. Mabalin nga usaren dagita ti aglaylayag tapno makada- non iti destinasionna. Ti determinasiontayo ket mabalin a mayarig iti angin. Mabalin nga agdu- duma ti kapigsa ti determinasiontayo. Ken adda dagiti aldaw a mariknatayo a saantayo a deter- minado a mangragpat iti kalattayo. Isu a no rag- patentayo laeng ti kalattayo no mariknatayo a determinadotayo, baka saantay a pulos a ma- ragpat dayta. Ngem kas iti aglaylayag a mangpa- nunot kadagiti pamay-an tapno makadanon iti destinasionna, mabalintayo latta a ragpaten ti kalattayo uray no saantayo a determinado. Uray no agkasapulan dayta iti disiplina iti bagi, su- lit dagiti resultana. Sakbay a pagsasaritaantayo dagiti mabalintayo nga aramiden, sungbatanta- yo nga umuna ti saludsod a mabalin a tumaud. 9 Kayat ni Jehova a naragsak ken situtulokta- yo nga agserbi kenkuana. (Sal. 100:2; 2 Cor. 8. Ania ti mapasamak no satay la ragpaten ti maysa a kalat no determinadotayo? (Kitaen met ti ladawan.) 9. Masapul kadi nga itultuloytayo a ragpaten ti maysa a kalat uray no saantayo a determinado a mangragpat iti dayta? Ilawlawag.
9:7) Masapul kadi ngarud nga itultuloytayo a ragpaten ti maysa a naespirituan a kalat uray no saantayo a determinado a mangragpat iti day- ta? Kitaentayo ti ulidan ni apostol Pablo. Imba- gana: "Siiistrikto a disdisiplinaek ti bagik ken ad-adipenek." (1 Cor. 9:25-27, study note iti bersikulo 27, nwtsty) Pinilit ni Pablo ti bagina a mangaramid iti umiso uray no nariknana a saba- li ti pagannayasanna. Naragsakan kadi ni Jeho- va iti panagserbi ni Pablo? Wen! Ken ginunggo- naan ni Jehova gapu kadagiti panagreggetna. - 2 Tim. 4:7, 8. 10 Kasta met, maragsakan ni Jehova no maki- tana nga ikagkagumaantayo a ragpaten ti ka- lattayo uray no saantayo a marikna a determi- nadotayo a mangaramid iti dayta. Naragsak ta ammona nga uray no saantayo a kanayon a ma- gusgustuan nga aramiden ti maysa nga aktibi- dad, ar-aramidentayo dayta gapu ta ay-ayatenta- yo isuna. No kasano a binendisionan ni Jehova ni Pablo, bendisionanna met dagiti panagregget- tayo. (Sal. 126:5) Ken no mariknatayo ti pamen- dision ni Jehova, mabalin a mangrugi pay ketdin a mariknatayo nga inspiradotayo. Imbaga ti sis- ter a ni Lucyna a taga-Poland: "No dadduma, diak kayat ti rummuar a mangasaba aglalo no na- bambannogak. Ngem no napanak latta nangasa- ba, nakaragragsakak inton makaawidak." Pag- sasaritaantayo ngarud itan dagiti mabalintayo nga aramiden no saantayo nga inspirado. 11 Ikararagmo a makapagteppelka. Ti panag- teppel ket abilidad ti maysa a tao a mangkontrol iti rikna ken aramidna. Dayta a sao ket masansan a tumukoy iti pananglapped iti bagitayo a ma- ngaramid iti dakes. Ngem kasapulan met ti pa- nagteppel tapno makaaramidtayo iti naimbag, nangruna no narigat ti maysa a trabaho wenno saantayo a determinado a mangaramid iti dayta. 10. Ania dagiti pagsayaatan ti panangragpat iti kalat uray no saantayo a determinado? 11. Kasanonatayo a matulongan ni Jehova tapno ad- adda a makapagteppeltayo? Laglagipem, ti panagteppel ket paset ti bunga ti espiritu. Kiddawem ngarud ken Jehova ti nasan- tuan nga espirituna tapno ad-adda ken kanayon a makapagteppelka. (Luc. 11:13; Gal. 5:22, 23) Inlawlawag ni David a nadakamaten no kasano a nakatulong kenkuana ti panagkararag. Kayatna a mas regular ti personal a panagadalna. Imbaga- na: "Inkararagko ken Jehova a tulongannak tap- no kanayon a makapagteppelak. Iti tulongna, na- rugiak ti nasayaat nga eskediul ti panagadal ken kanayon a sursurotekon dayta." 12 Dimo urayen dagiti perpekto a kasasaad. Iti daytoy a lubong, awan a pulos dagiti perpekto a kasasaad ita. No urayentayo dagita, baka ditay pulos maragpat ti kalattayo. (Basaen ti Ecle- siastes 11:4.) Imbaga ti brother a ni Dayniel: "Awan dagiti perpekto a kasasaad. Datayo ti mangaramid kadagiti kasayaatan a kasasaad no la ket ta irugitayo dayta." Dinakamat ti brother a ni Paul a taga-Uganda ti maysa pay a rason a masapul a ditay agitantan: "No mangrugitayo iti laksid dagiti narigat a kasasaad, ik-ikkantayo ni Jehova iti rason tapno bendisionannatayo." - Mal. 3:10. 13 Mangrugika iti babassit. Mabalin a saantayo a determinado ta kasla narigat a ragpaten ti ka- lattayo. No kasta ti situasionmo, mabalin kadi a rugiam a ragpaten ti kalatmo iti babassit a pamay-an? No kalatmo a pasayaaten ti maysa a kualidad, rugiam nga ipakita dayta iti babassit a pamay-an. No met kalatmo a basaen ti intero a Biblia, mabalin nga irugim nga iyeskediul iti ab-ababa a tiempo ti panagbasam. Ni Tom 'a ˇs a nadakamat iti rugi ket marigatan idi a mangrag- pat iti kalatna a mangbasa iti intero a Biblia iti makatawen. Imbagana: "Naamirisko a sobra ga- yam ti kaadu ti inyeskediulko a basaek ngem iti kayak. Isu a pinadasko manen. Ngem ita, 12. Kasano a makatulong ti prinsipio ti Eclesiastes 11:4 tapno maragpattayo dagiti naespirituan a kalattayo? 13. Ania dagiti pagsayaatan ti panangirugi kadagiti ba- bassit a kalat? MAYO 2023 29
inyeskediulko nga agbasaak iti sumagmamano a bersikulo kada aldaw sa utobek dagita. Idi ina- ramidko dayta, na-enjoy-kon ti agbasa." Idi mas agen-enjoy-en ni Tom 'a ˇs', napapaut metten ti tiempo a panagbasana. Idi agangay, nabasana ti intero a Biblia. DIKA MAUPAY NO ADDA DAGITI LAPPED 14 Nakalkaldaang ta uray no determinado wenno disiplinadotayo, mabalin nga adda latta dagiti makalapped. Kas pagarigan, mabalin nga agawen dagiti "di ninamnama a pasamak" ti tiempo a kasapulan tapno maragpattayo ti ka- lattayo. (Ecl. 9:11) Mabalin a maipasangotayo iti pakarigatan a mangupay ken mangpakapuy kadatayo. (Prov. 24:10) Gapu ta imperpektota- yo, mabalin nga agkamalitayo isu a marigatan- tayo a mangragpat iti kalattayo. (Roma 7:23) Wenno baka nabambannogtayo laeng. (Mat. 26:43) Ania ti makatulong tapno mapagballi- Kitaen ti Teokratiko nga Eskuelaan ti Panagministro, p. 10-11, par. 4. libro a Magunggonaan iti Edukasion nga Ipaay ti 14. Ania dagiti mabalin a manglapped kadatayo? AG-ENJOY-KA ITI BIAHEM (Kitaen ti parapo 18) 30 TI PAGWANAWANAN giantayo ti maysa a lapped wenno di nasayaat a kasasaad? 15 Laglagipem a no adda lapped, dina kayat a sawen a saanmon a maragpat ti kalatmo. Ibaga ti Biblia a mabalin a maulit-ulit a mapasaranta- yo dagiti problema wenno pakarigatan. Ngem nalawag met nga ipakitana a mabalintay manen a ragpaten dagiti kalattayo, nangruna iti tulong ni Jehova. (Basaen ti Salmo 145:14.) Maipa- pan iti balligi, imbaga ti nadakamaten a brother a ni Philip: "Ti balligik ket saan a nakadepende iti kaadu ti tiempo a saanko a naragpat ti kalat- ko, no di ket no kasanon kaadu ti tiempo a rinu- giak manen a ragpaten ti kalatko." Imbaga met ti nadakamaten a ni David: "Para kaniak, dagiti lapped ken di nasayaat a kasasaad ket saan a problema no di ket gundaway tapno maipakitak nga ay-ayatek unay ni Jehova." Wen, no itultu- loymo a ragpaten ti kalatmo uray adda lapped, pampaneknekam ken Jehova a kayatmo a pa- 15. No adda lapped, kaipapananna kadi a saantayon a maragpat ti kalattayo? Ilawlawag. (Salmo 145:14)
ragsaken isuna. Sigurado a maragragsakan ni Jehova no makitkitana nga itultuloymo nga ika- gumaan a ragpaten ti kalatmo! 16 No adda lapped, panunotem ti masursurom iti dayta. Panunotem ti napasamak, ken isalud- sodmo iti bagim, 'Ania ti mabalinko nga arami- den tapno saanen a maulit dayta?' (Prov. 27:12) Ngem no dadduma, dagiti lapped ti mabalin a mangipakita a saan a realistiko ti maysa a kalat a kas iti impagaruptayo. No mariknam a ma- balin a kasta ti situasionmo, usigem manen ti kalatmo tapno maammuam no rasonable latta dayta para kenka. Saannaka nga ibilang ni Je- hova a palpak no saanmo a naragpat ti kalat a saan a posible a maragpatmo. - 2 Cor. 8:12. 17 Laglagipem dagiti nagapuanamon. Ibaga ti Para iti ad-adu nga impormasion, kitaen ti artikulo a "Mangi- keddengkayo Kadagiti Rasonable a Kalat ket Agrag-okayo" iti Hulio 15, 2008 a ruar Ti Pagwanawanan. Biblia a 'saan a nakillo ti Dios tapno lipatenna ti aramidmo.' (Heb. 6:10) Kastaka met koma. Panunotem dagiti nagapuanamon - kas iti pa- nagbalinmon a nasinged a gayyem ni Jehova, panangibagamon iti dadduma maipapan ken- kuana, wenno panagpabautisarmo. No kasano a rimmang-ayka idi ken naragpatmo dagiti naes- pirituan a kalatmo, maitultuloymo met ti ru- mang-ay agingga a maragpatmonto ti agdama a kalatmo. - Fil. 3:16. 18 Iti tulong ni Jehova, kayam a ragpaten ti kalatmo, kas iti aglaylayag a naragsak a ma- kadanon iti destinasionna. Ngem laglagipem, agen-enjoy met ti adu nga aglaylayag iti panag- biaheda. Iti umasping a pamay-an, kanayon nga ikagumaam a kitaen no kasano a tultulonganna- ka ni Jehova. Dayta ti makatulong tapno na- ragsakka bayat a ragragpatem dagiti kalatmo. (2 Cor. 4:7) No saanka a sumuko, ad-adunto pay a bendision ti maawatmo. - Gal. 6:9. 16. No adda lapped, ania ti masursurotayo? 17. Apay a masapul a laglagipentayo dagiti nagapuanan- tayon? 18. Ania ti masapul a tantandaanantayo bayat a ragrag- patentayo ti kalattayo? (Kitaen met ti ladawan.) BAYAT A RAGRAGPATENTAYO TI MAYSA A NAESPIRITUAN A KALAT, . . . ˛ ania ti mabalintayo nga aramiden tapno bumileg ti determinasiontayo? ˛ ania ti mabalintayo nga aramiden no saantayo a determinado? ˛ ania ti masursurotayo no adda dagiti lapped? KANTA 126 Agbantay, Bumileg, Di Sumuksuko
34567 May 2023 Vol. 144, No. 6 ILOKO ITI DAYTOY A RUAR Maadal nga Artikulo 20: Hulio 10-16 Pasayaatentayo ti Kalidad Dagiti Kararagtayo
Maadal nga Artikulo 21: Hulio 17-23 No Kasano a Sungsungbatan ni Jehova Dagiti Kararagtayo
Maadal nga Artikulo 22: Hulio 24-30 Itultuloytayo ti Magna iti "Dalan ti Kinasanto"
Maadal nga Artikulo 23: Hulio 31-Agosto 6 Pagtalinaeden a Gumilgil-ayab "ti Apuy ni Jah"
Maadal nga Artikulo 24: Agosto 7-13 Kayam a Ragpaten Dagiti Naespirituan a Kalatmo Tip iti Panag-research Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipapaay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. No kayatmo ti mangted iti donasion, bisitaem ti donate.jw.org. Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. The Watchtower (ISSN 0043-1087) May 2023 is published by Watch- tower Bible and Tract Society of New York, Inc.; Harold L. Corkern, Pres- ident; Mark L. Questell, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. ˘ 2023 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylva- nia. Printed in Japan. 2 8 14 20 26 32 TIP ITI PANAG-RESEARCH Dagiti Reperensia iti Watchtower ONLINE A LIBRARIA Makatulong dagiti reperensiami tapno maam- muam ti adu a nagduduma a topiko. Karaman kadagitoy a reperensia iti online ti Glossary, Pannakatarus iti Kasuratan, Giya iti Panagsu- kimat Para Kadagiti Saksi ni Jehova, ken ti Watch Tower Publications Index. Makatulong kenka ti search feature ti Watch- tower ONLINE A LIBRARIA tapno mausarmo dagiti reperensia. Bayat nga agta-type-ka iti search box nga "I-type ti Topiko," agparang dagiti suhestion iti baba ti box. Agparang ti sao a "Topiko" iti abay ti aniaman a sao a nailista kadagiti reperensia. Padasem: I-type-mo ti sao a "Jehova" iti search box (A). Piliem ti "Jehova" nga addaan iti sao a "Topiko" iti abayna (B). Makitamto dagiti nabirokan a kapada ti in-search-mo a sao manipud iti nadumaduma a reperensia. A B LADAWAN ITI AKKUB: Manipud 1919 C.E., minilionen a lallaki, babbai, ken ubbing ti nangpanaw iti Babilonia a Dakkel ken nangrugida a magna iti "Dalan ti Kinasanto" (Kitaen ti maadal nga artikulo 22, parapo 8) Bisitaen ti website a jw.org wenno i-scan ti code s L I - 5 0 3 2 w . 8 2 2 1 2 2