Kasatno nga usaren: a. Ilaok iti 2 a kutsara iti nasagat a likido (OHN) iti 1 litro a danum b. Mabalin met nga ilaok daytoy iti naisa- gana a IMO wenno FPJ concoction. Naglaok nga OHN ken IMO wenno FPJ c. I- spray kadagiti mula ken idiay daga. d. Dadduma pay nga pakausaran ti OHN Deodorizer Sanitizer Foot bath Department of Agriculture AGRICULTURAL TRAINING INSTITUTE Cordillera Administrative Region BSU Compound, La Trinidad, Benguet TeleFax: (074) 422-2375 email: RIENTAL ERBAL UTRIENT Iloko version OHN
Oriental Herbal Nutrient (OHN) Maysa nga natural a pangbugaw iti peste ken kas organic foliar fertilizer. Mausar manipud kinaganus iti mula agingga agbunga. Makatulong a mangpapigsa iti immune system dagiti mul-mula ken dengwen. Maysa nga importante a ramen iti makun-kuna nga natural a wagas ti panagtalon. Dagiti ramen/kasapulan: 3 kilos iti na-ukkisan ken na-tadtad a laya (1 kg.), bawang (1 kg.) ken sibuyas (1 kg.) 3 kilos muscovado sugar/molasses/crude sugar 1.5 litro kadagitoy nga sumaganad: Homemade wine/arak Homemade vinegar/suka weno 3 botelya a 2 x 2 gin wenno 1.5 L botelya a 4 x 4 Burnay, wenno dakkel a garapon Crude sugar Kasatno nga Aramiden Paglauken dagiti natadtad a laya, bawang ken sibuyas. Ikabil dagitoy iti uneg ti burnay wenno garapon. Inayon iti 3 kilos a muscovado sugar (molasses wenno crude sugar) ken iti 1.5 litro iti arak wenno "home-made" a suka. Akkuban ken talian diay ngarab ti burnay wenno garapon. Kabilan iti nagan ti nai-ferment, petsa ti panakaaramid ken petsa nga maharbest. Idulin iti nalinong, nalinis, ken katamtaman a temperatura a lugar ket bay-an a malungsot/marupsa wenno agferment iti 10 nga aldaw. Kalpasan iti 10 nga aldaw, sagaten dagiti nabuo nga likido/tutot. Ti umuna a harbest babaen ti panagsagat ket nasamay a para kadagiti dengwen. Laokan manen iti pareho nga sukat iti molasses wenno crude sugar, homemade nga arak weno suka para iti maikadua a fermentation. Ti mai-kadwa a sagat ket mayat para kadagiti mul- mula. Mabalin met a laokan daytoy iti kap-puros weno nabilag a sili, bunga iti neem tree, makabuhay, marigold ken bunga iti curry para iti nasam-samay nga epekto.


Ester 1:1 i Ester 1:6 Ester 1 Kadagidi aldaw a panagturay ni Ahasuero (daytoy ni Ahasuero a nagturay manipud India agingga iti Etiopia, kadagiti 127 a probinsia), 2 kadagidiay nga al-aldaw, nakatugaw ni Ari Ahasuero iti naarian a tronona iti palasiona idiay Susa. 3 Iti maikatlo a tawen a panagturayna, nangi- paay isuna iti padaya para kadagiti amin nga opisial ken adipenna. Kaduana ti armada ti Persia ken Media, dagiti natatakneng a tattao, ken dagiti gobernador dagiti probinsia. 4 Impakitana ti kinabaknang ti pagarianna ken ti dayaw iti dayag ti kinatan-okna iti adu nga al- aldaw, iti 180 nga aldaw. 5 Idi nalpasen dagitoy nga al-aldaw, nangipaay ti ari iti padaya a nagbayag iti pito nga aldaw. Daytoy ket para kadagiti amin a tattao nga adda iti palasio ti Susa, manipud iti katatan-okan agingga iti kanununumoan. Naangay daytoy iti paraangan ti minuyungan iti palasio ti ari. 6 Ti paraangan ti minuyungan ket naarkusan kadagiti kurtina a naaramid iti puraw a lupot ken lila nga addaan iti tali a lino ken lila, a nakabitin kadagiti singsing a pirak manipud iti adigi a marmol. Adda dagiti pagtugawan a balitok ken pirak iti pagbaddekan a nabaldusaan iti nangisit a bato, marmol, balay ti perlas, ken adda marisna a batbato.
Ester 1:7 ii Ester 1:14 7 Naidasar dagiti mainum kadagiti balitok a kopa. Tunggal kopa ket naidumduma, ket adda naiyeg nga adu nga arak ti ari gapu iti kina- manangited iti ari. 8 Ti panagiinom ket nagtultuloy kas panang- surot iti bilin, "Nasken nga awan ti pinnilitan." Imbilin ti ari kadagiti amin a trabahador ti pala- siona nga aramidenda ti aniaman a tarigagayan ti tunggal sangaili. 9 Nangangay met iti padaya ni Reyna Vasti para kadagiti babbai iti palasio ni Ari Ahasuero. 10 Iti maikapito nga aldaw, idi agragragsak ti puso ti ari gapu iti arak, imbagana kada Mehuman, Bizta, Harbona, Bigta, Abagta, Zetar, ken Carcas (dagiti pito nga opisial nga agserserbi kenkuana), 11 nga iyegda ni Reyna Vasti kenkuana a nakakorona. Kayatna nga ipakita kadagiti tattao ken kadagiti opisial ti kinapintasna, ta maka- pasiddaaw ti langana. 12 Ngem nagkedked ni Reyna Vasti a sumurot iti sao ti ari nga inyeg kenkuana dagiti opisial. Ket nakaunget unay ti ari; simged iti pungtot iti kaungganna. 13 Nakiuman ngarud ti ari kadagiti lallaki a mabigbigbig a masirib, a makaawat kadagiti panawen (ta daytoy iti pamuspusan iti ari no maipapan kadagiti isu amin a nalalaing iti linteg ken panangukom). 14 Ita dagiti nasinged kenkuana ket da Carsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena, ken Memucan, dagiti pito a prinsipe iti Persia ken Media. Mabalinda iti umasideg iti ari, ken
Ester 1:15 iii Ester 1:20 iggemda dagiti kangangatoan a akem iti pagar- ian. 15 "Kas panangtungpal linteg, ania ti maaramid kenni Reyna Vasti gapu ta saan isuna a nagtulnog iti bilin ni Ari Ahasuero, nga inyeg kenkuana dagiti opisial?" iti 16 Kinuna ni Memucan iti sangngoanan ti ari ken kadagiti opisial, "Saan laeng a maibusor iti ari ti biddut a naaramid ni reyna Vasti, ngem maibusor met kadagiti amin nga opisial ken amin a tattao nga adda kadagiti probinsia ni Ari Ahasuero. 17 Ta maamoanto dagiti amin a babbai ti inaramid ti reyna. Daytoyto ti pakaigapoan a tratoenda ti assawada nga addaan iti gura. Kunadanto, 'Imbilin iti ari nga iyegda ni reyna Vasti iti sangoananna, ngem nagkedked isuna.' 18 Sakbay nga agleppas daytoy nga aldaw dagiti nataktakneng a babbai iti Persia ken Media a nakangngeg iti daytoy a banag maipangep iti reyna ket ibagadanto met kadagiti amin nga Addanto nakaro a gura ken opisial pungtot. iti ari. 19 No makaay-ayo daytoy iti ari, mangipaulog isuna iti bilin nga aggapo kenkuana, ket ma- palubusan a maisurat daytoy kadagiti linteg iti Persia ken Medes, a saanto a mabaliwan, a saanton a makaasideg ni Vasti kenkuana. Ited koma ti ari ti saadna a kas reyna iti sabali a nasaysayaat ngem isuna. 20 Inton naipablaak ti bilin ti ari iti entero a nalawa a pagarianna, raemento amin dagiti babbai dagiti assawada, manipud iti katatan-
Ester 1:21 iv Ester 2:4 okan agingga iti kanunumoan." 21 Naay-ayo ti ari ken dagiti natatakneng a lallaki iti daytoy a balakad, ket inaramid ti ari kas insingasing ni Memucan. 22 Nangipatulod ti ari iti surat kadagiti amin a probinsia a masakupan iti pagarianna, iti tunggal probinsia iti bukodda a pannurat, ken iti tunggal tattao iti bukodda a pagsasao. Imbilinna nga amin a lallaki ket masapul nga isu iti amo iti bukodna a pagtaengan. Naited daytoy a bilin iti pagsasao iti tunggal tattao nga adda iti emperio. 2 1 Kalpasan dagitoy a banbanag, idi bim- maawen ti pungtot ni Ari Ahasuero, nalagipna ni Vasti ken ti inaramidna. Nalagipna met ti maipapan iti bilin nga inaramidna a maibusor kenkuana. 2 Ket kinuna dagiti agtutubo a lallaki nga agserserbi kenkuana, "Iti biang iti ari, adda koma maaramid a panagbirok kadagiti napipin- tas a birhen a babbalasang. 3 Mangdutok koma ti ari kadagiti opisial kadag- iti amin a probinsia iti pagarianna, a mangum- mong kadagiti amin a napipintas a birhen a babbalasang idiay harem iti palasio iti Susa. Maipaaywanda koma kenni Hegai, nga opisial ti ari, nga isu iti agay-aywan kadagiti babbai, ket bay-am isuna a mangted kadakuada kadagiti pagpapintas. 4 Ti balasang a makaay-ayo iti ari ti agbalin a reyna a kasukat ni Vasti. " Daytoy a balakad ket nagustoan iti ari, ket inaramidna ngarud daytoy.
Ester 2:5 v Ester 2:11 5 Adda maysa a Judio iti siudad ti Susa nga agnagan iti Mardokeo a putot a lalaki ni Jair a puto a lalaki ni Simei a puto a lalaki ni Kis, a Benjamita. 6 Naiyadayo isuna iti Jerusalem ta nairaman isuna kadagiti naitalaw a kas balud a kaduada Jehoiakim nga ari ti Juda, nga intalaw ni Nebu- cadnesar nga ari ti Babylonia. 7 Inay-aywananna ni Hadassa, dayta ket ni Ester, a puto a babai ti ulitegna, gapu ta awan ti ama wenno inana. Napintas ti pammagi ti balasang ken makaay-ayo ti langana. Inbilang isuna ni Mardokeo a kas bukodna a putot a babai. 8 Idi a naipakaammo ti bilin ken linteg ti ari, adu a babbalasang ti naiyeg iti palasio ti Susa. Naipaaywanda kenni Hegai. Naipan met ni Ester iti palasio ti ari ken naipaaywan kenni Hegai, ti mangay-aywan kadagiti babbai. 9 Naay-ayo ti balasang ni Hegai, ket nagun- odna ti paborna. Dagus nga impaayanna kadagiti pagpapintas ken iti bingayna a taraon. Nangidutok isuna kenkuana kadagiti pito nga adipen a babbai a naggapo iti palasio ti ari, ket inkabilna isuna ken dagiti adipen a babbai iti kasasayaatan a paset iti balay dagiti babbai. 10 Awan ti siasinoman a nangibagaan ni Ester no siasino dagiti tattao wenno kakabagianna, ta imbilin kenkuana ni Mardokeo a saanna nga ibagbaga. 11 Inaldaw nga agsubli subli ni Mardokeo iti paraangan ti balay dagiti babbai, tapno maamoanna no ania ti mapaspasamak kenni
Ester 2:12 vi Ester 2:17 Ester, ken no ania iti mabalin a maaramid kenkuana. 12 Idi dimteng ti batang ti tunggal babai a mapan kenni Ari Ahasuero - kas panagtulnog kadagiti annuruten para kadagiti babbai, lip- pasen ti tunggal babai ti sangapulo ket dua a bulan a panagpapintas, innem a bulan nga agusarda iti lana ti mira, ken innem a bulan nga agusarda ti pabanglo ken pagpapintas - 13 inton mapan ti balasang iti ayan ti ari, maipaay kenkuana aniaman a tarigagayanna manipud iti balay dagiti babbai, nga itugotna iti palasio. 14 Sumrek isuna iti rabii, ket iti kabigatanna agsubli isuna iti maikadua a balay dagiti babbai, ken iti panangaywan ni Saasgas, ti opisial iti ari, a mangay- aywan kadagiti assawa iti ari. Saan isuna nga agsubli iti ari malaksid no naliwliwa kenkuana ti ari ket paayabanna manen isuna. 15 Ita dimteng ti tiempo ni Ester (putot a babai ni Abihail, ti uliteg ni Mardokeo, a nangala kenkuana a kas bukodna a putot a babai) a mapan iti ayan ti ari, awan iti aniaman a kiniddawna no di, ti insingasing ni Hegai nga opisial ti ari a mangay-aywan kadagiti babbai. Ita nagun-od ni Ester ti pabor dagiti amin a nakakita kenkuana. 16 Naiyeg ni Ester iti pagtaengan ni Ari Aha- suero iti maikasangapulo a bulan, a bulan ti Tebeth, iti maikapito a tawen iti panagturayna. 17 Inayat ti ari ni Ester a nalablabes ngem kadagiti amin a babbai, ket nagun-od ni Ester ti pabor ken panagayat iti sangoanan ti ari, a
Ester 2:18 vii Ester 2:23 nalablabes ngem kadagiti amin a birhen, isu nga inkabil ti ari ti korona ti reyna iti ulo ni Ester ket insaad ti ari ni Ester a reyna a kasukat ni Vasti. 18 Nangangay ti ari iti dakkel a padaya para kadagiti amin nga opisial ken kadagiti adipenna, "Padaya ni Ester," ket impaayna ti tulong kadag- iti probinsia manipud kadagiti naibayad a buis. Nangited pay isuna kadagiti sagut a nabuyugan iti kinaimbag. 19 Ita, idi sangsangkamaysa a naummong ma- nen dagiti birhen iti maikadua a tiempo, nakatu- gaw ni Mardokeo iti ruangan ti palasio ti ari. 20 Saan pay nga imbaga ni Ester iti siasinoman iti maipanggep kadagiti kakabagianna wenno tattaona, a kas imbilin ni Mardokeo kenkuana. Intuloyna a tinungpal ti balakad ni Mardokeo, a kas inaramidna idi inaywananna isuna. 21 Kadagidiay nga al-aldaw, kabayatan nga agtugtugaw ni Mardokeo iti ruangan ti palasio ti ari, dua kadagiti opisyal ti ari ti nakaunget, da Bigtana ken Teres, a mangbanbantay iti ruangan iti ari, ket pinanggepda a dangran ni Ari Ahasuero. 22 Idi naiparangarang dayta a banag kenni Mardokeo, imbagana kenni Reyna Ester, ket nakisarita ni Ester iti ari babaen iti nagan ni Mardokeo. 23 Nasukimat ken napaneknekan ti damag, ket nabitay nga agpada dagiti dua a lallaki. Naisurat ti pasamak Iti Libro Iti Pakasaritaan iti imatang iti ari.
Ester 3:1 viii Ester 3:7 3 1 Kalpasan dagitoy a banbanag, impangato ni Ari Ahasuero ti saad ni Haman a putot ni Hamedata nga Agagita, ket naisaad ti turayna a nangatngato ngem kadagiti amin nga opisial a kaduana. 2 Dagiti amin nga adipen iti ari nga adda iti ruangan ti palasio ti ari ket kankanayon nga agparintumeng ken agpakleb iti sangoanan ni Haman, kas iti imbilin ti ari nga aramidenda. Ngem saan a nagparitumeng wenno nagpakleb ni Mardokeo. 3 Ket kinuna dagiti adipen ti ari nga adda iti ruangan ti palasio ti ari kenni Mardokeo, "Apay a salsalungasingem ti bilin iti ari?" 4 Inaldaw-aldaw a katkatungtungenda isuna, ngem nagkedked isuna nga agtulnog iti kalik- agumda. Isu a nakitungtongda kenni Haman tapno makita no agtalinaed latta ti banag maipanggep kenni Mardokeo, ta imbagana kadakuada nga isuna ket maysa a Judio. 5 Idi nakita ni Haman a saan a nagparintumeng ken nagtamed ni Mardokeo kenkuana, naka- pungtot ni Haman. 6 Kinagurana ti kapanunutan a ni Mardokeo laeng ti mapapatay, ta imbaga dagiti adipen ti ari no siasino dagiti tattao ni Mardokeo. Kayat ni Haman a mapukaw dagiti amin a Judio, dagiti tattao ni Mardokeo, nga adda iti entero a pagarian ni Ahasuero. 7 Iti umuna a bulan (a bulan ti Nisan), iti maikasangapulo ket dua a tawen ni Ari Aha- suero, adda iti nangipuruak iti Pur - dayta ket
Ester 3:8 ix Ester 3:12 nagbibinnunotda - iti sangoanan ni Haman - binnunotan para iti tunggal aldaw ken bulan, tapno makapilida ti aldaw ken bulan - agingga a napilida ti maikasangapulo ket dua a bulan (ti bulan iti Adar). 8 Ket kinuna ni Haman kenni Ari Ahasuero, "Adda iti bunggoy dagiti tattao a naiwaras ken naibunong kadagiti amin a probinsia iti pa- gariam. Dagiti lintegda ket naidumduma kadag- iti sabali a tattao, ket saanda a salsaluadan dagiti linteg ti ari, isu a saan a maiparbeng a palubosan ida iti ari nga agtalinaed. 9 No makaay-ayo daytoy iti ari, mangitedka iti bilin a papatayen isuda, ket mangtimbangak iti sangapulo a ribo a talento ti pirak a maipaima kadagidiay mangay-aywan kadagiti sanikua ti ari, tapno ikabilda daytoy iti pangiduldulinan ti kinabaknang ti ari." 10 Ket inuksot ti ari iti pagtatak a singsing manipud iti imana ket intedna daytoy kenni Haman a putot ni Hamedata nga Agagita, a kabusor dagiti Judio. 11 Kinuna ti ari kenni Haman, "Kitaekto a maisubli kenka ken kadagiti tattaom ti kuarta. Aramidemto ti aniaman a kalikagummo iti day- toy." 12 Ket napaayaban dagiti eskriba ti ari iti maikasangapulo ket tallo nga aldaw ti umuna a bulan, ket ti linteg a naglaon kadagiti amin nga imbilin ni Haman ket naisurat para kadagiti gobernador dagiti probinsia ti ari, dagidiay nga adda iti amin a probinsia, kadagiti gobernador iti nadumaduma a tattao, ken kadagiti opisial
Ester 3:13 x Ester 4:2 dagiti amin a tattao, iti tumunggal probinsia iti bukodda a pannurat, ken iti tumunggal tattao iti bukodda a pagsasao. Naisurat daytoy iti nagan ni Ari Ahasuero ken napasingkedan babaen iti singsingna. 13 Dagiti kasuratan ket naipatulod ken naiyawat kadagiti amin a probinsia iti ari, tapno pukawen, papatayen, ken dadaelen amin dagiti Judio, manipud iti kaubingan agingga iti kalakayan, ubbing ken babbai, iti maysa nga aldaw - iti maikasangapulo ket tallo nga aldaw iti maikasangapulo ket dua a bulan (a bulan ti Adar) - ken tapno samsamenda dagiti sanikuada. 14 Ti kopya ti surat ket naaramid a linteg iti tunggal probinsia. Naipakaamo kadagiti amin a tattao iti tunggal probinsia a nasken nga agsaganada para iti daytoy nga aldaw. 15 Rimuar ken nagap-apura dagiti mensahero a nangiwaras iti bilin ti ari. Naiwaras met ti bilin iti palasio ti Susa. Nagtugaw nga agin-inum ti ari ken ni Haman, ngem mariribukan ti siudad ti Susa. 4 1 Idi naammoan amin ni Mardokeo ti naaramid, rinay-abna ti pagan-anayna ket nagkawes iti nakirsang a lupot ken nagikabil kadagiti dapo. Napan isuna iti tengnga ti siudad, ket naganug-og isuna iti napigsa ken nasaem. 2 Nagpatingga laeng isuna iti ruangan ti palasio ti ari, gapu ta awan ti mapalubusan nga sumrek a nakakawes iti nakirsang a lupot.
Ester 4:3 xi Ester 4:8 3 Kadagiti amin a probinsia a nakadanunan ti bilin ken linteg ti ari, adda iti kasta unay a panagladingit kadagiti Judio, a nabuyogan iti panagayunar, panagsangit, ken panagladingit. Adu kadakuada iti nagidda iti nakirsang a lupot ken kadagiti dapo. 4 Idi napan dagiti babbalasitang ken dagiti adipen ni Ester nga imbaga kenkuana, na- gledaang ti reyna. Nangipatulod isuna iti lupot a pagkawes ni Mardokeo (tapno ussobenna ti nakirsang a lupot), ngem saanna nga inawat dagitoy. 5 Ket pinaayaban ni Ester ni Hatak, maysa kadagiti opisial ti ari, a nadutokan nga agserbi Binilinna isuna a mapan kenni kenkuana. Mardokeo tapno ammoenna ti napasamak ken no ania ti kayatna a sawen iti ar-aramidenna. 6 Napan ngarud ni Hatak iti ayan ni Mardokeo iti plasa iti siudad iti sangoanan iti ruangan ti palasio ti ari. 7 Impadamag ni Mardokeo kenkuana amin a napasamak kenkuana, ken no mano ti bilang ti pirak nga ingkari ni Haman a maikilo ken maikabil iti pagiduldulinan iti kinabaknang ti ari tapno maibilin a mapapatay dagiti Judio. 8 Nangted pay ni Mardokeo kenni Hatak iti kopya ti bilin a naited iti Susa para iti pan- nakadadael dagiti Judio. Inaramidna daytoy tapno ipakita ni Hatak daytoy kenni Ester, ken tapno maitedna kenni Ester ti pagrebbengan a mapan iti ari tapno agkiddaw iti paborna, ken makipagpakpakaasi kenkuana para kadagiti tattaona.
Ester 4:9 xii Ester 4:16 9 Napan ngarud ni Hatak ken imbagana kenni Ester ti imbaga ni Mardokeo. 10 Kalpasanna nakisarita ni Ester kenni Hatak ket imbagana nga agsubli isuna kenni Mardokeo. 11 Kinuna ni Ester, "Amin dagiti adipen ken dagiti tattao kadagiti probinsia ti ari ket ammoda a siasinoman a lalaki wenno babai iti mapan iti akin uneg a paraangan ti ari a saan a napaaya- ban, adda iti maymaysa laeng a linteg: a masapul a mapapatay isuna-malaksid iti siasinoman a pangiturungan ti ari ti balitok a setro tapno agbiag dayta a tao. Saanak a napaayaban a mapan iti ayan ti ari kadagitoy tallo-pulo nga aldaw." 12 Isu nga impadamag ni Hatak kenni Mar- dokeo dagiti imbaga ni Ester. 13 Sinungbatan ni Mardokeo daytoy a men- sahe: "Saanmo a panunoten nga iti palasio ti ari, ket makalibaskanto ngem kadagiti dadduma a Judio. 14 No agtalinaedka a naulimek kadagitoy a tiempo, aggapu iti sabali a lugar ti tulong ken panangispal kadagiti Judio, ngem sika ken ti balay ni amam ket mapukawto. Siasino ti makaammo a nalabit a naitan-okka a reyna para iti kastoy a gundaway?" 15 Kalapasanna, impatulod ni Ester daytoy a mensahe kenni Mardokeo, 16 "Mapanka, ummongem dagiti amin a Judio nga agnanaed iti Susa, ket agayunarkayo para kaniak. Saankayo a mangan wenno uminum iti tallo nga aldaw, ti rabii wenno aldaw. Dagiti babbalasitangko ken siak ket agayunar iti isu
Ester 4:17 xiii Ester 5:6 met laeng a wagas. Ket mapanakto iti ayan ti ari, uray no maibusor daytoy iti linteg. Ket no mapukawak, mapukawak." 17 Napan ni Mardokeo ket inaramidna amin nga imbaga ni Ester nga aramidenna. 5 1 Kalpasan iti tallo nga aldaw, inkawes ni Ester ti pagan-anayna kas reyna ken napan nagtakder iti akin uneg a paraangan ti palasio ti ari, iti sangoanan iti balay ti ari. Nakatugaw ti ari iti tronona iti balayna, a nakasango iti pagserkan iti balay. 2 Idi nakita ti ari a nakatakder ni reyna Ester iti paraangan, naay-ayo ti ari kenkuana. Impaturongna kenni Ester ti balitok a setro nga adda iti imana. Immasideg ngarud ni Ester ket sinagidna ti murdong ti setro. 3 Ket kinuna ti ari kenkuana, "Ania iti kayatmo, Reyna Ester? Ania iti kiddawem? Agingga iti kagudua ti pagariak, ket maipaayto kenka." 4 Kinuna ni Ester, "No makaay-ayo daytoy iti ari, umay koma ita nga aldaw ti ari ken ni Haman iti padaya nga insaganak para iti ari." 5 Ket kinuna ti ari, "Iyegyo a dagus ni Haman, tapno maaramid ti imbaga ni Ester." Napan ngarud ti ari ken ni Haman iti padaya nga insagana ni Ester. 6 Idi naidasaren ti arak iti padaya, kinuna ti ari kenni Ester, "Ania ti dawatem? Maipaay daytoy kenka. Ania iti kiddawem? Agingga iti kaguddua ti pagarian, maipaayto kenka."
Ester 5:7 xiv Ester 5:13 7 Simmungbat ni Ester, "Ti dawat ken kid- dawko ket daytoy, 8 no makasarakak iti pabor iti imatang ti ari, ken no maay-ayo ti ari a mangipaay iti dawatek ken padayawanna ti kiddawek. Umay koma ti ari ken ni Haman iti padaya nga isaganakto para kadakayo inton bigat, ket sungbatakto ti saludsod ti ari." 9 Rimmuar ni Haman iti dayta nga aldaw a naragsak ken agragrag-o iti pusona. Ngem idi nakita ni Haman ni Mardokeo iti ruangan ti palasio ti ari a saan man laeng a timmakder wenno nagkentayeg iti sangoananna nga addaan iti panagbuteng, napnoan isuna iti gura a maibu- sor kenni Mardokeo. 10 Nupay kasta, nagteppel ni Haman ket nagawid iti balayna. Inayabanna dagiti gagayyemna ket naguummongda, a kaduada ni Zeres nga asawana. 11 Imbinsa-binsa ni Haman kadakuada ti kina- dayag dagiti kinabaknangna ken ti bilang dagiti adu a putotna a lallaki, no kasano a nangat-ngato isuna kadagiti amin nga opisial ken kadagiti adipen ti ari. 12 Kinuna ni Haman, "Uray ni Reyna Ester ket awan ti sabali nga inawisna no di laeng siak a kadua ti ari a napan timmabuno iti padaya nga insaganana. Ken uray inton bigat inawisnak manen a kadua ti ari. 13 Ngem amin dagitoy a mapadpadasak ket awan serserbina kaniak, agingga a makitkitak ti Judio a ni Mardokeo a nakatugaw iti ruangan ti palasio ti ari."
Ester 5:14 xv Ester 6:5 14 Ket kinuna ni Zeres nga asawana kenni Haman ken kadagiti amin a gagayyemna, "Mang- paaramidkayo kadakuada iti pagbitayan a lima- pulo a kubit ti kangatona. Inton bigat katung- tongenyo ti ari a bitayenda ni Mardokeo iti daytoy. Ket mapanka a siraragsak a kadua ti ari iti padaya. " Naay-ayo ni Haman iti daytoy, ket impaaramidna ngarud ti pagbitayan. 6 1 Iti dayta a rabii, saan a makaturog ti ari. Im- paiyegna kadagiti adipenna dagiti nakaisuratan dagiti pasamak iti panagturayna, ket naibasa dagitoy iti napigsa iti ari. 2 Nasarakan a nakalanad ditoy nga imbaga ni Mardokeo ti maipanggep kada Bigtana ken Teres, dua kadagiti opisial ti ari a nangbantay iti pagserrekan, a nangpadas a mangdangran kenni Ari Ahasuero. 3 Sinaludsod ti ari, "Ania ti naaramid a kas pammadayaw wenno panangbigbig kenni Mar- dokeo para iti panangaramid iti daytoy?" Ket kinuna dagiti adipen ti ari nga agtutubo a lallaki, "Awan ti naaramid para kenkuana." 4 Kinuna ti ari, "Siasino ti adda iti paraangan?" Ita, nakastreken ni Haman iti akinruar a paraan- gan iti balay ti ari tapno makisarita kenkuana maipanggep iti panangibitin kenni Mardokeo iti pagbitayan nga insaganana para kenkuana. 5 Kinuna dagiti adipen ti ari kenkuana, "Agtak- takder ni Haman iti paraangan." Kinuna ti ari, "Pastrekenyo isuna."
Ester 6:6 xvi Ester 6:12 6 Idi nakastreken ni Haman, kinuna ti ari kenkuana, "Ania ti rumbeng a maaramid para iti tao a pakaragsakan ti ari a padayawan?" Ita, kinuna ni Haman iti pusona, "Siasino ngay ti pakaragsakan ti ari a padayawan nga ad-adda ngem siak?" 7 Kinuna ni Haman iti ari, "Para iti tao a pakaragsakan iti ari a padayawan, 8 maiyeg koma ti kagay ti ari, kawes nga insuot ti ari, ken maysa a kabalio a naglugananen ti ari ken parabawan ti ulona iti guarnasion. 9 Ket maipaima dagiti kagay ken ti kabalio iti maysa kadagiti katataknengan nga opisial ti ari. Palubosam a kawesanda ti tao a pakaragsakan ti ari a padayawan, ken maiparada isuna a nakalu- gan iti kabalio kadagiti dalan ti siudad. Paiwara- gawagmo kadakuada iti sangoananna, 'Daytoy ti maaramid iti siasinoman a pakaragsakan ti ari a padayawan!'" 10 Ket kinuna ti ari kenni Haman, "Darasem, alaem dagiti kagay ken ti kabalio, a kas kinunam, ket aramidem daytoy kenni Mardokeo a Judio nga agtugtugaw iti ruangan ti ari. Saanka nga agkurang iti uray maysa kadagiti aniaman nga imbagam." 11 Innala ngarud ni Haman ti kagay ken ti kabalio. Kinawesanna ni Mardokeo ken im- paradana isuna a nakalugan iti kabalio kadagiti dalan ti siudad. Inwaragawagna iti sangoanan ni Mardokeo, "Daytoy ti maaramid iti tao a pakaragsakan ti ari a padayawan!" 12 Nagsubli ni Mardokeo iti ruangan ti balay ti ari. Ngem nagdardaras ni Haman a napan iti
Ester 6:13 xvii Ester 7:4 balayna, agladladingit, a naabbongan ti ulona. 13 Imbaga ni Haman kenni Zeres nga asawana ken kadagiti amin a gagayyemna ti amin a napasamak kenkuana. Ket kinuna dagiti lallaki a mabigbigbig gapu iti kinasiribda ken ni Zeres nga asawana kenkuana, "No ni Mardokeo a nakarugiam a matnag ket Judio, saanmo isuna nga abaken, ngem awan duadua a matnagkanto iti sangoananna. 14 Kabayatan ti pannakitungtongda kenkuana, simmangpet dagiti opisial ti ari. Nagdardarasda a nangitugot kenni Haman iti padaya nga in- sagana ni Ester. 7 1 Napan ngarud ti ari ken ni Haman iti padaya ni Ester. 2 Iti daytoy a maikadua nga aldaw, kabayatan nga idasdasarda ti arak, kinuna ti ari kenni Ester, "Ania ti dawatmo, Reyna Ester? Maipaayto daytoy kenka. Ania ti kiddawmo? Agingga iti kagudua ti pagarian, maipaayto daytoy." "No nakasarakak iti pabor kadagiti matam, ari, ken no makaay-ayo daytoy kenka, ipalubosmo a maited kaniak ti biagko - daytoy ti dawatko, ken kiddawek met daytoy para kadagiti tattaok. 4 Ta nailakokami, siak ken dagiti 3 Ket simmungbat ni Reyna Ester, tattaok, tapno madadael, mapapatay, ken mapukaw. No nailakokami laeng iti pannakatagabu, a kas tagabu a lallaki ken babbai, agulimekak latta koman ta saan nga umno a rengrengen ti ari gapu laeng iti kastoy a riribuk."
Ester 7:5 xviii Ester 7:10 5 Ket kinuna ni Ari Ahasuero kenni Ester a reyna, "Siasino isuna? Sadino ti ayan dayta a tao a natured a nangpanunot tapno aramidenna ti kasta a banag?" 6 Kinuna ni Ester, "Ti naunget a lalaki, dayta a kabusor, ket daytoy managdakdakes a ni Haman!" Ket kasta unay ti buteng ni Haman iti sangoanan ti ari ken ti reyna. 7 Sipupungtot a timmakder ti ari gapu iti panaginomna iti arak iti dayta a pannangan ket napan iti minuyongan ti palasio, ngem nagtali- naed ni Haman tapno agpakaasi kenni Reyna Ester para iti biagna. Nadlawna nga ikedkedden- gen ti ari ti didigra a maibusor kenkuana. 8 Kalpasanna, nagsubli ti ari iti siled manipud iti minuyongan ti palasio a nakaidasaran ti arak. Nakapakleb ni Haman iti sofa nga isu ti ayan ni Ester. Kinuna ti ari, "Ramesenna kadi ti reyna iti imatangko, iti bukodko a balay?" Apaman a naisao ti ari daytoy, inabungotan dagiti adipen ti rupa ni Haman. 9 Ket kinuna ni Harbona, a maysa kadag- iti ari, "Maysa a iti opisial nga agserserbi pagbitayan a lima a cubico ti kangatona ti nakatakder iti abay ti balay ni Haman. Inaramidna daytoy para kenni Mardokeo, day- diay a nagsarita tapno masalakniban ti ari." Kinuna ti ari, "Bitayenyo isuna sadiay." 10 Isu nga imbitinda ni Haman iti pagbitayan Ket nga insaganana para kenni Mardokeo. bimmaaw ti pungtot ti ari.
Ester 8:1 xix Ester 8:6 8 1 Iti dayta nga aldaw, inted ni Ari Ahasuero kenni Reyna Ester ti sanikua ni Haman, a kabu- sor dagiti Judio. Ken nangrugi a nagserbi ni Mardokeo iti ari, ta imbagan ni Ester no ania ti pakainaigan ni Mardokeo kenkuana. 2 Inuksot ti ari ti singsingna nga adda pagse- liona, a binabawina manipud kenni Haman, ket intedna daytoy kenni Mardokeo. Dinutokan ni Ester ni Madokeo a mangimaton iti sanikua ni Haman. 3 Kalpasanna, nakisarita manen ni Ester iti ari. Nagpakleb isuna iti daga ken nagsan- git kabayatan ti panangpakpakaasina kenkuana tapno gibusenna ti dakes a panggep ni Haman a kaputotan ni Agag, ti gandat nga insaganana a maibusor kadagiti Judio. 4 Ket inturong ti ari ti balitok a setro kenni Ester; bimmangon isuna ken nagtakder iti san- goanan ti ari. 5 Kinunana, "No makaayo daytoy iti ari, ken no nakasarakak iti pabor iti panagkitam, no ti banag ket agparang a nalinteg iti sangoanan ti ari, ken no makaay-ayoak kadagiti matam, palubosam a maysa a bilin ti maipaulog iti nagan ti ari a mangwaswas kadagiti surat nga insurat ni Haman nga anak a lalaki ni Hamedata nga Agagita, dagiti surat nga insuratna tapno dadaelenna dagiti Judio nga adda kadagiti amin a probinsia ti ari. 6 Ta kasano a maituredko a kitaen ti didi- gra a mapasamak kadagiti tattaok? Kasano a maibturak a buyaen ti pannakadadael dagiti
Ester 8:7 xx Ester 8:10 kakabagiak?" 7 Kinuna ni Ari Ahasuero kenni Reyna Ester ken kenni Mardokeo a Judio, "Kitaenyo, intedkon kenni Ester ti balay ni Haman, ken imbitinda isuna iti pagbitayan, gapu ta rautenna koma dagiti Judio. 8 Mangisuratkayo iti sabali a bilin a maipaulog iti nagan ti ari para kadagiti Judio, ken dep- pelanyo daytoy iti selio babaen iti singsing ti ari. Ta ti bilin a naipaulog iti nagan ti ari a naisuraten ken nadeppelanen iti selio babaen iti singsing ti ari ket saanen a mabalin a mawaswas." 9 Kalpasanna, naayaban dagiti eskriba ti ari iti dayta a kanito, iti maikatallo a bulan, nga isu ti bulan ti Sivan, iti maika-23 nga aldaw ti bulan. Maysa a bilin ti naipaulog iti nagan ti ari ti naisurat a naglaon iti amin nga imbilbilin ni Mardokeo maipapan kadagiti Judio. Naisurat daytoy para kadagiti gobernador dagiti probin- sia, kadagiti gobernador ken kadagiti opisial dag- iti probinsia a masarakan manipud idiay India agingga idiay Etiopia, kadagiti 127 a probinsia, iti tunggal probinsia a naisurat iti bukodda a panagsurat, ken kadagiti tribu dagiti tattao iti pagsasaoda, ken kadagiti Judio kadagiti bukodda a panagsurat ken pagsasao. 10 Nangisurat ni Mardokeo iti nagan ni Ari Ahasuero ken dineppelanna daytoy iti singsing ti ari a pagselio. Impatulodna dagiti surat babaen kadagiti para itulod kadagiti surat nga agluglu- gan kadagiti napapartak a kabalio a nausar para iti panagserbi iti ari, a naiyanak manipud iti kuadra ti ari.
Ester 8:11 xxi Ester 8:17 11 Inted ti ari kadagiti Judio nga adda iti tunggal siudad ti pammalubos nga aguummong ken agkaykaysa a mangsalakib kadagiti biagda; a mangkisap, mangpapatay, ken mangdadael iti aniaman nga armada manipud kadagiti aniaman a tattao wenno probinsia a mabalin a mangraut kadakuada, kadagiti annakda, agraman kadag- iti babbai, wenno kadagiti mangtakaw kadagiti sanikuada. 12 Maipatungpal daytoy kadagiti amin a iti maika-13 nga probinsia ni Ari Ahasuero, aldaw ti maika-12 a bulan, nga isu ti bulan ti Adar. 13 Ti kopia ti bilin a naipaulog iti nagan ti ari ket maited a kas linteg ken maipablaak kadagiti amin a tattao. Masapul a sisasagana dagiti Judio nga agibales kadagiti kabusorda iti dayta nga aldaw. 14 Isu a naglugan dagiti para itulod kadagiti surat kadagiti kabalio ti ari a maus-usar iti panagserbi iti ari. Napanda nga awan taktakna. Ti bilin a naipaulog iti nagan ti ari ket naited met manipud iti palasio idiay Susa. 15 Kalpasanna, pimmanaw ni Mardokeo iti imatang ti ari a nakakawes iti naarian a pagan- anay nga asul ken puraw, nga addaan iti nadayag a korona a balitok ken maris-ube a kagay a naaramid iti kasasayaatan a lino. Ket nag- pukkaw ken nagragsak ti siudad ti Susa. 16 Naaddaan dagiti Judio iti lawag ken ki- naragsak, rag-o ken dayaw. 17 Kadagiti amin a probinsia ken kadagiti amin a siudad, sadinoman a nakadanonan ti bilin a
Ester 9:1 xxii Ester 9:5 naipaulog iti nagan ti ari, adda iti kinaragsak ken rag-o kadagiti Judio, padaya ken piesta. Adu kadagiti nadumaduma a tattao iti daga ti nagbalin a Judio, gapu ta ti panagbuteng dagiti Judio ket nagdissuor kadakuada. 9 1 Ita, iti maika-12 a bulan, nga isu ti bulan ti Adar, iti maika-13 nga aldaw, idi umadanin linteg ken bilin a ti pannakaipatungpal naipaulog iti nagan ti ari, iti aldaw a ninamnama dagiti kabusor dagiti Judio a manggun-odda iti pannakabalin kadakuada, nabaliktad daytoy. Nagun-od dagiti Judio iti pannakabalin kadagiti kabusorda. ti 2 Nagguummong dagiti Judio kadagiti siu- dadda iti amin a probinsia ni Ari Ahasuero, imada kadagiti nang- tapno ipatayda dagiti padas a nangiyeg iti didigra kadakuada. Awan ti makalapped kadakuada, ta ti panagbuteng kadagiti Judio ket nagdissuor kadagiti amin a tattao. 3 Tinulongan dagiti amin nga opisial kadagiti probinsia, dagiti gobernador iti probinsia, dagiti gobernador, ken dagiti administrador ti ari dagiti Judio gapu ta nagdisuor kadakuada ti panag- buteng kenni Mardokeo. 4 Ta mabigbigbig unayen ni Mardokeo iti balay ti ari, ken nagsaknap ti kinalatakna iti amin lalaki a ni Mardokeo ket a probinsia, bumilbileg. ta ti 5 Rinaut dagiti Judio dagiti kabusorda babaen iti kampilan, pinapatay ken dinaddadaelda ida,
Ester 9:6 xxiii Ester 9:15 ken inaramidda ti pakaay-aywanda kadagiti kabusorda. 6 Iti mismo a sarikedked ti Susa, pinapatay ken dinadael dagiti Judio ti limagasut a lallaki. 7 Pinapatayda da Parsandata, Dalfon, Asfata, 8 Porata, Adalia, Aridata, 9 Parmasta, Arisai, Aridai, Vaizata, 10 ken dagiti sangapulo a putot a lallaki ni Haman a puto a lalaki ni Hamadata, a kabusor dagiti Judio. Ngem saanda a nangsamsam. 11 Iti dayta nga aldaw, naipadamag iti ari ti bilang dagiti napapatay idiay Susa, ti nasariked- kedan a siudad. 12 Kinuna ti ari kenni Reyna Ester, "Pinapatay dagiti Judio ti limagasut a lallaki idiay siudad ti Susa, agraman dagiti sangapulo a putot a lallaki ni Haman. Ania ngarud ti inaramidda kadagiti dadduma a probinsia ti ari? Ita, ania ti dawatmo? Maipaayto daytoy kenka. Ania ti kiddawmo? Maipaayto daytoy kenka." 13 Kinuna ni Ester, "No makaay-ayo daytoy iti ari, mapalubosan koma dagiti Judio nga adda idiay Susa nga aramidenda daytoy a bilin a naipaulog iti nagan ti ari iti daytoy nga aldaw uray pay inton bigat, ken palubosam koma a maibitin iti pagbitayan dagiti bagi dagiti sanga- pulo a putot a lallaki ni Haman." 14 Isu nga imbilin ti ari a maaramid ti kasta. Nangipaulog ti ari ti maysa a bilin idiay Susa, ket imbitinda ti sangapulo a putot a lallaki ni Haman. 15 Naguummong dagiti Judio nga adda idiay Susa idi maika-14 nga aldaw iti bulan ti Adar,
Ester 9:16 xxiv Ester 9:22 ken pinapatayda iti tallogasut pay a lallaki idiay Susa, ngem saanda a nangsamsam. 16 Naguummong dagiti nabatbati a Judio nga adda kadagiti probinsia ti ari tapno salakni- banda dagiti biagda, ken nakainanada ma- nipud kadagiti kabusorda ket pinapatayda dagiti 75, 000 kadagidiay kabusorda, ngem saanda a nangsamsam kadagiti gameng dagiti napap- atayda. 17 Iti maika-13 nga aldaw ti bulan ti Adar, iti maika-14 nga aldaw, naginana ken inaramidda dayta nga aldaw a padaya ken panagraragsak. 18 Ngem naguummong dagiti Judio idiay Susa idi maika-13 ken maika-14 nga aldaw. Iti maika- 15 nga aldaw, naginanada ket inaramidda daytoy nga aldaw a padaya ken panagraragsak. 19 Dayta ti gapuna no apay a nginilin dagiti Ju- dio kadagiti barbarrio, dagiti nangaramid kadag- iti babbalayda kadagiti ili ti maika-14 nga aldaw ti bulan ti Adar a kas aldaw a panagraragsak ken padaya, ken kas aldaw nga agpipinnatulodda kadagiti sagut a makan iti maysa ken maysa. 20 Insurat ni Mardokeo dagitoy a banbanag ken impatulodna ti surat kadagiti amin a Judio iti probinsia ni ari Ahasuero, asideg man ken adayo, 21 a mangibilbilin a ngilinenda ti maika-14 ken maika-15 nga aldaw ti Adar a tinawen. 22 Dagitoy dagiti aldaw idi nakainana dagiti Judio manipud kadagiti kabusorda, ken ti tiempo nga ti ladingitda ket nagbalin a rag-o, ken ma- nipud iti panagleddaang a nagbalin nga aldaw a naisangsangayan. Masapul nga aramidenda
Ester 9:23 xxv Ester 9:28 daytoy nga aldaw ti padaya ken panagraragsak, ken ti panagpipinnatulodda kadagiti sagut a makan iti maysa ken maysa, ken sagsagut kadag- iti marigrigat. 23 Isu nga intultuloy dagiti Judio ti narugianda a panagrambak, ar-aramidenda no ania ti in- surat ni Mardokeo kadakuada. 24 Iti dayta a tiempo, ni Haman a putot a lalaki ni Hammedata a nagtaud iti kaputotan ni Agag, ti kabusor dagiti amin nga Judio, ket naggandat iti maibusor kadagiti Judio tapno dadaelenna ida, ken ipurruakna ti Pur (dayta ket, binnunotan), tapno parmeken ken dadaelen dagiti Judio. 25 Ngem idi dimmanon daytoy a banag iti ari, nangibilin isuna babaen kadagiti surat a ti nadangkes a plano ni Haman maibusor kadagiti Judio ket maisubli iti bukodna nga ulo, ket rumbeng a maibitin isuna ken dagiti putotna a lallaki iti pagbitayan. 26 Isu nga inawaganda dagitoy nga aldaw iti Purim, a naggapu iti nagan a Pur. Gapu ta amin a nailanad iti daytoy a surat, ken amin a nakitada ken napasamak kadakuada, 27 ket inawat dagiti Judio ti baro a kaugalian ken pagrebbengan. Daytoy a kaugalian ket para kadakuada, kadagiti kaputotanda, ken ti tunggal maysa a nakitipon kadakuada. Rumbeng a ram- bakanda dagitoy a dua nga aldaw iti tinawen. Rambakanda dagitoy iti umno a wagas ken iti isu met laeng a tiempo iti tinawen. 28 Masapul a rambakan ken ngilinenda dagitoy nga aldaw iti tunggal kaputotan, amin a pamilia, amin a probinsia, ken amin a siudad. Masapul
Ester 9:29 xxvi Ester 10:2 a saan pulos nga agsarday dagitoy a Judio ken dagiti kaputotanda a mangngilin a sipupudno dagitoy nga aldaw ti Purim, tapno saanda a pulos a malipatan daytoy. 29 Nagsurat a nabuyogan iti amin a turay ni Reyna Ester nga anak a babai ni Abihail ken ni Mardokeo a Judio ken napasingkedan daytoy a maikadua a surat a maipanggep iti Purim. 30 Naipatulod dagiti surat kadagiti amin a Judio iti 127 a probinsia iti pagarian ni Ahasuero, a mangidawdawat iti kinatalged ken kinapudno dagiti Judio. 31 Pinasingkedan dagitoy a sursurat ti aldaw ti Purim iti naituding a tiempo, a kas imbilin da Mardokeo a Judio ken Reyna Ester kadagiti Judio. Inawat dagiti Judio daytoy a pagrebbengan para kadakuada ken kadagiti kaputotanda, kas ti panangawatda iti tiempo ti panagayunar ken panagun-unnoy. 32 Pinasingkedan ti bilin ni Ester dagitoy nga annuroten maipapan iti Purim, ket naisurat daytoy iti libro. 10 1 Kalpasanna, nangituyang ni Ari Ahasuero iti panagbuis kadagiti daga ken kadagiti daga iti igid ti baybay. 2 Amin dagiti nagun-od ti pannakabalinna ken kinamaingelna, agraman ti pakasaritaan ti kinatan-ok ni Mardokeo, isu a nangitan-okan kenkuana ti ari, naisurat dagitoy Iti Libro dagiti Cronicas dagiti Ari ti Media ken Persia.
Ester 10:3 xxvii Ester 10:3 3 Ni Mardokeo a Judio ti maikadua iti saad ni Ari Ahasuero. Natan-ok isuna kadagiti Judio ken nalatak kadagiti adu a kakabsatna a Judio, gapu ta kinalikagumanna ti pagsayaatan dagiti tattaona, ken nagsao para iti kinatalna dagiti amin a tattaona.
xxviii Ti Biblia Unlocked Literal Bible in the Ilocano language of the Republic of the Philippines copyright © 2019 Door43 World Missions Community Language: Ilocano Translation by: Door43 World Missions Community Contributor: Alexander D. Pagtacunan Sr., Ambrocio A. Dat-ay Jr., Anabel Magulod, Angelita H. Goco, Arlyn D. Fianza, Daniel Disay, Ely F. Belisario, Euhler Evangelista, Fredelyn R. Castillo, Gerry D. Pido, Gerwine P. Puguon, Irene China Covita, Jacquelyn Pinchingan , Jeffrey G. Arevalo, Jennilyn D. Inway, Jhun Dat-ay, Jomar N. Puclalay, Johnny Ray Lumawan, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Leonardo M. Disay, Liwliwa V. Ario, Lynn Castillo, Marben Obra, Marie fe Lardizabal, Maripple Lopez, Mary johanna delos Reyes, May ann Antonio, Micah H. Asis, Michael L. Pagtacunan, Miriam B. Pido, Nathaniel H. Pascio, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Novie M. Espara, Ralph B. Lantion, Raymond, Recelyn Camilo, Reymark, Robert Diser, Rommel Flores, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Susan L. Soliven, Tomas Domingo, William Tolentino, Ambrocio A. Dat-ay, Arlyn D. Fianza, Bernard Serquina, Bernie Abarquez, David Castillo, Delfin Asis, Euhler Evangelista, Grace Delos Santos, Jhon Alicay, Jhon Sibayan, Jomar N. Puclalay, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Liwliwa V. Ario, Lorenzo Marilao, Marben Obra, Marlon Aggasid, Mary Johanna delos reyes acob, May ann Antonio, Michael L. Pagtacunan, Mila Agpalasin, Myrna Santos, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Pablo Bernardino, Ralph B. Lantion, Recelyn Camilo, Ronnie Acob, Rudy Pascual, Sanie Castillo, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Tano Emboc, This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0. You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that: You include the above copyright and source information. If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes. If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.
xxix Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19. 2024-08-19 PDF generated using Haiola and XeLaTeX on 25 Aug 2024 from source files dated 19 Aug 2024