Nobiembre 20, 2016 Ay-ayaten a kakabsat iti Apo, Ti nagan ti Dios a mannakabalin-amin ti ikablaawko kadakayo! Adtoy ti bagnus ti panagadal iti Biblia para iti panawen ti adbento ken Paskua ti pannakayanak (advent and Christmastide) Pinauluantayo daytoy iti: "PANANGIBIAG ITI PAMMATI A PANNAKADADAEL TI KINATAO". Mabalin nga usarenyo daytoy kadagiti Sunday School classes ken dadduma pay iti nakristianuan a nga panagpammati. Daytoy a material ket isu ti umuna a paset ti Book 2 a nairanta a mausar iti maikatlo a tawen iti agdama a quadrenium-tayo. Addanto pay sumaruno a pasetna daytoy a libro. Buklento daytoy dagiti adalen a mausar aginga iti bulan ti Nobiembre 2017. ITI BAET TI AGTULTULOY inkay' panagadal maipapan Naaramid daytoy a pagadalan babaen iti liderato da Bishop Reuel Norman O. Marigza, ti General Secretary-tayo; Rev. Rannieh B. Mercado nga isu Executive Secretary for Program Ministry and Administration ken Ms. Melinda Grace Aoanan, ti National program coordinator -tayo para iti Christian Education and Nurture. Bigbigentayo unay ti saan a magatadan a kontribusion ken sakripisio dagiti mannurat, translators ken editors-tayo ditoy jurisdiction isuda a siraragsak a nangibingay iti pigsa, panawen ken tapno mapaadda daytoy a pagadalan. Pakaidayawan ti Dios ti nauneg a commitment- da: talentoda Pastor Philip C. Tuguinay North Highland Associate Conference Pastor Rhany P. Abon North Highland Associate Conference Rev. Armi Jose C. Purugganan North Highland Associate Conference Rev. Marcela A. Sacayle 1
North Highland Associate Conference DM. Irene T. Mateo North Central Luzon Conference Rev. Leojo S. Mateo North Central Luzon Conference Rev. Romeo W. Sunggay North Luzon Amburayan Conference Rev. June L. Paplonot North Luzon Amburayan Conference Rev. Ester L. Padre Northwest Luzon Conference Rev. Bruce M. Belmonte Northwest Luzon Conference Rev. Marjorie S. Belmonte Northwest Luzon Conference Lugayantayo pay da Rev. Bruce ken Rev. Marjorie Belmonte isuda a nangasikaso iti pannakaiyurnos dagiti sinurat iti rumbeng ken umiso a panagsasaganadda; kasta met dagiti isuda a kinatinnulongtayo a nangiplano ken nangipatungpal kadagiti nasken nga aramiden para iti pannakaaramid ken pannakaiwaras daytoy a pagadalan. Kasta pay nga intay' met bigbigen ti ayat ni Rev. Armi Jose C. Purugganan iti panangipaayna ti talentona a nangi-lay-out iti daytoy. kakaduatayo ditoy opisina Kangrunaan iti amin kakabsat, bigbigentayo ti kinasirib, panangidalan ken inspirasion ti Dios kadatayo amin. Dayaw ken panagyaman ti intayo iruknoy kenkuana. Naragsak nga intayo panagsagsagana iti isasangbay ti Mesias ken ti iti pannakayanakna. intay' panangselebrar iti paskua Toy' kaduayo iti panagserbi, BISHOP ELORDE M. SAMBAT Bishop assigned to NLJ 2
Domingo November 27, 2016 Umuna a Domingo ti Adbiento December 04, 2016 Maikadua a Domingo ti Adbiento December 11, 2016 Maikatlo a Domingo ti Adbiento/Human Rights Sunday December 18, 2016 Maikauppat a Domingo ti Adbiento December 25, 2016 Christmas Sunday January 01, 2017 Umuna a Domingo kalpasan Paskua DAGITI LINAUNNA Paulo ti Leksion "Ti Iglesia Parnuayenna ti Mangwayawaya a Kultura" "Dagiti Bukel ti Baro a Sangatawan" "Kariten Dagiti Mangirurumen a Bileg" "NI Jesus kas Ayat ti Dios a Nagbalin a Tao" "Ti Pannakayanak ni Jesus" "Panangsalaknib Kadagiti Ubbing, Tanda ti Baro a Pangrugian" 3 Binulong 4 24 41 60 77 99
Maikatlo a Tawen-Book 2 Panangibiag iti Espiritualidad iti Baet iti Agtultuloy a Pannakadadael ti Kinatao November 27, 2016 Umuna a Domingo ti Adbiento Paulo ti Leksion 01: "Ti Iglesia Parnuayenna ti Mangwayawaya nga Kultura" DAGITI TEKSTO: Daan a Tulag: I Samuel 25: 13 - 34 Baro a Tulag: Mateo 1: 18 - 24 Pannakailawlawag dagiti Teksto ti panagballigi ni Abigail a nanglapped iti nakaal-alingget a didigra a mapasamak koma kadagiti iti komunidad. Naikisap koma amin a tao iti lugarda a pakairamanna ken ti asawana a ni Nabal. Gapu daytoy iti nakaro a luksaw ni David iti sungbat ni Nabal iti dawatna a mangibingay ni Nabal iti sangkabassit a paset dagiti kukuana. Rinibu dagiti karnero ken kaldingna. Isingsingir ni David nga isu ken dagiti kaduana ti mangbambantay ken mangsalsalaknib iti lugar da Nabal agraman dagiti animalna nga adda iti away. Gapu ta kamkamaten ida ni Ari Saul agbibiag da David babaen ti tulong ken ayat dagiti tao kadagiti komunidad a malabsan ken pagkamanganda. Kayat ngamin ni Ari Saul a papatayen ni David gapuna nga ilemlemmenganna daytoy. Tarigagayan ni David ti pakakitaan ti ayat ken suportar dagiti tao kenkuana kas Sarsaritaen ti I Samuel 25: 13 - 34 tao 4
ken Nabal a nakabakbaknang. Iti pungtotna gapu iti saan a panangipateg ni Nabal iti dawatna imbilin ni David kadagiti taona a rautenda ni Nabal tapno papatayenda agraman dagiti kalugaranna. Ngem nalapdan ti nadara koma a panagrangetda ken Nabal, ta apaman a naammuan ni Abigail nga asawana ti panggep ni David nagrubuat a dagus a mangsabet iti daytoy sagutna. Nagpakumbaba ni Abigail a nagdawat iti pammakawan ket nagpakpakaasi a pakawanenna ni Nabal. Daytoy nga inaramid ni Abigail, manipud iti maysa a babai a mapan iti dalan, agpakumbaba iti sanguanan ti maysa a lalaki, agpakaasi para iti bukodna nga asawa, ket maysa a banag a saan pay a napasamak iti kultura ti Israel idi a panawen. Saan a maiparbeng kadagiti babbai ti umasideg iti maysa a lalaki para iti sabali a lalaki. Saan a maiparbeng kadagiti babbai ti makisarita iti maysa a lalaki a dina met asawa wenno kabagian. agraman dagiti taraon a Maibilang a nadursok nga aramid ti kellaat a panangbaliw iti nakaisigudan, ken maysa a naindaklan a baro nga aramid ti panangballasiw iti bakud ti iti adal, kaugalian wenno kultura a mangted pagtuladan, pagimbagan ken pannakawayawaya (breakthrough?). No pinaiturayan koma ni Abigail iti linteg ti kultura, no nagtalna ken nagulimek lattan iti tengnga ti kritikal a kasasaad, nagbanag koma iti pannakapukaw ti adu a biag pakairamananna ken ti pamiliana. Uray iti baet dagiti pagel/maiparit a kaugalian/kultura, nagbalin ti maysa a babai a salakan ti bukodna a pamilia ken ti komunidad. Dagidiay maibilbilang a cultural "outsiders" kas kadagiti babbai, isuda a mismo ti pagtaudan dagiti napateg a mangwayawaya a timek ken presensia. Daytoy ti mangiparangarang no kasano a daydiay umayto ken ur-urayen ita a panawen ti adbento nga agbalinto a 5
mangisalakan-mangwayawaya ket nagtaud kadagiti maibilbilang nga "outsiders". Ti saan a napakpakadaan ken di mailawlawag a panagsikog ni Maria ket nagbalin a parikut gapu iti kaugalian dagiti Israelita. Daytoy met ti gapu a napanunot ni Jose nga isina ni Maria gapu ta mabain kadagiti kailianna nga asawaenna ti maysa a masikog a babai a saan nga isu ti ama. Ngem nagtulnog ni Jose iti Dios a nagsao kenkuana babaen ti maysa nga anghel. No saan koma a kasta, nagbalin koma ni Maria a "single mother" ken saan a maikabkabilangan iti komunidad, ket mabalin pay a binatoda agingga a natay. Gapu ta nagtulnog ni Jose iti Dios inwalinna dagiti aniaman a lapped (restrictions) ti kultura ket inaramidna ti imbilin ti Dios kenkuana. Nagbalin a paset ti pakasaritaan no kasano a nayanak ti namnama ket natungpal ti plano ti Dios uray pay iti kaadu dagiti iparit ti kultura a nalawag a sinalungasing ni Jose gapu iti panagtulnog ken panagbalinna a napudno nga instrumento iti plano ti Dios para iti tao. Daytoy met la a desision ni Jose ti nangwayawaya ken ni Maria manipud iti panangadipen kenkuana ti kultura. (Pilipinas) kasapulan a bigbigentayo ti kinapudno a saan nga amin a panagasawa, kas iti situasion ni Maria, ket agbanag a mangwayawaya a kapadasan para iti babai a masikogan. Adu dagiti kasta a panagasawa ti agbanag a pakairurumenan, pakaibabainan ken pakabiktimaan dagiti babbai. Pudno daytoy nangruna no ti panagasawa ket nagtulagan laeng dagiti agsumbangir a nagannak wenno naipilit a panagasawa a pangkalub ti dagiti nagannak ken pakaibabainanda iti komunidad. Iti kontekstotayo ti sibubukel a pamilia 6
Kadagiti kastoy a kaso, masapul nga adalen a naimbag ti Iglesia ti situasion ken kasasaad ti tunggal kaso ket ammuenna no ania dagiti makaispal/ makasubbot a pamusposan ti maseknan a babai iti suportar a mabalin a mangiturong kenkuana iti mangwayawaya ken makapabileg a kapadasan. tapno maipaayan Tarabay Para Kadagiti Mangaramat Ti kultura kasla maikadua a galad (second nature) wenno kasasaad a nabileg a mangikeddeng iti kababalin/ug-ugalien ti maysa a tao. Kas ken propeta Isaias a nagkuna, "Dakes amin nga agaon iti ngiwatko ket agnaedak iti sidong dagiti tao a narugit ken dakes ti tunggal ibalikasda." (Isaiah 6:5) Ngem maikadua laeng nga ayo (behavior) ti kultura, saan a naisigud ti pannakayanakna kas iti nakaisigudan a nakem (instinct), ngarud, mabalin a rimbawan. Idi pinarsua ti Dios ti tao kinunana a 'nasayaat', saan ket a naisigud iti kenkuana kinamanagbasol ti natawan a kultura pinatin dagiti tao a natural ti pagsasao, "taotayo laeng". Kas pagarigan adda dagiti papatien iti kultura (cultural beliefs) a mangipababa kadagiti babbai iti pagtaengan, iti pagtrabahuan, ken iti Iglesia. Kasta met kadagiti kultura iti panangi- ken panangipato/ kalintegan pananghusga kontra kadagiti LGBT (lesbian, gay, bisexual, transgender) nga ibagada a ti kultura ket natawan a galad nga intuding ti Dios. Ngarud, imet ti kultura dagiti amin a basol ti kagimongan a pakipartisiparan ti tunggal tao. ti basol. Ngem kas naigamer laeng ti kinamanagbasol kas kuna iti panangidasig iti pannakaaramat ti sobra a bileg, laing, sirib ken kinabaknang a mangipaidam kadagiti dadduma a tao Adda met kultura a mangpalpalinteg 7
iti desente a panagbiag ken mangirarem kadagiti nakurapay iti nakaro a kinapanglaw. Babaen iti istatistika ti gobierno ti Pilipinas, 26 million dagiti napanglaw ket 12 milion kadagitoy ti napanglaw unay ket dida makapangan iti mamitlo iti maysa nga aldaw. Ti kultura ti kinapanglaw ket isut' mamagbalin kadagiti napanglaw a mangakseptar iti kasasaadda iti biag ken manglapped kadakuada nga agtignay a mangbaliw iti kasasaadda. taga Galacia, ingadagadna a dida paadipen iti daan a panagbiag (culture) ngem aramatenda ti wayawayada nga agbiag a nalinteg. (Galacia 5:1ff) Kayatna a sawen rimbawan ti bileg ti kinamanagbasol (ti managbasol a sistema a mamagpanglaw iti tao) a naigamer iti kultura. Kayatna a sawen panagturong iti nabalbaliwan a panagbiag agingga a dayta a baro a panagbiag agbalin a maikadua a kultura a mangsukat iti daan a kultura. Iti surat ni Pablo kadagiti TARABAY KADAGITI MANGISURO WENNO MANGUSAR General Concept There are cultural practices and beliefs that cause human suffering and degradation, thus, the church should make a cultural breakthrough in the transformation towards a new humanity. Adda dagiti kannawidan, tradisyon ken pammati a mangparparigat ken mangperperdi kadagiti tattao, ngarud ti Iglesia masapul nga mangipayussuat ti alternatibo a kannawidan tapno mabalbaliwan dagitoy nga agturong iti baro a kinatao. Key Concept 8
N/K/YE: Jesus wants children to participate in overcoming cultural biases at home, in school, and in the church. Jesus a dagiti ubbing. Makipagpar-tisiparda iti pannakawayawaya kadagiti kannawidan a di maiparbeng iti pagadalan ken iti Iglesia. Pagayatan ni iti pagtaengan, Nursery/Kindergarten/Younger Elementary Levels I. Panggep Kalpasan ti panagadal ken ti agtultuloy a panangipakita dagiti nagannak ken nataengan ti umiso nga ehemplo, dagiti ubbing ket mabalinanda nga: A. Maakseptarda ti akemda iti pannakawayawaya kadagiti kannawidan a di maiparbeng. B. Maiyaramidda dagiti rumbeng a wagas iti pannakawayawaya kadagiti kannawidan a di maiparbeng. C. Maiyebkasda ti panagyaman gapu ta pasetda iti pannakawayawaya manipud kannawidan a di maiparbeng. II. Konsepto Pagayatan ni Jesus a dagiti ubbing makipagpartisiparda iti pannakawayawaya kadagiti kannawidan a di maiparbeng iti pagtaengan, iti pagadalan ken iti Iglesia Dagiti Kasapulan Bibliya, pagkantaan, ladawan ti balay ti Hebreo nga adda ayup ken adipen, ladawan ti nakasako nga irik, natnateng, prutas, karne ken ikan, 9
tinapay, pasas wenno pudno nga ladawan ti bagas, karne, natnateng, prutas, tinapay ken pasas. III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay: Kablaawan dagiti ubbing iti isem a manangpasangbay. 2. Panglukat nga kankanta "Good Morning to You" (Children Praise God: Song Book for Children, compiled by Esther Ferido Camino, UCCP, p. 68) Good morning to you, boys and girls, boys and girls, boys and girls. Good morning to you, boys and girls, how are you? We are fine. 3. Panglukat nga kararag "Apo Jesus, agyamanakami iti napintas intedmo nga agsapa wenno aldaw nga kadakami. Agyamankami kadagiti amin nga ub-ubbing a kanayon nga adda iti Sunday School. Agyamankami kadagiti gagayyemmi. Agyamankami iti daytoy nga kanito iti inkami manen panagadal. Makikaadaka kadi kadakami. Amen. 4. Isuro daytoy a kanta. "For Stories Fine and True" (Children Praise God, p. 45) We thank you, oh our dear God, for stories fine and true 10
Of people in the Bible who knew and loved you too They learned to serve you bravely, to help against pain and wrong They wondered at your goodness, they praised in joyous song! Salamat O aming Dios, sa kwentong totoo Mga tao sa Bibliya, nagmamahal sa iyo Naglingkod ng matapang na laban sa mali Hanga sa 'yong kabutihan, Ikaw, pinapurihan! 5. Ipaaramid daytoy "finger song/play" Open, close them, open close them give a little clap open close them, open close them, lay them on your lap Creep them, creep them, creep them creep them, high up to your chin, Open wide your little mouth but do not let them in. B. Panangisagana Ilawlawag dagiti sumaganad a konsepto iti simple a wagas a maawatan dagiti ubbing. No pagtaengan, pagadalan wenno simbaan-Iglesia a saan a nasayaat ket nangted liday kadagiti sumagma mano a tattao, ngem kuna dagiti dadduma maiparbeng daytoy - Daytoy ket kultura wenno kannawidan a di maiparbeng. Kas pagarigan, dagiti dadduma kunada no panawen ti serbisyo, saan nga maisali dagiti ubbing ta makatagarida laeng. Daytoy ket mangpaliday kadagiti ubbing ken kultura daytoy a di maiparbeng. ita a bigat, Iti estoryatayo makangegtayo iti kultura nga inaramid ni adda napasamak iti 11
Avigail tapno makaruk-at iti di maiparbeng a tradisyon wenno pammati. C. Oras ti Innadal/Panagadal 1. Isurom ti kanta: "It is Now Our Story Time" 2. Motibo a saludsod: Kasano a ti maysa a babai insalakanna ti pamilyana ken dagiti tattao? 3. Agistorya. Usaren dagiti naisagana a bisual. Ti Estoria ni Abigail Pangrugi Iti panawen ni David, dagiti babbai saan a pulos a mabalin a makisarita kadagiti lallaki. Saan a mabalin a makisarita dagiti babbai kadagiti sangsangaili. No ti maysa a babai makisarita iti lalaki, maipababa ti Iti dayawna pakasaritaan ti Pilipinas, dagiti ubbing ket saan a mabalin a makisarita kadagiti bisita wenno sungbatan dagiti nagannakda. Ita ti estoriatayo ket maipapan iti pannakisarita ni Abigail iti maysa a lalaki no pay maiparit iti un-unana a tiempo. Gaputa nakisarita iti lalaki, narisgo a desisyon, ngem nabalinanna nga insalbar ti pamilyana ken dagiti naruay a tattao iti kampoda. ket ungtan dagiti natataengan. Nabal, ti nagan ti asawa ni Abigail, maysa a nabaknang ngem manangimbubokudan a tao. Addaan iti rinibribu a karnero ken kalding. Dagiti tattao ni David sinalaknibanda ni Nabal ken dagiti karnerona ken kalding manipud kadagiti narurungsot nga ayup ken agtatakaw. 12
Nangibaga ni David ken Nabal ti makan wenno taraon tattao saanda a mabisinan. Ngem saan a kinayat ni Nabal nga inikkan ni David. Ket kinunana kadagiti tattaona, "Intayo rauten ti kampo ni Nabal, ibarikesyo dagiti kampilanyo." tapno isuna ken dagiti Nammoam ni Abigail a di innikkan ni Nabal ti taraon ni David. Kinunana, "Intayo mangted ti taraon iti kampoda David." Nasabatna ni David iti dalan nga agturong iti lugarda kinunana, "pakawanemon ni Nabal ket awatem dagiti itedko a taraon kenka." Kinuna ni David ken Abigail, "Agyamanak unay! Naimbag unay ti panagnaknakemmo, agawidkan a napnoan kappia." Naisalbar ti pamilya ni Abigail ken naisalakan dagiti tattao manipud panangdarup ni David. . D. Panangpauneg ti Adal/Panagbibinnuray. Ilawlawag ti leksion. 1. Ania ti estoriatayo ita a bigat? (Ti estoria maipapan ken Abigail) 2. Siasino dagiti dadduma a nailanad iti estoria? (Nabal, David ken dagiti tattaoda) 3. Ania ti inaramid dagiti tattao ni David ken Nabal? (prinotektaranda ni Nabal ken dagiti naruay nga ayupna kas koma karnero ken kalding) 4. Apay a nakaunget ni David ket kayatna a rauten ti kampo da Nabal? (Saan a kayat ni Nabal ti mangibingay ti taraon ken David ken dagiti tattaona) 5. Ania ti inaramid ni Abigail tapno saan a makaunget ni David? (Dimmawat ti pammakawan ken nangibingay kadagiti taraon) 13
6. Gapu ta dimmawat ti pammakawan ni Abigail ken nangibingay ti taraon, ania ti napasamak iti pamilya ni Abigail? (naisalbar manipud pannakaraut) 7. Siasino da pay iti panagkunayo nga kapamilya ni Abigail? 8. Ania ti kannawidan nga sinaranget ni Abigail? E. Panangdiskubre ti Adal manipud iti Biblia. Ilawlawag nga iti panawen ti Nasantuan a Surat, dagiti babbai ket saan a mabalin nga makisarita kadagiti lallaki a saanna nga asawa wenno kabagian. Saan a pulos a mabalin nga makisango dagiti babbai kadagiti lallaki nga sangsangaili. No nagtulnog ni Abigail iti daytoy nga kannawidan, ti pamilyana ken dagiti tattao naisagmak ken patay gapu iti panangraut ni David kadakuada. Sinarangetna ti kannawidan ket insalbarna ti pamilyana. Damagem Ania dagiti kannawidan a mapadpa- dasam a di maiparbeng? Kas pagarigan: 1. Ti ubing saan a mabalin nga agsao no adda bisbisita. 2. Ti ubing saan a mabalin a sungbatan ti Amana wenno Inana. F. Panangiyaplikar ti Adal manipud iti Biblia. Ilawlawag nga iti agdama a panawen, addada dagiti kannawidan a saan a maiparbeng a mapad-padasan dagiti ub-ubbing. Mangibaga kadagiti kapadasan dagiti ubbing. Mabalin nga idramada dagitoy a kapadasanda wenno idrama dagiti sumaganad nga sitwasyon: 14
1. Agsangsangit ni Nina ket paspasardengen ni Mamana ta adda bisita. Permi ti unget ni Mamana. Lita ti manangenna kinunana ken Mamana, "Ma, agsangsangit ni adding ngamin kabutengna ti bisita. Nakitak ti rupa ni adding mabuteng unay." 2. Agan-anawa ni Nonoy iti panagap-apa da Papa ken Mamana. "Dikay kadi agap-apa." 3. Damagem: Akseptarem kadi ti akemmo a mangsaranget kadagiti kannawidan wenno tradisyon a di maiparbeng? G. Pangserra nga Aramid: Ipresentar ti laglagipen a bersikulo: "Inka... iti nagan ti kappia." (I Samuel 25: 35b) 2. Kanta ti Panagdaton: Giving, giving, gladly giving day by day, giving, giving, gladly day by day! 1. 3. Pangrikep a Kanta: I've got peace like a river, I've got peace like a river, I've got peace like a river in my soul (2x) (joy like a fountain, love like an ocean) 4. Pangrikep a Kararag: Agyamankami O Apo Jesus ti panangaramatmo kadakami tapno makaruk-atkami iti kannawidan a di maiparbeng. Tulungannakami nga agbalin a naimbag ken nasayaat. Agyamankami iti Sunday School. Amen! 15
MIDDLE AND OLDER ELEMENTARY I. PANGGEP ti Kalpasan manamnama nga: panagadal, dagiti ubbing A. Mailadawanda dagiti sagsagut ti tunggal maysa a nagtaud iti Dios B. Mailawlawagda no kasano nga dagitoy a sagsagut ket mausar iti panangilinteg kadagiti 16
kaugalian ken papatien a saan a nasayaat. C. Maiparangda ti panangbigbig (panagyaman) kadagitoy a sagsagut babaen iti pannakipagpaset iti panangilinteg kadagiti kaugalian ken papatien a saan a nasayaat. II. PAMPANUNOT (Konsepto) Nangited ni Jesus kadagiti ubbing iti nagduduma nga sagsagut tapno aramaten iti panangilinteg kadagiti kaugalian ken papatien a saan a nasayaat. KASAPULAN Biblia (nasaysayaat nu NRSV), pagkulay a krayola wenno pentel pens, manila paper, nagisla nga kawayan nga pangikabitan iti placard. III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay: Sarabuen ken kablaawan ti tunggal ubing ken idalanda kadagiti tugawda. Kablaawan iti Middle Elementary/ Older isuda Elementary class. Padayawan isuda babaen iti panagyaman kadakuada. Iyam-ammo ti bagi kadakuada ken iyam-ammo ti tunggal maysa ti bagina, aglalo no adda kabarbaro nga umay agadal. Sunday School 2. Panglukat a kankanta: Rugian ti panagadal babaen kadagiti kankanta a pagdayaw nga mabalin nga mangiyam-ammo kadagiti bagbagida. a. "Jesus is a Happy Name." b. "It's a Great Thing to Praise the Lord" 17
c. Kankanta iti lokal a sao/balikas 3. Panglukat a kararag: Idalan dagiti ubbing iti panagkararag. Ipalagip kadakuada nu anya ti kararag ken no kasano ti umno a panagkararag. Mabalin nga ipakararag "Daydayawen ken agyamankami O Dios, iti panangitundam kadakami iti balaymo nga sikakaradkad. Bayabayenna- kami nga ken masuroan kadagiti agdengngeg Isurom biagmi. kadagiti pagayatam ti agayat ken kadakami no kasano mangaywan kas dadduma kadagiti panangaywanmo kadakami. Iti nagan ni Jesus, Amen. B. Panagsagana 1. Pagsaoen dagiti ubbing nu anya dagiti sagutda wenno dagiti nasasayaat nga galad isu nga ammoda nga naawatda iti Dios. Saludsoden iladawanda dagitoy. Isurat dagiti sungbatda. isuda 2. Saludsoden isuda no nakakitadan iti tao nga dinangranna ti padana a tao, ubing man wenno nataengan daytoy, idiay man balay wenno iti arubayan, idiay pagadalan wenno sadino man a lugar. Ibaga kadakuada nga isuratda dagitoy no kasano a napasamak ken ti obserbasyonda iti pasamak. 3. Idalan dagiti ubbing babaen iti leksyon ken istoryaen ti tiempo ni Apotayo a Jesus nga adda dagiti iti kagimongan nga isu ti mangkonkontrol ti garaw ti tao, nga nu dadduma, dagitoy nga linteg ken pagalagadan ket isu payen ti linteg ken pagalagadan 18
makagapu nga dangran ti maysa a tao ti padana a tao. C. Oras ti Panagadal 1. Iturong dagiti ubbing nga lukatanda ti Biblia iti Mateo 1: 18-24. Bagaan dagiti ubbing nga agbasa kada bersikulo. No ad-adu dagiti ubbing ngem ti bersikulo, mabalin nga sagdudua wenno sagtatallo ti agbasa kada bersikulo. Kalpasanna, ikkan isuda ti tiempo nga mangbasa iti naulimek. 2. Saludsoden dagiti ubbing nu naawatanda met laeng ti binasada babaen kadagitoy a salodsod: a. Agpaay kadagiti Middle Elementary Sinno dagiti kangrunaan nga agak- akem iti istorya? Anya ti kinuna ken inaramid ti anghel? Anya ti insungbat ken inaramid ni Maria? Anya ti kinuna ken inaramid ni Jose? b. Agpaay kadagiti Older Elementary Anya ti pakagupgupan ti istorya? Ni Jose ken Marya ket naitulag nga agkasar. Ti anghel ket nagsao kenni Maria nga agsikog babaen iti Nasantoan nga Espiritu. Napanunot ni Jose nga isina ni Maria Nagsao ti anghel kenni Jose nga ikasarna ni Maria. Ni Jose inkasarna ni Maria 19
C. Panangpauneg pay ti adal/panagbibinni- ngay iti pannakaammo. Paunegen ti pannakaawatda babaen iti panangited iti nayon nga impormasyon: 1. Anya ngata ti mabalin nga mapasamak no saan nga inkasar ni Jose ni Maria? (mangipakita iti ladawan ti babae nga napapatay babaen iti panangbarskada iti bato, wenno ti makatkatawaan a lalaki). a. Ni Maria ket mabalin nga pagkakatawaan wenno mabalin nga mapapatay babaen iti panangbatoda kenkuana ta nagsikog nga saan pay nga naasawaan. b. No insina ni Jose ni Maria ket nagsikog ni Maria nga saan nga isuna ti ama, agbalin isuna nga pagkakatawaan dagiti tattao. 2. Gapu ta inkasar met laeng ni Jose ni Maria, anya ti napasamak ken Maria? (ipakita ti ladawan ti pamilyada Jose, Maria ken Jesus). a. Ni Jose insalakanna ni Maria ken ti saan pay a naiyanak a Jesus b. Insalakanna ti bagina iti pannakaibabain c. Inpakitana ti panagtulnogna iti Dios ekn ti panagyatna ken Maria 3. Anya ngata ti napasamak no saan nga nagtungpal ni Jose iti Dios? 4. Anya ti inaramid ni Jose ken apay? (Ni Jose saanna nga sinurot ti linteg ken kaugalian kas tinungpalna ti Dios ken inpakitana ti panagayatna iti Dios kenni Maria). 20
5. Damagen dagiti ubbing nu anya dagiti galad nga inpakita ni Jose iti istorya. Ken damagen ni dagitoy nga galad ket awaten ti Dios ken mabalin nga tuladen. E. Panangamiris iti Kinapudno babaen Biblia. 1. Damagen kadagiti ubbing: Kasano nga aramaten dagiti sagsagut ti Dios tapno ilinteg dagiti kaugalian ken papatien nga saan a nasayaat. 2. Kasano nga dagiti naibaga nga sagut ti Dios kadakayo iti panangpasayaat kadagiti saan a nasayaat a kaugalian ken papatien? makatulong nga F. Panangdiskubre ti kinapudno babaen iti Biblia. 1. Tulungan dagiti ubbing nga ikabesa ti Mateo 1: 24. 2. Bingayen dagiti ubbing iti saglilima kada grupo (Depende iti kaaduda. Nu aduda, ad-adu met iti kada grupo). Bagaan dagiti ubbing nga mangpili iti kasasaad nu kasano nga dangdangran ti tao ti padana a tao kas inbingayda idi damo. Mabalin met nga ti mangisursuro ti mangiladawan iti kasasaad ket idutoknan iti kada grupo. Pagaramiden ti kada grupo iti "play" nga kasasaad nga iti mangipak-pakita naidutok kadakuada ken masapul nga iparangda nu kasano nga mailintegda daytoy iti panagtulnog iti Dios. 21 iti
Sitwasyon/kasasaad nga mabalin nga idutok iti kada grupo. a. ti pagadalan, nakakitada iti ubing a mangbul "bully" iti padana nga ubing, anya ti aramidenda? b. Iti ket dangdangranna ti asawana ken dagiti annakda, anya ti aramidenda? pagtaengan, ti ama c. Iti komunidad, makakitkitada kadagiti ubbing a mangsursurdo iti tao nga adda pagkapuyanna (disability), anya ti aramidenda? G. Pangiyaplikar kadagiti Naadal Pagaramiden dagiti ubbing iti placard a mangkonkondenar a saan a nasayaat nga aramid wenno mangitagtag-ay iti nasayaat nga aramid. Pagrikusen ida iti uneg ti kwarto wenno iti aglawlaw iti kapilya nga awitda dagiti placard. Mabalin nga ikabil iti placard; "Stop Bullying!" "Love One Another" "Obey God" (mabalin met nga agaramid dagiti ubbing iti posters) H. Pangrikep a Panagdayaw 1. Sangsangkamaysa nga panangisao iti bersikulo. 2. Kanta iti Panagyaman: "Give Your Heart to 22
Jesus" wenno anya man nga mabalin a kanta ti panagyaman iti mismo a lengguahe. 3. Mamagringpas a Kanta:Anya man a kanta maipapan iti panagtulnog iti Dios. 4. Mamagringpas a Kararag; Ti mangisursuro ti agkararag ket bagaan dagiti ubbing nga surotenda isuna kas agkarkarag. I. Kararag Agyamankami O Dios, kadagiti adal isu a naited kadakami. Tulongannakami kadi nga agbalin a kas ken ni Jose - managayat, tured. managtulnog Pakawanennakami iti padami a tulongannakami a mangtungpal kadagiti pagayatam kadagiti biagmi. Iti nagan ni Jesus, Amen. ken addaan iti panangdangranmi ken tao (Maikatlo a Tawen-Book 2) Panangibiag iti Espiritualidad iti Baet iti Agtultuloy a Pannakadadael ti Kinatao December 04, 2016 Maikadua a Domingo ti Adbiento Paulo ti Leksion 02: "Dagiti Bukel ti Baro a Sangatawan" 23
Dagiti Teksto Daan a Tulag: Isaias 7:14 Baro a Tulag: Lukas 1: 26 - 35 PANNAKAILAWLAWAG DAGITI TEKSTO Iladladawan ti tekstotayo iti Daan a Tulag ti nakaro a krisis iti biag ti pagarian ti Juda. Linawlawen dagiti nagkappon a dua a pagarian [akin-amianan a pagarian (Israel) ken ti pagarian ti Syria] ti Jerusalem. Pilpilitenda ti Juda a kumappon kadakuada tapno mabalinda a gubaten ti tumtumpuar a dakkel a bileg iti dayta a tiempo - ti Assyria. Binagbagaan ni propeta Isaias ni Ahaz nga Ari ti Juda a di agbuteng kadakuada ken saan a kumappon iti dangadang ket agtalna ken agulimek. Segun ken Isaias, dagitoy dua a nasion a nagkappon a mangraut kadakuada, arigda ti asuk ti sumsumged a puon ti napukan a kayo a mangalun-onto met la kadakuada. Ngem kasla di mamati ni Ahaz iti pammagbaga ni Isaias. Nadlaw ti propeta a di natignay ti ari ket gapu iti dakkel a pannakaupayna, naiyebkasna daytoy nakalalagip ken di malipatan a binatog (7:14), "Adtoy agsikogto ti maysa nga agtutubo a balasang. Aganakto iti lalaki ket panagananna iti Immanuel." Ti kaipapanan ti nagan ti ubing ket, "kadatayo, adda ti Dios" wenno ti Dios adda kadatayo. Kayat ti propeta a maamiris koma ti ari ti maysa a kinapudno maipapan ken Yahweh a Diosda: nga adda latta daytoy a Dios kadagiti tattaona ken a mangsusustinir, taudan ti bileg ken pigsada. Nagbalin daytoy a krisis nga especial ken naiduma idi panawen ni Ahaz. Ti kaadda tattaona, maiparangarang iti yaay ti maysa nga ubing. Ti pagilasinan ti namnama para iti pannakaispal ti Israel iti tiempo ti nakaro a krisis ti politika ken militar ket ti ken mangpadpadas kas mangwayawaya, mannubbot ti Dios kadagiti 24
pannakayanak ti maysa nga ubing. Ti pammatalged nga agtalinaed ti Dios kadagiti taona ken dinanto baybay-an ida ket isu ti pannakayanak ti maysa nga ubing nga agbalin a konkreto a porma ti mensahe ti pannakasubbot dagiti tao ti Dios kadagiti amin a puersa iti masakbayan. Daytoy ti nakita dagiti agipatpatarus a Cristiano iti daytoy a paset ti Biblia a nangiturong kadakuada tapno i-connect-da daytoy a padto a nupay naiturong iti Ari ti Juda, agbalin a mensahe ti namnama a mangitudo iti yaay ti maysa a Mesias para iti pannakapabaro ken pannakabalbaliw ti sangatawan ken ti lubong babaen ti maysa nga ubing a mayanak iti kulloong, saan a balay ken babaen ti maysa a pesante nga iti mangsango iti kagimongan. Ti pannakaikulasay/pannakaiwalin namnama a maipaay iti baro a sangatawan ket mayanak uray kadagidiay mailanglangi/mairurumen iti kagimongan babaen kadagiti nabileg iti daytoy a lubong. ti panangirurumen iti agdama ken ina a Ti teksto iti Lukas 1: 26 - 35, ipakpakaammo ni anghel Gabriel ken Maria ti maysa a naisangayan a gundaway (pribilehio) iti panangpili ti Dios kenkuana nga agbalin nga ina ti mesias nga umay mangipasdek iti panagturay ti Dios iti bileg ti ayat, saan nga iti bileg wenno pannakabalin. Naibagbagan a ti mesias ti ti mangako agnanayon a panagturayna iti Israel. Nasdaaw unay ni Maria iti nangeganna nga ipaakem ti Dios kenkuana. Siasino ngamin ni Maria ken ania ti sasaadenna iti kagimongan ken ti pannakaitulagna ken Jose. Ngem imbaga ti anghel nga aganakto iti lalaki uray balasang pay ti anghel pasingkedanna ti kinapudno a ti plano ti Dios a mangsubbot kadagiti taona ket saan nga agpannuray iti saad iti komunidad wenno kinalaing, adal wenno iti kinadakkel ni David, ipasdekna laeng. Manen, ti pakaammo 25
kinabaknang no di ketdi asino ti pilien ti Dios nga aramatenna nga instrumento iti pannakatungpal ti panggepna para iti pagimbagan ti sangatawan. Pilien ti Dios uray ti kabassitan wenno kababaan a tao para iti ken iti sangatawan. panangbalbaliw panangsubbotna TARABAY PARA KADAGITI MANGARAMAT Inaramat ti Dios dagiti Hebreo a naglibas manipud Egipto kas "experimento" maipapan iti baro a sangatawan. iti pannakaadipen ken manglaklak-am iti wayawaya nga agdayaw iti Diosda a saan ket a dagiti dios dagiti nangadipen kadakuada, nagbalin dagiti Hebreo a "silaw kadagiti nasion" a kasla ketdin naparsua manen ti sangatawan. Wayawaya ken panagpapada - tunggal pamilia padapada ti bingayda a paset ti daga, awan kangatuan nga agturay kadakuada no di ti Dios - naipasdek kas pondasion ti baro a nasion. Ti pammati iti Biblia ipakitana a saan nga ipalubos ti Dios a ti diablo ken kinadakes iti pakasaritaan ti lubong. Ti Dios ti agballigi babaen ti panangpabarona iti bassit a paset ti sangatawan a mangbukel iti baro a naparsua nga Israel. Ti Israel daytoy baro a paset ngem saan a nagballigi. Ti koma Iglesia ti baro a naparsua a tattao ngem uray ti Iglesia mabalin nga agpalso. Nupay kasta, makitatayon ti desinio ti Dios para iti baro a sangatawan - aggapuda kadagiti biktima ti lubong isuda nga agtultuloy a mangsaksaksi iti kinapudno ken kinalinteg ti Dios. Saan nga aggapu kadagiti nangato ken nabileg. Daytoy ti di agpatingga a trabaho ti Dios agingga a tumpuar ti baro a sangatawan iti rabaw ti daga. Nawayawayaan manipud Nursery/Kindergarten/Younger Elementary Levels 26
I. Panggep Kalpasan ti panagadal ken ti agtultuloy a panangipakita dagiti nagannak ken nataengan ti umiso nga ehemplo, dagiti ubbing ket mabalinanda nga: A. Maibagada a dagiti ubbing maawisda a mangdayaw iti Dios a siwayawaya. B. Makailistada kadagiti wagas a pagdayawda a kas ubbing; C. Maidemonstrarda ti panagyamanda iti oportunidad nga agdayaw iti Dios a siwayaways. II. Konsepto Maawis dagiti ubbing nga agdayaw iti Dios a siwayawaya. Dagiti Kasapulan Bibliya, pagkantaan, III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw B. Panangpasangbay: Kablaawan dagiti ubbing ket kantaen ti Good Morning to You. Iparikna nga napategda babaen iti pananggkitam kadakuada a saggaysa. "Good Morning to You" (Children Praise God, 68) Good morning to you, boys and girls, boys and girls, boys and girls! Good morning to you, boys and girls! How are you? I'm fine, thank you! 27
C. Panglukat nga kararag "Apo Dios agyamankami iti daytoy a bigat. Agyamankami panangitundam ti kadakami iti Sunday School. Agyamankami O Jesus. Amen! D. Ibagam kadagiti ubbing nga ita a Domingo ket Domingo dagiti Pampamilia. Ilawlawagmo dagiti nagdudumaan iti kada pamilya. Kaadduanna a pamilya ket adda tatang, nanang, anti, ankle, kasisin, katulong, kakabsat, lolo, lola ken dadduma pay. Ibagam kadagiti ubbing nga ibingayda dagiti kamkameng ti pamilyada. E. Finger Song This is the father, this is the mother, this is the brother tall. This is the sister, this is the baby, O how I love them all. " This is the church and this is the steeple, I open the door and where are the people? This is the church and this is the steeple, I open the door and here are the people. I was glad when they said unto me "Let us go into the house of the Lord" (2x) F. Panangisagana Ibagam: Idi napalabas a Domingo, lineksiontayo ti iti kabibiag ni Abigail pamilyana. Ita a domingo, pagsasaritaantayo ni isu a nangisalbar 28
isu a nangisalakan kadagiti Jesus manipud pannakaidadanes ken basol. tattao Adalentayo pay maipapan ken Maria nga inana. Maysa nga anghel ti nangbosota kenkuana ta ibagana nga agsikogto ket iyanak- nanto ti maysa a lalaki nga panaganandanto ti Jesus. tapno, ayatenna, isalakanna ken wayawayaanna dagiti tattao. Immay ni Jesus G. Oras ti Innadal/Panagadal 1. Kantaenyo ti kanta a nasursuroyo idi Domingo: "For Stories Fine and True" (Children Praise God, 45) 2. Isuro ti kanta: "The Story of Jesus" (Children Praise God, 14) Jesus was born to Mary and Joseph In a manger in Bethlehem one cold and starry night. And in the air the angels sing "A Savior is born tonight! Alleluia! Alleluia, a Savior is born tonight!" 3. Agistorya: "Jesus" Idi un-unana a tiempo, ti Dios impaltiingna kadagiti propeta a ti Mesias ket maiyanakto. Maawaganto Emmanuel. Isuna ni Jesus. Adda maysa a balasang nga agnagan ti anghel Kenkuana ket Maria. Napan kinunana; "Naimbag nga aldawmo, adda ipaakem ti Apo kenka, addanto ti Dios ti agnanayon kenka. Saan ka nga agbuteng. 29
ubing. ti maysa Agsikogkanto Panaganamto ti Jesus. Isalakannanto dagiti tattao ket wayawayaannanto ida manipud basol. Ayatennanto dagiti tattao kangrunaan kadagiti ubbing. Agasannanto dagiti bulsek ken masaksakit. Agbalinto a natan-ok. Managanto inton maipasngay iti Anak ti Dios. Insungbat ni Maria, sitatallugodak a mangakem iti pagayatan ti Dios. Aywanakto ti ubing. nga Dimmakkel ni Jesus. Insurona dagiti tattao. Ay-ayatenna dagiti tattao kangrunaan kadagiti ubbing ken masaksakit. Nangipaay iti rag-o ken kappia ditoy lubong. Nangted wayawaya nga agdayaw iti Apo. D. Panangpauneg ti Adal/Panagbibinnuray. 1. Damagen dagiti sumaganad: a. Sinno ti Mesias a maipasngay? (Jesus.) b. Ania imbaga dagiti anghel nga Jesus? aramidento tattao. (Wayawayaannanto Ayatennanto dagiti tattao kangrunaan kadagiti ubbing. Agasannato dagiti bulsek ken masaksakit). ti ti ni dagiti c. Ania ta inaramid ni Jesus dimmakkel? Insurona dagiti tattao. Ay- ayatenna dagiti tattao kangrunaan dagiti ubbing ken masaksakit. Nangipaay iti rag- o ken kappiaditoy lubong. idin d. Ania ti klase a wayawaya nga inted ni Jesus? (Nangted wayawaya nga agdayaw iti Apo). 2. Ibagam nga: a. Ay-ayaten ni Jesus dagiti ubbing. 30
b. Pasangbayen dagiti ubbing kangrunaanna iti Iglesia wenno kapilya. c. Kayat ni Jesus a dagiti ubbing dayawenda ni Jesus a siwayawaya. d. Kayat ni Jesus a dagiti ubbing ket naragsak ken managyaman. E. Panangdiskubre ti Adal manipud iti Biblia. Ilawlawag nga idi un-unana a tiempo dagiti ubbing ket mailanglangi. Idi immay ni Jesus importansiya dagiti ubbing. inikkanna Nakaunget dagiti disipulos ngem kinuna ni Jesus; "Bay-anyo dagiti ubbing nga umay kaniak." Isu nga nawaya dagiti nagannak a nangyasideg kadagiti ubbing ken Jesus. Nawaya dagiti ubbing a sumurot ken Jesus. ti F. Panangiyaplikar ti Adal manipud iti Biblia. Ilawlawag dagiti positibo nga kagagalad dagiti ubbing kas koma iti, managtalek, mannakigayyem, manag-akseptar, naragsak ken managpakawan. Ibagam a kas kadakuada ti agtagikua iti pagarian ti Dios. Ngem iti agdama a panawen manmano dagiti ubbing a maik-ikkan importansiya iti sosiodad ken iti Iglesia. Naruay dagiti ubbing ket nakurapay, awan mataraonda wenno malnourished ken marigatanda nga mapan ageskwela. Iti Iglesia/simbaan/kapilya a mapawilanda makipagdayaw kadagiti natataengam. Adu dagiti wagas iti panagdayaw dagiti ubbing. wenno maparitandada 1. Agkararagda iti pagtaengan a kaduada ti pamilyada. 2. Mapan kapilya/simbaan/Iglesia a kaduada ti pamilyada. 31
3. Makipagmaymaysa iti panagdayaw iti Dios. 4. Maipagmayaysada iti padada nga ubbing nga agdayaw iti Dios. 5. Makipangan iti komunion (mailawlawag kadakuada a panglagip ken Jesus). 6. Agbalin a naimbag ken nasayaat iti agnanayon. G. Pangserra nga Aramid: 1) Laglagipen a bersikulo: Lukas 1:31 2) Panagdaton 3) Pangrikep a Kanta "Jesus Loved Each Little Child" (Children Praise God, 32) Jesus loved each little child, On all children Jesus smiled, Others told them, 'Go away!' Jesus beckoned, 'Come and stay.' Gentle Jesus, good and kind, Praised the humble child-like mind; All who in his love believe, His dear blessing may receive. 4) Pangrikep a Kararag: "Apo Dios agyamankami iti ayatmo. Agyamankami ta siwayawayakami nga agdayaw kenka. Kanayon kadi a tulongannakami nga agbalin a naimbag kadagiti padami a tattao. Agkararagkami iti Nagan ni Jesus. Amen. 32
MIDDLE ELEMENTARY/ OLDER ELEMENTARY LEVEL I. PANGGEP Kalpasan ti panagadal, dagiti ubbing manamnama nga: A. Maamiris ken maildawanda dagiti programa ti Iglesia a pasetda iti panagdaydayaw ken panagserbi iti Dios nga siwawayawaya. B. Maamirisda nga ni Jesus ket immay ditoy lubong nga nangipaay iti wayawaya ken panagpapada iti amin a tao. C. Mipasagepsep kadakuada nga addaanda iti paset iti panangirakurak iti wayawaya ken panagpapada. II. PAMPANUNOT (Konsepto) Dagiti ubbing maitag-ay ken maipatalged kadakuada ti wayawaya ken panagpapada iti panagdayaw iti Dios. KASAPULAN Biblia (nasaysayaat nu NRSV), pagkulay a krayola wenno pentel pens, manila paper, nagisla nga kawayan nga pangikabitan iti placard. III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw (1) Panangpasangbay Sarabuen ken kablaawan ti tunggal ubing ken idalanda kadagiti tugawda. Kablaawan 33
isuda Elementary Sunday School class. Padayawan isuda babaen iti panagyaman kadakuada. Iyam-ammo ti bagi kadakuada ken iyam-ammo ti tunggal maysa ti bagina, aglalo no adda kabarbaro nga umay agadal. iti Middle Elementary/Older (2) Panglukat a kararag Agyamankami, Apomi a Dios, iti napintas nga aldaw ti panagdayaw. Agamankami kenka ti agdayaw nga addaan wayawaya and agadal maipapan kenka babaen ken Jesu Kristo. Lukta dagiti pampanunot ken puspusomi kadagiti leksyonmi ita nga agsapa. Bendisyunam tunggal maysa kadakami iti anya man nga adal isu nga agserbi a mangidalan kadakami. Iti nagan ni Jesus, ikararagi amin dagitoy. Amen. ta nabaelanmi (3) Mabalin nga usaren a panglukat a kankanta: "This is the Day" This is the day, this is the day That the Lord has made, that the Lord has made. We will rejoice, we will rejoice And be glad in it, and be glad in it. For this is the day that the Lord has made, We will rejoice and be glad in it. This is the day, this is the day That the Lord has made 34
"It's a Great this to Praise the Lord" It's a great thing to praise the Lord, (3X) Walking in the light of God, Walk, walk, walk, walk in the light (3X) Walking in the light of God, (Substitute: praise, love, serve) (mabalin met nga usaren dagiti kankanta iti lokal a balikas, nasaysayaat nga usaren dagiti kankanta nga addaan iti panangimuestra) B. Panagsagana 1. Tapno maala ti imatang wenno atensyonda, ti mangisuro ket mangikabil iti bukel ti balatong, balatng nga apagtubo ken mula a balatong iti lamisaan. Daytoy ket panangipamatmat nga manipud kadagiti babassit a ambanag ket agbalin nga dakkel. Ti bukel ti balatong ket agbalin nga mula isu nga mangited kadatayo iti makan. 2. Damagen kadagiti ubbing nga mangibagada kadagiti babassit a bambanag iti aglawlaw ngem dakkel met ti usarna. 3. Iparang ken ipaganetget kadakuada ti bukel ti balatong isu nga dumakkel ken mangted makan kadagiti tattao. 4. Idalan isuda iti leksyon babaen iti panangiladawan ken panangwawar ti kaipapanan ti kinabassit ket agbalbalin nga gapu iti saan a panangikankano a kas ken Maria, a maysa a babai, nga iti panawenna ket awanan iti pateg gapu ta babai isuna, ubing ken nagtaud iti napaglaw a pamilya. C. Panagadal 35
Pannakaibasa ti Nasantoan a Surat. Ipalukat ken ipabirok kadakuada ti Lukas 1: 26-38. Basaen nga pagsisinnublatan, mangrugi iti mangisursuro santo ipasublat kadagiti ubbing. 2. Damagen ti mangsursuro kadagiti ubbing nu naawatanda met laeg ti naibasa: a. Sinno ni Maria? b. Anya ti inbaga dagiti anghel kenkuana? c. Kasano nga inawatna ti inbaga dagiti anghel? (bersikulo 29: marirbukan ni Maria) d. Apay ngata a mariribukan ni Maria? (mabuteng isuna, adda iti panunotna nga saan isuna a maikari) e. Kasano nga simmungbat ni Maria? (kinunana, "adtoyak Apo, ti adipenmo, maaramid ti pagayatam). Ipakitana nga nagtungpal ni Maria iti pagayata ti Dios iti biagna. D. Panangpauneg pay ti adal/panagbibin- ningay iti pannakaammo. Ilawlawag kadagiti ubbing dagitoy: 1. Sublian ti leksyon idi napalabas a dominggo nga adda dagiti linlinteg ken kaugalian ken papaten idi panawen ni Maria isu nga mangipabpababa kadagiti babbai. Dagiti babbai ket awanan pateg iti komunidad kas kadagiti lallaki. Nu naasawaanen ti babai, kasapulan nga agtungpal iti asawana iti amin nga panawen ken pasamak. 2. Ti panangiwarnak ti Dios a ni Maria ti napusgan nga agbalin nga ina ti Ari ti Kappia ket nagrigat nga awaten iti dayta a panawen 36
gapu ta isuna ket ubing, awanan gaway ken awanan pateg iti kagimongan. 3. Ngem daytoy ti gapuna ni apay nga pinusgan ti Dios isuna nga agbalin nga ina ni Jesus. 4. Dagiti ubbing ket agpada ti kasasaad kadagiti babbai. Nababbabada iti estado nu idilig kadagiti lallaki. 5. Ti pannakaiyanak ni Jesus ket isu ti wagsana tapno ipakitan ti kinapateg ti tunggal maysa, argaman babbai ken ub-ubbing. Isu ti wagas ti dios tapno maiparangna nga agpapada ti kinapateg ti tunggal maysa iti imatang iti Dios ken addaan wayawaya nga agdayaw ken agserbi iti Dios. iti panangsungbat 5. Ti pannakaiyanak ni Jesus ket isu ti wagsana tapno ipakitan ti kinapateg ti tunggal maysa, argaman babbai ken ub-ubbing. Isu ti wagas ti dios tapno maiparangna nga agpapada ti kinapateg ti tunggal maysa iti imatang iti Dios ken addaan wayawaya nga agdayaw ken agserbi iti Dios. iti panangsungbat kadagitoy nga pampanunot; 1. Kasano nga makipasetda iti panagbiag ti Igleisa (panag-komunyon, pannakigimong, pannakipagpaset school, panangited iti pagyaman, panagbasa iti iti Biblia, panagkararag, panangibingay dadduma iti biag ni Jesus, kdpy.). iti Sunday 2. Anya dagiti aramid/programa iti Iglesia nga isu ti pagduyosanda wenno kayatda nga maaramid. F. Panangamiris iti Kinapudno babaen iti Biblia 1. Damagen kadagiti ubbing no anya pay dagiti naadalda. 2. Ipaawat ken ipaganetget kadakuada nga ti Dios ket intedna ti wayawaya kadagiti ubbing nga agdayaw 37
ken agserbi iti Dios, anya man ti kadakkel wenno kinapateg dagitoy iti imatangda 3. Ipakaawat ken ipaganetget kadakuada nga immay ni Jesus nga nangipaay iti wayawaya ken panagpapada iti amin. G. Panangtonton iti kinapudno babaen iti Biblia 1. Tulongan dagiti ubbing nga mangikabesa iti Lukas 1: 28. 2. Idalan dagiti ubbing kadagitoy nga aramid: Agpaay kadagiti Middle Elementary Pagaramiden dagiti ubbing iti surat a mangikarkari (promissory note) iti pannaki- pagpasetda iti aramid ti Iglesia ken panagserbi iti Dios babaen iti bukodda a wagas. Isuratda ti karida iti papel ken mabalin nga ikkanda iti disenyona dagitoy. Agpaay iti Older Elementary Pagaramiden dagiti ubbing iti surat a maiturong ken Jesus (Dear Jesus) nga mangikarkari iti inda pannakipagpaset iti aramid ti Liglesia ken panagserbi iti Dios babaen iti bukkodda a wagas. Mabalin nga ikkanda iti disenyo dagiti suratda. Ti mangisussuro kupinenna dagitoy ken "i- stapler" na ken isuratna ti nagan ti maysa ken maysa iti surat. Mangiruar iti karton nga pangikabilan amin "Promise/Letter Box" nga nadisenyoan. dagitoy 38
Serraan ti karton ken idulin kas mausarto manen iti masakbayan. Pagtuladan a karkari: 1. Ikarik nga makipagpasetak a kanayon iti Sunday School. 2. Ikarik nga basaen ti Biblia. 3. Ikarik nga ikararag dagiti dadduma. 4. Ikarik nga agurnong a pagyaman iti kada dominggo. 5. Ikarik nga isoryaen ni Jesus kdagiti gagayyemko/dadduma. H. Pangrikep nga Panagdayaw 1. Idaan dagiti ubbing iti panangisao iti bersikulo. 2. Panagyaman: ipalagip kadakuada nga saan laeng nga kuarta ti maidaton wenno maipaay a pagyaman iti Dios ngem uray pay dagit oras/ tiempo, dagiti talento ken kabaelna ken iti mismo a biag ken ay-aaten ti Dios ti managyaman a tao. Kas maal-ala dagiti pagyaman, mabalin nga agkanta dagiti ubbing iti kastoy; Ipakaawat ken "Giving, giving, gladly day by day." (uray ania a kanta ti pagyaman iti bukod a pagsasao) 3. Mamagringpas a kararag Agyamankami O Dios kadagiti leskyon isu nga naadalmi ita nga Sunday School. Agyamankami ta ay-ayatendakami nga ub- ubbing ken addaankami met iti wayawaya 39
kenka. ken nga Bayabayennakami kadi nga mangtungpal kadagiti karkarimi kenka. Iti nagan ni Jesus agdayaw agserbi (Maikatlo a Tawen-Book 2) Panangibiag iti Espiritualidad iti Baet iti Agtultuloy a Pannakadadael ti Kinatao December 11, 2016 Maikatlo a Domingo ti Adbiento/Human Rights Sunday Paulo ti Leksion 03: "Kariten Dagiti Mangirurumen a Bileg" DAGITI TEKSTO: Daan a Tulag: 1 Ar-ari 12: 1 - 16 40
Baro a Tulag: Lk 2: 1 - 6 PANNAKAILAWLAWAG DAGITI TEKSTO Ti teksto 1 Ar-ari 12: 1 - 16 saritaenna no kasano a ti dati a nagkaykaysa ken nabileg a pagarian ket nabingay gapu iti nakaro a mangirurumen ken abusado nga annuroten dagiti agtuturay. Maysa a mangiparangarang ti iti daytoy nadagsen a buis kadagiti umili. Nangrugi a naipakat daytoy nga annuroten ti panagbuis iti tiempo ni David ngem kimmaro idi panawen ni Solomon. Isu ti nangipakat iti puersado a panagtrabaho kadagiti taona. Binukelna ti sangapulo ket dua a distrito a dimmanon pay kadagiti daan a beddeng ti pagarian. Nagtrabaho a libre dagiti lallaki kadagiti nadumaduma a proyekto ti ket kimmaro daytoy panagturayna, nabangon ti templo ti Jerusalem, maysa a dardarepdep ni amana a David. Napukan dagiti kayo iti kabambantayan ti Lebanon. Maisalog dagitoy iti igid ti baybay Maditeranean ket maipatapaw dagitoy ket naguyodda agingga iti Puerto ti Joppa. Manipud idiay mailasatda kadagiti bantay nga agturong iti Jerusalem. Gapu iti kaadayo ti distansia a pakailasatan dagiti material a pagbangon iti templo napukaw ti adu a biag ken adu ti nagsakit kadagiti nagtrabaho. Naalana ti pito a tawen sa naileppas ti templo. Ngem adu pay dagiti proyekto nga insayangkat ni Solomon. Gapu iti dayta pinadagsenna ti buis dagiti umili. Daytoy ti inreklamo dagiti tao ken ni Rehoboam ngem idinto a maasian inyad-aduna ketdi ti buis dagiti tao. Gapu met la iti dayta, nagrebelde dagiti umili iti akin-amianan a paset ket insaadda ni Jeroboam nga umuna nga arida. Dadakkel a riribuk, yaalsa ken panagsisina ti patauden dagiti saan a nalinteg ken mangirurumen a pagannurotan dagiti agtuturay. Daytoy a kinapudno ti pannakaipapilit idi tiempona. Idi tiempo 41
agtultuloy uray ita a tiempo. Kasapulan a supiaten ti Iglesia daytoy kas paset ti ministri ken misionna. Ti istoria ti pannakayanak ti ubing a Jesus (Lk. 2:1-6) nagbalinen a naragsak a paset ti tradition-tayo a Cristiano. Tinawen a lagipen ken rambakantayo a narungbo ken naragsak. Nupay kasta, kasapulan a kitaentayo ti kinapudno a nayanak ni Jesus iti tiempo ti adu a panagabuso ken di nainkalintegan a pagannurotan nga ipakpakat dagiti abusado nga agtuturay a Romano ken dagiti kakumplotda a Hudio. Pampaneknekan ti istoria a ti lugar a nakayanakan ni Jesus ket napno iti adu a panagsagaba dagiti agindeg kas kadagiti pesante a Hudio. Pesante dagiti nagannak ken Jesus. Mairamanda kadagiti adu nga umili a napilit nga agtulnog iti di nainkalintegan ken nauyong a paglintegan ti ipapanda panagpailista idiay Jerusalem. Awan ti mailaksid gapuna nga uray babai a masikog mapan latta uray no adayo unay ken napeggad ti daliasatenda. Maysa daytoy kadagiti nainget nga instrumento iti panang-control ti imperio para iti dua a pakaseknan: pannakaipakat ti nasaysayaat a sistema ti panagbuis, ken inkapilitan a panag-recruit para iti armada ti emperio. Ngarud, ti pannakayanak ni Jesus immay iti tengnga ti maysa a kasasaad nga isangsangit dagiti umili a Hudio ti yaay koma ti pannakaispalda iti nakaro ken nauyong a panangadipen kadakuada ti emperio ti Roma. Nabayagen a namnamaen ken ur-urayenda ti yaay ti maysa a mangisalakan a mangiwarnak ken mangsupiat kadagiti saan a nainkalintegan a pannakatratoda ima dagiti nagsisinnublat a sangsangaili a bileg. Nasindian ti namnama iti puso dagiti tao iti yaay ni Jesus kas kadagiti agpaspastor nga isuda ti immuna a nakakita iti ubing a nakaidda iti iti 42
kulloong. Saantay koma nga abbongan ti kaipapanan ti estoria ti buya ti nakaidda nga ubing iti kulloong. Ti Adbento ken Christmas isuda ti maipapan iti dakkel a bang-ar (breakthrough) wenno gin-awa iti puso ken panunot dagiti tao iti tengnga ti nasaem a pakasaritaan dagiti Hudio. Iparparangarangna ti kinapudno a ni kaanoman, dinto baybay-an ti Dios dagiti taona. Nagtignay ti Dios iti pannakayanak ni Jesus saan nga iti naulimek ken natalna nga aglawlaw ti kagimongan. Nagtignay iti konteksto ti nakaam-amak a krisis ti ekonomia ken politika ken ti pannakabikbiktima dagiti tao. Daytoy ti rason no apay nga immay ni Jesus. Daytoy ti rason no apay nga ituloy a sipapasnek ti Iglesia ti mision ken ministri ni Apona a Jesu-Cristo. TARABAY PARA KADAGITI MANGARAMAT Kas ti kinuna daydi Senador Jose W. Diokno, ti natawan a karbengan isu dagiti kalintegan a mamagbalin ti tao a tao. Naparsua a kaladlawan ti Dios, tunggal tao addaan iti daytoy a ladawan ket madadael inton maagaw kadakuada ti kalintegan ken dayawda. Saan nga ikabkabilangan dagiti dakes a tao ti karbengan dagiti nakapuy ken inosente gapu ta dida bigbigen ti ladawan ti Dios a naisigud nga adda iti tao. Aniaman a komunidad ti pammati a yan dagiti mamati, paneknekanda daytoy a kinapudno maipapan kadagiti tao kas maysa a banag ti pammati. Para kadagiti Cristiano, maipaidam ti pammati no dagiti mamati dida Dagiti masalakniban a mangigagara iti kalintegan dagiti tao, maibilangdan a rimmuar iti ikub/lakun ti komunidad ti pammati ket masapulda ti agbabawi ken makikappia kadagiti biktimada tapno maisublida iti nakristianoan a komunidad. Daytoy ti makasubbot nga ti natawan a karbengan. 43
aramid para kadagiti mangsalungasing iti natawan a karbengan. Sapasap ti pannakaakseptar ti international law a dagiti laeng ahente ti estado ti makaaramid iti panagsalungasing iti natawan a karbengan. Maidasig ti salungasing iti natawan a karbengan iti kadawyan a krimen a maaramid dagiti umili kadagiti padada nga umili. Ti gapuna, awanan iti bileg dagiti gagangay nga umuli kontra iti estado. Ti laeng estado ti akin-iggem iti kalintegan nga agaramat iti armado a panaglabsing. Dagiti sangalubongan a tulag, linteg ken protocol maipapan iti Human Rights nairantada a mangsalaknib kadagiti umili manipud iti di maiparbeng a panangaramat ti estado iti puersa ken panaglabsing. ti otoridad ti Dios ngem dagiti gobierno. Babaen ti daytoy a kapanunotan, adda karbengan iglesia a mangpalagip iti estado nga agtulnog iti Dios. Panggep daytoy ti mangsalaknib kadagiti awanan gaway ken awanan basol manipud iti pannakadangran ken kasta met a tulongan ti iglesia ti estado nga agbalin a napudno nga instrumento a mangipatungpal iti hustisia ti Dios di la ket ta sagabaenna ti pungtot ti Dios ket madadael Mamati dagiti Cristiano a nangatngagto ti Nursery/Kindergarten/Younger Elementary Levels I. Panggep Kalpasan ti panagadal ken ti agtultuloy a panangipakita dagiti nagannak ken nataengan ti umiso nga ehemplo, dagiti ubbing ket mabalinanda nga: A. Maibagada ti estoria ti panagdalliasat da Jose 44
ken Maria a mapan diay Jerusalem; B. Mailadawanda no kasano ti rigat a napadasanda Jose ken Maria ken ti saan a panangrespetar kadakuada; C. Ituloy ti panangipaay ti respeto kadagiti sabsabali; D. Maidemonstrarda ti kinasayaat iti padada nga tao a ni Jesus ti modelo. II. Konsepto: Maibilin kadagiti ubbing ti panangrespetarda kadagiti padada nga ubbing. Dagiti Kasapulan Bibliya, pagkantaan, bond paper III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw B. Panangpasangbay Kantaen daytoy a kanta kas kanta ti panangpasangbay. "In Sunday School Together" (Children Praise God, 171): Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, you and I. Here they are in Sunday School, ______, ______ (name 2 children) Here they are in Sunday School, you are here (Repeat the second verse until you have named all the children. The children may eventually 45
join you in the singing. End the song with the third verse.) Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, all are here! "Good Morning to You" (Children Praise God, 68) Good morning to you, boys and girls, boys and girls, boys and girls! Good morning to you, boys and girls! How are you? I'm fine, thank you! 1. Panglukat nga kararag "Naimbag a bigatmo Jesus. Dayawen- daka. Ipatpategdaka. Agyamankami iti panagayatmo kadakami. Agyamankami iti kaadam kadakami. Amen! 2. Panglukat a Kanta: "Jesus Loved Each Little Child" (Children Praise God, 32) C. Panangisagana 1. Lagip ti napalabas a leksion. Damagem: a. Ania ti leksiontayo idi Domingo? (maipapan ken Jesus) b. Ania ti inaramidna kadagiti tattao ken dagiti ubbing? 2. Isuro daytoy a kararag: "Kararag iti Adbiento" (Children Praise God, 7) Umayka, umayka Mesiasmi, Ur-uraenmi ti panagsublim. Umayka, umayka Manubbotmi, Sisasaganakami a sumurot kenka. D. Oras ti Innadal/Panagadal 46
1. Finger play/song Open, close them, open close them give a little clap Open close them, open close them, lay them on your lap Creep them, creep them, creep them creep them, high up to your chin, Open wide your little mouth but do not let them in. 2. Motibo a saludsod: Am-ammoyo nu sinno dagiti nagannak ni Jesus? 3. Agistorya: "Da Jose ken Maria" Da Jose ken Maria ti nagannak ni Jesus. Aggigianda iti Nazareth, ngem masapul a mapanda diay Bethlehem. Adayo a lugar manipud iti Nazareth ngem masapul a mapanda agpailista. Bilin ngamin daytoy ni Emperor Agugustus a masapul a mailista dagiti amin a tattao. Kayat ni Emperor Augustus a pagbayaden ida iti buis. Kayatna pay ida a pagbalinen a soldado numan pay saanda a kayat. Kayatna pay ida a pagbalinen nga adipen. Narungsot ken mannakabalin a pangulo ni Emperor Augustus. Saanna pulos ipakita ti panangrespetarna kadagiti tattao. Masapul nga agtulnog dagiti tattao. Ti panagdaliasat a mapan Bethlehem ket narigat unay. Magmagnada iti tallo nga aldaw. No dadduma aglugan ni Maria iti Idi nakadanundan Asno. Masikog idin. ta saanen a makaidna ni Maria 47
agpasngayen. Nayanak ni Jesus iti ili a Bethlehem. D. Panangpauneg ti Adal/Panagbibinnuray. 1. Damagem dagiti sumaganad: a. Siasinno da Jose ken Maria? Sadino ti lugarda? b. Sadino ti papananda? Asideg kadi iti Nazareth? c. Sinno ti emperor? Anai ti kayatna nga aramidenda? d. Iladawan ti katatao ni empero Augustus? e. Adda kadi respetarna iti tao? Adda kadi panangrespetarna kada Jose ken Maria? f. Kasano koma nga inpakita ti emperor ti panangrespetona kada Jose ken Maria? g. Mabalin kadi a respetaren dagiti ubbing ti padada nga ubbing? Kasano? 3. Ibagam iti klase nga: a. Importante nga adda respetom iti padam nga ubing. b. Kanayon nga adda respeto dagiti ubbing kadagiti nataengan. c. Kayat ni Jesus a rspetarentayo ti padatayo a tao. E. Panangdiskubre ti Adal manipud iti Biblia. Ti Dios kanayon nga addakadatayo. No tattao a saan a dadduma adda dagiti mangipakpakita ti panangrespetoda iti pada a tao a kas napasamak kada Jose ken Maria. Saantayo nga maladingitan no kasta ti aramiden dagiti tattao, adda nga agnanayon ti Dios kadatayo. Ti nga respetarentayo dagiti padatayo a tao. importante masapul 48
F. Panangiyaplikar ti Adal manipud iti Biblia. 1. Ikkan dagiti ubbing ti dua a piraso ti papel. Ibagam nga agidrowingda ti smiley sadanto koloran. Iti maysa a papel agidrowingda ti nakamisuot nga rupa. 2. Ipukkawmo dagiti sumaganad. Ibagam kadagiti ubbing nga no ti ipukkawmo ket mangipakita ti panagrespeto, ingatoda ti nakaisem a rupa ket no ti ipukkawmo ket ti saan a panagrespeto, mangipakita ingatoda ti nakamisuot nga rupa. a. Ipukkawmo ti "Naimbag a Bigat!" b. Alaem ti bag ti padam nga ubing c. "Tulonganka nga mabagkat ti kargam?" d. Bugkawam ti padam nga ubing e. Tumakderka iti sango ti kadwan nga ubing no agis-istorya ni Mammo. f. Paunaem iti linya ti padam nga ubing g. Iduronmo ti padam nga ubing. Kadagiti Younger Elementary mabalin nga idramada dagitoy a sitwasyon. 3. Talmegan ti konsepto "Ipakita ti panang- respetom iti padam a tao." G. Pangserra nga Aramid: 1. Laglagipen a Bersikulo: (Luke 2:6b) 2. Panagdaton: "Give,' Said the Little Stream" (Children Praise God, 90) "Give," said the little stream, 49
"Give, oh, give, give, oh, give," "Give," said the little stream, As it hurried down the hill; "I'm small, I know, but wherever I go, The fields grow greener still." Singing, singing all the way, "Give away, oh, give away." Singing, singing all the day, "Give, oh, give away." 3. Pangrikep a Kanta "Advent Prayer" (Children Praise God, 7) 4. Pangrikep a Kararag ti Dios, "Apo kadakami. a agnanayon Idalannakami iti agnanayon a mangawat ken mangrespeto kadagiti padami a tao. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi. Amen. tulongannakami kaadam ket agyamankami MIDDLE ELEMENTARY/ OLDER ELEMENTARY LEVEL I. PANGGEP Kalpasan ti panagadal, dagiti ubbing manamnama nga: A. Maamoanda dagiti karbenganda a kas ubbing. B. Maibingay dagiti kapadasan nga paspasamak iti pannakatungpal dagitoy nga karbengan. C. Ammoda ti aramidenda nu saan nga maipatungpal wenno saan a masursurot dagitoy a karbengan. D. Agkomitda nga mangitag-ay iti karbengan dagiti dadduma nga ubbing a ni Jesus nt pagtuladan. 50
II. PAMPANUNOT (Konsepto) Dagiti ubbing maisuroda nga patalgedan ti dignidad dagiti dadduma nga ub-ubbing babaen iti panangawat ken panangdayaw iti karbenganda. KASAPULAN Biblia (nasaysayaat nu NRSV), manipud UN Convention on the Rigts of the Child nga mangipakpakita iti kinaayat ken kinadungngo ti ubing, meta cards, papel, lapis ken masking tape. ladawan III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay Sarabuen ken kablaawan ti tunggal ubing kas sumrekda. Alaen ti attendance. Iyam- ammo dagiti barbaro nga ubbing nu adda man. 2. Panglukat a kararag: Dios, Apo iti panangitundan kadagiti iti kapilya nga nasayaat. Daydayawendaka.Lukatam dagiti puso ken panpanunotmi ita nga gundaway iti panagadalmi. Suroanna-kami nga agayat iti tunggalmaysa kas panagayatmo kadakami. Iti nagan ni Jesus. Amen. agyamankami 3. Mabalin nga pagay-ayamen dagiti ubbing kas mapauneg pay ti pannakaammoda iti tunggal maysa. Mablin nga ipaay-ayam ti "zip, zap, zop". Dagiti ubbing paglikmuten dagiti tugtugawda ken agtugawda. Bagaan isuda iti nga alaenda ti kaabayda ti nagan 51
makinkannawan ken makinkannigidda. Adda tao nga agrikrikus nga mangisasao iti "zip, zap, zop. Nu itudo ti tao ti maysa nga ubing ket kunana ti zip, ibagada ti ubing ti nagan ti kaabayna iti kanigid. No zap kunana met, ibagana iti makinkannawan. No zop kunana, amin ket tumakder nga agsisiinukat tugaw. Ti Siasinoman nga maawanan iti tugaw ket isu ti agbalin nga mangidalan iti tengnga. ti nagan ti kaabayna ti 4. Agkanta kadagiti adda garawna (action songs) "Si Hesus ang Sandigan" (Kantaen nga adda kadua) Si Hesus ang sandigan (agsadag iti kadua) Hindi magigiba (Ikutikuti ti tammudo a kasla ipakpakita nga saan) (kantaen nga mamindua ti umuna ken maikadua a parapo) Kasing tatag (iparang ti ima nga napigsa) Ng kabundukan (mangimuestra iti bantay babaen iti ima) Hindi magigiba (ikutikuti ti tammudo a kasla ipakpakita nga saan) (Suktan ti Hesus, iti ako, ikaw, tayo, pag-ibig. Iti maudi ket ikanta amin) "Jesus Loves the Little Children" Jesus loves the little children, All the children in the world Brown, red, yellow, black and white They are precious in His sight Jesus loves the little children of the world. 52
(Mabalin uray anya nga kanta iti lokal a lengguahe) B. Panagsagana 1. Damagen dagiti ubbing nu ammoda dagiti karbenganda. Ipasurat kadakuada dagiti ammoda nga karbenganda iti papel ken ipigket isuda iti card board. Grupoen babaen iti panagpapada kadagiti insuratda ket dita nga paunegen pay dagiti insuratda. (Igrupo isuda babaen kadagiti karbengan dagiti ubbing nga nailanad iti baba). Iparang ladawan a mangibuk-buksil kadagiti ti karbengan dagiti ubbing (according to the UN Convention on the Rights of the Child). Mabalin nga gupgupen dagiti karbengan dagiti ubbing kadagitoy: a. To be born, to have a name and nationality. b. To have a family who will love and care for me c. To live in a peaceful community and a wholesome environment. d. To have adequate food and a healthy and active body. e. To obtain a good education and develop my potential. f. To be given opportunities for play and leisure. g. To be protected against abuse, exploitation, neglect, violence and danger. h. To be defended and given assistance by the government. i. To be able to express my own views. 53
3. Bay-an ken kariten dagiti ubbing nga mangibingay kadagiti pasamak nga kapadasan ken ammoda maipapan iti pannakaitag-ay dagitoy nga karbengan ken no kasano nga naggunayda iti daytoy a pasamak. 4. Idalan dagiti ubbing nga adalen ti teksto babaen iti panangwarwar kadakuada ti teksto nga sakbay nga naiyanak ni Jesus, ti kagimongan ket agkurkurang iti panangipateg iti karbengan ti tao. C. Oras ti Panagadal 1. Idalan dagiti ubbing nga lukatan dagiti Bibliada naulimek. iti Lukas 2:1-6. Basaen nga 3. Bay-an nga adda dua wenno 3 nga ubbing nga mangistoria iti leksyonda. 4. Damagen dagitoy nga saludsod kada- kuada: a. Apay nga agdaldaliasat da Jose ken Maria nga apan idiay Judea, idiay ili nga Behtlehem? b. Anya ti kasasaad ni Maria iti dayta tiempo? c. Iti panagkunam, kasapulan kadi ni ti Maria kasasaadna? Apay? ti agdaliasat iti laksid D. Panangpauneg pay tiadal/panagbibin- ningay iti pannakaammo 1. Paunegen ken palawaen ti pannakammo dagiti ubbing iti kasasaad ti kagimongan iti 54
dayta a panawen babaen kadagitoy nga impormasyon: a. Ti panagparehistro ti nagan ket masapul nga aramiden kas bilin ni Emperador Augustus. b. Ti panagparehistro ket maysa a wagas tapno ti gobyerno ti maikeddeng nga buis dagiti tattao. iti kasta ket madetermina c. Ti panagparehistro ket maysa met laeng a wagas ti gobyerno tapno makitada dagiti tattao nga inkapilitan nga agserbi iti armada. d. Amin ket agparehistro, uray dagiti masikog nga dandanin aganak. e. Dagiti agtuturay a Romano ket narungsot isu nga dagiti ken manangidadanes, Hudyo ket agur-uray ti mangisalakan kadakuada iti pannakaida- danesda. f. Ni Jesus naiyanak iti kastoy a kasasaad a nakaro ti panagrigrgat ken pannakai- dadanes dagiti tattao isu nga inbaon isuna ti Dios tapno mangipaay iti namnama kadagiti tattao. 2. Damagen kadagiti ubbing nu anya ti makunada kadagiti nalabsing nga karbengan iti dayta a pakasaritaan. E. Panangdiskubre iti Adal ti Biblia 1. Damagen kadagiti ubbing no anya ti kaipa- iti nataoan a iti panangpatalged panan karbengan. 2. Umanamong da kadi nga kaipapanan 55
daytoy iti panangawat ken panangdayaw iti dadduma? F. Panagyaplikar ti Adal manipud ti Biblia 1. Idalan dagiti ubbing nga ikabesa ti 1 John 3: 18. 2. Agpaay iti ME: Idalan dagiti ubbing a mangpili iti maysa a tao nga adda idiay pagadalan, idiay balay, wenno iti komunidad ket ipaayna iti daytoy a tao ti panangawat ken panagdayaw. Bay-an ibagada no kasanoda nga isuda nga aramiden. Idalan isuda nga isuratda daytoy tapno a kankanayon. mangipalagip kadakuada Pagtuladan: a. Ibingay ken ipabulodko dagiti ay-ayamko ken ni (nagan ti tao) b. Makigayyemak iti tao a kankanayon a sursuronen dagiti dadduma nga ubbing idiay pagadalan. c. Ibingayko ti balonko a makan kenni (nagan ti tao) d. Isardengkon nga sursuronen ni (naga ti tao) 3. Agpaay iti OE tapno pagdi- Idalan dagiti ubbing ti diskutiranda no kasanoda nga panangawat (acceptance) ken panagdayaw (respect) idiay man balay, pagadalan wenno kapilya. Guduaen ti klase iti tallo a grupo ket dutokan ti lugar ti kada grupo. Ipaisurat dagiti amin a maibagada ket bay-an ti kada grupo a mangibingay iti ibiag iti sabali 56
sibubuo a klase ti napagtutongtonganda. Mabalin nga ag komento dagiti dadduma. Ti mangisuro isunto ti manggupgop dagiti amin nga inaramidda ken ipasagep- sep kadakuad nga ni Jesus ti pagtuladan iti panangpatalged ti dignidad ken karbengan ti dadduma. G. Pangrikep nga Panagdayaw 1. Idalan dagiti ubbing nga isao ti naikabesa a bersikulo. 2. Panagyaman: Ipalagip kadagiti ubbing nga iti panangited kadagiti pagyaman ket maysa a napateg a paset iti panagdayaw ken ti Dios ay-ayatenna dagiti managyaman nga annakna. Mabalin nga adda kanta a maikanta kas maal- ala dagiti pagyaman. "Give thanks" Give thanks with a grateful heart Give thanks to the Holy One Give thanks because God's given Jesus Christ God's Son And now, let the weaksay, "I am strong" Let the poor say, "I am rich" Because of what the Lord as done, for us Give thanks. Kararag ti pagyaman ket mabalin nga aramiden. Mabalin a dawaten kadagiti ubbing 57
nga sumorotda kalpasan nga maibalikas ti pagyaman. 3. Mamagringpas a kanta: "Ako ay Babae, Ako ay Lalake" (B) Ako ay isang babae, (L) Ako ay isang lalaki (S) Pareho tayong may isip, Parehong may galing. (L) Kaya kong tumakbo (B) kaya kong tumalon (L) kaya kong tumalon (B) at kaya kong tumakbo. (L) Pagkat ikaw ay babae (B) At ikaw ay lalake (S) Pareho tayong my isip, Pareho tayong may galling. B - (babae) L - (lalake) S - (sabay) Panagpakawan: Apo Dios, pakawanennakami iti saanmi a iti panangawat ken saan a panagdayaw dadduma. Kararag: iti panagdayaw ken panagayat kas iti inaramid ni Jesus. Agyamankami kadagiti manen adal isu nga naadalmi ita nga aldaw. Bendisyunam tunggal maysa kadakami tapno mailasinmi iti Suroannakami nga mangipakita 58
pagayatam kadagiti biagmi. Iti nagan ni Jesus. Amen. (Maikatlo a Tawen-Book 2) Panangibiag iti Espiritualidad iti Baet iti Agtultuloy a Pannakadadael ti Kinatao December 18, 2016 Maikauppat a Domingo ti Adbiento Paulo ti Leksion 04: "NI JESUS KAS AYAT TI DIOS A NAGBALIN A TAO" DAGITI TEKSTO: Daan a Tulag: Jeremias 22:13-16; Salmo 72 Baro a Tulag: Juan 3:11-17 PANNAKAILAWLAWAG DAGITI TEKSTO: Ti tekstotayo iti Isaias 49 ket naisurat maibasar iti nakas-ang a kapadasan dagiti Israelita a naitalaw manipud iti nasionda. Inkapilitan a nakipagbiagda 59
nga kadagiti agdaydayaw kadagiti didiosen ken addaan iti nadurdur-as a kultura. Naibilangda kas segunda Klase (Second Class) nga umili, awanan iti kalintegan ken kanayon a pagraranggasan ken pagang-angawan dagiti nangadipen kadakuada (Salmo 127). Ti kinapudno nga isuda ket iturayan ti sabali a nasion, ti pannakadadael ti templo ti Dios, ti pannakarebba dagiti pagtaenganda, ti pannakaabuso dagiti babbai ken pannakaparigat dagiti lallaki (Dungdung-aw 1-5) ket ti nakaal-alinggaget a kasasaad. Narigat a maawatan dagiti Israelita daytoy gapu ta patienda nga isuda ti napili ken inayat ti Dios a tattaona ket awan ti aniaman a kalamidad a makadadael kadakuada. Saanda nga impangag ti balakad dagiti propeta kas ken Jeremias tapno agbabawida kadagiti basolda nangruna dagiti agturay tapno aramidenda ti kinalinteg ket itag-ayda dagiti napanglaw ken mailupitlupit iti kagimongan (Jeremias 22:13-16; Salmo 72). Nagbanag amin dagitoy iti panakadadael ti nasion. Nagpatingga ti monarkia (panagturay dagiti ari) ken ti imbilangda a panawen ti ti wayawaya ken bilegda kas pannakadadaelda ket nagbiagda ti kinaawan namnama. nangadipen kadakuada, tattao inyegna kadakuada tattao. Nakaro iti panawen Nagbalin a nalidem ti masakbayanda. Awan pamalpalatpatanda ti pannakaadipenda. Nagbiagda iti nasipnget ken narikut a kasasaad. Nupay kasta nakita dagiti propeta nga iti adda masakbayan dagiti pannakaadipenda. Naamirisda nga inayaban ti Dios dagitoy a tao uray idi saanda pay a naipasngay kas maysa a nasion, ngem apagkanito nga inlemmeng ti Dios kas iti bai (bow) a naidulin ngem mairuarto iti naituding a tiempo. Inayaban ti Dios dagitoy a tao nga a agserbi iti panagpatingga Israelita malaksid a pakaidayawanna. 60 Agbalinda
pannakangiwatna, mangibagi iti Dios kadagiti nasion a maiparangarangto, saan a babaen iti naarian wenno nabileg a panagturay. Daytoy mangibagi iti Dios a mangibiag iti nalinteg ken natan-ok a pagayatanna ket makita iti biag ti maysa a babaonen (servant). Daytoy ti wagas ti Dios a mangipakaammo iti kina-Diosna iti masakbayan ken iti biag dagiti taona. Iti kangitingitan ti sipnget ken pannakadadael, maipasngay ti baro a wagas ken aramid ti Dios babaen ti maysa nga adipen tapno iti wagas nga awan mangipagpagarup umayna agasan, sapuyoten ken liwliwaen dagiti nadudog ti pusoda a tattao. Ti panagsarita da Jesus ken Nicodemus (Juan 3:11-17) a maysa nga edukado a Fariseo ket maipagarup a ladawan no kasano ti panangkita ti nagsurat iti daytoy nga ebanghelio kadagiti agturay a Judio kalpasan ti pannakatay ken pannagungar ni Jesus. Inlawlawag ni Jesus ken Nicodemus ti misterio ti inkarnasion (panagbalin ti Dios a tao). Daytoy a misterio ket saan a maawatan ti maysa a Judio kas ken Necodimus, a ti anak ti tao nga imbaon ti Dios ket naitan-ok sadi langit ken nagun-odna ti pammadayaw kas mangisalakan gapu iti kababalin ken kabaelanna a nagbiag ken nakipagbiag iti nalaad a kasasaad ti lubong. Linak-amna dagiti saem ken rag-o ti agbiag kas natulnog nga anak ken adipen ti Dios. Amin dagitoy ket naigamer iti misterio ti inkarnasion kas naindaklan nga aramid ti Dios. Inlawlawag ni Jesus a kabaelanna nga aramiden amin dagitoy babaen ti ayat ti Dios nga ibibiagna. Ammona a ti presensiana ket isu ti pakaipakitaan ti panagayat ti Dios iti lubong a naigamer iti sipnget ken nakaro a pannakadadael. Ayat ti Dios a naglasag, ayat a naiparangarang babaen ti nagsagaba nga adipen ken nailansa iti krus nga isut nagtaudan ti namnama ken lawag dagiti agbibiag iti kasipngetan. Ni Jesus kas ayat ti Dios, naigamer ti 61
biagna iti agsagsagaba a lubong, madadaan nga agsakripisio para kadagiti dadduma. Pasingkedan daytoy ti panagungar ni Apotayo a Jesu Cristo, kadagiti mamati a daytoy a pasamak ket ladawan ti ayat ti Dios a nakasagana a mangpabileg kadagiti ay-ayatenna para iti baro a biag ken masakbayan. Daytoy ti Dios a pagserserbian ken saksaksiantayo a sitatalek ken napnuan namnama. TARABAY KADAGITI MANGARAMAT Babaen ken Jesus a Nazareno, immay ti Dios ditoy ti tarimaanenna. lubong panagayatna kadagiti pinarsuana. Pagtuladan a naiparangarang a ti maysa a biktima iti panirigan dagiti Judio ket nagsagaba kas subbot ti basol. Ken Jesus a nagsakripisio, ti Dios pinarsuana manen (recreates) ti sangatawan iti kasasayaatan a wagas. Ni Jesus kas tao nga isu't umuna ken pangrugian ti baro a kinatao ket aw-awisennatayo tapno surotentayo ti dalanna kas baro a parsua. tapno Impakitana Kadagiti sursuro ni Jesus, impakitana ti sirmata ti baro a kagimongan a pakipagnaedan ti Dios-ti Pagarianna, kagimongan a pagnaedan dagiti tattao a naagasan kadagiti sagubanitda, nawayawayaan kadagiti pannakabalin ti demonio, naparabur kadagiti nakapuy, makasapul, managpadagus kadagiti gan-ganaet ken maidasdasig, mamakawan kadagiti managbasol ken nakasagana a mangiserbi iti biagda para kadagiti gagayyemda. Daytoy ti langa ti baro a lubong. naimbag kadagiti Dagiti kinagasat a paset ti sermon ni Jesus idiay bantay (Mateo 5) ket dakamatenna ti biag ken alagaden dagiti agnaed iti Pagarian ti Dios: dagiti napanglaw iti kalamidad, naemma ken nadalus ti panagpuspusoda, mabisin ken iti espirito, nagsagaba 62
mawaw iti hustisia, manangaasi ken mamagkakappia. Daytoy a sirmata ti baro a sangatawan ket iladawanna ti lubong a natarimaan manipud pannakadadael. Impasdek ni Jesus ti Iglesia, "Iti rabaw daytoy a bato, bangonekto ti Iglesiak" (Mateo 16:18) kas bagina a mangipakita iti kaaddana ditoy lubong, kas iti kaadda ti Dios babaen ken Jesus, ti Iglesia ket naayaban ken naipasdek kas presensia ni Jesus ditoy lubong babaen ti biagna, trabaho ken pannakilangenna. Iti uneg ti Iglesia ken babaen ti Iglesia, ti espirito ni Jesus ket agtultuloy a mangtartarimaan iti nadadael a sangaparsuaan agingga a ti pagayatan ti Dios para iti naan-anay a pannakaagas ken pannakaikappia daytoy ket agballigi. Nursery/Kindergarten/Younger Elementary Levels I. Panggep Kalpasan ti panagadal ken ti agtultuloy a panangipakita dagiti nagannak ken nataengan ti umiso nga ehemplo, dagiti ubbing ket mabalinanda nga: A. Maibagada nga inted ti Dios ni Jesus gapu ta ay-ayatenatayo; B. Mailawlawagda nga immay ni Jesus tapno pagmaymaysaenna dagiti amin a tattao; C. Maipakitada ti panang-appresiarda iti pannakayanak ni Jesus. II. Konsepto Nangyeg ti rag-o ti Dos ditoy lubong babaen iti pannakayanak ni Jesus. Dagiti Kasapulan 63
Bibliya, pagkantaan, materyales wenno elemento a mangbuo iti scenario ti pannakayanak ni Jesus pakairamanan dagiti ar-ari, agpaspastor, da Jose ken Maria, maladaga nga Jesus, papel a pagaramid ti kard a pagyaman, kanta ti paskua III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay: Iti panagsasangpet dagiti ubbing patokarem ti "Joy to the World" ken kantaen ti. "In Sunday School Together" (Children Praise God, 171) Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, you and I. Here they are in Sunday School, ______, ______ (name 2 children) Here they are in Sunday School, you are here (Repeat the second verse until you have named all the children. The children may eventually join you in the singing. End the song with the third verse.) Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, all are here! "Good Morning to You" (Children Praise God, 68 Good morning to you, boys and girls, boys and girls, boys and girls! Good morning to you, boys and girls! How are you? I'm fine, thank you! 64
2. Damagem no ania ita nga aldaw. (Aldaw ti Paskua) Sinno ti agkasangay? 3. Panglukat nga kararag: "Naragsak nga aldaw ti panagkasangaymo Jesus." Naragsak ti tunggal maysa kadakami ta napintas daytoy nga aldaw ta isu ti panagkasangaymo. Agyamankami ti ayatmo kadakami. Ay-ayatendaka met, Jesus. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi, Amen! 4. Panglukat a Kanta N/K "Happy Birthday, Jesus!" (Children Praise God, 15) Happy birthday, Jesus dear! How I wish that you are here. I shall try to be a good child to give your birthday joy. "Jesus was Born on Christmas Day" (Children Praise God, 8) Jesus was born on Christmas day, Happy, happy birthday Bells ring out sweetly as they say, Happy, happy birthday. Younger Elementary: "Many, Many Years Ago" (Children Praise God,15) Many, many years ago, Jesus came, Jesus came, Just because He loves us so, Jesus came to earth. Many, many years ago, angels sang, angels sang To the shepherds down below, sang their song of joy "Christmas is Jesus' Birthday" 65
Christmas is Jesus' birthday, Christmas is Jesus' birthday That's why we're happy and that's why we're gay For Christmas is Jesus birthday B. Panangisagana 1. Lagip ti napalabas a leksion. a. Damagem: a. Ania ti estoriatayo iti napalabas a Domingo? (Ti Sagut ti Dios). b. Sinno ti sagut ti Dios kadatayo? (Jesus) c. Ania ti kayat a sawen ti Jesus? (Sagut ti Dios) 2. Ibagam: Ita ti leksiontayo ket maipapan iti panagkasangay ni Jesus. 3. Kanta "The Story of Jesus" (Children Praise God, 14) C. Oras ti Innadal/Panagadal 1. Damagem: naragsak ka kadi no adda maiyanak nga ubing? 2. Ibagam: No adda mayanak nga ubing, intay bisitaen. Idi mayanak ni Jesus adu ti nagbalin a sangailina. 3. Damagem: Ammo kadi no sinno dagiti immuna a bisita ni Jesus? 4. Ibagam: matakuatantayo ita nga aldaw no siasinnoda dagitoy. 5. Agistorya. Kas agis-istorya, iplastar dagiti element iti scenario ti kulloong. Ti Pannakayanak ni Jesus 66
Maysa a nalamiis a rabii, banbantayan dagiti agpaspastor dagiti karneroda. Pagamuam nagparang ti anghel kadakauda. Kinunana; "Naimbag a damag ti ibagak kadakayo. Isu a mangted ragsak kadakayo: ita nga aldaw nayanaken ti Mesias. Masarakanyo iti kulluong. Pagamuan nagparang manen dagiti buybuyot nga anghel, agkankantada "Dayaw ken tan-ok iti langit. Kappia ditoy daga. Naimbag a nakem kadagiti tattao." (Iplastar dagiti anghel) Permi ti ragsak dagiti agpaspastor. Naglalagtoda iti ragsak. (Ipakitam ti panaglalagto dagiti agpaspastor) Napanda kinita ni Jesus. Nakaragragsakda Jose ken Maria. Inpadamag dagiti agpaspastor ti maipanggep ken ni Jesus. Kasta unay ti ragsak dagiti tattao. Ni Jesus ti sagut ti Dios kadagiti agpaspastor ken dagiti amin a tattao. Inbaon ti Dios ni Jesus a tumulong kadakuada. Ni Jesus ti nakailasagan ti ayat ti Dios. Kasta ti panagayat ti Dios kadatayo. D. Panangpauneg ti Adal/Panagbibinnuray. Damagem dagiti sumaganad: 1. Sinno agbanbantay kadagiti karnero? 2. Sinno nagparang kadakuada? 3. Ania ti kuna ti anghel? 4. Ania ti naimbag a damag? 5. Naragsakan kadi dagiti agpaspastor ti naimbag a damag? 67
6. Iladawan mo man ti kinaragsakda? 7. Anai ti inaramidda? Inpadamagda kadi met laeng kadagiti sabali a tattao? 8. Naragsakan kadi metla dagiti dadduma a tattao? 9. Naragsak ka kadi iti pannakayank ni Jesus? 10. Sinno nangibaon ken Jesus? 11. Apay nga inbaon ti Dios ni Jesus? E. Panangdiskubre ti Adal manipud iti Biblia. Naruay a tattao idi panawen da Jose ken Maria ti naliday, makapungpungtot ken mabutbuteng, kasla dagiti agpaspastor. Idi nayanak ni Jesus nakaragragsak dagiti tattao ket napnoda iti rag-o. Inbaon ti Dios ni Jesus la unay a panagayatna gapu kadakuada. Jesus itundanatayo iti panagtulnog ken isusurot iti danana. Masursurotayo iti agayat, nasayaat ken naimbag. ta kasta Ti panamati ken F. Panangiyaplikar ti Adal manipud iti Biblia. 1. Ibingayda ti kinaragsakda gapu iti panna- kayanak ni Jesus. 2. Ibagam a no kasano ti kinaragsakda kasta met ti kinaragsak dagiti dadduma a tattao. 3. N/K: Pagkariem ida babaen iti panagsapatada ken Jesus ken ti panagayatda kadagiti padada a tattao ti kangrunaan iti paskua. YE: iti panagayat da ken Jesus ken iti padada a tao. Pagsuratem ida ti resulosyon 68
Ita nga aldaw aldaw ti paskua. Ti aldaw a pannakayak ni Jesus. No awan ni Jesus, awan paskua. Maragsakantayo gapu ta Paskua. Nagyeg ni Jesus ti ragsak ken rag- o iti aldaw ti paskua. Ngarud ni Jesus ti rason ti paskua. 4. Ibagam nga agaramidda ti kard para iti panagyamanda iti pannakayank ni Jesus ken tapno ipakitada ti panagayatda ken Jesus. G. Pangserra nga Aramid: 1. Laglagipen a Bersikulo:." (John 3:16, paraphrased) 2. Panagdaton: Give the offering while singing "I'm Giving" (Children Praise God, 112) I'm giving, I'm giving because I love Jesus I'm giving, I'm giving because I love Him. 4. Pangrikep a Kanta "Advent Prayer" (Children Praise God, 7) 5. Pangrikep a Kararag: "Apo Dios agyamankami ti sagutmo a ni Jesus kadakami. Agyamankami. Tulongan- nakami nga agayat, mannakigayyem ken mangibingay iti sagut kadagiti sabsabali.. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi, Amen. MIDDLE ELEMENTARY/ OLDER ELEMENTARY LEVEL 69
I. PANGGEP Kalpasan ti panagadal, dagiti ubbing manamnama nga: A. Maamiris ken maibagada nga inted ti Dios ni Jesus gapu ta ay-ayatennatayo. B. Mailawlawagda nga ni Jesus ket immay tpno an-anayenna ti lubong. C. Maipakitada ti panang-apresyar iti daytoy nga aya ti Dios. III. PAMPANUNOT: Immay ni Jesus ditoy daga tapno maaddaan iti baro nga kagimongan a napabaro ken naan-anay iti pannakaburakna iti basol. KASAPULAN Biblia (nasaysayaat nu NRSV), papel, lapis ken krayola. IV. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay Pasangbayen dagiti ubbing nga addaan ragsak. Alaen ti nagan dagiti timmabuno. Iyam-ammo dagiti baro wenno damoda ti makipaset. 2. Panglukat a kararag Managayat a Dios, agyamankami iti baro manen nga aldaw. Agyamankami iti panagayatmo kadakami iti naglabas a rabii. Bendisionannakami ita kas agdayaw ken iti pannakaammomi paunegenmi manen 70
kenka. Ikarargmi dagitoy babaen ken Jesus. Amen. 3. Idalan dagiti ubbing iti kankanta: "This is the Day" "Jesus Loves the Little Children" "Jesus Loves Me, This I Know" B. Panagsagana 1. Isuro kadagiti ubbing ti kanta nga, "For God So Loved the World." For God so loved the world That He gave His only Son, To die on Calvary From sin to set me free. Someday He's coming back What glory that will be. Wonderful His love for me. 2. Kalpasan nga nasursuroda ti kanta, bingayan ti klase iti sagtallo wenno sag uppat iti kada grupo. Pagaramiden ti kada grupo iti garaw nga mangilawlawag iti kanta (interpretative actions). Ikkan isudaiti sangapulo a minute nga aramidendaytoy. Kalpasan ti sangapulo a minute, iparang ti kada grupo ti aramidda. 3. Kalpasan ti panangiparangda, paunegen ti kaipapanan daytoy nga kapadasan. Mabalin nga isaludsod kadakuada: a. Narigatanda kadi iti panangaramidda iti "movements"? Apay? b. Anya a paset ti nakaay-ayat? Apay? 71
c. Anya ti kaipapanan ti mensahe diyay kanta? d. Mamatida kadi iti mesahena? Kasapulan kadi a mamatika iti mensahe ti kanta tapn makaaramid-ka iti "movements/actions"? Apay? C. Panagadal 1. Idalan ti klase a basaen ti leksyonda iti Juan 3: 11-17. Mabalin a dutokan dagiti ubbingga basaen ti kada bersikulo a pagsisinnub- latan. Ikkan met laeng dagiti ubbing iti tiempo a mangbasa iti naulimek ti leksyonda. 2. Nayonan ti pannakaammoda iti leksyon babaen iti panangited kadakuada iti pakasaritaan ti teksto kadagitoy a pasamak: a. Ni Jesus makisasao ken Nicodemus, maysa a nalaing a Fariseo, isu a nangipalawagan ni Jesus nga iti iyaay ni Jesus ditoy lubong ket isu iti pakakitaan iti saan a mabubos a panagayat ti Dios kadagiti tattao ta immay ni Jesus tapno isalakanna ida kadagiti pannakaparpa- rigat ken pannakaidadanesda. Saan a mamati ti Fariseo iti daytoy. b. Iti panawen ni Jesus, dakkel ti pannakai- dadanes dagiti tattao (nagdakkel ti bay- bayadan a buis dagiti tattao), adu ti inhustisya (adu dagiti tattao nga awanan basolna ngem nakabaludda), adu ti saksakit nga agraraira (dagiti agkukutel ket maisinsina iti kagimongan), kadagitoy a paspasamak, nakaro ti panagsagaba dagiti tattao ken nakaro met ti panag- kararag ken panagdawatda iti 72
. mangisalakan kadakuada iti daytoy a sitwasyon. c. Gapu iti nalaus a panagayat ti Dios kadagiti tattao, inbaon ti Dios ni Jesus, ti dungdungoenna nga anak, tapno ipakitana ti agbalin a nasayaat tao, manangilala kadagiti daddua, ken no kasano dytoy nga ayat ket maipaay iti dadduma 3. Iti daytoy a gundaway, idalan dagiti ubbing a kantaen ti "Jesus Went About Doing Good" Jesus went about doing good, the Bible tellsme so. He healed the sick and helped the blind To little children He was kind He gave some hungry people food. He said to all, "Be kind and good". Jesus went about doing good, The Bible tells me so. D. Panangpauneg pay ti adal/panagbibinningay iti pannakaammo 1. Idalan dagiti ubbing a mangibingay kadagiti obserbasyonda maipapan iti lubong a pagnanedantayo it akas saludsoden kadakuada dagitoy a saludsod: a. Anya dagiti sintomas/pakakitaan iti naburak/nadadael a lubong a makitkita ken marikriknada? (kas koma kadagitoy: Adu ti tattao a marigrigat ken mano laeng dagiti babaknanag, adu ti gubat a mapaspasamak iti lubong, dagiti ubbing ket biktima kadagiti nagduduma a pnanagranggas, dagiti pamilya, 73
maburburakda, adu dagiti agpalpalama, adu dagiti masaksakit nga awanan kabaelan nga agpaagas, adda "bullying" iti pagadalan, agtultuloy a madaddadael ti aglawlaw gapu iti saan a nasayaat a panagminas, kdpy.) b. Kasano a ni Jesus inagasanna dagitoy a sakit ti lubong? (babaen iti panangagasna kadagiti masakit, panagsermon, panangisuro, panangpakan, panangipaay iti ayat, panangbabalaw iti panagkunniber ken saan a nainkalintegan a paspasamak) c. Anya ti kangrunaan nga inaramid ni Jesus a sakripisyo tapno maipakitana ti ayatna kadatayo? (babaen iti iyaayna ditoy nadadael a lubong, nakipagbiag kadatayo, ken natay gapu kadagiti basbasoltayo) 2. Bay-an dagiti ubbing nga ipabuya ti inaramida "movements" agpaay iti kanta a "For God So Love the world" F. Panangdiskubre iti kinapudno babaen iti Biblia Damagen dagiti ubbing no kasano nga inted ti Dios ti ayatna kadakuada ken no kasano met a sinungbatanda daytoy. Anya dagiti napasamak, nariknada iti daytoy? (Ti Dios impakitan ti panagayatna kadatayo babaen iti panangibaonna ken ni Jesus ditoy daga tapno maan-anay manen. Natay isuna iti krus gapu kadagiti basbasoltayo. Ti sungbattayo ket mamati kenkuana tapno maaddaantayo iti agnanayon a biag. 74
G. Panangyaplikar iti kinapudno ti Biblia 1. Idalan dagiti ubbing nga ikabesa ti Juan 3: 16. 2. Agpaay kadagiti ME: Idalan dagiti ubbing nga ag-drowing a mangipakpakita no kasanoda nga ayaten ti padada a tao. Ibagada kadakuada nga ikkanda iti paulona nga: Umarayatak ti lubong a mangagas iti lubong. Agpaay kadagiti OE: Ikkan isuda iti papel ken lapis ket suroan isuda a mangkompleto iti daytoy: "Ipakitak ti ayat/kinasaayat iti iti Tignayen isuda a sumungbat ken isurat daytoy iti papel. Ipaiyawid kadakuada ti tapno maipalagip kadakuada inaramidda dagiti rumbeng nga aramidenda. Ipaka- ammodanto no sumaruno a dominggo no naaramidda met laeng daytoy. sabali baben F. Pangrikep a Panagdayaw 1. Idalan dagiti ubbing nga isao ti laglagipen a bersikulo. 2. Panagyaman: Kas maal-ala dagiti sagsagut, ti kanta a "Give Your Heart to Jesus" ket mabalin a kantaen. 3. Kararag Pagyaman: Tignayen dagiti ubbing nga agkararag ken damagen kadakuada no adda mabalin a mangidalan iti panagkararag. No awan,ti mangsursuro ti mangidalan ket dawaten kadagiti ubbing nga ulitenda ti kararag kas maisaona. 4. Mamagringpas a kanta: "Thank You, Lord" 75
Thank You, Lord, for saving my soul Thank You, Lord, for making me whole. Thank You, Lord, for giving to me, Thy great salvation, so rich and free. 5. Mamagringpas a kararag: Daydayawen ken pagyaman O Dios, iti naindaklan nga ayatmo kadakami. Inbaon- mo ti anakmo nga ni Jesus tapno maki- kaadda kadakami ken suroannakami no kasano nga ayatendaka ken kadagiti dadduma tapno iti kasta ket sumaysayaat pay ti lubong a pagnanaedanmi. Ni Jesus intedna ti biagna nga agpaay kadakami. Tulongan ken bayabayennakami a kankanayon iti panangsurotmi ken ni Jesus. Amen. (Maikatlo a Tawen-Book 2) Panangibiag iti Espiritualidad iti Baet iti Agtultuloy a Pannakadadael ti Kinatao December 25, 2016 Christmas Sunday Paulo ti Leksion 05: "Ti Pannakayanak ni Jesus" DAGITI TEKSTO: Daan a Tulag: Psalm 91:11 Baro a Tulag: Luke 2:7-18 PANNAKAILAWLAWAG DAGITI TEKSTO Ti Salmo 91 ket maysa a kanta a mangyeb- ebkas iti kangatuan a tukad ti panagtalek iti Apo. Ti kalasugan ti mataginayon a pannakaaywan uray pay iti 76
kapeggadan a kasasaad a sangsanguen ti siasinoman. Maiturong daytoy a kanta iti maysa nga agdaydayaw iti santuario ti Dios idiay Jerusalem a pakapadasan iti presensiana kas natibker ken di magaraw a pagkamangan iti pangta ti kinadakes, didigra ken pannakadadael. Ti santuario ti katalgedan a pagkamangan dagiti taona. Dagiti nagtaeng ken naaywanan iti salinong ti santuario, dagiti nakasarak iti rag-o iti lugar pagdaydayawan, iti sidong dagiti napudno nga agdaydayaw ken iti nauneg a agserserbi kaipapanan ti talna ken talged iti tengnga ti peggad a mabalin a sagabaen ti siasinoman, iti nasipnget a rabii wenno ti mangpapatay a bai ti pana a maibiat iti aldaw ken dadduma pay, agtalinaedda a napudno ken natulnog iti pagayatan ti Dios ket saanto nga agballigi a mangyadayo kadakuada iti napudno a pammatida iti Dios ken mangisalakan. Ti panagtalinaedda a paset ti biag ken panagserbi ti Iglesia ket mangted iti naidumduma a kapadasan a mangpanday iti umisu a kababalin ken galad a pagbiaganda iti inaldaw ken iti pakaseknan nga itag-ay ken irupirda. ti Dios ket isu iti Dios ti makasarak kas mannubbot Ti tekstotayo iti Juan 1:14 ket ipaduyakyakna iti ababa ngem nalawag a balikas ti kinapudno ti yaay ni Jesus iti aldaw ti Paskua, sao ti Dios a naglasag ken nakipagtaeng kadatayo. Daytoy ti nakita da Juan ken dadduma a disipulos manipud iti kapadasanda a nakikadkadua ken Jesus iti biag ken panagserbina. Ti lasag a nagbalinan ti Dios ket isu ti pakakitaan ti naan- anay a dayag ti anak ti Dios manipud iti Ama. Ditoy a 77
masarakan ti kinapudno ken misterio ti inkarnasion, (Panaglasag ti Dios ken Cristo) nagbiag kas gagangay a tao. Naaddaan iti pamilia, naaddaan iti gagayyem, ninanamna ti biag iti sidong dagiti tao ken inammona dagiti saan nga umisu a banag a rumbeng a mabaliwan iti kagimongan, inammona dagiti tao nga ad-adda a makasapul iti imatang (attention) ti Dios, tattao a ti gumawgawawa nadadael a biagda ken pannakawayawaya. Impakita ni Jesus tao, mangaywan ken mangilala kadagiti mairururumen. Narigat ti panangipakaammo ti Dios iti galadna, ngem dagiti napinget a pasurot ni Jesus ket nakita ken naawatanda a babaen ti panagsagaba ken pannakatayna kas inosente a biktima ti pammabasol ket isu't pakakitaan ti kaipapanan ti dayaw ken pateg ti biagna kas anak ti Dios. Nalabit daytoy ti gapu no apay a ti ebanghelio ni Lucas, mainaig iti pannakayanak ni Jesus ket impalgakna ti maysa a napateg a banag a dagiti kaunaan a tattao a nakadamag iti daytoy ket dagiti pastor ti karnero. Isuda a maibilang a kababaan a klase ti tao iti kagimongan dagiti Judio, dagiti saan a nakaadal ken matangtangdanan a mangay-aywan iti karnero, dagiti awanan kabaelan a mangsaranget iti gapu ti kinarigatda, awanan kabaelan a mangpadur-as iti biagda tapno mapanawanda ti kinakurapay. Ngem isuda dagiti natudingan a mangipakaammo iti panggep ti Dios, ti naimbag a damag maipapan iti anak ti Dios a mangted namnama ken pannakapabilegda, a ti biagda ket asidegen a mabaliwan babaen kenkuana, a ti iti pannakaagas, pannakaisubli ti pannangipateg ti Dios kadagiti a matukod daytoy a misterio 78
pannakayanak ni Jesus ket pudno unay a maysa a naindaklan a selebrasion. TARABAY KADAGITI MANGARAMAT Iti biang ti sangatawan ken pakasaritaan, ad- adu ti panagtuok ngem ti rag-o a napadasan ti lubong. Adu a langa ti panagladingit dagiti umili ket dagiti asugda timmukno sadi langit. Ngem iti kangitingitan ti panagladingit, inted ti Dios ditoy lubong ti rag-o- ni Jesus. Paset ti nauneg a panangammo (discernment) ti Iglesia no kasano ti panangipakaawatna a ti napanglaw a pannakayanak ni Jesus ket maysa a naragsak a pasamak- "Agragsakka itan Lubong, ti Arimon adtoy". Ngem nalabit ti rag-o a marikrikna ti lubong iti agdama maipanggep iti Paskua ket naiduma iti narikna dagiti pastor ti karnero ken dagiti nailangitan a mensahero idi kaunaan a Paskua. Ta iti biang dagiti pastor ti karnero, ti pannakayanak ti Mesias ket isu't sungbat ti segseggaanda a pannakawayawaya manipud iti kinakurapay, nadagsen nga awit ken pannakaum-umsi. Padpadaanan dagiti Israelita iti ginasut a tawen ti panagpatingga ti awan kaes- eskanna a gubat gapu iti panangdominar kadakuada ti emperio. Nagbiagda iti namnama nga adda nailangitan a mesias nga umay mangipasdek iti panagturay ti Dios nga addaan hustisia, talna ken nam-ay ti biag. Ta kadagiti nakapadas iti rigat ken kinadaksanggasat, ti damag a yaay ti mesias ket maysa nga ebanghelio, maysa a naimbag a damag. Ti kaipapanan ti mensahe ti Paskua iti agdama a lubong ket mapukpukawen iti nagbabaetan dagiti rimat ti aglawlaw a naigamer iti adu a panguartaan. No 79
dadduma ti iglesia ket malibtawanna a ti kaipapanan ti nativity scene a maiparparang tunggal paskua ket maysa a protesta iti agdama a panagrambak ti lubong. Ti nanumo a kasasaad ti nayanak a maladaga iti kulloong ket maysa a nalawag a kabaliktad dagiti makitkita a panagselebrar dagiti tao a nakaaruat iti agkakangina ken agkakapintas a pagan-anay ken gamigam. Napateg unay a subliantayo daydi sigud a kaipapanan ti rag-o a nagtaud iti naimbag a damag ti pannakaipasngay ti ti mesias, pannakaisalakan, ken ti nasayaat a rikna nga yeg ti pannakawayawaya. Ngem saan laeng koma a dagiti iti makaammo, mangbigbig kinapanglaw kas kadagiti pastor ti mangipateg iti pannakaisalakan, ngem amin koma a makangeg ken makaawat iti daytoy naimbag a damag iti agdama a panawen. ti rag-o ken nakapadas ti karnero Nursery/Kindergarten/Younger Elementary Levels I.n Panggep ti agtultuloy a panangipakita dagiti nagannak ken nataengan ti umiso nga ehemplo, dagiti ubbing ket mabalinanda nga: Kalpasan ti panagadal ken A. Mailadawanda ti ragsak dagiti agpaspastor iti pannakayanak ni Jesus; B. Mailawlawagda no kasano ti kinaragsak dagiti tattao iti pannakayank ni Jesus; C. Makaaramidda ti resolusyon nga ni Jesus ti kangrunaan nga tao iti pakasaritaan ti Paskua D. Maipakitada ti panagyamanda iti pannaka- yanak ni Jesus. II. Konsepto 80
Immay ni Jesus tapno pagmaymaysaenna dagiti amin a tattao. Dagiti Kasapulan Bibliya, pagkantaan, bookmarked iti Juan 3:16, ladawan dagiti agsupadi nga sitwasyon kas pagarigan- ladawan ti napintas a langa ti aglawlaw nga adda kaykayo. Mulmula, banbantay wenno nangayed a langa ti aglawlaw ken ladawan ti naperdi nga aglawlaw, natuang amin a kayo ken saan a napintas a buya dagiti kaykayo mabalin a ti naperdi panangagas ni Jesus kadagiti masaksakit. Ladawan ti pangarig maipapan iti panangtaraon ni Jesus iti 5,000 a tattao nga adda tay ubing a lalaki a nagted iti lima a tinapay ken dua nga ikan, ladawan ti mabis-bisinan wenno malidlidayan nga tao. Ladawan ti naragsak nga ubbing nga aggaayam, ladawan ti ubbing nga ag-gaapa, ladawan ti ubing nga ay-aywanan ti nanangna, ladawan ti agsang-sangit nga ubing. Ladawan ti panangpa-kalma ni Jesus iti baybay, ladawan ti bagyo. Amin dagitoy idekorar iti siled. Pagkolor ken papel. ti bagyo wenno didigra. Ladawan ti masaksakit, ladawan III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay Kantaen daytoy a kanta kas kanta ti panangpasangbay. "In Sunday School Together" (Children Praise God, 171) Here we are in Sunday School, I'm here, you're here 81
Here we are in Sunday School, you and I. Here they are in Sunday School, ______, ______ (name 2 children) Here they are in Sunday School, you are here (Repeat the second verse until you have named all the children. The children may eventually join you in the singing. End the song with the third verse.) Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, all are here! "Good Morning to You" (Children Praise God, 68) Good morning to you, boys and girls, boys and girls, boys and girls! Good morning to you, boys and girls! How are you? I'm fine, thank you! a. Panglukat nga kararag: "Apo Dios Agyamankami ti panangitundam kadakami ita a bigat iti daytoy nga klase. Agyamankami kadagiti kaeskwelaanmi ken kadagiti mangisursuro kadakami. Tulongannakami a makasursuro ken mangibingay ti adda kadakami. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi, Amen! b. Panglukat a Kanta "Jesus Loved Each Little Child" (Children Praise God, 32) Teach the song: "Love Makes Us Friendly" 82
(Children Praise God, 167) Love makes us friendly, love makes us share Love makes us thankful for God's loving care. Love makes us wish for good things for you Love makes us work till our wishes come true. B. Panangisagana 1. Isaganam ti klase para iti "Picture Walk". Papagnaem ladawan nga ida kadagiti insaganam nga inbisti. Kalpasanna ibagam kadagiti ubbing nga aglinyada iti ladawan a kayatda la unay. Ibagam a tandaananda ti ladawan ket ibagam nga agsublidan iti tugawda. 2. Damagem: a. Apay ania ti rason nga kinayat mo dayta a ladawan? b. Ania ti saanyo a kinayat kadagiti dadduma a ladawan? Notas para kadagiti mangisursuro: Kaaduanna kayat dagiti ubbing ti nasayaat ken positibo a ladawan. No adda dagiti ubbing a mangayat kadagiti negatibo a ladawan, masapul nga iproceso a nalaing. 3. Ibagam Pagayatan ti Dios nga agragsak-tayo iti lubong inaramidna. Iti daytoy a lubong ti pagbiagan dagiti tattao a komportable, naragsak ken addaan kappia. No maperdi ti lubong nga inaramid ti Dios, sigurado a naliday ti Dios. Saan kadi a makapaliday 83
met? Kayat ti Dios a nasalun-attayo. Naliday ti Dios nu masaksakit dagiti tattao. Kayat ti Dios nga adda koma umanay a pangtaraon dagiti amin a tattao. Naliday ti Dios no mabisinan dagiti tattao. Naliday ti Dios no agaapa dagiti tattao. Kayat ti Dios nga agiinnayat iti tunggal maysa. Naliday ti Dios no nalidaytayo. C. Oras ti Innadal/Panagadal 1. Finger play/song Open, close them, open close them give a little clap Open close them, open close them, Lay them on your lap Creep them, creep them, creep them creep them, High up to your chin, Open wide your little mouth but do not let them in. 2. Ibagam Malagipyo ti istoryatayo idi Domingo maipapan kada Jose ken Maria? Dagiti agtuturay saanda pulos nga inikkan isuda ti panagrespeto. Daytoy ti mamagbalin kadakuada a naliday ken pungtot. Ngem ti Impakitana Dios ay-ayatennatayo unay. babaen iti panangitedna iti lubong ken ni Jesus. 3. Agistoryaka Ti Sagut ti Dios Idi un-unana a tiempo, idi panawen ti Nasantuan a Surat, nakita ti Dios a naliday dagiti tattao. Ti Emperor ket narungsot. 84
Pagubraenna dagiti tattao nga awan pana- ginanada. Saanna nga ida. Mabutbuteng dagiti tattao. respetaren Nagkararag dagiti tattao, "Apo Dios tulongannakami. Isalakannakami. Kasapulanmi ti tulongmo O Apo. Narungsot ti emperor ket saanakami ay-ayaten. Saan a kayat dagiti tattao ti panagturayna. ti kararagyo. Ay-ayatenkayo. Ipaayko ni Jesus ti sagutko kadakayo. kadakayo. Ayatennanto amin a tattao. No mamatikayo kaniak, surotenyo isuna. Ayatenyo ti padayo a tao. Respetarenyo amin a tattao. Ayatenyo ti nakaparsuaan. Aywananyo tunggal maysa. Aywananyo dagiti ayup. Kaykayo, ken dagiti tumatayab. Ti lubong agbalinto manen a nasayaat. Nasayaat a pagnaedan dagiti tattao. Amin a tattao ket addaan seguridad. Saan kayton a mabuteng. Amin a tattao ket naragsak nga agbibiag. Simmungbat ni Jesus, "Nangegko Isuna ti Gapu ta ay-ayatennatayo unay ti Dios, maysa nga ubing ti naiyanak diay Bethlehem. Managan Jesus. Ti naganna kayatna a sawen, sagut ti Dios kadatayo. D. Panangpauneg ti Adal/Panagbibinnuray. 1. Damagen dagiti sumaganad: a. Pagayatan ngata ti Dios nga agbutengtayo kadagiti addaan turay? b. Ania ti inaramid ti Dios tapno masalbar dagiti tattao manipud nadakes wenno 85
narungsot nga agtuturay? (Intedna ni Jesus). c. No napadasantayo ti naayat. Kabaentayo kadi met ti agayat ken agibingay? d. No agayattayo, ania ti aramidetayo? (Aywanantayo ti bagitayo ken ti padatayo a tao). e. No agayattayo, aywanantayo met kadi ti nakaparsuaan? f. Makatulongtay met kadi a mangpasayaat ti lubong nga ayantayo? 2. Ibagam iti klasem: a. Ay-ayatennatayo unay ti Dios isut gapuna nga inted ni Jesus. b. Immay ni Jesus tapno pagmaymaysa- enna dagiti amin nga annakna. c. Ipakitatayo ti panagayattayo iti Dios ken Jesus, babaen iti panagayat iti padatayo a tao ken ti sangalubongan. E. Panangdiskubre ti Adal manipud iti Biblia. Iti tiempo ti kinaliday, pungtot ken buteng, ti Dios adda tapno tulongannatayo. Ay- ayaten-natayo ti Dios isu nga intedna ni Jesus kada-tayo. Itan saan tay makitan Jesus. Ngem, ay- ayatennatayo ti Dios gaputa adu a tattao ti mangay-ayat dagiti kadatayo nagannaktayo, dagiti lolo/lolatayo. Dagiti ammotayo nga
86
kakabsattayo, dagiti gagayemtayo, dagiti ti Ipakitatayo mangisursuro kadatayo. panagayattayo iti babaen panagayattayo kadagiti padatayo a tao. iti Dios F. Panangiyaplikar ti Adal manipud iti Biblia. 1. Damagem kadagiti ubbing apay nga inted ti Dios ni Jesus. (Ay-ayatennatayo ti Dios isu nga intedna ni Jesus kadtayo). 2. Ibagam kadagiti ubbing nga mangidrowingda ti wagas no kasano nga ipakitada ti panagayatda iti Dios. 3. Ibagam kadagiti ubbing nga ibingayda ti ladawan nga drinowingda inton pangrikep nga aramid. G. Pangserra nga Aramid 1. Laglagipen a Bersikulo:." (John 3:16, paraphrased) 2. Panagdaton: Give the offering while singing "I'm Giving" (Children Praise God, 112) H. I'm giving, I'm giving because I love Jesus I'm giving, I'm giving because I love Him. I. Pangrikep a Kanta "Advent Prayer" (Children Praise God, 7) J. Pangrikep a Kararag 87
"Apo Dios agyamankami Iti sagutmo a ni Agyamankami. Jesus Tulongannakami agayat, mannakigayyem ken mangibingay iti sagut kadagiti sabsabali. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi, Amen. kadakami. nga MIDDLE ELEMENTARY/OLDER ELEMENTARY I PANGGEP Kalpasan ti panagadal, dagiti ubbing manamnama nga: A. Mailadawanda ti rag-o iti pananglagip iti pannakayanak ni Jesus. B. Mailawlawagda a ti Dios ket nagbalin a lasag babaen ken Jesus. C. Maibagada ti kinapateg ni Jesus nga adda kadagiti nagbabaetantayo D. Makaaramidda iti "resolusyon" a pagbalinen ni Jesu nga isut' kapatgan nga agak-akem iti Paskua gapu ta immay isuna tapno an- anayenna dagiti biagtayo. E. Maiparang ken maipakitada iti sabali ti panagyamanda iti pannakayanak ni Jesus. II PAMPANUNOT (Konsepto) Ni Jesus ti sao a nagbalin a lasag ken nakigammulo kadatayo. KASAPULAN 88
Biblia (nasaysayaat nu NRSV), Script on The Best Present of All (enclosed), materials for a manger scene diorama, piket, papel, kartib. III LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panagpasangbay Naragsak ken nabara a kablaawan dagiti ubbing iti naragsak ken naparabur a Paskua! Alaen manen nagnaganda. Kablaawan dagiti damona ti umay. Bagaan dagiti ubbingnga makiinnapirda iti makin- kannigid santo iti makinkannawanda ket kablaawan ti maysa ken maysa iti naragsak a paskua! dagiti 2. Panglukat a kararag: Kablaawandaka, Apomi a Jesus iti naragsak a panag- kasangay! Agyamankami iti daytoy nga aldaw isu nga nangipakitaam kadakami iti iti naindaklan a panagayatmo babaen panagbalinmo a tao ken nakipagbiag kadakami. Inpakitam kadakami no kasano nga ayatendaka ken panagayat kadagiti dadduma. Bendisyunam O Dios ti panagadalmi iti kada dominggo tapno dagiti sursuro isu a maadalmi ket mausarmi iti inaldaw-aldaw. Amen. 3. Idalan dagiti ubbing a kantaen ti Pangpaskua a kanta. "Joy to the World/ "O Magsaya" "O Come, All Ye Faithful" "Hark the Herald Angels Sing" 4. Isuro ti kanta a "The Story of Jesus" 89
Jesus was born to Mary and Joseph In a manger in Bethlehem one cold and starry night. And in the air the angels sing "A Savior is born tonight! Alleluia! Alleluia!, a Savior is born tonight!" B. Panagsagana 1. Ipalagip kadakuada dagiti managayat ken nasayaat nga aramid isu nga inkarida kas insuratda idi napalabas a panagadalda. iti papel 2. Saludsoden kadakuada: Inaramidyo met laeng kadi dagiti insuratyo iti papel? Apay? 3. Ipakaawat kadakuada nga ti kangatoan a tukad ti panangipaay iti ayat ket isu ti tapno panangibaon iparangna ti ayat ken kinasayaat ken isalakanna dagiti tao manipud iti basol. iti anakna ti Dios 4. Ideklara daytoy kadakuada: Ti panangiparang ken panangi-pakita iti panagayat iti Dios ket umuna, ayaten ti pada a dagiti maidaddadanes. Iparang daytoy nga ayat ken kinasayaat iti anya man ken sadino man a tiempo. tao, kangrunaanna, C. Panagadal 1. Idalan ti klase iti panagbasa iti Nasantoan a Surat a masarakan iti Lukas 2: 7-18 ken Juan 1: 14. Ti mangisuro mabaln nga idutokna ti kada bersikul iti kada ubbing a basaenda nga pagsisinnublatan. 2. Mangibingay iti ababa a pakasaritaan /konteksto maipapan kadagiti bersikulo isu a naibasa: 90
a. ti kagimongan a dagiti tao ket maidad- dadanes iti mangisalakan kadakuada iti kasasaadda. Ti mangisalakan immay saan a kas maysa a mannakigubat (soldado) wenno politiko, ngem immay ken naiyanak a kas ti nanumo a karpintero ken anak ket mannalon. Ti pannakayanakna immuna kadagiti nanumo nga agpasastor iti karnero. Ti pannakayanak ni Jesus ket nalawa ken nauneg ti kaipapanna gapu ta ti Dios itagtag-ayna dagiti nababa ken dagiti saan a maikankano iti kagimongan. Immay ni Jesus iti kasasaad ken mangnamnamada a naiwaragawag b. Ni Jesus ti namnama ken nabayagen nga ur-urayen dagiti tao a saan a maikankano iti kagimongan. Ti pannaka- yanakna ket maysa a naragsak nga okasyon ta kaipapananna daytoy a dagiti karkararagda ket nasungbatan. Daytoy ket naimbag a damag. Gapu ta ni Jesus ket immay ken nakipagbiag kadatayo, dagiti tao nakakita ken nakariknada iti baro ken naidum-duma nga ayat, ayat a sisasagana nga agsakripisyo, ayat nga awan ti mailaklaksid ken awan ti sukatna. c. Panangpauneg pay ti adal/panagbi- binningay iti pannakaammo: 1) Saludsoden kadagiti ubbing nu ti Paskua ket naragsak para kadakuada. Apay? Bay-an isuda a mangibingay kadagiti kapadasanda. 91
2) Saludsoden kadakuada no anya ti kapatgan a kaipapanan ti paskua, ken siasino ti kapatgan nga agak-akem iti pakasaritaan ti Paskua? Apay? d. Pangdiskubre iti kinapudno babaen iti Biblia 1) Idalan dagiti ubbing iti kinapudno a ti pannakayanak ni Jesus ket nangted rag-o ti pannakaisalakan, wayawaya kadagiti maidaddadanes, kadagiti agsagsagaba ken kadagiti agtultuloy a naibalud (pisikal a pannakaibalud, balud iti panunot a mangburburibor, pannakakulong kadagiti nagduduma a sakit ken an-annayen, kdpy) 2) Tignayen iti pannakaammoda no kasano nga inpakita ni Jesus ti ayatna idi adda ditoy ti lubong. Kasano nga ayatna kadagiti maidaddadanes, dagiti agrigrigat ken kadagiti masakit? ti Ideklara daytoy kadakuada a kaipapanan ti sao a nagbalin a lasag ket ni Jesus. Nakipagnaed kadatayo tapno maidalantayo no kasano ti agbalin a managayat a parsua. isuda a mangibingay ipariknana 3) f. Panangiyaplikar iti kinapudno ti Biblia 1) tulongan dagiti ubbing a mangikabesa iti bersikulo iti Juan 1: 14. 2) agpaay iti ME: No adu dagiti ubbing, guduaen daytoy iti dua a grupo. Mangited iti materyales para Idalan isuda a mangaramid iti "manger scene". iti diorama. 92
Saritaenda pannakayanak ni Jesus babaen inaramidda nga "manger scene". agpaay iti OE: ti pakasaritaan nga dagiti idramada ti panna- ti pakasaritaan kayanak ni Jesus babaen iti nailakip a "script". Dutokan dagiti ubbing kadagiti isuda nga akemda wenno bay-an agvolunteer. Mabalin a basaen ti script kas isu a saanen a idram-drama kasapulan nga ikabesa. Idalan ubbing g. Pangrikep nga Panagdayaw 1) Idalan dagiti ubbing nga isao ti bersikulo. 2) Panagyaman: kas maal-ala dagiti sagsagut, mabalin a kantaen ti "Give Thanks". 3) Kararag ti Panagyaman: Tignayen dagiti ubbing nga agkararag ken saludsoden no siasino ti mangidalan iti panagkararag. No awan, ti mangisursuro ti mangidalan iti panagkararag ket sumorot nga agkararag dagiti ubbing. 4) Mamagringpas a kanta: (Uray anya a kanta iti Paskua). "O Coome, All Ye Faithful" "Happy Birthday, Jesus" "Many Many Years Ago" (Children Praise God, 15) Many, many years ago, Jesus came, Jesus came, Just because He loves us so, 93 ti iti
Angels sang, angels sang To the shepherds down below, Sang their song of joy 5) Mamagringpas a kararag Apo Dios, agyamankami iti panangibaonmo iti anakmo a Jesus, tapno makipagbiag kadakami ken iparangna ti ayatmo. Suroannakami nga agbalin a kas kenkuana, ayatendaka ken dadduma. Kas rambakanmi ti Paskua; ni Jesus koma ti agbalin a kapatgan iti biagmi ta isuna ti kapintasan a sagut isu nga intedmo kadakami. Amen. ayaten ti SKIT: TI KAPINTASAN A SAGUT Taga-istorya/ Narrator (lalaki): Idi un-unana a panawen idiay ili a managan iti Nazareth, adda agnanaed a balasang a managan iti Maria ken baro a karpintero a managan iti Jose. Ay- ayatenda unay ti maysa ken maysa ket nagdesisyonda nga agassawa. Ngem sakbay a makapagasawada, adda anghel a nagparang ken Maria. Anghel: Saanka nga agbuteng Maria. Ti Dios naasi kenka. Agsikogka ken aganakkanto iti lalaki ket panaganamto iti Hesus. Agbalinto isuna a naindaklan ken maawaganto iti Anak iti Kangatoan. Maria: Birhenak. Kasano koma nga agsikogak? 94
Anghel: Ti Nasantoan nga Espiritu umayto kenka ken ti bileg ti Dios isunto ti makipagtaeng kenka. Iti daytoy, ti nasantoan nga ubing ket maawaganto iti Anak ti Dios. Maria: Siak ket adipen ti Dios; matungpal ti pagayatanna. Taga-istorya/ Narrator (lalaki): Iti saan unay a nabayag a tiempo kalpasan dayta a pasamak, ni Emperor Augustus nagbilin a mailista amin nga agnanaed iti Imperyo ti Roma. Babaen iti daytoy a bilin, amin ket kasapulan nga agsubli iti nakayanakanna a lugar tapno idiay nga agparehistro. Ni Jose naiyanak iti lugar a managan iti Bethlehem idiay Judea. Madanagan ni Jose ta masikog ni Maria ken adayo ti Bethlehem. Ngem masapul nga agdaliasatda uray no ni Maria ket madadaan nga aganak. Taga-istorya/ Narrator (babai): Adu nga aldaw a nagdaliasatda. Idi nakadanonda idiay Bethlehem, nakaro ti bannog ni Maria. Kasapulanda ti pagyanan a paginanaan ngem napno amin a pagdagusan iti intero nga ili gapu ti kaadu ti tao a napan met agparehistro. Awan ti mabirokanda ket ngannganin aganak ni Maria. Taga-istorya/ Narrator (lalake): Maysa nga agbanbantay iti pagdagusan ti naasian iti kasasaadda, ket indagusna ida iti kwarto a pagininanaan dagiti ayup. Napalalo ti panagyaman da Jose ken Maria. Ket iti dayta a rabii, naiyanak ni Jesus babaen kenni Maria. 95
Inappupona ni Maria ni Jesus ket indissona daytoy iti kulluong a napno iti garami. Taga-istorya/ Narrator (babai): Iti bantay a matantan-awanna ti ili, adda sumagmamano nga agpaspastor iti karnero. Kellaat, adda naraniag a silaw a nangsilnag kadakuada. Maysa nga anghel ti nagparang ngem napalalo ti buteng dagiti agpaspastor ngem ti anghel kunana kadakuada: Anghel: Dikay agbuteng! Naibaonak gapu iti naimbag a damag a mangted iti nalaus a panagrag-o iti amin a tao. Ita nga aldaw, iti daytoy nga ili, ti Manangisalakan ket naiyanak - ni Kristo Jesus. Masarakanyo isuna a nabalkot iti lupot a nakaidda iti kulluong. Taga-istorya/Narrator Iti apagdarikmat, nagadu nga anghel ti nagparang manupud langit a mangitantan-ok iti Dios. (lalaki): Taga-istorya/Narrator (babai): Dagiti agpaspastor naragsakanda ket nagdardasda a napan binirok ni Jesus. Nasarakanda ni Maria ken Jose ket nakitada ti ubing. Idi nakitada ni Jesus, inistoriada ti napasamak a panag-parang dagiti anghel. Nasdaaw ti amin. Taga-istorya/Narrator (lalaki): Naglabasen ti adu a tawtawen ngem agtultuloy nga ul-ulitentayo nga ipakpakdaar ti iyaay ti Apo kas maysa nga ubing. ti pakasaritaan dagiti anghel ken dagiti agpaspastor, ti pagnanaedan dagiti ayup ken ti kulluong, ni Maria ken Jose. Ipakdaartayo 96
Numan pay saan a nagbaliw ti mensahena, agtultuloy met a mangbalbaliw iti puso. Taga-istorya/ Narrator (babai): Kablaawan dakayo amin iti kappia ken rag-o nga iyeg ti Paskua. Ikarkaragmi nga iti daytoy a Paskua, awaten- tayo kadagiti puspusotayo ti kaimbagan a sagut - ni Jesus a mangisalakan. Readers: 1. Narrators - Boy and Girl 2. Mary 3. Angel Other Roles: 1. Shepherds 2. Joseph 3. Innkeeper 4. King Herod 5. Three Wise Men 97
(Maikatlo a Tawen-Book 2) Panangibiag iti Espiritualidad iti Baet iti Agtultuloy a Pannakadadael ti Kinatao January 01, 2017 Umuna a Domingo kalpasan Paskua Paulo ti Leksion 06: "PANANGSALAKNIB KADAGITI UBBING, TANDA TI BARO A PANGRUGIAN" DAGITI TEKSTO: Daan a Tulag: Isaias 43:18-19 Baro a Tulag: Mateo 2:1-16 PANAKAILAWLAWAG DAGITI TEKSTO Daytoy tekstotayo iti Daan a Tulag (Isaias 43:18-19) ket sarsaritaenna ti padto dagiti propeta maipanggep iti baro a banag nga aramiden ti Dios a naituding a mapasamak. Banag nga iparparangarang 98
iti aglawlaw. Maysa a baro a dagiti pasamak pakaammo no kasano a maawatan dagiti tao ti wagas ken aramid ti Dios a mangrimbaw kadagiti narikut ken narigat a maawatan a kannawidan ken pammati dagiti tattao nangruna ket nairamut la unay dagiti Israelita iti kapadasanda kas kadagitoy: nagtalinaed iti lagipda ti kapadasanda iti iruruarda idiay Ehipto (Exodus event); nairamutda iti pannangipagarup nga isuda laeng ti agtagikua iti katulagan idiay Sinai (Sinaic covenant- "siak ti Diosyo ket dakayo dagiti taok"); nakudrepan ti panunotda iti panangipapan nga isuda laeng ti napili a tattao ti Dios; saan nga umisu a pammati nga isuda laeng ti agtagikua iti grasia ti Dios a mangsubbot ken mangwayawaya. Manipud kadagitoy a nakaisigudan, aw-awagan ti propeta ti imatang dagiti naitalaw idiay Babilonia tapno baliwanda ti klase ti espiritualidadda babaen ti lawag ti kapadasanda. Israelita, naabakda iti gubat, matagtagibassit, pinarmek ti sabali a nasion iti nagan ti sabali a didiosen. Ti sigud a iti panangipapanda, iti kannawidanda, pammatida ket nagbalin a saludsod ken awan kaipapananna. Maysa a mabalin a pakasulisogan ti adu kadakuada tapno paglikudan ken pagduduaanda ti pammatida ket arakupenda dagiti ipagarupda a nadurdur-as ken natantan-ok a kultura, politika, ken kannawidan ti relihion dagiti taga Babilonia. Kasano a mairupirda ti kinapudno, kababalin ken kabaelan ti pammatida no agbibiagda iti baet ti ganganaet a kultura ken relihion a saan a pabor kadakuada ket dida makita ti bileg ni Yahweh a Diosda. Nabilbileg kadi ni Marduk a didiosen ti Babilonia ngem ni Yahweh? No saan a pudno daytoy, apay a napasaak dagitoy? Nadadael ken nauram ti templo ken ti nasantuan a siudad ti Jerusalem, naitalaw dagiti pangulo ti nasion 99 Nakas-ang ti kasasaad dagiti panagpannurayda ti ti sigud a pannakaawatda
ken relihionda, nagbiagda iti nakas-ang a kasasaad, nagalla-allada iti kaawan namnama iti ganganaet a daga, nalidem dagiti wagas ni Yahweh kadakuada, ken ti kalinteganda iti katulaganda ket nalipatanna. Ngem nabigbig dagiti propeta a masapul a makita dagiti tao ti baro a wagas ti Dios a saan a nagpatingga a nagtigtignay, adda namnama nga umay babaen ti baro ken saanda nga ipagpagarup a wagas ta naiduma ngem iti kadaanan a wagas ti panagbiagda. Dagiti saan a kabaelan ti tao nga aramiden, inaramiden ti Dios. Uray pay dagiti impatpategda a kannawidan ti relihion ket masapul a mabalbaliwan ta umayen ti kasasayaatan a wagas ti Dios. Ditoy nga agtignay ti nakaskasdaaw a pannakabalin ti mangwayawaya a Dios a maiparangarang iti masanguanan. Daytoy ti pakabuklan ti nakaskasdaaw ken naimbag a damag nga iwarnak ti ebanghelio. Iti tekstotayo iti Baro a Tulag (Mateo 2:1-16) ipakaawatna a ti naimbag a damag ket saan a nalaka wenno naannayas ti pannakaibanagna. Adda dagiti agmalanga gapu ta daytoy naimbag a damag ket immuna a naipakaammo kadagiti hentil a saan idi nga agpanuray iti Dios ti Israel. Dagiti mamasirib iti daya, dagiti agbibiag iti relihion nga adda pakainaiganna kadagiti bituen, nga ad-adda a ti pakaseknanda ket ti mangibaga iti mapasamak iti masakbayan maibasar iti panaggaraw dagiti parsua law-ang (Heavenly bodies). Ngem iti maysa a gundaway, nasaysayaat a ti banag pakailasinan ti naindaklan a pasamak nga aramiden ti Dios kadagiti taona, kari ti Dios a mapasamak babaen ti maysa a maladaga a maipasngay iti kanunomuan a iti natawan a kasasaad, saan nga agtarigagay pannakabalin wenno truno. Daytoy a mapasamak ket naipakaammo kadagiti astrologo, banag a mangipakita iti ti naamuanda, nakitada iti law-ang 100
a ti sagut ti panangammo (discernment) ket saan a binukodan dagiti maibilang a tao ti Dios, ta uray dagiti dadduma mabalin a matagikuada ti panangammo iti naimbag a damag saan laeng a maibasar kadagiti surat (scripture) ngem uray pay iti pakasaritaan ken gagangay a pasamak iti aglawlaw. Adda panawen a dagitoy saan a maibilang a tao ti Dios ket ad-adda pay a nasidap ken nauneg ti kapanunotanda maipapan iti biag ken pammati ngem dagiti maibilang a tao ti Dios. kadagiti mammasirib (saan a mamati) ket pinarnuayna ti danag ken panagamak kadagiti agturay - dagiti agnumnumar iti panagtalinaed ti mananggundaway a kasasaad. Adda dagiti Herodes nga aramidenda amin a dakes a tapno saan a pamuspusan ken panangallilaw maipasngay ti baro nga urnos ken kasasaad, adda dagiti baybayadanda a mamasirib tapno ammuenda ti pangrugian ti baro a kasasaad tapno lapdanda a maipasngay. Ngem inkeddeng ti Dios ti panagballigina. Daytoy a kasasaad a mangyeg wayawaya kadagiti mairurumen ket awanto ti makalapped. Uray dagiti Herodes a mangaramat iti kadaksan a wagas kas iti pammapatay kadagiti kayanak nga ubbing. Ta ti intuding ti Dios a mapasamak para iti pannakasubbot ken wayawaya, iti kaanoman ket saan a kabaelan a lapdan ti tao, ta daytoy ti mangitag-ay kadagiti nagbiag iti kaawan namnama. Ti maysa a maladaga nga awan kabaelanna ket isu ti pakatungpalan ti naindaklan a panggep ti Dios. Ti panangsalaknib iti biag ken masakbayan dagiti maladaga ken ubbing ket kaipapananna ti pannakipaset iti yaay ti baro ken awan mulitna a sagut ti Dios. Ngem daytoy a naipakaammo TARABAY KADAGITI MANGARAMAT Dagiti ubbing ket simbolo ti masakbayan. Ket no ania ti ar-aramiden ti lubong kadakuada ket isu't 101
mangipakpakaammo iti masakbayan ti lubong. Ti kagimongan a nasayaat kadagiti ubbing, mangted kadakuada iti gundaway a mangnanam iti kinaubingda, mangibaon kadakuada iti pagadalan a mangisuro nga agaramid iti kinalinteg, agayat a sipupudno ken agtulnog a sipapakumbaba iti Dios (Mikias 6:8) mangipasdek iti natalged a lubong, manakigayyem, managpadagus, naparabur ken pakasarakan iti kinaimbag ti aglawlaw ket ladawan ti maipasdek a baro a lubong a natalged ken maikari a pagnaedan. Ti imahe ti ubing kas propeta a mangidalan ket ipakpakitana daytoy a kinapudno. Kas ladawan ti masakbayan, rumbeng unay a masuruan dagiti ubbing a mangtun-oy iti dalan nga agturong iti naraniag a masakbayan. Daytoy ti kaipapanan ti balikas ni Jesus a kunana agingga a saankayo nga agbalin a kas kadagitoy nga ubbing, saankayto a makastrek iti Pagarian ti Dios. Gapu ta ti pagarian ket agturong iti masakbayan nga insagana ti Dios, ti mensahe ni Jesus ket awan sabali no di ti pannakaipasdek ti kagimongan a manakigayyem kadagiti ubbing a mangpasayaat ti dalan nga agturong iti pannakagun-od ti naraniag a masakbayan maipaay iti amin. Nursery/Kindergarten/Younger Elementary Levels I. Panggep Kalpasan ti panagadal ken ti agtultuloy a panangipakita dagiti nagannak ken nataengan ti umiso nga ehemplo, dagiti ubbing ket mabalinanda nga: A. Iladawanda a ni Jesus ti sagut ti Dios kadagiti tattao; B. Mailawlawagda no apay a kasapulan a 102
salakniban dagiti ubbing; C. Iladawan ti importansiya dagiti ubbing iti masakbayan; D. Mangiyebkasda kadagiti wagas ti panang- salaknib kadagiti ubbing. II. Konsepto Kas ken Jesus a sagut ti Dios, dagiti ubbing masapul a protektaran para iti masakbayan. Dagiti Kasapulan Bibliya, pagkantaan, nativity sceneda Jose ken Maria, nataengan a Jesus iti balay, ken dagiti mamasirib. "What makes me Happy" "Aniada dagiti makaparagsak kenka". Iti dakkel a cartolina mangdrowing ti kayo ti maysa a mula nga awan ti bulongna. Iti babaen ti mula isurat: "Ania ti makaparagsak kenka". Mangisagana ti petals a pangipigketam kadagiti sumaganad, ubbing a maay-aywanan, naragsak nga ubbing, nasalun-at nga ubbing, agaayam nga ubbing, naimas ti turog ti maysa nga ubing, ubbing iti eskwelaan, ubbing a naisalbar manipud didigra. Ken dadduma pay. Kaadduen ti agaramid iti petals. III. LINAON TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay: Kantaen daytoy a kanta kas kanta ti panangpasangbay. Ipatokar ti "We Three Kings of Orient Are" "In Sunday School Together" (Children Praise God, 171) 103
Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, you and I. Here they are in Sunday School, ______, ______ (name 2 children) Here they are in Sunday School, you are here (Repeat the second verse until you have named all the children. The children may eventually join you in the singing. End the song with the third verse.) Here we are in Sunday School, I'm here, you're here Here we are in Sunday School, all are here! "Good Morning to You" (Children Praise God, 68) Good morning to you, boys and girls, boys and girls, boys and girls! Good morning to you, boys and girls! How are you? I'm fine, thank you! 2. Damagem "Ania nga aldaw ita? (Baro a tawen). 3. Panglukat nga kararag Naimbag a bigat mo Jesus. Agyaman-kami iti daytoy baro a tawen. Agyaman-kami iti daan a tawen. Agyamanankami kadagiti nagannak kadakami. Agyaman-kami kadagiti kaeskwelaanmi. Agyamankami ti ragsak a sagutmo kadakami. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi, Amen! 2. Panglukat a Kanta "I Want to Live in a Friendly World" 104
Children Praise God, p. 166 (first 2 lines) I want to live in a friendly world, A friendly world, a friendly world I want to live in friendly world That's kind to a child like me. (Repeat) B. Panangisagana 1. Kantaen "Many, Many Years Ago" (Children Praise God,15) 2. Pananglagip iti Napalabas a Leksion. Damagem: Sinno iti nagkasangay idi Domingo? (Jesus') Ania ti nagbalin nga estoriatayo? (Ti
pannakayank ni Jesus) Iti estoriatayo, sinno dagiti bisita ni Jesus? (Dagiti agpaspastor) 3. Ibagam. Ti estoriatayo ita a bigat maammuantayo pay no sinno dagiti nangbisita kenkuana. C. Oras ti Innadal/Panagadal 1. Idalan dagiti ubbing a mangikabesa iti laglagipen a bersikulo idi napalabas a Domingo. "Iyegko ti Naimbag a Damagmangted rag-o ken ragsak iti lubong: ti Messias nayanaken!" 2. Damagem: Siasino ti Mesias? 3. Kantaen ti "It is Now Our Story Time" It is now our story time, story time, story time It is now our story time, quiet, quiet... shhh! 4. Agistorya. Ipakita dagiti mamasirib isuda a nangbisita ken Jesus. 105
D. Da Jose ken Maria Protektaranda ni Jesus Tallo a mamasirib iti nangbisita ken ni Jesus a nangted kadagiti sagsagut. Sinurotda ti bituen. Dinamagda ken Ari Herod. "Sadino ti pakasarakanmi iti ubing nga agbalinto nga Ari." Kinuna ni Ari Herodes, "Ibagayonto kaniak ti ayan ta umaykonto met kitan." Nagbuteng. Kinunana iti bagina, "Siak ti Ari. Diak kayat nga adda sumukat kaniak" ti ubing, Dagiti mamasirib nakitada ni Jesus ket intedda dagiti sagsagutda. tagtagainep inbaga ti anghel kadakuada: "Diyo mapan ibagbaga ken Herod a nabirukanyon ti ubing." Papatayenna laeng ti ubing. Nagtagtagainep met ni Jose ket kinuna ti anghel kenkuana, "Inka diay Egipto. Ilemmengmo ti ubing. Kayat a papatayen ni Herod ton agsublikayo. Iti ti ubing. Ibagak Nagawid dagiti mamasirib. Saandan nga napan inbaga ken Ari Herod no sadino ti ayan ni Jesus. Nakaunget ni Ari Herod. Pinapatayna amin nga ubbing ngem nakalasat ni Jesus. Sinalaknibanda Jose ken Maria ni Jesus. Sinalakniban ti Dios ni Jesus. Sagut ti Dios ni Jesus ditoy lubong. E. Panangpauneg ti Adal/Panagbibinnuray. 1. Damagem dagiti sumaganad: a. Sinno ti nangbisita ken Jesus? (Dagiti Mamasirib) b. Sinno pay ti mayat a mangbisita ken Jesus? (Ari Herod) c. Kayat kadi ni Ari Herod ni Jesus? 106
d. Ania ti kayatna nga aramiden ken Jesus? e. Ania ti inaramid da Jose ken Maria? 2. Ibagam iti klase nga: a. Prinotektaran ti Dios ni Jesus babaen kada Jose ken Maria. b. Inaywanan ti Dios ni Jesus gaputta isuna ket sagut ti Dios ditoy lubong. F. Panangdiskubre ti Adal manipud iti Biblia. Ti Baro nga Ari nayanaken. Ti Ari ket ni Jesus. Nakaunget ni Ari David gapu itoy. Ngem uray no kaskasano, nagtalinaed nga nasayaat ti kasasaad ni Jesus gaputta sagutti Dios isuna ditoy rabaw ti daga. Inpakita ni Jesus ti panagayat ti Dios isut gapuna nga ipakitatayo met ti panagayattayo kadagiti sabsabali. Kas ken Jesus, dagiti amin nga ubbing masapul nga maprotektaran. Isudanto dagiti mangituloy iti nasayaat nga aramid iti panagayat kas inpakita ni Jesus. G. Panangiyaplikar ti Adal manipud iti Biblia. 1. Damagen kadagiti ubbing no ania ti kayatda a pagbalinan inton dumakkelda. 2. Importante nga sayaatenda ti mangtun-oy iti ti tapno magun-odda arapaapda pagbalinenda 3. Damagem? Apay a rebbengna la unay nga protektaran dagiti ubbing? 4. Para N/K: Ipatakder ti "What Makes Me Happy Chart". Ipakita dagiti nadumaduma nga 107
petals. Ipegket iti kayo tapno dagitoy ti agbalin nga bulongna. For YE: Mabalin mangibagada pay kadagiti pamuspusan no kasano nga aywanan dagiti ubbing. Mabalin nga idramada no kasano ti pamay-an. H. Pangserra nga Aramid: 1. Laglagipen a bersikulo: Matthew 2:14 2. Panagdaton: Give the offering while singing "I'm Giving" (Children Praise God, 112) I'm giving, I'm giving because I love Jesus I'm giving, I'm giving because I love Him. 3. Pangrikep a Kanta: "I Want to Live in Friendly World" 4. Pangrikep a Kararag: "Apo Dios agyamankami iti pinangprotektarmo ken Jesus ken kadagiti amin nga ubbing ditoy Ay-ayatendaka. rabaw daga. ti Tulongannakami nga mangipakita panagayatmi sabsabali. Agkararagkami ken Jesus nga Apomi. Amen! ti kadagiti MIDDLE ELEMENTARY/OLDER ELEMENTARY LEVEL I. PANGGEP 108
Kalpasan ti panagadal, dagiti ubbing manamnama nga: A. Mailadawanda no kasano nga ni Jesus ket inaramat ti Dios tapno masubbot ken mawayawayaan dagiti taona. B. Mapagsilpoda a ti pannakayanak ni Jesus ket namnama ti tao para iti masakbayan. C. Makaisurat iti wagas nu kasano nga masalakniban dagiti ubbing. D. Maibiagda ti panangsalaknib kadagiti ubbing. II. PAMPANUNOT (KONSEPTO) A. Ti sagut ti Dios nga ubing a Jesus ket isut wagasna iti panangsubbot ken panangwayawayana kadagiti amin nga annakna. KASAPULAN Biblia (nasaysayaat nu NRSV), offering plate/basket, kartib, slips of paper or meta cards, pentel pens, masking tapes, bond paper, crayons or colored pentel pens. III. PROSESO TI PANAGADAL A. Panglukat a Panagdayaw 1. Panangpasangbay Naragsak ken nabara a kablaawan dagiti ubbing iti naragsak a baro a tawen! Alaen manen dagiti nagnagan ken iyam- ammo dagiti damo nga ubbing. 2. Idalan dagiti ubbing nga agkanta: 109
"There's a Welcome Here" "It's a Great Thing to Praise the Lord" "This is the Day" "Jesus Loves the Little Children" 3. Panglukat a kararag: Suroan dagiti ubbing iti sabali a wagas ti panagkararag. Isuro nga ingatoda dagiti im-imada nga nakalukat ti dakulapda. "Daydayawen ken pagyamanandaka, Apomi a Dios, iti kinasayaatmo kadakami iti naglabas a tawen. Daydayawen ken pagyamanandaka iti naparabur a baro a tawen. Agtuloyka kadi O Dios nga mangidalan kadakami. Bendisyunam ti Sunday Schoolmi kas mangted manen iti adal iti panagbiagmi. Isagana dagit ubbing iti panangibingay iti pampanunot no anya dagiti kabutengda iti pagtaengan, pagadalan, kagimongan (iti kapilya, barangay, parke, beach, mall kdpy). Ipaisrat daytoy iti papel wenno meta cards ken ibitin iti board. Urnosen dagiti sungbat babaen iti lokasyon (pagtaengan, pagadalan, kagimongan, kdpy.). gupgopen. 3. Panglukat a kararag: Suroan dagiti ubbing iti sabali a wagas ti panagkararag. Isuro nga ingatoda dagiti im-imada nga nakalukat ti dakulapda. "Daydayawen ken pagyamanandaka, Apomi a Dios, iti kinasayaatmo kadakami iti naglabas a tawen. Daydayawen ken pagyamanandaka iti naparabur a baro a tawen. Agtuloyka kadi O Dios nga mangidalan kadakami. Bendisyunam ti Sunday Schoolmi kas mangted manen iti adal iti panagbiagmi. Isagana dagit ubbing iti panangibingay iti pampanunot no anya dagiti kabutengda iti pagtaengan, pagadalan, kagimongan (iti kapilya, barangay, parke, beach, mall kdpy). Ipaisrat daytoy iti papel wenno meta cards ken ibitin iti board. Urnosen dagiti sungbat babaen iti lokasyon (pagtaengan, pagadalan, kagimongan, kdpy.). gupgopen. C. Oras ti Panagadal 1. Idalan ti klase iti panagbasa iti Mateo 2: 1- 16. Mabalin nga basaen daytoy nga pagsisinnublatan. Ken ikkan iti gundawayda nga mangbasa a naulimek. 2. Mangited iti ababa nga pakasaritaan ti teksto a naibasa babaen kadagitoy nga puntos: 110
a. Uray iti panawen ni Jesus, adda dagiti tao nga nangdangran kadagiti ubbing a kas ken Ari Herodes. Saludsoden isuda nu anya ti kaipapanan ti inbagana kadagiti mamasirib a tao. Istoriaen ti inaramid ni Ari Herodes kadagiti ubbing nga agtawen iti tallo agpababa idi saan nga nagtngpal dagit mamasirib a tao. b. Dagiti mamasirib a tao kayatda a salakniban ni Jesus. Saludsoden isuda no kasanoda nga inaramid daytoy. c. Ti Dios sinalaknibanna ni Jesus. Saludsoden kadagiti ubbing no kasano nga naramid ti Dios daytoy. Anya met ti inaramid da Jose ken Maria tapno masalaknibanda ni Jesus kas inbilin ti Dios? D. Panangpauneg pay ti adal/panagbibin- ningay iti pannakaammo 1. Sublian dagiti nakalista nga pagbutngan dagiti ubbing. Ipalawag kadakuada nga dagiti pagbutnganda ket mabalin nga maikkat ken malisian. Umuna a banag, saludsoden isuda no kasano nga masalaknibanda? Isurat dagitoy. Ipatalged kadakuada nga adda dagiti tao nga mangipaay iti pannakasalaknibda. Mangited iti ehemplo: Iti pagtaengan - a. nagannak a mangtartaripato a kanayon ti balay tapno nasayaat ken nadalus. b. nagannaak nga manmantinerenda ti balay kadagiti mabalin nga maistimar a dadael tapno malissian ti aksidente. 111
c. dagiti narisgo nga alikamen kas iti gas tanks, posporo, kemikal ket masapul nga adda a kanayon iti saan a magaw-at dagiti ubbing. d. dagiti ubbing ket nasuroan nga saan nga makisao iti ganggannaet, aglalo iti sumurot iti daytoy. Iti pagadalan: a. dagiti mangisursuro ket saanda nga bay- an nga rummuar dagiti ubbing nga awan kaduada. b. ti mangimatmaton iti pagadala ket mangidutok no sadino ti paggatangan kadagiti nasayaat a makan. c. ti pagadalan ket iyem-implementarda ti "Anti-Bullying Policy". Iti kagimongan: a. dagiti waig, karayan, pay-as wenno kanal, baybay ket mamonmonitor tapno maguardiaan dagit ubbing nga agdigos nga awan kaduada. b. adda tanod wenno police a makitkita iti kagimongan. c. dagiti ubbing ket mapawilan nga agay- ayam iti kalsada. d. aso, baboy ken dadduma pay nga ayup ket saan a mapalubosan nga adda kadagiti kalsada. Matiliw dagitoy ket maikoral. 2. Saludsoden dagiti ubbing no ammoda dagitoy? Kasano nga agtitinnulong ti maysa ken maysa tapno masalaknibanda? Ipalawag a ti Dios ket ay-ayatenna isuda ken saanna a kayat a maisagmakda. 112
E. Panangdiskubre iti kinapudno babaen iti Biblia Idalan dagiti ubbing iti panamati iti kinapudnoti Biblia a ti Dios ket inbaonna ti Anakna a ni Jesus tapno maisalakantayo kadagiti basbasol. Ni Jesus ti inaramat ti Dios a wagas tapno masubbot ken wayawayaanna dagiti tao. Iti panamati ken panagtalek ken Jesus ket mangited kadatayo iti pannakawayawaya kadagiti amin a mangad- adipen kadatay, iti man pisikal, mental, psychological ken naespirituan a pannakadangran. F. Panangiyaplikar iti kinapudno ti Biblia 1. Tulongan dagiti ubbing nga mangikabesa iti bersikulo iti Salmo 46:1. 2. agpaay iti ME: Idalan dagiti ubbing nga mangkolor iti ladawan dagiti mamasirib a tao wenno ladawan ni Maria, Jose ken Jose nga agdaldaliasat nga agturong iti Ehipto nga addaan iti titulo nga, "Ti Panagturong iti Ehipto". Agpaay iti OE: idalan dagiti ubbing nga mangaramid iti "posters" nga mangitantandudo iti panang- salaknib kadagiti ubbing kas kadagitoy; "Protect the Children", God Loves the Children", "Keep Children Safe", "Make theWorld Safe for Kids", kdpy. Mabalin a pangaramiden met isuda iti mismo a panunotda. G. Pangrikep a Panagdayaw 1. Idalan dagiti ubbing nga isao ti laglagipen a bersikulo. 113
2. Panagyaman: Kas maal-ala dagiti pagyaman, kantaen ti "Give Thanks". 3. Kararag a Pagyaman: Tignayen dagiti ubbing nga adda mangidalan iti kararag. No awan, ti mangisursuro ti mangidalan iti kararag ket sumurot dagiti ubbing. 4. Mamagringpas a kanta: "God, We Do Thank You" (Children Praise God, 158) God, we do thank you for our lives, For each good yer which comes and goes For all the blessings we receive That give us joy as each day we live 5. Mamagringpas a kararag Apomi a Dios, agyamankami iti panangsalaknibmo kadakami kas panangsalaknibmo ken Jesus iti pungtot ni Ari Herodes. Agyamankami iti naindaklan nga ayatmo kas inbaonmo ti anakmo a ni Jesus. Suroannakami nga agtungpal ken sumurot kenka iti amin a pakaseknanmi iti biag tapno mailisikami kadagiti sulisog ken dadduma pay a mangisagmak kadakami. Iti nagan ni Jesus, Amen. 114