ADAL MAIPAPAN TI IGLESIA ITI BARO A TULAG Leksyon 1 I. Pakauna A. Napateg a Salsaludsud a Rumbeng nga Amiresintayo 1. Ania ti mapanunutmo no manggegmo ti sao nga Iglesia? Maysa a Relihiyon? Sekta? Pagarian? Adu a denominasyon? (TI IGLESIA NAISUPSUPADI NGEM DAGITOY) 2. Ania ti mapanunutmo no manggeg mo ti sao a "Kristiano?" Maysa a tao a saan a Muslim? Manamati ken Jesus? (TI "KRISTIANO" NAUN-UNEG NGEM ITI DAYTOY) 3. Ania ti kaipapanan ti, "iti daytoy a bato bangonekto ti Iglesiak?" (Mateo 16:18). Ni Pedro ti bato? Ania daytoy a bato? Imdengan a ni Jesus ket nairaman ditoy. 4. Ti Iglesia kadi ket napateg ken Jesus? Ti Iglesia kadi ket napateg ken Ama nga adda sadi langit? NAPATEG DAYTOY 5 Ti Iglesia kadi ket mangisalakan? SAAN! Ni Jesus ti magisalakan iti bagina, ti "Iglesia." Maadaltayo a ti Iglesia isu ti "maisalakan." 6. Kaano a ti Iglesia iti Baro a Tulag ket nabangon? (Aramid 2) 7. Sadino a nangrugi ti Iglesia iti Baro a Tulag? JERUSALEM 8. Siasino ti Ulo ti Iglesia iti Baro a Tulag? JESUS! B. DAGITI TOPIKO MAIPAPAN ITI IGLESIA NGA AMERISINTAYO (8 A DOMINGO) 1. Ti Iglesia Ket Naibangon iti "Pattern" A Naibatay iti Nakaskasdaaw a Plano ti Dios. 2. Kasano a Nausar Iti Biblia Ti Sao nga Iglesia 3. Ti Pagilasinan Iti Iglesia ni Apo Jesus--- Siasino dagitoy a Tattao? 4. Dagiti Wagas ti Dios Tapno Makastrek Dagiti Tao Iti Iglesia Iti Baro a Tulag. 5. Ti Panangisagana Ti Dios Iti Iglesia Inkarina Babaen ken Cristo 6. Ti Apo Binangonna Ti Iglesiana 7. Ti Panangorganisa Ti Dios Iti Iglesia a Binangon ni Jesus. 8. Plano Ti Dios Iti Panagdaydayaw. Trabaho ken Panagbiag Ti Iglesia Ti Apo 1
II. NAPATEG A PRINSIPYO - TI MENSAHE TI DIOS IMMAY SAKBAY A NABANGON TI IGLESIA A. Ti Apo inbilinna a ti mensahena maicasaba (Kitaen iti Tito 1:3) B. Ti mensahe ti Ipapatay, Panagungar, ken Iyu-uli ni Jesus (Aramid 2:22-23) C. Ti mensahe ket ni Jesus agbalin nga Apotayo (Aramid 2:36) 1. Ti "kina APO" ni Jesus kayatna a sawen masapul a suroten tayo (Lukas 6:46) 2. Kina APO kayatna sawen panangsurot kas adalan (Juan 8:31, 32) Kitaen ti Lukas 6:40. Suroten ni Jesus iti isu-amin (Mateo 7:21-27) D. Ti mensahe masapul a Pagtulnogan (Aramid 2:36-41. Kitaen iti 2 Tesalonica 1:7-9) E. Kitaen a naimbag: Ti 3,000 a nagtulnog iti mensahe, ket ti Iglesia idiay Jerusalem (Aramid 2:41, 47; 5:11) F. Maysa a napateg a saludsud: Siasino ti nangaramid kadagitoy a tattao a kapaset ti Iglesia?Kitaen iti Aramid 2:41, 47 ken Colosas 1:12, 13. Ti Apo ti nangaramid! III. TI IGLESIA MASAPUL A MAIBANGON MAIBATAY ITI PLANO KEN "PATTERN" NGA INTED TI DIOS. PLANONA! "PATTERN" NA! A. Balbalikas a mangibaga kadatayo nga adda "PATTERN" wenno PAGRUKODAN ti Dios a masapul a suroten tayo: 1. Salimetmetam a pagwadan dagiti nasayaat a sao (2 Timoteo 1:13) 2. Ikasabam ti Sao --- Saanmo a pagtallikudan ti kinapudno (2 Timoteo 4:2-4) 3. Ti Dios kayatna nga isuamin a tattao maammoamda ti pudno (1 Timoteo 2:3, 4) 4. Suruten dagiti nasayaat a sasao (2 Timoteo 1:13, Tito 2:1, 1 Timoteo 6:3). Nasayaat a sasao kayatna a sawen nasalun-at (Lukas 5:31, 7:10). Sasao nga awan kamalina, sursuro a saan nga inu-ulbod. 5. Ni Jesus intedna kadagiti Apostol ti eksakto a sursuro a pagtulnogan ken ikasaba. Daytoy kadi a kinapudno ket napateg? a. Idi inbaon ni Jesus ti Espiritu Santo kadagiti Apostoles, naiturongda iti amin a kinapudno (Juan 16;7-13, 14:26) b. Ti Iglesia idiay Jerusalem inpaayda ti bagida kadagiti sursuro dagiti Apostol (Aramid 2:42) c. Ti Dios kayatna nga amin dagiti tattaona saritaenda ti isu met laeng a banag (1 Corinto 1:10) 2
6. Ti "pattern" ti Dios iti biagtayo ket makita met laeng iti Biblia a kas iti Bin-i (Mateo 13:1-23, Lukas 8:1-15) a. Ti Bin-i isu ti Sao ti Dios (Lukas 8:11) b. Ti Sursuro ti Dios ket isu ti bin-i ti pagarian. No kasano a napaadda dagiti bunga, ken no kasano nga immay ti pagarian (Mateo 13:19) 7. Imdengan a Naimbag: Masapul a madalusan ti kararwa tayo babaen iti panagtulnog iti kinapudnno (1 Pedro 1:22) MAADAL A SALSALUDSUD ITI TUNGGAL ESTUDYANTE 1. Kasapulan kadi kadatayo nga ayaten tayo ti kinapudno? (2 Tesalonica 2:10-12) 2. Iti batayan ti adaltayo ita, husto kadi iti imatang ti Dios a kunaentayo, maysa a mamati iti relihiyon ket naimbag nga agpadpada? Maysa nga husto a sursuro ket kapareho kadi ti sabali a sursuro? 3. Adda kadi ulbod a sursurotayo ita? (Mateo 7:15-27) 4. Kasano a maibagam no ania ti ulbod a sursuro ita, ken kasano a maibagam no ania ti pudno a sursuro ita? KASANO A NAUSAR ITI BIBLIA TI SAO NGA "IGLESIA" Leksyon 2 I. Pakauna A. Rason no apay a nagadu a pammati uray no addaan tayo iti kapareho a "pattern" wenno "blueprint" iti biagtayo manipud iti Dios 1. No maminsan ti emosyon wenno karirikna isu ti agbalin a pagrukodan, ket saan a ti Sao ti Dios (Kitaen ti Aramid 26:9-10) 2. No maminsan dagiti relihiyon isuroda a saan laeng a ti sao ti maymaysa a "pattern" 3. No maminsan dagiti "Tradisyon" ket maawat a kas pagrukodan (Mateo 15:1-14) 4. Maysa a kadakkelan a rason ket tay "fallacy of partial view" a dagiti tattao makitada laeng ti maysa a paset iti Sasao iti Dios iti maysa a topiko. Kitaen ti ilustrasyon ti "Elepante" 5. Amerisin met tay "selective obedience," a basta pilienda laeng diay kayatda a 3
patien ken aramiden iti relihiyon, ket saanda a sapulen no ania ti kayat ti Dios nga aramiden tayo (Lukas 6:46) B. Ti sao a maipaay iti Iglesia iti Baro a Tulag ket "ekklesia." Daytoy kapada ti balikas iti Spanish nga "Iglesia" 1. Dagiti Eskolar iti Lengwahe patienda a ti English word a "Church" nagtaud iti sao ti German a "kirche," wenno "kerk" ket daytoy a German a sao maitutop iti sao a Griego a "kuriakos" a kayatna sawen "kukua ti Apo." Daytoy ket nakaim-imbag a panangiladawan iti Iglesia. Makitatayo ti nagdakkel a panagparehasna iti isuro ti Nasantoan a Surat. 2. Iti adalentayo iti baba, amerisin tayo no kasano a nausar ti sao nga "ekklesia" iti Biblia, manipud Daan ken Baro a Tulag. 3. Kitaen tayo pay ti maysa a kinapudno a saan a naynay nga ammo. Ti sao nga Iglesia ket ammo ti pisikal a lubong iti al-aldaw ni Jesus ken iti nagkauna a kristianos. Kitaen iti baba. II. Kasano a ti sao nga "Iglesia" ket nausar iti Pisikal a Lubong iti tiempo ni Jesus iti nagkauna a kristianos. A. Kanayon a nausar iti taripnong dagiti umili iti maysa a syudad kas coma iti Atenas, Corinto, wenno Efeso. Iti tiempo nga agtataripnong dagiti umili naawaganda iti "ekklesia." B. Kaspagarigan, ti sao nga "ekklesia" nausar iti umili idiay Efeso idi nagtataripnongda iti assemblea (Aramid 19:32, 39, 41) 1. Ti "assemblea" ket mariribukan. Daytoy ti sao nga "ekklesia" (Iglesia) (19:32) 2. Adda kanayon nga "asemblea," kanayon nga "ekklesia" (19:39) 3. Ti sekretaryo ti ili pinagawidna ti "asemblea" (ekklesia) (Iglesia). (Aramid 19:41) C. No casta. maysa a napateg a kaipapanan ti sao ket, "Taripnong ti Umili" D. Maysa a kaipapanan pay ti sao nga "ekklesia" ket naayaban, tattao a naayaban manipud balbalayda. III. Kasano a nausar ti sao nga Iglesia iti Daan a Tulag A. Ti sao nga Iglesia (ekklesia) ket nausar agarup 100 a daras iti Griego a translasyon ti Daan a Tulag. B. Naadaw manipud Hebrew a sao a kayatna sawen "to summon" (Deuteronomio 18:16, Oc-ocom 20:2) C. Nausar agpaay: 4
1. Amin nga assemblea ti Israel (I Ar-ari 8:14) 2. Asemblea ti Juda (2 Chronicas 20:5, 30:25) 3. Asemblea dagiti sasantos (Salmo 149:1) 4. Asemblea ti Apo (Deuteronomio 23:2, 3, 8; 1 Chronicas 28:8, Mikias 2:5) IV. Kasano a Ti Sao nga Iglesia Nausar iti Baro a Tulag A. Cas naayaban a tattao ti Dios 1. Dagiti adalan napili manipud iti lubong (Juan 15:9) 2. Tattao a naiyalis manipud sipnget a naipan iti pagarian (Colosas 1:13) 3. Tattao a timmallikud manipud sipnget manipud iti lawag (Aramid 26:16-18) B. Ti Iglesia ket isu met laeng ti grupo dagiti umili a kukua ti Dios 1. Nasantoan a Nasyon (1 Pedro 1:9) 2. Maysa a pagarian dagiti sasanto nga addaan nailangitan a pagilian (Filipos 3:20, 21) 3. Kukua ni Jesus, agsipudta ginatangna ti Iglesia (Efeso 5:25) Imdengan a naimbag: Ti termino nga "ekklesia" (Iglesia) ni Kristo ket saan a Titulo, no di ket, termino a kayatna a sawen "Umili ni Kristo," Kukua ni Jesus. C. Ti Apo inkalokarna dagiti tattao iti Iglesiana. 1. Ti Apo innayonna iti ekklesia. Iglesiana (Aramid 2:41, 47) 2. Ti Apo inyalisna dagiti tattao iti pagarian na (Colosas 1:13) 3. Dagiti tattao intipon ti Apo (Aramid 5:14). Adu pay iti sumaruno a leksyon. D. Dadduma a napateg a saludsud nga adalen: 1. Ania ti kaipapanan ti, "iti daytoy a bato bangonekto ti Iglesiak?" (Mateo 16:18) 2. Ti Iglesia kadi ket inrugi ti Tao? 3. Manipud iti adaltayo iti ngato, ania ti Iglesia? 4. Manipud adaltayo iti ngato, kayat kadi ni Jesus a mabingay-bingay ti Iglesiana? 5. Ti kadi Iglesia ti Apo ket napaypayso a denominasyon? 5
TI PAGILASINAN TI IGLESIA TI APO: SIASINO DAGITOY A TATTAO? Leksyon 3 I Pakauna: A. Pananglagip iti napalabas nga adal: 1. Ti sao nga Iglesia, (Greek word "ekklesia") kayatna sawen: a. Naayaban manipud. Kitaen ti Aramid 26:16-18, Colosas1:13 b. Grupo dagiti umili (Filipos 3:20, 21; 1Pedro 2:9, 10) 2. Ti Apo ti nanginayon kadagiti tattao iti Iglesiana (Aramid 2:41, 47; Colosas 1:13) B. Ti Iglesia ti Apo tudoenna ti grupo dagiti tattao (Aramid 5:11; 11:22) C. Iti Baro a Tulag, ti Iglesia nausar iti tallo a sentido: 1. Ti Pangsangalubongan nga Iglesia--- Tattao ti Dios iti intero a sangalubongan. (Mateo 16:18; Efeso 1:22, 23; Colosas 1:18, 24) 2. Ti Iglesia iti Probinsya --- Kongregasyon wenno kamkameng iti maysa a nalawa a lugar (Aramid 9:31) 3. Ti Iglesia iti Kongregasyon local --- Kongregasyon nga agtitipon iti maysa a lugar nga addaan wayawaya ken addaan bukud a gobyerno na (1 Corinto 1:2; 1Tesalonica 1:1; Aramid 14:23; Roma 16:3-5) II. Iti Negativo a Panirigan Ti Iglesia ket saan a: A. Ti Iglesia ket SAAN a pisikal a pasdek, saan a kapilya (Aramid 5:11;Aramid 11:22; Aramid 9:31) Note; Ti Iglesia ket tattao, nabiag a batbato iti Naespirituan a balay ti Dios (1 Pedro 2:5-10) B. Ti Iglesia ket SAAN a denominasyon wenno sekta (Galatia 5:20) 1. Ti balikas a "heresies" wenno partido wenno "faction" kayatna sawen ket bunggoy dagiti tattao a nasina-sina maigapu iti bukudda a sursuro. Maysa a sekta wenno partido. 6
2. Dagiti Fariseo ket castoy a kita ti sekta wenno narilihiyonan a partido. Aramid 15:5; 26:5) 3. Dagiti Saduceo ket "sekta" (Aramid 5:17) 4. Dagiti tattao ti Dios ket saan a mangisina ken mangbukel iti sekta wenno partido (Galatia 5:20; Aramid 24:14) C. Ti Iglesia ket saan a maysa a "Central Headquarters" wenno "Hierarchy" a mangkontrol iti pangsangalubongan nga Iglesia --- Tunggal kongregasyon ket nawaya (Aramid 14:23; Araamid 20:17, 28; 1 Pedro 5:1-5) III Siasino Dagitoy a Tattao? Ti Iglesia ket mailasin kas: A. Isuda dagiti pinakawan ti Dios! Dagiti naisalakan! 1. Ni Jesus immay tapno isalakanna dagiti napukaw (Mateo 1:21; Lukas 19:10) 2. Ti Iglesia kalpasan ti aldaw ti Pentecostes ket binukel ti: a. Dagiti napakawan (Aramid 2:38) b. Dagiti naisalakan (Aramid 2:47) c. Ni Jesus isu ti manubbot ti bagi, ti Iglesia (Efeso 5:23) 3. Iti Baro a Tulag, ti pannakaisalakan ket napalabas, agdama ken mapasungad. a. Pannakapakawan basbasol iti napalabas no mabautisaran maiyannatup iti Nasantoan a Surat (Marcos 16:16; Tito 3:5; 2 Timoteo 1:9) b. Ti agdama nga agtultuloy a pannakaugas babaen iti dara ni Kristo (I Juan 1:7; 1 Corinto 1:18). Daytoy naudi a versikulo kayatna sawen, dagiti maisalakan. c. Ti mapasungad a pannakaisalakan ket idiay langit (Roma 13:11) 4. No casta, ti Iglesia ket ti naisalakan, ket ti naisalakan isu ti Iglesia. Daytoy saan a mabalin nga agsina. B. Dagiti nagtulnog ken Kristo, isu ti pinakawan ti Dios. 1. Dagiti saan a nagtungpal iti evangelio ket mapukaw. Nakaladladingit Daytoy (2 Tesalonica 1:7-9) 2. Ti Diostayo masapul a pagtulnogan (Lukas 6:46) 3. Ti Iglesia a nangrugi idi Pentecostes ket: a. Nagdenggegda iti evangelio ti nagungar nga Jesus (Araamid 2:22-35) 7
b. Nanggegda ti kina Mesias ni Jesus ken ti kina Apo na (Aramid 2:36) c. Napaladingitan ti pusoda, mangipaneknek ti panamatida (Aramid 2:37) d. Nabilinda nga agbabawida kadagiti basbasolda ken surutenda ni Kristo (Aramid 2:38). Ti "loyaltyda" maited ken Kristo kas panangtallikudda iti basol. e. Nabilinda nga agbautisarda iti nagan ni Jesus tapno mapakawan dagiti basbasolda, ket sagrapenda ti sagut ti Espiritu Santo (Aramid 2:38) f. Agdagup 3,000 nagtungpal iti daytoy a bilin ni Jesus (Aramid 2:41) g. Dagitoy a managtungpal a tattao isu ti Iglesia (Aramid 2:41, 47) C. Dagiti Nasubbot, isuda ti Iglesia 1. Daytoy a sao kayatna sawen nawayaan, na liberate ti sao a maitutop ket "Ransom" (Mateo 20:28) 2. Kayatna sawen mawayaan maigapu iti "ransom" 3. Ti Iglesia ket nagatang iti dara ni Apo Jesus, dagiti Kristianos, isuda dagiti kamkameng iti bagi ni Kristo. Isuda dagiti nasubbot a tattao (1 Pedro 1:18, 1 Corinto 6:19-20). Kitaen pay iti Efeso 5:25 ken Aramid 20:28. D. Ti Iglesia isu ti naespirituan a bagi ni Kristo (Colosas 1:24; Efeso 5:23) 1. Ni Kristo isu ti ulo ti bagi (Colosas 1:18; Efeso 1:22, 23) 2. Addada adu a kamkameng iti bagi (Roma 12:4; 1 Corinto 12:12, 14, 27) E. Ti Iglesia ket tattao a nailista idiay langit (Hebreo 12:22, 23) 1. Iglesia dagiti inauna nga annak, kayatna a sawen ti Iglesia buklen dagiti inauna nga annak ti Dios. Ti sao nga inauna ket "plural." Espesyal a tattao ti Dios 2. Dagitoy nga adda iti Iglesia ti naganda nailista iti libro iti biag (Filipos 4:3; Apocalipsis 20:12, 15; Lukas 10:20; Apocalipsis 3:5) F. Ti Iglesia bunggoy dagiti tattao nga adda ken Kristo 1. Note: Ti Iglesia idiay Tesalonica ket adda iti Dios ken adda ken Kristo (1 Tesalonica 1:1; 2 Tesalonica 1:1) 2. Ti parabur nga adda ken Kristo ket relasyon a naisalakan kenkuana. a. Tunggal Naespirituan a parabur (Efeso 1:3) 8
b. Pinili ti Dios (Efeso 1:4) c. Pannakapakawan ken pannakasubbot (Efeso 1:7) d. Baro a parsua (2 Corinto 5:17) e. Pannakaisalakan (2 Timoteo 2:10) f. Agnanayon a biag (1 Juan 5:11, 12) 3. Adalentayonto no kasano a makastrek ken Kristo (Roma 6:1-5; Galacia 3:26, 27) G. Ti Iglesia ket bunggoy dagiti umili nga adda iti pagarian 1. Pagarian ni Kristo kayatna sawen turay ni Kristo (Colosas 1:13) 2. Note: Dagiti sumaganad ket nabayadan babaen iti dara ni Jesus a. Ti Iglesia ket nabayadan iti dara ni Kristo (Aramid 20:28) b. Ti Pagarian ket nabayadan iti dara ni Jesus (Apocalipsis 5:9, 10) H. Ti Biblia isurona a ti Iglesia ket isu ti naicappia (Efeso 2:16), ti napalinteg a tattao (1 Corinto 6:9-11) NAPATEG A SALUDSUD NGA ADALEN 1. Inusar cadi ni Apo Jesus ti sao nga Iglesia ken ti sao a Pagarian a mangitudo iti isu met laeng a tattao iti Mateo 16:18, 19? 2. Ti Iglesia cadi idiay Colosas napaypayso nga adda iti pagarian? (Colosas 1:12, 13) 3. Iti panagkita tayo iti Iglesia iti ngato, "possible" cadi a maisina ti pannakaisalakan tayo iti Iglesia? Kaano a maitipon tayo iti Iglesia? 4. Ania ti pudno a kaipapanan ti "iti daytoy a bato..? (Mateo 16:18) ISISERREK ITI IGLESIA ITI BARO A TULAG Leksyon 4 I. Pakauna: A. Masapul a laglagipentayo a ti isiserrek iti Iglesia iti Baro a Tulag agdepende iti: 1. Ti Apo ti manginayon kadagiti tattao (Aramid 2:41, 47; Colosas 1:13) 9
2. Ti isiserrek ket agdepende iti panagtulnog (1 Pedro 1:22; Hebreo 5:8, 9) 3. Ti isiserrek ket agdepende iti kinapudno (2 Tesalonica 2:10-12;1Timoteo 2:3, 4) B. Ti isiserrek ket malitupan babaen iti tulag ken pagayatan ti Dios a tarigagayanna a makadanon kadatayo 1. Ti sao a Griego a "diatheke" kayatna sawen "tulag" iti baet ti dua wenno ad-adu a Partido. 2. Daytoy a balikas a maipaay iti tulag masarakan agarup 270 a daras iti Daan a Tulag, ken 33 a daras iti Baro a Tulag; 17 ditoy masarakan iti libro ti Hebreo. 3. Masapul a paset tayo iti Baro a Tulag ti Apo (Mateo 26:28; Hebreo 12:24, Hebreo 13:20) 4. Ni Jesus, ti Iglesia ken ti Baro a Tulag agdadanggayda (Hebreo 12:23, 24) C. Iti Tulag wenno Testamento, masapul nga adda ipapatay iti nagaramid iti dayta. (Hebreo 9:16) Daytoy a "legal a dokomento" ket agapektar iti ipapatay 1. Ti testamento masapul a mairaman iti ipapatay ti nagaramid 2. Ti testamento addaan kondisyones a tungpalen 3. Ti testamento addaan tawid nga awaten ti agtawid D. Adalen ti "Chart:" TI MAUDI A TULAG KEN TESTAMENTO NI JESU-KRISTO 1. Kitaen ti ipapatay ken panagungar ni Jesus sakbay ti Mateo 28:18-20 2. Kitaen ti ipapatay ken panagungar ni Jesus sakbay ti Marcos 16:14-16 3. Kitaen ti ipapatay ken panagungar ni Jesus sakbay ti Lucas 24:46-49 II Ti Iseserrek iti Iglesia iti Baro a Tulag ket Sarurungan babaen: A. Panamati ken Jesu Kristo 1. Ti pannakaisalakan ket babaen ti pammati (Roma 5:1; Efeso 2:8, 9) Ti pannakaisalakan ket saan a matiggedan. 2. Panamati iti iyu-umay, ipapatay, panagungar, iyu-uli ken iyu-umay iti maikadua a daras ni Apo Jesus (Juan 1:1-18; Roma 4:25; 2 Corinto 5:15; 1 Corinto 15:1-4; Roma 8:34; Hebreo 9:28) 3. Nainbiblian a pammati, ket kanayon nga aktibo, managsubalit ken natulnog 10
a. Ti Griego ti "mamatiak" kayatna a sawen konbiksyon, "conjoined with obedience to Christ." (Thayer's Greek Lexicon) b. Kitaen no kasano a ti saan a mamati ken saan a managtulnog ket agpada (Hebreo 3:18-19) c. Riparen no kasano a dagiti tattao ti pammati iti Daan a Tulag, Natignayda iti pammati, ket nagtulnogda iti Dios (Hebreo 11:7, 8-10) d. Kitaen ti panagtulnog iti pammati iti Roma 1:5; 16:26 e. Ti pudno a pammati masapul nga agtignay babaen iti ayat (Galacia 5:6) f. Ti panagtulnog ken Kristo ket isu ti panangawat iti nakaskasdaaw a sagut nga inted ti Dios kadatayo (Roma 6:16-18; 6:23) g. Uray dagiti Kristianos, no tumulong kadagiti agkasapulan, ti pammati na masapul nga aktibo iti aniaman nga aramidenna (Santiago 2:14-26) B. Panagbabawi nga agparnuay iti a baro a biag 1. Ti Griego a balikas "agbabawiak" kayatna sawen panagbaliw iti panunut nga agtungpal iti naimbag. 2. Ti panagbabawi ket agtalinaed a bilin ti Dios. a. Ni Noe ket mangaskasaba ti kinalinteg (2 Pedro 2:5) b. Ti nasyon ti Israel ket timmalikud iti dakes (Ezekiel 33:11) c. Note: Mateo 3:1, 2; Marcos 1:15; Lucas 24:47; Aramid 2:38; Aramid 17:30,31 kdpy. 3. Ti panagbabawi ket saan a "nadiosan a ladingit," no di ket, ti Nadiosan a ladingit ti mangitunda kadatayo iti panagbabawi (2 Corinto 7:10) 4. Ti panagbabawi ket saan a "panagbaliw ti biag," no di ket, mangitunda iti nagbaliw a biag (Aramid 26:20) 5. Ti panagbabawi ket "panagbaliw ti panunut maipapan basol," maysa a desisyon tapno ited ti "loyalty" ken Kristo. 6. No casta, ti "nadiosan a ladingit," mangitunda iti panagbabawi ket ti panagbabawi mangitunda iti "nagbaliw a biag." C. Panangipaduyakyak iti Pammati iti Apotayo ken Manubbot 11
1. Ti Griego ti balikas nga "I confess" kayatna sawen "to declare, to profess, to agree with, to assent." Kayatna sawen maawat wenno aturgaren. (Aramid 23:8) 2. Ti nawaya a panangideklara a ni Jesus isu ti Kristo a nagbalin a lasag (1 Juan 2:23; 4:2, 3; Roma 10:9; Juan 9:22; 12:42; Mateo 10:32; Lucas 12:8; Filipos 2:11) 3. Ni Timoteo nagaramid ti naimbag a panangipaduyakyak iti sangonan iti adu (1 Timoteo 6:12) 4. Ni Jesus nakitana ti panagipaduyakyak iti sangoanan ni Pilato (1 Timoteo 6:13; Juan 18:36, 37; Lucas 23:2, 3) 5. Ti panangipaduyakyak ket saan laeng a maaramid babaen iti ngiwat, no di ket, panangipaduyakyak iti tignay (2 Corinto 9:13; Hebreo 10:23) 6. Ti pangipaduyakyak ket maaramid iti intero a panagbiag, ket saan nga agpatengga iti sakbay bautismo. 7. Kitaen dagiti ehemplo ti panagipaduyakyak iti Mateo 16:13-19; Juan 1:29; Juan 1:41, 49 ken Juan 6:69. Ipaduyakyak a ni Jesus isu ti Apo (Roma 10:9, 10; Filipos 2:9-11) D. Bautismo iti Danum ti Mangitunda iti Tao Ken Kristo 1. Ti Tignay iti Bautismo --- Ania ti Bautismo? a. "baptize" ti kaibatoganna a sao iti Griego ti baptismo. Kayatna sawen, "I IMMERSE" (maitaneb) b. "hrantizo" ti Griego ti "I SPRINKLE" (warsi) c. "ekcheo" ti Griego ti "I POUR OUT" (buyat) d. Kitaen no kasano a ni Jesus ket naitaneb (Mateo 3:13-17) e. Imdengan a ni Juan Bautista ket nangbabautizar idiay adu a danum (Juan 3:23) f. Imutektekan a ti taga Ethiopia ket naitaneb iti danum (Aramid 8:35- 39) g. Iti kanito a mabautizarantayo, maipadistayo iti kas idiay ipapatay, pannakaitabon, ken panagungar ni Kristo. Kitaen pay iti Colosas 2:11, 12 (1) Masapul a mataytayo iti basol (Roma 6:1-5) 12
(2) Ket maitabontayo kenkuana iti bautismo (3) Mapagungartayo babaen iti bautismo tapno magnatayo iti baro a panagbiag 2. Dagiti umawat ti bautismo: Siasino dagiti mabautizaran? a. Dagiti managbasol isu ti mabautizaran --- Saan a dagiti maladaga. (Aramid 2:36-38, Roma 6:6) b. Dagiti mamati isu ti mabautizaran (Marcos 16:16; Aramid 8:12) c. Kadagidiay naadalan iti evangelio (Mateo 28:18-20; Marcos 16:14-16; 1 Corinto 1;18-25) d. Dagidiay agbabawi (Aramid 2:38) 3. Ti panggep ti mabautizaran --- Apay nga agbautizartayo? a. Maipaay iti pannakapakawan basbasol. Kitaen ti Aramid 2:36-38 (1) Imdengan a ni Juan Bautista ket nangbabautizar, agpaay pannakapakawan basbasol (Marcos 1:4; Lucas 3:3) (2) Daytoy a binnatog kayatna sawen, tapno mapakawantayo (3) Imdengan a ni Jesus naiparukpok ti darana, "agpaay Pannakapakawan dagiti basbasol," tapno mapakawan ti basbasoltayo. Daytoy ket kapada ti termino iti Griego ken iti English. b. Maipaay pannakaisalakan (Marcos 16:16; 1Pedro 3:20, 21) c. Maipaay pannaka-ugas dagiti basbasol (Aramid 22:16) d. Maipaay panangikawes ken Kristo (Roma 6:1-4; Galacia 3:26, 27) Masapul a maiyanaktayo iti danum ken Espiritu. e. Tapno makastrek iti Pagarian ni Kristo (Juan 3:5; 1Corinto 12:13). Pagadalan a Salsaludsud: 1. Makastrektayo cadi iti Iglesia iti Baro a Tulag babaen iti warsi wenno buyat? 2. Makastrektayo cadi iti Iglesia iti Baro a Tulag babaen bautismo iti maladaga? 3. Makastrektayo cadi iti Iglesia iti Baro a Tulag babaen panamati laeng? 4. Makastrektayo cadi iti Iglesia iti Baro a Tulag babaen cararag laeng? 13
TI PANANGISAGANA TI APO ITI IGLESIA Leksyon 5 I. Pakauna: A. Ti Biblia isurona a ti Iglesia ket napateg iti Apo 1. Nakapatpateg, ta binangon ni Jesus (Mateo 16:18) 2. Naiparukpok ti dara ti Apo tapno ti Iglesia ket magatang (Aramid 20:28) . 3. Ti Iglesia ket nakapatpateg ken nasisita, gaputa: a. Isu ti naespirituan a Bagi ti Apo (Colosas 1:24) b. Isu ti Familya ken sangakabbalayan ti Apo (1Timoteo 3:15) c. Isu ti Templo ti Dios, ti Dios agtaeng kenkuana (1Corinto 3:16, 17; Efeso 2:19-22) d. Dagiti adda iti Iglesia addada iti Pagarian (Colosas 1:13) e. Isu ti naespirituan a Nobia ni Kristo (2 Corinto 11:2, 3; Apocalipsis 22:17; Efeso 5:22-25) 4. Kitaen, gaputa ti Iglesia isu ti nobia, ti Iglesia ket ay-ayaten ni Jesus ket intedna ti bagina agpaay iti Iglesia (Efeso 5:22-25) 5. Ngem, ti Iglesia ket napateg iti Dios, ta ti Dios insaganana a husto ti Iglesia. II. Ti Nakaskasdaaw a Panangisagana ti Dios iti Iglesia A. Plinano ti Dios ti Iglesia manipud agnanayon 1. Impakita ti Dios ti siribna babaen iti Iglesia (Efeso 3:10) 2. Daytoy ket maidanggay iti agnanayon a panggepna ken Kristo (Efeso 3:11; kitaen pay iti 2 Timoteo 1:9; Efeso 1:4) B. Ti Dios nagkari ken nagipadto maipapan iti Iglesia 1. Ti Dios nagkari a babaen iti kaputotan ni Abraham bendecionanna ti isu-amin a nasyon (Genesis 12:1-3; Galacia 3:8-16). Naimatangantayon dayta, idi naisalakantayon babaen ken Kristo, addatayo iti Iglesia. 2. Ti darepdep ni Nabocodonosor maipapan iti dakkel a ladawan (Daniel 2:1-45) 14
a. Ti Pannakaipatarus 1. Ulo a balitok - Nobocodonosor (Babilonia) 2. Barukong ken Takiag a pirak (Emperio ti Medo-Persia) 3. Tiyan ken Siket a tanso (Emperio ti Grecia) 4. Luppo ken Saka a landok ken pitak (Emperio ti Roma) b. Imdengan a ti Medes ken Persia kasta met ti Grecia a pagarian ket masarakan iti Daniel (Daniel 8:20, 21) c. Ti bato a nangburak iti ladawan irepresentarna ti pagarian ti Dios (Daniel 2:44, 45) d. Ti pagarian ti Dios ket maipasdek iti al-aldaw iti maikapat a pagarian. Kitaen dagiti Ar-ari (Daniel 2:44) e. Nagsarita ni Apo Jesus maipapan kadagitoy idi kunana, "Naturposen ti aldaw ket tipagarian ti langit asidegen" (Marcos 1:14, 15) 3. Adda pay adu a padto maipapan ken Jesus ken ti pagarian (Isaias 2:1-4; Daniel 7:1-15; Isaias 53:1-12) C. Ti Apo insaganana ti pagarian iti al-aldaw ni Juan ken Jesus 1. Ni Juan Bautista nangasaba a dagiti tattao agbabawida ta ti pagarian ket "asidegen" (Mateo 3:1, 2) 2. Ni Jesus kunana a naturposen ti aldaw ket ti pagarian ti langit "asidegen" (Marcos 1:14, 15; Mateo 4:17) 3. Inbaon ni Jesus dagiti 12 tapno icasabada ti iyu-umay ti Pagarian (Mateo 10:7; Lucas 9:2) 4. Inbaon ni Jesus dagiti 70 tapno sawenda ti iyu-umay ti Pagarian (Lucas 10:9-11) 5. Ni Jesus a mismo ti nagsao, "iti daytoy a bato bangonecto ti Iglesiac" (Mateo 16:18). Ti kina Mesias ni Jesus ti pundasyon. a. Kitaen ti panangikumpisar ni Pedro (Mateo 16:13-19; Marcos 8:27-30) (1) Ni Pedro kunana a ni Jesus isu ti Kristo (Mateo 16:16;Marcos 8:29) (2) Simungbat ni Jesus ket kunana, "iti daytoy a bato, bangonecto ti Iglesiak" 15
(3) Kuna ni Pedro, "Sika ti Kristo," Kuna ni Jesus, "Sika Pedroca" (4) Ti sao a Pedro ket "Petros" (a masculine noun meaning rock or stone) (5) Ti balikas a "bato" iti binnatog, isu ti feminine word a "Petra," kayatna sawen "ledge of rock." b. Saan pulos nga inako ni Pedro nga isu ti ulo ti Iglesia (1) Ni Jesus isu ti ulo iti Iglesia (Colosas 1:18) (2) Ni Pedro kunana nga isu ket maysa met a panglakayen iti Iglesia (1Pedro 5:1, 2) (3) Ni Kristo isu ti bato a pasuli ket awan ti sabali a pakaisalakanan (Aramid 4:11, 12) (4) Kas maysa nga eksperto a karpentero, ni Pablo kinunana nga isu ti pundasyon iti Naespirituan a balay ti Dios (1 Corinto 3:10, 11) (5) Adda bassit a giddiat ti figura. Ni Jesus ti nangnangrona a bato iti iking (Efeso 2:19-22) c. Iti Mateo 16:13-19, imdengan a naimbag ti napintas a figura nga inusar ti Apo iti Naespirituan a Pasdek nga isu ti Iglesia (1) Ni Jesus isu ti mangbangon ("bangonecto") (2) Ti Iglesia isu ti naespirituan a pasdek (3) Ti kina mesias ni Jesus, kina Kristona, isu ti Pagilasinan nga isu ti Kristo. Ti Anak ti Dios isu ti pundasyon ti Iglesia. (4) Ni Pedro ti agaywan iti ruangan. Kuna ni Jesus, "Itdecto kenka dagiti tulbek ti pagarian" d. Kitaen a naimbag ta kuna ni Jesus, "iti daytoy a bato," saan a kenka idi kasasaona ni Pedro (Mateo 16:18) D. Iti ipapatay ken panagungar, ni Jesus kinompletona ti plano ti Dios maipapan iti Iglesia (Efeso 1:22, 23; 3:1-21; 1Corinto 15:1-4) 1. Ti Iglesia, dagiti naisalakan, isuda ti nakagupgupan iti isuamin a banag. Ti aramid ti Dios ket nakompleto ken Kristo ken iti Iglesia. Ti kina Apo ket nakompleto iti Iglesia (Efeso 1:22, 23) 2. "Iti Apo maipaay ti Gloria, iti Iglesia ken ni Jesu Kristo iti amin a henerasyon iti awan patinggana. Amen" (Efeso 3:21) 16
NAPATEG A SALSALUDSOD 1. Makasarak ka kadi iti Biblia maipapan ken Pedro nga isu ti Ulo ti Iglesia? 2. Idi insurat ni Pablo ti surat ti Roma agpaay iti Iglesia idiay Roma, kinablaawan na kadi ni Pedro kas ulo ti Iglesia? (Kitaen ti Roma 16:16). Mapansin mo no mano a tattao ti kinablaawan ni Pablo? Ayan ni Pedro? 3. No ti Iglesia addaan natao-an nga Ulo (syempre awan), sino ngata ti kai-imbagan a Natao-an nga ulo? 4. Kinuna kadi ni Jesus a dagiti adalan saanda nga idauloan ti maysa ken maysa? Karaman kadi ni Pedro iti grupo dagiti disipulos? Dagiti kadi disipulos ni Kristoisuda ti agserbi ken adipen dagiti sabsabali? (Mateo 20:20-28) 5. Ti kadi Iglesia ket barbaro iti plano iti Dios, wenno ti Iglesia ket paset iti plano ti Dios? 6. Pudno cadi a ti Pagarian ti Dios ket asidegen iti aldaw ti ministeryo ni Jesus? 7. Ti kadi dakkel a Preperasyon ti Apo iti iyu-umay ti Iglesia, ipakitana kadi a ti Iglesia ket importante iti Dios? TI APO BINANGONNA TI IGLESIANA Leksyon 6 I. Pakauna: 1. Amin a banag sakbay Pentecostes kitkitaenda ti masangoanan, amin a banag kalpasan Pentecostes ipakitana ti irurugi ti napalabas. 2. Ti pannakaperfecto ti plano ti Dios naaramid babaen iti ipapatay ken panagungar, nangrugi a nagparang idi aldaw ti Pentecostes. 3. Makita no kasano a ti masakbayan ket naipaganetget sakbay ti Pentecostes a. Ti Baro a Tulag ket umay (Jeremias 31:31-34) b. Ti pagarian ket asidegen (Mateo 4:17; Marcos 1:14, 15) c. Ti Apo ket bangonenna ti Iglesiana (Mateo 16:18) d. Pannakaikasaba ti Sao ket mangrugi idiay Jerusalem (Lucas 24:46, 47) e. Dagiti Apostol ket agtalinaedda idiay Jerusalem tapno urayenda ti cari ti Espiritu Santo (Lucas 24:46-49; Aramid 1:4-8) 17
4. Makita a kalpasan Pentecostes, ti Iglesia timmaud, ket ti Iglesia tumaliaw iti Pannakairugi a. Ti Pentecostes naawagan iti panangrugi (Aramid 11:5). Kitaen iti baba. b. Ti Iglesia ket nairugin, ket buteng simro iti Iglesia .(Aramid 5:11) c. Ti Iglesia mangrugi a makapadas iti pannakaidadanes, ket naiwara-wara (Aramid 8:1-4) II. Ti Iglesia ket maibangon maigapu iti kina mesias ni Jesus. Nupay casta, ti Mesias masapul nga agsagaba tapno ti Iglesia mabayadan (Aramid 20:28) A. Kalpasan ti panangipaduyakyak ni Pedro a ni Jesus isu ti Kristo (Mesias), Naipaganetget ti panagsagaba ni Jesus (Mateo 16:16-21; 17:9, 22, 23; 20:17-19) B. Kalpasan ti panagungarna, kinuna ni Jesus kadagiti disipulos. naisurat a ti Kristo ket agsagaba (Lucas 24:45, 46) C. Imdengan ti kapanunutan maipapan iti nailansa a Mesias, (Kristo) ket pakaitibkolan kadagiti Judio (1 Corinto 1:23; Isaias 8:14; Roma 9:32) III. Ti Pannakabangon ti Iglesia Idi Aldaw Ti Pentecostes. Aldaw ti Irurugi A. Ti Pentecostes ket pudno nga aldaw ti irurugi 1. Kalpasan ti pannakakonberte ni Cornelio, ni Pedro kunana a ti Espiritu Santo bumaba kadakuada, kas kadagiti Apostol idi damo (Aramid 11:15) 2. Ti Espiritu Santo immay kadagiti Apostoles idi aldaw ti Pentecostes (Aramid 2:1-4) B. Ti Nangrugi idi aldaw ti Pentecostes 1. Ti irurugi ti evangelio, ti naimbag a damag ti ipapatay, pannakaitabon, ken ti panagungar ni Jesus (1Corinto 15:1-4). Daytoy ti mensahe a nagparnuay iti Iglesia. a. Idi Pentecostes, ni Pedro indeklarana nga inlansada ni Jesus a Nasareno (Aramid 2:22, 23, 36) b. Indeklarana ti panagungarna (Aramid 2:24, 32), ket pinaneknekanna babaen iti: (1) Sinarita ti Daan a Tulag a naipadto nga agungar (Salmo 16:8-10; Aramid 2:25-31) (2) Dagiti nakakita kalpasan panagungarna (Aramid 2:32; Aramid 10:39; 13:30, 31; 3:15) 18
(3) Ti iyu-ulog ti Espiritu Santo kadagiti Apostoles (Aramid 2:33) 2. Ti irurugi ti pannakaikasaba a ni Jesus isu ti Apo ken Kristo (Aramid 2:36) 3. Ti irurugi ti pannakaikasaba ti panagari ni Jesus ket adda ita iti makannawan nga ima ti Dios (Aramid 2:33-35; 1Pedro 3:22; Hebreo 1:1-3) 4. Ti irurugi ti pannakaikasaba ti panagbabawi ken pannakapakawan basbasol iti nagan ni Jesu Kristo .(Lucas 24:46-47; Aramid 2:38) 5. Ti irurugi ti panangsaksi dagiti Apostoles (Lucas 24:48; Aramid 1:8) 6. Ti irurugi ti pangsangalubongan a mensahe (Mateo 28:19; Marcos 16:15; Aramid 2:39). Isuamin a nasyon a mangrugi idiay Jerusalem (Lucas 24:47) 7. Ti irurugi ti Baro a Tulag a nagbalin nga adda bisa na kalpasan ipapatay ti maysa a nangaramid iti testamento (Hebreo 9:15-17) 8. Ti irurugi ti maud-udi nga al-aldaw (Aramid 2:16, 17; Hebreo 1:1,2; Joel 2:28-32) Ken ti tiempo ti Espiritu Santo (Lucas 24:49; Aramid 1:4, 5) NOTE: Idi dagiti tattao ket naisalakan idi Pentecostes, maripartayo ti irurugi ti Iglesia, ta makitatayo a dagiti naisalakan ket isu ti Iglesia (Aramid 2:38, 41, 47) TI ORGANISASYON TI IGLESIA A BINANGON NI KRISTO Leksyon 7 I. Pakauna: 1. Maysa nga importante a prinsipyo: Ti parikut ti ulbod a sursuro iti relihiyon ditoy lubong ket gapuanan ti saan a pannaka-awat ken panangawat ti pagilasinan ken Jesus. a. Kaspagarigan, ti Anti- Kristo iti nagkauna nga Iglesia ket dagiti ulbod a manursuro a mangilibak nga ni Jesus immay a naglasag (I Juan 2:22; II Juan7) b. Addada dadduma a sursuro ita a mangipakita nga adu a tattao saanda maawatan no siasino a talaga ni Jesus. (1) Dagiti mangibaga a ni birhen Maria ket isu ti mangibabaet iti tao ken iti Dios (1 Timoteo 2:5) (2) Dagiti mangisursuro a ni Jesus, tao laeng. Saanda maawatan nga Isu ti Nadiosan nga anak ti Dios (Juan 1:1-4, 14, Juan 20:28). Kitaen pay ti sigud nga adda a Jesus iti Juan 8:58 ken Juan 17:5. 19
(3) Dagiti mangisuro a maisalakantayo babaen iti panangtungpal laeng ti 10 a bilin. Saanda a maawatan a ni Jesus ti manubbot tayo, ket saan tayo a maisalakan ti bagbagi tayo (Aramid 4:12) (4) Dagiti mangisuro a maisalakan tayo babaen iti panamati laeng. Saanda a maawatan a ni Jesus isu ti Apo a masapul a tungpalen (Lucas 6:46) 2. Ti Baro a Tulag agtultuloy nga isurona ti Kina Bileg ni Jesus a. Masapul a "denggentayo" (Mateo 17:1-5) b. Adda kenkuana ti amin a pannakabalin idiay langit ken ditoy daga (Mateo 28:18) c. Isu ti Apo ken Kristo (Aramid 2:36) 3. Ti organisasyon ti Iglesia napataud iti Otoridad ni Jesus II. Ni Jesus isu ti ulo iti bagina, ti Iglesia --- Organisasyon A. Ti Ama inaramid na ni Jesus a mangituray (Colosas 1:13-18). Isu ti Supremo, kayatna a sawen isu ti immuna, makin-iggem ti umuna a pwesto 1. Ni Jesus ket supremo idi panamarsua (Colosas 1:15-17) a. Adda isu, sakbay dagiti isu-amin a banbanag (Colosas 1:17). Kitaen pay iti Juan 1:1; 8:58; 17:5. b. Pinarsua ni Jesus dagiti amin a banag (Colosas 1:16; Hebreo 1:1-3; Juan 1:1-3) c. Ken Kristo amin a banag adda kenkuana, agdadanggayda. (Colosas 1:`7) Gapu kenkuana ti lubong agtultuloy. 2. Ni Jesus ket supremo iti pannakaisalakan (Colosas 1:13, 14) a. Dagiti naa-on manipud basol ket nai-yalis iti pagarian ni Kristo (Colosas 1:13) b. Ken Kristo adda pannakasubbot ken pannakapakawan (Colosas 1:14) 3. Ni Jesus supremo iti Iglesia --- Isu ti Ulo (Colosas 1:18) a. Isu ti ulo iti Iglesia a kas iti pisikal nga ulo tayo kontrolen na ti bagi. Kitaen iti Efeso 5:22, 23 b. Ina-una nga anak manipud iti patay, kayatna sawen, "priority," wenno "superiority" iti posisyon. ti supremo a nagungar B. Dadduma a termino a mangipaganetget nga isu ti Supremo nga ulo 20
1. Isu ti mammadto ti Dios. Ti mammadto ket tagapag-sao ti Dios (Hebreo 1:2; Deuteronomio 18:15-18; Aramid 3:22, 23) 2. Isu ti kangatoan a padi ti Dios. Dinalusan na dagiti basbasol tayo ket adda iti baet tayo ken iti Dios (Hebreo 1:3; 8:1; 9:11-14; 9:27, 28. Kitaen pay iti Hebreo 4:14-16) 3. Isu ket Ari ken agturay iti makannawan nga ima ti Dios (Hebreo 1:3; Aramid 2:23). Agtultuloy nga agari agginga a ti maudi a kabusor, ti Patay ket maabak (1 Corinto 15:22-25) 4. Isu ket Apo a. Ti sao nga Apo kayatna a sawen ti mangituray iti adipen (Efeso 6:5) b. Ni Jesus isu ti "Among" iti Iglesia (Lucas 6:46; Aramid 2:36) Kukuana ti Iglesia a kas ti Apo kukuana ti adipen (1Corinto 6:19, 20) c. Kitaen ni Jesus kas Apo iti 2 Corinto 4:4; Juan 20:28; Roma 14:8,9, Filipos 2:9-11; Roma 10:9, 10; 1 Pedro 3:15. III. Tunggal Kongregasyon Ket Nawaya a Mangibanag iti Trabaho babaen Ken Kristo. Daytoy ket Organisasyon. A. Awanan ti Sentral nga "Headquarter" --- Laksid a ti Apo adda idiay Langit B. Dagiti panglakayen idiay Efeso ipastoranda ti arban, iti dayta a congregasyon (Aramid 20:17-28) C. Dagiti panglakayen ket ipastoranda ti arban (1 Pedro 5:1-5) D. Iti panagbanyaga ni Pablo iti Asia Minor, dagiti panglakayen ket naapointaran iti tunggal Iglesia (Aramid 14:23) E. Expectaren ni Pablo iti Iglesia ti Corinto nga agaramidda iti bukudda a pangeddeng iti trabaho (1 Corinto 16:1-3; 2 Corinto 8:1-12) IV. Dagiti Panglakayen iti Iglesia Iti Baro a Tulag - Daytoy ket Organisasyon A. No dagiti Lallaki ket kwalipikado, dutokan ti sapasap ida iti tunggal kongregasyon (Aramid 14:23; Aramid 20:17-35; Tito 1:5-9) B. Dagitoy a lallaki ket mapili no dadduma, kalpasan a mairugi ti kongregasyon (Aramid 14:1-23) C. Adda Tallo a Termino a Mangiladawan Iti Isu met Laeng a Lallaki 1. Ti sao a "panglakayen," manipud iti Griego a pagsasao maadaw iti "presbyter" 21
a. Iti Daan a Tulag, mangitudo iti lallakay iti nasyon ti Israel (Exodo 4:29; 19:7) b. Kitaen dagiti panglakayen iti Iglesia (Aramid 11:30; 14:23; 15:2, 4, 6, 22; Aramid 16:4; 1 Timoteo 5:17; Tito 1:5; Aramid 20:17) 2. Ti sao nga "obispo" a naipatarus met a mangaywan. a. Kayatna sawen, kumita, mangkita wenno mangaywan. b. Nausar iti maysa a mangkitkita iti pannakatarimaan ti templo wenno mangkita iti sabsabali pay a klase ti trabaho (2 Cronicas 34:12, 17; Nehemias 11:14) 3. Ti sao a "Pastor" kayatna sawen agipastor (daytoy ti trabahona) a. Kitaen ta ti Dios ket "Pastor" (Salmo 23:1) b. Addada Pastor iti Iglesia. Isuda ket panglakayen (Efeso 4:11). Dagitoy a lallaki ket agserbi a dadaulo D. Note: Ti sao a panglakayen, obispo, ken pastor amin itudona ti isu met laeng a trabaho iti isu met laeng a ministeryo. Daytoy a balikas saanna a tudoen dagiti agduduma a tattao. 1. Ni Pablo nagsao kadagiti panglakayen iti Efeso (Aramid 20:17). Inawaganna ida iti obispo wenno mangaywan ket kinunana nga ipastoranda. (Aramid 20:28) 2. Kitaen a ti "pastor" ken "panglakayen" nausar iti isu met laeng a tao iti 1 Pedro 5:1-5. 3. Ti sao a "pastor" saanna nga itudo ti mangaskasaba, no di ket, iti panglakayen. E. Ti Kwalipikasyon ti Panglakayen 1. Sitwasyon na iti Familya --- Adda asawa na ken addaan annak a namati (1 Timoteo 3:1-8) 2. Kababalinna--- Ania a klase a tao isu? 3. Kinalaing----nalaing a mangisuro, ket ammona ti Sao ti Dios 4. Kapadasan --- Saan a baro a converte, saan a baro a Kristiano. 5. Reputasyon --- Respetoen ida uray dagiti adda iti ruar iti Iglesia. V. Dagiti Deacono iti Iglesia --- Daytoy ket Organisasyon 22
A. Ti sao a "deacono" nagtaud iti sao a "servant" B. Kitaen dagiti deacono iti Iglesia (Filipos 1:1: 1Timoteo 3:8-13) C. Saan a posisyon daytoy ti turay, no di ket, panagserbi. Kitaen ti trabaho dagiti pito a lallaki a nangkita kadagiti balo (Aramid 6:1-6) Pagadalan a Salsaludsud: 1. Ti kadi baro ken awan asawana a lalaki mabalin a "pastor?" Ti babai mabalin a "pastor?" 2. Ti cadi sao a "pastor" wenno "panglakayen" wenno "obispo" ket titulo wenno maysa a trabaho? TI PANAGDAYDAYAW TI IGLESIA ITI BARO A TULAG Leksyon 8 I. Pakauna: A. Maysa a pamunganayan a prinsipyo maipapan iti panagdaydayaw iti Baro a Tulag 1. Ti panagdaydayaw maiturong iti Ama a nailagitan (Mateo 4:10; Juan 4:20-24) 2. Ti pannagdaydayaw ket maited met ken Jesus. a. Ti adda ketongna dinaydayawna ni Jesus (Mateo 8:2) b. Ni Jairo, dinaydayawna ni Jesus (Mateo 9:18) c. Dagiti disipulos dinaydayawda ni Jesus (Mateo 14:33) 3. Dagiti angheles saan a dayawen (Apocalipsis 22:8, 9) 4. Ni Pedro nagkedked a dayawen (Aramid 10:25, 26) 5. Ti gagangay a sao ti panagdaydayaw kayatna sawen panangagek iti ima iti sabali. Kas tanda ti panagraem. 6. Inton agdaydayawtayo, daytoy a taripnong ket saan nga iti wagas nga entertainment, ngem masapul a makapabang-ar (Hebreo 10:24, 25) 7. Ti panagdaydayaw ket nalablabes pay ngem iti aktibidades a maar-aramid iti assemblea. Ti panagdaydayaw ket isu pay ti panangipaay iti bagi kas daton a sibibiag iti Dios. Isu ti Naespirituan a panagdaydayaw ko (Roma 12:1) B. Note: Iti las-ud ti estorya ti tao, ti Dios kanayon na nga ibaga kadagiti tattaona no kasano ti kayatna a panangdayawda kenkuana. 23
1. Ti Dios kayatna ti maysa a sakripisyo kada Cain ken Abel (Genesis 4:1-16 Hebreo 11:4) 2. Iti babaen ti linteg ni Moises, inyespisipiko ti Dios ti maipapan iti tabernakulo ken dagiti amin nga aktibidades iti panagdaydayaw. (Kitaen ti saan a panagtulnog dagiti annak ni Aaron, da Nadab ken Abiju iti Levitico 10:1, 2) 3. Ti Dios kayatna a dayawentayo iti Espiritu ken kinapudno (Juan 4:23, 24) Kitaen iti Baba II Dadduma nga importante a kababalin ken kalidad ti panagdaydayaw A. Ti Panagdaydayaw ket maaramid iti rikna a respeto ken panagraem. 1. Dayawentayo ti Dios nga addaan raem ken buteng (Hebreo 12:28) 2. Dagiti Angheles ipukkawda, Santo, Santo, Santo ti Apo a Dios (Apocalipsis 4:8; 5:8-14) 3. Kitaen ti panagraem ni Isaias iti pannakakita na iti Gloria ti Dios (Isaias 6:1-6) B. Ti Panagdayaw maipakita ti kinatan-ok ti Dios (Apocalipsis 4:11; 5:8, 9, 11-15, Salmo 96:1-9; 99:9) C. Ti panagdaydayaw ket sakripisyo a maidaton iti Apo 1. Isu ti panangidaydayaw nga aga-on kadagiti bibig (Hebreo 13:15) 2. Panagaramid iti naimbag ken ti panangibingay ket maysa met a sakripisyo (Hebreo 13:16) D. Ti panagdaydayaw ket isu ti panagsubalit iti inaramid ti Dios kadatayo (Aramid 2:36-47). Naisalakanda! Kalpasanna, dinaydayawda ti Dios. E. Ti Panagdayaw isu ti pananglagip no ania ti inaramid ti Apo (1Corinto 11:23-29) Malagiptayo iti tiempo a lak-amentayo ti pangrabii ti Apo F. Ti panagdayaw mangipakita iti masakbayan. "agingga iti umay" (1Corinto 11:26) III. Kamali ken Husto a Panagdaydayaw A. Kamali a Panagdaydayaw 1. Bareng-bareng a panagdayaw naibasar iti kapnunutan ti tao (Mateo 15:1-15) Bareng-bareng kayatna sawen awan bungana 2. Ini-ignorante a panagdaydayaw. Ti Dios saanda nga am-ammo (Aramid 17:23) 24
3. Bukbukod a panagdaydayaw no ania ti kayatna, ti agdaydayaw bukud na a parnuay ti aramidena (Colosas 2:20-23) B. Husto A Panagdaydayaw (Juan 4:23, 24) 1. Ti "object" ti husto a panagdaydayaw ket ti Dios 2. Ti kababalin ti husto a panagdayaw ket iti Espiritu. Nagtaud iti pinanggep ti tao (Roma 12:1; 1 Pedro 2:2) 3. Ti pagrukodan ti umno a panagdaydayaw ket Kinapudno. Kitaen no kasano nga importante ti kinapudno iti Libro ti Juan (Juan 1:14, 17, 8:32; 17:17) IV. Ti Panagdaydayaw ti Iglesia iti Baro a Tulag (Iti asemblea ti Iglesia --- 1Corinto 14:23) A. Kitaen nga umuna a ti assemblea ti Iglesia ket (1) Dayawena ti Dios ken (2) Patibkerenna ti Iglesia (Hebreo 10:24, 25) B. Panagkararag 1. Kitaen no kasano a ti Iglesia nagkarkaragda iti asemblea. (1Corinto 14:14-17; Aramid 12:1-12) 2. Kababalin ti Kararag: a. Iturong iti Dios (Mateo 6:9). Ngem, kitaen met ti "umayka, Apo Jesus" (1Corinto 16:22; Apocalipsis 22:20; Aramid 7:59) b. Ti kararag mai-sao nga addaan pammati (Santiago 1:5-7) c. Ti kararag mai-danggay iti sao ti Dios ken iti pagayatan na (1 Juan 5:14) d. Ti kararag mailaga iti nagan ni Kristo (Hebreo 4:14-16; Juan 4:13, 14) C. Panagkanta 1. Ti panagkanta maaramid iti assemblea (1 Corinto 14:15) wenno pribado kas kada Pablo ken Silas iti pagbaludan (Aramid 16:25). Ti panagkanta iti Efeso 5:19 ken Colosas 3:16 mabalin nga indibiduwal wenno grupo. 2. Panagkanta iti agpada a panangipaay iti panagdayaw iti Dios, ken iti ruar a makita kas panangisuro ken panangpapigsa kadagiti cacabsat (Efeso 5:19; Colosas 3:16) 3. Iti Baro a Tulag, ti panagkanta ket kanayon a maaramid nga awan instrumento musikana a mai-danggay. No di ket, bokal laeng. D. Ti Pangrabii Ti Apo 1. Naobserbaran idiay assemblea iti Iglesia (Aramid 2:42; 1Corinto 11:18, 20) 25
2. Napispisi idi umuna nga aldaw ti lawas, ti aldaw a ni Jesus nagungar (Aramid 20:7; Mateo 28:1; Marcos 16:1, 9) 3. Ni Jesus ti nangirugi ti pangrabii ti Apo iti rabii a maliputan (Mateo 26:17-29; Marcos 14:12-25; Lucas 22:7-30) 4. Ti Pangrabii ti Apo ket: a. Maysa a simbolo ti bagi ken dara (Mateo 26:26-28; 1Corinto 11:23-26) b. Maysa a panagkomunion, panangi-bingay iti bagi ken dara ti Apo (1 Corinto 10:16, 17) c. Panangiparoklama iti ipapatay ni Jesus (1 Corinto 11:26) E. Pannakaibasa iti Publiko ti Nasantoan a Surat iti Assemblea 1. Pannakaibasa iti publiko ti Daan a Tulag ket naaramid iti sinagoga (Lucas 4:16-20) 2. Pannakaibasa ti sasao ti Dios ket masapul nga aramiden ni Timoteo (1Timoteo 4:13) 3. Ti Naipaltiing a sao ti Dios ket maibasa idiay Iglesia ti Colosas (Colosas 4:16) F. Pannakai-kasaba ti sasao ti Dios maaramid iti assemblea 1. Ni Pablo nagsao iti Iglesia idiay Troas (Aramid 20:7) 2. Idi nagu-urnong ti Iglesia, adda panagisuro (1 Corinto 14:26) G. Panagited iti Finansyal a Kontribusyon iti Iglesia 1. Ti Kristiano masapul nga itedna ti bagina iti Apo (2 Corinto 8:5) 2. Maibatay iti ayat (2 Corinto 8:8) 3. Boluntaryo, cas iti pinanggepna nga ited (2 Corinto 9:6, 7) 4. Maibasar iti Apo no ania ti adda, no kasano a naparaburan (1Corinto 16:1-4; 2 Corinto 8:12) AGYAMANAK ITI NAPINTAS A PANAGADAL Impatarus iti Iloko ni: Kabsat Edward Tangonan Manipud Manual ni: Kabsat Bob Buchanan 26