M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , N O B I E M B R E 2 0 1 2 Ni Presidente Thomas S. Monson Ibilangyo dagiti Bendision Ammo ti Nailangitan nga Amatayo dagiti kasapulantayo ket tulongannatayo no kiddawentayo Kenkuana ti tulongna. Ay-ayatek a kakabsatko, daytoy a komperensia ti mangitanda iti 49 a tawenko manipud pay idi nakanunonganak, idi Oktubre 4, 1963, kas miembro ti Korum dagiti Sangapulo-ket-dua nga Apostol. Napaut a panawen ti uppat-a-pulo- ket-siam a tawen. Nupay kasta, iti adu a wagas, kasla ababa unay ti panawen manipud idi nagtakderak iti pulpito iti Tabernacle a nangtedak iti umuna unay a bitlak iti sapasap a komperensia. Adun ti nagbalbaliwan manipud pay idi Oktubre 4, 1963. Agbibiag- tayo iti naidumduma a panawen iti pakasaritaan ti lubong. Nakaad-adu dagiti paraburtayo. Ngem no dad- duma narigat a kitaen dagiti prob- lema ken panagliway iti aglawlawtayo ken saankay a maupay. Natakuatak nga imbes a panunotentayo dagiti ne- gatibo, no kitaentayo a naimbag ken ibilangtayo dagiti parabur iti biagtayo, agraman dagiti kasla babassit, no dadduma saan a makita a bendision, agbalintayo a naragragsak pay. Iti pannakaamirisko iti napalabas a 49 a tawen, adda sumagmamamo a natakuatak. Maysa ditoy ti saan a ma- bilang a padasko a saan a nasken a dagitay maibilbilang a naidaddaduma. Kinapudnona, iti panawen a napasa- makda, kasla nakabasbassit ken ga- gangayda laeng. Ngem, no kitaenyo a nasayaat, pinabaknang ken pinara- buranda dagiti biag - nangnangruna ti bukodko a biag. Isingasingko nga aramidenyo met ti kastoy - nga amiri- senyo ti biagyo ket kitaenyo nang- nangruna kadagiti parabur, dadakkel ken babassit, a naawatyon. Iti panangtaliawko iti napalabas a biagko kanayon a mapatpatibker ti pannakaammok a mangmangnge- gan ken masungsungbatan dagiti kararagtayo. Pamiliartayo iti kina- pudno a masarakan iti 2 Nephi iti Libro ni Mormon: "Panggep dagiti tao ket tapno maaddaanda iti rag- sak." 1 Paneknekak a kaaduanna dayta a ragsak ti umay no bigbigen- tayo a makasaritatayo ti Nailangitan nga Amatayo babaen ti kararag ken 1 dagita a kararag ket mangngegan ken masungbatanto - nalabit a saan a no kasano ken kaano a masungbatanda, ngem dagitoy ket masungbatandanto ti Nailangitan nga Ama a makaammo ken mangipatpateg kadatayo nga awan pagkuranganna ken agtarigagay iti pagragsakantayo. Saan kadi nga in- karinan kadatayo, "Agpakumbabaka; ket kibinennakanto nge iturong ti Apo a Diosmo, ket itdennanto kenka ti sungbat dagiti kararagmo"? 2 Iti sumaruno a sumagmamano pay a minuto a naited kaniak, kayatko nga iburay ti bassit a padasko a nakangngegan ken nakasungbatan dagiti kararagko, no pampanunotek, nangisangbay kadagiti parabur iti biagko kasta met iti biag dagiti dad- duma pay a tao. Ti inaldaw a diur- nalko, nga indulinko iti unos dagitoy a tawen, ket nakatulong a nangipaay iti sumagmamano a banag a diakon malagip pay. Iti nasapa a panawen ti 1965, natu- dingannak a dumar-ay kadagiti kom- perensia ti stake ken mangangay iti dadduma pay a miting iti intero a lu- gar ti South Pacific. Daytoy ti umuna nga isasarungkarko iti dayta a paset ti lubong, ken daytoy ti panawen a diak kaano man malipatan. Adu ti naespi- rituan a padas a napasamak iti daytoy nakatudingak nga aramid bayat ti pannakipagkitak kadagiti lider, miem- bro, ken misionario. Idi dumteng ti aldaw ti Sabado ken Domingo, Pebrero 20 ken 21, adda- kami iti Brisbane, Australia, tapno mangangay kadagiti sesion ti regular a komperensia ti Brisbane Stake. Kabayatan dagiti miting iti Sabado, nayam-ammoak iti district president manipud iti kabangibang a lugar. Nakilamanoak kenkuana, nariknak unay a masapul a makasaritak isuna tapno balakadak, ken tapno idawatko kenkuana no makuyognak iti kabiga- tanna iti sesion iti agsapa ti Domingo tapno maipatungpalko daytoy. Kalpasan ti sesion iti Domingo, naaddaankami iti gundaway a
makapagsarita. Napagsaritaanmi maipapan ti adu a pagrebbenganna kas district president. Bayat ti panag- sarsaritami, nariknak a kasapulan a balakadak isuna maipanggep iti ara- mid a misionario ken no kasano a makatulong isuna ken dagiti miem- brona kadagiti full-time a misiona- rio iti panagtrabahoda iti lugarna a masakupan. Idi agangay naammuak nga agkarkararag daytoy a tao tapno matarabay iti daytoy a banag. Para kenkuana ti isasarungkarmi ket nai- sangsangayan a pammaneknek gapu ta dagiti kararagna ket dinengngeg ken nasungbatan. Kasla gagangay daytoy a panagkitami ngem ti maysa a patiek ket tinarabaynak ti Espiritu ken nakaaramid daytoy iti naidum- duma a panagbalbaliw iti biag dayta a district president ken iti panangida- ulona, iti biag dagiti miembrona, ken iti balligi dagiti misionario idiay. Kakabsatko, masansan a maipa- tungpal dagiti panggep ti Apo no ikasotayo ti pannarabay ti Espiritu. Mamatiak a no ad-adda nga agtignay- tayo iti inspirasion ken dagiti parikna nga umay kadatayo, ad-adda a pagtal- kannatayo ti Apo kadagiti aramidna. Nasursurok, kas nadakamatko kadagiti mensahek idi, a di kaano man itantan ti maysa a parikna. Iti maysa a gundaway adun a tawen ti naglabas, bayat ti panaglanglangoyko iti daan a Deseret Gym iti Salt Lake City nakariknaak iti inspirasion a mapan iti University Hospital tapno sarungkarak ti naimbag a gayyemko a dina maigaraw dagiti luppona gapu iti tumor, ken ti operasion a naara- mid kenkuana. Dagus a pinanawak ti pool, nagpellesak, ket saan a nabayag napanakon tapno sarungkarak daytoy naimbag a lalaki. Idi makadanonak iti siledna, natakuatak nga awanen ti tao idiay. Nagsaludsodak ket naammuak a nalabit a masarakak isuna iti lugar ti swimming pool ti ospital, iti lugar a nakausaran ti physical therapy. Kasta ngarud ti napasamak. Napan idiay a nakalugan iti wheelchairna ken is- isuna laeng ti adda idiay. Adda isuna iti adayo a bangir ti pool, asideg ti adalem a pasetna. Inawagak isuna, ket pinagandarna ti wheelchairna tapno umasideg a kumablaaw ka- niak. Naragsak ti panagsaritami, ket kinuyogko isuna a nagsubli iti siledna iti ospital, a nangtedak kenkuana iti pammendision. Idi agangay naammuak manipud iti gayyemko a madagdagsenan unayen isuna iti dayta nga aldaw ket pinam- panunotna nga agpakamatay laengen. Nagkararag tapno magin-awaan ngem nariknana a saan a nasungba- tan dagiti kararagna. Napan iti pool a pampanunotenna a daytoy ti wagas a mamaggibus iti rigatna - babaen ti panangiturongna iti wheelchairna iti adalem a paset ti pool. Simmang- petak iti dayta a napeggad a kanito, kas sungbat iti ammok a maysa nga inspirasion manipud iti ngato. Nagbiag pay ti gayyemko iti ad-adu pay a tawen - tawtawen a napnuan iti ragsak ken panagyaman. Naragsakanak gapu ta nagbalinak a maysa a ramit kadagiti ima ti Apo iti dayta napeggad nga aldaw iti swim- ming pool. Iti sabali pay a gundaway, bayat ti panagawidmi ken ni Sister Monson kalpasan ti isasarungkarmi kada- giti gagayyem, nariknak a nasken a mapankami iti ili - adu a milia pay ti kaadayona - tapno sumarungkar iti maysa a baket a balo a nagnaed iti wardmi iti naminsan. Zella Thomas ti naganna. Iti dayta a panawen, naggi- gian iti maysa a balay a pagaywanan. Iti dayta nasapa a malem nakitami isuna a nakakapkapsuten ngem sita- talna a nakaidda iti katrena. Nabayagen a bulsek ni Zella, ngem nailasinna a dagus dagiti timekmi. Sinaludsodna no mabalin nga itdek kenkuana ti pammendi- sion, a kinunana pay a nakasaganan a matay no kayat ti Apo a pagsublien iti pagtaenganna. Adda maysa a nasam-it, natalna nga espiritu iti siled, ken ammomi amin nga ababa laengen ti nabati pay nga orasna iti daytoy a biag. Inigganan ni Zella ti imak ket kinunana a nagkararag a 2 sipapasnek tapno umayak a mang- sarungkar kenkuana ken ipaayan iti pammendision. Imbagak kenkuana nga immaykami gapu iti direkta nga inspirasion manipud iti Nailangitan nga Amatayo. Inagkak ti mugingna, nga ammok a nalabit a diakton makita pay isuna iti daytoy a biag. Kasta ngarud ti napasamak, gapu ta pimmusay isuna iti kabigatanna. Ti pannakaitedko iti sumagmamano a liwliwa ken talna iti nasingpet a Zel- lami ket maysa a bendision kenkuana ken bendision kaniak. Ti gundaway nga agbalin a bendision iti biag ti sabali a tao ket masansan a sumangbay a saan a ninamnama. Iti maysa a nakalam- lamiis a rabii ti Sabado kabayatan ti panawen ti lam-ek ti 1983-84, nagbiahekami ken ni Sister Monson iti sumagmamano a milia a mapan iti bantay tanap ti Midway, Utah, a yan ti maysa a pagtaenganmi. Ti tempera- tura iti dayta a rabii ket minus 24 deg- rees Fahrenheit (-31°C), ken kayatmi a penken no nasayaat met laeng ti pagtaenganmi idiay. Kinitami ket na- ammuanmi a nasayaat met laeng, isu a pimmanawkamin nga agsubli iti Salt Lake City. Dikami pay nakaadayo iti sumagmamano a milia iti highway idi nagsardeng nga agandar ti luganmi. Naan-anay a naisadsadkamin idiay. Manmano a lamminenak, no kasta man, kas iti pannakalamminko iti dayta a rabii. Sikekedked nga inrugimi ti nagna a napan iti kaasitgan nga ili, humagi- bis dagiti lugan a lumabas kadakami. Iti kamaudiananna nagsardeng ti maysa a lugan, ket indiaya ti maysa a barito a tulongannakami. Nata- kuatanmi idi agangay a limmaput ti diesel fuel iti tanke ti gas ti kot- semi gapu iti lamiis, a nangpabalin nga imposible a mapaandarmi pay ti kotsemi. Intulodnakami daytoy nasingpet a barito nga agawid iti pagtaenganmi iti Midway. Pinang- gepko a bayadan isuna iti impaayna a serbisio ngem siaaayat a pinag- kedkedanna. Imbagana nga isu ket maysa a Boy Scout ket kayatna ti
agaramid iti naimbag. Inyam-ammok ti bagik kenkuana, ket impeksana ti panagyamanna iti gundawayna a makatulong. Iti panangipapanko nga agarup agtawen isuna iti edad ti misionario, sinaludsodko kenkuana no adda dagiti planona nga agserbi iti mision. Imbagana a saanna pay a masigurado no ania ti kayatna nga aramiden. Iti kabigatan ti Lunes, sinuratak daytoy a barito ket nagyamanak kenkuana iti kinasayaatna. Iti suratko inallukoyko isuna nga agserbi iti full- time a mision. Inragpinko ti maysa a kopia dagiti librok ket inugedak dagiti kapitulo maipapan iti serbisio a misionario. Kalpasan ti makalawas tinawa- gannak iti telepono ti ina ti barito ket imbagana a ti anakna ket maysa a kalaingan nga agtutubo a lalaki ngem gapu kadagiti nadumaduma nga impluensia iti biagna, napukaw ti nabayagen a tarigagayna nga agserbi iti mision. Imbagana a nagayuno ken nagkararagda iti amana tapno agbalbaliw ti pusona. Inkabilda ti naganna iti listaan dagiti ikararagan ti Provo Utah Temple. Ninamnamada a no kaskasano, iti maysa a wagas, masagid koma ti pusona para iti pag- sayaatan ket agsubli iti tarigagayna nga agmision ket agserbi iti Apo a sipupudno. Kayat ti ina a maammuak a para kenkuana dagiti pasamak iti dayta a nalamiis a rabii kas maysa a sungbat dagiti kararagda para iti anakna a lalaki. Kinunak, "umanamo- ngak kenka." Kalpasan ti sumagmamano a bulan ken ad-adu pay a pannakisarita iti daytoy a barito, naragsakankami unay ken ni Sister Monson a dumar-ay iti missionary farewellna sakbay ti ipapa- nawna a mapan iti Canada Vancouver Mission. Naipaspasarak kadi laeng a nagsa- rak dagiti dalanmi iti dayta nalamiis a rabii ti Disiembre? Diak mamati a naipaspasarak laeng. Ketdi, mamatiak a ti panagkitami ket maysa a sungbat kadagiti naimpusuan a kararag da nanang ken tatangna para iti anakda a lalaki nga ipatpategda. Manen, kakabsatko, ammo ti Nailangitan nga Amatayo dagiti ka- sapulantayo ket tulongannatayo no kiddawentayo Kenkuana ti tulongna. Mamatiak nga awan ti pakaseknan- tayo a nakabasbassit wenno awan pategna. Adda ti Apo kadagiti detalye ti biagtayo. Kayatko nga igibus babaen iti panangisaritak ti maysa a kallabes a padas a naadddan iti epekto kadagiti ginasut a tattao. Napasamak daytoy iti parambak iti kultura para iti Kansas City Temple, lima pay laeng a bulan ti napalabas. Maitulad kadagiti adu a mapaspasamak iti biagtayo, iti dayta a panawen daytoy ket kasla maysa pay a padas a nakaurnosan ti amin a banag. Nupay kasta, idi maammuak dagiti kasasaad nga adda pakainaiganna iti parambak iti kultura iti rabii sakbay ti pannakaidaton ti templo, naamirisko a saan a gagangay ti pabuya iti dayta a rabii. Ketdi, naidaddaduma daytoy. Kas kadagiti amin nga okasion iti kultura a naangay a mainaig kadagiti pannakaidaton ti templo, nagensayo dagiti agtutubo ti Kansas City Missouri Temple District iti pabuyada iti nagsi- sina a grupo kadagiti bukodda a lugar. Ti plano ket agkikitada amin iti dakkel a maupaan a municipal center iti bigat ti Sabado ti panagpabuya tapno maammuanda no kaano ken sadino ti serkanda, sadino ti pagtakderanda, no kasano ti kadakkel ti espasio iti nagbabaetanda ken ti tao a sumaruno kadakuada, kasano ti rummuar iti umuna a kadsaaran, ken dadduma pay - adu a detalye a nasken a maa- lada a dagus kabayatan ti agmalem a buklen ti nadumaduma a buya tapno mapapintas ken mapasayaat ti maudi a pabuya. Adda maysa laeng a dakkel a prob- lema iti dayta nga aldaw. Ti sibubukel a produksion ket agpannuray kadagiti nakarekord a paset a maipakitanto iti dakkel a screen a maawagan iti Jumbotron. Dagitoy nairekord a paset ket napateg unay iti sibubukel a produksion. Saanda laeng a pinagsi- silpo amin dagitoy, ngem ti tunggal 3 naka-televised a paset ti isu ti pangi- rugi iti sumaruno a pabuya. Dagiti video a paset ket napateg unay tapno maipatungpal ti sibubukel a produk- sion. Ket saan a gumana ti Jumbotron. Sidadanag a nagtitinnulong dagiti technician a nangrisut iti problema idinto nga agur-uray dagiti agtutubo, ginasgasut kadakuada, a naibusen ti napateg nga oras ti panagensayo. Kasla imposible a marisut ti kasasaad. Ti nagsurat ken ti direktor ti parambak, ni Susan Cooper, ket inlawlawagna idi agangay: "Bayat ti panangpadasmi iti sabasabali a plano, ammomi a saan nga omobra daytoy. . . .Bayat ti panangkitami iti iskediul, ammomi a saanmin a kabaelan pay daytoy, ngem ammomi nga adda ka- dakami ti maysa kadagiti kaindaklan a pigsa iti kadsaaran iti baba - dagiti 3,000 nga agtutubo. Kasapulanmi ti bumaba ket ibaga [kadakuada] no ania ti mapaspasamak ken makaala- kami iti pigsa iti pammatida." 3 Maysa nga oras laengen sakbay a mangrugi a sumrek iti center dagiti agbuya, nagparintumeng dagiti 3,000 nga agtutubo iti suelo ket naggigid- dan a nagkararagda. Inkararaganda a maparegta koma dagiti tao a mangtartarimaan iti Jumbotron tapno maammuanda no ania ti nasken a tarimaanenda iti daytoy; indawatda iti Nailangitan nga Amada a tulo- nganna ida a makaaramid iti saanda a kabaelan nga aramiden gapu ta awanen ti oras. Kuna ti maysa a nagsurat maipa- pan iti daytoy kalpasanna, "Maysa a kararag a dinto kaano man mali- patan dagiti agtutubo, saan a gapu ta natangken ti suelo, ngem gapu ta tinunaw ti Espiritu dagiti tulangda." 4 Saan a nabayag immasideg ti maysa kadagiti technician a nangi- baga kadakuada a natakuatanen ken naaturen ti problema. Kinunana a suerte ti pannakasolbarna, ngem na- saysayaat nga ammo dagita amin nga agtutubo ti pudno a gapuna. Idi sumrekkami iti municipal center iti dayta a rabii, awan ti am- momi maipapan kadagiti napasamak
a parikut iti dayta nga aldaw. Idi agangay laeng a naammuanmi ti maipapan dagitoy. Nupay kasta, nasaksianmi ti nakapimpintas ken napasayaat a pabuya - maysa kadagiti kapintasan a nabuyakon. Nagraniag kadagiti agtutubo ti nagloriaan, na- bileg nga espiritu a narikna ti amin a dimmar-ay. Kasla ammoda no sadino ti serkanda, sadino ti pagtakderanda, ken no kasano ti pannakidanggayda iti dadduma pay nga agpabuya nga adda iti lawlawda. Idi naammuan a nagkurang ti oras tapno agensayo ken adu kadagiti pabuyada ti saan pay a naensayo ti sibubukel a grupo, napasiddaawak. Awan ti nakaammo. Pudno a ti Apo ti nangpunno iti pagkurangan. Agingga ita diak pulos agsardeng a masdaaw iti wagas ti Apo iti pa- nangparegtana ken panangiturongna iti amin a banag maipanggep iti pagarianna ken addaan iti panawen a mangted iti inspirasion maipang- gep iti maysa a tao - wenno maysa a parambak ti kultura wenno maysa a Jumbotron. Ti kinapudno a kabae- lanna, nga aramidenna, ket maysa a pammaneknek kaniak. Kakabsatko, adda ti Apo iti unos ti panagbiagtayo. Ay-ayatennatayo. Kayatna a bendisionannatayo. Ka- yatna a kiddawentayo ti tulongna. Bayat ti panangtarabayna ken pa- nangiturongna kadatayo ken bayat ti idedengngegna ken isusungbatna kadagiti kararagtayo, makasaraktayto itn ragsak ditoy ken ita a tartariga- gayanna para kadatayo. Ammotayo koma dagiti bendisionna iti biagtayo, ikararagko iti nagan ni Jesucristo, ti Mangisalakantayo, amen. Dagiti Pannursuro para iti Panawentayo Dagiti adalen iti Melchizedek Priesthood ken Relief Society kadagiti maikapat a Domi- ngo ket maisangratto iti "Dagiti Pannursuro para iti Panawentayo." Mabalin nga isagana ti tunggal adalen manipud iti maysa wenno ad-adu pay a bitla a naited iti kalla- bes unay a sapasap a komperensia (kitaen iti tsart iti baba). Mabalin dagiti stake ken district president ti pumili no ania kadagiti bitla ti nasken a mausar, wenno maba- linda nga idutok daytoy a pagreb- bengan kadagiti bishop wenno branch president. Nasken a yunay- unay dagiti dadaulo ti kinapateg dagiti kakabsat iti Melchizedek Priesthood ken kakabsat iti Relief Sociey a mangad-adal kadagiti isu met la a bitla kadagiti isu met la a Domingo. Dagiti dumardar-ay kadagiti adalen iti maikapat a Domingo ket maallukoy nga agadal ken mangi- tugot iti klase ti kaudian nga isyu ti magasin iti sapasap a komperensia. Dagiti Singasing para iti Panangisagana iti Adalen manipud kadagiti Bitla Agkararagka tapno kaduaen- naka ti Espiritu Santo kabayatan ti panagadal ken panangisu- rom (kadagiti) bitla. Mabalin a masulisogka a mangisagana iti ada- len nga usarem dagiti dadduma a material, ngem dagiti bitla iti kom- perensia ti naanamongan a kuriku- lum. Ti naituding nga aramidem ket mangtulong kadagiti dadduma nga agsursuro ken agtungpal iti ebang- helio kas naisuro iti kallabes unay a sapasap a komperensia ti Simbaan. Subliem nga adalen (dagiti) bitla, a sapulem dagiti pagbatayan ken doktrina a mangipaay kadagiti kasapulan dagiti miembro ti klase. Kasta met a sapulem dagiti estoria, reperensia ti nasantuan a kasura- tan, ken palawag manipud (kada- giti) bitla a makatulongto kenka a mangisuro kadagitoy a kinapudno. Agaramidka iti maysa a balabala [outline] no kasano ti panangisu- rom kadagitoy a pagbatayan ken doktrina. Ibilangmo ti panangira- man kadagiti saludsod a mangtu- long kadagiti miembro ti klase: Mangsapul kadagiti pagbatayan ken doktrina [kadagiti] bitla. • Mangpanunot maipapan iti kaipapananda. Mangiburay iti pannakaawat, kadagiti kapanunotan, padas, ken pammaneknek. Mangyaplikar kadagitoy a pagbatayan ken doktrina iti panagbiagda. DAGITI BULAN DAGITI ADALEN NGA ISURO DAGITI MATERIAL NGA ADALEN ITI MAIKAPAT-A-DOMINGO DAGITI NAGADAWAN 1. 2 Nephi 2:25. 2. Doktrina ken Katulagan 112:10. 3. Susan Cooper, iti Maurine Proctor, "Nothing's Too Hard for the Lord: The Kansas City Cultural Celebration," Meridian Magazine, Mayo 9, 2012, 4. Proctor, Meridian Magazine, Mayo 9, 2012. Oktubre 2012-Abril 2013 Dagiti bitla a naited iti Oktubre 2012 sapasap a komperensia * Abril 2013-Oktubre 2013 Dagiti bitla a naited iti Abril 2013 sapasap a komperensia * Para kadagiti adalen iti maikapat a Domingo iti Abril ken Oktubre, mabalin a mapili (dagiti) bitla manipud kadagiti kallabes a komperensia wenno manipud iti kaudian. Sidadaan a ma- gun-od dagitoy a bitla iti adu a lengguahe iti conference.lds.org.. © 2012 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/11. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/11. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, November 2012. Ilokano. 10371 864 4
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , N O B I E M B R E 2 0 1 2 Ni Presidente Dieter F. Uchtdorf Maikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Maipanggep kadagiti Pagbabawyan ken Pangngeddeng Sikakararag nga adalenyo daytoy a material ken, no maitutop, ilawlawagyo daytoy kadagiti kakabsat a babbai a sarungkaranyo. Usarenyo dagiti saludsod a mangtulong kadakayo a mangpapigsa kadagiti kakabsatyo a babbai ken mangaramid iti Relief Society nga aktibo a paset iti bukodyo a biag. Para iti ad-adu pay nga impormasion, mapan iti reliefsociety.lds.org. Maipanggep kadagiti Pagbabawyan Presidente Monson, ay-ayaten- daka. Agyamanak iti naparegta ken napnuan pakasaritaan a panangipa- kaammom maipapan ti panagbangon kadagiti baro a templo ken serbisio iti misionario. Gapu kadagitoy, awan duadua nga umayto dagiti naindaklan a bendision kadatayo ken iti adu a masakbayan a kaputotan. Ay-ayatek a kakabsatko ken ga- gayyemko! Mortaltayo amin. Sapay koma ta saan a pakasdaawan daytoy ti asino man. Kalpasanna pumanawtayo. Dagiti espiritutayo ket "maipanda iti ba- lay ti Dios a nangted [kadatayo] iti biag." 1 Ibatitayo ti bagitayo ken dagiti banag ditoy lubong bayat ti ipapantayo iti sumaruno a lugar ti nakaparsuaantayo. Idi ubbingtayo pay, kas man la agbiagtayo iti agnanayon. Ipagarup- tayo nga awan patinggana ti ileleggak ti init iti tangatang, ket ti masakbayan kasla agnanayon a saan nga agreng- ngat a dalan iti sanguanantayo. Nupay kasta, iti panaglakay ken Awan kadatayo ti napapautto pay nga agbiag iti daga. Adu dagiti napa- pateg a tawentayo nga, iti agnanayon a pannirigan, kurang la iti apagkirem. panagbakettayo, ad-adu nga ara- midentayo ti tumaliaw ken mas- daawtayo iti kinaababa dayta a dalan. Masdaawtayo iti kapardas ti 1 panaglabas dagiti tawen. Ket mang- rugi a panunotentayo maipapan kadagiti pili ken bambanag nga inara- midtayon. Kabayatannna, malagiptayo dagiti adu a nasasam-it a kanito a mangted iti bara iti kararuatayo ken rag-o iti puspusotayo. Ngem malagip- tayo met dagiti pagbabawyan - dagiti banag a tarigagayantayo a sublian ken baliwan. Maysa a nars nga agay-aywan iti dumanin matay a masaksakit kunana a masansan a saludsodenna kadagiti pasientena bayat ti panagsaganada a pumanaw itoy a biag. "Adda kadi pagbabawyam?" saludsodenna.2 Iti kinaasideg unay iti dayta maudi nga aldaw ti kinamortal wenno panagbiag iti daga ket masansan a mangted pannakalawlawag iti panu- not ken mangipaay iti pannakaawat ken pannirigan. Isu nga idi nasa- ludsod kadagitoy a tattao maipapan kadagiti pagbabawyanda, linuktanda dagiti puspusoda. Pinanunotda a na- imbag no ania ti kayatda a balbaliwan no maisublida la koma ti oras. Iti panangamirisko no ania ti kinunada, masdaawak no kasano a maaringan ti pamuon ti pagbatayan ti ebanghelio ni Jesucristo ti turongen ti biagtayo para iti pagimbagan, no aramatentayo la koma dagitoy iti biagtayo. Awan ti datdatlag maipapan kadagiti pagbatayan ti ebanghelio. Inadaltayon dagitoy kadagiti nasan- tuan a kasuratan, napagsasaritaanta- yon dagitoy iti Sunday School, ken naming-adun a nangngegantayon dagitoy iti pulpito. Alisto a maawa- tan ken nalawag dagitoy a nadiosan a pagbatayan ken ik-ikkan pateg,
napintasda, nauneg, ken nabileg; ken awan duadua a makatulongda kadatayo tapno maliklikantayo dagiti pagbabawyan iti masakbayan. Napapaut Koma Pay ti Kaaddak iti Sibay dagiti Tao a Patpatgek Nalabit a ti kangrunaan unay a pagbabawyan dagiti matmatayen a pasiente ket ti tarigagayda a napapaut koma pay ti kaaddada iti sibay dagiti tao a patpatgenda. Ad-adda dagiti dagiti lallaki a mangidayyeng iti daytoy a rikna: "pagbabawyanda la unay ti [inaldaw] a panagudaodda iti . . . trabaho." 3 Adu ti naawanan iti napili a lagip a magun-od manipud iti pannakisinni- ngedda kadagiti pamilia ken gagay- yemda. Nalibtawanda ti nangtubay iti singensingedda kadagiti patpatgenda la unay. Saan kadi nga agpayso a masan- san a makumikomtayo unay? Ken, nasakit a sawen, nga usarentayo pay ti pannakakumikomtayo kas tsapa ti pammadayaw, a kas man la a ti pannakakumikom ket maysa a balligi wenno tanda ti kinangatotayo iti biag. Isu kadi? Malagipko ti Apo ken Pagwa- dantayo, ni Jesucristo, ken ti ababa a pannakipulapolna kadagiti tao ti Galilea ken Jerusalem. Pinadasko a pinanunot Isuna nga agdardaras kadagiti mitingna wenno agsusukot dagiti banag nga aramidenna tapno adu ti malpasna. Diak makita daytoy. Ngem ketdi nakitak ti manang- ngaasi ken manangipateg nga anak ti Dios iti inaldaw a panagbiagna. Iti pannakipulapolna kadagiti adda iti aglawlawna, nariknada ti pannakai- pategda. Ammona ti awan patinggana a pateg dagiti tao a kapulapolna. Binendisionanna ida, pinagserbianna ida. Intag-ayna ida, inagasanna ida. Inikkanna ida iti napateg a sagut idi panawenna. Iti panawentayo nalaka ti ag- pammarang nga adda panawentayo kadagiti dadduma. Iti klik ti maysa a mouse, "maikonektayon" iti rinibribu a "gagayyem" a di masapul a kasinna- ngo ida. Mabalin a nakaskasdaaw a banag ti teknolohia, ken makatulong unay daytoy no adayotayo kadagiti patpatgentayo. Agnaedkami nga agasawa nga adayo kadagiti ipatpateg a miembro ti pamiliami; ammomi no kasano dayta. Nupay kasta, mamatiak a saantayo a maiturong iti umno a tu- rongen, kas tao wenno kagimongan, no makidinnamagtayo iti pamilia wenno gagayyem no kaaduanna nga agiposte kadagiti nakakatkatawa a ladawan, agipatulod iti awan kaes- eskanna a bambanag, wenno iturong- tayo dagiti patpatgentayo kadagiti site iti Internet. Panagkunak adda lugar para iti kastoy a kita ti aktibidad, ngem kasano ti kapaut nga aramiden- tayo daytoy? No ditay maaramid nga ited ti kasayaatan a bukodtayo a bagi ken ti saan a mabingay a panawen kadagiti pudno a napateg kadatayo, iti maysa nga aldaw, pagbabawyan- tayo daytoy. Ikeddengtayo koma ti mangipa- teg kadagiti ay-ayatentayo babaen ti kaaddatayo iti sibayda iti nabuslon a panawen, panagaramidtayo kadagiti banag a kadua ida, ken panangpasan- taktayo kadagiti laglagiptayo. Inusarko Koma dagiti Paglaingak Maysa pay a pagbabawyan nga impeksa dagiti tao ket ti pannakapa- ayda nga agbalin a tao a nariknada a mabalin ken nasken a pagbalinanda koma. Iti itataliawda iti napalabas a biagda, naamirisda a dida pulos nau- sar ti paglainganda, nakaad-adu dagiti kanta a dida nakanta. Diak kayat a sawen ditoy ti yuuli iti pangal ti balligi iti nadumaduma a propesiontayo. Dayta a pangal uray man no kasano ti kadakkelna ditoy daga, ket maysa nga addang laeng iti naindaklan nga agnanayon a panag- daliasat nga agur-uray kadatayo. Ketdi, agsarsaritaak maipapan iti panagbalin a tao a panggep ti Dios, ti Nailangitan nga Amatayo, a pagbalinantayo. Umaytayo ditoy lubong, kas iti kinuna ti mannaniw, "agtalaytay 2 kadagiti ulep ti gloria" 4 manipud iti lugar sakbay daytoy a biag. Makita ti Nailangitan nga Amatayo ti pudno a kabaelantayo. Ammona dagiti banag maipapan kadatayo a mismo a ditay ammo. Paregta- ennatayo bayat ti panagbiagtayo a mangipatungpal iti nakarukodan ti pannakaparsuatayo, agbiag iti nasa- yaat, ken agsubli iti sidongna. Apay, ngarud, nga ibukbukboktayo ti adu unay a panawen ken pigsatayo kadagiti banag a saan nga agpaut, awan pategna, ken awan serbina, ken narabaw unay? Ditay kadi kayat a makita ti minamaag iti panangtunton iti awan kaes-eskanna ken saan nga agpaut a banag? Di kadi nasirsirib kadatayo nga "agurnongtayo [para iti bagbagitayo] kadagiti gupgupit sadi langit, isu a ti sanga ken ti lati dida dadaelen ken isu a dagiti mannanakaw dida kalien ken takawen"? 5 Kasano nga aramidentayo daytoy? Babaen ti panangsurottayo iti pagwa- dan ti Mangisalakan, babaen ti panag- tungpaltayo kadagiti pannursurona iti inaldaw a panagbiagtayo, babaen ti pudno a panangipategtayo iti Dios ken iti padatayo a tao. Awan duadua a ditay maaramid daytoy no ul-ulodentayo ti sakatayo, sangkakitatayo iti relostayo, ken agtantanabutobtayo bayat ti panagba- lintayo a disipulo. No maipapan iti panagbiag iti ebanghelio, saantay koma a kas iti ubing a lalaki a nangisawsaw iti tangan ti sakana iti danum ken imbagana a napan naglangoy. Kas annak ti Nailangitan nga Amatayo, ad-adu ti kabaelantayo. Iti kasta, saan nga umdas dagiti nasayaat a gandat. Nasken nga agaramidtayo. Napat- pateg pay, nasken nga agbalintayo iti kayat ti Nailangitan nga Ama a pagbalinantayo. Napintas ti panangipeksa iti pam- maneknektayo iti ebanghelio, ngem napimpintas ti panagbalin a sibibiag a pagwadan ti naisubli nga ebanghelio. Nasayaat ti panagtarigagay nga agba- lin a napudpudno iti katulagantayo;
ti aktual a panagbalin a napudno ka- dagiti sagrado a katulagan - agraman ti panagbiag a nasagudayan, panag- bayad iti apagkapullo ken datontayo, panagtungpal iti Word of Wisdom, ken panagserbi kadagiti agkasapu- lan - ket nasaysayaat nga amang. Nasayaat ti panangipakaammo nga ipaaytayo ti ad-adu pay a panawen iti panagkararag a sangapamilia, panagadal iti nasantuan a kasuratan, ken kadagiti naragsak nga aktibidad ti pamilia; ngem ti aktual a panaga- ramid amin kadagitoy a banag ket mangisangbay kadagiti nailangitan a bendision iti biagtayo. Ti kinadisipulo isu ti panang- gun-od iti kinasanto ken kinaragsak. Daytoy ti dalan mangiturong iti kina- singpet ken kinaragsaktayo. Ikeddengtayo koma a suroten ti Mangisalakan ket igaedtayo ti agtrabaho tapno agbalintayo a kas iti tao a nakaisangratantayo a pagbali- nan. Dumgngeg ken agtungpaltayo koma kadagiti parikna ti Nasantuan nga Espiritu. No aramidentayo daytoy, ipalgakto kadatayo ti Nailangitan nga Ama dagiti banag a ditay pulos ammo maipapan iti bagitayo. Silawannanto nga umuna ti dalan ket luktanna dagiti matatayo a mangkita kadagiti saan nga ammo ken nalabit a saan nga impagarup a talentotayo. Ti ad-adda a panagipaaytayo iti bagbagitayo a manggun-od ti ki- nasanto ken ragsak, ad-adda met a mayadayotayo iti dalan nga agturong iti pagbabawyan. Ti ad-adda a panag- pannuraytayo iti parabur ti Mangi- salakan, ad-adda met a mariknatayo nga addatayo iti dalan nga inranta ti Amatayo iti Langit para kadatayo. Binay-ak Koma ti Bagik a Nagbalin a Naragragsak Pay Maysa pay a pagbabawyan dagiti makaammo a mataydan ket nalabit a pagsiddaawantayo. Tinarigagayanda nga ad-adda koma pay a pinarag- sakda ti bagida. Masansan unay a maallilawtayo nga adda maysa a banag a dandani- tayon magaw-at a mangted ragsak kadatayo: nasaysayaat a kasasaad ti pamilia, nalaglag-an a panagbiag wenno ti gibus ti maysa a narikut a pannubok. Ti ad-adda a panaglakay wenno panagbakettayo, ad-adda a tumaliaw- tayo ken maamiristayo a saan a napa- teg dagiti kasasaad nga agpaay iti ruar wenno saanda a mangikeddeng iti pagragsakantayo. Datayo ti napateg. Datayo ti ma- ngikeddeng iti pagragsakantayo. Datayo met laeng ti akinrebbeng iti bukodtayo a pagragsakan. Magustuanmi iti asawak a ni Hariet ti agbisikleta. Nakaay-ayat ti rum- muar ket mangnanam iti kinapintas ti nakaparsuaan. Adda dagiti kayatmi a rota a pagbisikletaan, ngem saanmi unay nga inkankano no kasano ti kaadayo ti papananmi wenno kasano ti kapardas ti panagbisikletami no idasig kadagiti dadduma pay nga agbisbisikleta. Nupay kasta, no dadduma panag- kunak nasken nga adda bassit karit kadakami. Panagkunak pay a mapa- sayaatmi ti pardasmi no karitenmi ti bagimi a mangaramid uray no maysa a pedal laeng. Ken no dadduma ag- biddutak pay a mangdakamat daytoy a banag iti naimbag nga asawak. Kanayon a nakasaysayaat, naka- lawlawag, ken nakalinlinteg dagiti gagangay a sungbatna kadagitoy kas- toy a singasing. Umisem ket kunana, "Dieter, saan a lumba daytoy; panag- daliasat daytoy. Agrag-oka iti daytoy a kanito." Husto isuna! No dadduma iti panagbiag maituontayo iti pannakalpas isu a mapaaytayo a mangsarak iti rag-o iti panagdaliasat. Diak mapan agbi- sikleta a kaduak ti asawak gapu ta magagaranak a makalpas. Mapanak gapu ta naimnas ken makaliwliwa a makaduak isuna. Saan kadi a kasla minamaag a masayang dagiti makaay-ayo ken makaliwliwa a padas gapu ta kana- yon nga ur-urayentayo ti kanito a panaggibusda? Dumgngegtayo kadi iti napintas 3 a musika nga ur-urayentayo nga ag- pinal ti maudi a nota sakbay a pudno a naragsakantayo iti daytoy? Saan. dumngegtayo ken danggayantayo dagiti agduduma a melodia, ritmo, ken harmonia agingga a malpas ti komposision. Isaotayo kadi dagiti kararagtayo a ti la "amen" wenno ti udina ti pampanunotentayo? Siempre saan. Agkararagtayo tapno mayasidegtayo iti Nailangitan nga Amatayo, tapno mangawat iti Espirituna ken mang- rikna iti ayatna. Nasken a saantayo nga aguray tapno agragsak agingga a mada- nontayo ti masungad a punto, tapno laeng matakuatan nga addan a ma- gun-od ti ragsak - a kanayon! Ti biag saan a kaipapanan ti pananglagip iti napalabas. "Daytoy ti aldaw nga inaramid ni Jehova . . . ," insurat ti Salmista. "Agrag-o ken agragsakkayo iti daytoy." 6 Kakabsat, ania man dagiti kasasa- adtayo, ania man dagiti karit wenno pannuboktayo, adda maysa a banag iti inaldaw tapno umarakup ken mangparagsak. Adda maysa a banag iti inaldaw a pagyamanan ken rag-o no makitatay la koma ken mabigbig ti pateg daytoy. Nalabit a nasken a ditayo unay kumita kadagiti matatayo ket ad-adda a kumitatayo kadagiti puspusotayo. Magustuak ti adaw: "Makitatayo a si- lalawag iti pusotayo laeng. Ania man a banag a napateg ket saan a makita dagiti mata." 7 Nabilintayo nga "agyaman iti amin a banag." 8 Saan kadi a nasaysayaat ti kumita iti mata ken puspusotayo uray kadagiti babassit a banag a mabalin a pagyamanantayo, imbes a padak- kelentayo ti kasungani iti agdama a kasasaadtayo? Inkarin ti Apo, "Isu nga umawat iti amin a banag a siyayaman maiday- dayawto: ket mainayonto kenkuana dagiti banag iti daytoy a daga, iti maminggasut." 9 Kakabsat, addaantayo kadagiti nawadwad a bendision ti Nailangitan ngaa Amatayo, ti nabuslon a plano ti
pannakaisalakan, dagiti naindaklan a kinapudno ti naisubli nga ebanghelio, ken ti adu a kinapintas daytoy mortal a panagdaliasat, "di kadi dagitoy ti gapu ti panagrag-otayo?" 10 Ikeddengtayo koma ti agragsak, ania man dagiti kasasaadtayo. Maipanggep kadagiti Pangngeddeng Maysa nga aldaw alaentayo ti saan a maliklikan nga addang ket bumal- lasiwtayo manipud iti daytoy mortal a lubong nga agturong iti sumaruno nga estado. Taliawentayonto ti biag- tayo ket panunotentayo no naka- pagbalintayo koma a nasaysayaat, nakaaramidtayo kadagiti nasaysayaat a pangngeddeng, wenno nasaysayaat koma ti panangusartayo iti orastayo. Tapno maliklikan dagiti sumagma- mano a kaunggan a pagbabawyan ti biag, sayaatentayo koma itan ti mang- ngeddeng, ngarud: Ikeddengtayo a yad-adutayo ti oras a kadennatayo dagiti patpatgentayo. Ikeddengtayo nga ipaspasnektayo ti agbalin a tao a kayat ti Dios a pagbalinantayo. Ikeddengtayo ti mangsarak iti rag- sak, iti baet dagiti kasasaadtayo. Paneknekak a maliklikan ti adu kadagiti kaunggan a pagbabawyan ti masakbayan babaen ti panangsurot itan iti Mangisalakan. No nakabasol wenno nagbidduttayo - no nakaa- ramidtayo kadagiti pili a pagbabaw- yantayo itan - adda napateg a sagut ti Pannubbot ni Cristo, a pakapaka- wanantayo. Saantayo a makasubli wenno mabaliwan ti napalabas, ngem makapagbabawitayo. Mabalin a punasen ti Mangisalakan dagiti lua ti pagbabawyan11 ket ikkatenna ti dagsen dagiti basoltayo.12 Ti Pan- nubbotna ti mangipalubos kada- tayo a mangpanaw iti napalabas ket agtultuloytayo nga addaantayo iti nadalus nga ima-ima, natarnaw a puso,13 ken pangngeddeng nga agaramid iti nasaysayaat ken agbalin a nasaysayaat. Wen, napardas ti panaglabas day- toy a biag; ken kasla tumayab dagiti aldawtayo; ket kasla nakaam-amak ti patay no maminsan. Nupay kasta, agtultuloyto ti espiritutayo nga ag- biag ken iti maysa nga aldaw makiti- ponto iti nagungar a bagitayo tapno umawat iti immortal a gloria. Napas- nek a paneknekak a gapu iti naasi a Cristo, agbiagtayto manen ken iti agnanayon. Gapu iti Mangisalakan ken Mannubbottayo, iti maysa nga aldaw pudno a maawatantayonto ken agrag-otayo iti kaipapanan dagiti balikas "pinarmek ni Cristo ti panni- lud ni patay." 14 4 Maysa nga agnanayon ti dalan iti panangipatungpal iti nadiosan a pagtungpalan kas annak ti Dios. Patpatgek a kakabsatko, ay-ayatek a gagayyem, nasken nga irugitayo ti magna iti dayta nga agnanayon a dalan itan; ditayo mabalin nga itantan uray maysa nga aldaw. Sapay koma ta saantayon nga aguray agingga a nakasaganatayon a matay sakbay a pudno a masursurotayo ti agbiag. Iti sagrado a nagan ni Jesucristo, amen. DAGITI NAGADAWAN 1. Alma 40:11. 2. Kitaen iti Susie Steiner, "Top Five Regrets of the Dying," Guardian, Feb. 1, 2012, 3. Bronnie Ware, iti Steiner, "Top Five Regrets of the Dying." 4. "Ode: Intimations of Immortality from Recollections of Early Childhood," The Complete Poetical Works of William Wordsworth (1924), 359. 5. Mateo 6:20. 6. Salmo 118:24. 7. Antoine de Saint-Exupéry, The Little Prince, trans. Richard Howard (2000), 63. 8. Mosiah 26:39; kitaen met iti Doktrina ken Katulagan 59:7. 9. Doktrina ken Katulagan 78:19. 10. Alma 26:35. 11. Kitaen met iti Apocalipsis 7:17. 12. Kitaen met iti Mateo 11:28-30. 13. Kitaen iti Salmo 24:4. 14. Mosiah 16:8; kitaen met iti 1 Taga Corinto 15:54. © 2012 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaana- mongna iti Ingles: 6/11. Pannakaanamongna a ma- ipatarus: 6/11. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, November 2012. Ilokano. 10371 864


34567P E B R E RO 1 5 , 2 0 1 5 Abril 20-26 Naisagana Dagiti Nasion Para iti "Sursuro ni Jehova" PANID 3 KANTA: 98, 104 Abril 27-Mayo 3 Iwanwanwan ni Jehova ti Sangalubongan a Panangisurotayo PANID 18 KANTA: 103, 66 Dadakkel Letrana nga Edision PASET 2
34567 FEBRUARY 15, 2015 ILOKO Semimonthly Vol. 136, No. 4 DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO ˇ Naisagana Dagiti Nasion Para iti "Sursuro ni Jehova" ˇ Iwanwanwan ni Jehova ti Sangalubongan a Panangisurotayo Ti umuna kadagitoy a dua nga artikulo ipakitana no kasano a tinulongan ni Jehova dagiti adalan ni Jesus idi umuna a siglo a mangikasaba iti naimbag a damag. Iti maikadua nga artikulo, usigentayo ti sumagmamano a nabiit pay a panagbalbaliw a nakatulong iti panangikasabatayo iti mensahe ti Pagarian kadagiti nasingpet ti panagpuspusona a tattao iti intero a daga. Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipa- paay daytoy kas paset ti sangalubongan a traba- ho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teks- to ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2015 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan.
Naisagana Dagiti Nasion Para iti "Sursuro ni Jehova" "Ti prokonsul . . . nagbalin a manamati, ta nagsiddaaw unay iti sursuro ni Jehova." - ARA. 13:12. MASUNGBATAM KADI? Kasano a nagunggonaan dagiti adalan ni Jesus iti Pax Romana, wenno Romano a Talna? Kasano a nakatulong kadagiti nagkauna a Kristiano ti nasayaat idi a sistema ti panagdaliasat ken ti lengguahe a Griego? Kasano a nagunggonaan dagiti Kristiano iti Romano a linteg ken iti pannakaiwarawara dagiti Judio? DAKKEL a trabaho ti inted ni Jesu-Kristo kadagi- ti pasurotna. Imbilinna kadakuada: "Inkayo . . . ket mangaramidkayo iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a nasion." Bayat nga itungtungpalda day- ta, ti "naimbag a damag ti pagarian maikaskasa- banto iti intero a mapagnaedan a daga maipaay a 1-3. Apay a saan a nalaka a maikasaba dagiti adalan ni Jesus ti naimbag a damag iti "amin a nasion"? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 3
pangsaksi kadagiti amin a nasion." - Mat. 24:14; 28:19. 2 Dagidiay nga adalan ipatpategda ni Jesus ken ti naimbag a damag. Ngem nalabit dida ammo no ka- sano a maitungpalda ti trabahoda. Manmano laeng ngamin ti bilangda. Sa napapatay ni Jesus nga idek- deklarada nga Anak ti Dios. Adu met ti nangmat- mat kadakuada kas 'awanan adal ken gagangay' a tattao. (Ara. 4:13) Ti mensahe nga idanonda ket maisupadi iti sursuro dagiti natan-ok a lider ti reli- hion, a nasursuruan kadagiti nagkauna a tradision. Saan a mararaem dagitoy nga adalan iti bukodda a pagilian. Sa ania koma ti kaimudingan ti nasion- da nga Israel no idilig iti nabileg nga Imperio ti Roma? 3 Maysa pay, impakpakauna ni Jesus kadagiti ada- lanna a magurgura ken maidadanesdanto ken ma- papatayto ti dadduma kadakuada. (Luc. 21:16, 17) Maipasangoda met kadagiti panangliput, ulbod a mammadto, ken nakaro a kinadakes. (Mat. 24:10- 4 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
12) Uray no adu ti umawat iti mensaheda iti nadu- maduma a lugar, kasano koma a maidanonda dayta "agingga iti kaadaywan a paset ti daga"? (Ara. 1:8) Kasla imposible a maitungpalda dayta gapu kadagi- ta a kasasaad! 4 Aniaman ti pakaseknan dagiti adalan, intultu- loyda latta nga inkasaba ti naimbag a damag saan laeng nga iti Jerusalem ken Samaria no di pay ket iti dadduma pay a pagilian. Nupay naipasangoda iti nadumaduma a pakarigatan, ti naimbag a damag ket 'naikaskasaba iti isuamin a parsua nga adda iti baba ti langit' iti uneg ti 30 a tawen ken "agbungbunga ken rumangrang-ay dayta iti intero a lubong." (Col. 1:6, 23) Kas pagarigan, gapu iti imbaga ken inara- mid ni apostol Pablo iti isla ti Chipre, ti Romano a prokonsul a ni Sergio Paulo ket "nagbalin a mana- mati, ta nagsiddaaw unay iti sursuro ni Jehova." - Basaen ti Aramid 13:6-12. 4. Ania ti resulta ti panangasaba dagiti adalan idi umuna a siglo? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 5
5 Ammo dagiti adalan ni Jesus a saanda a maiba- nag nga is-isuda ti trabaho a panangasaba. Kinuna ni Jesus a suportaranna ida ken tulonganto ida ti nasantuan nga espiritu. (Mat. 28:20) Adda dagiti kasasaad a nakatulong kadagiti adalan a mangi- kasaba iti naimbag a damag ti Pagarian idi a tiem- libro nga Evangelism in the Early po. Kuna ti Church: "Nalabit awanen ti nasaysayaat pay a tiem- po iti pakasaritaan ti lubong para iti pannakaisak- nap ti kabuangbuangay nga Iglesia no di ti umuna a siglo AD . . . Idi maikadua a siglo, dagiti Kristia- no . . . ibagbagada nga insagana ti Dios ti lubong para iti pannakaisaknap ti Kristianismo." 6 Saan nga ibaga ti Biblia no immaniobra ti Dios ti paspasamak iti lubong idi umuna a siglo tapno makapangasaba dagiti Kristiano. Ngem daytoy ti si- 5. (a) Ania ti impasigurado ni Jesus kadagiti adalanna? (b) Ania ti kuna ti maysa a libro ti historia maipapan iti ka- sasaad idi umuna a siglo? 6. Ania ti usigentayo (a) iti daytoy nga artikulo? (b) iti su- maruno? 6 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
gurado: Kayat ni Jehova a maikasaba ti naimbag a damag, ket saan a nalapdan dayta ni Satanas. Iti daytoy nga artikulo, pagsasaritaantayo ti dadduma a kasasaad idi umuna a siglo a namagbalin a nalakla- ka ti panangasaba dagiti adalan no idilig iti sabali a periodo iti historia. Iti sumaruno nga artikulo, usi- gentayo dagiti moderno a panagrang-ay a nakatu- long iti panangikasabatayo iti naimbag a damag iti intero a lubong. TI NAITULONG TI PAX ROMANA 7 Adda dagiti kasasaad iti Imperio ti Roma a na- katulong kadagiti Kristiano idi umuna a siglo. Kas pagarigan, adda idi ti Pax Romana, wenno Roma- no a Talna. Babaen iti dayta, nakontrol ti aniaman a rebelion iti nakalawlawa nga Imperio ti Roma. No dadduma, adda "gubgubat ken damdamag ti gubgu- bat," kas impadto ni Jesus. (Mat. 24:6) Dinadael ti buyot ti Roma ti siudad ti Jerusalem idi 70 C.E., ken 7. Ania ti Pax Romana, ken apay a nagpaiduma dayta? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 7
adda babassit a gubgubat kadagiti pagbedngan ti im- perio. Ngem iti agarup 200 a tawen manipud idi tiempo ni Jesus, natalna ti kasasaad iti kaaduan a paset ti imperio. Kuna ti maysa a libro: "Daytoy pay laeng ti kapautan a talna iti pakasaritaan ti tao, ken awanen ti kasta a talna a napasaran ti nakaad-adu nga ili." 8 Maipapan iti dayta a tiempo ti talna, kinuna ni Origen, a teologo idi maikatlo a siglo: "Nalabit saan a naisaknap ti sursuro ni Jesus iti intero a lubong no adu idi dagiti pagarian . . . ta napi- litan koma dagiti lallaki nga agsoldado ken ma- kilaban para iti bukodda a pagilian. . . . Kasta met, daytoy a sursuro maipapan iti talna ken saan a panagibales ket nalaklaka a naisaknap gapu iti panagbalbaliw ti kasasaad iti intero nga imperio ken gapu ta nataltalnan ti kasasaad bayat ti iya- ay ni Jesus." Nupay naidadanes dagiti manangiwa- 8. Kasano a nagunggonaan dagiti nagkauna a Kristiano iti Ro- mano a Talna? 8 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
ragawag iti Pagarian iti Imperio ti Roma, natal- nada ken nabatad a nagunggonaanda iti nalinak a kasasaad iti daydi a tiempo. - Basaen ti Roma 12:18-21. TI NAITULONG TI NALAKLAKA A PANAGDALIASAT 9 Nakatulong kadagiti Kristiano ti adu a kalsada iti Imperio ti Roma. Addaan ti Roma iti nabileg ken organisado nga armada tapno mamantenir ken ma- kontrolna dagiti iturayanna. Para iti alisto a panag- daliasat dagiti soldado, kasapulan dagiti nasayaat a kalsada, ket nalaing iti dayta dagiti Romano. Nanga- ramid dagiti Romano nga inheniero iti nasurok a 80,000 kilometro (50,000 milia) a kalkalsada a na- magkakamang iti gistay amin a probinsia. Limmasat dagita a kalsada kadagiti kabakiran, desierto, ken kabambantayan. 10 Malaksid iti adu a kalsada, addaan met dagiti 9, 10. Apay a nalaka a nakapagdaliasat dagiti adalan iti Im- perio ti Roma? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 9
Romano iti agarup 27,000 kilometro (17,000 milia) a karkarayan ken kankanal a mabalin a daliasaten. Addaan dagiti barko ti Roma iti agarup 900 a ruta iti baybay a namagkakamang iti ginasut a sangla- dan. Isu a posible ngarud a makapan dagiti Kristia- no iti nadumaduma a lugar a sakup ti Imperio ti Roma. Nupay adda dagiti parikut iti panagdaliasat, nakapan ni apostol Pablo ken ti dadduma pay iti in- tero nga imperio a saanda a kasapulan ti pasaporte wenno bisa. Awan ti imigrasion wenno custom nga agrikisa. Kabuteng idi dagiti kriminal ti pannusa da- giti Romano, isu a medio natalged dagiti kalsada. Natalged met ti panagbiahe iti baybay gapu ta adu ti agpatpatrolia a barko ti militar ti Roma, ket ma- buteng dagiti pirata. Nupay narba ti dadduma a bar- ko a nagsakayan ni Pablo ken adda dagiti peggad iti baybay, saan nga imbaga ti Kasuratan a nagpeggad dagiti panaglayagna gapu kadagiti pirata. - 2 Cor. 11:25, 26. 10 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
NAKATULONG TI GRIEGO A LENGGUAHE 11 Ti gagangay, wenno Koine, a Griego a leng- guahe ket nakatulong iti nasayaat a komunikasion ken panagkaykaysa dagiti Kristiano a kongregasion. Gapu ta adu a dagdaga ti sinakup ni Alejandro a Dakkel, adu ti agus-usar ken makatarus iti Griego. Mabalin ngarud a makasarita dagiti adipen ti Dios ti amin a kita ti tattao, ket nakatulong dayta iti pan- nakaisaknap ti naimbag a damag. Kasta met, dagi- ti Judio nga agnanaed idiay Egipto impatarusda iti Griego ti Hebreo a Kasuratan. Pagaammo dagiti tat- tao daytoy a bersion, a maawagan iti Septuagint, ken kanayon nga agkotar iti dayta dagiti immuna a pasurot ni Kristo. Inaramat met dagiti Kristiano ti Griego iti panangisuratda iti nabatbati a paset ti Biblia. Nalawa ti bokabulario ti Griego ken aduan kadagiti termino a makatulong iti panangilawlawag kadagiti naespirituan a bambanag. 11. Apay nga inusar dagiti adalan ti Griego a lengguahe? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 11
12 Ania ti inusar dagiti Kristiano idi umuna a sig- lo tapno maisuroda ti Biblia? Idi damo, nagaramat- da kadagiti lukot. Ngem saan a nalaka nga usaren ken awiten dagita. No birokenda ti maysa a kasura- tan, masapul nga ukradenda dayta sadanto lukoten manen. Ken kaaduanna a maymaysa laeng a bangir ti lukot ti nasuratan. Naisurat ti Ebanghelio ni Ma- teo iti intero a maysa a lukot. Ngem idi kuan, na- imbento ti codex - ti kaunaan a porma ti libro. Buk- len dayta dagiti napagtitipon a pinanid. Ti agbasa ukradenna ti codex ken nalakana a mabirokan ti sa- sao a sapsapulenna iti Kasuratan. Nupay saan nga ammo no kaano a nangrugi nga usaren dagiti Kris- tiano ti codex, kuna ti maysa a reperensia: "Adun a Kristiano ti agar-aramat iti codex idi maikadua a siglo isu a mabalin a nangrugi a maaramat dayta sakbay ti A.D. 100." 12. (a) Ania ti codex, ken apay a nasaysayaat dayta ngem iti lukot? (b) Kaano a nangrugi nga usaren dagiti Kristiano ti co- dex? 12 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
TI NAITULONG TI ROMANO A LINTEG 13 Maipatpatungpal ti Romano a linteg iti inte- ro nga imperio, ket naipaayan dagiti makipagili iti Roma iti kalintegan ken proteksion. Adda dagiti gundaway nga inaramat ni Pablo dayta a kalintegan. Idi naaresto idiay Jerusalem ken masapsaplit ko- man, imbagana iti maysa a Romano nga opisial: "Nainkalintegan kadi a saplitenyo ti tao a [Roma- no] ken di nakondenar?" Siempre, saan a nainkalin- tegan dayta. Idi imbaga ni Pablo a nayanak kas Romano, "madagdagus a pimmanaw kenkuana da- giti lallaki a mangusig koman kenkuana buyogen ti pammarigat; ket ti komandante ti militar nagbuteng idi masinunuona nga isu ket [Romano] ken pinara- utanna." - Ara. 22:25-29. 14 Kas makipagili iti Roma, naipakitaan ni Pablo iti konsiderasion idiay Filipos. (Ara. 16:35-40) Idiay 13, 14. (a) Kasano nga inaramat ni Pablo ti kalinteganna kas makipagili iti Roma? (b) Kasano a nabenepisiaran dagiti Kristiano iti Romano a linteg? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 13
Efeso, kalpasan a napagkalma ti managilista iti siu- dad ti makapungpungtot a bunggoy, dinakamatna kadakuada ti Romano a paglintegan. (Ara. 19:35- 41) Ti panagapelar ni Pablo idiay Cesarea ti maka- gapu a napalubosan a mangidepensa iti pammatina iti saklang ni Cesar. (Ara. 25:8-12) Gapu ngarud iti Romano a linteg, nagbalin a posible ti 'pannakaide- pensa ken legal a pannakaipasdek ti naimbag a da- mag.' - Fil. 1:7. EPEKTO TI PANNAKAIWARAWARA DAGITI JUDIO 15 Idi umuna a siglo, nagbalin a nalaklaka ti pa- nangasaba dagiti Kristiano gapu ta adda dagiti Ju- dio a komunidad a naiwarawara iti nadumaduma a dagdaga a sakup ti Roma. Ginasut a tawtawen sak- bayna, dagiti Asirio, ken idi agangay dagiti Babilo- nio, kinautiboda dagiti Judio ken impanda ida iti sa- bali a luglugar. Idi maikalima a siglo B.C.E., addan 15. Kasano kasaknap dagiti Judio idi umuna a siglo? 14 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
dagiti Judio a komunidad iti 127 a probinsia ti Im- perio ti Persia. (Ester 9:30) Idi adda ni Jesus ditoy daga, adda dagiti Judio a komunidad iti Egipto ken dadduma pay a paset ti Amianan nga Africa, kasta met iti Grecia, Asia Menor, ken Mesopotamia. Na- pattapatta nga iti 60,000,000 a tattao iti Imperio ti Roma, agarup 1 iti kada 14 ket Judio. Iti sadino- man a napanan dagiti Judio, intugot ken inannurot- da ti relihionda. - Mat. 23:15. 16 Gapu ta naiwarawara dagiti Judio iti naduma- duma a lugar, adu a saan a Judio ti nagbalin a pa- miliar iti Hebreo a Kasuratan. Nasursuroda nga adda maymaysa a pudno a Dios ken masapul nga an- nuroten dagidiay agserbi kenkuana dagiti nangato a moral a pagalagadanna. Kasta met, naglaon ti Heb- reo a Kasuratan iti adu a padto maipapan iti Me- sias. (Luc. 24:44) Agpada a naawatan dagiti Judio 16, 17. (a) Kasano a nagunggonaan ti adu a saan a Judio iti pannakaiwarawara dagiti Judio? (b) Ania a kaugalian dagiti Judio ti sinurot dagiti adalan? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 15
ken dagiti Kristiano a ti Hebreo a Kasuratan ket na- ipaltiing a Sao ti Dios, isu a nalaklaka a nakasabaan ni Pablo dagidiay agannayas ti pusoda iti kinalinteg. Masansan met a napan ti apostol kadagiti sinagoga dagiti Judio ket nakirinnason kadakuada manipud iti Kasuratan. - Basaen ti Aramid 17:1, 2. 17 Intultuloy dagiti Judio ti kaugalianda a pa- nagdayaw. Regular a nagtataripnongda kadagiti si- nagoga wenno iti ruar ti pagtaengan. Nagkakanta, nagkarkararag, ken nagsasaritaanda ti Kasuratan. Kasta met laeng ti maar-aramid ita kadagiti Kristia- no a kongregasion. TIMMULONG NI JEHOVA ITI PANANGASABADA 18 Adu ngarud a nagpaiduma a kasasaad ti naka- tulong iti naballigi a pannakaikasaba ti naimbag a damag. Ti Pax Romana, kombeniente a panagdalia- 18, 19. (a) Ania ti naitulong dagiti kasasaad idi umuna a sig- lo? (b) Ania itan ti panagriknam ken Jehova gapu iti daytoy nga artikulo? 16 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
sat, nasaknap a lengguahe, Romano a linteg, ken ti pannakaiwarawara dagiti Judio ket nakatulong ka- dagiti adalan ni Jesus a mangitungpal iti trabahoda nga inted ti Dios. 19 Agarup 400 a tawen sakbayna, kinuna ti Grie- go a pilosopo a ni Plato iti maysa kadagiti suratna: "Nakarigrigat a biroken ti namarsua ken ama day- toy nga unibersotayo, ket uray no masarakantayo, imposible a maibagatayo iti amin a tattao ti mai- papan kenkuana." Maisupadi iti dayta, kinuna ni Jesus: "Ti bambanag a di mabalin iti tao mabalin iti Dios." (Luc. 18:27) Kayat ti Namarsua iti uniber- so nga isu ket masarakan ken maam-ammo dagiti tattao. Kasta met, imbaga ni Jesus kadagiti pasurot- na: "Mangaramidkayo iti ad-adalan kadagiti tattao iti amin a nasion." (Mat. 28:19) Nalawag a gapu iti tulong ni Jehova a Dios, naballigi ti pannakaika- saba ti naimbag a damag. Ilawlawag ti sumaruno nga artikulo no kasano a maar-aramid ita dayta a trabaho. PEBRERO 15, 2015 PASET 2 17
Iwanwanwan ni Jehova ti Sangalubongan a Panangisurotayo "Siak, ni Jehova, ti Diosmo, Daydiay mangisursuro kenka tapno magunggonaam ti bagim, Daydiay mangpappapagna kenka iti dalan a rebbeng a pagnaam." - ISA. 48:17. MAILAWLAWAGMO KADI? Kasano a nakipaset dagiti adipen ni Jehova iti pannakaipatarus ti Biblia? Kasanotay a nagunggonaan iti natalna a kasasaad ken kombeniente a transportasion? Ania dagiti imbension a nakatulong iti panangikasabatayo iti naimbag a damag? ADU a lapped ti naipasango kadagiti Estudiante ti Biblia bayat ti maudi a paset ti maika-19 a siglo ken nasapa a paset ti maika-20 a siglo. Kas kadagiti Sipud 1931, dagiti Estudiante ti Biblia naawagandan iti Saksi ni Jehova. - Isa. 43:10. 1. Ania dagiti lapped iti trabaho a panangasaba a pakaipaspa- sanguan dagiti Kristiano iti kaaldawantayo? 18 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
Kristiano idi umuna a siglo, ipakpakaammoda ti maysa a mensahe a saan a kayat ti adu a tattao. Manmano laeng ti bilangda, ken matmatan ida ti ka- aduan kas awanan iti nangato nga adal. Maipasa- ngoda met iti "dakkel nga unget" ni Satanas a Diab- lo. (Apoc. 12:12) Ken mangaskasabada iti tiempo ti 'maudi nga al-aldaw,' a "narigat a pakilangenan." - 2 Tim. 3:1. 2 Ngem pagayatan ni Jehova nga ikasaba dagi- ti adipenna ti naimbag a damag iti intero a daga iti kaaldawantayo, ket awan ti aniaman a makalap- ped iti dayta. No kasano nga inispalna dagiti Is- raelita manipud Babilonia, inispal met ni Jehova dagiti adipenna iti kaaldawantayo manipud "Ba- bilonia a Dakkel," ti sangalubongan nga imperio ti palso a relihion. (Apoc. 18:1-4) Isursuronata- yo ni Jehova agpaay iti pakagunggonaantayo, bem- bendisionannatayo iti talna, ken tultulongannatayo 2. Ania ti ar-aramiden ni Jehova tapno nalaklaka ti pananga- saba iti kaaldawantayo? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 19
a mangisuro iti sabsabali maipapan kenkuana. (Ba- saen ti Isaias 48:16-18.) Nupay iwanwanwan ni Jehova ti trabahotayo, saanna a kayat a sawen a balbaliwanna ti tunggal pasamak ditoy daga tap- no nalaklakatayo a maikasaba ti Pagarianna. Pudno nga adda dagiti kasasaad a pabor iti panangasabata- yo, ngem maidaddadanestayo latta ken maipaspa- sangotayo kadagiti parikut iti lubong ni Satanas. Nupay kasta, agballigitayo a mangasaba baba- en laeng iti tulong ni Jehova. - Isa. 41:13; 1 Juan 5:19. 3 Pinaltiingan ni Jehova ni propeta Daniel a ma- ngipadto nga adunto ti makatarus iti "pudno a pan- nakaammo" iti tiempo ti panungpalan. (Basaen ti Daniel 12:4.) Tinulongan ni Jehova dagiti Estudian- te ti Biblia tapno maawatanda dagiti pamungana- yan a kinapudno iti Kasuratan a nabayagen a naab- bongan gapu kadagiti doktrina ti Kakristianuan. 3. Kasano a natungpal ti padto ni Daniel? 20 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
Us-usarenna ita dagiti adipenna a mangideklara iti pudno a pannakaammo iti intero a lubong. Makit- kitatayo ita ti kaitungpalan ti padto ni Daniel. Gis- tay 8,000,000 a tattao ti nakasursuro iti kinapudno iti Biblia ken iwarwaragawagda dayta iti intero a lu- bong. Ania ti sumagmamano a nakatulong kada- giti adipen ni Jehova iti daytoy a sangalubongan a trabaho? TI NAITULONG KADATAYO TI PANNAKAIPATARUS TI BIBLIA 4 Ti maysa a nakatulong kadatayo a mangidekla- ra iti naimbag a damag ket ti nasaknap a pan- nakausar ti Biblia. Iti ginasgasut a tawen, impa- rit ken binusor dagiti lider ti Kakristianuan ti panangbasa iti Biblia, nga uray la pinapatayda ti dadduma a nangipatarus iti dayta. Ngem bayat ti maika-19 a siglo, adda dagiti organisasion a na- ngipatarus wenno nangipablaak iti intero a Biblia 4. Kasano kaadu ti lengguahe a nakaipatarusan ti Biblia idi maika-19 a siglo? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 21
wenno iti dadduma a pasetna iti agarup 400 a leng- guahe. Iti ngudo dayta a siglo, adu ti naaddaan iti Biblia ngem saanda a matartarusan dagiti sursuro a linaonna. 5 Ammo dagiti Estudiante ti Biblia a masapul a mangasabada, isu a sipipinget nga inlawlawagda da- giti sursuro ti Biblia. Nagaramat ken nagiwarasda met iti nadumaduma a bersion ti Biblia. Sipud 1950, impablaakda ti Baro a Lubong a Patarus ti Nasan- tuan a Kasuratan, iti intero wenno iti dadduma a pasetna, iti nasurok a 120 a lengguahe. Idi 2013, in- ruarda ti rebisado nga Ingles nga edision ti Baro a Lubong a Patarus. Nalaklakan nga ipatarus daytoy nga edision iti sabali a lengguahe. Ket no nalaka a maawatan ken basaen dagiti tattao ti us-usarenta- yo a Biblia, nalaklakatayo a maisuro kadakuada ti kinapudno. 5. Ania ti naaramidanen dagiti Saksi ni Jehova no iti panna- kaipatarus ti Biblia? 22 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
TI NAITULONG KADATAYO TI TALNA 6 Mabalin a maisaludsodmo no kaano a naadda ti talna ditoy lubong. Kas pagarigan, minilion a tattao idi maika-20 a siglo ti natay gapu kadagiti gubat, nangnangruna bayat ti dua a sangalubongan a gu- bat. Ngem kabayatan ti Gubat Sangalubongan II, ni Nathan Knorr, a mangidadaulo idi kadagiti Saksi ni Jehova, impalawagna ti tema a "Talna - Agpa- utto Aya?" iti maysa a kombension idi 1942. In- lawlawagna nga ipakita ti padto iti Apocalipsis ka- pitulo 17 a ti pagbanagan ti agdama idi a gubat ket tiempo ti talna, imbes nga Armagedon. - Apoc. 17:3, 11. 7 Saan a naan-anay a talna ti inyeg ti panagpating- ga ti Gubat Sangalubongan II. Sigun iti maysa a re- port, adda 331 a babassit a panaggugubat iti nagba- etan ti 1946 ken 2013. Minilion ti natay. Ngem iti panawentayo? 6, 7. (a) Kasano kasaknap dagiti gubat (b) Kasano a nakatulong iti panangasabatayo ti natalna a ka- sasaad iti dadduma a pagilian? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 23
kadagita a tawtawen, adda natalna a kasasaad iti ili ni adu a pagilian, ket ginundawayan dayta ti Jehova a mangipakaammo iti naimbag a damag. Ania ti resultana? Idi 1944, awan pay 110,000 nga agibumbunannag iti Pagarian iti intero a lubong. Ngem ita, addan agarup 8,000,000! (Basaen ti Isa- ias 60:22.) Ditay kadi agyaman ta mabalintayo nga ikasaba ti naimbag a damag bayat dagiti natalna a kasasaad? TI NAITULONG KADATAYO TI KOMBENIENTE A TRANSPORTASION 8 Ti panagrang-ay ti transportasion ket nakatu- long iti trabaho a panangasaba. Idi 1900 - agarup 21 a tawen kalpasan ti damo a pannakayimprenta ti Watch Tower - adda laeng 8,000 a rehistrado a lu- gan iti intero nga Estados Unidos, ken sumagma- mano laeng a gasut a kilometro ti nasayaat a kal- sada. Ngem adda itan nasurok a 1.5 a bilion a 8, 9. Ania dagiti nagrang-ayan ti transportasion, ken kasano a nakatulong dagita iti trabahotayo? 24 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
rehistrado a lugan iti intero a lubong ken minilion a kilometro a nasayaat a kalkalsada. Gapu kadagiti lugan ken nasayaat a kalsada, maidanontayo ti na- imbag a damag kadagiti tattao iti nasulinek a luglu- gar. Ngem uray awan ti lugantayo ken masapul a magmagnatayo iti adayo, ikagkagumaantayo ti ma- ngasaba iti sadinoman nga ayan dagiti tattao. - Mat. 28:19, 20. 9 Nakatulong met iti trabahotayo ti nadumaduma a kita ti transportasion. Babaen iti trak, barko, ken tren, maidandanon dagiti naibatay-Biblia a literatu- ratayo kadagiti nasulinek a lugar iti sumagmamano laeng a lawas. Babaen iti eroplano, dagiti manangay- wan iti sirkito, miembro ti Komite ti Sangay, misio- nero, ken dadduma pay a kakabsat alistoda a maka- pan kadagiti pagkombensionan wenno iti lugar a pakaibaonanda. Ageroplano met dagiti miembro ti Bagi a Manarawidwid ken ti dadduma pay a ka- kabsat manipud sangalubongan a hedkuarter tapno PEBRERO 15, 2015 PASET 2 25
paregtaen ken sanayenda dagiti kakabsat iti adu a pagilian. Nakatulong ngarud dagiti panagrang-ay iti transportasion para iti panagkaykaysa ti ili ni Jehova. - Sal. 133:1-3. TI NAITULONG KADATAYO TI LENGGUAHE 10 Idi umuna a siglo, ti gagangay, wenno Koine, a Griego ti us-usaren ti kaaduan nga umili iti Im- perio ti Roma. Adda kadi met lengguahe nga us-usa- ren ita ti kaaduan? Adu ti mangibaga nga isu ti Ingles. Kuna ti libro nga English as a Global Lan- guage: "Apagkapat iti populasion ti lubong ti maka- pagsao wenno makatarus iti Ingles." Adu ti agsur- suro iti Ingles gapu ta maus-usar dayta iti intero a lubong para iti komersio, politika, siensia, ken tek- nolohia. 11 Ti nasaknap a pannakausar ti Ingles ket naka- 10. Apay a maikunatayo a ti Ingles ti internasional a leng- guahe? 11. Kasano a nakatulong ti Ingles iti pannakaisaknap ti kina- pudno? 26 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
tulong iti pannakaisaknap ti kinapudno. Adu a taw- tawen nga umun-una a mayimprenta iti Ingles ti Pagwanawanan ken dadduma pay a publikasion a naibatay iti Biblia. Daytoy ti opisial a lengguahe ti sangalubongan a hedkuarter dagiti Saksi ni Jehova. Ken maus-usar dayta iti panangisuro kadagiti estu- diante iti Watchtower Educational Center iti Patter- son, New York, U.S.A. 12 Gapu iti pribilehiotayo a mangikasaba iti naimbag a damag ti Pagarian kadagiti tattao iti amin a nasion, ipatpatarustayo dagiti literatu- ratayo iti agarup 700 a lengguahe. Dagiti kom- piuter ken programa ti kompiuter, a pakaira- manan ti MEPS (Multilanguage Electronic Publishing System), ket nakatulong kadatayo iti adu a pamay-an. Nakatulong dagitoy iti pana- ngisaknaptayo iti mensahe ti Pagarian ken iti 12. Mano a lengguahe ti pangipatpatarusantayo kadagiti nai- batay-Biblia a literaturatayo, ken kasano a nakatulong dagiti programa ti kompiuter? PEBRERO 15, 2015 PASET 2 27
sangalubongan a panagkaykaysatayo. Ngem ti nangnangruna a makagapu iti panagkaykaysata- yo ket ti panangusartayo iti "nasin-aw a pagsa- sao," ti kinapudno a linaon ti Biblia. - Basaen ti Sofonias 3:9. TI NAITULONG DAGITI LINTEG 13 Kas nadakamat iti immuna nga artikulo, nabe- nepisiaran dagiti nagkauna a Kristiano iti Romano a linteg, a maipatpatungpal idi iti intero nga imperio. Mabembenepisiaran met ita dagiti Kristiano kada- giti probision ti linteg. Kas pagarigan, iti Estados Unidos - nga ayan ti sangalubongan a hedkuarter- tayo - ipanamnama ti Konstitusion ti wayawaya ti relihion, panagsao, ken panagtataripnong. Gapu iti dayta, addaan dagiti kakabsattayo iti Estados Uni- dos iti wayawaya nga aggigimong ken agsasarita ma- ipapan iti Biblia ken mangiranud iti nasursuroda. 13, 14. Kasano a nabenepisiaran dagiti Kristiano iti kaalda- wantayo kadagiti linteg ken desision ti korte? 28 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
Ngem kasapulan no dadduma a maidepensa iti kor- te ti kalintegan a mangikasaba iti naimbag a da- mag. (Fil. 1:7) Idi naidarum dagiti Saksi iti Esta- dos Unidos gapu iti panangasabada, nagapelarda kadagiti nangatngato a korte ket masansan a na- bigbig ti kalinteganda kas manangiwaragawag iti Pagarian. 14 Dagiti korte iti dadduma a pagilian binigbigda met ti wayawayatayo nga agdayaw ken ti kalintegan- tayo a mangasaba iti publiko. Iti dadduma a nasion, naabaktayo kadagiti lokal a korte, ngem nagapelar- tayo kadagiti internasional a korte. Kas pagarigan, sipud idi Hunio 2014, nangabak ti 57 a kasotayo iti European Court of Human Rights, ket masapul a tungpalen ti kaaduan a pagilian iti Europa dagiti na- yetnag a desision. Uray no 'gurguraendatayo ti amin a nasion,' adu a korte iti nadumaduma a pagilian ti nangipalubos kadatayo nga agdaydayaw ken Jehova. - Mat. 24:9. PEBRERO 15, 2015 PASET 2 29
DAGITI IMBENSION A NAKATULONG ITI PANANGASABATAYO 15 Dagiti panagrang-ay iti industria ti panagim- prenta ket nakatulong iti panangikasabatayo iti na- imbag a damag iti intero a lubong. Iti ginasgasut a tawen, bassit laeng ti nagbaliwan ti panagyimpren- ta nga inimbento ni Johannes Gutenberg idi agarup 1450. Ngem iti napalabas a 200 a tawen, adda da- giti dakkel a panagbalbaliw iti industria ti pana- gimprenta. Nagbalin a daddadakkel, naparpartak, ken adelantado dagiti makina a pagimprentaan. Na- laklakan ti magastos iti panagaramid iti papel ken libro. Ti offset printing sinuktanna ti letterpress printing. Kas resultana, pimmartak ti panagim- prenta ken simmayaat ti kalidad dagiti dekolor a la- dawan. Ania ti epekto dagitoy kadagiti publikasion- tayo? Usigentayo daytoy: Ti kaunaan a Watch Tower (Hulio 1879) ket nayimprenta iti 6,000 a kopia, nga 15. Ania dagiti panagrang-ay a napasamak iti industria ti pa- nagimprenta, ken ania ti naitulong dagitoy kadatayo? 30 PASET 2 TI PAGWANAWANAN
awanan iti ladawan, ken iti maysa laeng a lenggua- he - ti Ingles. Ita, kalpasan ti 136 a tawen, nasurok a 50,000,000 a kopia ti tunggal ruar ti Pagwanawa- nan ti mayim-imprenta ken maiwarwaras. Addaanen iti dekolor a ladawan ken magun-odanen iti nasurok a 200 a lengguahe. 16 Usigentayo ti dadduma nga imbension iti napa- labas a 200 a tawen nga inusar ti ili ti Dios iti pana- ngikasabada iti naimbag a damag. Nadakamattayon dagiti tren, lugan, ken eroplano, ngem naus-usar met ti bisikleta, makinilia, Braille, telegrapo, telepo- no, kamera, audio ken video recorder, radio, tele- bision, motion pictures, kompiuter, ken Internet. Nakatulong dagitoy iti nadumaduma a pamay-an tapno maitungpaltayo ti annongentayo nga agara- mid iti ad-adalan. Kas kaitungpalan ti padto a ti ili ti Dios 'susopenda ti gatas dagiti nasion,' nainsiri- ban nga us-usarentayo dagiti gameng ti nasnasion, 16. Ania dagiti imbension a nakatulong iti panangasabatayo iti intero a lubong? (Kitaen ti ladawan iti panid 24 iti regular nga edision.) PEBRERO 15, 2015 PASET 2 31
kas iti moderno a teknolohia, tapno makapataudta- yo iti Biblia ken naibatay-Biblia a literatura iti adu a lengguahe. - Basaen ti Isaias 60:16. 17 Nalawag a bembendisionan ni Jehova ti pana- ngasabatayo. Siempre, saan nga agpannuray kadata- yo ni Jehova tapno maitungpal dagiti panggepna. Ngem inikkannatayo ti naayat a nailangitan nga Amatayo iti pribilehio nga agbalin a 'katrabahuan- na.' Babaen iti dayta, maipakitatayo ti ayattayo ken- kuana ken iti padatayo a tao. (1 Cor. 3:9; Mar. 12:28-31) Gundawayantayo koma ti amin nga opor- tunidad a mangikasaba iti mensahe ti Pagarian, ti kapatgan a trabaho ita ditoy daga. Kanayon koma nga ipakitatayo nga agyamyamantayo ken Jehova ta iwanwanwan ken bembendisionanna ti sangalubo- ngan a trabahotayo a panangisuro! 17. (a) Kasano a matungtungpal ti padto iti Isaias 60:16? (b) Apay nga inikkannatayo ni Jehova iti pribilehio nga agba- lin a 'katrabahuanna'? Kitaen ti wenno i-scan ti code 5 32 TI PAGWANAWANAN 2 L
I - 5 1 / 2 0 5 1 p w l 9 2 0 1 4 1