Programa iti Panagadal iti Pannakaikabassit ti Peggad ti Pestisidio Septiembre 2015 PRRE-9 Translated into Ilocano Kalibrasion ti Pagpasuyot Babaen ti Panagusar iti 1/128th a Wagas Para iti Demotor a Backpack Mist Sprayer Systems Jensen Uyeda1, Mike Kawate2, Julie Coughlin2, James Kam2, Jari Sugano2, Steve Fukuda3, Robin Shimabuku2, ken Koon-Hui Wang2 1Dagiti Siensia iti Tropical a Mula ken Daga, 2Dagiti Siensia iti Pannakasalaknib Dagiti Mula ken ti Aglawlawlaw, 3O'ahu County Extension Ti demotor a backpack mist sprayer (pagpasuyot a maikarga iti bukot), am-ammo pay a kas mist blower, ket aglatlatak kadagiti babassit nga agpatpatanor iti Hawai'i. Addaan ti backpack unit iti bassit a makina a mangpaandar iti pamaypay (fan). Naikonektar ti pamaypay iti nalukneng a tubo a mangiturong iti angin iti panggep a pasuyotan. Adda iti asideg ti ungto ti nalukneng a tubo ti maysa a pagruaran nga abut (discharge orifice) a mangtengngel iti kaadu ti rummuar a nalimog nga ipasuyot (spray solution) manipud iti tangke (hopper). Ti puersa ti angin ti makaigapu iti nalimog nga ipasuyot tapno mabagbalin a babassit a kasla nakapimpino nga arbis (fine mist). Ti pino nga arbis ket kombinasion ti naipuersa nga angin a makatulong iti nalimog nga ipasuyot a mangserrek iti kabulbulongan ken pasayaatenna ti kalawa ti mapasuyotan. Ti panangtempla iti ramit a pagpasuyot ket maysa a napateg nga addang iti panangaramat kadagiti kemikal a mangsalaknib kadagiti mula kadagiti panggep a pasuyotan a mula/peste. Ti umno a kalibrasion ti pagpasuyot ket makatulong iti pannakaipanamnama ti umno a kalawa ti mapasuyotan. Mabalin a narigat ti panangtempla iti demotor a backpack mist sprayer; ngarud, nangaramidkami iti simple, addang por addang a tarabay tapno masungbatan ti sumagmamano a napateg a banag a mangapektar iti kalibrasion. Inadaptarmi ti 1/128th a wagas ti panangtempla iti pagpasuyot iti pamay-an iti kalibrasion ti backpack sprayer tapno mapagbalin a simple ti proseso. pestisidio nga ilimog kas maibagay iti natempla a pigsa ti pugsit tapno apagisu unay ti kaadu ti pestisidio a maaramat a pangsalaknib kadagiti mula. Kanayon a basaen ti etiketa ti pestisidio ken suroten dagiti annurotens. Napagbalin a Simple a Kombersion ti Kalibrasion a 1/128th Ti 1/128th a wagas ti kalibrasion ket napardas, nalaka a masurotan a pangkuenta iti no mano a galon ti maaramat iti kada acre (gallons-per-acre rate) wenno GPA. Ti nakurang a maaramat a pestisidio a pangsalaknib kadagiti mula, ibungana ti nakapuy a panangkontrol kadagiti peste ken makatulong iti panagbalin dagitoy a peste a naresistensia iti pestisidio. Ti met adu unay a pestisidio a pangsalaknib kadagiti mula, mabalin nga ibungana dagiti parikut iti salun-at ti tao, di mayayon iti linteg a panagaramat iti pestisidio, ken parikut iti aglawlaw, malaksid iti mabalin a pannakadangran dagiti mula, kas koma, pannakasabidong dagitoy (phytotoxity). Napateg ti pannakaammo iti panangtempla (panang-calibrate) iti pigsa ti pugsit iti kaadu a galon kada acre (GPA) ken iti kaadu ti 128 fluid ounce (onsa pluido) = 1 galon 1 onsa pluido = 1/128th a paset ti maysa a galon 340 kadapan kuadrado (sq ft) = 1/128th ti maysa nga acre Maibasar iti 1/128th a wagas ti kalibrasion (templa), ti maysa nga onsa a mairuar iti 340-kadapan-kuadrado a kalawa ti disso bayat ti kalibrasion ket katukadna ti 1 maysa a galon a nalimog (spray mix) a maipasuyot iti kada acre. 1 onsa pluido a nakolektar à 1 galon kada acre (GPA) Impablaak ti Kolehio ti Agrikultura Tropikal ken Rekursos Humanos (College of Tropical Agriculture and Human Resources) wenno CTAHR ken nairuar a kas pangisaknap iti Cooperative Extension work, Dagiti Linteg a naipaulog idi Mayo 8 ken Hunio 30, 1914, iti pannakitinnulongna iti U.S. Department of Agriculture, iti babaen ti Director/Dean, Cooperative Extension Service/ CTAHR, University of Hawai'i at Mānoa, Honolulu, Hawai'i 96822. Copyright 2011, University of Hawai'i. Para iti pammalubos iti reproduksion ken panangusar, makiuman iti CTAHR Office of Communication Services, ocs@ctahr.hawaii.edu, 808-956-7036. Ti unibersidad ket maysa nga equal opportunity/affirmative action institution a mangipapaay kadagiti programa ken serbisio kadagiti tattao iti Hawai'i ania man ti puli, katatao, kayat a katatao ken wagas a pangipakita iti katatao, edad, relihion, maris ti kudil, pagilian a naggapuan, kapuonan, disabilidad, estado a kas naasawaan, rekord iti korte ken pannakaaresto, orientasion seksual, wenno estado a kas masakupan a beterano. Sapulen dagiti publikasion ti CTAHR iti
Daytoy 1/128th a wagas ti kalibrasion ket arigna dina kasapulan ti panagkuenta. Ti kaadu dagiti onsa pluido (fluid ounces) a nalimog nga ipasuyot (spray mix) nga aramatem a para iti 340 kuadrado kadapan a kalawa ket kaibatoganna ti mapattapatta a kaadu a galon nga ipasuyot iti kada acre. Ti kinaumno ti maipasuyot ket agpannuray iti di panangbaliw iti kaadu nga aramaten iti pamadasan a disso. Dagiti Kangrunaan a Banag a Panunoten iti Panagaramat iti Pestisidio Babaen ti Demotor a Backpack Mist Sprayer • Umno ti pannakamantenerna a ramit a pagpasuyot • Rukod ti pagruaran nga abut (discharge orifice) • Kapardas ti motor • Peste a pasuyotan • Kaadu ti peste • Linaon ti maipasuyot nga adda iti tangke • Kinatayag dagiti mula/kangato ti pagruaran nga abut (orifice Panangtempla iti Bukodmo a Demotor a Backpack Mist Sprayer Babaen ti Panagusar iti 1/128th a Wagas ti Kalibrasion Addang 1: Mangpili iti pannakabagi dagiti kinelleng a mapasuyotan a pangipadasan iti kalibrasion (addaan iti mangibagi a langa ti disso, kinapuskol ti mula, kinatayag, ken mangrukod iti 1/128th ti acre (340 kadapan kuadrado) (Pig. 1a, b). Pagarigan: Mabalin a 18.5 kadapan por 18.5 kadapan por 10 kadapan por 34 kadapan (Pig. 1c, d). Laglagipen a di nasken nga usaren dagiti isu met laeng a rukod iti naited a pagarigan. Mangrukod laeng iti 340 kuadrado kadapan ti kalawana a disso, wenno 1/128th ti maysa nga acre. Para iti kapintasan a resulta, maibalakad ti panangrukod iti maysa a disso iti kinelleng a mapasuyotan, ta ngamin dagiti mula, agduduma ti katayag ken kapuskolda (Pig. 1c). Makatulong ti panangpili iti pannakabagi dagiti kinelleng a mapasuyotan a pangipadasan iti kalibrasion iti pannakaipanamnama a ti umno a kaadu ti kemikal ti maaramat a para iti aktual a disso a mapasuyotan. discharge) Kapuskol dagiti mula • Kapardas ti angin/turong • Langa ti kinelleng; kas iti panaginduyas, kinarigat ti kasasaad, kdp. Kapardas ti agpasuyot: kas koma, kinaregta, gunay dagiti ima, pardas ti pannagna, kdp. Addang 2: Kargaan ti tangke (hopper) ti demotor a backpack sprayer iti ¾ agingga iti ⅔ a kaadu ti danum (kas koma, 320 onsa pluido) (Pig. 2). Siguraduem nga ammo ti kaadu ti danum nga inkargam iti tangke. Kanayon nga agtempla wenno ag-calibrate babaen ti ammo a kalawa ti pagruaran ti ipasuyot (orifice opening) ken ti kapardas ti motor. Ikonsiderar ti panangmarka Pig. 1a. Pig. 1b. Pig. 1c. 18.5 kadapan 340 kuadrado kadapan 10 kadapan 340 kuadrado kadapan 320 onsa pluido 18.5 kadapan 34 kadapan Pig. 1d. Pig. 2. 2
iti kayat a kapardas iti kambio ti motor ta makatulong daytoy iti panamagtalinaedmo iti kapardas ti motor. Addang 3: Ipasuyot ti danum kadagiti mula iti garaw a manam- ayanka, ken iti di agbaliwbaliw a garaw tapno magun-od ti kapintasan a pannakapasuyot ti panggepmo a pasuyotan a 340 a kadapan kuadrado ti kalawana a disso (Pig. 3a). Laglagipem a masapul a di agbalibaliw, ken agpapada ti garawmo nga agpasuyot ken ti kapardasmo a magna. Ibilang ti kinatayag ken kinapuskol dagiti dumakdakkel a mula bayat ti kalibrasion (Pig. 3a, b, c). Bayat ti ipupuskol dagiti mula, mabalin a kasapulam ti ad-adu nga ipasuyot, mabaybayag a panagpasuyot, wenno agpada tapno mapasuyotam ti nasao a kalawa a disso. Napateg met a laglagipen nga iti panagusar iti backpack mist sprayer, no ingatngatom ti pagruaran ti ipasuyot (discharge orifice), nain-inayad met ti panagruar ti nalimog nga ipasuyot. Ngarud, nasken nga agsabali ti kalibrasion wenno templa ti backpack mist sprayer a para kadagiti natayag ken kadagiti pandek a mula. Pagarigan: Ti nalimog nga ipasuyot ket naparpardas ti iruruarna no agpasuyot iti tsaa (napampandek a mula) (Pig. 3a) a maidilig iti panagpasuyot iti saba (Pig. 3b), no bilang ta aminen a banag a nasken a maikonsiderar iti kalibrasion ket agpapada. Palagip: Ti panagbaliwbaliw ti kaadu ti maipasuyot (gapu iti panagbaliw ti anggulo ti pagruaran ti ipasuyot, kas nadakamat iti ngato) ket mabalin a pasayaaten ti panagusar iti pressure pump kits (Pig. 4). Makatulong dagiti pressure pump Pig. 3a Pig. 3b Panagaapit Natayag a mula (kayo) Katengngaan ti Panagdakkel Dagiti Mula Kalalainganna ti katayagna a mula Kayak-akar Babassit a mula NADUMADUMA A KINATAYAG TI MULA PANANGBALIW PARA ITI KITA TI MULA Pig. 3c 3
kits iti pannakapagtalinaed ti di agbaliw a kaadu ti rummuar nga ipasuyot uray pay agsasabali ti anggulo ti pagruaran ti ipasuyot. kuadrado a kalawana a disso ket isu ti bilang ti galon iti kada acre (GPA) a nalimog nga ipasuyot (Pig. 7) Uliten dagiti addang 2 -6 iti mamindua wenno ad-adu pay Addang 4: Rukoden ti kapaut ti oras a kasapulam a mangpasuyot iti disso a kayatmo a pasuyotan (Pig. 5). Napateg para iti pagpasuyot (sprayer) a di agbaliw ti andar daytoy iti panangpasuyot iti 340 kuadrado kadapan a kalawana a disso. Dagiti panagbaliw iti kinapardas iti panangaramat iti daytoy ket apektaranna ti kinaumno ti kalibrasion. Addang 5: Iddepen ti makina sa ikkaten ken rukoden ti nabati a danum iti tangke tapno makuenta no kasano ti kaadu ti danum ti nairuar a maidilig iti inkarga a danum (ikissay ti orihinal a kaadu ti danum iti narukod a danum ket ti nabati isu ti kaadu ti nairuar) (Pig. 6). Addang 6: Iti panangusar iti 1/128th a wagas ti kalibrasion, ti bilang ti onsa a nairuar tapno mapasuyotan ti 340 kadapan ket alaen ti "average" a kaadu ti onsa ti tallo a resulta. Pagarigan: No nangrugika iti 320 onsa pluido a denim iti tangke, ket nakakolektarka iti 192 onsa pluido kalpasan ti panangpasuyotmo iti 340 a kadapan kuadrado a disso, ngarud 128 nga onsa (= 320-192) ti danum ti nairuar. Ngarud, maibatay iti kalibrasionmo, ti maipugsit ti pagpasuyot ket 128 galon iti kada acre (gallon per acre) wenno 128 GPA. Pakabuklanna Dagiti agar-aramat (applicator) iti pestisidio ket masapul nga ammoda no mano ti kaadu ti produkto a maaramat iti maseknan a mula. Ti umno a templa wenno kalibrasion ti pagpasuyot (sprayer) ket napateg nga addang a suroten dagiti amin nga agar-aramat kadagiti kemikal a pangsalaknib kadagiti mula. Pig. 4 Pig. 5 Pig. 6 Pig. 7 4
Ti pannakabaliw ti maysa a banag a nasken iti panagaramat iti pestisidio (kas koma presion ti pugsit, kita ti ulo ti pagpasuyot wenno nozzle, kinapardas a magna, kdp.) ket dakkel ti impluensiana iti resulta ti panagpasuyot. Ti ramit a pagpasuyot ket nasken a maulit a matempla wenno maulit ti kalibrasionna iti rugi ti tunggal panagaramat, ta ngamin masansan nga agbaliw ti kasasaad, kas pagarigan, dakkel ti epekto ti panangbaliw iti agaramat (applicator) iti pestisidio iti kaadu ti maipasuyot. Napateg pay a maammuan nga agbaliwbaliw ti teknolohia ti ramit a pagpasuyot. Mabalin nga addan dagiti magatang a baro a ramit a pagpasuyot ken aksesoria a makatulong iti nasamsamay ken di agbaliwbaliw a kalibrasion ken panagaramat iti pagpasuyot. Basaen ken suroten a kanayon ti etiketa ti pestisidio nga ar- aramatem. Para iti nayon nga impormasion, kauman ti Sanga Dagiti Pestisidio ti Departamento ti Agrikultura ti Hawai'i wenno ti UH CTAHR Cooperative Extension Service. Renunsia Ti panangdakamat iti marka wenno nagan ket saanna a kayat a sawen ti endorso, garantia, wenno warantia manipud iti University of Hawai'i Cooperative Extension Service wenno dagiti empleadona ken dina met kayat a sawen ti rekomendasion a pakaipaigidan dagiti dadduma a nasayaat met a produkto. Ti panagusar iti pestisidio ket adda iti babaen dagiti regulasion ti estado ken pederal. Basaen ti etiketa ti pestisidio tapno masigurado a ti nairanta a pakaaramatanna a mula ket nailanad dita, ken suroten amin nga annuroten iti etiketa. Dagiti Reperensia Cromwell, R. 2002. 1/128 of an Acre Method of Sprayer Calibration. University of Florida. AE-5. uflib.ufl.edu/IR/00/00/14/94/00001/ AE01200.pdf Ferrell, M.A. 1998. 1/128 Method of Calibration Calibrating Hand Sprayers and High Pressure Hand Guns. College of Agriculture, University of Wyoming fact sheet. MP- 93.3. MP93_Series/mp93-3.pdf Privette, C.V., and R.G. Bellinger. 2002. Calibration of Pesticide Application Equipment Using the 1/128th Method. Clemson University Pesticide Information Program information sheet. PIP-38. clemson. pip38128.pdf Panagyaman Agyaman dagiti autor kada Fred Brooks ken Charles Nagamine ti Dagiti Siensia iti Pannakasalaknib Dagiti Mula ken ti Aglawlaw (Plant and Environmental Protection Sciences) para iti dakkel a kontribusionda iti daytoy a publikasion. Maipanggep Kadagiti Rukod **Agusarkami iti onsa pluida (fluid ounces), galon, onsa, libra, kdp. Ngamin, dagitoy a yunit ti rukod, isuda ti adda kadagiti nadumaduma nga etiketa ti pestisidio. Translation by Language Link, 2019, with support from CTAHR Extension Supplemental Funds. Principal Investigators: Emilie Kirk and Roshan Manandhar. Original English version available at 5


34567 M ARSO 1 , 201 3 TI PANAGUNGAR NI JESUS TI PAGIMBAGANNA KENKA
34567 Vol. 134, No. 5 Semimonthly ILOKO TI MAGASIN A Ti Pagwanawanan idaydayawna ni Jehova a Dios, ti Agturay iti uniberso. Liwliwaenna dagiti tattao babaen iti naimbag a damag a ti nailangitan a Pagarian ti Dios asidegen a pagpatinggaenna ti amin a kinadakes ken pagbalinenna a paraiso ti daga. Parparegtaenna dagiti tattao a maaddaan iti pamma- ti ken Jesu-Kristo, a natay idi tapno magun-odtayo ti biag nga agnana- yon, ken agturturay itan kas Ari iti Pagarian ti Dios. Daytoy a magasin ket awan pakainaiganna iti politika ken maipabpablaak manipud pay idi 1879. Ti Biblia ti sursurotenna kas autoridadna. Kayatmo kadi ti ad-adu pay nga impormasion wenno libre a mayadalan iti Biblia? Kitaem ti wenno ipatulodmo ti kiddaw- mo iti maysa kadagiti adres iti baba. Para iti PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila Para iti UNITED STATES OF AMERICA: Jehovah's Witnesses 25 Columbia Heights Brooklyn, NY 11201-2483 Para iti kompleto a listaan dagiti adres iti intero a lubong, kitaem ti /contact. Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipa- paay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2013 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. All rights reserved. Printed in Japan. ( ( Mayimprenta Kada Ruar: 44,978,000 ITI 205 A LENGGUAHE MARCH 1, 2013 SUHETO ITI AKKUB Ti Panagungar ni Jesus TALAGA KADI A NAPASAMAK? PANID 3 TI PANAGUNGAR NI JESUS KAIPAPANANNA TI BIAG! 7
ITI DAYTOY MET A RUAR Ammoyo Kadi? 8 Saludsod Dagiti Agbasbasa Biag Kadi Idiay Langit ti Inkari ni Jesus iti Managdakdakes? 9 "Nakitak, Ngem Diak Naawatan" 10 Umadanika iti Dios - "Ania a Bilin ti Umuna iti Amin?" 13 Isuroyo Dagiti Annakyo - Nagulbod da Pedro ken Ananias - Ania ti Masursurotayo? 14 Sungbat Dagiti Saludsod Maipapan iti Biblia 16 s MABASA ONLINE MASANSAN A MAISALUDSOD MAIPAPAN KADAGITI SAKSI NI JEHOVA - Kristianokayo Kadi? (Kitaem ti MAIPAPAN KADAKAMI/MASANSAN A MAISALUDSOD) r 34567 I-DOWNLOAD DAYTOY A MAGASIN ITI NADUMADUMA A FORMAT ONLINE TI PANAGUNGAR NI JESUS TI PAGIMBAGANNA KENKA
SUHETO ITI AKKUB Ti Panagungar ni Jesus TALAGA KADI A NAPASAMAK? INSALAYSAY ni Herodotus, maysa a Griego a his- toriador a nagbiag 2,500 a tawenen ti napalabas, ti maipapan kadagiti Egipcio idi kaaldawanna. Ki- nunana: "Iti maysa a padaya dagiti baknang, kalpa- san ti pangrabii, imbaklay ti maysa a tao ti maysa wenno dua a kasiko a ladawan nga inukitna ken pi- ninturaanna a kapadpada la unay ti bangkay nga adda iti lungon. Impakitana kadagiti kakaduana, sa kinunana, 'Uminum ken agragsakkayo ta kasla- kayton iti daytoy inton mataykayo.' " gungar, idi kinunana: "No saan a maibangon dagi- ti natay, 'mangan ken uminumtayo, ta inton bigat mataytayo.' " - 1 Corinto 15:32. Siempre, saan a patien ni Pablo a dagiti natay ket nalipatanen. Kombinsido nga agungarto da- giti natay ken adda namnamada nga agbiag nga agnanayon. Dayta a pammati ket naibasar iti na- kapatpateg a pasamak, ti imbilangna a di mabalu- singsing a kinapudno - ti panagungar ni Jesu-Kris- to. Kinapudnona, dayta ti nangpabileg iti pammati dagiti immuna nga adalan. Saan laeng a dagiti Egipcio ti mamati iti kasta a kapanunotan maipapan iti biag ken ipapatay. Ita, gagangayen ti pagsasao a "Manganka, uminumka, ken agragsakka." Agragsakka itan, ta saanmon a maaramid dayta inton matayka. Apay koma nga agaramidka pay laeng iti naimbag no agpatinggan- to met laeng ti amin iti ipapatay? Adu ti dinakamat ni apostol Pablo maipapan iti dayta. Dineskribirna ti kababalin dagiti tattao a saan a mamati iti pana- Ngem ania ngarud ti pagimbagan kadatayo ti panagungar ni Jesus? Kasanotayo a masigurado a napasamak dayta? Ammuentayo no kasano nga in- lawlawag ni Pablo dagitoy a banag idi sinuratanna dagiti Kristiano idiay Corinto. Iti Biblia, ti Griego a sao a naipatarus a "panagungar" literal a kaipapananna "panagtakder manen." Ipasimudaagna nga agbiag manen ti maysa a tao ken mataginayon ti naisangsangayan a paka- bigbiganna, personalidadna, ken memoriana. MARSO 1, 2013 3
"Nagparang iti nasurok a lima gasut a kakabsat iti maymaysa a gundaway . . . Kalpasan dayta isu nagparang ken Santiago, kalpasanna kadagiti amin nga apostol; ngem kaudian iti amin nagparang met kaniak." - 1 Corinto 15:6-8 KASANON NO SAAN A NAPAGUNGAR NI KRISTO? Mariro ti dadduma Kristiano iti nagkauna a Co- rinto maipapan iti dayta a banag, ken saan a pu- los a patien ti dadduma ti literal a panagungar. Iti umuna a suratna kadagiti Kristiano sadiay, im- bagana dagiti resulta no saan a pudno ti pana- gungar. Kinunana: "Kinapudnona, no awan ti pa- nagungar dagiti natay, uray ni Kristo saan met a naibangon. Ngem no ni Kristo saan a naibangon, ti panangaskasabami pudno unay nga ubbaw, ken ti pammatitayo ubbaw. Mainayon pay, masarakan- kami met nga ulbod a saksi ti Dios . . . Awan ser- serbi ti pammatiyo; addakayo pay laeng iti basba- solyo. . . . [Kasta met] dagidiay naturog ken patay a naikaykaysa ken Kristo napukawda." - 1 Corinto 15:13-18. maipaay kadagiti basoltayo," ta no saan a naispal manipud ken patay, saanna met a maispal ti sabsa- bali. (1 Corinto 15:3) No kasta, dagiti Kristiano a dadduma kadakuada ket natay kas martir, natay- da nga awanan namnama a mapagungar. Kastoy ti konklusion ni Pablo: "No iti daytoy la- eng a biag a nanginanamatayo ken Kristo, kadagiti amin a tattao datayo ti nakakaasi unay." (1 Corinto 15:19) Kas iti dadduma a Kristiano, adu a bamba- nag ti napukaw ken Pablo, naidadanes, inibturan- na ti rigat, ken nagpeggad ti biagna gapu ta mama- ti iti panagungar ken amin a pagimbagan nga ipaay dayta. Awan serserbi amin dagita no saan a pudno ti panagungar! NO APAY A RUMBENG A MAMATIKA Rinugian ni Pablo ti argumentona iti sasao a di mabalusingsing: No saan nga agungar dagiti natay, ngarud saan met a nagungar ni Kristo idi natay. No ipapantayo a saan a nagungar ni Kristo, ania nga- rud ti mapasamak? No kasta, dakkel a kinaulbod ken awan serserbina ti panangikasaba iti naimbag a damag. Ngamin ti panagungar ni Kristo ket may- sa a kangrunaan a patpatien dagiti Kristiano ta na- inaig dayta iti dadduma pay a pannursuro ti Biblia kas iti soberania, nagan, Pagarian ti Dios, ken ti pannakaisalakantayo. No saan a napasamak ti pa- nagungar, awan serserbina ti mensahe nga inwara- gawag ni Pablo ken ti dadduma pay nga apostol. Kasta met, no saan a nagungar ni Kristo, ti pam- mati dagiti Kristiano ket awan serserbina ken na- ibatay iti kinaulbod. Kanayonanna, no ulbod ti imbaga ni Pablo ken ti sabsabali maipapan iti pa- nagungar ni Jesus, ulbod met daydiay imbagada a nangpagungar kenkuana a ni Jehova a Dios. May- sa pay, ulbod met ti imbagada a ni Kristo "natay 4 TI PAGWANAWANAN Saan a mamati ni Pablo nga ulbod ti patpatien dagiti Kristiano. Ammona a napagungar ni Jesus, ken imbinsabinsana dagiti ebidensia kadagiti taga- Corinto, a kunkunana, "ni Kristo natay maipaay kadagiti basoltayo sigun iti Kasuratan; ket isu na- itabon, wen, nga isu naibangon iti maikatlo nga aldaw sigun iti Kasuratan; ket nagparang ken Ce- fas, kalpasanna iti sangapulo ket dua." Sa inna- yonna: "Kalpasan dayta nagparang iti nasurok a lima gasut a kakabsat iti maymaysa a gundaway, a ti kaaduan kadakuada addada agingga iti agda- ma, ngem sumagmamano ti naturogen ken patay. Kalpasan dayta isu nagparang ken Santiago, kal- pasanna kadagiti amin nga apostol; ngem kaudian iti amin nagparang met kaniak." - 1 Corinto 15:3-8. Rinugian ni Pablo ti suratna kadagiti sasao a na- tay ni Kristo maipaay kadagiti basoltayo, naitabon, ken napagungar. Apay a masigurado ni Pablo day- Ti sasao a "sangapulo ket dua" ket sabali pay nga awag kada- giti "apostol," nupay kalpasan ti ipapatay ni Judas Iscariote, adda laengen 11. Iti naminsan a panagparangna, mabalin a 10 laeng ti adda iti 12, ta awan ni Tomas. - Juan 20:24.
ta? Ti maysa a rason ket adu ti mangpaneknek a nagungar. Nagparang kadagiti indibidual (a pakai- ramanan ni Pablo) ti napagungar a ni Jesus, iti bas- sit a grupo, ken uray pay iti bunggoy ti 500 a tattao nga adu kadakuada ti saan a nagduadua idi nada- magda a nagungaren ni Jesus! (Lucas 24:1-11) Kaa- duan kadagiti nakakita ket sibibiagda pay idi ka- aldawan ni Pablo ken mabalin a pagdamagan no agpayso a nagparang kadakuada. (1 Corinto 15:6) Mabalin a saan a patien no maysa wenno dua laeng ti nakakita, ngem natibker ti pammaneknek ti 500 wenno nasursurok pay. Paliiwem met ta namindua a dinakamat ni Pab- lo ti ipapatay, pannakaitabon, ken panagungar ni Jesus "sigun iti Kasuratan." Dagita a pasamak pa- talgedanda a pudno dagiti padto iti Hebreo a Kasu- ratan maipapan iti Mesias, iti kasta paneknekanda a ni Jesus ti naikari a Mesias. Agpapan pay iti pammaneknek dagiti nakaki- ta ken ti Kasuratan, adda pay laeng dagiti agdua- dua a napagungar ni Jesus. Kinuna ti dadduma a ti- nakaw dagiti adalanna ti bangkay, sa ibagbagada a nakitada a nagungar. Ngem ania koma ti maara- midan dagiti adalanna kadagiti Romano a guardia nga agbambantay iti tanem ni Jesus? Ibaga met ti dadduma a ti panagungar ni Jesus ket ilusion la- eng. Ngem maikontra dayta a kapanunotan ta nag- parang ni Jesus iti adu a tattao ken iti nagduduma a gundaway. Kasta met, nainkalintegan kadi a pa- tien a makaluto ken agidasar iti ikan ti maysa nga ilusion, kas iti inaramid ti napagungar a ni Jesus idiay Galilea? (Juan 21:9-14) Maibaga kadi ti may- sa nga ilusion nga isu ket sagiden dagiti nakakita kenkuana? - Lucas 24:36-39. Kunaen pay ti dadduma a ti panagungar ket parparbo laeng dagiti adalanna. Ngem ania koma ti magunggonada iti dayta? Ti panangpaneknek MARSO 1, 2013 5
dagiti adalanna iti panagungar ket mangyeg iti pannakarabrabak, panagsagaba, ken ipapatay. Apay koma nga irisgoda ti biagda iti maysa laeng a kinaulbod? Kanayonanna, umuna a pinanekne- kanda dayta idiay Jerusalem, iti imatang dagiti bu- musbusor a sisasagana a mangdusa ken mangpa- patay pay ketdi kadakuada. Ti panagungar ti nangpatured kadagiti adalan a mangpaneknek iti panagungar ti Apoda uray mai- pasangoda iti nakaro a pannakaidadanes. Ti ki- napudno maipapan iti panagungar ti nagbalin a kangrunaan a papatien dagiti Kristiano. Dagiti nagkauna a Kristiano saanda laeng nga inrisgo ti MASANSAN A MAISALUDSOD Siasino dagiti mapagungar? "Addanto panagungar agpadpada dagiti nalin- teg ken dagiti nakillo." (Aramid 24:15) Karaman kadagiti nalinteg dagiti matalek a lallaki ken babbai a da Noe, Abraham, ken Sara. Dagiti na- killo ket isu dagiti saan a nagtulnog iti pagalaga- dan ti Dios gapu ta awan ti gundawayda a ma- ngammo ken mangtungpal kadagitoy. Sadinonto ti papanan dagiti mapagungar? Dadduma ti mapagungar kas immortal nga es- piritu idiay langit a makipagturay ken Kristo kas ar-ari ken papadi a mangituray iti daga. (Apoca- lipsis 5:9, 10) Ngem kaaduan ti agungar nga ag- biag ditoy daga. Agbiagdanto nga agnanayon iti paraiso ditoy daga. - Lucas 23:39-43. Kaanonto a mapasamak ti panagungar? Iti masanguanan a tiempo, inton mapukawen dagiti nadangkes ditoy daga. Ipakita ti Biblia nga ad-adunto pay ti mapagungar bayat ti sa- ngaribu a tawen a panagturay ni Jesus, inton mapagbalin a paraiso ti daga. - Apocalipsis 20:6. 6 TI PAGWANAWANAN biagda tapno paneknekanda a ni Jesus ket may- sa a masirib a mannursuro a napapatay, no di ket tapno iwaragawagda ti panagungarna ken panek- nekanda nga isu ti Kristo, ti Anak ti Dios, maysa a mannakabalin ken sibibiag a persona a tumul- tulong ken mangidaldalan kadakuada. Ti pana- gungar ni Jesus kaipapananna a mapagungardan- to met. Ngarud, no saan a napagungar ni Jesus, awan koma ti Kristianidad. No saan a napagungar ni Jesus, ditay koma naammuan ti maipapan ken- kuana. Ngem ania koma ti pagimbagan kadatayo ti pa- nagungar ni Kristo? Adda kadi pakainaigan ti Easter iti panagungar? Nagtaud kadagiti pagano a relihion ti maram- rambakan nga Easter a pakainaigan dagiti ku- neho, nakoloran nga itlog, kandela, ken dagiti li- rio. Awan pakainaigan dagitoy iti panagungar ni Jesus, nga irepresentar ti Easter. Napateg kadi dayta? Wen. Ibilin ti Sao ti Dios nga adaywanta- yo ti palso a relihion ken 'agdayawtayo iti Ama buyogen ti espiritu ken kinapudno.' - Juan 4:23; 2 Corinto 6:17. No ni Jesus ket Dios, kas isursuro ti dadduma a relihion, asino ti nangpagungar ken Jesus? Saan a ni Jesus ti Dios, imbes ketdi isu ti Anak ti Dios. Jehova ti nagan ti Dios. Ni Jehova ti nangpagungar ken Jesus. (Roma 10:9) Kastoy ti komento ti maysa nga eskolar ti Biblia: "Impo- sible a mapagungar ti maysa ti bagina, uray pay ni Kristo." Para iti ad-adu pay a sungbat dagitoy a saludsod, kitaem ti kapitulo 7 ken 8 iti libro nga Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova, wenno ag-log-on iti
Ti Panagungar ni Jesus Kaipapananna ti Biag! TI PANAGUNGAR ni Jesus ket saan laeng a na- isangsangayan wenno nagkauna a pasamak nga awan maipaayna a pagimbagan kadatayo. Dinakamat ni apostol Pablo ti kinapateg dayta idi insuratna: "Ni Kristo naibangonen manipud kadagiti natay, ti umu- na a bungbunga kadagidiay naturog ken patay. Ta yantangay ti ipapatay ket gapu iti maysa a tao, ti pa- nagungar dagiti natay ket gapu met iti maysa a tao. Ta no kasano a ken Adan matmatay ti amin, kasta met nga iti Kristo mapagbiagto ti amin." - 1 Corinto 15:20-22. Napagungar ni Jesus idi Nisan 1 6, 33 C.E., ti aldaw iti tawen a maidaton ti umuna a bungbunga ti kauna- an nga apit a bukbukel iti sanguanan ni Jehova a Dios iti santuario ti templo idiay Jerusalem. Idi tinukoyna ni Jesus kas umuna a bungbunga, impakita ni Pablo nga addanto dadduma nga indibidual a mapagungar. Ilawlawag ti sumaruno a sasao ni Pablo no ania da- giti pagimbagan ti panagungar ni Jesus. "Yantangay ti ipapatay ket gapu iti maysa a tao," kuna ni Pablo, "ti panagungar dagiti natay ket gapu met iti maysa a tao." Mataytayo amin gapu iti basol ken kinaimper- pekto nga impatawid ni Adan. Ngem babaen ti pana- ngitedna iti perpekto a natauan a biagna kas subbot, linuktan ni Jesus ti gundaway dagiti tattao a maluk- atan iti pannakaadipen iti basol ken ipapatay babaen ti panagungar. Nagsayaat ti pananggupgop ni Pablo iti Roma 6:23: "Ta dagiti isupapak ti basol isu ti ipapa- tay, ngem ti sagut nga ipaay ti Dios isu ti agnanayon a biag babaen ken Kristo Jesus nga Apotayo." Inlawlawag a mismo ni Jesus kadatayo ti kaipapa- nan ti ipapatay ken panagungarna. Iti panangtukoy- na ti bagina, kinunana: "Masapul a maibayog ti Anak ti tao, tapno tunggal maysa a mamati kenkuana ma- addaan iti agnanayon a biag. Ta ti Dios inayatna ti lu- bong iti kasta unay isu nga intedna ti bugbugtong nga Anakna, tapno tunggal maysa a mangwatwat iti pam- mati kenkuana saan koma a madadael no di ket ma- addaan iti agnanayon a biag." - Juan 3:14-16. Agasem dayta, biag nga agnanayon nga awan ut- ot, panagsagaba, wenno ladingit! (Apocalipsis 21:3, 4) Anian a nagragsak a namnama! Kastoy ti kinuna ti maysa nga iskolar: "Nupay ti tanem ipalagipna kada- tayo ti kinaababa ti biag, ti panagungar ipasiguradona kadatayo ti kinaababa ni patay." Wen, ti panagungar ni Jesus kaipapananna ti biag! ˇ MARSO 1, 2013 7
AMMOYO KADI? 8 TI PAGWANAWANAN Kasano nga isagana dagiti Judio idi umuna a siglo ti pannakaitabon ti natay? Ipumpon a dagus dagiti Judio ti minatayda iti mismo nga aldaw ti ipa- patayna. Adda dua a rason ti kasta a dagus a pannakaitabon. Umu- na, agrupsa a dagus ti bangkay iti napudot a klima iti Middle East. Maikadua, sigun iti tradision idi unana, no saan a maitabon ti bang- kay iti sumagmamano nga aldaw, saan a panagraem dayta iti natay ken iti pamiliana. Adda uppat a pumpon a naaramid iti mismo nga aldaw ti ipapatay a nairekord kadagiti Ebanghelio ken iti libro dagiti Aramid. (Mateo 27: 57-60; Aramid 5:5-10; 7:60-8:2) Ginasgasut a tawen sakbayna, na- tay ti ingungoten ni Jacob nga asawa a ni Raquel bayat nga agdalda- liasatda. Imbes nga isublina ti bangkay ni Raquel iti pagitabonan ti pamiliada, intabon ni Jacob ni baketna iti tanem "iti dalan nga agtu- rong idiay . . . Betlehem." - Genesis 35:19, 20, 27-29. Ipakita dagiti salaysay ti Biblia maipapan iti urnos ti pannakaipum- pon nga isagana a naimbag dagiti Judio ti bangkay para iti pannaka- itabon. Dagiti kapamilia ken gagayyem digusenda ti bangkay, sap- sapuanda iti especia ken nasayaat a lana, sa balkutenda iti lupot. (Juan 19:39, 40; Aramid 9:36-41) Mapan dagiti kaarruba ken saba- li a tattao tapno makipagladingit ken liwliwaenda ti natayan a pami- lia. - Marcos 5:38, 39. ˇ Ti kadi pannakaipumpon ni Jesus ket kas iti gagangay a pumpon dagiti Judio? Dagiti pamilia a Judio, ipumponda dagiti minatayda kadagiti kueba ken tanem a naikungkong iti nalukneng a bato a kadawyan iti adu a paset ti Israel. Aramidenda dayta kas panangtuladda iti inaramid da- giti patriarka. Naitabon iti kueba ti Macpela iti asideg ti Hebron da Ab- raham, Sara, Isaac, Jacob ken dadduma pay. - Genesis 23:19; 25: 8, 9; 49:29-31; 50:13. Naitabon ni Jesus iti maysa a tanem a naikungkong iti dakkel a bato. (Marcos 15:46) Ti kasta a tanem ket gagangay a nailet ti pagser- kanna. Iti uneg dayta, adda sumagmamano nga abut a pangikabilan- da iti bangkay dagiti minatayda. No nagrupsan ti bangkay, maurnong dagiti tulang ken maikabil iti kahon a bato wenno kahon dagiti tulang, kas iti kaugalian idi tiempo ni Jesus. Iti kastoy a pamay-an, mabalin manen nga usaren ti pamilia ti abut a pagitabonan iti minatayda. Iti Mosaiko a Linteg, saan a mangyurnos dagiti Judio iti pumpon iti aldaw ti Sabbath. Gapu ta natay ni Jesus tallo nga oras sakbay a mangrugi ti Sabbath, isu ket intabon ni Jose manipud Arimatea ken ti dadduma pay nga adalan nupay saan a naisagana a naimbag ti bang- kayna para iti pannakaipumpon. (Lucas 23:50-56) Dayta ti makagapu a napan ti dadduma a gagayyem ni Jesus iti tanemna kalpasan ti Sab- bath tapno makompleto ti kaugalianda a panangisagana iti bangkay. - Marcos 16:1; Lucas 24:1. ˇ
SALUDSOD DAGITI AGBASBASA Biag kadi idiay langit ti inkari ni Jesus iti managdakdakes? Tumaud daytoy a saludsod gapu ta inkari ni Jesus ti biag idiay Paraiso iti managdakdakes a naibitay a kaduana. Kinuna ni Jesus: "Pudno ibagak kenka ita nga aldaw, makikaduakanto kaniak idiay Paraiso." (Lucas 23:43) Paliiwem ta saan nga imbaga ni Jesus no sadino ti ayan dayta a Paraiso. Kayat kadi a sa- wen ni Jesus a kaduananto ti managdakdakes idiay langit? negosiom? Sigurado nga iparebbengmo laeng day- ta kadagiti pagtaltalkam. Kasta met, dagidiay adda- an namnama nga agbiag idiay langit masapul nga adda natibker a pangibatayan a salimetmetanda da- giti nalinteg a pagalagadan ti Dios inton iturayanda ti sangatauan. (Apocalipsis 2:10) Nupay napasnek ti panagpakpakaasi ti managdakdakes, saan pay a na- paneknekan a mapagtalkan. Ammuentayo nga umuna no kualipikado dayta a managdakdakes nga agbiag idiay langit. Dagiti tattao nga addaan namnama nga agbiag idiay langit ket na- bautisaranda iti danum ken iti nasantuan nga espi- ritu, isu a napulotanda iti espiritu nga ad-adalan ni Jesus. (Juan 3:3, 5) Ti sabali pay a makalikaguman ket agbiagda a maitunos iti moral a pagalagadan ti Dios ken ipakitada dagiti galad a kas iti kinamapag- piaran, kinamatalek, ken panangngaasi. (1 Corinto 6:9-11) Agtalinaedda met a nasungdo iti Dios ken ni Kristo agingga nga agpatingga ti biagda ditoy daga. (Lucas 22:28-30; 2 Timoteo 2:12) No maragpatda dagitoy a makalikaguman kadakuada, maikarida a mapagungar ken kualipikadoda nga umawat iti dak- dakkel a responsabilidad idiay langit, kas papadi ken ar-ari a kadua ni Kristo a mangituray iti sangatauan iti sangaribu a tawen. - Apocalipsis 20:6. Ngem saan kadi nga imbaga ni Jesus a kaduanan- to ti managdakdakes idiay langit iti dayta nga aldaw? Imposible dayta, ta ni Jesus ket saan a napan idiay langit iti dayta nga aldaw, imbes ketdi, adda "iti puso ti daga" kayatna a sawen iti tanem iti tallo nga aldaw. (Mateo 12:40; Marcos 10:34) Uray kalpasan ti pana- gungarna, nagtalinaed ditoy daga iti 40 nga aldaw sakbay nga immuli idiay langit. (Aramid 1:3, 9) Isu nga imposible a kadua ni Jesus ti managdakdakes idiay langit iti dayta nga aldaw. Ania ngarud a Paraiso ti papanan ti managdakda- kes? Inton agungar, aggianto iti Paraiso ditoy daga nga iturayan ni Jesus. (Aramid 24:15; Apocalipsis 21: 3, 4) Tapno maammuam ti ad-adu pay maipapan iti Paraiso ken dagiti kalikaguman ti Dios, makisaritaka iti maysa kadagiti Saksi ni Jehova. ˇ Maisupadi iti dayta, ti managdakdakes a kadua ni Jesus ket nagbiag ken natay kas maysa a krimi- nal. (Lucas 23:32, 39-41) Pudno, nangipakita iti pa- nagraem ken Jesus idi kinunana: "Laglagipennak in- ton makagtengka iti pagariam." (Lucas 23:42) Ngem saan pay a nabautisaran, saan met a napulotan iti espiritu nga adalan ni Jesus, ken saan pay met a na- paneknekan a nalinteg ken matalek. Nainkalintegan ngata nga ikari ni Jesus kenkuana a makipagari a ka- dua dagiti matalek a pasurotna, a napaneknekanen ti kinamatalekda? - Roma 2:6, 7. Kas panangyilustrar: No dimmawat iti pammaka- wan ti maysa a tao a nangtakaw iti kuartam, maba- lin a saanmon nga idarum. Ngem pagtalkam ngata a mangaywan iti pamiliam wenno mangimanehar iti
PAKASARITAAN TI BIAG "Nakitak, Ngem Diak Naawatan" KAS INSALAYSAY NI OLIVIER HAMEL Tawen 1975, idi damo a nagsuspetsa ni Nanang nga adda karkarna maipapan kaniak. Dua ti tawenko idi. Bayat nga ub-ubbaennak ni Nanang, adda natinnag ti gayyemna a nadagsen a banag isu a gimluong. Nadlaw ni Nanang a saanak man la a nakigtot. Idi tallo ti tawenkon, diak pay laeng makasao. Idin, naammuan ti pamiliak ti makapakigtot a damag a pinatalgedan dagiti espesialista a saanak a pulos makangngeg! Idi agarup lima ti tawenko Maladagaak pay laeng idi nagdiborsio dagiti nagan- nakko, isu a ni Nanang laeng ti nangpadakkel ka- niak ken ti dua a manongko ken ni manangko. Kadagidi a panawen, sabali ti pamay-an a pannaka- isuro dagiti ubbing a tuleng idiay France, ken no dadduma dagiti ubbing marigatanda iti pamay-an a pannakaisuroda. Ngem maibagak a manipud kina- ubingko, nasaysayaat ti kasasaadko ngem iti daddu- ma a tuleng. Palubosandak a mangisalaysay. Patien idi ti adu a mangisursuro a masapul a pili- ten dagiti ubbing a tuleng a suruan nga agsao ken tarusanda ti panaggaraw ti bibig. Kinapudnona, iti France a dimmakkelak, maiparit ti panagsenias iti eskuelaan. Magalutan pay ketdi a patallikud ti ima ti dadduma a tuleng nga ubbing bayat ti klase. Iti sumagmamano a tawen, adu nga oras iti li- nawas nga isuronak ti speech therapist. Iggamanna ti pangak wenno ti ulok ket pilitennak nga agsao iti diak mangngeg. Diak kabaelan ti makisarita iti dadduma nga ubbing. Narigatanak idi kadagita a tawen. rit met ditoy ti agsenias. No agseniaskami iti kla- se, pak-ilanda dagiti ramaymi wenno pungotenda ti buokmi. Ngem inlimedmi ti agsenias, isu a ma- kapagsasaritakamin babaen kadagiti inimbentomi a senias. Dita a nangrugi ti uppat a naragsak a ta- wen. Ngem idi sangapulo ti tawenkon, nayakarak iti elementaria a kaduak dagiti makangngeg nga ub- bing, isu a naupayak! Impagarupko a sisiak laengen ti tuleng a sibibiag iti lubong. Saan a nakasursuro ti pamiliak nga agsenias gapu ta sinurotda ti balakad dagiti doktor, ta amangan no awan ti magunggo- nak iti speech therapy. Saanak met a napalubosan a makilangen kadagiti tuleng nga ubbing. Malagipko pay ti ipapanmi iti hearing specialist. Adda librona a sign-language iti lamisaanna. Idi nakitak ti ladawan iti akkubna, intudok sa kinunak, "Kayatko dayta!" Ti doktor dagus nga inlemmengna ti libro. NAAMMUAK DAGITI KINAPUDNO ITI BIBLIA Insuro ni Nanang kadakami nga annakna da- Ngem idi agtawenakon iti innem, nagadalak iti eskuelaan dagiti tuleng. Iti umuna a gundaway, damo a nakalangenko dagiti padak a tuleng. Maipa- 10 TI PAGWANAWANAN Idi laeng 1991 nga opisial nga impalubos ti gobierno ti France ti pannakausar ti sign language a mangisuro kadagiti tuleng nga ubbing.
giti Nakristianuan a prinsipio. Itugtugotnakami ka- ' dagiti gimong iti M erignac a kongregasion dagi- ti Saksi ni Jehova, iti asideg ti Bordeaux. Gapu ta ubingak pay, bassit laeng ti maawatak kadagiti gi- mong. Ngem agsisinnublat dagiti kakabsat sadiay a makikatugaw kaniak a mangisurat kadagiti mai- palpalawag. Apresiarek ti ayat ken pannakaseknan- da. Idiay balaymi, iyadalannak iti Biblia ni Nanang ngem diak matarusan a naimbag ti maisursuro ka- niak. Kaslaak ken propeta Daniel a nagkuna idi imbaga ti anghel ti maysa a padto: "Nangngegko, ngem saanko a maawatan." (Daniel 12:8) Ngem iti kasasaadko, "Nakitak, ngem diak naawatan." Ngem in-inut a naipasagepsep kaniak dagiti ki- napudno ti Biblia. Impapusok dagiti natarusak ken inyaplikarko dagita. Nakasursuroak met iti panang- paliiwko iti ugali ti dadduma. Kas pagarigan, ibaga kadatayo ti Biblia nga agan-anustayo. (Santiago 5: 7, 8) Talaga a diak matarusan dayta. Ngem mataru- sak ti kayat a sawen ti panaganus no mapaliiwko nga ipakpakita dagiti kapammatiak dayta a galad. Talaga a dakkel ti naitulong kaniak ti kongregasion Kristiano. NAPAIT A PANNAKAPAAY KEN NAISANGSANGAYAN A SORPRESA Naminsan, idi maysaakon a tin-edyer, nakakita- ak kadagiti agsensenias nga agtutubo a tuleng nga adda iti kalsada. Sililimed a rinugiak ti nakika- dua kadakuada ken nasursurok ti French Sign Lan- guage (FSL). Intultuloyko ti timmabuno kadagiti Nakristianuan a gimong. Sadiay adda agtutubo a ' Saksi nga agnagan St ephane a nakigayyem kaniak. Inkagumaanna ti nakikomunikar kaniak isu a nag- balinkami a nasinged. Ngem naladingitanak idi na- ' ibalud ni St ephane gapu iti panangsalimetmetna iti neutral a takderna kas Kristiano. Kasta unay ti pan- ' nakaupayko idi awanen ni St ephane ken dandani diak kayaten ti makigimong. Ngem kalpasan ti 11 a bulan, nawayawayaan ken ' ephane. Nasdaawak idi nangrugi nakaawiden ni St ' a makikomunikar kaniak ni St ephane babaen ti sign language. Kasla diak mamati nga ammonan ti agse- nias! Kasano a nakasursuro? Idiay pagbaludan, na- ' ephane ti French Sign Language. Ma- sursuro ni St ragragsakanak bayat a buybuyaek ti panaggaraw ' dagiti ima ken ekspresion ti rupa ni St ephane. Na- panunotko a dakkel ti maitulong dayta kaniak. NAAWATAK MET LAENGEN DAGITI KINAPUDNO ITI BIBLIA ' ephane ti mangyadal iti Biblia kaniak. Dita a nangrugi a mapagkokonektarko da- giti kinapudno iti Biblia a nasursurok idi. Idi ubi- ngak pay, pagay-ayatko a buybuyaen dagiti nagpi- pintas a ladawan iti publikasiontayo a naibatay iti Biblia, nga idiligko kadagiti karakter ken sukima- tek a naimbag dagiti detalye tapno maipasagepsep iti panunotko dagiti estoria. Ammok ti maipapan ken Abraham, ti 'bin-ina' ken ti "dakkel a bunggoy," ngem naawatak laeng ti pudno a kaipapananda idi nailawlawag daytoy iti sign language. (Genesis 22:15- 18; Apocalipsis 7:9) Nalawag a nasarakakon ti pagay-ayatko a lengguahe. Rinugian ni St Ita ta matarusakon dagi- ti maipalpalawag kadagiti gi- mong, natukay ti pusok ken kayatko a maammuan ti ad- adu pay. Rimmang-ay ti pan- nakaawatko iti Biblia gapu iti ' tulong ni St ephane. Idi 1992, indedikarko ti biagko ken Jehova a Dios ken nagpa- bautisarak. Nupay rimmang- ayakon, managbabainak pay laeng ken marigatanak a ma- kilangen iti sabsabali gapu ta idi ubingak, diak kabaelan ti makikomunikar kada- giti tattao. Tinulongannak ' ni St ephane a mangtarus iti Biblia PANANGPARMEK ITI KINAMANAGBABAINKO Idi agangay, ti bassit a grupo dagiti tuleng ket naitipon iti kongregasion ti Pessac, maysa a pu- rok iti Bordeaux. Nakatulong unay kaniak dayta ket rimmang-ayak iti naespirituan. Nupay ikagkaguma- ak ti makikomunikar, siguraduen dagiti makasao a gagayyemko a matarusak ti amin nga ibagbagada. MARSO 1, 2013 11
Agpalpalawagak iti French Sign Language Talaga a dakkel a tulong kaniak ni baketko a Vanessa Panagtrabaho iti Translation Department iti sanga nga opisina Inkagumaan dagiti agassawa a Gilles ken Elodie ti makikomunikar kaniak. Masansan nga awisendak a mangan wenno agkape a kaduada kalpasan ti gi- mong, isu a simminged ti panaggagayyemmi. Ta- laga a naragsak ti agbalin a paset ti ili a mangan- annurot kadagiti naayat a daldalan ti Dios! Ditoy a kongregasion a naam-ammok ti napintas a balasang a ni Vanessa. Nagustuak ti kinamannaki- pagrikna ken kinamannakaawatna. Dina imbilang ti kasasaadko a lapped iti pannakikomunikar, im- bes ketdi imbilangna dayta a pamay-an tapno ma- kasursuro a makikomunikar kadagiti tuleng. Nat- nag ti riknak kenkuana ket nagkasarkami idi 2005. Nupay saanak a nalaing a makikomunikar, tinu- longannak ni Vanessa a mangparmek iti kinama- nagbabainko ken mangyebkas kadagiti opinionko. Talaga nga apresiarek ti tulongna bayat nga itung- tungpalko dagiti responsabilidadko. a medio maamakkami. Ania ngarud itan ti mapasa- mak iti grupomi a sign-language? Kasano ngatan ti balaymi? Makasarak ngata ni Vanessa iti trabaho sa- diay? Iti naisangsangayan a pamay-an, nangipaay ni Jehova iti solusion kadagita a problemami. Talaga a mariknak ti panagayat ni Jehova kadakami nga agassawa ken kadagiti tuleng a tattao. TINULONGANNAK TI NAGKAYKAYSA NGA ILI Gapu ta karamanak iti trabaho a panagipatarus, ammok no ania dagiti maar-aramid tapno maipaa- yan iti naespirituan a tulong dagiti tuleng. Marag- sakanak a makakita kadagiti katrabahuak a ma- ngikagkagumaan a makisarita kaniak. Natukay ti pusok iti panangikagumaanda a mangusar iti su- magmamano a senias a nasursuroda tapno maki- komunikarda kaniak. Diak pulos marikna a mai- kapkapisak. Amin dagitoy nga ar-aramidenda ket mangipakita iti naisangsangayan a panagkaykaysa ti ili ni Jehova. - Salmo 133:1. SABALI PAY A SAGUT MANIPUD KEN JEHOVA Idi tawen a panagkasarmi, inawisnak ti sanga nga opisina dagiti Saksi ni Jehova idiay Louviers, France para iti makabulan panagsanay iti trabaho a panagi- patarus. Kadagiti napalabas a tawen, ikagkaguma- an ti sanga nga opisina ti mangpataud kadagiti pub- likasion nga FSL iti DVD. Ngem gapu ta umad-adu ti trabaho, kasapulan ti translation team ti ad-adu nga agipatarus. Nariknami ken Vanessa a nagdakkel a pribilehio ti panagserbik iti sanga nga opisina ken ibilangmi dayta a sagut manipud ken Jehova. Ngem admitirek 12 TI PAGWANAWANAN Agyamanak ken Jehova ta babaen ti kongrega- sion Kristiano, kanayon a siguraduenna nga adda tumulong kaniak. Apresiarek met ti bassit a paset- ko a tumultulong kadagiti padak a tuleng a mangammo iti naayat a Namarsua kadatayo ken su- minged kenkuana. Segseggaak ti tiempo inton awa- nen dagiti lapped ti pannakikomunikar ken usa- renen ti amin tattao ti "nasin-aw a pagsasao" - ti kinapudno maipapan ken Jehova a Dios ken dagiti panggepna - kas paset ti nagkaykaysa a pamiliana ditoy daga. - Sofonias 3:9. ˇ
UMADANIKA ITI DIOS "Ania a Bilin ti Umuna iti Amin?" Ania ti aramidentayo tapno magun-odtayo ti ana- mong ti Dios? Nakaad-adu kadi dagiti alagaden a masapul a surotentayo? Saan. Sigun iti Anak ti Dios a ni Jesu-Kristo, ti kalikaguman ti Dios kadatayo ket magupgop laeng iti maysa a sao. - Basaem ti Mar- cos 12:28-31. Ammuentayo nga umuna no kaano a dinakamat ni Jesus dagita a sasao. Agisursuro idi idiay templo idi Nisan 1 1, sumagmamano nga aldaw sakbay ti ipapatayna. Tapno matiliwda ni Jesus, dinamag ken- kuana dagiti kabusorna dagiti kontrobersial a salud- sod. Napagulimekna ida kadagiti sungbatna. Kalpa- sanna, dinamagda ken Jesus: "Ania a bilin ti umuna iti amin?" - Bersikulo 28. Narigat dayta a saludsod ta pagdedebatean ti dadduma a Judio no ania ti umuna wenno kapat- gan kadagiti 600 a linteg a mangbukel iti Mosaiko a Linteg. Para kadagiti dadduma, ibagada a napateg amin dagiti linteg. Ania ngata ti sungbat ni Jesus iti saludsodda? Kas sungbat, saan laeng a maysa a bilin ti dinaka- mat ni Jesus no di ket dua. Umuna, kinunana: "Ma- sapul nga ayatem ni Jehova a Diosmo buyogen ti intero a pusom ken buyogen ti intero a kararuam ken buyogen ti intero a panunotmo ken buyogen ti intero a pigsam." (Bersikulo 30; Deuteronomio 6:5) Dagiti termino a "puso," "panunot," "kararua," ken "pigsa" ket agkakanaigda. Kayatna a sawen: Ti pa- nagayat ken Jehova ramanenna ti intero a kinatao, amin a pisikal ken mental nga abilidad ken sanikua ti maysa a tao. Kastoy ti kuna ti maysa a reperensia iti Biblia: "Sipapasnek ken naimpusuan nga ayaten ti Dios." No ay-ayatem ti Dios, aramidem ti amin a kabaelam nga agbiag iti wagas nga anamonganna. - 1 Juan 5:3. Iti Biblia, ti sao a "kararua" tumukoy iti kinatao. Gapuna, ti "ka- rarua" saklawenna ti "puso," "panunot," ken "pigsa." Maikadua, kinuna ni Jesus: "Masapul nga ayatem ti padam a tao a kas iti bagim." (Bersikulo 31; Leviti- co 19:18) Agkuykuyog ti panagayat iti Dios ken pa- nagayat iti kaarruba. Ti panagayat iti kaarruba ket resulta ti panagayat iti Dios. (1 Juan 4:20, 21) No ayatentayo dagiti kaarrubatayo a kas iti bagitayo, tra- tuentayo ida iti wagas a kayattayo a panangtrato- da kadatayo. (Mateo 7:12) No aramidentayo dayta, ipakpakitatayo nga ay-ayatentayo ti Dios - ken ti sab- sabali - a nangaramid kadatayo sigun iti ladawanna. - Genesis 1:26. Kasano kapateg ti bilin nga ayatentayo ti Dios ken ti kaarruba? "Awanen ti sabali a bilin a dakdakkel Amin a kalikaguman ni Jehova kadagiti agdaydayaw kenkuana ket magupgop iti maysa laeng a sao: ayat ngem kadagitoy," kuna ni Jesus. (Bersikulo 31) Iti umasping a salaysay, kinuna ni Jesus nga amin a dadduma a bilin ket naibatay iti daytoy dua a bilin. - Mateo 22:40. Saan a narigat a gun-oden ti anamong ti Dios. Amin a kalikagumanna kadatayo ket magupgop iti maysa a sao: ayat. Sipud pay idi, daytan ti kapatgan a paset ti pudno a panagdayaw ken agtultuloy dayta agingga ita. Ngem ti ayat ket saan laeng a sao wen- no rikna; maipakita dayta babaen ti aramid. (1 Juan 3:18) Ammuem no kasanom a mapatanor ken mai- pakita ti panagayat ken Jehova a Dios, ta Isu "ket ayat." - 1 Juan 4:8. ˇ SINGASING A BASAEN ITI BIBLIA ITI MARSO: Marcos 9-Lucas 6
ISUROYO DAGITI ANNAKYO 14 Nagulbod da Pedro ken Ananias ANIA TI MASURSUROTAYO? Kas pagaammom, ti panagulbod ket panangibaga iti banag a saan a pudno. Nagulbodka kadin? - Nagul- bod met uray ti dadduma a nataengan a mangay-ayat iti Dios. Mabalin nga adda am-ammom a karakter iti Biblia a nangaramid iti kasta. Pedro ti naganna, may- sa kadagiti 12 nga apostol ni Jesus. Ammuenta ti na- pasamak no apay a nagulbod. Idi naaresto ni Jesus, naipan iti pagtaengan ti na- ngato a padi. Tumengnga idin ti rabii. Nakapan ni Ped- ro iti paraangan ti pagtaengan ti nangato a padi nga awan ti nakabigbig kenkuana. Gapu ta nalawag, ti adi- pen a babai ti nangato a padi nabigbigna ni Pedro. "Sika, met, kaduanaka idi ni Jesus," kuna ti babai. Na- gulbod ni Pedro gapu iti butengna. Idi kuan, kuna ti Biblia a "sabali pay a babai ti na- kadlaw kenkuana." Kinuna ti babai: "Daytoy a tao na- ikadua idi ken Jesus." Nagulbod manen ni Pedro. Pa- gammuan ta kuna ti sabali pay a nakakita ken Pedro sadiay: "Pudno a maysaka met kadakuada." Nagbuteng ni Pedro, isu nga iti maikatlo a gunda- way, nagulbod manen a kunkunana: "Diak am-ammo ti tao!" Dagus a nagtaraok ti maysa a kawitan. Timma- liaw ni Jesus ken Pedro, ket nalagip ni Pedro ti kinuna ni Jesus sumagmamano nga oras sakbay dayta: "Sak- bay nga agtaraok ti maysa a kawitan, paglikudannak- to iti mamitlo." Nagsangit ni Pedro ken nagladingit iti kasta unay! Mabalin kadi met a mapasamak dayta kenka? - Kas pagarigan addaka idiay eskuelaan, ket mang- ngegmo a pagsasaritaan dagiti kaklasem ti maipapan kadagiti Saksi ni Jehova. Kuna ti maysa, "Saanda nga agsaludo iti bandera." Kuna ti sabali pay, "Dida maki- laban para iti pagilianda." Kuna pay ti maysa, "Saan- da a Kristiano gapu ta saanda nga agselebrar iti Kris- mas." Idi kuan, adda nagsaludsod kenka, "Saan kadi a maysaka a Saksi ni Jehova?" Ania ti isungbatmo? - No adda kaduam nga ubing, ti uged ket palagip nga agsar- dengka ken paregtaem nga ibagana ti naawatanna.
Masapul a nakasaganaka sakbay a mapasamak dayta kenka, tapno ammom ti isungbatmo. Saan nga- min a nakasagana ni Pedro, isu a nagulbod idi naipa- sango iti narigat a situasion. Ngem nagbabawyanna ti inaramidna isu a pinakawan ti Dios. Adda sabali pay idi nga adalan ni Jesus a nagul- bod. Isu ni Ananias. Ngem saan a pinakawan ti Dios ni Ananias ken ti asawana a ni Safira. Ngamin, imma- namong iti panagulbod ni lakayna. Kitaenta no apay a saan a pinakawan ti Dios da Ananias ken Safira. Sangapulo nga aldawen kalpasan a nagsubli ni Jesus idiay langit. Agarup 3,000 a tattao idin ti nabau- tisaran idiay Jerusalem. Adu ti naggapu iti adayo a lu- gar tapno agselebrar iti Piesta ti Pentecostes. Idi nag- balindan nga adalan ni Jesus kayatda ti agpaut pay sadiay tapno ad-adu pay ti maammuanda maipapan iti baro a pammatida. Isu nga inusar ti dadduma nga adalan ni Jesus ti bukodda a kuarta a pangtulong ka- dakuada. Inlako da Ananias ken Safira ti dadduma a daga- da tapno adda kuarta a pangtulongda kadagiti baro a nabautisaran. Idi impan ni Ananias ti kuarta kadagi- ti apostol, imbagana a dayta ti amin a naglakuanna. Ngem saan nga agpayso dayta ta indulinna ti daddu- ma a kuarta! Impakaammo dayta ti Dios ken Ped- ro, isu a kinuna ni Pedro ken Ananias: "Nagulbodka, saan a kadagiti tattao, no di ket iti Dios." Iti dayta met laeng a gundaway, natay ni Ananias! Agarup tallo nga oras kalpasanna, simrek met ni baketna. Gapu ta dina ammo ti napasamak ken lakayna, nagulbod met isu a natay. Maysa a nagsayaat a leksion daytoy kadatayo: Ma- sapul a sursuruentayo nga ibaga ti pudno! Wen, ma- kaaramidtayo iti kamali, nangruna no ubingtayo pay. Dika kadi maragsakan nga ay-ayatennaka ni Jehova ken pakawanennaka a kas ken Pedro? - Ngem lag- lagipem a masapul nga ibagatayo ti pudno. Ken no nakapagulbodtayo man, masapul a dumawattayo iti pammakawan ti Dios. Dayta ti mabalin nga inaramid ni Pedro isu a napakawan. No aramidentayo ti amin a kabaelantayo a saan nga agulbod, pakawanennatayo met ti Dios! ˇ BASAEM ITI BIBLIAM Mateo 26:69-75 Aramid 2:38-42; 4:32-37; 5:1-11
SUNGBAT DAGITI SALUDSOD MAIPAPAN ITI BIBLIA Apay a maawagan ni Jesus iti Anak ti Dios? Awan ti literal nga asawa ti Dios a mangipasngay ka- dagiti annakna. Isu ti Namarsua iti amin a sibibiag. Naparsua dagiti tattao a kabaelanda nga ipakita da- giti galad ti Dios. Dayta ti gapuna a naawagan iti "anak ti Dios" ni Adan, ti umuna a tao a pinarsua ti Dios. Kasta met, naawagan ni Jesus kas "ti Anak ti Dios" gapu ta naparsua nga addaan kadagiti ga- lad a kas iti Amana. - Basaem ti Lucas 3:38; Juan 1: 14, 49. Kaano a naparsua ni Jesus? Ni Jesus ket pinarsua ti Dios sakbay pay a pinar- suana ni Adan. Kinapudnona, ti Dios pinarsuana ni Jesus ken inusarna a nangaramid iti amin a banag, agraman dagiti anghel. Dayta ti makagapu a ti Biblia awaganna ni Jesus kas "ti inauna iti isuamin a par- sua" ti Dios. - Basaem ti Colosas 1:15, 16. Sakbay pay a naipasngay idiay Betlehem, nagbia- gen ni Jesus kas espiritu a parsua idiay langit. Idi dimtengen ti tiempo, manipud langit inyakar ti Dios ti biag ni Jesus iti aanakan ni Maria tapno mayanak kas tao. - Basaem ti Lucas 1:30-32; Juan 6:38; 8:23. Apay a pagayatan ti Dios a mayanak ni Jesus ditoy daga kas tao? Ania ti naisangsangayan nga akem nga intungpal ni Jesus? Ammuem ti sungbat ti Biblia kadagitoy a saludsod tapno lumawag ti pannakaawat ken panangipategmo iti inaramid kenka ti Dios ken ni Jesus. Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 4 daytoy a libro nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova AMMUEM TI SUNGBAT TI DADDUMA PAY A SALUDSOD MAIPAPAN ITI BIBLIA ONLINE s Libre a mai-download n o daytoy a magasin ken dagiti napalabas a ruar m q Artikulo ken aktibidad para kadagiti nagannak, tin-edyer, ken ubbing Ni Jesus maysa idin nga anghel idiay langit sakbay pay a naipasngay idiay Betlehem ANIA A Talaga TI ISURSURO TI BIBLIA? p Adda online a Biblia iti agarup 50 a lengguahe. wp13 03/01-IL


DEPARTAMENTO TI EDUKASION TI HAWAII ESSA Kualipikado a Mannursuro iti Hawaii Pagtuladan a Pakaammo iti Karbengan ti Nagannak a Mangkiddaw Kadagiti Kualipikasion ti Mannursuro Tawen Akademiko 2023-2024 Patgenmi a Nagannak ken Agay-aywan: Ti Linteg a Mangituyang a ti Tunggal Estudiante Agballigi wenno ti Every Student Succeeds Act (ESSA), ituyangna a ti/dagiti nagannak/agay-aywan iti maysa nga estudiante nga adda iti babaen ti Departamento ti Edukasion ti Hawaii (HIDOE), ket addaan iti karbengan a mangammo kadagiti propesional a kualipikasion ti/dagiti mannursuro ket no ti ubing ket maipaayan iti serbisio babaen dagiti saan pay a lisensiado a mannursuro, nasken met a maammuan dagiti kualipikasionda. Ti linteg pederal, ipalubosna kadakayo a mangammo kadagiti dadduma nga impormasion maipanggep iti/kadagiti mannursuro ken iti/kadagiti saan a lisensiado a mannursuro nga agserserbi iti anakyo ken ibilinna kadakami nga itedmi kadakayo daytoy nga impormasion iti kasapaan a gundaway no kiddawenyo daytoy kadakami. Addaankayo iti karbengan a mangammo kadagiti sumaganad nga impormasion maipanggep iti/kadagiti mannursuro ti anakyo. 1. No nagun-od ti mannursuro dagiti pagrukodan ti kualipikasion nga intuyang ti Estado ken lisensiado para kadagiti tukad ken kadagiti asignatura nga isursurona. 2. No naala ti mannursuro a mangisuro gapu iti emerhensia a kasapulan wenno ania man a gapu ti saan a permanente a kaaddana dita ket ti pagrukodadan ti kualipikasion ti Estado ken kinalisensiado, saan a maipakat kenkuana. 3. No mangisursuro ti mannursuro iti tay-ak a paglainganna a kas nailanad iti sertipikasionna a kas mannursuro. 4. No adda man dagiti katulongan ti mannursuro wenno umasping a saan pay a lisensiado a mannursuro a mangipapaay kadagiti serbisio iti anakyo, ket no adda man, ania dagiti kualipikasionda. No kayatyo ti makaawat iti ania man kadagitoy nga impormasion, mabalinyo nga awagan ti opisina ti eskuelatayo. Mahalo, Prinsipal ti Eskuela Ilokano


ORDER OF CELEBRATION + symbol of standing PREPARATION WORDS TO PONDER The CHURCH WORKERS is the committed shepherd of the flock who does his/her work in the sun or rain, who cares for the flocks in health and in sickness, in joy and in sorrow, who rebukes the rich and the poor alike, and show the love of Christ by living as an example. PRELUDE/ PREPARATORY MUSIC: PROCESSIONAL: (lighting of altar candles, opening of bible) + PRAISE SONGS AWIS iTI PANAGDAYDAYAW: AGPANGULO: Sangsangkamaysatayo ita nga aldaw nga agdayaw, agyaman iti Dios, ken mangyeg pammadayaw kadagiti trabahadortayo. Nagsam-iten, wen nagsayaaten, a dagiti tattao ti Dios agnaedda a naurnos ken sangsangkamaysa. (Salmo 133.1) CYF & CHILDREN (leading) BABBAI: Idaydayawyo ti nagan ti Apo, dakayo nga adipenna, dakayo a sumrek iti balayna, iti temple ti Diostayo. (Salmo 135:1-2) AGPANGULO: Nagsam-iten, wen nagsayaaten a dagiti tattaoti Dios agnaedda a naurnos ken sangsangkamaysa. (Salmo 133:1) LALLAKI: Idaydayawyo ti Apo, ta isu ket managparabur, kantaanyo ti naganna ta isu ket manangngaasi. (Salmo 135:3) AGPANGULO: Nagsam-iten, wen nagsayaaten a dagiti tattaoti Dios agnaedda a naurnus ken sangsangkamaysa. (Salmo 133:1) AMINTAYO: Wendakayo a .Agkararagkayoititemplo a sitatag-ay dagitiimayo, ketagdaydayawkayoiti Apo. Nagsam-iten wen nagsayaaten a dagititattaoti Dios agnaedda a naurnus ken sangsangkamaysa. +IMBOKASION : KANTA TI PANAGRAEM ITI DIOS: Intay' Dayawen (Iloko version "Ating Purihin) HFJ 1 Intaydayawen, intaydayawen Dios natan-ok unay Aramid a pagdayaw, kenkuana ipaay Ti naganna a natan-ok, intay iwagayway Idiay langit, toy daga, amin agdaydayaw! Agpangulo 2. Ti paraburna, ti paraburna ket intay biruken Napudno panagserbi, adalnat' tungpalen Ti ayatna, ti ayatna ket ibiag aramiden Bendision ti Apo sumangbay di bumdeng. 3. Idaton ti biag, idaton ti biag awan panagduadua Amin intay ipaay, iti Dios namarsua Ti bendision ti bendisionna ipaay itedna Dayawen ti Apo, awan patinggana. (Uliten stanza 1) AWIS iTI PANAGPAKUMBABA: Salmo 139:1-5) AMIN: O Apo, inusignak ket ammom amin nga aramidko, ammom dagiti pampanunotko uray addaak iti adayo. Agtrabtrabahoak man wenno agin-inanaak, ammom amin nga gunayko, makitanak. Uray sakbay nga agsaoak, ammom ti innak ibalikas. Addaka latta iti lawlawko ket salaknibannak iti pannakabalinmo. Umaykami ita a sipapakumbaba ket dalusannakami. (naulimek a panagkararag ket usigen ti kinataotayo) PAMMATALGED TI PAMMAKAWAN BABAEN TI KANTA: Great is thy Faithfulness (Iloko version) 1 Kinamatalekmo O nagdakkelen, awan kinasipnget ta sangoanam, ti kaasim dinto mabalbaliwan kas idi, Ita ken masangoanam. KORO: Nagsakkel nga ayat, ti ayatmo kaniak, inaldaw-aldaw asim makitak. Sika itdem amin a kasapulak, nagdakkelen ti ayatmo kaniak. 2. Basbasolko ti inkapinakawan, ti kaaddam dakkel a liwliwak. Ikkannak bileg ken ti inanamak, bendision nga adu isu't kukuak. (koro) DAMDAMAG KEN KABLAAW +FELLOWSHIP SONG: O I love you with the........ +KARARAG ITI PANANGIBABAET MENSAHE TI APO: Babaen ti sao a maibasa Babaen ti sao a maikanta Babaen ti sao a maikasaba ( Mabalin nga agtestimonioti Pastor babaen ti kapadasanna iti panagserbi wenno adda agmensahe manipud kamkameng) LITANIA ITI PANANGBIGBIG KADAGITI TRABAHADO: CHAIRPERSON TI IGLESIA: Ti Apo imparangarangna ti bagina kas naimbag a Pastor ken sisasagana a nangipaay ti biagna para kadagiti karnero. Dagiti trabahador ti Iglesia lokal ket maaw-awaganda met a "papastor" dagiti tattao. SUNGBAT TI GIMONG: (kantaen) This is my story, this is my song. Praising my Saviour all the day long (2x). CWA PRESIDENT: Dagiti trabahador iti Iglesia annongenda ti mangaywan kadagiti kamkameng Iti iglesia a pakipagtrabtrabahoanda a kas iti panangtaripato ni Jesus kadatayo. SUNGBAT TI GIMONG: (kantaen) This is my story, this is my song. Praising my saviour all the day long (2x).
UCM PRESIDENT: Dagiti trabahador ti mangibagi iti sibubukel nga Iglesia iti kongregasIon a pagserserbianda ken mangibagiitinalawlawa a kagimongan. SUNGBAT TI GIMONG: (kantaen) This is my story, this is my song. Praising my saviour all the day long (2x) CHAIRPERSON TI IGLESIA: Dagiti trabahador ket isuda dagiti mangidaldalan ken kasadministrador ken agtagiben kadagiti aramid ken dayaw iti Iglesia. SUNGBAT TI GIMONG: (kantaen) This is my story, this is my song. Praising my saviour all the day long (2x) CYAF PRESIDENT: Dagiti trabahador inkomitda ti biagda a mabalin a raemen ken pagtuladan dagiti kamkameng, numanpay sanda a perpekto, adda met dagiti pagkapuyanda ket kasapulanda ti pammabileg, Suporta ken karkararagtayo. PANANGBIGBIG KADAGITI TRABAHADOR TI IGLESIA: AWIS ITI PANAGYAMAN AGPANGULO:Nabaknangtayo unay iti amin nga adda kadatayo; ti pammati, iti sao, iti namnama, iti gagartayo a tumulong ken ayattayo, iti kasta kayatmi a managparaburtayo met koma." Ti tao nga adu ti inurnongna, saan a nagsubsobraan, ket ti bassit ti inurnongna, saan a maawanan." Ipaaytayo ngarud dagiti pagyamantayo iti Apo. (maipaay dagiti pagyaman, karkari ken apagkapullo) OFFERTORY SONG DOKSOLOGIA/KARARAG PAGYAMAN KANTA TI PANAGSERBI 2 Corinto 8:7,15 We will serve the Lord We will serve the Lord even if trials come, none can separate us from the love of God. We are more than conquerors, no one can defeat us. We are the chosen generation, we are the sons of God. CHORUS: We will serve the Lord, we will serve the Lord As for me and my house we will serve the Lord (repeat) Maglilingkodsa Dios, kahit may pagsubok, Dios. (repeat) KORO: Maglilingkod sa Dios, maglilingkod sa Dios Ako't aking angkan maglilingkod sa Dios (repeat) Agserbi kami ti Dios uray bagyo ti umay, awan makaisina kadakam iti ayat ti Dios. Pagballigianmis iti amin a rigat, gapu ta pinilinakami agbalin nga annak iti Dios. KORO: Agserbikami ken Jesus Cristo, siak ken ti pamili akagserbi ken ni Apo Dios. Agserbikami ken Jesu Cristo, siak ken ti pamiliak agserbikami. +KARARAG TI PANAGYAMAN KEN PANGSERRA: +PAMENDISION: +RESPONSE: Kantaen ti koro RESESIONAL.............agtugaw ti gimong United Church of Christ in the Philippines North Luzon Jurisdiction CHURCH WORKER'S SUNDAY November 6, 2016 THEME: "Spirituality for a New Humanity." BIBLE TEXTS: 1 Kings 17:8-16 1 Tesalonica 5: 12-13 "Kakabsat, dawatenmi kadakayo nga ipaayyo koma ti rumbeng a pammadayaw kadagiti agtrabtrabaho iti sidongyo. Isuda ti mangidalan ken mangisuro kadakayo iti pannakikadkaddua iti Apo. Ipaayyo ti amin a panagraem ken panagayat kadakuada a gapu iti trabahoda. Agbiagkayo koma a natalna". Preacher Worship Leader Bible Reader Acolytes: Offertory Ushers: Team Workers:


TI GIMONG AGDAYAW ITI DIOS PRELUDIO: (agpasango dagiti agakem ken masindian dagiti candela ti altar) **PANGLUKAT A BALIKAS: Pangulo: Agulimek tayo ket denggen tayo ti ayab iti Apo. Gimong: Kadagiti puso ken panunotmi Apo, agsaoka ket addda kami ditoy a mangipangag Kenka, ta ayat ken kinamaingelmo. Gutigutenna kami nga agrukbab ken agtulnog Kenka. Amin: (makanta) As we gather may your Spirit work within us As we gather may we glorify your name Knowing well that our hearts begin to worship We'll be bless because we care (2x) "AS WE GATHER" Chorus: The steadfast love of the Lord never ceases His mercies never come to an end They are new every morning, new every morning Great is Thy faithfulness Oh Lord Great is Thy faithfulness (Repeat All) ***AYAB TI PANAGDAYAW: Pangulo: Datayo a nakipagungar ken Kristo aw-awisennatayo iti napudno a panagdaydayaw. Gimong: Idaydayawtayo ni Apo Hesus Nga Apotayo,isu a nangiparang iti kinaimbag ken panagayat kadagiti tattao. Pangulo: Inabak na ni patay tapno maikkan ti namnama dagiti amin a namati ket agtalek da iti Dios a sipupudno. Gimong: Hosanna iti kangatoan, Agnanayon a panangidaydayaw iti sibibiag a Dios. ** KANTA TI PANAGDAYAW: "O DIOS NAGTAN-OKKA" [how great thou art] O Dios Apo,no innak maimatangan aramidmo a nakaskasdaaw Bitbituen pay inna iparangarang, UMUNA A DOMINGO KALPASAN PANANGUNGAR pannakabalinmo dakkel unay Coro:Toy kararuak inna ikankanta Nagtan-okka, nagtan-okka!{2x} Uray idiay kabakiran mapanak, kanta dagiti billit mangegak Ken angin pay ti nangato a bantay, ayos karayan natalinaay {coro} No mapanunutko ti pannangtedmo, anakmo natay gaput basolko. Ket idiay krus inna amin inkaro, kinadakesko a napalalo.{Coro} **INBOKASYON: Elder AYAB TI PANAGBABAWI KEN PANAGPAKAWAN: Prov. 28: 13 Pangulo: "Pulos a dika agballigi no padasem nga ken ilemmeng dagiti basolmo. agbabawika, ket kaasiaankanto ti Dios" Kanito na ngarud kakabsat nga umasideg tayo iti Dios para tayo a panagkararag kas dawaten tayo ti pammakawanna kadagiti nagkurangan tayo. { naulimek a panagkararag}. Ipudnom ida iti kabukbukodan Balikas a Pammatalged ti Pammakawan: Pastor Himno Pammatalged: "Kastoyak man napnot' babak" Kastoyak man alawennak, Biddutko pakawanennak, Ti karim pangnamnamaak, Kordero ti Dios, adtoyak. . PANNAKAYALLATIW TI KAPPIA: (Iyallatiw tayo ti kappia ken talna babaen iti panangkanta ti Umisemka...) KARARAG DAGITI TATTAO: Wen sika ti sapsapulek, Jesus nga ay-ayatek bendisyon mot urayek sikat ayek..." **PANNAKAIBASA TI NASANTUAN A SURAT: Daan a Tulag: Josue 1:9 Baro a Tulag: Marcos 16:1-4 Juan 20:24-29 Sungbat: "Mangegko ta Timek" Coro: Umayak Kenka, Umayak Apo, Ugasannak ti daram, ubbog ti kalbaryo. MENSAHE TI KANTA: MENSAHE TI BIAG: PAMMATALGED NI TOMAS MAIPAPAN KEN JESUS: (Pangulo) Siak ni Tomas a managan singin. Maysaak a taga Galilea. Kas kadagiti dadduma awan unay naisurat a paset ti biagko kadagiti Ebanghelio. Ngem nalatak ti naganko a Tomas ti managduadua. Ngem ibagak daytoy kadakayo maysaak a tao a positibo ken kayatko a maisigurado dagiti paspasamak iti biagko. Kayat ni Jesus ti agsubli tapno agasanna koma ni Lazaro a kabsat da Maria ken Martha gapuna ta pimmusayen , nagkedked dagiti dadduma a kakaduak nga agsubli ni Jesus sadiay. Kinunada "maestro, kasano a mapanka ket kayatdaka a papatayen babaen iti bato dagiti tatao sadiay." Ngem kinunak "intayo tapno mairamantayo kenni maestro a matay.". Sipipingetak nga agtulnog iti dana ni Jesus. Nakitak ti saem ken limdo, ragsak ken kinadayag, sakit ti pannakapapatay ni Jesus. Idin a nangungar ni Jesus ket ipadamagda kaniak- nakunak kadagiti kakaduak- diak pati diak kita. Ngem napalabas iti maysa a lawas nagguummong kami ket nagparang ni Jesus ket kinunana ""Kitaem dagiti imak ket arikapen ti bakrangko, pukawem ti duadua ket mamatika! Naisungbatko "Apok ken Diosko" sa manen kinuna ni Jesus: Nagasat dagiti mamati nupay no didak makita (Juan21:24- 29). Natalged ti riknak ket napukaw ti pangaduaduak. Nakitak ken Jesus ti kinanangayed ti Dios, kinaimnas dagiti plano ti Dios ken pannakaiparangarang ti ayat ti Dios babaen ken Jesus. Siak ni Tomas agnagan singin no pay no mangduaduaak, inted ti Dios ti pannakaawat kaniak intuloyko aginganat adda biagko. Namartirak ken natayak babaen iti bato, pana nga inpalak-am dagiti kabusor kaniak. Sapay koma ta ikkaten ti puso a mangduadua ket agtalek laeng iti Namarsua. Amen!
PANANGIDATON TI BIAG KEN PAGYAMAN: Pangulo: Ti maysa a kaimbagan a panagyaman ket ti pananglagip kadagiti kinasayaat iti Apo bayat ti panagbannog ken panangtaripato kadagiti kinabaknang iti aglawlaw tayo. Iyegmi Kenka Apo dagiti pagyaman mi kadagiti di mabubos nga ayat mo kadakami. Gimong: Pangulo: Idatag tayo ngarud dagiti pagyaman a bunga dagiti apit Amin: ken nateggedan a bendision ti Apo. Idatag mi Kenka dagiti apagkapullo, pagyaman ken sagut mi Apo. (panagited cadagiti pagyaman ken sagsagut) KANTA TI PANANGIDATON: **DOKSOLOHIYA **KARARAG TI PANANGIDATON: SACRAMENTO TI COMMUNION: Awis ti Panaglak-am: Pangulo: "Amin Jesus Idatonko" Kakabsat iti Dios, selebraran tayo ti naragsak a padaya dagiti buybuyot iti Apo. Nadumaduma dagiti lugar a naggapuanda, iti daya ken laod, amianan ken abagatan a parte ti lubong, ket makilanglang ti pagarian iti Apo. Kinuna ni San Lucas, "idi ni JesusKristo ken dagiti disipolos simmangoda iti lamisaan, nangala ti tinapay, ket idi nacapagyaman pinisina ket intedna cadacuada." Ket nakitada, nailasinda Isuna. Daytoy ti lamisaan iti Apo. Ti Mannubbot awisenns dagiti agtalec Kenkuana a makipaglac-am iti padaya nga insagana na. Gimong: Pangulo: Gimong: Pangulo: Amin: **Balikas ti Pannakaipasdek Pangulo: Gimong: Pangulo: Gimong : Pangulo: Ti Dios adda kadakayo. Kasta koma met kenka. Itag-ayyo dagiti puspusoyo. Itag-aymi ida iti naindaklan a trono iti Dios. Ipaaytayo iti panagyaman ti nagan iti Naindaklan a Dios. Ipaaytayo ti panagyaman ken dayaw iti Dios. Gimong: Pannakaidaton Ti Elementos Himno Ti Panaglak-am: "Ti Tinapay Ti Biag" Itdem ti tinapay ti biag, Apo, A maipaay itoy kararuak, Kas pannangtedmo 'diay dennat' Baybay kadagiti tao nabisinan. Bendisyonam kad' ti kinapudno, tapno isut taraonko, Apo; Ken mangpukaw ti kinadakesko, ket talna ken ragsak masarakko. Isuronak kad nga agbiag Kenka. Kas panagbiag dagiti adalam; Tapno ti sulisog pagballigiak gapu Kenka. O Mangisalakan. Sapasap A Kararag Panagyaman Amin: Bendito a Dios, itedmi Kenca ti panagyaman iti gundaway a nataraonan ken napabaro kami iti biag ni JesuKristo nga adda kadakami. Ibaonna kami ngarud tapno iburay mi daytoy a biag. Inkami nga addaan ti bileg iti Espiritum a mangsurot ken Jesus a mangiwaragawag kadagiti isuamin a tattao ti mensahe iti talna ken ayat. Amen. Passing of Peace... KANTA TI PANANGUNGAR: "BECAUSE HE LIVES" God sent His son, they call Him Jesus; He came to love, heal and forgive He lived and died, to buy my pardon; an empty tomb is there to prove my Savior lives. CHORUS: Because He lives I can face tomorrow; Because He lives all fear is gone Because I know (I know), HE holds the future; And life is worth the living just because He lives. How sweet to hold a new born baby; and feel the pride and joy he gives But greater still the calm assurance; This child can face uncertain days because He lives... And then one day I'll cross the river; I'll fight life's final war with pain. And then as death gives way to victory; I'll see the light of glory and I'll know he reigns. KARARAG PANAGYAMAN KEN PAMENDISION: Sungbat: Dikanto mauma agan-anuska, ta ni Jesus natay gapu kenka. Koro Enter to Worship...We depart to Serve UNITED CHURCH OF CHRIST IN THE PHILIPPINES NORTH LUZON JURISDICTION April 03, 2016 PANANGSARAK KADAGITI MANAGDUADUA KEN MANAGBUTBUTENG TI TEMA ITA A DOMINGO:


ILOKANO PAKAAMMO MAIPAPAN ITI BAKUNA Bakuna iti MMR Dagiti masapul a maammuam (Measles, Mumps & Rubella) Kaaduan a Pakaammo mainaig iti Bakuna ket nakasuratda met iti Espaniol ken dadduma pay a lengguahe. Kitaen ti Hojas de información sobre vacunas están disponibles en español y en muchos otros idiomas. Visite 1 Apay nga agpabakuna? Ti measles (kamoras), mumps (kabbi), ken rubella ket nakakaro a sakit. Idi awan pay ti bakuna, kadawyanda laeng, nangruna kadagiti ubbing. Measles (kamoras) • Ti bayrus ti measles ket makaigapu iti bubudo, uyek, buteg, iritasion iti mata, ken gurigor. Mabalin nga agbunga daytoy iti impeksion iti lapayag, pulmonia, panagkismay (panagkuduag ken panagmumulaga), dadael iti utek, ken pannakatay. Mumps (kabbi) • Ti bayrus ti mumps ket makaigapu iti gurigor, sakit iti ulo, sakit iti piskel, pannakapukaw iti ganas a mangan, ken panagbukno dagiti glandula. Mabalin nga agbunga daytoy iti panagtuleng, meningitis (impeksion iti utek ken akkub ti duri), nasakit a panagbukno ti ukel-ukel wenno obario, ken posible a pannakabao. Ti sumagmamano a nataengan ket rebbengna a maipaayan met iti bakuna iti MMR: Iti pakabuklanna, asino man nga agtawen iti 18 wenno natataeng a nayanak kalpasan ti 1956 ket rebbengna a maipaayan iti uray maysa a dosis ti bakuna iti MMR, malaksid no maipakitada nga isuda ket nabakunaanen wenno naaddaanen amin kadagitoy a tallo a sakit. Ti bakuna iti MMR ket mabalin a maipaay kagiddan ti sabsabali pay a bakuna. Dagiti ubbing iti nagbaetan ti 1 ken 12 tawen nga edad ket mabalin a maipaayan iti bakuna a "kombinasion" a maaw-awagan iti MMRV, a nagimet iti agpada nga MMR ken varicella (tuko). Adda nakasina nga Impormasion Maipapan iti Bakuna Para iti MMRV. 3 Ti sumagmamano a tattao ket rebbengna a saan a maipaayan iti bakuna iti MMR wenno rebbengna nga aguray. Rubella (German Measles) • Ti bayrus ti rubella ket makaigapu iti bubudo, arthritis (kaaduanna kadagiti babbai), ken nalag-an a gurigor. No maaddaan ti maysa a babai iti rubella bayat ti panagsikogna, mabalin a maregreg ti sikogna wenno mabalin a maipasngay ti maladaga nga addaan iti nakaro a depekto. Dagitoy a sakit ket agakar kadagiti tattao babaen ti angin. Mabalin a nalaka a maakaranka babaen ti pannakayasidegmo iti impektado a tao. Ti bakuna iti measles, mumps, and rubella (MMR) ket mabalin a mangprotektar kadagiti ubbing (ken nataengan) manipud kadagitoy amin a tallo a sakit. Agyamantayo kadagiti naballigi a programa iti bakuna, dagitoy a sakit ket saan unayen a kadawyan iti Estados Unidos ngem iti sigud. Ngem no isardengtayo ti agbakuna, agsubli dagitoy. 2 Asino ti rebbengna a maipaayan iti bakuna iti MMR ken kaano? Asino man a naaddaan iti posible a makapatay a reaksion iti alerdyi iti antibiotiko a neomycin, wenno ania man a sabsabali a ramen ti bakuna iti MMR, ket saan a rebbengna a maipaayan iti bakuna. Ibaga iti doktoryo no addaanka iti ania man a nakaro nga alerdyi. Asino man a naaddaan iti posible a makapatay a reaksion iti alerdyi iti maysa a sigud a dosis ti bakuna iti MMR wenno MMRV, ket saan a rebbengna a maipaayan iti nayon a dosis. Ti sumagmamano a tattao a masakit iti tiempo a nayeskediul ti pannakabakuna ket mabalakadan nga aguray agingga a lumaingda sakbay a maipaayanda iti bakuna iti MMR. Dagiti masikog a babbai ket saan a rebbengna a maipaayan iti bakuna iti MMR. Dagiti masikog a babbai nga agkasapulan iti bakuna ket masapul nga aguray agingga iti kalpasan a makaanak. Liklikan koma dagiti babbai ti agsikog iti 4 a lawas kalpasan ti pannakabakuna iti bakuna iti MMR. Ibaga iti doktoryo no ti tao a maipaayan iti bakuna ket: Dagiti ubbing ket rebbengna a maipaayan iti 2 a dosis a bakuna iti MMR: • Umuna a Dosis: 12-15 bulan nga edad • Maikadua a Dosis: 4-6 tawen nga edad (mabalin a maipaay a nasapsapa, no saan a nasapsapa ngem 28 aldaw kalpasan ti umuna a dosis) Addaan iti HIV/AIDS, wenno sabali a sakit a mangapektar iti immune system Maag-agasan kadagiti agas a mangapektar iti immune system, kas iti steroids Addaan iti ania man a kita ti kanser - Maag-agasan iti kanser babaen ti radiasion wenno agas Ti sumagmamano a maladaga nga awanan pay iti 12 a bulan ket rebbengna a maipaayan iti dosis ti MMR no agbiaheda iti ruar ti pagilian. (Daytoy a dosis ket saan a karaman iti regular a seryeda.) U.S. Department of Health and Human Services Centers for Disease Control and Prevention
Naaddaan iti nababa a bilang ti platelet (maysa a sakit iti dara) Naipaayanen iti sabali a bakuna iti uneg ti napalabas nga uppat a lawas Iti nabiit pay ket nayalisonan iti dara wenno naipaayan iti sabali pay a produkto ti dara Ania man kadagitoy ket mabalin a rason tapno saan a maipaayan iti bakuna, wenno mayalud-od ti pannakabakuna. 4 Ania dagiti risgo manipud iti bakuna iti MMR? Ti bakuna, kas iti ania man a medisina, ket makabael a mangipaay iti nakaro a problema, kas iti nakaro a reaksion iti alerdyi. Ti risgo iti bakuna iti MMR a pakaigapuan ti nakaro a didigra, wenno pannakatay, ket bassit-usit. Ti maipaayan iti bakuna iti MMR ket amang a nataltalged ngem iti pannakakapet iti measles (kamoras), mumps (kabbi) wenno rubella. Kaaduan a tattao a naipaayan iti bakuna iti MMR ket awanan iti nadagsen a problema iti daytoy. Dagiti nalag-an a problema • Gurigor (agingga iti 1 tao iti 6) • Nalag-an a bubudo (mapan a 1 tao iti 20) • Panagbukno dagiti glandula kadagiti pingping wenno tengnged (mapan a 1 tao iti 75) No lumtuad dagitoy a problema, gagangay nga iti uneg ti 6-14 aldaw kalpasan ti pannakabakuna. Saan unayen a lumtuad dagitoy kalpasan ti maikadua a dosis. Dagiti kalalainganna a problema • Panagkismay (panagkuduag wenno panagmumulagat) gapu iti gurigor (mapan a 1 iti 3,000 dosis) Temporario a sakit ken panagirteng dagiti susuop, kaaduan kadagiti babbi a tinedier wenno nataengan (agingga iti 1 iti 4) Temporario a nababa a bilang ti platelet, a mabalin a pakaigapuan ti sakit iti panagpadara (mapan a 1 iti 30,000 dosis) Nakaro a problema (manmano) • Nakaro a reaksion iti alerdyi (nababbaba ngem 1 iti maysa milion a dosis) Sumagmamano a sabali pay a nakaro a problema ket naireport kalpasan a naipaayan ti maysa nga ubing iti bakuna iti MMR, karaman ti: - Panagtuleng - Nabayag a panagkismay, coma, wenno bimmaba a pannakapuot Permanente a dadael iti utek Manmano dagitoy ket narigat nga ibaga no dagitoy ket gapu iti bakuna Tapno makaitid ti husto o necisita nga impromasyon maibanag ti estadoti bakuna o imunisasyon ti tunggal maysa, dagiti grupo nga magmagtid titao ti serbisyo pangmedikal, agnanayon kuma nga adda evalwasyon kenpetsa ti sumarsaruno pay nga bakuna. Sapay kuma ket maytid dagitoynga impormasyon idiay Michigan Care Improvement Registry. Ngemrebbing met ti tunggal maysa nga mayparit o maipagel nga itid dagitoynga impromasyon idiay Reigstry. DCH-0454IL AUTH: P. H. S., Act 42, Sect. 2126. 5 Kasano no adda nakaro a reaksion? Ania dagiti pagilasinan? • Kitaen ti ania man a pakasikoran, kas iti pagilasinan iti nakaro a reaksion iti alerdyi, nakangatngato a gurigor, wenno panagbaliw iti tigtignay. Karaman kadagiti pagilasinan ti nakaro nga alerdyi a reaksion ti panaglabaga ken panagbubudo ti kudil, panagbukno ti rupa ken karabukob, panagpakarigat nga umanges, napartak a bitek ti puso, panagulaw, ken panagkakapsut. Mangrugi dagitoy kalpasan ti sumagmamano a minuto agingga iti sumagmamano nga oras kalpasan ti pannakabakuna. Ania ti rumbeng nga aramidek? • No iti panagkunam, daytoy ket nakaro nga alerdyi a reaksion wenno sabali pay nga emerhensia a saan a mabalin a pagbayagen, awagan ti 9-1-1 ken ipan ti apektado iti kaasitgan nga ospital. No saan, umawag iti doktor. Kalpasanna, masapul a maireport ti reaksion iti Vaccine Adverse Event Reporting System (VAERS). Mabalin nga ipila ti doktoryo daytoy a report, wenno mabalin a sika ti mangireport babaen ti web site ti VAERS iti hhs.gov, wenno babaen ti yaawag iti 1-800-822-7967. Ti VAERS ket para laeng iti panagireport iti reaksion. Saanda a mangipaay iti balakad iti salun-at. Ti Nailian a Programa iti Pannakabayad iti Pannakadangran gapu iti Bakuna Ti Nailian a Programa iti Pannakabayad iti Pannakadangran Gapu iti Bakuna wenno National Vaccine Injury Compensation Program (VICP) ket programa ti gobierno federal a nabukel tapno mabayadan dagiti nadangran gapu iti panagpabakuna. Kadagiti mamati a mabalin a nadangranda gapu iti bakuna, manayonan ti ammoda mainaig iti programa ken no kasano ti panagipila iti panagdawat iti bayad babaen ti yaawag iti 1-800-338-2382 wenno panangbisita iti website ti VICP iti 6 7 Kasano a manayonan ti ammok? Agsaludsod iti doktoryo. • Umawag iti departamento iti salun-at ti lokalidad wenno ti estado. 1-888-767-4687 Kontaken dagiti Sentro para iti Pannakakontrol ken Pannakatiped ti Sakit wenno Centers for Disease Control and Prevention (CDC): - Umawag iti 1-800-232-4636 (1-800-CDC-INFO) wenno - Bisitaen ti website ti CDC iti Vaccine Information Statement (Interim) MMR Vaccine Offi ce Use Only 4/20/2012 42 U.S.C. § 300aa-26 Ilokano


ECONOMIC SERVICES ADMINISTRATION (ADMINISTRASION DAGITI SERBISIO TI EKONOMIA) COMMUNITY SERVICES DIVISION (DIBISION DAGITI SERSBISIO ITI KOMUNIDAD) DSHS Claim of Stolen EBT Benefits (Panagtunton ti DSHS kadagiti Natakaw a Benepisio iti EBT) Krimen ti panagtakaw ti benepisio. Allukoyendakayo a mangireport kadaytoy iti lokal a departamento ti pulis. Saan a kasapulan ti report iti pulis para iti daytoy a panagtunton. Dagiti panagtunton iti panagtakaw kadagiti benepisio ket nasken a maireport iti DSHS iti uneg ti 30 nga aldaw ti pannakaduktal iti pannakapukaw. Tapno makaidatag ti panagtunton: Tawagan ti Sentro ti Pakakontakanmi iti Serbisio iti Kostumer, libre iti 877-501-2233; Bisitaen ti bukodmo a lokal a Community Services Office (Opisinam kadagiti Serbisio iti Komunidad) bayat dagiti normal nga oras ti negosio; wenno Kumpletuen, pirmaan, ken isubli daytoy a porma sakbay ti: Ikoreo iti PO Box 11699, Tacoma WA 98411; I-fax iti 888-338-7410; wenno usaren ti drop box iti lokal nga Opisinam kadagiti Serbisio iti Komunidad kalpasan ti oras ti trabaho. Siak ni Sangkabalayan) a mangirep-report a natakaw dagiti benepisiok manipud iti account ko ti Electronic Benefits Transfer (Elektroniko a Panagiyakar kadagiti Benepisio, EBT) babaen ti panagala, panagtulad, phishing wenno kapadana a panagusar iti panagkusit. Ti panangala ti kard, panagtulad, ken dagiti dadduma pay a kapada ti panagkusit ket ti panagtakaw ti datos iti kard ken dagiti numero a PIN, a mangipalubos kadagiti agtatakaw a mangtakaw kadagiti pondo manipud kadagiti account, manggatang, ken mangilako ti impormasion iti kard. (maidawat nga isurat ti nagan ken apilyido ti Mangidadaulo ti Numero ti ID ti Kliente a Mangidadaulo ti Sangkabalayan: Petsa ti Pannakaiyanak ti Mangidadaulo ti Sangkabalayan: Dagiti Programa: Kuarta Taraon Petsa a naduktalak a natakaw dagiti benepisiok: Maidawat nga ipaay amin nga impormasion nga adda kenka maipapan kadagiti naala, natulad, wenno nausar iti panagkusit. Petsa ti Transaksion Nagan ti Negosio a Nakapasamakan ti Panagusar iti Panagkusit Adres Gatad Kita ti Benepisio (Kuarta / Taraon) Kanayon kadi nga adda kenka ti kardmo iti EBT? Wen Saan Agus-usar ka kadi ti maikatlo a partido a website ti EBT wenno app malaksid iti ebtEDGE? Wen Saan Panangiwaragawag ken Pirma Sertipikarak, iti sidong ti dusa ti perjury, a ti impormasion a naiwaragawag ken naipaay iti daytoy a Panagtunton kadagiti Natakaw a Benepisio iti EBT ket kusto ken nakanatad iti kasayaatan ti amin a kabaelak. Saanak a nakaala ti benepisio iti aniaman a wagas manipud kadagiti pondo a natakaw iti account ko. Maawatak a dagiti saan nga umno a keddeng iti daytoy a panagtunton ket mabalin nga aglaon ti panagkusit ken agbalin a gapu ti pannakadiskualipikar iti programa, multa, pannakaibalud, wenno kumbinasion dagitoy a dusa. Pirma ti Mangidadaulo iti Sangkabalayan Petsa Adda ti karbengam nga agkiddaw ti Administratibo a Panagbista no saan ka nga umanamong kadagiti aksion ti ahensia kadagiti benepisiom. Mangipapaay ti naparbeng a gundaway daytoy nga institusion. DSHS CLAIM OF STOLEN EBT BENEFITS DSHS 27-221 IL (06/2023) Ilocano


Ti Danaw Ti Paoay i diay ili ti Paoay, dagiti umili ket nasisingpet, naaayat, manangtulong ken adda panagbutengda iti Dios. Narang-ay ken natalged ti panagbiagda. Napipintas ken dadakkel dagiti kabiti a balbalayda. Napipintas dagiti badbadoda, nangingina dagiti al-alikamen ken al- alahasda. Iti panaglabas ti panawen, nagbalbaliw dagitoy a tapno maartapanda dagiti kaarrubada. Nalipatandan ti Dios a Namarsua. Ngem naisalsalumina dagiti agasawa a Gorio ken Petra. Nagserbi ken dinaydayawda pay laeng ti Dios. tattao. Naggi-innapalda. Nagtrabahoda Maysa arabii, nagdarepdep ni Gorio. Matinepto ti layus ti lugarda no di agbalbaliw dagiti tattao. Inbagada kadagiti tattao daytoy ngem awan ti namati. Kinatkatawaanda laeng ida. Maysa a bigat, nakangngeg dagiti agasawa iti maysa timek, "Panawanyo daytoy a lugar intono rabii. Intono mangngegyo ti napigsa a gurruod ket saankayo a tumaltalliaw tapno dikayo mairamraman a madusa." Idi sumipngeten, nagdardaras pimmanaw dagiti agasawa ket kimmamangda idiay bantay. Intugotda ti sumagmamano a ramramitda. Kalpasanna, nangngeda ti nakapigpigsa a gurruod ket pagammuan ta naggungon tidaga. Pimsuak ti nakapigpigsa a danum manipud iti uneg ti daga. Nagikkis ken nagsasangit dagiti tattao. Napataliaw ni Petra ket binuyana ti lumlumned a lugarda. 21
Pinadasna ti agsubli ngem ingawid ti asawana. Nabayag a nagginginnuyudanda. Gaputta timmalliaw ni Petra ket saanna tinungpal ti bilin, nagbalin da Gorio ken Petra a dua a dadakkel a bato. Iti agdama, makita ti dua a bantay idiay Bantay Pogoro. Daytoy a lugar ket nagdinamagen a Baranggay iti panagginginnuyodan dagiti Nangguyudan gapu agasawa. Kalpasan ti adu a tawen, adda limtaw a dakkel Kalpasan ti adu a tawen, adda limtaw a dakkel a danaw ditoy a lugar. Ditoy a nalmes dagiti tattao. a danaw ditoy a lugar. Ditoy a nalmes dagiti tattao. Inawaganda daytoy ti Danaw ti Paoay wenno Paoay Lake. Inawaganda daytoy ti Danaw ti Paoay wenno Paoay Lake. Agingga kadagitoy nga al-aldaw, Agingga kadagitoy nga al-aldaw, adu pay laeng dagiti mamati a no adu pay laeng dagiti mamati a no adda mangbatok iti daytoy adda mangbatok iti daytoy a danaw, makitana pay a danaw, makitana pay laeng ti limned nga ili. Kuna laeng ti limned nga ili. Kuna pay dagiti mangngalap pay dagiti mangngalap a makakalkalapda pay a makakalkalapda pay laeng kadagiti lamlames laeng kadagiti lamlames a naka-aritos a kas koma a naka-aritos a kas koma kadagiti karpa ken tilapia. kadagiti karpa ken tilapia. Mamatida a naggapu dagitoy Mamatida a naggapu dagitoy nga al-alahas kadagidi nalmes a tattao. nga al-alahas kadagidi nalmes a tattao. 23


Departamento iti Edukasion ti Estado ti Hawaii Pagalagadan ti Kinasalun-at Ipakat ti Polisia 103-1 ti Junta ti Edukasion ti Estado ti Hawaii ken ti Akta ti 2010 a Nasalun-at, Awanan-panagbisin nga Ubbing ti Departamento ti Agrikultura ti Estado ti Hawaii Komite ti Kinasalun-at (WC) WC1: Addaan ti eskuelaan iti nadutokan a koordineytor ti kinasalun-at. WC2: Addaan ti eskuelaan ti maysa a komite ti kinasalun-at a pakairamanan dagiti miembro ti komunidad ti eskuelaan1 ken/wenno ti sapasap a publiko (kas kadagiti mangibagi kadagiti organisasion ti komunidad, publiko nga ahensia, wenno lokal a nabutosan nga opisial). WC3: Agmiting ti komite ti kinasalun-at ti eskuelaan ti kabassitan a tallo a beses kada tawen ti panagadal. WC4: Usaren ti komite ti kinasalun-at ti Index ti Kinasalun-at ti Eskuelaan wenno dadduma a pagalaan dagiti datos (kas ti datos ti Youth Risk Behavior Survey) tapno maammoan dagiti kangrunaan a paset ken tapno tinawen nga masurot dagiti panagdur-as kadagitoy a paset. WC5: Mairaman dagiti kangrunaan a paset para ti kinasalun-at iti Academic ken/wenno Financial a Plano ti eskuelan. WC6: Mapakaammuan ti komunidad ti eskuelaan1 maipanggep ti polisia ti kinasalun-at ken maipaayan ti impormasion ti pagkontakan para ti koordineytor ti kinasalun-at nu tunggal rugi ti tawen ti panagadal. WC7: Awisen ti eskuelaan ti pamilia dagiti estudiante tapno tulungan ti kinsalun-at ayan iti eskuelaan ken ayan iti pagtaengan babaen ti nadumaduma a kultural ken linguistik a maikanatad a format (kas online, flier, dagiti panagidatag). WC8: Tinawen nga kumpletoen ti prinsipal wenno ti koordineytor ti kinasalun-at ti eskuelaan ti Survey ti Kinatalged ken Kinasalun-at tinawen. Pagalagadan ti Nutrision (NG) NG1: Madanon amin a maikubrar a makan ken mirienda dagiti istandard ti nutrision ti USDA. NG2: Danunen amin dagiti taraon a nailako wenno naipaay (kas kadagiti lako nga a la carte, pangpundar ti pundo, paglakuan dagiti estudiante, vending a makina, ken paala) ayan iti kampus ti eskuelaan2 kabayatan ti aldaw ti panagbasa3 ti kasapulan ti padron ti makan ti USDA wenno dagiti istandard ti Ismarte a Mirienda. NG3: Danunen amin dagiti mainum nalako wenno naipaay (kas dagiti lako nga a la carte, pangpundar ti pundo, paglakuan dagiti estudiante, vending a makina, ken paala) ayan iti kampus ti eskuelaan2 dagiti sumaganad a kriteria kabayatan ti aldaw ti panagbasa3: Awan caffeine, awan artipisial a kolor, ken awan artipisial a raman • Kaaduan nga 8 oz. a paset, malaksid ti danum, nga awanan iti limit iti kaadu iti porsion o Danum- Puro (adda wenno awan carbonasion) o Gatas - Awanan-raman 1% wenno awanan taba; awanan naraman a taba; alternatibo a gatas kas pinalubosan ti National School Lunch/Breakfast Program; nga addaan ≤ 22 gramo ti asukar kada 8 oz. a paset o 100% nga tubbong ti Prutas wenno tubbog ti nateng nga awan nainayon a pagpasam-it o 100% nga tubbog ti Prutas wenno tubbog ti nateng a nanayunan ti danum ken awan nainayon a pagpasam-it NG4: Dagiti aktibidad a pangpundar ti pundo a mangisayangkat ti pisikal nga aktibidad, di-makan nga banbanag, wenno nasalun-at a taraon basar kadagiti istandard ti Smart Snacks ket maiyawis. NG5: Dagiti makan ken mirienda ket iramanna dagiti nasadiwa ken lokal a napadakkel a prutas ken nateng no mabalin. NG6: Mapalubosan dagiti estudiante a maaddaan ti kabassitan a 20 minutos tapno kanen ti pangngaldawda kalpasan a maiserbi. NG7: Addaan ti waya dagiti estudiante ti libre a mainum a danum kabayatan ti oras ti pannangan ken kabayatan ti aldaw ti panagbasa ayan iti adu a lokasion ayan iti kampus. NG8: Saan a mausar ti taraon kas gungguna wenno dusa para kadagiti estudiante. 1 Ti komunidad ti eskuelaan ket pakairamanan dagiti administrador, mannursuro ti PE ken dadduma a mannursuro, propesional ti salun-at, staff ti cafeteria, ken dagiti estudiante ken dagiti palimiada. 2 Ti campus ti eskuelaan ket isu iti amin a paset ti kukua nga sakupen ti eskuelaan a mabalin maserrek dagiti estudiante kabayatan ti aldaw ti panagbasa. 3 Ti aldaw ti panagbasa ket isu iti panawen manipud tengnga ti rabii agingga 30 minutos kalpasan ti pungto ti aldaw ti panagbasa wenno ti programa iti USDA a kalpasan ti eskuela a mirienda, no makipaspaset. Revised 04/16/19
Revised 04/16/19
Edukasion ti Salun-at ken Promosion ti Nutrision (HE) HE1: Iraman ti instruksional a linaon dagiti klase ti edukasion ti salun-at ti maysa a turong dagiti pannakaammo ken kabaelan a mangsuporta ti nasalun-at a pannangan ken naiyataday kadagiti Istandard ti Hawaii DOE para ti edukasion ti salun-at. HE2: Maipaay ti edukasion ti salun-at kadagiti estudiante iti grado ti elementaria kabassitan a 45 minutos kada lawas ken grado ti sekundaria kabassitan a 200 minutos kada lawas kas marukod babaen ti oras a nabusbos iti maysa a kurso, maitipon iti adu a paset ti kontent, wenno babaen dagiti interdisiplinari a yunit. HE3: Iraman ti edukasion ti nutrision dagiti kultural a nasisita nga aktibidad a 'basar-ti-aina ken personal, kas ti panangisagana ti taraon, panangpadas ti raman, panagbisita ti talon ken hardin ti eskuelaan. HE4: Masapul a danunen amin a nakabase iti eskuelaan a panaglako ti taraon ken mainom dagiti Pagalagadan ti Nutrision. Iraman daytoy, ngem saan a limitao kadagiti, publikasion ti eskuelaan, ti aglawlaw dagiti vending machine, poster, banner, telebision iti uneg ti eskuelaan, ken iskorbord. Pisikal nga Edukasion (PE) PE1: Naiyataday ti instruksional a linaon dagiti klase ti pisikal nga edukasion kadagiti Istandard ti Hawaii DOE para ti pisikal nga edukasion. PE2: Maipaay kadagiti estudiante ti pisikal nga edukasion kadagiti grado ti elementaria kabassitan a 45 minutos kada lawas ken kadagiti grado ti sekundaria kabassitan a 200 minutos kada lawas. PE3: Kabassitan a 50% ti oras ti klase ti pisikal nga edukasion ket maipaay kadagiti gagangay wenno naregta a pisikal nga aktibidad. PE4: Dagiti klase iti pisikal nga edukasion ket maisuro babaen dagiti sertipikado iti Estado nga mannuro iti pisikal nga edukasion. PE5: Dagiti klase ti pisikal nga edukasion ket addaan ratio iti estudiante/mannursuro a kapada dagiti dadduma a klase. PE6: Iraman ti pisikal nga edukasion iti grado 5, 7, ken 9 ti maysa a mainaig ti salun-at a fitness asesment (kas FitnessGram). Pisikal nga Aktibidad (PA) PA1: Maipaayan dagiti estudiante iti kababaan nga 20 nga minutos iti recess tunggal aldaw nga kairamanan dagiti oportunidad nga sumali iti gagangay wenno naregta nga pisikal nga aktibidad. PA2: Dagiti estudyante ket maipaayan kadagiti inana para kadagiti pisikal nga aktibidad ayan iti kababaan nga tunggal 60 minutos. PA3: Ti eskwelaan ket madi na usaren wenno iparit iti pisikal nga aktibidad (kas iti recess wenno PE) kas maysa nga negatibo nga dusa. PA4: Ti eskwelaan ket suportaan na iti aktibo nga transportasion babaen iti panagawis kadagiti estudyante ken staff nga magna ken/wenno ag-bike paapan iti eskwelaan nu daytoy ket ligtas nga aramiden. PA5: Ipaay ti eskuelaan ti pagtakderan ti bisikleta para kadagiti estudiante ken staff. PA6: Dagiti staff ti eskuelaan, dagiti estudiante, pamilia ken miembro ti komunidad ket makasrek kadagiti paraangan ti eskuela ken pasilidad tapno agbalin nga aktibo a pisikal kabayatan ti di-instruksional nga oras (kas kasanguanan ken kalpasan ti eskuela, kadagiti pungto ti lawas, ken bakasion). Propesional nga Development (PD) PD1: Umawat ti staff ti eskuelaan ti tinawen nga profesional development maipapan iti pagalagadan ti kinasalun- at. PD2: Maawis ti staff ti eskuelaa nga agbalin a pagwadan para ti kinasalun-at (kas nasalun-at a pannangan, pisikal nga aktibidad, madi agususar tabako, ken panangimaton ti stress). Dagiti Pagalaan Departamento ti Edukasion Dagiti Pagalagadn ti Salun-at Online - Sangay dagiti Serbisio ti Taraon ti Eskuela - 733-8400 Programa ti Salun-at ken Pisikal nga Edukasion - 305-9712 Departamento ti Salun-at Programa ti Salun-at ti Eskuela - 586-4609 Revised 04/16/19