2010 Adtoy dagiti amin a rumbeng a maammuam iti panagbutosmo... Maysa a Tarabay iti Panagbutos iti Hawaii Eleksion Primaria Sabado, Setiembre 18, 2010 Eleksion Heneral Martes, Nobiembre 2, 2010 Mabalin a nagbaliw ti lugar a pagbutosam - kitaem dita Amarilio a Kardmo a kas Botante (Yellow Voter Card) wenno kapatangmo ti opisial a mangimatmaton iti eleksion iti lugaryo.
Dagiti Linaonna Panagparehistro ti Botante Panagbutos Dagiti Adda iti Ruar ti Estado Wenno ... 2 Absentee Voting ... 3 Eleksion Primaria ... 4 Eleksion Heneral ... 4 Kasano a Markaam ti Balotam? . . . 5 Dagiti Nasken a Maammuam iti Aldaw ti Eleksion ... 6 Iti Pagbutosan ... 6 Panagbutos a Probisional ... 6 Dagiti Reklamo Adda Saludsodmo? ... 6 Umawag iti 211 ... 7 Dagiti Mabalinmo a Pagdamagan . .7 Botante nga Agkasapulan iti Nayon a Pannarabay ... 7 This brochure is available in Japanese, Ilocano, and Chinese. For translated materials, please call the Office of Elections at (808) 453-VOTE (8683) or 1-800-442-VOTE (8683) on the neighbor islands. Mabasa met daytoy a papeleta wenno brochure iti pagsasao a Hapones, Ilokano ken Intsik. Tapno makaalakayo kadagiti material a naipatarus kadagitoy a pagsasao, umawagkayo laeng iti Office of Elections iti (808) 453-VOTE (8683) wenno 1-800-442-VOTE (8683) no agnaedkayo iti kadarapat (wenno kaarruba) nga isla. (808) 453-VOTE (8683) (Office of Elections ) 1-800-442-VOTE (8683) 2 Panagparehistro ti Botante NALAKA TI PANAGPAREHISTRO TAPNO MAKABUTOSKA. Masapul nga addaanka kadagitoy a kualipikasion tapno makabutoska: Makipagili Wenno Sitisenka iti Estados Unidos Agnaed wenno Residenteka iti Estado ti Hawaii Di nakurkurang ngem 16 ti tawenmo tapno makapagparehistroka (agtawenka iti 18 tapno makabutoska) Baliwam ti agparehistro no binaliwamon ti naganmo wenno ti adresmo sipud iti naudi nga eleksion! Mabalinmo met ti agparehistro a personal iti ania man kadagiti opisina a nailista iti panid 7, wenno - nalaklaka pay - babaen ti panangpil-apmo iti Wikiwiki Voter Registration Affidavit ken panangibusonmo iti daytoy. DAGITI MAUDI NGA ALDAw A PANAGPALISTA TI BOTANTE: Eleksion Primaria: Huebes, Agosto 19, 2010 Eleksion Heneral: Lunes, Oktubre 4, 2010 MAALA DAGITI wIKIwIKI VOTER REGISTRATION AFFIDAVITS ITI: Amin nga Opisina Postal ti U.S. Opisial a Hawaiian Telcom Yellow Pages Ad Ventures Hawaii Hawaiian Telephone Book Website ti Office of Elections: Tax Booklet ti Estado ti Hawaii Opisina ti City/County Clerk Amin a Biblioteka a Pangpubliko Dandani amin nga ahensia ti estado MASAPUL A MANGIPAKITA ITI PAMMANEKNEK ITI KINAASINONA DAGITI DAMONA TI AGBUTOS NGA AGPAREHISTRO BABAEN TI KOREO: Maysa a kopia ti agdama, balido nga ID nga adda retratona (photo ID), wenno Maysa a kopia ti agdama a utility bill, bank statement, tseke manipud iti gobierno, paycheck, wenno dokumento manipud iti gobierno a pakakitaan iti nagan ken adresmo. KARD A MANGPAKAAMMO ITI BOTANTE (VOTER NOTIFICATION CARDS) Maipatulod babaen ti koreo kadagiti amin a botante iti dayta a tawen ti eleksion Maipatulod iti botante tapno maipakaammo kenkuana no ania nga eleksion ti mabalinna a pagbutosan ken no sadino ti lugar a pagbutosanna
Ammom kadi? Dimo kasapulan ti ania man a rason wenno panangikalintegan tapno makabutoska babaen ti koreo wenno tapno mapalubosanka nga agbutos uray awanka iti lugar a naisangrat a pagbutosam. Panagbutos Dagiti Adda iti Ruar ti Estado Wenno Absentee Voting Maysa kadagiti kanam-ayan a panagbutos ti makuna nga absentee ballot - babaen ti koreo wenno personal a panagbutos. PERSONAL A PANAGBUTOS NGA ABSENTEE Tapno makapagbutoska nga "absentee," masapul a rehistradoka a botante. Masapul nga agbutoska iti intuding ti City/County Clerk a pagbutosam nga isu met laeng ti nakairehistruam a pagbutosam. PANAGBUTOS DAGITI ADDA ITI RUAR TI ESTADO BABAEN TI KOREO Adda dua a pagpiliam iti panagbutosmo babaen ti koreo: Panagbutos Dagiti Adda iti Ruar ti Estado wenno Absentee Voting: Ipatulodmo ti butosmo babaen ti koreo itoy masungad nga eleksion primaria ken/wenno heneral. Dagiti petsa a panagbutos: Primari Setiembre 3-16, 2010 Heneral Oktubre 10-30, 2010 DAGITI UNIPORMADO KEN SITISEN NGA ADDA ITI RUAR TI PAGILIAN Permanente a Di Makabutos iti Bukodna a Lugar wenno Permanent Absentee: Maminsan laeng nga agaplikarka ket dagiti balota wenno pagbutosam, maipatulod kenka babaen ti koreo para itoy nga eleksion ken kadagiti amin a masungad nga eleksion. Nupay kasta, masapul nga awan liwatmo nga agbutos KEN pabpabaruem a kanayon dagiti impormasion maipanggep kenka a kas botante. Ti panggep ti Uniformed and Overseas Citizens Absentee Voting Act (UOCAVA) ket isu ti panangpalubosna a: Panagbutos babaen ti absentee ballot dagiti unipormado wenno agpapaay iti "uniformed services" ken dagiti sitisen nga adda iti ruar ti pagilian iti eleksion primaria, heneral, ken espesial para kadagiti pagtakeman a Pederal. Masapul a mangipatulodka iti surat wenno mangidatagka iti aplikasion kas absentee a botante iti Klerk ti Siudad/County (City/County Clerk) iti lugar a nakailistaam a pagbutosan. Masapul nga ilanadmo ti kompleto nga adres a pakaipatulodan dagiti balotam. Maawat dagiti Aplikasion ti Absentee a Botante manipud iti Hulio 20, 2010 agingga iti: Panagaramat dagitoy a tattao iti Federal Write-in Absentee Ballot (FWAB) iti Eleksion Heneral kadagiti pagtakeman a Pederal. Para kadagiti nayon a saludsod maipanggep iti wagas ti panagparehistro ken absentee a panagbutos dagiti Unipormado ken Sitisen nga adda iti ballasiw-taaw mabalinda a kauman ti: Primaria Sabado, Setiembre 11, 2010 Federal Voting Assistance Program (FVAP) Telepono: 1-800-438-VOTE (8683) Heneral Martes, Oktubre 26, 2010 Email: Vote@fvap.gov Website: Download ti aplikasion iti panagbutos nga absentee iti wenno umawag iti 211. 3
4 Eleksion Primaria SETIEMBRE 18, 2010 AGPALISTAKA TAPNO MAKABUTOSKA AGINGGA ITI HUEBES, AGOSTO 19, 2010 Maysa a proseso ti nominasion ti Eleksion Primaria a pakapilian dagiti kandidato a mangibagi kadagiti partido politikal iti Eleksion Heneral. Sika, ti botante, ti mangpili kadagiti kandidato ti pilim a partido politikal. Agtalinaed a sekreto ti ania man a pilim a partido ken ken kandidato. Iti Eleksion Primaria, masapul a maysa laeng a partido ti piliem iti seksion a napauluan iti Select a party a masarakan iti balota, kalpasanna, butosam ti pilim a partido. No dika mangpili iti partido sa ad-adu ngem maysa a partido ti pagpiliam iti ibutosmo a kandidato iti daytoy a seksion, di mairaman a mabilang ti butosmo. Ibutosmo laeng dagiti kandidato iti pinilim a partido. Saanto a mairaman a mabilang dagiti butosmo para kadagiti kandidato iti sabali a partido. Ti balota ti pinilim a partido ket mabalin nga adda iti akinlikud a paset ti kard ti balota isu a kitaem a nasayaat ti sango ken likud ti kard sakbay nga agbutoska. Eleksion Heneral NOBIEMBRE 2, 2010 AGPALISTAKA TAPNO MAKABUTOSKA AGINGGA ITI LUNES, OKTUBRE 4, 201 Aglalaban dagiti kandidato a nainominar iti Eleksion Primaria iti Eleksion Heneral. Mailanad met iti balota dagiti pagtakeman iti Pederal ken iti Estado a mapaglalabanan. Mailista ti nagan dagiti kandidato kas panagsasarunoda segun iti alpabeto ken mailanad met dagiti nakaikappenganda a partido no partisanoda wenno mailanad met no saanda a partisano wenno awan partidoda. Mailista met iti sabali a balota ti nagan dagiti kandidato para kadagiti pagtakeman iti county, para iti Hunta ti Edukasion (Board of Education) ken ti posision ti trustee para iti Opisina ti Hawaiian Affairs. Gapu ta ti Eleksion Heneral ket paglalabanan dagiti kandidato, mabalin dagiti botante ti mangibutos iti kandidato a pilida uray partisano (adda partidona) wenno saan a partisano (awan partidona) dagitoy. Agannad iti panangammo iti bilang dagiti kandidato a karbengam nga ibutos para iti tunggal pagtakeman. Agbalin nga awan kaes-eskanna ti butosmo no mangibutoska iti ad-adu a kandidato ngem iti maipalubos para iti kada pagtakeman. Kitaem a nalaing ti SANGO KEN LIKUD ti balotam sakbay nga agbutoska! Ti pilim a balota ti partido ket mabalin nga adda iti akinlikud a paset ti kard ti balota.
Kasano a Markaam ti Balotam BALOTA PARA KADAGITI ESPESISIAL A SAAN A PARTISANO A PAGTAKEMAN Masarakamto ti listaan dagiti kandidato para iti Hunta ti Edukasion (Board of Edu- cation) ken dadduma pay a saan a parti- sano a pagtakeman iti county. Mabalinmo a butosan dagitoy a kandidato malaksid iti pilim a partido. PRIMARIA A BALOTA LIKUD Ti tunggal partido politikal, agraman dagiti saan a partisano a kandidato, ket malasin babaen ti bukodda a balota. Masapul a mangpilika iti partido iti seksion a napauluan iti Select a party a masarakan iti balota. No dika mangpili iti partido sa ad-adu ngem maysa a partido ti pagpiliam iti ibutosmo a kandidato iti daytoy a seksion, dinto mairaman a mabi- lang ti butosmo. Ibutosmo laeng dagiti kandidato iti pinilim a partido. HUSTO A PANANGMARKA: SANGO Nasken unay a kompletuem a pangisiten ti nairanta a markaam sakbay ti nagan ti butosam. Mabalin a saan a mairaman a mabilang ti balotam no dimo mamarkaan a nasayaat. 5
6 Dagiti Nasken a Maammuam iti Aldaw ti Eleksion LUGAR A PAGBUTOSAN KEN ORAS Silulukat dagiti pagbutosan manipud iti 7:00 iti bigat-6:00 iti malem Tapno maliklikam ti atiddog a pila iti pagbutosan, agbutoska kadagiti oras a kabassit ti bilang dagiti mapan agbutos: Iti Pagbutosan Agtaruska kadagitoy nga estasion kas panagsasaganadda; adda tumulong kenka nga opisial ti presinto: Estasion a pagimpormaran ken
Iti bigat iti nagbaetan ti 9:30 iti bigat-11:00 iti bigat Iti malem iti nagbaetan ti 1:00 iti malem-4:00 iti malem pakaidemonstraran ti balota wenno Information and Ballot Demonstration Station a pakasiguraduam a nairaman ti naganmo iti Listaan Dagiti Rehistrado a Botante ken pangpatalgedam nga addaka iti umno a lugar a pagbutosam. IPAPAN PANAGBUTOS ITI ORAS TI TRABAHO Mabalin a maikkanka iti libre a dua nga oras manipud iti trabaho tapno makabutoska. Ikalikagummi ti pannakisaom iti pagtartrabahuam tapno mapalubosanka a mapan agbutos sakbay wenno kalpasan ti trabahom no mabalin. Ammuem No Sadino a Lugar ti Pagbutosam! Adu dagiti lugar a pagbutosan a nagbaliw para kadagitoy masungad nga eleksion. Tapno saankanto a marigatan inton aldaw ti eleksion, kitaem dita Amarilio a Kardmo a kas Botante wenno kapatangmo ti opisial a mangimatmaton iti eleksion iti lugaryo tapno maammuam no sadino ti lugar a pagbutosam. Estasion a 'yan ti libro ti pagbutosan wenno Poll Book Station a pangpatalgedan iti impormasion nga adda iti Poll Book (nga addaan iti balido nga ID nga adda retratona wenno photo ID) ken pangpirmaam iti Poll Book. Lugar a Pakaitedan ti Balota (Ballot Issuing Station) pangalaan iti balota a papel ken sekreto a pangidulinan iti balota (ballot secrecy sleeve) manipud iti maysa nga opisial ti presinto WENNO iti access code (daytay sekreto a nagsasaganad a letra, numero wenno marka) nga usarem iti panagbutosmo iti Direct Recording Electronic a wagas ti panagbutos. Lugar a Pangitinnagan iti Balota (Ballot Box Station) panagbutos babaen ti panangusar iti papel a balota babaen ti panangideposito wenno panangyusokmo itoy iti pagbilang a makina (precinct counter machine). Probisional a Panagbutos No di masarakan dagiti opisial a mangimatmaton iti eleksion ti nagan ti botante iti opisial a listaan dagiti rehistrado a botante, mabalin nga agbutos ti botante babaen ti probisional a balota no la ketdi adda iti husto a lugar a pagbutosan. Mairaman laeng a mabilang ti probisional a balota (kalpasan a maamiris dagiti adda a rekord) no ibaga ti klerk iti county a ti nasao a tao ket umno ti pannakairehistrona tapno makabutos. Mabalin dagiti tattao nga agbutos a probisional ti umawag iti 211 kalpasan ti eleksion tapno ammuenda no nairaman a nabilang ti balotada, ket no saan, ammuenda no apay a di naibilang. Dagiti Reklamo Mabalin ti asino man a tao ti mangidatag iti reklamo no mamati nga adda nalabsing a probision ti Paulo III (Title III) ti Help America Vote Act, agraman dagiti panaglabsing, a naaramid, madama a maar-aramid, wenno dandani maaramid. Masapul a maidatag dagiti reklamo a nakasurat, masapul a manotarioan, mapirmaan, ken masapataan ti mangidatag a nagreklamo. No awan ti pinal a pannakarisut ti reklamo iti uneg ti 90 nga aldaw, maresolbar ti reklamo babaen ti sabali a wagas ti panangrisut iti riri. Dagiti botante a mamati a mamati a nalabsing dagiti karbenganda, masapul a makiumanda a dagus iti Office of Elections.
Umawag iti no kayatmo ti agpatulong wenno no kayatmo ti tumulong Adda Saludsodmo? Umawag iti 211 Umawag iti 211 para iti ad-adu pay nga impormasion maipanggep iti panagparehistro ti botante, panagboluntario nga agtrabaho kadagiti pagbutosan, ken dadduma pay a nasken a maammuan maipanggep iti eleksion. Maawagam ti 211 iti: Lunes-Biernes, 6:00 iti bigat-9:00 iti rabii Nakarikep iti ungto ti lawas ken kadagiti holidays Dagiti Mabalinmo a Pagdamagan STATE OFFICE OF ELECTIONS KEN COUNTY CLERKS PANGULO NGA OPISIAL ITI ELEKSION wENNO CHIEF ELECTION OFFICER State of Hawaii Office of Elections 802 Lehua Avenue Pearl City, Hawaii 96782 (808) 453-VOTE(8683) TTY: (808) 453-6150 Libre a Pagtawagan TTY: 1-800-345-5915 KLERK TI COUNTY TI HAwAII County ti Hawaii 25 Aupuni Street, Room 1502 Hilo, Hawaii 96720-4245 (808) 961-8277 TTY: (808) 961-8985 KLERK TI COUNTY TI KAUAI County ti Kauai Dibision Dagiti Eleksion 4386 Rice Street, Room 101 Lihue, Hawaii 96766-1819 (808) 241-4800 TTY: (808) 241-5116 KLERK TI SIUDAD TI HONOLULU Siudad ken County ti Honolulu Honolulu Hale 530 South King Street, Room 100 Honolulu, Hawaii 96813-3099 (808) 768-3800 TTY: (808) 768-3848 KLERK TI COUNTY TI MAUI County ti Maui 200 South High Street, Room 708 Wailuku, Hawaii 96793-2155 (808) 270-7749 TTY: (808) 270-7849 Botante nga Agkasapulan iti Nayon a Pannarabay Maaddaan amin a lugar a pagbutosan kadagiti makina a pagbutosan ken katulongan a ramit a mangsaranay kadagiti botante nga addaan iti an-annayen. Maibilang kadagiti katulongan a ramit dagiti pagpadakkel iti makita, giya iti panagpirma, ken kard a pakikinnaawatan para kadagiti tuleng wenno marigatan a makangngeg. Makipagkita iti opisial ti presinto iti lugar a pagbutosan tapno maipaayanka kadagitoy a katulongan a ramit wenno ania man a kasapulam a pannarabay. Maala daytoy nga impormasion iti sabali a format wenno langa babaen ti pannakiuman iti Opisina Dagiti Eleksion iti telepono 808-453-VOTE (8683), 808-453-6150 TTY. DAGITI KARBENGAN TI BOTANTE 1. Karbengam ti agbutos - mabalin nga agbutos iti ania man nga eleksion ti asino man nga umno ti pannakarehistrona a kas botante [HRS 11-11]. 2. Karbengam nga awan ti makaammo no asino ti imbutosmo - Mabalin ti botante ti mangilimed iti kinaasino ti binutosanna ken no ania ti suportaranna a partido politikal. Awan ti asino man a mabalin a mangkita wenno agkiddaw tapno kitaenna ti balota ti botante [HRS 11-137]. 3. Karbengam ti maaddaan iti espesial a pannakatarabay - Mabalin a maipaayan iti espesial a pannakatarabay ti botante nga adda an-annayenna (disabled) wenno di makabasa ken/wenno makasurat [HRS 11-139]. 4. Karbengam ti maipaayan iti libre nga oras wenno "time off" tapno makabutoska - Mabalin a mapalubosan ti botante a rummuar iti trabahona tapno laeng makabutos [HRS 11- 95]. 5. Karbengam a mangisubli iti nadadaelmo a balota - Mabalin nga isubli ti asino man a botante ti madadaelna a balota ken mabalinna ti mangala iti sabali a balota apaman a maisublina ti nadadael a balota. Sakbay nga isubli ti botante ti nadadael a balota, masapul a suroten ti botante dagiti pagannurotan tapno agtalinaed a sekreto ti imbutosna [HRS 11-140]. 6. Karbengam ti agbutos babaen ti absentee ballot - Mabalin nga agbutos babaen ti absentee ballot ti asino man a tao a rehistrado a kas botante [HRS 15-2]. 7. Karbengam ti mangkontestar - Iti aldaw ti eleksion, ti asino man a rehistrado a botante nga adda iti husto a lugar ti pagbubutosan ket mabalinna a kontestaren ti karbengan nga agbutos ti sabali a botante [HRS 11-25(b)]. Dagiti pagbatayan iti panangkontestar ket ti kinaaasino ti tao ken ti residensia wenno no sadino ti pagnanaedan daytoy. 8. Karbengam iti pannakakontestarmo - Mabalin nga apelaen ti asino man a makontestar a botante ti desision ti city/county clerk wenno opisial ti presinto iti maitutop a county Board of Registration (BOR) [HRS 11-26]. Asino man a tao a maapektaran ti desision ti BOR's ket mabalinna nga apelaen ti desision iti Hawaii State Supreme Court [HRS 11-51]. ti mangapela iti desision 7
G R O T I F O R P N O N I I A W A H F O E T A T S E G A T S O P . S U . S N O I T C E L E F O E C I F F O D I A P E U N E V A A U H E L 2 0 8 H U L U L O N O H 2 8 7 6 9 I H Y T I C L R A E P 5 0 2 O N T M R E P I Eleksion Primaria Sabado, Setiembre 18, 2010Eleksion Heneral Martes, Nobiembre 2, 2010


RUGIT Agbalin nga Inaldaw a Bannuar iti Nadalus a Danum! AMMUEM, AGTIGNAYKA, ken ireportmo dagiti MAAR-ARAMID a makadangran kadagiti waig, amin a pagayusan ti danum ken iti taaw. AMMUEM: No agtudo, mabalin a makapan dagiti rugit kadagiti pagayusan dagiti danum iti igid dagiti kalsada, kadagiti waig ken iti taaw. Dagiti rugit ti kanayon a kita ti polusion iti danum; iti kanito nga addan iti danum, mabalin a serraanna ti asang dagiti ikan, palidemenna ti danum, punnuenna ti tukot dagiti waig, baliwanna ti sukog ken pardas ti agus ti waig, lapdanna ti isasarut ti lawag ti init a kasapulan dagiti mula iti danum ken dadaelenna dagiti tangrib. AGTIGNAYKA: • Lapdam a mayagus ti daga ken ania man a banag a maipanaw manipud iti solarmo babaen ti panagitukitmo iti ania man a mulmula iti dagam wenno panangalep-epmo iti daytoy ken takkubam met iti tolda dagiti ania man a temporario a nakapempen. Agmulaka iti ruot wenno ania man a mangakkub iti daga iti lugar a mabalin a pagayusan ti danum iti solaryo. Agmula iti agaassideg a kayo, muymuyong, ken ania man a mangakkub iti daga iti asideg dagiti waig ken kanal tapno mapapigsa ti daga ket di agreggaay, mapaginad ti agus ti danum ken masagat ken mapalamiis ti danum. Yadayo dagiti nagtabasan wenno ania man a sobra iti konstruksion kadagiti bangketa, kalsada, ken kadagiti pagayusan dagiti danum iti igid ti kalsada. Takkubam iti tolda dagiti ania man a temporario a nakapempen. Sagadan wenno akupen dagiti naiwara a semento, tapok ti kongkreto wenno pitak a saan ketdi a pugsitan iti danum tapno maipan iti kalsada ken kadagiti pagayusan ti danum. Iturong ketdi ti agus ti danum kadagiti namulaan a daga wenno kadagiti napatibker a daga tapno malapdan ti panagreggaay. Iwayat dagiti addang a mangtiped iti panagreggaay (kas iti pannakapagtalinaed dagiti addan a mula) ken rugit (kas iti panagalad tapno ditoy a maurnong dagiti mayayus a rugit) agingga iti malpas ti amin a konstruksion iti ruar ken napatibkeren ti daga babaen ti pannakamula, pannakaalep-ep wenno pannakaparabaw daytoy kadagiti babassit a bato wenno bisil. • Bisitaen amin a pangkontrol iti pannakaiwarawara dagiti rugit kalpasan ti tunggal bagyo wenno napigsa a tudo, ket tarimaanen dagitoy no kasapulan. Ikkaten met dagiti rugit a naipanget kadagiti alad ken kadagiti sagatan dagiti pagayusan dagiti danum, no kasapulan. IREPORT DAGITI MAAR-ARAMID: City's Environmental Concern Line iti telepono 768-3300 wenno bisitaen ti Reperensia: Dagiti Narebisa nga Ordinansa ti Honolulu, nps/toolbox/ EPA Rehion 9 Programa iti Danum Rehion 5 RCRA, ILOKANO
9 TIPS ITI POLUSION ITI SANGAKAARRUBAAN 1. Taginayonen ti kinadalus - Pagrebbengam ti mamagtalinaed a nadalus iti bangketa ken pagayusan ti danum iti igid ti kalsada iti sango ti pagtaengam. 2. Dika agibelbelleng iti basura - Agusar iti stencil tapno markaam dagiti pagayusan ti danum iti igid ti kalsada babaen daytoy a mensahe, "Saan nga Agibelleng iti Basura, Salakniban ti Kadandanumantayo... Para iti Biag," ket di ipalubos a dagiti basura, rugitanda dagiti pagnaan dagiti danumtayo. 3. Aramiden ti umno - Agusar iti 'water-based' a pintura ken ibelleng iti husto a pagibellengan. KARRO 4. Agusar iti "oil change box" wenno pagipanan iti usado a langis - No suktam a bukbukodmo ti langis ti luganmo, annadam nga adda maibuyatmo iti kalsada ta mabalin a makastrek daytoy iti pagayusan ti danum. Agisagana kadagiti rigis wenno ania man a pangagsep iti mabalin a maibuyat. 5. Aginut iti usaren a danum ken sabon. - Dalusam ti karrom babaet ti timba, espongha ken pagpugsit iti ungto ti hose tapno makainut iti danum ken maikabassit ti kaadu dagiti rugit a makadanon iti taaw; no adu ti rugit a mapan iti danum, dadaelenna ti kalidad ti danum ken mabalin a dangranna dagiti nabiag iti danum. PARAANGAN WENNO YARD 6. Takkubam - Lapdan ti pannakairuar ti daga ken ania man a banag manipud iti solarmo babaen ti panagmulam iti nakatiwangwang a dagam wenno alep- epam daytoy ken takkubam met iti tolda dagiti ania man a temporario nga ipempempenmo iti solarmo. Agmula iti umno iti solarmo. 7. Basaen ti etiketa - Basaen ken suroten dagiti nakasurat kadagiti etiketa dagiti amin nga abuno ken pestisidio. Ti etiketa, isu ti linteg.. 8. Panangmantener iti Paraangan - Ukkonen dagiti bulong, nagputdan kadagiti ruot, ken nagarbasan kadagiti mula iti paraangan para iti umno a pannakaibelleng wenno iti pannakapagrupsa dagitoy. Ipakapet 'tay kunatayo a nainsiriban a panagsibug. Agusar kadagiti adda awangna a "paver" wenno baldosa a pangtakkub iti daga wenno ania man a pangtakkub nga agsepenna ti tudo a mapan iti daga, Ikabassit ti panagusar iti pangtakkub iti daga a saan nga agagsep iti danum. 9. Ikkaten - Ikkaten ken ibasura iti umno a pakaibasuraanna dagiti rugit dagiti taraken nga ayup sakbay a pumanawkayo iti ayanyo a lugar. Dagiti Paglintegan ken Ordinansa Inikkan ti Linteg Pederal Maipanggep iti Nadalus a Danum (Federal Clean Water Act) ti Environmental Protection Agency (EPA) iti bileg a mangyimplementar kadagiti addang a pangtiped iti pannakarugit dagiti kadandanuman. Dagiti lokal a pagannurotan ken ordinansa, tulonganda met ti EPA iti panangipatungpalna kadagiti akemna. Dagiti Narebisa nga Ordinansa ti Honolulu, Seksion 14-12-23(a) Pannakaimaton ti Kalidad ti Aglawlaw (Environmental Quality Control) - Panagsalungasing, ibagana, "Mailabsing iti paglintegan para iti asino man a tao ti agibelleng wenno makaigapu iti pannakaibelleng ti ania man a mangrugit iti ania man a pasilidad ti pagayusan ti danum a mangigapu iti parikut iti polusion kadagiti kadandanuman ti estado, wenno makaigapu iti pannakalabsing ti ania man a probision ti city NPDES permit wenno dagiti pagrukodan iti kalidad ti danum iti Estado ti Hawaii." Mailabsing iti paglintegan ti panagibelleng iti ania man a makapataud iti polusion kadagiti pagayusan ti danum. No aglabsingka, mabalin a mamultaka iti agingga iti $25,000 iti tunggal panaglabsing iti tunggal aldaw. IlLOKANO


E-SAK KA OU DECLARATION Naaramid daytoy a deklarasion iti Asia Regional Conference iti karbengan dagiti nainsigudan nga umili, Biodibersidad, ken pangbalbaliw ti klima, a naangay idi Nobiembre maika-5 inggana maika-8, iti tawen 2023 idiay Krabi, Thailand "Ti biag ken daga ket agpada. Datayo ket agpada iti daga. Nagapu tayo iti daga. Agsubli tayo iti daga. Saan tayo makita ti panagtagikua tayo iti daga, gaputa, ti agpayso, kukua datayo ti daga. Nu maawatan tayo daytoy, ammo tayo nu kasano ti agibingay ken agited. Ngem nu saan tayo a maawatan, maspul ilaban tayo ken alaen tayo ti daga ket santo tayo mabalin a tagikuaen." - =Joni Odochao, Panglakayen ti Karen Ti Asia ket maysa a rehion. a naaddaan nangato a biolohikal ken kultural a kinadumaduma. A nu sadinno a datayo, a kas nainsigudan wenno agtutubo, ket addaan napateg nga akem iti panagpreserba ken panangtarawidwid iti daga tayo, teritorio, danum ken rekurso. Nupay kasta, sangsanguen tayo met ti adu a karit ken pangta manipud iti panagbalbaliw ti klima, pannakapukan dagiti kabakiran, pannakadadael ti daga, pannakalabsing ti karbengan a kas tao, ken ti makunkuna a panagdur-as. Isu gapuna, nasken a suportaran, bigbigen, ken raemen dagiti gubierno dagiti pagalagadan, ar- aramiden, daga, teritorio, danum, ken dagiti gameng tayo. Iwanwan ti sirib dagiti kapuonan ken panglakayen tayo, a nangidepensa iti daga, teritorio, danum ken gameng tayo sipud pay idi un-unana; Makumikom a mangtungpal wenno kinalaing iti akem tayo kas mayordomo ti daga, teritorio, danum, nakaparsuaan, ken kultural a tawid tayo; Panagtignay babaen ti tarigagay nga agtultuloy a mangitandudo kadagiti kinapateg dagiti nainsigudan wenno katutubo nainsigudan a panagkaykaysa ti komunidad, panangaywan, ken panagbibinningay, kadagiti masakbayan a kaputotan ken ti nalawlawa a komunidad; Gapu iti buteng iti napartak a pannakapukaw ti biodibersidad, saan a malapdan a panagbara ti globo, ken nasaknap a polusion, nga amin dagitoy ket mangpababa iti kalidad ti biag tayo ken mamagpeggad kadagiti kultura tayo, a mangitunda iti nakakalkaldaang a masakbayan dagiti agdama ken masanguanan a kaputotan, ken ti planeta mismo ken biag ditoy a lubong; E-sak Ka Ou Declaration Ti E-sak Ka Ou ket maysa a termino nga inus-usar dagiti Nainsigudan nga umili ti Urak Lawoi a ti kaipapanan na ket ti lugar a damo a nagnaedan dagiti kapuonan da idiay Isla ti Lanta, Probinsia ti Krabi, Tailandia. Ti kayat na a sawen ket asang ti Manta ray.( 123-456-7890
Sipupuot a dagiti krisis ti biodibersidad, klima, ken polusion ket nairamut kadagiti saan a nainkalintegan a sosio-ekonomiko ken politikal nga estruktura ken relasion a manglabsing kadagiti karbengan ti tao ken nainsigudan nga umili, a rumbeng a sungsungbatan dagiti nangaramid ken ti addaan iti pagrebbengan; Panang-iparingaring a maikari tayo kadagiti kolektibo a karbengan tayo kas nailanad iti UN Declaration on the Rights of Indigenous Peoples (UNDRIP), a masapul a bigbigen ken raemen ti amin a gobierno dagiti legal ken polisia a tantan-awen. Saan a maipalubos dagiti gandat dagiti gobierno a mangpabassit kadagiti karbengan dagiti nainsigudan nga umili (wenno katutubo) babaen kadagiti generalisasion ken dadduma pay a terminolohia a mangballikug iti kinasiasinno ken legal a karbengan tayo; Ti panangpasingked a ti aktibo a pannakipaset dagiti nainsigudan nga umili (wenno katutubo) kadagiti amin a mainaig a proseso ti panagaramid iti patakaran ken panag-desision ket napateg para iti pannakagun-od ti sirmata ken panggep ti panagbiag nga a sangsangkamaysa ken pagimbagan dagiti tattao ken nakaparsuaan; Dakami, dagiti 47 a delegasyon para iti Asia Regional Conference on Indigenous Peoples' Rights, Biodiversity, ang Climate Change, a naisayangkat idi maika-5 inggana maika-8 ti Nobyembre tawen 2023 idiay Krabi, Thailand a mang- irepresentar kadagiti 32 nga nainsigudan nga umili kadagiti komunidad,kababaihan, kabataan ,dagiti tattao nga addaan depekto na ken dagiti organisasion ti panagdur-as manipud iti 11 a pagilian, inleppas da ti komperensia babaen ti panagipatalged kadagiti karbengan tayo ken ti awag para kadagiti salaknib tapno masalakniban dagitoy a karbengan, kas naibaga iti Declarasion ti UN maipapan iti Karbengan dagiti nainsigudan nga umili wenno katutubo (UNDRIP). Iyabante mi itan daytoy a Deklarasion ti komperensia kas maysa nga statement ti kolektibo a takder tayo kas nainsigudan nga umili nga agturong iti panagsapul kadagiti pagtitinnulongan a solusion kadagiti naganat(urgent a pakaseknan ken isyu a sangsanguen tayo ken ti intero a sangalubungan. Kinapateg ken Kinaganat dagi ti Sangalubongan a Panagkumit ken Intero a kagimongan a Panag-asidegan Ti kinaganat a mangtaming iti biodibersidad ken krisis ti klima ken nabatad unay ken marikna iti inaldaw kadagiti komunidad tayo, a mang-apektar iti kultura tayo, wagas ti panagbiag, ken nainsigudan a kaamuan iti amin nga ekosistema ken rehion ti lubong. Ti panagbalbaliw ti klima ken pannakapukaw ti biodibersidad ken banag ti biag wenno ipapatay para iti adu kadatayo; ti natauan a kalintegan tayo iti biag ken iti nadalus, nasalun-at, ken mataginayon nga aglawlaw, ket kasla taya. Daytoy a kinaganat ket nalawag pay unay a naibaga babaen dagiti proseso ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, a mairaman ti Kom bension iti Biolohikal a Panagduduma (CBD) ken ti Balangkas a konbension iti panagbalbaliw ti Klima (UNFCC). 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration
Daytoy a proseso ken mangaw-awag iti Transformative change, a mangitag-ay a ti negosio a kas iti gagangay ket saanen a pagpilian. Awagan da pay ti sibubukel a gobierno ken sibubukel a kagimongan a pamay-an, a naganat unay iti nasional ken sub-nasional a lebel. Bigbigaen ken siaawat mi nga umad-adu ti nabigbig ken mararaem dagiti kontribusion, kalintegan, pannakaammo, ken pateg mi kadagiti sangalubungan a proseso, ngem maseknan kami unay a saan maiparangarang daytoy kadagiti nailian a proseso, linteg ken balangkas ti patakaran. Iti adu a pagilian dagiti nailian a linteg ket maikontra kadagiti internasional a linteg ken pagalagadan, kas iti UNDRIP, ti Konbension iti pannakaikkat ti amin a kita ti Diskriminasion Maibusor kadagiti babbai(CEDAW). Sapasap a Rekomendasion No. 39, ti UNCBD Kunming- Montreal Global Biodiversity Framework (KMGBF), ken ti katulagan ti Paris maipapan iti panagbalbaliw ti klima. Ti Pannakipaset kadagiti Nailian nga Estratehia ken Plano ti Panagtignay ti Biodibersidad (NBSAP) ken Nailian a Naikeddeng a Kontribusion(NDCs) Tapno ma-operationalize ti whole-of-society nga addang, awagan mi ti gobierno a siguraduen ti naan-anay ken epektibo a pannakipaset dagiti Nainsigudan nga Umili wenno katutubo, agraman dagiti babbai a katutubo, agtutubo wenno kabataan ken tattao nga addaan iti depekto iti panagaramid iti decision maipapan iti biodibersidad ken panagbalbaliw ti klima. Nangnangruna a napateg daytoy iti pannakapataud wenno pannakarepaso ken pannakapabaro dagiti National Biodiversity Strategies and Action Plans (NBSAPs) tapno maitunos dagitoy iti Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (K MGBF) ken dagiti Nationally Determined Contributions (NDCs) babaen ti pannakaipasdek ti dedikado nga espasio para kadagiti nainsigudan nga umili wenno katutubo. Dagiti epektibo a mekanismo ti pannakipaset iti amin a tukad dagitoy a paroseso ket masapul a naganat a maipasdek iti nasional ken sub-nasional a tukad, wenno mapapigsa no sadinno nga agraraira daytoyen. Saan koma a maipamaysa laeng dagiti NBSAP ken NDC iti top-down a konserb asion. Mitigasion iti klima ken panag-adaptar nga addang nga awan ti Free, Prior, informed Consent(FPIC) a sigud a mang-epekto kadatayo ken manglabsing kadagiti karbengan tayo. Rumbeng a maibatay dagiti NBSAP ken NDC iti wagas a naibatay iti karbengan ti tao, agraman ti napigsa a puntiria tapno maisigurado dagiti kolektibo a karbengan tayo iti panagtagikua ken tapno masigurado ti Libre. 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration
Nasakbay ken Naipakaammo a Pammalubos(FPIC)para iti amin a biodibersidad ken klima nga aramid kadagiti daga tayo, teritorio, danum, ken dagiti rekurso. Masapul a bigbigen da ken awaten da dagiti kontribusion, pateg, aramid, ken panangmatmat tayo iti konserbasion, natalged a pannakausar ken pannakaisubli ti nakaparsuaan, ken panangpabassit ken panangadaptar iti klima. Ti kinapateg ti nainsigudan wenno katutubo a pannakaammo iti panagbabaliw ti Klima ken panagpreserba ti Biodibersidad Holistiko ti pannakaammo tayo ken makitana ti panagsisilpo ti lubong a pagbibiagan tayo. Daytoy ti nakaibatayan ti pagimbagan ken kultural a kinaandar ti komunidad tayo ken mangtaginayon iti nasayaat a relasion kadagiti 'di makita kas nayebkas kadagiti espiritualidad tayo, kasta met kadagiti nasalun-at nga ekosistema ken aglawlaw. Agtultuloy ti panagpataud, panangtaraken, ken panangyakar iti nagbaetan dagiti kaputotan ti pannakaammo tayo ken napateg unay para iti pagimbagan tayo ken pannakaisubli ti kinatimbeng ti ekolohia ken aglawlaw ken biag iti planeta a mismo. Ti pannakaammo tayo ket kolektibo nga iggem dagiti panglakayen, babbai, kabataan (wenno agtutubo)ken ubbing para iti sapasap a pagimbagan ti komunidad ken intersectional equity. Nupay kasta, bumasbassit ti pannakaammo tayo gapu kadagiti makinruar a banag kas iti pannakadadael dagiti sistema ti edukasion tayo ken ti pannakapababa ken pannakada dael ti kultura ken panangmatmat tayo iti lubong. A wagan mi dagiti duty-bearers ken ti komunidad ti sangalubungan a bigbigen da ti holistiko a kinato dagiti sistema ti pannakaammo mi ken ti kangrunaan nga akem da iti pananggun-od kadagiti target ken panggep ti UNCBD ken UNFCC, partikular kadagiti National Adaptation Plans (NAPs), NBSAPs and NDCs. Ikagumaantayo a mapabiag manen ti pannakaammo ken aramid tayo babaen ti dokumentasion ken pannakaiwaras dagiti nasayaat nga aramid, ken dagiti ebidensia a napataud manipud iti daytoy ket mangipalubos kadatayo a mangitandudo iti sistema ti pannakaammo tayo kadagiti nailian ken balangkas ti panagdur-as ti patakaran. Tapno maragpat tayo daytoy, masapul nga adda naan-anay ti pannakaited dagiti rekurso kadagiti nainsigudan nga umili wenno katutubo nga addaan iti direkta a pondo kadagiti organisasion ken komunidad tayo. 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration
Panangbigbig kadagiti Karbengan dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo iti Konserbasion Panggep ti Target 3 ti KMGBF a siguraduen nga inton tawen 2030, 'di kumurang a trenta porsiento (30%) kadagiti daga, teritorio, danum, ken lugar ti taaw ket epektibo a mapreserba ken maimanehar babaen kadagiti sistema dagiti nasalakniban a lugar ken dadduma pay a wagas, a mangbigbig kadagiti teritorio dagiti nainsigudan nga umili wenno katutubo. Nupay kasta, dagiti linteg ti Estado ken dagiti balbalay ti patakaran kadagiti nasalakniban a lugar,nu sadinno a ti konserbasion ket nangitultuloy kadagiti kolonial a tawid ken wagas ti panangsarikedked iti konserbasion, a saan a mangbigbig kadagiti nainsigudan nga umili wenno Katutubo nga aramid ti konserbasion wenno ti kolektibo a panagtagikua iti daga, teritorio, danum, ken rekurso. Daytoy a wagas ket ad- adda a manglabsing kadagiti karbengan tayo, mangikkat kadagiti komunidad tayo, mangpadakes wenno mangkriminal kadagiti manangidepensa iti karbengan dagiti Nainsigudan nga umili wenno Katutubo, mangpataud kadagiti panagsusupiat, ken mapaay a manggun-od kadagiti positibo a resulta ti biodibersidad. Awagan mi ti akem dagiti gobierno, NGO ti konserbasion, ken dagiti mainaig nga institusion a mangreporma kadagiti balangkas ti linteg ken patakaran ti konserbasion da, ken mangrebisar kadagiti estratehiko a plano da babaen ti panangbigbig da kadagiti teritorio dagiti nainsigudan nga umili wenno katutubo a kas maikatlo a dalan a naiduma kadagiti masalsalakniban a lugar ken dadduma pay nga epektibo a wagas ti konserbasion a naibatay iti lugar (OECMs) iti panangragpat iti Target 3. Masapul a mapasardeng dagiti gobierno, pinansial nga institusion, ken negosio ti diskriminatorio nga estereotipo, kriminalisasion, ken panangpapatay kadagiti nainsigudan nga umili wenno katutubo ken siguraduen da nga awan ti malabsing a karbengan ti tao iti pannakaipatungpal dagiti programa, proyekto, ken aktibidad a mangsalaknib iti panagbalbaliw ti klima ken biodibersidad. Rumbeng a suportaran da dagiti nainsigudan wenno Katutubo a wagas tayo a mangkonserba kadagiti teritorio tayo ken sustenable a pannakausar dagiti rekurso. Dagiti Merkado ti Karbon ken dagiti Pautang ti Biodibersidad Aniaman a proyekto wenno programa ti panagutang iti karbon ken biodibersidad kadagiti daga, teritorio ken danum tayo ket saan a mabalin a mapasamak no awan ti Libre, Nasakbay, ken Naipakaammo a Pammalubos (FPIC)tayo. 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration
Kasapulan mi ti naan-anay nga impormasion ken kinalawag maipapan kadagitoy a merkado, no kasano a mainaig ken nu anya epekto dagitoy kadagiti kaugalian nga institusion ken kosmolohia tayo, ken no ania ti ipasimudaag da para kadagiti karbengan tayo kadagiti daga, teritorio, danum, rekurso, ken kultural a kinatarnaw. Masapul a maaramid dagiti makipaset a panangtingiting iti epekto ti kultura, aglawlaw, ken karbengan ti tao babaen ti naan-anay a pannakipaset dagiti nainsigudan nga umili wenno Katutubo tapno makaaramid tayo kadagiti nasayaat ti pannakaammona a pangngeddeng a sangsangkamaysa ken makanegosio tayo kadagiti patas, ken patas nga urnos a panagbibinninglay iti benepisio. Dagiti merkado ti karbon ken biodibersidad ket mabalin a maysa a pakasingaan manipud iti kangrunaan a panggep a mangkissay unay kadagiti panagibuyat ti karbon a gapuanan dagiti mangmulit ken aktor nga addaan iti historikal a pagrebbengan a mangpataud iti panagbalbaliw ti klima. Saan a ti panangbalbaliw kadagiti konsepto ti pudno a solusion; ti pannakakissay dagiti greenhouse gases (GHGs) iti gubuayan ti tulbek. Dagiti mekanismo ken pagalagadan nga iturturong ti komunidad ket nasken tapno umakar iti labes dagitoy a merkado ti karbon ken biodibersidad, a naibatay iti pannakailako ti nakaparsuaan . Akem dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo iti Panagplano, Panagpatungpal, Panagmonitor ken Panagreport Kalikaguman mi a siguraduen dagiti gobierno ken mainaig nga aktor ti naan- anay, epektibo ken patas a pannakipaset,pannakipaset dagiti nainsigudan nga umili wenno Katutubo, agraman dagiti nainsigudan a katutubo a babbai, agtutubo wenno kabataan, ken tattao nga addaan iti depekto, iti panagplano, panangipatungpal, panangmonitor ken panangireport iti biodiversity ken panagbalbaliw ti klima, agraman babaen ti pannakapataud ti nabingbingay wenno panagbibinniglay a datos iti amin a tukad. Masapul nga iraman dagiti gobierno dagiti mekanismo ti suporta (kas iti teknikal ken pinansial a suporta) iti panagplano da iti aniaman nga aktibidad ti klima ken biodibersidad. Masapul a maipatungpal dagiti programa ken pondo nga addaan kadagiti mekanismo ti panangsalaknib, kas iti Libre, Nasakbay, ken Naipakaammo a Pammalubos (FPIC) dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo, a maitunos iti UNDRIP. 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration
Masapul met a bigbigen ken suportaran dagiti gobierno, agraman babaen ti direkta a pondo, dagiti kontribusion ti Community-Based Monitoring and Information Systems (CBMIS) iti biodibersidad ken panagbalbaliw ti klima iti amin a lebel, partikular iti lokal a lebel ken kadagiti nasional a report, a bigbigen dagiti kontribusion iti pannakaammo iti sistema, indikador ken ramit, agraman dagiti sientipiko ken teknolohikal a panagbalbaliw. Pannakalugi ken Pannakadadael Dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo a Tattao ket makapadas da ti nakaro nga ekonomiko ken saan nga ekonomiko a pannakapukaw ken pannakadadael gapu ti panagbalbaliw ti klima, bayat a bassit laeng ti kontribusion da iti panagbara ti lubong ken pannakapukaw ti biodibersidad. Masapul a siguraduen dagiti gobierno a ti Loss and Damage Fund ket addaan iti bukodna nga Indigenous Peoples Policy, Indigenous Peoples Advisory Group, ken dagiti pannakabagi ti Indigenous Peoples iti bagi a mangaramid iti desision ti naisingasing nga estruktura ti panagturay ti pondo. Maysa pay, dagiti prinsipio ken pagalagadan ti karbengan ti tao ket masapul nga adda iti puso dagiti mekanismo ti Loss and Damage Fund ken ti pannakaipatungpal na. Maysa pay, ti saan nga ekonomiko a pannakapukaw ken pannakadadael dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo ket masapul a paset ti pondo Ti Lugi ken Pannakadadael ken rumbeng a depinaren a mismo dagiti Katutubo. Panangpabileg ti Kapasidad dagiti Nainsigudan nga umili wenno Katutubo, Dagiti saan nga nainsigudan nga umili (NON-IPs) nga Aktor, ken dagiti Entidad ti Estado Napateg ti pannakapabileg ti kapasidad dagiti Katutubo, nangruna dagiti Katutubo a babbai wenno kababaihan, agtutubo, ken addaan iti depekto tapno mapalubosan ti pannakipaset tayo kadagiti proseso ti UNCBD ken UNFCCC. Nasken pay a maipangato ti kapasidad dagiti Partido ken dadduma pay a mainaig a maseknan tapno addaan kaipapanan a makilangen kadagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo, ken agsapul iti FPIC manipud kadagiti maseknan a komunidad iti pannakaipatungpal dagiti amin nga aramid iti klima ken biodibersidad. Pinansia ken panagtignay ti rekurso Ti Daga, teritorio, danum, ken rekurso dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo a mangsangaili iti dakkel a paset ti nabati a biodibersidad iti lubong, ken dakkel ti maitulongda kadagiti panggep ti UNCBD ken UNFCCC. 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration Mr. Lakpa Nuri Sherpa (nuri@aippnet.org) Ms. Pirawan Wongnithisathaporn (pirawan@aippnet.org) Mr. Prem Singh Tharu (prem@aippnet.org)
Iti laksid a ti nainsigudan nga umili wenno katutubo ti kabassitan a kontribusion iti panagbara ti globo ken pannakapukaw ti biodibersidad, datayo ti kangrunaan ken kaaduan a naapektaran ken mailaksid kadagiti rekurso a kasapulan tapno mataming ti krisis ti klima ken biodibersidad. Ti wagas a naibatay iti karbengan ti tao ket masapul a mangiwanwan iti panagpuonan ken panagtignay ti aniaman a pinansia iti daga dagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo, teritorio ken danum a naan-anay a mangtungpal iti UNDRIP, a mangipasigurado iti panagtagikua, panangidaulo, bukod a panangikeddeng, ken panagturay iti bagitayo. Dagiti Mekanismo ti Pinansia iti sidong ti Global Biodiversity Framework Fund (GBFF), Green Climate Fund (GCF), ken Loss and Damage Fund, ken dadduma pay, ket masapul nga addaan kadagiti naidedikar a pasilidad nga addaan kadagiti dedikado a programa ti trabaho para kadagiti Katutubo, agraman dagiti Katutubo a babbai, agtutubo wenno kabataan ken tattao nga addaan iti depekto. Kalikaguman ken awagan mi dagiti pagilian, nangruna dagiti narang-ay a pagilian, a mangipaay iti madanon (accessible), ambisioso, ken mapagtalkan a pinansial manipud kadagiti publiko a gubuayan a direkta kadagiti Nainsigudan nga Umili wenno Katutubo.Ti pinansia ti klima ken biodibersidad ket masapul a saan a matignay (mobilized) iti porma ti pautang wenno utang no di ket kas paset ti sosial- aglawlaw a panagsungbat ken historikal a pagrebbengan. 123-456-7890 E-Sak Ka Ou Declaration Mr. Lakpa Nuri Sherpa (nuri@aippnet.org) Ms. Pirawan Wongnithisathaporn (pirawan@aippnet.org) Mr. Prem Singh Tharu (prem@aippnet.org)


Un-unnoy 1:1 i Un-unnoy 1:6 Un-unnoy 1 Ti siudad a napnoan idi kadagiti tattao ket agtugtugaw itan a nakalidliday! Nagbalin isuna a kasla maysa a balo, nupay maysa idi isuna a nabileg a nasion! Maysa idi isuna a prinsesa kadagiti nasion, ngem nagbalin itan a tagabu! 2 Agsangsangit ken agan-anug-og isuna iti rabii, ket agarubos dagiti luana kadagiti pingpingna. Awan kadagiti kaayan-ayatna ti mangliwliwa kenkuana. Liniputan isuna dagiti amin a gagayyemna. Nagbalinda a kabusorna. 3 Kalpasan iti kinakurapay ken pannakapari- gat, nagbalin a balud ti Juda. Makipagnanaed isuna kadagiti nasion ken saan a makasarak iti inanana. Nakamatan isuna dagiti mangkamka- mat kenkuana iti pannakaupayna. 4 Agladladingit dagiti kalsada ti Sion gapu ta awan ti umay kadagiti naituding a fiesta. Nabaybay-an dagiti amin a ruanganna. Agas- asug dagiti papadina. Kasta unay ti ladingit dag- iti birhenna ken isuna a mismo ket matutuokan unay. 5 Nagbalin nga amona dagiti kasupiatna; rumangrang-ay dagiti kabusorna. Pinarigat isuna ni Yahweh gapu kadagiti adu a basolna. Nagbalin a balud dagiti ubbing nga annakna kadagiti kasupiatna. 6 Ken pimmanaw ti kinapintas iti anak a babai ti Sion. Nagbalin a kasla ugsa a saan a makasarak iti pagaraban dagiti prinsipena, ket
Un-unnoy 1:7 ii Un-unnoy 1:12 awan iti pigsada a tumaray manipud kadagiti mangkamkamat kadakuada. 7 Kadagiti al-aldaw ti pannakaparigat ken kinaawan pagtaenganna, malagip ti Jerusalem dagiti amin a napateg a gameng nga adda kenkuana kadagiti immun-una nga al-aldaw. Idi ima ti kasupiatna, natnag dagiti tattaona iti awan iti timmulong kenkuana. Nakita isuna dagiti kabusorna ket kinatkatawaanda ti pan- nakadadaelna. 8 Nagbasol iti kasta unay ti Jerusalem isu a linalaisda isuna a kas maysa a banag a makarimon. Um-umsien isuna itan dagiti amin a nangraraem kenkuana gapu ta nakitada ti kinalamo-lamona. Agasug isuna ket padasenna ti tumallikod. 9 Nagbalin isuna a narugit a kasla iti maysa a babai nga agpadpadara. Saanna a pinanunot ti maipanggep iti masakbayanna. Nakaro ti pan- nakatnagna. Awan ti mangliwliwa kenkuana. Impukkawna, "Kitaem ti pannakaparigatko O Yahweh, ta nagbalin a nabileg unay ti kabusor!" 10 Innala ti kabusor dagiti amin a napateg a gamengna. Nakitana dagiti nasion a sumsumrek iti santuariona, uray no imbilinmo a masapul a saanda a sumsumrek iti paggigimungam. 11 Agasug dagiti amin a tattaona bayat nga agsapsapulda iti tinapay. Insukatda dagiti na- pateg a gamengda iti taraon tapno agbiagda. ta Kitaennak O Yahweh, ket panunotennak, nagbalinak nga awan serserbina. 12 Awan kadi iti aniamanna kadakayo, dakayo amin a lumabas? Kitaenyo no adda siasinoman
Un-unnoy 1:13 iii Un-unnoy 1:18 nga addaan iti ladingit a sagsagrapek, gapu ta dinusanak ni Yahweh iti aldaw ti nakaro a pungtotna. ladingit a kas iti 13 Manipud iti ngato nga impatulodna ti apuy iti uneg dagiti tulangko, ket pinagballigianna dagitoy. Nangiyaplag isuna iti iket para kadagiti Intultuloynak nga sakak ket pinagsublinak. aramiden nga agwalangwalang ken nakapuy. 14 Ti sangol dagiti salungasingko ket marep- pet babaen iti imana. Naigalut dagitoy ket naikabil iti tengngedko. Pinukawna ti pigsak. Impaimanak ti Apo kadakuada, ket awan iti gawayko. 15 Impalladaw ti Apo dagiti amin a maingel Nangayab a lallaki a nangikanawa kaniak. isuna iti maysa a gimong a maibusor kaniak tapno maparmek dagiti mamaingel a tattaok. Imbaddek ti Apo ti birhen nga anak a babai ti Juda a kas kadagiti ubas iti maysa a pagpespesan. 16 Agsangitak gapu kadagitoy a banbanag. Dagiti matak, agarubos ti lua manipud kadagiti matak gapu ta adayo kaniak ti mangliwliwa a mangpabaro koma iti biagko. Nagwalangwalang dagiti annakko gapu ta nagballigi ti kabusor. 17 Inyunnat ti Sion dagiti imana; awan ti Imbilin ni Yahweh a mangliwliwa kenkuana. masapul nga agbalin a kasupiatna dagiti adda iti aglawlaw ni Jacob. Ti Jerusalem ket maysa a banag a narugit kadakuada. 18 Nalinteg ni Yahweh, ta nagsukirak iti bilinna. Dumngegkayo, dakayo amin a tattao, ket ki- taenyo ti ladingitko. Naibalud dagiti birhen ken dagiti mamaingel a tattaok.
Un-unnoy 1:19 iv Un-unnoy 2:3 19 Inawagak dagiti kaayan-ayatko, ngem lin- ipliputandak. Nagpukaw dagiti padi ken panglakayen iti siudad, kabayatan nga agsapsa- pulda iti taraon tapno agbiagda. 20 Kumitaka O Yahweh, ta matutuokak; agk- ibur ti tianko. Naburak ti pusok iti kaunggak gapu ta nakaro ti panagsukirko. Matay dagiti annakmi kadagiti kalsada babaen iti kampilan; iti pagtaengan ket kasla lubong dagiti natay. Awan ti mangliwliwa kaniak. Nangngeg dagiti amin a kabusorko ti panagrigrigatko. Agragragsakda ta inaramidmo daytoy. Iyegmo ti aldaw nga impakaammom; agbalinda koma a kas kaniak. 21 Denggennak nga umas-asug. 22 Umay koma dagiti amin a kinadangkesda iti sangoanam. Dusaem ida kas iti panangdusam kaniak gapu kadagiti amin a nagbasolak; ta adun ti panagas-asugko, ken nakapuyen ti pusok. 2 1 Naan-anay nga inabbongan ti Apo iti na- puskol nga ulep ti anak a babai ti Sion gapu iti ungetna! Manipud langit agingga iti daga, intinnagna ti kinapintas ti Israel; saanna nga inkankano ti pagbatayan ti sakana iti aldaw ti ungetna. 2 Inalun-on ti Apo ken saan isuna a naasian kadagiti amin nga ili ni Jacob. Rinebbana dagiti nasarikedkedan a siudad ti anak a babai ti Juda gapu iti pungtotna; impababana ida iti daga ken imbabainna ti pagarian ken dagiti prinsipena. 3 Pinutedna amin a bileg ti Israel babaen iti nakaro a pungtotna. Inawidna ti makannawan
Un-unnoy 2:4 v Un-unnoy 2:8 nga imana manipud iti sangoanan dagiti kabu- sor. Inuramna ni Jacob a kasla maysa a gumilgil- ayab nga apuy a mangikiskisap iti amin a banag nga adda iti aglawlawna. 4 Imbiatna ti baina kadakami a kasla maysa a kabusorna. Timmakder isuna a makigubat a kas maysa a kasupiat a nakasagana a mangdangran kadakami. Pinatayna dagiti amin a kapapatgan unay a tattao iti panagkitana. Iti uneg ti tolda ti anak a babai ti Sion, imbukbokna ti pungtotna a kasla apuy. 5 Nagbalin ti Apo a kasla maysa a kabusor. Inalun-onna ti Israel. Inalun-onna dagiti amin a palasiona; dinadaelna dagiti sarikedked ti Israel. Pinakarona ti panagdungdung-aw ken panagun- unnoy iti anak a babai ti Juda. 6 Rinautna ti tabernakulona a kasla maysa nga abung-abung ti minuyongan. Dinadaelna ti lugar a napasnek a paggigimongan. Inaramid ni Yah- weh a malipatan ti napasnek a panaggigimong ken aldaw a Panaginana idiay Sion, ta linalaisna ti ari ken ti padi gapu iti ungetna. 7 Linaksid ti Apo ti altarna; ginurana ti san- tuariona. Inyawatna iti ima ti kabusor dagiti pader ti palasiona. Nagariwawada a sibaballigi iti balay ni Yahweh, a kas iti aldaw ti napasnek a panaggigimong. 8 Sitatanang nga inkeddeng ni Yahweh a dadae- lenna ti pader ti siudad ti anak a babai Sion. Imbinnatna ti pangrukod ket saanna nga im- babawi ti imana a mangdaddadael iti pader. Ken pinagdung-awna dagiti bakud ken pinarukopna dagiti pader.
Un-unnoy 2:9 vi Un-unnoy 2:14 9 Limned iti daga dagiti ruanganna; tinukkolna dagiti balunet ti ruanganna. Ti ari ken dag- iti prinsipena ket agtaud kadagiti Hentil, nga awanan iti linteg ni Moises. Uray dagiti profe- tana ket awan masarakanda a sirmata manipud kenni Yahweh. 10 Agtugtugaw iti daga ken siuulimek nga agladladingit dagiti panglakayen iti anak a babai ti Sion. Nangiwarakiwakda iti tapuk kadagiti uloda; nagkawesda iti nakirsang a lupot. Indu- mog dagiti birhen ti Jerusalem dagiti uloda iti daga. 11 Naibusen ti luak; nalabagan dagiti matak; marirriribukan ti pusok. Agladladingit ti entero a kaunggak gapu iti pannakarumek iti anak a babai dagiti tattaok, gapu ta agkakapsut dagiti ubbing a babassit ken dagiti agsussuso a mal- adaga kadagiti kalsada dagiti bario. 12 Kunaenda kadagiti innada, "Sadino ti ayan ti bukbukel ken arak?" mataltalimudaw a kasla nadangran a tattao kadagiti kalsada ti siudad, nga in-inutda a matay iti sidong dagiti innada. 13 Ania ti makunak kenka anak a babai ti Jerusalem? Ania ti pangiyaspingak kenka tapno maliwliwaka, birhen nga anak a babai ti Sion? Ti pannakatalimudawmo ket nakabutbuteng a kas iti kadakkel ti baybay. Siasino ti makapaimbag kenka? 14 Nakakita profetam kadagiti makaallilaw ken minamaag a sirmata a para kenka. Saanda nga impakaammo ti basolmo tapno maisubli ti gasatmo, ngem nakakitada kadagiti makaallilaw a mammadles ken sulisog dagiti
Un-unnoy 2:15 vii Un-unnoy 2:20 a para kenka. 15 Palakpakandaka dagiti amin a lumabas kadagiti daldalan. Agsakuntip ken iwingiwingda dagiti uloda iti anak a babai ti Jerusalem ket kunaenda, "Daytoy kadi ti siudad nga aw- awaganda iti 'Kinapintas nga Awan Pagkuran- ganna,' 'Ti Rag-o ti Amin a Daga?'" 16 Inganga dagiti amin a kabusormo dagiti ngiwatda ket Agsagawisiw ken pagngaretngetenda dagiti ngipenda; kunaenda, "Inalun-onmi isuna! Awan duadua a daytoy ti aldaw nga inur-uraymi! Nasarakanmin! Nakita- min!" laisendaka. 17 Inaramid ni Yahweh ti inkeddengna. Ti- nungpalna ti saona nga impakaammona iti nabayagen a tiempo. Rinebbana; saan isuna a naasian, ta intulokna nga agrag-o ti kabusor gapu kenka; pinapigsana dagiti kabusormo. 18 Ipukpukkaw dagiti pusoda iti Apo, "Pad- pader iti anak a babai ti Sion, pagayusenyo dagiti lua a kasla karayan iti aldaw ken rabii. Saanka nga agin-inana. Saanmo nga isardeng ti panagayusna kadagiti matam. 19 Agtakder ken agpukkawka iti rabii; manipud iti rugi ti panagbabantay, ibukbokmo ti pusom a kasla danum iti sangoanan ti Apo. Itag-aymo kenkuana dagiti imam nga agpaay iti biag dagiti annakmo nga agkakapuy a nakaidda a mabis- bisinan iti nagsasabatan ti tunggal kalsada." 20 Kumitaka, O Yahweh, ket panunotem koma dagidiay nangaramidam iti kastoy. Rumbeng kadi a kanen dagiti babbai ti bukodda a bunga, dagiti annak nga ay-aywananda? Rumbeng kadi
Un-unnoy 2:21 viii Un-unnoy 3:7 a mapapatay dagiti padi ken profeta iti santuario ti Apo? 21 Naiwalang iti daga kadagiti kalsada dagiti ubbing ken lallakay. Napasag dagiti birhenko ken dagiti tattaok a mamaingel babaen iti kampilan. Pinapataymo ida iti aldaw ti pung- totmo; naulpit ti panangpapataymo ken saanka a naasian kadakuada. 22 Inayabam dagiti pagbutbutngak manipud iti amin nga aglawlaw a kas iti aldaw ti napasnek a panaggigimong; awan ti nakalibas, ken awan ti nakalasat iti aldaw ti pungtot ni Yahweh. Dagiti inay-aywanak ken pinadakkelko, pinapatay ti kabusorko. 3 1 Siak ti tao a nakapadas iti rigat babaen ti baut ti pungtot ni Yahweh. 2 Pinapanawnak ken pinapagnanak iti kasip- ngetan a saan ket nga iti nalawag. 3 Awan duadua a tinallikudannak; inaldaw a dusdusaennak. 4 Pinirpirsayna ti lasag ken kudilko; tinuk- tukkolna dagiti tultulangko. 5 Nangaramid isuna kadagiti kasla bunton ti pitak iti aglawlawko, ken pinalawlawannak iti saem ken rigat. 6 Pinagnaednak kadagiti nasisipnget a lugar, kas kadagiti nabayagen a natay. 7 Nangbangon isuna iti pader iti aglawlawko, ket saanak a makalibas. Inaramidna a nadagsen dagiti kawarko.
Un-unnoy 3:8 ix Un-unnoy 3:22 8 Uray no ipukkaw ken iyikkisko ti panag- dawatko iti tulong, saanna latta nga ikaskaso dagiti kararagko. 9 Sinerraanna ti dalanko iti pader a bato; amin a dalan a pagnaak ket awan pagturonganna. 10 Arigna ti maysa nga oso a nakasagana a mangkemmeg kaniak, kasla leon nga agpad- padaan. 11 Pinagkillona ti dalanko. Pinirpirsaynak ken pinagbalinnak nga awan serserbina. 12 Imbiatna ti baina ket siak ti nangituron- ganna iti pana. 13 Impuntana iti pusok dagiti pana a nagian ti pagikabkabilanna iti pana. 14 Pagkakatawaandak dagiti amin a tattaok, ti madakdakamat iti kantada a panglais iti inaldaw. 15 Pinunnonak iti pait ken pinainumnak iti apro. 16 Pinusina dagiti ngipenko babaen iti batbato; indumudomnak iti katapukan. 17 Inikkatmo ti talna iti biagko; awanen malagipko a kinaragsak. 18 Isu a kinunak, "Napukawen ti kinaandurko, ken awanen ti namnamak kenni Yahweh." 19 Malagipko ti pannakaparigatko ken ti panagkatang-katangko a maiyarig iti napait nga apro. 20 Pudno a malaglagipko, ket aglusdoyak iti kinaawan namnamak. 21 Ngem panpanunotek daytoy, ket daytoy ti gapuna nga adda namnamak: 22 Babaen iti kinapudno ni Yahweh iti tulagna a saantayo a napapatay, ta saan nga agpatingga
Un-unnoy 3:23 x Un-unnoy 3:36 ti kinamanangaasina. 23 Binigat a bumaro ti kinamanangaasina; naindaklan ti kinapudnom! 24 "Ni Yahweh ti tawidko," kinunak iti bagik, isu a mangnamnamaak kenkuana. 25 Nasayaat ni Yahweh kadagiti mangur- uray kenkuana, kadagiti biag a mangsapsapul kenkuana. 26 Nasayaat ti siuulimek nga aguray iti panangisalakan ni Yahweh. 27 Nasaysayaat a baklayen ti maysa a tao ti sangolna iti kinaagtutubona. 28 Agtugaw koma isuna nga agmaymaysa ken impaay ni Yahweh siuulimek, gapu ta isu ti kenkuana. 29 Maipasubsob koma isuna iti katapukan, ket nalabit nga addanton ti namnama. 30 Itayana koma ti pingpingna iti nangtungpa Mapnoan koma isuna iti pan- kenkuana. nakalalais, 31 ta saan nga agnanayon a laksiden isuna ti Apo! 32 Ta uray no mangiyeg isuna iti ladingit, ipakpakitana met ti asina gapu iti kinaindaklan ti kinapudnona iti tulagna. 33 Ta saanna a pagaayat ti mangparparigat, wenno saanna a pagaayat a mangparparigat kadagiti annak dagiti tattao. 34 Saanna a pagaayat ti pannakaibadde-baddek dagiti amin a balud ditoy daga, 35 saanna a pagaayat ti pannakaballikog ti kalintegan dagiti tattao iti imatang ti Kangatoan, 36 saanna a pagaayat ti saan a panangipaay
Un-unnoy 3:37 xi Un-unnoy 3:49 dagiti pagukoman iti hustisia iti maysa a tao - makitkita ti Apo dagita. 37 Siasino koma ti makabael nga agsao ket imbagana nga uray saan nga mapasamak ti imbilin ti Apo? 38 Saan kadi a santo laeng umadda ti didigra ken balligi babaen iti ngiwat ti Kangangatoan? 39 Kasano koma a makareklamo ti maysa a sibibiag a tao? Kasano koma a makareklamo ti maysa a tao maipanggep iti pannakadusana gapu kadagiti basbasolna? 40 Sukimatentayo a nalaing dagiti wagastayo, ken agsublitayo manen kenni Yahweh. 41 Itag-aytayo koma dagiti puspuso ken im- imatayo iti Dios nga adda sadi langit ket ikararag- tayo: 42 "Linabsing ken sinukirdaka, ket saannakami a pinakawan. 43 Arigna a binungonmo ti bagim iti pungtot Ken awanan asi a ket kinamkamatnakami. pinapataynakami. 44 Arigna a binungonmo ti bagim iti ulep, tapno awan makalusot a kararag. 45 Arigna a pinagbalinnakami a basura ken awan serserbina kadagiti tattao. 46 Inlukat dagiti amin a kabusormi dagiti ngi- watda tapno laisendakami. 47 Immay kadakami ti panagbuteng iti abut, pannakadadael ken pannakarumek." 48 Agarubos ti danum iti matak gapu iti pan- nakarumek ti babai nga anak dagiti tattaok. 49 Agarubos ti luak kadagiti matak, ket saan nga agsardeng, ta awan pagpatinggaanna daytoy
Un-unnoy 3:50 xii Un-unnoy 3:63 50 agingga a tumman-aw ni Yahweh manipud iti langit. 51 Mangipapaay ti matak iti saem iti biagko gapu kadagiti amin a babbai nga annak ti siu- dadko. 52 Kasta unay ti pananganup kaniak dagiti kabusorko nga uray awan gapgapuna. 53 Dinadaelda ti biagko babaen iti bubon ken ginaburandak iti bato. 54 Linipusen ti danum ti ulok; kinunak, "Kanibusanakon!" 55 Immawagak iti naganmo, O Yahweh, ma- nipud iti kaunegan nga abut. 56 Nangegmo ti timekko idi kinunak a, "Saanmo nga apputen ta lapayagmo iti panan- gawagko kenka tapno mabang-aranak, iti pana- gasugko nga agpapaarayat." 57 Immasidegka idi aldaw nga inawaganka ket kunam kaniak, "Dika agbuteng!" 58 Apo, inkalintegannak idi addaak iti panguko- man; insalakanmo ti biagko! 59 O Yahweh, nakitam ti panangidaddadanesda kaniak. Ukomennak a sililinteg. 60 Nakitam dagiti amin a panangbalbalesda, dagiti amin a planoda maibusor kaniak. 61 Nangegmo dagiti panaglalaisda, O Yahweh, ken dagiti amin a planoda maipapan kaniak. 62 Nangegmo dagiti bibig dagidiay a bimmusor kaniak; nangngegmo dagiti agmalmalem a pan- panunotenda a maibusor kaniak. 63 Kabayatan iti panagtugtugawda man wenno kabayatan iti panagtaktakderda, kitaem, O Yah- iti kantada a weh! Siak ti madakdakamat
Un-unnoy 3:64 xiii Un-unnoy 4:6 panglais. 64 Balsem ida, O Yahweh, a kas iti kinakaro ti inaramid dagiti imada. 65 Ikkam iti panagbuteng dagiti puspusoda; idissuormo ti lunodmo kadakuada. 66 Sunsonem ida iti ungetmo ken dadaelem ida iti sadinoman nga ayanda iti baba ti langit, O Yahweh! 4 1 Saanen a narimat ti balitok; nagbaliwen ti kapupuroan a balitok. Naibukboken dagiti nasagradoan a batbato iti nagsasabatan dagiti kalsada. 2 Napateg unay idi dagiti annak ti Sion, nap- atpateg ngem iti puro a balitok. Ngem itan ket kaiyariganda laengen ti burnay nga inaramid ti agdamdamili. 3 Uray dagiti atap nga aso ket iparangda dagiti susoda tapno pasusoenda dagiti ukenda, ngem ti babai nga anak dagiti tattaok ket naranggas a maiyarig iti abestrus iti disierto. 4 Dumket ti dila ti agsuso nga ubing iti ngan- gawna gapu iti pannakawawna, dumawat dagiti ubbing iti tinapay, ngem awan ti maited para kadakuada. 5 Dagiti tattao a sigud a mangmangan iti agkakangina a taraon ket nabaybay-anen a mabisbisinan kadagiti kalsada; dagiti sigud nga agkawkawes iti nalabbaga a pagan-anay ket addan ita iti tuktok dagiti gabsuon dagiti basura. 6 Ti nagbasolan ti babai nga anak dagiti tattaok ket dakdakkel ngem iti basol ti Sodoma, a naibel-
Un-unnoy 4:7 xiv Un-unnoy 4:14 leng iti apagdarikmat uray no awan nangtiliw iti daytoy. 7 Dagiti mangidadaulo kenkuana ket sigud a kasla nasileng a niebe ken kas kapudaw iti gatas. Nalablabbaga ti bagbagida ngem iti napintas a rubi iti baybay; kasla safiro ti sukogda. 8 Ita ket pinangisiten ti kasipngetan dagiti langada, ket narigatdan a mabigbig kadagiti kalkalsada, ta dimketen dagiti kudilda kadagiti tultulangda. Nagangon daytoy a kas iti kayo! 9 Dagiti napapatay babaen iti kampilan ket am-amang a nasaysayaatda ngem dagiti natay gapu iti bisin; nasaysayaatda nga amang ngem kadagiti nakapsut; nga arigna a naduyok gapu iti bisin iti kinaawan ti apit kadagiti talon. 10 Inluto dagiti ima dagiti naasi a babbai dagiti mismo nga annakda; dagitoy nga ubbing ket nagbalin a taraonda kabayatan ti pannakarumek ti babai nga anak dagiti tattaok. 11 Pinennek ni Yahweh ti pungtotna. Imbuk- bokna ti umap-apuy nga ungetna; kasla nang- pasged isuna idiay Sion ket inkisap daytoy dagiti pundasionna. 12 Uray dagiti ari ditoy daga wenno ti siasino- man nga agnanaed iti daytoy a lubong ket saan a mamati nga adda makastrek a kasupiat ken kabusor kadagiti ruangan ti Jerusalem. 13 Ngem inaramidda, gapu kadagiti basbasol dagiti profetana, ken kadagiti nagkurangan dag- iti papadina a nangpasayasay iti dara dagiti nalilinteg. 14 Agalla-alla itan dagidiay a profeta ken pa-
Un-unnoy 4:15 xv Un-unnoy 4:21 padi a kas kadagiti bulsek kadagiti kalkalsada. Natulawandan babaen iti dayta a dara isu nga awan ti makabael nga uray mangsagid kadagiti kawesda. Dakayo a narugit," kastoy ti ipukpukkaw dagitoy a propeta ken papadi. "Pumanawkayo! Saandakami a sagsagiden!" Isu a nagalla-allada kadagiti nadumaduma a daga, ngem uray dagiti Hentil ket kunkunada, "Saan- dan a makapagnaed ditoy a kas ganggannaet." 15 "Panaw! ida ni Yahweh manipud iti imatangna, saanna idan a kakaasian. Awanen ti mangpasangbay nga addaan iti panagraem kadagiti papadi, ken ipakpakitada a saandan a kailalaan dagiti panglakayen. 16 Inwaras 17 Kanayon a mapaay dagiti matami a makasarak iti awan kaaspingna a tulong, numan pay sigagagarda a nangkita iti nasion a saan met a mangisalakan kadakami. 18 Inan-anupda dagiti tugotmi kadagiti kalsada. Asidegen ti kanibusananmi ken mabilbilangen ta dimtengen ti panung- dagiti al-aldawmi, palanmi. 19 Naparpartak dagiti mangkamkamat tangatang. kadagiti banbantay kadakami ngem dagiti agila iti Inanupdakami sadakami pinadaanan iti let-ang. agingga 20 Ti anges iti agongmi, ti dinutokan ni Yahweh - ti arimi, ket napalab-ogan babaen kadagiti abut; ti arimi a nangibagaanmi nga, "Agbiagkami kadagiti nasion iti babaen ti panangsalaknibna." 21 Agrag-o ken agragsakka, babai nga anak ti Edom nga agnanaed iti daga ti Us, ta maipasanto
Un-unnoy 4:22 xvi Un-unnoy 5:10 kenka ti kopa. Mabartekkanto ken silalamo- lamo. 22 Naggibusen ti dusam, babai nga anak ti Sion. Saannakan a paipanaw. Ngem dusaennaka iti nagbasolam, babai nga anak ti Edom. Lukaisan- nanto pay dagiti basbasolmo. 5 1 Lagipem koma, O Yahweh, ti napasamak kadakami. Kitaem ti pannakaibabainmi. 2 Naiteden kadagiti ganggannaet dagiti taw- idmi; naiteden kadagiti sangsangaili dagiti bal- balaymi. 3 Nagbalinkamin a bastardo, ta awanen dagiti ammami, ken kasla nabalon dagiti innami. 4 Pirak ti katukad dagiti danum nga inumenmi, ken mailakon kadakami dagiti kayomi. 5 Kamkamatendakami kabusormi; la marikna ti angesda awan dagiti asidegdan ket uraymi kadagiti inanami. Nabannogkamin; teltelmi. 6 Inggaw-atmi dagiti Egipto ken kadagiti dakami iti taraonmi. taga- taga-Asiria tapno ikkan- imami kadagiti 7 Nagbasol dagiti ammami, ngem awandan, ket dakami ti aglaklak-am kadagiti basolda. 8 Iturturayandakami dagiti tagabu, ket awan mangispal kadakami manipud kadagiti imada. ti biagmi tinapaymi iti sangoanan ti kampilan ti let-ang. 9 Ipuspustami tapno maalami ti 10 Ti kudilmi ket maiyarig iti maysa a pogon, a nakabarbara gapu iti bisin.
Un-unnoy 5:11 xvii Un-unnoy 5:22 11 Indaddadanesda dagiti babbai iti Sion, dagiti birhen kadagiti siudad ti Juda. 12 Imbitinda dagiti prinsipe babaen kadagiti mismo nga imada, ken saanda a rinaraem dagiti panglakayen. 13 Impanda dagiti babbaro iti balay a paggilin- gan, ken dagiti agtutubo a lallaki ket marigri- gatan nga agbakbaklay kadagiti troso. 14 Pinapanawda dagiti panglakayen iti ruan- gan ti siudad, ken pinapanawda dagiti babbaro manipud iti musikada. 15 Naggibusen ti rag-o iti pusomi; nagbalin a dung-aw ti panagsalsalami. 16 Natinnagen ti korona manipud iti ulomi! Asikami pay! Nagbasolkami gamin! 17 Kimmapsuten dagiti puspusomi, ken nagku- drepen dagiti matami, 18 gapu ta agdakdakiwas dagiti atap nga aso idiay Bantay Sion, a nabaybay-an. 19 Ngem sika ni Yahweh; agturayka iti ag- nanayon, ken adda iti amin a henerasion ti tronom. 20 Apay a lipatennakami iti agnanayon? Ag- paut kadi pay ti pananglipatmo kadakami? 21 Pagsubliennakami kenka, O Yahweh, ket agbabawikami. Isublim dagiti al-aldawmi a kas iti kallabes, 22 malaksid a no talaga a binaybay-annakamin ken kasta unay ti pungtotmo kadakami!
xviii Ti Biblia Unlocked Literal Bible in the Ilocano language of the Republic of the Philippines copyright © 2019 Door43 World Missions Community Language: Ilocano Translation by: Door43 World Missions Community Contributor: Alexander D. Pagtacunan Sr., Ambrocio A. Dat-ay Jr., Anabel Magulod, Angelita H. Goco, Arlyn D. Fianza, Daniel Disay, Ely F. Belisario, Euhler Evangelista, Fredelyn R. Castillo, Gerry D. Pido, Gerwine P. Puguon, Irene China Covita, Jacquelyn Pinchingan , Jeffrey G. Arevalo, Jennilyn D. Inway, Jhun Dat-ay, Jomar N. Puclalay, Johnny Ray Lumawan, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Leonardo M. Disay, Liwliwa V. Ario, Lynn Castillo, Marben Obra, Marie fe Lardizabal, Maripple Lopez, Mary johanna delos Reyes, May ann Antonio, Micah H. Asis, Michael L. Pagtacunan, Miriam B. Pido, Nathaniel H. Pascio, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Novie M. Espara, Ralph B. Lantion, Raymond, Recelyn Camilo, Reymark, Robert Diser, Rommel Flores, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Susan L. Soliven, Tomas Domingo, William Tolentino, Ambrocio A. Dat-ay, Arlyn D. Fianza, Bernard Serquina, Bernie Abarquez, David Castillo, Delfin Asis, Euhler Evangelista, Grace Delos Santos, Jhon Alicay, Jhon Sibayan, Jomar N. Puclalay, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Liwliwa V. Ario, Lorenzo Marilao, Marben Obra, Marlon Aggasid, Mary Johanna delos reyes acob, May ann Antonio, Michael L. Pagtacunan, Mila Agpalasin, Myrna Santos, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Pablo Bernardino, Ralph B. Lantion, Recelyn Camilo, Ronnie Acob, Rudy Pascual, Sanie Castillo, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Tano Emboc, This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0. You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that: You include the above copyright and source information. If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes. If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.
xix Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19. 2024-08-19 PDF generated using Haiola and XeLaTeX on 25 Aug 2024 from source files dated 19 Aug 2024


Agserserbi iti Wahiawā, Waialua, Mililani, Schofield ken kadagiti kaarrubami Ti Wahiawā Health ket Mangitukon iti Programa a Tumulong kadagiti Pasiente nga Agsardeng nga Agtabako Iti Wahiawā Health, maseknan dagiti mangipapaay maipapan iti salun-at ti tunggal pasiente. Ammomi a narigat nga isardeng ti agtabako. Adda ditoy ti team-mi a sertipikado a Tobacco Treatment Specialists (TTS) a mangsuportar kadagiti pasiente iti panangikagumaanda nga agsardeng nga agtabako. Karaman iti programa nga "Isardeng ti Agtabako" ti aniaman a kita ti produkto ti tabako kas iti vapes, e-cigs, mangalngal a tabako wenno sigarilio. Ti programa ket silulukat kadagiti amin a nataengan a pasiente ti Wahiawā Health. Bayat ti tunggal appointment iti mangipapaay, ma-screen dagiti pasiente no agus-usarda iti tabako. No maitutop, ti TTS referral ket ibilin ti mangipapaay. Makitinnulong dagiti pasiente iti TTS ken iti mangipapaay tapno maikeddeng ti maitutop ken personal a plano ti panagsardeng. Maiyurnos ti personal wenno telehealth (babaen iti telepono) a konsulta ti TTS iti pasiente tapno makaipaay iti pammaregta ken suporta kabayatan iti proseso.. Dagiti Personal a Serbisio para Tunggal Pasiente Maipaay dagiti libre a "Quit Kits" kadagiti pasiente, a mangipaay kadagiti bambanag a makatulong tapno maisardeng ti agtabako kas iti gum a kanela (cinnamon), pagingat, yerbabuena a kendi nga awan asukarna (sugar free mints), maysa a sipilio, goma, maysa a "fidget spinner", kanela, dagiti ay-ayam a pakasingaan, maysa a "stress ball", kdpy. Umawat dagiti pasiente iti kombinasion ti makapatignay a pannakainterbiu, terapia a kognitibo iti kababalin, ken parmakoterapia a maibagay iti tunggal indibidual. Dagiti serbisio ti panangbalakad, libre a panangitulod iti agas ken dagiti palagip a panangpunno manen ket ipaay dagiti parmasistami. Iyeskediul ti TTS dagiti sumaruno nga appointment ti pasiente kabayatan ti proseso ti panagsardengna nga agtabako. Iti espiritu ti Aloha ken pannakipagrikna, mangipaaykami iti pannakagun-od kadagiti nalaka, de-kalidad a serbisio iti panangtaripato ti salun-at ken kinaimbag tapno maitandudo ti nasalun-at a komunidad. Programa ti Panagsardeng nga Agtabako Napateg ti Salun-atmo ken ti Pamiliam Ti sigarilio ken e-cig ket naglaon iti makaadikto a substansia a nikotina, kasta met ti adu a makadangran a kemikal a pakaigapuan ti kanser. Ti panagsigarilio ket mangted met kenka iti dakdakkel a peggad iti sakit ti puso, istrok, emphysema, kanser ti bara, ken dadduma pay a sakit. Dagiti ubbing a kanayon a makalang-ab iti asuk ti sigarilio ket masansan nga agsakitda ken dakdakkel ti peggad nga agsakitda iti angkit, impeksion ti lapayag ken impeksion ti bara. Agpeggad met iti kanser ti bara ken sakit ti puso dagiti assawa ken dadduma pay nga nataengan gapu iti pannakalang-abda iti asuk ti sigarilio. Adu dagiti nagsayaat a rason tapno isardeng ti panagtabako: § Pasayaatem ti salun-atmo ken ti salun-at ti pamiliam § Nababbaba ti peggad ti sakit § Pasayaatem ti kalidad ti biagmo § Mangted iti nasayaat nga ulidan para annakmo § Makainutka § Pasayaatem ti sentido ti panagangot ken panagraman § Makagunggona iti salun-atmo ti panangisardeng iti panagsigarilio iti aniaman nga edad! Aniaman ti rasonmo nga agsardeng nga agtabako, adda ditoy ti Wahiawā Health tapno suportarannaka. Kontakendakami iti (808) 622-1618 wenno ag-email: info@wahiawahealth.org Kombeniente a masarakan iti: 302 California Avenue Wahiawā, HI 96786 wahiawahealth.org Ilocano - Sept. 2023


No Kasano a Protektaran ti Salun-at ti Anakmo ken Ti Salun-atmo no Addaanka iti Hepatitis B ken No Masikogka Serioso a sakit ti Hepatitis B a mabalin nga agnanayon nga agtalinaed iti anakmo. No sika ket masikog ken addaan iti hepatitis B, mabalin a mayakar ti virus iti maladagam babaen iti daram no maipasngay isuna. Tapno maliklikan a maimpeksion ti anakmo ken tapno agtalinaedka a nasalun-at, kasaritam ti doktormo bayat iti panagrugi ti panagsikogmo ken kasaritam ida maipapan iti hepatitis B. Usarem daytoy a tsart tapno makitam ti pannakaaywanmo ken ti anakmo kabayatan ken kalpasan ti panagsikog! Para kadagiti Inna Para iti Anakmo Kabayatan ti Panagsikog Makisaritaka iti doktormo para iti pannakaaywan ti hepatitis B bayat iti panagrugi ti panagsikogmo tapno makita ti lebel ti virus-mo iti hepatitis B ken ti panagandar ti dalemmo. • Mabalin a mangireseta ti agas para iti hepatitis B ti doktormo, no kasapulan. Pannakaipasngay Masapul nga umawat iti 2 nga ineksion ti anakmo iti uneg ti 12 nga oras kalpasan a maipasngay tapno maprotektaran manipud iti impeksion: • Maysa nga ineksion ti hepatitis B immune globulin (HBIG) • 1st nga ineksion ti bakuna para iti hepatitis B Pannakaipasngay 1-2 a bulan Siguraduem nga ammo dagiti staff ti ospital nga addaanka iti hepatitis B. • Siguraduem nga ammo ti doktor a mangasikaso iti anakmo nga addaanka iti hepatitis B. Maineksionan ti anakmo iti 2nd a bakunana para iti hepatitis B. 6 a bulan Maineksionan ti anakmo iti 3rd a bakunana para iti hepatitis B. Kalpasan ti Panagpasngay ken Agpatpatuloy Iti 1- 2 a bulan, agfollow-up ka iti doktormo para iti pannakaaywan iti hepatitis B. • Napateg daytoy nangruna no nangrugika a maagasan kabayatan ti panagsikogmo. • Agfollow-up ka iti doktormo para iti pannakaimonitor ti hepatitis B iti kada 6 a bulan 9-12 a bulan Masapul a maeksamen ti dara ti anakmo tapno makita ti estado ti hepatitis B-na ken maammuan ti lebel ti proteksionna. Siguraduem a ti partner-mo ken dagiti kaduam iti pagtaengan ket maeksamen ken mabakunaan para iti hepatitis B bayat ti panagsikogmo. Panagpasuso Makisaritaka iti doktormo maipapan iti suporta iti panagpasuso ken no kasano a maliklikan wenno maasikaso ti agbirri wenno agdara a mungay ti suso tapno makissayan a maisarang ti anakmo iti daram • No nakaawaten ti maladaga iti bakuna para iti hepatitis B ken hepatitis B immune globulin idi naipasngay, ti peggad iti pannakayalis iti hepatitis B manipud iti ina a mapan iti anak babaen iti panagpasuso ket nababa. No naawaten ti anakmo dagitoy nga ineksion, natalgedkan nga agpasuso. DOH 420-441 October 2022 Ilocano Tapno agkiddaw iti daytoy a dokumento iti sabali a pormat, awagan ti 1-800-525-0127. Para kadagiti tuleng wenno nakapuy ti panagdengngegna a kostumer, pangngaasiyo ta tawaganyo ti 711 (Washington Relay) wenno ag-email iti civil.rights@doh.wa.gov. Naadaw manipud iti North East Medical Services (NEMS), doh.wa.gov/hepbhub


KARARAG A PANANGIDATON ITI DI-NATULAWAN A PUSO NI MARIA Basilica ni San Pedro 25 Marso 2022 O Maria, Ina ti Dios ken Inami, kumamangkami kenka iti daytoy a tiempo ti pannakasuot. Ay-ayaten ken am-ammonakami gapu ta sika ti Inami ket ammom dagiti pakaseknanmi. Ina ti kaasi, adun dagiti padasmi iti nainaan a panangaywan ken panangtaripatom kadakami nga annakmo! Saanka pulos nga agsardeng a mangiturturong kadakami ken Jesus, ti Prinsipe ti Kappia. Naiwawakami iti dayta a dalan ti kappia. Nalipatanmi dagiti naipaay a sursuro dagiti didigra iti napalabas a siglo, ti sakrificio dagiti riniwriw-riw a napasag iti daydi dua a nainlubongan a gubat. Inumsimi dagiti inlagakmi a sapata a kas gimong dagiti pagilian. Tinallikodanmi dagidi arapaap a kappia ken namnama dagiti tattao. Naigamerkami iti kinaagum, ti laeng bukodmi a pagilian ken pagimbagan ti iti pinampanunotmi, timmanorkami nga awanan bibiang ket nasamaykami kinamanagimbu-bukod kadagiti kasapulan ken pakaseknanmi. Pinilimi a lipaten ti Dios, napnekkami kadagiti panagam-ammangaw, dimmakkelkami a napalangguad ken mannaki-apa, ti panangparit ti panagdur-as ti biag dagiti nanumo ken agurnong ti armas. Nagsarimaddengkami a mangtaripato kadagiti kaarrubami ken mangtagiben ti pagraramanan a pagtaenganmi. Rinanggasanmi ti minuyongan ti lubong iti gubat ken kadagiti basolmi a nangrumek ti puso ti nailangitan nga Amami, nga isu, pagayatanna a dakami ket agkakabsat. Timmanorkami nga awanan bibiang iti amin kalaksidan dagiti bagbagimi. Ita, iti bainmi isangitmi: Pakawanennakami Apo! Nasantoan nga Ina, iti baet ti leddaang ti kinamanagbasolmi, dagiti pakarigatan ken kinakapoymi, ti misterio ti basol nga isu ti dakes ken gubat, ipalagipmo kadakami a dinakamto pulos tallikudan ti Dios, ngem itultuloyna ti panagayatna kadakami, sisasagana a mamakawan ken mangibangon kadakami iti baro a biag. Impaaynaka kadakami ket inaramidna a ti Di-Natulawan a Pusom agbalin a taklin ti Iglesia ken ti amin a sangkataoan. Iti pananginakem ti Dios, addaka a kanayon kadakami; uray iti baet ti riribuk ken pakasikuran ti pakasaritaanmi, addaka latta a sia-ayat a mangbay-bayabay kadakami. Kumamangkam kenka ket agtugtogkami ita ruangan ta pusom. Dakami dagiti dungdungoem nga annak. Iti tunggal panawen, impaka-ammom ta bagbagim kadakami, ket aw-awisennakami nga agbalbaliw. Iti daytoy nasipnget a tiempo, tulongannakami ken ipaaymo kadakami ta pannaranaymo. Kunaem kad man kadakamin: "Awanak kadi ditoy, Siak nga Inayo?" Kabaelam a warwaren dagiti galut kadagiti puso ken iti panawenmi. Mangnamnamakam kenka. Natalgedkami nga iti daytoy a tiempo ti pannakasuot, denggem dagiti asugmi ket tulongannakami. Sadiay Cana iti Galilea, nagdawatka ken Jesus ket inaramidna 'tay immuna kadagiti milagrona. Tapno mataginayon ti ragragsak daydi kasar, kinonam kenkuana: "Naibusandan iti arak" (Jn 2:3). Ita, O Ina, surnadam kad dagidi balikas ken dawatmo, gapu ta iti daytoy a tiempomi naibusankamin iti arak ti namnama, napuyupoy ti rag-o, napukaw ti panagkakabsat. Nalipatanmi ti kinataomi ken binusbosmi ti sagut ti kappia. Inlukatmi dagiti pusomi iti kinarungsut ken kinaranggas. Kasapulanmi ita ta nainaan a pannulongmo! Isu't gapuna, O Ina, denggem ti kararagmi. Bituen ti Taaw, dinakam baybay-an a marba iti kinadawel ti gubat. Lakasa ti Baro a Tulag, ipaltiingmo dagiti ganuat ken dana ti panagkakappia. Reyna ti Langit, ipulangmo ti kappia ti Dios iti lubong.
Pukawem ti gurang-gura ken pannakawaw iti panagibales, ket sursuroannakami a mamakawan. Ruk-atannakami iti gubat, salaknibam ti lubongmi iti makadangran nga armas a nuklear. Reyna ti Nasantoan a Rosario, ipaamirismo kadakami a kasasapulmi ti agkararag ken agayat. Reyna ti Sangkataoan a Pamilia, ipakitam kadagiti tattao ti dana ti panagkakabsat. Reyna ti Kappia, gun-odem ti kappia iti lubong. O Ina, tignayem kad' dagiti natangkenan a pusomi ita naladingit a panagdawatmo. Dagita kadi arubos ti luam pabaroenna ti tanap ti gurang-gura. Iti baet ti gorrood dagiti igam, ti kararagmo iturongna koma dagiti isipmi iti kappia. Ti koma nainaan a pannaranaymo bang-aranna dagiti agsagsagaba ken dagiti nagtalaw gapu kadagiti panagbettak dagiti bomba. Ti koma nainaan nga arakupmo paregtaenna dagiti napilitan a mangpanaw kadagiti pagtaengan ken pagilianda. Ta koma Naladingit a Pusom guyuguyennakami a mangngaasi ket paltiingannakami a mangilokat kadagiti ruanganmi ken mangsalimetmet kadagiti kakabsatmi a nadangran ken napadisi. Nasantoan nga Ina ti Dios, idi nakitanaka ni Jesus ken ti adalan a dinungdongngona iti sakaanan ti Krus, kinunana kenka nga inana: "Babai, adtoy ti anakmo" (Jn 19:26). Iti daytoy a wagas, intaleknakam kenka. Kinunana met iti adalan ken kadakami: "Adtoy ti Inam" (v. 27). Maria nga Inami, pagayatanmi a pasangbayendaka iti biag ken pakasaritaanmi. Iti daytoy nga oras, makipagtakder iti sakaanan ti krus ti nabannog ken agtutuok a kinataomi, isu a makasapul ti inkam panangitalek daytoy a kinataomi kenka ken babaen met laeng kenka, idatonmi daytoy a kinataomi ken Kristo. Dagiti tattao ti Ukraine ken Russia, isuda nga agraem kenka iti napalaos nga ayat, kumamangda kenka, ta sumnek met ti asim kadakuada ken kadagiti amin a tattao a biktima ti gubat, bisin, inhustisia ken kinapanglaw. ita Di-Natulawan a Pusom agkammatalekkami ket idatonmi ti bagbagimi, ti Iglesia ken ti sangkataoan, nangnangruna ti Russia ken Ukraine. Awatem kad daytoy a gapoanan ken aramid a napnoan ti inanama ken ayat. Ipaaymo kadi ti panaggibos ti gubat ken ti pannakairakurak ti kappia iti sangalubongan. Daydi "Fiat" a nagtaud ita pusom inlukatna dagiti ruangan ti pakasaritaanmi iti Prinsipe ti Kappia. Agtalekkami a babaen ta pusom, ti kappia umapay manen. Kenka idatonmi ti masakbayan ti sibubukel a sangkataoan, dagiti kasapulan ken sangit ti tunggal maysa, dagiti pulkok ken namnama ti sangalubongan. Ngarud, O Ina ti Dios ken Inami, Babaen iti panangibabaetmo, sapay koma ta ti kaasi ti Dios maibukbok iti lubong ken ti nasadia a kappia maisubli kadagiti aldawmi. Nuestra Señora ti "Fiat", immulog kenka ti Espiritu Santo, isublim kadakami ti timpuyog nga agtaud iti Dios. Sapay koma ta sika a "sibibiag nga ubbog ti namnama", sibugam ti namaga a pusomi. Ita tianmo nagbalin a tao ni Jesus; tulongannakami a mangitandudo ti pannakapatanor ti panagririnnanod. Nagdaliasatka met ditoy lubong; iturongnakam kadi iti dana ti kappia. Amen.