Opisyal a Pablaak ti Rebolusyonaryo a Tignayan ti Kalinga TAWEN 7; BILANG 1 E SPESYAL NGA ISYU IPASA NO MABASA M arso 15, 2021, napasamak iti 3:15 ti malem ti labanan iti baet ti maysa a yunit ti Lejo Cawilan Command (LCC-NPA-Kalinga) ken ti yunit ti 50IB-PA sadiay Barangay Gawaan, Balbalan, Kalinga. Iti labanan ket natamaan ni Ka Pinpin a nagresulta iti dagus a pannakatay na. Bayat met a natamaan ni Ka Lanie, naitras ken tinameng isuna dagiti kakadua ngem idi parbangon ti Marso 16 ket natay isuna gapu iti kangrunaan kadagit sugat na a tama iti boksit. Sinnogon ken suroten ti sumaruno ti pakaistoryaam S innosinnogom akay, maysa kadagiti rebolusyonaryo a kanta a naggapu kenka ti tono na. Kanta para iti panagmuli ti maysa a rebolusyonaryo. Malagip ko nu kasano tayo a kinompos ken ti kasasaad ti rebolusyonaryo a tignayan iti daytoy a panawen. July 1989 a naipinal ken rugi a maisaknap iti pwersa ken masa. Immuna a kinanta tayo iti miting ti municipal organizing committee iti Pinukpuk. Sika ti nangiyuna gapu ta kabisadom ti tono na. Permi ti katawam kalpasan na ken ti ragsak mo a mangipalawag iti kayat na a saoen ti sinnogom. Wen, naulimek ka ngem nalawa ken nauneg ti panpanunutem, nagaget ken naanus, naayat nga asawa ken ama, pinarimbaw mo marigrigat a dasig, kanayon ka a nakasagana kadagiti rebolusyonaryo a rebbengen, rigat ken sakripisyo. Daytoy ti kagagalad mo.,Rudy Daguitan alyas Ka Pinpin, Abay, JC, OG, Bito, Sixto. Naiyanak idiay Mangali, Tanudan, Kalinga. Maikadua nga anak, mannalon dagiti parentes na a naggapu iti maysa a dakkel a clan iti tribo da. Nageskwela iti Elementarya idiay Mangali Central School. Naghigh school iti Tanudan Vocational High School ili da. ti Bachelor of Nagkolehiyo ken naturpos na Sciience idiay Mountain (BSC) Province College idiay Bontoc, Mountain Province. Apaman a makastrek ti nauna a yunit ti NPA iti Lubo, Tanudan idi 1976 ket napardas ti ekspansyon interes ti ti (TVHS) idiay in Commerce idi Marso 16, 1963
2 da iti Mangali, Taloctoc ken kadagiti baryos/il-ili a maapektaran iti uppat a dam ti Chico River a plano ti rehimen US-Marcos. Adda iti high school ni Ka Pinpin idi makita na ti NPA nga agpalpalawag babaen kadagiti mass meeting, schooling kasilpo kadagiti isyu ti umili kas iti dam, ti ramut ti panagrigirgat ti umili, ania ti rebolusyon, ania ti NPA ken ti kinabulok ti sistema ti gimong. Nagbalin a silulukat ni Ka Pinpin nga agsaludsod, agdengngeg ken agadal ken uray dagiti kankanta ti NPA. Immuna a nangngeg ken inadal na ti kanta nga "Mangmangged ken Mannalon Agriing Ka", "Oh Marcos Baleleng ti Nagplano ti Biggest Dam iti Chico". Aglalo nga umuneg ti awat ken suporta na idi sumampa iti NPA ti kailian na ken kalpasan ti umuna ken maikadua a taktikal nga opensiba ti NPA iti Kalinga. Idi nagkolehiyo ket dagus a nasilpoan isuna gapu kadagiti isyu ti kabataan-estudyante ken ti isyu ti nailian a minorya sagsagrapen ti umili a bunga ti kinabulok ti sistema ti gimong. Dakkel met laeng ti tulong ni manong na a naun-una namulat ken dagiti aktibo a kakailian ken estudyante iti daytoy a panawen. Gapu ta silulukat ken aktibo ni Ka Pinpin a dumar-ay kadagiti innadal mainaig iti kasasaad ti gimong a Pilipinas ken ti rebolusyon a Pilipino inggana nagbalin a kameng ti rebolusyonaryo nga organisasyon Inyaplikar na ti Marxismo-Leninismo-Maoismo (MLM), sumampa kas kameng ti Partido Komunista idi 1984. Umuneg ti awat ken komitment na iti rebolusyon, nagdesisyon kas fulltime organizer iti ekswelaan ken ti asideg a komunidad kabayatan nga itultuloy na ti panag-eskwela na. Idi 1986-87 ket timmulong isuna a nangipalawag iti umili kasilpo iti killo ken panagsuko a linya ti CPLA, uray nu napadasan da kenni manong na ti panangharass, pamutbuteng ti CPLA kadakuada. Ditoy met laeng a panawen nga isagsagana na ti panagsampa na iti NPA tapno tumipon iti armado a pannakidangadang. Hulyo 1988 a mapangngeddeng a sumampa ni Ka Pinpin iti NPA. Pinasangbay ti maysa a yunit ti NPA -Kalinga ken masa isuna iti maysa a baryo ti Pinukpuk. Dagus a pinag-adalan na ti biag ken rebbengen ti NPA. Dagus met a pumaset kadagiti innadal ken pangkultural a maibingbingay ken iway- wayat ti NPA ken masa. Setyembre 1988 isuna pamprobinsya a grupo a mangtalmeg panagpadur-as iti programa para iti rebolusyonaryo nga agraryo, lalo itI panagpaadu ti apit a pagay, natnateng, panag-usar panagtaraken kadagiti dinguen ken ti kasilpo iti salun-at ken sanitasyon. Hunyo 1989 ket naipauneg isuna kas kameng ti District Committee a nangsakop iti Balbalan- Pinukpuk ken ti sumagmamano a baryo ti Upper Tabuk. Napardas rebolusyonaryo nga organisasyon agraryo a rebolusyon, milisyang bayan, dagiti sangay ti Partido manipud baryo tipak ken munisipyo. ti Nasaknap met dagiti naiwayat a taktikal nga opensiba ken nagtultuloy a dumakkel ti pormasyon ti Hukbo. Iti bangir na ken panawen ti disoryentasyon, isunga idi maiwayat ti Maikadua a Naindaklan a Tignayan a Panangilinteg naranggas nga Oplan Lambat Bitag ti Rehimen US -Ramos ket tumakder latta ni Ka Pinpin ken dadduma pay a kakadua, saan a naapektaran ti pangngeddeng da, nagpursige nga agilinteg ken naipangato ken dagiti ti ti panagbukel kadagiti ti umili, inggana tukad (MNTP) ken naigiddan ti iti kabuklan a problema a ti kabataan. Pinag-adalan ken iti iti ket naipauneg iti organic fertilizer,
E SPESYAL NGA ISYU 3 ituloy ti panagrebolusyon. Aktibo a nangipalpalawag kasilpo iti MNTP ken ti kinakasapulan nga arakupen daytoy ken subliyan dagiti basaran a prinsipyo. Maysa ni Ka Pinpin kadagiti kakadua a nangadal ken nangiyaplikar ti panagsubli iti basaran a prinsiyo iti panag-organisa. Kas paset ti pananglinteg ken panagsimpa ket nabukel ti Kalinga Front Committee idi 1993. Maysa ni Ka Pinpin a kameng na daytoy ken naidisposisyon isuna iti yunit a nagtignay iti Lubuagan, Pasil, Tinglayan, Tanudan ken Upper Tabuk. Saan na a pinagkedkedan daytoy a nadagsen a rebbengen, nagtalinaed isuna inggana 1994. Ti dakkel a rebbengan para iti MNTP ket ti panaglagom iti 25 a tawen a rebolusyonaryo a kapadasan iti Kalinga. Maysa ni Ka Pinpin a nakadar-ay iti daytoy. Naipalpas ken adu, nabaknang dagiti ad-adal ken nakaaramid kadagiti partikular a resolusyon nga isu ti napateg a tarabay dagiti yunit para iti panagbangon ken panangiyabante ti rebolusyonaryo a tignayan iti probinsya. Ti panangidaulo ni Ka Pinpin iti maysa a yunit ket adu a masa ti nabenepisyoan kadagiti kampanyang masa a naiwayat, uray ti riri iti daga, partikular a problema ti umili, tribal war ket dakkel ti pinaset ti rebolusyonaryo a tignayan iti panagrisut kadagitoy. Nalaka nga idanun ti masa dagiti partikular a parikut da iti kakadua tapno marisut iti rebolusyonaryo a wagas. 2016 ket naipauneg kas kagawad ni Ka Pinpin iti Komiteng Larangan babaen iti tarabay ti Maikatlo a Tignayan a Panangilinteg ken ti panawagan iti Partido iti kabuklan a panagrimbaw ken panag-abante ti rebolusynaryo a tignayan para iti panaggun-od ti nangatngato a tukad ti gubat ti umili. Daytoy ti awit-awit ni Ka Pinpin ken Ka Lanie nga rebbengen para iti panag-abante ti nadumaduma a benneg ti trabaho ken ti naindaklan a misyon ti masya a proletaryado. Doktora ti umili, natured a mannakigubat, rebolusyonaryo nga ina M aysa a rebolusyonaryo nga ina, natured a mannakigubat ken doktora ti umili dayta ni Nora Miguel alyas Ka Lanie, Ka Gimay ken Ka TM. Naiyanak isuna idi Nobyembre 20, 1970 idiay Bonnong, Wagod, Pinukpuk, Kalinga. Napobre a mannalon ti dasig dagiti nagannak na ken naggapu da iti tribo ti Limos ken Matucad. Maika-lima isuna iti sangapulo ket maysa nga agkakabsat. Gapu iti kinarigat ti biag ket kinakasapulan a timmulong iti pangkabiagan ti pamilya ket saan a nakastrek isuna iti burges nga eskwelaan. Ubbing pay laeng ni Ka Lanie idi ngem ti panpanunoten na ket nu kasano a makatulong isuna iti inaldaw-aldaw panagbiag ti pamilya da ken iti komunidad. iti limmawa Umuneg ken kasasaad nu apay marigrigat ti biag da babaen iti panagdenggeg rebolusyonaryo a kankanta ken pabpabuya dagiti NPA nga agtigtignay iti lugar da. Kayat na a sumampa idi 1987 ngem saan a pinalubusan dagiti kakadua gapu ta awan pay 18 ti tawen na, isunga nakipaset isuna kadagiti kampanyang ken trabaho a pangsalun-at iti komunidad da ken iti kabangi- bang a baryo a gargarawan ti NPA. Idi 1988, sumampa ken sumurot isuna kadagiti kakadua, timmulong isuna kas medical aid iti provincial medical group idiay a panawen. Uray saan a nakaeskwela iti burges nga eskwelaan, naadal ni Ka Lanie ti agsurat ken agbasa babaen iti napasnek a pannakipaset na numeracy program padpadur-asen na met pangmedikal a trabaho nga isu ti kangrunaan nga interes na nga adalen. Adu a medikal treyning ti inatendaran na inggana nadanon na ti tukad a frontline wenno combat medic. Dagiti naadal na ket inyaplikar saan agsakit a kakadua nu di ket uray kadagiti sugatan a kabusor iti panawen ti labanan kas panangbigbig iti karbengan-tao ken medical ethics. Natured isuna a mangiyatras kadagiti kakadua a sugatan uray iti tengnga ti labanan, saan nga agkedked uray kasa- no kagrabe ti sugat dagiti kakadua ket ipakat na lat- ta ti kabaelan na a mangagas. Kadagiti adda saksakiten na a kakadua ket saan isuna nga agbain ken agduadua a mang-asikaso nu kasapulan nga arikapen na ti ayan ti nasakit iti bagi ti kakadua ken masa ket iyaramid na tapno laeng maammuan na nu ania ti gapu ti sakit ken dagus a mangted ti pangbuya ken pamuspusan tapno mapaimbag ti marikrikna ti pasyente. Awan ti birukem kenyana iti tungtongan isuna a ti panagtameng, naanus mangtaripato kadagiti kakadua ken masa nga addaan sakit. Maysa met lang ni Ka Lanie a kanayon a biruken ti masa nu agsakit ti ngipen da gapu iti kaammuan na iti panagparut. Adu a masa ti nabenepisyoan kadagiti medikal ken dental services nga insayangkat ti kakadua, maysa ni Ka Lanie nga aktibo a nakipaset kadagitoy. Babaen iti panangipraktika ni Ka Lanie kadagiti inadal na kadagiti medikal treyning ket napadur-as literasi ken na pangmedikal. Laksid kadagiti pormal a treyning pangmedikal ket nagaget iti panagadal kadagiti nadumaduma a praktika ti panag-agas kas iti panagusar ti herbal ken acupunture. Ti laing na iti herbal nga agas ket naadal na manipud pannakikadua ken panagsaludsod na kadagiti masa ken babaen met lang iti bukod a praktika na. Saan a nagpatingga isuna kadagiti innadal nga inted ti ti pannakaawat na ken panagadal na kadagiti iti ti bukod na a kinalaing ken kabaelan ti NPA. Kabayatanna ket iti lang ti laing na isuna iti laeng kadagiti sugatan ken
4 kakadua nu di ket nagtultuloy iti panagkalap iti napaneknekan a kapadasan dagiti umili panag-agas iti saksakit nga isu met lang ti isursuro na kadagiti kakadua ken masa. Isuna met laeng ti nangiyun-una iti praktika ti kampanya ti kakadua maipanggep iti kanadalus, "ti kinadalus ket wagas ti panaglapped iti sakit" kanayon a kuna ni Ka Lanie. Kas kameng ti Partido Komunista, malaksid iti medikal a laeng dagiti trabaho, adda met nadadagsen nga rebbengen nga inakem na ken naipatungpal na dagitoy nga awan duadua, natured a mannakigubat ken mangidaulo isuna. Nalaing a makilangen ken asideg isuna iti masa gapu kadagiti praktikal a propaganda ken tulong na kenyada. Umak-akem a tim lider kadagiti sumagmamano a misyon. Nalaing nga agadal ti tereyn ken kabisado na ti masa iti erya. Adu dagiti dadakkel nga aktibidad nu sadinno ket dakkel ti pinaset na iti trabaho nga istap, awan ti mabisin ken kanayon a nasayaat ti kasasaad ti kusina nu adda ni Kadua a Lanie. Nagaget ken naalibtak met lang ni Ka Lanie iti agreb a trabaho, nagaget a nakipaset kadagiti kampanya a masa para iti panagpaadu ti mula a makan ken herbal. Maysa mapangngeddeng nga umarakup iti armado a rebolusyon. Maysa isuna kadagiti rebolusyonaryo nga ina a nangipaay iti dekadekada a biag na tapno pagserbian ti nalawa nga umili. Inarakup na ti sakripisyo a panawan dagiti annak ken pamilya a naggapuan na para iti nalawlawa a panagserbi . Iti bangir ti kinatured na, saan a napunas ti rikna na kas maysa nga ina. Adda dagiti panawen a saan na a maibturan ti iliw na kadagiti annak na ngem nu man pay kasdiay ket pinarimbaw na pagkarebolusyonaryo na. Nu man pay adayo isuna kadagiti annak na ket saan na latta a malipatan isuda inkagumaan na latta nga ipaay amin a kabaelan na tapno maipatungpal dagiti rebbengen kas kenyada ken kas maysa a nalabbaga a mannakigubat nga agserserbi iti masa. Ni Ka Lanie ket maysa nga inspirasyon nangruna iti pannakilaok iti kadagiti ni Ka babai Lanie a tapno pannakidangadang pannakaidadanes sagsagrapen dagiti kababaihan. Saan a lapped ti kinababbai, pisikal a limitasyon ken kaaddaan ti pamilya ken annak tapno makipaset iti armado a pannakidangadang. Rinimbawan na ti pyudal a panagbuya kadagiti babbai ken pinaneknekan na a dakkel ti papel ken paseten dagiti babbai tapno rebbeken ti mangidadanes nga agtuturay a dasig ken sukatan ti bulok a sistema ti gimong. punasen latta ti pannakagundaway ken iti inaldaw-aldaw a panagtignay na, ina dagiti babbai iti armado a Panangpetpet iti rebolusyonaryo a tarabay, panagbukel ti rebolusyonaryo a pamilya 1 993 a napadur-as ti rikna, ayat da Ka Pipin ken Ka Lanie inggana iti panagbukel da iti maysa a rebolusyonaryo a pamilya. Naiyakar da nga agasawa iti yunit a nagtignay iti Balbalan. Ditoy a naiyanak ti nauna nga ubbing da iti maudi a paset ti 1994. Nagtalinaed ti disposisyon da nga agasawa iti yunit a nagtignay iti Balbalan ken pokus ti trabaho da ket ti konsolidasyon ti Hukbo ken masa lalo ti kampanya para iti MNTP. Manipud 1999 ket nagtalinaed ti disposisyon da nga agasawa, babaen iti tarabay ti MNTP ken ti resulta ti panaglagom ti rebolusyonaryo a kapadasan iti probinsya nadumaduma a rebolusyonaryo a trabaho ken nasubliyan met dagiti baryo a nabayag a saan a natignayan. Inannatupan met dagiti yunit nu kasano nga agtignay iti militarisado a lugar ken adu a CAFGU detatsment. Adu a kameng ti CAFGU ti ummikkat gapu iti pampulitika a panangipalawag kenyada ken kadagiti labanan a naiwayat ti Hukbo. Manipud 2010 ket pumauneg da Ka Pinpin nga agasawa kadagiti naidisposisyonan da gapu kadagiti kasapulan ken naiyabante manen dagiti ti organisasyon para ti a iti
E SPESYAL NGA ISYU 5 panaggun-od panag-abante. Dagiti nabaknang a kapadasan da ket maibingbingay ken padpadur-asen da iti ania man a yunit a pumaunegan ken idadauloan. Inggana ti maudi nga anges da Ka Pinpin ken Ka Lanie nga agasawa ket naipakita da kinapudno, kinapinget ken managsakripisyo a kagagalad da. Dagiti naurnong da nga ad-adal, kinalaing, sumarsaruno a henerasyon ti rebolusyonaryo a pwersa ken masa para panag-abante inggana ti panagballigi ti rebolusyon. Salamat Ka Pinpin ken Ka Lanie, dagiti naibati yo ket armas ken mangitultuloy iti atiddog a panagdaliasat iti dalan a napnuan dara ken siit iti naunday a gubat ti umili para iti pananggibus iti bulok a sistema ti gimong ken panaggun-od wayawaya ken hustisya. ti kabuklan ken partikular a ti iti ket kapadasan inpatawid da iti aglalo pay a ti masa a tarabay mi ken ti pudno a demokrasya, Ti pannakatay da ket mangsarming iti panangirteng ti gubat D agiti armado a labanan iti baet ti NPA ken armado a pwersa ti reaksyunaryo a gobyerno ti Pilipinas kas iti AFP ken PNP ket paset ti naunday a gubat ti umili. Tarigagay ti umili a maaddaan ti pudno a wayawaya manipud iti imperyalista a panagsakup iti pagilian ken demokrasya kas iti karbengan iti nagtaudan a daga ken bukod a pangngeddeng. Isunga kadagiti armado a labanan mabuya tayo ti resulta ti umir-irteng a risirisan ti dasig, nu kasano nga us-usaren ti estado ti ranggas kontra iti umili ken panangpunas iti nainsigudan a puli. Ket iti bangir na met ti pananglaban ti umili. Iti Kalinga, a kas iti nadumaduma a paset ti mapaspasamak Pilipinas, development aggression. panagdur-as, maipatakder dagiti proyekto a kas iti minas, dam, geothermal a mang-agaw karbengan iti daga laksid pay iti panangdadael iti aglawlaw. Madama a maipatpatakder ti Kalinga Geothemal Project sadiay Balatoc, Pasil. Adda met laeng dagiti panggep dagiti kapitalista a serye ti dam iti karayan ti Chico, Pasil, Tanudan ken Saltan. Kasta met a tuloy latta ti Chico River Pump Irrigation Project. Dagiti met baro nga apo't daga ken kapitalista ti mangparparigat kadagiti mannalon magatgatang ken inputs, nangato nga interes iti pautang, ken nababa a presyo ti produkto ti mannalon. Agtultuloy ti daga kadagiti marigrigat a mannalon kas colateral iti utang iti apo't daga ken panangconvert iti daga para iti turismo. Dagiti kakumplot dagitoy a kapitalista a burukrata/upisyal ti agnam-ay kadagitoy. Isunga ipingpinget da a lappedan ti amin a pananglaban ti umili kadagitoy a development a aggression pananggundaway. Dagitoy a pang-ekonomiya nga naidisenyo ti Oplan Kapanatagan ti rehimen US- Duterte. Panggep na a buraken ti rebolusyonaryo a tignayan ken amin nga oposisyon. Binukel ti NTF- ELCAC tapno amin nga ahensya ket koordinado ken pwersado a mausar gobyerno tapno magun-od daytoy a panggep. Pinagbalin a gagangay iti panangbutbuteng ti Mangpakaro daytoy militarisasyon iti pagilian. Mangiduron met daytoy ti panag-irteng ti tignayan ti umili ken panangiyabante ti rebolusyon. Karbengan ken salakniban pangkeddeng taktakderan ti tunggal rebolusyonaryo. Inted dagiti Hukbo ti umili ti amin a panawen, laing, pigsa ken sakripisyo para iti daytoy a panggep tapno iti masakbayan ket saan a sagrapen ti sumarsaruno a kaputotan ti pananggundaway. Awan kabatog ti naited a panawen, sakripisyo ken biag da Ka Pinpin ken Ka Lanie. Napanday da kas rebolusyonaryo ken inted ti ingga't kabaelan da. Ti pannakatay da ket mangsarming iti panangirteng ti gubat ken mangibaga a kasapulan a tuloy-tuloy ti panangdur-as ti gubat ti umili ken kinakasapulan iti ad-adu pay a tumipon iti yunit ti NPA. Ti armado a pannakidangadang ket resulta ti tignayan masa tapno magun-od ti pudno a wayawaya ken dagiti pampulitika ken pang-ekonomiya nga interes ti umili. Iti kastoy laeng maikkan tayo ti hustisya amin a biktima ti reaksyunaryo nga estado ken mangted dayaw iti lagip dagiti rebolusyonaryo a martir tayo. ti panangpatay ken ti rehimen US-Duterte. Iti nagan kano iti pananggundaway ken iti ti tunggal ken bukod a tao a rebbengen ti biag, dayaw ti pada na a Daytoy tao. ti ti agrikultura iti nangato a presyo ti ti panangagum ti gobyerno ken pyudal-malapyudal interes ket ti reaksyunaryo a
6 NATAN OK A LAGIP (Daniw ni Ka Shen para iti Pulong-Parangal da Ka Pinpin ken Ka Lanie) Napanawan dagiti lagip ti panawen Leddaang ken naragsak a pagteng Kanayon a nakadulin iti puso ken nakem Malagip dakayo ken dagti adu nga arapaap a sipupuso tayo nga insabiag iti naglabas nga apagbiit ngem narikot a maysa a tawen Aldaw man ti selebrasyon, medikal misyon, pulong, GM, wenno produksyon Ti pannakiranget kadagti naririgat a ruta iti kalubuan ken katapukan iti panawen ti bagyo ken panagtutudo Ti situtured a pannakirinnupak iti napipigsa a karayan, ken dagiti saan a mabilang gedday iti naririgat a balsutan a pangisirsirukan kdgti nadadagsen a makoto nga awit-awit agmalem tapno laeng makadanon iti masa a pinagdatunan tayo iti amin-amin tayo Agsaibbek ti rikna iti tunggal lagip iti binigat a ritwal iti kusina, iti tunggal malem panagpapatang ken panagkonsulta iti misyon ken bunag a kakuyog ka inggana iti kasasaad a kasapulamon a pumakada ken sumina ta panawen manen ngem ti kabaelam ket ipakat mo latta tapno matameng ti rikriknaen da Kanayon mo nga ibaga, "Saan met a nakaro, gagangay na dayta" Ngem no maminsan, saan a gagangay na Ta saan nga amin ket kas kenka ti kinatured ken kinaibtor ti kakadua Gapu ta birbiruken da, kasapulan mi latta sika a doktor mi dagiti balakad ken panagbuyam kadakami nga isursuruam iti pangsalun-at a kaamuan manipud iti nabaknang a kapadasan sika a maestra mi iti Ti gangay na ket ti anges a mapugsat iti sangoanan ti naranggas a gubat ngem saan a kadawyan ti panagulimek ken panag-atras Awit mi dagiti kari Itultuloy ti laban tapno magun-od ti hustisya ti dumaranudor a putok ken gumilgil-ayab nga apoy manipud kadagiti armas mi ti Kasla awan patingga na ti kumarayo a rikna Malagip ka iti adu a sagubanit ti kakadua Kas iti kadawyan nga ina Adu a sao ken pammabbaga Daytoy nga aldaw ti pammadayaw kadakayo Ka Lanie ken Ka Pinpin Idaton mi dagiti mapakintayeg a saniweng Ti awan patingga na a panagayat mi..


PANAGPASUSO KEN TI COVID-19 DITOY HAWAI'I Dagiti Impormasyon ken Pakaammo para kadagiti Nagannak ken Pamilya 1 TI PANAGPASUSO KET MAKAITED TI PROTEKSYON Ti panagpasusom ket makatulong a mangprotektar iti maladagam manipud kadagiti adu a saksakit. Ti gatas iti ina ket isu ti katalgedan ken ayan ti nasalun-at a nutrisyon para iti maladaga, ken ti panagpasuso ket adu ti ipaayna a benepisyo iti salun-at. Base iti adda a datos ngem limitado, ti panagsuso ket saanna nga iyakar ti COVID-19. 2 ITULOY NGA AGPASUSO Dagiti nagannak a masuspetsa/kumpirmado nga addaan ti COVID-19 ket rumbeng nga agtultuloy nga agpasuso base iti rekomendasyon para iti panagpasuso ken suruten dagiti pagalagadan ti kinadalus kas panagannad: Irugi a pasusoen ti maladaga iti uneg ti 1 nga oras kalpasan a maipasngay, masapul a pasusoen iti ina ti maladaga iti uneg ti 6 a bulan, pakanen ti solido a makan no addan 6 a bulannan, ken ituloy a pasusoen agingga nasurok a 2 ti tawenna. No ti ina ket agsakit ken awan ti maala a gatas ti sabali nga ina, ikkan ti natalged a naaramid a gatas (infant formula). 3 DAGITI NATALGED NGA AR- ARAMID SAKBAY NGA AGPASUSO Amin nga inna nga agpaspasuso ket masapul nga ugasanda dagiti imada sakbay nga ubbaenda ti maladaga. Dalusan dagiti pangbomba ken mamador tunggal malpas nga usaren, ken dalusan amin a naiggaman a partena. Dagiti nagannak a masuspetsa/kumpirmado nga addaan ti COVID-19 ket masapul nga agusar ti face mask bayat ti panagpasusona. Kitaen dagiti instruksyon ti pabrika no kasano nga idisinfect dagiti bomba ken ti mamador tunggal malpas nga usaren. No ti ina ket agsakit ken saanna a kabaelan ti agpasuso, mabalin a pasusoen ti maladaga babaen ti mamador*, no mabalin ket maysa a tao nga awan sintomasna ti sakit ken nakasuot ti face mask ti mangpasuso. 4 NUTRISYON Importante ti pannangan kadagiti nasalun-at a taraon para kadagiti inna nga agpaspasuso ken kadagiti ub-ubbing. Uray no medyo narigat ita a panawen ti pandemya, ikarigatan a mangan ti adu a prut-prutas ken natnateng, whole grains ken protina. Dagiti makan ket mabalin a sadiwa, dried, nakalata wenno frozen. Liklikan dagiti nasam-it a mainom ken makmakan a nangato ti taba, asukar ken asinna. 5 LIKLIKAN DAGITI NAARAMID A GATAS NO SAAN A KASAPULAN No awan ti gatas iti ina, mabalin a pasusoen ti maladaga iti naaramid a gatas (infant formula) kas pangnayon/wenno kasukat ti gatas iti ina. Dika pasusoen ti maladaga (ub-ubing ngem 1 a tawen) iti gatas ti baka wenno aniaman a gatas a saan a nairanta para kadagiti maladaga, ta dagitoy ket mabalin a makadangran. Saludsoden ti healthcare providermo no ania ti natalged a gatas (formula) ken dagiti rekomendasyon ti panagpasuso. *No awan ti nasanitized a mamador, mabalin nga usaren ti tasa wenno kutsara. ILOCANO CREATED FOR MOTHERS & FAMILIES HAWAI'I MATERNAL & INFANT HEALTH COLLABORATIVE EARLY CHILDHOOD ACTION STRATEGY I N F O R M A T I O N C U R R E N T A S O F 8 / 4 / 2 0 2 0 . S O U R C E S A N D M O R E I N F O H E R E : H T T P S : / / D O C S . G O O G L E . C O M / D O C U M E N T / D / 1 Y S K 6 J Y 8 L S V F S K 9 Q J V 0 - U H G U Q T 4 U K Z Y T Q N 7 7 K G B Z C C A G / E D I T ? U S P = S H A R I N G


L Ā N A'I W O M E N' S C EN T ER D B A L Ā N A'I CO M M U N I T Y H E A L T H CE N T E R L Ā N A'I CO M M U N I T Y H E A L T H CE N T E R P. O. Box 630142 Lāna'i City, HI 96763-0142 Phone: 808-565-6919 Fax: 808-565-9111 P. O. Box 630142 Lāna'i City, HI 96763-0142 Phone: 808-565-9196 Fax: 808-565-9196 E-mail: dshaw@wave.hicv.net - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - DAGITI KANAYON A MASALSALUDSOD - HIPAA - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Iti apatinayon a panagsukat ti wagas iti lubong iti pagagasan wenno panna- kaasikaso ti salun-at, ti Lāna`i Community Health Center (LCHC) ket nai- komitar nga mangadal kadagiti pasyente maipanggep kadagiti banbanag a makaapektar kadakuada. Isu ngarud nga kadagiti sumaganad iti baba intedmi dagiti pagwadan nga impormasyon maipanggep iti masasao nga Health Insur- ance Portability and Accountability Act of 1996 (HIPAA) tapno ammoen ken maadalmo ti kaipapanan daytoy. Ti LCHC ket sursurotenna daytoy a regu- lasyon ti HIPAA ket ragsakmi ti mangsungbat kadagiti saludsodmo no bilang adda man mainayonmo a saludsoden. ANIA DAYTOY MASASAO NGA PRIVACY RULE? Daytoy Privacy Rule a masasao ket parte ti Health Insurance Portability and Ac- countability Act (HIPAA) idi taw-en nga 1996. Daytoy a Privacy Rule ket nai- patakder a kas federal nga pagalagadan tapno kadagiti dodoktor iti hospital, health care providers, ken health plans ket maikalikagum ti inda panagaramid ti kasuratan, a mangimanmandar iti pammalubos ti pasyente tapno mausar ken malukatan dagiti personal nga impormasyon maipanggep ti salun-at iti mismo a pasyente sakbay nga marugian ti desisyon a pannaka-agas, panagbayad, wenno ti proseso ti pannakaagas. Ti LCHC ket naimandar ti inna panagtulnog kadaytoy nga pagannurotan ti Privacy Rule. ANIA MET TI MASASAO NGA PHI? Ti PHI ket isu ti masasao nga Protected Health Information, kayatna a saw-en daytoy ket iti panangsakopna kadagiti amin nga impormasyon kas ingunam- gunam ti paglintegan, a pakairamanan met ti 'demographic information' nga indatag ti mismo a pasyente kadagiti health care provider ken kadagiti pay mabalin a pagilasinan iti kinatao ti tao nga maseknan. Daytoy PHI ket sakupen- na amin nga medical records ken dagiti pay dadduma a pammaneknek nga im- pormasyon nga ig-iggaman ti LCHC nga naikomyunikar babaen iti teknolohia ti computer, naisurat ti papel, wenno personal nga panangibalikas.
ANIA MET TI MASASAO NGA TPO? Ti masasao nga TPO ket maibasar ti wagas a pannakaagas, bayad wenno addang ti pannakaagas ( treatment, payment or health care operations) iti puder ti Lāna`i Community Health Center. Iti sabali a pannao, ti LCHC ket mabalinna nga usaren ken iruar ti PHI tapno maipagna ti rumbeng a kayat nga aramiden kas koma 1) panangited ti kalidad nga pannakaagas ti pasyente, 2) maipan- amnama iti pannakabayad ti LCHC kadagiti amin nga serbisyona, ken 3) pannagna iti operasyon ti LCHC. Ti ehemplo dagitoy nga ar-aramid (activities) ket ti panangusar ti LCHC Providers ken Clini- cal Staff kadaytoy nga PHI kas pangibasaran ti panangagas kadagiti pasyente. Usaren pay ti busi- ness office ti PHI nga pammaneknek kadagiti impormasyon maipanggep ti insurance ken kasta met a mausar a pagibasaran ti bayad. Usaren ti PHI nga pangibasaran ti referral, ken mausar pay ti PHI para ti bukod a health center tapno maplano ti panangpataray ti health center ken panang- manehar kadagiti aramid nga kayat nga aramiden para ti pagsayaatan. APAY NGA KASAPULAN TI PANAGPIRMAK KADAYTA NGA PORMA TI PAMMALUBOS? Sakbay nga usaren ken iruar ti personal nga impormasyon maipanggep iti bukod mo nga salun-at (PHI), ti LCHC ket kalikagumanna ti panangpirmam kadaytoy nga porma ti pammalubos sakbay nga sagidendaka nga agasan ken kasta met a mapagsasaritaan no kasano ti pannagna ti ba- yad, ti pannakaagas wenno pannakataripato ti salun-at, ken no ania ti operasyon nga aramiden. Ti health center mi ket saan nga namandar nga mangpapirma kenka ti 'prior consent form' no banag nga emergency. No ti LCHC ket namandaran ti paglintegan nga mangagas kenka, wenno ad- da dagiti saan nga pagkikinnaawatan, adda rebbengen ti LCHC nga agsanud nga mangagas kenka no saan mo nga kayat a pirmaan ti porma ti pammalubos (consent form). ANIA TI PAGDUMAAN TI PAMMALUBOS KEN AUTORISASYON NGA PORMA? Tapno mausar wenno mairuar ti (PHI) personal nga impormasyon maipanggep ti salun-at mo, iti aniaman a pakasapulan malaksid laeng iti diretso a pannakaasikaso, panagbayad, wenno operasyon ti pannakaagas, ti LCHC ket namandaran nga mangpapirma kenka iti autorisasyon nga porma. Kas koma, no kiddawem ti panangiruar ti LCHC dagiti impormasyon maipanggep ti salun- atmo kadagiti (third party) dadduma nga aginteresado nga mangala ti impormasyon, kasapulan ti panagpirmam iti autorisasyon a porma. Daytoy nga porma ti autorisasyon ket nalawlawag ti panna- kaisuratna ngem ti porma ti pammalubos ken nailatang pay ti petsa ti panaglabesna (expiration date).


MONETARY POLICY REPORT FEBRUARY 2023 Visual Summary Ana ti kaudian a pangeddeng ti BSP a monetary policy? Ti kaudian a risk-adjusted inflation forecast para iti 2024 ket bimmaba iti 3.9 a porsiento, iti uneg ti BSP's inflation target range, manipud iti 4.4 a porsiento a naipakaammo idi Nobiembre 2023 Monetary Policy Report (MPR). Bimmaba dagiti nakarkulo a peggad para iti 2024 gapu iti nababbaba a posibilidad ti panagbalbaliw ti plete ti transportasion; ti naul-ulimek nga epekto ti nangatngato a presio ti krudo iti sangalubongan; ken ti umiso a pannakaiyalud-od ti Executive Order No. 10. * Bayat ti Pebrero 2024 a monetary policy meeting, inkeddeng ti Monetary Board a pagtalinaeden ti naituding a reverse repurchase rate iti 6.50 a porsiento, gapu iti panangtingiting iti panagrang- ay ti kasasaad ti inflation ken dagiti agsaksaknap a peggad. Kabayatanna, ti risk-adjusted inflation forecast para iti 2025 ket agtul-tuloy iti 3.5 a porsiento manipud 3.4 a porsiento. Naikonsiderar daytoy ti kaudian a panagkita iti gatad ti koriente. Executive Order No. 10-Extending the Temporary Modification of Rates of Import Duty on Various Products Under Section 1611 of Republic Act No. 10863, Otherwise Known as the "Customs Modernizationand Tariff Act" Page 1 of 3 Page 1 of 3
MONETARY POLICY REPORT FEBRUARY 2023 Visual Summary Dagiti peggad iti panagkita ti inflation ket limmukay no maidilig iti napalabas a bansada ti MPR ngem agtultuloy nga agpangato. Dagiti banag a mabalin a mangitunda ti inflation a nangatngato ngem ti kaudian a pattapatta ket dagiti agtultuloy a presion kadagiti singir iti transportasion, ngimato a gatad ti koriente, nangatngato a presio ti krudo ken domestiko a taraon, ken ti kanayonan nga epekto iti presio ti taraon gapu iti napigsa nga El Niño episode. Iti sabali a bangir, ti epektibo a pannakaipatungpal dagiti addang ti gobierno a manglaban iti epekto ti El Niño ket mabalin a mangpababa iti inflation. Basar iti resulta ti BSP's Survey of External Forecasters* para iti Pebrero 2024, ti mean inflation forecasts para iti 2024 ken 2026 ket saan a nagbaliw iti 3.9 porsiento ken 3.4 porsiento, agpada, no idilig iti Enero 2024 a bansada ti survey. Kabayatanna, ti mean inflation forecast para iti 2025 ket ngimmato bassit iti 3.5 porsiento manipud 3.4 porsiento. Namnamaen dagiti eksperto nga agtalinaed a makontrol ti inflation inton 2024 ken agtalinaed iti uneg ti naituding nga range ti BSP a 2 agingga iti 4 a porsiento. Survey ng 24 analysts/ekonomista mula sa pribadong sektor na isinagawa noong 6-12 Pebrero 2024 Page 2 of 3 Page 2 of 3
MONETARY POLICY REPORT FEBRUARY 2023 Visual Summary Ti gross domestic product (GDP) ket dimmakkel iti iti 5.6 a porsiento 7.1 a porsiento idi Q4 2022, gapu iti natibker nga pagkasapulan iti domestiko. idi Q4 2023 manipud Ti epekto ti immun-unan nga monetary policy tightening ti BSP ket manamnama a marikna inton 2024. Nupay kasta, makit-kita nga agtalinaed a nasayaat dagiti domestic economic growth prospects. Ti naipattapatta a GDP growth path ket suportado ti napasayaat a global growth outook ken panagbaba ti sangalubongan a presio ti krudo. Dagiti addang ti reporma ti istraktura a mangpasayaat iti klima ti panagpuonan ken sentimiento ti ekonomia iti pagilian ket mabalin met a mangsuporta iti medium-term growth. Mabalin a bumaba ti inflation kadagiti masung- sungad a bulan no awan ti baro a supply shocks. Agtultuloy a suportaran ti BSP dagiti non- monetary measures ti gobierno nasional tapno mataming dagiti supply-side pressures kadagiti presio. Agtalinaed a nakasagana ti BSP a mangbalbaliw kadagiti monetary policy settings nu kasapulan nga maiyannurot iti kangrunaan a mandar na a mangsalaknib iti kinatalged ti presio. Tapno makita ti sibubukel a 2024 February Monetary Policy Report bisitaen ti Page 3 of 3 Page 3 of 3


Dagiti Ubbing ken Agtutubo TI TI SIMBAAN NI JESUCRISTO DAGITI SANTO ITI UD- UDINA NGA ALDAW MAYSA A PAKAUNA A PANGIWANWAN PARA KADAGITI NAGANNAK KEN LIDER
Patpatgenmi a kakabsat, Dagiti ubbing ken agtu- tubo ti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud- udina nga Aldaw ket maipatpateg nga annak a lallaki ken babbai ti Dios. Addaanda iti potensial a makaa- ramid iti dakkel nga epekto iti lubong. Dagiti pagbatayan a naisuro iti daytoy a panagkaguma- an para kadagiti ubbing ken agtutubo ket mangibagi iti nangatngato, nasansantuan a wagas a mangparegta kada- giti tumantanor a kaputotan a mangsurot ken ni Jesucristo ken mangyaplikar ti ebangheliona iti amin a tay- ak ti biag- da. Iramanto daytoy dakkel a panagkagumaan ti panag- sursuro ti ebanghelio, ti pribilehio ti serbisio, bukod a panagdur- as, ken dagiti naragsak nga aktibidad. Mangrugi daytoy a panagkagumaan iti pagtaengan. Addaan dagiti nagannak ti sagrado a pagrebbengan a mangisuro kadagi- ti annakda iti lawag ken kinapudno. Mangipaay dagiti lider ti Simbaan iti napateg a suporta ken pannarabay kadagiti ubbing, agtutubo, ken dagiti pamiliada. Patpatgendakayo. Agtalekkami kadakayo. Ikarimi nga itultuloyto ti Nailangitan nga Amatayo a bendisionan ken saranayennakayo bayat ti panangidaulo ken panangtara- bayyo kadagiti annakna iti pammati. Ti Umuna a Panguluen ken Korum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol Impablaak ti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud- udina nga Aldaw Salt Lake City, Utah © 2019 ti Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved. Bersion: 4/19 Pannakaipatarus ti Introductory Guide for Parents and Leaders Ilokano 16855 864
Parmata Mangpapigsa iti pammati dagiti tumantanor a kaputotan ken ni Jesucristo, ken mangtulong kadagiti ubbing, agtutubo, ken pamiliada a dumur- as iti dana ti katulagan bayat ti panakaipasangoda kadagiti karit ti biag.
2 Pakauna Babaen iti panagtitinnulong nga agtrabaho, matu- longan dagiti nagannak ken lider dagiti ubbing ken agtutubo a mangpapigsa iti kumbersionda, agbalinda a maikari a disipulo ni Apo a Jesucristo, ken agbalinda a a lallaki ken babbai nga addaan integridad babaen iti: Panagsursuro iti ebanghelio a makaparegta iti bukod a panagkumit. Dagiti serbisio ken aktibidad a mangpakired iti bagi ken espiritu. Bukod a panagdur- as a mangpataud iti makapnek a panagdur- as. Maitunos dagiti pangiwanwan a pagbatayan ken sapasap nga akem a naibalabala iti daytoy a buklet. Awan ti uray maysa nga umno a wagas a mabalin a payaplikaran dagitoy. Available iti online dagiti sumagmamano a kapanunotan ken pagarigan iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. Kalikagu- manyo a manggun- od ti pammaregta tapno maam- muan ti kasayaatan para iti tunggal indibidual (kitaen iti "Ibagay ken Itunos"). Ti Tumantanor a Kaputotan Kinuna dagiti propeta a daytoy a kaputotan dagiti ubbing ken agtutubo ket mairaman kadagiti kasaya- atan nga imbaon ti Apo iti daga (kitaen iti Russell M. Nelson, "Hope of Israel," worldwide youth devotional, Hunio 3, 2018, 16). Addaanda iti potensial a maaddaan iti dakkel nga epekto iti lubong. Naawisda a tumulong a mangummong iti Israel iti agsumbangir ti belo. Ti nangatngato, nasansantuan a wagas ti kasapulan tap- no mataripato ken maisuro ida. Makatulongto daytoy a wagas kadagiti ubbing ken agtutubo: A maammuanda ti agnanayon a pakabigbigan ken panggepda. Mangpapigsa iti kumbersionda ken ni Jesucristo, mangipasagepsep kadagiti pusoda ti ebangheliona ken mangparegta kadakuada a mangpili a sumurot Kenkuana. Makiraman a sangsangkamaysa iti aramid ti pannakaisalakan. Personal a panangpadur- as nga addaan iti panang- suporta dagiti nagannak ken lider a mangtulong no kasapulan. Agbalin a maikari a dumar- ay iti templo ken maadda- an iti manayon a rag- o iti dana ti katulagan. "TI NABAYAGEN A PANGGEP TI SIMBAAN KET MANGTULONG KADAGITI AMIN A MIEMBRO TAPNO TUMIBKER TI PAMMATIDA ITI APOTAYO A JESUCRISTO KEN ITI PANNUBBOTNA, [KEN] MANGTULONG KADAKUADA A MANGARAMID KEN MANGIPATUNGPAL KADAGITI KATULAGANDA ITI DIOS." PRESIDENTE RUSSELL M. NELSON, "Opening Remarks," Ensign, wenno Liahona, Nob. 2018, 7
Bayat ti pannakaawat dagiti ubbing ken agtutubo iti paltiing para iti biagda, mangbuangay kadagiti relasion a naisentro iti ebanghelio, ken panangusar iti wayawa- ya nga agpili bayat ti panagdakkelda, agballigidanto iti panangipatungpalda kadagitoy a panggep. Ikagumaan a Suroten ti Mangisalakan Idi agtutubo Isuna, kasapulan ni Jesus nga ammuen ti nadiosan a kinatao ken misionna, kas met iti nasken nga aramiden ti tunggal anak ti Dios. Isu ket "dimmak- kel iti kinasirib ken kinatayag, ken ti gundaway ti Dios ken kadagiti tao" (Lucas 2:52). Dimakkel Isuna iti natim- beng a wagas, ket kasta met kadagiti amin nga ubbing ken agtutubo. Tulonganyo dagiti ubbing ken agtutubo a mangi- sangbay iti Mangisalakan kadagiti amin nga aspeto ti biagda - saan laeng nga iti aldaw ti Sabbath. Bayat iti panagkagumaanda nga isentro dagiti biagda ken ni Jesucristo, ikarina nga isangbayna ti Espiritu Santo a mangliwliwa ken mangiwanwan kadakuada. Gagangay a, mangrugi iti pagtaengan ti panangsurot iti Mangisalakan. Makaipaay dagiti lider iti Simbaan iti napateg a suporta para kadagiti indibidual ken pamilia. SPIRIT U E S O S I I S I K A L I N T L E L EKTUA "Ni Jesus dimmakkel ti kinasirib ken kinatayag, ken ti gundaway iti Dios ken kadagiti tao." LUCAS 2:52 3
4 Naisentro iti Pagtaengan Agplano dagiti nagannak kadagiti padas ken pannaki- sarita ti pamilia a mangisuro iti ebanghelio ni Jesucristo ken mangipaay kadagiti naidumduma a kasapulan ti tunggal ubing. Mapasamak daytoy bayat ti panagti- tinnulong a panagtrabaho ken panagay- ayam dagiti pamilia kadagiti wagas a pakaisuruan dagiti napateg nga kabaelan, pakapapigsaan iti kinatao, ken pakaipaa- yan dagiti gundaway a mangpadur- as. Mangyallukoy iti Panagdur- as • Agkararag para iti pannarabay. Am- ammo ti Nailangi- tan nga Ama dagiti annakyo ken tulonganakayonto a mangisuro kadakuada. Tulonganyo dagiti annakyo a mangsapul ken mang- bigbig iti impluensia ti Espiritu Santo. Yebkasyo ti ayat ken masansan a dayawenyo dagiti annakyo kadagiti panagkagumaanda nga agaramid iti nasayaat ken para kadagiti nakristianuan a kababalin a makitayo kadakuada. Mangsapul kadagiti gundaway a makapagserbi kada- giti dadduma kas maysa a pamilia. Mangipaay iti Pannarabay • Tulonganyo dagiti annakyo a mangkita no kasano a mayaplikarda ti ebanghelio kadagiti amin a tay- ak ti biagda. Tarabayenyo dagiti annakyo ken allukoyenyo ida a mangikeddeng kadagiti bukodda a panggep a tun- oyen ken plano. Tulonganyo ida a mangikeddeng kadagiti bukodda a pangrisut kadagiti parikutda. Mangidiaya iti suporta, tulong, ken pammaregta iti panangragpatda. Makisarita kadagiti Lider Makisaritakayo kadagiti mannursuro ken lider tapno maammuan no kasano ti kasayaatan a pannakasupor- ta dagiti annakyo. Agannadkayo a saan a madadael ti ania man a panagtalek dagiti annakyo wenno mapaba- inanyo ida. Sapulen dagiti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. "PANAWENENEN PARA ITI SIMBAAN A NAISENTRO ITI PAGTAENGAN , A SUPORTARAN TI MAPASPASAMAK ITI UNEG DAGITI PASDEK TI BRANCH, WARD, KEN STAKETAYO." PRESIDENTE RUSSELL M. NELSON, "Opening Remarks," Ensign, wenno Liahona, Nob. 2018, 7
Suportaran ti Simbaan Ti akem iti Simbaan ket mairaman ti panangisuro iti ebanghelio ni Jesucristo ken panangsuporta iti pagta- engan. Suportaran dagiti lider ken mannursuro dagiti nagannak babaen iti panangbuangay iti nabileg, mang- tartarabay a relasion kadagiti ubbing ken agtutubo a pagserserbianda. Makisarita kadagiti Nagannak • Makisarita a di pormal kadagiti nagannak tapno maammuan no kasano ti panangsuportada kada- giti annakda. Mangibinglay kadagiti pagpigsaan a madlawyo. Saludsodenyo no ania ti namnamaenda a mapada- san ken masursuronto dagiti annakda iti klase ken kadagiti aktibidad. No saan nga aktibo a miembro ti Simbaan dagiti nagannak: Ilawlawagyo kadagiti nagannak daytoy a panagkagu- maan a mangsuporta kadagiti ubbing ken agtutubo, ket saludsodenyo no ania ken no kasano ti kayatda a pakairamanan dagiti annakda. Saludsodenyo dagiti ubbing ken agtutubo no ania a klase a suporta ti kayatda. Kasaritayo ti ward council maipapan iti no kasano nga iraman dagiti nagannak agingga a mabalin. Suportaran dagiti Ubbing ken Agtutubo • Tulonganyo dagiti ubbing ken agtutubo a mangbigbig ti impluensia ti Espiritu Santo. Saludsodenyo kadakuada no ania ti kayatda a masur- suro ken mapadasan iti klase ken kadagiti aktibidad. Allukoyen ida a mangidaulo iti panagplano ken pana- ngimaton kadagiti aktibidad. NAISENTRO ITI PAGTAENGAN (Pamilia) Panagsursuro iti Ebanghelio Serbisio ken dagiti Aktibidad Bukod a Panagdur- as SUPORTARAN TI SIMBAAN (Dagiti Lider) Sapulen dagiti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. 5
6 Panagsursuro iti Ebanghelio Iti Pagtaengan Iti Simbaan Ti bukod ken sangapa- Agtataripnong dagiti miliaan a panagadal iti ubbing ken agtutubo nasantuan a kasuratan tapno masursuro ti ken panagkararag ket ebanghelio ni Jesucristo. makatulongto kadagiti Masursuro dagiti ubbing ubbing ken agtutubo a ti ebanghelio babaen iti mangrikna ken mangbig- panangisuro iti klase ken big iti impluensia iti Espiri- iti oras ti panagkanta iti tu Santo ken mangsursuro Primary. Masursuruan nga agayat iti Mangisa- dagiti agtutubo iti doktrina lakan. Maallukoy dagiti kadagiti klase ken korum. indibidual ken pamilia a Maawis dagiti ubbing ken mangusar iti Umaykayo, agtutubo a mangibinglay Sumurot Kaniak - Para iti no ania ti nasursuroda kadagiti Indibidual ken iti pagtaengan ken mang- Pamilia ken dagiti balikas yaplikar iti ebanghelio iti dagiti sibibiag a propeta biagda. tapno masursuro ti ebang- helio ni Jesucristo. Sapulen ti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. Panagsursuro iti Ebanghelio Naisentro iti Pagtaengan Kararag Panagadal iti nasantuan a kasuratan Family home evening Aldaw ti Sabbath Pakasaritaan ti pamilia Suportaran ti Simbaan Panangisuro iti Sabbath Seminary Serbisio ken dagiti Aktibidad Iti Pagtaengan Iti Simbaan Ti serbisio ken dagiti aktibi- Ti masansan a serbisio ken dad ti makabuangay ti inal- dagiti aktibidad ket mangted daw a nalinteg a kababalin, kadagiti gundaway nga aggu- makapapigsa iti relasion ti umong, mangisuro kadagiti pamilia, makaisuro kada- baro a paglaingan, mangipa- giti kabaelan ti panagbiag, tungpal kadagiti naririgat a mangpadur- as iti nakris- trabaho, ken mangbangon tianuan a kababalin, ken kadagiti relasion a naisen- makatulong kadagiti ubbing tro iti ebanghelio kadagiti ken agtutubo a dumur- as. kapatada ken lider. Nasken a Ti serbisio ti pamilia ken makatulong dagiti aktibidad dagiti aktibidad ket makai- kadagiti ubbing ken agtutu- pokus kadagiti kasapulan ti bo a dumur- as iti espiritual, indibidual ken pamilia ken sosial, pisikal, ken intelektual makaipaay kadagiti gunda- ken mangted iti napateg a way a mangyaplikar kadagiti serbisio kadagiti dadduma. pagbatayan ti ebanghelio JustServe (JustServe .org) ket kadagiti inaldaw a padas. maysa a napateg a resource
Bukod a Panagdur- as Iti Pagtaengan kadagiti ubbing ken agtu- Pilien dagiti ubbing ken tubo a mangsurot ken ni agtutubo no ania ti maba- Jesucristo. linda nga aramiden tapno dumur- as ken agsursuro a mangsurot iti Mangisa- lakan. Makatulong dagiti nagannak a mangbigbig no kasano a dumurdur- asdan ken no ania pay ti kasapulanda a mapasa- yaat. Amin nga aktibidad, agraman ti simbaan, pagadalan, dagiti panna- kigayem, isport, arte, aramid, ken dadduma pay a pagesman ti indi- bidual ket makatulong Iti Simbaan Ipatpateg ken pagserbian dagiti lider ti tunggal ubing ken agtutubo ken agbalinda a mannakaam- mo kadagiti kasapulan ken pagesmanda. Babaen kadagiti naayat a panna- kilangen, makaited dagiti lider iti naidumduma ken nabileg nga impluen- sia a mangsuporta ken mangallukoy kadagiti ubbing ken agtutubo iti panagdur- asda. Sapulen ti resources para kadagiti aktibidad ken panggep a tun- oyen iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. para kadagiti gundaway nga agser- bi iti komunidad. Serbisio ken dagiti Aktibidad Dagiti sabasabali nga aldaw ti aktibidad para kadagiti agtutubo ket mairaman dagiti komperensia Naisentro iti Pagtaengan ti For the Strength of Youth (FSY), Family home evening komperensia dagiti agtutubo, kam- ping, ken dadduma pay a panag- titipon. Dagitoy nga aktibidad ket Serbisio itiw pamilia Dagiti aktibidad ti pamilia Ministering makatulong kadagiti agtutubo Suportaran ti Simbaan a mangpapigsa iti tarigagayda a mangsurot iti Mangisalakan, mangikkat kadakuada manipud kadagiti masansan nga ar- aramidenda, ken mangtulong kada- kuada a mangkita a mairamanda Dagiti kapanunotan para iti serbisio ken dagiti aktibidad JustServe Dagiti Sabasabali nga aldaw (Multiday) ti aktibidad iti paset iti dakdakkel a grupo ti agtutubo a mangibinglay kadagiti Dagiti naituding nga aramiden iti Ministering nalinteg a panggep a tun- oyen. Bukod a Panagdur- as Naisentro iti Pagtaengan Dagiti bukod a panggep a tun- oyen Dagiti panggep a tun- oyen ti pamilia Pannarabay Panangallukoy Ayat Suportaran ti Simbaan Pannarabay Panangallukoy Dagiti kapanunotan ti panggep a tun- oyen Resources ti ward 7
8 Itunos ken Ibagay Naidumduma ti tunggal iti paltiing no kasano a kasansan dagiti panggep indibidual, pamilia, ken maibagay daytoy nga a tun- oyen, kasta met kongregasion. No ania ti aramid tapno makatulong no kasano ti kaadu ti kasayaatan a maaramid ti kadagiti ubbing ken agtu- kasapulanda a suporta, maysa ket mabalin a saan tubo a manggun- od iti ket maikedeng koma kas para iti dadduma. Arami- nadiosan a potensialda. indibidual. Maitunos met denyo no ania ti mabalin Kas pagarigan, agdu- dagiti klase ken kurom para iti pamilia, klase, duma dagiti ubbing tapno maited dagiti kasa- korum, wenno wardyo. ken agtutubo no kasa- pulanda. Kas mainayon, Pagsaritaanyo maipapan no ti pamay- anda iti mabalin met a sabasabali kadagiti gundaway ken bukod a panagdur- as: ti kita ken kasansan dagiti pakaseknan, ken agka- ti kita, bilang, ken, aktibidad a mayannurot likagum a manggun- d kadagiti lokal a kasasaad. Pagtalinaeden a simple daytoy. Aramiden no ania ti nasamay. Sapulen dagiti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. "TI MENSAHE TI NAISUBLI NGA EBANGHELIO NI JESUCRISTO KET ISU TI KABAELANTAYO KEN NASKEN A NAMNAMAENTAYO A PAGBALINAN A NASAYSAYAAT AGINGGA A SIBIBIAGTAYO." PRESIDENTE HENRY B. EYRING, "Our Perfect Example," Ensign wenno Liahona, Nob. 2009, 70 AGKALIKAGUM A MANGGUN- OD ITI PALTIING ITED DAGITI KASAPULAN TI INDIBIDUAL ARAMIDEN NO ANIA TI NASAMAY PAGBALINEN A SIMPLE
"MASARAKANTAYO TI PUDNO KEN AGNANAYON A RAG- O BABAEN ITI PANANGAMMO KEN PANAGTIGNAYTAYO A MAYANNUROT ITI KINAPUDNO MAIPAPAN ITI KINASIASINOTAYO." PRESIDENTE DALLIN H. OAKS, "Truth and the Plan," Ensign wenno Liahona, Nob. 2018, 25 Find resources at Sapulen dagiti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. Motibasion ken Pammigbig Motibasion relasion kadagiti nagan- amin nga ubbing ken Gagangay a mangtedto nak, lider, ken kapa- agtutubo kadagiti aytem iti motibasion kadagiti tadada ket makaited a kas iti singsing wenno ubbing ken agtutubo kadakuada iti pigsa nga medalion a mangipalagip bayat ti pannakariknada agtultuloy a mangpadas kadakuada a pasetda iti a maay- ayat, dumurdur- wenno mangikarigatan. sangalubongan a grupo as, sumaysayaatda ken mariknada ti Espiritu Santo iti biagda. No agba- lin a narigat ti panagbal- baliw ken panagdur- as para kadakuada, allu- koyen ida a mangsapul kadagiti wagas a paka- parmekanda kadagiti karit wenno balbaliwanda dagiti planoda. Ti napigsa ken addaan panagtalek a Pannakabigbig Bayat ti panagdur- as dagiti ubbing ken agtu- tubo, dayawenyo dagiti panagkagumaanda ken paregtaenyo ida. Mang- ted kadakuada kadagiti gundaway a mangibing- lay no ania dagiti masur- suroda, ken rambakanyo ti idudur- asda. Kas pang- nayon, makaawat ti nga agkagkagumaan a mangsurot ken ni Jesu- cristo. Bayat ti panangi- patungpal dagiti ubbing ken agtutubo kadagiti panggep a tun- oyen [goals] iti espiritual,sosial, pisikal, ken intelektual, mabalin a makaawatdan- to pay kadagiti mainayon nga emblem. DUMNGEG DAYAWEN TI PANAGKAGUMAAN RAMBAKAN TI PANAGDUR- AS MAKASURSURO MANIPUD KADAGITI PAKAUPAYAN 9
10 Pagtaengan ken dagiti Nagannak Ania ti akemko? inaldaw nga agbiag iti makatulongda a mangsu- Agbalinkayo a maysa ebanghelio. porta kadagiti annakyo. a nalinteg a pagwa- dan kadagiti annakyo. Suruanyo ida no kasano a dumur- as iti amin a tay- ak ti biagda. Sapu- lenyo dagiti wagas a pakasursuruanda iti rag- o iti panagtungpal kadagiti katulagan, panangtakuat kadagiti baro a talen- to, ken panagaramid kadagiti naririgat a banag. Tulonganyo ti pamiliayo a dumur- as nga umas- asideg iti Nailangitan nga Ama ken ni Jesucristo ken Ania ti aramidek? Ipakaammoyo kadagiti annakyo no kasano ti kadakkel ti panagayatyo kadakuada. Makiraman- kayo iti biagda. Nainka- raragan a a bigbigenyo dagiti kasapulan ti tung- gal maysa ken planuenyo ti panagadal iti ebanghe- lio ken dagiti aktibidad a mangipaay kadagita a kasapulan. Masansan nga ibinglayyo ti pam- maneknekyo kadakuada. Kasaritayo dagiti lider Sadino ti pangrugiak? Ituloyyo a kasarita ken denggen dagiti annakyo. Ikararaganyo no kasano a makasuportakayo kada- kuada. Tulonganyo ida a mangtakuat ken mangru- gi a mangitrabaho kadagi- ti tay- ak ti panagsursuro a paggugustoda. Irugi ken ituloyyo ti panagkararag a sangapamiliaan, panaga- dal iti ebanghelio, dagiti gundaway nga agserbi, ken dagiti aktibidad a mangtulong kadagiti maipapan no kasano a annakyo a dumur- as. Sapulen dagiti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. "AWANEN TI SABALI PAY NGA ARAMID A MANGRIMBAW DAYTA NALINTEG, A PANGGEP ITI PANAGBALIN A NAGANNAK!" PRESIDENTE RUSSELL M. NELSON, "The Sabbath Is a Delight," Ensign wenno Liahona, Mayo 2015, 131 IPEKSAYO TI AYAT AGBALINKAYO A MAYSA A PAGWADAN AGKALIKAGUM A MANGGUN- OD ITI PALTIING ISUROYO DAGITI PAGLAINGAN ITI BIAG AGRAMBAK ITI PANAGDUR- AS DAYAWENYO TI ARAMID A PANAGKAGUMAAN
"DAGITI KANGRUNAAN A GAMENG ITI DAGA KEN ITI LANGIT KET DAGITI ANNAK KEN AN- ANNABOTAYO." PRESIDENTE DALLIN H. OAKS, "The Great Plan of Happiness," Ensign, Nov. 1993, 75 Sapulen dagiti resources iti Primary .ChurchofJesusChrist .org. Dagiti Lider ken Mannursuro iti Primary Ania ti akemko? Ania ti aramidek? mangpapigsa kadagiti Ayaten ken papigsaenyo Siguraduen a dagiti klase pamilia, ken bukod a dagiti ubbing. Tulonganyo ti Primary ken oras ti panagdur- as. dagiti nagannak a mang- tulong kadagiti ubbing a mangrikna iti ayat ti Nailangitan nga Ama para kadakuada, maa- watanda ti ebanghelio ni Jesucristo, mangrikna ken mangbigbig iti impluen- sia ti Espiritu Santo, ken agsagana a mangaramid ken mangtungpal kadagiti sagrado a katulagan. panagkanta ket mang- tulong kadagiti ubbing a mangrikna iti Espiritu, mangpapigsa iti pamma- ti, ken mangrikna iti rag- o ti ebanghelio ni Jesucristo iti biagda. Addaan kada- giti tay- ak ti panagdur- as a naisingasing iti Lucas 2:52 kas maysa a pangi- wanwan, mangplano iti naragsak ken pakairama- nan a serbisio ken dagiti aktibidad a mangpatibker kadagiti pamaneknek, Sadino ti pangrugiak? Kaam- ammo dagiti ubbing ken dagiti pami- liada, ken pagserbian dagiti kasapulanda. Kas maysa a panguluen ti Primary, sikakararag a saludsodenyo no kasa- no a makatulongkayo kadagiti mannursuroyo, lider ti musika, ken lider ti aktibidad a makatulong kadagiti ubbing a mang- surot iti Mangisalakan. ISUROYO TI NADIOSAN A PAKABIGBIGAN YAPLIKAR TI EBANGHELIO PATIBKERENYO DAGITI RELASION ISUROYO DAGITI KATULAGAN ISUROYO DAGITI PAGLAINGAN ITI BIAG 11
12 Dagiti Lider ti Young Women Ania ti akemko? Ania ti aramidek? Tulonganyo dagiti Ipakitayo ti pagwadan kas nagannak ken bishopric maysa a disipulo ni Jesu- iti panangtarabay ken cristo. Iwanwanyo dagiti panangparegta kadagiti panguluen ti klase bayat agtutubo a babbai tapno ti nainkararagan a panag- maawatanda ti paka- plano ken panangtulong bigbiganda kas annak a a mangisuro kadagiti babbai ti Dios, agsagana adalen manipud iti Umay- para kadagiti katulagan kayo, Sumurot Kaniak - iti templo, ken agtungpal Para kadagiti Agtutubo a kadagiti nadiosan a pang- Babbai. Allukoyenyo ida a gepda. Iwanwanyo dagiti mangidaulo iti panagpla- panguluen ti klase bayat no ken panangipatungpal ti panangidaulo, panag- iti serbisio ken dagiti minister, ken panagser- aktibidad a makatulong- bida kadagiti miembro to kadagiti agtutubo a dagiti klaseda. babbai a dumur- as iti amin a tay- ak ti biagda. Mangidiaya iti nayon a Sapulen dagiti resources iti suporta kadagiti agtutubo a babbai nga agkasapu- lan iti daytoy. Sadino ti pangrugiak? Saggaysaen a kaam- ammoyo dagiti agtutubo a babbai Kasaritayo dagiti agtutubo nga babbai, dagiti nagannakda, ken ti bishopric maipapan no kasano a makatulong- kayo iti panangdur- as dagiti agtutubo a babbai. Agkararagkayo tapno maammuanyo no kasano a matulonganyo dagiti panguluen ti klaseyo nga agballigi kadagiti takemda [callings]. MAYSAAK NGA IPATPATEG NGA ANAK A BABAI DAGITI NAILANGITAN A NAGANNAK NGA ADDAAN ITI NADIOSAN A KABABALIN KEN AGNANAYON A PAGTUNGPALAN. ISUROYO TI NADIOSAN A PAKABIGBIGAN IPATUNGPALYO TI ARAMID TI PANNAKAISALAKAN AGSAGANA PARA KADAGITI NADIOSAN NGA AKEM PADUR- ASENYO TI NAPIGSA A PAKINAKEM ISUROYO DAGITI PAGLAINGAN ITI BIAG
Sapulen dagiti resources iti Dagiti Lider dagiti Agtutubo a Lallaki Ania ti akemko? Jesucristo. Iwanwanyo Sadino ti pangrugiak? Tulonganyo dagiti nagan- dagiti panguluen ti korum Mangbubos iti oras a nak ken bishopric iti bayat ti nainkararagan a kadua dagiti agtutubo panangisagana kadagiti panagplano ken panang- a lallaki. Saggaysaen a agtutubo a lallaki para iti tulongda a mangisuro kaam- ammo ken aya- ordenasion kadagiti saad kadagiti adalen manipud tenyo ida. Kasaritayo ti [office] iti priesthood, iti Umaykayo, Sumurot bishopric, dagiti agtutubo katulagan iti templo, Kaniak - Para kadagiti a lallaki, ken dagiti nagan- mision, ken nadiosan nga Agtutubo a Lallaki. Tulo- nakda tapno maikeddeng akem. Paregtaenyo ida a nganyo ida a mangplano no kasano a makasu- makaawat iti panggep ken ken mangipatungpal portakayo kadakuada pakabigbiganda kas annak iti serbisio ken dagiti bayat iti panagdur- asda a lallaki ti Dios. Iwanwan- aktibidad a mangtulongto nga agbalin nga ad- adda yo dagiti panguluen ti kadagiti agtutubo a lallaki a kas iti Mangisalakan. korum bayat ti panangi- a dumur- as iti amin a Agkararagkayo tapno daulo, panag- minister, tay- ak ti biagda. Palubo- maammuanyo no kasano ken panagserbida kadagiti sanyo ida a mangidaulo. a makatulongkayo kada- miembro dagiti korumda. Mangidiaya iti nayon a giti panguluen ti korum- Ania ti aramidek? Ipakitayo ti pagwadan suporta kadagiti agtutubo a lallaki nga agkasapulan yo a dumur- as kadagiti takemda [callings]. kas maysa a disipulo ni iti daytoy. MAKIKADUAKAYO KADAKUADA. IKONEKTAYO IDA ITI LANGIT. PALUBOSANYO IDA A MANGIDAULO. ISUROYO DAGITI PAGREBBENGAN ITI PRIESTHOOD IPATUNGPALYO TI ARAMID TI PANNAKAISALAKAN AGSAGANA PARA KADAGITI NADIOSAN NGA AKEM PADUR- ASENYO TI NAPIGSA A PAKINAKEM ISUROYO DAGITI PAGLAINGAN ITI BIAG 13
14 Dagiti Mannursuro iti Sunday School Ania ti akemko? Ania ti aramidek? Sadino ti pangrugiak? Ikagumaanyo a tulongan Ipakitayo ti pagwadan Ikagumaanyo ti mangi- dagiti agtutubo nga uma- kas maysa a disipulo ni suro a kas iti inaramid iti sideg ken ni Cristo baba- Jesucristo, ken mangtu- Mangisalakan. Saggaysa- en iti panagsursuro ken long kadagiti agtutubo a enyo a kaam- ammo dagiti panagsurot iti doktrinana. mangpapigsa iti pam- agtutubo. Agkararagkayo Suruanyo dagiti agtutubo matida. Allukoyenyo tapno maammuanyo no a makaawat, mangibing- ida a mangadal kadagiti kasano a makatulongkayo lay, ken agbiag iti ebang- nasantuan a kasuratan iti kadakuada a dumur- as helio ni Jesucristo. pagtaengan - agmaymay- tapno agbalinda nga sa ken kadua dagiti pami- ad- adda a kas iti Mangisa- liada. Tulonganyo ida nga lakan. Papigsaenyo dagiti agsagana ken mangisuro miembro ti klase ken kadagiti pagbatayan ti nagannakda iti panagkali- doktrina. Awisenyo ida a kagumda a makasursuro mangyaplikar iti no ania ti ken mangisuro ti ebang- nasursuroda iti bukodda helio iti simbaan ken iti a panagdur- as. pagtaenganda. Sapulen dagiti resources iti "AGADALKAYO, URAY PAY TI PANAGADAL KEN KASTA MET TI PAMMATI." DOKTRINA KEN KATULAGAN 88:118 PATIBKEREN TI PAMMANEKNEK ISUROYO TI DOKTRINA ADALENYO DAGITI NASANTUAN A KASURATAN PARNUAYENYO DAGITI NALINTEG NGA UGALI
"NO MAKIRAMANTAYO ITI SERBISIO KADAGITI DADDUMA, SAANTAYO UNAY A PAMPANUNOTEN TI MAIPAPAN ITI BAGBAGITAYO, KEN AD- ADDA A NAKASAGANA NGA UMAY KADATAYO TI ESPIRITU SANTO." PRESIDENTE HENRY B. EYRING, "Inspired Ministering," Ensign, Mayo 2018, 64 Sapulen dagiti resources iti ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist .org. Ti Bishopric ken Panguluen ti Klase ken Korum Ania ti akemda? Ti bishopric ti panguluen Ania ti aramidenda? Nasken nga ikagumaanan Sadino ti pangrugianda? Masursuro dagiti pangu- iti Aaronic Priesthood iti dagiti panguluen nga luen dagiti pagrebbe- ward ken akinrebbeng agbalinda a pudno a disi- nganda manipud iti Apo kadagiti agtutubo a bab- pulo ni Jesucristo bayat ken manipud kadagiti bai ken agtutubo a lallaki. ti panangtulongda a liderda. Ikararaganda Agtrabaho dagiti pangu- marikna ti tunggal miem- dagiti miembro ti kla- luen ti korum iti Aaronic bro ti klase ken korum se wenno korum ken Priesthood nga addaan a maipatpategda ken ammuenda dagiti kasa- kadagiti tulbek a maitalek matakuatanda ti rag- o ti pulanda. Mangsuportada kadakuada no mai- set panagbiag iti ebanghelio. kadakuada iti panagbalin- apart dagiti presidente ti Babaen iti panangiturong da a disipulo ni Jesu- korum. Agtrabaho dagiti iti bishopric, mangidau- cristo. Aggiinnumanda panguluen ti klase ti loda iti klase ken korum maipapan no ania kada- Young Women babaen iti panagguummong ti giti adalen, aktibidad, ken iti turay ti priesthood Israel iti agsumbangir ti serbisio ti mangbendision kalpasan a sinet- apart belo ken iti panangaywan ken mangpatibker kadagi- ida ti maysa a miembro ti kadagiti agkasapulan. ti agtutubo ken mangyeg bishopric. iti panagkaykaysa iti klase wenno korumda. AG- MINISTER AGGIINNUMAN MANGBANGON ITI PANAGKAYKAYSA IPATUNGPAL DAGITI PAGREBBENGAN 15
16 Dagiti Resources a Pangtulong Available ti mobile, web, ken naiprenta a resources. Dagiti ramit para iti panangituding iti panggep a tun- oyen, kapanunotan para kada- giti panggep a tun- oyen, kapanunotan para iti ser- bisio ken dagiti aktibidad iti pagtaengan ken simba- an, dagiti pangiwanwan iti kinatalged, ken dagiti pangiturong ket mabalin a ma- access dagiti nagan- nak, lider, ken agtutubo. Mobile App: Gospel Living Ti Gospel Living mobile app (iOS ken Android) ket nadisenio tapno agbalin a makaparegta, maka- allukoy, makaparagsak, ken adda pakainaiganna iti inaldaw a panagbiag. Daytoy ti mangsuporta iti biag a naisentro ken ni Cristo babaen: Makaparegta a linaon Dagiti palagip Dagiti kapanunotan iti aktibidad Komunikasion Panangilista iti padpadas Dagiti bukod a panggep a tun- oyen Sukisoken ti Apple app store ken Android app marketplace para iti Gospel Living (Church of Jesus Christ). Web: ChildrenandYouth .ChurchofJesusChrist.org Ti Children and Youth development website ket mangipaay kadagiti resources a mangsupor- ta kadagiti nagannak, ubbing, agtutubo, ken lider. Dagiti resources iti nagannak ken pamilia Dagiti resources ken pagarigan para iti no kasano ti mangsuporta ken mangparegta kada- giti ubbing ken agtutubo Dagiti resources iti akti- bidad ti Primary Serbisio ken dagiti pangiwanwan, pagari- gan, ken kapanunotan iti aktibidad Dagiti pagarigan ken kapanunotan iti bukod a panangdur- as (panggep a tun- oyen) Dagiti resources iti training iti panguluen iti klase ken kurom Dagiti mai- download a bersion dagiti naiprenta a material Naiprenta: Panagdur- as dagiti Ubbing ken Agtutubo No makatulong, sidada- an a magun- od dagiti naiprenta a buklet a mangsuporta kadagiti pagbatayan iti panagdur- as dagiti Ubbing ken Agtutubo ken mangtu- long kadagiti ubbing ken agtutubo nga agaramid kadagiti plano para iti bukod a panagdur- as.
Agtultuloykayo iti Dana ti Katulagan Bayat ti panagtultuloy dagiti agtutubo iti sumaruno nga addang iti panagbiagda, mangi- paayto ti Relief Society ken ti elders quorum kadagiti gunda- way a pakasarakan iti rag- o ken panangdur- as bayat ti panag- titinnulongda nga agtrabaho a mangipatungpal iti aramid ti pannakaisalakan. Elders Quorum Relief Society "ANIA MAN NGA ORAS ARAMIDENYO TI ANIA MAN A BANAG A MANGTULONG ITI ASINO MAN - ITI AGSUMBANGIR TI BELO - MANGALA ITI ADDANG ITI PANAGARAMID KADAGITI KATULAGAN TI DIOS . . ., TUMULTULONGKAYO A MANGUMMONG ITI ISRAEL." PRESIDENTE RUSSELL M. NELSON, "Hope of Israel," worldwide youth devotional, Hunio 3, 2018, Hunio 3, 2018, 15
BABAEN TI PANAGTITINNULONG NGA AGTRABAHO, TULONGAN DAGITI NAGANNAK KEN LIDER DAGITI UBBING KEN AGTUTUBO A MANGPAPIGSA ITI KUMBERSIONDA, AGBALINDA A MAIKARI A DISIPULO NI APO A JESUCRISTO, KEN AGBALINDA A LALLAKI KEN BABBAI NGA ADDAAN ITI INTEGRIDAD. © 2019 by Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved. Printed in the USA. Bersion: 4/19. Pannakaipatarus ti Introductory Guide for Parents and Leaders. Ilokano. 16855 864


HEPATITIS B
Kasatnu nga usaren daytoy a Pagsurotan Nu sika ket na-diagnose ti Hepatitis B, saan ka nga agmaymaysa. Ti kinapudno, gangani nga 3 tao ti entero nga lubong ket mapadasan da ti agsakit ti Hepatitis B iti unos ti biagda. Ammo mi nga ti Hepatitis B ket makapaulaw, makapabigla, ken makapariribuk. Dadtuy kami tapno tumulong. Patyen mi nga daytoy nga Pagsurotan ket mangsungbat kadagiti dadduma nga saludsod mo ken mangtulong kanyam nga maiturong iti nasalun-at nga panagbiag uray addaan Hepatitis B. Panangtarus ti Agbirok ti makatulong Diagnosis Mo nga babasaen Agbirok suporta ken pannagtipon mo ti sabsabali Kasatnu nga usaren daytoy a Pagsurotan? Ayaywen dagiti sabali tapno agpatest Panangsungbat kadagiti saludsod mo Panangtarus ti mapagpilyan nga panagagas Addaan ka iti maynayun nga saludsod wenno calicagum panggep ti pagsurotan? Kontakem info@hepb.org
Hepatitis B - Ana ti Aramidek itan? Ayaywen miembro ti pamilya nga agpa-test Mangbirok Mangngagas Mangbirok ti Mabasa Panangtarus ti Diagnosis mo Ibaga ti Sabali ken protektaran ti ay-ayaten Agadal pay panggep ti hepatitis B Panangtarus ti diagnosis mo Ti panangammo nu ti hepatitis B ket acute wenno chronic ket makatulong kenka ken ti mangngagas mo para ti sumaruno nga maaramid. Nu daytoy ket umuna nga pannakainpeksyon ti maysa nga tao ti hep B, daytoy ket may-useg kas acute nga impeksyon. Caaduan nasalun-at nga nataengan nga naaddaan ti acute nga impeksyon ket limmaing nga is-isuda. Nu sika ket agtultuloy nga agpositibo ti hepatitis B kalpasan 6 bulan, daytoy ket may-useg kas chronic nga impeksyon. Mangbirok ti Hepatitis B Specialist Nu sika ket na-diagnose nga addaan ti chronic hep B, nasken nga mangbirok iti mangngagas nga addaan sirib ti panangagas ti sakit ti apdo. Iti Hepatitis B Foundation ket addaan ti searchable physician directory tapno mangtulong kenka nga mangbirok ti asideg kenka nga liver specialist. Protektaran dagiti ay-ayaten Ti Hepatitis B ket mabalin nga makaakar ti sabali babaen ti dara ken sexual contact. Addaan iti natalged nga bakuna nga mangprotektar kadagiti ay-aytem laban ti hep B.
Hepatitis B- Ana Daytoy? Ana iti ar-aramidenna? Ti Hep B ket iti sangalubungan nga kadawyan nga impeksyon ti dalem. Dandani 300 riwriw nga tatta-o ti agbibiag nga addaan hep B infection iti entero nga lubong. Impektaran ti virus ti host na babaen iti panakitipon ken ti host cell ken panangilukon na ti cell wall wenno membrane. Ti genetic instruction ti virus ket mai-inject idiay host cell. Perperdien ti virus ti machinery ti host cell, isut panggep ti pananggaya na ken panag-produce ti virus. Kasatnu daytoy nga makaakar? Nanang ken anak nga pannaka-akar Saan nga protektado nga sex Panagusar ti Injection drug Saan natalged nga turok ken medikal nga proseso Kontaminado nga dara ken dandanum ti bagi Maynayun a Mabasa Naggapuan:
Ti hep B kadi ket mayakar babaen ti panagparte ti makan, mallucong, cubiertos, wenno chopsticks? Ti hep B kadi ket mayakar babaen ti amin nga dandanum ti bagi? Mabalinak kadi nga mangasawa wenno makigayyem nu addaanak ti hep B? Mabalinak kadi nga aganak nga madi da maakaran ti hep B? Kasatnuk nga maatipa ti panagakar ti How can I prevent spreading Hep B ti sexual partner ko? Ti Hep B ket SAAN mayakar gapu iti panagparte ti kanen wenno makan nga isagana iti tao nga addaan hep B. Ti Hep B ket SAAN mayakar gapu ti panagungngo, panag arakup, pannaki alamano, ling-et wenno katay. WEN! Mabalin nga mangasawa ken agkaanak dagiti tatta-o nga addaan hep B Wen, siguradwen nga maikkan ti anakmo ti HepB birth dose iti uneg 24 oras kalpasan nayanak ken kumpletwen ti vaccine series. Bagaam ti partner mo nga agpatest para hep B, nu negatibo, agusar proteksyon (condoms) aginggana makumpleto ti bakuna.
BIAG ADDAAN HEPATITIS B: AGTALINAED A NASALUN-AT! ITULTULOY MO TI NARAGSAK NGA DALEM Ammom kadi? Amin nga kaankanen, ininumem, anges, ken amin nga maisepen ti kudil mo ket dalusan ti dale. Dadtoy ti sumagmamano nga tips tapno agbalin nga liver-friendly ti biag mo. AGTULTULOY KA Mang-schedule ti canayun nga panagsarungcar ti healthcare provider mo tapno agtultuloy ka ken ti dalem mo nga nasalun-at. ALAEN TI BAKUNA! Mangala ti Hepatitis A bakuna tapno mangprotektar kenka ti sabali pay nga virus nga mang-raut ti dalem.. AGSIGARILYO BASSIT, UMINOM BASSIT Liclicam panaginom ken panagsigarilyo nga mangperdi ti dalem mo. AGSIPOT KADAGITI HERBAL Ibagam ken provider panggep ti herbal remedies wenno bitamina nga ininumem gapu ta mabalin nga maka-apektar ti ininumem nga Hep B agas wenno mabalin pay nga makaperdi ti dalem mo.. GAYYEMEM TI PHARMACIST MO Ibagam ken ti pharmacist mo panggep iti amin nga ininumem nga agagas (uray over the counter) gapu ta halos amin nga agas ket mai- proseso babaen ti dalem. Laglagipem nga inumem ti agas mo ti oras! NADALUS NGA PANAGANGES Lacsidem dagiti angot ti pinta, paint thinners, glue, produkto panglinis, pagikkat nail polish, ken sabali pay nga toxic chemicals nga mabalin makapaperdi ti dalem. NASALSALUN-AT A PANNANGAN Mangan ti ad-adu nga prutas, whole grains, ikan, nadalus nga karne, ken ADU nga gulay nangruna repolyp, broccoli, and cauliflower. KISSAYAN ASUKAR KEN TABA Keddengan ti makmakan ken mainom nga addaan added sugar (kas soda, juice & packaged snacks) wenno saturated fats (kas fatty cuts ti karne, & prinito nga makan LUTWEM TI SEAFOOD Keddengam ti kilaw wenno saan unay naluto nga shellfish (kas clams, tahong, oysters ken scallops) nga mabalin macontamina ti bacteria (vibrio vulnificus) nga makatama ti dalem. AGTALINAED NGA NACARADCAD KEN NACAINANA AWAN AMAG, KADI AH! Kitaem dagiti amag ti mani wenno bagas, nangruna nu naikabil ti nabasa wenno saan selyado gapu ta dadduma nga amag (kas aflatoxins) ket peggad para ti liver cancer. Kissayam ti stress levels babaen ti pannangan ti nasustansya nga makan, canayun nga panagwatwat, ken adu nga inana. Maynayun a Mabasa
Panangtarus ti Hepatitis B Blood Test mo Quantitative Hepatitis B Surface Antigen/qHBsAg E antigen or HBeAg: Daytoy nga blood test ket mangrukud ti kinaadu ti hepatitis B surface antigen ti uneg ti dara. Nu usaren kas pangtipon ti HBV DNA test, ti qHBsAg ket mangted ti liver specialist ti maynayon nga panangpalawag ti HBV infection ti maysa nga indibidwal. Mausar pay daytoy kas panang-predict ken panang-monitor ti maaramid nga panagagas.. Ti negatibo nga resulta ti test ket maypakaawat nga mabalin nga ti virus ket saan nga agpadpaadu ti uneg ti dalem. Ti kadawyan, may-using kas permi nga makaakar ti maysa nga tao nu agpositibo ti daytoy nga test, ken saan unay makaakar nu agnegatibo daytoy nga test HBsAg (Hepatitis B surface antigen) HBV DNA Ti "positibo" wenno "reactibo" nga resulta ti HBsAg test ket maypakaawat nga ti tao ket addaan ti hepatitis B. Makita ti daytoy nga test ti actual nga caadda ti hepatitis B virus (matawag kas "surface antigen") ti daram.. Daytoy nga test ket mangrukud ti kinaadu ti hepatitis B DNA ti dara, nga mangibaga nu kasatnu kaactibo nga agpaadu ti virus. Ti panangpatarus ti resulta ti hepatitis B blood test ket mabalin nga makapaulaw. Napateg nga kapatang mo ti mangngagas mo tapno maawatam ti resulta ken estado ti Hepatitis B. Daytoy nga fact sheet ket mabalin nga makatulong ken makasungbat ti saludsod panggep ti kayat nga saw-en ti blood test ken nu sika ket naakaran, naprotektaran, wenno sipepeggad para hepatitis B. Siguradwem nga mangdawat ti printed a kopya ti aniaman nga blood tests tapno maawatam ti resulta More Resources Maynayun a Mabasa | 215-489-4900 | 215-489 -49 00
Panangtimbeng ti Hepatitis B Nu addaan ka ti chronic hep B infection, masapul nga i-monitor ti provider mo hep B infection ken ti salun-at to dalem mo babaen ti regular nga check-up tunggal 3 aginggana 6 bulan, ken mangusar ti sumaganad nga tests: Physical exam Blood tests para ti liver enzymes Blood tests nga mangipakita tiliver function Blood tests para ti liver cancer screening Blood tests para ti hepatitis B markers Complete Blood Count (CBC) Imaging studies ti Dalem Liver Enzymes Dagitoy nga blood tests ket mangrukud ti potensyal nga tama ti dalem gapu hepatitis B virus. Nu natamaan ti dalem, dagiti liver enzymes ket maitipon ti pagtarayan ti dara. Nu adadu, adadu met ti potensyal nga tama ti dalem. Alanine Aminotransferase (ALT or SGPT) Daytoy nga enzyme ket ma-monitor ima ken ima ti hepatitis B infection ken makitkita laeng ti dalem. Daytoy nga test ket mausar ti panagdesisyon nu pakaimbagan ti tao ti panagagas wenno mausar kas panangkita nu kasatnu ti sungjbat ti bagi ken ti panagagas. Alpha-Feto Protein (AFP) Daytoy nga blood test ket mausar kas pang-screen para iti pinagbalbaliw ti primary liver cancer kadagijay addaan ti chronic hepatitis B ken masapul nga agpatest kada panagsarungcar para kadaytoy. Nu iti indibidual ket addaan panagngato ti AFP, nu casta ket ad-adu nga test ken imaging studies ti masapul nga ited. Imaging Studies ti Dalem Mabalin na ka nga ibaon ti mangngagas mo nga agpa-ultrasound, FibroTest, wenno transient elastography tapno makita wenno mamonitor ti tama ti dalem (e.g. inflammation, fibrosis, cirrhosis) ken tapno ma-screen para ti primary liver cancer. Siguradwem nga makipatang ka ti mangngagas panggep liver cancer screening. Kas kadawyan, maicalicagum ti panag- imaging ti dalem ken blood test sangtunngal 6-12 bulan. Maynayun a Mabasa
Pannakipatang mo ti provider - Saludsod a madamag Ana nga klase ti hepatitis B infection ti addan kaniak: baru a "acute" nga infection wenno "chronic" a infection? Ti baru nga infection ket maysa nga nabiit pay a napasamac ken matawag acute infection. Kayat na saw-en nga sika ket nabiit pay nga naacaran ti hepatitis B. Caaduan nga nataengan nga naacaran hepatitis B (dandani 90% cadacuada) ket naka-ungar kadaytoy nga acute infection. Ti acute infection ket kadawyan nga agbayag ti saan bumaba ti 6 bulan. Awan ti naituding nga agas para ti tatta-o nga addaan acute infection. Chronic infection ket maysa nga agtaltalinaed ti 6 bulan wenno nabaybayag pay. Ti chronic infection ket lifelong infection nga masapul nga maimonitor ti dalem tunggal 6-12 bulan ti maysa liver specialist. Sadinno mabalin nga makapagpatest ken makapagpabakuna ti familiak, asawak, wenno sexual partner ko para ti hepatitis B? Ana ti aramidek tapno maprotektarak ida aginggan makumpleto da ti bakuna? Ti miembro ti sangkabbalayan ken sexual partner ket masapul nga agpatest ti hepatitis B. Damagem ti mangngagas para ti local clinics wenno ibagam ti sangkabbalayam wenno partner mo nga makipatang ken ti primary care doctor ken ibagam nga agpatest para hepatitis B. Mayat kaniak daytoy nga panagagas? Nu saan, apay? Nu mabalin, paki- explain nu apay ken paki-baga nu ana mabalin nga mapagpilyak? Saan amin ket mabalin ti hepatitis B panagagas. Ti panagagas para hepatitis B ket base ti adu nga banag, kayraman ti tawen, family history, liver enzyme test results, tukad ti hepatitis B DNA, ket sabali pay nga banag. Kapatang mo ti mangngagas mo tapno makita nu ti panagagas ket mayat kenka. Panpanunutem nga ti agdama, ti panagagas ket maysa nga long-term commitment, ken maipagarup nga agagas ka ti entero nga biag mo aginggana addan tu ti agasen. Nu madi mabalin kadaytoy nga medical nga panagagas, ana ti mabalin ko nga aramiden tapo mammonitok ko ti hepatitis B? Dagiti tatta-o nga agag-agas ken saan agag-agas ket masapul nga mamonitor para hepatitis B. Ti Panagmonitor para ti hepatitis B ket mabalin nga kairamanan ti HBV DNA testing, ALT testing, ken ultrasound wenno sabali pay nga clase ti imaging ti dalem. Pakibagamman kaniak daytoy clinical trial? Mangted ka kadi ti clinical trial para hepatitis B? Nu wen, mabalin mo kadi nga maipalawag kaniak? Tunggal agas ket masapul nga dumalan ti proseso ti panagtest, nga kayramanan ti tallo nga paset ti clinical trial, tapno makita ti talged ken bertud na bago maaprubaran. Ti panagvolunteer para ti clinical trial program ket mabalin nga pagimbagan ti masakit ken permi nga napateg para ti panagadal, ken ti sabali pay nga masakit. Clinical Trial a Mabasa
Pannakipatang mo ti provider - Saludsod a madamag Nu kayat ko ti agcaanac, masapul ko kadi nga iuray aginggana ti rugi panagagas? Nu masapul ko nga irugi itan, katnu ak nga mabalin nga agpadas? Nu nagpositibo ka ti hepatitis B infection bayat panagsicog, ti mangngagas mo ket masapul pay nga mangted ti hepatitis B viral load blood test (HBV DNA) bayat panagsicog. Ti dadduma nga kaso, ti resulta ti laboratory test ket mabalin nga kakitaan ti nangato nga viral load. Kadagitoy nga kaskaso, ti mangngagas mo ket bagaan naka nga uminom ka ti oral antiviral nga agas nu adda ka ti third trimester mo tapno makissayan ti paggad nga maakaran ti anak mo nga kayyananak. Ti anak mo ket agkasapul ti hepatitis B birth dose ti uneg ti umuna nga 24 oras kalpasan panaganak nga isarunuan ti childhood immunizations (saan bumaba ti 2 dosis ti hepatitis B bakuna) within their first year of life. This can prevent hepatitis B transmission during the birthing process. Dagitoy ti nagan ti agagas nga agama nga ininumek - Dagitoy kadi ket nata;ged para ti dalem ko? Ti dalem ti maysa nga kapapatgan nga parte ti bagi tayo ken mabalin nga makasisip ti ag-agas nga mabalin mo nga matumar. Nasken nga ammo ti mangngagas mo ti amin nga tumtumarem, aglalo nu addaan ka ti hepatitis B gapu ta adda ti epekto na ti dalem mo. Mangaramid ka ti listaan ti amin nga agas (kayramanan herbals, vitamins) nga ited mo ti mangngagas mo tapno ammo da ti tumtumarem. Ana dagiti over-the-counter nga ag-agas wenno herbal supplement ti natalged ko nga matumar para ut-ut, sintomas ti panateng etc.? Adu ti interesado nga agtumar ti herbal nga remedio wenno supplement tapno mapapigsa ti immune system ken matulungan ti dalem da. Ti problema ket dagiti cumpania nga ag-manufacture kadagitoy nga producto nga awanan regulasion, isu awan manama nga test para ti kinatalged ken kinapuro. Isu met nga ti agsasabali ti clase kada bote ti herbal wenno bitamina nga supplement. Adda met herbal nga mangkuriro ti naireseta nga agas para hepatitis B ken sabali pay nga condision; dadduma met ket mabalin nga makaperdi ti dalem. Kapatang mo nga umuna ti mangngagas mo sakbay nga irugi ti herbal. Masapul ko kadi ti agpatest para ti sabali pay nga sakit ti dalem, kas hepatitis C or D? Wen, maicalicagum nga nu nagpositibo ka ti hepatitis B, masapul mo ti agpa-test para hepatitis C ken hepatitis D wenno Delta. Dagitoy ti simple nga blood test nga maaramid ti opisina ti mangngagas. Masapul ko kadi ti agpabkuna tapno maprotektarak ti bagik contra hepatitis A? Wen, ti hepatitis A bakuna ket maicalicagum para ti tatta-o nga addaan hepatitis B. Damagem ti mangngagas mo nu kasatnu ka nga makaala ti hepatitis A bakuna tatta. Maynayun a Mabasa
Aprubado nga Hepatitis B Agas para Nataengan (U.S.) Adda pareho nga agas para ti nataengan ken ubbing nga mangontra ti hep B virus, nga mangtulong ti panagpabassit ti peggad nga makaala ti nakaru nga sakit ti dalem, ngem awan latta ti konkreto nga agas para ti hepatitis B. Agdama nga agas para hepatitis B nga nagudwa iti duwwa nga clase: Agas nga Immune modulator - Dagitoy ti agas nga interferon-type drugs nga mangpapigsa ti immune system nga mangtulong nga maikkat ti hepatitis B virus. Dagitoy ket mayted kas maiturok (kapada nu kasatnu nga maiturok ti insulin kadagiti tao nga addaan diabetes) ti labes 6 bulan aginggana maysa tawen. Agas nga Antiviral - Dagitoy ti agas nga makaikkat wenno makapakapsut ti hepatitis B virus nga agpaadu, nga makapabassit ti panagdakkel ken panagperdi ti dalem. Dagitoy ket matumar kas matilmon maysa nga beses ti maysa nga aldaw ti madi bumaba ti maysa nga tawen ken masansan nga nabaybayag. Napateg nga maamwan nga saan amin nga addaan chronic h epatitis B infection ket masapul nga agagas. Mabalin nga narigat nga awaten idi umuna nga na-diagnose gapu ta ti panagtumar ti agas nga mangikkat ti virus ket ti umuna nga tukad ti pinaglaing. Nagan ti Agas Tawen nga Naaprubaran Description Tenofovir disoproxil (Viread) 2008 maysa nga a pill kada aldaw, kairamanan ti bassit nga side effects, ti madi bumaba ti maysa nga tawen wenno nabaybayag pay. Daytoy ket ma-usig kas umuna-linya ti panagagas nga addaan ti excellent resistance profile. Tenofovir alafenamide (Vemlidy) 2016 maysa nga a pill kada aldaw, kairamanan ti bassit nga side effects, ti madi bumaba ti maysa nga tawen wenno nabaybayag pay. Daytoy ket ma-usig kas umuna-linya ti panagagas nga addaan ti excellent resistance profile. Entecavir (Baraclude) 2005 maysa nga a pill kada aldaw, kairamanan ti bassit nga side effects, ti madi bumaba ti maysa nga tawen wenno nabaybayag pay. Daytoy ket ma-usig kas umuna-linya ti panagagas nga addaan ti excellent resistance profile. Telbivudine (Tyzeka or Sebivo) 2006 maysa nga a pill kada aldaw, kairamanan ti bassit nga side effects, ti madi bumaba ti maysa nga tawen wenno nabaybayag pay. Daytoy ket ma-usig kas maicadwa-linya nga pagpilian ti panagagas. (Hepsera) 2002 maysa nga a pill kada aldaw, kairamanan ti bassit nga side effects, ti madi bumaba ti maysa nga tawen wenno nabaybayag pay. Daytoy ket ma-usig kas maicadwa-linya nga pagpilian ti panagagas ken masapul nga canayun nga mamonitor ti kidney ti pasyente. Lamivudine (Epivir-HBV, Zeffix, or Heptodin) 1998 maysa nga a pill kada aldaw, kairamanan ti bassit nga side effects, ti madi bumaba ti maysa nga tawen wenno nabaybayag pay. Daytoy ket saan nga magamgamit idiay U.S. gapu ta daytoy ket saan unay nga nabertud kumpara ti baru nga agas ken halos amin nga tao nga nagtumar ket nakaala ti drug resistance ti uneg ti maysa wenno duwwa nga tawen. Maynayun a Mabasa: Nu agnanaed ka ti Estados Unidos ken agkasapulan ka ti tulong tapno mabayadan ti panagagas ti hep B, adalem pay panggep ti patient assistance nga programa ditoy.
BIAG ADDAAN HEPATITIS B: ADDAAN TI NASALUN-AT NGA SEX LIFE K E N T I K A P A P A T G A N : I - P R A C T I C E T I S A F E S E X A M M U E M T I E S T A D O M
A G U S A R
P R O T E K S Y O N
A D A L E M T I S T I S
Kasatnu nga maapektaran ti hepatitis B ti ubrak ken abilidad ko nga agubra? Ti entero nga lubong, riwriw ti tao nga addaan ti chronic hepatitis B ket makaricricna ti discriminasyon nga malimitaran ti arapaap da, adal da, career da, kita da, ken access da ti agas. Ti stigma nga agdama ken base ti kaawan ammo ket makaapapektar ti riwriw ti entero nga lubong inaldaw. Ti Hepatitis B ket saan nga maicar gapu laeng ti simple nga casual contact, ken masapul nga saan nga maiparit ti siasinnoman tapno maliclican nga sumrek ti escuela, agubra, agpamilya, wenno agpasyar. Nu sika ket makaricricna ti diskriminasyon gapu ti hepatitis B, napateg nga ammom ti paglintegam ken maadaan ka ti impormasyon nga mangsuporta ti kasom. Usarem ti impormasyon idiay site mi tapno mangtulong kenka nga ingato ta bagim, wenno kontakem ti Hepatitis B Foundation sadiay info@hepb.org wenno 215-489-4900 nu masapul mo ti maynayun nga tulong. Ammoem ti Paglintegam Mabasa panggep Diskriminasyon Labanan ti Stigma Ti Stigma ket mangtuktukoy ti saan pantay wenno negatibo nga ganad, tabas, ken panangucom ti tao nga addaan wenno agpeggad ti hepatitis B. Mabalin nga negatibo ti aging epekto ken ti tatta-o nga addaan hepatitis B babaen kadagitoy nga panangpa-upay kadakwada tapno maawatan da ti estado, panagagas da, wenno panagtultuloy da nga agpaagas. Ti Hepatitis B stigma ket mabalin pay nga makaapektar ken ti agpeggad ti hepatitis B babaen ti panangpa-upay kadakwada tapno mapan da agpatest wenno mangala ti tools nga panangatipa ti hepatitis B. Napateg ti maaramidan tapno makissayan ti stigma ken diskriminasyon babaen ti panangted mo suporta ken panagsa-o tapno malinteg dagiti mito ken stereotype panggep hepatitis B nga mangmangngeg mo ti dadduma. Maki-connect ken ti sabali nga addaan hepatitis B babaen ti support groups kas ti Hep B Community
PANANGLABAN TI HEPATITIS B: AGBALIN NGA LOKAL NGA KAMPEON Stigma Patriarchy Ti kinacuneng panggep ti panagacar ti hep B ket maka-apapektar ti biag ti tatta-o ken iti comunidad Xenophobia Dagiti tatta-o nga addaan hep B ket kanayun nga isu ti suheto ti discriminatory policies nga makaapektar ken ti paglintegan da ti panagtrabaho, panagadal, ken panagpasyar Racism Homophobia Ti Hep B ket addaan ti bangking nga epekto kadagiti tatta-o nga cumameng kadagiti racial, sexual, ken ethnic minorities Transphobia Saan nga amin ket addaan ti pada pada nga access ti panagagas. Adu nga tatta-o ti macaricricna ti geographical, financial, ken legal barrier tapno makapagpaagas. Ti Americans with Disabilities Act ket mangprotektar laban ti diskriminasyon para kadagiti tatta-o nga addaan hep B idiay U.S. Mangaramid pagadalan panggep hep B intunu World Hepatitis Day (Hulyo 28). Agbalin nga advocate para kadagiti addaan ti hep B babaen ti panangpapigsa ti miembro comunidad ken policymakers nga i-prioritize ti hep B research, prevention, ken treatment. Mangtulong nga makaaramid ti Agas babaen ti panagadal panggep ti agdama nga research, panangted feedback, ken panagsali ti clinical trials
BIAG ADDAAN HEPATITIS B: FIND SUPPORT Napateg nga iyunam ti mental ken social mo nga salun- at kadwa ti pisikal mo nga salun-at. Ammo mi nga narigat nga awaten ti diagnosis mo ken nargat ti agbirok suporta. Laglagipem nga madi ka agmaymaysa ken adu ti mabalin nga mababasa nga maka-connect kenka iti nabileg nga comunidad ken social support networks. Online nga Comunidad HepBcommunity.org ⚬ Maysa nga free forum nga maidedicar ti panangtulong ti naapektuhan ti hep B babaen ti pannakilangan langan kadakwada ken kadwaan ti verified experts Hep Free Hawaii Slack ⚬ Maysa nga natalged nga espasio nga addaan suporta ken mababasa panggep Hep B para kadigit sexual ken gender minorities. SF Hep B Free Support Group ⚬ Maysa nga natalged nga community network nga mangted ti access para ti usustu nga impormasion, links para ti care services, ken nabileg nga support system nga mangpapigsa ti emotional nga salun-at. Facebook ⚬ Maysa nga pribado nga social network group nga addaan ti labes In-person nga Comunidad 14,000 miembro para ti tatta-o nga interesado, agtutu-ok, wenno mangtartaripato ti tao nga addaan Hepatitis B. ■ Hep B support groups Reddit Maysa nga mayat nga ⚬ Maysa nga bassit nga comunidad para ti actibo nga miembro nga ti tao ket mangibingay ti balita, mangibaga ti storia, ken mangdamag kadagiti saludsod panggep Hep B pamusmusan tapno makaammo ti gayyem nga mangsuporta kenka ken mangawat ti casasaad mo! ■ Suporta para ti Mental Health Maki-connect ti health Agdengngeg ti Heppy B podcast Kitaem dagiti makapapigsa nga professionals ken therapists tapno makaadal ka panggep tapno agdenggen ti tao bayat ti panangibingay da ti casasaad ti storia aggapu ti tatta-o ti Hawaii nga addaan ti Hep B idiay Hep hep B ken mental health biag nga addaan Hep B Free Hawaii Youtube Ma yn a yu n a Ma b a s a h t t p s : / /ww w.h e pb . o rg /r eso u rce s -a n d -su pp o rt / on l i n e- su pp o rt -g ro u p s/
PANANGLABAN TI HEPATITIS B: IBAGAM TI CASASAAD MO Babaen ti panangibagam ti casasaad mo gapu ti hep B, makaited ka ti pannakaawat, pannakakissay ti stigma, ken panangpapigsa ti sabali pay nga tatta-o nga addaan ti hep B. Ti justB storytelling campaign ket mangitakder ti profile ti hep b kas naganat nga public health priority ken makatulong tapno maaddaan ti rupa ti daytoy nga sakit Ti Hep Free Hawaiʻi ket nangruna nga agubra para ti panunot ken timec ti tatta-o nga addaan ti viral hepatitis bayat ti panangibersa da ti kapadasan nga nampapigsa, nampatangken, ken nagpalinteg tapno agbalin nga realidad ti Hep Free 2030


Kasano ti Mangala ti Dadduma nga Inpormasyon maipanggep kadagiti Karbengan dagiti Estudyante a Saan a Maidumduma Kauman dagiti sumaganad: Ti Prinsipal ti Pagadalam Dagiti Opisina ti Distrito: Dstriito ti Honolulu 735-8355 735-8355 Farrington/Kaiser/ Kalani Complexes ... 733-4977 McKinley/Roosevelt/Kaimuki Complexes ... 733-4977 Distrito ti Central Oahu 421-4263 622-6432 Aiea/Moanalua/Radford Complexes ... 421-4263 Leilehua/Mililani/Waialua Complexes ... 622-6432 Distrito ti Leeward Oahu 675-0335 675-0384 Campbell/Kapolei/Waianae Complexes ... 675-0335 Nanakuli/Pearl City/Waipahu Complexes... 675-0384 Distrito ti Windward Oahu 233-5718 233-5710 Castle/Kahuku Complexes ... 233-5718 Kailua/Kalaheo Complexes ... 233-5710 Distrito ti Hawaii 775-8895 323-0015 974-4535 982-4252 Honokaa/Kohala Complexes ... 775-8895 Kealakehe/Konawaena Complexes ... 323-0015 Hilo/Laupahoehoe/ Waiakea Complexes ... 974-4535 Kau/Keaau/Pahoa Complexes ... 982-4252 Distrito ti Maui 984-8000 984-8000 Baldwin/King Kekaulike/Maui High Complexes ... 984-8001 Hana/Lahaina/Lanai/Molokai Complexes ... 984-8001 Distrito ti Kauai Kapaa/Kauai/Waimea Complexes ... 274-3504 274-3504 Ti Manarawidwid ti Departamento para ti Section 504: Office of Curriculum, Instruction and Student Support Office of Curriculum, Instruction and Student Support Student Support Branch Student Support Branch 475 22nd Avenue, Bldg. 302 475 22nd Avenue, Bldg. 302 Honolulu, Hawaii 96816 Honolulu, Hawaii 96816 Telepono: (808) 203-5515 Telepono: (808) 305-9787 Mabalin pay ti agdamag ditoy: Office of Civil Rights, Region X Office for Civil Rights United States Department of Education U.S. Department of Education Henry M. Jackson Federal Building 915 Second Avenue, Room 3310 Mail Code 10-9010 Seattle, Washington 98174-1099 915 Second Avenue, Room 3310 Telepono: (206) 607-1600 Seattle, Washington 98174-1099 Telepono: (206) 220-7900 Ilocano - EEO Pada-pada a Gundaway iti Edukasyon para kadagiti Estudyante nga Addaan Disabilidad Karbengan a Saan a Maidumduma iti Subpart D, Section 504 ken Linteg ken Reglamento iti Hawaii Office of Curriculum, Instruction and Student Support Office of Curriculum, Instruction and Student Support Student Support Branch Student Support Branch Department of Education • State of Hawaii Department of Education • State of Hawai'i RS 11-1266 (Rev. of RS 10-1445) • July 2011 RS 16-1277, April 2016
Pada-pada a Gundaway iti Edukasyon para kadagiti Estudyante nga Addaan Disabilidad Panggep Daytoy a polyeto ket inaramid ti Departamento ti Edukasyon iti Hawaii tapno riingen dagiti tattao maipanggep kadagiti karbengan dagiti estudyante iti publiko a pagadalan nga addaan disabilidad a makaawat ti pada-pada a gundaway iti edukasyon. Ania ti Section 504? Ti Section 504 ket pederal a linteg maipapan kadagiti karbengan ti tattao nga addaan kadagiti disabilidad. Ti Section 504 ket ipatpatungpal ti Office for Civil Rights (OCR), U.S. Department of Education. Ibilin ti Section 504 ti Rehabilitation Act of 1973 (29 U.S.C. §794 (a)), kadagiti napateg a paset daytoy, nga: Awan ti kuwalipikado koma a tao nga addaan kadagiti disabilidad... ti maipuwera, gapu laeng ti disabilidad na, a makipaset, mapaidaman kadagiti benepisyo, wenno aglak-am ti pannakaidumduma (discrimination) iti aniaman a programa wenno aktibidad nga umaw-awat ti tulong pinansiyal manipud ti Pederal a gobierno... Ibilin ti Subpart D dagiti reglamento ti Section 504 nga ited dagiti publiko a pagadalan kadagiti kuwalipikado nga estudyante nga addaan disabilidad ti edukasyon a kas kapada ti edukasyon a maipapaay kadagiti estudyante nga awanan disabilidad. Ania ti panangipapan ti Section 504 iti "disabilidad"? Segun iti Section 504 ti kaipapanan ti tao nga addaan disabilidad ket siasinoman nga: addaan diperensiya ti bagi wenno panunot a dakkel a gapu tapno malimitaran ti maysa wenno ad-adu pay a napateg nga aktibidades iti panagbiag (kas koma panangtaripato iti bukod a bagi, panangaramid kadagiti banbanag no sadino a kasapulan ti ima, pannagna, panagkita, panagdengngeg, panaganges, panagsursuro, ken panagtrabaho); addaan rekord iti kasta a diperensiya; wenno maibilang kas addaan ti kasta a diperensiya. Ania dagiti pagrebbengan ti pagadalan? Ibilin ti Subpart D ti Section 504 (34 C.F.R. §104.35 (a)) a tingitingen ti amin a pagadalan dagiti estudyante a mapapati nga addaan disabilidad. No maikeddeng ti estudyante kas kuwalipikado nga estudyante nga addaan disabilidad, addanto maysa a grupo dagiti tattao a makaammo maipanggep iti estudyante ti mangaramid ti Section 504 a plano maibasar iti pannakatingiting. Ilanadto ti plano ti pakailugaran ken maited ti maiyanatup a tulong tapno masigurado a maawat ti kuwalipikado nga estudyante nga addaan disabilidad ti edukasyon a kapada ti aw- awaten ti maysa nga estudyante nga awanan disabilidad. Itedto dagiti pagaladan ti maiyanatup a tulong iti disabilidad ti kuwalipikado nga estudyante iti uneg ti programa ti regular nga edukasyon. Mairantanto ti maiyanatup a tapno masungbatan dagiti ti kuwalipikado nga estudyante nga kasapulan addaan disabilidad. tulong Dagiti sumagmamano a pangyarigan ti maiyanatup a tulong iti uneg ti programa ti regular nga edukasyon ket: panagtugaw iti sango ti classroom, panangbalbaliw kadagiti nasken nga aramiden iti homework, panangsukat iti wagas a pannakaited dagiti eksamen, panangusar kadagiti tape recorder wenno dadduma nga audio-visual equipment, panangiyurnos kadagiti schedule ti klase, panangpili kadagiti nabalbaliwan a libro wenno workbook, panangusar kadagiti behavioral management techniques, ken panangted ti structured learning environment. Ti maysa a nagannak, mangay-aywan wenno mangibagi iti departamento a saan nga umanamong iti pannakailasin, pannakatingiting, wenno pannakailugar ti estudyante nga addaan disabilidad wenno mapapati nga addaan disabilidad segun ti kaipapanan iti Subpart D ti Section 504, ket mabalinna a kitaen dagiti rekord, dumawat ti awan pabpaboranna a pannakabista ken irepresentar ti abogado iti bista, ken agkiddaw ti pannakaadal ti awan pabpaboranna a desisyon ti bista. Pakainaigan ti Section 504 iti IDEA Ti Individuals with Disabilities Education Act (IDEA wenno Linteg ti Edukasyon maipapan kadagiti Tattao nga addaan Disabilidad), nga ipatpatungpal ti Opisina ti Espesyal nga Edukasyon ken Serbisyo iti Rehabilitasyon (OSERS) ti Departamento ti Edukasyon ti U.S., ket addaan pay kadagiti bilbilin a mangmandar kadagiti estado nga idiayada ti libre a maiyanatup a publiko nga edukasyon (FAPE) kadagiti estudyante nga addaan disabilidad. Inpatungpal ti Departamento ti Edukasyon iti Estado ti Hawaii dagitoy a bilin segun iti Chapter 60, Bilin para ti Libre a Maiyanatup a Publiko nga Edukasyon para kadagiti Naisangsangayan nga Ubbing nga Addaan Disabilidad. Dagiti kasapulan para ti FAPE iti IDEA (Chapter 60) ket ad-adda a detalyado ngem dagiti adda iti Section 504. Ti maysa nga estudyante nga addaan disabilidad ket mabalin a maikari para iti FAPE segun iti IDEA wenno Section 504. Kadagiti kaso no sadino ti estudyante nga addaan disabilidad ket maikari segun iti IDEA, maipakatto dagiti wagas ti Chapter 60. Siguradoen dagitoy a wagas ti panagtungpal iti Section 504, iti sapasap. Panangsigurado ti Departamento ti Edukasyon iti Panagtungpal Kas panangikari, pagallagadan, ken panagtungpal kadagiti linteg iti Pederal ken iti Estado kontra ti panangidumduma (nondiscrimination), saan a mangidumduma ti Departamento ti Edukasyon iti Estado ti Hawaii segun ti puli, kolor, naggapuan a pagilian (agraman ti limitado a kinalaing ti maysa a tao iti Ingles), kaputotan, diperensiya, kinalalaki/kinababai (agraman sexual nga orientasyon), estado sibil, relihiyon, taw-en, wenno rekord mainaig ti pannakaaresto ken iti korte iti aniaman a programa wenno aktibidad nga isaysayangkat ti departamento agraman bokasyonal nga edukasyon Sakupen daytoy a pagallagadan iti saan a panangidumduma (nondiscrimination) ti pannaka-awat ken iseserrek iti, ken pannakatratar, kadagiti programa ken aktibidades ti departamento iti edukasyon ken panagtrabaho, agraman bokasyonal nga edukasyon. Ilocano - EEO


CAMP SLOGGETT Mayannatop a lugar para iti isuamin a banag manipud iti napnoan pannakigasang-gasat a weekend iti kakaykayoan, agingga iti nakallalagip a reunion ti pamilia wenno makalawas nga incentive retreat ti kumpania. Masarakan iti napintas a Parke ti Estado a Kokeʻe, ti Camp Sloggett ket pagtatalunan ken natalna a lugar a mangidiaya iti pang-hiking nga agdan, wawaig, saan a gagangay a mulmula, ken naatap nga ayop. Ti Pagdagusan ket nabangon idi 1925 babaen kenni Henry ken Etta Sloggett a kas family retreat. Sipaparabur nga indonar dagiti annak ti Sloggett dagiti pasdek ken upa iti YWCA Kauaʻi idi 1938. Idi 1993, naipan ti Pagdagusan iti Rehistro dagiti Site ti Nailian a Pakasaritaan. Agtultuloy ti kampo nga umuna a pagpilian ti adu a lokal, estado, mainland, ken dagiti internasional a grupo a mangted iti agtutubo ken pamilia, simbaan, iskuela, ken panagprograma dagiti retreat ti komunidd. "Nabiitak pay a nagtalinaed iti Camp Sloggett a kas passet ti grupo a retreat iti meditasion. Agyamanak iti panamagtalinaed iti daytoy a kampo nga agtultuloy ken napintas. Namin-aduakon a nagtalinaed ditoy kadagiti napalabas a tawen ken kanayonak a maragsakan iti kinapintas ken talna idiay." S.M., Kīlauea Sentro Dagiti Babbai ti YWCA 4410 Hardy St. Līhuʻe, HI 96766 Admin Office ti YWCA 3094 Elua St. Līhuʻe, HI 96766 (808) 245-5959 Opisina 24 ORAS A HOTLINE: TUMAWAG: (808) 245-6362 YWCAKAUAI.ORG TI YWCA KET ADDA MISIONNA panangikkat iti rasismo panangpabileg kadagiti babbai Nakasentro ti YWCA Kauaʻi iti pannakaikkat ti rasismo, pannakaited kabaelan ti babbai, ken pannakaitandudo iti talna, hustisia, waya-waya, ken dignidad para iti isuamin.
KINARANGGAS ITI PAGTAENGAN KEN DAGITI SERBISIO ITI SEXUAL ASSAULT Libre ken Kumpidensial 24 ORAS A HOTLINE Ti 24/7/365 a kumpidensial a hotline mi, (808) 245-6362, ket suportado dagiti espesial a natraining nga empleado a makatulong kadagiti rekuesta para kadagiti serbisio para iti YWCA, panagreport, medikal a panagagas, kadawyan a salsaludsod ken reperal a mainaig iti kinaranggas iti pagtaengan ken sexual assault. Available dagiti Espesialista iti Interbension iti Krisis (Crisis Intervention Specialists) 24/7 para iti face-to-face nga interbension, panangitandudo, ken pammagbaga. DAGITI SUPORTA A SERBISIO A WEB CHAT KEN TEXT Saan a kanayon a posible ti panagtawag iti telepono iti linia ti suporta wenno iruruar iti balay no agpaspasarka iti pannakaabuso. Para kadagiti adu, mabalin nga al- alisto ti online chat ngem iti tawag iti telepono wenno pannakipagkita iti mangitantandudo a tao. Mapan iti ywcakauai.org/chat wenno ag-text (808) 245-6362. Saandro a kanayon 9 am - 10 pm SALINONG TI KINARANGGAS ITI PAMILIA Idiaya ti salinong ti YWCA Kauaʻi ti kinatalged ken dagiti serbisio para iti isuamin a nakalasat, uray ania a kinatao wenno seksual nga orientasion. Karaman dagitoy a serbisio ti: kuarto ken pagyanan: pammagbaga, 24-oras nga adbokasia iti krisis, suporta iti balay, ken adbokasia para kadagiti ubbing. Ti lokasion ken isuamin a serbisio nga indiaya ti salinong ket libre ken kumpidensial. BIKTIMA KEN ADBOKASIA TI PAMILIA Idiaya Dagiti Serbisio nga Interbension iti Krisis ti YWCA Kauaʻi ti 24/7 a suporta ken adbokasia para kadagiti nakalasat ken pampamiliada. Karama dagiti serbisio ti adbokasia ti face-to-face a pammagbaga iti krisis ken suporta sakbay, kabayatan, ken kalpasan dagiti medical foresic nga eksamen, report iti pannakaipatungpal ti linteg, ligal a konsultasion, ken panagparang iti korte. Ti panagreport ti pulis ket saan a masapul para iti pannakaawat kadagiti serbisio wenno ti forensic a medikal nga eksamen (maaw-awagan pay a kas "sexual assault nurse exam wenno panageksamen ti nars iti sexual assault"). DAGITI TEMPORARIO A PANNAKALAPPED EDUKASION A PANANGLIKLIK Assistance is available for those seeking legal protection from abusive partners or family members. Our TRO Advocate will assist you with completing and filing a restraining order as well as providing emotional support and accompaniment to court. DAGITI SERBISIO A PAMMAGBAGA Ti trauma ti sexual assault/panangabuso ket addaan iti mataginayon nga epekto kadagiti indibidual ken pampamilia. Agusar ti naan-anay a kualipikado nga empleadomi iti nakabase-iti-ebidensia a panagtrabaho tapno tumulong a mangbukel kadagiti kabaelan a kasapulan tapno maagasan ken mamentenar dagiti nasalun-at a relasion. Idiaya ti YWCA Kauaʻi ti Edukasion a Panangliklik ti Sexual Assault iti isuamin a pagadalan ken provider ti serbisio. Maidiaya a libre ti pannakaitulod daytoy a nakabase-iti-ebidensia a curricula iti panggep a pannakaaramid iti nataltalged a lugar, panangpababa iti pannakaibabain ken panangliklik iti seksual kinaranggas. Maidiaya ti mayannatop iti edad a pannursuro kadagiti estudaynte ti pre-school agingga iti maika-12 a grado. Available pay ti training para kadagiti negosio, ahensia, ken grupo mainaig iti dynamics ti sexual assault. DAGITI SERBISIO ITI NAKABASOL PANNAKATRATAR DAGITI SEX OFFENDER Ti programa a Pannakatratar ti Sex Offender ti YWCA makitinnulong kadagiti counter-referred a nataengan a sex offender ken agtutubo nga addaan problema iti seksual nga ugali. Karaman dagiti serbisio ti psychosexual a pannakatingiting ken pannakausig (karaman dagiti polygraph test), indibidual, pamilia, wenno dagiti grupo a sesion ti pammagbaga, ken reperal para iti nayon a panagagas. DAGITI ALTERNATIBO ITI KINARANGGAS Ti programa nga interbension a batterer a panggepna a pagtalinaeden ti kinatalged dagiti biktima ken panangited iti wagas a panangrugi iti dalan ti pudpudno a pannakabaliw ti manangabuso nga ugali dagiti managabusar a kapareha. DADDUMA PAY A PROGRAMA HUSTISIA ITI KAGIMUNGAN TiTi komitmentmi iti hustisia ti kagimungan ken rasa ket isu ti trabahomi iti nasuruken a 100 a tawen. Ita, idiayami ti nadumaduma a programa iti kinahustisia iti rasa ken kagimungan. Bisitaen ti ywcakauai.org para iti ad-adu nga impormasion kadagiti agdama a kampania ken mapasangasangan a paspasamak.. NASALUN-AT A PAGPILIAN ITI KUARTA YIdiaya ti programa a pananakapasayaat ti pinansia ti YWCA Kauaʻi dagiti libre a workshop ti pinansial a literasia ken one on one a panagisuro, agraman panannaka-repair ti kredito, panagbudget, investing 101, ken Unibersided ti YWCA. Bisitaen ti healthymoneychoices.org tapno maamoan panggep kadagiti mapasangasangan a klase.