M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , M A Y O 2 0 1 3 Ni Presidente Thomas S. Monson Ti Panagtungpal ket Mangisangbay kadagiti Parabur Umay kadatayo ti pannakaammo iti kinapudno ken dagiti sungbat kadagiti kangrunaan a saludsodtayo no managtungpaltayo kadagiti bilin ti Dios. Ay-ayatek a kakabsatko, agya- manak ta makaduakayo ita a bigat. Kalikagumak ti pammati ken karkararagyo bayat ti panang- patganko iti daytoy a pribilehio nga agsarita kadakayo. Iti amin a panawen, nagsapsapul dagiti lallaki ken babbai iti pannaka- ammo ken pannakaawat maipang- gep iti daytoy a mortal a panagbiag ken ti kasasaad ken panggepda ditoy, kasta met no kasano a maad- daan iti talna ken ragsak. Kapaset ti tunggal maysa kadatayo ti kasta a panagsapsapul. kasuratan, ket pudno ti sinurat, ket agtalinaed ti kinapudno iti agnanayon nga awan inggana." Insurat ti mannaniw: Mapukaw man wenno madadael ti amin a banag iti langit ken daga, Ti kinapudno, ti kadagupan ti biag, ket maandurannanto ti kakaruan a pasamak, Agnanayon, saan nga agbalbaliw, awan patinggana.1 Mabalin a gun-oden ti amin a sangkataw-an daytoy a pannaka- ammo ken pannakaawat. Naila- onda kadagiti kinapudno nga awan inggana. Iti Doktrina ken Katulagan benneg 1, bersikulo 39, mabasa- tayo, "Adtoy ket imutektekanyo, ti Dios ti Apo, ket ipakita ti Espiritu ti Adda dagiti agsaludsod, "Sadino ti pakasarakan ti kasta a kinapudno, ken kasano a mailasintayo daytoy?" Iti maysa a paltiing a naited babaen ken ni Propeta Joseph Smith iti Kirt- land, Ohio, idi Mayo ti 1833, impak- daar ti Apo: "Kinapudno ti pannakaammo ka- dagiti banag a kas iti kasasaadda ita, 1 ken kasasaadda idi, ken kasasaadda iti masakbayan. . . . "Nagtaud iti Dios ti Espiritu. . . . "Ket awan ti tao nga umawat iti pakabuklan malaksid no tungtungpa- lenna dagiti bilinna. "Isu a mangtungtungpal kadagiti bilin ti [Dios] umawat iti kinapudno ken silaw, agingga a maitan-ok iti kinapudno ken maammuanna amin a banag." 2 Nagloriaan a kari daytoy! "Isu a mangtungtungpal kadagiti bilin ti [Dios] umawat iti kinapudno ken silaw, agingga a maitan-ok iti kinapudno ken maammuanna amin a banag." Saanen a kasapulan kadatayo iti daytoy a panawen nga aduantayo iti pannakaammo, gapu ta naisublin ti pakabuklan ti ebanghelio, tapno aglayagtayo kadagiti baybay wenno agdaliasattayo kadagiti kalsada a saan pay a napagnaan tapno sapulentayo ti kinapudno. Gapu ta ti managayat a Nailangitan nga Ama ti nagplano iti dalantayo a daliasaten ket impaayna ti saan a mapagduaduaan a pangi- wanwan - a daytoy ti panagtungpal. Umay kadatayo ti pannakaammo iti kinapudno ken dagiti sungbat kadagiti kangrunaan a saludsodtayo no manag- tungpaltayo kadagiti bilin ti Dios. Masursurotayo ti panagtungpal iti unos ti panagbiagtayo. Nangrugi idi ubbingtayo pay, dagiti addaan pagrebbengan a mangaywan ka- datayo ket nangitudingda kadagiti pangiwanwan ken annuroten tapno masigurado ti talgedtayo. Nalaklaka ti panagbiag para iti amin kadatayo no naan-anay a tungpalentayo dagita nga annuroten. Nupay kasta, adu kada- tayo babaen ti padas ti masursuruan
iti sirib a magun-od iti panagtungpal. Idi dumakdakkelak, tunggal kal- gaw manipud kadagiti umuna nga al- daw ti Hulio agingga kadagiti umuna nga aldaw ti Septiembre, nagtalinaed ti pamiliak iti balaymi iti Vivian Park iti Provo Canyon iti Utah. Maysa kadagiti kasingedan a gayyemko kadagita a nararagsak a panawen ket ni Danny Larsen, a ti pamiliana ket akinkukua pay iti maysa a balay iti Vivian Park. Inaldaw a lawlawenmi daytoy a lugar, agala- kami iti ikan iti waig ken iti karayan, agkolektakami kadagiti dadakkel a bato ken dadduma pay a napapateg a banag, magnakami, agulikami, ken agragsakkami iti tunggal minuto ti tunggal oras ti inaldaw. Maysa a bigat, inkeddengmi ken ni Danny nga agaramid iti campfire iti dayta a sardam a kaduami ti amin a gagayyemmi idiay. Kasapulanmi laeng a dalusan ti lugar nga asideg iti talon a mabalin a pagtitiponanmi. Nalayla- yen ken nasiit dagiti ruot iti Hunio a nagtubo iti kataltalonan, isu a saan a mayannatup daytoy kadagiti pang- gepmi. Rinugianmi a paruten dagiti natatayag a ruot, a planplanuenmi a dalusan ti nalawa, patimbukel a paset daytoy. Nagparutkami iti amin a pig- sami, ngem bassit laeng ti naparutmi kadagiti natitibker a ruot. Ammomi nga agmalmalem nga aramidenmi daytoy a trabaho, ken nabannog- kamin ken awanen ti ganasmi nga agparut pay. Ket kalpasanna dimteng ti walo-ti- tawen a panunotko ti impagarupko a kapintasan a solusion. Kinunak ken ni Danny, "Kasapulanta laeng a puoran dagitoy a ruot. Inta laengpu- oran ti tengnga ti karuotan!" Dagus nga immanamong, ket timmarayak a napan iti balaymi tapno mangalaak iti posporo. Amangan ta panunotenyo a palubosandakami idi nga agusar iti posporo iti edadmi a walo, kayatko nga ilawlawag a maiparit idi kadakami ken ni Danny nga agusar iti posporo no awan ti nakabantay kadakami a na- taengan. Agpadakami a nadagdagullit a naballaagan maipapan kadagiti peg- gad a parnuayen ti apoy. Nupay kasta, ammok no sadino ti nangidulinan ti pamiliak iti posporo, ken kasapulan a madalusanmi dayta a karuotan. Diak nagpangngadua iti panunotko, timmarayak a napan iti balaymi ket nangalaak iti sumagmamano a palito ti posporo, a siniguradok nga awan ti asino man a nakakita kaniak. Nagdar- darasak a nangilemmeng kadagitoy iti maysa kadagiti bolsak. Nagtarayak a nagsubli ken ni Danny, naragsakak gapu ta addan kaniak iti bolsak ti solusion ti prob- lemami. Nalagipko a pampanunotek idi a puoran laeng ti apoy ti kayatmi a mapuoran ket kalpasanna uray no kaskasano ket agiddepto lattan a mismo ti apoy. Inkirasko ti posporo iti maysa a bato ket pinuorak ti nagango a karu- otan iti Hunio. Gimmil-ayab daytoy a kas man la napatedtedan daytoy iti gasolina. Idi damo naragsakankami ken ni Danny bayat ti panangbuybu- yami kadagiti maur-uramen a ruot, ngem dagus a naamirismi a saan a basta agiddep lattan ti apoy. Nagbu- tengkami idi maamirismi nga awan ti maaramidmi tapno maiddep daytoy. Rinugian nga uramen ti makadadael nga apoy dagiti atap a ruot agingga iti igid ti bantay, a pagpeggadan da- giti pine tree ken ti amin a madala- pus daytoy. Kamaudiananna awanen ti pag- pilianmi no di ti tumaray tapno dumawat iti tulong. Di nagbayag nagtataray ti amin a lallaki ken bab- bai iti Vivian Park a nagsubli-subli nga iggemda dagiti nabasa a tela ti sako, a mangisapsaplit kadagiti apoy tapno maeddep dagitoy. Kalpasan ti sumagmamano nga oras, dagiti naudi a nabati pay a beggang ket naeddep. Naispal dagiti lallakayen a pine tree, kasta met dagiti pagtaengan a dumani koma dinanon ti apoy. Nasursuromi ken ni Danny ti su- magmamano a narigat ngem napapa- teg a leksion iti dayta nga aldaw - ti dakkel a paset daytoy ket ti kinapateg ti panagtungpal. 2 Adda dagiti annuroten ken paglin- tegan a makatulong tapno masigu- rado ti pisikal a talgedtayo. Kasta met nga impaay ti Apo dagiti pangiwan- wan ken bilin a makatulong a mang- sigurado iti naespirituan a talgedtayo tapno naballigian a makapagdalia- sattayo iti daytoy mortal a biag a masansan a napnuan iti peggad ken makapagsubli iti Nailangitan nga Amatayo iti kamaudiananna. Sumagmamanon a siglo ti naglabas, iti maysa a kaputotan a naan-anay a nairarem iti kannawidan a panagisakri- pisio iti ayup, situtured nga impakdaar ni Samuel, "Ti panagtulnog naim-im- bag ngem iti sakripisio, ken panangi- pangag ngem iti kinalukmeg dagiti karkarnero a lallaki." 3 Iti daytoy a dispensasion, impalgak ti Apo ken ni Propeta Joseph Smith a kasapulanna "ti puso ken ti natallugod a panunot; ken ti natallugod ken na- tulnog manganto iti nasayaat iti daga ti Zion kadagitoy maudi nga aldaw." 4 Naammuanen ti amin a propeta, idi ken ita, a napateg unay iti pannakaisa- lakantayo ti panagtungpal. Impakdaar ni Nephi, "Mapanak ket aramidek dagiti banag nga imbilin ti Apo." 5 Nupay sumagmamano ti kimmapuy iti pammati ken ti kinamanagtungpalda, saan a nagsukir uray iti naminsan ni Nephi a mangaramid iti imbilin ti Apo kenkuana. Adu a kaputotan ti napara- buranen kas bunga daytoy. Ti pakasaritaan maipapan kada Abraham ken Isaac ket maysa a maka- paregta nga estoria maipapan iti kina- managtungpal. Mabalin a narigat ken nasakit para ken ni Abraham, iti pa- nagtungpalna iti bilin ti Dios, nga ipan ti ipatpategna unay nga Isaac iti daga ti Moria tapno idatonna daytoy kas maysa a sakripisio. Mailadawantayo kadi ti panagladingit ni Abraham bayat ti ipapanna iti naituding a lugar? Awan duadua a ti nalaus a panagrigrigatna ket agpada iti bagi ken panunotna idi rineppetna ni Isaac, impaidda isuna iti altar, ken nangala iti kutsilio tapno patayenna daytoy. Addaan iti saan a mapagduaduaan a pammati ken naan-anay a panagtalekna iti Apo,
tinungpalna ti bilin ti Apo. Anian a nagngayed ti panangipakaammo, ken nangted daytoy iti naan-anay a ragsak: "Saanmo nga idisso ta imam iti ubing, ket uray ania dika aramiden kenkuana: ta ita mabigbigko a mabu- tengka iti Dios, yantangay dika impai- dam kaniak ti anakmo, ti bugbugtong nga anakmo." 6 Nasubok ni Abraham, ken gapu iti kinapudno ken kinamanagtungpalna inted kenkuana ti Apo daytoy naglo- riaan a kari: "Iti putotmo mabendisio- nanto isu amin dagiti nasnasion; gapu ta tinungpalmo ti timekko." 7 Nupay saan a nakiddaw kadatayo a paneknekantayo ti panagtungpal- tayo iti kasta a nalaus ken nasakit unay a wagas, ti kinamanagtungpal ket naidawat met kadatayo amin. Impakdaar ni Presidente Joseph F. Smith idi Oktubre 1873, "Ti panag- tungpal ket umuna a linteg ti langit." 8 Kinuna ni Presidente Gordon B. Hinckley, "Ti kinaragsak dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, ti talna dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, ti panagdur-as dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, ti panagrang-ay dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw, ken ti agnanayon a pannakaisalakan ken pannakaitan-ok dagitoy a tao ken agpannuray iti panagtungpal kadagiti balakad ti . . . Dios." 9 Ti panagtungpal ket maysa a gaga- ngay a kababalin dagiti propeta; day- toy ti nangted kadakuada iti pigsa ken pannakaammo iti amin a panawen. Napateg unay daytoy tapno maami- ristayo a maikaritayo met iti daytoy a pagtaudan ti pigsa ken pannakaammo. Sidadaan a magun-od daytoy ti tung- gal maysa kadatayo ita no agtungpal- tayo kadagiti bilin ti Dios. Kadagiti napalabas a tawen, adu dagiti naam-ammok a tattao a nagba- lin a napudno ken natulnog. Pina- raburan ken pinaregtadak. Isaritak man kadakayo ti pakasaritaan ti dua kadagitoy a tattao. Ni Walter Krause ket maysa a napudno a miembro ti Simbaan a, kaduana ti pamiliana, nagnaedda iti am-ammo itan nga East Germany kalpasan ti Maikadua a Gubat ti Lubong. Iti baet dagiti rigat a napasa- ranna gapu iti kinaawan wayawaya iti dayta a lugar ti lubong iti dayta a panawen, impateg ken pinagserbian ni Brother Krause ti Apo. Sipupudno ken sigaganetget nga impatungpalna ti tunggal naituding nga aramiden a naited kenkuana. Ti sabali pay a lalaki, a ni Johann Denndorfer, maysa nga umili ti Hungary, ket nagbalin a miembro iti Simbaan iti Germany ken nabuniagan idiay idi 1911 iti edad a 17. Iti saan unay a nabayag kalpasanna nagsubli isuna iti Hungary. Kalpasan ti Mai- kadua a Gubat ti Lubong, nagbalin isuna a balud iti nakayanakanna a pagilian, iti siudad ti Debrecen. Naipaidam pay ti wayawaya manipud kadagiti umili ti Hungary. Ni Brother Walter Krause, a di makaam-ammo ken ni Brother Denndorfer, ket nabilin nga agbalin a home teacherna ken mangsarungkar kenkuana a kanayon. Inawagan ni Brother Krause ti kompanionna iti home teaching ket kinunana ken- kuana, "Nabilinta a mangsarungkar ken ni Brother Johann Denndorfer. Makakuyogka kadi kaniak iti daytoy a lawas a mangsarungkar kenkuana ken maited kenkuana ti mensahe ti ebanghelio?" Ket kalpasanna inna- yonna, "Agnanaed ni Brother Denn- dorfer iti Hungary." Sinaludsod ti nasdaaw a kompa- nionna, "Kaano a pumanawta?" "Inton bigat," insungbat ni Brother Krause. "Kaanonto nga agawidta?" dinamag ti kompanion. Insungbat ni Brother Krause, "Aga- rup makalawas - no makasublita la ketdi." Pimmanaw ti dua nga agkompa- nion iti home teaching tapno sa- rungkaranda ni Brother Denndorfer, nagluganda iti tren ken bus manipud iti amianan a daya ti lugar ti Germany a nagturong iti Debrecen, Hungary - maysa nga atiddog a panagbiahe. Awanan idi ni Brother Denndorfer ka- dagiti home teacher manipud pay idi 3 kasakbayan ti gubat. Ita, idi nakitana dagitoy a katulongan ti Apo, addaan panagyaman a naragsakan unay isuna iti idadatengda. Idi damo nagkedked a makialamano kadakuada. Ngem ketdi, napan iti siledna ket innalana manipud iti bassit nga aparador ti maysa a kahon a naglaon iti apag- kapullona nga inurnongna iti adu a tawen. Intedna ti apagkapullo kadagiti home teacherna ket kinunana, "Ita natungpalkon ti obligasionko nga agbayad iti apagkapullok iti Apo. Ita mariknak a maikariakon a makiala- mano kadagiti katulongan ti Apo!" Idi agangay imbaga kaniak ni Brother Krause a dina mailadawan ti nariknana no panunotenna a daytoy napudno a kabsat a lalaki, nga awan ti ania man a kontakna iti Simbaan iti uneg ti adu a tawen, ket situtulnog ken agtultuloy nga ik-ikkatenna ti 10 a porsiento ti bassit nga urnongna a pangbayadna iti apagkapullona. Inurnongna daytoy a saanna nga ammo no kaano wenno no maaddaan pay isuna iti gundaway a mangbayad iti daytoy. Pimmusay ni Brother Walter Krause siam a tawenen ti napalabas iti edad a 94. Nagserbi a sipupudno ken situtulnog iti unos ti biagna ken nangted inspirasion kaniak ken iti amin a nakaam-ammo kenkuana. Idi nabilin a mangaramid kadagiti pag- rebbenganna, di kaano man nagdua- dua, di kaano man nagdayengdeng, ken di kaano man nagpambar isuna. Kakabsatko, ti panagtungpal ket dakkel a pannubok iti daytoy a biag. "Subokentayo ida babaen daytoy," kinuna ti Apo, "ta kitaentayo no aramidenda amin a banag nga ibilin ti Apo a Diosda." 10 Impakdaar ti Mangisalakan, "Ta amin a maaddaanto iti bendision kadagiti imak agtungpaldanto iti paglintegan a naituding iti dayta a bendision, ken dagiti annuroten a nasao, kas nairugi pay la idi sakbay ti pannakabukel ti lubong." 11 Awanen ti nain-indaklan pay a pagwadan ti panagtungpal no di dayta impakita ti Mangisalakantayo. Maipa- pan kenkuana, napaliiw ni Pablo:
"Uray pay no isu ti Anak, idi naa- dalna ti panagtulnog gapu kadagiti bambanag a linak-amna; "Ket idinto a naaramid nga awan pagkuranganna, nagbalin nga isu ti akin-aramid iti agnanayon a pan- nakaisalakan kadagiti isu amin nga agtulnog kenkuana." 12 Impakita ti Mangisalakan ti napudno nga ayat ti Dios babaen ti panagbiag a perpekto, babaen ti panangdayaw iti sagrado a mision nga Isu ti akinmision. Saan a kaano man nagkuspag Isuna. Saan a kaano man nagpannakkel Isuna. Saan a kaano man nanggulib Isuna. Kanayon a napakumbaba Isuna. Kanayon a napudno Isuna. Kanayon a natulnog Isuna. Nupay Isu ket sinulisog dayta a maestro ti allilaw, nga isu ti sairo, nupay kimmapuy ti bagina manipud iti panagayuno iti 40 nga aldaw ken 40 a rabii ken kalpasanna nagbisin, ngem idi idiaya ti sairo ken ni Jesus ti kapalaluan a gakat ti panangallilaw ken panangsulisog, inikkannatayo iti nadiosan a pagwadan ti panagtung- pal babaen ti panagkedked tapno maliklikan ti ammona nga umno.13 Idi naipasango Isuna iti panagsa- gaba iti Getsemani, a nagibturanna iti kasta a saem a "ti ling-etna ket kasla nabuslon a tedted ti dara a nagayus iti daga," 14 impagwadanna ti managtungpal nga Anak babaen ti panagkunana, "Ama, no pagayatam, yadayom kadi daytoy a kopa kaniak: nupay kasta saan koma a maaramid ti pagayatak, no di ti pagayatam." 15 Kas idi binilin ti Mangisalakan dagiti nagkauna nga Apostolna, kasta met a bilinennatayo, "Surotennak." 16 Sitatallugodtayo kadi nga agtungpal? Ti pannakaammo a sapsapulen- tayo, dagiti sungbat a paggagarantayo, ken ti pigsa a tartarigagayantayo ita a sumango kadagiti karit ti nariri- buk ken agbaliwbaliw a lubong ket matagikuatayo no sitatallugodtayo nga agtungpal kadagiti bilin ti Apo. Ada- wek manen dagiti balikas ti Apo: "Isu 4 a mangtungtungpal kadagiti bilin ti [Dios] umawat iti kinapudno ken silaw, agingga a maitan-ok iti kinapudno ken maammuanna amin a banag." 17 Sipapakumbaba nga ikararagko a maparaburantayo koma iti nawadwad a naikari kadagiti natulnog wenno managtungpal. Iti nagan ni Jesucristo, ti Apo ken Mangisalakan, amen. DAGITI NAGADAWAN 1. "Oh Say, What Is Truth?" Hymns, no. 272. 2. Doktrina ken Katulagan 93:24, 26-28. 3. 1 Samuel 15:22. 4. Doktrina ken Katulagan 64:34. 5. 1 Nephi 3:7. 6. Genesis 22:12. 7. Genesis 22:18. 8. Joseph F. Smith, "Discourse," Deseret News, Nob. 12, 1873, 644. 9. Gordon B. Hinckley, "If Ye Be Willing and Obedient," Ensign, Dis. 1971, 125. 10. Abraham 3:25. 11. Doktrina ken Katulagan 132:5. 12. Hebreo 5:8-9. 13. Kitaen iti Mateo 4:1-11. 14. Lucas 22:44. 15. Lucas 22:42. 16. Juan 21:22. 17. Doktrina ken Katulagan 93:28.
Dagiti Pannursuro para iti Panawentayo Dagiti adalen iti Melchizedek Priesthood ken Relief Society kadagiti maikapat a Domi- ngo ket maisangratto iti "Dagiti Pannursuro para iti Panawentayo." Mabalin nga isagana ti tunggal adalen manipud iti maysa wenno ad-adu pay a bitla a naited iti kalla- bes unay a sapasap a komperensia (kitaen iti tsart iti baba). Mabalin dagiti stake ken district president ti pumili no ania kadagiti bitla ti nasken a mausar, wenno maba- linda nga idutok daytoy a pagreb- bengan kadagiti bishop wenno branch president. Nasken a yunay- unay dagiti dadaulo ti kinapateg dagiti kakabsat iti Melchizedek Priesthood ken kakabsat iti Relief Sociey a mangad-adal kadagiti isu met la a bitla kadagiti isu met la a Domingo. Dagiti dumardar-ay kadagiti adalen iti maikapat a Domingo ket maallukoy nga agadal ken mangi- tugot iti klase ti kaudian nga isyu ti magasin iti sapasap a komperensia. nga usarem dagiti dadduma pay a material, ngem dagiti bitla iti kom- perensia ti naanamongan a kuri- kulum. Ti naituding nga aramidem ket mangtulong kadagiti dadduma nga agsursuro ken agtungpal iti ebanghelio kas naisuro iti kallabes unay a sapasap a komperensia ti Simbaan. Subliem nga adalen (dagiti) bitla, a sapulem dagiti pagbatayan ken doktrina a mangipaay kadagiti kasapulan dagiti miembro ti klase. Kasta met a sapulem dagiti estoria, reperensia ti nasantuan a kasura- tan, ken palawag manipud (kada- giti) bitla a makatulongto kenka a mangisuro kadagitoy a kinapudno. Agaramidka iti maysa a balabala [outline] no kasano ti panangisu- rom kadagitoy a pagbatayan ken doktrina. Ibilangmo ti panangira- man kadagiti saludsod a mangtu- long kadagiti miembro ti klase: Mangsapul kadagiti pagbatayan ken doktrina [kadagiti] bitla. Dagiti Singasing para iti Panangisagana iti Adalen manipud kadagiti Bitla Agkararagka tapno kaduaen- naka ti Espiritu Santo kabayatan ti panagadal ken panangisurom (kadagiti) bitla. Mabalin a masu- lisogka a mangisagana iti adalen Panunoten ti maipapan iti kaipapananda. Mangiburay iti pannakaawat, kadagiti kapanunotan, padas, ken pammaneknek. Mangyaplikar kadagitoy a pagbatayan ken doktrina iti panagbiagda. DAGITI BULAN DAGITI ADALEN NGA ISURO DAGITI MATERIAL NGA ADALEN ITI MAIKAPAT-A-DOMINGO Abril 2013-Oktubre 2013 Dagiti bitla a naited iti Abril 2013 sapasap a komperensia * Oktubre 2013-Abril 2014 Dagiti bitla a naited iti Oktubre 2013 sapasap a komperensia * Para kadagiti adalen iti maikapat a Domingo iti Abril ken Oktubre, mabalin a mapili (dagiti) bitla manipud kadagiti kallabes a komperensia wenno manipud iti kaudian. Sidadaan a ma- gun-od dagitoy a bitla iti adu a lengguahe iti conference.lds.org. © 2013 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/12. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/12. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, May 2013. Ilokano. 10665 864 5
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , M A Y O 2 0 1 3 Ni Presidente Henry B. Eyring Umuna a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen "Umaykayo Kaniak" Babaen kadagiti balikas ken pagwadanna, impakita ni Cristo kadatayo no kasano nga ad-adda nga umasidegtayo Kenkuana. Agyamanak a makaduakayo iti daytoy a komperensia ti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw. Daytoy ti Simbaanna. Awatentayo ti naganna no sumrektayo iti pagarianna. Isu ti Dios, ti Namarsua, ken awan pagku- ranganna. Mortaltayo a makapadas iti ipapatay ken panagbasol. Ngem gapu iti panagayatna kadatayo ken kada- giti pamiliatayo, awisennatayo nga umasideg Kenkuana. Dagitoy dagiti balikasna: "Umasidegkayo kaniak ket umasidegakto kadakayo; sapulen- dak a sireregta ket masapulandakto; agdawatkayo, ket umawatkayonto; agtuktokkayo ket malukatankayto." 1 Iti daytoy a panawen ti Paskua ti Pa- nagungar napalagipantayo maipang- gep no apay nga ay-ayatentayo Isuna ken maipanggep iti karina kadagiti napudno a disipulona nga aramidenna ida nga ipatpategna a gagayyem. Ina- ramid ti Mangisalakan dayta a kari ken imbagana kadatayo no kasano nga umasideg Isuna kadatayo no agser- serbitayo Kenkuana. Maysa a pagari- gan ti maysa a paltiing ken ni Oliver Cowdery idi nagserbi isuna iti Apo a kaduana ni Propeta Joseph Smith iti pannakaipatarus ti Libro ni Mormon: "Adtoy, sika ni Oliver, ket nagsaoak kenka gapu iti tarigagaymo; ngarud italimengmo dagitoy a balikas iti pusom. Agtalinaedka a napudno ken naregget iti panagtungpalmo kadagiti bilin ti Dios, ket yarakupko kenka dagiti takiag ti ayatko." 2 Napadasak ti rag-o ti panagbalin a naas-asideg iti Mangisalakan ken ti panagbalinna a naas-asideg kaniak a kanayon babaen dagiti simple a panagtungpal kadagiti bilin. Naaddaankayon kadagiti kasta a padas. Mabalin a naaramid daytoy idi piniliyo ti dumar-ay iti miting ti sakramento. Napadasak daytoy iti aldaw ti Sabbath idi ubingak pay. Kadagidiay a panawen inangaymi ti sakramento iti pangrabii a miting. Ti lagip ti maysa nga aldaw 65 a tawen ti napalabasen, idi tinungpalko ti bilin a mangtipon iti pamiliak ken dagiti Santo, ket mangyas-asideg pay laeng kaniak iti Mangisalakan. Nasipnget ket nalam-ek iti ruar. Malagipko a kasla nalawag ken nabara iti uneg ti kapilia iti dayta a rabii a ka- duak dagiti nagannak kaniak. Nakira- nudkami iti sakramento, nga inannong 1 dagiti Aaronic Priesthood holder, a nakitulag iti Nailangitan nga Amami a kanayon a manglaglagip iti Anakna ken agtungpal kadagiti bilinna. Iti gibus ti miting kinantami ti himno nga "Abide with Me; 'Tis Even- tide," nga addaan kadagiti balikas ti "O Savior, stay this night with me." 3 Nariknak ti ayat ken ti kinaasidegko iti Mangisalakan iti dayta a rabii. Ken nariknak ti liwliwa ti Espiritu Santo. Kayatko a sadiwaen manen ti nariknak nga ayat ti Mangisalakan ken ti kinaasidegko Kenkuana kabayatan ti miting ti sakramento idi agtutuboak pay. Isu nga itay kallabes tinungpalko ti sabali pay a bilin. Nagsukisokak kadagiti nasantuan a kasuratan. Ka- dagitoy, ammok a maiparikna manen kaniak ti Espiritu Santo ti narikna ti dua a disipulo ti nagungar nga Apo idi inawatna ti awisda a sumrek iti pagtae- nganda ken agtalinaed kadakuada. Binasak maipapan ti maikatlo nga aldaw kalpasan ti Pannakailansana iti krus ken itatanemna. Nasarakan dagiti napudno a babbai ken dadduma pay ti naipatulid a bato a nangkalub iti tanem ket nakitada nga awanen ti bagina sadiay. Gapu iti ayatda Ken- kuana, napanda idiay tapno sapsa- puanda ti bagina iti bangbanglo. Dinamag ti dua nga anghel nga adda idiay no apay a mabutengda, a kunkunana: "Apay apay sapulenyo kadagiti natay ti sibibag? "Awan ditoy, no di ket nagungaren: laglagipenyo ti insaona kadakayo idi adda pay laeng idiay Galilea, "A kunkunana, Masapul a ti Anak ti tao mayawat kadagiti ima dagiti tao, a managbasol, ken mailansa iti krus, ken agungar iti maikatlo nga aldaw." 4
Inayon ti Ebanghelio ni Marcos ti pangiturong manipud iti maysa ka- dagiti anghel: "Ngem inkayo, ibagayo kadagiti adalanna ken ni Pedro a ma- pan iti masanguananyo idiay Galilea: isu makitayonto idiay, kas imbagana kadakayo." 5 Nagguummong dagiti Apostol ken disipulo iti Jerusalem. Nalabit a kas met kadatayo, nagbuteng ken nasdaawda bayat ti panagsasaritada maipapan iti no ania ti kaipapanan kadakuada ti patay ken ti damag mai- papan iti panagungarna. Dua kadagiti disipulo ti nagna iti dayta a malem manipud iti Jerusalem iti dalan nga agturong iti Emaus. Nag- parang ti nagungar a Cristo iti dalan ket nakipagna kadakuada. Napan kadakuada ti Apo. Ti libro ni Lucas ti mangipalubos kadatayo a makipagna kadakuada: "Ket naaramid, nga idi agsasaoda ken agsisinnaludsodda, ni Jesus met laeng immasideg, ket nakikuyog kadakuada. "Ngem dagiti matada nakullaa- panda, tapno isu dida mailasin. "Ket kinunana kadakuada, Ania a sarsarita dagitoy a sasawenyo iti maysa ken maysa iti panpannagnayo? Ket nagsardengda a sililiday. "Ket simmungbat ti maysa a mana- gan Cleofas, ket kinunana kenkuana, Siksika laeng ti sangsangaili idiay Jerusalem, a dika ammo dagiti banag a naaramid sadiay kadagitoy nga aldaw?" 6 Imbagada Kenkuana ti panagla- dingitda iti ipapatay ni Jesus idinto a ninamnamada nga Isunto ti agbalin a Mannubbot ti Israel. Awan duadua nga adda panangi- sakit ti timek ti nangungar nga Apo bayat ti pannakisaona kadagitoy dua a malidlidayan ken agladladingit a disipulo: "Ket kinunana kadakuada, O naku- neng a tattao ken naladaw ti panag- puspusoyo a mamati kadagiti amin a sinao dagiti mammadto: "Saan aya a manipud idi a ni Cristo lak-amenna dagitoy a banag, ken sumrek iti gloriana? "Ket idinto a rugianna manipud ken Moises ken dagiti isu amin a mammadto, impalawagna kadakuada dagiti amin a sursurat a mangsarita iti maipapan kenkuana." 7 Kalpasanna dimteng ti kanito a nangparagsak iti pusok manipud pay idi ubingak: "Ket immasidegda iti purok a pa- pananda: ket isu impakitana a kasla mapan iti ad-adayo. "Ngem isuda inggawidda a kinu- nada, Agbatika kadakami: ta rumabiin ket lumabes ti horasen. Ket isu simrek a nagbati kadakuada." 8 Inawat ti Mangisalakan dayta a ra- bii ti awis a sumrek iti balay dagiti di- sipulona iti asideg ti purok ti Emaus. Nakilanglang a nangan kadakuada. Nangala iti tinapay, binendisionanna, pinisina, ket intedna daytoy kada- kuada. Naluktan dagiti matada tapno maam-ammoda Isuna. Kalpasanna nagawan Isuna iti imatangda. Insurat ni Lucas para kadatayo dagiti rikna dagita a nagasat a disipulo: "Ket kinu- nada iti maysa ken maysa, Saan aya a rumayrayray ti pusota iti unegta, itay madama nga agsasao iti dalan ket itay ilawlawagna kadata dagiti sursurat?" 9 Iti dayta met la nga oras, nagdar- daras ti dua a disipulo a nagsubli iti Jerusalem tapno ipakaammoda iti sangapulo-ket-maysa nga Apostol no ania ti napasamak kadakuada. Iti dayta a kanito nagpakita manen ti Mangisalakan kadakuada. Imbagana manen dagiti padto maipapan iti misionna a mangsubbot kadagiti basbasol ti amin nga annak ti Amana ken tapno warwarenna dagiti pamungo ni patay. "Ket kinunana kadakuada, Kasta ti adda a naisurat ken masapul a ti Cristo agsagaba, ken agungar kadagiti natay iti maikatlo nga aldaw: "Ket maikaskasaba ti naganna ti panagbabawi ken ti pannakasubbot dagiti basbasol kadagiti isu amin a nasnasion, a nangrugi iti Jerusalem. "Ket dakayo ti makasaksi kadagitoy a banag." 10 Maitutop met dagiti balikas ti Mangisalakan kadatayo kas kadagiti 2 disipulona idi. Datayo ti saksi kadagi- toy a banag. Ken ti nagloriaan a bilin nga inawattayo idi nabuniagantayo iti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw ket inlawla- wag ni propeta Alma adun a siglo ti naglabas kadagiti danum ti Mormon: "Ket napasamak a kinunana kadakuada: Adtoy addagitoy dagiti danum ti Mormon (gapu ta kastoy ti pannakaawagda) ket ita, gapu iti tari- gagayyo nga umay iti salinong ti Dios, ken maawagan a tattaona, ken siaayat a makipagbaklay iti imet ti tunggal maysa, tapno lumag-anda; "Wen, ken siaayat a makipagladi- ngit kadagiti agladladingit; wen, ken manglinglingay kadagiti makasapul iti pannakalinglingay, ken agtakder a saksi ti Dios iti amin a kanito ken iti amin a banag, ken iti amin a lugar a yanyo, uray pay agingga ken patay, tapno masubbotnakayo ti Dios, ket maibilangkayonto kadagiti adda iti umuna a panagungar, tapno maadda- ankayo iti agnanayon a biag - "Ita kunak kadakayo, No daytoy ti tarigagay ti puspusoyo, ania ti pam- kuatanyo a di agpabuniag iti nagan ti Apo, a kas saksina iti pannakitulagyo kenkuana, nga agpaaykayo kenkuana ken salimetmetanyo dagiti bilinna, tapno nabusbuslon ti panangiburayna iti Espirituna kadakayo? "Ket ita idi nangngeg dagiti tao dagitoy a balikas, nagsisipatda gapu iti rag-o, ket kinunada: Daytoy ti tari- gagay ti puspusomi." 11 Nakitulagtayo a tulongantayo dagiti agkasapulan ken agbalintayo a saksi ti Mangisalakan agingga a sibibiagtayo. Kabaelantayto laeng nga ara- miden daytoy a di mangliway no ay-ayatentayo ti Mangisalakan ken mariknatayo nga ay-ayatennatayo. No napudnotayo kadagiti kari nga inaramidtayo, mariknatayo ti ayattayo para Kenkuana. Manayonanto daytoy gapu ta mariknatayto ti bilegna ken ti yaasidegna kadatayo no agserbitayo Kenkuana. Masansan nga impalagip kadatayo ni Presidente Thomas S. Monson
maipapan iti kari ti Apo kadagiti napudno a disipulona: "Ket asino man a mangawat kadakayo, addaakto met sadiay, ta addaakto iti sangoyo. Addaakto iti makanawanyo ken iti makanigidyo, ket addanto ti Espirituk iti puspusoyo, ket likmutendaka- yonto dagiti anghelko, a mangtarabay kadakayo." 12 Adda sabali pay a wagas a narikna- tayo nga umas-asideg Isuna kadatayo. No napudnotayo nga agserbi Ken- kuana, ad-adda nga umasideg Isuna kadagiti ipatpategtayo iti pamiliatayo. Tunggal maawaganak nga agserbi iti Apo iti adayo a lugar wenno kasapu- lan a panawak ti pamiliak, makitkitak a parparaburan ti Apo ti asawak ken dagiti annakko. Insaganana dagiti managayat a katulonganna ken mangmangted kadagiti gundaway tapno ad-adda a mayasideg ti pami- liak Kenkuana. Nariknayo metten dayta a ben- dision iti biagyo. Adu kadakayo ti addaan kadagiti ipatpateg iti biag nga umad-adayo iti dalan nga agturong iti agnanayon a biag. Pampanunotenyo no ania pay ti maaramidyo tapno mapasubliyo ida. Makanamnama- kayo nga ad-adda a mayasideg ti Apo kadakuada no agserbikayo Kenkuana a sipapammati. Laglagipenyo ti kari ti Apo kada Joseph Smith and Sidney Rigdon idi nayadayoda kadagiti pamiliada iti pa- nagserbida Kenkuana: "Gagayyemko a Sidney ken Joseph, naimbag dagiti kaamaanyo; addada kadagiti imak, ket tulongak ida no namnamaek a nasa- yaat; ta adda kaniak ti amin a bileg." 13 Kas kada Alma ken Ari Mosiah, su- magmamano a napudno a nagannak ti napaut a nagserbi iti Apo ngem ad- daanda kadagiti annak a nayaw-awan iti dalanda iti baet ti panagsakripisio dagiti nagannak kadakuada para iti Apo. Inaramidda ti amin a kabae- landa ngem awan ti napasamak, uray no timmulong dagiti managayat ken napupudno a gagayyem. Inkararagan idi ni Alma ken dagiti Santo ti anakna a lalaki ken dagiti annak a lallaki ni Ari Mosiah. Dimteng ti maysa nga anghel. Dagiti kararagyo ken dagiti kararag dagiti addaan iti pammati ti mangisangbayto kadagiti katulongan ti Apo a mangtu- long kadagiti miembro ti pamiliayo. Tulongandanto ida a pumili iti dalan nga agsubli iti taeng ti Dios, uray no sulsulisogen ida ni Satanas ken dagiti pasurotna, a ti panggepna ket mang- dadael kadagiti pamilia ditoy a biag ken iti kinaagnanayon. Laglagipenyo dagiti balikas nga insao ti anghel ken ni Alma nga Ub- ubing ken kadagiti annak a lallaki ni Mosiah iti panagalsada: "Ket manen, kinuna ti anghel: Adtoy, nangngeg ti Apo ti kararag dagiti taona, kasta met ti kararag ti katulonganna, ni Alma, nga isu ti amam; ta nagkararag a napnuan iti pammati maipanggep kenka ta maidanon koma kenka ti pannakaammo iti pudno; ngarud, daytoy ti gapu nga immayak tapno allukoyenka iti bileg ken turay ti Dios, tapno masungbatan ti karkararag dagiti katulonganna a maibatay iti pammatida." 14 Dakayo nga agkarkararag ken agserserbi iti Apo diak maikari ka- dakayo a magun-odyonto ti tunggal parabur a mabalin a tarigagayanyo para kadakayo ken iti pamiliayo. Ngem maikarik kadakayo nga ad-ad- danto nga umasideg ti Mangisalakan kadakayo ket paraburannakayto ken ti pamiliayo iti ammona a kasayaatan para kadakayo. Magin-awaankayto iti ayatna ket mariknayo ti dawdawa- tenyo a yaasidegna no tumultulong- kayo iti panagserbi kadagiti dadduma. No tumultulongkayo kadagiti agka- sapulan ken mangidiaya iti pang- patarnaw ti Pannubbotna kadagiti agladladingit iti basol, papigsaenna- kayto ti bileg ti Apo. Nakaunnat dagiti takiagna tapno makaduanakayo iti panangtulong ken panagbendisionyo kadagiti annak ti Nailangitan nga Amayo, agraman kadagiti miembro ti pamiliayo. Adda nadayag a panangsabat a naisagana para iti panagawidtayo. Kalpasanna makitatayto ti pan- nakaipatungpal ti kari ti Apo nga 3 inayattayo. Isu ti umawat kadatayo nga agturong iti agnanayon a biag a kadenna Isuna ken ti Nailangitan nga Amatayo. Inladawan ni Jesucristo daytoy iti kastoy: "Ikalikagummo a yeg ken ipasdek ti pagsayaatan ti Zionko. Tungpalem dagiti bilinko iti amin a banag. "Ket no tungpalem dagiti bilinko ken agibturka agingga iti panungpa- lan maaddaanka iti agnanayon a biag, a sagut a kapatgan iti amin a sagut ti Dios." 15 "Ta isuda nga agbiag tawiden- danto ti daga, ket isuda a matay aginanadanto iti amin a trabahoda, ket sumarunonto kadakuada ti bunga dagiti aramidda; ket umawatdanto iti korona kadagiti mansion ti Amak, nga insaganak a para kadakuada." 16 Paneknekak a babaen ti Espiritu masurottayo ti awis ti Nailangitan nga Ama: "Daytoy ti Ay-ayatek nga Anakko. Dumngegka Kenkuana!" 17 Babaen kadagiti balikas ken pag- wadanna, impakita ni Cristo kada- tayo no kasano nga umas-asidegtayo Kenkuana. Tunggal anak ti Nailangi- tan nga Ama a nangpili a sumrek iti ridaw ti panagbuniag iti Simbaanna ket maaddaanto iti gundaway ditoy a biag a masuruan iti ebangheliona ken mangngegan kadagiti naawagan a katulonganna ti awisna, "Umaykayo kaniak." 18 Tunggal nakitulag a katulonganna iti uneg ti pagarianna iti daga ken iti lubong ti espiritu ket umawatto iti pannarabayna babaen ti Espi- ritu bayat ti panangbendision ken panagserbida kadagiti dadduma para Kenkuana. Ket mariknadanto ti ayatna ken masarakandanto ti rag-o iti pa- nagbalin nga as-asideg Kenkuana. Maysaak a saksi ti Panagungar ti Apo a kasla addaak idiay iti dayta a rabii a kaduak ti dua a disipulo iti balay iti dalan ti Emaus. Ammok a sibibiag Isuna kas iti ammo ni Joseph Smith idi nakitana ti Ama ken ti Anak iti lawag ti naraniag nga agsapa iti kakaywan iti Palmyra. Daytoy ti pudno a Simbaan ni Jesucristo. Kadagiti laeng tulbek ti
priesthood nga ik-ikutan ni Presidente Thomas S. Monson nga adda bileg a mailantip kadagiti pamilia tapno agnanayon nga agbiag a kadennatayo ti Nailangitaan nga Amatayo ken ni Jesucristo. Iti Aldaw ti Panangukom agtakdertayonto iti sanguanan ti Mangisalakan. Daytoyto ti panawen ti rag-o kadagiti immasideg Kenkuana babaen ti panagserbida Kenkuana ditoy a biag. Rag-onto a mangngegan dagiti balikas: "Naimbag, adipen a nalaing ken mapagtalkan." 19 Day- toy ti pammaneknekko kas maysa a saksi ti nagungar a Mangisalakan ken Mannubbottayo iti nagan ni Jesucristo, amen. DAGITI NAGADAWAN 1. Doktrina ken Katulagan 88:63. 2. Doktrina ken Katulagan 6:20. 3. "Abide with Me; 'Tis Eventide," Hymns, no. 165. 4. Lucas 24:5-7. 5. Marcos 16:7. 6. Lucas 24:15-18. 7. Lucas 24:25-27. 8. Lucas 24:28-29. 9. Lucas 24:32. 10. Lucas 24:46-48. 11. Mosiah 18:8-11. 12. Doktrina ken Katulagan 84:88. 13. Doktrina ken Katulagan 100:1. 14. Mosiah 27:14. 15. Doktrina ken Katulagan 14:6-7. 16. Doktrina ken Katulagan 59:2. 17. Joseph Smith - Pakasaritaan 1:17. 18. Mateo 11:28. 19. Mateo 25:21. © 2013 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/12. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/12. Pannaakaipatarus ti Visiting Teaching Message, May 2013. Ilokano. 10665 864 4


KASANO NGA ADALEN TI BIBLIA A SIRARAGSAK UMUNA A LEKSYON SURSUROENN NGA AYATEN TI AGADAL TI BIBLIA (Naadaw manipud serye ti Leksyon ni Bro. Neil Lightfoot) I. Pakauna: 1. Ni Erasmus iti Rotterdam ti nagkuna adu a tawenen ti napalabas "I would to God that the ploughman would sing a text of the scripture at his ploughbeam; and that the weaver at his loom with this would drive away the tediousness of time. I would the wayfaring man with this pastime would expell the weariness of his journey. And to be short, I would that all the communication of the Christian should be of the Scripture...." 2. Adu a daras a dagiti Cristiano ibilangda a ti Panagadal iti Biblia ket maysa nga obligasyon a saan a pagragsakan. Ti pagiwarnak, komiks, babasaen ti nakarkaro a pag interesanda. 3. Dagiti rason no apay a dagiti Cristiano ket Saanda a Maragsakan iti Panagadal ti Biblia; a. Maigapu a ti tao ket "nainlubongan" a parsua, ti konsentrasyonna ket dagiti pisikal a banbanag, SAAN a ti NAESPIRITUAN. b. No maminsan, dagiti annak ket mapuersada iti panagadal iti nasapa a tiempo a narigatda pay laeng a maawatan. c. Adda ti kamali a sursuro iti relihiyon a dagiti laeng nakangato ti adalna ti pudno a makaawat. d. Posible a dagiti "tradisyon" (nakaugalian) dagiti tattao ket abbonganna ti Sao ti Dios? Dagitoy Nataoan a tradisyon aramidenna nga awan bisana ti Sao ti Dios (Mateo 15:1-9) e. Dagiti Cristiano SAANDA a petpetan ti KINAPATEG ti Panagadal ti biblia. Saanda a maawatan no APAY a ti Dios ibilangna a kasapulan (Juan 12:48) f. Dagiti Cristiano no maminsan SAANDA A MARAMANAN ti Ragsak ti Personal a Panangtakkuat ti Kinapudno ti Dios. Adu a daras, DUMNGEGDA LAENG KADAGITI SABSABALI a maiparbeng coma a takkuatenda a bukbukud. g. Adu a daras, dagiti Cristiano SAANDA A MAAWATAN ti Biblia. Kunaenda a cas iti taga Etiopia, "Kasano ti pannakabalinko no awanto ti mangisuro kaniak?" (Aramid 8:31) 1
II. Ti Biblia Isuronanatayo nga AGRAGSAK ken Makasaraktay ti RAG-O iti Nasantoan a Surat. A. "Pagragrag-oac ti saom, a cas maysa a macasarac iti dackel a samsamen." (Salmo 119:162) B. Riparen ti Ragsak ti Salmista iti panangikonsiderana ti Sasao ti Apo. (Salmo 119:14, 24, 70, 77, 92) C. Nagasat ti tao a SAAN a magna iti patigmaan dagiti nadangkes, ngem ti "ragsakna" adda iti Linteg ti Apo, ket suksukimatenna iti aldaw ken rabii (Salmo 1:1-6) D. Ni Job saan a naglicud kadagiti bilbilin ti Apo, no di ket "inpatpategna" dagiti Sasao ti ngiwatna. (Job 23:12) E. Ni Jeremias "kinnan na" ti Sasao ti Apo, ket nagbalinda a rag-o ken rag-sak iti pusona (Jeremias 15:16) F. Kuna ni Jesus, "Dagitoy sinaoc cadacayo,tapno ti rag-oc agtaeng coma cadacayo" (Juan 15:11) G. Kalpasan ti panagungar ni Jesus, iti dalan nga agpa Emaus, Inpalawagna kadagiti dua nga adalan ti Nasantoan a Surat ti maipapan Kenkuana, ket ti pusoda "bumarbara iti unegda (Lucas 24:27,32). "Ti pusotayo kadi ket bumarbara iti unegtayo" kabayatan ti panangadaltay kadagiti Sasao ti Dios? III. DAGITI KASAPULAN ITI NARAGSAK A PANAGADAL ITI BIBLIA A. Napakumbaba a Panagpaituray iti Apo, ken nasged a kararag a maaddaan iti SIRIB ken PANNIRIGAN (Santiago 1:5; Filipos 1:9-11) B. Positibo nga IKEDDENG nga AYATEN ti Sao ti Dios. Adda dakkel a naggidiatan ti tao a mangan nga adda GANASNA, ken ti tao a mangan nga ibilangda a ti pannangan ket DUTY. AGDESISYON NGA AYATEN TI KINAPUDNO! 1. Dackel a talna ti maadda cadagiti "agayat iti lintegmo" (Salmo 119:165) 2. "Utobem no casano ti panagayatco kadagiti bilbilinmo" (Salmo 119:159, 47, 48, 97, 103, 113, 119, 163, 167) 3. "Gapuna ayatec dagiti bilbilinmo" a nangnangrona ngem "balitoc" Gapuna, "guraec amin a dalan nga inaal-allilaw". (Salmo 119:127, 128) 4. Dagiti "SAAN A MANGAYAT ITI KINAPUDNO" ket maokomto (2 Tesalonica 2: 10-12) 2
5. Dagiti tattao saanda "maawatan" agsipudta AWAN pannakabalinda a dumngeg iti SAONA (Juan 8:43) C. Dagiti Cristiano masapul a basaen ken adalenda ti Biblia A MANGINANAMA a maawatanda. 1. Ni Pablo namnamaenna a dagiti bumasa ti Nasantoan a Surat ket maawatanda no ania ti mangngegda. Dinawatna a ti Nasantoan a Surat ket maibasa iti Iglesia (1 Tesalonica 5:27; Colosas 4:16) 2. Ni Pablo, babaen iti paltiing manipud iti Dios, ti Dios impacaammona ti "Mysterio" ti evangelio. Ti Pannaka-awatna nagtaud iti Dios, ngem, idi basaen dagiti taga Efeso ti Sao ti Dios maawatanda met daytoy a "Mysterio" a naillemmeng kadagiti kapkaputotan iti napalabas, ngem itan naiparangarangen. (Efeso 3:1-4) 3. No talaga a ditay tarigagayan ken namnamaen a maawatan iti Sasao ti Dios, ti ngarud panagadaltayo ket maysa nga "awan kapaypay- anna ken panagsayang iti oras." D. Basaen ken Adalen ti Biblia a MAMATI TAYO a pudno no ania a talaga ti : NASANTOAN A SASAO TI DIOS. 1. Dagiti taga Tesalonica nangngegda ti mensahe manipud ken Pablo, ket inawatda a SAAN a nagtaud iti tao, no di ket SASAO TI DIOS (1 Tesalonica 2:13) 2. No basaen ken adalentay, panunuten dagiti SASAO a naggapuda iti "nabbiag" a Dios nga addaan kababalin a kunaen " AGSAO KA APO, toy adipenmo dumngeg." E. Kas nasao iti ngato, Dagiti Cristiano masapul nga ADALENDA a manginanamada a ti APO KET TUMULONG KADATAYO! Dumawat tay ti tulong ti Apo (Santiago 1:5; Salmo 25:4,5) F. Dagiti Cristiano masapul nga AGADAL ket namnamen a dagitoy ket IYAPLIKARNA TI NASANTOAN A SURAT iti BUKUDDA A BAGI nga UMUNA. Ania ti SAWEN TI SURAT kaniak! Maysa a "SILAW kadagiti SACSACA TAYO!" (Salmo 119:105) HUSTO A PAMUSPUSAN TI PANAGADAL Maikadua a Leksyon I. Pakauna 1. Iti napalabas a leksyontayo, naammoantay a KASAPULAN nga AYATENTAY ti Nasantoan a Surat. I review dagiti naadaltay a Sursurat. 2. Kasano a MASURSUROTAYO NGA AYATEN ti Nasantoan a Surat? 3
a. Masapul nga IDURONTAY ti bagitayo iti dayta a direksyon. Masapul a BASAEN ken ADALENTAY dagitoy tapno masursurotay IDA NGA AYATEN! b. Ti tao MASURSURONA nga AYATEN TI AMIN A BANAG babaen iti panangirugina nga ARAMIDEN ti BANAG a kayatna nga AYATEN. Caspangarigan, ti tao ket RUGIANNA NGA AYATEN TI BASKETBALL babaen iti PANNAKISALINA ITI AY-AYAM. Kasta met ti AYAT iti Nasantoan a Surat. No kanayon nga ARAMIDENTAYO, kumarkaro ti PANANGAYAT TAYO! 3. No BASAEN ken ADALEN tayo ti Biblia. SAAN LAENG a MAKASURSUROTAYO no di pay ket MASURSUROTAY PAY NGA AYATEN TI BIBLIA. 4. Adu a daras, a dagiti tattao SAANDA NGA AYATEN TI BIBLIA, imbes nga ADALENDA ti Biblia, ti adalenda ketdi ket liblibro MAIPAPAN iti BIBLIA, saan a ti Biblia mismo. 5. Ti Biblia nabingay iti NADUMADUMA TUKAD iti detalye ken narikut nga ipalawag. (Hebreo 5:11-6:3) a. Imbes a mangisuron, ngem, KASAPULANDA LATTA TI MANGISURO . b. Masapulda ti sabali a leksyon iti A B K D, ti Sao ti Dios." c. Masapulda ti "gatas" ket "SAAN A TI SOLIDO A MAKAN." Adalen ti 1 Corinto 2:6; 3:2; 14:20; Efeso 4:13,14; 1 Pedro 2:1,2 maipapan iti pagkasapulan nga AGBALIN a "NATAENGAN" ITI NAESPIRITUAN, "full grown" iti Apo. d. Naespirituan nga "ubbing" saanda a "mailasin" ti naimbag ken dakes, ket ngalngalenda no ania ti naidasar kadakuada. e. Dagiti Cristiano a Hebreo kasapulanda ti agbalin a nataengan ken masursuroda ti pagayatan ti Dios maipapan iti kina PADI NI JESUS a maadal iti Hebreo 7. Kitaen pay iti Hebreo 5:8-11. 6. Mapanda iti LABES TI: a. Panagbabawi manipud kina managbasol a biag ken panamati iti Dios (Marcos 1:14, 15) b. Panangisuro no ania ti naggidiatan ti bautizar iti Baro a Tulag ken dadduma pay nga ablutions (ritual a panagugas), Jewish washing, bautizar ni Juan Bautista, kdpy ken casta pay ti sursuro maipapan iti "panangiparabaw iti ima" 4
c. Sursuro iti panagungar ken pannaka-okom nga umay (1 Corinto 15:12-33; Juan 5:28, 29) d. Ti Cristiano masapul a DUMUR-AS iti labes ti "FIRST PRINCIPLES" ken SUMARDENGEN a mangi praktis ti "panangikabil iti pundasyon" AGTULOY ITI PANAGBALIN A NATAENGAN! II. Konsiderasyon iti HUSTO A PAMUSPUSAN iti Bible Study A. Ti Cristiano MASAPUL NGA ITRABAHONA A NAIMBAG ti AGADAL TI BIBLIA. IGAEDNA! Busbusenna ti adu nga EFFORT! Awan ti "DAGDAGUS A PANNAKASURSURO iti Bible Study. Awan ti "INSTANT COFFE!" 1. Dudduma a NAPATEG A SURSURAT: a. Ti tao maibilang a "MASIRIB" no "sapulenna ti Dios" (Salmo 14:2) b. "Agkiddaw iti SIRIB, PANNAKAAWAT, ken PANNIRIGAN (Proverbio 2:1-5) c. Sapulen ti Apo iti "amin a pusom" (Jeremias 29:13) d. "Agsapul" ket "makasarak" (Mateo 7:7) e. "AGTACNENG," "maitutop iti respeto" iti PANANGSUKIMAT iti Nasantoan a Surat (Aramid 17:11) 2. Daytoy a PANAGGAED, wenno HARD WORK, RAMANENNA TI: a. PANAGPANUNUT! Intellectual "Laziness" isu ti gapu ti ADU NGA AWAN MAMAAYNA a panagadal ti Biblia, ken isu ti gapu ti nakaad-adu nga ULBOD A SURSURO! b. Maysa a lalaki managanTorrey kunana a ti tao agsapul iti baro a pamuspusan iti Bible Study, ngem ti pudno a tarigagayda ket makasursuro nga AWAN TI ARAMIDNA! c. Ni D.R. Dungan iti panagadal ti Hermenuetics kunana a ti Panagadal iti Nasantoan a Surat ket kas iti PANAGADAL iti dadduma a SUHETO. Tapno AGBALLIGI, mental hardwork ket kasapulan. Kasapulan kadi kadatayo nga agadal a NAIMBAG iti secular school? B. Masapul nga agdisnudotay a SIPAPAKUMBABA A MANGSAPUL 1. Ni Jesus ket napalalo a yamanna a ti NAIDAKLAN A BANAG iti Dios, a nailleming kadagiti "MASIRIB" iti daytoy a lubong, ket naipakaammo kadagiti UBBING (Mateo 11:25) 5
a. Ni "Mr. Worldly Wise" ibilangna a ti "KRUS" ni Cristo ket kinamaag (1 Corinto 1:18-25) b. TI "UBING KET NALAKA NGA ISURO" Saan a PROUD! Agbalin a cas iti UBING! 2. No maminsan, dagiti tattao mapan iti Biblia, saan nga agsursuro a sipapakumbaba, no di ket agtignay nga agbasa tapno KUMPIRMAENNA TI BUKUDNA A KAPANUNUTAN! 3. NOTE: Ti Biblia nakaserra iti "nasirib a maag" ngem, silulukat kadagiti UBBING! C. Masapul nga agdisnodotay a MANGSAPUL A SIPUPUDNO 1. Iti pangarig ti AGMULMULA, adda ti NATANGKEN A PUSO, NARABAW, KEN CROWDED HEART, ngem adda met ti "naimbag ken NAPUDNO" a puso a tarigagayan ti Apo. (Mateo 13:1-23; Lucas 8:1-15) 2. Natangig wenno PREJUDICE maipapan iti panangsalimetmet iti NAGLABAS A SURSURO mamagbalin iti persona a NARIGAT NGA AGBALIN A NAPUDNO iti panagadal ti Biblia. 3. Dagiti Judio ket BULAGDA ITI KINAPUDNO. Ngarud, saanda a MAMATI. (Juan 12:37-40) 4. "Convince a man against his will" and "he will be of the same opinion still" ket maysa a nabayagen a PAGSASAO, ngem PUDNO. D. Masapul nga agdisnudotay a MANGSAPUL A SITUTULNOG 1. Nakasaganatay a "mangbalbaliw iti pinatitayo" ken "baliwan ti biag" bayat panangbasa, panangadal, ken pannakaawat. 2. Ni Esdras insaganana ti pusona iti "PANANGADAL" iti Linteg ti Apo, kalpasanna, in PRAKTIS na, kalpasanna, "INSURONA ti sasao ti Dios iti Israel (Esdras 7:10) 3. "Nagasat" dagiti "DEMNGEG" ti Sao ti Dios, ket SINALIMETMETANNA (Lucas 11:28) 4. Ti cadi PAGAYATAK ket maitunos iti PAGAYATAN TI DIOS? Talaga cadi a mamatiak iti canta "Have thine own way Lord, have thine on way; Thou art the POTTER, I am the CLAY .. Mold me and make me after thy will...? E. Masapul nga agdisnudotay a MANGSAPUL A DAGDAGUS 1. ""Nagallalegac ket diac nagtantan" a mangannurot kadagiti "bilbilinmo" (Salmo 119:60) 6
2. "NO AMMOYO" dagitoy a banbanag, kuna ni Jesus, "NAGASATCAYO" no ARAMIDENYO IDA. (Juan 13:17) 3. Ti prinsipyo ket NO USAREN TI PUDNO, AD-ADU TI MAGUN-OD TAYO! Ngem no agkedked tayo iti Pudno MAPUKAWTAYO! 4. MANAGTUNGPALCAY ITI SAO SAAN LAENG A MANAGDENGNGEG (Santiago 1:22-25) F. Masapul nga agdisnudo a MANGSAPUL KET IMUTEKTEKAN 1. "Meditate" nagtaud iti greek word a kayatna sawen "to attend." PANANGBASA a sia-annad, PAY ATTENTION TO IT! Ket PANUNUTEN dagitoy. 2. "Nagasat" ti tao a mangimutektek ti Linteg ti Apo iti ALDAW ken RABII (Salmo 1:1, 2) 3. Riparen ti ganetget iti MEDITATION iti Salmo 104:34 ken Salmo 119:15, 23, 48, 78, 97, 99, 148. g. Masapul nga agdisnudotay a MANGSAPUL A BUYUGEN TI KARARAG 1. Adda nagkuna "HE WHO PRAYS WELL, STUDIES WELL!" 2. Ni Salmista David NAGKARARAG, "Luctam dagitoy matac,tapno mabuyac dagiti nakaskasdaaw a banbanag nga aggapu ita Linteg mo." (Salmo 119:18) WAGAS TI PANAGADAL ITI PANAGADAL TI BIBLIA Maikatlo a Leksyon I. Pakauna 1. Iti napalabas a Leksyon, maipanggep iti HUSTO A KABABALIN iti panagadal ti Biblia. 2. Ti Tao masapul a LUKTANNA TI PANUNUTNA iti KINAPUDNO, agdisnudo nga AGADAL, kalpasanna IYAPLIKAR ITI BIAG (Esdras 7:10) 3. Laksid iti napintas nga adal iti SANGAPULO A BILIN, ti Biblia ket SAAN a serye ti maysa a sentence, "PROPOSISYON." Saan nga insurat ti Dios ti Biblia iti casta a wagas. 4. Iti sabali a bangir, inkabil ti Dios ti PAGAYATANNA iti libro ti POETRY, ISTORYA, PADTO, ken SURSURAT iti agpada nga INDIBIDUWAL ken IGLESIA. 7
5. Ti Biblia masapul a maadal iti agsasaganad ken agpada a PRINSIPYO a kasapulan a suruten iti panangbasa ken PANANGADAL ITI ANIAMAN A LIBRO. a. Ti Biblia ket insurat dagiti "NAPALTIINGAN"a TATTAO iti lenguwahe dagiti TATTAO. (2 Timoteo 3:14-17; 2 Pedro 1:20, 21). Ania ti kayat a sawen dagitoy a SASAO? Ania ti talaga a kayat a sawen dagiti INDALAN TI ESPIRITU A TATTAO. b. Saantay a basta "ukagen" laeng dagiti pahina ti Biblia ket pilien ti versikulo wenno versikulos a "nairana" laeng. 6. Caspangarigan, SAAN A HUSTO nga ikkaten ti maysa a versikulo iti setting wenno contexto ket mangikabil ti kaipapananna a saan a MAITUNOS iti kayat ti Dios. Mabalin a mangala ti tao ti maysa a versikulo nga agkuna " Pimmanaw ket napan nagbekkel" (Mateo 27:5) ikaduam iti "inka ket aramidem met ti casta" (Lucas 10:37) ken inayonmo ti " ti aramidem,aramidem a madaras" (Juan 13:27). Anian a pannakatiritir ti Nasantoan a Surat a maadal iti 2 Pedro 3:14-16. II. Panangadal ti ENTERO A LIBRO ti Biblia A. Panangadal iti ENTEROA LIBRO TI BIBLIA ket mabalin nga isu ti KASAYAATAN A WAGAS iti panangadal ti Biblia, ngem sigurado nga isu ti karirigatan nga aramiden. 1. Maysa a KAIMBAGAN A WAGAS iti Bible Study, gapu ta masursuro ti BACKGROUND ti espisipiko a Libro a tarigagayan nga adalen. 2. Maysa a KAIMBAGAN A WAGAS , ta tulongannatayo a SAAN a mangikkat iti versikulo iti setting wenno CONTEXTO. Adalentayto daytoy ton madamdama. B. PANANGRUGI iti PANANGADAL TI ENTERO A LIBRO TI BIBLIA 1. Mangpili nga UMUNA ti libro iti Biblia nga ABABA, tapno ti trabaho ket saan unay a dackel ket saan a maupay ti agadal. 2. Pumili iti Libro a NALAKA A MAAWATAN . Iti sabali a pannao saan nga IRUGI ITI APOCALIPSIS. KDPY... 3. Iti Baro a Tulag, dadduma a naimbag a suhestiyon ket mabalin a FILIPOS, 1 TESALONICA, FILEMON, SANTIAGO, 1,2, KEN 3 JUAN. C. Alaem ti MAAWATAM iti overall a NAGYAN ti Libro. 1. Maaramid mo dayta babaen iti PANANGBASA ITI LIBRO manipud rugi agingga iti murdong. Caspangarigan ti Libro ti Filipos adda laeng UPPAT A KAPITULONA. 8
2. Basaen ti Libro ITI ADU A DARAS, mabalin a maminsangapulo. Ti agadal ket masorpresa no kasano a daytoy a panangbasa ket tumulong kenkuana a makaawat. Makitana pay ketdin dagiti DADDUMA A PANAKASINGAY TI LIBRO. 3. Iti daytoy a panangbasa iti Libro, ti agadal masapul a saan nga agsardeng a MANGIKONSIDERA (mangadal) kadagtiti narikut a versikulos a saanna maawatan. Adalentayto daytoy madamdama. D. Isagana ti "INTRODUKSIYON" ti Libro. Iti castoy ti agadal ket padasenna a sursuroen ti sungbat dagiti ADU A SALUDSUD a mangipaay kenkuana iti naimbag a BACKGROUND. Aniada dagiti dadduma a KASAPULAN A SALSALUDSUD A SALUDSUDEN? 1. Siasino ti nagsurat iti daytoy a Libro? Siasino ti Napaltiingan a nagsurat? 2. Siasino ti nagsuratanna? Maysa nga "indibiduwal" wenno "congregasyon?" 3. Sadino ti nakaisuratan daytoy a Libro? 4. Kaano a naisurat? Wenno, no daytoy ket saan a masinonuo. 5. Ania ti sasaaden wenno condisyon ti Otor idi nagsurat? 6. Ania ti condisyon ti persona wenno personas nga immawat iti Libro? 7. Ania ti panggep ti Otor iti panagsuratna iti daytoy a Libro? Ania ti TEMA ti suratna? 8. Ania ti saritaen ti Libro maipapan iti kababalin wenno klase ti tao ti nagsurat? 9. Ania ti saritaen ti Libro maipapan iti kababalin wenno klase ti tattao nga immawat iti Libro? 10. Aniada ti kangronaan a kapanunutan wenno Topiko iti Libro? 11. Ania ti kangronaan a balbalikas iti Libro? E. Ita, basaen ti Libro a nabanayad ken sungbatan dagiti saludsud iti ngato. Ilista dagiti informasyon iti notebook wenno papel kalpasanna uliten ken adalen. F. Daytoy a materyales ket napateg itan iti agadal, agsipudta, insaganana daytoy iti bukudna. Kukuana daytoy a materyales. G. Dadduma a tattao kayatda nga IKKATEN daytoy a paset ti panagadal. Nupay casta, adu a paset ti surat, ket saan a maawatan no ti sapasap a linaon ti Libro ket saan a maammoan. 9
H. Isagana ti OUTLINE ti Libro. Pilien dagiti KANGRONAAN A PUNTOS (main points) a maad-adal tunggal kapitulo. Isuratmo ida. I. Kalpasanna, ADALEN TI LIBRO VERSE BY VERSE (Kitaen iti baba) J. CLASS ASSIGNMENT: Pumili iti ABABA A LIBRO iti Baro a Tulag, mabalin dagiti naibaga itay, ken kompletoen ti INTRODUKSIYON suruten ti guidelines a naited itay. III. Panangada iti MAYSA A PARTICULAR CHAPTER ti Biblia A. Addada PARIKUT ken DISADVANTAGES ti panangadal iti Biblia babaen iti pangusar iti daytoy a WAGAS. 1. No maminsan, ti KAPITULO ket saan a husto ti pannakasingay- singayna iti husto a lugarna. Caspangarigan, nasaysayaat nga iraman ti Hebreo 2:1-4 iti Hebreo Kapitulo uno. 2. Uray ti panangadal ti Biblia babaen iti panangpidut ti maysa a kapitulo mabalin a maisina dayta a kapitulo manipud iti Libro. Ket mabalin a SAAN a maikonsidera ti CONTEXTO dayta a kapitulo. Caspangarigan, ti 1 Corinto 13, ti kapitulo ti "AYAT" saan unay a maawatan no saan nga ikabil iti CONTEXTO TI ESPIRITUAL GIFTS a maadal iti 1 Corinto 12 kasta met ti 1 Corinto 14. Ti parapo, "No agsaoac coma agraman cadagiti dildila dagiti tattao ken dagiti anghel...no cupicupac coma ti talungading ti pammadto.." kdpy. Itudona nga isubli iti Naespirituan a Sagut a nailista iti 1 Corinto 12. B. Addada BENTAHE ti panangadal iti MAYSA A KAPITULO 1. Daytoy ket basbassit a YUNIT a trabahoen ti estudyante. 2. Ti agadal ket kabaelanna a KABISADOEN TI MATERYAL, ket NALAKLAKANA A LAGIPEN. C. Ti ADDANG a suruten iti PANANGADAL ITI KAPITULO ti Biblia. 1. BASAEN TI KAPITULO ITI ADU A DARAS 2. BINGAYEN iti MAIN POINTS. Adtoy ti pagtuladan iti 1 Corinto 13. a. Ti Naindaklan a KINAPATEG ti AYAT (1 Corinto 13:1-3) b. Ti Naindaklan a PANNAKAILADAWAN ti AYAT (1 Corinto 13:4-7) c. Ti PANAGTALINAED ti AYAT (1 Corinto 13: 8-13) 3. Adalen dagiti saludsud a mabalin a MAISALUDSUD maipapan iti KAPITULO a ti agadal ket ikonsiderana. 10
a. Ania ti kangronaan a SUHETO daytoy a kapitulo? b. Ania ti leading LESSON daytoy a kapitulo? c. Ania ti focal wenno fundasyon a versikulo daytoy a kapitulo? d. Siasiano ti kangronaan a PERSONAS iti daytoy a kapitulo? e. Ania ti saritaen daytoy a kapitulo maipapan ken CRISTO? f. Adda cadi PAGTULADAN a rumbeng a surutek? g. Adda kadi KAMALI wenno ULBOD A SURSURO iti daytoy a kapitulo a rumbeng a LIKLIKAK? h. Adda cadi OBLIGASYON iti daytoy a kapitulo a PAGTULNOGAK? i. Adda cadi CARI iti daytoy a kapitulo nga AWATEK? j. Adda cadi KARARAG iti daytoy a kapitulo tapno ikararag ko? D. ASSIGNMENT: Pumili iti KAPITULO iti Biblia, mabalin a daytay popular, ket rugian nga adalen babaen iti PANANGSUNGBAT kadagiti saludsud a naited iti ngato. E. Praktikal nga APLIKASYON iti CONGREGASYON: 1. Daytoy ket kasayaatan a wagas kadagiti nataengan a pagklasean iti congregasyon tapno adalen ti Biblia. 2. Ti AGISURO iti klase isu ti pumili iti kapitulo nga adalen. 3. Dagiti Kapitulo a napili ket maiwaras iti KLASE tapno maadal iti lawlawasna. Ti estudyante ket mabalin a damagen kenkuana ti Kapitulo babaen iti panangsungbatna kadagiti SALUDSUD a naited iti ngato. 4. Kalpasanna,maysa manen a kapitulo ti MAADAL ITI TUNGGAL DOMINGO. WAGAS TI PANAGADAL ITI BIBLIA (MAITULOY) Maikapat a Leksyon IV. Panangadal iti INDIBIDUWAL A VERSIKULO ti Biblia A. Addada PARIKUT wenno DISADVANTAGES met ti panangadal iti indibiduwal verses. 11
1. No maminsan, ti estudyante ket adalenna laeng ti "PABORITONA A VERSIKULO" ket no casta, ti pannaka-ammona saan a COMPLETO! Dadduma ket mabaybay-an. 2. Kasta pay, adda peggad ti "panangilasin" ti versikulo a saan a maripar ti CONTEXTO ti versikulo, SAKBAY ken KALPASAN ti napili a versikulo. Iti daytoy a kaso, ti pudno a kaipapanan ti versikulo ket saan a masarakan. Posible a mausar ti versikulo "out of context" ket maikkan ti kaipapanan nga uray ti napaltiingan a nagsurat ket SAANNA mailasin. B. NGEM, adda met BENTAHE ti panangadal ti "indibiduwala versikulo" 1. No maaramid a naannad ken husto, daytoy a wagas ket makatulong ti dakkel iti pannakaawat iti entero a surat. 2. Adu a daras, ti UTEK tayo ket makaipenpen wenno bassit laeng ti malagipna a kinapudno a masarakan kadagiti versikulo. Nalaklaka daytoy ngem tay padpadasen a lagipen tay ad-adu. Ti estudyante ket ma-encourage nga agpanunut maipapan kadagiti napintas a kaipapanan ti maysa a versikulo bayat ti PANANGILEPPASNA TI INALDAW A TRABAHONA. C. Ti PAMUSPUSAN a suruten iti panangadal ti INDIBIDUWAL a VERSIKULO 1. Padasen nga alaen ti kaipapanan ti TUNGGAL BALIKAS iti versikulo. a. Daytoy saanna kayat a sawen a ti estudyante masapul a mapan komunsulta iti dictionary. b. Ti kasayaatan a wagas ket palubosan a ti Biblia ipalawagna ti bukudna. Kitaen no kasano a ti BALIKAS ket nausar iti sabali a paset ti isu met laeng a Libro, wenno sadinoman iti Biblia. Cas pangarigan, kasano a ti balikas a "napalinteg" ket nausar iti libro ti Roma, wenno ti sao nga "Agnanayon a biag" iti evangelio ni Juan. Imdengan no kasano a ti balikas "namati" wenno "mamati" ket naipatarus iti Juan ken dadduma pay a Libro. 2. Naannad nga ADALEN ti "CONTEXTO" a. Kanayon nga adalen ti versikulo iti NGATO ken BABA ti ad- adalen a versikulo. b. Cas pangarigan, ti Juan 6:44 masapul a maadal a kaduana ti Juan 6:45. Agkuyogda! Ti Juan 12:32 saan a tumakder nga agmaymaysa. Masapul a maitipon iti Juan 12:33, Juan 5:24 ken Juan 5:25 maadal nga agtipon. 12
3. No adda AGPADA a versikulo iti SABALI A KAPITULO wenno LIBRO, daytoy ket maadal met laeng tapno tumulong iti husto nga interpretasyon iti TEXTO. Caspangarigan, ti bilin iti "sangakabbalayan" iti Efeso 5:22-6:9 mabalin nga idasig iti KAPADANA a versikulo iti Colosas 3:18-4:1. V. Panangadal iti ESPISIPIKO A BALIKAS a masarakan iti Biblia A. Daytoy ket MAKAALLUKOY UNAY ken EXCITING a method ti panagadal B. Adda DUA A NAGDUMA A WAGAS iti daytoy a klase ti panangadal 1. Mabalin a kasapulan ti BIBLE CONCORDANCE, mapan iti espisipiko a balikas, kalpasanna ikonsidera ti tunggal versikulo a pakasarakan iti daytoy a balikas. 2. Wenno, ti estudyante ket ISURATNA ti paspasamak iti napili a balikas iti Libro ti Biblia a basbasaen ken ad-adalenna. C. Imdengan dagiti EHEMPLO ti BALIKAS a mabalin matakuatan iti adu a daras iti Libro ti Biblia. 1. Adalen ti kaipapanan ti sao a "MAMATI" iti evangelio ni Juan. 2. Kitaen no kasano a ti balikas a "SASANTOS" ket nausar iti Libro ti Efeso. 3. Adalen no kasano a ti sao "AMMOEN" ket nausar iti evangelio ni Juan, ken 1, 2,ken 3 Juan. 4. Ti estudyante mabalinna pay a kitaen ti "PARAPO" a cas iti "ken Cristo" ken no kasano a nausar iti Baro a Tulag. Caspangarigan, mabalin a matakkuatanna ti "parabur" a masarakan "ken Cristo" cas makita iti Libro ti Efeso. 5. Sabali pay a pagtuladan ket, adalen ti sao nga "Espiritu" iti Libro ti Roma, ket no kasano nga addaan DAKKEL A PANAGDASIG iti balikas a "lasag". 6. Wenno, ti estudyante mabalinna adalen a naannad no kasano a ti balikas a "GURA" ket nausar iti Biblia a kayatna sawen "AWANAN AYAT" awanen sabali. (Adalen ti Genesis 29:30, 31; Roma 9:13; Juan 12:25; Lucas 14:26) D. Ti panagadal iti NAINBIBLIAN A BALIKAS ket naisangsangayan manipud iti SUBJECT method ti panangadal ti Biblia. 1. Ti SUBJECT METHOD karamanna ti NALAWLAWA a panagadal. 2. Cas pangarian, no ti maysa adalenna ti SUHETO ti "PANAGDAYDAYAW" adalenna saan laeng a ti BALIKAS a 13
"PANAGDAYDAYAW" (worship) a nausar iti Biblia, ngem, INAYONNA nga adalen dagiti DADDUMA a balikas a cas iti "IDAYDAYAW" (praise) wenno "SACRIFICE." Sukisokenna ta adda balikas a maymaysa a SUHETO ti saritaenda. VI. PRAKTIKAL A SUHESTIYON maipapan iti BIBLE STUDY A. AGADAL A MASANSAN 1. SAAN a basta agadal laeng no "kayat ti rikna" wenno "napanunutmo nga adda tiempo" 2. Mangilasin iti TIEMPO, ESPISIPIKO a tiempo iti Bible Study. Cas pangarigan, tunggal agsapa iti kagudua oras iti alas 6:00 A.M kdpy.. 3. Panagadal iti Biblia iti regular eskedyul SAANNA DADAELEN ti tiempo. Ti persona mabalinna ti MAKAIRINGPAS ITI TRABAHONA bayat iti aldaw no IKKANNA TI TIEMPO NGA AGBASA KEN ADALENNA TI SASAO TI DIOS. B. AGADAL ITI KAIMBAGAN A KANITO ITI ALDAW KENKA! Daytoy ket naidaddaduma iti biag dagiti dadduma a tattao. Agadal ti Biblia no addaanka iti bassit a minuto nga ag-relax. Maysa a pioneer Gospel preacher awitna latta ti bassit a Biblia iti bulsana no mapan agarado iti kataltalonan. Agbasa iti versikulo iti murdong ti talon ket panpanunutenna bayat panagsublina iti sabali a murdong. C. ISURAT DAGITI MAPANUNUT. MARKAAN TI BIBLIA! AGSURAT TI NOTES ITI BIBLIA! D. SURSUROEN TI NAGBAETAN TI LITERAL KEN FIGURATIVE A LENGUWAHE. 1. Ammoen no ania ti "PANGARIG" ken no apay a nausar. 2. Adalen ti maipapan iti kaipapanan ti figura a pagsasao a cas iti "methapor." Cas pangarigan, "Daytoy ti bagic.." (Mateo 26:26-28) ket "methapor" Ti parapo "Inka ket ibagam iti dayta a nasicap..(fox).." (Lucas 13:32) ket "methapor" 3. Adalen ti kayat a sawen ti "figura a lenguwahe a maawagan "metonymy" a nausar cas iti parapo "Nangala ti copa.." (Mateo 26:26-28) 4. Ammoen ti maipapan iti napintas a "PARPARMATA" a cas iti masarakan iti Libro ti Apocalipsis E. BASAEN TI SURAT ITI NAPIGSA. Daytoy tumulong iti estudyante a MANGLAGIP. 14
F. I-MEMORYA TI NASANTOAN A SURAT! Ti Salmista inpenpenna ti Sao ti Dios iti PUSONA tapno SAAN nga agbasol iti Dios (Salmo 119:11) G. I- PARAPHRASE NO ANIA TI NABASAM. Daytoy kayatna sawen a ti estudyante padpadasenna nga ilawlawag ti Surat iti "bukudna a balikas" Sursuroen ti agilawlawag. H. AMMOEN AMIN A KABAELAM MANIPUD PARALLEL TEXTS ITI BIBLIA. Cas pangarigan, adalen ti AMIN A PASSAGES a sawenna ti maipapan iti "LAPAYAG NI MALKO" 1. Adda nangpingas ti lapayag ti adipen ti Kangatoan a Padi (Mateo 26:51) 2. Ti isu met laeng nga inpormasyon ket masarakan iti Marcos (Marcos 14:47) 3. Ti MAKINKANNAWAN A LAPAYAG ti adipen (Lucas 22:50) 4. Ni Pedro ti nangpingas, ket ti nagan ti adipen ket MALKO (Juan 18:10) I. SAAN A MADISMAYA! Iti pangarig ti AGMULMULA, ni Satanas immay ket pinarutna dagiti BUKEL, ti SAO ti Apo manipud iti puso. (Mateo 13:4,19). NO SUMARDENGKA nga agadal, IRUGI MANEN! J. IKARARAG TI BIAG ITI NO ANIA TI AD-ADALEN! Agkararag tapno ti biag ket napaypayso a mailaga iti Nasantoan a Surat nga ad-adalen. PANAGADAL TI SURAT ITI BUKUDNA A CONTEXTO Maikalima a Leksyon I. Pakauna A. No agadaltayo iti VERSIKULO, PARAPO, KAPITULO, wenno iti nalawlawa a seksyon ti Nasantoan a Surat, kanayon a kasapulan nga adalen ti agsasaganad a saludsud: 1. Sinno ti Napaltiingan nga Otor? 2. Nakaitedan ti surat? 3. Siasino dagiti tattao, indibiduwal,wenno grupo a nasao iti texto? Cas pangarigan, Herod ti Tetrarka, Nicodemo, kdpy.. 4. Kaano a naisurat? Ania ti situwasyon iti tiempo a naisurat? 5. Ania a klase a surat daytoy? Daniw, Biograpiya, Pangarig, kdpy.. 15
6. Sadino a Lugar a nagsurat? Kdpy.. B. Ti sao a "CONTEXTO" literal a kayatna sawen "to weave together" Ngarud, ti contexto ti Surat itudona ti AMIN A KAPANUNUTAN "woven together" iti dayta a surat. C. Masapul nga adalentay pay a siaannad ti "CONTEXTO" ti versikulo ti Nasantoan a Surat. 1. Ania ti SUHETO a maad-adal iti daytoy a Kapitulo? Wenno iti Libro? 2. Ania ti ibagbaga ti Otor "SAKBAY" ti versikulo nga ad-adalen? 3. Ania ti maibagbaga KALPASAN ti versikulo nga ad-adalen? 4. Iti sabali a pannao, APAY a ti Napaltiingan a nagsurat insuratna daytoy a versikulo iti paset daytoy a Libro? 5. Ti tao SAANNA a maiparbeng a Luktanna ti libro, a pumidot laeng ti sentence iti dayta a Libro ket ikkanna ti kaipapananna nga AWAN PANANGADALNA iti sentence SAKBAY ken KALPASAN iti dayta a sentence. D. LIKLIKANTAY ken UMADAYOTAYO, iti wagas a panagadal iti particular Scripture: 1. SAAN nga agsadag iti DICTIONARY maipaay iti kaipapanan ti balikas. 2. Daytoy ket kasla, narigat nga ipalawag, ngem, casta met a SAAN nga i- limita ti panangadal ti kaipapanan ti balikas iti GREEK LEXICON. Bay-an a ti Sao ti Dios isu ti mangted ti kayatna sawen. 3. Saan tayo A MAPNEK iti palawag ti COMMENTARY a maited iti dayta a surat. Gapu ta NAISURAT saanna kayat a sawen nga husto ken correct. 4. Casta pay, SAANTAY nga awaten lattan no ania ti kinuna ti NATATAENGAN A MANGASCASABA maipapan iti Naespirituan a Surat. Mabalin nga ipaspasana laeng kenka ti nangngegna met kadagiti sabsabali. PANEKNEKANTAY ketdi no ania ti sarsaritaenna. Mabalin nga HUSTO ISUNA, MABALIN MET A SAAN. 5. Saantay nga i-approach ti Biblia "nga addan nabukel a kapanunutan iti utektayo" II. Panangadal iti CONTEXTO iti nadumaduma paset ti Biblia. A. 1 Corinto 13:1-13 16
1. Daytoy a Surat ket adda iti tengnga ti diskusyon iti "Spiritual gifts" (kapitulo 12) nailista ditoy dagiti miraculous gifts. Kapitulo 13 ipakitana ti "nasaysayaat a wagas" AYAT. Kapitulo 14 ipakitana no kasano a "mausar dagitoy" bayat addada pay laeng dagitoy. 2. Isunga no apay a ni Pablo insaritana dagitoy a balikas "No agsaoac coma..." (1 Corinto 13:1) ken ti sabali pay a "sagsagut" a nasitar iti 13:1-3. 3. Isunga, a ni Pablo sinitarna dagitoy isu met laeng a miraculous gifts iti 1 Corinto 13:8-10. AGSARDENGDA, ngem ti AYAT "saan nga agpatengga." "Padpadto" "pagsasao" ken "pannaka-ammo" ket Milmilagro dagitoy! Isuda dagiti sagut iti Kapitulo 12. 4. SAANTAY NGA ISINA TI KAPITULO 13 MANIPUD ITI CONTEXTONA. a. Ti KAASITGAN A CONTEXTONA ket ti parikut ti Spiritual gifts. b. Ti ADAYO, wenno REMOTE CONTEXTNA, ket ti NAKAAD-ADU a parikut ti Iglesia idiay Siyudad ti Corinto. B. 1 Corinto 15:58 1. Ti sao a "Gapuna" ipakitana a nalawag a ti v.58 ket PANGSERRA iti sibubukel a Kapitulo, ket espisiko ti sursuro ni Pablo a maaddaantayo ti "Naespirituan a bagi" inton panagungar. 2. Ti SUHETO ti 1 Corinto 15 ket isu ti PANAGUNGAR a. Ni Jesus KET nagungar manipud patay. (1 Corinto 15:1-19) b. Gaputa ta NAGUNGAR , CASTANTO MET dagiti Cristiano agungarto met 1 Corinto 15:20-34, ket maaddaan ti nainglorian a bagi (Kitaen ti 1 Corinto 15:35-57) c. Ti PANGSERRA ket isu ti 1Corinto 15:58. GAPU ITI DAYTOY, dagiti Cristiano masapul a "sititibker, saan a magaraw, kanayon nga aduan iti aramid ti Apo" 3. Ti CONTEXTO ket: a. Ti "immediate" context ket ti PANAGUNGAR b. Ti "remote" Context ulit ket ti PARIKUT a nangdidigra iti Iglesia idiay Corinto. 17
C. Roma 14:23 1. Daytoy a versikulo ket adda iti CONTEXTO iti "napigsa" ken "nakapsut" a Cristianos. 2. Dadduma ikonsiderada ti karne a "saan a nadalus" ket saanda a kanen. Dadduma met ti riknada iti dayta a "karne" ket "karne" ket awan parikut kadakuada no kanenda. (Roma 14:14) 3. Ngem, saanmo nga ikkan ti cabsatmo ti "pakaitibkolanna" (Roma 14:21) 4. No ti tao "agduadua" a mangan, ket mapilit a mangan, salungasinginna ti Konsensyana, ken "makondenar" no mangan, gaputa saanna a kanen nga awan pammatina. (Roma 14:23) 5. Isunga, no ania ti aramidentayo, a SAANTAY A PATIEN A RUMBENG nga ARAMIDENTAYO, ket BASOL. 6. Imdengan nga iti daytoy a contexto, usarentay man ken saan ti Instrumento musika iti panagdaydayaw wenno vocal ket SAAN NGA ISU TI PAGDIDISKUSYONAN. Saan nga ISU DAYTA ti contexto. Daytoy a Topiko masapul a maadal iti sababali a surat. D. Aramid 2:38 1. Daytoy a VERSIKULO saan nga adalen nga isu-isu. Adda iti contexto ti Pentecostes. 2. Ti IMMUNA A GOSPEL SERMON ket naikasaba (Aramid 2:22-36) 3. Nagsarita ni Pedro iti IPAPATAY,PANAGUNGAR KEN INGANGATO ni Jesus idiay langit. 4. Pinaneknekanna ti panagungar ni Jesus a Taga Nazaret, ket kinunana nga Isu ti "Apo ken Cristo" (Aramid 2:36) 5. Dagiti tattao ket adda "LADINGIT" iti pusoda. Daytoy ipakitana ti AGPADA a LADINGIT ken ti PAMMATIDA iti mensahe (Aramid 2:37) 6. SAANTAY maipaay kadagiti tattao ti PUNDASYON ti pammatida no SAANTAY nga ikabil ti Aramid 2:38 iti husto a lugar iti CONTEXTO. E. Hebreo 10:25 1. Ti CONTEXTO ket ti PANANGPABILEG ti APO tapno agtalinaed a NAPUDNO iti Apo (Hebreo 10:19-31) 2. Dagitoy a Cristianos mabalin nga AGLIKUDDA 18
a. Mabalin a "maiyanudda" (Hebreo 2:1-4) b. Mabalin nga "agsanudda" (Hebreo 3:12,13) c. Mabalin a saanda makastrek iti "agnanayon nga inana" (Hebreo 4:1-13) d. Mabalin a "pumanawda" (Hebreo 6:4-6) e. Mabalin a "matnagda iti ima" ti nabiag a Dios ket mapukawda (Hebreo 10:26-31) 3. Gapuna, masapul nga "umadanida" iti Apo (Hebreo 10:22) 4. Masapul a "salimetmetanda a sititibker" ti "inpaduyacyacda" (Hebreo 10:23) 5. Masapul nga "agpipinnannutda" iti "ayat" ken "naimbag nga aramid " (Hebreo 10:24) 6. Ti PANAGGIMONG ket dakkel a PAKAPABILEGAN (Hebreo 10:25) F. Aramid 5:29 1. Dagiti Apostol ket "naibaludda" (Aramid 5:17, 18) 2. Rinuk-atan ida ti Anghel ti Apo (Aramid 5:19-21) ket nangasabada manen idiay Templo. 3. Naisaklangda iti Konseho (Aramid 5:27) 4. Nabagaanda a SAANDA a mangasaba iti Nagan ni Cristo (Aramid 5:28) 5. Situturedda a nagkuna a masapul nga AGTULNOGDA ITI DIOS (Aramid 5:29) G. Aramid 1:8 1. Nagparang ni Jesus kadagiti APOSTOLES bayat iti 40 nga aldaw kalpasan ti panagungarna. (Aramid 1:1-4) 2. Kinunana kadakuada nga awatenda ti Espiritu Santo (Aramid 1:5) 3. Daytoy ket sakbay nga UMULI ni Jesus sadi Langit (Aramid 1:9-11) 4. Agbalinda a "saksi" iti panagungar ni Cristo (Aramid 1:8) 5. Aramid 1:8 ket OUTLINE ti Libro ti Aramid 19
a. Ti evangelio naikasaba idiay JERUSALEM (Aramid 1-7) b. Ti evangelio naikasaba iti JUDEA ken SAMARIA (Aramid 8) c. Ti evangelio naikasaba iti agingga iti UNGTO ti DAGA (Aramid 9-28) H. Juan 16:13 1. Daytoy ti rabii sakbay a NALIPUTAN ni Jesus. Kalkalpas a "binuggoanna" dagiti "saka" dagiti Apostol. (Juan 13) 2. Juan 14-16 linaonna ti cari ni Jesus nga ibaonna ti "Mangliwliwa" ti Espiritu Santo. Daytoy a cari ket naited kadagiti APOSTOLES 3. Idi ti "Espiritu ti Pudno" ket immay, Indalanna ida (Apostoles) iti AMIN A KINAPUDNO (Juan 16:13) 4. Ti CONTEXTO ipakitana TI NAKAIPAAYAN daytoy a cari, ken casta met no ania ti ARAMIDEN ti Espiritu Santo iti panangiparangna ti COMPLETO A KINAPUDNO kadagitoy a Napaltiingan a tattao. I. Lucas 19:10 1. Ni Jesus ket adda iti beddeng ti JERICO (Lucas 19:1) 2. Adda iti CONTEXTO ti istorya maipapan ken ZAQUEO, ti agsingsingir ti buwis (Lucas 19:2) 3. Immay ti pannakaisalakan iti dayta a balay iti daydi nga aldaw (Lucas 19:9) 4. Ti Anac ti Tao immay tapno "sapulenna" ken "isalakanna" dagiti NAPUKAW (Lucas 19:10) 5. Ti REMOTE CONTEXT ti lucas ipakitana a ni Jesus ket isu ti "Manubbot" ti AMIN nga umawat Kenkuana. a. Manubbot dagiti Samaritano a kagurgura dagiti Judio (Lucas 10:25-37) b. Manubbot dagiti "publicano ken managbasol" (Lucas 15:1, 2) J. Juan 20:28 1. Managduadua a Tomas saanna nakita ti nagungar nga Apo (Juan 20:24, 25) 2. Idi nakitana ni Jesus, namati (Juan 20:27, 28) 20
3. Inawat ni Jesus ti kinunana ni Tomas maipapan iti Kina-Diosna ken Apo 4. Ti REMOTE CONTEXT ti Juan 20:28 ket ti ENTERO A LIBRO TI JUAN a mangipakita iti Kina-Dios ni Cristo. a. Adda iti Dios idi punganay (Juan 1:1) b. Adda iti Dios (face to face), ket Isu mismo ket "Dios" c. Amin a banag ket napaadda gapu Kenkuana (Juan 1:1-3) d. Nagbalin a "lasag" (Juan 1:14) e. Nakipada iti Dios (Juan 5:17, 18) f. Bimmaba manipud "langit" (Juan 6:38, 41, 51) g. Sakbay ni Abraham "ADDAAKON" kuna ni Jesus (Juan 8:58) h. Nagkararag a ti Ama ipaayna ti "Gloria" nga adda kenkuana idi adda iti sidongna IDI AWAN PAY TI LUBONG (Juan 17:5) i. "APOC KEN DIOSCO!" (Juan 20:28) Inyulog iti Iloko ni: Kabsat Edward Tangonan Manipud Outlined ni: Kabsat Bob Buchanan NASAYAAT A MAUSAR KADAGITI "LEADERSHIP TRAINING PROGRAM" 21