M e n s a h e t i UM Un a a P a n gUlUe n , no b i eMb r e 2 0 1 0 Ni Presidente Thomas S. Monson Ti Nadiosan a Sagut ti Panagyaman Ti managyaman a puso . . . ket sumangbay babaen ti panangyebkas iti panagyaman iti Nailangitan nga Ama para kadagiti paraburna ken kadagiti adda iti aglawlawtayo para iti amin nga isangbayda iti biagtayo. Nakaskasdaaw daytoy a sesion. Idi nadutokanak a Presidente ti Simbaan, kinunak, "Uma- watakto iti maysa a naituding nga aramiden para iti bagik. Agbalinakto a mamalbalakad ti Tabernacle Choir." Ipagpannakkelko unay ti korok! a naladaw a rabii. Tengnga ti rabbi idi, ket napanak iti nursing home, ket kinuna ti receptionist, "siguradoak a matmaturogen isuna, ngem kinu- nana kaniak a siguraduek a riingek isuna, gapu ta kinunana, 'Ammok nga umayto isuna.'" Kinuna ni nanangko iti naminsan kaniak, "Tommy, ipagpannakkelko unay ti amin nga inaramidmo. Ngem adda maysa a masaok kenka. Nagtali- naedka koma iti piano." Inigganak ti imana; inyawagna ti naganko. Siririing isuna. Indeppelna ti imak iti bibigna ket kinunana, "Ammok nga umayka." Apay koma a diak umay? Sagidennak ti napintas a musika iti Isu a napanak iti piano ket tino- karko ti maysa a piesa para kenkuana: "Inkami, [inkami] iti birthday party." 1 Sa inagkak ti mugingna, ket inarakupnak. Pampanunotek isuna. Pampanu- notek ni tatangko. Pampanunotek ti amin a General Authority a nangim- pluensia kaniak, ken dagiti dadduma pay, agraman dagiti balo a babbai a sinarungkarak - 85 kadakuada - ti adda manokna a mailuto, no dad- duma bassit a kuarta iti bolsada. kasta a wagas. Patpatgek a kakabsatko, nangnge- gantayon dagiti naparegta a mensahe ti kinapudno, ti namnama, ken ti ayat. Naiturong ti panunottayo Kenkuana a nangsubbot kadagiti basbasoltayo, isu a nangipakita kadatayo iti wagas tapno agbiag ken no kasano ti agka- rarag, ken isu a nangipakita babaen kadagiti bukodna nga aramid kadagiti bendision ti serbisio - kas iti Apo ken Mangisalakantayo, ni Jesucristo. Iti libro ni Lucas, maika-17 a Sinarungkarak ti maysa iti maysa 1 kapitulo, mabasatayo ti maipapan Kenkuana: "Ket naaramid nga idi mapanda idiay Jerusalem, nagna iti nagteng- ngaan ti Samaria ken Galilea. "Ket idi simrek iti maysa a purok, simmabet kenkuana dagiti sangapulo a tao nga agkukutel, a nagsardengda iti adayo: "Ket nagpukkawda a kunkunada, Jesus, Mannursuro, kaasiannakami. "Ket idi makitana ida, kinunana kadakuada, Inkayo agparangkayo kadagiti papadi. Ket naaramid nga idi magmagnada a mapan, nadalusanda. "Ket maysa kadakuada, idi maki- tana nga nadalusanen, nagsubli a di- naydayawna ti Dios iti dakkel a timek, "Ket inruknoyna ti rupana kadagiti saksaka ni Jesus, a nagyaman ken- kuana: ket daytoy taga Samaria. "Ket simmungbat ni Jesus ket kinunana: Saanda a sangapulo aya dagiti nadalusan? ket dagiti siam adino ti yanda? "Awan ti nagsubli a nagyaman iti Dios no saan a daytoy a ganggannaet. "Ket kinunana kenkuana, Tumakderka, inkan: ti pammatim insalakannaka." 2 Babaen ti nadiosan a panagballaet naispal dagita nga agkukutel mani- pud iti naulpit, in-inut nga ipapatay ken naikkan iti baro a gundaway a panagbiag. Ti nayebkas a panag- yaman ti maysa nga agkukutel ket naipaayan iti parabur ti Maestro; ti kinaawan panagyaman nga impakita ti siam nga agkukutel ket nangipaay iti pannakaupay Kenkuana. Kakabsatko, malagiptayo kadi ti mangted panagyaman kadagiti para- bur nga aw-awatentayo? Ti napudno
a panagyaman ket saan laeng a mangtulong kadatayo a mangbigbig kadagiti paraburtayo, no di ketdi pay manglukat kadagiti ridaw ti langit ket mangtulong kadatayo a mangrikna iti ayat ti Dios. Kinuna ti ay-ayatek a gayyemko a ni President Gordon B. Hinckley, "No agbibiagkayo nga addaan iti panag- yaman, saankayo a nga agbibiag nga addaan iti kinakuspag ken kinatangig ken kinamanagimbukod, agbibiag- kayo nga addaan iti espiritu ti panag- yaman a mayannatup kadakayo ken mangbendisionto iti panagbiagyo." 3 Iti libro ni Mateo iti Biblia, adda sabali pay a pakasaritaan maipapan iti panagyaman, iti daytoy a gun- daway kas maysa a panangipeksa manipud iti Mangisalakan. Bayat ti panagdaliasatna iti let-ang iti uneg ti tallo nga aldaw, nasurok a 4,000 a tattao ti simmurot ken nakipagdaliasat Kenkuana. Simken ti panangngaasina kadakuada, gapu ta mabalin a saanda pay a nangan kabayatan ti tallo nga aldaw. Nupay kasta, nagsaludsod dagiti disipulona, "Kasano ti panna- kaadda ti adu a tinapay ditoy let-ang a pammussog iti nagadu unay a tao?" Kas iti kaaduanna kadatayo, nakita la- eng dagiti disipulo no ania ti kurang. "Ket ni Jesus kunana kadakuada, Mano dagiti tinapay nga adda kada- kayo? Ket kinuna [dagiti disipulona], Pito, ken sumagmamano nga ik-ikan a babassit. "Ket imbilin [ni Jesus] kadagiti adu a tao nga agtugawda iti daga. "Ket innalana dagiti pito a tinapay ken ik-ikan, ket nagyaman, ket pinis- pisina, ket intedna kadagiti adalanna, ket dagiti adalan [disipulo] intedda kadagiti tao." Makita a nagyaman ti Mangisala- kan iti no ania ti adda kadakuada - ket simmaruno ti maysa a milagro: "Ket nanganda amin ket nabsogda: ket immakupda pay kadagiti pispisi a natda, ti pito nga alat a napno." 4 Napadasantayo amin dagiti pana- wen nga agpokustayo iti no ania ti kurang kadatayo imbes a kadagiti pa- rabur wenno bendisiontayo. Kinuna ti Greek philosopher a ni Epictetus, "Isu ket masirib a tao a saan nga agladi- ngit kadagiti banag nga awan ken- kuana, ngem agrag-o ketdi kadagiti banag nga adda kenkuana." 5 Ti panagyaman ket maysa a na- diosan a pagbatayan. Impakaammo ti Apo babaen iti maysa a paltiing a naited ken ni Propeta Joseph Smith: "Agyamankayo iti Apo a Diosyo iti amin a banag. . . . "Ket awan ti pagbasolan ti tao iti Dios, wenno awan ti pakaaronan ti pungtotna, malaksid kadagiti saan a mangipudno iti imana ti amin a banag." 6 Iti Libro ni Mormon naibaga kada- tayo nga "agyamankayo iti inaldaw, gapu iti nalabon a kaasi ken parabur nga ipapaay [ti Dios] kadakayo." 7 Ania man dagiti kasasaadtayo, adu dagiti pagyamanan ti tunggal maysa kadatayo no agsardengtayo laeng ket panunotentayo a naimbag dagiti naiparabur kadatayo. Daytoy ti napintas a panawen a panagyan iti daga. Idinto ta adu dagiti biddut wenno maikaniwas iti lubong iti agdama, adu met dagiti banag nga umisu ken nasayaat. Adda dagiti nagballigi a panagasawa, nagannak a mangipatpateg kadagiti annakda ken agsakripisio para kadakuada, gagay- yem a maseknan kadatayo ken tu- multulong kadatayo, ken mannursuro a mangisuro. Naparaburan ti panag- biagtayo iti di mabilang a wagas. Mabalintayo a paregtaen ti bagba- gitayo ken kasta met dagiti dadduma no agkedkedtayo nga agtultuloy iti negatibo a panagpanunot ket pata- norentayo iti pusotayo ti maysa nga ugali a managyaman. No maibilang ti kinaawan panagyaman kadagiti na- dagsen a basol, ngarud ti kinamanag- yaman ti maysa kadagiti kataknengan a saguday. Adda maysa a nagkuna a "ti kinamanagyaman ket saan laeng a kaindaklan iti amin a saguday, no di ti nagtaudan ti amin a dadduma pay." 8 Kasano a mapatanortayo iti uneg ti puspusotayo ti maysa nga ugali a ma- nagyaman? Ni Presidente Joseph F. Smith, maikanem a Presidente ti 2 Simbaan, ket nangted iti sungbat. Ki- nunana: "Makita ti managyaman a tao dagiti nakaad-adu a pagyamananna iti lubong, ket para kenkuana ad-adu nga amang ti naimbag ngem ti dakes. Ti ayat ket mangparmek iti apal, ket ti silaw ket mangpapanaw iti sipnget iti biagna." Intuloyna: "Ti kinatangig ket mangdadael iti kinamanagyamantayo ket masukatan iti kinamanagimbu- bukod. Anian a nakaragragsaktayo iti imatang ti maysa a managyaman ken managayat a kararua, ken anian a kinaannadtayo tapno mangpatanor, babaen ti managkararag a panagbiag, iti maysa nga ugali a kinamanagya- man iti Dios ken iti tao!" 9 Ibagbaga ni Presidente Smith kadatayo a ti managkararag a panag- biag ket ti tulbek iti panangtagikua iti panagyaman. Pagbalinennatay kadi a naragsak ken managyaman dagiti material a sanikua? Nalabit nga iti apagkanito. Nupay kasta, dagita a banag a mangi- paay iti nalaus ken napaut a ragsak ken panagyaman ket isu dagiti banag a saan a magatang iti kuarta: dagiti pamiliatayo, ti ebanghelio, dagiti nasayaat a gagayyem, ti salun-attayo, dagiti kabaelantayo, ti ayat nga aw- awatentayo manipud kadagiti adda iti aglawlawtayo. Daksanggasat ta, su- magmamano laeng kadagitoy a banag a pangpalugodantayo iti bagbagitayo a mangtagibassit. Insurat ti awtor nga Ingles a ni Aldous Huxley, "Kaaduanna a tao ti addaan iti dumani awan patinggana a kabaelan iti panangtagibassit kadagiti banag." 10 Masansan a tagibassitentayo dagiti mismo a tao a kangrunaan a maikari iti panagyamantayo. Saantayo koma nga aguray agingga a naladaw una- yen kadatayo a mangipeksa iti dayta a panagyaman. Maipanggep kadagiti ay-ayaten a napukawnan, imbaga ti maysa a lalaki ti babawina iti kastoy: "Malagipko dagita a nararagsak nga aldaw, ket masansan a tarigagayak nga isao kadagiti lapayag dagiti natay ti panagyaman a naikari koma kadakuada idi sibibiagda pay, ken
mammano unay nga inawatda." 11 Ti pannakapukaw dagiti ipatpateg ket dumani awan duadua a mangi- sangbay iti sumagmamano a babawi iti puspusotayo. Ikkatentatyo koma dagiti kasta a rikna agingga a mabalin kas tao babaen ti masansan a pana- ngipeksatayo iti ayat ken panagya- mantayo kadakuada. Ditayo kaano man ammo no kasano ti kabiit daytoy no naladaw unayen. Ngarud, ti managyaman a puso ket sumangbay babaen ti panangyebkas iti panagyaman iti Nailangitan nga Amatayo para kadagiti paraburna ken kadagiti adda iti aglawlawtayo para iti amin nga insangbayda iti panagbiag- tayo. Kasapulan daytoy iti napasnek nga aramid - agingga a ditayo sipu- pudno a masursuro wenno mapatanor ti maysa nga ugali a managyaman. Masansan a makariknatayo iti panag- yaman ken panggeptayo a yebkas ti panagyamantayo ngem malipatantayo nga aramiden daytoy wenno awan panawentayo a mangaramid iti daytoy. Adda maysa a nagkuna a "ti panang- rikna iti panagyaman ken saan a panangyebkas iti daytoy ket maipada iti panagbungon iti maysa a sagut ken saan a panangted iti daytoy." 12 No maipasangotayo kadagiti karit ken problema iti panagbiagtayo, masansan a narigat a mangipamaysa wenno mangipokus kadagiti parabur- tayo. Nupay kasta, no sipapasnektayo a sapulen ken ikarigatantayo a sukisoken, marikna ken mabigbigtayto no kasano ti kaadu ti naiteden a parabur kadatayo. Iburayko ti pakasaritaan ti maysa a pamilia a nakasarak kadagiti parabur iti baet dagiti nadagsen a pannubok. Pakasaritaan daytoy a nabasak adun a tawen ti napalabas ken intalimengko gapu iti mensahe nga ited daytoy. Insurat ni Gordon Green ken naipab- laak iti maysa a magasin ti America nasurok a 50 a tawenen ti naglabas. Salaysayen ni Gordon no kasano a dimmakkel isuna iti maysa a bangkag iti Canada, a pagdardarasanda nga ag- kakabsat no kua nga agawid manipud iti pagadalan idinto ta agay-ayam da- giti dadduma pay nga ubbing iti bola ken mapan aglangoy. Nupay kasta, ka- baelan a tulongan ida ti amada a ma- ngipaawat kadakuada a ti trabahoda ket adda pategna a maysa a banag. Nangnangruna a pumudno daytoy kalpasan ti panagapit no rambakan ti pamilia ti Thanksgiving [Panagyaman] gapu ta iti dayta nga aldaw ket inikkan ida ti amada iti naindaklan a maysa a regalo wenno sagut. Inimbentariona ti amin a banag a kukuada. Iti bigat ti Thanksgiving inkuyogna ida iti bodega a yan dagiti bariles ti mansanas, dadakkel a pagikkan ti beets, dagiti karot a naibungon iti darat, ken ginabsuon a naisako a patatas kasta met kadagiti gisantes, mais, utong, jelly, strawberry, ken dadduma pay a naipreserba a prutas ken nateng a nangpunno kadagiti salansanda. Pinabilangna a naimbag kadagiti ubbing ti amin a banag. Kal- pasanna rimmuarda a nagturong iti sarusar ket pinattapattada no mano a tonelada ti garami idiay ken no mano a supot ti bukbukel iti uneg ti saru- sar. Binilangda dagiti baka, baboy, manok, pabo, ken ganso. Kinuna ti amada a kayatna a makita no kasano ti kaadu a taraon ken kasapulan nga adda kadakuada, ngem ammoda a talaga a kayatna a maamirisda iti dayta nga aldaw ti pasken no kasano a silalabon wenno sibabaknang a pinaraburan ida ti Dios ket ginung- gonaanna ida iti amin nga oras a pa- nagtrabahoda. Iti kamaudiananna, idi nagtugawda iti pasken nga insagana ti inada, dagiti parabur ket maysa a banag a nariknada. Nupay kasta, impakita ni Gordon a ti Thanksgiving a nalagipna a kangrunaan unay a pagyamanan ket ti tawen a kasla awan a pulosda a pakapagyamanan. Nasayaat ti rugi ti tawen: addaanda iti nabati a garami, adu a bukbukel nga imula, uppat a burias, ket adda sangkabassit a kuarta nga indulin ti amada tapno a panggatangnanto iti maysa nga aldaw iti hay loader - napintas a makina nga ar-arapaapen a matagikua ti kaaduan a mannalon. Daytoy pay ti tawen a simmangpet 3 ti koriente iti ilida - nupay saan pay kadakuada gapu ta dida pay kabaelan ti agpakonekta iti koriente. Maysa a rabii, idi madama nga ag- lablaba iti sangagabsuon ti ina ni Gor- don, inasitgan ti amana ket innalana ti washboard ket indawatna iti asawana nga aginana ket aggansilio. Kinu- nana, "Ad-adu ti orasmo iti panaglaba ngem iti maturog. Kayatmo kadi nga agpakorientetayon?" Nupay naragsak iti namnamaen, nakalua isuna bayat ti panangpanunotna iti hay loader a saanen a magatang. Ngarud naaddaanda iti linia ti ko- riente iti dayta a tawen. Nupay saan daytoy nga inarapaap, nakaalada iti maysa a washing machine nga agan- dar iti bukbukodna iti agmalem ken dagiti nararaniag a bombilia a naibitin iti tunggal kisame. Awanen dagiti lampara a maikkan iti segdenna a lana, awanen dagiti pubelo a maget- teng, awanen dagiti napigket a pag- ruaran ti asuk a maugasan. Naipakni a naidulin dagiti lampara iti attic. Ti idadateng ti koriente iti bang- kagda ket dumani a kaudian a napin- tas a banag a napasamak kadakuada iti dayta a tawen. Kas iti panangrugi a panagtubo dagiti mulada iti daga, kasta met a nangrugi ti panagtudo. Idi bim- maba ti danum iti kamaudianan, awan ti uray maysa a mula a nabati iti amin a namulaan. Nagmulada manen, ngem nagtultuloy a natuduan dagiti mulada iti daga. Nalungsot dagiti patatasda iti pitak. Inlakoda ti adu a bakada ken ti amin a baboy ken dadduma pay a dinguen nga insangratda a pagtalina- eden, a nakagun-od iti nakalaklaka unay a gatad para kadakuada gapu ta nasken nga aramiden met ti kastoy ti amin. Amin a naapitda iti dayta a tawen ket ti sanganayon a singkamas a nupay kaskasano naispal iti bagyo. Kalpasanna dimteng manen ti Thanksgiving. Kinuna ti inada, "Na- saysayaat no lipatentayo daytoy itoy a tawen. Awan pay uray maysa la koma a ganso a nabati." Nupay kasta, iti bigat ti Thanks- giving, nagpakita ti ama ni Gordon nga adda bitbitna a jack rabbit ket
kiniddawna iti asawana a mangluto iti daytoy. Nakarurod nga inrugina daytoy a pinarti, nga impakitana a nabayag a maluto dayta a nalakaya- nen nga ayup. Idi iti kamaudianan ket naikabilen daytoy iti rabaw ti lami- saan a kaabay dagiti singkamas a na- kalasat, nagkedked a mangan dagiti ubbing. Nagsangit ti ina ni Gordon, ket kalpasanna nagaramid ti amana iti karkarna a banag. Immuli iti attic, nangala iti lampara, impanna iti lami- saan, ket sinindianna daytoy. Imba- gana kadagiti ubbing nga iddependa dagiti silaw nga electrik. Idi lampara laengen ti silaw, narigatanda a patien a kastoy ti kasipngetna idi. Pinanu- notda no kasano a makitada ti ania man a banag no awan dagiti naraniag a silaw a paglawagen ti elektrisidad. Nabendisionan ti taraon, ket na- ngan ti amin. Idi malpas ti pangrabii, nagtugawda amin a siuulimek. Insurat ni Gordon: "Iti nanumo a kinakudrep ti daan a lampara nangrugi a nakakitakami manen a silalawag. . . . "Daytoy [ket] naimas a makan. Kapada ti raman ti jack rabbit ti pabo ken ti singkamas ti kaimasan a makan a malagipmi. . . . ". . . [Ti] pagtaenganmi . . . , iti baet ti amin a pagkurangan daytoy, ket nabaknang wenno nalabon [para] kadakami." 13 Kakabsatko, ti mangyebkas iti panagyaman ket makaay-ayo ken madaydayaw, ti mangipatungpal iti panagyaman ket managparabur ken natakneng, ngem ti agbiag nga ad- daan iti panagyaman iti puspusotayo ket mangsagid iti langit. Bayat ti panangigibusko iti daytoy a bigat, ikarkararagko a kas pang- nayon iti amin a dadduma pay a pagyamanantayo, utobentayo koma ti panagyamantayo iti Apo ken Mangisalakantayo, ni Jesucristo. Mangipaay ti nadayag nga ebang- heliona kadagiti sungbat kadagiti kaindaklan a saludsod iti biag: Sadino ti naggapuantayo? Apay nga addatayo ditoy? Sadino ti papanan dagiti espiritutayo no mataytayo? Ti ebanghelio ti mangyeg kadagiti agbi- biag iti sipnget iti silaw ti nadiosan a kinapudno. Sinuruannatayo no kasano ti ag- kararag. Sinuruannatayo no kasano ti agbiag. Sinuruannatayo no kasano ti matay. Ti biagna ket tawid ti ayat. Inagasanna dagiti masakit; tinulongan ken pinaregtana dagiti marigrigat ken maidaddadanes; insalakanna ti managbasol. Kangrunaanna, nagtakder a maymaysa. Pinagduaduaan ti su- magmamano nga Apostolna; maysa ti nangliput Kenkuana. Binagkong dagiti Romano a soldado ti sikiganna. Ginudas ti makapungtot a bunggoy ti biagna. Mangmangngegan pay laeng manipud iti turod ti Golgota ti manangngaasi a balikasna: "Ama, pakawanem ida; ta dida ammo ti aramidenda." 14 Asino daytoy "maysa a tao ti ladladingit, . . . ken napagsagaba"? 15 "Siasino ti Ari ti gloria," 16 daytoy nga Apo dagiti apo? Isu ti Maestrotayo. Isu ti Mangisalakantayo Isu ti Anak ti Dios. Isu ti Akin-aramid iti Panna- kaisalakantayo. Agay-ayab, "Umay- kay sumurot kaniak." 17 Imbilinna, 4 "Inkan, ket aramidem met ti kasta." 18 Impakaasina, "Tungpalenyo dagiti bilbilinko." 19 Surotentayo koma Isuna. Tuladen- tayo koma ti pagwadanna. Tung- palentayo koma dagiti balikasna. Babaen ti panangaramid iti kastoy, maitedtayo Kenkuana ti nadiosan a sagut ti panagyaman. Sipupudno ken naimpusuan nga ikarkararagko ta sapay koma a ma- utobtayo iti bukodtayo a panagbiag ti nakaskasdaaw a saguday ti pa- nagyaman. Lumsok koma iti mismo a puspusotayo, ita ken kanayon. Iti sagrado a nagan ni Jesucristo, ti Mangisalakantayo, amen. Dagiti NagaDawaN 1. John Thompson, "Birthday Party," Teaching Little Fingers to Play (1936), 8. 2. Lucas 17:11-19. 3. Teachings of Gordon B. Hinckley (1997), 250. 4. Kitaen iti Mateo 15:32-38; nainayon ti panangyunay-unay. 5. The Discourses of Epictetus; with the Encheiridion and Fragments, trans. George Long (1888), 429. 6. Doktrina ken Katulagan 59:7, 21. 7. Alma 34:38. 8. Cicero, in A New Dictionary of Quotations on Historical Principles, sel. H. L. Mencken (1942), 491. 9. Joseph F. Smith, Gospel Doctrine, maika-5 nga ed. (1939), 263. 10. Aldous Huxley, Themes and Variations (1954), 66. 11. William H. Davies, The Autobiography of a Super-Tramp (1908), 4. 12. William Arthur Ward, in Allen Klein, comp., Change Your Life! (2010), 15. 13. Naadaw manipud iti H. Gordon Green, "The Thanksgiving I Don't Forget," Reader's Digest, Nob. 1956, 69-71. 14. Lucas 23:34. 15. Isaias 53:3. 16. Salmo 24:8. 17. Mateo 4:19. 18. Lucas 10:37. 19. Juan 14:15.
Panangisuro para iti Panawentayo Dagiti adalen iti Melchizedek Priesthood ken Relief Society kadagiti maikapat a Domingo ket maisangratto iti "Dagiti Panangi- suro para iti Panawentayo." Maba- lin nga isagana ti tunggal adalen manipud iti maysa wenno ad-adu pay a bitla a naited iti kallabes unay a sapasap a komperensia. Mabalin dagiti stake ken district president ti pumili no ania kadagiti bitla ti nasken a mausar, wenno mabalinda nga idutok ti pagrebbengan kadagiti bishop wenno branch president. Nasken a yunay-unay dagiti dadaulo ti kinapateg dagiti kakabsat iti Mel- chizedek Priesthood ken kakabsat iti Relief Sociey. ngem dagiti bitla iti komperen- sia ti naanamongan a kurikulum. Ti naituding nga aramidem ket mangtulong kadagiti dadduma nga agsursuro ken agbiag iti ebanghe- lio kas naisuro iti kallabes unay a sapasap a komperensia ti Simbaan. Subliem nga adalen (dagiti) bitla, a sapulem dagiti pagbatayan ken doktrina a mangipaay kada- giti kasapulan dagiti miembro ti klase. Kasta met a sapulem dagiti estoria, reperensia ti nasantuan a kasuratan, ken palawag manipud (kadagiti) bitla a makatulongto kenka a mangisuro kadagitoy a kinapudno. Dagiti dumardar-ay kadagiti adalen iti maikapat a Domingo ket maallukoy nga agadal ken mangi- tugot iti klase ti kaudian nga isyu ti magasin iti sapasap a komperensia. Agaramidka iti maysa a balabala [outline] ti no kasano ti panangisu- rom kadagitoy a pagbatayan ken doktrina. Nasken a mairaman iti balabalam dagiti saludsod a maka- tulong kadagiti miembro ti klase: Dagiti Singasing para iti Panangisagana iti maysa nga Adalen a naggapu kadagiti Bitla Sapulem	dagiti	pagbatayan	ken doktrina [kadagiti] bitla. •	Panunotem	ti	maipapan	iti Agkararagka tapno kaduaenna- kanto ti Espiritu Santo kabayatan ti panagadalmo ken panangisurom (kadagiti) bitla. Mabalin a masuli- sogka a mangisagana iti adalen nga usarem dagiti dadduma a material, kaipapananda. Iburay	dagiti	pannakaawat,	kapanunotan, padas, ken pammaneknek. Yaplikar	dagitoy	a	pagbatayan	ken doktrina iti panagbiagda. DagiTi bulaN DagiTi MaTerial Ng aDaleN iTi MaikaPaT-a-DoMiNgo Nobiembre 2010- abril 2011 Dagiti bitla a naipablaak iti Nobiembre 2010 Liahona * Mayo 2011- oktubre 2011 Dagiti bitla a naipablaak iti Mayo 2011 Liahona * Sidadaan a magun-od dagitoy a bitla (iti adu a lengguahe) iti conference.lds.org. © 2010 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/09. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/09. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, November 2010. Ilokano. 09371 864 5
M e n s a h e i t i V i s i t i n g te a c h i n g , no b i eMb r e 2 0 1 0 Ni Presidente Dieter F. Uchtdorf Maikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Maipanggep kadagiti banag a Naipangpangruna unay No ti biag ken ti nadaras a panagaddang daytoy ken dagiti adu a dadagsen ket nangparigat kadakayo a makarikna a kasla agragrag-okayo, ngarud nalabit nga ita ti kasayaatan a panawen tapno ulitenyo ti agpokus kadagiti a naipangpangruna unay. Nakaskasdaaw no kasano ti ka- adu ti mabalintayo a sursuruen mapapan iti biag babaen ti panagadal iti nakaparsuaan. Kas paga- rigan, kabaelan a kitaen dagiti sientista dagiti singsing dagiti mula a kayo ken mapugtuanda maipapan iti klima ken dagiti kasasaad ti panagdakkel ginasut ken uray pay rinibu a tawen ti napalabas. Maysa kadagiti banag a masursurotayo manipud iti panagadal iti panagdakkel dagiti mula a kayo ket no bayat dagiti panawen a mayanna- tup dagiti kasasaad, dumakkel dagiti mula a kayo iti gagangay a kadaras. Nupay kasta, bayat dagiti panawen a no saan a mayannatup dagiti kasasaad ti panagdakkel, pabayagen dagiti mula a kayo ti panagdakkelda ket itedda ti enerhiada kadagiti kangrunaan nga elemento para iti panagbiagda. Iti daytoy a gundaway mabalin a panunoten ti sumagmamano kada- kayo, "Amin dagita ket naimbag ken nasayaat, ngem ania kadi ti pakai- naiganna iti panagpatayab iti maysa nga eroplano?" No kasta, bay-andak a magisarita kadakayo. Addakayo kadin iti uneg ti erop- lano ket nakapadaskayo iti ungor [turbulence]? Ti gagangay unay a gapu ti ungor ket ti kellaat a panagba- liw iti garaw ti angin a makaigapu iti panagsuek, panagtayyek, ken panag- tulid ti eroplano. Idinto a nabangon dagiti eroplano tapno mangsarked iti 1 dakdakkel pay nga amang nga ungor ngem iti ania man a banag a pakaipa- sanguanyo iti gagangay a panagtayab (ti eroplano), mabalin a mangpata- ranta pay laeng kadagiti pasahero. Ania iti panagkunayo a nasken nga aramiden dagiti piloto no maipasa- ngoda iti ungor? Mabalin a panunoten ti estudiante a piloto a ti panangpa- alisto iti pardas [speed] ket nasayaat nga estratehia gapu ta al-alisto a malasatdanto ti ungor. Ngem mabalin a biddut nga aramiden dayta. Maa- watan dagiti propesional a piloto nga adda optimum turbulence penetra- tion speed a mangpabassit kadagiti negatibo nga epekto ti ungor [turbu- lence]. Ken kaaduanna a gundaway a kaipapanan dayta ti mangpainnayad iti pardasmo. Mayaplikar met ti kasta a pagbatayan kadagiti bukol [speed bumps] iti maysa a kalsada. Ngarud, napintas a balakad nga aginnayad bassit, agtalinaed iti dalan, ken agpokus kadagiti napapateg a ba- nag no makapadas kadagiti napeggad a kasasaad. Ti Panagaddang ti Kabaruanan a Biag Simple daytoy ngem napateg nga adal a sursuruen. Mabalin a kasla adda pakainaiganna iti lohiko no mayebkas nga usaren dagiti bali- kas maipapan kadagiti mula a kayo wenno ungor, ngem makapasiddaaw no kasano ti kalaka ti saan a pana- ngikankano iti daytoy nga adal no maipanggep iti panangipakat ka- dagitoy a pagbatayan iti bukodtayo nga aginaldaw a biag. No napalaus ti pannakaburibor, no adda pannaka- upay, no adda dumteng a trahedia, masansan unay a gandatentayo nga ituloy ti isu met laeng a nakaam-amak
a panagaddang, wenno uray pay naparpardas pay, a pampanunoten no kaskasano a ti ad-adda pay a panang- papardas iti panagaddangtayo, ket makaibanagtayo a nasaysayaat. Maysa kadagiti kababalin ti kaba- ruanan a panagbiag ket kasla agtigtig- naytayo iti umal-alisto a kapardas, iti baet ti ungor wenno dagiti tubeng. Agbalintayo koma a napudno; nalaklaka ti makumikom. Makapag- panunottayo amin iti listaan dagiti aramiden a mangrimbaw kadagiti iskediultayo. Mabalin a panunoten ti sumagmamano nga agpannuray ti pateg-ti-bagida iti kaatiddog ti listaan dagiti aramidenda a nasken nga ipatungpal. Punnuenda dagiti nawaya nga orasda kadagiti listaan dagiti taripnong ken babassit wenno awan kaes-eskanna a banag - uray pay iti panawen ti pannakaburibor ken pannakabannog. Gapu ta saan a kasapulan nga aramidenda a kompli- kado wenno naay-ay ti panagbiagda, masansan a makariknada iti nalaus a pannakaupay, ken bassit unay ti kaipapanan iti biagda. Makuna nga ania man a saguday no maaramid nga aglablabes ket agbalin a maysa a bisio. Ti nalabes a panagiskediul kadagiti aldawtayo ket awan duadua a maikari iti daytoy. Dumteng ti gundaway a dagiti natur- pos wenno naileppastayo ket agbalin a tubeng ken ambision, a saan a maliklikan a dadagsen a manglapped iti panagdur-astayo. Ania ti Pangrisut? Maawatan ken maipakat dagiti masirib dagiti adal maipapan kadagiti singsing ti mula a kayo ken ungor ti angin. Pagkedkedanda ti sulisog a makamakam iti nakaam-amak a panagdardaras ti aginaldaw a panag- biag. Surotenda ti balakad a "Ad-adu pay a banag iti biag ngem iti panang- paalisto iti pardas." 1 Iti ababa a pan- nao, ipamaysa wenno ipokusda dagiti banag a naipangpangruna unay. Insuro ni Elder Dallin H. Oaks, iti kallabes unay a sapasap a kompe- rensia, "Nasken nga isardeng wenno tallikudantayo ti sumagmamano a nasayaat a banag tapno makapilitayo kadagiti sabali a nasaysayaat wenno kasayaatan gapu ta patanorenda ti pammati ken ni Apo Jesucristo ken mangpapigsa kadagiti pamiliatayo." 2 Ti panagsapsapul kadagiti kasa- yaatan a banag ket awan duadua a mangiturong kadagiti kangrunaan a pagbatayan ti ebanghelio ni Jesucristo - dagiti simple ken napipintas a kinapudno nga impaltiing wenno impakaammo kadatayo ti manangipa- teg, agnanayon, ken mannakaammo- iti-amin nga Ama iti Langit. Dagitoy napapateg a doktrina ken pagbata- yan, nupay simple tapno maawatan ti maysa nga ubing, ket mangipaay kadagiti sungbat kadagiti karirigatan a saludsod ti biag. Adda kinangayed ken kinalawag nga aggapu iti kinasimple a no dad- duma saantayo a mabigbig ti pategna iti panagtarigagaytayo kadagiti narigat a pangrisut. Kas pagarigan, saan pay a nabayag kalpasan ti panangdaliasat dagiti as- tronaut ken cosmonaut iti aglawlaw ti planeta a daga idi maamirisda a saan nga agandar dagiti ballpoint pen iti law-ang. Ket nagtrabaho ti sumagma- mano a masirib a tattao a mangrisut iti problema. Nangbubos ti rinibu nga oras ken minilion a doliar, ngem iti udina, nangpatanorda iti maysa a pluma a makasurat iti sadino man a lugar, iti ania man a temperatura, ken iti dumani ania man a rabaw ti banag. Ngem kasano nga agpipinnu- lapol dagiti astronaut ken cosmonaut agingga a saan a marisut ti problema? Inusarda laeng ti maysa a lapis. Naadaw ti sao ni Leonardo da Vinci a kunana a "ti kinasimple ket kangrunaan a kinaimbag." 3 No kitaentayo dagiti pagbatayan a pundasion ti plano ti kinaragsak, ti plano ti pannakaisalakan, mabigbig ken makapagyamantayo iti kinalawag ken kinasimplena ti kinadaeg ken kinangayed ti sirib ti Nailangitan nga Amatayo. Kalpasanna, ti panagara- midtayo kadagiti bilinna ket ti rugi ti siribtayo. 2 Ti Bileg dagiti Pangrugian Naisarita ti estoria a ti coach ti football a ni Vince Lombardi ket adda ritual nga inaramidna iti umuna nga aldaw ti panagsanay. Ingatona no kua ti putbol, ipakitana kadagiti atleta a nagay-ayamen iti putbol iti uneg ti adu a tawen, ket kunana, Babbaro. . . . daytoy ket maysa a putbol!" Insaritana maipapan iti kadakkel ken sukog daytoy, no kasano a makugta- ran, masippaw, ken maipasa daytoy. Inruarna ti bunggoy nga impan iti awan mulana a talon ket kinunana, "Daytoy ti talon a pagay-ayaman iti putbol." Impasiarna ida iti lawlaw, nga inladawanna dagiti dimension, ti sukog, dagiti annuroten, ken no kasano a maay-ayam ti putbol.4 Ammo daytoy a coach nga uray dagiti eksperiensado a mannayam, ken kinapudnona ti bunggoy, ket makapagbalinda laeng a naindaklan babaen ti panangadalda a naimbag kadagiti kangrunaan a kasapulan ti ay-ayam. Mabalinda a bubosen ti panawenda iti panagsanay kadagiti narigat ken nasikap nga ay-ayam, ngem agingga a saanda a maadal a na- sayaat dagiti kangrunaan a kasapulan ti ay-ayam, saanda a makapagbalin a kampeonato a bunggoy iti kaano man. Panagkunak kaaduan kadatayo ti saan unay a makaawat no kasano ti kinapateg dagiti kangrunaan. No dadduma laeng ket maisturbotayo kadagiti adu a banag a kasla ad-adda a makagargari. Dagiti naimaldit a material, na- dumaduma a pagadawan ti media, dagiti electronic tools ken gadgets - makatulong amin dagitoy no umno ti pannakausarda - makapagbalin a makapasakit a pagliwliwaan wenno naulpit a pannakailasin kadagiti dad- duma a tao. Ngem iti baet ti adu a timek ken pili, nagtakder ti nanumo a Tao ti Galilea a nakaunnat dagiti imana, nga agur-uray. Simple ti mensa- hena: "Umaykay, sumurot kaniak." 5 Ket saan nga agsao nga agusar iti mikropono no di iti naalumamay, bassit a timek. 6 Nalaka a mapukaw ti
pangrugian a mensahe ti ebanghelio iti baet ti panaglayus ti impormasion a mangtinep kadatayo iti amin a suli. Dagiti nasantuan a kasuratan ken ti naisawang a balikas dagiti sibibiag a propeta ket mangted iti panangyu- nay-unay kadagiti kangrunaan a pag- batayan ken doktrina ti ebanghelio. Ti gapu ti panagsublitayo kadagitoy a pagbatayan a pundasion, kadagiti natarnaw a doktrina, ket gapu ta isuda ti ruangan kadagiti kinapudno ti nauneg a kaipapanan. Isuda ti ridaw kadagiti padas ti makaparegta a kinapateg nga iti sabali a wagas ket aglabes iti kabaelantayo a maawatan. Dagitoy simple, pangrugian a pag- batayan ket tulbek iti panagbiag a maitunos iti Dios ken tao. Isuda dagiti tulbek iti pananglukat kadagiti tawa ti langit. Iturongdatayo iti talna, rag-o, ken pannakaawat nga inkari ti Naila- ngitan nga Ama kadagiti annakna a dumngeg ken agtungpal Kenkuana. Patpatgek a kakabsat, makaaramid- tayo a naimbag iti panagin-innayad bas- sit, mangrugi iti kasayaatan a pardas para kadagiti kasasaadtayo, agpokus- tayo kadagiti napapateg, imulagattayo dagiti matatayo, ket sipupudno a kitaentay dagiti banag a naipangpang- runa unay. Tungpalentayo koma dagiti pundasion a pammilin nga inted ti Nailangitan nga Amatayo kadagiti an- nakna a mangipasdek iti pagibasaran ti nabaknang ken nabunga a mortal a biag nga addaan kadagiti kari ti agna- nayon a kinaragsak. Isuda ti mangi- suro kadatayo a mangaramid "amin dagitoy a banag a nainsiriban ken naurnos; agsipud ta saan a masapul nga agtaray[tayo] iti naparpardas ngem iti kabaelan[tayo]. [Ngem] nasken a naregta[tayo], [ken] tapno magun-od ti gunggona." 7 Kakabsat, ti napasnek a pana- ngaramid kadagiti banag a naipang- pangruna unay ket mangiturongto kadatayo iti Mangisalakan ti lubong. Dayta ti gapu no apay nga "agsaotayo iti maipanggep ken ni Cristo, agrag- otayo ken ni Cristo, ikasabatayo ni Cristo, . . . tapno maammuan[tayo] ti pamuidan[tayo] a mangkita iti pakaugasan dagiti basbasol[tayo]." 8 Iti kinarigat wenno kompleksidad, pannakatikaw, ken panagdardaras ti kabaruanan a panagbiag, daytoy ti "nalalaing a wagas." 9 Ngarud, Ania dagiti Pangrugian? Bayat ti yaasidegtayo iti Nailangitan nga Amatayo ket kalikagumantayo ti siribna a maipanggep kadagiti banag a naipangpangruna unay, agtultuloy a masursurotayo manen ti pateg ti uppat a kangrunaan a relasiontayo: iti Dios- tayo, kadagiti pamiliatayo, iti padatayo a tao, ken iti bagbagitayo. Bayat ti panangamiristayo iti bukodtayo a biag nga addaan iti natallugod a panunot, makitatayonto no sadino ti nakaipa- nantayo manipud iti nalalaing a wagas. Maluktanto dagiti mata ti pannakaa- wattayo, ken mabigbigtayonto no ania dagiti kasapulan nga aramiden tapno mapatarnaw ti pusotayo ket ipamaysa wenno ipokustayo ti biagtayo. Umuna, ti relasiontayo iti Dios ket kasagraduan ken kapatgan. Datayo dagiti espiritu nga annakna. Isu ti Amatayo. Tarigagayanna ti ragsaktayo. Bayat ti panangsapultayo Kenkuana, bayat ti panangsursurotayo maipa- pan iti Anakna, ni Jesucristo, bayat ti pananglukattayo iti puspusotayo iti impluensia ti Nasantuan nga Espiritu, agbalin a natibker ken natalged ti biagtayo. Mapadasantayo ti dakdakkel a talna, rag-o, ken pannakapnek bayat ti panagaramidtayo iti amin a kabae- lantayo nga agbiag a mayannurot iti agnanayon a plano ti Dios ken agtung- pal kadagiti bilinna. Mapasayaattayo ti relasiontayo iti Nailangitan nga Amatayo ba- baen ti panagsursuro maipapan Kenkuana, babaen ti panagkararag Kenkuana, babaen ti panagbabawi kadagiti basbasoltayo, ken babaen ti naregta a panangsurot ken ni Jesucristo, "awan ti umay ken Ama, no di magna ken [Cristo]." 10 Tapno mapapigsa ti relasiontayo iti Dios, kasapulantayo ti mangbubos iti su- magmamano a napateg a panawen Kenkuana a datayo laeng. Sitatalna a panangipokus iti inaldaw a bukod 3 a panagkararag ken panagadal iti nasantuan a kasuratan, a kanayon a panagkalikagum nga agbalin a maikari iti maysa nga agdama a rekomenda iti templo - dagitoy ket sumagmamano a puonan ti panawen ken panagkagumaantayo nga umasideg nga ad-adda pay iti Nailangitan nga Amatayo. Ikasotayo koma ti awis iti Salmo: "Agtalna- kayo, ket ammuenyo a siak ti Dios." 11 Ti maikadua a kangrunaan a relasion ket kadagiti pamiliatayo. Gapu ta "awan sabali pay a balligi ti mangsukat iti pannakapaay" 12 ditoy, nasken nga ikkantayo iti nangato a panangipangpangruna dagiti pami- liatayo. Mangbuangaytayo kadagiti nauneg ken managayat a relasion ti pamilia babaen ti panagaramid ka- dagit simple a banag a sangkamaysa, kas iti pangrabii ti pamilia ken family home evening ken babaen laeng ti panagragragsak a sangkamaysa. Kadagiti relasion ti pamilia ti ayat ket pudno a mayebkas babaen iti o-r-a-s, kadagiti pamiliatayo. Ti kaadda iti panawen para iti tunggal maysa ket kangrunaan iti panag- tutunos iti pagtaengan. Makisarita, imbes nga agsarita maipapan, iti tunggal maysa. Agsursuro manipud iti tunggal maysa, ken bigbigen ti pateg dagiti pagdudumaantayo kasta met dagiti pagpapadaantayo. Mangi- pasdektayo iti nadiosan a begkes iti tunggal maysa bayat ti yaasidegtayo a sangkamaysa iti Dios babaen ti panagkararag a sangapamiliaan, panagadal iti ebanghelio, ken panag- daydayaw iti Domingo. Ti maikatlo a kangrunaan a relasion nga adda kadatayo ket iti padatayo a tao. Bangonentayo daytoy a relasion iti tunggal maysa a tao iti maminsan - babaen ti panagbalin a managrikna kadagiti kasapulan dagiti dadduma, panagserbi kadakuada, ken panangted iti panawen ken talentotayo. Nalaus ti pannakaawis ti riknak ti maysa a kabsat a babai a napadagsenan iti adu a pannubok ti edad ken sakit ngem inkeddengna a nupay saan unay a
makaaramid iti ad-adu pay, mabalinna ti dumngeg. Ket ngarud iti tunggal la- was siniputanna dagiti tao a maburibo- ran wenno maup-upay, ket imbubosna ti orasna kadakuada, iti panagdeng- ngeg. Anian a bendision isuna iti biag ti nakaad-adu a tao. Ti maikapat a kangrunaan a rela- sion ket iti bagbagitayo. Mabalin a kasla di gagangay a panunoten ti ka- adda ti relasion iti bagbagitayo, ngem ar-aramidentayo. Adda dagiti tao a saan a makapulapol iti bagbagida. Dillawen ken tagibassitenda ti bagba- gida iti agmalem agingga a mangrugi a kagurada ti bagbagida. Bay-andak a mangisingasing a pabassitenyo ti panagdardaras ket ikkanyo iti nayon pay nga oras ammuenyo a nasaysa- yaat ti bagiyo. Mangnakayo iti naka- parsuaan, buyaenyo ti panagsingising ti init, agragsak kadagiti pinarsua ti Dios, utoben dagiti kinapudno ti naisubli nga ebanghelio, ket ammuen no ania ti kaipapananda kenka iti bu- kodmo. Sursuruem a kitaem ti bagim kas iti panangkita ti Nailangitan nga Ama kenka - kas napateg nga anakna nga addaan iti nadiosan a potensial. Agrag-o iti Natarnaw nga Ebanghelio Kakabsat, agbalintayo koma a ma- sirib. Umasidegtayo kadagiti natarnaw a danum ti doktrina ti naisubli nga ebanghelio ni Jesucristo. Sirarag-tayo koma a makiranud kadagitoy iti kina- simple ken kinalawagda. Nakalukat manen dagiti langit. Adda manen ti ebanghelio ni Jesucristo iti rabaw ti daga, ken dagiti simple a kinapudnona ket nawadwad a pagtaudan ti rag-o! Kakabsat, agpayso nga adda dakkel a gapu tapno agragsaktayo. Iti biag ken iti napardas a panagaddangna ken ti adu a dadagsen ket mangparigat kadakayo tapno makarikna iti panag- rag-o, ngarud nalabit nga itan ti napin- tas a panawen a mangipokus manen iti no ania ti naipangpangruna unay. Tumaud ti pigsa saan nga iti na- kadadanag nga aramid no di ketdi manipud iti pannakaikabil iti maysa a natibker a pundasion ti kina- pudno ken lawag. Tumaud daytoy manipud iti panangipamaysatayo iti pasnek ken panagkagumaantayo kadagiti pangrugian [basics] ti nai- subli nga ebanghelio ni Jesucristo. Tumaud daytoy manipud iti pana- ngikasotayo kadagiti nadiosan a banag a naipangpangruna unay. Aramidentayo koma a nasimsim- ple pay bassit ti biagtayo. Aramiden- tayo koma dagiti panagbalbaliw a kasapulan iti panangipokus manen iti biagtayo iti nangayed a kina- pintas ti simple, nanumo a dalan ti kinadisipulo a Cristiano - ti dalan a mangiturong a kanayon iti biag a napnuan iti kaipapanan, kinaragsak, ken kinatalna. Iti daytoy, agkarara- gak, bayat ti panangibatik iti pam- mendisionko, iti sagrado a nagan ni Jesucristo, amen. Dagiti NagaDawaN 1. Mahatma Gandhi, iti Larry Chang, Wisdom for the Soul (2006), 356. 2. Dallin H. Oaks, "Good, Better, Best," Liahona, Nob. 2007, 107. 3. Leonardo da Vinci, iti John Cook, comp., The Book of Positive Quotations, maika-2 nga ed. (1993), 262. 4. Vince Lombardi, iti Donald T. Phillips, Run to Win: Vince Lombardi on Coaching and Leadership (2001), 92. 5. Lucas 18:22. 6. Kitaen iti 1 Ar-ari 19:12. 7. Mosiah 4:27. 8. 2 Nephi 25:26. 9. 1 Taga-Corinto 12:31; Ether 12:11. 10. Juan 14:6. 11. Salmo 46:10. 12. J. E. McCulloch, Home: The Savior of Civilization (1924), 42; kitaen met iti Conference Report, Abr. 1935, 116. © 2010 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/09. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/09. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, November 2010. Ilokano. 09371 864 4


Dagiti Reperensia iti Workbook iti Gimong a Panagbiag ken Ministerio ABRIL 13-19 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS GENE- SIS 31 "Nangaramid da Jacob ken Laban iti Tulag ti Kappia" (Genesis 31:44-46) Mangaramidta iti tula- gan ket agserbi dayta kas iti nagbaetanta." 45 Gapuna, nangala ni Jacob iti bato ket inaramidna a monumento. 46 Kinuna ni Jacob kadagiti kakabsatna: "Mangalakayo kadagiti bato!" Nangalada kadagiti bato ket pinagtutuonda. Kalpasanna, nanganda iti ra- baw dayta. it-1 857 ˚6 Galeed saksi (Genesis 31:47-50) Inawagan ni Laban ti napagtutuon a batbato iti Jegar-sahaduta, ngem Galeed ti inyawag ni Jacob. 48 Kinuna ni Laban: "Daytoy a napagtutuon a batbato ti agserbi kas saksi iti nagbaetanta ita nga aldaw." Dayta ti makagapu a napanaganan iti Galeed, 49 ken ti Pagwanawanan, ta kinuna ni Laban: "Sapay koma ta siputannata ni Je- hova bayat ti panaginnaddayota. 50 No saan a nasayaat ti panangtratom kadagiti annak- ko ken mangasawaka pay iti sabali, uray no awan ti makakitkita, laglagipem a ti Dios ti saksi iti nagbaetanta." it-2 620 Pagwanawanan Yantangay sitatalna a rinisutda ti bambanag a nagsupiatanda, nangaramid da Jacob ken La- ban iti maysa a tulag iti nagbaetanda. Mainaig iti daytoy, nangipasdek ni Jacob iti maysa nga adigi a bato ket imbilinna iti "kakabsatna" a ma- ngaramidda iti bunton ti batbato, nalabit kasla maysa a lamisaan, nga iti rabaw dayta naaramid ti pannangan maipaay iti panagtinnulag. Kal- pasanna, ni Laban inawaganna dayta a lugar maibatay iti daytoy a bunton, a pinanagananna dayta iti Aramaiko (Sirio) a nagan a "Jegar- sahaduta," ngem inawagan ni Jacob iti "Galeed," ti Hebreo a katupagna. Kinuna ni Laban: "Day- toy a bunton [Heb., gal] maysa a saksi [Heb., edh] iti nagbaetanta ita nga aldaw." (Ge 31:44- 48) Ti bunton ti batbato (ken ti adigi a bato) ket nagserbi kas saksi kadagiti amin a luma- bas. Umasping daytoy iti kunaen ti bersikulo 49, "Ti Pagwanawanan [Heb., mits·pah]," a mang- paneknek a nagtulag da Jacob ken Laban a taginayonenda ti talna iti nagbaetanda ken iti las-ud ti bukodda a pampamilia. (Ge 31:50-53) Idi agangay, naaramat dagiti bato iti umasping a pamay-an kas naulimek a saksi. - Jos 4:4-7; 24:25-27. Nangipasdek ni Jacob iti maysa a gabsuon dagiti bato ket inawaganna iti "Galeed" (ka- ipapananna ti "Bunton a Pangsaksi") ken "Ti Pagwanawanan." Kalpasanna kinuna ni Laban: "Ni Jehova agsiput koma iti nagbaetanta no saantan a makapagkinkinnita." (Ge 31:45-49) Daytoy a gabsuon dagiti bato ti mangpaneknek nga agsipsiput ni Jehova tapno siguraduenna nga itungpal da Jacob ken Laban ti tulagda iti kappia. (Genesis 31:51-53) Intuloy ni Laban: "Adda iti sanguananta ti napagtutuon a batbato nga impatakderko kas pagilasinan a nagtulagta. 52 Daytoy ti agserbi kas saksi, a saanak a lumbes ditoy tapno dangranka ken saanka met a lumbes ditoy tapno dangrannak. 53 Ti koma Dios ni Abraham, ti Dios ni Nahor, ken ti Dios ni amada, ti mangukom kadata." Ket nagsapata ni Jacob iti nagan ti Dios a pag- butbutngan ni Isaac nga amana. Panagkali iti Naespirituan a Gameng (Genesis 31:19) Awan idi ni Laban ta napan- na pinukisan dagiti karnerona. Kabayatanna, mwbr20.04-IL 1
tinakaw ni Raquel dagiti terafim nga estatua ni amana. it-2 1298 Terafim Dagiti takuat dagiti arkeologo idiay Me- sopotamia ken kadagiti kaparanget a lugar ipasimudaagda a ti panagikut kadagiti ladawan a terafim ket adda pakainaiganna iti daydiay umawat iti tawid ti pamilia. Sigun iti maysa a tapi a nasarakan idiay Nuzi, ti panangikut kadagiti didios ti sangakabbalayan, iti sidong ti sumagmamano a kasasaad, maipaayanna ti manugang a lalaki iti karbengan a dumatag iti pangukoman ket tagikuaenna ti sanikua ti pim- musay a katuganganna a lalaki. (Ancient Near Eastern Texts, inurnos ni J. Pritchard, 1974, p. 219, 220, ken ftn 51) Nalabit sipapanunot idi ni Raquel iti daytoy, iti kasta inrasonna a nain- kalintegan laeng ti panangalana iti terafim gapu kadagiti inaallilaw a pannakilangen ni amana ken Jacob nga asawana. (Idiligyo ti Ge 31:14- 16.) Ti kinapateg ti terafim mainaig kadagiti kalintegan iti panagtawid ibatadna met no apay a maringgoran unay ni Laban a mangbawi ka- dagita, ta inkuyogna pay dagiti kakabsatna ket kinamatna ni Jacob iti distansia a pito nga al- daw a panagbaniaga. (Ge 31:19-30) Siempre, saan a pulos ammo ni Jacob ti inaramid ni Raquel (Ge 31:32), ket awan ti pasimudaag a gi- nandat ni Jacob nga aramaten ti terafim tapno magun-odna ti tawid manipud iti annak a lalaki ni Laban. Awan ti pakibiangan ni Jacob kadagiti idolo. Sakbay pay daytoy, mabalin a naibelleng koma ti terafim idi inlemmeng ni Jacob ti amin a ganggannaet a didios nga inyawat kenkuana ti sangakabbalayanna iti sirok ti dakkel a kayo nga adda iti asideg ti Siquem. - Ge 35:1-4. (Genesis 31:41, 42) Kasta ti inar-aramidko iti 20 a tawen a kaaddak iti balaymo. Nagserbiak kenka iti 14 a tawen para iti dua a babbala- sangmo ken 6 a tawen nga inaywanak dagiti tarakenmo. Namin-10 pay a binalbaliwam da- giti tangdanko. 42 No saannak a tinulongan ti mwbr20.04-IL 2 Dios dagiti ammak, ti Dios ni Abraham ken ti Dios a pagbutbutngan ni Isaac, ima-ima- ak koma a pinapanawmo. Nakita ti Dios ti rigatko ken dagiti panagbannogko isu a bina- gaannaka idi rabii." (1 Pedro 2:18) Agpasakup koma dagiti adi- pen kadagiti amoda buyogen ti naan-anay a panagraem, saan laeng a kadagiti naimbag ken nainkalintegan no di ket uray kadagiti na- rigat nga ay-aywen. w13 3/15 21 ˚8 Ni Jehova ti Pagnanaedantayo 8 Idi nakadanon ni Jacob idiay Haran, sibabara nga inawat ni ulitegna a Laban. Idi agangay, intedna kenkuana da Lea ken Raquel kas assa- wa. Ngem iti panaglabas ti panawen, sinaur ni Laban ni Jacob, a naminsangapulo a binaliwan- na dagiti tangdanna! (Gen. 31:41, 42) Kaskasdi nga inibturan ni Jacob dagitoy a di nainkalinte- gan nga aramid ket nagtalek a di baybay-an ni Jehova. Pudno a kasta ti inaramid ti Dios. Ki- imbaga ti Dios ken Jacob nga napudnona, idi agsubli idiay Canaan, addaanen daytoy a pat- riarka iti "dakkel nga ar-arban ken ad-adipen a babbai ken ad-adipen a lallaki ken kamkame- lio ken as-asno." (Gen. 30:43) Naimpusuan a nagyaman ni Jacob ket inkararagna: "Saanak a maikari kadagiti amin a naayat a kinama- isuamin a kinamatalek a nangngaasi ken iti winatwatmo maipaay iti adipenmo, ta binalla- siwko daytoy a Jordan a ti sarukodko laeng ti kaduak ket ita nagbalinak a dua a pakarso." - Gen. 32:10. Panagbasa iti Biblia (Genesis 31:1-18) Idi agangay, naidanon ken Jacob nga ibagbaga dagiti annak ni Laban: "Innala ni Jacob ti amin a kukua ni amatayo, ket bimmaknang gapu iti sanikua ni amata- yo." 2 No kumita ni Jacob iti rupa ni Laban, madlawna a nagbaliwen ti pannakilangen kenkuana ni Laban. 3 Kinuna ni Jehova ken ni
Jacob: "Agsublika iti pagilian nga ayan dagi- ti ammam ken kakabagiam, ket agtultuloyto nga addaak kenka." 4 Gapuna, nangibaon ni Jacob iti mangibaga kada Raquel ken Lea a mapanda idiay tanap nga ayan dagiti tara- kenna, 5 ket kinunana kadakuada: "Nadlawko a nagbaliwen ti pannakilangen ni amayo ka- niak, ngem adda kaniak ti Dios ni amak. 6 Ammoyo nga inaramidko ti amin a kabaelak nga agserbi iti amayo. 7 Kaskasdi, linokloko- nak ken namin-10 a binaliwanna ti tangdanko. Ngem saan nga impalubos ti Dios a dang- rannak. 8 No ibagana, 'Dagidiay turikan ti tangdanmo,' aganak ti amin nga animal iti turikan. Ngem no ibagana, 'Dagidiay garitan ti tangdanmo,' aganak ti amin nga animal iti garitan. 9 Isu a ti Dios ti mangal-ala kadagiti taraken ni amayo sa itedna kaniak. 10 Namin- san, natagtagainepko nga idi nagmaya dagiti animal, dagiti garitan, turikan, ken labang a kalakian a kalding ti nangdakay kadagiti ka- baian a kalding. 11 Iti tagtagainepko, imbaga ti anghel ti pudno a Dios, 'Jacob!' ket in- sungbatko, 'Apay, apo?' 12 Intuloy ti anghel, 'Pangngaasim, kitaem nga amin a kalakian a kalding a mangdakdakay kadagiti kabaian a kalding ket garitan, turikan, ken labang, ta nakitak ti amin nga ar-aramiden kenka ni Laban. 13 Siak ti pudno a Dios a nagpa- rang kenka idiay Bethel, a nangaramidam iti monumento a binukbokam iti lana ken nag- sapataam kaniak. Ita, pumanawka iti daytoy a lugar ket agsublika iti daga a nakayana- kam.' " 14 Gapuna, kinuna da Raquel ken Lea: "Awanen ti tawid a maalami iti balay ni ama- mi! 15 Imbilangnakamin a kas ganggannaet ta inlakonakami ken gasgastuenna ti kuarta a nakailakuanmi. 16 Amin a kinabaknang nga in- nala ti Dios ken amami ket kukuami ken dagiti annakmi, isu nga aramidem ti amin nga imba- ga ti Dios kenka." 17 Nagrubbuat ni Jacob ket insakayna dagiti annak ken assawana kada- mwbr20.04-IL 3 giti kamelio. 18 Intugotna ti amin nga animal ken sanikua a naurnongna idiay Padan-aram, tapno agsubli ken Isaac nga amana idiay Ca- naan. ABRIL 20-26 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS GENE- SIS 32-33 "Makigabgabboka Kadi Para iti Bendision?" (Genesis 32:24) Nabati nga agmaymaysa ni Jacob. Adda lalaki a nakigabbo kenkuana agingga a naglawag. w03 8/15 25 ˚3 Sipapasnek Kadi a Sapsapulem ni Jehova? Naglaon ti Biblia iti adu nga ehemplo maipapan kadagiti tattao a nagregget a nangsapul ken Jehova. Maysa kadakuada ni Jacob, a sipipi- nget a nakigabbo iti naglasag nga anghel ti Dios agingga iti parbangon. Kas resultana, na- panaganan ni Jacob iti Israel (Mannakiranget iti Dios) gapu ta nakiranget, wenno nagporsegi, nagpinget, ken nagtalinaed iti Dios. Ti anghel binendisionanna ni Jacob gapu iti napasnek a panangikagumaanna. - Genesis 32:24-30, foot- note. (Genesis 32:25, 26) Idi nakitana a saanna a maabak ni Jacob, sinagidna ti padingpa- dingna ket nagligasi ti tulang ti padingpading ni Jacob bayat a nakigabbo. 26 Kalpasanna, kinuna ti lalaki: "Palubosannakon ta ag- lawagen." Insungbat ni Jacob: "Saanka a palubosan agingga a bendisionannak." it-2 926 Pilay, Kinapilay Kinapilay ni Jacob. Idi agarup 97 ti tawen ni Jacob, naaddaan iti kapadasan a makigabbo iti agpatnag iti maysa a naglasag nga ang- hel ti Dios. Nagballigi a mangigawid iti anghel agingga nga isu inikkan ti anghel iti pamendi- sion. Bayat ti dangadang, ti anghel sinagidna ti
luppo ni Jacob, ket si- lungog ti nagsuopan ti nulnotna dayta. Gapu iti dayta, nagna ni Jacob a nagsagkisagking. (Ge 32:24-32; Os 12:2-4) Kalpasan dayta, napalagipan ni Jacob a, nupay 'nakiranget iti Dios [anghel ti Dios] ken kadagiti lallaki iti kasta [isu] nangabak iti kamaudianan- na,' kas iti kinuna ti anghel, iti kinapudnona saan nga inabak ni Jacob ti nabileg nga anghel ti Dios. Gapu laeng iti panggep ken pammalu- bos ti Dios, napalubosan ni Jacob a makiranget iti anghel, tapno mangipaay iti pammaneknek iti dakkel a panangtagipateg ni Jacob iti panagka- sapulan iti pamendision ti Dios. (Genesis 32:27, 28) Iti kasta, kinuna ti lalaki: "Ania ti naganmo?" ket insungbatna: "Jacob." 28 Kinuna ti lalaki: "Saanton a Jacob ti nagan- mo no di ket Israel, ta nakigabboka iti Dios ken iti tao ket nangabakka." it-1 1103 Israel 1. Ti nagan nga inted ti Dios ken Jacob idi aga- rup 97 ti tawenna. Iti daydi rabii a binallasiw ni Jacob ti naapres a ginget ti Jaboc tapno sumabat ken kabsatna nga Esau, rinugianna ti makigabbo iti maysa a lalaki a maysa ga- yam nga anghel. Gapu iti kinaregget ni Jacob iti daytoy a dangadang, nasukatan ti naganna iti Israel kas maysa a tanda ti pamendision ti Dios. Kas panglaglagip kadagitoy a pasamak, pinanaganan ni Jacob daytoy a lugar iti Peniel wenno Penuel. (Ge 32:22-31; kitaenyo ti JACOB Num. 1.) Idi agangay idiay Bethel, pinatalgedan ti Dios dayta a pannakabalbaliw ti nagan, ket manipud idin masansanen a naawagan ni Jacob iti Israel agingga iti ipapatayna. (Ge 35:10, 15; 50:2; 1Cr 1:34) Nupay kasta, iti nasurok a 2,500 a panagparang ti nagan nga Israel, kaaduanna a tumukoy dayta kadagiti kaputotan ni Jacob kas maysa a nasion. - Ex 5:1, 2. Panagkali iti Naespirituan a Gameng mwbr20.04-IL 4 1. Ti nagan nga inted ti Dios ken Jacob idi aga- rup 97 ti tawenna. Iti daydi rabii a binallasiw ni Jacob ti naapres a ginget ti Jaboc tapno sumabat ken kabsatna nga Esau, rinugianna ti makigabbo iti maysa a lalaki a maysa ga- yam nga anghel. Gapu iti kinaregget ni Jacob iti daytoy a dangadang, nasukatan ti naganna iti Israel kas maysa a tanda ti pamendision ti Dios. Kas panglaglagip kadagitoy a pasamak, pinanaganan ni Jacob daytoy a lugar iti Peniel wenno Penuel. (Ge 32:22-31; kitaenyo ti JACOB Num. 1.) Idi agangay idiay Bethel, pinatalgedan ti Dios dayta a pannakabalbaliw ti nagan, ket manipud idin masansanen a naawagan ni Jacob iti Israel agingga iti ipapatayna. (Ge 35:10, 15; 50:2; 1Cr 1:34) Nupay kasta, iti nasurok a 2,500 a panagparang ti nagan nga Israel, kaaduanna a tumukoy dayta kadagiti kaputotan ni Jacob kas maysa a nasion. - Ex 5:1, 2. Panagkali iti Naespirituan a Gameng mwbr20.04-IL 4 ngan no patayennak, agraman dagiti babbai ken ubbing. (Genesis 32:13-15) Naturog sadiay ni Jacob iti dayta a rabii. Kalpasanna, nangala iti su- magmamano a tarakenna tapno isagutna ken Esau a kabsatna: 14 200 a kabaian a kalding, 20 a kalakian a kalding, 200 a kabaian a karnero, 20 a kalakian a karnero, 15 30 a ka- baian a kamelio agraman dagiti urbonda, 40 a baka, 10 a kalakian a baka, 20 a kabaian nga asno, ken 10 a kalakian nga asno. w10 6/15 22 ˚10-11 Ti Kinaalumamay Itandudona ti Nasayaat a Re- lasion 10 Makatulong ti naalumamay a panagsasao ken nasayaat a komunikasion tapno maipasdek ken mataginayon ti natalna a relasion. Kinapudno- na, no aramidentayo ti amin a kabaelantayo a mangpasayaat iti relasiontayo iti sabsabali, mapasayaattayo ti komunikasiontayo kadakua- da. Makatulong met iti dayta ti sipapasnek a panangipakita iti kinaimbag, kas iti panangbi- rok iti gundaway a tumulong, naimpusuan a panangted iti ken panagbalin a managpadagus. Ti panangaramid kadagita ket 'panangibunton pay ketdi kadagiti umap-apuy a beggang' iti maysa tapno maiparangarangna dagiti agkakaimbag a galad. Iti kasta, nalaklaka a pagsaritaan ken risuten dagiti parikut. - Roma 12:20, 21. sagut, 11 Ammo dayta ti patriarka a ni Jacob. Napala- lo ti pungtot kenkuana ti kasinginna a ni Esau isu a nagtalaw gapu ta maamak a papata- yen ni Esau. Nagsubli ni Jacob kalpasan ti adu Isu ket sinabat ni Esau, a kaduana a tawen. Inkararag ni Jacob ti tulong ti 400 a lallaki. ni Jehova. Kalpasanna, nangipatulod ken Esau iti adu a dingnguen kas sagut, ket pudno a nakatulong dayta. Idi nagkitada, limmukneng ti puso ni Esau ken nagtaray tapno arakupenna ni Jacob. - Gen. 27:41-44; 32:6, 11, 13-15; 33: 4, 10.
(Genesis 33:20) Nangaramid sadiay iti may- sa nga altar ket inawaganna dayta iti Dios, ti Dios ti Israel. it-1 673 Dios a Dios ti Israel Kas nagbanagan ti pannakirangetna iti anghel ni Jehova idiay Peniel, naited ken Jacob ti nagan nga Israel, ket kalpasan ti natalna a pannakisin- nabetna ken kabsatna nga Esau, nagnaed idiay Succot sa kalpasanna idiay Siquem. Ditoy a na- kagun-od iti maysa a benneg ti daga manipud iti annak ni Hamor ket imbangonna ti toldana iti dayta. (Ge 32:24-30; 33:1-4, 17-19) "Kalpasan dayta nangipasdek sadiay iti maysa nga altar ket inawaganna dayta iti Dios a Dios ti Israel," wenno "Ti Dios Isu ti Dios ti Israel." (Ge 33:20) Iti pananginaigna iti bagina iti nagan ti altar ba- baen ti kait-ited a naganna nga Israel, impakita ni Jacob ti panangawatna ken panangtagipa- tegna iti dayta a nagan ken iti panangibagnos kenkuana ti Dios iti sitatalged a panagsublina iti Naikari a Daga. Daytoy nga ebkas ket mamin- san laeng nga agparang iti Kasuratan. Panagbasa iti Biblia (Genesis 32:1-21) Intuloy ni Jacob ti nag- na, ket sinabet dagiti anghel ti Dios. 2 Kinuna ni Jacob idi nakitana ida: "Daytoy ti kampo ti Dios!" Isu a pinanagananna dayta a lu- gar iti Mahanaim. 3 Kalpasanna, nangibaon ni Jacob kadagiti mensahero a mapan ken Esau a kabsatna idiay Seir, a teritoria ti Edom, 4 ket imbilinna kadakuada: "Ibagayon- to ken apok nga Esau, 'Kastoy ti kinuna ni Jacob nga adipenmo: "Nabayag a nakipag- naedak ken Laban. 5 Naaddaanak iti adu a baka, asno, karnero, ken adipen a lallaki ken babbai. Imbaonko dagitoy a mensaherok bareng maragsakanka kaniak." ' " 6 Nagsubli dagiti mensahero ket impadamagda ken Ja- cob: "Nakasaritami ni Esau a kabsatmo, ket umayen ditoy a sumabet kenka. Adda ka- duana nga 400 a lallaki." 7 Nagbuteng ni mwbr20.04-IL 5 Jacob iti kasta unay ken naringgoran. Gapu- na, biningayna iti dua a grupo dagiti tattao a kakaduana, kasta met dagiti karnero, kal- ding, baka, ken kamelio. 8 Kinunana: "No rauten ni Esau ti maysa a grupo, makalibas- to ti sabali a grupo." 9 Kalpasanna, inkararag ni Jacob: "O Dios ni apongko nga Abraham ken Dios ni amak nga Isaac, O Jehova, sika a nangibaga kaniak, 'Agsublika iti pagiliam ken kadagiti kabagiam ket saankanto a bay- bay-an.' 10 Diak maikari iti amin a napudno nga ayat nga impakitam kaniak nga adi- penmo. Bimmallasiwak iti Jordan a sarukod laeng ti adda kaniak ngem nagbalinak itan a dua a grupo. 11 Pangngaasim ta isalakannak ken Esau a kabsatko, ta mabutengak ama- ngan no patayennak, agraman dagiti babbai ken ubbing. 12 Kinunam met: 'Dikanto pulos baybay-an, ta paaduekto ti kaputotam kas kadagiti darat iti baybay, a di pulos mabi- lang.' " 13 Naturog sadiay ni Jacob iti dayta a rabii. Kalpasanna, nangala iti sumagmama- no a tarakenna tapno isagutna ken Esau a kabsatna: 14 200 a kabaian a kalding, 20 a ka- lakian a kalding, 200 a kabaian a karnero, 20 a kalakian a karnero, 15 30 a kabaian a kame- lio agraman dagiti urbonda, 40 a baka, 10 a kalakian a baka, 20 a kabaian nga asno, ken 10 a kalakian nga asno. 16 Adda dagiti adipen a binilinna a mangaywan iti tunggal arban, ket kinunana: "Umunakayo, ngem dikay aggi- giddan. Agsasarunokayo ket ikkanyo ti baet ti tunggal arban." 17 Imbilinna met iti umu- na nga adipen: "Inton masabatnaka ni Esau a kabsatko ket isaludsodna, 'Asino ti apom? Sa- dino ti papanam? Makinkukua kadagitoy nga animal?' 18 ibagamto, 'Ti adipenmo a ni Ja- cob. Impatulodna dagitoy kas sagut ken apok nga Esau. Isu ket sumarsaruno kadakami.' " 19 Kasta met laeng ti imbilinna iti maikadua, maikatlo, ken iti amin nga adipen a nakaipa- ibagayo aywanan dagiti arban: "Kastoyto ti
ken Esau inton masabatyo. 20 Ibagayo pay, 'Sumarsaruno kadakami ti adipenmo a ni Ja- cob.' " Ta pinampanunotna: 'No maay-ayok ni kabsatko babaen ti panangtedko kadagitoy a sagut, mabalinto a siaayat nga awatennak in- ton makitanak.' 21 Gapuna, impauna ni Jacob ti sagut, ngem nagtalinaed iti nagkampuan- da iti dayta a rabii. ABRIL 27-MAYO 3 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS GENE- SIS 34-35 "Dagiti Nasaem a Resulta ti Dakes a Pan- nakikadua" (Genesis 34:1) Masansan idi a rummuar ni Dina, a balasang ni Lea, a mapan makikad- kadua kadagiti babbalasang iti dayta a lugar. w97 2/1 30 ˚4 Siquem - Ti Siudad iti Ginget Kasano ngata ti panangmatmat dagiti agtutu- iti siudad iti daytoy a balasang a bo a lallaki regular a sumarsarungkar iti siudadda - nga ag- parang nga awan kaduana? 'Nakita [ti anak ti maysa a pangulo] ket innalana ti babai ket na- kiidda kenkuana, ket pinarukmana.' Apay a di nagannad ni Dina babaen ti pannakikadkaduana kadagiti imoral a Canaanita? Gapu kadi ta na- riknana a kasapulanna ti pannakikadua dagiti babbalasang a kataebna? Nasubeg ken ma- nagwaywayas met kadi a kas iti dadduma a kakabsatna? Basaenyo ti salaysay ti Genesis, ket padasenyo nga utoben ti pannakariribuk ken bain a narikna da Jacob ken Lea gapu kadagi- ti nakalkaldaang a nagbanagan ti isasarungkar ti balasangda idiay Siquem. - Genesis 34:1-31; 49:5-7; kitaenyo met ti The Watchtower, Hu- nio 15, 1985, panid 31. (Genesis 34:2) Nakita ti agtutubo a ni Sikem nga anak ni Hamor a Heveo, maysa a pangu- luen iti dayta a lugar. Naminsan, pinilitna ni Dina a kumuyog kenkuana ket rinamesna. mwbr20.04-IL 6 lvs 124 ˚14 "Adaywanyo ti Seksual nga Immoralidad!" 14 Inaramid ni Sikem ti kasla gagangay ken ma- kaay-ayo iti bagina. Gapu ta nagustuanna ni Dina, "pinilitna" ken "rinamesna." (Basaen ti Ge- nesis 34:1-4.) Dayta a krimen ti nangrugian ti nagsasaruno a pasamak a nagresulta iti trahe- dia ken Dina ken iti intero a pamiliana. - Genesis 34:7, 25-31; Galacia 6:7, 8. (Genesis 34:7) Ngem nadamag dayta dagiti annak a lallaki ni Jacob isu a dagus a naga- widda. Napalalo ti pungtotda ta imbabain ni Sikem ti Israel gapu iti panangramesna iti ba- lasang ni Jacob, a saan koma a rumbeng a mapasamak. (Genesis 34:25) Ngem iti maikatlo nga al- daw, bayat nga agpapaut-otda pay laeng, nangala iti espada ti dua nga annak ni Jacob - da Simeon ken Levi a kakabsat ni Dina - ket awan ti nagsuspetsa idi simrekda iti siudad tapno papatayenda ti amin a lallaki. w09 9/1 21 ˚1-2 No Makapungtotka Masansan a dagidiay agpangpanggep nga agi- bales ket aramidenda dayta tapno maksayan ti sakit ti nakemda. Kas pagarigan, ibaga kada- tayo ti Biblia nga idi naammuan dagiti annak ti Hebreo a patriarka a ni Jacob a ni Dina a kabsatda ket rinames ni Siquem a Canaanita, "nasaktan ti rikriknada ket nakaungetda unay." (Genesis 34:1-7) Tapno maibalsanda ni Dina, adda dakes nga implano ti dua kadagiti annak ni Jacob maibusor ken Siquem ken iti sangakab- balayanna. Babaen iti panangallilaw, sinerrek da Simeon ken Levi ti siudad dagiti Canaanita ket pinatayda ti tunggal lalaki a pakairamanan ni Si- quem. - Genesis 34:13-27. Adda kadi nasayaat nga epekto dayta a pa- nangpapatay? Idi naammuan ni Jacob ti inaramid dagiti annakna, binabalawna ida a kunkunana: "Nangyegkayo iti pannakailaksid ka- niak iti panamagbalinyo kaniak a buyok kadagiti
agnanaed iti daga, . . . ket sigurado nga agu- ummongdanto a sangsangkamaysa maibusor kaniak ket rautendak ket matalipuposakto, siak ken ti balayko." (Genesis 34:30) Wen, imbes a nasayaat ti epektona, dakes ti imbunga dayta a panagibalesda. Madandanagan itan ti pamilia ni Jacob di la ket ta balsen ida dagiti agburburek ti darana a kaarrubada. Tapno maliklikanda day- ta, imbilin ti Dios ken ni Jacob nga ipanawna ti pamiliana manipud iti dayta a lugar ket mapan- da idiay Bethel. - Genesis 35:1, 5. Panagkali iti Naespirituan a Gameng (Genesis 35:8) Idi agangay, natay ni Debora a nangay-aywan ken Rebecca ket naitabon iti asideg ti Bethel iti sirok ti kayo a roble. Ga- puna, pinanagananna dayta iti Alon-bakut. it-1 639 ˚3 Debora 1. Ti manangtaripato ni Rebecca. Idi pinana- wan ni Rebecca ti sangakabbalayan ni amana a Betuel tapno umakar idiay Palestina ken makiasawa ken Isaac, kimmuyog kenkuana ni Debora. (Ge 24:59) Kalpasan ti tawtawen a panagserbina iti sangakabbalayan ni Isaac, nagserbi ni Debora iti sangakabbalayan ni Ja- cob, nalabit idi natayen ni Rebecca. Nalawag nga agarup 125 a tawen kalpasan ti pannaki- asawa ni Rebecca ken Isaac, natay ni Debora ket naitabon iti sirok ti maysa a dakkel a kayo idiay Bethel. Ipasimudaag ti nagan a nayawag iti dayta a kayo (Allon-bakuth, kaipapananna ti "Nakarangrangpaya a Kayo ti Panagsangit") no kasano ti panangdungdungngo kenkuana ni Ja- cob ken ti pamiliana. - Ge 35:8. (Genesis 35:22-26) Naminsan, bayat ti pa- nagnaed ni Israel iti dayta a lugar, dinennaan ti anakna a ni Ruben ni Bilha a sabali pay nga asawa ni amana, ket naammuan dayta ni Is- rael. Iti kasta, naaddaan ni Jacob iti 12 nga annak a lallaki. 23 Ti annakna ken Lea ket ni Ruben nga inauna, ni Simeon, Levi, Juda, Isa- car, ken Zabulon. 24 Ti annakna ken Raquel mwbr20.04-IL 7 ket da Jose ken Benjamin. 25 Ti annakna ken Bilha, nga adipen ni Raquel, ket da Dan ken Neftali. 26 Ti annakna ken Zilpa, nga adipen ni Lea, ket da Gad ken Aser. Dagitoy ti annak a lallaki ni Jacob a nayanak idiay Padan-aram. w17.12 14 Salsaludsod Dagiti Agbasbasa Iti nagkauna nga Israel, kanayon kadi nga ad- daan iti kalintegan kas inauna dagiti nagbalin a kapuonan ti Mesias? Kasta ti maibagatayo no dadduma. Agparang a maitunos dayta iti mabasa iti Hebreo 12:16. Kuna ti teksto a ni Esau 'saanna nga impateg ti sagrado a bambanag' ken "impadawatna [ken Jacob] dagiti kalinteganna kas inauna a kasu- kat ti maysa a pannangan." Kasla ipamatmatna nga idi nagun-odan ni Jacob dagiti 'kalintegan kas inauna,' isu metten ti nagbalin a kapuonan ti Mesias. - Mat. 1:2, 16; Luc. 3:23, 34. Ngem sigun kadagiti salaysay ti Biblia, saan a masapul nga inauna ti maysa tapno agbalin a kapuonan ti Mesias. Usigentayo ti dadduma nga ebidensia: Kadagiti annak ni Jacob (Israel), ni Ruben ti ina- una nga anakna ken Lea. Idi agangay, ni Jose ti inauna nga anak ni Jacob iti dungdungnguenna nga asawa a ni Raquel. Idi nakaaramid ni Ruben iti nadagsen a basol, naited ken Jose dagiti ka- lintegan kas inauna. (Gen. 29:31-35; 30:22-25; 35:22-26; 49:22-26; 1 Cron. 5:1, 2) Ngem saan a nagbalin a kapuonan ti Mesias da Ruben ken Jose. Imbes ketdi, nagtaud ti Mesias ken Juda, a maikapat nga anak ni Lea. - Gen. 49:10. Panagbasa iti Biblia (Genesis 34:1-19) Masansan idi a rummuar ni Dina, a balasang ni Lea, a mapan makikad- kadua kadagiti babbalasang iti dayta a lugar. 2 Nakita ti agtutubo a ni Sikem nga anak ni Hamor a Heveo, maysa a panguluen iti dayta a lugar. Naminsan, pinilitna ni Dina a ku- muyog kenkuana ket rinamesna. 3 Naatrakar
unay ken Dina nga anak ni Jacob, isu a nat- nag ti riknana ket inyebkasna ti ayatna iti balasang. 4 Iti kasta, kinuna ni Sikem ken amana a Hamor: "Ipamuspusanyo koma a maasawak daytoy a balasang." 5 Idi nada- mag ni Jacob a dinadael ni Sikem ti dayaw ni Dina nga anakna, adda idiay away dagiti annakna a lallaki nga agipaspastor kadagiti tarakenna. Awan ti nangibagaanna iti dayta agingga a nakasangpetda. 6 Kalpasanna, na- pan nakisarita ken Jacob ni Hamor nga ama ni Sikem. 7 Ngem nadamag dayta dagiti annak a lallaki ni Jacob isu a dagus a nagawidda. Napalalo ti pungtotda ta imbabain ni Sikem ti Israel gapu iti panangramesna iti balasang ni Jacob, a saan koma a rumbeng a mapasa- mak. 8 Kinuna ni Hamor kadakuada: "Agayat unay ni Sikem nga anakko iti balasangmo. Pangngaasiyo ta ipalubosyo nga asawaenna, 9 ket makiinnasawakayo kadakami. Ipaasa- wayo kadakami dagiti annakyo a babbai, ket asawaenyo met dagiti annakmi a bab- bai. 10 Mabalinyo ti makipagnaed kadakami, ket nawayakayo nga agnaed iti sadinoman a kayatyo ken mabalinyo pay ti agnegosio." 11 Kinuna met ni Sikem iti ama ken kakabsat ni Dina: "Pangngaasiyo ta patganyo ti kiddaw- ko, ket itedko ti aniaman a kayatyo. 12 Uray mano a sab-ong ken sagut ti kiddawenyo, itedko no la ket ta ipalubosyo nga asawa- ek ni Dina." 13 Sisisikap a simmungbat dagiti annak ni Jacob iti agama a da Sikem ken Ha- mor ta dinadael ni Sikem ti dayaw ni Dina a kabsatda. 14 Kinunada: "Saan a mabalin nga iyasawami ti kabsatmi a babai iti lalaki a di nakugit, ta pakaibabainanmi dayta. 15 Ngem ipalubosmi no agpakugitkayo a kas kadakami ken ti amin a lallaki a kailianyo. 16 Kalpasan- na, ipaasawami kadakayo dagiti annakmi a babbai, ket asawaenmi met dagiti annakyo a babbai. Iti kasta, makipagnaedkami kadakayo ken agbalintayo a maymaysa nga ili. 17 Ngem ˘ 2020 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania mwbr20.04-IL 8 no saanyo a kayat ti agpakugit, alaenmi ti kabsatmi ket pumanawkami." 18 Nagustuan dayta da Hamor ken Sikem nga anakna, 19 ket dagus nga inaramid ti agtutubo a ni Sikem ti kiddawda gapu ta ay-ayatenna ti balasang ni Jacob. Ni Sikem ti kangrunaan idi a marara- em iti intero a pamilia ni amana.


M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , O K T U B R E 2 0 1 5 Ni Presidente Dieter F. Uchtdorf Maikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Leppasenyo iti Nakasindi pay Laeng a Pagsilawanyo Iti nagkauna a Grecia, makisalisal dagiti mannaray iti Nupay pudno a masirib unay ni Solomon ken adu dagiti naindaklan a banag nga inaramidna, saan a nakaileppas a napigsa ni Solomon. Nakaladladingit, ta iti kamaudianan iti biagna, "inaramidna ti dakes iti imatang ti Apo, ket saan a simmurot a naan- anay ken ni Jehova" (1 Ar- ari 11:6). lumba ti nagkauna a Grecia iti tinnaray a maawagan iti lampadedromia.1 Iti salisal iti tinnaray, nakaiggem dagiti mannaray iti nasindian a pagsilawan [torch] ket ipa- sada daytoy iti sumaruno a mannaray agingga a makada- non ti maudi a miembro ti team iti finish line. Saan a naited ti gunggona iti team a makataray iti kapar- dasan - naited ti gunggona iti umuna a team a nakadanon iti finish line a nakasindi pay laeng ti ti silawna [torch]. Adda maysa a naipangpangruna a leksion ditoy, maysa ti insuro dagiti nagkauna ken moderno a propeta, idinto ta napateg ti mangirugi iti lumba, napatpateg pay a mai- leppastayo daytoy a nakasindi pay laeng ti pagsilawantayo [torch]. Nangrugi a Napigsa ni Solomon Ti naindaklan nga Ari Solomon ti pagwadan ti maysa a tao a nagrugi a napigsa. Idi ubing pay isuna, isu ket "inayatna ti Apo, a nagnagna kadagiti al- alagaden ni David nga amana" (1 Ar- ari 3:3). Naragsakan ti Apo kenkuana ket kinunana, "Kiddawem ti itedkonto kenka" (1 Ar- ari 3:5). Imbes nga agkiddaw iti kinabaknang wenno napaut a biag, kiniddaw ni Solomon ti "maysa a mannakaawat a puso nga agukom iti ilim, tapno mabalinko nga ilasin ti naimbag ken ti dakes" (1 Ar- ari 3:9). Daytoy ti nangparagsak unay iti Apo ta binendisionanna ni Solomon saan laeng nga iti sirib ngem kinabaknang pay a kasta unay ken napaut a biag. Panangileppas iti Bukodtayo a Lumba Namin- anon a gundaway a nangirugitayo iti maysa a banag ket ditayo naileppas? Panagdieta? Dagiti programa iti panagwatwat? Panagkumit nga agbasa kadagiti nasan- tuan a kasuratan iti inaldaw? Dagiti pangngeddeng nga agbalin a nasaysayaat a disipulo ni Jesucristo? Kasano ti kasansan nga agaramidtayo kadagiti reso- lusion iti Enero ken ipatungpaltayo dagitoy nga addaan iti nasged a determinasion iti sumagmamano nga aldaw, sumagmamano a lawas, wenno uray pay sumagmamano a bulan tapno laeng maammuan nga iti Oktubre, saa- nen a nasged ti panagkumittayo a mangipatungpal iti determinasiontayo? Maysa nga aldaw nakitak ti nakakatkatawa a ladawan ti maysa nga aso a nakaidda iti piraso ti papel a pinigis- pigisna. Nakasurat ditoy ti "Sertipiko ti Panagsanay iti Panagtungpal ti Aso." Maipadatayo iti dayta no dadduma. Addaantayo kadagiti nasayaat a panggep; mangrugitayo a napigsa; kayattayo ti agbalin a kasayaatan mismo. Ngem iti udina bay- antayo a napigis, naibelleng, ken nalipatan dagiti resulosiontayo. 1
Nakaugalian ti tao ti maitublak, maupay, ken no dad- duma dina kayaten nga ileppas ti lumba. Ngem kas disipulo ni Jesucristo, nagkumittayo saan laeng a tapno mangirugi iti lumba no di mangileppas pay iti daytoy - ken leppasen- tayo daytoy a nakasindi pay laeng ti silawtayo a siraraniag. Inkari ti Mangisalakan kadagiti disipulona, "Ti agtalinaed iti panungpalan, maisalakanto" (Mateo 24:13). Bay- andak a mangadaw iti inkari ti Mangisalakan iti panawentayo: No tungpalentayo dagiti bilinna ket leppasen- tayo a nakasindi pay laeng ti silawtayo, maaddaantayonto iti agnanayon a biag, a daytoy ti kaindaklanan iti amin a sagut ti Dios (kitaen iti DkK 14:7; kitaen met iti 2 Nephi 31:20). Ti Silaw a Saanto Pulos Mapuyupoy No dadduma kalpasan ti pannakaitublak, pannakapaay, wenno uray pay isusuko, mapukaw ti namnamatayo ket mamatitayo nga awanen ti silawtayo wenno napukawen ti pannakilumbatayo. Ngem paneknekak a saanto pulos ma- iddep ti Silaw ni Cristo. Adda idiay para kadatayo uray no kadagiti karigatan a panawentayo ken ti silawna ti mangtu- long kadatayo a manggun- od manen iti determinasion ken panagkumittayo no iruknoytayo dagiti pusotayo Kenkuana (kitaen iti 1 Ar- ari 8:58). Kasano man ti kasansan wenno kasano man ti kaa- dayo ti pannakaitublaktayo, agtalinaed a nakasindi ti Silaw ni Cristo a siraraniag. Ken, uray kadagiti kadagsenan a rigattayto, no ikarigatantayo ti sumurot Kenkuana, marim- bawantayo ti rigattayo ket maikkantayo ti kararuatayo iti pigsa nga agtultuloy a mangsurot Kenkuana. Maipada ti panagbiag a kas disipulo ni Cristo iti panag- taray iti maysa a lumba nga agkasapulan iti agtultuloy a panagkagumaan iti napaut a panawen. Ken maiduma bas- sit no kasano ti kapardas ti panagdur- astayo (iti kinadisi- pulotayo). Kinapudnona, ti laeng wagas a pakaatiwantayo iti lumba ket panagsuko wenno panagbabawi. No la ketdi agtultuloytayo a bumangon no maitublak- tayo ket umasidegtayo iti Mangisalakan, mangabaktayo iti lumba a nakasindi a siraraniag dagiti silawtayo. Gapu ta ti silaw [torch] ket saan a maipanggep kadatayo wenno maipanggep iti ar- aramidentayo. Daytoy ket maipanggep iti Mangisalakan ti lubong. Ken daytoy ti Silaw a saan a pulos mapuyupoy iti kaano man. Daytoy ti Silaw a mangrimbaw iti kasipngetan, mang- paimbag kadagiti sugattayo, ken pumigsa uray iti kangiti- ngitan ti nalaus unay a panagladingit ken nakaro a rigat. 2 Daytoy ti Silaw a mangrimbaw iti pannakaawattayo. Maileppas koma ti tunggal maysa kadatayo ti dalan nga inrugitayo a pagnaan. Ken babaen iti tulong ti Mangisala- kan ken Mannubbottayo, ni Jesucristo, maileppastayonto a sirarag- o ken addaan pay laeng iti nakasindi a silaw. PAGADAWAN 1. Harpers Dictionary of Classical Antiquities (1898), "Lampadedromia," Inladawan ni Pausanias ti sabali a lumba iti sumsumged a silaw, a dagiti agig- iggem iti silaw, a posible iti maysa iti tunggal tribu, saan da nga inibbatan ti pagsilawanda [torch]. Ngem kas iti lampadedromia, ti nangabak ket ti umuna a nakadanon iti ungto ti lumbaan a nakasindi pay laeng ti pagsilawanna [torch]. PANANGISURO MANIPUD ITI DAYTOY A MENSAHE Allukoyenyo dagiti sursuruanyo a panunotenda ti maipapan iti no ania ti sasaadenda kadagiti "lumba" ti biagda. Sumsumged kadi a siraraniag dagiti pagsila- wanda? Mabalinyo a basaen ti binatog nga agkuna a ti Silaw ni Cristo ket "maysa a Silaw a mangrimbaw iti kasipngetan, mangpaimbag kadagiti sugattayo, ken mangpapigsa uray iti kangitingitan ti nalaus unay a ladingit ken nakaro a rigatttayo. Kalpasanna paglilinna- waganyo kadagiti sursuruanyo no kasano nga inaringan ti Silaw ni Cristo dagiti biagda iti napalabas ken no kasano nga inaringan daytoy dagiti biagda ita. AGTUTUBO Ikkanyo ti Segden ti Pagsilawanyo: Ti 30 nga Aldaw a Panangpadas Para kadagiti agtutubo iti Simbaan nga adu ti ar- aramidenda iti biagda, nalaka kadakuada ti agara- mid gapu ta nakaugaliandan nga aramiden, nangruna no kadagiti naespirituan a banag. Agbasatayo kadagiti nasantuan a kasuratan, ken agdaydayawtayo iti kasta met la a wagas iti dumani inaldaw ket kalpasanna panagkunatayo a kasla saantayo a dumurdur- as a naespirituan. Maysa kadagiti kapintasan a wagas a panangpa- talinaedyo a nakasindi a siraraniag ti silawyo ket ti panangsigurado nga addaankayo kadagiti napapateg a naespirituan a padpadas. Ngem nalaklaka dayta nga isao ngem iti aramiden, isu a daytoy ti maysa a singasing a makatulong kadakayo nga agtultuloy iti naespirituan a panagduras: Mangpanunotka iti maysa nga aktibidad nga adda pakainaiganna iti ebanghelio
a dimo pay pulos naaramid idi (wenno narigatanka a nangaramid) ket agkumitka a mangaramid iti daytoy iti ANNAK inaldaw iti uneg ti makabulan. Mabalinmo nga irugi iti Aramidenyo a Naranraniag ti Silawyo bassit gapu ta maammuamto a nalaklaka ti agaramid iti babassit a panagbalbalbaliw a dumur- asto iti manayon a panagbalbaliw. Ti panagaramid kadagiti naespirituan Nabayagen a panawen ti napalabas iti Greece, adda maysa a lumba ti tinnarayan a nakaiggeman dagiti mannaray kadagiti nakasegged a pagsilawan wenno a banag a saantayo a nakaugalian nga aramiden ket torchda. Asino man a makataray iti unos ti lumba a mabalin nga agkasapulan iti napigpigsa a pammati ken nakasindi pay laeng ti pagsilawan wenno torchda ket panagkagumaantayo, ngem no aramidentayo dagitoy, isu ti nangabak. Kuna ni Presidente Uchtdorf a ti biag aw- awisentayo ti Espiritu Santo a kumadua kadatayo, ket maipada iti dayta a lumba. Ti pagsilawan wenno ken ipakpakitatayo ti dakdakkel a pammati iti Nailangi- torch nga ig- iggemantayo ket isu ti Silaw ni Cristo. No tan nga Ama ken ti maysa a tarigagay nga umas- asideg ikarigatantayo ti agbalin a kas ken ni Cristo, mapag- Kenkuana. Dagitoy ti sumagmamano a kapanunotan a balintayo a nakasindi a naranraniag dagiti pagsilawan pangrugianyo: wenno torchtayo. Agaramidkayo iti panggep a tun- oyen a mangisao Ania dagiti banag a mabalinyo nga aramiden tapno kadagiti kararagyo iti bigat ken rabii. Padasenyo ti agbalinkayo a kas ken ni Jesus ken mapagbalinyo a agkararag iti napigsa. naranraniag ti pagsilawan wenno torchyo? Pumili Agriingkayo iti 15 a minuto a nasapsapa ket agba- manipud iti listaan iti baba: sakayo kadagiti nasantuan a kasuratanyo sakbay a mapan ageskuela. Agbasakayo kadagiti kallabes a bitla ti sapasap a komperensia. Mangipaskil iti maysa a nasantuan a kasuratan a nag- gapu iti Libro ni Mormon iti maysa a social media. Dumngegkayo kadagiti himno wenno musika iti Simbaan imbes a ti gagangay a dengdenggenyo a musika. Umisemka wenno sawem ti kumusta iti maysa a malidlida- yan a tao. Kaguram ti maysa a tao. Annadam ti bagim. Ang- angawem ti kabsatmo a lalaki wenno babai. Tungpalem ti propeta. Sumukoka no agbiddutka. Tulongam ti maysa a tao. © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/15. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/15. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, October 2015. Ilokano. 12590 864 3
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , O K T U B R E 2 0 1 5 Dagiti Nadiosan a Kababalin ni Jesucristo: Napnuan iti Panangngaasi ken Ayat Pammati, Pamilia, Tulong Nainkararagan nga adalenyo daytoy a material ken kalikagumanyo nga ammuen no ania ti ibinglayyo. Kasano a ti pannakaawatyo kadagiti nadiosan a kababalin ti Mangisalakan ket mangpapigsa iti pammatiyo Kenkuana ken mangparabur kadagiti ay- aywananyo babaen ti visiting teaching? Para iti ad- adu pay nga impormasion, mapan iti reliefsociety.lds.org. Daytoy ti paset ti maysa a serye dagiti Mensahe iti Visiting Teaching a mangitampok kadagiti kababalin ti Mangisalakan. Iladawan ti Pangiwanwan iti Nasantuan a Kasuratan ti panang- ngaasi a kas "ti kangatuan, katak- nengan, kapigsaan a kita ti ayat" ("Panangngaasi"). Daytoy ti natar- naw nga ayat ni Jesucristo. Bayat ti panangsursurotayo ken ni Jesucristo ket ikarigatantayo ti agbalin a kas Kenkuana, mangrugi a marikna- tayto ti natarnaw nga ayatna iti panagbiagtayo ket maparegtatayo nga ayaten ken pagserbian dagiti dadduma kas Kenkuana. "Ti pa- nangngaasi ket kaadda ti panaga- nus iti maysa a tao a nangibaba kadatayo," kinuna ni Presidente Thomas S. Monson. "Daytoy ket panangkedked iti rikna nga agbalin a nalaka a mapasakitan. Daytoy ket panangawat kadagiti pagkapsutan ken pagkurangantayo. Daytoy ket panangawat kadagiti tao iti pudno a kinasiasinoda. Daytoy ket saan a panangipangruna kadagiti pisikal a langa ngem dagiti kababalin a saanto a mapukaw iti panaglabas ti panawen. Daytoy ket panagked- ked iti rikna a mangilasin kadagiti sabali."1 Iti Libro ni Mormon, masursuro- tayo ti naindaklan a kinapudno nga "agkararagtayo iti Ama iti amin a kabaelan ti pusotayo tapno maad- daantayo iti daytoy nga ayat nga impaayna iti amin a napudno a pa- surot ti Anakna ni Jesucristo tapno agbalintayo nga annak ti Dios tapno inton agparang agbalintayonto a kas kenkuana ta makitatayonto met laeng a kas isu tapno maaddaantayo itoy a namnama tapno mapatarnaw- tayo a kas iti kinatarnawna" (Moroni 7:48). Dagiti Mainayon a Nasantuan a Kasuratan Juan 13:34-35; 1 Taga Corinto 13:1-13; 1 Nephi 11:21-23; Ether 12:33-34 Manipud iti Pakasaritaantayo "Maysa a kabsat a babai a natay itay nabiit ti asawana ti agyamyaman kadagiti visiting teacherna a nakipagladingit ken- kuana ken nangliwliwa kenkuana. Insuratna: 'Kasapulak unay ti maysa a tao a mabalin nga asitgak iti tulong; maysa a tao a dum- ngeg kaniak. Ket dimngegda. Liniwliwadak. Nakipagladingitda kaniak. Ken inarakupdak . . . [ken] tinulongandak a makalung-aw iti napalalo a pannakapaay ken panagladingit kadagiti immuna a sumagmamano a bulan ti panagmaymaysak.' "Sabali pay a babai ti nangi- lawlawag maipapan iti riknana idi makaawat isuna iti pudno a panangngaasi manipud iti visi- ting teacherna: 'Ammok a may- saak laeng a sinarungkaranna tapno maddaan isuna iti nasa- yaat a bilang ti isasarungkarna a panangisuro. Ammok nga impategnak isuna." 2 Kas kadagitoy a kakabsat a babbai, maipaneknek ti adu a Santo iti Ud- udina nga Aldaw ti kinapudno daytoy a palawag ni Presidente Boyd K. Packer (1924- 2015), Presidente ti Korum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol: "makalinglingay a mangammo a sadino man a mabalin a papanan ti [maysa a pamilia], agur- uray kadakuada ti maysa a pamilia ti Simbaan. Manipud iti aldaw ti isasangpetda, maibilangto ti ama iti korum ti priesthood ken maibi- langto ti ina iti Relief Society." DAGITI NAGADAWAN 1. Thomas S. Monson, "Charity Never Faileth," Liahona, Nob. 2010, 124. 2. Daughters in My Kingdom The History and Work of Relief Society (2011), 119-120. 3. Daughters in My Kingdom, 87. Ibilang Daytoy Kasano nga agbalin ni Cristo a naan- anay a pagwadantayo iti ayat ken panangngaasi? © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/15. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/15. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, October 2015. Ilokano. 12590 864