TI EVANGELIO NI MARCOS UMUNA A LEKSYON PAKAUNA ITI LIBRO TI MARCOS I. Ti Napaltiingan nga OTOR A. Kalpasan ti umuna a siglo, dagiti nagkauna a nagsurat itudoda ni MARCOS nga isu ti otor iti Evangelio. 1. Ni Papias, a nagsurat agarup 140 A.D. 2. Ti Anti-Marcionite Prologue agarup 160-180 A.D. 3. Ni Iranaeus agarup 175 A.D. 4. Uray ti Muratorian Canon agarup 170-190 A.D. 5. Eusebius, ti historiador manipud Ceasaria agarup 32 A.D. B. Ti Baro a Tulag Adu ti saritaenna maipapan ken MARCOS 1. Ti naganna ket Juan, ti apelyedona ket MARCOS. (Aramid 12:12; 12:25; 15:37). Ti Juan ket NAGAN a HEBREO, ti MARCOS ket ROMANO a NAGAN. 2. Naaawagan "MARIA" ti Ina ni Marcos sigun iti (Aramid 12:12) 3. Iti naminsan, dagiti Disipulos nagsasarakda iti balay ni Maria a nagcarcararag maipaay ken PEDRO. (Aramid 12:12) a. Ti familyana mabalin nga adu ti sanikuada, ta iti pagtaenganda makapagtitipon dagiti adu a tattao. (Aramid 12:12) b. Mabalin nga adu ti kwartada ta adda ti Adipenda a babai managan RODA. (Aramid 12:13) 4. Ti Biblia ibagana a ni Juan Marcos KASINSIN na ni Bernabe (Colosas 4:10) 5. Daytoy a relasyon ti familya isuhestyonna a ni Marcos, cas ken Bernabe, nagtaudda iti tribu ni LEVI. (Kitaen ti Aramid 4:36). 6. Posible a ni PEDRO, naconbertena ni Marcos, gapu ta inawaganna ni
Marcos "ANAKKO" ( 1 Pedro 5:13) 7. Ni Marcos ket nagbalin a kaddua ni SAULO ken BERNABE iti umuna a missionary journey (Aramid 13:5). a. Ti balikas nga "attendant" ditoy ket "katulongan" wenno "assistant" a cas iti "assistant ti Doctor". Kitaen daytoy a balikas a nausar met iti Juan 18:36 ken Aramid 26:16. b. Nagsanud iti panagbyaheda manipud Pamfilia ni Marcos ket nagsubli idiay Jerusalem. (Aaramid 13:13) 8. Ket idi maiplano ti maikadua a Missionary journey, ni Pablo saannan kayat nga itugot ni Marcos, ket napataud ti saan a panagkinnaawatanda PABLO ken BERNABE. Intugot ni Pablo ni Silas, ket ni Bernabe ken Marcos napanda idiay Chipre. (Aramid 15:37-41). 9. Nupay casta, agarup 12 tawen ti napalabas, ni Marcos ket kadua ni Pablo, a maysa a balud, idiay Roma. (Colosas 4:10; Filemon 24). 10. Idi agsagsagana a matay ni Pablo, kayatna nga itugot ni TIMOTEO ni Marcos (2 Timoteo 4:11). Imdengan ti nakaskasdaaw a relasyon iti nagbaetan ni MARCOS ken PABLO. II. Dagiti Tattao nga immuna nga immawat ti Libro ti Marcos A. Napigsa ti pammati a ti immuna a tattao a naka-awat iti Libro ket HENTILES, possible a tattao a taga ITALY B. Apay a napigsa daytoy a posibilidad? 1. Ni Marcos inpatarusna iti Hebreo tapno maawatan dagiti tattao a mangbasa. a. Impatarusna ti balikas a "Boanerges" (Marcos 3:17) b. Impatarusna ti parapo a "Talitha cumi" (Marcos 5:41) c. Impatarusna ti balikas nga "Ephphatah" (Marcos 7:34) d. Impalawagna ti sao a "Corban" (Marcos 7:11) 2. Nagisukat iti KWARTA ti Judio iti kwarta ti ROMANO bayat panagsuratna (Marcos 12:42)
3. Impalawag ni Marcos dagiti CUSTUMBRE DAGITI JUDIO kadagiti mangbasa. (Marcos 12:42) a. Impalawagna a dagiti Judio saanda mangan no saanda pay NAGBUGGO (Marcos 7:3) b. Impalawagna a ti umuna nga aldaw ti di nalevaduraan a tinapay ket inton partienda ti Passover lamb. (Marcos 14:12) III. Ti PETSA a Pannakaisurat ti Libro ti Marcos ket mabalin nga idi agarup 50-60 A.D. wenno Kalpasan ti 60 A.D. Ti Eksakto a Petsa ket saan a Masigurado IV. Dagiti Napipintas a Kababalin ti Ti Libro ni Marcos A. Ti Libro ti Marcos ket Evangelistic 1. Ti Libro ket SAAN a BIOGRAPHY ti biag ni Jesus. Saanna met nga inyadal ditoy ti PANAGBIAGNA NGA IMUN-UNA. Kasta pay, a ni Marcos saanna nga inted ti BINULAN nga estoria ti biag ni Jesus. 2. Impakita ni Marcos iti tagabasana ti KINASIASINO NI JESUS. Mabalin a ti saludsud dagiti tattao ket napateg unay "ASINO NGARUD DAYTOY?" (Marcos 4:41). 3. Maripartayo ti DUA A PANANGIPADUYAKYAK maipapan ken Jesus a NAKAPATPATEG: a. Ti nabileg a PANNAKABALIN ni Jesus ket naipakita iti Marcos 1-8 SAKBAY ti panangipaduyakyak ni Pedro a ni Jesus isu "ti Cristo" (Marcos 8:27-30) b. Ngem, uray iti PANNAKAILANSANA, ti CENTURION nga Hentil impaduyakyakna a pudno nga isu daytoy ti "Anak ti Dios" (Marcos 15:39) B. Ti Libro ti Marcos innikkannatayo ti NAKALAWLAWAG A DETALYE maipapan iti pasamak iti biag ni Jesus. 1. Nalawag a DETALYE maipapan a no kasano a ti ATEP ti balay ket nawara (Marcos 2:4) 2. Nalawag a DETALYE maipapan ken Jesus a matmaturog a NAKAPUNGAN kabayatan ti napigsa a bagyo. (Marcos 4:37,38) C. Ti Libro ti Marcos ADU ti ibagana maipapan iti ARAMID ni Jesus ket bassit
iti ibagana maipapan iti SAONA 1. Adda ADU A MILAGRO a mangipakita iti PANNAKABALIN ni Jesus, kangronaanna iti umuna a walo a kapitulo SAKBAY ti panagipaduyakyak ni Pedro (Marcos 8:27-30) 2. Kalpasan ti panangipaduyakyak ni Pedro, impaganetget ni Marcos ti umadani a PANAGSAGABA ni Jesus . (Kitaen ti Marcos 8:31; 9:9-11; 10:32-34). Adda laeng agarup tallo a dadakkel a milagro iti maudi a paset iti libro a simmaruno iti panagpaduyakyak ni Pedro. 3. Maysa a naindaklan a sursuro ket ti Marcos 4, ken ti adu a PANGARIG iti Marcos, Kasta pay, ni Marcos agsao maipapan ken Jesus a naindaklan a manursuro (Marcos 1:14,22,27) D. No casta ni Marcos, ipaganetgetna ti "KINA-CRISTO" ni Jesus. Ti "KINA- MESYASNA" (Marcos 1:1,11,24; 2:7; 3:11 5:7 8:27-30) E. Ipaganetget unay ni Marcos ti PANNAKABALIN ni Jesus maibusor kadagiti DAKES NGA ESPIRITU (Marcos 1:21-28; 5:1-20; 7:24-30; 9:14-29) F. Ti Marcos ket "Gospel of Amazement" wenno Wonder (Marcos 1:27; 2:12; 4:41; 5:33; 6:50,51; 7:37; 9:15; 10:24.32; 11:18; 16:5,6) G. Ti Marcos, isu ti kaababaan kadagiti Uppat nga "Evangelio" nangikabil ti emphasis iti MINISTRY ni Jesus idiay GALILEA. (Marcos 1-9) kalpasan, ti MAUDI A LAWAS ti ministry ni Jesus nga agturong iti pannakailansa. (Marcos 11-16) V. LAGLAGIPEN dagiti DUA A DADAKKEL A PANNAKAGUDUA ti evangelio ti MARCOS: A. Ti NAGDAKKEL A PANNAKABALIN ni Jesus naipakita kadagiti adu a MILAGRO iti Marcos 1-8 B. Ti Naindaklan nga Emphasis iti PANAGSAGABA ni Jesus kalpasan ti PANAGPADUYAKYAK ni Pedro (Marcos 8:31- agingga iti pannakailansa. Ni Jesus ti MANNAKABALIN a mesyas ti Cristo, nga AGSAGABA agpaay kadagiti tattao. TI EVANGELIO NI MARCOS
MAIKADUA A LEKSYON TIEMPO TI PANAGSAGANA, MILAGRO, KEN CONFLICT (MARCOS 1:1-3:6) I. TIEMPO TI PANAGSAGANA MAIPAAY ITI CRISTO (Marcos 1:1-13) A. Ti evangelio ket adda ti "panagrugi" ti pannakapatanorna, idi ni Juan a Bautista nangrugi a nangisagana iti tattao maipaay iti Cristo (Marcos 1:1) B. Ti Baro a Tulag, adu ti saritaenna maipapan iti "beginning" (rugi) (Kitaen ti Mateo 4:17; Lucas 3:23; Aramid 1:1; 10:37) C. RIPAREN a ni Marcos inrugina ti libro babaen iti "NAINDAKLAN A PANAGPADUYAKYAK" a ni Jesus isu ti "ANAK TI DIOS" Kitaen ti Marcos 3:11; 5:7; 9:7; 14:61-62; 15:39) D. Ti TRABAHO ni Juan a Bautista (Marcos 1:2-8) 1. Addada padto maiturong ken Juan a Bautista, agpada a masarakan dagitoy iti ISAIAS ken MALAKIAS (Isaias 40:3; Malakias 3:1; 4:6) Ni Juan ti "Elias" nga umay! Kitaen pay iti (Marcos 9:11- 13). 2. Ti sao a "send" (naibaon) iti Marcos 1:2 ket "apostello" nga isu ti root word ti "Apostol". Ngarud, ni Juan ket "inbaon ti Apo" a cas ti pannakaibaon dagiti "Apostoles." 3. Ti TRABAHO ni Juan ket isu ti "MANGISAGANA" iti dalan ti Apo (Marcos 1:2,3). Kitaen pay iti Lucas 1:17. Ti sao nga "Apo" (Marcos 1:3) ket "Jehova" iti Isaias 40:3. Ngarud, ti sao a "Jehova" mabalin nga itudona met ni Jesus. 4. Ti PAMMAUTIZAR ni Juan (Marcos 1:4,5) a. Maysa a pammautizar a maipaay iti PANAGBABAWI. Mateo 3:7-9, Lucas 3:7-14) b. Ti pammautizar ni Juan ket "maipaay" iti (tapno magun-od iti) PAMMAKAWAN. Daytoy ti isu met laeng a sao iti griego a binnatog a cas iti Aramid 2:38. Kitaen pay iti Lucas 3:3. c. Ti pammautizar ni Juan ket naaramid idiay carayan Jordan, a nasarurungan iti "pannakaipaduyakyak"
dagiti basbasol. 5. Ni Cristo ket DAKDAKKEL ngem ni Juan (Marcos 1:7,8) Kitaen pay ti Juan 1:19-28. 6. Ti PANNAKABAUTIZAR ni Jesus ken ti PANNAKASULISOGNA (Marcos 1:9-13) a. Ti PANNAKABAUTIZARNA (Marcos 1:9-11) Kitaen pay ti Mateo 3:13-17; Lucas 3:21-23) (1). Ammoen ni Juan ti pudpudno a kasasaad ni Jesus idiay pannakabautizar ni Jesus. (Note Juan 1:33) (2). Ti AMA, ANAK, ken ESPIRITU SANTO ket presenteda (3). Ti IPAPATAY ni Jesus ket isu ti "maikadua a pannakaitabon ni Jesus, pannakaitabon iti PANAGSAGABA. (Marcos 10:38,39) b. Ti PANNAKASULISOGNA (Marcos 1:12,13) (1). Ti bato pagbalinenna a Tinapay mangusar iti milagro a pannakabalin nga agpaay iti personal a benepisyo. (2). Ti itatapuak manipud iti templo, mangtesting iti Dios agpaay iti pannakaidaydayaw iti publiko (3). Ti panangdayaw ken Satanas tapno magun-od ti pagarian, ket panangawat iti pannakabalin babaen iti COMPROMISO II. Ti PANNAKABALIN ni Jesus ket Makita iti AGSASAGANAD a MILAGRO iti panangrugi iti ministry na idiay Galilea. (Marcos 1:14-45) A. Idi naibalud ni Juan, nangasaba ni Jesus idiay Galilea ta "NATURPOSEN TI ALDAW" (Marcos 1:14,15) 1. Ti Dios tinungpalna ti "skedyul" na. Ti pagarian a padto iti Daan a Tulag ket "ASIDEGEN" (Kitaen ti Daniel 2:44) 2. Ni Mateo inusarna ti termino "pagarian ti langit", ngem ni Marcos kunana "pagarian ti Dios" (Kitaen ti Mateo 3:1,2; 4:17) B. Ti Pannaka-ayab dagiti immuna a Disipulos (Marcos 1:16-20)
1. Nasarakan ni Jesus dagitoy idiay Judea (Juan 1:35-42) 2. Kalpasanna, dagitoy a lallaki, ken dagiti daduma pay, ket maipatuldoda nga "apostoles" (Marcos 3:14) 3. Ni Lucas in recordna ti milagro a panagdaklis ti Lames iti daydi a tiempo (Lucas 5:1-11). C. Maysa nga ALDAW TI SABADO ken ti Panagagas ni Jesus (Marcos 1:21- 34) 1. Ti pannakaagas ti NALUGANAN TI SAIRO idiay sinagoga ti Capernaum (Marcos 1:21-18) a. Nagsao ni Jesus nga addaan iti "Otoridad" (Marcos 1:22; Mateo 7:28,29) b. Ti espiritu a Diablo AM-AMMONA ni Jesus (Marcos 1: 23- 26) c. Mangrugin a makitatayo ti "panagsiddaaw" dagiti tattao (Marcos 1:27,28) 2. Ti pannaka-agas ti KATUGANGAN A BABAI ni PEDRO (Marcos 1:29-31) a. Ti sao a "Betsaida" kayatna sawen "lugar a pagkalapan" b. Ti pannaka-agas ti katugangan a babai ni Pedro ket dagdagus ken kompleto. Kitaen pay ti Mateo 8:14,1 ken Lucas 4:38,39. c. Nangrugi a "nagserbi" kadagiti tattao. Daytoy ket maysa a forma ti sao a "diakoneo" a kayatna sawen "agserbi" (Kitaen ti Mateo 20:28; 1 Timoteo 4:6) 3. Nangagas ni Jesus kadagiti SAKIT ken nagparuar kadagiti DEMONYO (Marcos 1:32-34) a. Ti "limneken ti Init". Kayatna sawen daytoy a ti Sabbath ket maturposen. b. Impakita ni Jesus ti nalawag a nakaisupadian ti SAKIT ken MALUGANAN TI DEMONYO (Imdengan ti Mateo
4:24 ken Lucas 4:40,41) c. Kinuna ni Lucas a ni Jesus TUNGGAL MAYSA INAGASANNA (Lucas 4:40) 4. NAGKARARAG kalpasanna nagdalliasat iti Galilea (Marcos 1:35- 39) a. Ni Jesus ket maysa a persona a "MANAGCARARAG" (basaen ti Lucas 6:12; 9:18-22; 9:28-36) b. Uray no adu dagiti mangsapul kenkuana, masapul a mangasaba isu iti entero a Galilea. Ni Josephus, ti historiador a Judio, kunana nga adda 240 nga Ili ken baryo iti Galilea. 5. INAGASAN ni Jesus ti AGKUKTEL (Marcos 1:40-45). Basaen ti Mateo 8:2-4; Lucas 5:12-16. a. Ti KINAMANAGAYAT ni Jesus ti basehan ti panagagasna. Imdengan ti kinadungo ni Jesus iti Mateo 9:35-38. b. "Inaprosanna" ti agkukutel! c. Ti naagasan a tao masapul a mapan iti Padi ket iparangna ti bagina (Levitico 14:2-7) d. Ti tao ipablaakna ti inaramid kenkuana ni Jesus, ket ni Jesus mailemmeng iti trabahona. III. LIMA A CONFLICTS, ken KONTRA a nangrugi iti asideg ti Capernaum (Marcos 2:1-3:6) A. Ti Pannaka-agas ti PARALISADO a lalaki (conflict over AUTHORITY) (2:1-12) 1. Dagiti tattao ket dumarupda ken Jesus (Note Marcos 1:33). Agsao kadagiti balbalay, ket innikkatda ti "bubong" ti atep tapno maiyegda kenkuana ti maysa a lalaki. 2. Nakita ni Jesus ti "PAMMATIDA" (Marcos 2:5) 3. Pinakawan ni Jesus dagiti BASBASOL ti lalaki (Marcos 2:5) Riparen nga agpada a gayyem ken kabusor ket timmabunoda. 4. Dagiti "Escriba" akusaranda ni Jesus iti PANAGTABBAAW, ta "siasino ti makapakawan" laksid ni Apo Dios (Marcos 2:7)
5. Impakita ni Jesus ti "OTORIDADNA" babaen iti panangagasna iti lalaki. Impakitana ti saan a makita a PANNAKABALIN a MAMAKAWAN babaen iti MAKITA a pannaka-agas ti lalaki. B. Ti Pannka-ayab ni LEVI (Conflict Over Association with SINNERS) (Marcos 2:13-17) 1. Ni Levi ket isu ni MATEO, ti agsingsinger ti buwis (Mateo 9:9; 10:3; Lucas 5:27) 2. Isu ni "Levi - nga anak ni Alfeos". Note Marcos 3:18 ti possible a relasyonda ken "Santiago - nga anak ni Alfeos" 3. Ni Levi nangted ti daya ket ininbitarna dagiti katrabahoanna. Dagiti "Scriba ken Fareseos" dinillawda ni Jesus (Marcos 2:15,16) 4. Ni Jesus impakitana a dagiti "masakit" kasapulanda ti "Doktor" (Marcos 2:17) C. A Conflict Over FASTING (2:18-22). Apay a dagiti dagiti adalan ni Juan ken dagiti Fareseo ket AGAYUNARDA, NGEM ni Jesus SAAN? 1. Dagiti Fareseo ket maysa a pangarig "agayunarda iti mamindua iti maka-lawas" Lucas 18:9-14). Ti panagayunar ket isu ti saan a pannangan 2. Addada adu nga ehemplo ti "panagayunar" iti Daan a Tulag (1 Ar-ari 21:4; 2 Samuel 3:3; 2 Samuel 1:12) 3. Ti Aldaw ti pannakadalus kasla isu laeng ti kakaisuna a "bilin ti panagayunar" (note Aramid 27:9) 4. Dagiti nagkauna a Kristiano ket "voluntaryo nga agayunarda" (Aramid 13:2,3; 14:23) 5. Impakita ni Jesus a saanen a maitutop nga agayunarda pay ta ti "nobyo" ket addan kadakuada (Marcos 2:19). Kalpasanna, nangted iti ehemplo ti kinarikut iti panangikabil kadagiti "saan nga agtunos a banbanag" (Marcos 2:20-22) D. Ti Conflict maipapan iti "PANAGTRABAHO" iti aldaw ti SABADO (Marcos 3:1-6) 1. Inagasan ni Jesus ti tao nga adda "imana a nagango"
2. Insurat ni Lucas a daytoy ket naaramid iti "aldaw ti Sabado" (Lucas 6:6) 3. Dagiti Scriba mamatida a ti panagagas ket maaramid iti Sabado NO ti sakit ket maka-ipaayen iti ipapatay. 4. Imdengan a dagitoy a Judio ket saanda a napudno ken Jesus, ta kayatda ti agsapul ti wagas a "pang-pabasol" kenkuana. (Marcos 3:2) 5. Imdengan pay a ni Jesus nangiparang iti "nainkalintegan a pungtot" a SAAN A PAKABASOLAN (Marcos 3:5) note Hebreo 4:14- 16, kdpy. Ni Jesus SAAN a nagbasol! 6. No casta ngarud, impakita ni Jesus a "nainkalintegan" ti panagtrabaho iti aldaw ti Sabado no daytoy ket "KASAPULAN" ken maipakita ti "ASI" 7. Dagiti Fareseo, kalpasan ti milagro, nakitiponda kadagiti pasurot ni Herodes iti maysa a gannuat a mangdadael ken Jesus (Marcos 3:6). Dagiti pasurot ni Herodes ket partido politikal a mangitantandudo kadagiti familya ti Herodes a cas ar-ari. TI EVANGELIO TI MARCOS MAIKATLO A LEKSYON POPULARIDAD KEN KABUSOR, PANAGPILI KEN SURSURO (MARCOS 3:7-4:34) I. TI DAMAG MAIPAPAN KEN JESUS NAGSAKNAP ( Marcos 3:7-12) A. Ti REPUTASYONNA nagsaknap uray iti adayo a luglugar a cas coma iti IDUMEA (Edom), ti pagnaedan dagiti familya ti Herodes, TIRO ken SIDON iti PHOENICIA, ti lugar dagiti Hentil casta met iti puso ti JUDAISMO, ti Syudad ti Jerusalem (Marcos 3:7,8) B. Dagiti TATTAO a reprep ket darupenda ni Jesus, isu a simmakay iti BILOG a mangisuro (Marcos 3:9,10). Daytoy agpada a naaramid ket masarakan pay iti Marcos 4:1 ken Lucas :1-3. C. ADU TI INAGASAN ni Jesus (Marcos 3:10). Imdengan a dagiti tattao ket padasenda nga "aprosan" ni Jesus
D. Dagiti ESPIRITU A DEMONYO-ammoda ni Jesus (Marcos 3:11,12). Padpadasenda cadi a "kontrolen" ni Jesus babaen kadagitoy a "panangipudno?" II. PANNAKAPILI DAGITI DOSE NGA APOSTOLES (Marcos 3:13-19) A. Maysa a Napateg a punto: NAGCARCARARAG ni Jesus bayat, wenno SAKBAY ITI DADAKKEL A PASPASAMAK 1. Idi tiempo a NABAUTIZARAN, nagcararag (Lucas 3:21) 2. Sakbay a nagpili iti DOSE NGA APOSTOLES, nagcararag iti nagpatnag (Lucas 6:12) 3. Iti tiempo a NAGPADUYAKYAK ni Pedro, nagcarcararag (Lucas 9:18) 4. Idi NAGBALIW TI LANGANA, nagcarcarag (Lucas 9:28,29) 5. Sakbay ti PANNAKAILANSANA, nagcarcarag (Lucas 22:41-46) B. Ti PANNAKAPILI dagiti DOSE NGA APOSTOLES (Marcos 3:14). Ti sao nga "appointed" ditoy iti Ingles ket literal a "made." Inaramidna dagiti Apostoles! C. Adda DUA A NASISITA NGA AKTIBIDADES a karaman iti "KINA- APOSTOL" 1. "NAKIKADKADUADA" iti Apo (Marcos 3:14) 2. Kalpasanna, "IMBAONNA IDA". Ti parapo "send forth" iti Ingles ket "apostelle" manipud ditoy maadaw ti sao nga "apostle". Naibaonda a lallaki. Maibaondanto ti termino iti Marcos 6:12 D. Ti balicas a maitutop iti "APOSTOL" ket PANGSAPASAP A SAO a maipatarus pay a "MENSAHERO" (Note 2 Corinto 8:23) E. Dagiti APOSTOL ket naikkan iti "otoridad" a mangparuar iti SAIRO (basaen ti Mateo 10:8; ken Lucas 10:17,18 uray dagiti 70 nga adalan ket naikkan met iti pannakabalin) F. Dagiti NAGAN dagiti DOSE ket nailista ditoy (Marcos 3:16-19) 1. "Simon" ti inted ni Jesus a nagan maitutop iti "Pedro." "Cephas" isu ti Aramaic a termino ti Pedro (Juan 1:42)
2. Iti nasapsapa, ni ANDRES nasarakanna ni cabsatna a Pedro ket inyegna ken Jesus (Juan 1:40-42) 3. Ni SANTIAGO ken JUAN, annak ni Zebedeo, a naawagan "Boanerges" kayatna sawen "anak ti gurrood." Daytoy mangiladawan ti sigud a kababalin dagitoy a tattao. 4. Ni FELIPE nasarakanna met ni NATANIEL. (Juan 1:43-51) 5. BARTOLOME gagangay a kapanunutan nga isu ti NATANIEL. Ti evangelio ni Juan sinaritana ni NATANIEL ngem saan a Bartolome. 6. MATEO wenno LEVI (Marcos 2:13) 7. TOMAS a Didimo. KAMBAL (Juan 11:16; 20:24-28) 8. SANTIAGO ti anak ni Alfeos. Naawagan "Santiago basbassit (Marcos 15:40) 9. TADEOS, naawagan met "Lebbaeus." Kitaen iti Mateo 10:3 iti King James Translation. Naawagan pay iti "Judas a cabsat ni Santiago." (Lucas 6:16; Aramid 1:13) 10. SIMON a naawagan "NAREGTA" myembro ti grupo a napasnek a kumonkontra iti panagturay ti Roma kadagiti Judio. (Basaen ti Lucas 6:15) 11. JUDAS "ISCARIOTE" ti mangliliput. "Iscariote" kayatna sawen "a man of Kerioth" maysa nga Ili iti probinsya ti Judea. III. KABUSOR MANIPUD "UNEG" KEN "RUAR" (Marcos 3:20-30) A. Manipud kadagiti "GAGAYYEMNA" (Marcos 3:20,21) 1. Dagiti riprep a tattao ket "DARUPENDA" ni Jesus 2. Dagiti "gagayyem" ni Jesus a kakuyogna kayatda nga "i-rescue", ta ipagarupda nga awan Isuna iti nasimbeng a panunut. 3. Dagiti tattao a nairaman ditoy ket literal nga isu dagiti "nakikuyog kenkuana" kapamilyana man wenno gagayyem. B. Manipud kadagiti "SCRIBA" (Manursuro iti Linteg ni Moises iti sinagoga) (Marcos 3:22-27)
1. Kunada nga Isu ket naluganan ni "Beelzebub" ket agparparuar kadagiti sairo babaen iti pannakabalin ti "prinsipe ti demonyo" (Marcos 3:22) 2. "Beelzebub" isu ti "dios" iti syudad ti Ekron, ti dios dagiti Ekron (2 Ar-ari 1:2,3,6,16) 3. Dagiti Judio padpadasenda nga iladawan ni Satanas iti daytoy a wagas. 4. SINUNGBATAN NI JESUS IDA ket napaulimekda (Marcos 3:23- 27) a. Ti nagudua a sangacabbalayan saan nga agballigi! b. Simrek ni Jesus iti pagarian ni Satanas ket "binaludna ti napigsa a tao" C. Ti "TABBAAW iti ESPIRIT SANTO (Marcos 3:28-30) 1. Amin a basol ken tabbaaw ket mapakawan, daytoy saan. Agparang nga "agnanayon a basol" 2. Imdengan daytoy importante a punto: Daytoy a basol ket "AGTALINAED" gaputa "kunada" "addaan iti dakes nga Espiritu" (Marcos 3:30). Daytoy ket IMPORTANTE a punto! 3. Nadagsen a basol ti panangibaga a ti PURO KEN NASANTOAN A BIAG NI JESUS ket ARAMID TI SANATAS ! basaen ti Isaias 5:20 4. Maysa a CONDISYON iti PUSO a RINUKER, TIRITER ken NARUGIT ket ti panagbabawi ken pannakapakawan ket IMPOSIBLE. D. Dagiti KAFAMILYA ni Jesus tarigagayanda nga i-RESCUE Isu. (Marcos 3:31-36) 1. Ti Ina ni Jesus ken dagiti cacabsatna iti pisikal tarigagayanda a Makita Isu. (Basaen ti Lucas 8:19-21; ken Mateo 12:46-50) 2. Impaganetget ni Jesus a ti RELASYON ESPIRITUAL ket mas NAPATPATEG ngem iti RELASYON PISIKAL. 3. Sinarita ni Lucas a ti NAESPIRITUAN A FAMILYA ti Dios ket isuda dagiti (1). DUMNGEG ITI SAO, KEN (2). IPAKATDA
DAGITOY (Lucas 8:21). IV. NAGISURO NI JESUS KADAGITI PANGARIG (Marcos 4:1-34) A. Dadduma agpanunutda maipapan iti PANGARIG 1. Ti sao a "pangarig" nagtaud manipud dua a balikas iti griego kayatna sawen "to throw" ken "beside." Ti "pudno nga estoria ti biag" a mangipaganetget iti "Naespirituan a kinapudno" 2. Ti "pangarig" ket naibasar iti estoria a "mabalin a maaramid," ket ti "PABULA" estoria a saan a mabalin na maaramid. 3. Mangisuhestyon kami iti UPPAT A PANGEP maipapan iti panagsao iti PANGARIG a. Tapno MANGIPAKITA ITI KINAPUDNO iti tao a napudno nga agsapsapul iti pudno. b. Tapno MANGILINGED ITI PUDNO kadagiti saan a mangsapul c. Tapno MANGPRESERBA TI KINAPUDNO iti napaut a tiempo d. Mang-gun-od iti AGREEMENT maipapan iti KINAPUDNO sakbay a ti persona mapanunutna a ti pangarig ket isuna ti sarsaritaenna. Basaen ti 2 Samuel 12:1-7; kan Mateo 21:33-46. B. Ti Pangarig ti AGMULMULA (Marcos 4:1-20) 1. Ti Bukel isu ti Sao ti Dios (Marcos 4:14; basaen pay ti Lucas 8:11 ken Mateo 13:19) 2. Ti UPPAT a KLASE TI DAGA ket isu ti nadumaduma a klase ti PUSO dagiti tattao. (Lucas 8:11-15) a. Ti DALAN ket isu ti NATANGKEN A PUSO, ti nalamiis ken indifferent a puso, saan nga interesado iti kinapudno. Ikumpara kadagiti Fareseo idi tiempo ni Jesus. b. Ti KABATOAN a DAGA ket isu ti NARABAW (shallow) a PUSO ti emosyon isu ti mangtignay kenkuana nga agttungpal ngem ton dumteng ti riribuk iti biagna, agbaw- ing to.
c. Ti KASISIITAN A DAGA isu ti NAPUNNO (crowded) a PUSO. Daytoy ti double minded a puso, nga agturay sadiay dagiti pisikal a Banbanag. d. Ti NAIMBAG a DAGA isu ti NAPUDNO A PUSO nga umawat ken agparnuay iti naimbag a bunga. C. Ti pangarig ti SILAW ITI PAGSILAWAN (Marcos 4:21-26) 1. Ti LAWAG ti NAIMBAG A DAMAG masapul nga aglawag iti SADINOMAN. Basaen ti kapadana nga estoria iti Lucas 8:16-18) 2. Ti PANGGEP ti Dios iti lubong masapul a MAIPANAYAG (Marcos 4:22) 3. Dagiti KUMONTRA ken AWAN INTERESTNA a tattao ket AGKEDKEDDA a MANGAMMO, ngem ni Jesus nangipaay iti pakdaar, "ti adda lapayagna a pagdengngeg, dumngeg coma." 4. Dagiti napalalo ti regtada nga agadal maikkanda iti ad-adu pay a pannirigan iti Kayat ti Apo. (Marcos 4:24,25) D. Ti Pangarig iti PANAGMULA KEN PANAGANI (Marcos 4:26-29) 1. Dagitoy a pangarig ni Jesus ket saan a masarakan idiay Mateo, Lucas, ken Juan, iti laeng MARCOS. 2. Ti topiko iti daytoy a pangarig, cas iti pangarig ti LEVADURA ken ti BUKEL TI MOSTASA, a saritaenna ti maipapan iti PANAGDAKKEL iti Pagarian ti Dios. (Basaen pay ti Mateo 13:31-33) 3. Makitatayo manipud iti daytoy a Pangarig a ti PANAGDAKKEL iti pagarian ti Apo ket (1). In-inut, (2) naur-nos, ken (3) Mairaman ti Dios. 4. Imdengan a ni Marcos, nagusar iti parapo "PAGARIAN TI DIOS" iti adu a daras (Marcos 4:26;Marcos 1:14,15, 4:30; 9:1). Ni Mateo awaganna ti "PAGARIAN TI LANGIT" iti adu a daras. "Pagarian ti Langit" kayatna sawen "pagarian MANIPUD langit" a taeng ti Dios. E. Ti pangarig ti BUKEL TI MOSTASA (Marcos 4:30,32) 1. Ti "bukel ti mostasa" ket nausar a cas ehemplo iti maysa a banag a
"naka-basbassit". Nausar iti "proverbio." Basaen ti sinarita ni Jesus maipapan iti "PAMMATI" a cas kabassit ti "bukel ti mostasa" (Mateo 17:20; Lucas 17:6) 2. Dadduma a naimbag nga adal manipud iti daytoy a pangarig: a. Ti dakkel nga "IMPORTANSYA" ti "babassit a banbanag". b. Ti bassit a pamunganayan mabalin nga agresulta iti DAKKEL c. Manipud iti bassit a pangrugian ti PAGARIAN TI DIOS agbalin a naballigi ken agturay iti uneg ti pagarian ti Dios (Daniel 2:31-44) F. PANGSERRA maipapan iti PANGARIG (Marcos 4:33,34) 1. Inrecord laeng ni Marcos ti DADDUMA iti pangarig a sinarita ni Jesus iti daytoy a Tiempo. BASAEN a na-annad ti Mateo 13. Iti DAYTOY a kanito, nangusar LAENG ni Jesus iti PANGARIG cas usar ti panangisuro. 2. Ni Jesus nagsarita iti "PANGARIG" "TAPNO" dagiti adalan maawatanda. Masapul a maawatanda a NALAWAG TI PUDNO. 3. Dadduma a tattao masapul a mangngegda ti pangarig, ngem ni Jesus MANGTED TI NAYON A PALAWAG kadagtiti adalan no is- isuda laengen. Basaen ti Mateo 13:10-17. TI EVANGELIO NI MARCOS Maikapat a Leksyon NAINDAKLAN A PANNAKABALIN, NALIDAY NGA IDADATENG, DAGITI APOSTOLES NAIBAON, KEN TI IPAPATAY TI "FORERUNNER" (Marcos 4:35-6:56) I. PANAGSASAGANAD DAGITI DADAKKEL A MILAGRO (Marcos 4:35-5:43) A. Iti Marcos, ti PANNAKABALIN ni Jesus nalawag a naipakita iti nadumaduma a WAGAS: 1. TI PANNAKABALINNA a mangabak iti SAKIT (Marcos 1:29; 1:32)
2. Ti PANNAKABALINNA a mangabak iti DAKES nga ESPIRITU ken ti SATANAS (Marcos 1:21; 5:1-20) 3. Ti PANNAKABALINNA a mangabak iti NATURE (Marcos 4:35- 41) 4. Ti PANNAKABALINNA a mangartap iti MATERIAL A BANBANAG (Marcos 6:30-44) 5. Ti PANNAKABALINNA a mangabak iti PATAY (Marcos 5:21-23) B. Ti PANANGPATALNANA iti BAGYO (Marcos 4:35-41) 1. Iti daytoy a milagro, ti KINATAO ni Jesus ket naipakita gapu iti pagkasapulanna iti PANNATUROG. Nakaturog idiay bangka a nakapungan. 2. Ti KINADIOS ni Jesus ket nakita gapu iti PANNAKABALINNA a nangabak iti NATURE. Ti Apo isu ti NAMARSUA iti UNIVERSO, ken isuamin "aga-allot" maigapu Kenkuana (Juan 1:1-3; Colosas 1:15-17; Hebreo 1:1-3) 3. Binilinna ti BAGYO nga "agtalna". Daytoy ipaawatna ti panagulimek, "mabosalan" (Basaen ti isu met laeng a sao iti Marcos 1:25; 1 Pedro 2:15). 4. Imdengan ti reaksyon dagiti tattao a kunada "Siasino daytoy...?" Uray ti pigsa ti NATURE ket agpaituray kenkuana! Ipakpakita ni Marcos kadatayo ti KINA-SIASINO ti Apotayo. C. Ti Naluganan ti DEMONYO a taga GERGESA (Marcos 5:1-20) 1. "Gadara" mabalin a dakdakkel nga Ili wenno distrito, ket ti "Gergesa"maysa a village (Basaen ti "Gadareno" iti Mateo 8:28). Dua a lallaki ti naagasan, ngem ni Marcos sinaritana daydiay maysa laeng. 2. Ti kasasaad ti lalaki ket nakaro la unay. Agigian kadagiti "tanem", Awan iti husto a panunut, napigsa, mabalinna pekkaen dagiti kawar a nangbalud kenkuana, lamo-lamo, sugat-sugat ti bagina kadagiti tadem dagiti batbato. 3. Pinaruar ni Jesus dagiti Demonyo ket napanda kadagiti BABOY, timapuak ket natayda iti Baybay ti Galilea. 4. Ti lalaki ket NAAGASAN, nagtugaw iti saka ni Jesus, sikakawes, ket
napasubli ti husto a panunutna (Marcos 5:19,20). Kayatna ti sumurot ken Jesus, Ngem ni Jesus kunana nga "agsubli" iti kakailianna ket saritaenna ti inaramid ni Jesus kenkuana. 5. Kalpasanna, adu ti rimmuar tapno kitaenda ni Jesus manipud iti lugar ti DECAPOLIS. D. Ni Jairo, agturay iti sinagoga, nagdawat ken Jesus maipapan iti ANAKNA A BABAI. (Marcos 5:21-24) 1. Riparen ti "panangdarup" ti riprip a tattao manen (Marcos 5:21,24) 2. "Nagpakaasi" ken Jesus a tulunganna ti anakna. Ti anakna ket agtawen iti Dose. Ti sao a "begged" (nagpakaasi) ket "parakaleo" ti gagangay a balikas iti "beseech", "entreat" Kitaen ti usarna maipapan iti panagmaymaysa iti 1 Corinto 1:10. 3. Simmurot ni Jesus kenkuana (Marcos 5:24) E. Ti BABAI NGA AGPADARA TI NABUSLON (Marcos 5:25-34) 1. Dagiti mangagas saanda a matulongan , no di ket kumar-karo ti sakitna (Mateo 9:20-22; Lucas 8:43-48) 2. "Inaprosanna" ti pagan-anay ni Jesus ta ti adda iti panunutna maimbagan (maisalakan) 3. Kuna ni Jesus "siasino ti nangsagid kaniak?", ta ti pannakabalinna nariknana a bimmulos. Ti babai nabutengan ket impudnona ti amin. 4. Ti PAMMATINA ti "nangisalakan" kenkuana ket naaramid a "naimbagan" (Marcos 5:34). Ti maikadua a sao iti Ingles a "whole" ket kapadana ti Isu met laeng a balikas a "sound" a kayatna sawen "healthy" a doctrina( 1Timoteo 1:10;11; 6:3; 2 Timoteo 1:13 Tito 2:1) F. Ti PANAGUNGAR ti anak a BABAI ni JAIRO (Marcos 5:35-43) 1. Idi kinuna ni Jesus a ti ubing saan a natay, no di ket matmaturog laeng. Kayatna sawen a ti kondisyonna ket TEMPORARIO laeng! 2. NATAYEN! Ni Lazaro ket "nakaturog" (Juan 11:11) ngem isu ket "NATAY" (Juan 11:13,14). 3. Idi PINATAKDER ni Jesus, ti "Espirituna nagsubli" (Lucas 8:45)
4. Kuna ni Jesus, "talitha cumi" kayatna sawen "balasang tumakderka" (Marcos 5:41) 5. Imdengan a naimbag ti nagdakkel a "SIDDAAW" dagiti tattao a nakakita iti daytoy (Marcos 5:42) II. Ti NALIDAY A PANAGSUBLI ITI ILINA (Marcos 6:1-6) A. Nagawid ni Jesus iti "bukudna nga ILI" iti lugar ti Nazaret, agarup 30 kilometro manipud Capernaum. (Marcos 6:1) B. "Nasdaawda" kadagiti sursuro ken siribna ken aramidna, gapu ta saan nga estudyante iti eskwelaan dagiti rabbi. Maysa a "karpentero," ti inana ni "Maria" ket nainaganan dagiti cacabsatna (Marcos 6:2,3) C. Imdengan a naimbag a ti "panagsiddaaw" saan a mamataud a dagus iti PAMMATI. Mamataud ketdi no dadduma iti "pannakaitibkol" gapu iti dida panamati. (Marcos 6:3) D. Ti "mammadto awan dayawna iti bukudna a daga" ken kadagiti kakabagianna, ken iti bukudna a pagtaengan (Marcos 6:4) Nasdaaw ni Jesus iti dida PANAMATI (Marcos 6:6) E. Gapu iti dida PANAMATI, ti pannaka-aramid ti milagro mabalin a mamataud laeng iti KABUSOR ken KONTRABIDA (Kitaen iti Marcos 6:5) III. MAIBAON dagiti APOSTOLES (Marcos 6:7-13) A. Intultuloy ni Jesus ti PANAGISURONA iti lugar (Marcos 6:6) B. Kalpasanna, Inbaonna dagiti DOSE "two by two." Imdengan pay nga idi inbaon ni Jesus dagiti 70 nga adalan, inbaonna ida a "sagdudua" (Lucas 10:1). NAINSIRIBAN ti adda mutual supportna! C. Limitado ti PROBISYONDA, ket napanda babaen iti PAMMATIDA (Marcos 6:8-10) 1. Dagiti naimbag a tattao iti Ili ken villages ket awatenda ida kadagiti balbalayda. 2. No saanda ida nga awaten, "pampagenda ti tapok kadagiti sakada." Saanda nga agtalinaed kadagiti tattao a SAAN NGA UMAWAT kadakuada (Basaen ti Lucas 10:10,11; Aramid 18:6). Imdengan pay ti Mateo 10:5-15.
3. Idi, un-unana, dagiti mangascasaba ket matulonganda iti financial dagiti tattao a bisitaen ken suroanda. Dagitoy a tattao ket ikkanda ida iti lugar a pagyananda, makan, ken possible a pamasahe a mapan iti sabsabali pay a lug-lugar. Ti griego na daytoy ket "propempien." Maipatarus a " set forward" kadagiti dadduma a versions ken kaitarusanna ti "help them" iti dalanda. (Basaen ti 1 Corinto 16:6,11; Tito 3: 12,13; 3 Juan 6) D. Isuroda ti PANAGBABAWI (Imdengan manen Marcos 1:14,15) E. Mangparuarda kadagiti DEMONYO, ken LANAANDA ken PAIMBAGENDA dagiti adu nga AGSAKIT (Marcos 6:13) 1. Agpayso a ti LANA ket mausar nga AGAS (Lucas 10:30-34) 2. Ngem, ti LANA ket mausar sakbay nga AGPARANG ITI PUBLIKO manen cas simbolo iti pannakapabaro ti aktibidaes. Mabalin a kasdiay a wagas ti pannakausarna ditoy. Adalen ti Mateo 6:17. IV. Ti IPAPATAY ti "FORERUNNER," Juan a Bautista (Marcos 6:14-29) A. Herod Antipas, ti tetrarka, ket ANAK ni Herod the Great. Immapay iti panunutna a ni Jesus ket isu ni Juan a nagungar manipud patay. (Marcos 6:14,15), ngem dagiti dadduma kunada Isu ni Elias wenno sabali manen a Profeta (Basaen pay ti Mateo 16:13-19). B. Ni Juan nagsao a nalawag a ni Herodes SAANNA a kupikupan ti asawa ni cabsatna (Marcos 6:17,18). Adda parikut iti moral, ket saan a nainkalintegan nga asawaen ti asawa ni cabsatmo no daytoy ket sibibiag pay (Levitico 18:16; 20:21) C. Ni Herodias kayatna a MAPAPATAY ni Juan a Bautista. Idi napaayat diay anakna ni Herodes, Dinawat ni Herodias ti ULO ni Juan. (Marcos 6:21- 29) D. Ti SAO ni Herodes ket nasayaat, NGEM, ti HUSTISYANA ket maysa a TRAHEDYA! E. Inrecord ni Mateo dayta, idi intanem dagiti adalanna ni Juan, imbagada ken Jesus (Marcos 6:30-56) V. Ti NABILEG A PANNAKABALIN ni Jesus MAOBSERBARAN MANEN (Marcos 6:30-56) A. Idi nagsublin dagiti Apostoles manipud iti misyonda, Ni Jesus "naki-urnong"
kadakuada. (Marcos 6:30-33). Ngem, dagiti tattao sinurotda ida. B. Pakanenda dagiti 5,000 (Marcos 6:35-44) 1. Ni Mateo, Marcos, Lucas, ken Juan inrecordda AMIN daytoy a milagro (Mateo 14:13-21; Lucas 9:10-17; Juan 6:1-14) 2. "Testingen" ni Jesus dagiti Adalan (Marcos 6:37). Basaen pay ti concern ni Moises maipapan iti makan dagiti tattao idiay let-ang (Numeros 11:13,22) 3. "Benendisyonan" ni Jesus ti lima a tinapay ken dua nga ikan ket intedda kadagiti tattao. Dagiti Judio agyamanda kadagiti taraonda (Deuteronomio 8:10; Aramid 27:35) 4. Dua a naindaklan nga ADAL manipud iti daytoy a milagro: a. Ti Apo MAMATAUD ken MANGSALWAD kadagiti tattaona. b. Ti KINABAKNANG ti Apo masapul a saan a MASAYANG. Dagiti tidda ket naurnong. 5. Cas resulta ti Milagro, dagiti tao kayatda a ni Jesus aramidenda a PISIKAL NGA ARI (Basaen ti Juan 6:15). Numan pay casta, ti kangronaan a concernda ket pisikal, ti "tinapay ken ikan" (Juan 6:22-27) C. Ni Jesus MAGNA iti RABAW ti DANUM (Marcos 6:45-52) 1. Dagiti adalan nagsakayda iti bangka tapno bumallasiwda iti Baybay ti Galilea a mapan iti Betsaida, ngem, pinapanaw ni Jesus dagiti riprip a tattao, ket napan NAGCARARAG. 2. Ti ANGIN ket saan a pabor iti "maikapat a panagbantay" baet ti 3:00- 6:00 A.M. 3. Ni Jesus nagparang iti rabaw ti Danum, ket dagiti adalan ipagarupda a nakakitada iti "al-allia" "appearance." Daytoy a sao kayatna sawen "to cause to appear" wenno "to make visible." 4. Immasideg ni Jesus iti Bangka. Inrecord ni Mateo a ni Pedro kayatna ti magna met iti rabaw ti danum a kumadua ken Jesus. (Mateo 14:28-31). Kitaen no kasano nga impaganetget ni Marcos ti NAINDAKLAN A PANNAKABALIN ni Jesus.
5. NOTE; Dagiti adalan saanda a "maawatan" a ni Jesus ket Apo dagiti naparsua. PANGSERRA: Idi ni Jesus ken dagiti adalan napan iti Genesaret, asideg ti Capernaum, Makita a (1). Nangagas ni Jesus iti nagadu (2). Ti riprip a tattao "darupenda" ni Jesus, (3). Dagiti tattao kayatda a "sagiden" Isuna (4) maaramid a "maisalakanda" (whole) dayta a sao ket "saved" (Marcos 6:53-56). TI EVANGELIO NI MARCOS Maikalima a leksyon AD-ADU A CONFLICT, KEN AD-ADU A MILAGRO KADAGITI HUDIO KEN HENTILES (Marcos 7:1-8:26) I. Sabali manen a Serye ti CONFLICT kadagiti Hudio a Lideres (Marcos 7:1-23) A. CONFLICT maipapan "PANAGBUGGO" (Marcos 7:1-8) 1. Ti "kalaban" ket Escriba ken Fareseo manipud JERUSALEM 2. Dagiti adalan ni Jesus ket madillaw gapu iti saanda a panangobserba ti ceremonial a panagbuggo. Ti ima a saan a naugasan iti seremonya maikonsidera a "narugit" wenno "saan a nadalusan." Kitaen ti pannakausarna daytoy iti sao a "saan a nadalusan" iti Aramid 10:14. 3. Dagiti Fareseo ket nangikabilda iti "alad iti aglawlaw ti Linteg" babaen iti panangsiglotda iti "TRADISYONDA." Literal nga "is- isowanda" dagiti imada kadagiti rituwal. (Marcos 7:1-3) 4. "Bautizaranda"(maitabon) dagiti COPA, BANGA, kdpy, iti tradisyonal a pannakaugas dagiti alikamen. (Marcos 7:4) 5. Dagiti "TRADISYON" dagiti lallakay dagiti Judio (Marcos 7:5) a. Ti sao a "Tradisyon" (paradosis) kayatna sawen no ania ti "naited." b. Nausar iti NAIMBAG A SENTIDO a mangitudo iti Sao ti Dios a "naited" babaen iti paltiing ti Apo. No casta, adda "NADIOSAN A TRADISYON," isu ti Sao ti Dios. (2 Tesalonica 2:1; 3:6).
c. Iti SAAN A NAIMBAG A SENTIDO, nausar iti "TRADISYON DAGITI TATTAO." Linlinteg nga inted ti TAO nga INNAYONDA iti linteg ti Dios (kitaen ti Mateo 15:1-14, Galatia 1:14; Colosas 2:8). Dagitoy ket SAAN A MAKAAY-AYO ITI DIOS. d. Dagitoy NATAOAN a tradisyon ket SANDI iti Linteg ti Dios, ket, no casta, ti PANAGDAYDAYAWDA ket BARENGBARENG (Marcos 7:7,8). B. CONFLICT maipapan iti PANANGAYWAN ITI NAGANNAK (Marcos 7:9-13) 1. "RAEMEN" ti Ama ken Ina (Exodus 20:12) mairaman ti PISIKAL A TULONG nga ited dagiti annak kadagiti nagannakda. Imdengan a ti "panagraem" mairaman ti tulong iti 1 Timoteo 5:3 ken 5:17,18. 2. Ti practice nga uray literally "panagited iti Dios" wenno symbolically a panangipaay iti kwarta "iti Dios" ket naawagan "corban." Saan a kamali ti "mangited iti Dios," ngem no daytoy ket PANGSUKAT iti aniaman nga imbilin ti Dios, AGBALIN A KAMALI (Marcos 7:11,12) 3. No casta ngarud, "ipawalang bisada" ti Sao ti Dios babaen iti panangsurotda iti tradisyon (Marcos 7:13) C. CONFLICT no sadino ti PAGTAUDAN TI "PANNAKATULAW" (Marcos 7:24-8:26) 1. Isuro ni Jesus a ti TARAON a sumrek iti ngiwat ket SAAN nga isu ti "mangtulaw." No di ket ti RUMMUAR isu ti "mangtulaw" kadatayo (Marcos 7:14,15) 2. Dalusan ni Jesus ti wagas a mangaramid nga "amin a karne ket nadalus" (Marcos 7:19) 3. Ti "pulosyon" nga agtaud MANIPUD PUSO (Marcos 7:21-23) a. Dakes a panagrason b. Pannaki-abig a kayatna sawen "illicit sexual intercourse" iti heneral c. Panagtakaw (note Mateo 15:19)
d. Pamapatay (basaen ti Marcos 15:7; Hebreo 11:37) e. Pannakikamalala, kayatna sawen immorality iti sabali nga asawa f. Panagkupit, wenno ina-agum a tarigagay (Lucas 12:15; Efeso 4:19; 5:3) g. Kinadakes, wenno depravity (Note "evil" it Mateo 7:11) h. Panangallilaw kayatna sawen "pannakabaniit" (Basaen ti Roma1:29) i. Kina-derrep kayatna sawen no ania ti saan a nadalus, saan a desente (Adalen ti Galatia 5:19; Efeso 4:19) j. Dakes a mata, nagtaud manipud puso a "dakes" k. Railings kayatna sawen "agsao iti maibusor," "panagbassawang" (2 Pedro 2:12) l. Pride nga isu ti kina-arogante (Note 2 Timoteo 3:2) m. Kinamaag isu ti nengneng (2 Corinto 11:1) II. Ti "RETIREMENT" ni Jesus a dinanggayan ti DADAKKEL A MILAGRO (Marcos 7:24-8:26) A. Ni Jesus kayatna a saan a Makita dagiti tao idiay Sidon ken Tiro, ngem saanda a mailemmeng. (Marcos 7:24) 1. Ti Tiro ket agarup 50 kilometro manipud Capernaum, ken ti Sidon agarup 30kilometro met. (Basaen ti Lucas 4:26 maipapan ken Elias) 2. Maysa a babai a GENTIL ti nakasarak ken Jesus. Daytoy a lugar ket paset ti probinsya ti Roma iti Syria. Daytoy a babai ket naawagan iti "taga Canaan a babai" (Mateo 15:22) B. Pannaka-agas ti anak a BABAI a taga Syro-Phonecia. (Marcos 7:25-30) 1. Agpakaasi ken Jesus a tulonganna isuna, ta ti anakna ket naluganan iti Demonyo 2. TINESTING ni Jesus isuna. Saan a maiparbeng nga alaen ti "taraon ti annak" nga umuna nga intedmo iti aso. Naggapu iti "nayaw-awan
a carnero ti Israel". Basaen ti Mateo 15:24. Ti sao nga "ASO" ditoy ket nalawag a ti itudona dagiti domestic dog's a nakaidda iti saka ti Amoda iti panganan. 3. Dinawatna laeng dagiti "murkat" iti lamisaan dagiti ubbing. Nagdakkel a Pammati! 4. Ti anakna ket NAAGASAN. Imdengan a naim-bag a daytoy ket ehemplo ni Jesus a NANGPAIMBAG MANIPUD ITI ADAYO! Imdengan ti PANNAKABALIN ti Apo! (Marcos 7:29,30). Dadduma nga ehemplo ti panagpaimbag ni Jesus manipud ADAYO, basaen ti Mateo 8:5-13; ken Juan 4:46-53. C. Ti PANNAKA-AGAS ti Tao nga UMEL (Marcos 7:31-37) 1. Pimmanaw ni Jesus idiay Phonicia ket nagpa-daya iti Baybay Galilea iti lugar a DECAPOLIS (Marcos 7:31). Manipud Capernaum agginga Phonicia kalpasanna nagsubli iti Decapolis masinunuo nga agarup 250 a kilometro. 2. Mabalin a GAGAYYEM diay UMEL , ti nangyeg kenkuana ken Jesus. Malagipyo tay paralisado a tao iti (Marcos 2:1-12) 3. "Agpakaasida" ken Jesus nga ipatayna ti imana iti daytoy a tao. Daytoy sao a "begged" iti Inglis ket isu ti gagangay a sao "parakaleo" maipaay iti "beseech," "begged," "urged." Basaen pay ti 1 Corinto 1:10 tapno Makita daytoy a balikas. 4. "Innalana nga inlasin" mabalin a mangisuhestyon daytoy, a kayatna nga iti daytoy a tao maipakitana ti dakkel a concerna, mabalin a, kayatna a liklikan ti publisidad iti daytoy a kanito. 5. Kitaen ti Nagdakkel a CONCERN ni Jesus iti pannakaagas ta "nagasug" a timmangad iti Langit, ket kinunana "malukatan" (Marcos 7:34) 6. Binilinna ida a SAANDA nga agsasao iti maipapan iti daytoy, ngem napanda inpablaak latta iti sapasap. 7. IMDENGAN A NAIMBAG: ti nakaro a "panagsiddaaw" dagiti tattao a kinunkunada "naimbag ti panangaramidna iti isuamin" (Marcos 7:37) Anian a nagimbag a panangsarita. D. Ni Jesus PINAKANNA ti 4,000 (Marcos 8:1-9) 1. Iti tiempo daytoy a milagro, IMPEKSA ni Jesus ti "panangdungona"
kadagitoy a tattao (Marcos 8:2). Basaen pay ti Mateo 9:36-38. 2. Kasla agparang ditoy nga "allukuyen" ni Jesus dagiti adalan a dawatenda kenkuana nga agaramid iti milagro. 3. Dagiti adalan ket NALIPATANDAN ti milagro a panangpakan kadagiti 5,000 (Marcos 6:30-44) a. Iti tunggal baro a pakarigatan, dagiti tao malipatanda a dagus ti NAPALABAS A PARABUR! b. Imdengan no Kasano a ti Isarael idiay let-ang ket NALIPATANDA a ti Dios iti napalabas inispalna ida. (Exodus 17:1-7) 4. Ni Jesus NAGYAMAN! Basaen ti Filipos 4:6 ti "Saan a managyaman" ket nakaro a basol (Roma `1:21; 2 Timoteo 3:2; Lucas 17:11-19) 5. Adda ti kinabuslon! PITO A BASKET ti "natedda" kalpasan ti pannangan. Daytoy ti isu met laeng a klase ti basket a nakaikabilan ni Pablo idi inlibasda. (Aramid 9:25; 2 Corinto 11:33) E. Dagiti BUMUSOR ken Jesus idiay Dalmanuta (Marcos 8:10-13) 1. Ni Mateo sinaritana ti lugar a Magadan, assideg ti Dalmanuta, agarup gudua a milya agpasalug iti laud nga igid ti Baybay ti Galilea (Mateo 15:39) 2. Dagiti Fareseo ket addada sadiay, casta met dagiti Saduceo (Mateo 16:1) 3. Dagitoy a bumusor ken Jesus ket agsapsapulda iti "PAGILASINAN." Kitaen a naimbag daytoy iti sabali a lug-lugar (Juan 2:18; Mateo 12:38; Juan 6:30). Kayatda ngata a mangpartuat iti MANA? (Juan 6:31) 4. Ni Jesus ket nagleddaang unay! Ti pusoda ket NATANGKEN UNAY. F. PAKDAAR maipapan iti LEVADURA dagiti FARESEO (Marcos 8:14-21) 1. "AGBILIN" ni Jesus kadagiti adalan nga "agaluadda" iti LEVADURA dagiti FARESEO ken HERODES (Marcos 8:15). Intuloyna ida a pinakdaaran!
2. Binallaaganna ida maipapan iti SURSURO dagitoy a tattao. (Mateo 16:12) 3. Dagiti adalan ipagarupda a ti sarsaritaenna ket PISIKAL A TINAPAY! 4. TINUBNGAR NI JESUS IDA! (Marcos 8:16-18). Saanyo malagip ti pannakataraon dagiti 5,000 ken dagiti 4,000? (Marcos 8:19-21) G. Ti IN-INUT a PANNAKAAGAS ti TAO A BULSEC (Marcos 8:22-26) 1. Ti "Betsaida" ditoy mabalin nga adda iti makin-amianan nga igid ti Baybay ti Galilea. 2. Riparen ti "panagpakaasi" ("parakaleo") ken ti "panangsagid" iti daytoy a milagro (Marcos 8:22) 3. IDI DAMO, ti tao kaykayo laeng ti ipagarupna iti panangkitana kadagiti tao (Marcos 8:24). Kalpasanna, impatay manen ni Jesus ti imana kenkuana ket nakakitan iti nalawag. (Marcos 8:25) 4. APAY A DAYTOY "IN-INUT" "NAMIN-ADU" A PANANGAGAS? a. Ti rason no apay nga inaramid ni Jesus iti kasta a wagas ket saan nga AMMO, ta adda kenkuana ti casta la unay a PANNAKABALIN a mangagas a DARAS. b. Mabalin a possible nga ISURO NI JESUS IDA ITI MAYSA NGA ADAL, Cas iti bulsec SAAN A NALAWAG A DAGUS TI PANAGKITANA, KASTA MET dagiti DADDUMA A TAO a CAS KADAGITI ADALAN, SAANDA, NGA MAAWATAN TI NAESPIRITUAN A KINAPUDNO IDI DAMO. c. Uray iti SUMARUNO A PARAPO, addada tattao a SAANDA makita a nalawag ti maipapan ken Jesus. Dadduma mamatida kenkuana nga isu ni Juan a Bautista, wenno maysa kadagiti PROFETA (Marcos 8:27,28) SUMARUNO: TI NAINDAKLAN A PANAGIPADUYAKYAK ken ti SIMMARUNO A PASAMAK TI EVANGELIO NI MARCOS Maikainem a leksyon
TI CRISTO KET AGSAGABA, NGEM TI PAGARIAN UMAY I. Ni Jesus Isu ti CRISTO (Marcos 8:27-9:1) A. Iti tiempo ti naindaklan a PANAGPADUYAKYAK, AGCARCARAG ni Jesus (Lucas 9:18) B. Kadduana idi dagiti adalanna idiay Ceasarea ti Filipo, agarup 40 a kilometro manipud Betsaida (Basaen pay ti Mateo 16:13-19; Lucas 9:18-21) C. Dadduma kunada a ni Jesus ket isu ni Juan a Bautista. Imdengan nga agpada a ni Jesus ken Juan incasabada ti AGPADA A MENSAHE ti PANAGBABAWI ken ti iyu-umay ti PAGARIAN. (Mateo 3:1,2; Marcos 1:14,15) D. Dadduma kunada a ni Jesus ket isu ni ELIAS. Ta ni Elias ket umayto (Malakias 4:5) 1. Ni Juan ket saan a literal nga Elias (Imdengan no ania ti kinuna ni Juan iti (Juan 1 :21) 2. Ni Juan a Bautista ket isu ti "Elijah of promise" (Mateo 17:9-13) 3. Immay iti "Espiritu" ken "pannakabalin" ni Elias (Lucas 1:17) E. Ni Simon Pedro nangted ti NAINDAKLAN A PANAGPADUYAKYAK a ni Jesus isu ti CRISTO, TI MESYAS, TI NAINDAKLAN NGA ANAK TI DIOS (Basaen pay ti Mateo 16:17,18). Manipud iti daytoy a KINAPUDNO naibangon ti Iglesia. F. Ngem, ti CRISTO MASAPUL NGA AGSAGABA (Marcos 8:31-33). Basaen ti Lucas 24:46-49. 1. Imdengan a naimbag nga inrugi ni Jesus a sinarita ti panagsagabana. Daytoy a sao ket NAPATEG (Marcos 8:31) 2. Sakbay daytoy a tiempo, addada "indirect" laeng a referensya iti sagabaenna. a. Ti "cordero ti Dios" (maisakrifisyo maipaay iti basol ti lubong) (Juan 1:29) b. Ti "nobyo" ket maitalawto (Mateo 9:15; Marcos 2:20)
c. Inton dagiti kabusor "dadaelenda ti templo" ti BAGINA, MAPAGUNGARTO (Juan 2:19-21) 3. Dagiti adalan kasla maawatanda met, uray paset laeng ti IPAPATAYNA, agsipudta SAANDA UMANAMONG iti daytoy (Marcos 8:32). Nupay casta, SAANDA a maawatan ti PANAGUNGARNA (Basaen ti Marcos 9:910) 4. IMDENGAN TI TEMA ti PANAGSAGABA iti ud-udi ti Libro ti Marcos (Marcos 9:9; 9:31; 10:32-34; 10:45; 14:31; 14:41-42 kdpy) 5. BINABALAW ni Jesus ni Pedro agsipudta saan nga umanamong iti IPAPATAY ni Jesus (Marcos 8:32,33) a. Cas iti inaramid ni Satanas iti PANNAKASULISOG ni Jesus. Kayat ni Pedro nga agturay ni Jesus nga uray AWAN TI KRUS. b. Isu a ni Pedro ket "pakaitibkolan" (Basaen ti Mateo 16:23) G. Dagiti ADALAN a sumursurot, MASAPUL A TALLIKUDANDA TI BAGIDA (Marcos 8:34-38) 1. "Paglikudanna ti bagina" ken "alaenna ti Krusna!" Aramidem ti OBLIGASYONMO iti ARIM uray no PAKATAYAM (Marcos 8:34) " tallikudan ti bagi" iti panangi-kumitmo iti Apo. 2. "Panangpanaw iti bagi" mabalin a makaipaay iti pisikal a saem ken ipapatay, ngem daytoy ket NAINDAKLAN A MAGUN-OD iti AGNANAYON! Ti panangtallikud ken Cristo mabalin a magun- od mo ti PISIKAL A BIAG ngem mangipaay iti AGNANAYON A PANNAKAPUKAW. (Marcos 8:35-38) 3. Ti adalan masapul a SAAN nga agbain iti Apo, ta no casta, Ti APO ket AGBAIN kenkuana. (Mateo 10:32,33) 4. Dagiti adalan ni Jesus MASAPUL A NATURED iti panagbiagna (Basaen ti Aramid 4:12,13; 4:29-31) H. Ti PAGARIAN ti MESYAS ket UMAY (Marcos 9:1) 1. Umay nga agraman PANNAKABALIN kabayatan a nabiag pay dagiti dadduma kadakuada 2. Riparen a ti PAGARIAN ket naibangon nga addaan
PANNAKABALIN idi aldaw ti Pentecostes idi a ti Espiritu Santo bimmaba kadagiti Apostoles (Aramid 1:8; 2:1-4) 3. Malagip tayo a ni Jesus kinunana a "NATURPOSEN TI ALDAW" ket ti "PAGARIAN TI LANGIT DIMTENGEN" (Marcos 1:14,15) II. Ti PANAGBALIW TI LANGANA ken ti "IYU-UMAY NI ELIAS" (Marcos 9:2-13) A. Ti PANAGBALIW TI LANGA NI Jesus (Marcos 9:2-9; Mateo 17:1-8; Lucas 9:28-36). 1. Napasamak daytoy idiay Bantay Hermon. Ti Bantay Hermon ket agarup kapada ti kangato ti 9,000 ft a Bantay Apo 2. Ni Pedro, Santiago ken Juan ti kadua ni Jesus. Kitaen daytoy tallo nga adalan a kakuyog ni Jesus iti nadumaduma a tiempo. (Marcos 14:33) 3. Ti sao a "transfigured" ket "methamorphosis" kayatna sawen "nagsukat iti forma". Ti mainaig a sao ket masarakan iti Filipos 2:5, ti sao a "form" 4. Ni Moises ken ni Elias nagparang (Marcos 9:4) a. Nakisaoda ken Jesus maipapan iti "IPAPANAWNA" (Lucas 9:31) b. Ni Pedro kayatna a mamangondada iti tallo nga "abong-abong" cas pakalaglagipan kadagiti tallo, Moises, Elias , ken Jesus (Marcos 9:5,6) c. Kinunana, ta "saanna ammo idi ti rebbengna a sawen." Ni Lucas kinunana a ni Pedro "DINA AMMO TI SASAWENNA" (Lucas 9:33) d. Ti timek ti AMA ket nangted ti pammaneknek maipapan iti Anak. Daytoy ti maysa kadagiti NAMITLO A DARAS a ti Ama nagsao kabayatan iti ministry ni Apo Jesus. (Basaen ti Marcos 1:11; ken Juan 12:28) 5. Mainayon iti KINADAYAG ni Jesus, maripartayo pay ti OTORIDADNA ditoy. Dagiti tattao masapul a DENGGENDA ni Jesus. a. Adda kenkuana ti "OTORIDAD" (Basaen ti Mateo 2:10 ken
Mateo 28:18-20) b. Isu ti naindaklan a PROFETA cas ken Moises a masapul a denggen dagiti amin a sawenna. (Deuteronomio 18:15-18; Aramid 3:22,23; Hebreo 1:1-3) 6. Kinuna ni Lucas a ti PANAGBALIW TI LANGANA naaramid bayat iti tanito nga AGCARCARARAG. (Lucas 9:29) 7. Adu a tawen pay ti napalabas, idi limmakayen ni Pedro, insuratna ti maipapan iti KINADAEG ni Jesus idiay Bantay ti Panagbaliw. (2 Pedro 1:16-18) B. Ti NAPAYPAYSO NGA ELIAS ket nalpasen nga IMMAY (Marcos 9:9- 13; Mateo 17:9-13) 1. Kinuna ni Jesus kadakuada a SAANDA a sawen ti maipapan iti daytoy agingga iti KALPASAN PANAGUNGARNA, ngem SAANDA a maawatan. 2. Dagiti adalan agsaludsudda maipapan iti iyuumay ni Elias. Kinuna ni Jesus nga immayen, ket inaramidna no ania ti tariggayan dagiti tattao kenkuana. Ni Mateo kinunana a dagiti adalan maawatandan a ti sarsaritaenna, isu ni JUAN A BAUTISTA. (Mateo 17:13) III. SABALI MANEN A MILAGRO ken ti emphasis iti PANAGSAGABA NI JESUS (Marcos 9:14-32) A. Pannakaagas ti LALAKI a NALUGANAN TI DEMONYO (Marcos 9:14-29) 1. Dagiti tao ket NASDAAWDA , idi nakitada ti presensya ni Jesus (Marcos 9:15) 2. Dagiti adalan SAANDA a kabaelan nga agasan ti lalaki (Marcos 9:17,18) 3. Ti dakes nga Espiritu ket naawagan a "dumb spirit" ken "narugit nga espiritu," maysa nga "espiritu" ken "demonyo" (Marcos 9:17; 9:25; Lucas 9:39; Mateo 17:18) 4. Daytoy dakes nga espiritu namataud ti tuleng ken umel a kasasaad nainayon pay ti kissew (epelipsy) (Marcos 17:15; Marcos 9:25) 5. Ni Jesus inawaganna dagiti adalan a "caputotan ti di mamati" (Marcos 9:19)
6. Inagasan ni Jesus ti baro, ket dagiti tao NASDAAWDA (Basaen ti Lucas 9:43) 7. Apay a dagiti adalan SAANDA maagasan ti lalaki? Impakita ni Jesus a daytoy a klase ti demonyo agdemand iti Pammati a mataraken babaen iti NAPASNEK A CARARAG (Marcos 9:28,29) B. Ti IPAPATAY ni Jesus ken ti PANAGUNGARNA maipadto manen (Marcos 9:30-32) 1. Nagsubli ni Jesus a kaduana dagiti adalan idiay Galilea (Marcos 9:30) 2. Kayatna nga ISURO dagiti adalan maipapan iti ipapatay ken panagungarna, ken sekreto nga agtignay (Marcos 9:31). 3. Ti sao a "TAUGHT" ken "SAID" ket adda iti greek tense a mangisuhestyon nga isu ket "NAGTULTULOY" a nangisuro ken nagsao (Marcos 9:31) Ngem, saanda latta a naawatan. (Marcos 9:32) IV. Ti ESPIRITU MAIPADIS ITI UBING ken RESPONSIBILIDADES (Marcos 9:33-50) A. Iti dalan nga agpa-Capernaum, dagiti adalan ket agsasaritada no siasino ti KADAKKELAN (Marcos 9:33-3) 1. Insuro ni Jesus ida no siasino ti kadakkelan kadakuada ket isu daydiay "agserbi." Basaen ti 1 Timoteo 4:6; Iti Mateo, ni Jesus impettengna daytoy a prinsipyo babaen iti panangusarna met ti sao nga "agserbi" a cas ADIPEN (Mateo 20:27; 2 Corinto 4:5) 2. No casta ngarud, adda ti dakkel a naggiddiatan iti baet ti greatness a sapsapulen ti TAO ken ti greatness a sapsapulen ti DIOS iti tao. (Basaen ti Marcos 10:35-45) B. Awaten dagiti "UBBING A BABASSIT" (Marcos 9:36-37) 1. Masapul nga agbalinda "a cas" babassit nga ub-ubing (Mateo 18:3) 2. Inton awatenda daytoy, awantenda met ti "nangibaon" ken Jesus. Daytoy sao a "sent" ket termino a nagtaudan ti sao nga apostol (Basaen ti Hebreo 3:1) C. Ti di AM-AMMO nga agar-aramid ti MILAGRO (Marcos 9:38-40)
1. Dagiti adalan saanda kayat a daytoy a tao aramidenna ti castoy, uray no awan ti mailasin nga ulbod a sursuro wenno saan a napudno ken Jesus nga inar-aramidna. 2. Uray dagiti 70 nga adalan "agparuarda met ti espiritu" (Lucas 10:1-17) D. Responsiblidad ti casla UBBING nga Espiritu (Marcos 9:41-50) 1. Ti maysa a mangiyawat ti NALAMIIS NGA DANUM kadagiti "ubbing" ket magungonaan. (Basaen ti Mateo 10:42). Idasig daytoy iti 1 Corinto 13:3. 2. Saanmo nga "itibkol" dagitoy nga ub-ubbing. Daytoy kaipapananna ti "trap" (Marcos 9:42). Basaen ti Marcos 6:3; 14:27,29. 3. Dagitoy a "mangitibkol" masagrapda ti "nakaro a pannusa" ngem Patay. 4. Basaen ti kapadana a prinsipyo maipapan iti pannusa "nakarkaro" ngem patay. (Hebreo 10:26-31) 5. Aramidem amin a nasessita, a makastrek iti agnanayon a biag (Marcos 9:43-48) 6. Dagiti adalan "lumasatda" iti "Apuy". Daytoy kadi ket "nabara a pannakasuot?" (1 Pedro 1:7) 7. Dagiti adalan masapul nga adda kadakuada ti kababalin a cas "asin" (Marcos 9:50; Mateo 5:13) TI EVANGELIO NI MARCOS Maikapito a leksyon NI JESUS INTURONGNA TI RUPANA ITI JERUSALEM (Marcos 10:1-52) I. PAKAUNA A. Pimmanawen ni Jesus iti Galilea ket napan iti beddeng ti Judea, ken iti ballasiw ti Jordan. B. SAAN nga inrecord ni Marcos ti adu a pasamak iti ministry ni Jesus idiay PEREA, ballasiw ti Jordan.
C. Umarewekwek latta dagiti sumursurot ken Jesus, ket insursurona ida. Daytoy a sao iti greek ket "continues" tense. (Marco 10:1,2) II. Ti Sursuro ni Jesus maipapan iti DIBORSYO (Marcos 10:3-12) A. Dagiti Fareseo ket interesadoda unay a mangtallakub ken Jesus. Basaen pay ti Juan 8:6 ken daytoy isu met laeng nga estotia Mateo 19:3 1. Posible ngata a padpadasenda ni Jesus a makaisarita iti maysa a banag a pumada iti sinao ni Juan Bautista maiturong ken Herodes? Kinunana a "saan a nainkalintegan" a kupikupanna ti asawa ni cabsatna. (Marcos 6:17,18) 2. Namnamaenda ngata a, no agsarita ni Jesus iti kapareho nga statement, mabalin a papatayin met laeng ni Herodes? B. Dagiti Escriba a Judio ket nagudua ti sursuroda maipapan iti DIBORSIYO cas isuro ti Deuteronomio 24 1. Dagiti pasurot ti rabbi Shammai isuroda a ti deborsiyo ket maipalubos laeng maigapu iti pannakikamalala, wenno iti panang reject ti linteg. Istriktoda iti daytoy. 2. Dagiti pasurot ti rabbi ti Hillet isuroda a ti deborsiyo ket maipalubos iti adu ken aniaman a rason. C. Ni Jesus inayabanna ida nga agsublida iti LINTEG TI DIOS (Marcos 10:3) 1. Iti Daan a Tulag, ti Dios "pinalubosanna" ti diborsiyo, ngem, iti imun- una a paset ti tiempo ni Profeta a Malakias, Ti Dios kagurana ti diborsiyo. (Malakias 2:16 ) 2. Pinalubusan ni Moises dagiti Isaraelita nga isinada dagiti assawada, ngem, daytoy ti namagbalin a timmangken ti pusoda. (Marcos 10:5; Mateo 19:8) 3. Ngem, manipud idi un-unana, ti Dios pinanggepna a MAYSA a lalaki maipaay iti MAYSA a babai. Insuro ni Jesus daytoy iti napalabas. (Mateo 5:31,32) 4. Ti DIOS pinagtiponna ti lalaki ken babai iti kallaysa (Marcos 10:7-9) 5. Ni Jesus idawatna kadakuada nga agsublida iti PINANGGEP ti Dios no maipapan iti kallaysa. D. Iti balay, kinuna ni Jesus kadagiti adalan a siasinoman a mangisina ti asawana,
ket makiasawa iti sabali, agbasol iti pannakikamalala (Marcos 10:11). Riparen a naimbag a SAAN nga inraman ni Marcos ti mailaksid, "malaksid no makikamalala" a masarakan iti Mateo 19:9 III. Ni Jesus AYATENNA dagiti BABASSIT nga UB-UBBING (Marcos 10:13-16). Basaen manen ti Marcos 9:36 ket kitaen ti nagpadaan (parallel) nga estoria iti Mateo 19:13,14. ken Lucas 18:1-17 A. BENENDISYONAN ni Jesus dagitoy babassit nga ubbing! Sapay ta ti parabur ti Dios umapay kadakuada.! B. Riparen manen ti paganetget iti "PANANGAPROS", ken ti kinapudno iti Mateo, Ni Jesus NAGCARARAG (Mateo 19:13,15). Inarakupna ida. C. Makaunget ni Jesus kadagiti adalanna nga agtarigagay a mangyadayo kadagiti ubbing kenkuana. (Marcos 10:14) D. Dagiti adda iti PAGARIAN masapul nga adda kadakuada ti isu met laeng a KALIDAD cas babassit nga ubbing. (Marcos 10:15,16) No saan, saanda a makastrek iti pagarian. Ni Jesus ket ISTRIKTO unay iti daytoy. MASAPUL A MAARAMID DAYTOY. E. Maysa a banag ti KURANG! (Marcos 10:19-22) 1. AMMO ni Jesus ti linaon ti pusoda! 2. Kitaenyo dagiti HUSTO A PRIORITYNA. Maadda ti kumpleto a COMMITMENT 3. Makita ni Jesus a, tapno mailugar ti PANAGTALEK iti Dios, masapul nga isukona ti sanikuana. 4. Maysa a dakkel a TRAHEDYA ket mabalin nga adda posibilidadna a mapukawna dagitoy a sanikua iti tiempo a ti Roma dadaelenna ti templo ken Jerusalem! F. NAKARIGRIGAT ti maysa a BAKNANG ti MAISALAKAN! (Marcos 10:23-31) 1. Dagiti adalan ket nasdaawda iti daytoy a sinarita ni Jesus, ta namatida a husto a ti kinabaknang ket parabur ti Dios (Basaen ti Salmo 128:1,2; Isaias 3:10) 2. Ti kangronaan a balikas ditoy isu ti, dagiti "AGTALEK" iti kinabaknang (Marcos 10:24). Kitaen daytoy kamali a pundasyon iti "panagtalek iti kinabaknang" iti Salmo 49:6
3. Nalaklaka a sumrek ti CAMELIO iti abut ti dagum, ngem ti nabaknang a sumrek iti pagarian ti Dios (Marcos 10:25). Kanayon nga agsao ni Jesus ti mangipakita iti INTESIDAD ken nadagsen a deklarasyon. (Basaen ti Mateo 7:3-5; ken Mateo 23:24) 4. Ipeksa ni Jesus ti "imposible," ngem kabaelan ti Dios nga ARAMIDEN babaen iti panangbaliwna iti PUSO ti tao. Posible AMIN A BANAG iti Dios (Basaen ti panagbaliw ken Pablo iti 1 Timoteo 1:12-17) 5. Dagiti Napudno iti Apo ket magun-gunaan iti DAYTOY A BIAG , ken iti BIAG NGA UMAY (Marcos 10:28-31) a. Dagiti "mangtallikud" iti banbanag ken tattao a maigapu iti Apo makasagrapto iti dakdakkel a familya iti daytoy a biag! Anian a nagpintas a "Naespirituan a Familya" b. Ken, iti umay a lubong, AGNANAYON A BIAG c. Ngem, adda ti PANNAKAPARIGAT iti daytoy a biag V. Ti MAIKATLO A "PADTO" maiturong ken Jesus, ti IPAPATAYNA KEN PANAGUNGARNA (Marco 10:32-34) A. Dagiti adalan ket MABUTENGDA ken AGSIDAAWDA, gapu ta ni Jesus ket mapan idiay Jerusalem tapno MATAY. (Marcos 10:32.) Awanen iti SANGODA.! B. Iti daytoy a surat, nalawag a Makita a ni Jesus NAIPLANO A MATAY ! C. Kitaen ti PANAGSASAGANAD dagiti banag a mapasamak iti Evangelio ni Marcos. 1. Ni Jesus ket maiyawat kadagiti HENTIL (Marcos 15:1) 2. MAKONDENAR ITI PATAY (Marcos 15:15) 3. MINALODA, ken nasaplit (Marcos 15:15) 4. INUY-UYAWDA (Marcos 15:17,18) 5. TINUPRAANDA TI RUPANA (Marcos 15:19) 6. MAPAPATAY (Marcos 15:37)
7. MAPAGUNGAR (Marcos 16:8) VI. TI TARIGAGAY a MAIPANGATO dagiti ANNAK NI ZEBEDEO, Santiago ken Juan (Marcos 10:35-45). Basaen pay ti Mateo 20:20-28 A. Dagitoy a lallaki SAANDA PAY nakita ti KASASAAD ti PAGARIAN nga UMAY! B. Sinarita ni Mateo a ti INAda ket kadduada, isu ti nakisarita (Mateo 20:20) C. Ti PANAGSAGABA ni Jesus ket masarakan ditoy nga adda DUA nga AGSABALI A FIGURA A: 1. Ti "COPA" masapul nga inumenna, Ti panangibingay iti copa ket panangibingay iti sumangbay a pasamakenna! Basaen ti Marcos 14:36 2. Ti "BAUTISMO" a PAKAITANEBANNA D. Agpayso ngata nga iti sumaruno a naaramid, ni SANTIAGO ti immuna nga Apostol a natay gapu iti pammatina (Aramid 12:1,2) E. Ti PUDNO A KINATAN-OK ket masarakan iti PANAGSERBI iti uneg ti pagarian (Marcos 10:40-45) 1. Ti Dios ti mangituding iti lugar ti KINATAN-OK ! 2. Iti lubong dagiti Hentil, ti kinatan-ok marukod babaen iti OTORIDAD, babaen iti panagbalin nga "APO" dagiti sabali.! Daytoy a Sao ket isu met laeng a sao iti 1 Pedro 5:3 a dagiti PANGLAKAYEN ket saanda nga "ITURAYAN" ti arban. 3. Ti Ama inyespisipikona a ti KINATAN-OK adda iti : a. Ti agtarigagay a "maitan-ok" masapul nga "agserbi." Daytoy a sao, "diakonos" ket isu ti balikas iti "agserbi" iti 1 Timoteo 4:6 b. Ngem, ti MAITAN-OK iti pagarian isu ti "adipen". Daytoy a balikas "doulos" isu ti gagangay a sao maipaay iti "adipen", wenno bond-servant (Basaen ti Galtia 5:13; ken 2 Corinto 4:5) 4. Immay ni Jesus nga AGPA-ADIPEN ket intedna ti bagina a cas SUBBOT maipaay iti adu.
a. Ni Jesus pinanawanna ti LANGIT tapno agbalin nga ADIPEN (Filipos 2:5-8) b. Ti sao a SUBBOT (Marcos 10:45). Ket isu met laeng iti griego a balikas "NASUBBOT" (redeemed) . (1 Pedro 1:18,19) c. Ti lugar ti KINATAN-OK ket maipaay kadagiti AGSERBI A CAS TI AMODA.! VII. Ti PANNAKAAGAS TI BULAG A NI BARTIMEO (Marcos 10:46-52) A. Ni Jesus napan iti JERICO, maysa a syudad agarup 30 a kilometro amianan a daya ti Jerusalem asideg ti Carayan Jordan B. Inlawlawag ni Marcos a ti BARTIMEO kayatna sawen "anak ni Timeo" (Marcos 10:46) C. Idi daytoy, ti bulag naggikkis, "anak ni David, kaasiannak" saan a masigurado no kasano ti kaadu ti ammona iti maipapan iti "kina-Mesyas" ni Jesus D. Dagiti tattao kayatda nga AGULIMEK daytoy a tao, ngem ni Jesus kunana "Ayabanyo" E. AMMO ni Jesus ti kasapulan diay tao, ngem namnamaen na nga AGDAWAT (Marcos 10:51) F. Ni Bartimeo inusarna ti balikas a "ROBBONI" nga addaan ti dakkel a respeto ngem ti "RABBI" Kitaen daytoy a balikas a nausar iti Juan 20:16. G. Imdengan a naimbag: Dandani iti "anniniwan" iti krus, ni Jesus addaan nauneg a kina maseknan (concerned) maipapan iti MAYSA A TAO. Inagasanna dayta. H. Ni Jesus kinunana a ti PAMMATI ti tao isu ti "nangpaimbag" (WHOLE) kenkuana. Daytoy a sao ket nagtaud iti griego a "sodzein" kayatna sawen "to SAVE". Naagasan ti bulsekna. I. Sinurot ni Bartimeo ni Jesus, "INDAYDAYAWNA TI DIOS" (Marcos 10:52; Lucas 18:43). Dagiti tattao ket DINAYDAYAWDA MET TI DIOS! TI EVANGELIO NI MARCOS Maikawalo a Leksyon
IDIAY JERUSALEM, TI PANGSERRA ITI MINISTRY NI JESUS ITI PUBLIKO (Marcos 11:1-12:44) I. Pakauna A. Iti daytoy a tiempo, inrugi ni Marcos a saritaen dagiti pasamak iti MAUDI A LAWAS ti ministry ni Jesus, nga agngudo iti IPAPATAY ken PANAGUNGARNA. Kitaen, ti research book ni Bob Buchanan kasta met ti handout ti "Maudi a Lawas. B. Dagiti PASAMAK a SAAN A SINARITA NI MARCOS: 1. Panangbisitana ken Zaqueo (Lucas 19:1-10) 2. Pangarig ti DRACMA (Lucas 19:11-28) 3. Isasangbay idiay BETHANY ken ti PANNANGAN idiay balay ni SIMON (Juan 12:2) 4. Ti Pananglana ni Maria ken Jesus (Juan 12:3-8) 5. Ti PLANO a PANANGPAPATAY ken Jesus ken Lazaro (Juan 12:10) II. Ti NABALLIGI NGA ISESERREK ni Jesus iday Jerusalem (Marcos 11:1-11). Umuna nga aldaw A. Manipud Jerico agingga iti Jerusalem ket agarup 30 kilometro B. Ti Iseserrek a sibaballigi ket pannakatungpal ti padto iti Zacarias 9:9,10 C. Adda TALLO a kangronaan nga ELEMENTO TI KINA-MESYAS: 1. Ti ISESERREK mismo "adtoy ti Ari umay..." 2. Ti Messianic ANIMAL, "nakasakay iti kabalyo..." 3. Ti DIR-I dagiti tattao " agrag-o ka Jerusalem..." D. RIPAREN nga iti daytoy a kanito, dagiti adalan SAANDA a maawatan (Juan 12:16) E. Ti ARI ket naiproklama! Dagiti tattao kunada "hosanna" ti "Anak ni David". "Hosanna" kayatna sawen "Save now, I beseech you."
F. Iti daytoy a kanito, bayat iseserrekna iti syudad, SINANGITAN NI JESUS TI Jerusalem (Lucas 19:41) G. Ni Jesus napan idiay BETHANY cas iti sigud nga aramidna iti rabii (Marcos 11:11,19) III. PANNAKAILUNOD ti CAYO a HIGOS (Marcos 11:12-14;20-26) A. Awanan BUNGA, gapu ta SAAN a tiempo nga agbunga B. Ni Jesus ket mangisursuro iti maysa a naindaklan nga adal maipapan iti PANAGBUNGA! 1. Mabalin a kuna ni Jesus a ti buya ti templo ket ilingedna ti kinaawan bunga dagiti Judio, cas iti bulong a mangilimmeng iti kinaawan bunga ti cayo. 2. Ti sumaruno nga agsapa, ti cayo ket natay (Marcos 11:20-26). Ditoy nagsarita ni Jesus maipapan iti pagkasapulan ti PAMMATI! Idiay TALLO a milagro a sinarunoan ti naindaklan a PANAGPADUYAKYAK, ti PAMMATI ket naipaganetget. a. Ti lalaki a naluganan ti Sairo (Marcos 9:14-29) b. Ni Bulsek a Bartimeo (Marcos 10:46-52) c. Ti Nailunod a Cayo ti Higos (Marcos 11:12-14; 20:26) C. Masapul nga adda PAMMATI nga awanan PANAGDUADUA (Marcos 11:23). SALUDSUD: Kuna kadi ti Dios "Wen" iti TUNGGAL REQUEST nga Idawattayo? IV. Ti PANNAKADALUS ti TEMPLO (Marcos 11:15-19) Kitaen pay iti Mateo 21:12-17) A. Adda komersyo ken pagtagilokoan, agilakoda iti animal iti bantay Olivo. Ti familya ni Caifas ket karaman ditoy. Daytoy a negosyo nakadanun iti Korte dagiti Gentil. B. Pinaruar ida ni Jesus, I-referedona ti Isaias 56:7; ken Jeremias 7:11. Ti balay ti Ama ket agpaay a pagcararagan, saan a balay ti pagtagilakoan. C. "Taeng ti mannanakaw" mabalin nga itudona dagiti animal nga itugot dagiti tattao ket mamwersada ti gumatang manipud iti pagtagilakoan.
D. Kayatda a PAPATAYIN ni Jesus ngem MABUTENGDA idi. (Marcos 11:18) V. Serye ti "KONFRONTASYON" kadagiti LIDERES DAGITI JUDIO (Marcos 11:27-12:12). Maikatlo nga aldaw A. Ti Kwestyon iti OTORIDADNA (Marcos 11:27-33; Mateo 21:23-27) 1. AMMODA a ni Jesus nagar-aramid ti MILAGRO, "pagilasinan" (Juan 11:47) 2. Mabalin, a daytoy a kwestyon ket naibasar iti Otoridadna a mangdalus iti templo. Siasino ti nangted kenkuana ti Otoridad? 3. Ni Jesus simungbat babaen iti PANAGSALUDSUDNA KADAKUADA? Siasino ti nagtaudan ti pammautizar ni Juan? LANGIT wenno TAO? Nagsayaat a saludsud! 4. RIPAREN TI "DILEMMA" a. No kunaenda a nagtaud iti "LANGIT" sawenna, "Apay a saankayo a mamati?" b. No kunaenda nagtaud iti "TAO" pagbutnganda dagiti tao c. No AWAN makunada maipakita ti kina-ignorante dagiti "nagadal" a tattao. 5. Daytoy ket SAAN a napudno a sungbat. Saan a sungbatan ni Jesus ti saludsudda. B. Ti NADANGKES NGA AGTALTALON iti CAUVASAN (Marcos 12:1-12) 1. Riparen nga iti daytoy a "confrontasyon" KONTRAEN dagiti amin a grupo dagiti Judio, dagiti agturay, papadi, Fareseo, Herodians ken dagiti Saduceo ni Jesus. (Marcos 11:27; 12:13,18) 2. Imdengan nga iti daytoy nga Estoria maipakita ti dakkel a panggep ti PANGARIG. Mangtignay kadagiti tattao nga UMANAMUNG SAKBAY a maadalda a ti kinapudno a naisao apectaranda IDA! 3. Ti "adipen" isu ti PROFETA (Basaen ti Amos 3:7), ket ti "Anak" a mapapatay dagiti nadangkes a mannalon isu ni JESUS ! 4. Dagiti JUDIO sawenda ti PANNAKAOKOMDA babaen iti sungbatda!
(Mateo 21:41) 5. Ni Jesus isu ti "BATO" a saan nga inawat dagiti tao. (Marcos 12:10,11; Salmo 118:22,23; Aramid 4:11; 1 Pedro 2:5-8) 6. Daytoy a pangarig ket naisarita iti SANGOANAN dagiti TATTAO (Lucas 20:9) C. Ti KWESTYON ti BUWIS a para ken ni CESAR (Marcos 12:13-17; Mateo 22:1-22) 1. Dagiti Fareseo ken dagiti Herodians padasenda nga "i-trap" ni Jesus political man wenno iti Theology (Marcos 12:13) 2. PASABLOGANDA ni Jesus babaen iti panagkunada a "dina ikankano ti uray siasino" 3. Nakita ni Jesus ti KINAIPOKRITODA, ket inawaganna ida nga "ipokrito" (Mateo 22:18) 4. "ITEDYO" ken Cesar kayatna sawen "BAYADAN" ken Cesar no ania ti nalinteg a para kenkuana, ket ited ti Apo ti agpaay kenkuana. 5. Imdengan a dagiti Judio "AGULBODDA" maipapan iti kinuna ni Jesus ditoy idi tiempo iti PANNAKAPALUTPOTNA. (Lucas 23:2) D. Ti KWESTYON ti PANAGUNGAR (Marcos 12:18-27; Mateo 22:23-33) 1. Ti "Levirate" a panagasawa ket maadal ditoy. (Deuteronomio 25: 5- 10). Ti latin a balikas "Levir" kayatna sawen "bayaw" 2. Dagiti Saduceo ket "KAMALIDA" a. Saanda nga ammo ti PANNAKABALIN TI DIOS (Marcos 12:25) (1). Adda ti PANAGUNGAR! (2) Awanen ti panagpasngay, awan patay, ken awanen ti Panagasawa (3). Maipadada kadagiti Angeles (Lucas 20:36) b. SAANDA pay ammo ti NASANTOAN a SURAT!
(1). Dagiti Saduceo awatenda laeng ti PENTATEUCH (2). Ti Dios ket "ISU" ti Dios ni Abraham, Isaac, ken Jacob. Daytoy ket mangisuro a "NAGBIAGDA" (Exodus 3:6) (3). SAAN nga isu ti Dios dagiti NATAY, no di ket dagiti NABIAG! E. Ti KWESTYON maipapan iti "KANGRONAAN" a BILIN (Marcos 12: 28- 34). Imdengan pay ti Mateo 22:34-40. 1. Ti Talmudist a Judio kunana nga adda 248 positibo a bilbilin ken 365 negativo a bilblin iti Daan a Tulag. 2. Ni Jesus itudona a ti "scriba" agsubli iti "SHEMA" iti Deuteronomio 6:4-6 3. Ti maikadua ket isu ti PANANGAYAT iti "kaarruba." Ta ti dipinasyon ti "kaarruba" maipakita iti pangarig ti "Naimbag a Samaritano" (Lucas 10:25-37) 4. Maiparbeng a tao tayo ti AYAT, ket ti AYATTAYO masapul nga agresulta iti pannaka-ammotayo iti AYAT TI AMA. (Juan 3:16; 1 Juan 4:9-11,20) 5. Dagiti "Scriba" umanamongda a ti AYAT ket dakdakkel ngem iti Sakrifisyo, ket kinuna ni Jesus nga Isu ket saan unay nga ADAYO iti Pagarian ti Dios! F. Ti KWESTYON ni Jesus maipapan iti IBABABA ti MESYAS (Marcos 12:35-37) Kitaen ti Mateo 22: 41-46; Lucas 20:41-44) 1. Ti saludsud ket naibasar iti Salmo 110:1 ni David kinunana "Ti Apo kinunana ITI APOC.." 2. Ni Jehova kinunana iti Mesyas, Siasino ti APO ni David, "Agtugaw iti makanawanko" 3. No ni David inawaganna ti CAPUTOTANNA iti termino nga Apo, KASANO A NAARAMID DAYTOY? a. Ti pre-existence of Christ b. Ti Cristo ti "Mesyas" ket DAKDAKKEL ngem ni David
c. Isu ket NANGATNGATO ta Isu ti NAINDAKLAN NGA ANAK TI DIOS 4. Imdengan a ni David kinunana "iti Espiritu" (Marcos 12:36). Ni David ket PINALTIINGAN ti Dios ( 2 Timoteo 3:16-17; 2 Pedro 1:20,21) 5. Imdengan a ni Jesus AGTURAY iti makanawan nga ima ti Dios agginga nga iyawatna ti pagarian iti Dios Ama. (1 Corinto 15:2,26) G. Ni Jesus BINALLAAGANNA dagiti SCRIBA (Marcos 12:38-40) 1. Kayatda ti agbalin a "CHIEF" 2. Lamlamanganda dagiti napanglaw, kalpasanna takkubanda dayta babaen iti attiddug a cararag.! Kitaen pay iti 1 Tesalonica 2:5; ta ni Pablo saanna nga inaramid daytoy. 3. Makaawatda iti NAKARKARO A pannakakondenar! Basaen ti Santiago 3:1 VI. Ti NAPANGLAW A BALO nagited ti AD-ADU ngem dagiti BAKNANG (Marcos 12:41-44) A. Adda adu a tattao iti Korte dagiti Babbai iti Templo. Dagiti babaknang nagitedda ti ADU, ngem ti Balo ad-adu ti naitedna ta intedna ti amin nga adda kenkuana. B. Dagiti "Scriba" alun-unenda ti "balay dagiti balo" ngem dagiti Balo itedda amin!! Nagdakkel a panagsungani! C. Ti Dios inaramidna tayo a responsable NO ANIA TI ADDA KADATAYO (Levitico 5:7,11; 2 Corinto 8:12; 1 Corinto 16:1-3) TI EVANGELIO NI MARCOS Maikasiyam a Leksyon TI NGUDO TI PANANGISURO, KEN TI PASAMAK A MANGITUNDA KENKUANA ITI PANNAKALIPUT (Marcos 13:1-14:72)
I. Pakauna A. Addada adu a PASAMAK, nga immapay iti daytoy a Kanito, a SAAN a naerekord iti Marcos: 1. Dagiti Greek tarigagayanda a Makita ni Jesus (Juan 12:20-27) 2. Ti BOSES a nagtaud idiay langit (Juan 12:28-36) 3. Repleksyon iti saan a PANAMATI dagiti Judio (Juan 12:37-50) 4. Ti PANANGITAKWIL dagiti Fareseo (Mateo 23:1-36) 5. Ti PANAGPAKADA ni Jesus iti TEMPLO (Mateo 23:27-39) B. Bayat daytoy a tiempo, adu dagiti sinar-sarita ni Jesus maipapan iti PANAGNGUDO ti SISTEMA DAGITI JUDIO ken ti SYUDAD. 1. Kas pangarigan, ti pangarig ti " Nadangkes nga Agtaltalon" (Marcos 12:1-12) 2. DINALUSANNA ti Templo (Marcos 11:15-18) 3. Kinunana a ti "balay" dagiti Judio ket "naleddaang" (Mteo 23:37-39) 4. ITA, agsarita maipapan iti pannakadadael ti Jerusalem ken ti Templo iti Marcos 13. II. Ti padto ni Jesus maipapan iti PANNAKADADAEL ti TEMPLO (Marcos 13:1-37) A. Idi pumanawdan iti Templo, dagiti adalan ket agsasaritada maipapan iti "adu a batbato" ken ti nagdakkel a pasdek iti templo (Marcos 13:1,2). Kitaen ti research book maipapan iti kadakkel dagiti batbato ken ti pasdek. B. Paspasamak a mangitunda iti nakaro a PANNAKADADAEL: (Marcos 13:3-23) 1. Sinarita ni Jesus kadakuada daytoy idiay Bantay Olivo (Marcos 13:3,4) 2. Dagiti uppat a dumadaklis, Pedro, Andres, Santiago ken Juan kayatda a maammoan no kaano a dagitoy a banbanag ket mapasamak. 3. Paspasamak sakbay a dagitoy ket maaramid: a. Adda tumaud nga "ulbod a Cristo" (Marcos 13:5,6,21,22).
Basaen ti Aramid 5:36,37) b. Gubgubat ken damdamag ti gubat (Marcos 13:7) c. Bisin ken gingined (Marcos 13:8) d. Tiempo ti pannakaparigat (Marcos 13:9-13) e. Ti "makarimon a pannakadadael" (Marcos 13:14-25) 4. Daytoy a "makarimon" kuna ni Lucas isuda dagiti "SOLDADOS" (Lucas 21:20). Dagitoy dagiti SOLDADO TI ROMA a mangdadael ti Jerusalem. 5. Dagitoy a "pakdaar" isu ti mangitunda kadagiti adalan a: a. Tumaray a mapan kadagiti BANBANTAY iti Judea b. Dagiti adda iti bubongan saanda a sumrek kadagiti balbalay no di ket tumalawda a dagus (Marcos 13:15) c. Dagiti adda kadagiti kataltalonan saanda nga agsubli kadagiti balayda tapno mangalada kadgiti lupot d. Note: Dagiti masikog ken dagiti adda ubbingna marigatanda (Marcos 13:17) e. Agcararagda a ti ipapanawda ket SAAN coma nga iti Sabado wenno iti tiempo a nalamiis ti panawen (Marcos 13:18; Basaen pay iti Mateo 24:20) C. Addanto Nakaro a "RIGAT" (Marcos 13:19,20). Ni Josephus kunana, idi ti Jerusalem ket nadadael agarup 1,100,000 a tattao ti natay. D. Ti "Anak ti Tao" umay a MANGOKOM. Daytoy ti "judgement IN time" (Marcos 13:24-27) 1. Ti sinao ni Jesus maipapan iti "Init", "Bulan", ken "bitbituen" ket figura a pagsasao maipapan iti PANNAKADADAEL, pannakadusa ti SYUDAD wenno TATTAO. a. Cas pangarigan, dagitoy a figura ket nausar iti padto ti pannakadadael iti nadaeg a syudad ti BABILONIA (Isaias 13:6-11) b. Ti kapadana nga ekspresyon ket masarakan pay iti Joel 1:15;
2:1; 2:10,11; 2:28-32; Sofonias 1:14,15; Ezekiel 32:1-8; Isaias 34:4; Jeremias 4:23,24; Apocalipsis 6:12-17. E. Ti pangarig ti "CAYO TI HIGOS" sawenna a, babaen iti panangkita iti cayo, mabalin nga ibaga nga umadanin ti tikag. Idi makitada ti inted ni Jesus a pagilasinan, cas nasitar iti ngato, ammoda a ti pannakadadael ti Jerusalem ket ASIDEGEN (Marcos 13: 28-31) F. IMDENGAN A NAIMBAG: Daytoy a pasamak maaramid iti dayta a CAPUTOTAN iti umuna a siglo (70 A.D.) (Basaen ti Marcos 13:30) G. PANAGSALUCAG ket kasapulan! (Marcos 13:32-37). Daytoy ket saan laeng a maiyaplikar iti pannakadadael ti Jerusalem idi umuna a siglo, no di ket iti pay MAIKADUA NGA IYU-UMAY NI JESUS CRISTO! III. Pasamak a mangitunda iti Pannakaliput ni Jesus Ken Ti Sumaruno a Pannakasuot (Marcos 14:1-72) A. Ti Pannakalana idiay Bethany (Marcos 14:1-9) 1. Ti Pascua ti Awan Levadurana a tinapay, ket DUA LAENGEN nga aldaw. Daytoy ket maikapat nga aldaw iti maudi a lawas, ti lawas ti pannakailansa. 2. Ti cangatoan a padi ken dagiti scriba ket agsapsapulda iti pamuspusan tapno matiliwda ni Jesus, No aramidenda daytoy bayat ti pascua, mabalin nga adda ti maaramid a RIRIBUK! Basaen pay ti Lucas 22:1. 3. Ni Maria linanaanna ni Jesus iti "NARDO" manipud iti nabanglo a ramut. Linanaanna ti ulo ni Jesus (Marcos 14:3). Ken iti pay sakana (Juan 12:3) 4. Dagiti adalan saanda idi nga umanamong (Mateo 26:8), ngem ni Judas ti nangiruar iti daytoy nga objection. Ni Judas ket AGTATAKAW nga awan ti panangdungona kadagiti napanglaw. (Juan 12:4-6) 5. Ni Jesus kinunana nga inaramidna ti "naimbag nga aramid" (Marcos 14:6-9) 6. Ni Jesus ket nalanaan maipaay iti pannakaitanem, ngem dagiti NAPANGLAW kanayon a nakiaddada kenkuana. Imdengan ti tulong nga agpaay kadagiti NAPANGLAW iti Baro a Tulag. (Aramid 2:43-47; 4:32-37; 11:27-30; Galatia 2:10)
B. Ti PLANO A PANANGLIPUT ken Jesus (Marcos 14:10,11) 1. Makitatayo, a ni Judas ti laeng pakaseknanna ket NAINDAGAAN A GUNGUNA. 2. Dagiti cangatoan a padi kayatda la unay a magun-od ti tulong ni Judas. Ania ti capanunutan ni Judas maipapan iti daytoy? Panpanunutenna ngata a ni Jesus ket makalapsut babaen iti milagro? Saan ngata a nadisgusto iti kasasaad ni Jesus a mangikaskasaba iti pagarian? C. Ti FIESTA TI PASSOVER (Marcos 14:12-26) Maikalima nga aldaw 1. Dadduma pay a paspasamak a naaramid iti daytoy a tiempo: a. Pannangbuggo kadagtiti saksaka dagiti adalan b. Ti pannakiadal ni Jesus maipapan iti iyu-umay ti Espiritu Santo (Juan 14-16) c. Ti Cararag ti Apo (Juan 17) d. Dagiti adalan agiinnadalda no siasino ti kadadakkelan kadakuada (Lucas 22:24-30) 2. Ni Pedro ken ni Juan ag-sagsagana-da maipaay iti Passover (Lucas 22:8) 3. Kabayatan ti Passover, Impeksa ni Jesus a maysa kadakuada ti mangliput kenkuana. (Marcos 14: 17-21) 4. Kabayatan ti Passover, impakaammo ni Jesus ti PANGRABII TI APO (Marcos 14:22-26). Basaen ti Mateo 26:26-29; Lucas 22:19,20 a. Ti laeng klase ti tinapay a mausar bayat iti Fiesta ket "awan levadurana" gapu ta ti Fiesta ti awan levadurana a tinapay ket kakuyog ti Passover. b. "Daytoy ti bagik" ken dadduma pay ket "metaphor." Basaen ti isu met laeng a parapo " siak ti uvas" (Juan 15:1,5) 5. Impadto ni Jesus ti PANANGILIBAK ni Pedro (Marcos 14:27-31). Ti pannakakotar maipapan iti "pastor a masugat" ket naadaw iti Zacarias 13:7. a. Ni Pedro nakaro ti panangipilitna a ni kaanoman saananto
nga ilibak ti Apo. b. Nupay casta, ni Jesus intedna ti eksakto nga oras no kaano a mapasamak daytoy. (Marcos 14: 30,31) D. Ti Hardin ti Getsemane (Marcos 14:32-42). Irurugi ti Maikanem nga aldaw 1. Ni Jesus ket "saan a makatalna" ken nakaro ti leddaangna. 2. Ni Pedro, Santiago ken Juan kimmuyog kenkuana tapno agcararag. Kalpasanna pinanawanna ida. 3. Nagcararag ni Jesus. Ti tense nga agtultuloy a tignay isuhestyonna a nagparintumeng ket kalpasanna nagpakleb. Adalen pay ti Hebreo 5:7 a mangisuhestyon nga, iti dayta a gundaway adu unay a lulua ti nagarubos manipud ken Jesus. 4. Idi nagcararag ni Jesus, inusarna nga agpada ti Aramaic, "Abba" ken griego "pater" a maipaay iti Ama. 5. Kuna ni Jesus "Ngem saan a ti pagayatak" Daytoy napigsa a balikas "Ngem" mangisuhestyon iti naan-anay a PANAGPAITURAY iti pagayatan ti Ama. (Marcos 14:36). 6. Maysa nga anghel ti nagserbi ken Jesus (Lucas 22:43) E. Ti PANANGLIPUT ken PANNAKAARESTO (Marcos 14:43-54) 1. Idi INAGEKAN ni Judas, Impaay ni Jesus ti bagina tapno maaresto. Mabalinna idi a mangyab iti 12 a ribu nga angheles (Mateo 26:3) 2. Ni Pedro tinigpasna idi ti makanawan a lapayag ni Malko (Marcos 14:47; Lucas 22:50,51) 3. Imdengan a dagiti KARNERO ket "NAIWARAWARA" (Marcos 14:47-50) 4. Ti "agtutubo" a timmaray ibaga dagiti dadduma nga isu ni Marcos. Ni Marcos ti nangisarita laeng kadagitoy. (Marcos 14:51,52). F. Ti Pannakapalutpot iti Sango ti KONSEHO, Sanhedrin (Marcos 14:47-50) 1. Ni Jesus impanda nga immuna ken ANAS. TI katugangan ti Cangatoan a padi a ni Caiphas. (Juan 18:12-14) 2. Agsapulda idi ti Saksi, ngem ti laeng masarakanda a mamaneknek bin-
ig nga "ulbod a saksi" (Marcos 14:55-59) 3. Ni Jesus ket nagsarsarita idi maipapan iti "pannakaitakder" iti Bagina "ti templo isu ti Bagina" (Adalen ti Juan 2:19-22) 4. Ni Jesus takderanna nga Isu ti Cristo, Ti "Anak ti Nagasat" (Marcos 14:51,52) Makondenar tapno MATAY (Marcos 14:63-65) G. Ni Pedro ILIBAKNA ti Apona. (Marcos 14:66-72) 1. Maysa nga "agbanbantay iti Ruangan," " Katulong" ti nagsaludsud ken Pedro a kaduana ni Jesus (Juan 18:17) 2. Naakusaran, gaputa taga Galilea. Inlibakna iti namitlo a daras, ket nagtaraok ti manok. Rimmuar ni Pedro ket nagsangit a sipapait! TI EVANGELIO ni MARCOS Maikasangapulo a leksyon TI IPAPATAY NI JESUS, PANAGUNGAR, KEN TI MASAKBAYAN (Marcos 15:1-16:20) I. Ti PANNAKAPALUTPOT ni Jesus iti sangoanan ni PILATO (Marcos 15:1-15). Kitaen pay iti Mateo 27:1,2, 11-26; Lucas 23:1-25; Juan 18:28-40; 19:1. A. Ti Konseho nagu-urnong "idi lumgak ti init" ket inyetnagda ti sentensyada maipaayJesus (Lucas 22:66-71) B. Imdengan ti PANAGDUMA ti approach dagiti Judio iti BUKUDDA NGA ASEMBLEA dagiti agturay, ken ti akusasyonda iti sango ni Pilato maysa Romano. 1. Iti konsehoda, akusaranda ni Jesus nga AGTABBAAW (Basaen ti Marcos 14:61-65). Nupay casta ken Pilato awan ti serbina dagitoy, ta maysa a hentil. 2. Ita, iti sango ni PILATO, akusaranda ni Jesus iti "SEDITION" (Marcos 15:1-5) a. Naakusaran nga "ibagsakna ti nasyon" (Lucas 23:1-4) b. Nga isu ket "sabali nga Ari", a kontra ken Cesar c. A kontra iti panagbayad iti BUWIS ken Cesar. Syempre
dagitoy ket saan a pudno. Dagiti nasao ket nalawag a KINA-ULBOD! Basaen manen Marcos 12:17. 3. Mailasin ni Pilato a ni Jesus ket "SAANNA" a pabagsakin ti nasyon. (Lucas 23:14) C. Dagiti Judio naibanagda ti akusasyonda ken Jesus iti sangoanan ni Pilato nga isu ti "Anak ti Dios" (Juan 19:6-7) D. Ammo ni Pilato a ni Jesus saan a Kumonkontra iti Cesar, gapu ta ni Jesus impettengna a ti pagarianna "SAAN A DITOY LUBONG" (Juan 18:36) E. Ni Barabbas ti nawayaan imbes a ni Jesus (Marcos 15:6-14) 1. Maysa a "mabigbig" a balud a Makita a guilty a iti iyak-akusarda ken Jesus. Guilty iti "insurrection." Uray pay iti grupo a nakaitiponanna a MAMAPATAY (Marcos 15:7) (Basaen pay Mateo 27:16). 2. Kayat ni Pilato a Palubosan ni Jesus, ta ammona nga APAL laeng ti nangiduron kadagitoy Kenkuana manipud lideres dagiti Judio. (Marcos 15:10; Mateo 27:18) 3. Awan duadua, a ni Pilato mabuteng iti dayta, ta no palubusanna ni Jesus, maysa a report a saan a pabor kenkuana ti dumanon idiay Roma. 4. Dagiti Judio agpakaasida ken Pilato nga ILANSANA ni Jesus. Nagpukkaw da a "di-agressat" nga isu ket mailansa. Daytoy sao nga "exceedingly" isu met laeng daytay "abounding" (Basaen ti 1 Corinto 15:58) 5. Ti saludsud ni Pilato "ania a kinadakes ti naaramidna daytoy?" mangipakita iti conviction ni Pilato maipapan iti kina inosente ni Jesus, ngem napalalo met unay ti takrotna a mangitakder iti hustisya. 6. Daytoy ti tiempo a ti asawa ni Pilato nagited iti mensahe, a ni Pilato dapat nga awan ti "aramidenna" iti daytoy nalinteg a tao. (Basaen pay iti Mateo 27:19) II. Ti PANNAKAILANSA ni Jesus (Marcos 15:15-39) A. Ni Jesus ket "NABAOT" (Marcos 15:15) 1. Naynay a ti mausar ket "flagellum" lalat a pagbaot a naikkan iti tulang
wenno buli. 2. Ni Josephus kunana a dagiti tattao kanayon a MATAY manipud iti pannakabaot, ti bagida ket mapiges, ti pisikal nga organ ket Makita. B. Dagiti SOLDADOS RINABRABAKDA NI Jesus iti KINA-ARINA (Marcos 15:16-20) 1. Rinabrabakda babaen iti " purple" a roba, "corona" a siit, ken panagdayaw a rabrabak. 2. Ti sao a "worshiped" adda iti AGTULTULOY nga aksyon a forma iti griego. Tuloy-tuloy ti panangrabrabakda. C. Ti PANNAKAILANSA (Marcos 15:21-39) 1. Ni Simon a taga Cirene ket napilit a mangasistar Kenkuana iti krus. Nalawag ta dagiti annakna a ni Rufo ken Alexander, ket ammo dagiti tattao. Saantayo nga ammo no isu ti Rufo iti Libro Roma. 2. Golgota ket hebreo a balikas ti "banga -banga." Ti Latin a sao ket "Calvaria" 3. Nailansa iti MAIKATLO NGA ORAS (9:00 A.M.) (Marcos 15:25) 4. Dua a MANNANAKAW ti kaduana a nailansa. Saan a sinao ni Marcos ti penitence ti "agtatakaw iti krus" (Kitaen daytoy iti Lucas 23:39-43) 5. Adda naikur-it, "Ti Ari dagiti Judio" (Marcos 15:25) 6. Dagiti tattao a lumabas rabrabakenda ni Jesus. (Marcos 15:29-32) a. Note: Ni Jesus kinunana nga "ISUDA" saan nga isuna, dadaelenda ti templo ti Bagina, ngem ibangonnanto. (Juan 2:19-21) b. Imdengan manen: No ni Jesus INSALAKANNA TI BAGINA manipud iti pannakailansa, saannatayo coma MAISALAKAN (Basaen ti Hebreo 9:12-22) 7. Napaadda ti SIPNGET manipud iti MAIKA-INNEM agginga iti MAIKA-SIYAM nga Oras (agtindek aggingga iti alas 3:00 P.M.). Daytoy ti AKSYON TI DIOS (Marcos 15:33)
8. Ni Marcos maysa laeng ti inrekordna KADAGITI PITO A SINARITA ni Jesus iti Krus. "Diosco, Diosco, apay binaynay-annak?" (Marcos 15:34) Basaen pay ti Salmo 22:1 9. Nagpukkaw ni Jesus iti NAPIGSA, ket inyangesna ti maudi nga angesna. (Marcos 15:37). Mabalin a parte iti impukkawna ket "Natungpalen" (Juan 19:20) ken "Iti Imam ikumitko ti Espirituc" (Lucas 23:46) 10. Ti TELON iti templo ket napiges. Ti Daan a linteg dagiti Judio ket natungpalen Marcos 15:38). Basaen pay ti Hebreo 8:6-13; 9:23- 28 11. Ti CENTURION kunana "agpayso, daytoy a tao ti Anak ti Dios" (Marcos 15:39) Imdengan pay ti Mateo 27:54; ken Lucas 23:47. D. Dagiti BABBAI binantayanda bayat iti PANNAKAILANSANA (Marcos 15:40,41) 1. Isuda da Maria Magdalena, Maria nga Ina ni Santiago basbassit, ken ni Salome. 2. "Nagserbida" ken Jesus. Daytoy ket "diakonos" Roma 16:1 kdpy . Ket iti Lucas 8:3 dagiti babbai ket nagserbida ken Jesus, "with their substance" daytoy ket (diakonoun) iti verb a forma. III. Jose a Taga Arematea INTABON na ni Jesus (Marcos 15:42-47) A. Maysa a miyembro iti Konseho, ngem SEKRETO a pasurot ni Jesus (Juan 19:38) B. Saanna a kinonsente no ania ti inaramid ti Konseho (Lucas 23:50;51) Sirsirmataenna ti pagarian. C. Ni Nicodimo maysa met a nangasistar iti pannakaitabonna (Juan 19:30) D. Maysa a SELYO ken GWARDIYA ti naikabil iti tanem ni Jesus (Mateo 27:62-66) IV. Ti PANAGUNGAR (Marcos 16:1-8) A. Kalpasan ti Sabado, dagiti babbai nangitugotda kadagiti bangbanglo. Ti tignayda mangipakita a saanda a mamati iti PANAGUNGARNA. B. Dagiti babbai napanda iti pumarbangon iti umuna nga aldaw ti lawas (Marcos 16:1; Mateo 28:1; Lucas 24:1; Juan 20:1)
C. Maysa nga anghel ti nangitulid iti bato (Mateo 28:2) D. Ti Anghel kinunana a "NAGUNGAREN" ket napan kadakuada iti Galilea E. Makapikapik a maammoan nga, iti kustombre dagiti Judio, ti testemonio ti BABAI ket saan a maawat. Daytoy ket NAPIGSA NGA EBIDENSYA a ti nagkauna nga Iglesia SAANDA pinartuat ti PANAGUNGAR. No ti Iglesia ket pinartuatna ti panagungar, saanda a mangikabil iti babai, iti kasta a posisyon iti PANAGTESTEMONIO. V. Ti PANAGPARANG ni Jesus KALPASAN ti panagungarna (Marcos 16:9-14) A. Kitaen ti PAKAUNA iti research book maipapan iti daytoy a versikulo (Marcos 16:9-20 ) B. Ti panagparang ni Jesus mangipakita iti SAAN A PANAMATI dagiti adalanna 1. Nagparang ken Maria Magdalena (Marcos 16:9-11). Dagiti Adalan saanda a MAMATI. Nagparang pay iti sabali a Maria (Mateo 28:1-10) 2. Nagparang kadagiti DUA nga adalan iti dalan nga agturong idiay EMMAUS (Marcos 16:12-13) Basaen ti detalyado nga estoria iti Lucas 24:13-25. 3. Ni Jesus idi nagparang iti ONSE., "inungtanna" ida gapu iti dida PANAMATI. (Marcos 16:14). Saanda a makapapati iti ragsakda. (Lucas 24:41) VI. Ti NAINDAKLAN A BILIN ken ti IYU-ULI (Marcos 16:15-20) A. Ti NAINDAKLAN A BILIN ( Marcos !6:15,16) 1. Daytoy ket naisarita agarup 40 nga aldaw iti napalabas, idi dandanin iti iyu-ulina. 2. Ti sao a "preach" kayatna sawen "to proclaim as a herald," ti mensahero ti Ari. (Kitaen pay iti 2 Timoteo 4:2, nga iti isu met laeng a balicas ket masarakan) 3. Ti maysa a mamati iti mensahe ti Ari, ket "mabautizaran" MAISALAKANTO! a. Ti sao nga "evangelio" kayatna sawen "naim-bag a damag".
Imdengan a ti Evangelio ket isu ti ipapatay ni Jesus gapu iti basbasoltayo. Ti ipapatayna, ken panagungar. (1 Corinto 15: 1-4) b. "Pannakaisalakan" isu ti "pannakapakawan dagiti basbasol" (Aramid 2:38,47) c. Ti maysa a SAAN a mamati ket madusanto. Dagiti basbasolna isu ti pakadusaanda. (Basaen ti Juan 3:16,17) B. Maaddanto ti PAGILISANAN kadagiti MAMATI (Marcos 16:17-20) 1. Ni Jesus saanna nga inbaga ditoy no KASANO KABAYAG a daytoy a milagro ket agtultuloy, wenno SIASINO ti makabael a mangaramid iti PAGILASINAN.. 2. Gapu ta ti "SAO" ket saan pay a nakumpirma, dagitoy a "PAGILASINAN" ket adda iti nakaskasdaaw a panggep - "tapno mangkumpirma iti sao" (Marcos 16:20) 3. Imdengan nga, idi ni Felipe nangasaba idiay Samaria, dagiti tattao namatida IDI NANGEGDA ken NAKITADA dagiti "PAGILASINAN" NGA INARAMIDNA. (Aramid 8:5-12) 4. Dagiti "pagilasinan" cas coma iti panagparuar iti sairo, nagsao iti sabali a pagsasao, agpidut kadagiti uleg, uminom kadagiti makalason, ken panangagas kadagiti masakit NANGKUMPIRMA iti Sao. (Basaen ti Hebreo 2:3,4) C. Ti IYU-ULI ni Jesus idiay Langit (Marcos 16:19,20) 1. Naipangato "idiay Bethany" (Lucas 24:50) iti Bantay Olivo (Aramid 1:12) 2. Kalpasan a naipangato, dagiti Apostol, isuda ti agbalin a "Saksina" (Aramid 1:8) 3. AGURAYDA idiay Jerusalem iti PANNAKABALIN (Lucas 24:29) 4. Kalpasanna, benedisyonanna ida (Lucas 24:50) 5. Naipangato "tapno agtugaw iti makanawan nga ima ti Dios" (Imdengan ti Aramid 2:33; Hebreo 1:3; 1 Pedro 3:22) 6. NI JESUS KET AGSUBLINTO! (Aramid1:9-11)
Inyulog iti Iloko ni: Kabsat Edward Tangonan Manipud Mannual ni: Kabsat Bob Buchanan


· d u G e c n a t s i s s A e g a u g n a L a g n n a a s n e k i
· r i a n n o i t s e u q s u s n e C 0 1 0 2 l a y s i p o i t i o y t a b g n u s i t t a r u s I PANNURATAN (GUIDE) TI PANNAKAYWANWAN TI PANAGSARITA ILOCANO / ILOCANO U.S. DEPARTMENT OF COMMERCE Economics and Statistics Administration U.S. CENSUS BUREAU
Daytoy nga (guide) pannuratan ket mangted iti masapol nga pannakaawat yo dagiti sabsabali nga saludsod nga panggep iti bilang ti agnanae iti ili, dagiti masapol nga pannagsungbat yo, ken dagiti sungsungbat nga makita yo ditoy opisyal 2010 salsaludsod (questionnaire) ti Census. Birukem iti sungbat mo kadaytoy nga (guide) pannurutan ngem markaam iti sungbat mo kadagidiay sal saludsod nga makitam idiay opisyal 2010 Census questionnaire. Isublim/itinnag ti nakumpletom nga opisyal 2010 Census questionnaire. HAAN MO nga isubsubli daytoyen nga pagtuladan. Mangrugi ditoy Agusar iti azul wen no nangisit nga bolpen. Masapol nga bilangen iti Census iti kada tao nga aggigian ditoy aginggana intono Abril 1, 2010. 5. Pakiaramidam iti impormasyon iti tunggal maysa nga aggigian ditoy. Unaem ti tao nga aggigian ditoy nga makimbagi wen no agab-abang ditoy nga balay, apartment, wen no balay nga adda pilid na. Nu didiay makimbagi wen no agup-upa kadaytoy nga balay ket aggigian iti adayo wen no sabali nga lugar, mangrugi ka iti aniaman nga babbaket wen no lallakay nga aggigian ditoy. Daytoy ket maibaga nga Tao 1. Sakbay nga sungbatan iti Saludsod 1, bilangem dagiti tattao nga aggigian ditoy nga balay, pagup-upaan, wen no apartment, balay nga adda pilid na, base kadagitoy naisurat mi nga pagtuladan (guidelines). Anya ti nagan na daytoy nga Tao 1? Isurat ti nagan ditoy baba Apilyido Nagan MI
Bilangem am-amin nga tattao agraman dagiti ub-ubbing nga aggigian ken matmaturog ditoy nga kanayon. 6. Anya ti kasarian ni Tao 1? Markaam iti iti MAYSA nga kahon. Lalake Babae Ti Census Bureau ket bilbilangen na met laeng dagiti adda iti agsasabali nga institusyon ken sabsabali nga lugar, isu nga: 7. Anya ti taw-en ni Tao 1 ken iti date nga nakayyanakan ni Tao 1? Ipakaammu dagiti kayyanak uray no awan pay maysa nga taw-en na.
Saan nga ibilang dagiti aggigian iti addayo kasla dagiti adda iti kolehiyo ken adda iti serbisyo iti Armed Forces. Isurat dagiti numero kadagiti kahon. Taw-en na intono Abril 1, 2010 Bulan Aldaw Taw-en nga nayyanak
Saan nga ibilang dagiti nga nakapirmi iti ospital, pagbaludan ken dadduma pay aginggana intono Abril 1, 2010.
Saanen nga masapol nga ibilang wen no isurat ditoy form dagitoy nga tattao uray no agsubli dan to met laeng kasla no malpas da nga agbasa iti kolehiyo, malpas da nga aggian iti (nursing home) balay iti pagtarakkian, iddiay pagadalan iti military wen no suldalo, iddiay pagbaludan, ken sabsabali pay. Masapul met laeng nga iraman iti Census dagiti tattao nga awan ti permanente nga paggianan da, isu nga;
Asinnuman iti awan iti permanente nga paggianan na agingana intono Abril 1, 2010 masapol nga maibilang isuna ditoy census. 8. LAGLAGIPEN: Pakisungbat daytoy AGPADA nga Saludsod 8 maipapan ti Hispanic origin ken Saludsod 9 maypanggep iti puli. Iti daytoy nga Census, Hipanic origin ket saan nga kayat nga saw-en nga puli. Isu kadi Tao 1 ket naggapo iti Hispanic, Latino, wen no Spanish nga puon? Saan, madi nga Hispanic, Latino ngem nu Spanish ti puon na Wen, Mexicana, Mexican Am., Chicano. Wen, Puerto Rican Wen, Cuban Wen,maysa nga Hispanic, Latino, ngem nu Spanish ti puon na - Isurat ti puon na, kaspangarigan Argentinean, Colombian, Dominican, Nicaraguan, Salvadoran, Spaniard, ken adu pay. 1. 2. Mano nga tattao iti agbibiag wen no aggigian ditoy nga balay, paupaan, wen no balay nga adda pilid na agingana intono Abril 1, 2010? Bilang ti tao = Adda kadi sabsabali nga tattao nga aggigian ditoy intono Abril 1, 2010 nga saan mo nga innayon ditoy Saludsod 1? Baka ngamin, maidoble da nga maibilang. Markaan iti amin nga mabalin nga sungbat. 9. Anya ti puli na ni Tao 1? Markaam ti iti maysa wen no ado nga kahon. I Puraw (Kano) Nangisit (African, Negro) American Indian ngem no Alaska Native - Isurat ti ngan ti tribu nga naggapwan na. An-anak, kaskayanak wen no dagiti ampon (foster children). Kabagyan, ubbing, kasinsin, wen no dagiti naikamang ti pamilya (in-laws). Saan nga kabagyan, kasla dagiti kadkadwa iti balay wen no katulong. Tao nga agnanaed iti saan nga agbayag. Awanen iti sabali nga aggigian nga tattao Japanese Asian Indian Korean Chinese Vietnamese Filipino Sabali nga Asiano - Isurat iti puli, kaspangarigan,, Hmong, Laotian, Thai, Pakistani, Cambodian, ken dadduma pay. Native Hawaiian Guamanean ngem nu Chamoro Samoan Sabali nga Pacific Islander - Isurat iti puli, kaspangarigan, Fijian, Tongan, ken dadduma pay. 3. Balay yo daytoy, apartment wen no pagab-abangan yo, wen no balay yo nga adda pilid na? Markaam iti iti MAYSA nga kahon. I Ken dadduma pay nga pulpuli - Isurat ti puli. Kukwam wen no maysa kadagiti aggigian ditoy iti makimbagi daytoy nga balay nga adda utang na? Isurat mo wen no ikabil mo dagiti immuna nga tinnag iti balay. Kukwam wen no maysa kadagiti aggigian ditoy iti makimbagi daytoy nga balay nga awan utang na? Up-upaam? Paggigianam nga awan iti bayad iti renta na? 4. Anya ti numero ti telepono yo? Tumawag kami nu adda saan mi nga maawatan nga sungbat yo. Area Code + Number - - Form D-60(llocano) (11-24-2008) 10. Daytoy Tao 1 kadi nu dadduma ket agbibiag wen no aggigian iti agsasabali nga lugar? Saan Wen - Markaan iti iti am amin nga mabalin nga sungbat. I Iddiay balay nga pagtarakyam iti ubing (child custody) Iddiay pagbaludan Iddiay balay nga pagtarakyan (nursing home) wen no pag-agasan Iti dadduma pay nga rason wen no banbanag Nu ad-adu nga tattao iti naibilang idiay Saludsod 1 ditoy sango nga papel wen no page, ituloy nga saludsuden ti Tao 2. Iddiay balay nga pagab-abangan iti kolehiyo Iddiay pagad-adalan iti militar wen no suldado Iddiay balay nga pagbakbakasyunam wen no iddiay maikadwa nga balay yo U S C E N S U S B U R E A U e n L i d o F l k n I K C A L B n s t n i r p e s a B ) o n a c o l l ( 0 6 - D I
Isurat ti sungbat yo iti opisyal 2010 Census questionnaire ken saan nga Language Assistance Guide 1. Isurat ti nagan iti Tao 2-6 Apilyedo No saan nga makanay daytoy nga pagisuratan wen no saan yo nga mailista am-amin nga agbibiag wen no aggigian ditoy nga balay wen no apartment, pakilista yo isuda ditoy baba. Mabalin da kayo nga kontaken ti Census Bureau panggep kadagitoy impormasyon kadagitoy nga tattao. Tattao 7-12 Nagan MI 2. Kasanu nga nagbalin nga kabagyam daytoy nga tao daydiay Tao 1? Markaam iti iti MAYSA nga kahon. Asawa nga lalake we no babae Agpaypayso nga anak - lalake wen no babae Ampon nga anak - lalake wen no babae Syuman, lalake we no babae Kabsat, lalake wen no babae Tatang, nanang (ama, ina) Apo Katugangan (babae wen no lalake) Manugang (lalake wen no babae) Daddunma pay nga kabagyan Kadwa iti balay nga agup-upa Kakwartuan wen no agkaskasero Babae ken lalake nga saan pay nga nagkasar ngem aggigian iti maysa nga balay Sabali nga saan nga kabagyan Apilyido Nagan Kinatao Taw-en na intono Abril 1, 2010 Fetcha iti Pannacayanac Lalake Babae Bulan Aldaw MI Taw-en 3. Anya iti kasarian daytoy tao nga madamdamag? Markaam iti iti MAYSA nga kahon. Kabagyam daydyiay Tao 1? Wen Saan Lalake Babae 4. Anya ti taw-en daytoy nga tao ken date nga pannakayyanak na? Ipakaammu dagiti kayyanak ken awan pay maysa a taw-en na. Isurat kadagiti kahon. Bulan 4. Anya ti taw-en daytoy nga tao ken date nga pannakayyanak na? Ipakaammu dagiti kayyanak ken awan pay maysa a taw-en na. Isurat kadagiti kahon. Bulan Aldaw Taw-en ti pannakayyanak LAGLAGIPEN: Pakisungbatan iti AGPADA (BOTH) nga Saludsod 5 panggep iti Hispanic origin ken Saludsod 6 panggep it puli. Ka daytoy nga census, Hispanic origins ket saan na nga kayat nga saw-en nga puli. 5. Daytoy kadi nga tao ket naggapo iti Hispanic, Latino wen no Spanish nga puon? Saan/madi nga Hispanic, Latin, ngem nu Spanish ti puon na. Wen, Mexican Am.,Chicano Wen, Puerto Rican Wen, Cuban Wen, ken Hispanic, Latino, ngem nu Spanish ti puon na - Isurat iti naggapuwan na, kaspangarigan, Argentinean, Colombian, Dominican, Nicaraguan, Salvadoran, Spaniard, ken dadduma pay. Kadagiti dadduma pay nga impormasyon panggep iti 2010 Census, bisitaen yu ti dadduma nga website: 6. Anya ti puli na? Markaam iti iti maysa wen no ado nga kahon. Puraw Nangisit, African American wen no Negro American Indian wen nu Alaska Native - Isurat ti nagan iti tribu nga naggapwan na Asian Indian Japanese Chinese Korean Vietnamese Filipino Sabali nga Asiano - Isurat iti puli, kaspangarigan, Hmong, Laotian, Thai, Pakistani, Cambodian, ken dadduma pay. Native Hawaiian Guamanean ngem nu Chamoro Samoan Sabali nga Pacific Islander - Isurat iti puli, kaspangarigan, Fijian, Tongan, ken dadduma pay. Sabsabali pay nga pulpuli - Isurat iti puli. 7. Daytoy kadi nga tao ket nagbibiag wen no naggigian iti sabsabali nga luglugar? Saan Wen - Markaam iti iti amamin nga mabalin nga sungbat. LAGLAGIPEN: Ipaw-it yo daytoy nalpas yo nga opisyal 2010 Census questionnaire. SAAN yo nga ipaw-iten daytoy nga Language Assistance Guide. Iddiay balay nga pagab-abangan iti kolehiyo Iddiay pagad-adalan iti militar wen no suldado Iddiay balay nga pagbakbakasyunam wen no iddiay maikadwanga balay yo Iddiay balay nga pagtarakyam iti ubing (child custody) Iddiay pagbaludan Iddiay balay nga pagtarakyan (nursing home) wen no pag-agasan Iti dadduma pay nga rason wen no banbanag Nu ad-adu nga tattao iti naibilang idiay Saludsod 1 ditoy sango nga papel wen no page, ituloy nga saludsuden ti Tao 3. Page 2 e n L i d o F l k n I K C A L B n i s t n i r p e s a B ) o n a c o l l ( 0 6 - D