34567 No. 6 2017 Ania a Regalo ti Kasasayaatan iti Amin?
ANIA TI MAKUNAM? Asino ti kasasayaatan a mangmangted iti regalo iti intero nga uniberso? "Tunggal naimbag a sagut ken tunggal naan-anay a rangkap [wenno, regalo] aggapu iti ngato, ta bumaba dayta manipud iti Ama dagiti nailangitan a lawag." - Santiago 1:17. Makatulong daytoy a ruar ti Pagwanawanan tapno maapresiartayo ti maysa a regalo ti Dios a kasasayaatan iti amin. s Kayatmo kadi ti ad-adu pay nga impormasion wenno libre a mayadalan iti Biblia? Bisitaem ti wenno ipatulodmo ti kiddawmo iti maysa kadagiti adres iti baba. ANIA A REGALO TI KASASAYAATAN ITI AMIN? 3 "Dayta ti Kasasayaatan a Regalo a Naawatko" 4 Panangbirok iti Kasasayaatan a Regalo 6 Ania a Regalo ti Kasasayaatan iti Amin? Para iti PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila ITI DAYTOY MET LA A RUAR 8 ANIA A TALAGA TI LANGA NI JESUS? Para iti UNITED STATES OF AMERICA: Jehovah's Witnesses 1000 Red Mills Road Wallkill, NY 12589-3299 10 BALANSE A KAPANUNOTAN KADAGITI KAMALI Para iti kompleto a listaan dagiti adres iti intero a lubong, kitaem ti 12 APAY A NAKAAD-ADU TI BIBLIA? Mamati Kadi Dagiti Saksi ni Jehova ken ni Jesus? 15 SALUDSOD DAGITI AGBASBASA . . . Para Kadi Kadagiti Kristiano ti Krismas? r (Kitaem ti MAIPAPAN KADAKAMI MASANSAN A MAISALUDSOD) 16 ANIA TI KUNA TI BIBLIA? 34567 Vol. 138, No. 16 2017 ILOKO Maipabpablaak iti Kada Ruar: 61,651,000 iti 307 a LENGGUAHE Saan a mailaklako daytoy a publi- kasion. Maipapaay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a pana- ngisuro iti Biblia a supsuportaran da- giti boluntario a donasion. No kayatmo ti mangted iti donasion, bisitaem ti Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. TI MAGASIN a Ti Pagwanawanan idayda- yawna ni Jehova a Dios, ti Agturay iti uni- berso. Liwliwaenna dagiti tattao babaen iti naimbag a damag a ti nailangitan a Paga- rian ti Dios asidegen a pagpatinggaenna ti amin a kinadakes ken pagbalinenna a para- iso ti daga. Parparegtaenna dagiti tattao a maaddaan iti pammati ken Jesu-Kristo, a natay idi tapno magun-odtayo ti biag nga agnanayon, ken agturturay itan kas Ari iti Pagarian ti Dios. Daytoy a magasin ket awan pakainaiganna iti politika ken mai- pabpablaak manipud pay idi 1879. Ti Biblia ti sursurotenna kas autoridadna. The Watchtower (ISSN 0043-1087) Issue 16 November 2017 is published monthly with an additional issue published in January, March, May, July, September, and November by Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. 2017 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan.
TOPIKO ITI AKKUB "Dayta ti Kasasayaatan a Regalo a Naawatko" Kasta ti naibaga ti 13 anyos a balasitang idi narega- luan iti aso. Kuna met ti maysa nga asensado a ne- gosiante a babai a nagbaliw ti biagna gapu iti kom- piuter nga inregalo ni tatangna idi hayskul isuna. Imbilang met ti maysa a lalaki a ti kard nga inara- mid a mismo ni baketna iti umuna nga anibersario- da ti kasasayaatan pay laeng a regalo a naawatna. Kada tawen, iwaywayaan ken ikagkagumaan ti adu ti agbirok iti "kasasayaatan" a regalo nga ited- da iti gayyemda wenno kabagianda no adda espe- sial nga okasion. Ket kayat ti kaaduan ti makang- ngeg iti reaksion a kas kadagiti naibaga iti ngato. Sika ngay? Kayatmo kadi ti makairegalo wenno maregaluan iti banag a talaga a maap-apresiar? Nagsayaat la ketdi dayta, saan laeng a gapu iti mabalin nga epekto ti regalo iti pakaitedan- na no di ket iti pay mabalin a marikna ti mangi- ted iti dayta. Ngamin, kuna ti Biblia: "Ad-adu ti kinaragsak iti panangted ngem iti panangawat." (Aramid 20:35) Siempre, mabalin a naragragsak manen daydiay nangted no ti regalona ket ipateg unay ti immawat. Ania ngarud ti maaramidam tapno agbalin a ta- laga a makaparagsak ti panagregalom, agpadpada kenka ken iti regaluam? Ken no saan a posible a maitedmo ti ibilangmo a "kasasayaatan" a regalo, ania ti mabalinmo nga aramiden tapno maapre- siarda latta ti iregalom? TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 3
Panangbirok iti Kasasayaatan a Regalo Saan a nalaka ti agbirok iti maibilang a kasasaya- atan a regalo. Nakadepende ngamin ti pateg ti re- galo iti daydiay umawat. Ken ti ibilang ti maysa a kasasayaatan ket mabalin a saan unay iti sabali a tao. Kas pagarigan, mabalin a para iti maysa a tin- edyer, ti kabaruan a gadyet ti kasasayaatan a rega- lo. Mabalin met nga ipateg la unay ti maysa nga adulto ti regalo nga addaan iti sentimental value, kas iti maysa a banag a naipatpatawid iti pamilia- na. Iti dadduma a kultura, agpada a kaykayat dagi- ti ubbing ken adda edadna ti umawat iti kuarta tapno mausarda dayta iti aniaman a kayatda. 11 ti kasasayaatan pay laeng a regalo a naited ken- kuana. Apay? "Kayatko ngamin a talaga dayta," kunana. Ipakita dagita a sasao a dakkel ti epekto ti kayat ti maysa a tao iti panangipategna iti maysa a regalo. Panunotem ngarud ti tao a kayatmo a re- galuan. Ania dagiti mabalin a napateg kenkuana? Ta no ania ti ipatpateg ti maysa, kaaduanna nga apektaranna ti kayatna. Kas pagarigan, kaaduanna nga ipatpateg dagiti lolo ken lola ti makikadua iti pamiliada. Mabalin a kayatda a makita a kanayon dagiti annak ken appokoda agingga a posible. Ma- balin a mas apresiarenda ti agbakasion a kadua ti pamiliada ngem iti aniaman a regalo. Uray no narigat, adu a naayat a tattao ti di ag- sarsardeng nga agbirok iti kasasayaatan a regalo para iti tao nga espesial kadakuada. Uray no saan a kanayon a posible ti makabirok iti kasta a regalo, adda dagiti mabalin nga ikabilangam tapno dak- dakkel ti tsansam nga agballigi. Kitaentayo ti up- pat a makatulong tapno maragsakan ti umawat iti regalo. Ti maysa a sekreto tapno maammuam ti kayat ti maysa a tao ket ti panagdengngeg a naimbag. Ibag- baga ti Biblia nga alistotayo koma "no iti panag- dengngeg, nainayad no iti panagsao." (Santiago 1: 19) No makisarsaritaka kadagiti gayyemmo wenno kakabagiam, dumngegka a naimbag ket siputam dagiti pakakitaan ti kayatda ken saanda a kayat. Iti kasta, mabalin a mas masiguradom no ania a rega- lo ti magustuanda. Dagiti kayat ti regaluam. Imbaga ti maysa a la- laki a taga-Belfast, Northern Ireland, a ti bisikleta a pangkarera a naawatna idi agtawen iti 10 wenno Dagiti kasapulan ti regaluam. Mabalin nga ipateg unay ti maysa uray ti kasisimplean a regalo 4 TI PAGWANAWANAN No. 6 2017
no kasapulanna dayta. Ngem kasanom a maam- muan ti mabalin a kasapulan ti maysa? Mabalin a para iti dadduma, ti kalalakaan a pa- may-an ket ti panangdamag a mismo no ania ti ka- sapulan wenno kayat ti maysa. Ngem para iti adu, kissayan dayta ti ragsak ti panangted. Kaykayatda ngamin a sorpresaen ti pangtedanda iti regalo nga eksakto unay para kenkuana. Maysa pay, uray no mabalin nga ibaga ti dadduma ti kayatda ken ti sa- anda a kayat, kaaduanna a dida ibaga no ania da- giti kasapulanda. Isu nga obserbaram ken kitaem a naimbag ti situasion ti pangtedam. Ubing kadi, nataengan, awan asawana, naasawaan, diborsiado, balo, adda- an iti trabaho, wenno nagretiron? Sa panunotem no ania dagiti regalo a mabalin a kasapulanna. Tapno maammuam dagiti kasapulan ti rega- luam, agdamagka kadagidiay nakapadasen iti ag- dama a situasionna. Mabalin a makaibagada ka- dagiti espesipiko a kasapulan a saan nga ammo ti dadduma. Babaen kadagita, nakasaganakan a mangted iti banag a kasapulan ti regaluam a saan a napanunot ti dadduma. No kaanom nga ited. Kuna ti Biblia: "Ti sao iti umiso a tiempona O anian a nagsayaat." (Prover- bio 15:23) Ipakita daytoy a bersikulo a mabalin a dakkel ti epektona no kaano ti panagsaotayo. Kas- ta met laeng ti ar-aramidtayo. No kasano a dagiti sasao a naibaga iti eksakto a tiempo ket mabalin a makaay-ayo unay iti dumdumngeg, mabalin met a makaparagsak unay ti regalo a naited iti eksakto a tiempo wenno okasion. Agkasaren ti maysa a gayyem. Aggraduaren ti maysa nga agtutubo. Dandanin maaddaan iti anak ti maysa nga agassawa. Sumagmamano laeng dagi- toy kadagiti okasion ken situasion a kaaduanna nga adda agregalo. Para iti dadduma, makatulong no ilistada dagiti kasta nga espesial nga okasion a maaramid iti sumaruno a tawen. Iti kasta, maipla- noda ti kasasayaatan nga iregaloda iti kada oka- sion. Mangmangted met ti adu a tattao iti regalo no birthday ken kadagiti holi- day. Ngem kaaduanna, dagitoy nga okasion ramanenna dagiti aramid a ma- ikontra iti isursuro ti Biblia. Kitaem ti artikulo a "Saludsod Dagiti Agbas- basa - Para Kadi Kadagiti Kristiano ti Krismas?" iti daytoy a magasin. TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 Siempre, saan laeng a kadagiti espesial nga oka- sion a mabalinka nga agregalo. Mabalin a mapada- sam ti ragsak ti panangted iti aniaman a tiempo. Ngem kasapulan ti panagannad. Kas pagarigan, no agregalo ti lalaki iti maysa a babai nga awan gapga- puna, mabalin a panunoten ti babai nga interesa- do ti lalaki kenkuana. No saan a pudno wenno mai- tutop dayta nga intension, mabalin nga agresulta iti kamali a panangipapan wenno problema. Ipaki- ta daytoy ti maysa pay a napateg a banag a masa- pul nga ikabilangan - ti motibo ti agregalo. Ti motibo ti agregalo. Kas naipakita iti naudi a pagarigan, nasayaat nga ikabilangan ti agregalo ti posibilidad a baka panunoten ti pangtedanna a sa- bali ti motibona. Ngem masapul met a panunoten ti mangited no ania ti motibona. Pampanunoten ti kaaduan a nadalus ti motiboda iti panangtedda iti regalo, ngem adu ti agregregalo iti espesipiko a petsa ti tawen ta mapilpilitanda laeng. Mangmang- ted met ti dadduma ta mangnamnamada iti kasu- kat wenno iti espesial a pannakatrato. Ania ti mabalin nga aramidem tapno masigura- dom a nadalus ti motibom? Kuna ti Biblia: "Maara- mid koma ti amin nga aramidyo buyogen ti ayat." (1 Corinto 16:14) No pudpudno nga ayat ti mang- tignay kenka ken pampanunotem ti pagimbagan ti regaluam, sigurado a maragsakanto ken mariknam ti dakdakkel a ragsak nga ibunga ti pudno a ki- naparabur. No naimpusuan ti panangtedmo, ma- paragsakmo met ti nailangitan nga Amatayo. Pi- nadayawan ni apostol Pablo dagiti Kristiano iti nagkauna a Corinto idi sipaparabur ken siraragsak a tinulonganda dagiti padada a Kristiano idiay Ju- dea. "Ti Dios ayatenna ti naragsak a manangited," kuna ni Pablo kadakuada. - 2 Corinto 9:7. Ti panangikabilangan kadagiti banag a nailawla- wag iti ngato ket dakkel ti maitulongna iti pana- ngitedmo iti regalo a mangparagsak iti dadduma. Dagita - ken ti dadduma pay a bambanag - ti nai- kabilangan iti inaramid nga urnos ti Dios tapno maawat dagiti tattao ti regalo a kasasayaatan iti amin. Awisendaka a mangbasa iti sumaruno nga artikulo tapno maammuam no ania dayta a kasa- sayaatan a regalo. 5
Ania a Regalo ti Kasasayaatan iti Amin? "Tunggal naimbag a sagut ken tunggal naan-anay a rangkap [wenno, perpekto a regalo] aggapu iti ngato, ta bumaba dayta manipud iti Ama dagiti nailangitan a lawag." (Santiago 1:17) Nalawag a tu- mukoy daytoy a bersikulo iti kinaparabur ti naila- ngitan nga Amatayo a ni Jehova a Dios. Ngem iti adu a regalo ti Dios kadagiti tattao, adda maysa a kasasayaatan iti amin. Ania dayta? Ibaga kadatayo ti pagaammo a sasao ni Jesus iti Juan 3:16: "Ti Dios inayatna ti lubong iti kasta unay isu nga in- tedna ti bugbugtong nga Anakna, tapno tunggal maysa a mangwatwat iti pammati kenkuana saan koma a madadael no di ket maaddaan iti agnana- yon a biag." Ti bugbugtong nga Anak ti Dios - sigurado a dayta ti kasasayaatan a regalo a mabalin a maawat ti asinoman ta babaen iti dayta, mabalin a ma- wayawayaantayo iti pannakaadipen iti basol, pa- naglakay ken panagbaket, ken ipapatay. (Salmo 51:5; Juan 8:34) Uray ania ti aramidentayo, saan- tayo a kabaelan a wayawayaan ti bagitayo. Ngem gapu iti kasta unay a panagayat ti Dios, inted- na ti kasapulan tapno mawayawayaantayo. Baba- en iti panangitedna iti bugbugtong nga Anakna a ni Jesu-Kristo kas subbot, inikkan ni Jehova a Dios dagiti natulnog a tattao iti namnama nga ag- biag nga agnanayon. Ngem ania a talaga ti subbot? Apay a kasapulan dayta? Ania dagiti iyegna a pa- gimbagantayo? linda a managbasol. Ania ti resultana? Sumungbat ti Biblia: "Babaen iti maysa a tao simrek ti basol iti lubong ken ti ipapatay babaen iti basol, ket iti kas- ta ti ipapatay nagsaknap iti amin a tattao agsipud ta nagbasolda amin." (Roma 5:12) Imbes a perpek- to a biag, basol ken ipapatay ti impatawid ni Adan kadagiti kaputotanna. No maipapan iti subbot, masapul a ti maibayad ket katupag ti napukaw. Idi nagsukir ni Adan iti Dios, isu ket nagbasol. Ket napukaw ti perpekto a biag ti tao - ti biag ni Adan. Sigun iti Biblia, nagresulta dayta iti pannakaadipen ti kaputotan- na iti basol ken ipapatay. Isu a masapul nga adda maisakripisio a perpekto a biag ti tao - ti biag ni Jesus - tapno agbalin a posible ti pannakawaya- waya iti pannakaadipen. (Roma 5:19; Efeso 1:7) Babaen laeng iti naayat a panangibayad ti Dios iti daytoy a subbot a nagbalin a posible para iti tao a matagiragsak ti napukaw da Adan ken Eva - ti biag nga agnanayon iti paraiso a daga. - Apocalip- sis 21:3-5. Nagbalin a posible ti agnanayon a biag gapu iti regalo ti Dios a subbot isu nga awan duadua a day- ta ti kasasayaatan a regalo iti amin. Tapno ad-adda a maawatantayo no apay a "naan-anay" wenno perpekto dayta a regalo, kitaentayo no kasano a pennekenna, ken lab-awanna pay ketdi, dagiti ra- son no apay a maibagatayo a napateg ti maysa a re- galo, kas nailawlawag iti napalabas nga artikulo. Ti subbot ket ti kantidad a maibayad tapno ma- isubli ti banag a napukaw wenno tapno mawayawa- yaan ti maysa manipud iti pannakaadipen. Ilawla- wag ti Biblia a naparsua nga awanan basol dagiti immuna a nagannaktayo a da Adan ken Eva, ken posible nga agbiagda nga agnanayon iti paraiso a daga agraman dagiti agbalinto nga annakda. (Ge- nesis 1:26-28) Makapaladingit ta napukawda amin dayta gapu ta pinilida ti agsukir iti Dios ket nagba- Pennekenna ti tarigagaytayo. Normal laeng a kayattayo ti agtultuloy nga agbiag. (Eclesiastes 3:11) Saantayo a mapennek dayta a tarigagay a bukbukodtayo, ngem nagbalin dayta a posible gapu iti subbot. Kuna ti Biblia: "Ta dagiti isupapak ti basol isu ti ipapatay, ngem ti sagut nga ipaay ti Dios isu ti agnanayon a biag babaen ken Kristo Je- sus nga Apotayo." - Roma 6:23. Punnuanna ti kasapulantayo. Saan a kabaelan 6 TI PAGWANAWANAN No. 6 2017
dagiti tattao nga ipaay ti subbot. Ilawlawag ti Bib- lia: "Nangina unay ti subbot ti biag ti tao. Ti kaba- elanna nga ibayad dinto makaanay." (Salmo 49:8, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Gapuna, kasapu- lantayo unay ti tulong ti Dios tapno mawayawaya- antayo iti basol ken ipapatay. Ngem "baeten iti pannakaluk-at babaen ti subbot nga imbayad ni Kristo Jesus," impaay ti Dios ti talaga a kasapulan. - Roma 3:23, 24. Eksakto ti tiempo a pannakaitedna. Ibaga ti Biblia: "Bayat a managbasoltayo pay laeng idi, ni Kristo natay a maipaay kadatayo." (Roma 5:8) Gapu ta naited dayta "bayat a managbasoltayo pay laeng," ipasigurado ti subbot nga ay-ayatennata- yo unay ti Dios uray no managbasoltayo. Isu nga uray no masapul a mapasarantayo dagiti dakes nga epekto ti basol, adu ti nasaysayaat a bambanag nga agur-uray kadatayo. Ipakitana a nasayaat ti motibo ken manag- sakripisio ti nangted. Ipakita ti Biblia no ania ti nangtignay iti Dios a mangipaay iti Anakna kas subbot: "Babaen itoy naiparangarang ti ayat ti Dios iti kasasaadtayo, agsipud ta ti Dios imbaonna ti bugbugtong nga Anakna ditoy lubong tapno ma- Nagbalin a posible ti agnanayon a biag gapu iti regalo ti Dios a subbot isu a dayta ti kasasayaatan a regalo iti amin TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 gun-odantayo ti biag babaen kenkuana. Ti ayat adda itoy a banag, saan a gapu ta inayattayo ti Dios, no di ket gapu ta inayatnatayo." - 1 Juan 4: 9, 10. Kasano a maipakitam ti panagyamanmo iti kasa- sayaatan a regalo iti amin? Inyunay-unay ni Je- sus iti Juan 3:16 a dagidiay laeng mangipakita iti "pammati" kenkuana ti maisalakan. Sigun iti Bib- lia, ti pammati ket "ti sigurado a panangsegsegga iti bambanag nga in-inanamaen." (Hebreo 11:1) Agbalin laeng a posible dayta no maaddaantayo iti umiso a pannakaammo. Gapuna, pangngaasim ta iwayaam nga adalen ti maipapan ken Jehova a Dios, ti Nangted iti daytoy "naan-anay" a regalo. Ammuem met ti masapul nga aramidem tapno ma- addaanka iti biag nga agnanayon. Maammuam amin dagitoy no adalem dagiti nai- batay-Biblia nga impormasion iti Maragsakan dagiti Saksi ni Jehova a tumulong kenka. Masiguradomi a bayat nga ad-adalem ti maipapan iti kasasayaatan a regalo ken mapadpa- dasam dagiti pagimbagan nga itedna, matignayka a mangyebkas: "Pagyamanan iti Dios baeten ken Jesu-Kristo nga Apotayo!" - Roma 7:25. ˇ 7
Ania a Talaga ti Langa ni Jesus? Awan ti addaan iti retrato ni Jesus. Saan a nagpaa- ramid iti portrait, wenno drowing ti rupana, ken saan a nagpaikitikit iti estatuana. Ngem makita lat- ta ti ladawanna kadagiti aramid ti adu nga artist iti napalabas a ginasut a tawen. Siempre, saan nga ammo dagidiay nga artist no ania a talaga ti langa ni Jesus. No agaramidda iti la- dawan ni Jesus, masansan a surotenda ti kultura, narelihiosuan a patpatien, ken ti kayat dagiti agpaa- ramid iti ladawanna. Ngem gapu kadagita, mabalin a maimpluensiaan wenno agbaliw pay ketdi ti kapa- nunotan dagiti tattao maipapan ken Jesus ken kada- giti pannursurona. Adda dagiti artist a nangiladawan ken Jesus kas nakapsut nga addaan iti atiddog a buok ken naing- pis a barbas wenno nakalidliday ti itsurana. Nailada- wan pay ni Jesus kas misterioso, nga adda nagsirku- lo a lawag iti ulona, wenno awan bibiangna kadagiti kaduana. Husto kadi dagita a panangiladawan ken Jesus? Kasano a maammuantayo? Ti maysa a pa- may-an ket ti panangadal kadagiti sasao iti Biblia a makatulong tapno maawatantayo no ania ti mabalin a langana. Makatulong met dagita tapno maaddaan- tayo iti husto a kapanunotan maipapan kenkuana. Iti kaaduan a paset ti 30 a tawen a panagbiagna, nagkarpintero ni Jesus. Awan pay idi dagiti moder- no nga alikamen. (Marcos 6:3) Gapuna, sigurado a nabaked ti pammagi ni Jesus. Iti rugrugi ti minis- teriona, maymaysana a nangparuar iti amin nga "addaan kadagiti karnero ken bakbaka manipud iti templo, ket imbukbokna dagiti sinsilio dagiti agsuk- sukat iti kuarta ket imbalintuagna dagiti lamisaan- da." (Juan 2:14-17) Masapul a napigsa ken nabileg ti maysa tapno maaramidna dayta. Inusar ni Jesus ti bagi nga insagana ti Dios tapno itungpalna ti im- bilin ti Dios nga aramidenna: "Kasta met nga iti sab- sabali a siudad masapul nga ideklarak ti naimbag a damag ti pagarian ti Dios, agsipud ta naibaonak ma- igapu iti daytoy." (Lucas 4:43) Kasapulan ti ekstra- ordinario a pigsa tapno mabaelan ti maysa a pag- pagnaen ti intero a Palestina ken maipakaammona daytoy a mensahe. "UMAYKAYO . . . KET PAGIN-AWAENKAYTO" Gapu ta nadungngo ken nalaka a maas-asitgan ni Jesus, sigurado a makaallukoy dayta nga awis- na nangnangruna kadagiti "mabambannogan ken madagdagsenan." (Mateo 11:28-30) Gapu iti kina- "NANGISAGANAKA ITI BAGI A MAIPAAY KANIAK" Agparang nga imbaga ni Jesus dagita iti kararag- na idi nabautisaran. (Hebreo 10:5; Mateo 3:13-17) Ania ti langa dayta a bagi? Agarup 30 a tawen sak- bay dayta, imbaga ni anghel Gabriel ken Maria: "Iyi- nawmonto iti aanakam ken ipasngaymonto ti maysa nga anak a lalaki, . . . Anak ti Dios." (Lucas 1:31, 35) Gapuna, perpekto a tao ni Jesus a kas ken Adan idi naparsua. (Lucas 3:38; 1 Corinto 15:45) Sigurado a mayat ti pammagi ni Jesus, ken mabalin a kaing- ingas ti Judio nga inana a ni Maria. Kas gagangay kadagiti Judio, adda barbas ni Je- sus, saan a kas kadagiti Romano. Isimbolo ti barbas ti dignidad ken kinadesente; naurnos, nadalus, ken saan nga atiddog dayta. Sigurado a regular a putput- dan ni Jesus ti barbasna ken kanayon nga agpappa- pukis. Dagiti laeng Nazareo, a kas ken Samson, ti saan idi nga agpappapukis. - Numeros 6:5; Uk-ukom 13:5. 8 TI PAGWANAWANAN No. 6 2017
dungngo ken kinamanangngaasina, naipasigurado kadagidiay mayat nga agsursuro kenkuana a magin- awaandanto. Uray dagiti ubbing, kayatda nga asit- gan ni Jesus, ta ibaga ti Biblia: "Innalana dagiti ub- bing kadagiti takiagna." - Marcos 10:13-16. Saan a naliday a tao ni Jesus uray no napasaran- na ti rigat sakbay a natay. Kas pagarigan, iti maysa a kasar idiay Cana, ad-adda a nagbalin a naragsak ti selebrasion gapu ta pinagbalinna ti danum a nasaya- at nga arak. (Juan 2:1-11) Iti dadduma nga okasion, nangisuro kadagiti leksion a saanto a pulos malipa- tan. - Mateo 9:9-13; Juan 12:1-8. Kangrunaanna, nangasaba ni Jesus tapno ma- addaan dagiti dumdumngeg iti naragsak a namna- ma a biag nga agnanayon. (Juan 11:25, 26; 17:3) Idi impadamag ti 70 nga adalanna ti kapadasanda iti panangasaba, "naglaplapusanan ti rag-ona" ket imbagana: "Agrag-okayo agsipud ta ti nagnaganyo nailanaden iti langlangit." - Lucas 10:20, 21. "NUPAY KASTA, SAANKAY NGA AGBALIN A KASTA" Idi panawen ni Jesus, immaniobra dagiti lider ti relihion ti bambanag tapno maiturong kadakuada ti atension ken maipaganetget ti autoridadda. (Nume- ros 15:38-40; Mateo 23:5-7) Ngem naiduma ni Je- sus. Insurona dagiti apostolna a saanda nga 'itura- TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 yan' ti sabsabali. (Lucas 22:25, 26) Kinapudnona, impakdaar ni Jesus: "Siputanyo dagiti eskriba a ka- yatda ti agpagnapagna a nagpagan-anay iti nagayad ket kayatda dagiti kablaaw kadagiti plasa." - Marcos 12:38. Iti sabali a bangir, no makikadua idi ni Jesus ka- dagiti tattao, adda dagiti panawen a saanda a mai- lasin. (Juan 7:10, 11) Saan met a naidumduma ti langana kadagiti 11 a matalek nga apostolna. Idi adda dagiti mangtiliw ken Jesus, isu ket kasapulan pay a bisongen wenno agepan ni Judas, kas "napa- gaanamongan a pagilasinan," tapno maammuanda no asino ni Jesus. - Marcos 14:44, 45. Uray no adu a detalye ti saantayo nga ammo, na- lawag a naiduma ti langa ni Jesus iti kaaduan a pannakailadawanna. Nupay kasta, adda banag a na- patpateg ngem iti talaga a langana - ti kapanunotan- tayo maipapan kenkuana ita. "APAGBIIT LAENGEN KET TI LUBONG SAANNAKTON A MAKITA" Imbaga ni Jesus dagita iti mismo nga aldaw ti ipapatay ken pannakaitabonna. (Juan 14:19) Inted- na ti biagna "kas subbot a kasukat dagiti adu." (Mateo 20:28) Iti maikatlo nga aldaw, pinagungar ti Dios ni Jesus kas "espiritu" ken "pinalubosan- na a maiparangarang" wenno agparang iti dadduma nga adalan. (1 Pedro 3:18; Aramid 10:40) Ania nga- rud ti langa ni Jesus idi nagpakita kadagiti adalan- na? Nalawag a naiduma unay iti dati a langana ta saan a nailasin a dagus uray dagiti nadekket ken- kuana nga adalanna. Impagarup ni Maria Magdale- na nga isu ket maysa a hardinero. Iti met dalan nga agpa-Emmaus, impagarup ti dua nga adalan nga isu ket maysa a dayo. - Lucas 24:13-18; Juan 20:1, 14, 15. Kasano ngarud ti panangiladawantayo ken Jesus ita? Nasurok nga 60 a tawen kalpasan a natay ni Je- sus, adda dagiti nasirmata ti madungdungngo nga apostol a ni Juan maipapan ken Jesus. Kadagita a sirmatana, saanna a nakita a matmatay ni Jesus iti krus. Imbes ketdi, nakitana ti "Ari ti ar-ari ken Apo ti ap-appo," ti Ari ti Pagarian ti Dios, a dandanin mangdadael kadagiti demonio ken tattao a kabusor ti Dios, ken mangyeg iti agnanayon a bendision ka- dagiti tattao. - Apocalipsis 19:16; 21:3, 4. ˇ 9
Balanse a Kapanunotan Kadagiti Kamali Naragsak ni Don ken ni Margaret ta binisita ida ti anakda a babai ken ti pamiliana. Retirado a profes- sional cook ni Margaret ket sakbay nga agawid ti pamilia ti anakna, inlutuanna ida iti macaroni and cheese a paborito ti dua nga appokona. Nakatugawen ti amin. Nakaluban nga indasar ni Margaret ti linutona. Idi luktanna, kasla di mamati iti nakitana, ta puro cheese sauce ti nagyanna! Ayan- na ngay ti macaroni? Nalipatan nga impisok ni Margaret! Agkamalitayo amin aniaman ti edadtayo ken uray no adun ti kapadasantayo. Mabalin a makaibagata- yo iti sasao a saan a napagpanunotan, wenno mayat met ti inaramidtayo ngem saan nga iti umiso a tiem- po, wenno nalabit adda nalipatantayo. Apay nga ag- kamalitayo? Ania ti aramidentayo no agkamalitayo wenno ti dadduma? Maliklikantayo kadi ti agkama- li? Tapno masungbatantayo dagita, makatulong no balanse ti kapanunotantayo kadagiti kamali. KAMALI - KAPANUNOTAN TI DIOS KEN DATAYO No nakaaramidtayo iti nasayaat, maragsakantayo a mangawat iti pammadayaw nga iti panagriknatayo ket pakaikariantayo. No nakaaramidtayo iti kamali, saan kadi a masapul nga akuentayo met laeng dayta uray no ditayo inranta wenno uray awan ti nakakita? Maaramidtayo dayta no napakumbabatayo. No nangato unay ti panangkitatayo iti bagitayo, mabalin a palag-anentayo ti kamalitayo, agpabasol- Nabaliwan dagiti nagan. Ti macaroni and cheese ket maysa a putahe a kangrunaanna a naaramid iti naluto a macaroni pasta ken naparabawan iti cheese sauce. tayo, wenno agulbodtayo pay ketdi. Kaaduanna a dakes ti ibunga dagita. Mabalin nga agtultuloy ti problema, ken mabalin a di nainkalintegan a ma- pabasol ti sabali a tao. Malusotantayo man dagi- ti nagkamaliantayo ita, masapul a laglagipentayo a kamaudiananna, "tunggal maysa kadatayo maki- kuentanto iti Dios." - Roma 14:12. Realistiko ti Dios no maipapan kadagiti pagkama- liantayo. Iti libro ti Salmo, nailadawan ti Dios kas "naasi ken managparabur" ken "saanto a kanayon nga agsapsapul iti biddut, saanto met nga agtultu- loy a maluksaw agingga iti tiempo a di nakedngan." Ammona nga imperpektotayo ken maawatanna da- giti pagkapuyantayo a tattao ken "laglagipenna a ta- poktayo." - Salmo 103:8, 9, 14. Maysa pay, ti Dios ket kas iti maysa a naasi nga ama. Kas annakna, kayatna a tuladentayo ti kapanu- notanna maipapan kadagiti kamali. (Salmo 130:3) Napno ti Saona kadagiti naayat a pammagbaga ken pannarabay a makatulong tapno ammotayo no ania ti aramidentayo no agkamalitayo ken no agkamali ti sabsabali. NO KASANO A SANGUEN DAGITI KAMALI Kaaduanna a no agkamali ti maysa, adu a pana- wen ken pigsa ti maibusna iti kapapanunot no asino ti pabasolenna wenno no kasanona nga irasonan ti naibaga wenno naaramidanna. Ngem imbes a kas- ta ti aramidem no adda napasaktam, saan ngata a nasaysayaat no agpadispensarka lattan, ilintegmo ti kamalim, iti kasta, masalbar ti panaggayyemyo? Nagkamalika kadi ket nagdaksam dayta wenno ti 10 TI PAGWANAWANAN No. 6 2017
dadduma? Imbes a makaungetka iti bagim wenno pabasolem ti sabsabali, apay a dimo lattan aramiden ti amin a kabaelam tapno mailinteg ti bambanag? No ipilitmo nga awan basolmo, ad-adda nga umir- teng ti situasion ken dumakkel ti problema. Nasay- sayaat ngarud nga awatem ti kamalim, ilintegmo, ken solusionam dayta. Nupay kasta, nakalaklakatayo a kritikaren ti sab- sabali no agkamalida. Nagsayaat la ketdi no suro- tentayo daytoy a balakad ni Jesu-Kristo: "Amin a bambanag, ngarud, a kayatyo nga aramiden kadaka- yo dagiti tattao, masapul a kasta met ti aramiden- yo kadakuada." (Mateo 7:12) No nagkamalika, uray bassit laeng, sigurado a kayatmo nga ipakitaandaka iti konsiderasion wenno palabsenda lattan ti naara- midam. Isu nga apay a dimo ikagumaan nga ipakita met ti kasta a konsiderasion iti sabsabali? - Efeso 4:32. PRINSIPIO A TUMULONG TAPNO MAKISSAYAN TI PANAGKAMALI Sigun iti maysa a diksionario, dagiti kamali ket re- sulta ti "di umiso a pangngeddeng, kurang nga im- pormasion, wenno saan a panagatension." Masapul nga aminentayo a no maminsan, adda dagiti kasta a tendensiatayo. Ngem siempre, basbassit ti panagka- malitayo no sipapanunottayo kadagiti napapateg a prinsipio iti Biblia. Maysa kadagita ti Proverbio 18:13: "No ti asino- man sumungbat iti maysa a banag sakbay a mang- ngegna, kinamaag dayta iti biangna ken maysa a pannakaipababa." Wen, sigurado a makatulong no ammuem ti intero nga estoria ken agpanunotka nga umuna sakbayka nga agsao wenno agtignay, uray iti sumagmamano laeng a tiempo, tapno saanka a ma- kaibaga iti sasao a di napagpanunotan wenno ma- kaaramid iti dinadarasudos a banag. Dagiti naam- muam nga impormasion gapu iti panagatensionmo ket makatulong tapno maaddaanka iti husto a pang- ngeddeng - ket maliklikam ti agkamali. Kuna pay ti sabali a prinsipio iti Biblia: "No maba- lin, agingga a makapagpannuray kadakayo, maki- kappiakayo iti amin a tattao." (Roma 12:18) Ara- midem ti amin tapno agtalinaed ti kappia ken panagkaykaysa. No makipagtrabahoka iti dadduma, TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 nakonsiderar ken nadayawka koma ken ikagumaam nga apresiaren ken papigsaen ti pakinakemda. No kasta ti aramidem, nalaklakanto a pakawanen wen- no palabsen dagiti di napagpanunotan ken makapa- sakit a sasao ken aramid. Kasta met, dagiti mas se- rioso a kamali ket mabalin a masolusionan wenno maurnos iti naayat a pamay-an. Panunotem no ania dagiti masursurom. Imbes nga agpanunotka iti pagpambarmo, ibilangmo ketdi dayta kas gundaway tapno masukaymo dagiti nag- sasayaat nga ugali. Kasapulan kadi a paatiddogem pay ti kordonmo, agbalin a nasingsingpet, wenno ad-adda a managteppel? Ti ngay panagbalin a naa- lumamay, mannakikappia, ken naayat? (Galacia 5: 22, 23) Maysa pay, ammomton dagiti saanmo nga ar-aramiden inton sumaruno. Nupay saanmo a ka- yat a tallikudan ti nagkamaliam, saanmo met unay nga imameg ta bagim. Sigurado a makatulong ti pa- nagpakatawa tapno lumag-an ti situasion. PAGIMBAGANTAYO NO BALANSE TI KAPANUNOTANTAYO Makatulong ti balanse a kapanunotan maipapan iti kamali tapno agbalintayo latta a positibo no ag- kamalitayo wenno ti dadduma. Natalna ti panunot- tayo ken nasayaat ti relasiontayo iti sabsabali. No ikagumaantayo ti makasursuro kadagiti kamalitayo, agbalintayo a nasirsirib ken ad-adda a magustuan- datayo. Saantayo a malmes iti liday. Saan met nga agbalin a negatibo ti panangkitatayo iti bagitayo. Ken no ammotayo nga ikarkarigatan met ti daddu- ma nga ilinteg dagiti kamalida, ad-adda a kayattayo a gayyemen ida. Nagpateg ngarud a tuladentayo ti ayat ti Dios ken ti sidadaan ken naimpusuan a panangpakawanna gapu ta pagimbagantayo dayta. - Colosas 3:13. Nadadael kadi ti okasion ti pamilia gapu iti kama- li ni Margaret a naisalaysay itay? Saan a pulos. Nag- kakatawada ketdi, aglalo ni Margaret, ket ninanam- da ti makan - uray awan ti macaroni-na! Limmabas ti adu tawen, dayta a nakallalagip a panagpapangan ket inyestoria met ti dua nga appoko kadagiti annak- da ken ti dadduma pay a naragsak a kapadasanda a kadua dagiti apongda. Ngamin, awan met aniaman- na dayta a kamali! ˇ 11
Apay a Nakaad-adu TI BIBLIA? Apay a nakaad-adu ti bersion wenno patarus ti Bib- lia ita? Ibilangmo kadi dagiti baro a bersion a ma- katulong, wenno makalapped iti panangtarusmo iti Biblia? Tapno matingitingmo a naimbag, makatu- long no adalem ti naggapuan dagita a bersion. Ngem ammuentayo nga umuna no siasino dagiti nangisurat iti Biblia, ken no kaano a naisurat. TI ORIHINAL A BIBLIA Nabingay ti Biblia iti dua a seksion. Adda 39 a libro iti umuna a seksion a naglaon iti "sagrado a pammakdaar ti Dios." (Roma 3:2) Indalan ti Dios dagiti matalek a lallaki a nangisurat kadagitoy a libro iti nabayag a tiempo - agarup 1,100 a tawen manipud 1513 B.C.E. agingga iti sumagmamano a panawen kalpasan ti 443 B.C.E. Kaaduanna a Heb- 12 reo a lengguahe ti inusarda, isu a maaw-awagan daytoy a seksion iti Hebreo a Kasuratan, a paga- ammo met kas Daan a Tulag. Adda 27 a libro iti maikadua a seksion. "Sao ti Dios" met laeng dayta. (1 Tesalonica 2:13) Indalan ti Dios dagiti matalek a pasurot ni Jesu-Kristo a mangisurat kadagitoy a libro iti ab-ababa a tiem- po - agarup 60 a tawen manipud agarup 41 C.E. agingga iti 98 C.E. Kaaduanna a Griego a lenggua- he ti inusarda, isu a maaw-awagan daytoy a seksion iti Kristiano a Griego a Kasuratan, a pagaammo met kas Baro a Tulag. Dagitoy nga 66 a libro nga indalan ti Dios ti pan- nakaisuratna ti mangbukel iti kompleto a Biblia - ti mensahe ti Dios kadagiti tattao. Ngem apay nga adda pay dagiti naaramid a kanayonan a bersion ti Biblia? Adda tallo a kangrunaan a rason. ) Tapno mabasa dagiti tattao ti Biblia iti bukodda a lengguahe. ) Tapno maikkat ti kamali dagiti nangkopia ket maisubli ti orihinal a sasao ti Biblia. ) Tapno masukatan dagiti daanen a sasao. TI PAGWANAWANAN No. 6 2017
Kitaem no kasano a naaramid dagitoy iti dua a nagkauna a patarus. TI GREEK SEPTUAGINT Agarup 300 a tawen sakbay ti panawen ni Jesus, rinugian dagiti eskolar a Judio nga ipatarus ti Heb- reo a Kasuratan iti lengguahe a Griego. Maawagan dayta iti Greek Septuagint. Apay a naaramid day- ta? Tapno matulongan ti adu a Judio nga agsasao iti Griego nga agbalin a pamiliar iti "nasantuan a sursurat." - 2 Timoteo 3:15. Nakatulong met ti Septuagint iti minilion a saan a Judio nga agsasao iti Griego tapno maammuan- da ti isursuro ti Biblia. Kasano? Kuna ni Propesor W. F. Howard: "Manipud iti katengngaan ti umuna a siglo, dayta ti nagbalin a Biblia dagiti Kristiano. Da- giti misioneroda ket napan kadagiti sinagoga 'a pam- paneknekanda manipud iti kasuratan a ni Jesus ti Mesias.' " (Aramid 17:3, 4; 20:20) Dayta ti maysa a rason no apay a di nagbayag, adu a Judio ti "naawa- nan iti interes iti Septuagint," kinuna ti eskolar ti Biblia a ni F. F. Bruce. Bayat a makomkompleto dagiti libro iti Kristiano a Griego a Kasuratan, intipon dagiti adalan ni Jesus dagita iti Septuagint a patarus ti Hebreo a Kasura- tan, ket dayta ti nagbalin a kompleto a Bibliatayo ita. TI LATIN VULGATE Agarup 300 a tawen kalpasan a nakompleto ti Biblia, nangaramid ti eskolar ti relihion a ni Jerome iti Latin a patarus ti Biblia, a naawagan idi agangay iti Latin Vulgate. Adda idin nagduduma a Latin a patarus, isu nga apay a kasapulan pay ti baro? Ka- yat ni Jerome nga ilinteg dagiti "saan a husto a pa- tarus, nakadkadlaw a kamali, ken saan a kasapulan a nainayon wenno naikkat a sasao," kuna ti The In- ternational Standard Bible Encyclopedia. Adu kadagita a kamali ti inlinteg ni Jerome. Ngem idi agangay, inaramid dagiti lider ti relihion ti nag- dakkel a kamali a nagdaksan ti adu! Indeklarada a ti laeng Latin Vulgate ti aprobado a patarus ti Biblia ken ginasut a tawen a nagtultuloy dayta! Imbes a ma- katulong ti Vulgate kadagiti ordinario a tattao tapno maawatanda ti Biblia, lallalo ketdi nga awanen ti ma- kaawat iti dayta ta idi agangay, manmanon ti maka- ammo iti Latin. TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 Makita ti nagan ti Dios iti maysa a paset ti manuskrito a Septuagint a maus-usar idi panawen ni Jesus TI SAGRADO A NAGAN TI DIOS ITI BIBLIA Iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Ka- suratan, nausar ti sagrado a nagan ti Dios a Je- hova iti Hebreo a Kasuratan ken iti Kristiano a Griego a Kasuratan. Ngem naikkat dayta iti ka- aduan a moderno a patarus ti Biblia. Inusarda ketdi ti "Apo." Kuna ti dadduma a nagipatarus a ti maysa a rason nga inaramidda dayta ket gapu ta saan a pulos a nagparang ti personal a nagan ti Dios, nga irepresentar ti Tetragramma- ton (YHWH), iti Greek Septuagint a patarus ti Hebreo a Kasuratan. Ngem agpayso kadi dayta? Idi katengngaan ti 1900's, adda dagiti nabiro- kan a nakadadaanen a paset ti Septuagint a maus-usar idi panawen ni Jesus. Naisurat kada- gita ti sagrado a nagan ti Dios iti Hebreo a letra. Ngem idi agangay, agparang nga inikkat ti dad- duma a parakopia ti nagan ti Dios ket sinuka- tanda iti Kyri·os - ti Griego a sao para iti "Apo." Insubli ti Baro a Lubong a Patarus ti nagan ti Dios iti umiso a lugarna iti Biblia. 13
Ti Isaias iti Dead Sea Scroll a naaramid 2,000 a tawenen ti napalabas. Kapadpadana la unay ti adda iti Biblia ita NABALBALIWAN KADI TI MENSAHE TI BIBLIA? Adda latta kamali dagiti parakopia iti Biblia. Ngem awan kadagita a kamali ti nangbalbaliw iti mensahe ti Biblia. "Saan a naibatay iti ma- pagduaduaan a reperensia dagiti kangrunaan a patpatien dagiti Kristiano." - Our Bible and the Ancient Manuscripts. Iti amin a parakopia, dagiti Judio ti kabassitan iti kamali. "Nakaan-annad dagiti Judio nga es- kriba idi rugrugi ti panawen dagiti Kristiano iti maulit-ulit a panangkopiada iti Hebreo a Biblia." - Second Thoughts on the Dead Sea Scrolls. Kas pagarigan, ti nasarakan a lukot ni Isaias a karaman iti Dead Sea Scroll ket 1,000 a tawen a nadadaan ngem kadagiti immun-una a nasara- kan a manuskrito. Komusta ngay idi naikompa- ra dayta kadagiti kopia nga adda ita? "Manma- no laeng ti saan a napateg a sao a nainayon wenno naikkat." - The Book. A History of the Bi- ble. Nalaklaka itan a makita ken mailinteg dagiti ka- mali dagiti saan unay a naannad a parakopia, kas kadagiti nayakar a letra, sao, wenno grupo ti sasao. "Ad-adu nga amang ti ebidensia a ma- pagtalkan ti Baro a Tulag ngem iti aniaman a sabali pay a koleksion ti nagkauna a literatura." - The Books and the Parchments. "Dandani eksakto nga agpada dagiti kaunaan a papiro ti Biblia iti Egipto ken dagiti kopia a na- min-adu a manomano a nakopia ken namin-adu a nayimprenta idiay Europa. Natibker a pamma- siguro dayta iti asinoman a Kristiano nga ag- duadua." - The Book. A History of the Bible. Gapuna, nabalbaliwan kadi ti mensahe ti Bib- lia? Saan a pulos! 14 IMMADU DAGITI BARO A BERSION Kabayatanna, nagtultuloy a nagaramid dagiti tat- tao iti dadduma pay a patarus ti Biblia - kas iti pa- gaammo a Syriac Peshitta a naaramid idi agarup 400's C.E. Ngem idi laeng 1300's nga adda manen nagporsegi a mangipatarus iti Biblia iti lengguahe dagiti ordinario a tattao. Idiay England, idi dandanin agpatingga ti 1300's, rinugian ni John Wycliffe nga ipatarus ti Biblia iti Ingles tapno maawatan dayta uray ti ordinario a tao. Di nagbayag, ti inaramid ni Johannes Guten- berg a pamay-an iti panagimprenta ti nakatulong kadagiti eskolar ti Biblia a mangaramid ken mangi- waras kadagiti baro a bersion ti Biblia iti nagdudu- ma a lengguahe a maus-usar iti intero a Europe. Idi immadun ti bersion ti Biblia iti Ingles, kinues- tion dagiti kritiko ti pannakaaramid ti nagduduma a bersion iti Ingles. Idi 1700's, insurat ti taga-England a lider ti relihion a ni John Lewis: "Dumaan ti leng- guahe ket saanen a maawatan. Nagpateg ngarud a marebisar ti daanen a Patarus ket mausar dagiti sa- sao a maawatan ti agdama a henerasion." Nalaklaka itan a repasuen dagiti eskolar ti Biblia dagiti daan a patarus. Nalawlawagen ti pannakaa- watda kadagiti nagkauna a patarus ti Biblia, ken ad- daanda kadagiti nagpapateg a nagkauna a manus- krito ti Biblia a nabiit pay a nasarakan. Makatulong dagitoy tapno maammuanda no ania ti orihinal a sasao a nausar iti Biblia. Nagdakkel ti maitulong dagiti baro a bersion ti Biblia. Siempre, kasapulan ti panagannad iti daddu- ma kadagita. Ngem no pudpudno nga ayat iti Dios ti nangtignay kadagiti nangrebisar iti Biblia iti pana- ngaramidda iti baro a bersion, talaga a pagsayaatan- tayo ti patarusda. ˇ Kitaem ti artikulo a "Kasano a Mapilim ti Nasayaat a Patarus ti Biblia?" iti Mayo 1, 2008, a ruar daytoy a magasin. Tapno mabasam ti Biblia iti mismo a lengguahem online wenno iti mobile device-mo, mapanka iti Kitaem ti PUBLIKASION ˛ BIBLIA, wenno i-scan ti code TI PAGWANAWANAN No. 6 2017
SALUDSOD DAGITI AGBASBASA . . . Para Kadi Kadagiti Kristiano ti Krismas? Patien ti minilion iti intero a lubong a ti Krismas ket selebrasion ti pannakayanak ni Jesu-Kristo. Ngem napampanunotmo kadin no nagselebrar iti Krismas dagiti Kristiano idi umuna a siglo - dagidiay nadek- ket ken Jesus? Ken ammom kadi no ania ti ibagbaga ti Biblia maipapan iti birthday? Ti sungbat kadagitoy a saludsod ti makatulong tapno maammuantayo no ti Krismas ket para kadagiti Kristiano wenno saan. Umuna, awan ti mabasa iti Biblia a naselebraran ti birthday ni Jesus wenno uray ti birthday dagiti ma- talek nga agdaydayaw iti Dios. Dua laeng a tao ti mabasa iti Biblia a nagselebrar iti birthday. Awan kadakuada ti agdaydayaw ken Jehova, ti Dios iti Bib- lia, ken adda dakes a napasamak iti panagselebrar- da. (Genesis 40:20; Marcos 6:21) Sigun iti Encyclo- pædia Britannica, kontra dagiti nagkauna a Kristiano iti "pagano a kaugalian a panagselebrar iti birthday." Kaano a nayanak ni Jesus? Saan nga ibaga ti Biblia ti eksakto a petsa ti pan- nakayanak ni Jesus. "Saan a mabasa iti Baro a Tulag wenno uray iti dadduma pay a reperensia ti aldaw ti pannakayanak ni Kristo," kuna ti McClintock and Strong's Cyclopedia. No kayat ni Jesus a selebraran dagiti pasurotna ti pannakayanakna, siniguradona koma nga ammoda ti petsa ti pannakayanakna. Maikadua, awan ti nairekord iti Biblia a sinelebra- ran ni Jesus wenno dagiti adalanna ti Krismas. Sigun iti New Catholic Encyclopedia, damo a mabasa ti pa- TI PAGWANAWANAN No. 6 2017 nagselebrar iti Krismas "iti Chronograph nga insurat ni Philocalus. Maysa daytoy nga almanac [wenno, tinawen a libro] dagiti Romano a ti reperensiana ket naaramid idi 336 [C.E.]." Nalawag a naaramid dayta kalpasan a nakompleto ti Biblia ken ginasut a tawen kalpasan a nagbiag ni Jesus ditoy daga. Isu a naibaga ni McClintock ken ni Strong a "saan nga im- bilin ti Dios ken saan a naggapu iti Baro a Tulag ti pa- nagselebrar iti Krismas." Ania ti imbilin ni Jesus a selebraran dagiti adalanna? Kas Naindaklan a Mannursuro, nangted ni Jesus kadagiti nalawag nga instruksion no ania ti kayatna nga aramiden dagiti adalanna, ket nairekord dagita iti Biblia. Ngem saan a karaman kadagita ti panagse- lebrar iti Krismas. No kasano a saan a kayat ti maysa a titser a lumbes dagiti estudiantena kadagiti ins- truksionna, saan met a kayat ni Jesus a dagiti pasu- rotna ket "lumbes iti bambanag a naisurat" iti Biblia. - 1 Corinto 4:6. Ngem adda napateg a selebrasion nga ar-arami- den dagiti nagkauna a Kristiano - ti pananglaglagip iti ipapatay ni Jesus, wenno ti Memorial. Imbaga a mismo ni Jesus kadagiti adalanna no kaano a seleb- raranda dayta ken impakitana no kasano nga arami- den dayta. Nairekord iti Biblia dagitoy nga espesipi- ko nga instruksion ken ti petsa ti ipapatayna. - Lucas 22:19; 1 Corinto 11:25. Kas naammuantayon, ti Krismas ket panangseleb- rar iti birthday, ken saan a sinelebraran dagiti nagka- una a Kristiano dayta a pagano a kaugalian. Maysa pay, saan nga ibaga ti Biblia a nagselebrar ni Jesus wenno ti dadduma pay iti Krismas. Gapu kadagita a kinapudno, minilion iti intero a lubong ti mamati a saan a para kadagiti Kristiano ti Krismas. ˇ Para iti ad-adu pay nga impormasion maipapan iti naggapuan ti ka- aduan a tradision mainaig iti Krismas, kitaem ti artikulo a "Saludsod Da- giti Agbasbasa . . . Ania ti Agpayso Maipapan iti Krismas?" iti Disiem- bre 1, 2014, a ruar ti Pagwanawanan a mabasa online iti 15
ANIA TI KUNA TI BIBLIA? Ania ti Armagedon? Adda dagiti mamati . . . a dayta ti tiempo a madadael ti lubong gapu kadagiti nuklear nga armas wenno pannakada- dael ti aglawlaw. Ania ti makunam? Ti kuna ti Biblia Ti Armagedon ket simboliko a lugar ti "gubat ti naindaklan nga aldaw ti Dios a Mannakabalin- amin," ti pannakigubatna kadagiti managdak- dakes. - Apocalipsis 16:14, 16. Ania pay ti maammuantayo iti Biblia? ) Ti Dios ti makilaban iti gubat ti Armagedon, saan a tapno dadaelenna ti daga, no di ket tapno isalakanna ti daga kadagiti tattao a mangdaddadael iti dayta. - Apocalipsis 11:18. ) Pagpatinggaen ti gubat ti Armagedon ti amin a gubat. - Salmo 46:8, 9. Pangngaasiyo ta patulodandak iti kopia ti Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia? Para iti ad-adu pay nga impormasion, kitaem ti kapitulo 8 daytoy a libro, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova ANIA A Talaga TI ISURSURO TI BIBLIA? Mabasa met iti s Libre a mai-download n o daytoy a magasin ken dagiti napalabas a ruar p Posible kadi a makalasattayo iti gubat ti Armagedon? Panagkunam? ) Wen ) Saan ) Siguro Ti kuna ti Biblia Adda "dakkel a bunggoy" dagiti tattao a nag- gapu iti amin a nasion a makalasat iti "dakkel a rigat" nga agpatingga iti gubat ti Armagedon. - Apocalipsis 7:9, 14. Ania pay ti maammuantayo iti Biblia? ) Kayat ti Dios nga adu ti makalasat agingga a posible. Dadaelenna laeng dagiti managdak- dakes kas maudi a pamuspusan. - Ezequiel 18:32. ) Ibaga ti Biblia no kasano a makalasattayo inton Armagedon. - Sofonias 2:3. Ti di mabilang a "dakkel a bunggoy" dagiti tattao a naggapu iti amin a nasion malasatandanto ti Armagedon LENGGUAHE NAGAN ADRES
Para iti adres, kitaem ti panid 2 Adda online a Biblia iti nasurok a 130 a lengguahe Bisitaen ti wenno i-scan ti code L I - 7 1 7 0 7 1 6 7 1 p w .


MONETARY POLICY REPORT FEBRUARY 2023 Visual Summary Unsa ang pinaka-ulahing monetary policy decision sa BSP? Nikunhod ngadto sa 3.9 porsyento ang pinaka- ulahing risk-adjusted inflation forecast para sa 2024, gikan sa 4.4 porsyento nga nahilatid sa Monetary Policy Report niadtong Nobyembre 2023. Nasulod na ang forecast sa inflation target range sa BSP. Ang gipaabot nga hulga sa inflation outlook sa 2024 gipakunhod tungod sa gamay nga posibilidad sa pagsaka sa plitehan; mas huyang nga epekto sa taas nga presyo sa lana sa kalibutan; ug tukma nga pagpadayon sa Executive Order No. 10*. Naka-desisyon ang Monetary Board nga ipabilin sa 6.5 porsyento ang target repurchase (RRP) rate niadtong Pebrero 2024, base kini sa hulga sa kalig-on sa presyo sa mga palaliton taliwala sa nagkamaayong kondisyon sa inflation. Samtang, ang pagbana-bana sa risk-adjusted inflation para sa tuig 2025 misaka og gamay gikan sa 3.4 porsyento ngadto sa 3.5 porsyento tungod sa posible nga pagsaka sa presyo sa kuryente. Executive Order No. 10-Extending the Temporary Modification of Rates of Import Duty on Various Products Under Section 1611 of Republic Act No. 10863, Otherwise Known as the "Customs Modernizationand Tariff Act" Page 1 of 3 Page 1 of 3
MONETARY POLICY REPORT FEBRUARY 2023 Visual Summary Niubos ang hulga sa inflation sa 2024 kon itandi kini sa Nobyembre 2023 MPR, pero nagpabilin gihapon ang hulga sa posibleng pagpaspas niini. Posibleng mulapas ang inflation kung itandi kini sa forecast o pagbana-bana sa BSP tungod sa mga nagkalain-laing hulga sama sa taas nga plitehan, dugang pagsaka sa presyo sa kuryente, mas mahal nga presyo sa lana ug dugang epekto sa El Niño sa presyo sa pagkaon. Sa laing bahin, ang maayong pagpatuman sa mga lakang sa gobyerno aron makuhaan ang epekto sa El Niño posibleng makapakunhod sa inflation. Sumala sa resulta sa Survey of External Forecasters* sa Bangko Sentral ng Pilipinas niadtong Pebrero 2024, walay kausaban ang mean inflation forecasts para sa tuig 2024 nga naa sa 3.9 porsyento ug tuig 2026 nga naa sa 3.4 percent, kon itandi kini sa resulta sa parehong surbey nga gipahigayon niadtong Enero 2024. Ang mean inflation forecast usab para sa tuig 2025 misaka og gamay ngadto sa 3.5 porsyento gikan sa 3.4 porsyento. Gipaabot sa mga analysts nga magpabiling maayo ang inflation sa 2024 ug nasulod na kini sa ty-p sa BSP. Survey ng 24 analysts/ekonomista mula sa pribadong sektor na isinagawa noong 6-12 Pebrero 2024 Page 2 of 3 Page 2 of 3
MONETARY POLICY REPORT FEBRUARY 2023 Visual Summary Mitaas ang gross domestic product (GDP) sa 5.6 porsyento niadtong Q4 2023 gikan sa 7.1 porsyento niadtong Q4 2022, tungod sa kakusug sa domestic demand. Mahimong mukunhod pa ang inflation sa umaabot nga mga bulan kung wala'y dugang mga supply-side shocks. Posibleng makita karong tuiga ang epekto sa unang pagtaas sa target RRP rate sa BSP. Ang BSP padayong nagsuporta sa mga non-monetary nga mga lakang sa gobyerno aron masulbad ang mga supply-side pressures sa presyo sa mga palaliton. Bisan pa, ang pag-uswag sa ekonomiya gilauman nga magpabiling kusgan sa umaabot nga mga katuigan. Ang gilaumang paglambo sa ekonomiya gisuportahan sa mas maayong panglantaw sa dagan sa ekonomiya sa tibuok kalibutan ug pag-ubos sa kinatibuk-ang presyo sa lana sa gawas sa nasud. Ang gipatuman nga structural reform measures makatabang usab sa pagpauswag sa investment climate ug economic sentiment sa nasud. Para makita ang kinatibuk-ang 2024 February Monetary Policy Report bisitaha Page 3 of 3 Page 3 of 3