Marso 2018 Karkararag para kadagiti babbai idiay Northeast Asia. Dagiti babbai idiay Northeast Asia a nacion iti China, Japan, North Korea, ken South Korea ket adda iti dakkel a nagdudumaan da iti tumunggal maysa. Iti prayer movement iti TWR Women of Hope iti intiro a lubong ken dagiti programa na iti radio ket agpurpursige nga mataripato iti naisalsalumina a kasasaadda. Dagiti babbai idiay China ket sumangsango iti dadakkel a karit, adu kadagitoy ket gapu iti tradisyonal nga panangkita nga dagiti babbai ket nababbaba ngem iti lallaki. Iti China ket agmaymaysa a nacion nga adayo nga ad-adu iti babbai nga mangketkitel iti biagna ngem kadagiti lallaki Iti paglintegan iti China a maysa laeng nga anak iti tunggal pamilya manipud 1979-2015 ket nagbunga iti milyon-milyon a nakabutbuteng nga pannakapuwersa a panagpaikkat iti sikog. Nakaladladingit nga adu a pamilya iti mangipappapilit kadagiti babbalasitang a masikog nga ipaikat da dagiti babbai nga sikogda tapno masigurado nga lallaki laeng iti maipasngay. Iti paglintegan a dua laeng nga anak idi 2015 ket nagbunga iti panagngato iti bilang dagiti naipasngay. Tatta, gapu iti milyon-milyon nga maladaga a babbai a saan a naiyanak, iti nacionda ket sumangsango iti karit a resulta iti saan nga agpada a bilang iti babbai nga agan-anak ken iti agarup 33 milyon a lallaki nga saan a makabirok iti asawana. Idiay North Korea, agtultuloy iti limitado a taraon, danum, ken sanitasyon. Sumurok kumurang 18 milyon, wenno 70% iti populasyon, iti agsagsagaba iti malnutrisyon ken marigritan iti awanan solusyon nga health issues. Dadduma nga babbai ipustada iti aminda tapno makaikkat iti nacionda ken kaadduan ket mapuwersada nga agtrabaho iti balay iti pagragragsakan wenno agbalin nga asawa iti lalaki idiay China. No Matiliw dagiti otoridad idiay China, kaadduan ket isublida idiay North Korea, no sadino ket sumangoda iti pannakaparigat idiay labor camps wenno pannakadusa babaen ito patay. Idiay South Korea ket pagnanaedan iti surok 30,000 a North Korean a naglibas iti dayta a nasyon, agraman iti daddani 16,000 a babbai a nagdalan idiay China, Vietnam, ken Mongolia tapno maragpatan iti wayawaya. Iti TWR Women of Hope's Korean team ket tarigagayda a tumulong a maiturongda kenni Apo Hesu Kristo. Ikararagantayo... Marso 1. Dagiti kristiano idiay Northeast Asia nga agbiag para iti pakaidaydayawan iti Dios, nga aramiden iti amin a kabaelanda a pagbiagan dagiti kinapudno nga isursuro iti sao ti Apo "Ikawesyo ketdi ni Apo Jesu-Cristo a kas armasyo ket isardengyon a pagustoan ti dakes a tarigagay dagiti bagbagiyo" (Roma 13:14). Marso 2. Dagiti kristiano a babbai iti sangalubungan nga agkarkararag iti agdama iti daytoy mapasamak nga World Day of Prayer iti 170 a nacion.
Marso 3. Dagiti assawa a babbai a pagtakderanda iti kinapudno maipapan iti Dios uray pay iti dedegra gapu iti pammatida a kas Kristiano wenno iti panangsupyat dagiti assawada nga saan a namati. Marso 4. Iti panangiwanwan iti Dios ken iti napisikalan a pigsa para kadagiti Mandarin Women of Hope production team. Ikararagtayo nga dagiti agdengdengngeg iti programa iti shortwave radio wenno iti internet ket sumungbat iti awis ni Kristo a pannakaisalakan. Marso 5. Dagiti babbai iti 36 a grupo nga agkarkararag idiay China, Hong Kong, Singapore, ken Taiwan nga agbasbasa iti prayer request iti pagsasao a Chinese sada ikararagan nga usar iti bukod da a pagsasao. Marso 6. Iti proteksyon ti Dios para kadagiti babbai a Chinese nga agibingbingay iti kinapudno maipapan iti Dios. Ikararagtayo nga bendisyunan iti Apo iti salun-atda, maaddaan iti ragsak ken rag- o iti pusoda, ken iti umanay a pagkasapulan ken maaywanan ida ken marespeto kadagiti miembro iti kapkapilya. Marso 7. Dagiti babbai idiay China a napuwersa a naoperaan tapno maikkat ti kabaelanda nga agkaanak. Ikararagtayo met dagiti babbai nga agib-ibtor iti dakkel unay a multa, pannakaabuso a pisikal, wenno pannakabalod gapu ta saanda ipaikkat iti sikogda. Marso 8. Iti dadagsen dagiti pamilya idiay China, nga kaadduan dagiti nataengan ket awanan kabsat, auntie wenno uncle. Kaadduan dagiti agassawa ket tarakenenda iti 4 a nataengan a nagannak. Adu dagiti ubbing nga agassawa ket pelyienda iti saan nga aganak gapu iti pinansyal a kasapulan. Marso 9. Dagiti adu a babbalasitang idiay China nga maaddaan iti opurtunidad nga agadal. Adu a nagannak ti mamati nga panangsayang laeng iti kuarta iti panangpaadal kadagiti babbai nga annak. Iti resultana, adu a babbai ti saan a makaserrek iti trabaho ta kurangda iti kabaelan ken ammo. Marso 10. Dagiti maisalsalumina nga babbai idiay China nga maaddaan iti opurtunidad a mangngegan iti programa nga Women of Hope iti bukodda a linguahe ken iti wagas nga agsao kadagiti kasapulanda. Marso 11. Dagiti Chinese a babbai nga agpanpanunot nga kittelen iti biagda. Iti bilang dagiti babbai nga nangpapatay iti bagida idiay China ket kangatoan iti intero a lubong( nganngani 590 iti inaldaw). Ikararagtayo nga babaen iti programa iti Women of Hope, dagitoy a babbai ket mangngeganda iti mensahe ti namnama kenni Kristo ken mabigbigda iti kinapategda iti Dios a nangparsua kadakuada. Marso 12. Iti panagtrabaho iti Dios ken iti panangaywanna kadagiti babbai idiay China nga narames, nadukot, ken natagabo. Gapu ta kurang iti babbai adu dagiti gangannaet ken babbai iti sulenek a luglugar ti nailako a kas asawa a saanda a pagayatan ken no dadduma pagbibingayan pay dagiti agkakabsat a lallaki. Marso 13. Dagiti nagannak a Chinese ken Korean nga ipategda iti biag dagiti babbalasitang, a maamiresda nga isuda ket sagot a naggapu iti Dios. Iti panagpaikkat iti sikog ket maysa a wagas iti birth control nga awan iti panangipategda iti biag nga dadaelenda. Adu dagiti ubbing pay a babbai nga
awanan ti asawa ket namin adun a daras a nagpaikkat iti sikog a saanna pay pulos nangngegan iti peggad nga ipaayna daytoy iti salun-atda. Marso 14. Idiay China nga isardengda iti panagpaawid kadagiti Kristiano a South Korean nga tumultulong kadagiti manglikliklik iti napalalo a bisen idiay North Korea. Marso 15. Dagiti agmaymaysa a babbai nga agserserbi iti Dios ken agkasapulan iti liwliwa ken pigsa iti panangsangoda kadagiti padas iti biag nga awanan suporta nga aggapu iti asawa wenno pamilya. Marso 16. Dagiti inna a kristiano nga agbalin nga ulidan babaen iti bileg iti Spiritu Santo. Ikararagtayo nga ayatenda iti sasao iti Dios, ipategda dagiti gundaway idiay kapilya nga agdayaw ken makasursuro ken maaddaanda koma iti tarigagay nga agserbi iti Dios ken iti dadduma, ken agpursige nga magna a naasideg iti Dios. "Immayak tapno maaddaankay iti biag---biag nga awan pagkuranganna." (Juan 10:10b). Marso 17. Iti Korean Women of Hope production ken dagiti grupo iti agipatpatarus nga addaan iti 30 a buluntaryo a mangipapaay iti namnama ken pangpakired kadagiti babbai idiay North Korea. Awan a pulos iti maawat a sungbat kadagiti agdengdengngeg no sadino dagiti kristiano a babbai ket sumangsango iti nakaam-amak a pannakaabuso. Marso 18. Dagiti boluntaryo nga agiwarwaras kadagiti gangannaet idiay South Korea iti Prayer Calendar a Cambodian, Chinese, Indonesian, Japanese, Tagalog, Thai, ken Vietnamese. Ikararagtayo nga adu pay a tattao iti makikaysa iti prayer movement babaen kadagitoy dayo a grupo iti tattao idiay South Korea. March 19. Iti adu pay nga opurtunidad a maipaduyakyak iti ministeryo iti TWR Women of Hope kadagiti pastor ken grupo iti kapkapilya idiay South Korea ken labes na pay. Marso 20. Dagiti babbai a Koreano nga agnanaed kadagiti nacion iti intero a lubong a mangporma iti prayer groups a mangsuporta iti panagpursige a madanun iti adu pay a babbai babaen iti programa ti Korean Women of Hope. Iti programa ket mangngegan met iti online babaen iti Marso 21. Iti Apo a patganna iti pigsa, anus, ken napabaro a pammati iti limed a kapilya idiay North Korea tapno madalyasatanda iti padas ken rigat iti inaldaw. Marso 22. Iti pannakasalakneb para iti organisasyon iti ministeryo nga mangiwarwaras kadagiti radio, Biblia, ken relief goods kadagiti North Korean. "Isut' gapuna a ditayo koma mauma nga agaramid iti naimbag; ta dumtengto ti tiempo nga agapittayo no ditay maupay. Ngarud, no adda gundawaytayo, agaramidtayo iti naimbag a maipaay kadagiti amin a tattao, nangruna kadagiti kakabsatyo iti pammati" (Galacia 6:9-10). Marso 23. Dagiti desperado a takas a North Korean a dumaldalan idiay China, Vietnam, ken Mongolia tapno makadanun idiay South Korea. Iti agdama ti South Korea ket pagnanaedan iti surok 30,000 a takas, agraman iti dandani 16,000 a babbai. Mailiwda unay kadagiti pamilyada idiay North Korea ken marigrigatanda a maaddaan iti trabaho.
Marso 24. Iti salakneb dagiti North Koreans a sumrek idiay China nga saan a legal tapno panawanda iti nakaro a bisin ken masansan a puwersaan nga agtrabaho iti balay a pagliwliwaan wenno makiasawa iti Koreano a lalaki. Ikararagantayo dagiti kristiano a South Korean nga agisursuro iti kinapudno iti Dios kadagiti North Korean idiay China ken dadduma pay a nacion. Marso 25. Iti kaadduan nga North Korean nga mabisbisinan unay ken addaan laeng iti bassit a wayawaya. Ikararagtayo nga isalakan ida iti Dios manipud iti nakabutbuteng a paspasamak. "vKinuna ni Yahweh, "Nakitak ti nakakaasi a kasasaad dagiti tattaok idiay Egipto. Nangngegko ti panagdawatda iti tulong gapu iti pannakaparparigatda. Wen, ammok dagiti sagsagabaenda" (Exodus 3:7) Marso 26. Dagiti kristiano idiay Northeast Asia nga pagballigianda dagiti padas, nga agbiag a nalinis, ken ibingay iti ebanghelyo ken baliwan iti sociodadda. "Dacayo ti silaw ti lobong. ... Casta coma ti panaglawag ti silawyo iti sangoanan dagiti tao; tapno makitada dagiti naimbag nga aramidyo, ket dayawenda coma ni Amayo nga adda sadi langit" (Mateo 5:14, 16). Marso 27. Dagiti lider dagiti nacion idiay Northeast Asia kas panagsaganada para iti posibilidad a riri idiay a rihiyon. Iti China ket agar-aramiden iti networks iti refugee camps kadagiti nagpungtuan iti nagbaetanda ti North Korea. Marso 28. Iti salakneb dagiti babbai iti pagtartarabahuanda kadagiti sekswal a pannakaabuso. Ikararagtayo nga dagiti Kristiano a lallaki ket pagtakderan iti pammatida ken addaan iti tured nga salakniban dagiti babbai nga maab-abuso. ____ Marso 29. Dagiti ubbing ken babbalasitang idiay Cambodia, Laos, Myanmar, ken Vietnam nga adda iti peggad a mailako kadagiti Chinese a lallaki a kas asawa gapu ta sumagmamano laeng iti babbai kadagiti baryo. Marso 30. Dagiti saan pay nakangngeg iti mensahe iti gracia ti Dios. Babaen iti karkararag, akuen tayo para kenni Apo Dios dagiti babbai, lallaki, ken ubbing manipud kadagiti tunggal nacion, tribo, tattao ken linguahe nga agrukbab iti sango iti Dios ken bigbigenda isuna a kas Apo. Marso 31. Dagiti Chinese ken Korean a babbai idiay China, Hong Kong, Taiwan, North ken South Korea, ken iti intero a lubong. Dawatentayo nga maidalanda nga agkararag iti tunggal maysa ken tulungan dagiti babbai a marigrigatan ken agkasapulan a mapadasan iti ayat ti Dios.


Pannakaiseguro Dagiti PINUON ti Saba ken Papaya iti Hawaii Dagiti pinuon ti saba ken papaya ket mabalin nga ipaseguro no maimula dagitoy tapno mapagbungada a para taraon ti tao. Masapul nga inspeksionen ti RMA ti pagmulaan tapno masigurado a maibilang a natalged para iti salun-at tapno maawatda. Masapul nga ipakitayo ti pammaneknek nga addan 4 a nagsasaruno a tawen a padas a nagmulmula kadagitoy a mula, saan a mairaman ti tawen ti panangigannuat. Ti edad ti pinuon a saba ken papaya ket maikeddeng iti Disiembre 31 kas iti sumaganad: Tawen Dagiti Bulan Kalpasan ti Panangigannuat 1 ≤ 12 2 13-24 3 25-36 4 37+ Dagiti pinuon ti saba ken papaya ket mabalin nga ipaseguro kadagiti counties wenno luglugar nga administratibo iti Hawaii, Kauai, Honolulu, ken Maui. Adda proteksionyo kontra kadagiti sumaganad: 1. Dakes a panawen - Mabalin a mairaman ti niebe, napigsa nga angin, tikag, wenno nalabes a tudo. 2. Pannakadadael dagiti pinuon - No ipalubos ti nangiseguroanyo tapno malapdan ti panagraira ti sakit. 3. Sakit - Malaksid no saankayo a nangiwayat dagiti umiso a wagas iti panangkontrol. 4. Ginggined 5. Uram - Malaksid no saanyo a kinontrol dagiti ruot ken dagiti dadduma pay nga agtubtubo iti lugar a nagmulaan. 6. Insekto - Malaksid no saankayo a nagaramat dagiti wagas a panangkontrol kadagitoy. 7. Tsunami 8. Panagbettak ti bulkan 9. Atap nga ayup - Malaksid no saanyo a sinurot dagiti nairekomenda a wagas iti panangkontrol kadagitoy. Masapul nga aplikaranyo ti pannakaiseguro iti saan a naladladaw ngem Disiembre 31. Masapul nga ireportyo ti kalawa ti namulaan iti saan a naladladaw ngem Pebrero 15. Agepekto ti seguro iti Enero 1 para kadagiti nailayon a polisia ken 30 nga aldaw kalpasan a maawatmi ti aplikasionyo para dagiti baro a polisia, ngem saan a nasapsapa ngem Enero 1. Ti panawen a masakupan ti seguro ket agpatingga iti nasapsapa ngem: 1) Disiembre 31 iti sumaruno a tawen a panagapit; wenno 2) Panangikeddeng ti RMA iti kadagupan ti nadadael a naiseguro nga apit iti yunit. Dagiti sumaganad ket dagiti presio a maaramat iti panangsumar iti bayadanyo a premium wenno kontribusion ken ti maawat a bayad ti seguro para iti 2015 a panagapit. Laglagipen a dagitoy a presio ket mabalin nga agbaliwbaliw iti tinawen:
Panangdakkel ti Pinuon ti Saba Tawen 1... ...$22/kada pinuon Panangdakkel ti Pinuon ti Saba Tawen 2... .. $36/kada pinuon Panangdakkel ti Pinuon ti Papaya Tawen 2... $11/kada pinuon Panangdakkel ti Pinuon ti Papaya Tawen 3 ... $18/kada pinuon Ti CAT ket 100% nga adda subsidy wenno tulong ken awan ti premium wenno kontribusion a bayadanyo. Nupay kasta, adda administrative fee wenno pang-administratibo a bayadan a $300 kada apit kada county wenno administratibo a lugar ania man ti kalawa ti namulaan. Para iti nangatngato a lebel a masakupan, adda $30 a pang-administratibo a bayadan ken adda subsidyna wenno tulong a kas maipakita iti sumaganad a tsart iti baba. Kas pangarigan, no pilienyo ti 65% a lebel a masakupanto, ti premium wenno kontribusionyo a bayadan ket 41% iti premium wenno kontribusion: Sakup CL Subsidy wenno Tulong CAT CAT 100% 50% 67% 55% 64% Mabayadan 60% 65% 64% 59% 70% 59% 75% 55% Para iti mas detaliado nga impormasion maipapan iti sakup ken ti mabayadan a premium wenno kontribusion, mabalin a kontaken ti ahente ti seguro para kadagiti apit. Ti listaan dagiti ahente iti seguro para kadagiti apit ket madadaan iti amin a sentro ti serbisio ti USDA ken iti website ti RMA iti Mabalinyo pay a kontaken ti Risk Management Agency iti sumaganad no adda dagiti saludsod wenno pakaseknan: USDA/Risk Management Agency Davis Regional Office 430 G Street, #4168 Davis, CA 95616 Telephone: (530) 792-5870 Fax: (530) 792-5893 E-mail: rsoca@rma.usda.gov Iparit ti U.S. Department of Agriculture (USDA) ti ania man a dikriminasion iti amin a programa ken aktibidad maigapu iti puli, kolor ti kudil, nagtaudan a pagilian, tawen, kinabaldado, ken no mayaplikar, seks, kasasaad ti estado (naasawaan wenno saan), kasasaad a kas nagannak, relihion, orientasion a seksual, impormasion maipapan iti genetic, pammati a politikal, panagibales, wenno gapu ta amin wenno paset ti mapaspastrek ti indibidual ket naggapu iti ania man a programa a tulong manipud iti publiko. (Saan amin a maiparit a pagibasaran ti mayaplikar iti amin a programa.) Dagiti tao nga adda kinabaldadoda a makasapul iti alternatibo a wagas ti komunikasion maipapan iti impormasion iti programa (Braille, dakkel a letra, audiotape wenno nairekord a boses, ken dadduma pay) ket mabalinda a kontaken ti USDA's TARGET Center iti telepono 202-720- 2600 (boses ken TDD). No mangidatag iti reklamo iti diskriminasion, kompletuen, pirmaan ken ibuson ti Pormas ti Panagreklamo iti Programa a Diskriminasion, (madadaan iti ania man nga opisina ti USDA wenno babaen ti online iti idiay: United States Department of Agriculture; Office of the Assistant Secretary for Civil Rights; 1400 Independence Ave., SW; Washington, DC 20250-9410. Wenno umawag iti libre iti (866) 632-9992 (boses) tapno makaala iti nayon pay nga impormasion, ti umisu nga opisina wenno para iti kiddawen a dokumento. Dagiti indibidual a tuleng, marigatan a makangeg, wenno saan a makapagsao ket mabalinda a kontaken ti USDA babaen ti serbisio ti Federal Relay iti (800) 877-8339 wenno (800) 845-6136.


Baro a Tulag, naiparukpok gapu kadakayo ken kadagiti adu, maipaay iti pannakapakawan ti basol. Aramidenyo daytoy a masansan kas pakalaglagipan kaniak." Ngarud, kas pakalaglagipan kadagitoy naindaklan nga inaramidmo babaen ken ni Jesu- Cristo, idatonmi dagiti bagbagimi iti panagdayaw ken panagyaman, Nasantoan ken sibibiag a daton, maikaykaysa ken Cristo a naidaton para kadakami, kas ipakaammomi ti misteryo ti pammati: SUNGBAT TI GIMONG: Ni Cristo natay, ni Cristo nagungar, umayto manen. P: Iparukpukmo ti Espiritu Santom kadakami a natiptipon ditoy ken kadagitoy a sagut a ti- napay ken arak. Aramidem dagitoy kadakami a bagi ken dara ni Cristo tapno iti daytoy a lubong agbalinkami a Bagi ni Cristo, a nasubbot iti darana. Babaen iti Espiritu, pakikaysaennakami ken ni Cristo ken iti tumunggal maysa, ken iti ministeryo iti daytoy a lubong, aginggat' yaay ni Cristo iti maudi a panagballigi ket makipagra- mbakkami kenkuana iti nailangitan a padaya. Gapu ken Jesu-Cristo nga Anakmo, ken iti panagtaeng ti Espiritu Santo iti nasantoan nga Iglesiam, kukuam amin a dayaw ken gloria, mannakabalin a Dios, ita ken iti agnanayon. Amen. SUNGBAT TI GIMONG (makanta): Amen. Amen. Amen TI KARARAG NGA AMAMI: (makanta) "Ama sadi langit, sicat' dayawen, Sika ti Ari, pagariam dumteng; Pagayatam ti inkam suruten, ditoy daga kas idiay langit. Ita nga aldaw itdem kadakam ti taraonmi a kasapulan pakawanmenem amin basbasolmi kas karruba pakawanenmi. Iyadayunakam iti sulisog, illisinacam manipud dakes sika ti Ari mannakabalinka madaydayaw nga wan inggana." PANNAKAPISI TI TINAPAY KEN PANNAKAIDIAYA TI ARAK PANANGLAK-AM TI NASANTOAN A PANGMALEM TI APO Itugottayo dagiti apagkapullo, karkari, ken sagsagut a pagyaman ket idatontayo iti Altar kalpasan iti panaglak-am iti Santa Cena. HIMNO TI PANAGYAMAN KEN PANAGDISIPULO "NAGAN NI JESUS" IHU#183 (Take The Name of Jesus With You) Nagan ni Jesus alluadan, Isu la ti pagbiagan, Ta isut' nangisalacan Cadatay ti cadacsan. Coro. Coro: Nagana natan-oc! Ditoy lubong camangco; Nagana natan-oc Ni Jesus a Mannubbot. Amen. KARARAG ITI PANANGIBABAET KEN PANAGYAMAN Napateg nagan a Jesus Pagragoena toy pusoc; Talna cadatay maadda No datay aclonenna. Coro. †TI DOXOLOGIA UMH#095 Ti Ama ken Anac coma, ken Espiritu liwliwa Dayawen nga ipangruna ti ilangit ken idaga. Amen. †TI PAMMENDISION SUNGBAT TI CORO KEN TI GIMONG POSLUDIO TI ORGANO "Gracianat' Naca'scasdaaw" Maika-7 ti Octubre 2018 9:20 iti Agsapa MAIKA-DUAPULLO A DOMINGO KALPASAN ITI PENTECOSTES Domingo ti Nainlubongan a Panagkomunion (World Communion Sunday) Reb. Fe Marcos Jacinto Pastor nga Agakem Kab. Melinda Carolino Agpangulo Kab. Edwin Larida Sr. Kab. Celia Taganas Kab. Rolando Asuncion Kab. Freda Asuncion Kab. Desiree Macaraeg Kab. Adriano Mendez Kab. Dominador Raquel Kab. Rulina Viloria Dagiti Mangidasar iti Lamisaan ti Apo Kab. Lucita Villanueva, Kab. Erick Lacerna, ken Kab. Emie Lacerna Mangiturong iti Dalan ti Panagkomunion ken Mangurnong ti Sagsagut Kab. Aurelio Nicolo V. Acang Mangpasged kadagiti Kandela
WAGAS TI PANAGDAYDAYAW † Iti castoy a tanda, maawis nga agtakder dagiti makabael PANAGSAGANA KEN NAULIMEK A PANAGKARARAG TI GIMONG PRELUDIO TI ORGANO "Mangegco Ta Timec" Kab. Paul Bella, Organista PANNAKASINDI TI KANDELA KEN PANNAKALUKAT TI BIBLIA ITI ALTAR †HIMNO PROSESIONAL: "MANGEGCO TA TIMEC" (I Hear Thy Welcome Voice) Mangegcota timec, siac ti awaganna Tapno ti daram nagtedted, siac ti dalusanna. Coro. Coro: Umayac Kenka! Umayac Apo! Ugasannac ti daram Ubbog ti Calvario. Amen. Nupay nacapuyac, pigsa itdem caniac Basbasolco dalusannac, rugitcot' maiccat. Coro. Ni Jesus intedna nasin-aw a biagna Ket itan iti graciana damcat' abakenna. Coro. *Maul-ulit ti Himno agingga a makadanun ti Pastor, ti Predikador, ti Agpangulo, ken ti Coro iti Altar. †AWIS TI PANAGDAYDAYAW DAGITI SALMO 25 A: Idatonko kenka, O Apo ti kararagko. G: Agtalekak kenca, Diosko, dimo ipalubos a maparmekak ket maibabainak. A: dimo ipalubos a dagiti kabusorko laisendak! Amin: Saan a maparmek dagiti agtalek kenka, ngem maibabain dagiti mang- busor kenka. † TI GLORIA PATRI Gloria coma ken Ama ken Anac ken Espiritu Santo No casano idi ugma, casta nga agnanayon coma laeng. Amen. Amen. †INBOKASION †Sungbat (makanta): TI AGPANGULO Denggem, O Apo, Denggem dawatmi. Ipangagmo cadi, Ar-ararawmi. Amen. AWIS TI PANAGKONFESAR TI AGPANGULO "Ipudnotayo dagiti basbasoltayo iti Dios ken kadagiti kapadatayo a tattao. Babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo, pagtalinaedannakayo iti biag nga agnanayon." KARARAG TI PANAGKONFESAR TI PASTOR "Manangaassi a Dios, pudno a nagbasolkami iti panunot, sao, ken aramid. Saanmi nga inayat dagiti kaarrubami kas pagbagimi. Sipapakumbaba nga agbabawikami. Gapu iti kaikarian ni Jesu-Cristo nga Anakmo, maasika ket pakawanennakami tap- no makipagnakami kadagiti daldalanmo a pakaigloriaan ti Naganmo. Amen" †Sungbat (makanta): "O Apo Iturongnac" O Apo iturongnaccad' Kenca palanasem ti dalanco Pagraniagemcad' rupam caniac tapno Sica ti pagnaedac. Amen. PANAWEN TI KABLAAW KEN PAKASEKNAN TI IGLESIA PANAWEN ITI PANNAKAIYABRASA TI AYAT KEN KAPPIA PANNAKAURNONG KADAGITI SAGSAGUT PARA ITI BUILDING FUND KANTA A PANANGAWIS ITI LAMISAAN... .... ILOCANO CORO PANNAKAIBASA TI NASANTOAN A SURAT Daan a Tulag Job. 2:2-10 Agpangulo †Ebanghelio: Marcos 10:13-16 Pastor †Sungbat (makanta): "Itdem ti Tinapay ti Biag" Itdem ti Tinapay ti biag Apo a maipaay itoy cararuac Cas pannangtedmo diay dennat' baybay cadagiti tao adu unay. Amen. MENSAHE BABAEN ITI KANTA ILOCANO CORO Kab. Mark Aldwin Queddeng, Mangkumpas І Kab. Paul Bella, Pianista MENSAHE BABAEN ITI SAO REB. FE MARCOS-JACINTO †TI PANNAKARAMBAK ITI SACRAMENTO TI KOMUNION Pastor: Ti Apo adda kadakayo. Gimong: Kasta met kenka. P: Itag-ayyo dagiti puspusoyo. G: Itag-aymi ida iti Apo. P: Agyamantayo iti Apo a Diostayo. G: Rumbeng nga agyaman ken agdaydayaw tayo. P: Isut' maitutop, naimbag, ken maiparbeng, iti kanayon ken sadinoman nga ara- miden ti panagyaman Kenka, O Apo, Ama a Mannakabalin amin, Namarsua ti langit ken daga. Sakbay a napaadda dagiti banbantay, wenno iti pannakaparsua ti lubong, manipud agnanayon ingganat' agnanayon Sika laeng ti Dios. Pinataudmot' lawag manipud sipnget ken inyegmot' biag ditoy lubong. Pinarsuanakami a kaas-aspingmo ket impuyotmo kadakami ti anges ti biag. Uray pay idi tinallikudandaka ket nagku- rang ti ayatmi Kenka, ti ayatmo nagtalinaed nga awan baliwna. Winayawayaannaka- mi iti pannakaadipen, inaramidmo ti Tulag a Sika laeng ti agturay a Diosmi, ket nag- saoka kadakami babaen kadagiti profeta. Ngarud, dakami a tattaom ditoy daga ken isuamin a buybuyot a nailangitan, dayawenmi ti Naganmo ken agtitimpuyogkami a mangikankanta: SUNGBAT TI GIMONG (makanta): Santo, Santo, Santo, Dios a nabileg. Langit ken daga mapnot' gloriam sadiay kangatoan. Nagasat dagiti umay iti nagan ti Apo diay kangatoan. P: Apo, Nasantoanka ken Bendito ni Jesu-Cristo nga Anakmo, kenkuana impakaammom ti kaasim, lawag ken pannakaisalakanmi: Imparangmo ti bituin a nangiwanwan kadagiti Mamasirib iti lugar a nakayanakan ni Cristo. Babaen kadagiti pagilasinan ken saksim iti tunggal panawen ken iti amin a lubong, indalanmo nga agturong iti lawag dagiti tattaom a nagtaud kadagiti nadumaduma a luglugar. Idi rabii nga inyawatna ti bagina a maipaay kadakami, nangala iti tinapay, nagyaman Kenka, pinisina ket intedna kadagiti adalanna a kinunana, "Alaenyo, kanenyo, daytoy ti bagik a maidaton kadakayo. Aramidenyo daytoy a pakalaglagipan kaniak." Kalpasan iti panangrabii, nangala iti kopa, nagyaman Kenka, inte- dna kadagiti adalanna a kinunana, "Uminomkayo iti daytoy, dakay amin; daytoy ti darak iti


REBOLUSYONARYO A PAGIWARNAK TI UMILI ITI AMIANAN-LAUD A LUZON Oktubre 2021 Tawen 35 Bilang 6 P10.00 IPASA NO MABASA SINGIREN KEN GIBUSAN TI PASISTA A REHIMEN NGA US-DUTERTE KADAGITI KRIMEN NA ITI UMILI! Agtultuloy ken umir-irteng ti panagrigrigat ti umili a Pilipino iti uneg ti inutil, pasista ken traydor a panagturay ni Rodrigo Duterte. Ad- adda pay a nanayunan ti bakbaklayen ti umili a tuok iti kumarkaro a krisis ti bulok a malakolonyal ken malapyudal a sistema iti panagsaknap ti pandemya a Covid-19 iti intero a pagilian. Nakaro ti panagsuwek ti ekonomiya gapu iti panagsar- deng dagiti ekonomiko nga aktibidad a nangipaay ti nakaro a bisin ken krisis iti pagbiagan ti umili. Imbes a mangipatungpal kadagiti siyentipiko a pamuspusan kas iti nasaknap a mass testing ken contact tracing, panangpadur-as iti publiko a sistema ti salun-at, panagsukisok ken dadduma pay a maiparbeng nga addang, inpauneg ti tirano ti umili kadagiti lockdown ken inpanamnama na a bakuna laeng ti kakaisuna a solusyon. Naipatung- pal dagiti lockdown nga awan ti panagsagana ken umanay nga ayuda para kadagiti maapekta- ran nga umili. Iti binilbilyon a pondo a nairuar iti uneg ti Bayanihan 1 ken 2, limos laeng ti naawat ti mabisin nga umili. Agtultuloy ti panangparigat ti napairteng a kontra-rebolusyonaryo a gyera iti kaaw-awayan a nabukbokan ti dakdakkel a pondo a mangrangranggas iti masa, kagiddan ti panagiwaras kadagiti awit-awit da a sakit. Maisupadi iti ipanpannakkel ni Rodrigo Du- terte a 'nasaysayaat a biag,' ad-adda nga in- sagmak ti pasista a rehimen na iti nakarkaro a panagsagaba ti umili. Iti uneg ti mano laengen a bulan a nabatbati iti terorista a panagturay na, awan ti sabali a patawid na iti ipapanaw na iti puesto no di ti kimmarkaro a krisis ti malako- lonyal ken malapyudal a sistema nga idadauloan na. Iti tengnga ti agburburek a kasasaad, ad- adda a lumawlawag iti umili dagiti nainkalintegan a basaran tapno buraken ken sukatan daytoy a sistema babaen iti agtultuloy a panangiyabante ti demokratiko a rebolusyon ti umili.
Ad-adda a nagsuek ti ekonomiya Ditoy rehiyon nga Ilocos-Cordillera, kimmaro ti panagrigrigat ti adu a mannalon a siguden a sapsapliten dagiti pyudal ken malapyudal a panaggundaway ken panangidadanes, agsasaruno a kalamidad ken ti pandemya a Covid-19. Kadagiti kanatengan ti Mountain Province, Benguet ken Ifugao Manipud idi Abril 2020, ti panapanawen a panagirut-panaglukay a panangipataw kadagiti makaulaw a kategorya ti community quarantine ket nagresulta iti pannakalugi wenno pan- nakailumlom ti adu a mannalon iti utang gapu iti pannakalungsot ti adu a nateng kas iti broccoli, cauliflower, repolyo, sayote, carrots ken pata- Ti Dangadang ket rebolusyonaryo a pagiwarnak iti Amianan-Laud a Luzon iti tarabay ti PARTIDO KOMUNISTA ti PILIPINAS. Maipablaak ditoy dagiti damdamag kadagiti aksyon ti Bagong Hukbong Bayan ken dangadang ti umili kasta met ti panagamiris kadagiti isyu a pakaseknan ti umili. Silulukat ti Dangadang iti aniaman a saludsod, dillaw, singasing, koresponsal ken pangkultura a parnuay tapno mapadur-as ti linaon na. ti tayo Dangadang. Ti sangapulo a piso a presyo ti pagiwarnak ket dakkkel a tulong tapno suportaran ti agtultuloy a pannakairuar na. Pagtitinnulongan a padur-asen tas a saanen a naibiyahe. Agarup 22,000 a mannalon ti dagus a naapektaran ditoy, a ti kaaduan ket naggapu iti Benguet. Dagiti nateng manipud iti Cordillera ti kangrunaan a paggapgapuan dagiti nateng a mailaklako iti Central Luzon ken Metro Manila. No adda man ti limitado a maibibiyahe a produkto, problema met ti saan nga istable a presyo a tengngel dagiti usurero ken buaya a kartel iti linnakuan ti nateng. Idi Agosto 2020, nagsuek a dimmanon iti ₱1/kilo ti kamatis a mailaklako iti La Trinidad, ken ₱2.00/kilo met iti Nueva Vizcaya Agricultural Terminal idi Abril 2021. Nag-viral met iti social media ti panangibelleng kadagiti nalungsot a kamatis ken carrots idi Setyembre gapu iti palalo a kinababa ti pres- yo. Iti Kabayan, Benguet a paggapuan ti 85% dagiti cauliflower ken broccoli idi Hulyo, agba- lor ti ₱123.7 milyon dagiti nadadael a mula gapu iti nagtultuloy a panagtudo ken pannakadadael dagiti kalsada. Iti laksid ti kastoy a kasasaad, awan ti addang wenno tulong ti gubyerno tapno sungbatan ti problema dagiti manna- lon iti kanatengan. Imbes a tulongan babaen kadagiti subsidyo ken ramit, irasrason pay ti 2 DANGADANG Oktubre 2021
Iti kapagayan ti rehiyon ti pandemya, immunan a nadidigra dagiti man- nalon ken mangmangged-talon idi maipatungpal ti Rice Tariffication Law. Napakaro pay daytoy gapu kadagiti nagsasaruno a kalamidad ken peste. Iti syudad ti Tabuk a maawagan a 'rice granary' ti Cordillera, nagsuek ti presyo ti pagay iti ₱9/kilo manipud iti dati a presyo nga ₱11/kilo. Idi Setyembre, naapektaran ti peste a brown leaf hoppers ti 250 ektarya a kapagayan iti Tabuk City, Kalinga. Iti Apayao, adda dagiti kapagayan a natungro (virus ti pagay). Nagsuek met iti 10.4% ti presyo ti pagay iti Ilocos gapu iti panaglayus dagiti imported a bagas iti merkado. Iti Bauang, La Union ket nagsuek iti 54% ti presyo ti pagay manipud iti dati a ₱22/kilo a nagbalin a ₱12-16/kilo. Sakbay pay Saan laeng a ti presyo ti pagay ti nagsuek no di uray ti produk- syon gapu iti panagsangpet dagiti reaksyunaryo a gubyerno ti kina- kurang ti suplay ken ti kalidad dagiti nateng tapno ikalintegan ti iligal a panagipuslit dagiti smuggled a nateng manipud China ken Taiwan. Iti bangir ti pannakalugi da, inkagumaan dagiti gardi- nero iti Cordillera a mangted ti mano a trak a produkto a nateng tapno tumulong kadagiti umili a nadangranan iti panagbettak ti Bulkan a Taal idi 2020 ken kadagiti timmaud a community pantry. importasyon ken ladawan manipud iti facebook Oktubre 2021 DANGADANG 3
Imbes nga itandudo ti panangpadur-as iti agrikultura kas pagbiagan ti umili, pagbalinen da laeng nga atraksyon ken pangawis kadagiti turista. wakeboarding iti rice terraces ti Ifugao kalamidad kas kadagiti tuloy-tuloy ken napaut a panagtutudo, bagyo ken tikag. Idi Nobyembre 2020 a panagsaplit ti bagyo a Ulysses iti Amianan a Luzon, agarup ₱3.4 bilyon ti naperdi iti agrikultura ti Cordillera ken kabangibang a Cagayan Valley, no sadino ket 7,333 a mannalon ti naapektaran. Agarup 760,873 metriko tonelada ti pagay ti balor dagiti naperdi a talon bayat a ₱368 milyon met ti balor dagiti naperdi a mais ken ₱27.3 milyon kadagiti dinguen. Adu nga irigasyon iti nadumaduma a paset ti Ilocos ken Cordillera a naperdi pay idi panawen dagiti bagyo nga Ompong ken Lawin ti saan pay a nasimsimpa inggana itatta. Iti Lacub ken Tubo, Abra, kinakurang ti irigasyon ti maysa kadagiti makagapu no apay a saan da a kabaelan ti mamindua a panagmula ti pagay iti makatawen. Iti daytoy naglabas a bagyo a Maring, kadagiti umun-una nga ulat pay laeng ₱1.2 bilyon ti kabuklan a gatad ti nadadael iti agrikultura iti Cordillera, iti Ilocos Sur ket ₱671 milyon ti gatad a nadadael iti agrikultura karaman dagiti taraken ken, ikan kadagiti piskarya. Dumandanon met iti mano a milyon ti nadadael iti La Union. No adda man ti tulong para kadagiti manna- lon, saan a para iti sapasap nga umili, nagbassit ti bilang dagiti agbenepisyo ken napnuan ti anomal- ya. Dimmanon laeng iti ₱15,000 ti mabalin nga utangen dagiti mannalon iti Rice Competitiveness Enhancement Fund credit facilities idinto nga agarup ₱20,000 ti kasapulan ti mannalon iti abono ken pestisidyo pay laeng para iti maysa ektarya a talon. No adda man ti bin-i ken ramit a maiwaras, sumagmamano laeng a mannalon ti makaawat gapu ta ti kaaduan ket naited kadagiti peke nga organisasyon wenno kadagiti indibidwal a saan met gayam a mannalon. Iti dadduma a lugar ti Ilocos, aggapu iti RA 7171 wenno excise tax iti tabako ti nagbassit a tulong nga it-ited dagiti lo- kal a gubyerno kadagiti mannalon. Dagiti proyekto a kas iti 'heirloom rice' ken preserbasyon dagiti 'heritage sites' a payaw iti intero a Cordillera ket naiturong met iti turismo. Imbes nga itandudo ti panangpadur-as iti agrikultura kas pagbiagan ti umili, pagbalinen da laeng nga atraksyon ken pangawis kadagiti turista. 4 DANGADANG Oktubre 2021
Kadagiti kamaisan a GMO wenno Bt Corn ti bin-i a maimulmula idi Nagsuek ti presyo ti mais manipud naiyulog ti lockdown ken gapu iti epekto ti African Swine Fever (ASF) kadagiti taraken a baboy. Adu dagiti feed mill ti nagkissay ti produksyon wenno saan a gimmatang ti pro- dukto a mais dagiti mannalon. Nayon pay ditoy ti panangdidigra dagiti kalamidad kas iti bagyo, layus ken tikag. Nagsuek ti presyo ti mais iti ₱9.00-10.00 tunggal kilo. Adu a mannalon a nag- mula kadagiti GMO a mais ti nalugi. Bimmagsak ti 36% ti produksyon ti GMO a mais a kabatog ti 23,722 metriko tonelada kangrunaan kaddagiti probinsya ti Ifugao ken Apayao. Ti nagling-etan dagiti mannalon iti kamaisan ket nganngani a sibubukel a mapan kadagiti imperyalista nga agri-korporasyon nga akinkukua ti bin-i, abono, herbicide, ken kadagiti usurero a supplier wenno financier a pagut-utangan dagiti mannalon ken ti akinkukua iti dadduma pay a ramit iti produksyon. Kas pangarigan iti Kabugao, Apayao, dumanon iti ₱2,250 tunggal 3,000 a kilo ti mais ti ibaybayad ti tunggal mannalon kadagiti sumsumrek a buyer para iti plete ti produkto da. Ad-adda a saan a makabayad dagiti mannalon ti utang da gapu di- toy. Saan met a makan ti pamilya da ti Bt corn gapu ta makadangran iti salun-at ti tao. No adda man ti makaawat ti ayuda manipud iti korap a gubyerno ni Duterte, sumagmamano laeng ken napnuan pay ti anomalya. Kas pangarigan iti Mountain Province, iti bangir ti kinapudno a ti kadakkelan a prodyuser ti Bt corn ket ti munisipyo ti Paracelis, iti Sagada a nagiwaras ti DA ti ayuda a dumanon iti agarup ₱3,000 kadagiti napili a benepisyaryo. Kinuwestyon dagiti taga-Sagada mismo daytoy gapu ta saan met nga agmulmula ti mais dagiti nabenepisyoan. Saan a nakakaskasdaaw no apay nga adu a mannalon ti nagsardeng iti panagmula ti GMO a mais ken nagsukat ti mula wenno nagbirok ti dadduma a pagsapulan. Oktubre 2021 DANGADANG 5
Genetically Modified Organism (GMO) Ti GMO ket panangbaliw iti galad ti maysa a bukel wenno "gene" daytoy para iti innaduan a produksyon. Ti Bacillus thuringiensis (Bt) ket maysa a klase ti bakterya a naikabil mismo iti bukel kas pestisidyo a panglaban iti insekto a "corn borer" a mangdadael iti mais, ken dadduma pay a mula kas ti kapas ken soya beans. Isu nga ti GMO a mais ket inawagan a Bt Corn. Babaen iti monopolyo iti bin-i ken ti naipauneg ditoy a teknolohiya (aduan a panagusar dagiti kemikal nga abono ken panangpatay ti ruot), makagamgam dagiti imperyalista iti agro-kemikal ti ginabsuon a ganansya. Iti bangir daytoy, mailumlom iti utang dagiti mannalon gapu iti dakkel a gastos ken nayon pay a panaggundaway dagiti komersyante-usurero. Dagiti agro-korporasyon a kompanya Iti katabakoan ti Ilocos Nagsuek ti presyo ti tabako iti ₱24.00-₱38.00 tunggal kilo itatta a tawen manipud iti dati a ₱120 idi napalabas a tawen ket nagbalin nga ₱82-96/ kilo para iti Virginia Grade AA. Lugi la ngaruden, pinakaro pay ti kalamidad ti kasasaad. Gapu iti agtultuloy a panagtudo manipud Enero inggana Pebrero itatta a tawen, agarup 1,500 dagiti mannalon iti intero nga Ilocos Sur ti nalugi. Iti bulan pay laeng ti Enero, agarup 1,132 ektarya ti tabako ti naperdi, nga iti umuna a panangtaya ti NTA ket agbalor ti agarup ₱81 milyon. Maluglugi ti mannalon, lalo ta agkasapulan ti agarup ₱108,000 inggana ₱143,600 a puonan para iti maysa nga ektarya ti tabako. Saan pay a karaman ditoy ti agarup ₱37,000-₱47,000 a balor ti bukod a trabaho ti mannalon ken ti pamilya na ken dagiti gastos iti taraon. Kadagiti munisipyo ti Bauang, Aringay ken Caba iti La Union, nganngani 90% ti 1,500 a puon ti tabako ti naperdi gapu iti tuloy-tuloy a panagtutudo. Ngem nagbassitan nga emergency cash assistance ti inted ti NTA a dimmanon laeng iti ₱2,000 tunggal mannalon ti tabako. dagiti nadadael a tabako iti Ilocos 6 DANGADANG Oktubre 2021
Iti kasabaan Gapu kadagiti lockdown, adu a mannalon ti saan a nakailako ti produkto da a saba. Iti bangir ti nakangatngato a presyo ti saba no sumangpet kadagiti syudad iti Central Luzon wenno National Capital Region, nababa latta ti presyo ti panaggatang dagiti buyer kadagiti mannalon. Daytoy Setyembre, manipud iti sigud a per 100 a pidaso ti linnakuan, nagbaliw daytoy iti per kilo. Ti dati a presyo a ₱90.00 tunggal 100 a pidaso, ngimmato daytoy a nagturong iti baet ti ₱18-22 tunggal kilo ti lakatan ti panaggatang kadagiti mannalon iti sumagmamano a paset ti Cordillera. Isunga iti tunggal 100 a pidaso (kabatog ti 10 kilos no latundan ken 20 kilos iti lakatan) ket adda ti ₱270-350 a panagngato. Dakkel a gin-awa koma kadagiti mannalon iti kasabaan ti kastoy a panagngato ti presyo. Ngem sumagmamano a kilo laeng ti apit a saba ti mailako gapu iti kinairut Bunchy tops (tungro) iti saba dagiti restriksyon iti panagbiyahe ken limitado ti panaggatang dagiti buyer. Problema met ti panagsaknap ti tungro kadagiti kasabaan. Gapu ta saan met a mailako amin, maipakan laengen kadagiti taraken a baboy dagiti apit da a saba. Oktubre 2021 DANGADANG 7
Panagtaraken ti baboy Pandemya iti tao, peste met nga African Swine Fever (ASF) ti nangdidigra kadagiti taraken a baboy ti nainayon a tuok kadagiti mannalon iti rehiyon. Lugi dagiti agtartaraken ken naawanan ti trabaho ti adu a mannalon kadagiti babuyan, slaughterhouse ken dagiti negosyante iti pa- lengke. Kadagiti munisipyo ti Bauang, Balaoan, Agoo, Aringay ken syudad ti San Fernando City iti La Union, dakkel ti lugi ti tunggal mannalon a nadidigra ti ASF. Iti Ilocos Sur, agtaltalinaed a red zone ti lima a munisipyo gapu iti ASF a nakata- yan ti adu a baboy. Maibilang kadagitoy ti Santa Lucia, Sta. Cruz, Tagudin, Suyo ken Sugpon. Idi Hunyo 29, agarup 1,609 a baboy ti agsaksakit ti ASF ti pinatay iti Solsona, Ilocos Norte. Uppat a barangay iti nasao a munisipyo ken kabangibang a Dingras ti nangirehistro ti nangato a bilang dagiti baboy nga agsaksakit ti ASF. Sangapulo a munisipyo met iti Benguet ti nangirehistro ti adu a bilang ti baboy a nagsakit ti ASF. Uray dagiti alingo iti bakir a nayon a paggapuan ti karne ken pastrek ti umili ket nagpositibo iti ASF, kas iti 127 nga alingo a nasarakan a natay iti baet ti Abra ken Kalinga idi Marso 2021. Uray kadagiti munisipyo ti Kabugao ken Conner iti Apayao ket adda dagiti naiyulat a kaso dagiti alingo a natay iti bakir ken taraken a baboy a nagsakit ti ASF manipud Disyembre 2020 inggana Enero 2021. Nagdeklara ti state of calamity ti probinsya ti Abra gapu iti ASF ngem awan met ti naawat ladawan manipud iti facebook 8 DANGADANG Oktubre 2021 African Swine Fever (ASF) Ti ASF ket virus (asfarvirus) ken naiduma iti togavirus a mangpataud ti hog cholera (swine fever). Ti ASF ket saan a napeggad iti tao ngem mangpatay kadagiti taraken ken alingo. Awan pay ti bakuna laban ditoy. Nangato ti resistensya ti virus iti aglawlaw ken uray pay naproseson a kas dagiti imported a karne ken dagiti nailata. Mabiag daytoy init, pannakalungsot, panangpaasuk, saan unay a naluto a karne, ken namaga ken mabiag ti aginggana 6 a bulan iti nalamiis (frozen) a karne ti baboy. Ti Panawen ti panagadu ti virus ket 5 aginggana 15 nga aldaw. iti nga ayuda dagiti mannalon. Iti inisyal a datos manipud iti lima a barangay ti maysa a munisipyo ti Abra, 320 pamilya nga agtartaraken ti dua inggana tallo a baboy ti naapektaran iti mandar ti DA a compulsory depopulation wenno pilit a pa- nangpatay kadagiti taraken a baboy kadagiti lugar nga adda ti impeksyon ti ASF. Agarup ₱6.4 milyon ti napukaw a pastrek dagiti nasao a pamilya gapu ditoy. Ti inkari ti DA a ₱5,000 nga ayuda para kadagiti agtartaraken ti baboy ket nagtalinaed a kari. Iti Kalinga, saan a naited ti ₱5,000 nga ayuda (para iti maysa a burias ken maysa a sako a feeds) kadagiti mannalon nga agtartaraken ti baboy gapu ta ginundawayan ti lokal a gubyerno ti pammati a kadawyan a peste (wenno pallak iti lokal a termino) daytoy a mapadpadasan manipud idi. Adda pay ti kapadasan ti masa nga impan da iti munisipyo dagiti baboy da tapno mabakunaan koma kontra iti sakit ngem dagus a pinatay da gapu ta naakaran kano ti ASF, ken awan ti naawat da a bayad wenno ayuda kalpasan na.
Panangagaw iti daga dagiti mannalon ken nailian a minorya iti rehiyon Malaksid pay kadagiti problema a nadakamat iti ngato, pangta iti pagbiagan ti umili ti pana- ngitakder kadagiti manangdadael a proyekto iti nadumaduma a paset ti Cordillera. Iti Kalinga, Apayao ken Ifugao, agtultuloy nga idurduron ti traydor a rehimen dagiti manangdadael ken manangagaw a proyekto iti hydropower a Mangngalap. Dakkel met laeng ti nalugi kadagiti mang- ngalap iti La Union gapu iti panangiparit ti gubyerno a mangibiyahe kadagiiti makalapan a lames. Manipud iti dati a ₱250-300 tunggal aldaw ket nagsuek iti ₱100-150 ti inaldaw a pastrek da. Adu ti nailumlom iti utang. Awan ti naawat da nga aniaman nga ayuda manipud iti gubyerno. Presyo ti Langis Nakarkaro ti epekto ti linawas a panagngato ti presyo ti langis gapu ta daytoy ti mangguyod ti panagngato ti presyo ti amin a magatgatang. pinondoan ti gangannaet nga utang iti sango ti nadagsen a panangsuppiat dagiti mannalon ken naapektaran a komunidad. Sumagmamano ka- dagitoy dagiti Gened Dam iti Apayao, Alimit Dam iti Ifugao, Binongan Dam iti Abra ken serye dagiti dam kadagiti karayan ti Chico, Pasil, Tanudan ken Saltan iti Balbalan. Dagitoy ket manangdadael a proyekto a manglemmes kadagiti komunidad ken taltalon ken mangipaidam ti pagbiagan ti rinib- ribu nga umili iti Cordillera. Oktubre 2021 DANGADANG 9
Turismo ken dadduma pay a pagalaan ti nayon a pastrek Iti Baguio City, Sagada, Banaue, Ilocos ken dadduma pay a lugar a kangrunaan nga agsang- sanggir iti turismo kas paggapuan ti pastrek, nagsuek ti ekonomiya da gapu kadagiti naiyulog a lockdown ken panagsaknap ti Covid-19. Adu dagiti nagserra a pasilidad ken naapektaran uray dagiti babassit a negosyante. Kasta met ti silpo a sektor ti transportasyon kas ti bus, van, motor, taxi ken dadduma pay. Iti Mountain Province, naawanan ti nayon a pamastrekan dagiti mannalon a pana- panawen nga agtrabaho iti turismo kas tour guides, wenno empleyado, taga-repair ken maintenance kadagiti hotel. Naaddaan met ti panangikkat ka- dagiti mangmangged dagiti hotel, restaurant ken dadduma pay a negosyo iti Baguio City ken kapada a tourist sites iti Cordillera. Naapektaran ti dadduma a pagalaan ti nayon a pastrek dagiti mannalon gapu kadagiti naiyulog a lockdown. Adda dagiti sumagmamano a small- scale mining areas iti Cordillera a pansamantala a nai-lockdown gapu ta adda dagiti naiyulat a kaso ti Covid-19. No adda dagiti minero a makaurnong ti mano a gramo a balitok, saan met a nainkalintegan ti panagngato ken panagbaba ti presyo. Kadagiti SSM area a gumatgatang ti bulto a suplay, nakanginngina unay met ti magatgatang no mailako kadagiti minero ken dadduma pay a konsyumer. Iti Mountain Province, tuloy-tuloy ti panang- kadagiti babassit a pagminasan, pasardeng panangtiliw kadagiti babassit a ragadero, pana- ngiparit nga aguma ken agaramid kadagiti baro a talon, kasta met ti panangideklara kadagiti komunal a daga ti umili a paggapgapuan ti nayon a pagbiagan kas 'protected area.' Epekto kadagiti mangmangged ken mala-mangmangged Kadagiti syudad ken sentro iti rehiyon, adu ti naawanan wenno nakissayan ti pastrek. Gapu kada- giti naiyulog nga annuroten kasilpo iti physical dis- tancing ken lockdown, nalimitaran dagiti pasahero a mabalin nga ilugan dagiti jeep ken tricycle isunga bimmassit wenno naawan ti inaldaw a pastrek da idi Marso-Mayo 2020. Agarup 9,253 a drayber iti Cor- dillera ti nakissayan ti pastrek, bayat nga 89,416 for hire a drayber ken operator ti naparitan nga agbi- yahe iti Ilocos. Dimmanon met iti 500 a mangmang- ged ti bus line a PARTAS a kukua ni Chavit Singson ti naikkat iti trabaho. Kaaduan kadagitoy ket dagiti drayber ken konduktor ti bus. Adu dagiti mangmangged kadagiti dadakkel a kumpanya ti minas kas ti Lepanto Consolidated Mining Corporation, Philex Mining Corporation, Benguet Consolidated, Inc., ken Apex Mining Corporation ti naapektaran ti Covid-19 ken dagiti restriksyon. Saan da a naikkan ti maiparbeng nga ayuda ken tulong para iti salun-at. dagiti proyekto nga impraistruktura ti nasuspindi wenno naisardeng. Nangipaay daytoy ti panna- kawan ti panggedan ti adu a karpintero ken dagiti mangmangged iti konstruksyon. Kasta met a dagiti dadakkel a negosyo wenno maawagan a Medium- Small Scale Enterprises (MSMEs) ket dakkel ti pan- nakalugi da. Gapu iti nakaro a kinaawan ti trabaho ken pagbiagan, adda dagiti taga-Ilocos ken Cordil- lera a nagtrabaho kadagiti syudad ken sentro ti nag- subli kadagiti probinsya da tapno agtalon. Iti uneg ti dua a tawen ti pandemya, sumag- mamano laeng ti nakaawat ti tulong manipud iti Department of Labor and Employment iti babaen ti programa a TUPAD (Tulong Panghanapbuhay sa Ating Displaced Workers). Iti maysa a munisipyo iti Cordillera, dimmanon laeng ti ₱250 tunggal aldaw iti las-ud ti 15 nga aldaw a panagpatrabaho ti naawat ti tunggal maysa iti 40 katao tunggal naitudo a ba- rangay a benepisyaryo ti DOLE. Mapatta-patta nga adda iti ₱3,750 ti naawat ti tunggal maysa iti uneg ti 15 nga aldaw, nga adayo a kurang tapno mabiag ti maysa a pamilya nga addaan ti 4 katao. Gapu kadagiti lockdown gapu iti Covid-19, adu 10 DANGADANG Oktubre 2021
Bagsak a sistema ti salun-at Immirteng ti nabayagen a krisis iti sistema ti salun-at idi simmaplit ti pandemya a Covid-19. Gapu ta nabayag a nabaybay-an ti serbisyo iti salun-at, saan a naisagana daytoy iti napardas a panagwaras ti pandemya a Covid-19 ken ti nadumaduma a variant kas iti Alpha, Beta, Delta ken Lambda. Saanen a masaparan dagiti ospital ti inaldaw a tuloy-tuloy a panagadu dagiti kaso a matamtaming. Iti Baguio City idi Abril, agarup 102 a kaso ti agpositibo iti Covid-19 ti makumpirma ken 2 katao ti matay tunggal aldaw. Iti Ilocos Sur met, dimmanonen iti 75% dagiti pasilidad iti salun- at ti rehiyon kas kadagiti Provincial Health Units ken district hospitals ti mapunpunno kadagiti pasyente. Nangirehistro ti Cordillera ti 68.52% occupancy rate kadagiti ospital. Iti Baguio City contact tracing czar ken Baguio Mayor Benjamin Magalong mismo, nausar uray dagiti hotel kas ti Eurotel Ho- tel ken Ferioni Apartment kas nayon nga isolation facility gapu ta napunpunno unayen ti Covid-19 ward dagiti ospital ditoy. Agarup tallo nga aldaw nga aguray ti maysa a pasyente tapno maammoan ti resulta ti testing kaniana gapu ta kasapulan pay nga ipan iti sumagmamano a laboratoryo iti Baguio City, Tabuk City, San Fernando City iti La Union ken/wenno Tuguegarao City. Iti panagsaknap ti pandemya, dagiti mang- mangged iti salun-at ti sektor nga adda iti sango ti panaglaban iti Covid-19. Inaldaw-aldaw a sangsangoen da ti peggad a maakaran ti sakit. Mapuersa da nga agtrabaho ti atiddog nga oras uray no agkurkurang iti naan-anay a ramit para iti proteksyon kas ti personal protective equipment (PPE) - face masks, face shields, goggles, N95 masks, shoe covers ken dadduma pay. Isugsugal da la ngaruden ti biag da tapno aramiden ti rebbengen a ti umili, saan tamingen met nga it-ited ti estado kadakuada ti naan-anay a sueldo ken dagiti benepisyo kas iti hazard pay, special risk allowance, transportation, accommodation, meal allowance ken dadduma pay. Iti Kalinga, dumanon laeng iti nasurok ₱12,000 ti sueldo nga aw-awaten dagiti kontraktual a nurse nga agtrabaho kadagiti Rural Health Units (RHU) kas job order. Ti kadawyan a saklaw ti maysa a nurse wenno midwife ket tallo inggana lima a barangay. Iti bangir na, saan a husto a maus-usar ti mailatlatang a pondo iti Department of Health para iti panangsango iti Covid-19 ken benepisyo dagiti mangmangged iti salun-at. Iti ulat nga inruar ti Commission on Audit (COA), naduktalan ti agarup ₱101.34 bilyon a saan a nausar, saan nga husto a nausar ken palalo a nagastar. Karaman kadagiti saan a nausar a pondo ti agarup ₱11.9 bilyon a pondo a para iti risk allowance ken hazard pay dagiti Oktubre 2021 DANGADANG 11
mangmangged iti salun-at ti saan a nausar, ₱24.6 bilyon a para iti panaggatang ti 6.5 milyon a test kits ken mano a bilyon a para iti panangitakder kadagiti nayon a pasilidad, panangala ti baro a ramit medikal ken publiko a serbisyo iti salun-at. Naduktalan met laeng ti panaggatang kadagiti overpriced a face mask manipud iti supplier a Pharmally. Iti laksid dagitoy a nalawag a korapsyon ken kinapalpak ni Sec. Duque, todo- depensa latta ni Rodrigo Duterte iti paborito na a korap a sekretaryo. Nagbassit ti bilang dagiti mangmangged iti salun-at a mangtamtaming kadagiti umili ti in- tero a rehiyon. Iti datos ti Regional Development Council ti Ilocos idi 2019, ti saklaw ti serbisyo ti maysa a doktor ket 27,892 katao. Adayo daytoy iti target ti DOH a 1 doktor iti tunggal 20,000 katao. Ti maysa a nurse ket agserserbisyo iti 5,712 a katao. Ti maysa a dentista met ket agserserbisyo iti 61,961 a katao. Kadagiti lugar ti rehiyon nga adayo iti kalsada, mabilbilang iti ramay ti panagbisita ti doktor wenno nurse kadakuada. Kadagiti Barangay Health Workers a mangsubsubaybay kadagiti kaso ti Covid-19 iti barangay da, karaman iti panagbantay ti border checkpoint ken panagbantay kadagiti ma- quarantine, agkurang ti mait-ited kadakuada a PPE - face masks, face shield ken dadduma pay a ramit para iti proteksyon. Suerte laengen ti dadduma a baryo a nakaawat ti relief pack ti BHW kas frontliner nga adda ti nayon a sag- tallo a pidaso a face mask ken face shield. Kas pangarigan iti maysa a barangay iti Kalinga, ti aw-awaten laeng ti maysa a BHW a honorarium ket ₱3,000 tunggal quarter, isunga iti makatawen ket ₱12,000 laeng ti maawat da. Espesyal a kaso iti intero a rehiyon ti minsan a napasamak iti maysa a barangay ti Apayao a ti doktor ken nurse mismo ti nangtaming iti 11 katao a na-quarantine gapu ta adda ti positibo nga impeksyon iti baryo. Sumagmamano laeng a baryo iti intero a rehiyon ti adda ti mass testing ken contact tracing. Iti kinakurang ti pondo nga it-ited ti gubyerno kadagiti lokal a gubyerno para iti salun- at, agtaltalinaed a kurang ken atrasado dagiti pasilidad iti adu a paset ti rehiyon. Iti Abra, gapu ta awan ti kabaelan dagiti ospital a mangtaming kadagiti pasyente a nagsakit ti Covid-19 ket maipan da iti San Fernando wenno iti Baguio City tapno idiay a maagasan. 1 doktor = 27,892 katao 1 nurse = 5,712 katao 1 dentista = 61,961 katao Frontliners iti rehiyon ti Ilocos (DOH 2019) 12 DANGADANG Oktubre 2021
Kontra-umili ti blended learning Kagiddan dagiti naiyulog a restriksyon, naipatungpal ti blended learning a moda ti edukasyon iti intero a pagilian. Ganansya, saan a ti panagadal dagiti estudyante ti talmeg ti daytoy nga iskema. Kangrunaan a nagganansya dagiti kumpanya ti telecommunications ken dagiti agar-aramid ti gadgets ditoy. Iti makatawen nga implementasyon na, napaneknekan a palpak, saan nga epektibo ken awan ti signipikante a naadal dagiti estudyante iti nasao nga iskema. Padagsen daytoy a wagas a naipabaklay kadagiti nagannak nga inaldaw nga ag- kamkamakam iti panagtrabaho ken kaaduan ket awan ti naan- anay a kabaelan tapno isuro ti linaon ti module kadagiti annak da. Dimmagsen met ti trabaho dagiti manursuro gapu ta malaksid iti panagaramid dagiti module, isuda met laeng ti kangrunaan a makumikom iti panagimprenta ken panangitulod kadagitoy iti estudyante da. Adda pay dagiti gundaway a baklayen da ti gastos para ditoy no maladaw ti sangpet ti badyet manipud ti DepEd. Gapu ta kadawyan a nabantay dagiti interyor a barangay iti Cordillera, adu dagiti lugar nga awan wenno nadadael dagiti kalsada, adayo ti pagpagnaan dagiti manursuro manipud iti sentro tapno dumanon kadagiti pagisuroan da a lugar aglalo no panawen ti panagtutudo. Adu a sulsu- linek a lugar ti awan wenno saan nga istable ti signal ti internet. Nayon pay a trabaho da ti ipaaramid ti DepEd nga online videos para kadagiti estud- yante ti online learning. Iti panaglukat ti klase itatta a tawen, pareho a problema iti napalabas a tawen ti bakbaklayen dagiti manursuro. Saan da a naawat ti naikari a hazard allowance, nayon a badyet iti internet, bayad iti overtime, computer tablet, ken dadduma pay a kasapulan a gadget. Numampay maibilbilang da met laeng a frontliner, adu kadakuada ti saan pay a nabakunaan. Ngem iti bangir na, agtaltalinaed a na- baba ken saan nga umanay ti sueldo nga aw-awaten da. Iti ba- baen ti Salary Standardi- zation Law 5 (SSL 5), dagiti kaserserrek a manursuro ket umawat ti Salary Grade 11 wenno kabatog ti ₱21,000. iti ₱1,562 a Dumanon binulan a panagngato ti inted ti rehimen kadagiti manursuro iti uneg ti SSL 5, wenno kabatog ti ₱52 tunggal aldaw. laeng Oktubre 2021 DANGADANG 13
Dagiti militarista nga addang iti maudi a paset ti 2019 a nagrugi iti China ken maipadpadamag ti panagadu ti kaso ti Covid-19 iti intero a lubong, tinagibassit ti awan panangisakit na a ni Rodrigo Duterte ti peggad ti pandemya. Inggana iti maudi a SONA na, ti pandemya ti pabpabasolen na iti panagsuek ti ekonomiya. Saan na nga inakseptar ti kriminal a basol na iti panagsaknap ti Covid-19 iti pagilian ken panagbaybay-a iti pagimbagan ti umili babaen iti agtultuloy a panagserrek ti nasurok 500,000 a turista a Chinese ken panangilarga ti nawaya a panagserrek ken panagruar dagiti sugador a mangiwanwan ken empleyado dagiti pagsugalan (a naawagan a nga offshore gaming operations) iti Pilipinas. Ngem idi maaddan ti umuna a kaso ti Covid-19 iti Pilipinas, agdardarasudos nga inyulog na ti lockdown idi Marso 2020. Awan ti umannatop a panagsagana ti inutil a gubyerno no kasano a sungbatan ti kasapulan ti umili. Idi bimtak ti problema iti salun-at Inusar ti rehimen ti pandemya tapno iyulog ti turay militar iti intero a pagilian. Rimmimbaw ti hunta dagiti heneral na a nagakem kas anti- Covid-19 task force ken imbilang a krisis iti pang- uneg a seguridad ti Covid-19. Armado a puersa ti AFP ken PNP ti napatignay ti utek-pulbura a ni Duterte iti panangsango iti krisis ti salun- ladawan manipud iti facebook 14 DANGADANG Oktubre 2021 at iti Pilipinas, saan a dagiti eksperto. Dakkel a kinaulbod ti ibagbaga na a panangibilang kadagiti mangmangged iti salun-at kas frontliner iti gyera kontra ti Covid-19. Saan a ti panangisimpa ken panangmodernisa kadagiti pasilidad iti salun- at ken panangted ti umannatop a ramit kadagiti mangmangged iti salun-at no kasano a labanan ti Covid-19 ken maisigurado ti publiko a salun- at ti inyun-una na. Imbes a dagiti moderno a medikal nga aparato, dagiti laboratoryo ken todo a suporta iti abante a panagsukisok para iti panaglaban iti virus ken panangtakuat kadagiti agas, binilbilyon a pangbomba nga eroplano, moderno a helikopter ken dadduma pay a ramit panggubat ti simmangpet. Imbes a dagiti doktor ken nurse ti ipuesto kadagiti checkpoint, militar ken pulis ti inusar tapno kontrolen ti garaw ti umili. Ti nagandar a makinarya ni Duterte ket saan a para iti panangisalbar ti biag ti umili laban iti pandemya no di makinarya iti pananglipit, panangpatay ken lalo a panangparigat kadagiti umili a napaidaman ti pagbiagan. Iti agtultuloy a panagngato ti kaso ti Covid-19 iti intero a pagilian a dimmanon iti nasurok 20,000 tunggal aldaw, mapanpaneknekan a saan a lockdown ti solusyon tapno malappedan ti panagsaknap ti pandemya. Iti intero a lubong ken iti South East Asia, kaudian ti Pilipinas iti panangsango ti Covid-19 ken panaglungaw ti ekonomiya. Dagitoy ti nalawag a pammaneknek iti kinapalpak ti rehimen iti sango ti dua a tawen a panangdidigra ti pan- demya. Inpanamnama iti umili a ti lockdown ken bakuna ti ka- kaisuna a solusyon iti pandem- ya. Saan na a dinengngeg ti singasing ti sektor ti salun-at a siyentipiko a panangsango iti pandemya kas iti nasaknap a mass testing, contact tracing,
panangitakder kadagiti nayon a pasilidad iti salun-at kas iti quarantine ken isolation centers, laboratoryo ken dadduma pay. Imbes a nayonan dagiti katre ti os- pital, naited kadagiti pasyente ti Covid-19 uray dagiti katre a naitudo a para iti dadduma a sakit. Isunga adda dagiti agan-anus nga agtalinaed kadagiti lugan da, kadagiti tent wenno iti ruar dagiti kuarto ti ospital tapno laeng maagasan. Kinissayan ti badyet iti salun-at ken edukas- yon bayat nga agtultuloy a padpadakkelen ti ba- dyet ti militar ken pulis. Inakseptar mismo ni con- tact tracing czar ken Baguio City Mayor Benjamin Magalong a nakababbaba ti performance ti con- tact tracing iti intero a pagilian gapu iti bassit a badyet a para iti sueldo ti nayon a contact tra- cers. Dudua laeng ti crematorium iti Cordillera a parehas pay a masarakan iti Baguio City isunga no adda dagiti matay iti baryo ket maibungon laengen iti plastic ti bangkay sakbay a maitabon. Imbes a sangoen ti pagimbagan iti salun-at ti umili iti panawen ti pandemya, militarisasyon ti naipakat iti nalawa a kaaw-awayan. Nawaya a sumrek ken rumuar dagiti militar kadagiti komunidad a kasla saan da a maakaran ti Covid-19. Ikabkabil da iti peggad ti kinatalged ti umili nga agkurkurang ngaruden iti resistensya ti bagi, agkurkurang pay iti serbisyo iti salun- at. Iti pakaammo dagiti yunit ti BHB iti Abra ken Apayao, simmaknap ti epidemya ti panateng ken uyek kadagiti komunidad kalpasan a naglabas dagiti tropa ti AFP a nagoperasyon iti lugar da. Agkurkurang dagiti frontliner iti salun-at iti rehiyon. Iti bangir na, naibukbok ti puersa ti pasista a militar ken pulis. Iti Mountain Province, Abagatan nga Abra ken Ilocos pay laeng, lima a batalyon ti impakat ti 5th ID at 7th ID. Saan pay a nairaman ditoy ti 73rd Division Coy met Mountain Province ti 53rd DRC. Kasta met a naiwaras dagiti operasyon ti Retooled Community Reconnaissance (DRC). Naipuesto iti Sadanga, Support Program (RCSP) iti nadumaduma a paset ti Ilocos at Cordillera, a dimmanon iti agarup 57 a baryo, 23 a munisipyo ken dua a syudad. Iti Kalinga, 26 a barangay ti pinuestoan ti RCSP kadagiti munisipyo ti Balbalan, Pinukpuk, Lubuagan, Pasil ken syudad ti Tabuk. Iti Abra, 18 a barangay kadagiti munisipyo ti Tubo, Luba, Tineg, Malibcong ken Lacub ti napuestoan. Iti Mountain Province, dimmanon iti 13 barangay kadagiti munisipyo ti Sagada, Besao, Bauko ken Bontoc ti napakatan. Iti Ilocos Sur, 10 a munisipyo ken 1 a syudad ti pinuestoan ti RCSP. Agtultuloy ti panangperwisyo iti umili kas iti pilit a panagpasuko, pammutbuteng, panag-census, red-tagging kadagiti organisasyon ti mannalon ken panangpapirma kadagiti peke a deklarasyon ti persona non grata laban iti PKP ken BHB kasta met kadagiti lehitimo a demokratiko nga orga- nisasyon ti umili. Iti las-ud ti dua a tawen, mano a daras a nangitinnag ti bomba ti AFP kadagiti probinsya ti Mountain Province ken Abra. Saan la ngaruden a nagbakuna, bomba pay ti intinnag na. No ikumpara ti nagastos ti gubyerno iti militarisasyon ken dagiti panagbomba, adayo a dakdakkel daytoy ngem kadagiti naited nga ayuda ken tulong iti umili iti panangsango ti krisis iti salun-at ken krisis iti ekonomya. Oktubre 2021 DANGADANG 15
Agkurkurang nga ayuda Ti inlatang ti rehimen a pondo para iti ayuda ket saan nga umanay ken napnuan ti kinaruker. Adayo a saan nga umanay nga usaren dagiti na- apektaran nga umili iti naikeddeng a panawen ti lockdown ti nagbassitan nga ayuda ken dagiti re- lief packs a mait-ited. Iti las-ud ti agarup dua a tawen, sumagmamano laeng a daras wenno awan pay ketdi ti maiwarwaras nga ayuda ken tulong para iti umili, ti nakaro pay, us-usaren ti sumagma- mano a pulitiko ti relief para iti panagpolitika. No adda man ti maikkan ket mapipili, dagiti benepisyaryo ti 4Ps ket saanen a maikkan ti ayuda manipud iti SAP. Ti sumagmamano a lata ti sardinas, nasurok maysa a salop a bagas, mano a puted a sabon ken dadduma pay nga aytem a lina- on dagiti maiwarwaras a relief packs ket para laeng iti maysa nga aldaw a kasapulan ti maysa a dakkel a pamilya. Saan met laeng a mapunnoan ti ₱4,500 a social amelioration wenno ayuda ti makabu- lan a gastos ti maysa a pamilya para iti taraon, panagpaagas ken dadduma pay a kasapulan. Iti mano a munisipyo ti Kalinga, kinasapulan pay nga agnayon dagiti lokal a gubyerno tapno laeng makumpleto ti ₱5,000 nga ayuda a maited iti 16 DANGADANG Oktubre 2021 umili iti saklaw da. Iti mano met a munisipyo iti Abra, nababbaba pay ngem iti ₱4,000 ti naited kadagiti benepisyaryo. Mamarkaan met laeng ti JOY HELPS dagiti bungon ti relief, a nalawag a panagpolitika iti paset ni Gov. Joy Bernos tapno maaddaan dagiti botante ti utang a naimbag a nakem kadakuada. Adda dagiti senior citizen a nakaawat met ti spaghetti manipud iti opisina ti gobernadora, nga idi malukatan ket daan ken nabukbok gayamen. Naduktalan iti panag-audit ti Commission on Audit idi Hulyo a saan a naiwaras ti agarup ₱780 milyon a gatad ti pondo para iti ayuda. Dimmanon iti 139,000 a benepisyaryo ti saan a nakaala ti ayuda gapu iti kaadu dagiti rekisito ken saan a patas nga istandard. Gapu ditoy, pinaidaman ti DSWD ti ayuda ti agarup 14,200 a pamilya iti Cordillera; 4,762 iti Cagayan Valley; 28,978 iti Central Visayas; 45,609 iti Eastern Visayas ken 45,751 iti Davao. Rimmuar met laeng ti anomalya iti panangiwaras ti DSWD ti ayuda nga aggatad ti ₱50 bilyon a naidalan iti pagduaduaan a kumpanya a Star Pay. Iti maysa a bangir, ti panagtaud dagiti community pantry dagiti grupo ti simbahan, relief packs a namarkaan ti JOY HELPS
dagiti naayat a tumulong, ken indibidual nga inisyatiba ket nangted ti limitado a tulong a taraon iti adu a komunidad. Daytoy ket pammaneknek ti nakaro unay a panagbaybay-a ken kinainutil ti rehimen. Ngem imbes nga itandudo ti gubyerno, pinadaksan pay ti NTF-ELCAC dagitoy nga inisyatiba babaen iti panang- red tag kadakuada. Iti bangir ti maitam- tambor a bakuna ti solusyon, nakabunbuntog met ti panag- bakuna iti umili. Gapu ta agsangsanggir unay iti bakuna, awan ti seryoso a panangikagumaan a papigsaen ti panangusar kadagiti rekurso a herbal ti Pilipinas kas iti virgin coconut oil, dangla ken tawwa-tawwa kas agas iti Covid-19. Marso 2021 laeng a simmangpet dagiti bakuna idinto a makatawen a sumaksaknap ti pandemya. Saggabassit dagiti maiserserrek a dosis a bakuna a donasyon pay ti kaaduan numampay binilbilyon a pondo a nautang ti nailatang para iti panaggatang ti bakuna. Saan met laeng a impormasyon napardas ti panangisaknap ti ladawan manipud iti facebook relief iti Malibcong, Abra kasilpo iti panagbakuna isunga agtaltalinaed ti buteng ken panagduadua ti umili. No kadagiti rehiyon pay a mailatangan ti dakkel a dosis ti bakuna ket nabuntog ti panagbakuna, karkaro kadagiti rehiyon a saan a prayoridad kas iti Ilocos-Cordillera. Mismo a ti probinsya ti Cavite a nagasideg iti National Capital Region ket nagriri a saan da a naikkan ti bakuna manipud Mayo-Hulyo 2021. Iti buntog ti panagsangpet dagiti dosis ti bakuna, nalabit nga inggana iti sumaruno a tawen pay ti panaguray ti kaaduan nga umili iti Ilocos- Cordillera a silulukat nga agpabakuna. Nalawag a saan a magun-od itatta a tawen ti maibagbaga a herd immunity wenno proteksyon ti nalawlawa a paset ti populasyon. Bayat nga iti inaldaw ket agtultuloy ti kabuk- lan a panagadu ti bilang dagiti maakaran ti Covid-19 iti rehiyon. Bayat nga agtultuloy ti pa- nagpakaasi ni Rodrigo Duterte iti US ken China tapno dumawat ti bakuna, ilaklako na met ti pagi- lian. Kasukat dagiti bakuna nga it-ited ti China ket dagiti isla ti pagilian a kas iti West Philippine Sea. Nayon nga armas, ramit militar panangitultuloy met kadagiti ehersisyo militar ti kasukat ti panangted ti US ti bakuna iti pagilian. ken Oktubre 2021 DANGADANG 17
Inutil, traydor, ulbod ken mammapatay-tao ti rehimen Rumbeng laeng a singiren ken gibusan ti rehimen a Duterte kadagiti krimen ken kinainutil na. Nalawag a saan a ti Covid-19 ti kangrunaan a mangpatpatay iti umili no di ti bulok a sistema a malakolonyal ken malapyudal a pinakaro ni Rodrigo Duterte. Ti panagtakaw iti pondo ti pagilian ken nakaro a kinaaso-aso kadagiti imperyalista nga amo na ti nangipaay ti palalo a panagrigrigat ken panagsagaba ti umili. Lalo a nangpadagsen iti bakbaklayen ti umili ti awan sarday a panagutang na kadagiti imperyalista a pagilian a mas mangpairut iti kontrol dagitoy iti pulitika ken ekonomiya ti pagilian. Naibus ken awanen ti pondo ti pagilian gapu kadagiti napeklan nga agtatakaw nga adda iti turay nga idadauloan ti amo dagiti agtatakaw a ni Duterte karaman ti bunggoy dagiti nararawet iti gabinete ken kongreso, ken dagiti saan a mabussog nga alimatek a heneral ti AFP- PNP a kangrunaan a pakpakanen na kas adigi ti pasista a panagturay na. Napinget a kontra iti reporma iti daga ken nailian nga industriyalisasyon a solusyon iti na- saknap a kinarigat ken atrasado a kasasaad ti malapyudal nga ekonomiya ti pagilian. Napudno a sumursurot kadagiti neoliberal a patakaran dagiti imperyalista nga amo na a mangag-agaw ti daga dagiti mannalon para iti panangpalawa kadagiti plantasyon ken dadduma pay a negosyo da ken tapno pagtalinaeden ti pagilian a para-suplay ti nalaka a pigsa't tegged ken naata a materyales manipud iti natural a kinabaknang tayo, manga- wat kadagiti sobra a produkto, sobra a kapital ken managusura a pautang dagiti imperyalista. Awan sabali nga ipatawid ti rehimen iti panagbaba na iti turay no di ti nakarkaro pay a panagrigrigat. Saanen a maanusan ti umili a maikulong kadagiti balay da nga awanan taraon, awan ti kuarta a pangbayad ken panggatang kadagiti serbisyo ken magatgatang a kasapulan da. Awanen ti namnamaen a signipikante nga ayuda manipud iti bangkarote a gubyerno lalo ladawan manipud iti facebook ta kanya-kanya ti naparang a panagtakaw iti pondo ti pagilian ti ar-aramiden dagiti rinuker a pulitiko nga agsagsagana ti panggastos da iti eleksyon inton sumaruno a tawen. Iti kaanuman, saan a ti panangrisut iti krisis ti ekonomiya ti pampanunoten dagiti aso-aso a lider ti pagilian. Mano a dekada nga impakita ti pakasaritaan nga uray awan ti pandemya, ti tunggal presidente ken ti paksyon dagiti agturturay a dasig, iti panaggi- bus ti termino da ket awan ti dadduma nga imbati da iti pagilian no di ti karkaro a pannakailumlom ti pagilian iti krisis bayat nga isuda ket bimmak- nang ti mano a milyon wenno bilyon. Kas iti pananggibus iti turay dagiti sinaruno na nga aso- aso, korap ken pasista a presidente a da Marcos ken Estrada, nainkalintegan ti pananggibus iti korap, aso-aso ken terorista a panagturay na sakbay a mabutosan ti sumukat kaniana. No agaramid man ti dadduma pay a dakes nga addang ti mammapatay-tao a ni Digong tapno makapagtalinaed iti poder, iti umay nga eleksyon, paayen ti gandat na nga ituloy ti panagturay na babaen kadagiti tumaray a paspasurot na. Uray nakaro ti panagbaybay-a ti rehimen iti pagbiagan ken pagimbagan ti umili, babaen iti 18 DANGADANG Oktubre 2021
panagkaykaysa ken nagtitimpuyog a panagtig- nay ket nabaelan tayo a sangoen ti nakarigrigat a kasasaad gapu iti pandemya, lockdown, ka- lamidad, panagsuek ti pagbiagan ken tuloy-tuloy a panagirteng ti pasista a kinaulpit ti ulimaw a rehimen. Dagiti mannalon ket nangikagumaan a nangpadur-as ti panagtalon da babaen iti pana- ngingato ti produksyon ken panagpalawa kadagiti talon para iti naan-anay a taraon. Dagiti napa- panaw a mala-mangmangged manipud kadagiti sentro ken iti dadduma a paset ti kaaw-awayan ket nagsubli iti baryo ken nagtalon manen. Dakkel a kinaluko ti tagtagainep ti ulimaw a ni Digong a naan-anay a mapaulimek na ti umili babaen iti pasista a pammutbuteng. Kas iti palpak a gyera na kontra iti Covid-19, peke a nadara a gyera kontra-droga, napaay met ti makapagura unay a kontra-rebolusyonaryo a gyera na laban iti umili nga agpangpanggep a buraken ti rebolusyonaryo a tignayan. Siaammo isuna a saan nga epektibo ti panangallilaw, pammutbuteng, pammapatay, panagpasuko wenno panagbomba ti ilablaban dagiti mannalon a rebolusyonaryo a reporma iti daga, ti kaaduan iti populasyon tayo nga adda iti duri ti malapyudal nga ekonomiya. Namin-ano a daras nga inlastog ti reaksyunaryo nga agturturay a bunggoy ti dasig a komprador burgesya, apo't daga ken burukrata kapitalista a naparmek da ti BHB iti Ilocos-Cordillera. Pakasaritaan ti nangpaneknek nga iti las-ud ti 52 a tawenen, saan da latta a maparmek ti BHB gapu iti naindaklan a nailian demokratiko ken sosyalista a tarigagay a nairut nga ar-arakupen ti masa. Inggana a saan a mabaliwan ti bulok a sistema, saan a malappedan ti panagabante ti armado a pannakidangadang nga irusrussuat ti BHB, ti hukbo a mannalon nga idadauloan ti Partido Komunista. Iti sango ti pandemya, natured ken managparnuay a sinango dagiti yunit ti BHB ken dagiti organisasyon ti umili iti rehiyon dagiti karit ken problema. Kas paset dagiti rebbengen iti armado a pannakidangadang, panagbukel ti base a masa ken panangiyabante ti armado a rebolusyon, nasango ti panangted kadagiti serbisyo, kampanya ken panagsanay iti salun-at ken ti panangpapigsa ti produksyon ti taraon, kagiddan dagiti kampanya iti panangipatungpal kadagiti minimum a programa ti rebolusyon nga agraryo. Kasta met a timmaud ti nadumaduma a managparnuay a wagas ti tinnulong ken panangiyebkas ti protesta iti syudad ken sentro. Kadagiti maudi a bulan ti panagturay ni laeng nga ad-adda nga Duterte, rumbeng iyabante ti armado a ikagumaan tayo nga pannakidangadang ken ti nadumaduma a manag- parnuay a wagas nga ipalubos ti kasasaad. Awan ti dadduma a namnamaen a solusyon iti krisis ti malakolonyal ken malapyudal a sistema no di ti panangipagballigi ti gubat ti umili ken panangitakder ti sosyalista a gimong. Oktubre 2021 DANGADANG 19
Seksyon Medikal Ti Turmeric ket maawagan met iti nagan a laya a duyaw wenno amarilyo, kunig ken Indian saffron. Ti siyentipiko a nagan na ket Curcuma longa. Daytoy a mula ket naggapu idiay India. Ti Sangli, maysa nga ili iti estado ti Maharashtra idiay India ket sentro ti produksyon ken paggata- ngan ti turmeric iti intero a lubong. Ti turmeric ket mailalaok iti taraon kas ti curry. Daytoy met laeng ti us-usaren dagiti monghe tapno koloran ti amarillo dagiti kawes da. Ti kangrunaan a kemikal ti turneric ket ti CURCUMIN a natakuatan kas kaepektiboan a panglaban iti inpeksyon. Laban met laeng daytoy iti bakterya ken fungus kas alipunga. Kas agas, adda tallo a proseso ti panagaramid daytoy: 1. Tubbog - tadtaden ti napino ti turmeric ken pespesen tapno maparuar ti tubbog na. 2. Pulbos (powder) - tadtaden ti napino ti turmeric. Pamagaan iti pariok iti nakapsut nga apoy wenno ibilag iti init. Bayoen daytoy aginggana nga agbalin a pulbos. Mabalin met nga agusar ti blender no adda tapno magun-od ti napinpino pay a pulbos. 3. Paste (Sapsapo)- Paglaoken ti 1 a paset ti turmeric powder ken 2 a paset ti danum. Lutuen bayat a tuloy-tuloy nga ikiwkiwar aginggana a pumalet. Dagiti sumaganad ti maagasan na a sakit: 1Problema iti panangrunaw ti taraon Padpaaduen ti turmeric ti BILE nga iruar ti 20 DANGADANG Oktubre 2021 apro. Ti bile ket kemikal a pangrunaw ti taba wenno cholesterol. Pappapigsaen na met ti panaggaraw ti bagis tapno mas epektibo a manggiling ti taraon. Bayat nga adda iti bagis, lablabanan met ti turmeric dagiti dakes a bakterya ken fungus. Iti kastoy a wagas, daldalusan ti turmeric ti bagis. Ag-agasanna ti agsubli-subli a panagburis ken masansan a panaguttot. Salakniban met ti turmeric ti dalem laban iti epekto ti alkohol ken dagiti kemikal a maipapauneg iti bagi. Ilaok ti 1 kutsara a tubbog ti turmeric wenno ½ kutsara a turmeric powder iti 1 baso a danum wenno gatas ken tumaren ti maminsan inggana 3 a daras iti maysa nga aldaw. Mabalin met nga ilaok laengen iti taraon iti inaldaw-aldaw. Iti rugi ti regular a panagtumar wenno panangkaan ti turmeric ket posible a makapadas ti panagtakki 1-2 araw. Epekto daytoy ti panangdalus ti turmeric iti bagis. 2 Rayuma Basar kadagiti panagadal, ti turmeric ket kas kapigsa met laeng ti CELECOXIB - maysa a nangina nga agas laban iti ut-ot ken inpeksyon. Mangisagana ti 4 a pidaso ti turmeric (kas
kadakkel ti tangan ti tunggal maysa). Tadtaden ti napino ken ipaburek iti 2 baso ti danum. Bay-an nga agburek iti uneg ti 30 a minuto. Tumaren ti 3 inggana 4 a baso ti naanger a turmeric iti inaldaw. Ti epekto na daytoy ket mabalin a saan dagus a makita ken posible a dumanon ti 2 a lawas a tuloy-tuloy a panaginom santo makita ti epekto na. Ti natadtad a turmeric ket mabalin a mamindua nga angeren ken tumaren. Kalpasan ket mabalin pay nga ilaok iti taraon. 3 Sakit iti kudil Epektibo ti turmeric laban iti gaddil (scabies), tarindanum (alipunga), kurad (ringworm) ken dadduma pay a sakit ti kudil. a. scabies (gaddil/gudgod) Ti gaddil ket sakit a bunga ti babassit a kuto nga agbibiag iti kudil ti tao ken kadagiti kawes, ules ken tuwalya. Kadawyan nga iti uneg ti pamilya ti agi- innakar. Iti maysa a panagadal, us-usaren ti turmeric paste a nalaokan ti bulong ti neem (maysa met laeng a mula nga agas) laban iti gaddil. Immimbag ti 97 porsyento ti 814 a pasyente iti uneg ti 3 inggana 15 nga aldaw iti panagusar ti turmeric paste. Ti panagtimpla ti turmeric paste (kitaen iti ngato) ken kaadu ti matimpla ket ibasar iti kadakkel ti bagi ti pasyente nga adda gaddil na. Isapsapo ti paste ti sibubukel a bagi ti pasyente, nangruna dagiti paset a nagkagatan wenno sugat. Bay-an iti kudil iti 15 minuto sakbay a balnawan (saan nga usaran ti sabon.) Normal laeng nga agbalin a naduyaw ti kudil ngem saan a madanagan gapu ta maikkat met laeng kalpasan a makadigos iti mano a daras. Kadagiti tao nga adda ti sigud nga allergy iti kudil, padasen nga umuna nga isapsapo ti turmeric paste iti likod ti dakulap. No saan a magatelan, lumabbaga wenno lumteg (kasla nagkagatan ti lamok) ti kudil, mabalinen nga isapsapo ti turmeric paste iti sibubukel a bagi. Dadduma nga addang iti panangagas ti gaddil: Kasayaatan nga aggigiddan ti sibubukel a pamilya. No adda ti saan a naagasan, posible a maakaran na manen ti dadduma a kameng ti pamilya. Ti kuto ti scabies ket agnanaed kadagiti kawes. Mangisagana ti kalablaba a kawes, tuwalya, supot ti pungan, pungan ken ules nga isu ti usaren kalpasan ti umuna nga aldaw ti panagagas. Kadagiti mureng a malabaan, kasayaatan a napudot a danum ti pangbalnaw wenno ibilag iti napigsa nga init. b. Letteg/buyoy/busali Isapsapo ti turmeric paste iti letteg tapno napaspas a maluom ken umimbag. Mabalin met nga ituno inggana dumapo ti maysa a pidaso ti turmeric. Ti dapo na daytoy ket ilaok iti maysa a tasa a danum ken usaren a pangdalus iti letteg. k. Kagat ti insekto Paglaoken ti turmeric powder ken tubbog ti naalsem a prutas. Isapsapo iti paset a nagkagatan ti insekto. Maus-usar met daytoy idiay India kontra iti kagat ti alimatek. d. Tarindanum ken kurad Ti tubbog ti turmeric ket isapsapo iti paset ti bagi nga addaan tarindanum ken kurad. Kagiddan daytoy, inumen ti tubbog a nalaokan ti diro (honey). 4Aryet (kolang/bulate) Agusar ti 20 a tedted ti tubbog ti turmeric a linaokan ti bassit nga asin. Inumen apagriing iti bigat iti uneg ti sumagmamano nga aldaw. 5Uyek ken dadduma pay a. Uyek ken sakit ti karabukob Oktubre 2021 DANGADANG 21
Mangisubo ti gudua (1/2) kutsarita a tinadtad a turmeric ken uminom ti danum. Mabalin met nga ilaok iti gatas wenno ipaburek pay nga umuna iti gatas. b. Panateng No adda panateng ken barado ti agong, say- open ti asok ti mapupuoran a turmeric. Palukayen ken papardasen na ti panagruar ti buteg. k. Angkit (Asthma) Mangisubo ti 1 a kutsara a napulbos a turmeric ken uminom ti danum, 2 wenno 3 daras iti inaldaw. Kasayaatan no awan pay nagyan iti tiyan no inumen daytoy. No nagdikar ti angkit ken marigatan nga umanges, mangisubo ti pagkapat (1/4) ti kutsarita ti napulbos a turmeric ken pasarunuan nga inu- men ti kalalaingan na a kapudot ti danum. DADDUMA PAY NGA USAR TI TURMERIC:
Idiay Peru ti turmeric ket ipainom da kadagiti pasyente nga addaan ti AIDS (Acute Immune Deficiency Syndrome). Natakuatan a pabuntogen na ti panagadu ti virus a bunga ti AIDS. Ti turmeric ket epektibo a panglaban iti kanser ti bagis, basisaw (urinary bladder), cervix ken aanakan (uterus). Pabuntogen na met ti panagwaras ti kanser ti suso. Kadagiti addaan sakit iti puso, makatulong ti turmeric iti panagimbag ti muskulo ti puso. Kadagiti addaan diabetes a naaddaan ti kumplikasyon iti bekkel (kidneys), tumultulong ti turmeric iti panagpasayaat ti taray ti bekkel. • Ti turmeric ket makatulong met kadagiti sakit iti utek a bunga ti lumteg a paset dagiti nerbo, kas ti Alzheimer's disease ken Parkinson's disease. PALAGIP Ti turmeric ket MAIPARIT ITI MASIKOG KEN AGPASUSO NGA INA gapu ta pagsikalen na ti uterus. 22 DANGADANG Oktubre 2021 6Gorigor Ti bulong ti turmeric ket maus-usar idiay Cambodia a pangpababa ti gorigor. Paglaoken ti 1 tasa a natadtad a bulong ken 2 tasa a danum. Pabureken aginggana a sangatasa a danum ti mabati. Ti sangatasa ti digo ket bingayen iti 3 a paset. Inumen ti maysa a paset tunggal aggorigor. 7 Ligos (sprain) Paglaoken ti turmeric paste, asin ken tubbog ti naalsem a prutas. Isapsapo iti paset a naligos. 8 Sakit ti ngipen Pabureken ti 1 kutsarita a napulbos a turmeric ken 2 a bulong ti bayabas iti kalalaingan a kaadu ti danum. Imulumog daytoy. Alternatibo a panagusar: Ituno ti turmeric. Imasahe iti gugot a lumlumteg. 9Anemia (agbebessag) Ti turmeric ket nabaknang iti bitamina nga IRON (ferrous). Inaldaw nga uminom ti 1 a kutsara a tubbog ti turmeric. PAADUEN TAYO TI TURMERIC Kasayaatan nga imula ti turmeric a 7.5 cm ti kauneg na, 15 cm ti rumbeng a distansya ti tunggal mula. (Ti 7.5 cm ket kabatog ti kaatiddog ti tammudo. Ti 15 cm ket kabatog ti maysa a dangan.) Kasayaatan nga imula daytoy no agrugin ti panagtutudo wenno kagiddan ti panagmula kadagiti uma.


M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , P E B R E R O 2 0 1 5 Ni Presidente Henry B. Eyring Umuna a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Pammaneknek ken Pannakapasurot Adda pagdumaan ti panangawat iti pammaneknek ti kinapudno ken panagbalin a pudno a napasu- rot. Kas pagarigan, impaneknek ti naindaklan nga Apostol Pedro iti Mangisalakan nga ammona a ni Jesus ti Anak ti Dios. "Ni Jesus kinunana kadakuada, Ngem dakayo siasinoak ti panagkunayo? "Ket simmungbat ni Simon Pedro, ket kinunana: Sika ti Cristo, ti Anak ti Dios a sibibiag. Ammotayo manipud iti bukodtayo a padas ken mani- pud iti panagserbitayo iti dadduma a saanto nga umdas ti kaadda ti sumagmamano a naindaklan a kanito ti naespi- rituan a bileg. Inlibak ni Pedro nga am- ammona ti Mangi- salakan uray pay kalpasan a nakaawat iti saksi babaen ti Espiritu a ni Jesus ti Cristo. Ti Tallo a Saksi ti Libro ni Mormon ket addaanda iti direkta a pammaneknek a naited kadakuada a ti Libro ni Mormon ket balikas ti Dios, ngem idi agangay kimmapuyda iti kabaelanda a mangkanunong ken ni Joseph Smith kas Propeta ti Simbaab ti Apo. "Ket simmungbat ni Jesus ket kinunana kenkuana:Nagasatka, Simon, anak ni Jonas; ta saan a ti lasag wenno dara, ti nangipaltiing kenka no di ket ni Amak nga adda sadi langit" (Mateo:15-17). Ngem idi agangay, iti bilinna ken ni Pedro, inikkan ti Apo isuna ken datayo iti pangiwanwan nga agbalin a pudno a napasurot ken mataginayon dayta a pannaka- pasurot iti tungpal biag. Kastoy kinuna ni Jesus: "Ket sika inton makapagbabawikan, pabilgem dagiti kakabsatmo" (Lucas 22:32). Insuro ni Jesus ni Pedro nga adda pay la dakkel a panagbalbaliw a nasken a nalablabes pay ngem ti kaadda ti pammaneknek iti pannakabael nga agpanunot, maka- rikna, ken agtignay a kas pudno a napasurot a disipulo ni Jesucristo. Dayta ti nabileg a panagbalbaliw a kalka- likagumanayo amin. Apaman a magun- odtayo daytoy, kasapulantayo dayta a panagbalbaliw nga agtultuloy agingga iti gibus ti mortal a pannakapadastayo (kitaen iti Alma 5:13-14). Kasapulantayo ti panagbalbaliw iti puspusotayo, kas na- iladawan iti libro ni Alma: "Ket inrakurakda amin kadagiti tao ti agpapada a banag - a nabaliwanen ti puspusoda; nga awanen ti tarigagayda a nga agaramid iti dakes" (Alma 19:33; kitaen met iti Mosiah 5:2). Insuronatayo ti Apo a no pudno a napasurottayo iti ebangheliona, agbalbaliwto ti puspusotayo manipud kadagiti managimbubukod a pakaseknan iti serbisio a mangparegta iti dadduma bayat ti panagtignaytayo nga agturong iti agnanayon a biag. Tapno magun- od dayta a pannakapasurot, mabalintayo ti agkararag ken agtrabaho a sipapammati tapno agbalin a baro a parsua a maaramid babaen ti Pannubbot ni Jesucristo. Mairugitayo babaen ti panagkararag para iti pammati nga agbabawi iti kinamanagimbubukod ken para iti sagut ti panangipateg nga ad- adda pay kadagiti sabali ngem iti bagbagitayo. Makapagkararagtayo para iti bileg a mangik- kat iti kinapalangguad ken panagilem. 1
Ti kararag ti agbalinto pay a tulbek iti panangawat- tayo iti sagut ti ayat para iti balikas ti Dios ken iti ayat ni Cristo (kitaen iti Moroni 7:47-48). Agkadua dagiti dua. No basaen, utoben, ken ikararagantayo ti balikas ti Dios, maadaltayo nga ipateg daytoy. Inkabil ti Apo daytoy iti puspusotayo. No mariknatayo dayta nga ayat, marugian- tayto nga ayaten ti Apo nga ad- adda pay. Babaen iti dayta sumangbayto ti ayattayo kadagiti sabali a kasapulantayo tapno mapapigsatayo dagitay inkabil ti Dios iti dalantayo. Kas pagarigan, makapagkararagtayo tapno mangilasin kadagiti pasuruan ti Dios kadagiti misionario. Makapag- kararag dagiti full- time misionario a sipapammati tapno maammmuan babaen ti Espiritu no ania ti isuro ken ipaneknek. Makapagkararagda a sipapammati nga ipa- riknanto koma ti Apo ti ayatna iti tunggal maysa a maam- ammoda. Saanto a mayeg dagiti misionario ti tunggal maysa a maam- ammoda iti danum ti panagbuniag ken iti sagut ti Espiritu Santo. Ngem mabalinda a maaddaan iti Espiritu Santo kas maysa a kadkadua. Babaen ti serbisioda ken addaan iti tulong ti Espiritu Santo, dagiti misionario, kalpasanna, ket agbalbaliwto iti puspusoda iti dayta a panawen. Mapabaronto dayta a panagbalbaliw manen ken manen bayat ti siaayat a panangitultulotayo nga agtignay a sipapammati a mangpapigsa kadagiti sabali babaen ti ebanghelio ni Jesucristo. Saanto a maysa laeng a pasamak ti pannakapasurot wenno conversion wenno maysa a banag nga agpaut laeng iti maysa a tiempo ti panawen ti biag no di ketdi agtultuloy a proseso. Makapagbalin ti biag a naranraniag agingga iti naan- anay nga aldaw, no makita- tayto ti Mangisalakan ken matakuatantayo a nagbalintayon a kas kenkuana. Inladawan ti Apo ti panagdaliasat iti kas- toy: "Silaw dayta nagtaud iti Dios; ket isu nga umawat iti lawag, ken agtultuloy iti Dios, umawat iti ad- adu a lawag; ket rumanraniag a rumanraniag dayta a lawag agingga iti naan- anay nga aldaw" (DkK 50:24). Ikarik kadakayo a posible dayta iti tunggal maysa kadatayo. 2 PANANGISURO MANIPUD ITI DAYTOY A MENSAHE Inusar ni Elder David A. Bednar ti Korum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol ti "pangngarig mai- papan iti atsara" tapno isurona a ti pannakapasurot wenno conversion ket agtultuloy a proseso imbes a maminsan laeng a pasamak: "Binatog iti kada binatog ken pammilin iti kada pammilin, in- inut ken saan a madmadlaw, dagiti panggeptayo, dagiti panunottayo, dagiti balikastayo, ken dagiti aramidtayo agbalindanto a maikaykaysa iti pagayatan ti Dios" ("Ye Must Be Born Again," Liahona, Mayo 2007, 19). Sublianyo nga adalen ti pangngarig maipapan iti atsara kadagiti sursuruanyo. Ania ti maaramid ti tunggal maysa kadatayo tapno makapagtultuloytayo a sititibker iti in- inut a proseso ti pannakapasurot wenno conversion nga agpada nga inlawlawag da Presidente Eyring ken Elder Bednar? AGTUTUBO Panagbalbaliw ti Pusok Ni Dante Bairado Idi umuna a nasursurok maipapan ti naisubli nga ebanghelio ni Jesucristo, nariknak ti Espiritu a nagpa- neknek iti kinapudno daytoy. Babaen ti kararag, nagba- lin a napudpudno ti pammaneknekko, ket inkeddengko ti agpabuniag. Nabiit kalpasan ti panagbuniagko, nangrugi a nagsa- ludsod kaniak dagiti tao iti wardko no kasano ti riknak maipapan iti panagserbi iti mision. Kinapudnona, diak ammo idi no ania ti sawek. Kasla nakakatkatawa ti ideya a panangpanaw iti pamiliak ken isardeng ti panaga- dalko tapno agserbiak iti mision. Kalpasanna iti maysa nga aldaw pinampanunotko maipapan iti conversionko. Nalagipko dagiti misionario a nangisuro kaniak, a siaanus a nangsungbat kadagiti saludsodko ken nangtulong kaniak tapno maawatak ti ebanghelio. Naamirisko a no awan ti tulongda, diak koma iti kaano man natakuatan ti pudno a Simbaan. Apaman a naaramidko dayta a panangamiris, nagbukar iti pusok ti tarigagay nga agserbi. Mariknak ti Espiritu a mangibagbaga kaniak a nasken nga agserbiak iti full- time a mision.
Ammok a ti aramid ti misionario ket aramid ti Naila- ngitan nga Amatayo ken makatulongtayo a mangisang- bay kadagiti kararua iti nakaskasdaaw a pannakaammo ti naisubli nga ebanghelio. Agnanaed ti nagsurat iti Fortaleza, Brazil. ANNAK Parayrayenyo Koma ti Pammaneknekyo Ti pananggun- od iti pammaneknek ket kasla pana- ngaron iti apuy. Kas iti panangnayon iti sungrod tapno agtalinaed nga umap- apuy, nasken nga agka- raragtayo, agbabawitayo, agserbitayo kadagiti sabali, agadaltayo kadagiti nasantuan a kasuratan, ken ag- tungpaltayo kadagiti bilin tapno makatulong a rumay- ray dagiti pammaneknektayo. Tapno masursuro ti ad- adu pay maipapan iti panang- papigsa iti pammaneknekyo, basaen ti tunggal maysa kadagiti nasantuan a kasuratan a nakalista iti baba. Mangidrowing iti maysa nga apuy nga addaan iti lima a dadakkel a gil- ayab. Koloranyo ti maysa a gil- ayab iti tunggal nasantuan a kasuratan a binasayo. Ti ad- adu a nasantuan a kasuratan a nabasayo, naranraniang ti apuy - ken ti pammaneknekyo! Mosiah 2:17 Alma 5:46 Alma 32:27 3 Nephi 15:10 Juan 5:39 © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/14. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/14. Pannakaipatarus tiFirst Presidency Message, February 2015. Ilokano. 12332 864 3
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , P E B R E R O 2 0 1 5 Dagiti Kababalin ni Jesucristo: Awanan Basol Nainkararagan nga adalenyo daytoy a material ken kalikagumanyo nga ammuen no ania ti ibinglayyo. Kasano a ti pannakaawatyo iti biag ken mision ti Mangisalakan ket mangpapigsa iti pammatiyo Kenkuana ken mangparabur kadagiti ay- aywananyo babaen ti visiting teaching? Para iti ad- adu pay nga impormasion, mapan iti reliefsociety.lds.org. Pammati, Pamilia, Tulong Daytoy ti paset ti maysa a serye dagiti Mensahe iti Visiting Teaching a mangi- tampok kadagiti aspekto ti mision ti Mangisalakan. Ti Mangisalakantayo, ni Jesucristo, ti kakaisuna a makabael a mangaramid iti pan- nubbot para iti sangkataw- an. "Ni Jesucristo, ti Karnero nga awanan iti mulit, siaayat nga impaiddana ti Bagina iti rabaw ti altar a pagidato- nan ket inkarona dagiti basbasol- tayo," kinuna ni Presidente Dieter F. Uchtdorf, Maikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen.1Iti pannaka- awat nga awan basolna ni Jesucristo ket makatulong kadatayo a mang- padakkel iti pammatitayo Kenkuana ken mangikarigatantayo nga ag- gtungpal kadagiti bilinna, agbabawi, ken agbalin a natarnaw. "Ni Jesus ket . . .maysa a nabiag nga addaan lasag ken espiritu, ngem saan a nagpasulisog (kitaen iti Mosiah 15:5)," kinuna ni Elder D. Todd Christofferson ti Korum da- giti Sangapulo- ket- dua nga Apostol. "Makaasidegtayo Kenkuana . . . gapu ta maawatanna. Maawatanna ti pannakibakal, ket maawatanna pay no kasano ti panangabak iti pannakibakal. . . . ". . . Ti bileg ti Pannubbotna ket mabalinna a pugasen dagiti epekto ti basol kadatayo. No agbabawi- tayo, ti pangsubbot a paraburna ket mangikalintegan ken mangdalus ka- datayo (kitaen iti 3 Nephi 27:16-20). Daytoy ket no saantayo a nagpaa- bak, no saantayo a nagpasulisog. "No itrabahotayo iti inaldaw ken linawas a mangsurot iti dalan ni Cristo, ipatalged ti espiritu ti kinain- daklanna, tumalinaay ti dangadang iti kaunggan, ken agsardeng a mang- riribuk dagiti pannulisog." 2 Dagiti Mainayon a Nasantuan a Kasuratan Mateo 5:48; Juan 8:7; Hebreo 4:15; 2 Nephi 2:5-6 Manipud kadagiti Nasantuan a Kasuratan Inkaro ti Mangisalakan dagiti basbasoltayo babaen ti nadiosan a Kinaanakna, ti awan basolna a biagna, ti panagsagaba ken ti pa- nagsayasay ti darana iti Minuyongan ti Getsemani, ti ipapatayna iti krus ken ti Panagungarna manipud iti tanem. Babaen ti Pannubbot ni Jesucristo, makapagbalintayo a nadalus manen no agbabawitayo kadagiti basbasoltayao. Insuro ni Ari Benjamin kada- giti taona maipapan iti Pannub- bot ni Jesucristo ket kalpasanna sinaludsodna ida no mamatida kadagiti balikasna. "Sangsangka- maysada a nangidir- i, a kinunada: ti Espiritu . . . nangipaay iti na- indaklan a panagbalbaliw kada- kami, wenno iti puspusomi, nga awanen kadakami ti tarigagay nga agaramid iti kinadakes, ngem ti ketdi agtultuloy a panagaramid iti kinaimbag. . . . "Ket siaayatkami a makitulag iti Diosmi nga agaramid iti paga- yatanna, ken agtungpal kadagiti bilinna iti amin a banag" (Mosiah 5:1-2, 5). Mabalintayo met ti maaddaan iti "naindaklan a panagbalbaliw" kas kadagiti tao ni Ari Benjamin, nga "awanen ti tarigagay nga aga- ramid iti kinadakes, ngem agtultu- loy a panagaramid iti kinaimbag" (Mosiah 5:2). DAGITI NAGADAWAN 1. Dieter F. Uchtdorf, "You Can Do It Now!" Liahona, Nob. 2013, 56. 2. D. Todd Christofferson, "That They May Be One in Us," Liahona, Nob. 2002, 71. Ibilang Daytoy Kasano a maigiddiat ti panagbalin a natarnaw iti panagbalin a naan- anay? © 2015 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/14. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/14. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, February 2015. Ilokano. 12332 864


Kaano nga Alaen ti At-Home COVID-19 Self-Test Makatulong kenka dagiti at-home test tapno maammuam no addaanka iti COVID-19 tapno malapdan ti pannakaiwaras daytoy kadagiti dadduma. Adtoy dagiti senario ken konsiderasion a tumulong kenka a mangikeddeng no kaano nga ag-at-home COVID-19 test ken no ania ti aramidem inton maala ti resultam. Adda dagiti sintomas mo ti COVID-19. Adda nasinged a pannakilangenmo iti maysa a tao nga addaan iti COVID-19. Makikaduaka iti maysa nga addaan ti nangato ti risgona iti COVID-19. Planom ti tumabuno iti maysa a pasken wenno panagtitipon. Dagiti gagangay a sintomas ket gurigor, panaguyek, panaganangsab, pannakabannog, ken panagsakit ti bagi. Agusar a dagus iti de kalidad a mask ken agpa- test iti di kumurang a 5 nga aldaw kalpasan ti nasinged a pannakilangenmo. Ag-patestka sakbay unay a makisinnarakka iti asinoman a nakapsut ti resistensiana wenno maysa nga addaan nangato a risgona para iti nakaro a COVID-19. Panunotem ti agpa-test sakbay unay a mapanka iti maysa a panagtitipon iti uneg ti pasdek a kas kanayonan a pamay-an ti panagannad. Mangala iti At-Home COVID-19 Test No positibo ti at-home COVID-19 test mo: No negatibo ti at-home COVID-19 test mo: Agtalinaedka iti pagtaengan ken isina ti bagim manipud kadagiti sabsabali iti di kumurang a 5 nga aldaw kalpasan ti panagpositibom. Agpatestka manen 24-48 nga oras kalpasan ti umuna a panagpatestmo, nangruna no addaanka kadagiti sintomas.
No positibo ti at-home COVID-19 test mo: Kaano nga agpatingga ti panangisina iti bagim: Kalpasan ti 5 nga aldaw no awan ti gurigormon iti 24 nga oras ken saan unay a nakaro wenno awan ti sintomas. Kalpasan ti 10 nga aldaw no serioso wenno nakaro ti COVID-19 a sintomasmo ken/wenno nakapsut ti resistensiam. Kasaritam ti mangipapaay iti panangtaripato iti salun-atmo para iti ad-adu pay nga impormasion. No nagpatinggaka iti panangisinam ti bagim ngem agsubli wenno kumaro ti sintomasmo iti COVID-19, rumbeng nga irugim manen ti panangisinam ti bagim manipud iti aldaw a 0. Mangala iti sabali nga at-home COVID-19 test tapno masiguradom a saankan a naimpektaran. Agtultuloy a panagannad: Kalpasan a naleppas ti panangisinam ti bagim ken awanen ti sintomas, agusarka iti nangato ti kalidadna a mask iti 10 nga aldaw no addaka iti aglawlaw dagiti sabsabali. Kaano a makiuman iti mangipapaay iti panangtaripato iti salun-at: No dakkel ti risgom iti nakaro a COVID-19 ken kayatmo ti "antiviral" a medikasion. Agpadoktorka a dagus no addaanka kadagiti nakaro a sintomas a kas iti narigat a panaganges wenno sakit ti barukong. No negatibo ti at-home COVID-19 test mo: Posible latta ti maaddaan iti COVID-19 uray negatibo ti resultana. Itultuloymo nga aramiden dagiti pamay-an ti panagannad iti salun-at iti publiko. Agtultuloy a panagannad: No naisarangka iti COVID-19, itultuloymo a salakniban ti bagim ken dagiti dadduma: agusar ti de kalidad a mask iti 10 nga aldaw kalpasan ti pannakaisarang, uray no negatibo ti test-mo. Mangala iti sabali a test no nasinged ti pannakilangenmo kadagiti dadduma, nangruna dagiti high-risk nga indibidual. Suroten ti CDC guidelines on COVID-19 exposure. Kaano a makiuman iti mangipapaay iti panangtaripato iti salun-at: No agtultuloy ti panag-negatibom ngem adda latta sintomas ti COVID-19, kontaken ti mangipapaay iti panangtaripato iti salun-atmo. Dagiti rekomendasion ket manipud iti CDC ken agdama manipud idi Pebrero 2023. Para iti kaudian nga impormasion ken dagiti pagannurotan iti panagsubok ti COVID-19, bisitaen ti CDC.gov/coronavirus.