Makisaranget ken agpapigsa kakuyog ti masa, lumaban para kadakuada Ita ngem ti pagkasapulan a mapangngeddeng a gun-oden ti Partido ken New People's Army ti inisyatiba iti gerilya a pannakigubat ken makapagpabaro't pigsa tapno umabante ti rebolusyonaryo nga armado a pannakidangadang. Iti mensahe ti Komite Sentral ti Partido Komunista ti Pilipinas para iti maika-55 anibersaryo ti PKP idi Disyembre 26, inla- iti kaano man, dumakdakkel iti panangisayangkat
LINAON EDITORYAL 1 kakuyog kadakuada Makisaranget ti masa, ken agpapigsa lumaban para AGDAMA A KASASAAD 5 Marcos Jr 8 11 Mannalon ken komyuter, apektado iti PUVMP Nasansaniit ngem tikag ti didigra a Agtutuon nga inuulbod ti AFP PASISMO TI ESTADO 13 Balikatan, militarisasyon Mavulis Island 15 Union-busting tagging 18 Kumarkaro a pannakabiang ti AFP kadagiti eskwelaan idiay linged iti ti red- DAGITI PANAGTIGNAY 21 HR sit ti CV, inpresentar iti UNSR 23 Panagrukkuas nga EDSA, linagip PAMMADAYAW 24 Dagiti bin-i ti rebolusyon a naitukit iti tanap SALUN-AT 30 Heat stroke, siguden saan nga iyaling-aling KULTURA 33 Bukanegan: Ti pudpudno nga hukbo ti umili 36 Daniw: Tagumpay 37 Daniw: Pasya Ti BARINGKUAS ti opisyal a pagiwarnak ti rebolusyonaryo nga umili iti Cagayan Valley. Ipabpablaak daytoy ti Partido Komunista ti ti Cagayan Valley Pilipinas maminsan kada tallo bulan. Aw-awisen ti patnugutan a mangtedbiang para iti panagdur-as pay ti pagiwarnak. Agipatulod kadagiti singasing, dillaw, komentaryo ken rekomendasyon wenno kontribusyon nga artikulo, damdamag ken rebolusyonaryo a kapadasan a mabalin nga ipablaak iti dyaryo tayo. iti rehiyon dagiti agbasbasa Umaw-awat daytoy kadagiti sursurat iti: baringkuascv@proton.me I-download ti elektroniko a kopya iti: BARINGKUAS EDITORYAL nad ken bininsa-binsa na dagiti nagbiddutan ken nagkapuyan, ken manipud kadagitoy dagiti nasken nga addang ken rebbengen kasano a makaringbaw ken makailinteg tapno makaabante manipud iti panagsanud. Iti okasyon ti maika-55 anibersaryo ti NPA, ti martsa ken rumbeng nga agigiddan kasinnalabay ti hukbo ti nalawa a masa ti umili. Kumarkaro ti panagmiraut ken pangilupit- lupit kadagiti Pilipino. Dandani agpalama dagiti masa nga anakling-et iti syudad gapu iti kinaawan panggedan, mala-adipen a ken sangkapirit sueldo, nagngingina a gagatangen. Iti kaaw- awayan, mapadpadisi dagiti mannalon ken nailian a minorya gapu iti nasaknap a panag-agum iti dagdaga dagiti tradisyonal nga apo't daga, panangibangon kadagiti plantasyon, pagminasan, mega dam, solar farm kdpy nga imprasktura, panagsukat- usar iti daga nga agrikultural, panangguyod dagiti usurero-komersyante kasta met ti pannakaikulbo gapu iti didigra--nasaknap a iti agdama. panaglayus ken El Niño rigat kadagiti Nakarkaro mangmangged-talon nga awan bukod na a daga nga agan-anus iti nakababbaba a tangdan a kadawyan ket agbalin a mala- mangmangged--sumrek iti tila adda dita a trabaho wenno pleksible a tegged tapno mailasat ti inaldaw-aldaw a kasapulan. a pastrek ti saplit ti dagiti Kabayatan panaglabsing ken panangabuso kadagiti karbengan tao--masaker ken ekstrahudisyal a pammapatay kadagiti sibilyan, nakaro a komunidad, militarisasyon pammutbuteng, harassment iti panangkontrol ekonomya pagbiagan, ken panagpasurender kadagiti sibilyan kdpy a nakaam-ames a langa iti pananglipit. Awan na, awan-ressat kadagiti ken ken pananglapped 2 ENERO-MARSO 2024
EDITORYAL met tangatang a nangtarget kadagiti bambantay, bangkag ken sibilyan a komunidad a nangpabakwit kadagiti ginasut a residente. lang ikankano dagiti panagbomba manipud iti Iti laksid ti amin dagitoy, maiparparangguyod payen ti Pilipinas ken umili a Pilipino iti umadani a panagbettak iti armado a komprontasyon iti nagbaetan ti US ken China. Iti umir-irteng a militarisasyon ken agnanayon a presensya militar ti US iti pagilian ket mangirubrubo kadagiti Pilipino ken mangipaypayat iti soberanya ti Pilipinas. Daytoy a naluom a kasasaad ket nadam-eg a daga para iti panagbuelo ken panagpigsa manen ti nailian demokratiko a rebolusyon. Nadagsen ti rebbengen a bakbaklayen ken kidkiddawen ti umili iti New People's Army tapno patgan ken gun-oden ti sangsangkamaysa a pukkaw da para iti hustisya, wayawaya ken demokrasya. Rumbeng a mapangngeddeng nga ipatungpal dagiti rebbengen iti tignayan a panagilinteg ken nasirib nga adawan ti adal dagitoy tapno naan-anay a makaabante ken makapagparabo't pigsa. Babaen laeng iti aktibo a pannakilaban--lumaban bayat nga agpappapigsa, agpapigsa bayat a lumablaban--a madalliasat ti dalan iti panagpapigsa manen. Rumbeng nga alisto nga idauloan ti Partido ti pannakidangadang ken tignayan masa nga ita ket nalaos ti gura ken disgusto iti agdama a sistema ken lallalo a mairarrareb iti krisis pangkagimongan. Ingato ken paunegen ti pampulitika a kaaammoan da, buklen dagiti rebolusyonaryo nga organisasyon da ken patignayen ida. Basar iti kabaelan, ikagumaan a maikarussuat kadagiti basaran a taktikal nga opensiba nu sadinno ket makasamsam kadagiti armas, kasta met dagiti serye ti atrisyon kadagiti agipaspasaknap ti terorista nga aliaw ken espesyal nga operasyon tapno dusaen dagiti napeklan nga agum ti daga, ken dagiti kontra-rebolusyonaryo, espiya ken gamat ti kabusor a nangisagmak kadagiti masa ken kakadua. Paggumluongen dagiti aksyon militar tapno irupir ti kinaumno ken pagkasapulan iti panangiwayat iti armado a pannikalaban. Pagbalinen daytoy a ballaag ken pammaneknek kas pinakaepektibo a wagas tapno gun-oden ti pudno a pangkagimongan a hustisya, demokrasya ken wayawaya. Bayat nga al-alaen ti inisyatiba militar, rumbeng met a tumulong ti hukbo kadagiti apektado iti tikag iti amin a tay-ak a mabalin. Gundaway daytoy a tiempo tapno makapagpalawa ken masubliyanan dagiti napanawan nga erya nga agur-uray ti isasangbay ti kakadua a makabinnulig da iti pangirussuat ti kampanya nga antipyudal ken antipasista. Kagiddan na, BARINGKUAS 3 ENERO-MARSO 2024
EDITORYAL marekober, mareyaktibeyt ken makonsolida dagiti organisasyon ken base a masa. Pagiggeman ti agraryo a rebolusyon kas tulbek a kawing iti kaaw-awayan. Iti tunggal tukad ti kampanya, umapit ti pasampa ken rekrut tapno mapaadu ken mapapigsa ti NPA. Nu maparegta manen ti ti masa, ken pang-ekonomya ken politikal a pannakaidangadang malagom dagiti kapadasan da, in-inut da a mabakbak ti kigtot ken buteng, kasta met a makaringbaw da manipud iti pannakailuyos ti rikna iti sango ti napigsa a saywar ken presyur ti kabusor. Babaen iti daytoy, maseggedan manen pakinakem ken rmilitansya ti umili a lumaok ken sumuporta iti naunday a gubat ti umili, nga iti kaunggan na ket gubat ti mannalon. Sadiwaen dagiti nabaknang a kapadasan ti Cagayan Valley iti saririt ken tured dagiti masa nga nagagaw-armas, nagpakat kadagiti patibong, nagisnayp, nagpabettak ken nagambus kadagiti agop-operasyon a tropa ti militar kdpy a wagas iti panagatake aramat dagiti tradisyonal ken moderno nga igam--manipud iti palsiit ken buneng inggana iti bakshat ken armalayt. Nalawag nga indatag ti Partido dagiti tarabay ken punto iti panangiwayat iti nailian demokratiko a rebolusyon basar iti partikularidad ti pagilian, kasta met dagiti partikular a tukad a pagdalanan ti gubat. Kasapulan a pagadalan a nalaing dagitoy ken lagomen dagiti bukod a kapadasan tapno maingato pay ti teorya ken praktika iti panaglaban ta dagiti panagsanud ket gapu iti nakurang a panagadal ken panagsurot kadagiti adal a pinasileng iti dara dagiti bannuar ken martir. Nu nasirib a pagtitiponen tayo dagiti adal ken tarabay iti bentahe ti obhetibo a kasasaad tapno agkuyog ti Hukbo ken masa iti armado a pannakida- ngadang, sigurado a kasla apoy nga agramaram ken aggil-ayab ti gubat ti umili iti intero a tanap ti Cagayan a mangnguram kadagiti mananggundaway ken manangidadanes. B BARINGKUAS 4 ENERO-MARSO 2024
AGDAMA A KASASAAD Nasansaniit ngem tikag ti saplit ti didigra a Marcos Jr! Apagserrek tawen, kinablaawan dagiti umili a Pilipino ti nagduduma a a pakpakaroen pay iti rehimen US- Marcos Jr. Addadta ti panagngina manen ti bagas ken dadduma a linawas a basaran a komoditi, ti langis, panagngato dyip, panangkatay pangiduron iti chacha, panaggi- innagaw da iti turay ken bileg, panangisebba na iti gerra, panangisalakan na kadagiti negosyante a nangpatay iti nasurok 100 iti pagmisan, ken daytoy krisis iti ken mangpatay met iti kabiagan dagiti mannalon - a bimtak amin iti umuna pay laeng a tallo bulan iti 2024. ti baro Iti met uneg ti lima lawas, lima daras met laeng a ngimmato ti presyo ti langis. Agkudkod ti ulo nagpakuliglig, dagiti agpapadanum taltalon nga iti agus-usar laeng ti water pump, dagiti mangngalap a sumalog a dakdakkel pay ti gastos da iti krudo ngem iti nakalapan da, ken uray dagiti agus-usar ti LPG ta ngimmina iti ₱1.50/kl ti presyo ti gasul. parigat, iti presyo kadagiti ti Pilipinas Nu kasano karigat agbiruk, kasta met ti rigat nga agbadyet kasano a paanayen ti sangakapirit a nabirukan - bagas, masida, kape, asukar, boggoong, asin, alawans gin - ti awanen. Saan met ngarud mabalin nga an-anusan latta ti bisin. a mangbisin klima ubbing, muskada, "Nu natured ka isardeng mon ti mangan" ti Nairekord kangatoan rate (24.6%) iti bagas iti unos ti 15 tawen. ti kalaakaan a bagas manipud iti ₱51 idi Pebrero banag a nagpalobo iti kabuklan nga implasyon agturong 3.4% idi Pebrero manipud 2.8% idi Enero. idi Disyembre nga inflation Ita a Marso, ₱53 Saludsod ngarud ti tattao, napanan na diay ₱20/kilo a bagas nga inkari ni Marcos Jr? Mas nakapappapati pay koma nu imbagana latta a ₱20 ti kada 1/3 kilo. As-asideg pay iti kinapudno. Tikag ken gawat, mannalon ti agsagrap Hunyo pay laeng idi napalabas a tawen ti PAGASA a sangoen ti Pilipinas ti pangklima a penomenon nga El Nino. Marikna ti kapatur na daytoy iti bulan ti Abril ken Mayo ken mabalin pay a pumaot inggana katenggaan ti ahensya, mabalin a maapektaran iti (iti ingggana 65 probinsya kabuklan nga 81). Karaman kadagitoy a probinsya ti Cagayan, Isabela ken Nueva Vizcaya, a ti severe drought mapasaran wenno napaut a tikag. Kayat a sa- ket nagpakdaaren ti tawen. Kuna BARINGKUAS 5 ENERO-MARSO 2024
AGDAMA A KASASAAD oen, lima bulan a diri-diritso nga awan tudo wenno nababbaba ti tsansa iti tudo gagangay. iti kumpara Agngayngayangay pay laeng ti pul- oy ti didigra, matmatayen dagiti taraken a manok idiay Isabela ken dimmanonen iti ₱180 milyon ti balor iti dagiti nadadael a kamaisan intero a rehiyon a sumaksaklaw iti 9,013 ektarya. Ngem iti intero a pagilian, dimmanonen iti ₱2.63 bilyon ti kabuklan a nadadael iti sektor ti agrikultura wenno 15,000 ektarya a makalkalkular a dumanon pay iti 250,000 ektarya. ken Neoliberalismo panangbaybay-a ti pudpudno a didigra Laksid iti madi nga epekto iti salun- ti at gapu kangrunaan a pakaawanan puot dagiti mannalon ket ti parikut da iti pagbiagan - dagiti pagay, mais, nateng, piskaria, poultry nga itatta ket apektado a nalaing iti tikag - a kadawyan na ket inutang laeng ti puonan. Parikut ti ken naattianan nga naabbatan a waig a pagal-alaan ti danum dagiti water pump. Nu dagiti ti taltalon a mapaspasayakan padanum ti NIA wenno gimong ket agbiruk payen ti danum, nakarkaro manen dagiti rainfed wenno sahod- ulan ta awan ti mauray a tudo. iti nakaro bara, da itan irigasyon Daksanggasat, adda man apit ti wenno awan, obligado mannalon nga agbayad ti utang karaman ti interes nga agkaraanak ken aggappoko. Saan da pay ngarud a nakalung-aw manipud iti bagyong Egay, adda manen didigra a sumangbay. latta Iti laksid na dagitoy, awan latta met dadanagan ni Marcos Jr. Siempre saan isuna nga agdanag ta uray ania a didigra ti dumteng, adda latta kanen da. Ngem ti sangapagilian ti agngangabit a simumulagat a matay iti gawat! Dagiti met ngarud luglugar a kangrunaan nga agparpartuat ti taraon ti pinakaapektado. Ammo la unay ti estado a dakkel ti posibilidad nga agsuek iti kabuklan a produksyon ti bagas kdpy nga agrikultural a produkto ngem itultulok da latta. Ngamin, nasayaat a gundaway daytoy para kadagiti traders, kartel, ken burgesya tapno ti dakdakkel a makaiserrek bolyum kadagiti imported a produkto ken tenglen ti presyo dagiti tagilako. Sigurado nga aramaten ni Marcos Jr daytoy a ti didigra liberalisasyon iti linged dagiti sari- komprador tano ikalintegan BARINGKUAS 6 ENERO-MARSO 2024
AGDAMA A KASASAAD ta a "masapol nga agimport ta "isu a ti suplay" ken kurang ngimmato ti presyo ta kurang ti suplay, segun iti linteg iti suplay ken demand." Numanpay agrikultural a pagilian ti Pilipinas, datayo met ti number 1 nga iti importer bagas ita 2024, sangalubongan ken naikkedeng nga agimport iti 3.8 milyon MT a bagas. Kas gagangay, importasyon manen ti solusyon ti gobyerno iti krisis iti taraon, saan ketdi a panangpapigsa ken suporta itu lokal a produksyon. ti Gunggundawayan ni Marcos Jr ti didigra tapno ad-adda paraburan ti dagiti oligarya, uray pay kaipapanan na ket pannakaikulbo ken panagsagaba dagiti umili a Pilipino. Maragsakan ketdi isuna ta adda manen kikbak manipud pang- kadagiti a impraskratktura ken "renewable energy." proyekto Awan serserbi na dagiti ibagbaga a "solar "water powered ta manarimaanen ti tikag. Kabisado rusok dagiti tayon burukrata--sa lang aggunay nu addadtan ti prolema ken dakkel pay ti posibilidad nga aramaten da daytoy iti pampabanglo umadani nga midterm election. reservoir" kada irrigation" ti ti rikus kas dagiti ti tikag, agduduma lang iti kapaut na (dry condition wenno dry spell). Isu a makuna ngata ti dadduma a nairruam dan iti kasta a siklo--nu saan a bagyo, tikag; kalpasan ti tikag, panaglalayus. Agpayso a sakuna laeng gagangay (hazards), didigra ngem (disaster) ti saan. taga-Cagayan Valley ti ti ti ti Kumarkaro panagbalbaliw iti klima gapu iti napalalo a pannakadadael iti aglawlaw. Nu iti Pilipinas, idi pay laeng kolonyal a panagturay ti Amerika dagiti kabakiran. iti kaykayo Pinasarunoan met daytoy ti mano dekada a panagtarikayo dagiti dadakkel a konsesyonaryo ti logging a kas kada Enrile ken Puzon. Linekkab dagiti bambantay ken kabakiran dagiti manangdadel ti minas, nga panagibangon kadagiti mega dam kdpy a proyekto a nangdadael Iti kadagiti sangalubongan, dagiti imperyalista a pagilian kas iti US, China ken European Union ti kangrunaan a mangdaddadael iti iti aglawlaw panagbalbaliw iti klima.B epekto naibusen a operasyon watershed. a makagapu krisis ken Basol ken burgesya komprador ti krisis iti klima ti imperyalista Dandani tinawen a mapaspasaran Manipud iti panid 22, HR Sit iti CV... Ti report ni Khan iti 10-aldaw a ket serye maipresentar inton June 2025, iti maika-59 sesyon ti UN Human Rights Council.B dagiti talakayan BARINGKUAS 7 ENERO-MARSO 2024
Agtutuon nga inuulbod ti AFP Sinarabo iti agsasallupang ken agsisinnupadi a deklarasyon ni Marcos Jr, NTF- Elcac ken Armed Forces of the ti Philippines (AFP). Kaluklukat baro a tawen ngem daanen dagiti pablaak, kunam la nu gasgas a plaka nga agdagdagullit. ti baro tawen ti bukod da Kinablaawan da kalpasan iti "estratehiko a balligi" da kan' pay idi laban iti New ti mas People's Army. Ngem laeng nakail-illek, mano aldaw kalpasan ti nga ni commander-in-chief Marcos Jr nga "awanen ti NPA fronts," pinasarunoan met daytoy ni Col. Francel Margareth Padilla, barbaro a tagapagsarita ti AFP, ti NPA nga inggana tapos ti tawen." indeklara a da "ibusen [iti AFP] Ania a talaga ti agpayso? Ta uray ni Gen. Romeo Brawner ket sinuppiat ti deklarasyon ni Marcos Jr. a kunana ket "adda pay 11 na- BARINGKUAS 8 kapsuten a fronts ti NPA." Tapno saan da met aglanga a kasla agballa nga aso a tinawen ket ti NPA," agtaol "parmeken iti iti binaliwan "nakapsuten nga NPA" ken gun- oden ti "strategic victory." da metten Manipud iti ibagbaga ti sigud nga AFP spokesperson Padilla a idi 1,500 "tedtedda nga NPA" Disyembre 2023 ket nagpartak a nagbalin a "zero active guerilla fronts" iti unos laeng ti mano nga aldaw. Nu usaran ti Mathematics ti ibagbaga da, adayo a napigsa pay latta ngarud ti NPA. Kayat a nga "11 ti nabatbati saoen weakened guerilla fronts" ket adda pay kasapian na a 136 larangan. tunggal pwersa Pinagpanunotan da koma a nalaing ti numero nga ipresentar da tapno saan da aglanga a nengneng. Isu a kamaudianan na, daytoy tapos ti Marso ti inkeddeng da manen a dedlayn iti "pananggi- bus" kadagiti larangan inton Hunyo gerilya, kadagiti a pormasyon, ken iti tapos ti tawen para iti sibubukel nga iti NPA. bertikal organisasyon ketdi Saan ta nakakaskasdaaw ngamin, dagitoy nagduduma a pahayag ket gapu iti kontradiksyon iti nagduduma a bukod nga interes. Ti nalawag, saan nga ammo da Mar- met ENERO-MARSO 2024
cos Jr ti pudno a kasasaad ken tukad ti pigsa ti rebolusyonaryo nga armado a tignayan. Pasig a patta- patta dagiti deklarasyon. ken ubbaw Desperado ni Marcos Jr nga ideklara nga "insurgency-free" ti pagilian dagiti ganggannaet a kapitalista nga agpuonan ditoy pagilian, iti kari a maaddaan da ti naan-anay nga akses ken panagtagikua kadagiti dagdaga kdpy a rekurso. Ngem iti bangir a benneg kayat na met a pagtalinaiden ken ti aglaplapusanan a badyet ti AFP iti ti AFP Modernization linged Program tapno igatang ti bomba, kanyon, bala, paltog, jet fighter, drone kdpy a ramit-militar nga us- usaren kontra- insurhensiya ken kontra-gerilya nga operasyon da, nga isu't pagkurakutan da. tapno awisen ikalintegan kadagiti da Pinasarunoan met da 5th ID Commander MGen Audrey Pasia ken 502nd IBde BGen Eugene Mata dagitoy a deklarasyon, kunam la nu chorus ti kanta -- "awanen larangan ti aktibo a gerilya. Awan ti kabaelan dan a mangiruassuat ti pulitiko-militar a trabaho. Asidegen ti total victory laban iti NPA iti Region 2." da Aramid ngarud. Sangkadalawat da a bassit laengen ti NPA iti Cagayan ngem di met latta ngarud maakkal ti tallo kadagiti batalyon a ili" a ibagbaga da pagrikrikusan ti NPA. Kasta la unay pakakitaan kuna soldado "tallo nga BARINGKUAS 9 kadi ya ti butbuteng da iti "NPA nga awan kabaelan a lumaban" nga ibatogan da ti maysa nga NPA iti maysa kompanya wenno agarup 60 soldado? Ania metten! Isu met laeng a nagbalin a parabantay iti pagminasan dagiti tropa idiay Nueva IB Vizcaya. Kunak man nu ibaw-ing da ti AFP kadagiti "eksternal a pangta" ti Pilipinas? 'Tiem! ti 86th tapno depenseran Ngem ag-backfire met laeng kadakuada dagitoy a deklarasyon. Nu awanen ti NPA, usto ngaruden a burakanen ti NTF-Elcac ta awan "communist armed metten conflict." Ngem saan. Saan nga nga ipalubos heneral ti AFP a maikkatan da iti pork barrel ken kikbak kadagiti "development program." Tapno ikalintegan piman ti panagraira ti iti NTF-Elcac binilyon tapno ranggasan dagiti umili, itransporma kano daytoy iti tila adda latta ditan a task force kas iti Task Force on Unity, Peace and Development. ti dagiti bukatot ken aggastar Saan a malingdan dagitoy nga ubbaw a deklarasyon ti kinapudno nga inggana ita ket agtultuloy latta all-out ti ken strategic daddadakkel operasyon militar, saan laeng iti Cagayan iti Valley nu di ket intero a pagilian. ti mano a Iti unos tawenen, kabulbulon dagitoy a deklarasyon ti kumarkaro ken umul-ulpit a langa ti panaglabsing kadagiti karbengan-tao ken pana- awan-ressat nga offensive nga ENERO-MARSO 2024
ken gatake kadagiti panaglabsing internasyunal a makatao a linteg. Kaskasdi latta nga agmauyong dagiti pasista a tropa ti AFP -- agsalba-salba ken ti kadagiti ti bomba agitennag bangkag ken kakomkomanan. kadagiti sibilyan paltog Nabanniitan met iti bukod a ngiwat ti Northern Luzon Command (Nolcom) kalpasan da a bigbigen idi Enero nga adda latta kabaelan ti NPA nga agirussuat kadagiti trabaho uray rebolusyonaryo a sangkadalawat dan a "nakapsuten ti NPA" isu a saan da kano agkampante. Sinigurado da nga agtutuloy focused latta dagiti military operations (FMO) da iti linged ti security operations and security engagements. Tallo aldaw kalpasan na dayta a pahayag, tinilmon met ti 5th ID ti ilaslastog na idi Disyembre kalpasan da a bulosan ti 100 barbaro a soldado a mainayon ken maideploy iti intero tapno nga amianan a Luzon "naan-anay ti insurhensiya iti masakupan ti 5th ID." a mapaksiat Kadagiti aw-awagan da nga FMO, dagiti masa a mannalon ti kangrunaan a target da, saan met nga NPA. Dagitoy nga operasyon ket a pananglapped kadagiti komunidad iti Limmatakan daytoy kadagiti ekstrahudisyal a pammapatay, peke-pwersado a panagpasurender kadagiti mannalon, panagsukain ken panagtakaw kadagiti kalapaw ken kampanya iti brutal kaaw-awayan. BARINGKUAS balbalay ti masa, panagindeg da kadagiti sibilyan a komuniad, panagtsekpoyt, pangitennag ti karpyu pananglapped kadagiti mannalon a sumang-at ken kadagiti bangkag iti panangikeddeng taraon, a kalpasan na ket sarunnoen iti panagbomba ken panangkanyon. ken da iti blokeyo Terorista a taktika daytoy iti AFP tapno butngen ti masa ken pasuroten ida iti narugit a gerra da. Kangrunaan a target dagiti mannalon a ken makakalikasan. makatao Ngem imbes nga agbuteng, mas makagura da kadagiti militar ken ti dakkel a mapagdileg da nagdumaan ti mersenaryo ken iti rebolusyonaryo nga hukbo. Ad- adda a maparparubruban ti rikna da tapno labanan ti pasismo ken ranggas ti estado.B ken aktibista 10 ENERO-MARSO 2024
AGDAMA A KASASAAD Mannalon ken komyuter, apektado iti jeepney phaseout Iti rehiyon, dakkel a tulong kadagiti umili nangruna kadagiti mannalon ti iti transportasyon kadagiti produkto da. Lalo pay ti kadagaan ken lasong-lasong dagiti kalsada kadagiti barbaryo ken nasusulinek a lugar, dyip ken trak (kadawyan 6by wenno elf) laeng ti makaserrek. sya komprador dagiti drayber ken opereytor, karaman dagiti pamilya da. Umuna nga addang tapno ikkaten dagiti pwersado nga tradisyunal a dyip ti ingkapilitan a panangkonsolida kadagiti ipauneg dagitoy prangkisa ken kadagiti "korporasyon" wenno kooperatiba. Kayat a saoen, ti koop iti prangkisa, saan a dagiti indibidwal nga opereytor. ti dyip para kaadda ta bambantay ti makintengngel iti kadagiti Manipud komersyo kas iti Tuguegarao City, Cagayan, dyip met ti us-usaren kas moda transportasyon a mapan kadagiti ili ti Solana, Piat, Tuao, Rizal, Sto Niño kasta met nu mapan kadagiti kabangibang a iti Kalinga ken probinsya kas Conner. sentro iti Iti probinsya met ti Isabela, dyip ti transportasyon kadagiti interyor a barbaryo kas iti Cauayan, San Mariano, San Guillermo, San Agustin, Benito Soliven, Jones, ken Echague. Pambar ti estado a "daanen" kano ti isu a makisukaten ken masapol a ti "mamodernisa." kinapudno, kayat laeng ti Japan nga igabsuon ditoy Pilipinas ti sarplas da a "moderno" a lugan. Babaen iti PUVMP, igabsuon iti Pilipinas dagiti nausaren (second hand) a luglugan iti Japan, Korea, ken China. Kakuyog na daytoy iti ti dadduma pay nga ar-arkus "modernisasyon" kas iti aircon, wifi, camera, ken unipormado a sistema iti panagkolekta iti plete ken para iti maintenance kas iti tradisyonal a dyip Ngem Isu a dakkel a pukaw, saan laeng a kadagiti drayber ken opereytor ti dyip, nu di ket uray iti dadduma pay a sektor a mangnamnama iti dyip kas moda ti transportasyon nu matuloy ti PUV Modernization Program (PUVMP). Pribatisasyon iti transportasyon Gapu a patakaran, ipalpalubos ti estado a patayen ti ganggannaet ken burge- kadagiti neoliberal BARINGKUAS 11 ENERO-MARSO 2024
pyesa, baterya ken makina. Saan a kabaelan ti ordinaryo laeng nga agpaspasada ti gumatang iti moderno a lugan ta dumanon iti ₱4 milyon ti maysa nga imported a lugan bayat a ₱1.8 milyon inggana ₱2.6 milyon met nu dagiti inasembol ditoy pagilian usar dagiti imported a pyesa. Iti maysa a Ibon Foundation, nu inutang ti lugan, masapol a makaurnong da iti ₱33,000 kada bulan tapno in-inut a matinnagan. Tapno saan a malugi ti koop, obligado da met laeng nga agremit iti ₱6,000-₱7,000 kada aldaw ken para iti sweldo da ken maintenance. Ngem iti kapadasan, inggana laeng ₱3,000 ti kabaelan da nga i-remit kada yunit. Nayon met a parigat kadakuada ti linawas a panagngato iti presyo ti langis, nangruna ti panagkonsumo dagiti moderno a lugan. ti gatad panagsukimat ti ta narawet Basar met iti pagaadal iti maysa nga institusyon ti UP idi 2021, mabalin a dumanon ti plete ti moderno a dyip iti inggana ₱34 minimum a plete. Ita pay laeng ket nangatngato iti ₱2 ti plete dagiti moderno a dyip. Nadagsen unay daytoy kadagiti komyuter. Laban ti drayber, opereytor ken dadduma a sektor Gapu iti militante ken nalawa a panagtignay dagiti drayber ken opereytor, kadua dagiti dadduma a sektor, napasanud ti phaseout inggana Abril 30 manipud iti plano BARINGKUAS ti estado nga Enero 31. Agsipud 2017, daytoyen ti maikalima a panagsanud ti iti phaseout gapu iti kolektibo a pigsa ken panagkaykaysa ti masa. dedlayn ti Kasilpo na, nangipakita met suporta dagiti mannalon ken kabataan iti jeepney phaseout. ti rehiyon laban ket "Dakami makikaykaysa iti pannakilaban dagiti tsuper ken opereytor ti dyip, ti pangilugluganan mi ta dyip kadagiti produkto mi kas iti mais ken irik tapno mailako. Kasta met ti met a pangilugluganan mi kadagiti gatgatangen mi a farm inputs kas iti bin-i, abono kdpy. Dyip met laeng a transportasyon kadagiti barbaryo mapan ili. Isu a dakkel a pukaw kadakami nu mapukaw dagiti dyip," Tanggol pahayag Magsasaka Cagayan Valley. a mannalon dyip laeng ti kangrunaan iti Basar iti database ti Rappler, idi Enero 25 ket 74 pay a ruta (29.72%) ti awan konsolidado a dyip, bayat a dua a ruta met ti UV Express ti saan pay a konsolidado. Segun met LTFRB & DOTr idi Disyembre 2023, 56.36% kadagiti dyip ti CV ket saan pay a konsolidado wenno 1,506 iti 2,672 kabuklan a bilang ti dyip iti rehiyon. Iti agdama ket lima pay laeng iti "modern jeep" iti Cagayan. iti Cagayan Valley Ti parikut dagiti drayber ken opereytor ket saan a maisina iti si- Suroten iti panid 18 12 ENERO-MARSO 2024
PASISMO TI ESTADO Balikatan iti Mavulis Island, militarisasyon idiay Cagayan: panangisebba ti US kadagiti Pilipino iti gerra Nagkukuyog NOLCOM Commander Lt Gen Fernyl Buca, DND Secretary Gilbert Teodoro ken AFP Chief Gen. Romeo Brawner Jr a nangsarungkar iti pinakamurdong nga isla ti amianan kadaytoy laeng Pebrero 6. Paset daytoy iti panagsagana da para iti US-PH Balikatan Exercises inton Abril 2024. Agdadata daytoy a a iti panangibaddek a ken soberanya panangparangguyod iti Pilipinas iti gerra ti nagbaetan ti imperyalismo a US ken China. da nailian lalo ti Ti Mavulis Itbayat, Batanes ket 142 kilomentro laeng manipud iti Cape Eluanbi, ti pungto ti Taiwan iti abagatan. As- asideg dagitoy nga idiay Taiwan ngem iti "dakkel a daga" wenno mainland Luzon. Isu a ti panagirussuat iti war games idiay init a ket nalawlawag ngem panangprobrokar ken panangkarit iti China, kasta met a panangdurog ti US iti Taiwan a sumina iti China, maikaniwas iti "one China policy a a nabayaden patakaran a bigbigbigen iti US ken Pilipinas. Island, a sakop isla a diplomatiko Kasilpo daytoy a panagsagana iti a tinawen "kadakkelan" a panagsanay ket pananginayon ken presensya militar sadiay. Saan da pay a napnek, kayat da pay nga i- nga ibagbaga iti pasdek bala ti kanyon dagiti Ivatan ken residente ti Batanes babaen iti panangiduron kadakuada nga agbalin nga army reservists. Segun iti naudi a report, addan ti 109 reservists a nagsanayen kasano a sabten ti bomba wenno bala ti China nu agrinnaut da ken iti US. Ngem sakbay dagitoy, siguden ti China nga nga isardeng ti Pilipinas ti partipasyon na kadagiti show of force ti US "agay- ken agsardengen nga ayam iti apoy" kanaig iti "usapin iti Taiwan." Ngem aginbebengngeg latta ni Marcos ken AFP, nga ad- adda ketdi a mangiguyguyod iti pagilian ken iti sibubukel nga umili iti armado a komprontasyon iti nagbaetan ti US ken China. inpakdaar Adda sadiay West Philippine Sea (WPS) ti pagriririan a teritoryo a rumbeng a depensaran ken salakniban ti estado ngem ditoy met amianan ti pangigabsuonan da ti pwersa. Iti agpayso, kasilpo daytoy iti umir-irteng a kontrol ti US iti Pilipinas ken panangaramat iti pagilian kas pagrubbuatan kadagiti irusrussuat ti US nga iti naduma- operasyon militar Indo-Pacific, iti duma a paset kasta met a panangirupir iti hegemonya na iti Asia-Pacific tapno palawlawan ti China segun iti "first island chain." BARINGKUAS 13 ENERO-MARSO 2024
Agparparikut dagiti residente ken mangngalap idiay Palawan gapu iti kumarkaro a kinaagresibo ti China a pakpakaroen ti panangprobokar ti US ken AFP. Saan nga adayo a mapasamak nga ti insidente kadagiti agnanaed ken mangngalap ken Cagayan. Kas idi 2023 Balikatan exercise a nag-panic buying dagiti residente ti Batanes idi naammoan ti rinib-ribu a da a sumangpet soldado nga Amerikano iti isla da. Madanagan amanganno da aggugubaten ket adda reserba da a makan. kapada iti Batanes Dakkel a pangta ken buribor iti pagbiagan dagiti Cagayano ti Balikatan. mapasamak Sagsagrapen da la ngaruden ita ti nakiddit a makalapan gapu iti El off-shore mining, Niño nakarkaro manen a maawanan da ti pagsapulan nu usaren manen dagiti kadagiti amphibious exercises ken show of force kadagiti kanyon, tangke ken war ship, kas iti naglablabas idiay Claveria, Aparri, Island ken Sta. Ana, Calayan Cagayan. a ken baybay para iti inaramid Iti laksid na amin dagitoy, madama latta met itan ti konstruksyon iti Naval Forward Operating Base Manhatao Island. ti naval post diay Nayon pay Mavulis Island ken ti ibangon dagiti soldado nga Amerikano a "civilian sea port" kano iton Abril. Sabali pay ti kampo diay isla ti Calayan ken ti dua nga "EDCA site" ditoy Lallo ken Sta. Ana, Cagayan. idiay Batan BARINGKUAS 14 Nasurok dua tawenen ti proxy war iti nagbaetan ti Russia ken NATO idiay Ukraine. Dimmanon iti kastoy kapaut ti ti US kadagiti panangigabsuon armas, bomba, drone kdpy a ramit panggubat sadiay. Kasta met a dimmanonen iti nasurok 33,000 ti natay iti henosidyo idiay Gaza, a iti kaaduan ket ubbing, gapu suporta ken panangiduron ti US iti Zionista nga Israel. Nag-aerial bombing met laeng ti US idiay Syria ken Iraq idi Pebrero ken idiay Yemen kas suporta na iti henosidyo kadagiti Palestino. ta tuloy-tuloy met ti Israel Saan nga adayo a mapasamak iti Pilipinas ti mapaspasamak a gerra kadagiti dadduma a pagilian. Daytoy a gerra ket saan a gerra ti Pilipino ken Pilipinas, nu di ket gerra iti imperyalismo nga US tapno pagtalinaeden ti hegemonya na. ENERO-MARSO 2024
Isu ng ita ken iti kaanuman, rumbeng a naan-anay ken militante a supiaten ken tubngaren dagiti umili ti Cagayan Valley ti Balikatan exercise, ken labanan ti pannakibiang ken interbensyon militar ti US iti pagilian. Rumbeng a naalibtak a sarangeten dagitoy a gandat sakbay pay a mairareb iti gayong-gayong ken maiparangguyod iti alipugpog kadagiti gerra nga idurduron ti US. Kasta met nga ibutaktak ti kagagalad ti AFP kas adigi ken gamat iti dominasyon ti US iti Pilipinas. Dagiti bomba, jet fighter, drone kdpy nga armas ti US a nangpappapatay iti rinib-ribu nga umili kadagiti naduma-duma a suli ti lubong ket isu met ti pagkatkatayan dagiti heneral ken opisyal ti AFP iti linged ti AFP ti us-usaren da kadagiti Modernization Program, nga panagbombomba da iti kaaw-awayan. Isu a maragsakan met unay ti US nu ikondisyon na ti AFP ken ti estado a sumrek iti gerra, ken nu agtudo ti bala ken bomba iti kaaw-awayan ta adda man paglakkoan na kadagiti naggalusan ken daanen a ramit-militar na, nga isu't kangrunaan a negosya na. isu met Aginggana't pagbalbalinen a sadiri ti US ti pagilian, mapapaidaman ti Pilipinas a tumakder iti bukod ken agipatungpal iti nawaya a patakaran nu kasano a makilangen kadagiti dadduma a pagilian.B Panagparmek kadagiti unyon iti linged ti red- tagging Kinundenar ti UMA-National, UMA-Isabela ken Danggayan Cagayan Valley ti red-tagging ken disimpormasyon ti 5th CMO Battalion ti 5th IDPA kanaig iti peke-pwersado a panagpasuko iti dua a kameng ti UMA- Isabela karaman ti lider a ni Dominga Aberion nga inparang kas supporters ti NPA. Segun iti Danggayan, ti dua nga unyonista a taga-Bangad, Sta. Maria, Isabela ket da lola Norlita Talana ken Jhonson Postadan, iti maysa dagiti kaunasan. residente ti Bangad nangruna ti dua a maseknan, iti Facebook post ti 92.9 Brigada News FM Cauayan City, ti istasyon ti radyo ti 5th ID, a "dua a CTG supporter ti karaman lola boluntaryo a nagbalik-loob iti gobyerno" idi Enero 11, 2024. Ngamin, nalasin da la unay a ka- BARINGKUAS lugaran da ti dua nga adda iti litrato a malisyoso nga ak- akusaran kas surenderi. a mangmagged Nakillaat Ti adatna, pagbalbalinen la ngaruden ti gobyerno a terorismo ti panagunyon, ket awanan- pammalubos wenno kaammoan a gayam ket pinagbalin da ida a surenderi. ti maysa a Unyonismo saan a terorismo Pagngangaryetan la unay ti NTF- Elcac ken 5th IDPA ti UMA-Isabe- 15 ENERO-MARSO 2024
iti a agsasaruno la gapu ti organisasyon nga kampanya ingato ti sueldo, nagisuro kadagiti farm workers kadagiti karbengan da para iti makabiag a sueldo ken dagiti benepisyo a nasken nga ipaay ti linteg kas iti SAP ken SAWP, mangirupir nga iraman ida iti ayuda a TUPAD ken tumulong iti kadakuada panangisalakan kalpasan iti nagkakaro a didigra. Kasilpo na, pinasingke- dan ni Aberion nu ka- sano kakagyat iti pa- nagpangato ti swel- do dagiti mangmang- ged iti kaunasan nangruna iti uneg ti kompanya ti bio- ethanol a Green Future Innovations a kukua ni Martin Lorenzo nu sadinno ket kadawyan nabab- baba ngem minimum wage para iti agri worker a ₱430 kada aldaw ti maaw- awat da. ti ₱339 kangatoan a sweldo para iti cutting ken loading, a makissayan pay ti ₱39 para iti pangaldaw. Laksid na, nababbaba ti cut-and-load rate kadagiti kontraktwal a ₱170-₱210 kada aldaw ken agduduma ti tangdan ti agduduma a trabaho: ₱350 iti recutting, ₱202 iti mula, ₱133 iti palaspas ken ₱45-67 iti lamon wenno panagruot. lang kada aldaw iti dakes nu "Ania koma met agunyon dagiti agrikultural a mang BARINGKUAS 16 ti mangged ken nakababbaba a sueldo naggatiddog nga oras ti trabaho. Ingato kad ti pulis dagiti pastrek mi iti kaunasan? Paababaen kadi dagiti soldado ti nasurok walo [mi]?" a oras siddaaw ni Aberion. tapno ingato karga-tapas "Awan sabali a panggep ti PNP, AFP ken NTF-Elcac nu di ket lipiten dagiti basaran a kar- bengan dagiti umili iti panagorganisa a nakalanad iti Konstitusyon tayo. Bigbigbigen dagiti mangmangged iti kaunasan ti nag- balin a rekord ti UMA iti pudno a panagserbi na pa- ra iti pagimbagan da manipud pay 2018," pahayag ti Danggayan. Kabayatan na, kinuna met ti UMA-National nga agintutuleng ti iti pulis International rekomendasyon Labor Organization iti (ILO) gobyerno iti Pilipinas a gibusanen ti nasaknap nga union-busting wenno panagparmek kadagiti unyon babaen iti red-tagging - maysa iti wayawaya iti asosasyon (freedom of association). ken militar ti panaglabsing a ti ar- "Agtutuon a aramiden dagiti pwersa ti estado. ti Umuna, saan a rebelyon. Ti laeng panangawag a fake news terorismo ENERO-MARSO 2024
terorista ti CPP-NPA ket nalawag a Maikadua, disimpormasyonen. saan a rebelyon ti panagunyon. Kinapudno na, ti gobyerno mismo ti ti panagunyon ti sueldo," kuna ni UMA National Chairperson Ariel "Ka Ayik" Casilao. nangipudno a tulbek tapno maingato Kinuna na met laeng nga "agdadata a panagsiasi iti ILO ken iti internasyunal nga tegged" a kadagiti misrepresentasyon unyonista kas rebel supporters, kasta met nga innalukoy na ti ILO a kitaen manen ti reklamo nga insampa ti UMA-Isabela idi 2022. istandard ti pampubliko Panangngallilaw ken peke a panagppasuko Ti nabiit a red-tagging ken disimpormasyon ti militar ken NTF- Elcac ken maysa laeng kadagiti nagatiddog a rekord ken serye ti 5th ID iti panangipasaknap iti inuulbod ken panangngallilaw. Nobyembre 16, 2022 idi nagbalay- balay idiay Sta Maria, Isabela ti pulis a ni Jajam Babaran ken ni Jojo Turingan, maysa a soldado. Pinangtaan ti dua dagiti residente nga agipulong kadakuada nu agiwaras relief goods da Dominga Aberion iti UMA-Isabela, kalpasan ti bayong Florita. ti inyawis kadagiti Kasukat na, residente ti programa a TUPAD ken pinagpirma ida iti biodata para iti aplikasyon. Kalpasan na ket pi- BARINGKUAS 17 naglupot ida ti puraw a t-shirt ken pinagiggem iti placard bayat nga al-alaan ti picture. Nu ania ti nakasurat diay placard, saan da ammon. NTF-Elcac, ti Buraken patakyasen ti RCSP kadagiti barbaryo Iti kumarkaro a militarisasyon iti kaaw-awayan ken panangliplipit kadagiti demokratiko a karbengan ti a awan pagsanggiran dagiti mannalon nu di ket iti sangsangkamaysa ken kolektibo a pigsa da. umili, sabali Pinasingkedan ti Danggayan a ti red- saan pulos a marisut tagging ken panangpasurender ti kumarkaro a panagrigrigat ken pannakagundaway kadagiti farm ti workers iti ti panagbagsak asukar tayo gapu kadagiti neoliberal a polisiya, nasaknap a panagbisin kadagiti agmulmula ken agparpartuat ti ti kinaawan taraon, nangruna tapno daga dagiti agsuksukay biagen ti pamilya da. Ketdi, peggad iti biag ken talged dagiti residente ti mangisangsangbay laeng iti nakaro a panagdanag, troma, ken riribuk iti baryo ken amin, kangrunaan kadagiti panangibaddek karbengan-tao. kaunasan, ti industriya iti pagilian iti ti "Konkondenaren kakastoy a red-tagging, ubbaw a kadagiti panagpasurender sibilyan, panangibangon kadagiti ti umili ENERO-MARSO 2024
organisasyon a tengngel ti AFP, PNP ken NTF-Elcac nga ar-aramaten da laban nga kadagiti organisasyon umili. Mandar daytoy ti EO 70 ni ti Duterte a sinusugan National Security Policy ni iti EO 37." Marcos Jr ti Danggayan. pahayag "Imbes a risuten dagiti ramut ti armado a risiris, saan da a pagdumaen dagiti armado a grupo a iti gobyerno, lumablaban kadagiti ken ordinaryo a residente nga adda ligal ken lehitimo nga organisasyon nga kadagiti agidasdasar arungaing iti gobyerno."B lehitimo ti sibilyan da Manipud iti panid 12, Mannalon ken... bubukel a pannakilaban dagiti umili ken naduma- duma a sektor. Ti ubbaw a "modernisasyon" ket paset iti kabuklan a patakaran ti gobyerno iti iti neoliberalismo. Gapu daytoy, agbalin a pribado a dagiti pangkagimongan--sistema iti edukasyon, salun-at, uray yutilidad--ita a pampubliko ti transportasyon metten ti isaruno. mangpatpatay iti ekonomya ken kabiagan dagiti masa nga anakling- et a tumartarus iti amin a sektor.B kasilpo serbisyo ket Daytoy BARINGKUAS Kumarkaro a pannakibiang ti AFP kadagiti eskwelaan Iti balangkas ti gerra kontra-insurhensiya ken saywar nga operasyon, nairut a pagig-iggeman ti pannnakibiang ti AFP kadagiti high school ken kolehiyo. Kimmaro pay daytoy sipud nabukel ti EO 70 ken NTF-Elcac. Para kadakuada, daytoy kano ti epektibo a pamuspusan tapno malappedan ti rekrutment ti NPA kadagiti kabataan. Iti linged ti "youth forum," "information drive," "security awareness symposium," "training," leadership summit," nawaya a makastrek kadagiti pagadalan dagiti unipormado ken armado a tropa ti 5th ID. Ruggianan da ti pannakariing dagiti a kabataan a isu a pangkagimongan a parikut, rebbeken da dagiti demokratiko nga organisasyon dagiti estudyante ken lappedan ida a lumaok kadagiti nailian- a demokratiko ti mangitantandudo kadagiti sektor da kas iti libre nga edukasyon, panagsuppiat iti budget cut, ken panagkondenar iti ranggas ken pasismo nga iwaywayat ti estado. ken "youth lappedan kadagiti basaran nga organisasyon interes Kangrunaan a linaon dagiti aktibidad iti red-tagging disimpormasyon nga kadagiti organisasyon kas iti Anakbayan ken League of Filipino Students (LFS), iti progresibo a partylist a Kabataan (KPL), ti Project Arapaap a uray pay kadagiti mangisursuro ubbing a saan a makapag-elementarya, ket malisyoso nga aw-awagan a "front tapno organizations" ikalintegan ti naranggas a pananglipit ken ligal-demokratiko ti literasiya ti CPP-NPA 18 ENERO-MARSO 2024
kadagiti kameng na. Kakuyog ti kakastoy ti panangpabukaya kadagiti bidyo, panagiwaras kadagiti polyeto, ken panangipasango kadagiti bayaran ken peke a surenderi. nga aktibidad Iti naglablabas a bulan, nalatak ti panagserrek dagiti tropa ti 502nd IBde, 5th CMO Battalion ken NICA dagiti eskwelaan iti rehiyon. Idiay Cagayan, inangay ti 17th IB dagiti estudyante iti Abariongan National High School ken para iti security awareness symposium. Kapada nga aktibidad ti inrussuat iti CSU-Andrews nu sadinno ket 400 estudyante iti first year ti pinadar-ay da iti asembliya tapno ipatilmon ti Anti-Terrorism Act. Iti naisina nga aktibidad met ket nagiwaras da ti libro tapno kano nga "agbalin agpampanuot dagiti kabataan ken saan a maallilaw ti komunista nga Information and ideolohiya." education ti tapno 86th pambar agipasaknap ti saywar idiay ISU- Jones ken Pinaripad National High School sadiay probinsya ti Quirino. a kritikal campaign met ti IB Agtultuloy met ti panangirubo ti BARINGKUAS militar kadagiti kabataan babaen National Service Training Program (NSTP) tapno i-promote ti ROTC kadagiti career kolehiyo idi guidance seminar kan' pay kadagiti senior high school tapno alillawen ida nga agsoldado iti awis ti sweldo. Idi Pebrero, innem a kolehiyo ken unibersidad ti Nueva Vizacaya ti nangiyungar iti ROTC (PLT College Inc, NVSU- Bayombong, NVSU-Bambang, Aldersgate College, Kings College of the Philippines-Bambang, ken tapno Saint Mary's University) "lappedan ti panagrekrut nga ar- aramiden ti makakaliwang grupo" a kuna dagiti presidente kadagiti institusyon. ken Uray met iti Isabela School of Arts and Trades (ISAT)-TESDA ket sinerreken ti 5th ID babaen iti panagpirma iti memoramdum of understanding iti nagbaetan ti dua a benneg tapno lukatan ti kurso a Security Services NC-II. Kanaig iti daytoy, kabinnulig ti ISAT ti militar iti iti panaglukat kadagiti pasdek iti uneg ti kampo para iti panagsanay dagiti estudyante. Laksid pay daytoy, pimmirma met lang ti ISAT ken 95th IB iti maysa a MOA segun iti maysa nga klaster ti NTF-Elcac a Poverty Reduction Livelihood and Empowerment Cluster (PRCLEC). Daytoy ket instrumento iti panagpasurender kadagiti kameng ti progresibo nga organisasyon nga aw-awagan da a "rebelde." panangisuro babaen Gapu nation "whole approach" iti EO70, agbalin a mili- iti of 19 ENERO-MARSO 2024
tary junta dagiti sibilyan nga ahensiya ken amin ket nakaturong iti kontra-umili a gerra kontra- insurhensiya. Ti DepEd kas kapangarigan, nga idadauloan iti maysa a napeklan a pasista a kalihim, kadagiti estudyante ti Grade 12 iti 80 oras nga immersion kadagiti kampo militar, laksid pay iti masansan nga ROTC Orientation kadakuada tapno alaen ti suporta da para iti mandatory ROTC. Kas iti naglabas a dagiti estudyante ti Jones Rural School, Jones ken Ugad High School, Echague iti kampo ti 86th IB idiay Soyung, Echague. ket iyawis panagimersyon Kasilpo iti umir-irteng a presensya militar ti panagkaro iti pang-akademiko a panangirurumen ken manglapped kadagiti estudyante iti pang- akademiko a wayawaya da. ida nga agibingay Malimitiran kadagiti opinyon takder ken kadagiti isyu saan laeng nga iti uneg iti sibubukel komunidad, iti kritikal a malappedan panagamiris ta nangruna kedkeddengan ti militar kas "NPA subjects" ti panagadal iti natan-ok a ti panaglaban iti Kolonyalismo nga Amerikano dagiti bannuar ken ti agdama a kasasaad, lappedan ida a lumaok kadagiti organisasyon ken aktibidad a mangilablaban kadagiti karbengan ken interes ti sektor ti ken surbeylans ken profiling kadagiti estudyante kas iti napasamak iti naglabas kadagiti kameng ti KPL. BARINGKUAS kadagiti eskwelaan ti kampus nu di ket a ida pakasaritaan panggep da, kumaro 20 Awan iti organisasyon ti AFP ti iti pudno patriyotismo. Pasig a pasista a kultura, intelidyens, saywar ken kinasalawasaw ti awis da kadagiti kabataan nga ag-ROTC, wenno agbalin a reservist, CAFGU wenno opisyal iti AFP tapno kano "madamili ti disiplina dagiti kabataan" ken "tapno salakniban ti pagilian." Ngem ti pudno, dagiti kabataan ken annak ti mannalon ti kayat da nga ibala iti kanyon ken ipasango iti China apaman a a bumtak komprontasyon iti nagbaetan ti US ken China. a pakinakem ti armado Nakulaputan ti dara ti ima ti AFP. Atiddogen ti rekord da iti agtutuon a kadagiti karbengan-tao ken internasyunal a makatao a linteg. Kaadduan kadagiti simrek iti serbisyo ket naggapu kadagiti basaran a dasig a napilitan nga agiggem iti armas gapu Iti agdama, dakkel ti pannakaupay ken dismayado dagiti rank-and- file nga soldado iti bukod nga ken organisasyon. marikna da la unay ti dakkel a nagdumaan da kadagiti heneral da--bayat nga adda da iti pagbabakalan ken umdas laeng ti sueldo tapno mailasat ti pamilya da, dagiti met opisyal da ket hayahay iti uneg ti de-aircon nga opisina ken agburburarog kadagiti kikbak a korapsyon. Nakarkaro a mabusor da iti commander-in-chief da a ni Marcos Jr nga agdadata nga iti isursurender Pilipinas iti imperyalismo nga US. panaglabsing iti awis iti sweldo. Makita ken nasaknap ti soberanya ENERO-MARSO 2024
DAGITI PANAGTIGNAY situation Human inpresentar kenni UNSR Irene Khan Maysa ti Cagayan Valley kadagiti nagsumitar iti 2023 Human Rights Situation Report iti konsultasyon inbuangay idi Enero 26 nga kadagiti naduma-duma a civil society organizations (CSO) ti North ken Central Luzon a dinar- ayan ni Ms. Irene Khan, UNSR on and Freedom Expression (FoOE) idiay Baguio City. ti Cagayan Valley, rights ban kadagiti kameng ti Project arapap, NUVILYON, ken ANVIK a malisyoso a kas "rekruter ti NPA" a kunada ket kumarkaro laklak-amen a presyur gapu iti police profiling a ken panagpasurender. Maysa ditoy ni a Renato Gameng, maysa mannalon a pilpiliten ti militar nga agbalin a double agent ti gobyerno. Kasta met ti maysa nga agtutubo a kameng ti NUVILYON a hinaras iti panagdukot kenkuana idi June 2021 ken pilipiliten nga agbalin nga ti NTF- Elcac. tinudingan ti peke-pwersado of Opinion Dagiti mannalon ken grupo ti nailian a minorya a naggapu iti Cordillera, Ilocos ken Central Luzon ti nangibagi kadagiti CSO. Dagiti kangrunaan nga inyuman da a iti ket panaglabsing iti proseso ti Free, Informed Consent Prior, and (FPIC) dagiti AFP-PNP, LGU, ken on Commission National Indigenous People (NCIP). impormer kanaig parikut Inreport da met laeng ti nakaam- ames a nagbanagan ti walo a lider-mannalon a biktima ti "mula- ti ebidensya" ken sinampaan parparbo a kaso nu sadinno ket ginundawayan ti NTF-Elcac dagiti warrant of arrest para kadagiti lokal nga oposisyon idi 2022 NLE. ekstrahudisyal ti Kasta met pammapatay kenni idi 2019 Randy Malayao, maysa nga NDF consultant. Kabayatan na, pinasingkedan ti grupo a Karapatan-CV dagiti panaglabsing iti karbengan-tao iti ti nangruna rehiyon threat, harassment intimidation ken agsipud nabukel ti EO70 ken NTF- Elcac idi 2018. Maysa kadagiti dagiti da tinalmegan harassment, ken red-tagging, military surveillance laban kadagiti ti kameng Project Arapaap idiay Santiago City, Isabela. Ti dadduma a paset ti report ket dagiti kumarkaro a panaglabsing iti internasyunal a makatao a linteg: umir-irteng nga insidente ti panagbomba istraping manipud a kangrunaan a nangtarget kadagiti sibilyan a komunidad iti kaaw- ken awayan, kabambantayan a nakaapekto iti ket ken boluntir-titser ken iti tangatang Inlawlawag ti report dagiti taktika ti red-tagging kas iti panagiwaras kadagiti polyeto ken tarpaulin la- bangkag BARINGKUAS 21 ENERO-MARSO 2024
DAGITI PANAGTIGNAY biag dagiti mannalon ken nailian a minorya; pananglapped kadagiti mannalon a mapan kadagiti pagubraan da; pwersado a panagbakwit; ken pangitennag ti karpyu. Maysa ditoy ti panangsada ti militar kadagiti CSO humanitarian mission para koma kadagiti residente ti Sta Margarita, Baggao nga apektado ti aerial bombing. ken pagbiagan Tinalmegan ti report dagiti serye ti panagbomba idiay Cagayan, ti US- ken PH military panangibangon ti base militar ti US babaen iti EDCA iti tallo a lokasyon iti rehiyon ket lallalo a mangpairut iti pananglipit kadagiti aktibista. exercises der MGen Audrey Pasia ket iti dismayado pronouncements ni Khan ken daddadaelen na ti gobyerno. kano met ti ahensya nga Kunam agpasungnog idi sangsangpet ni Khan ket insigida da payen nga inyawatan isuna ti handbook ti NTF-Elcac ken segun iti press statement da ket masirsirmata da ti "positibo a kolaborasyon iti UNSR." la nu idintu nga ubing Rekomendasyon dagiti eksperto ti UN: buraken ti NTF- Elcac Maudi, pinasengkedan ti grupo nga adda ti agtultuloy a pannakilaban dagiti mannalon, nailian a minorya ken agtutubo iti ti kumarkaro a sosyo- sango ekonomiko a krisis. latta met Nasakit ti nakem dagiti berdugo Sakbay pay ti rekomendasyon ni Khan, nga inrekomendar ni Ian Fry (UNSR on the promotion and protection of human rights in the context of climate change) ti panangburak iti NTF-Elcac idi Nobyembre 2023 kalpasan kadagiti iti miting naduma-duma a demokratiko a sektor iti pagilian. immun-unan Kabayatan na, nasakit met ti ti militar, nakem dagiti yunit karaman ti Nolcom ken 5th ID a saan a nakatugaw iti konsultasyon, iti resulta ti komperensya ken rekomendasyon ni Khan a buraken ti NTF-ELcac iti basaran a daytoy ket "outdated" wenno daanen ken ti red-tagging nga ar-aramiden ti estado. Ti busor da, inakusaran da pay ni Khan a konektado kano iti CPP- NPA ditoy Pilipinas ken idiay abrod ken uray ganggannaet ket mabin- brainwash. Ni met 5th ID Comman BARINGKUAS 22 Pangilawag met ni Khan, "Adda ti nalawag nga ebidensya a ti red- tagging ken terror-tagging ket ar- aramiden dagiti security forces kas paset iti kontra-insurhensiya da." Dagiti lehitimo nga aktibista ket tartargeten da kunana ken "ti panangituding kadakuada kas kabusor [ti estado] ket kadawyan a sarsarunoen ti panagpangta, unlawful surveillance, panagatake ken uray pay unlawful killings. ENERO-MARSO 2024
DAGITI PANAGTIGNAY Panagrukkuas nga EDSA, linagip Nagangay nga nagsisina aktibidad dagiti naduma-duma a sektor iti Cagayan Valley tapno ti lagipen ti maika-38 Panagrukkuas nga EDSA idi Pebrero 25, 2024. ti wenno kwarta. Kabayatan na, nanawagan met ti The ti University of La Salette Inc iti agtultuloy a panangilaban kadagiti karbengan, ti karbengan iti nawaya a panagsao (pamamahayag). tawen Salettinian Publication kangrunaan Isabela, Idiay Santiago City, nagangay dagiti taong-simbahan ti aktibidad idiay St James Parish a sinaruno iti People's Forum kanaig iti charter change. Inwaras met kas polyeto ti opisyal a pahayag ti Catholic Bishops' Council of the Philippines iti People's Initiative (PI) ken chacha. inrussuat Film-viewing met iti dagiti idiay Saint Mary's University Nueva Vizcaya tapno lagipen nu kasano a napatakyas iti bileg daydi Ferdinand Marcos Sr. Dinillaw met ti The Marian, ti ti ar- student publication da aramiden ti rehimen US-Marcos Jr nga in-inut a panangbaliw iti pannirigan pakasaritaan tapno isalaksak ti golden era ni Marcos Sr ket a "panawen ti balitok a kawar iti pananglipit, awanan-asi a ken panangilupit-lupit, pammapatay." ti kabataan-estudyante (CBCP) kanaig Dinillaw ti CBCP ti panangallilaw kadagiti umili a pumirma iti PI a kunada ket napagpirma ti umili uray saan da unay naawatan ti pudno a panggep iti petisyon. "Ang mistulang People's Initiative ay isinasagawa ng mga ilang lingkod bayan na malinaw ay hindi inisyatiba ng mga nagmula sa karaniwang mamamayan. Kung ganon nga ang nangyari, malinaw na mayroong halong panlilinlang ito at pagbabalewala sa tunay at malaya nating kakayanang makiisa sa prosesong demokratiko sa ating bansa. Yan po ba ay mabuti?" iti opisyal a kuna pahayag. ken kunada ken "Daga, kinabaknang, salakniban! Charter change, lappedan!" Dayta met ti panawagan iti grupo a Taripnong Cagayan Valley. Pinasingkedan ti grupo a lalo laeng a pakaroen ti chacha ti siguden a nakaam- ames a kasasaad iti rehiyon. "Ang manipestasyon nito sa Cagayan Valley ay ang pananatili nang mas mahabang panahon ng mga EDCA sites sa probinsya. Asahan ang mas matindi pang war games, militarisasyon, pambo- Suroten iti panid 29 kultura, biag iti CBCP Malagip nga agur-urnong ti pirma dagiti kakumplot ni Marcos Jr- Romualdez tapno amyendahan ti Konstitusyon 1987 babaen iti ubbaw a initiative." "people's Naibutaktak nga naallilaw dagiti nagpirma babaen iti kari nga ayuda BARINGKUAS 23 ENERO-MARSO 2024
PAMMADAYAW Ka Maria, Ka Lak-on, Ka Ka Daloy: Bin-i ti rebolusyon a naitukit iti Tanap "Ti kinatured inggana iti maudi nga anges ti mangbibiag iti martir iti laksid ti ipapatay." Pammadayaw kadagiti martir (JMS, 1997) (Manipud iti Mensahe ti Pammadayaw ti Komiteng Rehiyon - Cagayan Valley) Agladladinget ti sibubukel a rebolusyonaryo a pwersa ti Cagayan Valley iti panagmartir dagiti nareregget ken nakikired a kadre ken mannakigubat iti NPA a da Ka Maria, Ka Lak-on ken Ka Daloy. Isuda dagiti kasisingpetan nga annak ti umili a saan a nagkedked nga idaton ti saririt, panawen ken biag para iti interes ti rebolusyon ken masa nga anakling-et. Saan a masubadan ti amin nga imbingay da para iti panangiwayat iti naunday a gubat ti umili. Ka Maria: nakired a babai a kadre ken mannakigubat rebolusyonaryo a Naggapu pamilya iti Cagayan Valley ni Ka Maria (Jaja Maria Ruiz). Naiyanak isuna idi Abril 9, 1984, kapigsa iti pannakisaranget laban iti diktadura a Marcos Sr. "Justice for Aquino, Justice ti for All" nagan na a Jaja. iti ti nagtaudan idur-as dagiti trabaho iti tay-ak ti pulitika, medikal, kultura, ken edukasyon. ken titser managparnuay kadagiti estudyante na iti literacy numeracy. Minaksimisa na ti laing na tapno makapartuat kadagiti visual aid a makatulong iti panangited iti pag- aadal iti intar ti masa a mannalon ken kakadua. Naanus isuna a nga agdrowing Nangngeddeng isuna a saanen a civil leppasen engineering tapno sibubukel a panawen nga agtignay. Tawen iti 2012 maysa a Subrehiyonal a Komite iti Central Luzon ken nagtakem iti istap a trabaho bayat nga umaak- akem kas kadre iti saklaw tipak ti baryo. Naiyakar isuna iti rehiyon idi 2018 nu sadinno ket iniggaman na dagiti napapateg a rebbengen iti gawaing organisasyon. ti kurso a idi nagpultaym isuna Iti uneg ti NPA, impaay na amin a saririt, laing ken kaammoan tapno "Kompre a kadre," kuna ngarud ti a Kabaelan kakadua. pagigiddanen ti naduma-duma a rebbengen--giyang pampulitika ken medik iti iskwad, ken OD iti platun bayat a tartarawidwidan ti inaldaw-aladaw a taray ti grupo ti Partido kas kalihim. na Aramat ti Leninista nga estilo iti p a n a g t r a b a h o - - s i s t e m a t i k o , naurnos ken mulat iti oras--adu trabaho ti malpas ken masango. Kas medik, adda kanayon ti imbentaryo na updated nga kadagiti suplay ken rekord medikal BARINGKUAS 24 ENERO-MARSO 2024
PAMMADAYAW naurnos nga ED ken OD profile dagiti kakadua ken masa; ken programado a gawaing pampulitika iti uneg ti iskwad, nakakonsentra man wenno mobile. dingit iti panagmartir ni lakay na idi 2022, nagtultuloy latta isuna iti narigat ken narikut a dalan iti rebolusyonaryo nga armado a nga dangadang. agpailuyos iti liday, ad-adda a pinairut na ti panangpetpet ken panangibagi a iti pudpudno nga agserbi iti umili a ken manggunggundaway maidaddadanes. Imbes Isuna met ti sigida nga asitgan dagiti kakadua nu agkasapulan da ti kopya kadagiti saniweng wenno daniw ken nu adda rekwes a kansion a naka-audio. Gagangay a mapamuspusan ken mapagkasama, nagkompayl isuna ti nakasurat a kankanta para kadagiti pangkultural nga aktibidad ti yunit. Marka ti iskwad ni Ka Maria ti "common area" wenno "iskwad tambayan" a kadawyan ket benyu ti kakadua para iti pannangan, kolektib reading, kumustahan ken song a nakapalawlaw iti transistor radio. prinsipyo ti Ka Maria Indaton kangangatoan a sakripisyo idi nagbuwis isuna iti maysa labanan idiay San Carlos, Gattaran iti agsapa ti Disyembre 23, 2023. Agbiddut ti kabusor nu iti pagarup da ket kumapsut ti pakinakem iti dagiti kakadua ken masa pannakatay ti kadua. Di da ammo nga iti nangidatonan ti biag ni Ka Maria ket agtultuloy nga ar- arakupen ken itantandudo ti umili. iti maysa a Kuna na ngarud panangibingay na iti QQ, "tayo ay na mga sa para nakikibaka pangkaraniwang mithiin." ni learning bayat Nasiglat met isuna a mangrikna nu kadagiti adda mangburburibor idadauloan na. Sigida na nga angayen kalihiman wenno kolektibo tapno pagpatangan dagiti a tumataud a manglaplapped iti panangipatungpal iti trabaho. ti di-pangkaraniwan parikut Mapangnamnamaan met lang isuna uray kadagiti manwal ken teknikal a trabaho. Nagaget isuna nga agluto, agkayo, agsakdo kdpy a mabalin na a maipaay para iti kabuklan. Maisangsangayan met ti kired ken tibker na kas "makabagong babae." Nadagsen ti pak na ngem saan a nabagahe kadagiti pannubok. Iti laksid kadagiti pisikal a limitasyon gapu iti rheumatoid arthritis ken la- BARINGKUAS 25 ENERO-MARSO 2024
PAMMADAYAW Ka Lak-on: bannuar iti umili ti Luzon ken Mindanao Maysa ni Ka Lak-on kadagiti natutured a kakadua a saan a nagpangngaddua a maideploy iti iti Luzon panangiyabante iti gubat ti umili. Naggapu isuna iti maysa a yunit ti NPA idiay Far South Mindanao Region (FSMR) sakbay a naiyakar ditoy rehiyon idi Mayo 2017. tapno mangibingay Nabaknang iti panagorganisa kadagiti kakabsat a Lumad ken Moro. Ngem sakbay iti na panagsampa 2014, kadagiti isuna organisador kabataan-estudyante ti unibersidad a nagbasaan na nu sadinno ket nagturpos isuna iti kurso nga HRM. ti kapadasan na idi iti uneg Impaay ni Ka Lak-on ti sirib, talento ken kabataan na para iti nailian- demokratiko a tignayan. Iti uneg ti hukbo, nagbalin isuna a nalaing ken natured a combat medic, mannaniw ken artista ti umili. Nalaka isuna a maasitgan ken alisto na a naipaseg ti bagi na kadagiti masa kakadua, nangruna kadagiti kakadua nga Agay, uray nu adda iti limitasyon iti lenggwahe ken nagdumaan iti ti kultura. Panangsutil ngarud kakadua, "Mao ni siya ang Agay nga bisdak." ken sa aldaw ti biag ni Ka Yuni. Kasta met kadagiti dadduma pay a nagbalin a pasyente na. Laksid iti kinamedik, umak-akem isuna kas maikadua nga met iskwad lider ken nalaing nga agputar ti daniw. Maysa notebook a daniw ti naputar na kanaig iti naduma-duma nga aspeto iti gerilya, gubat, pannakidangadang iti masa kdpy. Nahilig met laeng isuna agkumbert ti burgis a kanta tapno maaddaan ti rebolusyonaryo a bersyon ken Nagmarka met kaipapanan. kadagiti masa ti karakter na kas Lakay Illo iti musicale a kapada ti paulo. Saan laeng nga illek ken impaay na, ketdi, katawa ti iti amin, nangted kangrunaan pigsa ken inspirasyon kadagiti agbuybuya tapno kolektibo nga agtignay ken lumaok ida iti gubat ti umili. biag ti Isuna ti nangtameng kenni Ka Yuni (Rosalino Canubas) iti labanan da idiay San Agustin. Numanpay fatal ti dangran ken kurang da idi ti gamit medikal, nasilpoan na ti may Kas kadatayo amin, adda met lang kakapuyan na. Ngem iti proseso ti panagimuli-iti-bagi, nadamili na ti bukod kas maysa a pudpudno a ti komunista. Naringbawan na lokalismo ken nailaksid iti pana- BARINGKUAS 26 ENERO-MARSO 2024
PAMMADAYAW ngimbubukod. Ribu a kilometro man ti kaadayo na iti pamilya ken daga a nagtaudan, natibker na a sinaranget ken rinimbawan dagiti kontradiksyon. parikut Natenneb na ti bukod kas nakired a rebolusyonaryo gapu iti nauneg a pagnagramut na kadagiti mannalon ken nailian a minorya iti Tanap. ti Dinanon na pakinakem da. Impalagip na kadakuada a ti masa ti pudno nga agparparnuay pakasaritaan. iti Kuna na ngarud, "Batanes na lang [na ang hindi ko napuntahan probinsya ng CV]. Mula Nueva Vizcaya, ng nakarating Quirino, Isabela at Cagayan nang nakapaa." ken ida ken riniing ako Nagmartir ni Ka Lak-on iti agsapa ti Disyembre 23, 2023 iti maysa a labanan iti nagbaetan ti yunit ti NPA ken 95th Infantry Battalion idiay San Carlos, Gattaran. idi ti isuna ken dagiti naorganisa kakabsat naggannak ken kenkuana, alisto da nga inarakop ti nailian-demokratiko a tignayan a mangitantandudo iti pudno a reporma iti daga ken nailian nga industriyalisasyon. benepisyo. Isu nga Iti proseso iti panagtignay na kas a aktibista ti panagadal malakolonyal ken malapyudal a gimong, naawatan ni Ka Daloy a dagiti mawaya-wayaan anakling-et babaen iti panangparmek iti naindasigan nga estado ken panangrabsut iti pampulitika Ken a maaramid laeng daytoy babaen iti rebolusyonaryo nga armado a pannakilaban. Isu nga idi Enero 2017 ket nangngeddeng isuna a sumampa iti NPA. ken iti tuloy-tuloy kagagalad laeng laeng bileg. Ka Daloy: Pagwadan inspirasyon kadagiti kadasig ken Kadagiti panawen iti kangitingitan ken panagsanud, kasta met iti panawen ti panagilinteg ken pa- Mala-proletaryado nagtaudan Paredog) wenno Ka Andres kadagiti dadduma a nakapulapol na a masa iti kaaw-awayan, bayat a Ka Gaza met iti syudad. Naggapu ti pamilya na iti probinsya ti Samar sakbay da a nagnaed idiay Manila. ti ti Ka Daloy (Gerald a dasig Kas mala-prolerayado, interes da ti iti panangibasura kontraktwalisasyon, maaddaan ti permanente ken disente a trabaho, maingato ti sueldo ken maaddaan BARINGKUAS 27 ENERO-MARSO 2024
PAMMADAYAW gabante, adda ni Ka Daloy iti tay- ak ti gubatan. Barbaro laeng isuna idi naisursurot nga a pultaym taktikal nga agirussuat kadagiti isuna nga opensiba. Naka-OJT naasâ medik ken ti kaammoan na napauneg na kanaig iti gawaing medikal babaen iti teorya ken praktika. inggana Saanen a mabilang nu mano a pasyente ti na-first aid, inagasan ken tinameng ni Ka Daloy. Adu met laeng a kakaduan ti inanusan na a tapno binagkat ken makaliklik iti kubkob ti kabusor. Opensiba man wenno depensiba a labanan, mapangnamnamaan ken kanayon a nakasagana. iminaniobra Saan met laeng nga atrasan ni Ka Daloy ti gawaing pangkultura. Agkansion, agarte, agsala, exhibition ken ania pay iti masa. Ti dita--basta para kinapudno na, ti panagkansion a kadagiti saniweng a mangmangted optimismo kenkuana iti panawen ti rigat. Iti ti sakripisyo ken uray sango a kanayon ipapatay, subsubliyanan dagiti adal ti "Lima a naimbalitukan a raya" ken ti iti siasinno saludsod a "Para tayo?" Nalawag ti sungbat, "Para iti umili a magunggundawayan ken maidaddadanes." agdaniw, rebolusyonaryo maysa ti na Laksid met iti kinamedik ket propagandista ken artista isuna. Alisto na a naipasig ti bagbagi na kadagiti kakadua ken masa gapu iti laing na a bumangka. Laksid iti linya a masa, nalag-an ti rikna iti masa kenkuana ta nagaget isuna nga agpalawag. Iti gamas a rabii lang ti gundaway tapno masango ti masa, kaya na a makipinnuyatan. Ikarkarigatan na latta nga itarus dagiti bambanag ken punto kanaig iti iti programa ken patakaran nailian-demokratiko a rebolusyon uray nu saan unay makasao iti Ilokano. Kasta met nga aktibo isuna iti medikal serbis iti intar ti masa. Iti ti ti kakakdua, kadawyan a kabadi dagiti BFT ta naanus ken tartarabayan ken isursuro na ida nu kasano ti panagbiag iti gerilya. intar isuna nga agpamulat Kanayon a para iti panagabante ti rebolusyon Iti gawaing masa ken panagpamulat iti ket pamilya ken sigud a kolektibo. Iti ayat na a mas mapauneg pay ti pannakaawat ti pamilya na iti ipagpagna a gubat, isuna mismo ti nangngallukoy kadakuada nga aginteg iti yunit a nakapaunegan. Awan panagduadua, kadkadua na ida nga aggamas, agpakat ti ambus wenno agmaniobra. ti panunot na. dumandanon iggana Naipakita ni Ka Daloy ti kabaelan ken dakkel a potensyal na kas ti kabataan a kadre. Dakkel pinaset na iti panangbrektru kadagiti kadre iti lokalidad tapno idauloan ken paganaen ti lokal a komiteng seksyon ken ti armado a pwersa na, ti yunit gerilya ti seksyon (SGU). Kadayta a panawen, komprehensibo da a nakairussuat kadagiti IPOM a tra- BARINGKUAS 28 ENERO-MARSO 2024
baho--napagpalawa nasubliyanan dagiti napanawan nga erya, nakairussuat ti ti BKP ken aksyong militar, nakaited nakapagpalawa ti Partido, nakapagpataud ti rekurso ken pinansya ken nakaisayangkat a iti panagtignay. ken iti kasapian anti-pyudal Adun a pannubok ti sinago ken nalasatan ni Ka Daloy. Adun a kontradiksyon iti bagi ti narimbawan ken narisut nga iti proseso ket isu ti nangpanday kenkuana kas maysa a natibker ken natured a mannakigubat. Iti laksid ti bisin, puyat, bannog ken rigat a kabulbulon iti nailian a iti gubat para wayawaya ken demokrasya, nairut a pinetpetan ni Ka Daloy ti M14 na, inggana maudi nga anges na. Pimmusay isuna iti maysa a labanan iti aldaw ti Pebrero 23, 2024 sadiay Sityo Laoc, Pateng, Gonzaga. Bin-i ti rebolusyon Kanayon a laglagipen ken padpadayawan ti Partido, hukbo ken masa ti naindaklan a biag ken pannakidangadang da. Isuda a kabataan a saan a nagpangngaddua a panawan ti rebolusyonaryo nga armado a dangadang tapno waknitan ti naraniag a masakbayan iti pada da a kabataan. ti biag tapno arakupen Agtultuloy nga itantandudo ti inlaban da ken adda sumaruno a mangpetpet iti armas a naibbatan da. Kuna ngarud ti kakadua, "Ti rebolusyonaryo ket saan a maipumpumpon. Isuda ket maimulmula." Isuda a tallo, a bin-i iti Luzon, Visayas ken Mindanao, ket naitukit iti Tanap ti Cagayan--agsaringit ken agrampaya inggana magun-od, pudno a wayawaya ken demokrasya.B BARINGKUAS 29 Manipud stroke... Oras iti biglaan a kondisyon. a Isu napartak, natalged ken ti siyentipiko panagsango. Iti kasasaad nga adayo ti ti ospital, transportasyon a mapan iti ospital, awan ti doktor kadagiti health center wenno awan mismo health center, napateg a tumakder tayo iti bukod.B iti panid 32, Heat ti kalaban a masapol narikut Manipud iti Panagrukkuas nga EDSA... bomba at harassment saan madadamay ang mas marami pang sibilyan. Mas matindi pa ang kalagayan ng mga magsasaka at manggagawang-bukid na mas mawawalan pa ng lupang tatatamnan at aanihin. Iigting din ang pagpapalayas sa mga at/o katutubo maralita sa mga development agression projects at demolisyon," pahayag ti Taripnong.B panid 23, ENERO-MARSO 2024
SALUN-AT Heat stroke, sigúden saan nga iyaling-aling Makaulaw. Wen, dayta ti marikna tayo ita ta agtutuon dagiti parikut-- tikag, napirdi a mula, utang, awan abasto kdpy. Makapashudot kuna pay dagiti ubbing. Ngem ammo yo kadi nga ti nakaro a bara iti tiempo ket makaperdi iti salun-at ken mabalin a makapatay? Wen. Isu nga uray kaskasano rigat ket rumbeng nga annadan tayo ti bagi ken salun-at tayo. tayo Rumbeng met nga ammo dagiti kadawyan a saksakit ken kondisyon medikal iti tiempo iti El Niño ken kasano dagitoy a sangoen. Nangruna ta saan tay met ngarud maliklikan a saan a tumapog kadagiti taltalon, uma wenno bangkag tayo. Maysa a kondisyon ti maaw-awagan nga heat stroke. Kadagitoy laeng naudi, addan dagiti kaso a naawanan puot dagiti makipilpila iti ayuda gapu iti nakaro bara. Nakarkaro met ti kaso ti maysa a mannalon a naawan gasat idiay mismo tengnga ti koman na. kadagiti nalatak Ania ti heat stroke? Ti bagi tayo ket maiyarig iti makina. Ti heat stroke ket maysa a kondisyon nu sadinno ket "ag- overheat" ti bagi gapu iti napudot unay a klima. Kayat a saoen, maawanan ti bagi ti kabaelan a palamiisen wenno pabaawen iti bukod. Kas pangarigan iti nakaro a panagbilag iti kapudotan wenno panagyan iti espasyo/lugar a naba BARINGKUAS ra unay (uneg ti balay, kwarto, klasrum, lugan kdpy). Ngamin, pangatoen na ti temperatura iti bagi. Nu dumanon iti 40°C ti temperatura ti bagi ket mangrugi dagiti sintomas iti heat stroke. Ngem gapu iti El Niño, ad-adayo a iti gagangay a marikna tayo a dagaang. Addan iti danger level a napeggad ti 42°C nga heat index (40°C-52°C). Makapaawan-puot! nabarbara ita ngem Maibilang kas medical emergency ti heat stroke. Kayat a saoen, masapol a matameng iti uneg ti ospital. Ta nu saan a masigud, mabalin a maaddaan iti seryoso a dangran dagiti organo kas iti da- 30 ENERO-MARSO 2024
lem, bato ken utek. Nakarkaro, ti mabalin nga parikut, aldaw met ti distansya tayo kadagiti ospital. ipatay. Ngem Isu a rumbeng nga ammo tayo dagiti sintomas na daytoy, kasano a maliklikan ken kasano a maikkan iti umuna a panagagas wenno first aid. Dua a klase iti heat stroke: 1. Exertional heat stroke - gapu napalalo wenno daytoy nadadagsen a panagpwersa ken pisikal nga aktibidad nangruna iti ruar nga maitangkaran iti init. Kas pangarigan ti panagbunag iti mais, panagiras, panagkuliglig, agkonstruksyon, minero, kdpy. heat stroke iti 2. Classical makaapekto kadagiti nataengan ken adda sigud a sakit kas iti diabetes, hypertension (hayblad), sakit iti puso, overweight ken history iti stroke. Mabalin nga in- inut nga agkidar iti mano oras wenno aldaw. Nupaykasta, awan ti pilpilyen na nga edad ti heat stroke. Ngem mas bulnerable dagiti agtawen-65 pangato ken ubbing/maladaga ta saan pay unay maregulisa wenno makontrol ti bagi da ti bukod a temperatura. Kasta met dagiti pada a nadadagsen a pisikal/manwal a trabaho ti sangsangoen. tayo a mannalon Dagiti sintomas: 1. Nakaro ti panagling-et wenno saan, namaga ti kudil ta saan nga BARINGKUAS SALUN-AT agling-et (anhidrosis). Lumabbasit 2. nabara unay nu iggeman. 3. Nasakit pannakaulaw ken panagsarrua 4. Napartak ti pulso ken tibok ti puso 5. Marigatan nga aganges 6. Maawanan panagkolaps 7. 8. mapaspasamak iti aglawlaw 9. ti 10. Dehydration karabukob a ken pannakauwaw) agkurang ti fluid/ danum iti bagi 11. Saggibassit nga isbo wenno nalidem ti isbo ti kudil ken ti ulo, bigla a puot ken Saan a makasao a nasayaat Saan a maamiris nu ania ti Alinggaget (namaga nakaro Nu datayo man a makinbagi ti makapadas kadagiti sintomas, wenno siasinnoman, ti dagus a panunoten ket nu kasano a masilpoan iti panangited first aid. Tapno maaramid daytoy, saan nga agpanik. Rumbeng a kalmado tapno a nasayaat nu ania ti usto nga aramiden. ti biag babaen iti makapagpanunot First-aid wenno umuna a panangagas: 1. Pumanaw wenno ipanaw ti pasyente iti kapudotan. Iyapan iti nalamiis wenno nalinong a lugar a nasayaat ti bentelasyon na. Nu adda iti uneg ti balay, paypayan wenno ipasango iti electric fan. Ipayigda a nakangato bassit ti saka (ibatay iti pungan wenno aniaman a mabalin). Liklikan nga aribungbungan ta ad-adda a bu- 31 ENERO-MARSO 2024
SALUN-AT mara ti aglawlaw. 2. Ussoban wenno ikkaten iti sobra a lupot kas iti pasukot, abungot, kallugong, kdpy. 3. Nu adda puot na, painumen iti nalamiis wenno pagnutnoten iti ice cubes/chips. Saan a patumaren iti uray ania nga agas! Nu awan puot ken saan nga agang-anges, i-CPR sigida. 4. Nu kabaelan, agdigus wenno aguper iti nalamiis a danum tapno dagus a bumaba ti temperatura. Nu compress. Basâen ti tuwalya iti nalamiis a danum ken punasan ti ulo/muging, teltel, kili-kili ken sillang. a danum saan, ag-cold Kasano a maliklikan? 1. Agkaraling-et tayo ta nabara isu a rumbeng a masukatan dagiti naawan a fluid. Uminom iti adu a danum saan a ma- dehydrate. Kababaan na ti dua litro kada aldaw. tapno 32 1. Agkaraling-et tayo ta nabara isu a rumbeng a masukatan dagiti naawan a fluid. Uminom iti adu a danum saan a ma- dehydrate. Kababaan na ti dua litro kada aldaw. tapno 32 2. Liklikan ti panaginom iti arak, ken limitaran ti kape, tsaa, energy drink (sting, cobra, extra joss, kdpy) ken softdrinks. Makaapekto ngamin ti arak iti panaggana iti bagi nu kasano a kontrolen ti bukod a temperatura. Ti met kape, tsaa, softdrink ken energy drink ket adda caffeine, maysa nga stimulant a mangpapartak iti pitik ti puso. Umanayen ti maminsan a panagkape iti agsapa. nasaysayaat 3. Gapu tayo met ta saan maliklikan a saan nga agubra ken rummuar, nu aramiden dagiti nadagdagsen ken pisikal a trabaho, nangruna iti ruar, iti agsapa wenno malmalem a medyo nalamiisen (panagburas, panagbunag, panag-isprey, side- dress, panagarado Iti dadduma a praktika ti masa, rabii wenno parbangon da nga agburas lalo nu kabus/adda bulan). Ti oras ti alas-10 iti bigat inggana alas-3 iti malem ti kabaraan nga or-oras. kdpy. sagepsepen ti 4. Agbado iti komportable ken presko. Liklikan ti agtutuon a lupot ken dark a kulay (nangisit, brown) (absorb) na ta a (light) sirak ngamin matransporma iti bara (heat). Nu mapan iti bangkag wenno talon, aglupot ti adda sleeves wenno ima na a kuna tayo (long sleeves, sweat shirt) tapno maprotektaran ti kudil iti nakaro nga init. Dagus met nga agsukat nu maupran ti ling-et ti bado tayo. 5. Agpayong wenno agkallugong nu rummuar. Suroten iti panid 29... ENERO-MARSO 2024
KULTURA Bukanegan: Ti Pudpudno nga Hukbo ti Umili Ka Georgia Introduksyon: Naimbag nga aldaw yo amin kakailian Ita intayo mangngegan, maysa a bukanegan Imutektekan dagiti punto, benneg nga aglinnaban Ta inda buksilan kasasaad ti kaaw-awayan. Intunaran a nalaing ta inda irugrugi Tapno mapagdileg ti umno ken mali Ken siasinno ti pudpudno nga agserserbi - Soldado ti babaknang wenno New People's Army. Soldado: Pudpudno a salaknib, dakami dayta Mapangnamnamaan, urnos ken kappia Aglalo kadagiti apo't daga, komprador burgesya Tungpalen mi kayat da, awan panagduadua NPA: Manipud iti masa, agturong iti masa Nairut a petpetan, tres-otso disiplina Dayta ti tarabay Nalabaga a gerilya Tapno mapairut landok a panagkaykaysa. Soldakes: Linak ken talna, ipaay mi kadakayo Nu agyan kam' iti balbalay, eskwelaan ken baryo Laketdi alawans ken abasto mi kompleto - Arak ken pulutan inbaliktad a karne aso. NPA: Linak ken talna, kunayo? Isu met laeng binnugbugan ken sugal awan preno. Nasaknap a panagtatakaw, aramid yo a salawasaw Uray pay baket ti kaarruba, kayat yo a maagaw. Soldakes: Nataraki ngarud, gagangay ti soldado Trabaho mi ti agbiruk kabusor ti estado Ngem nu maminsan makapungtot ti numo Nu agulbod dagiti masa, ta isalakan da kayo. BARINGKUAS 33 ENERO-MARSO 2024
KULTURA NPA: Buribor lang ti ipaay ti inkayo iyuumay Pammutbuteng ken riribuk, umili maupay Operasyon a kombat, paniktik ken saywar Pudno a galad, sigurado mapaay. Soldakes: Nasingpet kami met ket Tumulong kam' agbilag, mais ken irik Adda pay libre a pukis, tsek-ap ken kugit Ta ay-ayten mi ti masa, tumuknosadilangit. NPA: Ubbaw a tulong, pammarang a serbisyo. Panangibaba interes ti pautang, inkam intantandudo Kumpiskaren dagdaga, despotiko nga hasyendero Libre nga iwaras kadagiti awanan ken naikulbo. Soldakes: Apay ibaba ti interes ket isu pagbaknangan? Gwardiyaan mi pay hasyenda ni madam, Security iti minasan ken dagiti makinarya, Bassit lang a panangkigtot, daga ti masa maala. NPA: Nu awan ti hukbo, awan aniaman ti umili Karbengan ken kalikagum da, salsalakniban mi Nu adda manggandat, daga a guyoden Murdong ti paltog, inkam paggumluongen. Soldakes: Nagadu la amin a lablabidem Bomba ken kanyon, nakaposisyonen Bibiang mi pay nu sibilyan mairaman Basol da ah, ta naggigyan da't kabakiran. NPA: Papel a tigre, awag kadakayo Natured lang ta adda armas, tangke ken sweldo Ngem ti NPA, natured ta adda prinsipyo Saan a mabaybayadan uray ania a kanito. Soldakes: NTF-Elcac: sungbat iti komunista a ganuat SBDP: sungbat iti panagrigrigat BARINGKUAS 34 ENERO-MARSO 2024
KULTURA Mandar ti US: kontra-insurhensiya a gubat Tapno komunista maparmek ken mapaksiat. NPA: Naibaga daytan idi agsursuro ken agdadamo Ngem limapulo ket lima a tawenen ti Partido Natenneben iti kapadasan ken adal napno Teorya a tarabay, Marxismo-Leninismo-Maoismo. Soldakes: Ania kadi iti nagbanbanagan yo? Sumuko kay ketdi, ibbatan ti armas yo Agur-uray kadayo programa ti gobyerno Tapno natalna a panagbiag lak-amen a pudno. NPA: Inggana't malakolonyal malapyudal, agraira a sistema Sosyo-ekonomiko a krisis, agnanayon latta Masapol rabsuten bileg pampulitika Mangmangged ken mannalon, basaran nga alyansa. Soldakes: Iggem ti among mi, ekonomya ken politika Linteg, korte, pagbaludan, armado a pwersa Isu awan maaramidam, tanem pagtungpalam Ta kinakbaknang ken turay, bileg ket ipaidam. NPA: Nabileg nga igam: Partido, Hukbo ken umili Ramen ti gubat: Arpak, agreb, base Manipud ti aw-away, rauten mi ti kuta Gerilya a taktika, maklaat ka latta. Soldakes: Saan kay pulos agballigi, intun kaano man Ta estado poder inkami salakniban Saanen a mabaliwan sistema a pangkagimongan Agari ti babaknang inggana't panungpalan. NPA: Linteg ti pakasaritaan, saan a maigawid Agbugbugsot nga imperyalismo, saanen a matawid Balligi ti rebolusyon, saan a malappedan Proletaryado mangidaulo, anakling-et mawayawayaan. BARINGKUAS 35 ENERO-MARSO 2024
KULTURA Pananghusga: Intay naimatangan ti inda nagdumaan Itan ti kanito tapno intayo husgaan No siasinno ti pudno nga agserserbi Iti pagimbagan ken interes ti umili. Babaen iti palakpak intay ida keddengan Soldados ti babaknang? New People's Army? Umili ti nangngeddeng, husga da ket sapasap - Agbiag ti NPA! Salaknib ti marigrigat! ____________________________ Daniw: Tagumpay Ka Yuni Marso 2020 Ang Bagong Hukbong Bayan, patuloy na naglalakbay Ang mga sarili, mulat na pinapanday BKPM, ibinibigay na pagsasanay Sa layuning makamit, ganap na tagumpay. Treynors ay nagpipito sa oras ng alas kwatro Isa, dalawa, tatlo, sabay-sabay ang bilang ng ehersisyo Hinuhubog ang isip sa pagiging proletaryado Sabay ang bagsak ng mga paa patungong sosyalismo. Rolling, rushing, mga indibidwal na kasanayan Teamwork at determinasyon, nagpapawalang-bisa sa pagtawid sa mga harang Maging ang firing position at triangulation ng sandata Paulit-ulit na sinisipat bilang pamilyarisasyon sa pagtudla. Sa mga ambus itinuturo ang putok at maniobra Platun at kumpanya, pinapalo sa kaliwa't kanang plangka Atas ng kumander, "Asolt! Kunin ang pormasyong caret." Kaaway ay nagulat, tagumpay ay nakamit. Hindi natatakot ano man ang kahirapan Sa pagkilos laging nangunguna ang disiplina't kasigasigan Pawis at dugo ang tanging puhunan Pero mahigpit na iniiwasan, hindi kailangang sakripisyo't kamatayan. BARINGKUAS 36 ENERO-MARSO 2024
KULTURA PASYA Ka Yuni Marso 2020 Paano ba maparami ang batayang yunit ng BHB? Na tutulong sa gawain ng ARPAK, AGREB at base? Tanging ang Partido lamang, gabay sa pagkilos ng masa Kaya ang panawagan, "halina nga kasama, samahan na natin sila!" Paano ba ang paglevel-up sa ating isip? Mapatimo na ang lahat ay para sa anakpawis Ang araw-araw na pag-alpas sa pagtitiis Ay pagpanday sa lakas ng paghihimagsik. Tayong mga Pulang mandirigma ay hindi dapat mag-alala Ano man ang hirap at takot, para sa pag-angat ng disiplina Hindi dapat bumaba ang morale, laging may pag-asa! Para sa paghubog sa 'di magagaping pwersa. Laging tinatanaw ang mapulang silangan Bulkang sasabog, dadagundong ang mamamayan Sa pagwawakas sa ilang taong paghihirap Kamao ay tataas sa maaliwalas na bukas! Ti dua a daniw ket naputar ni Ka Yuni (Rosalino Canubas) iti BKPM ti NPA-Cagayan idi Marso 2020 sadiay Mabuno, Gattaran. Maysa isuna kadagiti daulo a treynor. Napasag ni Ka Yuni iti maysa a labanan iti nagbaetan iti RSDG ken 86th IB idiay San Mariano Sur, San Guillermo, Isabela idi Marso 16, 2021. Isuna ti kumander ti Regional Operations Command ti NPA- Cagayan Valley (Fortunato Camus Command) manipud Agosto 2016 inggana Marso 2021. BARINGKUAS 37 ENERO-MARSO 2024


HLS, Rev. 02/2023 OSSS (Ilocano) STATE OF HAWAII DEPARTMENT OF EDUCATION HOME LANGUAGE SURVEY FOR ALL NEWLY ENROLLING STUDENTS NOTE TO SCHOOL STAFF: This form should only be given once, upon initial enrollment in the Department. Do not make changes to student languages in the Student Information System without first consulting your school's English Learner Coordinator. AMIN a baro a nayenrol nga estudiante iti Hawaii State Department of Education (Department) ket MASAPUL a kompletuenna daytoy a Home Language Survey, aniaman ti puli, nasionalidad, wenno lengguahena. Ti Title VI ti Civil Rights Act of 1964 ken ti Equal Educational Opportunities Act of 1974 kiddawenda nga usaren ti Department ti awan idumdumana a pamay-an ti panangilasin kadagiti potensial nga agsursuro iti Ingles wenno English Learners (EL) tapno maipaay iti maitutop a pangisuro a lengguahe kadagiti pang-edukasion a programa ken serbisio. Ti nakiddaw nga impormasion maipapan iti lengguahe ket napateg tapno maammuan dagiti eskuelaan dagiti serbisio para kadagiti EL ken tapno makaipaay iti panangisuro a maawatan dagiti estudiante. No adda lengguahe ti maysa malaksid iti Ingles dina kayat a sawen nga automatiko a kualipikado, imbes ketdi, kasapulan a suboken ti eskuelaan ti panagsaona iti Ingles tapno makita no kasapulan a maisuro tapno rumang-ay iti Ingles. Dagitoy a saludsod ket mausar laeng tapno mayopreser dagiti maitutop a serbisio a pang-edukasion, saan a tapno maammuan ti legal nga estado ti maysa wenno para iti imigrasion. Tapno masierto a maipaay ti lengguahe a kasapulan ti amin nga estudiante ti Department, pangngaasim ta kompletuem dagiti sumaganad: SEKSION A: Impormasion iti Nagannak/Legal Guardian. Daytoy a sungbat ti tumulong tapno maawatanmi no kasano ti kasayaatan a pannakikomunikar kenka kas nagannak/legal guardian iti lengguahe a matarusam. SEKSION B: Impormasion iti Estudiante. Dagitoy a sungbat ti tumulong tapno maawatan ti background ti lengguahe ti maysa nga estudiante ken no kasapulan wenno saanen a kasapulan a makita ti pannakatarusna iti Ingles. SEKSION A: IMPORMASION ITI NAGANNAK/LEGAL GUARDIAN Nagan ti Nagannak/Legal Guardian Apeliedo ti Nagannak/Legal Guardian 1. Kas nagannak/legal guardian, kasapulam kadi a maipatarus iti nakayanakam a lengguahe (maisao wenno maisurat) dagiti impormasion manipud iti eskuelaan ti ubing? Awan ti bayadam iti dayta a serbisio. ☐ Saan, diak kasapulan ti patarus (maisao wenno maisurat). ☐ Wen, kasapulak ti patarus (maisao wenno maisurat) iti: (Nagan ti Lengguahe) SEKSION B: IMPORMASION ITI ESTUDIANTE __________ _____/_____/_______ Babai ☐ Lalaki ☐ Nagan Tengnga a Nagan Apeliedo Grado MM / DD / YYYY Petsa a Nayanak Sekso Dati kadi a nayenrol daytoy nga ubing iti eskuelaan ti Hawaii Department of Education wenno iti eskuelaan ti Hawaii Public Charter? ☐ Saan (Ituloy iti Salsaludsod Maipapan iti Lengguahe ti Estudiante ⤵) ☐ Wen (Labsan sa mapan iti Pirma ti Nagannak/Legal Guardian) SALSALUDSOD MAIPAPAN ITI LENGGUAHE TI ESTUDIANTE (Kitaen ti nairagpin a Language List) 1. Ania ti/dagiti lengguahe a kaaduan a maus-usar iti pagtaenganyo, aniaman ti lengguahe nga us-usaren ti anakmo? (Nagan ti Lengguahe) 2. Ania a lengguahe ti umuna a nasursuro ti anakmo? (Nagan ti Lengguahe) 3. Ania a lengguahe ti us-usaren wenno matarusan unay ti anakmo? (Nagan ti Lengguahe) Pirma ti Nagannak/Legal Guardian: Agdama a Petsa: _____/_____/_______ MM / DD / YYYY Telepono iti Balay #: __________________________ Selpon #: __________________________ (e.g. 05/26/2022)
Notice of Language Assistance If you have difficulty understanding English, you have the right to receive language assistance at no cost to you. Please contact your school's principal for more information. (Traditional Chinese / 繁體中文) 長以獲得更多信息. (Simplified Chinese / 简体中文) 如果您理解英语有困难,您有权得到免费的语言帮助. 请联系您的学校校长以获得更多信息. (Japanese / 日本語) つきましては学校長にお問合わせください. (Hawaiian / ʻŌlelo Hawaiʻi) Ina pilikia oe i ka hoomaopopo i ka olelo Pelekania, he kuleana no kou e lawelaweia oe i ke kokua olelo me ka uku ole. E hui kuka me ke poo kumu o kou kula no kekahi ike hou aku. (Korean / 한국어) 영어를 이해하는데 어려움이 있는 경우, 무료로 통역 지원을 받을 권리가 있습니다. 더 자세한 정보는 학교장에게 연락하십시오. (Chuukese / Kapasen Chuuk) Ika epwe weires ngonuk omw weweiti fóós un Merika, mi wor omw pwúúng omw kopwe angei aninnisin aweween fóós esapw kame. Kose mochen kékkééri ewe meinapen ewe sukkun (Principal) ren tichikin pworausan. (Ilokano / Ilokano) Nu narigat mo a maawatan ti Ingles, karbengam nga umawat ti tulong ti lenggwahe ket awan bayad na dayta a serbisyo. Para ti kanayonan nga impormasyon, mabalin a kontakem ti prinsipal ti eskwelaan yo maipanggep iti dayta a serbisyo. (Samoan / Gagana Samoa) Afai e faigatā ona ē malamalama i le Igilisi, e i ai lau aiā e maua ai le fesoasoani tau gagana e aunoa ma se tupe e te totogi ina. Fa'amolemole fa'afeso'ota'i le pule o lau aoga mo nisi fa'amatalaga. (Tongan / Lea faka-Tonga) Kapau 'oku faingata'a ke mahino kiate koe 'a e lea faka-Papalangi, 'oku 'i ai ho'o totonu ke ke ma'u ha tokoni fakatonulea 'ikai totongi. Kataki 'o fetu'utaki ki he puleako ki ha toe fakaikiiki ange. (Tagalog / Tagalog) Kung nahihirapan kang intindihin ang Ingles, karapatan mong makatanggap ng tulong para sa lenggwahe at libre ang serbisyong ito. Para sa karagdagang impormasyon, maari mong kontakin ang prinsipal ng iyong paaralan tungkol sa serbisyong ito. (Cebuano / Sugboanon) Kon kamo adunay kalisud sa pagsabut sa Iningles, naa moy katungod sa pagdawat sa tabang sa pinulongan nga walay gasto kaninyo. Palihog kontaka ang prinsipal sa inyong eskwelahan alang sa dugang nga impormasyon. (Vietnamese / Tiếng Việt) Nếu quý vị thấy khó khăn trong việc hiểu tiếng Anh, quý vị có quyền nhận được sự hỗ trợ ngôn ngữ miễn phí. Vui lòng liên hệ hiệu trưởng của trường quý vị để biết thêm thông tin. (Spanish / Español) Si tiene dificultad para entender Inglés, tiene derecho a recibir asistencia lingüística sin costo alguno para usted. Comuníquese con el director de su escuela para obtener más información. (Marshallese / Kajin Majôl) Elaññe ejabwe am melele kajin Pālle, ewōr am jimwe ñan jibañ ko ikijien ukok ilo ejelok wōnen. Jouj im kōjjelāik lok principle eo an jikuul eo am ñan melele ko rellap lok. (Thai / ไทย) หากคุณมีปัญหาในการเข ้าใจภาษาอังกฤษ คุณมีสิทธิรับความช่วยเหลือด ้านภาษาโดยไม่มีค่าใช ้จ่าย โปรดติดต่อ ผู ่อขอข ้อมูลเพิ ่มเติม ้อ านวยการโรงเรียนของคุณเพื


M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , A B R I L 2 0 1 7 Ni Presidente Dieter F. Uchtdorf Maikadua a Mammagbaga iti Umuna a Panguluen Agbiagto dagiti Nalinteg babaen ti Pammati Ti Rabbi ken ti Agar- aramid iti Sabon Adda maysa a daan nga Estoria maipapan ti agar- aramid iti sabon a saan a mamati iti Dios. Maysa nga aldaw bayat ti pannagnana a kaduana ti maysa a rabbi, kinunana, "Adda diak maawatan. Adda relihiontayo iti uneg ti rinibu a tawen. Ngem iti amin a lugar adda dakes, panagbasol, kinaulbod, kinaawan hustisia, saem, panagbisin, ken kina- ranggas. Makita a ti relihion ket saan a talaga nangpadur- as iti lubong. Isu a saludsodek kenka, ania ti nasayaat iti daytoy?" Saan a simmungbat a dagus ti rabbi ngem intuloyna ti pannakipannagna iti agar- aramid iti sabon. Idi agangay nadanonda ti maysa playground, a pagay- ayaman dagiti nadungriten nga ubbing. "Adda banag a diak maawatan," kinuna ti rabbi "Kitaem Ngem tapno maawatan no ania ti kayat a sawen ti agbiag babaen ti pammati, nasken a maawatantayo no ania ti pammati. Ti pammati ket ad- adda pay nga amang ngem iti pana- mati. Daytoy ti naan- anay a panagtalek iti Dios a buyogan ti panagaramid. Ad- adda pay daytoy ngem iti panagtarigagay. Ad- adda pay daytoy ngem iti panagtugaw, panagtung- ed, ken panangisao nga umanamongtayo. No kunatayo a "ti nalinteg agbiagto gapu iti pammati," kayattayo a sawen a matarabay ken maiturongtayo gapu iti pammatitayo. Agtignaytayo iti wagas a maitunos iti pammatitayo - saan a gapu iti panagtungpal laeng a saan a pampanunoten ngem gapu iti panagtalek ken napudno nga ayat para iti Dios ken para iti di magatadan a pagsiriban nga impalgakna kadagiti annakna. dagita nga ubbing. Adda sabontayo iti uneg ti rinibribu a tawen, ngem narugit dagita nga ubbing. Ania ti nasayaat nga ited ti sabon?" Insungbat ti agar- aramid iti sabon, "Ngem rabbi, saan a nainkalintegan nga ipabasol iti sabon dagitoy nadungrit nga ubbing. Nasken a mausar ti sabon sakbay a maipa- tungpalna ti panggepna." Immisem ti rabbi ket kinunana,"Agpayso." Kasano nga Agbiagtayonto? Ni Apostol Pablo, iti panangadawna iti sao ti maysa a propeta iti Daan a Tulag, ket ginupugopna no ania ti kayat a sawen ti agbalin a mamatpati idi isuratna ti "Agbiagto ti nalinteg gapu iti pammati" (Taga Roma 1:17). Nalabit iti daytoy a simple a binatog maawatantayo ti pagdumaan ti relihion a nakapuy ken saan a makaaring ken ti maysa nga addaan bileg a mangbalbaliw kadagiti biag. Ti pammati nasken a mabuyogan iti panagaramid; no saan awanan daytoy iti biag (kitaen iti Santiago 2:17). Saan a pudno a pammati daytoy. Awanan daytoy iti bileg a mangbalbaliw iti maysa a tao, bay- an nga agmaymaysa iti lubong. Agtalek dagiti lallaki ken babbai iti naasi a Nailangitan nga Amada - uray kadagiti panawen ti kinaawan namna- ma, uray kadagiti panawen ti panagduadua ken panagrigat no saanda a naan- anay a makakita wenno dida maawatan. Sipapasnek a magna iti dalan ti kinadisipulo dagiti lallaki ken babbai nga addaan pammati ken ikarigatanda ti sumurot iti pagwadan ti ay- ayatenda a Mangisalakan, ni Jesucristo. Ti pammati ket mangguyugoy, ken mangpareg- ta kadatayo a mangiruknoy dagiti pusotayo iti langit ken sireregta a mangdanun, mangparegta, ken mangbendision kadagiti padatayo a tattao. 1
Ti relihion nga awan ti aramid ket kasla sabon nga agta- linaed iti kahon. Mabalin nga addaan daytoy iti nakaskas- daaw a potensial, ngem iti kinapudnona bassit ti bilegna a mangbalbaliw iti biag agingga a dina maipatungpal ti naisangrat a panggepna. Ti ebanghelio ni Jesucristo ket ebanghelio nga addaan iti aramid. Ti Simbaan ni Jesucristo ket mangisursuro iti pudno a relihion kas maysa a mensa- he ti namnama, pammati, ken panangngaasi, agraman ti panangtulong iti dadduma iti naespirituan ken temporal a wagwagas. Sumagmamano a bulan ti napalabas, nagbiahekami iti asawak a ni Harriet a kaduami ti sumagmamano nga annak- mi iti lugar ti Mediterranea. Binisitami ti sumagmamano a refugee camp ken nakipagkita kadagiti pamilia a naggapu kadagiti pagilian a rinebba ti gubat. Saantayo a kapada ti pammati dagitoy a tattao, ngem kakabsattayo ida ken kasa- pulanda ti madagdagus a tulong. Nasagid unay ti puspu- somi idi maimatanganmi no kasano a ti naregta a pammati dagiti miembro ti Simbaantayo ken nangisangbay iti tulong, gin- awa ken namnama iti padatayo a tattao nga agkasapu- lan, ania man ti relihion, nasionalidad, wenno adalda. Ti pammati a nabuyogan iti agtultuloy nga aramid ket mangpunno iti puso iti kinaasi, ti panunot iti sirib ken pannakaawat, ken ti kararua iti talna ken ayat. Ti pammatitayo ket mangbendision ken sililin- teg a mangimpluensia kadatayo ken kadagiti adda iti aglawlawtayo. Ti pammatitayo ket mangpunno iti lubong iti kinaimbag ken kinatalna. Ti pammatitayo ket mamagbalin iti gura iti ayat ken dagiti kabusortayo iti gagayyem. Kalpasanna, dagiti nalinteg a tao, nga agbiag babaen ti panagtignay a sipapammati; agbiagda babaen ti panagtalek iti Dios ken pannagna iti dalanna. Ket dayta ti kita ti pammati a makapagbalbaliw iti tunggal tao, pamilia, nasion, ken ti lubong. PANANGISURO MANIPUD ITI DAYTOY A MENSAHE Ilawlawag ni Presidente Uchtdorf a ti pammati ket ad- adda pay ngem iti panangipeksa laeng iti panamati. Agkasapulan iti aramid ti pudno a pammati iti Nailangi- tan nga Ama ken ni Jesucristo, ken ti panagbiag babaen ti pammati ket addaan iti bileg a mangbalbaliw kadagiti biag ken pagtaengan. Mabalinyo nga awisen dagiti sursuruanyo a mangibinglay kadagiti kanito no nakita- dan dagiti bendision ken bileg ti panagbiag babaen ti pammati - manipud kadagiti personal a padas wenno panagpaliiw dagiti dadduma. Allukoyenyo ida nga agkararag para iti pannarabay a mangammo no kasa- no nga agbiag iti nasaysayaat iti ebanghelio. 2 AGTUTUBO Panagserbi kadagiti Dadduma iti Pammati Ibaga kadatayo ni Presidente Uchtdorf a ti pamma- titayo iti Dios nasken a "mabuyogan iti aramid." No ti pammatitayo ket "mabuyogan iti agtultuloy nga aramid," ilawlawagna, daytoy ti "mangpunno . . . iti kararua iti talna ken ayat." Ti kaadda ti kari daytoy a bendision, kabaelantayo ti agaramid iti pagduma- an, ket makitatayo daytoy iti biagtayo no ikkantayo ti panawen ti panagaramid iti serbisio a napnuan iti pammati. Makapagkararagkayo iti tunggal bigat tapno agkiddaw iti Apo iti tulong iti panagserbi iti daddu- ma. Kas pagarigan, idawatyo Kenkuana nga ipakitana kadakayo no kaano nga agkasapulan ti maysa a kabsat iti tulong iti trabaho iti balay wenno no agkasapulan ti maysa a gayyem iti pammadayaw. Kalpasanna, no maawatyo ti parikna, agtignay iti daytoy! No ugalien- yo dagiti kastoy a panagkararag ken daytoy a serbisio, ditan a ti napammatian, agtultuloy a tignayyo ket mangbendisionto iti biagyo ken iti biag dagiti daddu- ma. Ikari ni Presidente Uchtdorf a "kabaelanyo ti mang- balbaliw iti tunggal tao, pamilia, nasion, ken ti lubong." ANNAK Talek Padasenyo daytoy nga aktibidad iti maysa a gayyem. Nasken nga agtalek ken surotenyo a nasayaat dagiti annuroten. Mangala iti maysa nga awan suratna a papel ken mangidrowing ditoy ti nagtimbukel a sinanrupa. Siiiggemkayo iti bolpen wenno lapis, agkidemkayo. Paibagayo iti gayyemyo kadakayo no sadino ti pangid- rowingan kadagiti mata, agong, ngiwat, ken buok iti daytoy a sinanrupa. Kalpasanna agmulagat ket kita- enyo. Ania ti nagbalinanna? Mabalinyo a koloran ti sinanrupa ket agdrowing manen iti sabali tapno uliten manen ti ay- ayam. No dadduma narigat ti mangsurot kadagiti direk- sion. Ngem no padasentayo a suroten ti Nailangitan nga Ama babaen ti panangdengngeg iti Espiritu Santo, tulongannnatayto. Kanayon a makapagtalektayo Kenkuana. © 2017 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/16. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/16. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, April 2017. Ilokano. 97924 864
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , A B R I L 2 0 1 7 Sapata ken Katulagan ti Priesthood Nainkararagan nga adalenyo daytoy a material ken kalikagumanyo nga ammuen no ania ti ibinglayyo. Kasano a ti pannakaawattayo iti panggep ti Relief Society ket mangisagananto kadagiti annak a babbai ti Dios para kadagiti bendision ti agnanayon a biag? Pammati, Pamilia, Tulong Ti ad- adda a pannakaawattayo kas agkakabsat a babbai a ti sapata ken katulagan ti priesthood ket personal a mayaplikar kadatayo, ad- adda met a maawattayo dagiti bendision ken kari ti priesthood. Kinuna ni Elder M. Russell Ballard ti Korum dagiti Sangapulo- ket- dua nga Apostol, "Amin a nagaramid kadagiti sagrado a katulagan iti Apo ken mangdayaw kadagita a katu- lagan ket maikari nga umawat iti personal a paltiing, tapno mabendi- sionan iti panagserserbi dagiti ang- hel, tapno makisarita iti Dios, tapno umawat ti pakabuklan ti ebanghelio, ken, kangrunaanna, tapno agbalin nga agtawid kas ken ni Jesucristo iti amin nga adda iti Amatayo." 1 Dagiti bendision ken kari ti sapata ken katulagan ti priesthood ket maipanggep iti agpada a lal- laki ken babbai. Kinuna ni Sister Sheri L. Dew, sigud a mamag- baga iti Sapasap a Panguluen ti Relief Society, "Ti pakabuklan ti priesthood a naglaon kadagiti kangatuan nga ordinansa ti balay ti Apo ket maawat laeng ti lalaki ken babai a sangkamaysa." 2 Inted ni Sister Linda K. Burton, Sapasap a Presidente ti Relief Society daytoy nga awag, "Awisendakayo a mangyulo iti sapata ken katula- gan ti priesthood, a masarakan iti Doktrina ken Katulagan 84:33-44. Babaen ti panangaramid iti daytoy, ikarik kadakayo a padakkelento ti Espiritu Santo ti pannakaawatyo iti priesthood ken paregtaen ken itag- aynakayo iti nakaskasdaaw a wagwagas." 3 Dagiti panangiturong ni Joseph Smith iti Relief Society ket naisang- rat a mangisagana kadagiti babbai nga "umay nga agtagikua kadagiti pribilehio ken bendision ken sagut ti priesthood." Maipatungpalto daytoy babaen dagiti ordinansa ti templo. "Dagiti ordinansa iti templo [ket] dagiti ordinansa ti priesthood, ngem saanda a mangted iti saad nga ecclesiastical kadagiti lallaki wenno babbai. [Dagitoy nga ordinansa ti mangipatungpal] iti kari ti Apo a dagiti tattaona - babbai ken lalla- ki - ket maikkan iti bileg manipud iti ngato' [DkK 38:32]." 4 Dagiti Mainayon a Nasantuan a Kasuratan ken Impormasion Doktrina ken Katulagan 84:19-40; 121:45-46; reliefsociety .lds .org DAGITI NAGADAWAN 1. M. Russell Ballard, "Men and Women and Priesthood Power," Liahona, Sept. 2014, 36. 2. Sheri L. Dew, in Daughters in My King- dom: The History and Work of Relief Society (2011), 128. 3. Linda K. Burton, "Priesthood Power - Available to All," Ensign, 2014, 39-40. 4. Gospel Topics, "Joseph Smith's Teachings about Priesthood, Temple, and Women," topics.lds.org. Ibilang Daytoy Ania ti maaramidyo tapno ad- adda a naan- anay a maawatan ken maalayo dagiti naikari a bendision ti sapata ken katulagan ti priesthood? © 2017 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/16. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/16. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, April 2017. Ilokano. 97924 864