!"#2 TULONG PARA KADAGITI NATAYAN
!"#2 Vol. 99, No. 3 2018 ILOKO Maipabpablaak iti Kada Ruar: 64,905,000 Magun-odan iti 195 a LENGGUAHE Awake! (ISSN 0005-237X) Issue 3 November/December 2018 is published by Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. ˘ 2018, 2022 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan. Para iti PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila Para iti UNITED STATES OF AMERICA: Jehovah's Witnesses 1000 Red Mills Road Wallkill, NY 12589-3299 DAGITI LINAONNA Para iti kompleto a listaan dagiti adres iti intero a lubong, kitaem ti 3 Ti Saem nga Iyeg ni Patay 4 Ti Ekspektarem Pakasarakantayo iti tulong tapno mailiwliwag ti ladingit? 6 Panangiliwliwag - Ti Maaramidam Ita
Ilawlawag dagitoy nga artikulo no ania ti ekspektarem no adda matay a patpatgem ken dagiti makatulong tapno mailiwliwagmo ti ladingitmo. 14 Ti Kasayaatan a Tulong Para Kadagiti Natayan
16 ITI DAYTOY A RUAR: Tulong Para Kadagiti Natayan s Kayatmo kadi ti ad-adu pay nga impormasion wenno libre a mayadalan iti Biblia? Bisitaem ti wenno ipatulodmo ti kiddawmo iti maysa kadagiti adres iti ngato. Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipapaay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. No kayatmo ti mangted iti donasion, bisitaem ti donate.jw.org. Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan.
TI SAEM NGA IYEG NI PATAY "Nasurok a 39 a tawenen nga agassawakami ken Sophia idi natay gapu iti nabayagen a sakitna. Tinulongandak ti adu a gagayyemko, ken kana- yon nga adu ti ar-aramidek. Ngem iti uneg ti ma- katawen, nagkaro latta ti ladingitko. Agbaliwba- liw ti emosionko. Uray dandani tallo tawenen ti napalabas manipud idi natay, mariknak latta no dadduma ti nakaro a ladingit, ken masansan a diak mapakpakadaan dayta." - Kostas. Natayanka kadin iti patpatgen iti biag? No wen, mabalin a kas ken Kostas ti marikriknam. Awanen ti narigrigat wenno nasasaem ngem iti ipapatay ti asawa, kabagian, wenno patpatgen a gayyem. Umanamong iti dayta dagiti eksperto a mangad- ladingit. Kuna ti maysa adal iti saem a resulta ti nga artikulo a naipablaak iti The American Journal of Psychiatry a ti "ipapatay ket mangyeg iti perma- nente a pukaw ken kakaruan a saem." Gapu ta ma- paspasaran ti maysa ti nakaro a saem nga iyeg ni patay, mabalin a mapanunotna: 'Kaano nga agpa- tingga ti kastoy a rikna? Agbalinakto ngata manen a naragsak? Kasanok a mailiwliwag ti riknak?' Masungbatan dagita a saludsod iti daytoy a ruar ti Agriingkayo! Ilawlawag ti sumaruno nga ar- tikulo no ania ti mabalin nga ekspektarem no nabiit pay a natayanka iti patpatgen. Ilawlawag met dagi- ti sumaruno nga artikulo dagiti mabalin a makatu- long tapno maksayan ti ladingitmo. Inanamaenmi a makaliwliwa ken makatulong da- gitoy iti asinoman a makapaspasar iti saem nga iyeg ni patay. Nabaliwan ti dadduma a nagan kadagitoy nga artikulo. AGRIINGKAYO! No. 3 2018 3
TI EKSPEKTAREM Dadduma nga eksperto deskribirenda ti ladingit, a resulta ti ipapatay ti patpatgen, kas agsasaruno a kasasaad ti emosion. Nupay kasta, saan nga agpa- pada ti panagladingit ti tunggal maysa. Ipakita kadi dayta a saan unay a naliday ti dadduma a natayan wenno "laplapdanda" ti riknada? Saan a kanayon a kasta. Nupay ti panangakseptar ken panangipeksa iti ladingit ket mangpasayaat iti rikna, awan ti may- maysa nga "umiso a pamay-an" ti panagladingit. Mabalin nga agdepende dayta iti kultura, persona- lidad, ken kapadasan ti maysa a tao, ken no ania ti impatay ti patpatgenna. KASANO KAKARO TI EPEKTONA? Mabalin a saan nga ammo dagiti natayan no ania ti ekspektarenda kalpasan ti ipapatay ti patpatgen- da. Nupay kasta, ti dadduma a rikna ken pakari- gatan ket gagangay ken masansan a mapakadaan. Usigem dagiti sumaruno: Nakaro nga emosion. Mabalin nga agsangit, mailiw, ken bigla nga agbaliw ti rikna ti maysa a natayan. Mabalin a kumaro dagita gapu iti pannakalagip ken pannakatagtagainep iti patpatgen. Ngem iti damo, mabalin a makigtot ken saan a mamati ti natayan iti napasamak. Malagip ni Tina ti reaksionna idi bigla a natay ni lakayna a ni Timo. Kinunana: "Idi damo, na- kigtotak ken diak pay ketdi makasangit. Nagkaro ti riknak. Adda dagiti tiempo a marigatanak nga uma- nges. Diak mamati iti napasamak." Gagangay met ti agdanag, agpungtot, ken pan- nakakonsiensia. Kuna ni Ivan: "Kalpasan ti sumag- mamano a tiempo manipud idi natay ti 24 ti ta- wenna nga anakmi a ni Eric, agpupungtotkami ken baketko a ni Yolanda! Masdaawkami ta saan- kami met a managpungpungtot. Makonkonsien- siakami met ta kasla kurang ti naaramidanmi para iti anakmi." Kasta met laeng ti narikna ni Ale- jandro idi natay ni baketna gapu iti napaut a sakit. 4 Kinunana: "Idi damo, panagriknak ket dakesak a tao ta impalubos ti Dios a mapasarak daytoy. Ngem nakonsiensiaak ta kasla pabpabasolek ti Dios iti napasamak." Kuna met ni Kostas a nadaka- mat iti napalabas nga artikulo: "Adda dagiti tiempo a nakapungtotak ken Sophia gapu ta natay. Ngem nakonsiensiaak ta saanna met a basol dayta." Nariribuk a panagpampanunot. Adda dagiti tiem- po a kamali wenno saan a nainkalintegan ti pa- nagpampanunot ti maysa. Kas pagarigan, baka ma- panunot ti natayan a mangngeg, makita, wenno mariknana ti kaadda ti natay a patpatgenna. Wenno mabalin a marigatan a mangipamaysa iti panunot- na wenno manglagip kadagiti bambanag. Kinuna ni Tina: "No dadduma, makisarsaritaak ngem ag- tawtawataw ti panunotko! Malaglagipko dagiti na- pasamak idi natay ni Timo. Masuronak ta no daddu- ma, marigatanak a mangipamaysa iti panunotko." Tarigagay nga agmaymaysa. Ti agladladingit a na- tayan ket mabalin a masuron wenno saan a kom- portable iti pannakikaduana iti sabsabali. Kinuna ni Kostas: "No kaduak dagiti naasawaan, kasla diak idi ammo ti paglugarak. Kasta met laeng ti riknak no kaduak idi dagiti awan asawana." Malagip ni Yo- landa, nga asawa ni Ivan: "Marigatanak idi a maki- kadua kadagiti managreklamo iti babassit a proble- ma no ikompara iti problemami! Adda met dagidiay mangyestoria no kasano ti kasayaat dagiti annakda. Naragsakak para kadakuada, ngem nagrigat ti dum- ngeg. Ammomi ken lakayko a masapul nga agtultu- loy laeng ti biagmi, ngem awan aanusan wenno ga- nasmi a makisarita iti dadduma." Problema iti salun-at. Gagangay a maapektaran ti ganas a mangan, timbang, ken pannaturog. Mala- gip ni Aaron ti tawen kalpasan a natay ni tatangna: "Marigatanak a maturog. Rinabii a mariingak iti isu met la nga oras a mangpampanunot iti ipapatay ni tatangko." AGRIINGKAYO! No. 3 2018
Malagip ni Alejandro idi naaddaan kadagiti saan a maaw-awatan a sakit: "Namin-anoak a nagpa- doktor ngem nasalun-atak met kano. Isu a napa- nunotko a dagiti marikriknak ket gapu iti ladingit- ko." Naawan met laeng dagita a marikrikna ni Alejandro. Ngem umiso ti inaramidna a panagpa- doktor. Ti ladingit pakapsutenna ti resistensia ti maysa, pakaruenna ti datin a sakit, wenno mang- pataud pay ketdi iti sabali. Narigat a panangaramid kadagiti napateg a tra- baho. Malagip ni Ivan: "Idi natay ni Eric, saan la- eng a dagiti kabagian ken gagayyemmi ti masapul a pakaammuanmi no di ket uray ti dadduma, kas iti amona ken iti nagkaseraanna. Adu met a legal a dokumento ti masapul a masuratan. Masapul pay a saggaysaenmi a kitaen ti amin a personal nga ali- kamen ni Eric. Masapul nga aramidenmi amin da- gitoy nupay nabambannogkamin iti mental, pisikal, ken emosional." Ngem para iti dadduma, ti talaga a karit ket in- ton aramidendan dagiti dati nga ar-aramiden ti patpatgenda. Kasta ti narikna ni Tina. Kinunana: "Ni Timo ti kanayon a mangas-asikaso idi kadagiti transaksionmi iti banko ken negosiomi. Ngem ita, siak aminen ti mangaramid kadagita, isu a kimma- ro ti stress-ko. Kabaelak ngata nga aramiden amin dagita?" Gapu kadagiti nadakamat a pakarigatan - iti emosion, mental, ken pisikal - mabalin a mapanu- notmo a nakarigrigat nga iliwliwag ti ladingitmo. Agpayso a nakarigrigat ti matayan iti ipatpateg, ngem makatulong kadagiti nabiit pay a natayan no ammoda dagitoy a nasaksakbay. Laglagipem met a saan nga amin a posible nga epekto ti panagladi- ngit ket mapadasan ti amin. Kanayonanna, maka- liwliwa kadagiti natayan no maammuanda a nor- mal laeng a marikna ti nakaro a ladingit. AGRIINGKAYO! No. 3 2018 AGBALINAKTO NGATA MANEN A NARAGSAK? No ania ti ekspektaren: Saan a permanente ti na- karo a ladingit; mailiwliwagto met laeng dayta. Dina kayat a sawen a naan-anay a "mailiwliwag" wenno malipatan ti maysa a tao ti patpatgenna. Ngem in-inut a maep-ep ti saem a marikriknana. Mabalin nga agsubli dayta a rikna no bigla a mala- gipna ti patpatgenna wenno kadagiti okasion a kas iti anibersario. Ngem inton agangay, makon- trolto met laeng ti kaaduan a natayan ti emosionda ken maipamaysada manen dagiti inaldaw nga akti- bidadda. Posible daytoy aglalo no ti natayan ket tu- longan dagiti kapamilia wenno gagayyemna ken no ikagumaanna nga iliwliwag ti ladingitna. Kasano kabayag? Iti dadduma, makailiwliwagda kalpasan ti sumagmamano laeng a bulan. Iti ka- aduan, mabalin a maysa wenno dua a tawen ti ag- labas sakbay a sumayaat ti riknada. Ngem adda dagidiay napapaut pay. Imbaga ni Alejandro: "Im- mabut iti agarup tallo a tawen ti nakaro a ladingit- ko." Agan-anuska. Aramidem laeng ti kabaelam iti kada aldaw, dika agdardaras, ken laglagipem a saan a permanente ti ladingitmo. Adda kadi maa- ramidam a mangep-ep iti ladingitmo itan ken tap- no saan pay ketdi nga agpaut dayta? Adda sumagmamano a mabalin a nakaro ken napaut ti panagladi- ngitda nga agtungpal iti "komplikado" wenno "agtultuloy" (chronic) a la- dingit. Mabalin a kasapulan dagiti kasta a tattao ti tulong dagiti eksper- to iti salun-at ti isip. Normal laeng a marikna ti nakaro a ladingit
PANANGILIWLIWAG No agbirbirokka iti balakad maipapan iti pana- ngiliwliwag iti ladingit, adu ti agduduma a ka- panunotan - mas epektibo ti dadduma ngem iti sabali. Nalabit ti makagapu ket kas iti nadaka- maten nga agduduma ti panagladingit ti tung- gal maysa. Ti epektibo iti maysa ket mabalin a saan nga epektibo iti sabali. TI MAARAMIDAM ITA Nupay kasta, adda sumagmamano a napa- teg a giya a nakatulongen iti adu. Masansan a dakdakamaten dagitoy dagiti mamalbalakad kadagiti agladladingit, ken maitunosda kadagi- ti prinsipio a masarakan iti nagkauna a libro a naglaon iti sirib, ti Biblia. 1 AWATEM TI TULONG TI PAMILIA KEN GAGAYYEM ˘ Kuna ti dadduma nga eksperto a daytoy ti kasayaatan a pamay-an tapno mailiw- liwag ti ladingit. Ngem no dadduma, mabalin a kaykayatmo ti agmaymaysa. Mabalin a masuronka pay ketdi kadagidiay mayat a tumulong kenka. Normal dayta. ˘ Saanmo a panunoten a masapul a kanayon nga adda kaduam, ngem saanmo met a liklikan ida a naan-anay. Ngamin, mabalin a kasapulamto ti tulongda. Sidadayaw nga ibagam no ania ti kasapulam ken ti saanmo a kasapulan iti agdama. ˘ Balansiem ti panawenmo a makikadua iti sabali ken ti panawenmo nga agmaymay- sa depende iti kasapulam. PRINSIPIO: "Nasaysayaat ti dua ngem ti maysa, . . . Ta no matuang ti maysa, mabalin a bangonen ti kaduana." - Eclesiastes 4:9, 10.
2 MANGANKA ITI NASUSTANSIA, KEN AGEHERSISIOKA ˘ Makatulong ti balanse a taraon tapno maksayan ti stress nga iyeg ti panagladingitmo. Padasem ti mangan iti agduduma a prutas, nateng, ken kadagiti nabaknang iti protina ngem saan a nataba. ˘ Uminumka iti adu a danum ken dadduma pay a nasustansia nga inumen. ˘ No awan ganasmo a mangan, mangisuboka iti saggabassit ngem masansan. Mabalinmo met ti agsaludsod iti doktormo maipapan kadagiti kanayonan a mangipaay iti sustansia iti bagi (nutrition supplement). ˘ Ti napaspas a pannagna ken ti dadduma pay a kita ti ehersisio kissayanna ti negatibo a rikrikna. Ti ehersisio mabalin nga ikkannaka iti panawen a mang- panunot iti nagbalbaliw a kasasaadmo wenno mangyaw-awan iti ladingitmo. Saan a mangirekrekomenda ti Agriingkayo! iti aniaman a pamay-an ti panangagas. PRINSIPIO: "Awan ti tao a manggura iti bukodna a bagi. Taraonanna ketdi ken taripatoenna." - Efeso 5:29, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia. 3 MATUROGKA A NAIMBAG ˘ Kanayon a napateg ti turog, nangru- na kadagidiay agladladingit, ta maba- lin nga ad-adda a mabannogda. ˘ Kontrolem ti kaadu ti inumem nga addaan iti caffeine ken alkohol ta mabalin a didaka paturogen. PRINSIPIO: "Nasaysayaat ti sangarakem nga inana ngem ti dua a rakem a napas- nek a panagtrabaho ken panangkamat iti angin." - Eclesiastes 4:6. AGRIINGKAYO! No. 3 2018 7
4 AMMUEM TI MAITUTOP KENKA ˘ Bigbigem a nagduduma ti pamay-an a panagladingit ti tunggal maysa. Ngem sika ti mangikeddeng no ania ti kasayaatan a panangiliwliwagmo. ˘ Para iti adu, makatulong no iyebkasda ti ladingitda iti dadduma, ngem adda met dagidiay dida kayat nga iyebkas ti riknada. Agduduma ti opinion dagiti eksperto no talaga a makatulong ti panangyebkas iti ladingit tapno mailiwliwag dayta. No kayatmo nga iyebkas ti rikriknam iti sabali ngem mabainka, mabalin a nalaklaka nga aramidem dayta no in-inut nga iyebkasmo iti nasinged a gayyemmo. ˘ Nakatulong met iti dadduma ti panagsangit tapno mailiwliwagda ti ladingitda, ngem adda met dagidiay makailiwliwag uray saanda unay nga agsangsangit. PRINSIPIO: "Ti puso ammona ti bucudna a kinapait." - Proverbio 14:10, Ti Biblia.
5 LIKLIKAM DAGITI MAKADANGRAN NGA ARAMID ˘ Adda dagiti natayan a mangiliwliwag iti nasaem a ladingitda babaen ti na- labes a panaginum iti arak wenno pa- nagdroga. Makadangran dayta. Ania- man a bang-ar a marikna ti maysa ket temporario laeng, ngem kalpasanna, nakarkaro dagiti tumaud a problema. Padasem dagiti di makadangran a pamay-an a mangpakalma iti riknam. PRINSIPIO: "Dalusantayo ngarud ti bagitayo iti amin a mangrugit." - 2 Corinto 7:1. 6 BALANSIEM TI TIEMPOM ˘ Napaneknekan ti adu a makatulong no adda dagiti aramidenda nga aktibidad tapno malipatanda pay laeng ti ladingitda imbes a sangkapanunotda dayta. ˘ Mabalin a maliwliwaka no makigayyem wenno patibkerem ti relasionmo iti gagayyemmo, agsursuroka kadagiti baro a paglaingan, wenno aglinglingayka. ˘ Bayat ti panaglabas ti panawen, mabalin nga agbaliwto met laeng ti riknam ket ad-adunton ti panawen a saanka unayen a naladingit. Normal dayta a paset ti panagiliwliwag. PRINSIPIO: "Adda tiempo ti tunggal banag, . . . tiempo ti panag- sangit ken tiempo ti panagkatawa; tiempo ti panagdung-aw ken tiempo ti panagsala." - Eclesiastes 3:1, 4. AGRIINGKAYO! No. 3 2018 9
7 ITULOYMO DAGITI DATI NGA AR-ARAMIDEM ˘ Ituloymo dagiti dati nga ar-aramidem inton posible daytan. ˘ Mabalin nga agsubli iti normal ti kasasaadmo no adda sursurotem a rutina ti pannaturog, panagtrabaho, ken dadduma pay nga aktibidad. ˘ Mabalin a maep-ep dagiti nasaem a marikriknam no adu ti aramidem a makagunggona nga aktibidad. PRINSIPIO: "Saanna a mapupuotan ti panaglabas dagiti aldaw ti biagna, ta pinagbalin ti pudno a Dios a ma- kumikom iti panagragsak ti pusona." - Eclesiastes 5:20. 8 DIMO DARDARASEN TI AGARAMID KADAGITI NAPATEG A DESISION ˘ Adu a natayan ti dagus a nagaramid kadagiti napateg a desision ket nagbabawyanda met laeng dagita idi agangay. ˘ No posible, mangpalabaska iti umdas a tiempo sakbay nga umakarka iti pagyanam, agsukatka iti trabaho, wenno ibelleng wenno ipadawatmo dagiti alikamen ti patpatgem. PRINSIPIO: "Sigurado nga agballigi dagiti plano ti nagaget, ngem sigurado a pumanglaw ti amin a nadarasudos." - Proverbio 21:5. 10 AGRIINGKAYO! No. 3 2018
9 LAGIPEM TI PATPATGEM ˘ Para iti adu a natayan, makatulong no agaramidda kadagiti banag a kanayon a mangipalagip iti pat- patgenda. ˘ Mabalin a maliwliwaka no urnongem dagiti retrato wenno sobenir wenno mangaramidka iti pangisuratam kadagiti pasamak ken estoria a kayatmo a malaglagip. ˘ Mangidulinka kadagiti banag a mangipalagip kadagiti naragsak a pasamak sa kitaemto dagita inton nakasaganakan. PRINSIPIO: "Lagipenyo ti immuna nga al-aldaw." - Deuteronomio 32:7. 10 AGPASIARKA ˘ Baka mabalinmo ti agbakasion. ˘ No saanka a makapagbakasion iti napaut, baka mabalinmo ti agaliwaksay iti maysa wenno dua nga aldaw, kas iti panagpasiar iti parke, igid ti baybay, wenno agpasiarka iti agmalem a kaduam dagiti gagayyemmo. ˘ Mabalin a makatulong pay kenka nga agiliwliwag ti panangaramid kadagiti banag a saan a gagangay nga ar-aramidem. PRINSIPIO: "Intayo iti awan matataona a lugar ta aginanatayo biit." - Marcos 6:31. AGRIINGKAYO! No. 3 2018 11
11 TUMULONGKA ˘ Laglagipem a no adda dagiti matulo- ngam, mabalin a sumayaat ti riknam. ˘ Mabalin a ti pangrugiam ket ti pa- nangtulongmo kadagiti naapektaran iti ipapatay ti patpatgem, kas iti gagayyem wenno kakabagian nga agladladingit a kas kenka. ˘ No suportaram ken liwliwaem ti sab- sabali, posible nga agbalinka manen a naragsak ken mariknam a napateg- ka latta. PRINSIPIO: "Naragragsak ti mangted ngem ti umawat." - Aramid 20:35. 12 USIGEM MANEN DAGITI PRIORIDADMO ˘ Ti panagladingit ket makatulong tapno lallalo a maawatam ti talaga a napateg. ˘ Usarem daytoy a gundaway a mangusig no kasanom nga us-usaren ti biagmo. ˘ Baliwam dagiti prioridadmo no kasapulan. PRINSIPIO: "Nasaysayaat ti mapan iti balay ti natayan ngem iti balay ti ragragsak, ta dayta ti pagtungpalan ti tunggal tao, ket rumbeng nga ipapuso dayta dagiti sibibiag." - Eclesiastes 7:2. 12 AGRIINGKAYO! No. 3 2018
PANANGILIWLIWAG SUMAR I O 1 AWATEM TI TULONG TI PAMILIA KEN GAGAYYEM Balansiem ti panawenmo a makika- dua iti sabali ken ti panawenmo nga agmaymaysa depende iti kasapulam. 7 ITULOYMO DAGITI DATI NGA AR-ARAMIDEM Pasubliem ti normal a kasasaadmo babaen ti panangsurotmo iti nasayaat a rutina. 2 MANGANKA ITI NASUSTANSIA, KEN AGEHERSISIOKA Manganka iti nasustansia, uminumka iti adu a danum, ken agehersisioka iti kalkalainganna. 8 DIMO DARDARASEN TI AGARAMID KADAGITI NAPATEG A DESISION No posible, agurayka iti makatawen wenno napapaut pay sakbay a manga- ramidka kadagiti napateg a desision tapno awanto ti pagbabawyam. 3 MATUROGKA A NAIMBAG Laglagipem a napateg ti turog tapno maksayan ti bannogmo nga agladla- dingit. 9 LAGIPEM TI PATPATGEM Agurnongka kadagiti retrato ken sobenir wenno isuratmo dagiti pakalaglagipam iti patpatgem tapno agtalinaed a nabiag iti panunotmo. 4 AMMUEM TI MAITUTOP KENKA Gapu ta agduduma ti pamay-an a pa- nagladingit ti tunggal maysa, kitaem no ania ti kasayaatan para kenka. 10 AGPASIARKA Aramidem dagiti saanmo a gagangay nga ar-aramiden uray maysa nga aldaw wenno sumagmamano nga oras laeng. 5 LIKLIKAM DAGITI MAKADANGRAN NGA ARAMID Saanka nga agdroga wenno uminum iti adu nga arak ta ad-adu a problema ti iyegna ngem iti masolbarna. 11 TUMULONGKA Tulongam ti sabsabali, agraman dagiti agladladingit gapu iti ipapatay ti patpatgem tapno mariknam a napategka latta. 6 BALANSIEM TI TIEMPOM Nupay adda tiempo nga agladingitka, adda met koma tiempom a makila- ngen ken aglinglingay. 12 USIGEM MANEN DAGITI PRIORIDADMO Usarem daytoy a gundaway tapno lallalo a maawatam dagiti talaga a napateg, ken baliwam dagiti prioridadmo no kasapulan. Pudno nga awan ti naan-anay a makaikkat iti saem a marikriknam. Ngem napaneknekan ti adu a natayan a nakatulong iti panangiliwliwagda ti panangaramid kadagiti nasayaat nga addang, kas kadagiti nadakamat iti daytoy nga artikulo. Siempre, daytoy ket saan a kompleto a listaan dagiti mabalin nga aramiden tapno maep-ep ti ladingit. Ngem no padasem ti daddu- ma kadagitoy, mabalin a maliwliwaka.
TI KASAYAATAN A TULONG PARA KADAGITI NATAYAN ITI NAPALPALABAS, TI SAEM NGA IYEG TI IPA- PATAY TI MAYSA A PATPATGEN TI TOPIKO TI KAADUAN A PANAGADAL. Ngem kas nadakama- ten, ti kasayaatan a balakad dagiti eksperto ket ma- sansan a maitunos iti nagkauna a sirib a masarakan iti Biblia. Ipakita dayta a di agkupas ti panangiwan- wan ti Biblia. Ngem saan laeng a mangted iti ma- pagtalkan a balakad. Mangipaay pay iti impormasion a makaliwliwa unay kadagiti natayan, a saan a mabi- rokan iti sadinoman. Adu a mamati ken Jehova, ti Dios iti Biblia, ti naliw- liwa ta patienda a makitadanto manen dagiti nata- yen a patpatgenda. Kas pagarigan, kastoy ti imba- ga ni Ann, a natay ni lakayna kalpasan ti 65 a tawen a panagasawada: "Impasigurado kaniak ti Biblia a saan nga agsagsagaba dagiti natayen a patpatgentayo ken pagungarento ti Dios ti amin nga adda iti lagipna. Dagitoy ti pampanunotek no malagipko ti napasamak, isu a nabaelak a sanguen ti karirigatan a pagteng iti biagko!" ˘ Pammasiguro a saan nga agsagsagaba dagiti natay a patpatgentayo "Awan a pulos ti ammo dagiti natay," kuna ti Bib- lia iti Eclesiastes 9:5. 'Mapukaw ti panunotda.' (Salmo 146:4) Maitunos iti dayta, impada ti Biblia ti ipapatay iti naimas a turog. - Juan 11:11. Kinuna ni Tina, a nadakamat iti maysa nga ar- tikulo iti daytoy a magasin: "Manipud idi natay ni Timo, nariknak ti tulong ti Dios. Talaga a nariknak a tinulongannak ni Jehova iti tiempo nga agladla- dingitak. Napaypayso unay kaniak ti panagungar a kari ti Biblia. Dayta ti mangpabpabileg kaniak a di sumuksuko agingga iti aldaw a makitak manen ni Timo." ˘ Mangyeg iti liwliwa ti nabileg a pammati iti naayat a Dios Ibaga ti Biblia iti Salmo 34:15: "Nakaturong dagiti mata ni Jehova kadagiti nalinteg, ken denggen dagiti lapayagna ti panagpatulongda." Ti panang- yebkas iti riknatayo iti Dios iti kararag ket saan laeng a makaliwliwa wenno makatulong tapno makontroltayo ti panunottayo. Maaddaantayo pay iti nadekket a relasion iti Namarsua kadatayo, nga addaan iti pannakabalin a mangliwliwa kada- tayo. Kasta met laeng ti marikrikna ti minilion a tattao a kombinsido a mapagtalkan ti Biblia. Uray no pa- nagriknam ket saan nga agpaypayso wenno tagta- gainep laeng dagiti kari ti Biblia, sigurado a pagsa- yaatam no adalem dagiti ebidensia a mapagtalkan dagiti balakad ken karina. Makitamto a ti Biblia ti kasayaatan a makatulong kadagiti natayan. ˘ Nasaysayaat a masanguanan a padpadaanan Panunotem ti kasasaad inton mapagungar ditoy daga dagiti adda iti tanem! Namin-adu a dinaka- mat ti Biblia dayta a tiempo. Kas panangiladawan iti kasasaadto ditoy daga, kuna ti Biblia a ti Dios "punasennanto ti amin a lua kadagiti matada, ken awanton ni patay. Awanto metten ti panagla- dingit wenno panagsangit wenno ut-ot." - Apoca- lipsis 21:3, 4. AMMUEM TI AD-ADU PAY MAIPAPAN ITI NAMNAMA PARA KADAGITI NATAY Buyaem dagiti video iti website-mi a jw.org/ilo Kitaem ti LIBRARIA ˛ VIDEO Jehova ti personal a nagan ti Dios a masarakan iti Biblia. 14
ANIA TI KASASAAD DAGITI NATAY? Ania ti mapasamak no mataytayo? Maka- liwliwa ken makapa- bileg ti nalawag a sungbat ti Biblia Kitaem ti LIBRARIA ˛VIDEO (Kategoria ti Video: TI BIBLIA ˛ PANNURSURO TI BIBLIA) Ikari ti Biblia a makitatayto manen dagiti natayen a patpatgentayo KAYATMO KADI TI NAIMBAG A DAMAG? Adu ita ti dakes a damag, ngem pakabirokam iti naimbag a damag? Kitaem ti PANNURSURO TI BIBLIA ˛ TALNA KEN RAGSAK
ITI DAY TOY A R UAR TULONG PARA KADAGITI NATAYAN ˘ TI SAEM NGA IYEG NI PATAY Ania ti rikna ti agladladingit? Apay a kasapulan dagiti agladladingit ti liwliwa? ˘ TI EKSPEKTAREM Usigen daytoy nga artikulo dagiti di umiso a pagarup maipapan iti panagladingit ken ti sumagmamano a gagangay a reaksion dagiti agladladingit. No agladladingitka, ammuem ti agduduma nga emosion a normal laeng a mariknam. ˘ PANANGILIWLIWAG - TI MAARAMIDAM ITA Ania dagiti maaramidam a mangiliwliwag iti ladingitmo? Mangipaay daytoy nga artikulo ka- dagiti espesipiko a singasing a naibatay iti di agkupas a sirib a nakatulongen iti dadduma. s Libre a mai-download n o daytoy a magasin ken dagiti napalabas a ruar p ˘ TI KASAYAATAN A TULONG PARA KADAGITI NATAYAN Ammuem ti maysa a pagtaudan ti liwliwa a nagpatu- longan ti adu bayat ti karirigatan a tiempo iti biagda, ket kitaem no kasano a makatulong dayta kenka. Adda online a Biblia iti nasurok a 150 a lengguahe Bisitaen ti wenno i-scan ti code L 8 0 2 1 1 2 I - 3 8 1 g .


Programa iti Panagadal iti Pannakaikabassit ti Peggad ti Pestisidio Translated into Ilocano PRRE-1 Maipakat Kadi Kenka ti Umno a Pannakasalaknib ti Trabahador? Agosto 2016 TARABAY A PAGBASAAN PARA KADAGITI KAYATNA TI MANGALA ITI SERTIPIKASION TI DEPARTMENTO TI AGRIKULTURA TI ESTADO TI HAWAII TAPNO MAKAGATANG WENNO MAKAUSARDA KADAGITI PESTISIDIO A MAIPARIT NGA USAREN TI PUBLIKO ITI HAWAII Daytoy a tarabay a pagbasaan ket inaramid ti Programa iti Panagadal iti Pannakaibassit ti Peggad ti Pestisidio, maysa a programa ti Kolehio ti Agrikultura Tropikal ken Rekursos Humanos, Unibersidad ti Hawaii iti Manoa. Iturong ti ania man a saludsod wenno komento maipanggep iti daytoy a tarabay iti: Charles Nagamine Department of Plant and Environmental Protection Sciences 3190 Maile Way Room 307 Honolulu, HI 96822 Telepono: (808) 956-6007 Email: cynagami@hawaii.edu TIMMULONG ITI PANNAKAARAMID DAYTOY A TARABAY TI DEPARTAMENTO TI AGRIKULTURA TI ESTADO TI HAAWAII.
Ti Umno a Pannakasalaknib ti Trabahador (Worker Protection Standard) wenno WPS ket maysa a regulasion pederal a mangibilbilin kadagiti agpatpatrabaho iti talon a salaknibanda dagiti empleadoda kdagiti pestisidio (agraman herbisidio) a mausar iti panagpatanor kadagiti mula nga agrikultural iti U.S. Kangrunaan a ranta ti WPS ti mangsalaknib kadagiti empleado a para iggem kadagiti pestisidio wenno kadagiti agtrabaho iti uneg wenno iti asideg dagiti nakaaramatan dagitoy a pestisidio. Kasapulan dagiti empleado ti salaknib manipud kadagiti pestisidio a nalimog, alingasaw, tapok, mayangin a naipasuyot, wenno ared-ed iti daga, iti danum, wenno kadagiti napasuyotan a mula wenno kadagiti mismo a produkto a pestisidio. iti panagimasetera kadagiti mula, panagikkat iti ruot, panagarbas, panagsibug, ken panagapit. Ti maysa nga empleado ket mabalin nga agpaay a kas para iggem ken no kuan, agpaay a kas trabahador. Ti maysa nga agpatpatrabaho iti talon ket mabalin a maysa kadagitoy tallo: agtagikua iti pagpatanoran kadagiti mula nga agrikultural, maysa a tao a mangimatmaton iti kasta a pagpatanoran, wenno maysa a kontratista a mangala iti agtrabaho iti kasta a pagpatanoran. Ti maysa nga agtagikua iti bassit a talon ket mabalin met nga agpaay nga agpatpatrabaho, para iggem, ken trabahador iti nagduduma a situasion. Ti maysa a para iggem ket maysa nga empleado a mangaramid iti ania man kadagitoy a trabaho: • Aglimog, agikarga, agyalis, wenno mangaramat kadagiti pestisidio. • • Agiggem iti naluktan a pagyanan dagiti pestisidio. Agakem a kas "flagger." Agdalus, agiggem, mangpasayaat wenno mangtarimaan kadagiti paset ti paglimog, pagikarga, wenno pagaramat a ramit a mabalin nga addaan iti ared-ed ti pestisidio.
Tumulong iti panagaramat kadagiti pestisidio, agraman ti pananginayon iti pestisidio iti daga kalpasan ti panagaramat iti daytoy.
Sumrek iti greenhouse wenno iti sabali pay a nakubong a disso kalpasan ti panagaramat ken sakbay a madanon ti kaadu ti maangot nga alingasaw a kas nailanad iti etiketa ti produkto wenno ti maysa kadagiti kriteria ti umno a pannakasalaknib ti trabahador (worker protection standard) wenno WPS iti bentilasion ket nagun-od tapno pagandarenna ti ramit ti bentilasion; mapasayaat wenno maikkat dagiti akkub; kas kadagiti lona a naaramid iti pumigasion; wenno amirisen ti agpang ti konsentrasion ti angin, iseserrek iti naaramatan iti pestisidio iti ruar kalpasan ti pannakaaramat ti ania man nga agas ti daga tapno mapasayaat wenno maikkat ti nayakkub iti daga, a kas kadagiti tarpaulin.
Agpaay a kas mammagbaga maipanggep kadagiti mula bayat ti ania man a panagaramat ti pestisidio, ken sakbay a madanon ti kaadu ti maangot nga alingasaw wenno kriteria ti bentilasion wenno maysa kadagiti kriteria iti bentilasion ti WPS ket nagun- od bayat ti ania man a battaway ti pannakaiparit ti iseserrek (restricted-entry interval). Ti Umno a Pannakasalaknib ti Trabahador (Worker Protection Standard) ket maipakat kenka, kas agpatpatrabaho iti talon, no amin dagitoy tallo ket pudno: • Adda maysa nga agaramat iti pestisidio iti panagpatanor kadagiti mula nga agrikultural iti talonmo, iti komersial a kabakiran, pagpatubuan iti mula, greenhouse, wenno sabali pay a nakubong nga espasio wenno ruar a lugar a pagpatanoran; ken
Dagiti mula a mapatpatanor ket mula nga agrikultural, a dagitoy a mula ket mapatpatanor wenno mamanmantener para iti panggep a komersial wenno panagsukisok, kas koma, mula a mapatpatanor gapu iti bungada, nuts, nateng, melon, taro, mais wenno dadduma pay a bukbukel; uong, makan a rusing, yerba, tabako, mainum, rekado, tarikayo, para papel, gunnot, pagtungo, bulbulong, wenno sabsabong; ken pagarkos a kayo, bungro, ruot a pangpapintas iti arubayan ken dadduma pay a pangakkub iti daga a mayakar a mula; ken,
Ti pestisidio ket maysa a pestisidio nga agrikultural. Daytoy a kita ti pestisidio ket addaan iti etiketa iti karton nga addaan deklarasion a napauluan iti "DAGITI REKISITO ITI PANANGUSAR NGA AGRIKULTURAL" kas itoy: DAGITI REKISITO ITI PANANGUSAR NGA AGRIKULTURAL Usaren laeng daytoy a produkto kas mayayon iti etiketana ken iti Umno iti Pannakasalaknib ti Trabahador (Worker Protection Standard), 40 CFR 170. Daytoy pagalagadan iti umno a pannakasalaknib ket linaonna dagiti rekisito iti pannakasalaknib dagiti trabahador nga agrikultural kadagiti talon, kabakiran, pagpatubuan iti mula, greenhouses, ken dagiti para iggem kadagiti pestisido nga agrikultural. Linaonna dagiti rekisito para iti panagsanay, panagdalus wenno dekontaminasion, panangipakaammo, ken tulong iti panawen ti emerhensia. Linaonna pay dagiti espesipiko nga annuroten ken dagiti eksepsion a mainaig kadagiti deklarasion iti daytoy nga etiketa maipanggep iti personal a salaknib a ramit, pannakapakaammo dagiti trabahador, ken dagiti battaway ti pannakaiparit ti iseserrek (restricted entry intervals). Ti empleado ti maysa nga ahensia ti gobierno, institusion
Agibelleng kadagiti pestisidio wenno pagyanan dagiti pestisidio. Ti maysa a mekaniko iti talon ket mabalin a makuna a para iggem no agtrabaho iti yan ti ramit a pagaramat iti pestisidio uray pay saan a mismo nga isu ti agaramat iti pestisidio. edukasional, wenno maysa nga organisasion a di nairanta nga agganansia ket mabalin a sakupen dagiti pagannurotan ti WPS no isu ket adda pakaibianganna iti panagpataud kadagiti "mula nga agrikultural" nupay ti panggedan ket saan a gagangay a maibaga nga "agrikultural." Ti maysa a custom applicator wenno matangtangdanan Ti maysa a trabahador ket maysa nga empleado a mangipatungpal kadagiti aktibidad a direkta a mainaig iti panagpatanor kadagiti mula nga agrikultural, kas koma laeng nga agaramat iti pestisidio (for-hire pesticide applicator) ket masapul nga agtungpal kadagiti pagannurotan ti WPS no mangited iti serbisio a kas para iggem iti maysa a panggedan a pakaipakatan ti WPS. 2
Ti maysa a mamalbalakad iti panangimaton iti pestisidio ken dagiti kameng ti pamilia a tumultulong iti talon ti pamilia ket masapul nga agtungpal kadagiti sumagmamano a rekisito ti WPS.
Panangusar iti panggep a panagsukisok kadagiti di nairehistro a pestisidio, Panangusar iti pasto wenno karuotan a lugar a ti ruot ket saan a maapit a maaramat a pagpakan, ken Ngem ti WPS ket saan a maipakat kadagiti sumaganad a panagusar iti pestisidio uray pay mapasamak kadagiti disso nga agrikultural: • Iti programa ti gobierno a panangkontrol iti peste a ti agtagikua, agpatpatrabaho iti talon ken para iggem-agpatpatrabaho ket awan kontrolna iti nasao nga aktibidad (kas koma iti pannakapaksiat dagiti lamok ken kadagiti programa iti pannakapukaw ti Mediterranean fruit fly),
Panangusar iti wagas nga awan pakaibianganna iti panagpatanor kadagiti mula nga agrikultural, agraman, ngem di malimitaran iti pannakakontrol ti peste dagiti dingo (kasa koma, panagaramat iti pestisidio kadagiti dingo wenno dadduma pay nga ayup iti uneg wenno iti ruar ti pagtaraknan), panangkontrol iti peste kadagiti estruktura ken panangkontrol kadagiti mula a saan a pagpatanoran kadagiti mula a para taraon.
Pannakausar kadagiti mula a saan a mula nga agrikultural, agraman dagiti mula nga agbunga ken nateng iti garden iti pagtaengan ken greenhouses kadagiti pagtaengan, ken permanente a mula kadagiti ornamental a hardin, parke, napapintas nga aglawlaw a kukua ti pribado wenno publiko, arubayan ken dadduma pay a kaaspingna a nairanta a para iti panagpapintas wenno pangbaliw iti klima, Panangusar iti pannakakontrol dagiti peste, malaksid no direkta a mausar iti panagpatanor iti mula nga agrikultural, Panangusar a kas pangawis wenno pangpaadayo a maipan kadagiti palab-og, Panangusar iti naapit a paset dagiti mula nga agrikultural wenno kadagiti naapit a tarikayo (kas koma pangpreserbar iti kayo ken pannakaaramatna kalpasan ti panagapit wenno kadagiti naidulin a produkto), No ti WPS ket maipakat iti bukodmo a nakubong nga espasio wenno iti disso iti ruar a maaramat a pagpatanoran, masapul a basaem ti "Manual iti No Kasano ti Panangtungpal" ("How to Comply Manual"). Ilawlawagna no ania ti aramiden dagiti agpatpatrabaho iti talon tapno matungpalda dagiti pagannurotan ti WPS. Masapul nga adalem ti manual no planom ti mangala iti eksamen nga iwaywayat ti Departamento ti Agrikultura ti Hawaii tapno masertipikaranka nga agaramat kadagiti pestisidio a maiparit nga usaren ti publiko (restricted use pesticide) para iti ania man kadagitoy a kategoria: Pribado 1, Komersial 1a, Komersial 2, Komersial 3, Komersial 4, wenno Komersial 10. Libre a maala ti manual, mabalin a mai-download a kas elektroniko a kopia a para kadagiti kompiuter ken kas papel a librito. Para iti nayon nga impormasion no kasano a makaalaka iti manual, teleponuam ti 808-956-6007 wenno agusar iti kompiuter ket surotem ti links para iti maysa kadagiti kategoria mangrugi iti: Para iti nayon nga impormasion maipanggep iti Umno a Pannakasalaknib ti Trabahador (Worker Protection Standard), basaen dagiti dua a webpages a nailista iti baba wenno kauman ti maysa nga espesialista iti panagadal iti pestisidio iti maysa kadagitoy nga opisina ti Departamento ti Agrikultura ti Hawaii: Kauai applicators - Awagan ti opisina iti Honolulu, direkta man iti 808-973-9409 wenno 973-9411, wenno babaen ti Kauai State Toll Free Access bilang 274-3141; sa kalpasanna, iserrek ti ekstension 39409 wenno 39411 sa isaruno ti "#." Oahu applicators - Awagan ti opisina iti Honolulu a direkta iti 808-973-9409 or 973-9411. Maui, Molokai or Lanai applicators - Awagan ti opisina iti Honolulu, direkta man iti 808-973-9409 wenno 973-9411; wenno babaen ti Maui State Toll Free Access bilang 984-2400 sa kalpasanna, ti ekstension 39409 wenno 39424 sa isaruno ti "#." (808) 333-2844. Hawaii island applicators - Awagan ti opisina iti Hilo office direkta iti 808-974-4143 wenno iti 808-333-2844. "Umno a Pannakasalakib ti Trabahador Agrikultural (WPS)" "Dagiti Masansan a Masaludsod Maipanggep iti Umno a Pannakasalaknib ti Trabahador (14/4/2016)" 3
Ti Panagadal iti Pannakaikabassit ti Peggad ti Pestisidio ket maysa a programa ti Kolehio ti Agrikultura Tropikal ken Rekursos Humanos ti Unibersidad ti Hawaii iti Manoa. Agaw-awat iti pondo manipud iti Departamento ti Agrikultura ti Estado ti Hawaii ken iti Departamento ti Agrikultura ti U.S. Dagiti empleadona ket mangipapaay kadagiti tarabay iti panagsursuro, ababa a kurso, ken maysa a pagbasaan a para kadagiti agaramat kadagiti pestisidio a maiparit nga usaren ti publiko iti Hawaii. Dagitoy nga aktibidad iti panagadal ken panagsanay ket suportaranna ti programa ti Departamento ti Agrikultura ti Hawaii para iti sertipikasion dagiti agaramat kadagiti pestidisio a maiparit nga usaren ti publiko. Programa iti Panagadal iti Pannakaikabassit ti Peggad ti Pestisidio Sertipikasion Dagiti Agaramat Kadagiti Pestisidio a Maiparit nga Usaren ti Publiko Translation by Language Link, 2019, with support from CTAHR Extension Supplemental Funds. Principal Investigators: Emilie Kirk and Roshan Manandhar. Original English version available at Maipakat Kadi Kenka ti WPS 160823


COVID-19 DEPARTAMENTO TI SALUN-AT ITI ESTADO TI HAWAI`I PAGLINTEGAN TI PANNAKAILASIN KEN PANAGKUARANTINA 5 NGA ALDAW TI PANNAKAILASIN KEN KUARATINA PANNAKAILASIN Kasapulam nga ilasin ti bagim no nagpositibo ka iti COVID-19 wenno no addaan ka kadagiti sintomas ken awan ti kabaelam nga agpa-eksamen. Daytoy ket agpayso uray no nabakunaan kan wenno saan. Agtalinaed ka iti balay para iti uray 5 nga aldaw ken ilasinmo ti bagim manipud kadagiti sabali a tao iti balaymo. Ti Aldaw 1 iti umuna a buo nga aldaw kalpasan a nasukog dagiti sintomasmo wenno nakolektan ti specimen-mo iti eksamen. Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa no kasapulam a makiuman kadagiti sabali a tao iti balaymo. Monitorem dagiti sintomasmo. No addaan ka iti medikal nga emerhensia, awagan iti 911 ken ibagam nga addaan ka iti COVID-19 Pakaammoam dagiti asideg a nakapulapolmo, agpat-patrabaho kenka ken/wenno ti pagadalan a nagpositibo ka. Mabalinmo nga ileppas ti pannakailasinmo kalpasan no iti AMIN kadagiti sumaganad ket agpayso: Daytoy ket uray inggana 5 a buo nga aldaw manipud a nangrugi dagiti sintomasmo (wenno manipud ti petsa iti eksamen, no awan dagiti sintomasmo). Awan ti gurigormo para iti 24 nga oras, uray a saan a nagtomar kadagiti medikasion a makaagas ti gurigor Dagiti sintomasmo ket sumay-sayaat No adda ti gurigormo wenno saan ka pay a sumay-sayaat, agtalinaed iti pannakailasin inggana nga agpayso dagiti amin nga adda ti ngato. Agpatigmaan inggana iti aldaw 10 Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa para iti 10 a buo nga aldaw iti aniaman nga oras a makiuman ka kadagiti sabali a tao iti uneg ti balaymo wenno iti publiko. Saan a mapan kadagiti lugar no awan ti kabaelam nga agsuot ti kalub ti rupa. Liklikan ti biahe Liklikan ti pannakiuman kadagiti tattao nga addaan ti nangato a peggad Panid 1 iti 2 Naipabaro iti Enero 20, 2022 Home Isolation and Quarantine Guidance - Ilocano
COVID-19 DEPARTAMENTO TI SALUN-AT ITI ESTADO TI HAWAI`I PAGLINTEGAN TI PANNAKAILASIN KEN PANAGKUARANTINA 5 NGA ALDAW TI PANNAKAILASIN KEN KUARATINA PANAGKUARANTINA Kasapulam nga agkuarantina no sika ket naiwarnak iti 6 feet ti tao nga addaan ti COVID-19 para ti 15 a minutos wenno nabaybayag pay kabayatan iti 24-oras a panawen (saan a maibilang ti panagusar ti kalub ti rupa) MALAKSID no (1) kadagiti sumaganad ket agpayso: sika ket up-to-date kadagiti panagbakuna iti COVID-19, WENNO limmaingkan manipud iti COVID-19 iti uneg ti napalabas a 90 nga aldaw (nakumpirma a positibo babaen ti panagusar ti viral nga eksamen) • Sika ket up to date kadagiti bakunam no sika ket agtawen iti 18 wenno natataengan pay ken nakaawat iti amin a nairekomenda a bakuna iti COVID-19 ken dagiti booster para ti grupo ti edadmo, wenno no sika ket agtawen iti 5-17 ken nakompletomon dagiti serie ti kangrunaan a panagbakunam iti uray 2 a lawasen ti napalabas. Agtalinaed ti balay ken agkuarantina para iti uray inggana 5 a buo nga aldaw. Ti Aldaw 1 ket iti umuna a buo nga aldaw kalpasan ti naudi a pannakipulapolmo iti tao nga addaan iti COVID-19. Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa no kasapulam a makiuman kadagiti sabali a tao iti balaymo. Agpaeksamen no mabalin Uray no saan ka a makasukog kadagiti sintomas, agpaeksamen iti uray 5 nga aldaw manipud ti naudi nga asideg a pannakipulapolmo ti maysa a tao nga addaan iti COVID-19. Mabalinmo nga ileppas ti kuarantina kalpasan no iti AMIN kadagiti sumaganad ket agpayso:
Inggana 5 a buo nga aldawen manipud ti naudi a pannakipulapolmo ti tao nga addaan iti COVID-19 Awanan ka kadagiti sintomas • No nagpaeksamen ka, ti eksamenmo ket negatibo No sika ket addaan iti agdama nga asideg a pannakipulapol iti tao nga addaan iti COVID-19 (kas pangarigan, ti maysa a nagannak nga agtar-taripato ti anak) kasapulam nga agtalinaed ti balaymo iti kuarantina para iti 5 nga aldaw kalpasan a mairuar ti tao nga addaan ti COVID-19 manipud ti pannakailasin. No makasukog ka kadagiti sintomas Irugi iti pannakailasin a sigud ken agpaeksamen no mabalin. Agtuloy nga agtalinaed ti balaymo inggana maammoam dagiti resultam. Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa iti lawlaw dagiti sabali a tao. Agpatigmaan inggana iti aldaw 10 Agsuot ti kusto ti sukatna a kalub ti rupa para iti 10 a buo nga aldaw iti aniaman nga oras a makiuman ka kadagiti sabali a tao iti uneg ti balaymo wenno iti publiko. Saan a mapan kadagiti lugar no awan ti kabaelam nga agsuot ti kalub ti rupa. Liklikan ti biahe Liklikan ti pannakiuman kadagiti tattao nga addaan ti nangato a peggad Panid 2 iti 2 Home Isolation and Quarantine Guidance - Ilocano Naipabaro iti Enero 20, 2022