34567 DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO
ABRIL 29-MAYO 5 'Awan Pakaitibkolan' Dagidiay Mangay-ayat ken Jehova PANID 3 ˙ DAGITI KANTAEN: 45, 32
MAYO 6-12 Addaanka Kadi iti 'Puso nga Agtarigagay a Mangammo' ken Jehova? PANID 8 ˙ DAGITI KANTAEN: 62, 60
MAYO 13-19 Ania ti Aramidem 'Ita ta Am-ammomon ti Dios'? PANID 13 ˙ DAGITI KANTAEN: 81, 135
MAYO 20-26 Ni Jehova ti Pagnaedantayo PANID 19 ˙ DAGITI KANTAEN: 51, 95
MAYO 27-HUNIO 2 Idaydayawyo ti Naindaklan a Nagan ni Jehova PANID 24 ˙ DAGITI KANTAEN: 27, 101 M ARSO 1 5, 201 3
FINLAND AKKUB: Addaan ti Finland iti atiddog a kosta a namurumoran iti adu nga isla. Addaan met iti rinibribu a danaw, nangruna iti makintengnga ken ma- kindaya a Finland. Agusar iti bangka ti dadduma nga agibumbunannag a temporario nga agserserbi kadagiti lugar nga addaan iti dakdakkel a panagkasapulan
POPULASION: 5,375,276 RATIO: 1 a Saksi iti kada 283 a tattao REGULAR PIONEER: 1,824 ITI DAYTOY MET A RUAR
18 Agpaliwliwa ken Mangliwliwa
29 Talaga Kadi nga Insurat Dayta ni Josephus?
30 Dika Maawanan iti Namnama! 34567 Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Naipa- blaak daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. DAGITI MAADAL NGA ARTIKULO
ˇ 'Awan Pakaitibkolan' Dagidiay Mangay-ayat ken Jehova Agtartaray ti amin a Kristiano iti lumba a ti gunggona ket biag nga agnanayon. Ngem gapu iti natawid a basol, maitibkoltayo amin. Tulongannatayo daytoy nga artikulo a mangilasin iti lima a pakaitib- kolan ken ilawlawagna no kasano a maliklikan dagita tapno maka- pagballigitayo.
ˇ Addaanka Kadi iti 'Puso nga Agtarigagay a Mangammo' ken Jehova? Adu ti maibaga kadatayo ti libro a Jeremias maipapan iti puso. Tulongannatayo daytoy nga artikulo a mangammo no ania ti 'di nakugit a puso' ken no kasano a tumanor ti kasta a puso uray kadagiti Kristiano. Kasta met, kasano ngata a maaddaantayo iti 'puso nga agtarigagay a mangammo' ken Jehova? - Jer. 9:26; 24:7.
ˇ Ania ti Aramidem 'Ita ta Am-ammomon ti Dios'? Ania dagiti addang a karaman iti panangam-ammo iti Dios ken iti panangam-ammona kadatayo? Kasano ken apay a masapul nga agtultuloy a rumang-ay ti maysa a Kristiano kalpasan a nagtenganna ti naespirituan a kinamataengan? Tulongannatayo daytoy nga artikulo a mangsungbat kadagitoy a saludsod.
ˇ Ni Jehova ti Pagnaedantayo Agbibiagtayo iti napeggad a lubong, ngem saantay a rumbeng nga agbuteng. Ipakita daytoy nga artikulo no kasano nga addaantayo iti katatalgedan a pagnaedan - ni Jehova a Diostayo.
ˇ Idaydayawyo ti Naindaklan a Nagan ni Jehova Ania ti kaipapanan ti panagbalin a kameng ti ili a mangaw-awit iti nagan ti Dios? Ania ti kaipapanan ti pannagna iti dayta a nagan? Ken ania ti panangmatmat ti Dios kadagidiay di mangraraem iti naganna? Sungbatan daytoy nga artikulo dagita a saludsod. March 15, 2013 Vol. 134, No. 6 Semimonthly ILOKO Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto iti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2013 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. All rights reserved. Printed in Japan.
"Ti naruay a talna kukua dagidiay ma- ngay-ayat iti lintegmo, ket awan ti pakaitibko- landa." - SAL. 119:165. ANIA TI SUNGBATMO?
Iti ania nga anag a makilumlum- ba dagiti Kristiano, ken ania ti gunggonada?
Ania dagiti bato a mabalin a pa- kaitibkolan ti maysa a Kristiano?
Kasano nga awan ti pakaitib- kolan dagidiay mangay-ayat iti linteg ni Jehova? 'AWAN PAKAITIBKOLAN' DAGIDIAY MANGAY-AYAT KEN JEHOVA AGTUTUBO pay ni Mary Decker idi limmatak iti intero a lubong kas nalaing a tumataray. Isu ti mainanama a ma- ngabak iti medalia a balitok iti pinal ti 3,000-metro a lum- ba iti Summer Olympics idi 1984. Ngem saan a nakada- non iti finish line. Nadalapusna ngamin ti saka ti sabali a tumataray ket naitublak. Nadangran ken nagsangsangit ket kasapulan a mabagkat a maipanaw iti paglulumbaan. Ngem saan a simmuko ni Mary. Awan pay makatawen kalpasanna, nakisalip manen ket nakaaramid iti baro a world record para iti sangamilia a lumba dagiti babbai idi 1985. 2 Kas Kristiano, agtartaraytayo iti piguratibo a lumba. Kalattayo ti mangabak. Saan nga ababa daytoy a lumba nga agkasapulan iti kinapartak tapno agballigi. Saan met a kasla panag-jogging a mabalin ti aginana iti sagpamin- san. Imbes ketdi, mayasping dayta iti maraton nga agka- sapulan iti kinaandur tapno agballigi. Inusar ni apostol Pablo ti tumataray iti lumba kas ilustrasion iti suratna ka- dagiti Kristiano idiay Corinto, maysa a nalatak a siudad gapu kadagiti atletiko a pasalip. Insuratna: "Dikay aya ammo a dagiti tumataray iti lumba agtarayda amin, ngem maysa laeng ti umawat iti gunggona? Agtaraykayo iti kas- ta a wagas tapno magun-odanyo dayta." - 1 Cor. 9:24. 3 Ibaga ti Biblia nga agtaraytayo iti daytoy a pigurati- bo a lumba. (Basaen ti 1 Corinto 9:25-27.) Biag nga ag- nanayon ti gunggona, idiay man langit para kadagiti na- pulotan a Kristiano wenno ditoy daga para iti dadduma pay a karaman iti lumba. Saan a kas iti dadduma a pasa- lip, amin a makiraman iti daytoy a lumba ket umawat iti gunggona no agibturda agingga iti panungpalan. (Mat. 1. Kasano nga ipakita ti kinapinget ti maysa a tumataray ti deter- minasiontayo a saan a sumuko? 2. Kasano nga agtartaray dagiti pudno a Kristiano iti maysa a lum- ba, ken ania ti masapul a nakaipamaysaan ti panunottayo? 3. Kasano a mabalin a mangabak ti amin a tumataray iti lumba para iti biag nga agnanayon? 3
No matuangka, awatem ti tulong ket tumakderka! 24:13) Sa laeng maabak ti maysa no dina su- roten dagiti pagannurotan wenno no saan a makadanon iti finish line. Daytoy laeng a lumba ti addaan iti gunggona a biag nga ag- nanayon. 4 Saan a kaskarina ti makadanon iti finish line. Kasapulan ti disiplina ken determina- sion. Ni laeng Jesu-Kristo ti kakaisuna a tao a nakadanon iti finish line a di pulos naitib- kol. Ngem no maipapan kadagiti pasurot ni Kristo, insurat ni adalan a Santiago a 'maitib- kolda amin iti adu a daras.' (Sant. 3:2) Pudno dayta! Apektadotayo amin iti kinaimperpek- totayo ken iti kinaimperpekto ti sabsabali. Isu a maitibkol ken guminadtayo no dad- duma. Amangan no matuangtayo pay ketdi, ngem tumakdertayo ken itultuloytay ti agta- ray. Adda dagiti naitublak nga agkasapulan iti tulong tapno makabangon ken maituloy- da ti tumaray agingga iti finish line. Posib- le ngarud a maitibkol wenno matuangtayo iti apagkanito wenno maulit-ulit pay ketdi. - 1 Ar. 8:46. 4. Apay a saan a kaskarina ti mangabak iti lumba para iti biag nga agnanayon? 4 NO MAITIBKOLKA, ITULOYMO TI MAKILUMBA 5 Nalabit mapagsinsinnukatmo nga usa- ren ti sasao a "naitibkol" ken "natuang" no deskribirem ti maysa a naespirituan a kasa- saad. Agpada no dadduma ti kaipapanan da- gitoy iti Biblia, ngem saan a kanayon a kasta. Kas pagarigan, paliiwem ti kuna ti Proverbio 24:16: "Daydiay nalinteg mabalin a matuang iti uray mamimpito a daras, ket sigurado a tumakderto; ngem dagidiay nadangkes mai- tibkoldanto babaen iti didigra." 6 Saan nga itulok ni Jehova a maitibkol wenno matuang dagidiay agtalek kenkua- na - a didan makabangon no maipasangoda kadagiti problema wenno nakaaramidda iti basol. Masiguradotayo a tulongannatayo ni Jehova a 'tumakder' tapno maitultuloytayo ti agserbi iti amin a kabaelantayo. Anian a ma- kaliwliwa dayta kadagiti amin a naimpusuan a mangay-ayat ken Jehova! Ngem dagiti na- dangkes dida kayat ti tumakder. Dida kayat 5, 6. (a) Kasano nga 'awan ti pakaitibkolan' ti may- sa a Kristiano, ken ania ti makatulong kenkuana a tumakder? (b) Apay nga adda dagidiay maitibkol a saanen a makabangon? TI PAGWANAWANAN
ti agpatulong iti nasantuan nga espiritu ken iti ili ti Dios, wenno dida awaten ti tulong a maipapaay kadakuada. Ngem para kadagi- diay 'mangay-ayat iti linteg ni Jehova,' awan ti pakaitibkolan a permanente a mamagsar- deng kadakuada iti lumba ti biag. - Basaen ti Salmo 119:165. 7 Adda dagiti nakaaramid iti basol a saan a nadagsen - maulit-ulit pay ketdi - gapu iti pag- kapuyanda. Ngem nalintegda latta iti ima- tang ni Jehova no itultuloyda ti 'tumakder,' wenno naimpusuan nga agbabawida ken ikagumaanda nga aramiden ti umiso. Kasta ti ipakita ti pannakilangen ti Dios iti nagka- una nga Israel. (Isa. 41:9, 10) Saan a ti 'pan- nakatuang' ti itamtampok ti Proverbio 24:16 no di ket ti 'itatakder' babaen ti tulong ti na- asi a Diostayo. (Basaen ti Isaias 55:7.) Gapu ta agtalek kadatayo ni Jehova a Dios ken ni Jesu-Kristo, iparparegtada a 'tumakdertayo.' - Sal. 86:5; Juan 5:19. 8 Uray no maitibkol wenno matuang ti maysa a tumataray bayat ti maraton, adda pay laeng gundawayna a bumangon ken mangileppas iti lumba no madagdagus nga agtignay. Saantayo nga ammo ti "aldaw ken oras" no kaano nga agpatingga ti lum- ba para iti biag nga agnanayon. (Mat. 24:36) Ngem no ikagumaantayo a liklikan ti mai- tibkol, mapagtalinaedtayo ti kapartaktayo iti lumba ken sibaballigi a maileppastayo day- ta. Kasano ngarud a maliklikantayo ti maitib- kol? PANNAKAITIBKOL A MANGLAPPED ITI PANAGRANG-AY 9 Usigentayo ti lima a posible a pakaitib- kolan - dagiti bukod a pagkapuyan, tariga- gay ti lasag, di nainkalintegan nga inaramid dagiti kapammatiantayo, rigat wenno pan- nakaidadanes, ken ti kinaimperpekto dagiti sabsabali. No naitibkoltayo, laglagipentayo a 7, 8. Kasano a mataginayontayo ti anamong ti Dios uray no 'matuangtayo'? 9. Ania dagiti usigentayo a posible a pakaitibkolan? MARSO 15, 2013 nakaan-anus ni Jehova. Saannatay a dagus nga ibilang a di matalek. 10 Dagiti bukod a pagkapuyan ket mayarig iti batbato a naiwara iti paglulumbaan. Ipakita dagiti kapadasan ni Ari David ken ni apos- tol Pedro ti dua a kasta a pagkapuyan - kina- awan panagteppel ken panagbuteng iti tao. 11 Adda dagiti gundaway a di nakapagtep- pel ni Ari David, kas ipakita dagiti inaramid- na a pakainaigan ni Bat-seba. Idi nainsulto iti imbaga ni Nabal, sidadarasudos a nagtig- nay ket gistayna napapatay dayta a tao. Wen, saan a nakapagteppel kadagita a gundaway, ngem saan a simmardeng a nagaramid iti makaay-ayo ken Jehova. Iti tulong ti daddu- ma, napasublina ti nasinged a relasionna iti Dios. - 1 Sam. 25:5-13, 32, 33; 2 Sam. 12:1-13. 12 Adda dagiti gundaway a napalalo ti pa- nagbuteng ni Pedro iti tao ket dayta ti na- kaitibkolanna; ngem nagtalinaed a matalek ken Jesus ken ni Jehova. Kas pagarigan, si- papanayag nga inlibakna ti Apona, saan la- eng a namnaminsan no di ket namitlo. (Luc. 22:54-62) Idi agangay, trinato ni Pedro da- giti manamati a Gentil a kas ket 'tay nai- dumada kadagiti nakugit a Judio a Kristia- no. Ngem sibabatad a nakita ni apostol Pablo dayta a parikut. Saan nga umiso ti inaramid ni Pedro. Awan ti rumbeng a maidaddadu- ma iti kongregasion. Sakbay a madadael ti panagkakabsat gapu iti kasta a kababalin ni Pedro, nagtignay ni Pablo ket sipaprangka a binalakadanna ni Pedro. (Gal. 2:11-14) Nag- sakit kadi ti nakem ni Pedro ket nagsarde- ngen iti lumba ti biag? Saan. Pinampanunot- na ti balakad ni Pablo, inyaplikarna dayta, ken intuloyna ti agtaray iti lumba. 13 No dadduma, agbalin a pagkapuyan ti nalabes a pannakaseknan iti salun-at. Dayta 10, 11. Ania a pagkapuyan ti inkagumaan a pinar- mek ni David? 12. Kasano a nakapagtultuloy ni Pedro iti lumba uray no naitibkol? 13. Kasano nga agbalin a pakaitibkolan ti parikut iti salun-at? 5
ti mabalin a pakaitibkolantayo nga agbanag iti panagibar-ibar ken pannakabannogtayo. Kas pagarigan, nagsagaba iti nakaro a sakit ti maysa a Haponesa 17 a tawen kalpasan ti ba- utismona. Napalalo ti pannakaseknanna iti salun-atna nga uray la kimmapuy ti espiri- tualidadna ken nagbalin nga inaktibo. Sina- rungkaran ti dua a panglakayen. Naparegta iti naayat a sasaoda, ket inrugina manen ti makigimong. Kinunana, "Urayak la nakalua idi sibabara nga inabrasadak dagiti kakab- sat." Nakasubli itan daytoy a kabsat iti lum- ba ti biag. 14 Adu met ti naitibkol gapu iti tarigagay ti lasag. No masulisogtayo, masapul nga ika- gumaantayo ti agtalinaed a nadalus iti men- tal, moral, ken espiritual. Laglagipentayo ti balakad ni Jesus nga 'ibelleng' ti aniaman a makaitibkol kadatayo, uray ti mismo a mata wenno imatayo. Saan kadi a karaman iti dayta ti immoral a panagpampanunot ken tigtignay a nakaigapuan ti panagsardeng ti dadduma iti lumba ti biag? - Basaen ti Ma- teo 5:29, 30. 15 Maysa a kabsat a napadakkel iti kina- pudno insuratna a nabayagen a lablabanan- na ti homoseksual a tartarigagayna. Kinu- nana: "Kanayon a saanak a komportable no kaduak dagiti sabsabali. Kasla diak ammo ti pagluglugarak." Nagbalin a regular pio- neer ken ministerial nga adipen iti kongre- gasion idi agtawen iti 20. Ngem nakaaramid iti nadagsen a basol, nadisiplina, ken tinu- longan dagiti panglakayen. Babaen ti panag- kararag, panagadal iti Sao ti Dios, ken pana- ngipamaysana iti panangtulong iti sabsabali, nakabangon ken intuloyna ti naespirituan a panagtarayna. Inadmitirna kalpasan ti adu a tawen: "Sumken pay laeng no dadduma dagidiay a di umiso a rikna, ngem lablaba- nak dagita. Naadalko a di ipalubos ti Dios a masulisogtayo iti labes ti kabaelantayo. Isu 14, 15. Ania ti ikagumaam nga aramiden no sum- ken dagiti di umiso a tarigagay? Mangted iti pagari- gan. 6 nga ammok nga agtalek ti Dios a kabaelak dayta." Inkonklusionna: "Ammok a magung- gonaanakto idiay baro a lubong gapu iti pa- nanglabanko iti pagkapuyak. Tartarigagayak unay dayta! Isu nga itultuloyko a labanan da- giti di umiso riknak." Determinado dayta a kabsat nga agtalinaed iti lumba ti biag. 16 Mabalin pay a pakaitibkolan ti di na- inkalintegan a naaramidan dagiti kapamma- tian. Idiay France, maysa a dati a panglaka- yen ti nangipagarup a di nainkalintegan ti pannakatratona. Nagsakit ti nakemna ket in- sardengna ti makigimong ken nagbalin nga inaktibo. Bimmisita ti dua a panglakayen ket siaanus a dimngegda bayat nga insalaysay- na ti dasigna iti napasamak. Pinaregtada nga iyallatiwna ti awitna ken Jehova ket impaga- netgetda a ti kapatgan isu ti panangay-ayo iti Dios. Dimngeg ket nakasubli idi agangay iti lumba ti biag. Nagbalin manen nga aktibo iti kongregasion. 17 Nasken nga ipamaysa ti amin a Kris- tiano ti atensionda iti nadutokan nga Ulo ti kongregasion, ni Jesu-Kristo, saan a kadagiti imperpekto a tattao. Ni Jesus, a "dagiti ma- tana kaslada iti gumilgil-ayab nga apuy," ad- adda nga ammona ngem kadatayo ti amin a mapaspasamak. (Apoc. 1:13-16) Kas paga- rigan, ammona a ti ibilbilangtayo a di na- inkalintegan a pannakatrato ket mabalin a resulta ti di umiso a panangipapantayo. Tamingento ni Jesus ti bambanag iti kon- gregasion iti umiso a pamay-an ken tiempo. Ditay ngarud itulok a maitibkoltayo kadagi- ti tignay wenno desision ti padatayo a Kris- tiano. 18 Ti dua pay a mabalin a pakaitibkolan ket ti rigat wenno pannakaidadanes ken dagi- ti pagkapuyan ti dadduma iti kongregasion. Iti pangngarig ni Jesus maipapan iti nagmula 16, 17. (a) Ania ti nakatulong iti maysa a kabsat a nangipagarup a di nainkalintegan ti pannakatra- tona? (b) Ania ti nasken a pangipamaysaantayo iti atensiontayo tapno ditay maitibkol? 18. Kasanotayo a madaeran dagiti pakasuotan wen- no narigat a kasasaad? TI PAGWANAWANAN
a tao, kinunana a ti "rigat wenno pannakai- dadanes" maigapu iti sao ket mabalin a pa- kaitibkolan ti dadduma. Aniaman ti pagta- udan dayta a pannakaidadanes - pamilia, kaarruba, wenno agtuturay - ti nangnangru- na a maapektaran ket daydiay "awan ramut- na," wenno nakapuy ti pammatina. (Mat. 13:21) Ngem no pagtalinaedentayo a nasaya- at ti kasasaad ti pusotayo, matulongannatayo ti bin-i ti Pagarian a maaddaan iti natibker a pammati. No maipasangoka kadagiti paka- suotan, ikagumaam a mennamennaen dagi- ti nadayaw a bambanag. (Basaen ti Filipos 4: 6-9.) Iti tulong ni Jehova, madaerantayo dagi- ti pakasuotan ket saantay a maitibkol kada- giti narigat a kasasaad. 19 Makapaladingit ta insardeng ti daddu- ma ti agtaray iti lumba ti biag gapu iti ki- naimperpekto dagiti sabsabali. Naitibkolda gapu iti agduduma a kapanunotan maina- ig iti bambanag nga agpannuray iti konsien- sia. (1 Cor. 8:12, 13) No adda nakapasakit kadatayo, pagbalinentay kadi dayta a dak- kel nga isyu? Ibalakad ti Biblia nga isardeng dagiti Kristiano ti mangukom, mamakawan- da, ken dida ipilit dagiti personal a kalinte- ganda. (Luc. 6:37) No adda pakaitibkolam, saludsodam ti bagim: 'Uk-ukomek kadi da- giti sabsabali sigun iti bukodko a panang- matmat? Itulokko kadi nga agsardengak iti lumba ti biag gapu laeng iti kinaimperpek- to dagiti kakabsat?' Aniaman ti aramiden ti dadduma, ti ayattayo ken Jehova ti mang- pabileg iti determinasiontayo a dumanon iti finish line. AGTARAY BUYOGEN TI PANAGIBTUR - DIMO ITULOK A MAITIBKOLKA 20 Determinadoka kadi nga 'agtaray agingga iti pagpatinggaan'? (2 Tim. 4:7, 8) No kasta, kasapulam ti personal a panagadal. 19. Ania ti aramidentayo tapno saantayo a maitib- kol gapu iti kinaimperpekto dagiti sabsabali? 20, 21. Ania ti determinasionmo no maipapan iti lumba ti biag? MARSO 15, 2013 Dimo itulok nga adda manglapped kenka a mangileppas iti lumba! Usarem ti Biblia ken dagiti publikasiontayo a mangtulong kenka nga agsukimat, agmen- namenna, ken mangilasin kadagiti posible a pakaitibkolam. Kiddawem ti nasantuan nga espiritu a mangipaay iti naespirituan a kired a kasapulam. Laglagipem, ti tumataray ma- balinna nga itultuloy ti lumba uray no mai- tibkol wenno matuang. Mabalinna ti tumak- der ken tumaray manen. Saanna nga ibilang a lapped dagiti arig bato a pakaitibkolan no di ket ibilangna dagita a pakatenneban ti pammatina. 21 Ipakita ti Biblia a saan a mabalin nga ag- pampamayantayo iti lumba para iti biag nga agnanayon. Daytoy ket saan a kas iti panag- lugan iti bus a situtugawka laeng ngem ma- kadanonka iti papanam. Masapul a tarayen- tayo ti lumba ti biag. No aramidentayo dayta, ti "naruay a talna" manipud ken Jehova ti mangpabileg kadatayo. (Sal. 119:165) Masi- guradotayo ti agtultuloy a bendisionna ita, ken iti masanguanan, no makadanontayo iti pagpatinggaan ti lumba. - Sant. 1:12. 7
"Ipaayakto ida iti maysa a puso tapno maammuandak, a siak ni Jehova; ket agbalin- danto nga ilik." - JER. 24:7. ANIA TI SUNGBATMO?
Kasano a 'di nakugit ti puso' ti adu a Judio idi kaaldawan ni Jeremias?
Apay a nasken a sukimaten ti tunggal maysa ti piguratibo a pusona?
Kasano a maaddaantayo iti 'puso nga agtarigagay a ma- ngammo' ken Jehova? 8 ADDAANKA KADI ITI 'PUSO NGA AGTARIGAGAY A MANGAMMO' KEN JEHOVA? NAKARAMANKA kadin iti higos? Magustuan dayta ti adu isu nga agmulada. Napateg kadagiti nagkauna a Judio dagiti bunga ti kayo a higos. (Nah. 3:12; Luc. 13: 6-9) Naglaon dagita iti fiber, antioxidants, ken minerals. Gapuna, kuna ti dadduma a nasayaat dayta para iti puso. 2 Iti naminsan, innaig ni Jehova ti higos iti puso ti tao. Saan nga iladladawan ti Dios ti maitulong ti pannangan iti higos iti salun-at. Piguratibo a higos ti tuktukoyenna. Ti imbagana babaen ken propeta Jeremias ket adda pa- kainaiganna iti pusotayo ken iti puso dagiti patpatgenta- yo. Bayat nga usigentayo ti kinunana, panunotem no ania ti kaipapanan daytoy kadagiti Kristiano. 3 Umuna nga usigentayo ti kinuna ti Dios idi kaal- dawan ni Jeremias maipapan kadagiti higos. Saan a na- sayaat ti naespirituan a kasasaad ti nasion ti Juda idi 617 B.C.E. Nangipaay ti Dios iti sirmata maipapan iti ma- pasamak iti masanguanan, ket inyarigna dayta iti dua a kita ti higos - dagiti "nasayaat unay" ken dagiti "dakes unay." (Basaen ti Jeremias 24:1-3.) Dagiti dakes a higos irepresentarda ni Ari Zedekias ken ti dadduma pay a kas kenkuana a nagsagaba iti ima ni Ari Nabucodonosor ken dagiti buyotna. Ngem ania met ti irepresentar dagiti na- sayaat a higos? Isu da Ezequiel, Daniel ken dagiti tallo a kakaduana nga adda idin idiay Babilonia, ken ti sumag- mamano a Judio a dandanin maipan sadiay. Addanto nat- da kadakuada nga agsubli tapno bangonenda ti Jerusa- lem ken ti templona. Natungpal daytoy iti naikeddeng a tiempo. - Jer. 24:8-10; 25:11, 12; 29:10. 4 Kinuna ni Jehova maipapan kadagidiay inrepresen- 1, 2. Apay a magustuan dagiti dadduma ti higos? 3. Ania ti irepresentar dagiti higos a nadakamat iti Jeremias kapi- tulo 24? 4. Kasano a mapabilegtayo iti kinuna ti Dios maipapan kadagiti nasayaat a higos? TI PAGWANAWANAN
tar dagiti nasayaat a higos: "Ipaayakto ida iti maysa a puso tapno maammuandak, a siak ni Jehova; ket agbalindanto nga ilik." (Jer. 24:7) Dayta a teksto ti tema daytoy nga arti- kulo, ket makapabileg a maammuan a sida- daan nga ipaay ti Dios iti tunggal indibidual ti "puso" nga agtarigagay a mangammo ken- kuana. Iti daytoy a kaso, ti "puso" isu ti dis- posision ti maysa nga indibidual. Sigurado a kayatmo ti maaddaan iti kasta a puso ken ag- balin a paset ti ili ti Dios. Masapul ngarud nga adalem ken iyaplikarmo ti Saona, agba- bawika ken agbaw-ingka manipud iti dati a kabibiagmo, idedikarmo ti biagmo iti Dios, ken agpabautisarka iti nagan ti Ama, Anak, ken nasantuan nga espiritu. (Mat. 28:19, 20; Ara. 3:19) Mabalin a naaramidmon dagita nga addang, wenno nalabit rugrugiamon da- gita ken regularen a makigimgimongka ka- dagiti Saksi ni Jehova. 5 Uray naaramidtayon dagita nga addang, masapul latta a saluadantayo ti motibo ken tigtignaytayo. Apay? Makitatayo ti sungbat iti insurat ni Jeremias maipapan iti puso. Nu- pay ti dadduma a kapitulo ti libro a Jeremias ket maipapan kadagiti nasion iti aglikmut ti Juda, nangnangruna a maipapan dayta iti Juda bayat ti panagturay ti lima kadagiti ari- na. (Jer. 1:15, 16) Wen, naisurat ti mensahe ni Jeremias nangnangruna agpaay kadagiti lallaki, babbai, ken ubbing a dedikado ken Jehova. Situtulok dagidi ammada a nakitulag ken Jehova. (Ex. 19:3-8) Ken idi kaaldawan ni Jeremias, binigbig dagiti umili a dedikadoda iti Dios idi kinunada: "Immaykami kenka, ta sika, O Jehova, ti Diosmi." (Jer. 3:22) Ngem ania ngata ti kasasaad ti pusoda? KASAPULANDA TI PIGURATIBO NGA OPERASION TI PUSO 6 Kabaelan dagiti doktor a kitaen ti kon- dision ti puso babaen ti kabaruan a tekno- 5. Siasino ti kangrunaan a nakaiturongan ti mensa- he ni Jeremias? 6. Apay nga interesadotayo iti kinuna ti Dios maipa- pan iti puso? MARSO 15, 2013 lohia. Ngem saan la a dayta ti maaramidan ni Jehova, kas ipakita ti inaramidna idi pa- nawen ni Jeremias. Kinuna ti Dios: "Ti puso nagulgulib ngem iti aniaman a banag ket desperado. Siasino ti makaammo iti dayta? Siak, ni Jehova, suksukisokek ti puso, . . . tapno itden a mismo iti tunggal maysa ti ma- itunos iti daldalanna, maitunos iti bungbu- nga dagiti pannakilangenna." (Jer. 17:9, 10) Saan a ti literal a puso ti matuktukoy ditoy, nga agbitik iti agarup tallo a milion a daras iti las-ud ti 70 wenno 80 a tawen. Ti 'suksukiso- ken' ni Jehova ket ti piguratibo a pusotayo. Daytoy ti intero a makin-uneg a kinataota- yo - dagiti tarigagay, kapanunotan, tigtignay, motibo, ken kalattayo. Wen, suksukimaten ti Dios ti pusotayo ngem mabalintay met a sukimaten dayta. 7 Sakbay a sukimatentayo ti pusotayo, ma- balintay nga isaludsod, 'Ania ti kasasaad ti pi- guratibo a puso ti kaaduan a Judio idi tiempo ni Jeremias?' Usigem ti karkarna a sasao nga inusar ni Jeremias: "Isuamin a balay ti Isra- el saanda a nakugit iti puso." Saan a ti literal a pannakakugit dagiti Judio ti kayatna a sa- wen, ta kinunana: " 'Adtoy! Um-umayen dagi- ti aldaw,' kuna ni Jehova, 'ket makikuentaak- to iti tunggal maysa a nakugit ngem kaskasdi nga adda iti di pannakakugit.' " No kasta, uray naku- git dagiti Judio, addaanda iti 'puso a di naku- git.' (Jer. 9:25, 26) Ania ngarud ti kaipapanan daytoy? 8 Tapno maammuantayo ti kaipapanan ti 'puso a di nakugit,' usigentayo ti kinuna ti Dios kadagiti Judio: "Ikkatenyo dagiti makin- sango a kudil dagiti pusoyo, dakayo a tattao ti Juda ken agnanaed iti Jerusalem; tapno ti pungtotko saan a rummuar . . . maigapu iti ki- nadakes dagiti pannakilangenyo." Ngem nagtau- dan ti dakes a pannakilangenda? Iti kaung- ganda, iti pusoda. (Basaen ti Marcos 7:20-23.) Wen, babaen ken Jeremias, imbatad ti Dios ti 7. Kasano nga inladawan ni Jeremias ti puso ti kaa- duan a Judio idi kaaldawanna? 8, 9. Ania ti kasapulan nga aramiden ti kaaduan a Judio no maipapan iti pusoda? 9
ramut ti dakes a pannakilangen dagiti Judio. Nasubeg ken nasukir ti pusoda. Di makaay- ayo iti Dios dagiti motibo ken panagpampa- nunotda. (Basaen ti Jeremias 5:23, 24; 7:24- 26.) Imbaga ngarud ti Dios: "Agkugitkayo ken Jehova, ket ikkatenyo dagiti makinsango a ku- dil dagiti pusoyo." - Jer. 4:4; 18:11, 12. 9 No kasta, kasapulan dagiti Judio idi ka- aldawan ni Jeremias ti piguratibo nga opera- sion ti puso - 'pannakakugit ti puso' - kas iti inaramid dagiti Israelita idi tiempo ni Moi- ses. (Deut. 10:16; 30:6) Kasapulan nga 'ik- katenda ti makinsango a kudil ti pusoda.' Kayatna a sawen, masapul nga iwaksida ti aniaman a mamagbalin iti pusoda a nasubeg - ti pampanunot, tarigagay, wenno motibo- da a di maitunos iti pagayatan ti Dios. - Ara. 7:51. NO KASANO A MAADDAAN ITI 'PUSO NGA AGTARIGAGAY A MANGAMMO' ITI DIOS 10 Anian a yamantayo ta tultulongannata- yo ti Dios a mangsukimat iti piguratibo a pu- sotayo! Ngem nalabit maisaludsodmo, 'Apay a masapul a pakaseknan dayta dagiti Saksi ni Jehova?' Ti kaaduan a kameng ti kongre- gasion ket saan met ketdi nga agar-aramid iti dakes wenno agbalbalin a 'dakes a higos,' 10. Kas ken David, ania koma ti tarigagayantayo nga aramiden? 10 kas iti adu a Judio idi ugma. Kinapudnona, dagiti adipen ti Dios ket maysa a nadalus nga ili a matalek nga agserserbi kenkuana. Ngem panunotentayo nga indawat ni David ken Jehova: "Sukisokennak, O Dios, ket am- muem ti pusok. Sukimatennak, ket ammuem ti mangrirriribuk a pampanunotko, ket kita- em no adda kaniak ti aniaman a nasaem a dana." - Sal. 17:3; 139:23, 24. 11 Kayat ni Jehova a makaay-ayotayo iti imatangna ken makapagtalinaedtayo a kas- ta. Kinuna ni Jeremias mainaig kadagiti na- linteg: "Sika, O Jehova ti buybuyot, suksu- kimatem daydiay nalinteg; kitkitaem dagiti bekkel ken ti puso." (Jer. 20:12) No ti Manna- kabalin-amin suksukimatenna uray ti puso daydiay nalinteg, saan kadi a rumbeng a su- kimatentayo met ti mismo a pusotayo? (Ba- saen ti Salmo 11:5.) Bayat nga ar-aramiden- tayo dayta, mabalin a matakuatantayo nga adda motibo, kalat, wenno rikna a masa- pul a mailinteg. Mabalin nga adda maduk- talantayo a mangbibbibineg iti pusotayo, ti arig 'makinsango a kudil ti pusotayo,' a ka- sapulan a maikkat. Dayta ti piguratibo nga operasion ti puso. No kasta, ania a di umiso a pagannayasan ken rikrikna ti mabalin nga adda iti pusotayo? Ken kasanotayo a mabal- baliwan dagita? - Jer. 4:4. 12 Daytoy ti masiguradotayo: Saannatayo a piliten ni Jehova nga agbalbaliw. Kinuna- na nga 'ipaayanna' dagiti "nasayaat a higos" iti 'puso nga agtarigagay a mangammo' ken- kuana. Saanna nga imbaga a pilitenna ida a mangbaliw iti pusoda. Masapul nga isuda ti agtarigagay a maaddaan iti puso a mayat a mangammo iti Dios. Saan kadi a tarigaga- yantayo met koma ti kasta? 13 Kinuna ni Jesus: "Rummuar manipud puso dagiti nadangkes a panagrasrason, pa- nangpapatay, pannakikamalala, pannakia- 11, 12. (a) Apay a masapul a sukimaten ti tunggal maysa ti pusona? (b) Ania ti saan nga aramiden ti Dios? 13, 14. Kasano a maisagmak ti maysa a Kristiano gapu iti pusona? TI PAGWANAWANAN
big, panagtakaw, ulbod a pammaneknek, pa- nagtabbaaw." (Mat. 15:19) Nalawag a no ma- kikamalala wenno makiabig ti maysa a Kris- tiano gapu iti nabibineg a pusona ket saan nga agbabawi, naan-anay a mapukawna ti anamong ti Dios. Mabalin a saan met a naka- aramid iti kasta a basol ti maysa a tao ngem amangan no ipalpalubosna nga agrusing ti di umiso a tarigagay iti pusona. (Basaen ti Ma- teo 5:27, 28.) Ditoy a kasapulan ti panangsu- kimat iti puso. Adda kadi matakuatam a di umiso a riknam iti maysa a di kasekso, pana- gem a di panuynoyan ti Dios a kasapulan nga ikkatem? 14 Wenno nalabit saan met nga aktual a 'nakapatay' ti maysa a kabsat ngem ing-ing- penna ti sakit ti nakemna iti maysa a kabsat agingga a kaguranan. (Lev. 19:17) Ikaguma- anna kadi nga iwaksi dagita nga emosion a makabibineg iti puso? - Mat. 5:21, 22. 15 Nasayaat ta saan a kasta ti kasasaad ti puso ti kaaduan a Kristiano. Ngem dinaka- mat met ni Jesus dagiti "nadangkes a panag- rasrason." Dagitoy a panangmatmat wenno kababalin ti mangmulit kadatayo. Kas paga- rigan, dagiti Kristiano ipatpategda dagiti ka- 15, 16. (a) Mangted iti pagarigan no kasano a ma- balin a 'di nakugit ti puso' ti maysa a Kristiano. (b) Apay a di makaay-ayo ken Jehova ti 'di nakugit a puso'? MARSO 15, 2013 Ti panangsukimat iti puso ken panangilinteg kadagiti di umiso a tarigagay ket mangyeg kadagiti bendision bagianda, saan a kas iti adu a tattao kadagi- toy 'maudi nga al-aldaw' nga "awanan nain- kasigudan a panagayat." (2 Tim. 3:1, 3) Ngem amangan no di umiso ti kinasungdo ti may- sa a Kristiano kadagiti kabagianna. Aganna- yas ti adu a tattao a mangkanunong kadagi- ti kabagianda. Isu a mabalin nga idepensada ida uray ania ti mapasamak, a kasla isuda ti nasaktan no nasaktan ti kabagianda. Panu- notem no ania ti inaramid dagiti kakabsat ni Dina gapu iti nakaro a pungtotda. (Gen. 34: 13, 25-30) Panunotem met no ania ti adda iti puso ni Absalom, a nangituggod iti panang- papatayna ken Amnon a kabsatna iti ama. (2 Sam. 13:1-30) Saan kadi a dagiti "nadang- kes a panagrasrason" ti makagapu kadagita? 16 Saan met ketdi a mangpapatay dagiti pudno a Kristiano. Ngem, posible ngata a ti maysa a Kristiano ket agimulmula iti sakit ti nakem iti maysa a kabsat a nangsair iti may- sa a kabagianna wenno iti daydiay impaga- rupna a nangaramid iti kasta? Amangan no liklikanna dayta a kabsat, wenno saanna a kayat nga awisen iti pagtaenganna. (Heb. 13: 1, 2) Ngem saan a nainkalintegan dagiti kas- ta a rikrikna ken tigtignay, ta ipasimudaagda ti saan a kinamanagpadagus ken kinaawan panagayat. Wen, mabalin nga ibilang ti Ma- nangsukimat iti puso a 'di nakugit ti puso' dayta a Kristiano. (Jer. 9:25, 26) Laglagipem 11
ti imbaga ni Jehova: "Ikkatenyo dagiti makin- sango a kudil dagiti pusoyo." - Jer. 4:4. GUN-ODEN KEN SALIMETMETAN TI 'PUSO NGA AGTARIGAGAY A MANGAMMO' ITI DIOS 17 Kasanon no sinukimatmo ti pigurati- bo a pusom ket naduktalam a naginadka a mangipangag iti balakad ni Jehova ken ma- ibilang a 'di nakugit' ti pusom? Mabalin a nakitam a maamakka iti makuna ti sabali a tattao, tartarigagayam ti kinalatak wenno nangingina a bambanag, wenno agannayas- ka pay ketdi nga agsukir wenno mangara- mid iti kaykayatmo. Saan la a sika ti adda- an iti kasta a rikna. (Jer. 7:24; 11:8) Insurat ni Jeremias a "nasungit ken rebelioso [ti] puso" dagiti di matalek a Judio idi kaalda- wanna. Innayonna: "Saanda a kinuna iti pu- soda: 'Pagbutngantayo koma, ita, ni Jehova a Diostayo, Daydiay mangipapaay ti bayaka- bak ken ti tudo iti otonio ken ti tudo iti pri- mavera iti panawenna.' " (Jer. 5:23, 24) Saan kadi nga ipakita dayta a kasapulantayo ti ad-adda a panagbuteng ken panangapresiar ken Jehova tapno maikkat ti 'makinsango a kudil ti pusotayo'? Ti kasta nga umiso a pa- nagbuteng matulongannatayo a maaddaan 17. Apay a nalaklaka nga agtulnog ti pusotayo no addaantay iti panagbuteng ken Jehova? 12 iti puso a nalaklaka nga agtulnog kadagiti kalikaguman ni Jehova. 18 Bayat nga ar-aramidentay daytoy, ipaa- yannatayo ni Jehova iti 'puso nga agtariga- gay a mangammo' kenkuana. Kinapudno- na, dayta ti inkarina kadagidiay napulotan a karaman iti baro a tulag: "Ikabilkonto ti lin- tegko iti unegda, ket iti pusoda isuratkonto dayta. Ket agbalinakto a Diosda, ket isuda agbalindanto nga ilik." Talaga kadi a maam- ammoda ni Jehova? Innayonna: "Saandan- ton a mangisuro tunggal maysa iti kaduana ken tunggal maysa iti kabsatna, a kunku- nana, 'Ammuenyo ni Jehova!' ta isuda amin am-ammodakto, manipud iti kababassitan kadakuada agingga a mismo iti kadadakke- lan kadakuada . . . Ta pakawanekto ti bid- dutda, ket ti basolda saankonton a lagipen." - Jer. 31:31-34. 19 Nailangitan man wenno naindagaan ti namnamam, determinadoka koma a mang- salimetmet iti relasionmo ken Jehova ken agbalin a paset ti ilina. Ngem sakbay a maa- watmo dagita a bendision, masapul a mapa- kawan nga umuna dagiti basolmo maibatay iti subbot ni Kristo. Gapu iti daytoy a pan- nakapakawan dagiti basoltayo, matignaytay koma a mangpakawan iti sabsabali, uray no kasla narigat dayta. Pagsayaatan ti pusom no iwaksim ti aniaman a gura nga ing-ing- pem. Iti kasta, ipakpakitam a kayatmo ti ag- serbi ken Jehova ken naun-uneg ti panna- kaammom kenkuana. Kaslakanto kadagiti tattao idi tiempo ni Jeremias a nagkunaan ni Jehova: "Pudno a sapulendakto ket masa- rakandak, ta birokendakto buyogen ti isu- amin a pusoyo. Ket bay-akto a mabirokan- dak." - Jer. 29:13, 14. Nailawlawag no ania ti baro a tulag iti kapitulo 14 ti libro a Ti Mensahe ti Dios Kadatayo Babaen ken Jeremias. 18. Ania ti inkari ni Jehova kadagidiay karaman iti baro a tulag? 19. Ania ti nagsayaat a namnama dagiti pudno a Kristiano? TI PAGWANAWANAN
"Am-ammoyon ti Dios." - GAL. 4:9. ANIA TI SUNGBATMO?
Apay a makatulong ti masansan a panangrepaso kadagiti ad- dang nga inaramidtayo sakbay a nagpabautisartayo?
Apay a nasken nga agtultuloy a rumang-ay iti naespirituan ti maysa a nataengan a Kristiano?
Apay a masapul nga utobentayo ti pammati ken dedikasiontayo ken Jehova? ANIA TI ARAMIDEM 'ITA TA AM-AMMOMON TI DIOS'? SAKBAY a patayaben dagiti piloto ti eroplano, surotenda ti maysa a listaan a buklen ti nasurok a 30 a banag a masa- pul a mainspeksion tapno masigurado a nasayaat ti kon- dision ti eroplano. No saanda a suroten dayta a listaan, dakdakkel ti posibilidad ti aksidente. Ammoyo kadi no ania a piloto ti nangnangruna a mapalagipan a mangrepa- so iti dayta a listaan? Isu ti eksperiensiado a piloto! Maba- lin ngamin nga agtalek unayen iti kabaelanna ket saannan a kitaen dagiti detalye a masapul a mainspeksion. 2 Kas iti piloto a sipapanunot iti kinatalged, mabalin- mo met ti agusar iti naespirituan a listaan tapno masigu- radom a di kumapuy ti pammatim no maipasangoka iti pakasuotan. Kabbaroka man a nabautisaran wenno adun a tawen nga agserserbika iti Dios, nasken nga usigem a kanayon ti kauneg ti pammatim ken debosionmo ken ni Jehova a Dios. No saanmo a kanayon nga aramiden dayta, amangan no dimo mapupuotan a narukopen ti relasion- mo ken Jehova. Impakdaar kadatayo ti Biblia: "Ti mangi- pagarup nga isu sitatakder agannad koma a saan a mai- kulbo." - 1 Cor. 10:12. 3 Kasapulan idi dagiti Kristiano a taga-Galacia nga usi- gen ti kauneg ti pammatida ken tagipatgen ti naespiri- tuan a wayawayada. Gapu iti subbot ni Jesus, dagidiay ma- mati kenkuana naikkanda iti gundaway a mangam-ammo iti Dios iti nagpaiduma a pamay-an - ti panagbalin nga an- nak ti Dios! (Gal. 4:9) Tapno makapagtalinaed dagiti taga- Galacia iti kasta a naparaburan a relasion, masapul a laksi- denda ti sursuro dagidiay mangitantandudo iti Judaismo, a mangipappapilit a maannurot ti Mosaiko a Linteg. Saanen nga ipapaannurot ti Dios dayta a Linteg, ken saan a pulos a naipasidong iti dayta dagiti di nakugit a Gentil kadagiti kongregasion. Agpada ngarud a masapul a rumang-ay iti 1. Apay a nasken a suroten ti piloto ti maysa a listaan sakbay a pa- tayabenna ti eroplano? 2. Ania ti nasken nga usigen dagiti Kristiano? 3. Ania ti masapul nga aramiden dagiti Kristiano a taga-Galacia? 13
naespirituan dagiti Judio ken Gentil. Masapul a bigbigenda a ti pannakaibilangda a nalinteg ket saan nga agpannuray iti panangsurotda iti Mosaiko a Linteg. DAGITI UMUNA NGA ADDANG TAPNO MAAM-AMMO TI DIOS 4 Naisurat ti balakad ni apostol Pablo ka- dagiti taga-Galacia tapno palagipanna dagi- ti pudno a Kristiano a dida iwaksi ti kina- pudno ken saanda nga agsubli iti bambanag a tinallikudandan. Pinaltiingan ni Jehova ti apostol a paregtaenna nga agmatalek saan laeng a dagiti taga-Galacia no di pay ket ti amin nga agdaydayaw Kenkuana. 5 Napateg a laglagipentayo no kasano a nawayawayaantayo iti naespirituan a panna- kaadipen ket nagbalintayo a Saksi ni Jehova. Usigem dagitoy dua a saludsod: Malagipmo kadi dagiti addang nga inaramidmo tapno makualipikarka nga agpabautisar? Malagip- mo kadi no kasano a naam-ammom ti Dios ken no ania ti nariknam idi naam-ammo- naka? 6 Adda siam nga addang a sinurottayo. Dagitoy nga addang, nga arig listaan, ket adda iti kahon a "Dagiti Addang a Nangi- turong iti Bautismo ken Agtultuloy nga Ira- rang-ay." No kanayon a laglagipentayo dagi- toy, bumileg ti determinasiontayo a saanen nga agsubli iti bambanag iti lubong. No ka- sano a kanayon a repasuen ti maysa a piloto ti listaan sakbay a patayabenna ti eroplano, nasken met a kanayon a repasuentayo ti na- espirituan a listaantayo. AGTULTULOY A RUMANG-AY ITI NAESPIRITUAN DAGIDIAY AM-AMMO TI DIOS 7 Ipalagip ti listaan ti piloto nga adda ru- tina a siaannad a surotenna sakbay a pa- 4, 5. Ania ti imbalakad ni Pablo kadagiti taga-Gala- cia, ken apay a napateg dayta kadatayo? 6. Ania a listaan ti nasken a repasuentayo? 7. Ania a padron ti masapul a surotentayo, ken apay? 14 tayabenna ti eroplano. Mabalin met a ka- nayon nga usigentayo ti bagbagitayo ken ti rutina a sursurotentayo sipud nabautisa- rantayo. Insurat ni Pablo ken Timoteo: "Itultuloymo a salimetmetan ti pagtuladan [wenno, padron] iti makapasalun-at a sa- sao a nangngegmo kaniak agraman ti pam- mati ken ayat a mainaig ken Kristo Jesus." (2 Tim. 1:13) Dayta a "makapasalun-at a sa- sao" ket masarakan iti Sao ti Dios. (1 Tim. 6:3) No kasano a ti sketch ti maysa a pin- tor maipakitana no anianto ti langa ti may- sa a ladawan, ti 'padron ti kinapudno' ma- tulongannatayo a mangtarus ken mangsurot kadagiti kalikaguman ni Jehova kadatayo. Usigentayo ngarud ita dagiti addang a nangi- turong iti panagbautisartayo ket kitaentayo no sursurotentay met laeng ti padron ti kina- pudno. 8 Ti umuna iti listaantayo isu ti panang- gun-od iti pannakaammo. Gapu iti day- ta, naaddaantayo iti pammati. Ngem nasken a rumang-ay ti pannakaammotayo ken du- makkel ti pammatitayo. (2 Tes. 1:3) Rama- nen dayta nga idadakkel ti agtultuloy nga irarang-ay. Gapuna, kalpasan ti bautismota- yo, masapul nga agtultuloy a rumang-aytayo iti naespirituan tapno saan a sumardeng ti idadakkeltayo. 9 Maikomparatayo ti naespirituan nga ira- rang-ay iti idadakkel ti maysa a kayo. Maba- lin a nakadakdakkel ti pagbalinan ti maysa a kayo, nangruna no nauneg wenno nag- saknap dagiti ramutna. Kas pagarigan, ti su- magmamano a natatayag a sedro ti Libano ket umabot iti katayag ti 12-grado a patak- der ken addaan iti natitibker ken nauuneg a ramut. Mabalin a dumanon iti 12 metro (40 pie) ti sirkumperensia ti puonna. (Kan- ta ni Sol. 5:15) Nakakadkadlaw ti damo nga idadakkel ti kasta a kayo, ngem inton aga- 8, 9. (a) Apay a masapul nga agtultuloytayo a du- makkel iti pannakaammo ken pammati? (b) Ilada- wam no apay a napateg ti agtultuloy nga irarang-ay kas Kristiano. TI PAGWANAWANAN
ngay saanen a madmadlaw ti agtultuloy nga idadakkelna. Iti tunggal tawen, umakaba ti puonna sa umuneg ken agsaknap dagiti ra- mutna, isu nga agbalin a natibtibker a kayo. Mayarig iti dayta ti naespirituan nga irarang- ay ti maysa a Kristiano. Idi inrugitayo ti ma- kipagadal iti Biblia, mabalin nga alistotay a rimmang-ay iti naespirituan agingga a nag- pabautisartayo. Naragsakan dagiti kakabsat a makakita iti irarang-aytayo. Nalabit nakua- lipikartayo pay ketdi nga agpayunir wenno umawat iti dadduma pay a pribilehio. Iti sim- maganad a tawtawen, nalabit saan unayen a madmadlaw ti naespirituan nga irarang- aytayo. Nupay kasta, kasapulantayo latta ti rumang-ay iti pammati ken pannakaammo tapno agbalintayo a 'nataengan a tao, iti ru- kod ti kinatayag ti kinanaan-anay ti Kristo.' (Efe. 4:13) Dimmakkeltayo ngarud manipud iti bassit a rusing a nagbalin a natibker ken dakkel a kayo ket nagbalintayo a nataengan a Kristiano. 10 Ngem saan koma nga agpatingga dita ti irarang-aytayo. Nasken a rumang-ay ti pan- nakaammotayo ken umuneg ti pammatita- yo tapno natibtibker ken naun-uneg ti pan- nakairamuttayo iti Sao ti Dios. (Prov. 12:3) Adun a kakabsat ti nakaaramid iti kas- ta nga irarang-ay. Kas pagarigan, nupay na- suroken a tallopulo a tawen nga agserserbi a panglakayen ti maysa a kabsat, imbaga- na a rumangrang-ay pay laeng iti naespiri- tuan. Kinunana: "Dimmakkel unay ti pana- ngipategko iti Biblia. Kanayon a bumirokak iti nadumaduma a pamay-an a mayaplikarko dagiti prinsipio ken linteg ti Biblia. Agtultu- loy met a dumakdakkel ti panangipategko iti ministerio." PATIBKEREM TI PANNAKIGAYYEMMO ITI DIOS 11 Karaman met iti naespirituan nga ira- 10. Apay a nasken ti irarang-ay uray kadagiti nata- engan a Kristiano? 11. Kasano nga ad-adda a maam-ammotayo ni Jehova? MARSO 15, 2013 Agtultuloy a dumakkel ti kayo. Kasta koma met dagiti Kristiano rang-aytayo ti panagbalin a nasinged ken Jehova, kas Gayyem ken Amatayo. Kayat- na a mariknatayo ti kinatalged ken pamma- teg, kas iti marikna ti maysa nga ubing nga ar-arakupen ti naayat a nagannakna wenno kas iti mariknatayo no kaduatayo ti pudno ken nasungdo a gayyemtayo. Siempre, saan a kaskarina ti maaddaan iti nasinged a rela- sion iti Dios. Kasapulan ti panawen tapno maam-ammo ken maipategtayo ni Jehova. Tapno ngarud ad-adda a maam-ammotayo ti Dios, mangiwayatayo iti tiempo a mangbasa iti Saona iti inaldaw. Basaentayo met ti tung- gal ruar Ti Pagwanawanan ken Agriingkayo! kasta met ti dadduma pay a publikasion a naibatay iti Biblia. 15
12 Rumang-ay met iti naespirituan dagiti gagayyem ni Jehova babaen ti napasnek a panagkararag ken pannakitimpuyog kadagi- ti nasayaat a kakadua. (Basaen ti Malakias 3:16.) "Dagiti lapayag [ni Jehova] situturong iti ararawda." (1 Ped. 3:12) Kas iti naayat a nagannak, ni Jehova imdenganna dagiti ararawtayo. Nasken ngarud a "reggetanyo ti agkararag." (Roma 12:12) Ditay makapagta- linaed kas nataengan a Kristiano no awan ti tulong ti Dios. Ditay kabaelan a sanguen a bukbukod dagiti pakarigatan iti daytoy a lubong. No isardengtayo ti agkararag, lak- laksidentayo ti bileg a sidadaan nga ipaay ti Dios. Kontentoka kadi iti kalidad dagiti ka- raragmo, wenno kasapulan a parang-ayem? - Jer. 16:19. 13 Maragsakan ni Jehova kadagiti amin nga "agkamkamang kenkuana." (Nah. 1:7) Isu nga uray no am-ammotayon ti Dios, ma- sapul nga itultuloytayo ti makitimpuyog iti kongregasion a buklen dagiti dadduma pay a makaam-ammo kenkuana. Gapu ta agbi- biagtayo iti lubong a napno iti pakaupayan, makatulong kadatayo ti pannakilangen ka- dagiti kakabsat. Ania ti pagimbaganna? Masarakam iti kongregasion dagiti tattao a mangparegta kenka iti "ayat ken nasayaat nga ar-aramid." (Heb. 10:24, 25) Ditay ma- surot ti balakad ni Pablo a panangipakita iti ayat no saantayo a makilangen kadagiti ka- kabsat iti kongregasion. Iramanmo iti lista- am ti regular nga itatabuno ken pannaki- partisipar kadagiti gimong. 14 Sakbay a nagbalintayo a Kristiano, nag- babawi ken nagbaw-ingtayon manipud ka- dagiti basoltayo. Ngem nasken latta a si- dadaantayo nga agbabawi ken mangaramid kadagiti panagbalbaliw. Yantangay imper- 12. Ania ti kasapulan nga aramidentayo tapno maam-ammonatayo ni Jehova? 13. Apay a napateg iti naespirituan nga irarang-ay- tayo ti pannakitimpuyog kadagiti pada a Kristiano? 14. Apay a nasken latta a sidadaantayo nga agbaba- wi ken mangaramid kadagiti panagbalbaliw? 16 pektotayo, nalakatayo nga agbasol. Ti ba- sol ket mayarig iti uleg a nakasagana a tu- mukkaw. (Roma 3:9, 10; 6:12-14) Nasiput- tay koma ken saantayo a tagtagilag-anen dagiti pagkapuyantayo. Imbag laengen ta an-anusannatayo ni Jehova bayat nga ikag- kagumaantayo ti makidangadang kadagiti pagkapuyantayo ken mangaramid kadagi- ti panagbalbaliw. (Fil. 2:12; 2 Ped. 3:9) Ma- katulong unay kadatayo ti nainsiriban a pa- nangusar iti tiempo ken pigsatayo tapno maliklikantayo dagiti managimbubukodan nga ar-aramid. Insurat ti maysa a kabsat a babai: "Napadakkelak iti kinapudno, ngem naiduma ti panangmatmatko ken Jehova. Maam-amakak unay kenkuana, ken impa- garupko a diakto pulos maay-ayo." Idi aga- ngay, kimmapuy ti espiritualidadna ket na- kaaramid kadagiti nakaro a kamali. "Saan a gapu ta diak ay-ayaten ni Jehova," intu- loyna, "no di ket talaga a diak am-ammo. Ngem kalpasan ti napinget a panagkarka- raragko, inrugik ti agbalbaliw." Innayonna: "Nariknak a kinibinnak ni Jehova kas iti maysa nga ubing, a siaanus a tinulongan- nak nga agballigi iti tunggal tubeng, ket in- surona ti rumbeng nga aramidek." 15 "Itultuloyyo a sawen kadagiti tattao" ti maipapan iti naimbag a damag. Daytoy ti imbaga ti anghel ti Dios ken Pedro ken iti dadduma pay nga apostol kalpasan a simi- milagro a linuk-atanna ida iti pagbaludan. (Ara. 5:19-21) Wen, karaman met iti lista- antayo ti linawas a panangasaba. Napateg ken Jesus ken iti Amana ti pammati ken ti ministeriotayo. (Apoc. 2:19) Kas imbaga ti panglakayen a nadakamat itay: "Paset ti biagtayo ti ministeriotayo." 16 Utobem ti dedikasionmo. Ti personal a relasiontayo ken Jehova ti kapatgan a sa- nikuatayo. Am-ammona dagidiay kukuana. 15. Ania ti napateg ken Jesus ken iti Amana? 16. Apay a napateg nga utobentayo ti dedikasionta- yo ken Jehova? TI PAGWANAWANAN
(Basaen ti Isaias 44:5.) Usigem ti relasion- mo kenkuana ket ikararagmo nga agtali- naed a natibker dayta. Laglagipem met ti napateg a petsa ti bautismom. Dayta ti ma- ngipalagip kenka iti kapatgan a desisionmo iti biag. KASAPULAN TI PANAGIBTUR TAPNO AGTALINAED A NASINGED KEN JEHOVA 17 Idi nagsurat ni Pablo kadagiti taga- Galacia, impaganetgetna a masapul nga agibturda. (Gal. 6:9) Nasken met nga agib- turtayo. No maipasangoka kadagiti parikut, manamnamam a tulongannaka ni Jehova. Itultuloymo nga ikararag ti nasantuan nga espiritu, ket makariknaka iti rag-o ken tal- na iti laksid dagiti parikut a mapaspasa- ram. (Mat. 7:7-11) Panunotem daytoy: No maseknan ni Jehova kadagiti tumatayab, saan kadi nga ad-adda a maseknan ken- ka a mangay-ayat ken nangidedikar iti ba- gim kenkuana? (Mat. 10:29-31) Aniaman a pakarigatan ti maipasango kenka, dika koma agsanud wenno sumuko. Adu a ben- dision ti sagrapen dagidiay am-ammo ni Jehova! 18 No nabiit pay a naam-ammom ti Dios ken kabbaroka laeng a nabautisaran, ania ti sumaruno nga aramidem? Ikagumaam nga ammuen ti ad-adu pay maipapan ken Jehova ket itultuloymo ti agmataengan iti naespirituan. Ket no ngay nabayagen a na- bautisaranka? Itultuloymo a paunegen ken palawaen ti pannakaammom ken Jehova. Ditay koma baybay-an ti relasiontayo ken- kuana. Imbes ketdi, nasken a kanayon nga usigentayo ti naespirituan a listaantayo tap- no masiguradotayo nga ad-adda a sumi- nged ti relasiontayo iti naayat nga Ama, Gayyem, ken Diostayo - ni Jehova. - Basaen ti 2 Corinto 13:5, 6. 17. Apay a masapul nga agibturtayo tapno maka- pagtalinaedtayo a nasinged ken Jehova? 18. Ania ti rumbeng nga aramidem 'ita ta am-am- momon ti Dios'? MARSO 15, 2013 DAGITI ADDANG A NANGITURONG ITI BAUTISMO KEN AGTULTULOY NGA IRARANG-AY 1 Nangrugitayo a 'gumun-od iti pannaka- ammo' ken Jehova ken ti Anakna, ni Jesu-Kristo. - Juan 17:3 2 Bimmileg ti pammatitayo bayat nga im- madu ti pannakaammotayo. - Juan 3:16 3 Nangrugitayo nga agkararag a regular ken Jehova. - Ara. 2:21 4 Nangrugitayo a makilangen a regular kadagiti kapammatiantayo. - Heb. 10: 24, 25 5 Nagbabawyantayo dagiti basoltayo. - Ara. 17:30 6 Nagbaw-ingtayo, ket inwaksitayo dagiti dakes nga ar-aramid. - Ara. 3:19 7 Natignaytayo nga agsao iti publiko gapu iti pammatitayo. - 2 Cor. 4:13 8 Indedikartayo ti bagitayo ken Jehova kas panangsurottayo iti ulidan ni Jesus. - 1 Ped. 4:2 9 Imparangarangtayo ti dedikasiontayo babaen iti bautismo iti danum. - 1 Ped. 3:21 17
Agpaliwliwa ken Mangliwliwa Gapu ta imperpektotayo, agsakittayo amin, ket adda pay ketdi dagidiay agsagaba iti naka- ro a sakit. Ania ti makatulong kadatayo no maipasangotayo iti kasta a parikut? Ti maysa a makatulong isu ti liwliwa a maipaay ti pamilia, gagayyem, ken kapammatian. IPAKITA TI NAIMPUSUAN A PANNAKASEKNAN KADAGIDIAY AGSAGSAGABA Ti makaay-ayo a sasao ti maysa a gayyem ket ma- yarig iti makapabang-ar ken makaagas a sapsapo. (Prov. 16:24; 18:24; 25:11) Ti pakaseknan dagiti pudno a Kristiano ket saan laeng a ti magun-odda a liwliwa. Ikagkagumaanda met a "liwliwaen dagidiay adda iti aniaman a kita ti rigat babaen ti liwliwa a pinangliwliwa [kadakuada] ti Dios." (2 Cor. 1:4; Luc. 6:31) Kasta ti nasursuro ni Antonio, maysa a mana- ngaywan iti distrito idiay Mexico. Nalapunos ni Antonio iti liday idi natakuatan nga addaan iti lymphoma, maysa a kita ti kanser iti dara. Nupay kasta, inkarkarigatanna a kontrolen ti negati- bo a rikriknana. Kasano? Lagipenna dagiti kanta ti Pagarian ket kantaenna dagita ken mennamennaen- na dagiti liriko. Nakaliwliwa met kenkuana ti napigsa a panagkararag ken panagbasa iti Biblia. Nupay kasta, bigbigen ni Antonio a nakadakdak- kel ti naitulong dagiti kapammatiantayo. Kunana: "No kasta a marirriribukankami ken baketko, kidda- wenmi iti maysa a panglakayen a kabagianmi nga umaynakam ikararagan. Dayta ti nangliwliwa ken nangpakalma iti riknami. Kinapudnona," innayonna, "gapu iti suporta ti pamiliami ken dagiti kakabsat- tayo iti pammati, alisto a nadaeranmi ti negatibo a rikriknami." Agyamyaman unay ni Antonio ta addaan kadagiti nadungngo ken mannakipagrikna a gagay- yem! Ti sabali pay a makatulong no kasta nga agsagsa- gabatayo ket ti naikari a nasantuan nga espiritu. Ki- nuna ni apostol Pedro a ti nasantuan nga espiritu ti Dios ket "awan bayadna a sagut." (Ara. 2:38) Natung- pal dayta idi napulotan ti adu a tattao idi Pentecos- tes 33 C.E. Ngem ti nasantuan nga espiritu ket sagut a mabalin a magun-odantayo amin. Di pulos maibus dayta, isu a kanayontay koma a kiddawen iti Dios. - Isa. 40:28-31. Adu a rigat ti inibturan ni apostol Pablo, ket adda pay ketdi dagiti gundaway a gistay natay. (2 Cor. 1:8- 10) Ngem saan a mabuteng a matay. Naliwliwa ta ammona a tartarabayen ti Dios. Insuratna: "Bendito koma ti Dios ken Ama ni Apotayo a Jesu-Kristo, ti Ama dagiti nadungngo nga asi ken ti Dios ti amin a liwliwa, a mangliwliwa kadakami iti amin a rigatmi." (2 Cor. 1: 3, 4) Saan nga inay-ay ni Pablo ti bagina. Imbes ketdi, dagita a napasaranna ti nakatulong kenkuana nga agbalin a mannakipagrikna. Gapu iti dayta, ammona no kasano a liwliwaen dagiti agsagsagaba. Idi nalainganen ni Antonio, nagserbi manen kas agdaldaliasat a manangaywan. Nupay kanayon idi a mangipakpakita iti pannakaseknan kadagiti kapam- matianna, ad-adda itan a pagregreggetanda ken ba- ketna a bisitaen ken paregtaen dagiti masakit. Kas pagarigan, kalpasan a bimmisitada iti maysa a Kris- tiano nga agsagsagaba iti nakaro a sakit, naammuan ni Antonio a saan a kayat daytoy a kabsat ti mapan makigimong. Kuna ni Antonio: "Saan a gapu ta dina ay-ayaten ni Jehova wenno dagiti kakabsat, no di ket naapektaran ti emosionna gapu iti sakitna, nga uray la mariknana nga awan serserbina." Tapno maparegta ni Antonio dayta a kabsat, kinid- dawna kenkuana nga isu ti mangidaulo iti kararag iti maysa a pasken. Nupay impapan ti kabsat a dina ka- baelan, inkagumaanna latta ti mangikararag. Kinu- na ni Antonio: "Nakasaysayaat ti panangikararagna. Manipud idin, nariknana manen nga adda serbina." Wen, mabalin a nagsagabatayon iti maysa a kita ti pakarigatan. Ngem kas iti kinuna ni Pablo, maba- lin a daytoy ti makatulong kadatayo a mangliwliwa iti sabsabali. Gapuna, maseknantay koma kadagiti ka- pammatiantayo nga agsagsagaba ken tuladentayo ti Diostayo, ni Jehova, babaen ti panangliwliwatayo iti sabsabali. 18 TI PAGWANAWANAN
"O Jehova, sika nag- balinka a pudpudno a pagnaedan maipaay kadakami bayat ti kinapkaputotan." - SAL. 90:1. ANIA TI SUNGBATMO?
Kasano a nagbalin ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan" dagiti matalek a tattao idi ugma?
Ania ti maadaltayo iti kinamata- lek ni Abraham?
Kasano a maipakitatayo a ni Jehova ti "pudpudno a pag- naedan[tayo]"? NI JEHOVA TI PAGNAEDANTAYO MARIKNAM kadi a natalgedka iti daytoy a lubong? No saan, kapadam ti dadduma pay nga adipen ni Jehova. Manipud pay idi ugma, amin a pudpudno a mangay- ayat ken Jehova imbilangda ti bagbagida kas ganggan- naet iti daytoy a sistema ti bambanag. Kas pagarigan, bayat ti panagakar-akarda iti pagnaedan idi addada iti daga ti Canaan, dagiti matalek nga agdaydayaw iti Dios "silalatak nga indeklarada a ganggannaetda ken tempo- rarioda nga agnanaed." - Heb. 11:13. 2 Dagiti napulotan a pasurot ni Kristo, dagidiay 'ma- kipagili iti langlangit,' ibilangda met ti bagbagida kas 'ganggannaet ken temporario nga agnanaed' iti daytoy a sistema ti bambanag. (Fil. 3:20; 1 Ped. 2:11) Ti "sabsa- bali a karnero" ni Kristo "saanda [met] a paset ti lubong, a kas [ken Jesus] a saan a paset ti lubong." (Juan 10:16; 17:16) Nupay kasta, adda "pagtaengan" ti ili ti Dios. Ki- napudnona, aggigiantayo iti katalgedan ken kasayaatan pay laeng a pagtaengan, a makita laeng babaen ti mata ti pammati. Insurat ni Moises: "O Jehova, sika nagbalin- ka a pudpudno a pagnaedan maipaay kadakami bayat ti kinapkaputotan." (Sal. 90:1) Kasano a ni Jehova ti "pudpudno a pagnaedan" dagiti nasungdo nga adipen- na idi ugma? Kasano nga isu ti "pudpudno a pagnae- dan" ti ilina ita? Ken kasano nga isu laeng ti natalged a pagnaedan iti masanguanan? NI JEHOVA - TI "PUDPUDNO A PAGNAEDAN" DAGITI ADIPENNA IDI UGMA 3 No dadduma, ti Biblia iyaspingna ni Jehova iti bam- banag a makitatayo tapno ad-adda a maawatantayo ti personalidadna. Kas pagarigan, iladawan ti Salmo 90:1 Kastoy ti pannakaipatarus ti Salmo 90:1 iti bersion a Ti Biblia: "Apo, sica ti nagtataenganmi cadagiti amin a capcaputotan." 1, 2. Ania ti panagrikna dagiti adipen ti Dios iti kaaddada iti day- toy a sistema ti bambanag, ken kasano a makuna nga adda pagta- enganda? 3. Ania ti nakayaspingan ni Jehova iti Salmo 90:1, ken apay? 19
"Saankanto a baybay-an" ni Jehova kas "pagnaedan," wenno pagtae- ngan. No dakamatentayo ti pagtaengan, ma- panunottayo ti lugar nga addaan ayat, tal- na, ken pannalaknib. Apay a nayasping ni Jehova iti pagtaengan? Kuna ti Biblia a ti Dios ket ayat. (1 Juan 4:8) Isu met ti Dios ti talna, ket 'pagnaedenna a sitatalged' dagi- ti nasungdo kenkuana. (Sal. 4:8) Kas paga- rigan, usigem ti pannakilangenna kadagiti matalek a patriarka, manipud ken Abra- ham. 4 Nalabit mailadawantayo ti narikna ni Abraham, a naawagan idi iti Abram, idi im- baga kenkuana ni Jehova: "Pumanawka iti pagiliam ken kadagiti kabagiam . . . [ket] ag- turong[ka] iti pagilian nga ipakitakto ken- ka." No nariribukan man ni Abraham, sigu- rado a naliwliwa iti simmaganad a kinuna 4, 5. Kasano a nagbalin ti Dios a "pudpudno a pag- naedan" ni Abraham? 20 ni Jehova: "Mangaramidakto iti dakkel a na- sion manipud kenka ket bendisionankanto ket pagbalinekto a naindaklan ti naganmo . . . Ket bendisionakto dagidiay mangbendi- sion kenka, ket ti mangidawdawat ti paka- daksam ilunodkonto." - Gen. 12:1-3. 5 Babaen kadagitoy a sasao, inkari ni Jehova nga Isu ti agbalin a natalged a pag- naedan ni Abraham ken dagiti kaputotan- na. (Gen. 26:1-6) Tinungpal ni Jehova ti ka- rina. Kas pagarigan, linapdanna ti agturay iti Egipto a ni Faraon ken ni Abimelec nga ari ti Gerar tapno saanda a mamulitan ti da- yaw ni Sara ken tapno maispal ti biag ni Ab- raham. Kasta met laeng ti panangsalaknib- na kada Isaac ken Rebecca. (Gen. 12:14-20; 20:1-14; 26:6-11) Kastoy ti mabasatayo: "[Ni Jehova] saanna nga impalubos a sauren ida ti asinoman a tao, no di ket maipagapu ka- dakuada nangtubngar iti ar-ari, a kunkuna- na: 'Saanyo a sagiden dagidiay pinulotak, ket kadagiti mammadtok dikay agaramid iti aniaman a dakes.' " - Sal. 105:14, 15. 6 Karaman kadagidiay a propeta ti apo- ko ni Abraham a ni Jacob. Idi tiempon a mangasawa ni Jacob, kinuna kenkuana ni Isaac nga amana: "Dika mangala iti asawa manipud iti annak a babbai ti Canaan. Tu- makderka, mapanka idiay Padan-aram iti balay ni Betuel nga ama ni inam ket mani- pud sadiay iyalaam ti bagim iti asawa mani- pud iti annak a babbai ni Laban." (Gen. 28: 1, 2) Nagtulnog a dagus ni Jacob. Pinana- wanna ti natalged a biag ti pamiliana idiay Canaan, ket nalabit agmaymaysa a napan idiay Haran a ginasut a kilometro ti kaa- dayona. (Gen. 28:10) Nalabit naisaludsod- na: 'Kasano ngata kabayag a mayadayoak? Awatennakto ngata ni ulitegko ken ikkan- nak iti asawa a managbuteng iti Dios?' No nariribukan man ni Jacob, sigurado a na- bang-aran idi nakadanon idiay Luz, aga- 6. Ania ti imbaga ni Isaac nga aramiden ni Jacob, ken ania ti nalabit narikna ni Jacob? TI PAGWANAWANAN
rup 100 kilometro (60 milia) manipud Beer- seba. Ania ti napasamak idiay Luz? 7 Idiay Luz, nagparang ni Jehova ken Ja- cob iti tagtagainep, ket kinunana: "Adtoy addaak kenka ket aywanankanto iti isu- amin a dalan a papanam ket isublikanto iti daytoy a daga, agsipud ta saankanto a bay- bay-an agingga a pudno a naaramidkon ti si- naok kenka." (Gen. 28:15) Sigurado a na- pabileg ken naliwliwa ni Jacob kadagita a sasao! Mailadawam kadi a magmagna, a si- gagagar a makakita no kasano a tungpalen ti Dios ti karina? No pinanawam ti pagtae- nganyo, nalabit tapno agserbika iti sabali a pagilian, mabalin a maawatam ti rikrikna ni Jacob. Ngem awan duadua a nariknam no kasano nga inaywanannaka ni Jehova. 8 Idi nakadanon ni Jacob idiay Haran, si- babara nga inawat ni ulitegna a Laban. Idi agangay, intedna kenkuana da Lea ken Ra- quel kas assawa. Ngem iti panaglabas ti panawen, sinaur ni Laban ni Jacob, a na- minsangapulo a binaliwanna dagiti tang- danna! (Gen. 31:41, 42) Kaskasdi nga inib- turan ni Jacob dagitoy a di nainkalintegan nga aramid ket nagtalek a di baybay-an ni Jehova. Pudno a kasta ti inaramid ti Dios. Kinapudnona, idi imbaga ti Dios ken Jacob nga agsubli idiay Canaan, addaanen day- toy a patriarka iti "dakkel nga ar-arban ken ad-adipen a babbai ken ad-adipen a lalla- ki ken kamkamelio ken as-asno." (Gen. 30:43) Naimpusuan a nagyaman ni Jacob ket inkararagna: "Saanak a maikari kadagi- ti amin a naayat a kinamanangngaasi ken iti isuamin a kinamatalek a winatwatmo maipaay iti adipenmo, ta binallasiwko day- toy a Jordan a ti sarukodko laeng ti kaduak ket ita nagbalinak a dua a pakarso." - Gen. 32:10. 7. Ania ti impasigurado ti Dios ken Jacob iti maysa a tagtagainep? 8, 9. Kadagiti ania a pamay-an a nagbalin ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan" ni Jacob, ken ania ti maadaltayo iti daytoy? MARSO 15, 2013 9 Wen, agpayso ti kinuna ni Moises iti kararagna: "O Jehova, sika nagbalinka a pudpudno a pagnaedan maipaay kadakami bayat ti kinapkaputotan"! (Sal. 90:1) Agap- likar met ita dagita a sasao agsipud ta ken Jehova "awan ti panagbaliw ti pagturongan ti anniniwan" ket itultuloyna ti agbalin a natalged a pagnaedan dagidiay nasungdo kenkuana. (Sant. 1:17) Usigentayo no ka- sano. NI JEHOVA - TI 'PUDPUDNO A PAGNAEDANTAYO' ITA 10 Ipapanmo nga agtestestigoka kontra iti internasional a sindikato a ti liderna ket nakasiksikap, nabileg, naulbod, ken mam- mapatay. Ania ngata ti riknam no rum- muarka iti korte kalpasan ti maysa a bista? Natalged ngata? Siempre saan! Nainka- lintegan laeng ngarud nga agkiddawka iti proteksion. Umasping iti dayta ti kasasaad dagiti adipen ni Jehova, a situtured a mang- saksaksi ken Jehova ken mangibutbutak- tak iti naranggas a kabusorna, ni Satanas! (Basaen ti Apocalipsis 12:17.) Ngem napa- gulimek kadi ni Satanas ti ili ti Dios? Saan! Kinapudnona, agtultuloy ti irarang-aytayo. Maymaysa laeng ti makagapu: Agingga ita, ni Jehova ti kamangtayo, ti "pudpudno a pagnaedan[tayo]," nangnangruna kadagi- toy maudi nga al-aldaw. (Basaen ti Isaias 54:14, 17.) Ngem saan nga agbalin ni Jehova a natalged a pagnaedantayo no agpaallilaw- tayo ken Satanas. 11 Adda pay maadaltayo kadagiti patriar- ka. Nupay nagnaedda iti daga ti Canaan, nagtalinaedda a naisina kadagiti lumugar ta ginurada ti nadangkes ken immoral a kabi- biag dagita a tattao. (Gen. 27:46) Adda sal- salimetmetanda a prinsipio. Saanda a ka- sapulan ti atiddog a listaan dagiti rumbeng 10. Apay a masiguradotayo nga agtultuloy ni Jehova kas natalged a pagnaedan dagiti adipenna? 11. Ania ti maadaltayo kadagiti patriarka? 21
Dagiti anghel ti Dios supsuportaran ken salsalaknibanda dagiti adipenna ken di rumbeng nga aramiden. Umanayen ti pannakaammoda ken Jehova ken iti per- sonalidadna. Gapu ta ni Jehova ti pagnae- danda, inkagumaanda ti saan nga agbalin a paset ti lubong. Anian a nagsayaat nga uli- dan para kadatayo! Ikagkagumaam kadi a tuladen dagiti matalek a patriarka no ma- ipapan iti panangpilim kadagiti kakaduam ken iti paglinglingayam? Makapaladingit ta ti sumagmamano a kameng ti kongrega- sion magusgustuanda ti dadduma a banag iti lubong ni Satanas. No adda kasta a rik- nam, uray bassit laeng, ikararagmo ti tulong ni Jehova. Laglagipem a kukua ni Satanas daytoy a lubong. Awan ti pannakaseknanna ken managimbubukodan. - 2 Cor. 4:4; Efe. 2:1, 2. 22 12 Tapno masarangettayo dagiti pangalli- law ni Satanas, nasken a naan-anay a tagi- patgentayo dagiti probision nga ipapaay ni Jehova iti naespirituan a sangakabbalayan- na. Karaman kadagitoy a probision dagiti Nakristianuan a gimong, ti panagdaydayaw ti pamilia, ken dagiti "sagut a tattao" - dagi- ti pastor a dinutokan ti Dios a mangipaay iti liwliwa ken suporta tapno madaerantayo dagiti parikut iti biag. (Efe. 4:8-12) Insurat ni Kabsat George Gangas, nga adu a tawen a nagserbi a kameng ti Bagi a Manarawidwid: "No kaduak [dagiti adipen ti Dios], kasla ad- daak iti bukodko a pagtaengan a kaduak ti pamiliak, iti naespirituan a paraiso." Kasta kadi met ti riknam? 13 Ti sabali pay a kualidad dagiti patriar- ka a nagsayaat a tuladen ket ti determina- sionda a maiduma kadagiti tattao iti aglaw- lawda. Kas nadakamat iti parapo 1, "silalatak nga indeklarada a ganggannaetda ken tem- porarioda nga agnanaed iti daga." (Heb. 11:13) Determinadoka kadi nga agbalin a naiduma? Pudno a saan a kanayon a nala- ka dayta. Ngem kabaelam babaen ti tulong ti Dios ken suporta dagiti padam a Kristia- no. Laglagipem a saanka nga agmaymaysa. Amin dagidiay mayat nga agserbi ken Jehova ket masapul a makidangadang! (Efe. 6:12) Ngem makapagballigitayo no agtalektayo ken Jehova ken pagbalinentayo a natalged a pagnaedantayo. 14 Kas ken Abraham, sipapanunottayo met koma iti gunggona. (2 Cor. 4:18) Insu- rat ni apostol Pablo nga "inur-uray [ni Ab- raham] ti siudad nga addaan kadagiti pud- pudno a pamuon, a ti nangibangon ken nangaramid iti dayta a siudad isu ti Dios." (Heb. 11:10) Dayta a "siudad" ket isu ti Me- sianiko a Pagarian. Inur-uray dayta ni Abra- 12. (a) Kasano nga ay-aywanan ni Jehova ti naespi- rituan a sangakabbalayanna? (b) Ania ti makunam kadagitoy a probision? 13. Ania ti napateg a maadaltayo iti Hebreo 11:13? 14. Ania a "siudad" ti inur-uray ni Abraham? TI PAGWANAWANAN
ham. Ngem saantayon a masapul nga ura- yen dayta agsipud ta agturturayen dayta idiay langit. Ken nakaad-adu ti pammanek- nek nga asidegen nga iturayanna ti intero a daga. Pudpudno kadi kenka dayta a Paga- rian? Im-impluensiaanna kadi ti panirigam iti biag, ti panangmatmatmo iti lubong, ken dagiti prioridadmo? - Basaen ti 2 Pedro 3: 11, 12. TI 'PUDPUDNO A PAGNAEDANTAYO' BAYAT NGA UMAS-ASIDEG TI PANUNGPALAN 15 Bayat nga umas-asideg ti panungpalan ti lubong ni Satanas, ad-adda pay a kumaro "dagiti ut-ot ti panagrigat." (Mat. 24:7, 8) Si- gurado nga ad-addanto a rumigat ti kasasa- ad bayat ti dakkel a rigat. Marpuogto dagi- ti pasdek ken malapunos iti buteng dagiti tattao. (Hab. 3:16, 17) Gapu ta desperadoda unay, uraydanto la agkamang "kadagiti ru- kib ken kadagiti dadakkel a bato ti bamban- tay." (Apoc. 6:15-17) Ngem dinto masalak- niban ida uray dagiti literal a rukib wenno dagiti arig bantay a napolitikaan ken komer- sial nga organisasion. 16 Ngem agtultuloyto a natalged ti ili ni Jehova iti "pudpudno a pagnaedan[da]," ni Jehova a Dios. Kas ken propeta Habakuk, "agragsak[danto] ken Jehova a mismo. Ag- rag-o[danto] iti Dios ti pannakaisalakan- [da]." (Hab. 3:18) Kadagiti ania a pamay- an nga agbalinto ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan" bayat dayta a nariribuk a tiem- po? Saantay pay nga ammo ita. Ngem ma- namnamatayo daytoy: Kas kadagidi Israelita a pimmanaw idiay Egipto, agtalinaedto nga organisado ti "dakkel a bunggoy" ken sisa- sagana nga agtungpal iti instruksion ti Dios. (Apoc. 7:9; basaen ti Exodo 13:18.) Maba- lin nga ipakaammonto ni Jehova dagita nga instruksion babaen kadagiti kongregasion. 15. Anianto ti mapasamak kadagidiay agtaltalek iti daytoy a lubong? 16. Ania ti rumbeng a panangmatmattayo iti kon- gregasion Kristiano, ken apay? Mabalin a dagiti rinibribu a kongregasion iti intero a lubong ket isu dagiti 'makin- uneg a siled' a naipadto iti Isaias 26:20. (Ba- saen.) Tagtagipatgem met laeng kadi dagi- ti gimong ti kongregasion? Dagus kadi nga iyap-aplikarmo ti instruksion nga ipapa- ay ni Jehova babaen iti kongregasion? - Heb. 13:17. 17 Agtalinaedto ni Jehova kas 'pudpudno a pagnaedan' uray dagidiay matay a mata- lek sakbay a mangrugi ti dakkel a rigat. Ka- sano? Nabayagen a natay dagiti matalek a patriarka idi imbaga ni Jehova ken Moises: "Siak ti Dios ni . . . Abraham, ti Dios ni Isaac ken ti Dios ni Jacob." (Ex. 3:6) Kalpasan nga inadaw ni Jesus dagitoy a sasao, innayonna: "Isu ket Dios, saan a dagiti natay, no di ket dagiti sibibiag, ta sibibiagda amin kenkua- na." (Luc. 20:38) Wen, sibibiag iti panang- matmat ni Jehova dagidiay nasungdo nga adipenna. Sigurado a pagungarennanto ida. - Ecl. 7:1. 18 Iti asidegen a baro a lubong, agbalinto ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan" dagi- ti adipenna iti sabali pay a pamay-an. Kuna ti Apocalipsis 21:3: "Adtoy! Ti tolda ti Dios adda iti sangatauan, ket isu makipagnaed- to kadakuada." Umuna, makipagnaedto ni Jehova kadagiti iturayanna ditoy daga ba- baen ken Kristo-Jesus. Iti ngudo ti sangari- bu a tawen, inton naitungpalen ni Jesus ti panggep ti Dios ditoy daga, iyawatnanto ti Pagarian ken Amana. (1 Cor. 15:28) Kalpa- san ti sangaribu a tawen, saanton a kasapu- lan ti perpekto a sangatauan ti panangiba- baet ni Jesus; makipagnaedto kadakuada ni Jehova. Anian a nagsayaat dayta a namna- matayo! Gapuna, kas kadagiti matalek nga adipen ni Jehova idi ugma, pagbalinentayo ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan[tayo]." 17. Kasano a ni Jehova ti "pudpudno a pagnaedan" uray dagidiay natayen a nasungdo nga adipenna? 18. Iti baro a lubong, kasano nga agbalin ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan" dagiti adipenna iti nai- sangsangayan a pamay-an? 23 17. Kasano a ni Jehova ti "pudpudno a pagnaedan" uray dagidiay natayen a nasungdo nga adipenna? 18. Iti baro a lubong, kasano nga agbalin ni Jehova a "pudpudno a pagnaedan" dagiti adipenna iti nai- sangsangayan a pamay-an? 23
"Idaydayawkonto ti naganmo agingga iti tiempo a di naked- ngan." - SAL. 86:12. MAILAWLAWAGMO KADI?
Ania ti kaipapanan ti panangam- mo iti nagan ti Dios?
Kasano nga in-inut nga impalgak ni Jehova ti naganna?
Ania ti kaipapanan ti pannagna iti nagan ni Jehova? 24 IDAYDAYAWYO TI NAINDAKLAN A NAGAN NI JEHOVA KAADUAN a relihion ti Kakristianuan likliklikanda nga usaren ti nagan ti Dios. Kas pagarigan, kuna ti pa- kauna a sasao ti Revised Standard Version: "Ti panangu- sar iti aniaman a personal a nagan para iti maymaysa a Dios . . . ket saan a maitutop nga aramaten ti amin a Kristiano a Relihion." 2 Ngem iti sabali a bangir, ipannakkel dagiti Saksi ni Jehova ti panangawit ken panangidayawda iti nagan ti Dios. (Basaen ti Salmo 86:12; Isaias 43:10.) Kasta met, ibilangtayo a pribilehio ti pannakatarustayo iti kaipapa- nan ti nagan ti Dios ken ti sapasap nga isyu a nainaig iti pannakasantipikar dayta a nagan. (Mat. 6:9) Ngem di- tay koma tagtagilag-anen dayta a pribilehio. Gapuna, usigentayo ti tallo a napapateg a saludsod: Ania ti kai- papanan ti panangammo iti nagan ti Dios? Kasano a pinaneknekan ni Jehova ti kaipapanan ti naindaklan a naganna, nga agbanag iti ad-adda a pannakaidayawna? Ken kasanotay a magna iti nagan ni Jehova? TI KAIPAPANAN TI PANANGAMMO ITI NAGAN TI DIOS 3 Ti panangammo iti nagan ti Dios ket saan laeng a basta panangammo iti nagan a "Jehova." Ramanen- na ti panangammo iti reputasion ni Jehova, kasta met kadagiti kualidad, panggep, ken ar-aramidna a naipal- gak iti Biblia, kas iti pannakilangenna kadagiti adi- penna. Siempre, in-inut nga ipaay ni Jehova daytoy a pannakaawat, maitunos iti pannakaibanag ti panggep- na. (Prov. 4:18) Impalgak ni Jehova ti naganna iti umuna nga agassawa, isu nga inaramat dayta ni Eva idi impas- ngayna ni Cain. (Gen. 4:1) Ammo dagiti matalek a pat- riarka a da Noe, Abraham, Isaac, ken Jacob ti nagan ti Dios. Dimmakkel met ti panangipategda iti dayta ba- 1, 2. Saan a kas kadagiti relihion iti Kakristianuan, ania ti pa- nangmatmat dagiti Saksi ni Jehova iti nagan ti Dios? 3. Ania ti kaipapanan ti panangammo iti nagan ti Dios? TI PAGWANAWANAN
yat a bembendisionan, ay-aywanan, ken ipalpalgak ni Jehova kadakuada dagiti detal- ye ti panggepna. Naipaayan ni Moises iti na- isangsangayan a pannakatarus iti nagan ti Dios. 4 Basaen ti Exodo 3:10-15. Idi agtawen ni Moises iti 80, imbilin ti Dios kenkuana: "Iruarmo ti ilik nga annak ti Israel manipud Egipto." Siraraem a simmungbat ni Moises babaen iti maysa a nakapatpateg a saludsod. Arigna insaludsodna: 'Ania ti naganmo?' Apay nga insaludsod dayta ni Moises idin- to ta nabayagen nga ammo dagiti tattao ti nagan ti Dios? Nalawag a kayatna nga ad- adda a maam-ammo ti persona nga irepresen- tar dayta a nagan - tapno makombinsirna da- giti Israelita a talaga nga ispalen ida ti Dios. Natural laeng a maseknan ni Moises ta naba- yag idin a maad-adipen dagiti Israelita. Ma- balin a dida masigurado no kabaelan nga is- palen ida ti Dios dagiti ammada. Adda pay ketdin dagiti Israelita a nagdaydayaw kada- giti didiosen ti Egipto! - Ezeq. 20:7, 8. 5 Ania ti insungbat ni Jehova iti saludsod ni Moises? Kinunana: "Daytoy ti sawem iti annak ti Israel, 'Ni AGBALINAKTO imbaonnak kadakayo.' " Kalpasanna, innayonna: "Ni Jehova a Dios dagidi ammayo . . . imbaon- nak kadakayo." Ti kayat a sawen ti Dios ka- dagita a sasao ket mapagbalinna ti bagina iti kayatna a pagbalinan tapno maibanagna ti panggepna ken kanayon a tungpalenna ti sa- ona. Dayta ti gapuna nga iti bersikulo 15, ki- nuna a mismo ni Jehova: "Daytoy ti naganko agingga iti tiempo a di nakedngan, ket day- toy ti pakalaglagipan kaniak iti kinapkapu- totan." Nagsiddaaw la ketdi ni Moises ken napabileg ti pammatina! Ti nagan ti Dios ket maysa a porma ti Hebreo a ber- bo a kaipapananna ti "agbalin." Gapuna, ti "Jehova" kai- papananna ti "Pagbalinenna." - Gen. 2:4. 4. Apay a dinamag ni Moises ti nagan ti Dios, ken apay a natural laeng a maseknan iti dayta? 5. Ania ti impalgak ni Jehova ken Moises maipa- pan iti naganna? MARSO 15, 2013 Ammo ni Moises ti kaipapanan ti nagan ti Dios, ket dayta ti nangpabileg iti pammatina SINALIMETMETAN NI JEHOVA TI KAIPAPANAN TI NAGANNA 6 Di nagbayag kalpasan ti panangdutok- na ken Moises, naan-anay a sinalimetmetan ni Jehova ti kaipapanan ti naganna idi 'nag- balin' a Manangispal iti Israel. Imbabainna ti Egipto idi inyegna dagiti sangapulo a sap- lit, ken impakitana nga awanan gaway da- giti didiosen ti Egipto, a pakairamanan ni Faraon. (Ex. 12:12) Kalpasanna, biningay ni Jehova ti Nalabaga a Baybay, pinalasatna ti Israel iti dayta, ken linemmesna ni Faraon ken ti armadana. (Sal. 136:13-15) Iti "dak- kel ken nakaam-amak a let-ang," nagbalin ni Jehova a Manangtaginayon iti biag ba- yat nga impaayanna iti taraon ken danum 6, 7. Kasano a naan-anay a sinalimetmetan ni Jehova ti kaipapanan ti naindaklan a naganna? 25
ti ilina, a nalabit agdagup idi iti dua agingga iti tallo a milion wenno nasursurok pay! Si- mimilagro pay ketdi a saan a narunot da- giti kawes ken pallokada. (Deut. 1:19; 29:5) Wen, awan ti asinoman a makalapped ken Jehova a mangsalimetmet iti kaipapanan ti awan kaaspingna a naganna. Imbagana ken Isaias idi agangay: "Siak - siak ni Jehova, ket malaksid kaniak awan ti manangisalakan." - Isa. 43:11. 7 Ti simmaruno ken Moises a ni Josue nasaksianna met dagiti nakaskasdaaw nga aramid ni Jehova idiay Egipto ken iti let- ang. Gapuna, idi dandanin agngudo ti biag ni Josue, naimpusuan a naibagana kadagi- ti padana nga Israelita: "Pagaammoyo unay iti amin a pusoyo ken iti amin a kararuayo nga awan napaay a maysa a sao manipud iti amin a naimbag a sasao a sinao kadakayo ni Jehova a Diosyo. Pimmudnoda amin ma- Ni Faraon saanna a binigbig ni Jehova kas Dios ipaay kadakayo. Awan uray maysa a sao ka- dakuada ti napaay." (Jos. 23:14) Wen, naan- anay a tinungpal ni Jehova ti saona. 8 Iti kaaldawantayo, naan-anay met nga itungtungpal ni Jehova ti saona. Babaen iti Anakna, impadtona a bayat ti maudi nga al-aldaw maikaskasabanto ti mensahe ti Pa- garian iti "intero a mapagnaedan a daga." (Mat. 24:14) Adda kadi pay sabali malak- sid iti Dios a Mannakabalin-amin a makaba- el a mangipakpakauna iti kasta a trabaho, mangsigurado a maaramid dayta, ken ma- ngar-aramat iti adu a tattao nga "awan adal- na ken gagangay" a mangitungpal iti day- ta? (Ara. 4:13) Isu a no makiramantayo iti daytoy a trabaho, karamantayo iti pannaka- tungpal ti padto ti Biblia. Idaydayawtayo ti Amatayo ken ipakpakitatayo a talaga nga ar- aramidentayo ti ikarkararagtayo nga: "Umay koma ti pagariam. Maaramid koma ti paga- yatam, kas sadi langit, kasta met iti daga." - Mat. 6:9, 10. NAINDAKLAN TI NAGANNA 9 Di nagbayag kalpasan ti ipapanaw dagi- ti Israelita manipud Egipto, adda sabali pay a nagbalinan ni Jehova para iti ilina. Baba- en iti Linteg ti tulag, nagbalin nga 'asawa a makinkukua kadakuada,' a sidadaan a ma- ngaramid iti amin a responsabilidadna. (Jer. 3:14) Nagbalin ngarud kas piguratibo nga asawa ti Israel, ti ili a mangaw-awit iti na- ganna. (Isa. 54:5, 6) Bayat nga agtultulnogda ken salsalimetmetanda dagiti bilinna, agba- lin ni Jehova a perpekto nga "Asawa" kada- kuada. Bendisionan, salakniban, ken ipaa- yanna ida iti talna. (Num. 6:22-27) Gapu iti dayta, maidaydayaw ti naindaklan a nagan ni Jehova kadagiti nasion. (Basaen ti Deu- teronomio 4:5-8; Salmo 86:7-10.) Kinapud- 8. Kasano a salsalimetmetan ni Jehova ti kaipapa- nan ti naganna iti kaaldawantayo? 9, 10. Kasano nga intultuloy ni Jehova a pinagmi- nar ti kaipapanan ti naganna, ken ania dagiti resul- tana? TI PAGWANAWANAN
nona, iti intero a pakasaritaan ti Israel, na- gutugot nga agdayaw ken Jehova ti adu a ganggannaet. Arigna ibagbagada ti kinuna ti Moabita a ni Ruth iti katuganganna a ni Noemi: "Dagiti kailiam isudanto dagiti kai- liak, ket ti Diosmo Diosko." - Ruth 1:16. 10 Iti agarup 1,500 a tawen, naiparanga- rang ti adu a baro nga aspeto ti personalidad ni Jehova iti pannakilangenna iti Israel. Iti laksid ti kinasukir ti nasion, maulit-ulit a pi- naneknekan ni Jehova nga isu ket "Dios a naasi" ken "nabannayat nga agunget." Nai- sangsangayan ti kinaanus ken panagitured- na. (Ex. 34:5-7) Ngem adda pagpatinggaan ti kinaanus ni Jehova. Idi a ti nasion dagiti Judio inlaksid ken pinapatayda ti Anakna, inlaksidna ida kas ili a mangaw-awit iti na- ganna. (Mat. 23:37, 38). Imbilangna idan a natay, a kas iti nagango a kayo. (Luc. 23:31) Ania ti epekto dayta maipapan iti panang- matmatda iti nagan ti Dios? 11 Ipakita ti pakasaritaan nga idi agangay, naaddaan dagiti Judio iti inaanito a panang- matmat iti nagan ti Dios, nga imbilangda a di rumbeng a baliksen dayta. (Ex. 20:7) In- inut ngarud a naikkat ti nagan ti Dios iti Ju- daismo. Nasaktan la ketdi ni Jehova iti dida panangraem iti naganna. (Sal. 78:40, 41) Nupay kasta, ti Dios, "a ti naganna ket Na- imon," nalawag a saanna nga ipalubos a ti naganna ket awiten ti ili a nanglaksid ken- kuana ken linaksidna. (Ex. 34:14) Isuro day- toy kadatayo a nakapatpateg ti panangraem iti nagan ti Namarsua. BARO NGA ILI A NAAWAGAN ITI NAGAN TI DIOS 12 Babaen ken Jeremias, impalgak ni Jehova ti panggepna a mangaramid iti "baro a tulag" iti maysa a baro a nasion, ti na- espirituan nga Israel. Impadto ni Jeremias 11. Kasano a naikkat ti nagan ti Dios iti nasion da- giti Judio? 12. Kasano a binuangay ni Jehova ti naipadto nga ili a maawagan iti naganna? nga amin a kameng dayta, 'manipud ka- babassitan agingga iti kadadakkelan, am- ammuendanto ni Jehova.' (Jer. 31:31, 33, 34) Nangrugi a matungpal dayta a padto idi Pentecostes 33 C.E., idi inaramid ti Dios ti baro a tulag. Ti baro a nasion, "ti Isra- el ti Dios," a pakairamanan dagiti Judio ken saan a Judio, ti nagbalin nga "ili a maipaay iti nagan [ti Dios]," wenno "tattao a maawa- gan iti naganko," kuna ni Jehova. - Gal. 6:16; basaen ti Aramid 15:14-17; Mat. 21:43. 13 Kas "tattao a maawagan iti nagan [ti Dios]," dagiti kameng dayta a naespirituan a nasion inusarda ti nagan ti Dios. Kas paga- rigan, inusarda dayta no agkotarda iti Heb- reo a Kasuratan. Isu nga idi nagpalawag ni apostol Pedro idi Pentecostes 33 C.E. iti sa- nguanan dagiti Judio ken proselita a nagga- pu iti nadumaduma a daga, inusarna ti na- gan ti Dios iti sumagmamano a daras. (Ara. 2:14, 20, 21, 25, 34) Indayaw dagiti nagkau- na a Kristiano ni Jehova, isu a binendisio- nanna ti trabahoda a panangasaba. Kasta met ita, bendisionan ni Jehova ti ministerio- tayo no ipakaammotayo ti naganna ken ipa- kitatayo dayta kadagiti interesado iti mismo a Bibliada aginggat' mabalin. Iti kasta, iyam- ammotayo ida iti pudno a Dios. Anian a pri- bilehio para kadakuada ken kadatayo! Ma- balin a dayta ti pangrugian ti nalagda ken agnanayon a relasionda ken Jehova. 14 Ti apostasia a timmaud idi agangay mi- nulitanna ti Kristiano a kongregasion, nangnangruna idi natayen dagiti apostol. (2 Tes. 2:3-7) Sinurot pay ketdi dagiti ulbod Ti Hebreo a teksto nga inaramat dagiti nagkauna a Kristiano ket naglaon iti Tetragrammaton. Adda pamma- neknek a nausar met ti nagan ti Dios kadagiti nagkauna a kopia ti Septuagint, maysa a Griego a patarus ti Hebreo a Kasuratan. 13. (a) Inusar kadi dagiti nagkauna a Kristiano ti nagan ti Dios? Mangted iti pagarigan. (b) Ania ti pa- nangmatmatmo iti pribilehio a mangusar iti nagan ni Jehova iti ministerio? 14, 15. Nupay nagsaknap ti apostasia, kasano a si- naluadan ni Jehova ti naganna? 27 13. (a) Inusar kadi dagiti nagkauna a Kristiano ti nagan ti Dios? Mangted iti pagarigan. (b) Ania ti pa- nangmatmatmo iti pribilehio a mangusar iti nagan ni Jehova iti ministerio? 14, 15. Nupay nagsaknap ti apostasia, kasano a si- naluadan ni Jehova ti naganna? 27
a mannursuro ti tradision dagiti Judio a di panangusar iti nagan ti Dios. Ngem ipalu- bos ngata ni Jehova a mapukaw ti naindak- lan a naganna? Saan a pulos! Nasaluadan ti naganna nupay saanen nga ammo ti eksakto a pannakaibalikasna. Iti ginasgasut a tawen, nagparang ti nagan ti Dios kadagiti patarus ti Biblia, kasta met kadagiti sinurat dagiti is- kolar ti Biblia. Kas pagarigan, idi 1757, insu- rat ni Charles Peters a no idilig iti adu a titu- lo ti Dios, "Jehova ti kasayaatan pay laeng a pangdeskribir kenkuana." Iti libro ni Hop- ton Haynes idi 1797 maipapan iti panag- dayaw iti Dios, kastoy ti insuratna iti rugi ti kapitulo 7: "JEHOVA ti nagan ti DIOS nga inu- sar dagiti Judio; nga isu laeng ti nagdayda- yawanda; kas iti inaramid idi ni Jesus ken dagiti Apostolna." Ni Henry Grew (1781- 1862) saanna laeng nga inaramat ti nagan ti Dios no di ket nabigbigna pay a naum-umsi dayta ken masapul a masantipikar. Kasta met, agpada nga inaramat da George Storrs (1796-1879) ken Charles T. Russell ti nagan ti Dios. 15 Nakallalagip ti 1931 ta iti daydi a tawen nga inawat dagiti International Bible Stu- dents (sigud nga awag iti ili ti Dios) ti Nain- kasuratan a nagan a Dagiti Saksi ni Jehova. (Isa. 43:10-12) Inwaragawagda ngarud iti in- tero a lubong a pagragsakanda ti agbalin nga ad-adipen ti maymaysa a pudno a Dios, kas "ili a maipaay iti naganna." (Ara. 15:14) Dagitoy a pasamak ti mangipalagip kadata- yo iti sasao ni Jehova iti Malakias 1:11: "Ma- nipud iti ileleggak ti init agingga a mismo iti ilelennekna naindaklanto ti naganko iti tengnga dagiti nasion." MAGNA ITI NAGAN NI JEHOVA 16 Insurat ni propeta Mikias: "Amin dagi- ti ili, iti biangda, magnadanto tunggal maysa iti nagan ti diosna; ngem datayo, iti biangtayo, magnatayto iti nagan ni Jehova 16. Apay a masapul nga ibilangtayo a dakkel a da- yaw ti pannagna iti nagan ni Jehova? 28 a Diostayo agingga iti tiempo a di naked- ngan, iti mismo nga agnanayon." (Mik. 4:5) Saan laeng a dakkel a dayaw para kadagi- ti Estudiante ti Biblia ti panangawit iti nagan ti Dios. Maysa met daytoy a pamma- neknek nga adda kadakuada ti anamongna. (Basaen ti Malakias 3:16-18.) Iti biangmo, ikagkagumaam kadi ti 'magna iti nagan ni Jehova'? Ammom kadi no ania ti ramanen dayta? 17 Adda tallo a banag a ramanen ti pan- nagna iti nagan ti Dios. Umuna, masapul nga ipakaammotayo dayta a nagan, ta am- motayo a dagidiay laeng 'umawag iti nagan ni Jehova ti maisalakan.' (Roma 10:13) Mai- kadua, masapul nga iparangarangtayo dagi- ti kualidad ni Jehova, nangnangruna ti ayat- na. Ken maikatlo, masapul a situtulok a tungpalentayo dagiti nalinteg a pagalaga- danna, iti kasta maidaydayawtayo ti nasan- tuan a nagan ti Amatayo. (1 Juan 4:8; 5:3) Determinadoka kadi a 'magna iti nagan ni Jehova a Diostayo agingga iti tiempo a di na- kedngan'? 18 Din agbayag, amin a mangilaklaksid wenno mangum-umsi ken Jehova mapili- tandanto a mangbigbig kenkuana. (Ezeq. 38:23) Karaman kadagita nga indibidual da- gidiay kas ken Faraon, a nagkuna: "Siasino ni Jehova, tapno pagtulnogak ti timekna?" Ngem napilitan ni Faraon a mangbigbig iti kinasiasino ni Jehova! (Ex. 5:1, 2; 9:16; 12:29) Iti sabali a bangir, situtuloktayo a na- ngam-ammo ken Jehova. Pagpannakkeltayo ti panangawittayo iti naganna ken sidadaan- tayo nga agtulnog kenkuana. Gapuna, nabi- leg ti namnamatayo a matungpal ti kari iti Salmo 9:10: "Agtalekto kenka dagidiay ma- kaam-ammo iti naganmo, ta pudno unay a sa- anmonto a baybay-an dagidiay mangbirbi- rok kenka, O Jehova." 17. Ania ti ramanen ti pannagna iti nagan ti Dios? 18. Apay nga amin a mangidaydayaw iti naindak- lan a nagan ni Jehova manamnamada ti nasayaat a masanguanan? TI PAGWANAWANAN
Talaga Kadi nga Insurat Dayta ni Josephus? Iti Book XX ti librona a Jewish Antiquities, ti his- toriador a ni Flavius Josephus idi umuna a siglo dinakamatna ti ipapatay "ni Santiago, a kabsat ni Jesus a naawagan iti Kristo." Adu nga eskolar ti mangbigbig a surat a mismo dagitoy ni Josephus. Ngem pagduaduaan ti dadduma ti sabali pay a sasao iti dayta a libro maipapan ken Jesus. Day- ta a paset a pagaammo kas Testimonium Flavia- num kunaenna: naan a mapagsusupiatan ti panangawagna ken Jesus kas "ti Kristo." Sigun iti pananganalisar ni Bardet, kinunana a daytoy a titulo ket "naan-anay a maitunos iti panagusar dagiti Griego iti [piho nga] artikulo para iti nagan ti tattao." Innayon ni Bardet nga iti panangmatmat ti maysa a Judeo- Kristiano "saan nga imposible nga inusar ni Jo- sephus ti termino a Christos." Pammaneknek la- eng dayta a talaga a nagbiag ni Jesus. Kinunana pay a bigbigen koma daytoy dagiti kritiko. "Ita, adda idi ni Jesus, maysa a masirib a tao, no nainkalintegan man a maawagan iti tao, ta adu a nakaskasdaaw a bambanag ti inaramid- na - maysa a mannursuro kadagidiay siraragsak nga immawat iti kinapudno. Naallukoyna ti adu a Judio, ken adu a Gentil. Isu [ti] Kristo; ket idi a ni Pilato, maitunos iti singasing dagiti kangruna- an a lallaki [a Judio], kinondenarna iti krus, dagi- diay nangayat kenkuana idi damo saanda a bi- naybay-an, ta nagparang kadakuada a sibibiag manen iti maikatlo nga aldaw, sigun iti impadto dagiti propeta ti Dios ken ti sangapulo ribu pay a dadduma a nakaskasdaaw a bambanag maipa- pan kenkuana; ket adda pay laeng agingga ita dagiti Kristiano, a nakaipanaganan ti naganna." - Josephus - The Complete Works, impatarus ni William Whiston. Posible ngata nga adda nangpalsipikar iti day- ta a teksto, a tinuladna laeng ti estilo ti panagsu- rat ni Josephus? Iti panangadalna iti historia ken iti mismo a teksto, inkonklusion ni Bardet a naka- rigrigat a tuladen ti nagpaiduma nga estilo ti pa- nagsurat ni Josephus. Apay ngarud a pagduaduaan dagiti eskolar ti kinaagpayso ti teksto? Nakita ni Bardet ti kangru- naan a makagapu. Kinunana a "saan a kas iti ka- aduan a nagkauna a teksto - napagduaduaan ti Testimonium gapu laeng ta adda mangkukues- tion iti dayta." Imbagana pay a kadagiti napala- bas a siglo, agduadua dagiti tattao iti daytoy a teksto gapu iti "sabali a motibo" saan ket a gapu iti nainkalintegan a panangusig iti dayta. Iti maudi a paset ti maika-16 a siglo, nangrugi ti nabara a panagdedebate iti nagbaetan dagidiay mamati iti daytoy a teksto ken dagidiay agduadua nga insurat dayta ni Josephus. Ni Serge Bardet, maysa a Pranses a historiador ken espesialista iti nagkauna a literatura, inkagumaanna a solbaren daytoy a panagdedebate iti napalabas nga uppat a siglo. Ti nasukisokna ket impablaakna iti maysa a libro a napauluan Le Testimonium Flavianum ' - Examen historique consid erations historiograph- iques (The Testimonium Flavianum - A Historical Study With Historical Considerations). Ditay ammo no agbalbaliwto ti panangmatmat dagiti eskolar maipapan iti Testimonium Flavia- num gapu iti panangusig ni Bardet. Nakombinsir iti dayta ni Pierre Geoltrain a nalatak nga espe- sialista iti Griego a Judaismo ken iti nagkauna a Kristianidad. Nabayag nga imbilangna ti Testimo- nium kas nainaynayon laeng, ken linalaisna pay ketdi dagidiay mamati iti dayta. Ngem binalbali- wanna ti panangmatmatna gapu iti libro ni Bar- det. Ibagbaga itan ni Geoltrain nga "awan koma ti aginlalaing nga agkuna a 'saan nga agpayso ti testimonia' ni Josephus." Ni Josephus ket saan a Kristiano nga autor no di ket maysa a Judio a historiador. Isu a kangru- Siempre, adda mas makakombinsir a rason a patien dagiti Saksi ni Jehova a ni Jesus ti Kristo - ti mismo a linaon ti Biblia. - 2 Tim. 3:16. MARSO 15, 2013 29
Kuna ni Alice iti suratna ken Stella: "Siguradok a maragsakanka a makaammo a ti inrugim nga iyadalan iti Biblia idi 1974 ket nabautisaranen itay laeng napalabas a kombension distrito" Kalpasan ti dandani 40 a tawen sipud naam-ammo ni Georgina dagiti Saksi, nagpabautisar met laeng ni lakayna Dika Maawanan iti Namnama!
Nabayagka kadin a Saksi ni Jehova
a mangnamnama a makikaduanto
met laeng kenka ti asawam nga
agdayaw ken Jehova?
Wenno naupayka kadi gapu ta
di nagtultuloy ti dati a narang-ay
nga iyad
adalam iti Biblia?
Adda sumagmamano a kapadasan manipud Brita- nia a makatulong tapno dika maawanan iti namna- ma. Makitam met no ania ti mabalinmo nga arami- den tapno 'maipalladawmo ti tinapaymo iti rabaw ti dandanum' ket matulongam dagidiay saan pay nga immawat iti kinapudno. - Ecl. 11:1. PATEG TI KINAANUS Ti maysa a kasapulam isu ti kinaanus. Masapul a salimetmetam ti kinapudno ken kumpetka ken Jehova. (Deut. 10:20) Kasta ti inaramid ni Georgina. Idi nangrugi a makipagadal iti Biblia kadagiti Saksi ni Jehova idi 1970, napalalo ti pungtot ni lakayna a Kyriacos. Pinadasna a pasardengen ti panagadal ni baketna, dina pastreken dagiti Saksi iti balayda, ken ibellengna ti aniaman a masarakanna a publikasion dagiti Saksi ni Jehova. Ad-adda manen ti pungtot ni Kyriacos idi mang- rugi a makigimong ni Georgina. Naminsan, napan idiay Kingdom Hall tapno makidinniskutir. Gapu ta nadlawda a nalalaing iti Griego ngem iti Ingles, adda sister a timmawag iti maysa a Griego a brother iti sabali a kongregasion tapno isu ti makisarita. Nag- kalma ni Kyriacos gapu iti nasayaat a pannakisarita ti kabsat, ket nagpayadal pay ketdi iti Biblia. Ngem sumagmamano a bulan kalpasanna, simmardeng a makipagadal iti Biblia. Iti simmaganad a tallo a tawen, agtultuloy ti ibu- busor ni Kyriacos. Impangtana a panawanna ni ba- ketna no agpabautisar. Gapuna, iti aldaw ti bautis- mo ni Georgina, sipapasnek nga inkararagna ken Jehova a saan koma a pampanawan ni lakayna. Idi addan dagiti Saksi a mangdagas ken Georgina a ma- pan iti asamblea, kinuna ni Kyriacos: "Umunakayon ta sumarunokami. Agsakaykami iti luganmi." Tina- bunuanna ti sesion iti bigat ket binuyana ti panagba- utisar ni baketna! Nanipud idin, saan unayen a bumusbusor ni Kyriacos ket in-inut a nagbalbaliw. Kalpasan ti dan- dani 40 a tawen sipud naam-ammo ni Georgina dagi- ti Saksi, nagpabautisar met laeng ni Kyriacos! Ania ti namagbalbaliw kenkuana? Kinunana: "Naapresiar- ko ti natibker a determinasion ni Georgina." Imbaga met ni Georgina: "Uray binusbusornak ni lakayko, saanak a simmardeng nga agdayaw iti Diosko. Kana- yon a nagkarkararagak ken Jehova, ken diak pulos naawanan iti namnama." MARSO 15, 2013 PATEG TI BARO A PERSONALIDAD Makatulong met ti panangipakitam iti Nakristia- nuan a personalidad. Imparegta ni apostol Pedro ka- dagiti Kristiano nga assawa a babbai: "Agpasakupka- yo kadagiti bukodyo nga assawa, tapno iti kasta, no ti asinoman saan a natulnog iti sao, mabalin a ma- gun-od ida nga awan ti sao babaen iti kababalin da- giti assawada a babbai." (1 Ped. 3:1) Dayta ti inyapli- kar ni Christine. Idi nagbalin a Saksi nasurok a 20 a tawenen ti napalabas, saan a mamati iti Dios ni lakayna a John. Saanna a kayat ti makimiembro iti aniaman a relihion, ngem makitkitana no kasano ka- pateg ken baketna ti baro a pammatina. "Nagbalin a naragsak," kinunana. "Timmibker ti pakinakemna ken nagbalin met a mapagpannurayan, isu a nabae- lak a sanguen ti adu a parikutko." Saan a pulos nga impilit ni Christine ti relihionna ken lakayna. Binigbig ni John: "Ammo ni Christine a nasaysayaat no saannak a kaskasabaan, ket siaanus nga inurayna a siak ti agdisnudo nga agadal." No makakita ni Christine kadagiti artikulo Ti Pagwana- wanan wenno Agriingkayo! nga ammona a pagintere- san ni John, kas iti siensia ken iti kasasaad iti aglaw- law, ipakitana dagitoy ken John sana kuna, "Ammok a magustuam a basaen daytoy." Idi agangay, nagretiro ni John ket naginteresan- na ti panagmula. Ad-adun ti tiempona a mangusig kadagiti naun-uneg a saludsod iti biag, kas iti 'Nai- parparna laeng kadi ti kaaddatay ditoy wenno na- parsuatayo nga addaan panggep?' Maysa nga aldaw, insingasing ti kabsat a kain-innestoria ni John, "Ania ngata no padasem ti agadal iti Biblia?" "Gapu ta ma- matiakon iti Dios," kuna ni John, "inawatko ti tukon- na." Imbag ta di pulos naawanan ni Christine iti nam- nama! Kalpasan ti 20 a tawen nga awan sardayna a panangikarkararagna nga awaten koma ni John ti ki- napudno, nabautisaran met laeng ni lakayna. Sire- regta itan nga agkaduada nga agserserbi ken Jehova. Insurat ni John: "Adda dua a banag a nangnangruna a nakaguyugoyak - ti kinaimbag ken kinamannaki- gayyem dagiti Saksi. Ket no Saksi ni Jehova ti asa- wam, addaanka iti nasungdo, mapagpannurayan, ken managsakripisio nga asawa." Wen, inyaplikar ni Christine ti sasao iti 1 Pedro 3:1, ket nagsayaat ti re- sultana! 31
NAGTUBO MET LAENG DAGITI BIN-I KALPASAN TI ADU A TAWEN Kasanon no napukaw ti interes ti iyad-adalantayo iti Biblia? "Iti bigat imulam ti bin-im ket agingga iti ra- bii saanmo a paginanaen ta imam," insurat ni Ari So- lomon, "ta saanmo nga ammo no sadino nga agballi- ginto daytoy, no ditoy wenno sadiay, wenno no isuda a dua agpadadanto a naimbag." (Ecl. 11:6) No daddu- ma, adu a tawtawen ti lumabas sakbay nga agtubo dagiti bin-i ti kinapudno. Ngem mabalin nga inton agangay, mabigbig met laeng ti maysa a tao ti kina- pateg ti panagbalin a nasinged iti Dios. (Sant. 4:8) Wen, mabalin a masorpresakanto laengen iti maysa nga aldaw. Kitaentayo ti kapadasan ni Alice a taga-India nga immakar idiay England. Nangrugi a makipagadal iti Biblia idi 1974. Hindi ti pagsasaona ngem kayatna ti lumaing nga ag-Ingles. Sumagmamano met a tawen a nakipagadal ken nakigimgimong iti maysa nga Ingles a kongregasion. Ammona a kinapudno ti maad-adal- na ngem saanna a tinagipateg dayta. Materialistiko met ken pagaayatna ti ragragsak, isu nga insardeng- na ti makipagadal idi agangay. inted ni Stella. Bimmisita ni Alice iti Kingdom Hall ket sibabara nga inabrasa dagiti Punjabi a kakabsat. "Diak malipatan ti nabara a pannakilangenda kaniak a nangpalag-an iti riknak," kuna ni Alice. Inrugina ti regular a makigimong ken nakipagadal manen iti Biblia, ket nasursurona a naimbag ti agsao ken agbasa iti Punjabi. Nabautisaran idi 2003. Kas- toy ti konklusion ti suratna ken Stella, "Agyamanak unay iti panangimulam kadagidiay a bin-i 29 a tawe- nen ti napalabas ken iti panangipakitam iti nasayaat nga ulidan." Ania ti maadalmo kadagitoy a kapadasan? No ti maysa a tao ket talaga a mabisin iti naespirituan, na- pudno, ken napakumbaba, palubosan ni Jehova nga agtubo iti pusona ti bin-i ti kinapudno uray kalpasan
"Agyamanak unay iti panangimulam
kadagidiay a bin-i 29 a tawenen ti
napalabas ken iti panangipakitam
iti nasayaat nga ulidan." - Alice
Dandani 30 a tawen kalpasanna, nagsurat ni Alice ken ni Stella a dati a nangyadal kenkuana iti Biblia. Kastoy ti kunaen ti surat: "Siguradok a maragsakan- ka a makaammo a ti inrugim nga iyadalan iti Bib- lia idi 1974 ket nabautisaranen itay laeng napalabas a kombension distrito. Nagdakkel ti naaramidam iti biagko. Immulam kaniak ti bin-i ti kinapudno, ket nupay diak pay idi nakasagana a mangidedikar iti biagko iti Dios, pinagtalinaedko dayta a bin-i ti kina- pudno iti panunot ken pusok." Ania ti napasamak? Inlawlawag ni Alice a nade- pres unay idi natay ni lakayna idi 1997. Nagkararag iti Dios. Kalpasan ti sangapulo a minuto, dua a Pun- jabi a Saksi ti immay iti pagtaenganna ket nangi- batida iti tract nga Aniat' Namnama Kadagiti Ing-ingu- ngoten a Natayen? Narikna ni Alice a nasungbatan ti kararagna ket inkeddengna a kayatna ti makitimpu- yog kadagiti Saksi ni Jehova. Ngem pakasarakanna ngata kadakuada? Adda nasarakanna a daan a diary a nakaisuratan ti adres ti Punjabi a kongregasion nga ti naunday a tiempo. Lagipem ti naikuna iti ilustra- sion ni Jesus: "Ti bin-i agtubo ken dumakkel, [ti nag- mula] saanna nga ammo no kasano. Iti bukbukod- na agin-inut nga agbunga ti daga, umuna ti bulong ti ruot, kalpasanna ti dawa iti ungkay, kamaudiananna ti namsek a bukel iti dawa." (Mar. 4:27, 28) Mabalin a ti bin-i ket in-inut wenno 'bukbukodna' ti agtubo. Ki- napudnona, ti tunggal manangiwaragawag iti Paga- rian saanna nga ammo no kasano a mapasamak ti pa- nagtubo ti bin-i ti kinapudno. Itultuloymo ngarud ti agmula a siwawadwad, ket agapitkanto a siwawad- wad. Saanmo met a liplipatan a napateg ti panagkararag ken Jehova. Awan sarday a nagkarkararag da Geor- gina ken Christine. No 'reggetam ti agkararag' ken dika pulos maawanan iti namnama, "iti panaglabas ti adu nga aldaw," mabalin a masarakamto manen ti 'tinapay' nga impalladawmo iti rabaw ti dandanum. - Roma 12:12; Ecl. 11:1. s Libre a mai-download daytoy a magasin ken ti dadduma pay a publikasion iti Mabalin met a basaen online ti Baro a Lubong a Patarus w13 03/15-IL


Mabalin a Makagun-odka iti Tulong iti Kalamidad Mabalin nga ipaay ti FEMA ken ti gobierno ti estado, teritorio wenno tribu ti direkta ken pinansial a tulong iti didigra kadagiti umili ti U.S., saan nga umili a nasional ken kualipikado a saan nga umili. Mabalin a karaman ti tulong iti didigra ti kuarta para iti temporario a tulong iti panagabang, pannakatarimaan iti pagtaengan, pannakapukaw ti personal a sanikua, gastos iti medisina, gastos iti pumpon ken dadduma pay a kasapulan wenno gastos a mainaig iti nakaro a didigra a saan a sakupen ti seguro wenno dadduma pay a gubuayan Umili - Asinoman a nayanak idiay U.S.; maysa a tao a nayanak iti ruar ti U.S. iti di kumurang a maysa a nagannak ti U.S.; wenno maysa a naturalized nga umili. Saan nga Umili a Nasyonal - Maysa a tao nga adda iti ruar a sanikua ti U.S. (i.e., American Samoa wenno Swain's Island) iti wenno kalpasan ti petsa a nagun-od ti U.S. ti panagtagikua, wenno maysa a tao a dagiti nagannakna ket saan nga umili ti U.S.. Amin nga umili ti U.S. ket nasional ti U.S., ngem saan a tunggal nasional ti U.S. dagiti indibidual ket rumbeng nga agkonsulta iti maysa nga eksperto iti imigrasion tapno mapaneknekan no matungpalda dagiti kasapulan iti kasasaad ti imigrasion para iti tulong ti FEMA iti didigra. Maysa a Kualipikado a Di Umili Iramanna ti Legal a Permanente nga Agnanaed ("Green Card" holders) Naikkan iti asylum dagiti saan nga umili Dagiti nagkamang Dagiti saan nga umili a ti deportation status-da ket maiparit iti di kumurang a maysa a tawen Dagiti saan nga umili ket naparole iti U.S. iti di kumurang a omaysa a tawen para kadagiti naganat a natauan a panggep wenno dakkel a pagimbagan ti publiko Dagiti sumrek a Cubano/Haitiano Dadduma a nasapsaplit a saan nga umili wenno dagiti assawa wenno annakda Dadduma a biktima ti nakaro a kita ti human tra˜icking, agraman dagiti tattao nga addaan iti "T" wenno "U" visa No ti maysa nga aplikante ket saanna a matungpal iti kasasaad ti kinaumili wenno imigrasion iti panawen dagiti aplikasion, ti sangakabbalayan ket mabalin pay laeng nga agaplikar para iti sumagmamano a porma ti pederal a tulong no: Ti nagannak wenno legal a guardian ti menor de edad nga ubing nga umili ti U.S., saan nga umili a nasional wenno kualipikado a saan nga umili ket agaplikar para iti tulong iti biang ti menor de edad nga ubing, no la ket ta agnanaedda iti isu met laeng a sangakabbalayan. Masapul nga agaplikar ti nagannak wenno legal a guardian kas kaduana nga aplikante, ken masapul nga awan pay 18 ti tawen ti menor de edad nga ubing iti tiempo a napasamak ti didigra. Amin nga indibidual, aniaman ti kinaumili ken kasasaadna iti imigrasion, a naapektaran iti dakkel a didigra ket mabalin a maikari para iti tulong iti panangbalakad iti krisis, legal a serbisio iti didigra, panangtarawidwid iti kaso iti didigra, programa ti tulong iti nutrision a suplementario iti didigra ken dadduma pay a saan a kuarta, in-kind a programa a pangsaranay iti emerhensia iti didigra. Karaman kadagitoy ti medikal a pannakaaywan, pagyanan, taraon ken danum.