Malakias 1:1 i Malakias 1:7 Malakias 1 Ti pannakaipablaak ti sao ni Yahweh para iti Israel babaen kenni Malakias. 2 "Inayatkayo," kuna ni Yahweh. Ngem ku- nayo, "Kasanonakami nga inayat?" "Saan kadi a kabsat ni Jacob ni Esau?" kuna ni Yahweh. 3 "Ngem inayatko ni Jacob, idinto a ginurak ni Esau. Pinagbalinko a langalang dagiti bantayna, ket pinagbalinko ti tawidna a lugar dagiti atap nga aso ti let-ang." 4 No kuna ti Edom, "Naabaktayo, ngem agsubli- tayo ket bangonentayo dagiti nadadael;" Kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, "Ibangondanto, ngem duprakekto; ket panagananto ida dagiti lallaki a 'Ti pagilian iti kinadangkes; ken 'Dagiti tattao a kaunget ni Yahweh iti agnanayon.'' 5 Maimatanganto daytoy dagiti mismo a matayo, ket kunaenyonto, "Naindaklan ni Yah- weh iti labes dagiti beddeng ti Israel." 6 Raemen ti anak ti amana, ken raemen ti adipen ti amona. Ngarud, no maysaak nga ama, ayanna ti dayawko? Ken no maysaak nga amo, ayanna ti panagraem nga agpaay kaniak. Kasasaonakayo ni Yahweh a Mannaka- balin amin, dakayo a papadi, a nangum-umsi iti naganko. Ngem kunaenyo, 'Kasanomi koma nga inumsi ti naganmo?' 7 Babaen iti panangidatonyo iti narugit a tina- pay iti rabaw ti altarko. Ket kunaenyo, 'Kasano
Malakias 1:8 ii Malakias 1:13 koma a rinugitandaka?' dayta nalabit a naumsi ti lamisaan ni Yahweh. Iti panangibagayo iti 8 No mangisagutkayo kadagiti bulsek nga ayup a maidaton, saan kadi a dakes dayta? Ken no mangidatonkayo iti pilay ken masakit, saan kadi a dakes dayta? Isagutyo dayta iti gober- nadoryo; awatennakayo ngata wenno pakitaan- nakayo ngata iti pabor?" kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 9 Ket ita, agkiddawkayo iti pabor ti Dios, tapno paraburannatayokoma. "Babaen iti bukbukodyo a daton, awatenna ngata a siaayat ti siasinoman kadakayo?" kuna ni Yahweh a mannakabalin amin. 10 "O, no adda la koma maysa kadakayo a mabalin a mangrikep kadagiti ruangan ti templo, tapno saan koma a masayang ti panangarunyo iti rabaw ti altarko! Saanak a maay-ayo kadakayo," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, "ken saankonto nga awaten ti aniaman a daton ma- nipud kadakayo. 11 Ta manipud iti panagsingising ti init agingga a lumnek daytoy, maitan-okto ti naganko kadag- iti nasion; iti tunggal disso, maidatonto dagiti insenso iti naganko, kasta met ti nadalus a daton. Ta agbalinto a naindaklan ti naganko kadagiti nasion," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 12 Ngem saanyo a raraemen daytoy no ibagayo a narugitan ti lamisaan ti Apo, dagiti bunga ken taraon daytoy ket maumsi. 13 Ibagbagayo pay, 'Makabannog unay day- toyen,' ken siuumsiyo nga ibang-es daytoy," kuna "Inyegyo ni Yahweh a Mannakabalin amin.
Malakias 1:14 iii Malakias 2:5 ti nakimmeg dagiti atap nga ayup wenno pi- lay wenno masakit; ket inyegyo daytoy a kas Rumbeng kadi nga awatek daytoy datonyo! manipud kadakayo?" kuna ni Yahweh. 14 "Mailunod koma dagiti manangallilaw nga addaan iti kalakian nga ayup iti arbanna ken agsapsapata nga itedna daytoy kaniak, ngem nangidaton kaniak, nga Apo, iti adda pakapi- lawanna; ta Siak ti naindaklan nga Ari," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, "ken pagbut- butngan ti naganko kadagiti nasion." 2 1 Ket ita, dakayo a papadi, daytoy a bilin ket para kadakayo. 2 "No saanyo a denggen, ken no saanyo nga ipapuso ti mangitan-ok iti naganko," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, "iyegko ngarud ti didigra kadakayo, ken ilunodko dagiti ben- desionyo. Kinapudnona, inlunodko dagitoyen, gapu ta saanyo nga impapuso ti bilinko. 3 Adtoy, tubngarek dagiti kaputotam, ket pu- lagidakto iti rugit dagiti rupayo, ti rugit kadagiti datonyo, ket maiyadayokayonto a kadua ti rugit. 4 Ket maammoanyonto nga impakaammok daytoy a bilin kadakayo, nga agtalinaed koma ti katulagak kenni Levi," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 5 "Agpaay a biag ken talna ti katulagak kenkuana, ken impaayko dagitoy a banbanag kenkuana tapno idayawnak. Dinayawnak ken timmakder nga addaan panagbuteng iti na- ganko.
Malakias 2:6 iv Malakias 2:12 6 Adda iti ngiwatna ti pudno a panursuro, ken awan iti saan a nasayaat a rimmuar iti bibigna. Nakipagbiag isuna kaniak nga addaan kappia ken kinalinteg, ken inallukoyna dagiti tattao tapno agsardengdan nga agbasbasol. 7 Ta dagiti bibig koma ti papadi ti rumbeng a mangsalimetmet iti pannakaammo, ken iti ngiwatna koma ti pakasarakan dagiti tattao iti panursuro, ta isuna iti mensaherok, kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 8 Ngem simmiasikayo iti pudno a dalan. In- tibkolyo ti kaaduan nga agraraem iti linteg. Di- nadaelyo ti katulagan ni Levi," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 9 "Iti kasukatna, pagbalinenkayo met a dakes ken karurod iti imatang dagiti amin a tattao, gapu ta saanyo a sinalimetmetan dagiti wagasko, ngem ketdi impakitayo ti panangidumayo iti panangisuroyo." 10 Saan kadi nga addaantayo amin iti may- maysa nga ama? Saan kadi a maymaysa ti Dios a namarsua kadatayo? Apay nga aglilin- nipottayo, tunggal maysa maibusor iti kabsatna, tultulawantayo ti katulagan ti amatayo? 11 Mananglilipot ti Juda, ken nakaal-alliaw a banag ti naaramid idiay Israel ken idiay Jerusalem. Ta tinulawan ti Juda ti nasantoan a lugar ni Yahweh nga impatpategna, ken ina- sawana ti babai nga anak ti ganggannaet nga agdaydayaw kadagiti didiosen. 12 Pukawen koma ni Yahweh ti siasinoman a kaputotan ti tao nga agar-aramid iti daytoy manipud kadagiti tolda ni Jacob, uray maysa
Malakias 2:13 v Malakias 2:17 a mangiy-iyyeg iti daton kenni Yahweh a Man- nakabalin amin. 13 Ken ar-aramidenyo pay daytoy. Lapla- punusenyo ti altar ni Yahweh kadagiti lulua, agsangsangit ken agsinsinnaay, agsipud ta saan- nan a pulos a taliawen ti daton ken saannan nga awaten daytoy nga addaan iti pabor manipud kadagiti imayo. 14 Ngem ibagbagayo, "Apay a saanna a tal- iawen?" Gapu ta ni Yahweh ti nakaimatang kenka ken ti asawa ti kinaagtutubom, ket saanka a nagbalin a napudno kenkuana, uray no katak- takunaynaymo isuna ken asawam sigun iti katu- lagan. 15 Saan pinagmaymaysanakayo Ken apay a pinag- babaen iti espirituna? Gapu ta namnamaenna maymaysanakayo? Isu a iti maaddaan ti nadiosan nga annak. bantayanyo ti bagbagiyo iti espirituyo, ken awan koma ti siasinoman a manglipot iti asawana iti kinaagtutubona. kadi a 16 "Ta kagurak ti panagsina ti agassawa," kuna ni Yahweh a Dios ti Israel, "ken ti tao a taktakupanna ti kawesna iti kinaranggas," "Isu kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. a bantayanyo ti bagbagiyo iti espirituyo ken agbalinkayo a napudno." 17 Binannogyo ni Yahweh kadagiti sasaoyo. Ngem ibagbagayo, "Kasano koma a binannogmi isuna?" Babaen iti panangibagbagayo iti, "Nasayaat iti imatang ni Yahweh ti siasinoman nga agar-aramid iti dakes, ken maay-ayo isuna kadakuada;" wenno "Sadino ti ayan ti Dios iti
Malakias 3:1 vi Malakias 3:6 hustisia?" 3 1 "Kitaem! dandanikon nga ibaon ti men- saherok, ket isaganananto ti dalanko sakbay kaniak. Ken ti Apo a birbirokenyo ket kellaatto nga umay iti templona; ken ti mensahero ti katulagan, a pakaay-aywanyo, kitaenyo, umay isuna," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 2 Ngem siasinonto ti makaibtor iti aldaw ti Ken siasinonto ti makaanus inton iyaayna? agparang isuna? Ta maiyarig isuna iti apuy ti agguggugor, ken kasla sabon a panglaba. 3 Agtugawto isuna nga agturay a kasla iti mangguggugor ken mangdaldalus iti pirak, ket dalusanna dagiti annak ni Levi. Dalusannanto ida a kasla balitok ken pirak, ken mangiyegdanto kadagiti daton ti kinalinteg kenni Yahweh. 4 Ket makaay-ayonto kenni Yahweh dagiti da- ton ti Juda ken Jerusalem, kas idi nagkauna nga al-aldaw, ken kas idi nagkauna a panawen. 5 Kalpasanna, umayakto kadakayo tapno mangukom. Siakto ti naalibtak a saksi maibusor kadagiti manggagamod, kadagiti man- nakikamalala, kadagiti ulbod a saksi, kadag- iti manggamgamgam iti tangdan dagiti mang- mangged, kadagiti mananggundaway kadagiti balo, kadagiti awan amana, kadagiti mangal- allilaw iti ganggannaet manipud iti karben- ganna, ken kadagiti saan nga agraem kaniak," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 6 "Ta Siak ni Yahweh a saan nga agbalbaliw; isu a dakayo a tattao ni Jacob ket saankayo a naibus.
Malakias 3:7 vii Malakias 3:14 7 Sipud pay kadagiti panawen dagiti ammayo, simminakayon manipud kadagiti paglintegak ken saanyo a tinungpal dagitoy. Agsublikayo kaniak, ket agsubliak kadakayo," kuna ni Yah- weh a Mannakabalin amin, "Ngem kunayo, 'Kasanokami nga agsubli?' 8 Mabalin kadi a takawan ti tao ti Dios? Idinto a taktakawandak. Ngem kunayo, 'Kasano koma a tinakawandaka?' Kadagiti apagkapullo ken kadagiti daton. 9 Nailunodkayo, daytoy entero a nasionyo, ta tinakawandak. 10 Iyegyo ti buo nga apagkapullo iti uneg ti balay a pagiduldulinan, tapno adda taraon iti balayko. Ket padasendak ita iti daytoy," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, "No saanko nga ilukat dagiti tawa ti langit ket ibukbokko kadakayo ti bendision, nga awan iti umdas a siled a pagidulinan iti daytoy. 11 Lappedakto ti mangib-ibus para kadakayo, tapno saan a dadaelen daytoy ti apit iti da- gayo; saan a madadael dagiti bunga iti mulayo nga ubas kadagiti kaubasan sakbay iti umno a tiempo," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 12 "Panaganandakayonto dagiti amin a nasion iti nabendisionan; ta agbalinkayonto a naragsak a daga," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. 13 "Nadagsen dagiti sasaoyo maibusor kaniak," "Ngem kunayo, "Ania ti kuna ni Yahweh. naibagami maibusor kenka?' 14 Kinunayo, 'Awan mamaayna ti panagserbi iti Dios. Ania ti gungguna daytoy kadatayo a nagtungpal kadagiti pagalagadanna wenno
Malakias 3:15 viii Malakias 4:2 nagbiag a silaladingit iti imatang ni Yahweh a Mannakabalin amin? 15 Ket ita, aw-awagantayo a nagasat dagiti mapagpannakkel. Saan laeng a rumangrang-ay dagiti managdakdakes, ngem susuotenda pay ti Dios ket malusotanda."' 16 Kalpasanna, nagsasarita dagiti nagbuteng kenni Yahweh; pinaliiw ken dimngeg ni Yahweh, ket iti imatangna, naisurat ti pakalaglagipan a libro para kadagiti nagbuteng kenni Yahweh ken nangraem iti naganna. 17 "Kukuakto ida," kuna ni Yahweh a Mannaka- balin amin, "ti napateg a sanikuak, iti aldaw nga agtignayak; ispalekto ida, kas iti panangispal iti maysa a tao iti anakna nga agserserbi kenkuana. 18 Ket maminsan pay, mailasinyonto ti nalinteg ken nadangkes, dagiti agdaydayaw ken saan nga agdaydayaw iti Dios. 4 1 Ta kitaenyo, umadanin ti aldaw, gumilgil- ayab a kasla hurno, inton amin dagiti natangsit ken amin a nadangkes ket agbalinto a kasla garami. Ti dumteng nga aldaw ti manguram kadakuada," kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, "ket daytoy ti mangkisap kadakuada ag- ingga nga awan iti matda uray ramut wenno sanga. 2 Ngem dakayo nga agbuteng iti naganko, agsingisingto ti init iti kinalinteg nga adda pan- nakaagas kadagiti payyakna. Aglalagtokayto a rummuar a kasla kadagiti baka manipud iti kulungan.
Malakias 4:3 ix Malakias 4:6 3 Ket ibadebaddekyonto dagiti nadangkes, ta agbalindanto a dapu kadagiti dapanyo iti tiempo nga agtignayak," kuna ni Yahweh a Mannaka- balin amin. 4 "Laglagipenyo ti agtulnog iti linteg ni Moises nga adipenko, dagiti pagalagadan ken dagiti paglintegan nga imbilinko kenkuana idiay Horeb para iti entero nga Israel. 5 Adtoy, ibaonko ni Elias a propeta sakbay a dumteng ti nakaro ken nakaam-amak nga aldaw ni Yahweh. 6 Pagkaykaysaennanto ti puso dagiti ama kadagiti annak, ken ti puso dagiti annak kadagiti amada; tapno saanak nga umay ken dumarup iti daga a mangiwayat iti naan-anay a pan- nakadadael."
x Ti Biblia Unlocked Literal Bible in the Ilocano language of the Republic of the Philippines copyright © 2019 Door43 World Missions Community Language: Ilocano Translation by: Door43 World Missions Community Contributor: Alexander D. Pagtacunan Sr., Ambrocio A. Dat-ay Jr., Anabel Magulod, Angelita H. Goco, Arlyn D. Fianza, Daniel Disay, Ely F. Belisario, Euhler Evangelista, Fredelyn R. Castillo, Gerry D. Pido, Gerwine P. Puguon, Irene China Covita, Jacquelyn Pinchingan , Jeffrey G. Arevalo, Jennilyn D. Inway, Jhun Dat-ay, Jomar N. Puclalay, Johnny Ray Lumawan, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Leonardo M. Disay, Liwliwa V. Ario, Lynn Castillo, Marben Obra, Marie fe Lardizabal, Maripple Lopez, Mary johanna delos Reyes, May ann Antonio, Micah H. Asis, Michael L. Pagtacunan, Miriam B. Pido, Nathaniel H. Pascio, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Novie M. Espara, Ralph B. Lantion, Raymond, Recelyn Camilo, Reymark, Robert Diser, Rommel Flores, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Susan L. Soliven, Tomas Domingo, William Tolentino, Ambrocio A. Dat-ay, Arlyn D. Fianza, Bernard Serquina, Bernie Abarquez, David Castillo, Delfin Asis, Euhler Evangelista, Grace Delos Santos, Jhon Alicay, Jhon Sibayan, Jomar N. Puclalay, Jonathan D. Castillo, Jovy M. Lacaden, Juvie K. Jose, Karen F. Acio, Liwliwa V. Ario, Lorenzo Marilao, Marben Obra, Marlon Aggasid, Mary Johanna delos reyes acob, May ann Antonio, Michael L. Pagtacunan, Mila Agpalasin, Myrna Santos, Nerissa A. Kildo, Nieves Abluyan, Pablo Bernardino, Ralph B. Lantion, Recelyn Camilo, Ronnie Acob, Rudy Pascual, Sanie Castillo, Sarah Aniban, Shirley L. Espiritu, Tano Emboc, This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0. You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that: You include the above copyright and source information. If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes. If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.
xi Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19. 2024-08-19 PDF generated using Haiola and XeLaTeX on 25 Aug 2024 from source files dated 19 Aug 2024


Republic of the Philippines Department of Education Region I SCHOOLS DIVISION OF ILOCOS NORTE Mathematics 1 Kuarter 1 - Modiul 1: Panangiladawan, panangirepresentar ken panagbilang manipud 0 agingga 100 iti nadumaduma a pamuspusan Inaramid ni: MARITES C. FLORES Teacher III Adams Central Elementary School
Mathematics-Grade 1 Alternative Delivery Mode Quarter 1- Module 1: Visualizes, represents, and counts numbers from 0 to 100 using a variety of materials and methods. Unang Edisyon, 2020 Sagudayen ti Akta Republika 8293, Seksion 176 a: Saan a maaddaan iti kalintegan iti panagtagikua ti aniaman a sinurat ti Gobierno ti Filipinas. No pay kasta, masapul met laeng ti pammalubos ti ahensia wenno pangopisinaan ti gobierno a nangisagana iti sinurat no daytoy ket maisangrat a panguartaan. Mairamanen kadagiti mabalin nga aramiden ti nasao nga ahensia wenno pangopisinaan ti panangikeddeng iti umno a gatad para iti daytoy. Dagiti gapuanan (sarita , seleksion, daniw, kanta, ladawan, nagan ti produkto wenno brand name, marka wenno trademark, pabuya iti telebision, pelikula ken dadduma pay) a naaramat iti daytoy a modiul ket adda kadagiti makingapuanan ti kalintegan iti panagtagikua kadagitoy. Naikagumaanan a matunton dagitoy tapno maala ti pammalubos kadagitoy tapno maaramat dagitoy a material. Saan a tagikuaen dagiti nangimaldit ken dagiti nagsurat dagita a kalintegan. Aniaman a pakaaramatanda malaksid iti daytoy a modyul ket kasapulan ti pammalubos dagiti akin-aramid kadagitoy. Saan a mabalin a kopiaen ti aniaman a paset daytoy wenno iprinta iti aniaman a wagas nga awanan pammalubos ti Departamento Insagana ti Departamento ti Edukasion Sekretario: Leonor Magtolis Briones Katulongan A Sekretario: Diosdado M. San Antonio Dagiti Nangbukel iti Daytoy a Modiul Nangsurat: Dagiti Editor: Nagencode: Nangarisit: Nangimaton: Marites C. Flores Zenaida M. Buenaobra, Louie Elizabeth V. Felipe, Chameabeth Ann B. Niño Marites C. Flores Martina R. Agullana, Epifanio Rico, Jr. Joann A. Corpuz Joye D. Madalipay Santiago L. Baoec Jenetrix T. Tumaneng Milagros Sandra G. Malvar Relly B. Dahilig Ruby B. Pascua Division Design and Layout Artist: Xavier Hans B. Gante Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________ Schools Division of Ilocos Norte Office Address: Telefax: Telephone No.: E-mail Address: Brgy. 7B, Giron Street, Laoag City, Ilocos Norte (077) 771-0960 (077) 770-5963, (077) 600-2605 ilocos.norte@deped.gov.ph
Matematika Kuarter 1 - Modiul 1 Panangiladawan, panangirepresentar ken panagbilang manipud 0 agingga 100 iti nadumaduma a pamuspusan 1
Pakauna Naisagana daytoy a Contextualized Learning Module wenno CLM para kadagiti agad-adal a rumbeng nga agsursuro iti bukodda a pagtaengan. Buklen dagiti nadumaduma a paset daytoy a module, ket tunggal paset, tulonganna ken asaenna ida babaen kadagiti aktibidad a mayannatup iti kurikulum. Nairanta met daytoy a module a mangtarabay kadagiti mannursuro ken pasiliteytor iti panangbayabayda kadagiti agad- adal. Naglaon daytoy kadagiti pammalagip, pangalapkapan ken wagas a makaited iti giya iti siasinnoman nga agkalikagum a mangtulong kadagiti agad-adal. Napakuyogan met daytoy iti pretest wenno pangirugi nga eksamen tapno marukod ti dati nga ammo a mabalin a Ipakita daytoy no pagibasaran kasapulan ti agad-adal ti naiget a pannarabay manipud iti mangisursuro kenkuana. Addaan met ti leksion kadagiti aktibidad tapno marukod ti masursuro. Nailukon met dagiti sungbat tapno agbalin a pannulong iti panagsursuro ken mailinteg dagiti biddut. Inanamaenmni a mausar dagitoy a sinanaknam ken sipupudno. iti maipresentar a leksion. Maipaganetget met kadagiti agad-adal nga an-annadanda daytoy nga CLM tapno mabalinto pay nga aramaten dagiti sumarsaruno kadakuada. Saan a sursuratan wenno markaan iti aniaman daytoy a modiul. Agusar kadagiti sabali a papel a pangsungbatan kadagiti aktibidad. Maawis dagiti agad-adal ken pasiliteytor a mangipakaammo a dagus kadagiti saanda a maawatan maipapan iti daytoy nga CLM, kasta metten no adda dagiti dillawenda iti daytoy. Babaen iti daytoy a modiul ken babaen iti panangbayabay dagiti nagannak ken pasiliteytor, inanamaenmi a makasursuro dagiti agad-adal iti laksid ti kaawanda iti pagadalan.
Ammuen Naimbag nga aldaw mo! Siak ni Maestra Marites a makadkaduam nga iti panagadalmo. maamuam a ti leksiyon mo ket maipanggaep iti Bilang 0- 100. Ditoy a mailadawan ken maipakita ti bilang a 0-100 babaen iti panagusar iti naduma-duma a bambanag. ket mabalin a Maipakita a dagiti bambanag mangiladawan iti bilang kas iti simbolona. Masursurotayo ti umiso a panagbilang. Kayatko Padasen Isurat ti umisu a bilang dagiti banag ti uneg iti kahon. 1. 2. 3. 4. 1
5. Taldiapan Nagburas ni Apong Ikong ti karabasa iti bengkagna. Tinulongan ni Iban ni apongna nga Ikong iti panagbilang iti karabasa. Binilangda a saggaysa daytoy. Makigiddanka kada Iban ken apongna nga Ikong nga agbilang iti karabasa. Dagiti Saludsod: 1. Siasino ti nagburas iti karabasa? 2. Ania ti inaramid ni Iban? 3. Ania ti napintas a kababalin ni Iban? 4. Mano amin ti karabasa a naburas ni Apong Ikong? 5. Kasanoda a naammuan no mano ti bilang ti karabasa? 2
Sukisoken Ti maysa a banag ket kapada ti maysa a bilang. No ti matiptipunan bilangna. Iti met kada bilang ket adda met kapadana nga simbolo. Kitaen ken adalentayo dagti sumaganad: ti banag ket manaynayonan met (Para iti Mangsubaybay: Agusar iti pagbilangan (counters) a maiggeman ti ubing kas representasion ti banag a bilangen. Bilangen nga umuna ti banag, ipakita ti kapada ti pagbilangan( counters) ken ipakita ti simbolo a bilang. Ipakita nga umuna ti umisu a panagbilang, uliten a kagiddan ti ubing. Uliten ti ubing nga isuna laengen. A. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 iragup ti iti Mangisuro: Reppeten wenno pagbilangan(counters) iti sagsasangapulo kas iti adda iti ladawan tapno nalaklaka a maawatan ti panagbilang. Bilangen nga umuna ti banag, ipaala ti kapadana a pagbilangan (counters) ket ipakita ti simbolo a bilang. Ipakita nga umuna ti umisu a panagbilang, uliten a kagiddan ti ubing. Uliten ti ubing nga isuna laengen.) (Para 3
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 (Para ti Mangisuro: Mangipakita iti pagbilangan (counters) kas iti ladawan a mabalin nga mangibagi iti bilang. Bilangen nga umuna ti pagbilangan (counters) ket ipakita ti simbolo a bilang. Ipakita nga umuna ti umisu a panagbilang, uliten kagiddan ti bata. Uliten ti ubing nga isuna laengen) B. 30 40 4
5 50
60 70
80
6 90
100
Adalen Daytoy met ti kapada a simbolo ti kada bilang. Baliksentayo ket laglagipen dagitoy. (Para ti Mangisuro: Tarabayen ti ubing iti panagiyebkas iti Ilokano kadagiti English(bridging). Baliksen nga umuna dagiti bilang, uliten a kadua ti ubing. Uliten ti ubing nga isuna laeng. Ipabalikas a maulit-ulit no kasapulan. Mabalin met daytoy a isurat ti ubing tapno al-alistona a matandaanan.) bilang iti ,Tagalog wenno 1 11 21 31 41 51 61 71 81 91 2 12 22 32 42 52 62 72 82 92 3 13 23 33 43 53 63 73 83 93 4 14 24 34 44 54 64 74 84 94 5 15 25 35 45 55 65 75 85 95 6 16 26 36 46 56 66 76 86 96 7 17 27 37 47 57 67 77 87 97 8 18 28 38 48 58 68 78 88 98 9 19 29 39 49 59 69 79 89 99 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 7
Pasingkedan (Para ti Mangsubaybay: Ti kadua ket mabalin a dagiti miembro iti pamilya.Bay-an nga agbilang ti ubing iti ang pagsasaonga kayatna (Iloko,Tagalog o English.) Aramiden 1-A Kumita iti kayat a kadua ket bilangenyo dagiti prutas. 1. 2. 3. 4. 5. 8
Aramiden 1-B (Para ti Mangisuro: Agbilang kadagiti banag a makita. Agusar iti pagbilangan (counters: bato, sticks, bolintik wenno ni babaen nanang/tatang/manang wenno ni manong. Ipakita dagiti sumaganad a bilang babaen iti tulong ti pagbilangan (counters) tanzan) ti tulong 23 38 47 56 62 Aramiden 2-A Isurat ti umisu a bilang dagiti banag nga adda iti kahon. _________ __________ _________ 9
________________ ____________ ___________ Bukod nga Aramiden 1 Agdrowing ti banag maibasar ti simbolo a makita. Agdrowing iti uneg ti kahon. 17 10 7
19 0 Panangrukod 1 Timbukelan ti umisu a simbolo a kapada ti bilang dagiti banag. 1. 65 55 75 85 11 13
2.
3.
4.
70 100
68 90
58 17
80 48
12 80
7O 78
60
5. 19 10 20 16 Bukod nga Aramiden 2 Timbukelan dagiti banag a kapada ti simbolo. 1. 20 46 2. 3. 63 13
4. 80 5. 92 Panangrukod 2 Marisan dagiti banag a kapada ti simbolo.Usaren ti maris a magusgustuam. 1. 16 14
2.
3.
4.
37 51
78 15
5. 100 Laglagipen 1. Ti maysa a banag ket kapada iti maysa a simbolo. 2. Ti banag a maysa no nayunam ket umadu. 3. Tunggal bilang ket adda kapadana a simbolo Aramiden Bilangen dagiti bambanag nga adda iti uneg wenno ruar iti pagtaengan. (Laglagipen: Mabalinyo a sukatan dagiti banag, depende no ania ti adda ti uneg /ruar iti pagtaengan. 1. tugaw ___________ 2. Pungan __________ 3. kutsara ____________ 3. Pinggan___________ 5. sapatos___________ 16
Tingitingen Isurat no mano a sukog ti makita iti uneg ti tunggal kahon. 50 1. ____________ 2. ____________ 90 3. ____________ 10 4. _____________ 70 5. ____________ 80 17
Nayon nga Aramiden Isurat dagiti mapukpukaw a numero. 1 11 12 3 4 14 15 16 8 9 10 18 19 20 25 26 27 28 29 30 40 6 7 22 23 31 32 33 34 41 51 52 36 37 43 44 45 47 48 49 54 55 56 58 59 60 70 77 78 79 80 89 90 87 62 63 64 66 67 68 71 72 73 81 75 83 84 85 92 93 94 96 97 98 99 18
Dagiti Sungbat Adalen 1 - Panangiladawan ken Panangipakita ti Bilang 0-100 Usaren ti Nadumaduma a Banag 5. 35 4. 40 3. 26 2. 20 1. 10 Padasen 5. 3 4. 5 3. 7 2. 14 1. 20 Aramiden 1A PasingkedanAra 5. Binilangda 4. 100 3.Managtulong karabasa. Ikong nga nagbilang iti 2.Tinulonganna ni Apong 1. Apong Ikong (Pasalita) Taldiapan a makita. s)maibasar iti simbolo pagbilangan(counter agusar iti Agbilang ti ubing ( Baliksen) Aramiden 1B miembro iti pamilia) maysa kadagiti kayatna ( kaduaen ti pagsasao nga numero usaren ti Agbilang iti ubing iti Adalen 5. 4. 3. 90 2. 45 1. 33 Aramiden 2 A makita. maibasar iti simbolo a Agdrowing ti banag Aramiden 2 B 5. 20 4. 58 3. 100 2. 70 1. 55 Panangrukod 1 5. 92 4. 80 3. 63 2. 46 1. 20 Bukod a Aramiden 1 simbolo) kapada ti banag a (Marisan dagiti Panagrukod 2 pagtaengan) uneg/ruar iti banagmakita iti ( Bilangen dagiti Aramiden 19
5. 85 4. 71 3. 17 2. 95 1. 52 Tingitingen 1 9 10 5 6 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 52 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 79 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 87 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 2 3 4 7 8 Nayon nga Aramiden 20
Reperensia Lesson Guide in Elementary Mathematics Grade I Mathematics I Kagamitan ng Mag-aaral No adda saludsodyo wenno makunayo, suratanyo wenno umawagkayo iti: Schools Division of Ilocos Norte - Curriculum Implementation Division Learning Resource Management Section (SDOIN-CID LRMS) Office Address Telefax Telephone No. E-mail Address Feedback link: : Brgy. 7B, Giron Street, Laoag City, Ilocos Norte : (077) 771-0960 : (077) 770-5963, (077) 600-2605 :sdoin.lrmds@deped.gov.ph : 21


F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION PANANGIRUGI ITI AMENDASION ITI REBISADO A KARTA TI SIUDAD KEN COUNTY TI HONOLULU TI 1973 (NAAMENDARAN 2017 NGA EDISION), KAS NAAMENDARAN, MAIPAPAN ITI PANANGSANGO ITI PANAGBALIW TI KLIMA. YANTANGAY, ti Siudad ken County ti Honolulu ("Siudad") ket kangrunaanna nga adda iti isla ti Oʻahu, iti maysa nga arkipelago ti Taaw Pasipiko a talaga nga apektado iti panagbalbaliw ti klima, pakairamanan ti panagngato ti lebel ti baybay, pumigpigsa a bagyo, ken agbaliwbaliw a paniempo; ken YANTANGAY, dagiti dakes nga epekto ti panagbaliw ti klima ti mamagpeggad iti salun-at, kinatalged, ken pagsayaatan dagiti residente ti Siudad, ken ramanenna ti pannakadadael ti sanikua, pannakasinga ti lokal nga ekonomia, ken pannakadadael wenno panagrakaya ti napapateg nga imprastraktura; ken YANTANGAY, ti krisis iti klima ti rason nga agbaliw ti siklo ti danum a mapaspasaran ti Oʻahu, a mangnayon iti masansan a bagyo ken layus, ken mangparigat kadagiti dalan ti danum ken sistema iti Siudad; ken YANTANGAY, dagiti epekto ti panagbaliw ti klima mabalin a nakaro ti epektona kadagiti pobre ken nababa ti sueldona a komunidad iti Oʻahu, a mangpakaro iti agdama a sosial ken ekonimiko a di panagpapatas; ken YANTANGAY, ipakita ti ebidensia ti siensia a dagitoy a nainaig-klima a risgo ket kumaro kadagiti masungad a dekada malaksid no adda napapateg nga addang a maaramid; ken YANTANGAY, ti kinamanagsakbay iti panagbaliw ti klima, a pakairamanan ti pannakabukel ti Pondo iti Panangsango iti Klima a pangpondo iti pananglapped, panangpasayaat, ken panangedukar ket mas nalaklaka ngem iti panangsolbar kadagiti problema no napasamaken dagita; ken YANTANGAY, ti Pondo iti Panangsango iti Klima masuportaranna: 1. Dagiti proyekto a mangpasayaat iti panangsango ti Siudad iti epekto ti panagbaliw ti klima, a pakairamanan ti panagpuonan kadagiti pang- nakaparsuaan nga imprastraktura, lokal a solusion, prebension ken panangkontrol kadagiti mamagpeggad nga organismo, di maibus a pagalaan iti enerhia, ken panangprotektar iti igid ti baybay; OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 1
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION 2. Ti panangpalag-an kadagiti epekto ti panagbalw ti klima iti pagdalanan ti danum, aluguog, karayan, ayus ti danum, kanal, ken sistema ti danum iti Siudad; ken 3. Dagiti panagregget a mangedukar kadagiti residente maipapan iti epekto ti panagbaliw ti klima ken kinapateg ti natibker a pakinakem, tapno maitandudo ti pannakaammo ti komunidad ken panagtignay iti daytoy a sangalubongan a karit; ken YANTANGAY, nakita ti Konseho ti Siudad ("Konseho") a ti mapastrek a buis dagiti sanikua ket mabalin a mailasin a pangsuporta iti panangbukel iti Pondo iti Panangsango iti Klima a saan a maigiddan a maingato ti buis dagiti sanikua tapno maponduan dayta, a mangipakita a determinado ti Siudad a mangprotektar kadagiti residente, ekonomia, ken aglawlawna kontra kadagiti epekto ti panagbaliw ti klima para kadagiti masanguanan a henerasion; ken YANTANGAY, ti Seksion 9-204, Rebisado a Karta ti Siudad ken County ti Honolulu ti 1973 (Naamendaran 2017 nga Edision), kas naamendaran ("Karta"), impasdekna ti Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga ken ti Pondo iti Di Nangina a Pagyanan, nga agpada a pomponduan ti kagudua ti maysa a porsiento ti natantia a mapastrek Siudad iti buis dagiti sanikua a nailasin ti badyet ken pang-kapital a programana iti kada piskal a tawen; ken YANTANGAY, patien ti Konseho a ti pannakaipasdek ti Pondo iti Panangsango iti Klima, a pomponduan ti kagudua ti maysa a porsiento ti natantia a mapastrek ti Siudad iti buis dagiti sanikua (umasping iti nailasin para iti Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga ken Pondo iti Di Nangina a Pagyanan), ti mangsuporta kadagiti panagregget ken proyekto a nairanta a pangpalag-an kadagiti epekto ti panagbaliw ti klima, panangpatibker kadagiti imprastratura ken komunidad iti Siudad, ken mangitandudo kadagiti makapasayaat a kaugalian; ken YANTANGAY, gapu ta ti panangpondo iti Pondo iti Panangsango iti Klima ket mailasin iti badyet ken pang-kapital a programa iti kada piskal a tawen, kaaduan iti kuarta a naideposito iti Pondo iti Panangsango iti Klima ket mausar kadagiti pangpasayaat a proyekto ti siudad; ken YANTANGAY, mainaig iti Karta Seksion 15-101, ti Konseho, babaen ti resolusion, mabalin a mangaramid iti amendasion iti Karta; ken YANTANGAY, mainaig iti Karta Artikulo 15, kasapulan ti aprobasion ti Mayor iti aniaman a pannakaamendar ti Karta nga insingasing ti Konseho iti sapasap nga OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 2
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION eleksion a mapasamak iti tawen a "4" ti udina; ngarud, IKEDDENG KOMA ti Konseho ti Siudad ken County ti Honolulu: 1. A ti sumaganad a saludsod ket maikabil iti 2024 a balota ti eleksion: "Rumbeng kadi a maamendaran ti Rebisado a Karta ti Siudad tapno maobligar ti Konseho ti Siudad a mangilasin iti pondo, a saan a maigiddan a maingato ti buis dagiti sanikua tapno maponduan dayta, kagudua ti maysa a porsiento ti natantia a mapastrek ti Siudad iti buis dagiti sanikua iti badyet ken pang-kapital a programa iti kada piskal a tawen, a maideposito iti Pondo iti Panangsango iti Klima, a ti panggepna ket panangsuporta kadagiti panagregget ken proyekto a nairanta a pangpalag-an kadagiti epekto ti panagbaliw ti klima, panangpatibker kadagiti imprastratura ken komunidad iti Siudad, ken mangitandudo kadagti makapasayaat a kaugalian?" 2. A ti Seksion 9-204, Rebisado a Karta ti Siudad ken County ti Honolulu iti 1973 (Naamendaran 2017 nga Edision), kas naamendaran, ket naamendaran tapno kastoy ti maipan: "Seksion 9-204. Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga [ken], Pondo iti Di Nangina a Pagyanan, ken Pondo iti Panangsango iti Klima - 1. Adda koma maipasdek a Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga [ken], maysa a Pondo iti Di Nangina a Pagyanan[.], ken Pondo iti Panangsango iti Klima. Iti panangibagay iti badyet ken pang-kapital a programa iti kada piskal a tawen, masapul a mangilasin ti konseho iti maysa ket kagudua a porsiento ti natantia a mapastrek iti buis dagiti sanikua, a ti [kagudua] kakatlo dayta ket maideposito koma iti Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga [ken ti nabatbati a kagudua], a ti kakatlo dayta ket maideposito koma iti Pondo iti Di Nangina a Pagyanan[.], ken ti nabatbati a kakatlo ket maideposito koma iti Pondo iti Panangsango iti Klima. 2. Dagiti kuarta iti Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga ket mausar koma: (a) Iti panaggatang wenno panangala iti balay wenno daga wenno aniaman a kualipikado nga interes para iti konserbasion ti daga iti siudad para kadagiti sumaganad a panggep: panangprotektar iti napateg a dagdaga a gubuayan ti danum tapno mapreserbar ti kalidad ti danum OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 3
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION ken suplay ti danum; preserbasion ti napapateg a kabakiran, ig-igid ti baybay, ken pang-agrikultura a dagdaga; publiko a lugar a pagay-ayaman ken pagsursuruan, pakairamanan ti ipapan iti igid ti baybay ken bambantay; preserbasion ti luglugar ken dagdaga a napateg iti historia wenno kultura; panangprotektar iti napateg a pagtaengan dagiti animal wenno sistema ti aglawlaw, pakairaman dagiti pagbedngan; konserbasion ti daga tapno maprebentaran ti adu ti maksayan a pannakayanud, layus, panagreggay, ken agayus a danum; ken panangpalubos iti publiko a makapan iti publiko a dagdaga ken nawayang a lugar nga agresulta iti pagsayaatan ti publiko. Ti kualipikado nga interes ket agtultuloy a restriksion para iti konserbesion babaen ti maysa a kualipikado nga organisasion nga addaan iti mision a mangkonserbar ken iti pondo a pangipatungpal kadagiti restriksion; wenno (b) Para kadagiti gastos iti operasion, panangmantiner ken panangimanehar iti dagdaga a naala babaen daytoy a pondo a nasken tapno maprotektaran, mamantiner, ken mangisubli iti aglawlaw nga agpegpeggad kadagitoy a daga, kas iti imprastraktura, environmental remediation, wenno panangpasayaat tapno makapan kadagitoy ti publiko wenno mausarda dagitoy a daga: no la ketdi dagiti gastos a konektado iti operasion, panangmantiner, ken panangimanehar iti dagdaga a naala babaen daytoy a pondo ket saan a dakdakkel ngem iti lima a porsiento iti kuarta a naideposito iti pondo iti napalabas a tawen. Dagiti kuarta iti Pondo iti Di Nangina a Pagyanan ket mausar koma a mangipaay iti di nangina a marenrentaan a pagyanan para kadagiti agsusueldo iti innem a pulo a porsiento wenno nababbaba ngem iti kaus-ustuanna a mapaspastrek ti pagtaengan iti siudad wenno para kadagiti sumaganad a panggep: panangipaay ken panangpalawa iti di nangina a marenrentaan a pagyanan ken maitutop nga aglawlaw ti pagyanan kadagiti proyekto, a mabalin a ramanenna dagiti proyekto nga agduduma-ti-usarna ken agduduma-ti-sueldo, nga addaan kadagiti pagyanan a kangrunaanna para kadagiti nababa ken kaus- ustuanna ti sueldona babaen ti panangala iti daga para, panangpapintas, panangipatakder, ken/wenno pang-kapital a panangpasayaat wenno rehabilitasion iti kasta a pagyanan, no la ketdi ti naponduan a pagyanan ket agtalinaed a di nangina iti saan a nakurang nga innem a pulo a tawen. 3. OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 4
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION 4. Dagiti kuarta iti Pondo iti Panangsango iti Klima ket mausar koma: (a) Tapno masuportaran ti pananglapped, panangpasayaat, ken panangedukar a konektado iti kapadasan ken manamnama nga epekto ti panagbaliw ti klima; (b) Tapno mapasayaat ti panangsango ti siudad kadagiti epekto ti panagbaliw ti klima, a pakairamanan ti panagpuonan iti pang-nakaparsuaan nga imprastraktura, lokal a solusion, prebension ken panangkontrol kadagiti mamagpeggad nga organismo, di maibus a pagalaan iti enerhia, ken panangprotektar iti igid ti baybay; (c) Tapno mapalag-an ti napasaran ken posible nga epekto ti panagbaliw ti klima babaen ti panangted iti pondo ti panangipatakder, panangtarimaan, ken panangmantiner kadagiti kukua-ti-siudad wenno kontrolado-ti-siudad a dalan ti danum, aluguog, karayan, kanal, ayus ti danum, ken sistema ti danum; (d) Tapno maedukaran dagiti residente ti siudad maipapan iti napasaran ken manamnama nga epekto ti panagbaliw ti klima ken iti kinapateg ti panangsango iti kalamidad, tapno maawatan ken makapagtignay ti komunidad iti daytoy a sangalubongan a problema; no la ketdi ti gastos a konektado iti panangedukar ket saan a dakdakkel ngem iti lima a porsiento iti kuarta a naideposito iti pondo iti napalabas a tawen; wenno (e) Tapno masaluadan dagiti residente, ekonomia, ken natural nga aglawlaw ti siudad kontra kadagiti epekto ti panagbaliw ti klima para kadagiti masanguanan a henerasion. [4.] 5. Dagiti kuarta iti kada pondo ket mabalin met a pagbayad iti prinsipal, interes, ken premium, no adda, maitunos kadagiti bond a nairuar kalpasan ti pannakaipasa daytoy a seksion ken maitunos iti Seksion 3-116 wenno 3-117, iti intero wenno iti sangkapaset, para kadagiti panggep a nainaganan iti segundario a seksion 2 [ken], 3, ken 4 daytoy a seksion ken pagbayad iti gasto a konektado iti panaggatang, panangbawi, wenno panangisubli iti gasto iti kakasta a bond. OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 5
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION [5.] 6. Iti aniaman a gundaway, masapul nga awan nasurok a lima a porsiento iti kuarta iti kada pondo ti mausar a pang-administratibo. [6.] 7. Aniaman a balanse a nabati iti kada pondo iti ngudo ti aniaman a piskal a tawen ket awan ti panagpasona, no di ket agtultuloy iti pondo, a maurnong iti tinawentawen. Dagiti kuarta iti kada pondo ket saan koma a mausar iti aniaman a panggep malaksid kadagiti nailista iti daytoy a seksion. [7.] 8. Ti departmento ti panangimanehar iti daga umawat koma kadagiti singasing iti pannakausar ti pondo iti Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga ken masapul a mangisumitir kadagiti kualipikado a singasing iti [maysa a] parabalakad a komision[,] kas naipasdek maitunos iti segundario a seksion 9, a masapul a mangaramid iti rekomendasion iti konseho tapno maaprobaran[. Amin]; amin a singasing iti pakausaran ti Pondo iti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga ket masapul a maiproseso sigun iti daytoy nga addang. [8.] 9. Adda koma naipasdek a parabalakad a komision ti Nadalus a Danum ken Natural a Dagdaga nga insumitir ti departamento ti panangimanehar iti daga ken mangisumitir iti rekomendasion iti konseho para iti aprobasion dagiti nagastos iti sidong [daytoy a seksion.] ti segundario a seksion 2. Ti komision ket masapul a buklen ti pito a miembro, a tallo ti inapointaran ti mayor, tallo ti inapointaran ti konseho, ken maysa ti inapointaran ti kaaduan a botos ti innem kadagiti naapointaran a miembro. Dagiti miembro masapul nga agserbida iti aginnabut a termino a lima a tawen ken agingga a maapointaran ken nakualipikar dagiti sumukat kadakuada. Dagiti inisial a naapointaran ket mangrugi saan a naladladaw ngem Enero 15, 2017, ken maitunos iti sumaganad: (a) Para iti inisial a dua-tawen a termino, dua a miembro, maysa kada inapointaran ti mayor ken ti konseho. [(c)] (b) Para iti inisial a tallo-tawen a termino, dua a miembro, maysa kada inapointaran ti mayor ken ti konseho. [(d)] (c) Para iti inisial nga uppat-tawen a termino, dua a miembro, maysa kada inapointaran ti mayor ken ti konseho.. [(e)] (d) Para iti lima-tawen a termino, ti miembro nga inapointaran ti kaaduan a botos ti innem kadagiti naapointaran a miembro. OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 6
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION [9.] 10. Ti direktor ti departo ti badyet ken serbisio ti piskal a tawen masapul nga ipatungpalna ti [pondo.] pondo a nailasin iti daytoy a seksion. [10.] 11. Ti konseho, babaen ti ordinansa, masapul a mangipasdek iti dadduma pay nga addang tapno maimanehar ken magastos dagiti kuarta iti kada pondo maitunos iti daytoy a seksion. Dagiti nailasin iti kada pondo saanna a suktan, no di ket kanayoanan, dagita a nailasin idin para kadagiti panggep a nadakamat iti daytoy a seksion." 3. A ti Seksion 2 daytoy a resolusion, ti material ti Karta a masuktan ket naibraket sa nakurusan ken naugedan ti baba ti baro a material ti Karta. No rebisaren, urnosen, wenno iyimprenta daytoy a probision ti Karta tapno mainayon iti Rebisado a Karta ti Siudad ken County ti Honolulu ti 1973 (Naamendaran 2017 nga Edision), kas naamendaran, ti Pararebisar ti Karta saanna a masapul nga iraman dagiti braket, ti material a naibraket ken nakurusan, wenno naugedan iti baba. 4. A ti Pararebisar ti Karta, iti panangrebisar, panangurnos, wenno panangyimprentana iti Karta, mabalinna a baliwan ti kapitalisation wenno porma dagiti numero ken gatad ti kuarta tapno agpapada ti langada. No naamendaran ti probision ti Karta a maitunos iti daytoy a resolusion ket amendaran ti aniaman a sabali pay nga amendasion ti Karta nga inaprobaran dagiti agbotos iti 2024 a sapasap nga eleksion, ti Pararebisar ti Karta, iti panangrebisar, panangurnos, wenno panangyimprentana iti Karta: a. Mabalinna nga idesignar wenno baliwan nga idesignar dagiti artikulo, kapitulo, seksion, wenno paspaset ti seksion, sa urnosenna dagiti reperensia iti dayta; ken b. Masapul, malaksid no nalawag a naipaay iti daytoy a resolusion wenno iti sabali a resolusion a mangamendar kadagitoy a probision ti Karta, nga ipatungpalna, agingga a posible, ti amin nga amendasion a naaprobaran. 5. Nga apaman a daytoy a resolusion ket adaptaren ti Konseho ti Siudad ken County ti Honolulu ken inaprobaran ti Mayor, maibilin iti Clerk ti Siudad nga: a. Isaganana dagiti nasken a balota nga addaan iti saludsod a linaon daytoy a resolusion ken addaan iti espasion para iti botos a "wen" wenno "saan" iti saludsod a maipresenta kadagiti agpili iti 2024 a sapasap nga eleksion. Ti Clerk ti Siudad mabalinna ti mangaramid iti teknikal ken nonsubstantive OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 7
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION a panangbaliw iti porma ti saludsod ti saludsod a naipresenta tapno tumunos iti porma ti dadduma pay a saludsod iti pannakaamendar ti Karta a naipresenta kadagiti agpili iti isu met laeng nga eleksion; ken b. Ipablaakna ti intero a dagiti naisingasing-iti-ngato nga amendasion ti Karta iti pang-inaldaw a newspaper a maiwarwaras iti publiko iti Siudad ken County ti Honolulu di nakurkurang ngem 45 aldaw sakbay ti panangisumitirda kadagiti agpili iti 2024 a sapasap nga eleksion. OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 8
F KONSILO TI SIUDAD TI HONOLULU S I U D A D K E N C O U N T Y T I H O N O L U L U No. 23-162, CD1 RESOLUSION 6. Nga apaman a maaprobaran ti saludsod iti pannakaamendar ti Karta a naikabil iti Seksion 1 daytoy a resolusion babaen ti kaaduan kadagiti agpili nga agbotos, kas opisial a napatalgedan, dagiti amendasion ti Karta nga insingasing daytoy a resolusion ket masapul nga agepekto inton Enero 1, 2025. IMPRESENTAR NI: Tommy Waters PETSA A NAIPRESENTAR: Hulio 6, 2023 Honolulu, Hawaiʻi Miembro ti konseho APROBADO iti daytoy nga aldaw ti , 20 . RICK BLANGIARDI, Mayor Siudad ken County ti Honolulu OCS2024-0030/1/11/2024 2:19 PM 9


M E N S A H E T I U M U N A A P A N G U L U E N , O K T U B R E 2 0 1 1 Ni Presidente Thomas S. Monson Dagiti Napateg a Kari ti Libro ni Mormon A dun a tawen ti napalabas nagtakderak iti abay ti katre ti maysa nga agtutubo nga ama bayat ti pannakiinnagawna iti biag ken patay. Naka- takder iti asideg ti maburiboran nga asawana ken dagiti dua nga annakda. Addaan iti agpakpakaasi a langa, iniggamanna ti imak ket kinunana, "Bishop, dumania- kon a matay. Ibagam kaniak no ania ti mapasamak iti espirituk no matayak." Nangipaayak iti naulimek a kararag para iti naila- ngitan a pannarabay ket nakitak iti lamisaan iti abay ti katrena ti maysa a kopia ti triple a kombinasion. Innalak ti libro ket linukibko dagiti panid. Natakuatak a naigiddato, nga awan ti inaramidko, a nagsardeng ti pannakalukib dagiti panid iti maika-40 a kapitulo ti Alma iti Libro ni Mormon. Imbasak dagitoy a balikas kenkuana: "Adtoy, naipakaammo kaniak babaen ti anghel, a da- giti espiritu ti amin a tao, apaman a suminada manipud iti daytoy nainlasagan a bagi, . . . maipanda iti balay ti Dios a nangted iti biagda. "Ket . . . dagiti espiritu dagiti nalinteg iti kasasaad ti kinaragsak, a maawagan iti paraiso, ti panaginana a kasasaad, ti natalna a kasasaad, a paginanaanda iti amin a parikutda ken amin a panagdandanag, ken panagled- daang" (Alma 40:11-12). Bayat ti panangituloyko a nangbasa maipapan iti Panagungar, limmawag ti rupa ti agtutubo a lalaki ket maysa nga isem ti nangparagsak kadagiti bibigna. Idi gibusak ti panagbisitak, nagpakadaak iti daytoy naayat a pamilia. Simmaruno a nakitak ti asawa a babai ken dagiti annak iti punpon. Nalagipko dayta a rabii idi nagpa- kaasi para iti kinapudno ti agtutubo a lalaki ket, mani- pud iti Libro ni Mormon, nangngeganna ti sungbat iti saludsodna. Manipud iti Libro ni Mormon umay pay dagiti dad- duma a napateg a kari, agraman dagiti kari ti talna, wa- yawaya, ken dagiti bendision no "agserbi[tayo] iti Dios iti daga, nga isu ni Jesucristo" (Ether 2:12). Manipud kadagiti panidna umay ti kari ti "awan gibusna a kinaragsak" kadagiti "agtungtungpal kadagiti bilin ti Dios. Ta adtoy, naparaburanda iti amin a banag, a nainlasagan ken naespirituan" (Mosiah 2:41). Manipud kadagiti panidna umay ti kari ti "di matu- kod a rag-o" kadagiti agbalin a "[ram]ramit dagiti ima ti Dios" iti panangisalakan kadagiti napateg nga annakna a lallaki ken babbai (Alma 28:8 ; 29: 9). Manipud kadagiti panidna umay ti kari a maum- mongto ti nasayyasayya nga Israel - iti aramid a pagkariantayo babaen dagiti naindaklan nga aramid a panagmisionario iti intero a lubong (kitaen iti 3 Nephi 16; 21-22). 1
Manipud kadagiti panidna umay ti kari a bayat ti pa- nagkararagtayo iti Ama iti sagrado a nagan ni Jesucristo, mabendisionanto dagiti pamiliatayo (kitaen iti 3 Nephi 18:21). Manipud iti panagadal kadagiti panidna umay ti pannakatungpal ti kari ti propeta nga "addanto umay kadagiti biagyo ken kadagiti pagtaenganyo a mainayon a pagrukodan ti Espiritu ti Apo, maysa a napapigsa a pangngeddeng a magna nga agtungpal kadagiti bilinna, ken maysa a napigpigsa a pammaneknek maipapan iti kinapudno ti Anak ti Dios." 1 ti Libro ni Mormon ket mangbalbaliw kadagiti panag- biag. Sapay koma ta basaen ti tunggal maysa kadatayo daytoy ken ulitentayo a basaen daytoy. Ken sapay koma ta sirarag-otayo a mangibinglay kadagiti pammaneknek- tayo maipapan kadagiti napateg a karina kadagiti amin nga annak ti Dios. DAGITI NAGADAWAN 1. Gordon B. Hinckley, "A Testimony Vibrant and True," Liahona, Ago. 2005, 6. 2. Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 64. Ket manipud kadagiti panid ti Libro ni Mormon umay ti kari ni Moroni a babaen ti kararag, pudno a panggep, ken pammati ken Cristo, maammuantayo ti kinapudno dagitoy a kari "babaen ti pannakabalin ti Espiritu Santo" (kitaen iti Moroni 10:4-5). PANANGISURO MANIPUD ITI DAYTOY A MENSAHE Kadagiti nasantuan a kasuratan "masarakantayo dagiti pagbatayan ti kinapudno a mangrisut iti tung- gal pannakatikaw ken tunggal parikut ken tunggal narikut a kasasaad a pakaipasanguan ti pamilia ti tao" Kaduak dagiti dadduma pay a propeta iti ud-udina nga aldaw, paneknekak ti kinapudno daytoy "kalintegan iti ania man a libro iti daga," 2 a kas iti Libro ni Mormon, ti sabali pay a pammaneknek ni Jesucristo. Agsaknap ti mensahena iti daga ket yegna dagiti mangbasa iti daytoy iti pannakaammo iti kinapudno. Paneknekak a (Teaching, No Greater Call [1999], 51). Bayat ti pana- ngibinglayyo iti mensahe ni Presidente Monson iti pamilia, awisenyo ida a dumngeg kadagiti "napateg a kari" a nakitana iti Libro ni Mormon. Mabalinyo nga ibinglay ti maysa a kari iti Libro ni Mormon a napateg kadakayo. © 2011 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/10. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/10. Pannakaipatarus ti First Presidency Message, October 2011. Ilokano. 09770 864 2
M E N S A H E I T I V I S I T I N G T E A C H I N G , O K T U B R E 2 0 1 1 No Saantayo nga Agduadua Adalenyo daytoy a material, ken no maitutop, paglilinnawaganyo daytoy kadagiti kakabsat a babbai a sarungkaranyo. Usarenyo dagiti saludsod a mangtulong kadakayo a mangpapigsa kadagiti kakabsatyo a babbai ken mangaramid iti Relief Society nga aktibo a paset iti bukodyo a biag. Iti Libro ni Mormon mabasatayo maipapan kadagiti pagulidanan nga agtutubo a lallaki a maingel, natured, ken napigsa unay. "Wen, lallakida iti kinapudno ken kina- parbeng, ta naisuro kadakuada ti panangtungpalda kadagiti bilin ti Dios ken magna a sililinteg iti sangona" (Alma 53:21). Dagitoy napudno nga agtutubo a lallaki ket nangyegda iti pammadayaw kada- giti innada - kadagiti pagwadan ken mannursuroda. Dagiti inna dagiti mannakigubat ni Helaman ket nagbiagda kadagiti panawen a saan a kas iti panawen- tayo. Dagiti kasasaadda ket narigat ken napeggad, ken maawagan dagiti agtutubo a mangsalaknib iti pisikal ken naespirituan a wayawaya. Ita nga agdama agbibiagtayo iti lubong a "ti pannakidangadangtayo saan a maibusor iti lasag ken dara, no di ket kadagiti ar-ari, kadagiti mannakaba- lin, kadagiti agturay iti lubong daytoy a sipnget, kadagiti espiritu ti kinada- kes idiay ngato" (Taga-Efeso 6:12). Dagiti mapannubok a panawen agkasapulanda kadagiti natitibker a nagannak ken pagwadan a mangi- suro iti kinapudno a naammuan dagiti mannakigubat ni Helaman: "No saanda nga agduadua, isalakan ida ti Dios" (Alma 56:47). Ti pana- ngisuro ken panangipagwadan iti daytoy a kinapudno ita nga agdama ket agkasapulan iti kinamanagan- nad. Nupay kasta, masapul a ditay agbuteng. No ammotayo no asi- notayo ken no asino ti Dios ken nagaramidtayo kadagiti katulagan Kenkuana, datayo - kas kadagitoy inna dagiti mannakigubat - ket ad- daanto iti dakkel nga impluwensia para iti nasayaat. Mabalin a kaaduan, tunggal maysa kadagiti 2,060 a mannakigubat ni He- laman ket inaringan ti maysa nga ina. Ngem dagitoy nga inna ket saanda a nagtignay nga is-isuda. Kaduada da- giti dadduma pay a nalinteg a lallaki ken babbai, dagitoy nga inna ket ma- balin a pinagkaysada ti pammati ken pagwadanda tapno maisuro ti bileg dagiti katulagan. Dagiti agtutubo a tattao iti dayta nga aldaw naawatanda ti katulagan nga inaramid dagiti dadakkelda a saanda a makiraman iti gubat. Ken nupay kasla imposible daytoy, maysa a managayat a Naila- ngitan nga Ama ti nangted iti wagas para kadagitoy a nagannak tapno matungpalda ti katulaganda - ken tapno mapagtalinaedda ti wayawa- yada (kitaen iti Alma 56:5-9). Kasta met a nasken a dayawentayo dagiti katulagantayo tapno dagiti ubbing ken agtutubo - dagiti bukodtayo nga annak ken dagiti adda kadagiti ward, branch, agkakaarruba, ken komu- nidadtayo - maawatan ken suporta- randa ti panagtungpal iti katulagan. 1 Pammati • Pamilia • Tulong No dayawentayo dagiti katula- gantayo, maisagana ti Nailangitan nga Ama ti dalan para kadatayo. Nasken a tungpalentayo dagiti katulagantayo nga addaan kasigu- raduan. Kas pagarigan, masigura- dotayo ti agkararag, agadal kadagiti nasantuan a kasuratan, ti maaddaan iti agdama a rekomenda ti templo, agkawes iti disente, mangdayaw iti Sabbath. Iti panangaramidtayo ka- dagitoy, maammuanto dagiti annak- tayo ket makunadanto, "Saankami nga agduadua nga ammo dagiti innami daytoy" (Alma 56:48). Dagiti babbai a Santo iti Ud- udina nga Aldaw a mangbigbig a ti pigsada ket aggapu iti Pannubbot ti Apo ket saanda a sumuko kabaya- tan dagiti narigat ken makauppa- pay a panawen. Kas agtungtungpal iti katulagan, nalaingtayo iti panangitandudo, panagpatan-ay, ken panangsaluad kadagiti ubbing ken agtutubo tapno iti maysa nga aldaw makunatayto maipapan iti daytoy tumantanor a henerasion, "Diak pay nakakita iti naping- pinget, saan, uray pay kadagiti amin" (Alma 56:45). Ni Julie B. Beck, sapasap a presidente ti Relief Society. Manipud kadagiti Nasantuan a Kasuratan Alma 53; 56-58
Ania ti Maaramidko? 1. Kasano a matulongak dagiti kakabsatko a babbai a mang- bigbig ken agtignay iti bileg nga adda kadakuada tapno maaringanda ti tumantanor a henerasion. 2. Ania a pammaregta ti masa- rakak iti Libro ni Mormon tapno masungbatak dagiti pannubok a sangsanguek ita nga agdama? Para iti ad-adu pay nga impormasion, mapan iti .reliefsociety .lds .org . © 2011 ti Intellectual Reserve, Inc. Nailatang amin a karbengan. Naimaldit iti EUA. Pannakaanamongna iti Ingles: 6/10. Pannakaanamongna a maipatarus: 6/10. Pannakaipatarus ti Visiting Teaching Message, October 2011. Ilokano. 09770 864 2


!"#2 N o . 5 20 17 NO DUMTENG TI DIDIGRA Dagiti Addang a Mangsalbar iti Biag
!"#2 ITI DAYTOY MET LA A RUAR 8 Dagiti Masapul a Maammuam iti Panaginut iti Enerhia 10 NO ANIA TI KUNA TI BIBLIA Gubat 12 TULONG PARA ITI PAMILIA Sulit Kadi a Padasen Dagiti Delikado nga Aktibidad? 14 LUGLUGAR KEN TATTAO Panagpasiar Idiay Kazakhstan 16 NADISENIO KADI? 3 TOPIKO ITI AKKUB Ti Sukog Dagiti Shell iti Baybay No Dumteng ti Didigra - Dagiti Addang a Mangsalbar iti Biag s A D-A DU PAY ON L I N E Apay a napateg a saganaantayo dagiti didigra? Kuna ti Biblia: "Daydiay nasaldet a nakakita iti didigra aglemmeng; ti awanan kapadasan a limmasat sinagabana ti pannusa." - Prover- bio 27:12. r PANANGTULONG ITI KOMUNIDAD KEN TAKDER ITI POLITIKA Apay a Saan a Makigubgubat Dagiti Saksi ni Jehova? Pagaammo dagiti Saksi ni Jehova iti intero a lubong a saan a makigubgubat. Ammuem no apay. (Kitaem iti PANNURSURO TI BIBLIA ˛ MASANSAN A MAISALUDSOD) Ipakita daytoy a magasin dagiti aramidentayo sakbay, kabayatan, ken kalpasan ti didigra. r PANANGTULONG ITI KOMUNIDAD No Dumteng ti Didigra, Matignaytayo a Tumulong Gapu iti Ayat Iti adu a pagilian, timmulong dagiti Saksi ni Jehova kadagiti naapektaran iti didigra. (Kitaem iti MAIPAPAN KADAKAMI ˛ AKTIBIDAD) Vol. 98, No. 5 / ILOKO Maipabpablaak iti Kada Ruar: 60,240,000 iti 118 a Lengguahe Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipapaay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. No kayatmo ti mangted iti donasion, bisitaem ti Kayatmo kadi ti ad-adu pay nga imporma- sion wenno libre a mayadalan iti Biblia? Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Awake! (ISSN 0005-237X) Issue 5 October 2017 is published bimonthly by Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. 2017 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan. Bisitaem ti wenno ipatulodmo ti kiddawmo iti maysa kadagiti adres iti baba. JEHOVAH'S WITNESSES: PHILIPPINES: PO Box 2044, 1060 Manila. UNITED STATES: 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. Para iti kompleto a listaan dagiti adres iti intero a lubong, kitaem ti
TO PIKO ITI AKKUB NO DUMTENG TI DIDIGRA DAGITI ADDANG A MANGSALBAR ITI BIAG "Dandaniak natumba idi adda nakapigpigsa a bimtak. Nagasuk ket nauram ti nangato a building a pagtrabtrabahuak." - Joshua. Ginggined . . . bagyo . . . iyaatake dagiti terorista . . . pammaltog idiay eskue- laan. Dagita ti mabasbasa iti headline ti damdamag. Makariknatayo iti buteng no makabasatayo iti kakasta a didigra wenno kalamidad, ngem nakarkaro pay no mapadasantayo a mismo dagita. Ania ti mabalinmo nga aramiden sakbay, kabayatan, ken kalpasan ti maysa a didigra tapno dakdakkel ti tsansam a makalasat? Agriingkayo! No. 5 2017 3
SAKBAY AGSAGANA! AWAN ti pilpilien ti didigra. Ti panagsagana ti kapatgan a maaramidam tapno makala- sat. Ngem ania ti isaganam? ˙ Isagana ti panunot. Ekspektarem a talaga a mapasamak ti didigra ket mabalin a maa- pektaranka ken dagiti tattao nga ay-ayatem. Naladawen no agsaganaka laeng kalpasan ti didigra. ˙ Agbalin a pamiliar kadagiti didigra a posib- le a mapasamak iti lugaryo. Ammuen no sa- dino dagiti pagkamangan wenno pagba- kuitan. Kitaen no nalagda ti balayyo ken natalged ti nakaibangonanna. Ikkaten dagiti mabalin a pakaigapuan iti puor. Mangikabil kadagiti smoke detector, ken siguraduen a suktan dagiti bateria dagita uray maminsan laeng iti kada tawen. ˙ Isagana dagiti emergency supply. Mabalin nga agawan ti koriente, danum, ken linia ti telepono, ken awan ti agbiahe a lugan. No adda luganmo, pagtalinaedem a kagudua ti karga ti tangkena. Kanayon koma met nga adda makan, danum, ken emergency kit iti balayyo. - Kitaem ti kahon a "Kompleto Ka- din ti Kasapulam?" Ti panagsagana ti kapatgan a maaramidam tapno makalasat ˙ Ilista dagiti numero a pangkontakan ka- dagiti gagayyemmo nga adda iti asideg ken adayo. ˙ Iplano ken praktisen ti iruruar. Ammuem ti kaasitgan a pagruaran iti ayanyo a build- ing, ken isuroyo iti annakyo no ania ti arami- denda no addada iti eskuelaan ket adda ma- pasamak nga emerhensia. Agtutulagkayo a pamilia no sadino ti pagkikitaanyo - kas iti maysa nga eskuelaan wenno libraria - maysa iti asideg ken maysa iti ruar ti komunidadyo. Irekomenda dagiti autoridad a praktisenyo a sangapamiliaan ti mapan kadagita. ˙ Iplano a tulongan ti sabsabali, a pakaira- manan ti lallakay, babbaket, ken masaksa- kit. KABAYATAN AGKUTI A DAGUS Inyestoria ni Joshua a naibaga itay: "Idi mangrugin ti puor, adu ti saan a nagkuti a dagus. Nasango pay ti dadduma ti mangid- dep iti kompiuter wenno mang-refill iti pag- kargaan iti danum. Imbaga ti maysa a lalaki, 'Aguraytay pay laeng siguro.' " Uray no saan a nangikankano ti dadduma, impukkaw ni Joshua: "Rummuartayon!" Iti dayta a kani-
No ibilin ti gobierno nga agbakuitkayon, agtulnogkayo a dagus! to, kasla nariing dagiti katrabahuanna iti pudno a mapaspasamak ket simmurotda a bimmaba iti agdan. "No adda matumba, ba- ngonenyo ken dikayo agsarsardeng," inulit- ulit nga impukkaw ni Joshua. "Makaruartayo amin!" ˙ No adda puor. Agkaradap ken dagus a ma- pan iti kaasitgan a pagruaran. Narigat ti ma- kakita gapu iti asuk, ken kaaduan kadagiti natay iti puor ket gapu ta nakalang-abda iti asuk. Ibati dagiti personal a bambanag. Na- pateg ti kada segundo ta mabalin nga uray apagdarikmat laeng a panangitantan, biag ti kasukatnan. ˙ No agginggined. Mapan iti sirok ti natibker a lamisaan wenno iti asideg ti makin-uneg a diding. Namnamaem nga adda dagiti after- shock, wenno nakapkapsut a paraipus ti ginggined, isu a rummuarka a dagus ken umadayo kadagiti building. Baka saan a da- gus a makasangpet dagiti eksperto nga umarayat isu a no kabaelam, arayatem ti dadduma. ˙ No ag-tsunami. No bigla nga agsanud ti da- num ti baybay, mapanka a dagus iti nangat- ngato a lugar. Kalpasan ti umuna a dakkel a dalluyon, ekspektarem nga adda pay sumar- saruno a daddadakkel a dalluyon. ˙ No adda ipo-ipo wenno bagyo. Madagda- gus a mapan iti natalged a paglemmengan. ˙ No aglayus. Dika agtaltalinaed iti nalayus a patakder. Dika tumaptapog wenno agmane- ho iti layus ta mabalin a kontaminado dayta ken delikado gapu kadagiti naiwara ken na- dadael a bambanag, nakalukat nga imbur- nal, ken naputed a linia ti koriente. ˙ Ammom kadi? Ti dua a pie (feet) nga agay-ayus a danum ket umanayen tapno mayanud ti maysa a lugan. Kaaduan kadagi- ti matmatay iti layus ket gapu iti panangipi- litda nga agmaneho iti agay-ayus a danum. ˙ No ibilin ti gobierno nga agbakuitkayon, agtulnogkayo a dagus! Ipakaammom kada- giti gagayyemmo ti ayanmo ta baka irisgoda ti biagda a mangbirok kenka. ˙ Ammom kadi? No adda didigra, mabalin a mas mapangnamnamaan ti teks ngem ta- wag. ˙ No ibilin dagiti autoridad nga agtalina- edkayo iti balay wenno iti pagkamangan, dikay rumrummuar. No bilang ta adda kemi- kal, biolohikal, wenno nuklear nga aksidente wenno iyaatake, dikay rumrummuar ken iserrayo amin a pagserkan ti angin, agra- man ti amin a ridaw ken tawa. No adda nuk- lear a panagbettak, mapan iti kababaan a paset ti balayyo tapno makissayan ti panna- kaisarang iti radiasion. Agdengngeg iti dam- damag iti TV wenno radio. Saan a rumrum- muar agingga nga iyanunsio ti gobierno a saanen a delikado ti aglawlaw. Agriingkayo! No. 5 2017 5
KOMPLETO KADIN TI KASAPULAM? Iyunay-unay dagiti organisasion a tumultulong no adda didigra a mangisagana dagiti pamilia kadagiti suplay no adda emerhensia ken tina- wen a suktanda dagita no kasapulan. Siempre, dagiti kasapulan ket nakadepende iti kasasaad ken lugar a paggigianam isu nga ammuem ti rekomendasion dagiti ahensia iti lugaryo a ma- ngipapaay iti serbisio no adda emerhensia. Kaaduanna a mairekomenda a mangidulin iti di kumurang a tallo a galon (11 a litro) a danum para iti tunggal tao ken makan a di mabangles para iti tallo nga aldaw ken saanen a masapul nga iluto. Adda met dagiti pamilia a nangisagana iti emergency bag a naglaon kadagiti banag a kas iti: ˝ Ules, kompleto a pagsukatan a naimeng a bado, ken nalagda a sapatos ˝ Plaslayt, radio (debateria wenno depuli- ˝ Waterproof a pagkargaan kadagiti kasapulan nga agas, kopia ti reseta, ken dadduma pay a napapateg a dokumento gos), ken ekstra a bateria ˝ First-aid kit ken sultip, wenno pito, a pa- ngayab iti tulong ˝ Listaan dagiti pangkontakan no adda emerhensia ken dagiti lugar a pagkikitaan ken mapa ti lugaryo ˝ Kubiertos, abre lata, pocket tool set, ˝ Credit/debit card ken kuarta ken waterproof a posporo ˝ Ekstra a tulbek ti balay ken lugan ˝ Dust mask, waterproof tape, ken plastik a mausar a pangabbong iti bagi ˝ Papel, lapis, libro, ken ay-ayam para kadagiti ubbing ˝ Sipilio, sabon, tualia, ken tisyu ˝ Biblia ˝ Dagiti masapul ti tagibi ken dagiti kasa- pulan dagiti lallakay, babbaket, balda- do, ken masaksakit ˝ ˝ ˝ ˝ Saan nga amin a nailista ditoy ket maibagay iti ka- sasaad wenno lugaryo. Mabalinmo met nga iraman dagiti saan a nailista ditoy.
Kalpasan ti didigra, ituloyyo latta ti inaldaw a rutinayo a kas iti dati KALPASAN AGTALINAED A NATALGED! Tapno maliklikan ti sakit ken peligro, laglagi- pen dagitoy a suhestion: ˙ Makikadua kadagiti gagayyem agingga a posible, imbes nga iti maysa a pagkampuan. ˙ Pagtalinaeden a nadalus ti ayanyo. ˙ Agusar kadagiti proteksion no agdalus. No posible, agisuot iti guantes, nalagda a sapa- tos, hard hat, ken mask. Agannad kadagiti li- nia ti koriente ken nakalemmeng a beggang. ˙ Ituloyyo latta ti inaldaw a rutinayo a kas iti dati agingga a posible. Masapul a makita ti annakyo a kalmado ken positibokayo. Ada- lenyo dagiti leksionda iti eskuelaan, agay- ayam, ken agdayawkayo kas pamilia. Dimo unay pakariribukan dagiti damdamag mai- papan iti trahedia, ken dimo ipalubos a gapu iti danag ken pannakadismayam ket saanen a nasayaat ti panangtratom iti pamiliam. Ag- patulong ken tumulong. ˙ Akseptaren a dakkel ti mapukaw gapu iti didigra. Ti prioridad ti gobierno ken ti daddu- ma pay nga organisasion ket tumulong kada- giti nadidigra tapno agtultuloyda nga ag- biag, saan ket a tapno isubli ti amin a napukaw. Tapno agtultuloy nga agbiag, kasa- pulan ti nadalus a danum, makan, bado, ken pagdagusan. - 1 Timoteo 6:7, 8. ˙ Kitaem no kasano a naapektaran ti emo- sionmo ket agpatulongka. Kaaduanna a mapasamak daytoy no kimmalman ti kasa- saad. Karaman kadagiti sintoma ti panag- dandanag, nakaro a liday, ken agbaliwbaliw a rikna (mood swing). Marigatan met ti daddu- ma nga agpanunot, agtrabaho, ken maturog. Makisaritaka iti mannakipagrikna a gayyem. Nupay nalasatan ni Joshua ti puor, adu ti na- tay nga am-ammona. Timmulong kenkuana dagiti Kristiano a panglakayen ken mental- health professional. "Impasiguradoda a nor- mal laeng ti panagladingitko ken aglabasto met laeng dayta," kuna ni Joshua. "Kalpasan ti innem a bulan, naksayanen dagiti naka- butbuteng a tagtagainepko. Idi agangay, na- awan met laeng ti dadduma a sintoma." Gapu kadagiti didigra, makariknatayo iti kinaawan hustisia. Kas resultana, adda dagiti mangpabasol iti Dios. Adu met ti makonkon- siensia a kas ken Joshua. "Mapampanunot- ko latta no dadduma nga ad-adu koma pay ti naisalakanko," kunana. "Nabang-aranak ta ammok nga asidegen nga iyeg ti Dios ti pud- pudno a hustisia ken ilintegna ti amin a ka- mali. Ngem iti agdama, ipatpategko ti kada aldaw nga agbibiagak ken ar-aramidek ti amin tapno maannadak ti biagko." - Apoca- lipsis 21:4, 5. ˛ Para iti ad-adu pay nga impormasion maipapan kadagiti kari ti Dios para iti masanguanan ken no apay nga ipalpalubosna ti panagrigrigat, kitaem ti libro nga Ania a Tala- ga ti Isursuro ti Biblia? Mai-download iti Agriingkayo! No. 5 2017 7
Dagiti Masapul a Maammuam iti PANAGINUT ITI ENERHIA AGDEPDEPENDETAYO iti enerhia tapno pa- pudoten ken palamiisen ti balaytayo, paan- daren dagiti lugantayo, ken leppasen ti adu nga inaldaw nga aktibidadtayo. Ngem iti inte- ro a lubong, adu ti agprobproblema iti ener- hia. Dakkel a problema ken Gary, a taga-South Africa, ti "nguminngina a gasolina." Parikut met ni Jennifer, a taga-Pilipinas, ti agkurku- rang a suplay ti enerhia ta "kanayon nga agawan ti koriente." Maseknan met ni Fer- nando, a taga-El Salvador, "iti epekto dagita iti aglawlaw." Iti adu a parte ti lubong, mang- yeg iti polusion dagiti planta ti enerhia. Isu a normal laeng a maisaludsodmo, 'Ka- sano a sanguek dagitoy a problema iti ener- hia?' Mabalintayo amin a pilien nga usaren a naimbag ti enerhia. Adu ti pagimbagan ti pa- naginut ken nasayaat a panangusar iti dayta. Makainut iti kuarta no bassit laeng ti usaren- tayo nga enerhia. Makatulongtayo pay iti pa- nangprotektar iti aglawlaw ta makissayan ti dumakdakkel a panagkasapulan iti enerhia. Kitaentayo ti tallo nga aspeto a mabalinta- yo a pangusaran a naimbag iti enerhia: iti balay, iti transportasion, ken iti inaldaw nga aktibidadtayo. BALAY Agusar laeng iti pangpapudot ken pang- palamiis no kasapulan. Sigun iti panagadal iti Great Britain, ti panangibaba iti heater iti uray two degrees laeng bayat ti winter ti mai- bilang a kadakkelan a panaginut iti enerhia iti intero a tawen. Umanamong dita ni Derek a taga-Canada. Kunana: "Makainut ti pamilia- mi no ag-sweater-kami bayat ti winter imbes a mabayag nga agusarkami iti heater." Agaplikar met dayta a prinsipio iti pa- nagpalamiis kadagiti lugar a napudpudot ti klima. Kanayon a sigsiguraduen ni Rodolfo, a taga-Pilipinas, a saan unay a nababa ti tem- peratura ti aircon-da. Apay? Kunana, "Maka- inutkami iti kuarta ken enerhia." Iserra ti tawa ken ridaw no pappapu- doten wenno palpalamiisen ti balay. Ma- kissayan ti masayang nga enerhia no saan a rummuar ti napapudot wenno napalamiis nga angin. Kas pagarigan, no nalamiis ti pa- niempo ket mabaybay-an a nakalukat ti ri- daw, ad-adu nga enerhia ti kasapulan tapno mapapudot ti maysa a patakder. Malaksid iti panangirikep kadagiti tawa ken ridaw, adda dagidiay mas nakainut babaen iti panangikabilda iti balayda iti nasaysayaat nga insulasion ken kadagiti tawa a makatu- long iti panaginut iti enerhia. Agusar iti silaw a nain-inut iti enerhia. Kuna ni Jennifer a nadakamat itay, "Sinuk- tanmi dagiti incandescent bulb kadagiti baro a bombilia a nainut iti enerhia." Agpayso a Surotem a naimbag ti manual para iti nasayaat a pa- nangusar kadagiti alikamen a pangpapudot ken pangpala- miis. Kas pagarigan, dadduma nga appliances ti agkasapulan iti suplay ti presko nga angin ken nasayaat a bentilasion isu a masapul a nakalukat ti ridaw wenno tawa.
nanginngina dagiti baro a silaw a nainut iti enerhia, ngem basbassit met ti mausarda nga enerhia agingga a mapundi isu a dak- dakkelto met la ti mainutmo. TRANSPORTASION No posible, aglugan iti pangpubliko a transportasion. Kuna ni Andrew, a taga- Great Britain, "Agtren wenno agbisikletaak a mapan iti trabaho no kabaelak." Ipalagip ka- datayo ti libro nga Energy: What Everyone Needs to Know a "di kumurang a mamitlo a dakdakkel ti enerhia nga usaren ti tunggal pasahero iti kotse no ikompara kadagiti pa- sahero iti bus ken tren." Iplanom ti biahem. No agplanoka a na- saksakbay, posible a makissayan ti kaadu ti panagsakaymo isu a makainutka iti enerhia, tiempo, ken kuarta. Adda ti eksakto a binulan a badyet ni Jeth- ro, a taga-Pilipinas, para iti gasolina ti lugan- na. Kunana, "Gapu iti daytoy, nasaysayaaten ti panangiplanok kadagiti biahek." INALDAW NGA AKTIBIDAD Kissayam ti us-usarem a napudot a da- num. Sigun iti maysa a panagadal, "agarup 1.3% ti amin nga enerhia a maus-usar kada- giti siudad iti Australia ti us-usaren dagiti re- sidente iti panagpapudot iti danum wenno 27% iti pakadagupan ti us-usaren nga ener- hia ti maysa a pagtaengan." Nagastar iti enerhia ti panangpapudot iti danum isu a makainutka iti enerhia no bassit ti usarem a napudot a danum. Kuna ni Vic- tor, a taga-South Africa: "Bassit laeng ti usarenmi a napudot a danum no agdigus- kami." Sigun iti sientista a ni Steven Kenway, adda tallo a pagsayaatan ti panaginut iti na- pudot a danum - makainut iti danum ken enerhia, makainut ti kompania nga agpatpa- taud iti enerhia ken danum, ken makainut iti kuarta dagiti residente. Iddepem. Ti ania? Ti silaw, appliances, ken elektroniko nga alikamen, kas iti TV ken kom- piuter. Uray no naiddep dagita ngem naka- saksak met, aggasgastarda latta iti enerhia. Irekomenda ti dadduma nga eksperto nga uksoten iti saksakan dagita wenno agusar iti adda switch-na nga ekstension tapno ma- iddep dagita uray nakasaksak ket mas ma- kainut iti enerhia. Kasta ti ar-aramiden ni Fer- nando a nadakamat itay. Kunana: "Iddepek dagiti silaw, ken ikkatek iti saksakan dagiti appliances a diak us-usaren." Bassit man ti maaramidantayo iti presio ti enerhia wenno iti dakes nga epekto iti aglaw- law ti panangpataud iti enerhia, mabalintayo a pilien nga usaren a naimbag dayta. Iti inte- ro a lubong, agbirbirok dagiti tattao kadagiti pamay-an a mangaramid iti kasta. Agpayso nga agkasapulan iti ad-adu a panagporsegi ken panagplano tapno makainut iti enerhia, ngem panunotem dagiti pagimbagan dayta. Kuna ni Valeria, a taga-Mexico, "Makainutak iti kuarta ken maprotektarak ti aglawlaw." ˛ Ammoyo Kadi? Adda dagiti prinsipio ti Biblia a makatulong tap- no mausartayo a naimbag dagiti adda kadatayo. ˙ Juan 6:12: Imbaga ni Jesus kadagiti adalan- na: "Urnongenyo a sangsangkamaysa dagiti pispisi a natedda, tapno awan ti masayang." Ania dagiti mabalinmo nga aramiden tapno awan ti masayang? ˙ Filipos 2:4: 'Itultuloyyo a kitaen, saan laeng a ti bukodyo nga interes, no di ket kasta met ti interes ti sabsabali.' Kasano nga apektaran dagiti aramidmo ti padam a tao ken ti lugaryo? Agriingkayo! No. 5 2017 9
N O A N I A T I K U N A T I B I B L I A G U B AT G U B A T Idi un-unana, makigubgubat dagiti Israelita para iti Diosda a ni Jehova. Kayatna kadi a sawen nga ay-ayonan ti Dios ti panaggugubat ita? Apay a makigubgubat idi dagiti Israelita? TI KUNA TI DADDUMA Agdaydayaw idi dagiti Is- raelita iti naranggas a dios ti gubat. TI KUNA TI BIBLIA Dagiti nasion nga inabak ti Israel ket napnuan iti kinaranggas ken na- rugit nga ar-aramid a kas iti pannakidenna iti asideg a kabagian ken animal ken panangi- daton iti ubbing. Kalpasan nga inikkan ida ti Dios iti ginasut a tawen tapno agbalbaliwda, kinunana: "Babaen kadagitoy amin a banag, dagiti nasion a pappapanawek iti sangua- nanyo rinugitanda ti bagbagida." - Levitico 18:21-25; Jeremias 7:31. "Gapu iti kinadangkes dagitoy a nasion a ni Jehova a Diosmo pagtalawenna ida iti sanguanam." - Deuteronomio 9:5. Adda kadi supsuportaran ti Dios kadagiti gubat ita? MABALIN A NAPALIIWMO Iti adu a gubat, ibag- baga dagiti lider ti relihion ti agsinnumbangir a grupo nga isuda ti supsuportaran ti Dios. "Kanayon nga adda paset ti relihion iti tung- gal gubat," kuna ti libro a The Causes of War. TI KUNA TI BIBLIA Naibilin kadagiti Kristiano a saanda a makilaban kadagiti kabusorda. In- surat ni apostol Pablo kadagiti padana a Kristiano: "No mabalin, agingga a makapag- pannuray kadakayo, makikappiakayo iti amin a tattao. Dikay ibalesan ti bagbagiyo." - Roma 12:18, 19. (Mateo 5:44, 45) Uray no makigubgubat ti nasion a paggigianan dagiti Kristiano, masa- pul nga agtalinaedda a neutral ta 'saanda a paset ti lubong.' (Juan 15:19) No imbilin ti Dios kadagiti agdaydayaw kenkuana iti amin a nasion nga ayatenda dagiti kabusorda ken agtalinaedda a naisina iti lubong, kasano koma nga adda suportaranna kadagiti gubat ita? "Ti pagariak saan a paset daytoy a lubong. Imbes nga ibaon ni Jesus dagiti pasurotna a makigubat, imbagana kadakuada: "Itultu- loyyo nga ayaten dagiti kabusoryo ken ikara- ragan dagidiay mangidaddadanes kadaka- yo; tapno mapaneknekanyo ti bagbagiyo nga annak ni Amayo nga adda iti langlangit." No koma ti pagariak paset daytoy a lubong, nakibakal koma dagiti agserserbi kaniak tapno saanak a mayawat kadagiti Judio. Ngem, iti kinaagpaysuanna, ti pagariak saan a manipud itoy a gubuayan." - Juan 18:36. r Kitaem ti ad-adu pay a sungbat dagiti saludsod maipapan iti Biblia iti
Agpatingganto pay ngata dagiti gubat? TI KUNA TI DADDUMA Saan a malapdan ti gu- bat. "Sigurado a saan nga agpatingga ti gu- bat," kuna ti libro a War and Power in the 21st Century. "Saantayo a manamnama ti agnanayon a talna iti intero a lubong iti pa- nawentayo." TI KUNA TI BIBLIA Agpatingga dagiti gubat no awanen ti mayat a makigubat. Masapul nga- rud nga agbalin a mannakikappia dagiti tat- tao ken mapukaw ti amin nga armas. Din ag- bayag, tungpalento dayta ti Pagarian ti Dios - maysa a pudno a gobierno nga agturturay manipud langit. Ipasigurado ti Biblia nga "ilinteg [ti Dios] ti bambanag maipapan ka- dagiti nabileg a nasion iti adayo. Ket kasapu- lanto a pitpitenda dagiti kampilanda a pag- balinen a subsob ti arado ken dagiti pikada a pagbalinen a pangarbas a getgetteng. Saan- danto a mangitag-ay iti kampilan, nasion maibusor iti nasion, saandanto met a sursu- ruenen ti pannakigubat." - Mikias 4:3. Isursuro ti Biblia nga iti panagturay ti Pa- garian ti Dios, awanton dagiti gobierno ti tao nga aglalaban para iti bukodda nga interes, dagiti saan a patas a linteg a rason ti iyaal- sa dagiti umili, wenno ti panangidumduma a mangrubrob iti pannakabingaybingay dagi- ti etniko a grupo. Iti kasta, awanton ti gubat. Inkari ti Dios: "Saandanto a mangaramid iti aniaman a panangdangran . . . agsipud ta ti daga sigurado a mapnonto iti pannakaammo ken Jehova kas iti dandanum abbonganda ti mismo a baybay." - Isaias 11:9. ˛ "Pagsardengenna dagiti gubat agingga iti ungto ti daga. Rungrungduenna ti bai ket putedputedenna ti pika; dagiti kareson ipu- orna iti apuy." - Salmo 46:9. Agriingkayo! No. 5 2017 11
T U L O N G PA R A I T I PA M I L I A A G T U T U B O Sulit Kadi a Padasen Dagiti Delikado nga Aktibidad? TI PROBLEMA TI MASAPUL A MAAMMUAM "Namin-adu a timmakderak iti asideg ti nakapaspaspas a tren a dumaldalan iti tunnel. Kasla na- pukaw dagiti problemak gapu iti sobra nga excitement-ko." - Leon. "Kada tumpuakak iti danum ma- nipud iti nakangatngato a derra- as, makariknaak iti nagpaiduma a wayawaya. Maen-enjoy-ko met ngem mabutengak no dadduma." - Larissa. Kas kada Leon ken Larissa, ma- gusgustuan ti adu nga agtutubo a suboken ti limitasionda. Ket no dadduma, aramidenda dayta iti nakaam-amak a pamay-an. Uma- palka kadi? No wen, makatulong kenka daytoy nga artikulo. Nabaliwan ti dadduma a nagan iti daytoy nga artikulo. Makaadikto ti delikado nga aktibidad. No aramidem dayta, mabalin a makariknaka apagbiit iti sobra a ragsak ngem maba- lin a sapsapulemton ti naragragsak pay ngem iti dayta. Kuna ni Marco, a napan iti tunnel ti tren a kas ken Leon: "Nagrigat nga isardeng. Nag-enjoy-ak. Ngem idi kuan, kayatko manen." Imbaga ni Justin, a nag-high-speed skating babaen ti pa- nanggammatna kadagiti aglabas a lugan: "Gapu iti excitement a nariknak, kayatko nga uliten. Kayatko nga agbilibda kaniak ngem ti dakesna, nayospitalak." Ti panangpilit dagiti padam nga agtutubo impluensiaanna ti panagdesisionmo. Kinuna ti 24 anyos a ni Marvin: "Pinilitdak dagiti gagayyemko nga ulien ti nangato a building nga awan harness-na. Imbagada: 'Kayam dayta.' Mabutbutengak unay. Agtigtigergerak nga umul-uli." Imbaga ni Larissa, a naibaga itay: "Tinuladko ti ar-aramiden ti amin. Simmurotak lattan iti ayus." Adda met dagiti mangus-usar iti Internet tapno mangengganio kadagiti tattao a mangpadas iti delikado nga aktibidad. Padpa- dayawanda dagiti mangar-aramid kadagita ken pagparpara- ngenda a saan a delikado. Kinapudnona, adda pay dagiti nangpadas kadagita a nag-viral iti social media, ket mapadpa- dayawanda. Kas pagarigan, adda dagiti sikat a video maipapan iti parkour - ti pananglasat kadagiti obstacle (kas iti pader, balay, ken ag- dan) babaen ti alisto ken pulido a panagtaray, panaguli, wenno panaglagto a di agusar iti aniaman a proteksion iti bagi. Maba- lin nga iturongnaka daytoy iti dua a kamali a konklusion: r Kitaem ti ad-adu pay a tulong para iti pamilia iti
(1) Saan unay a delikado dayta. (2) Ar-aramiden dayta ti amin. Kas resultana, mabalin a maengganioka a mangpadas kadagi- ti delikado nga aktibidad. Adda dagiti nasaysayaat ken nataltalged a pamay-an a pangsubokam iti limitasionmo. Kuna ti Biblia: "Ti panag- sanay iti bagi bassit ti maigunggonana." (1 Timoteo 4:8) Ngem pakpakdaarannatayo met ti Biblia nga "agbiag a buyogen ti ki- nasimbeng ti panunot." (Tito 2:12) Kasano? TI MABALINMO NGA ARAMIDEN Timbangem dagiti peggad. Kuna ti Biblia: "Tunggal maysa a nasaldet agtignayto a buyogen ti pannakaammo, ngem daydiay maag agiwarasto a sisasaknap iti kinamaag." (Prover- bio 13:16) Sakbay a padasem ti maysa nga aktibidad, ammuem nga umuna dagiti peggad. Panunotem, 'No aramidek daytoy, isugsugalko ngata ti biagko wenno mabalin ngata a madangra- nak?' - Prinsipio ti Biblia: Proverbio 14:15. Piliem dagiti gagayyem a mangipatpateg iti biag. Didaka isungsong dagiti pudno a gagayyem a mangirisgo iti bagim wenno kombinsirendaka man laeng nga agaramid iti banag a dimo kayat. Imbaga ni Larissa: "Tinulongandak dagiti balanse ken nasayaat a gagayyemko nga agdesision a naimbag maipa- pan kadagiti aktibidad a kayatko a pakiramanan. Idi nagbaliw ti gagayyemko, nagbaliw met ti biagko." - Prinsipio ti Biblia: Pro- verbio 13:20. Panunotem, 'No aramidek daytoy, isugsugalko ngata ti biagko wenno mabalin ngata a madangranak?' Usarem dagiti paglaingam iti pamay-an a saan a mairisgo ti biagmo. Sigun iti libro nga Adolescent Risk Behaviors, ka- raman iti panagmataengan ti "panagsursuro a mangaramid iti bukod a prinsipio ken limitasion." Mabalinmo a suboken ti limi- tasionmo iti saan a delikado a pamay-an babaen ti panangusar kadagiti kasapulan a proteksion iti bagi ken panagannad. Maaddaan iti pudpudno a respeto iti bagi. Respetuendaka dagiti tattao saan a gapu iti panangpadasmo kadagiti delika- do a bambanag no di ket iti nasayaat a panangsangom kadagi- ti problema. Kuna ni Larissa: "Idi nagbalin a hiligkon ti panag- dive iti nangato a derraas, nangrugi metten a nangaramidak kadagiti banag a mabalin a mangdadael iti biagko. Nasaysaya- at koma no idi pay a nasursurok ti agsaan." Ti punto: Imbes nga irisgom ti biagmo babaen kadagiti delika- do nga aktibidad, panunotem a naimbag dagiti pilpiliem a pag- raragsakan. - Prinsipio ti Biblia: Proverbio 15:24. ˛ M A K AT U LO N G A T E K S T O "Daydiay nasaldet utobenna dagiti addangna." - Proverbio 14:15. "Daydiay makipagna kadagiti masi- rib a tattao agbalinto a masirib." - Proverbio 13:20. "Ti dana ti biag agpangato iti daydiay agtigtignay a buyogen ti pannakatarus, tapno maadaywan- na ti Sheol [wenno, Tanem] iti baba." - Proverbio 15:24. PETER "Agpayso a nagmayat dayta nga aktibidad. Ngem masapul met a nalawag kenka dagiti peligro a ka- kuykuyogna. Sigurado nga awan ti agtutubo a mayat a mabaldado." RIO "No adda aramiden dagiti gagay- yemmo a dimo kayat nga arami- den, nasaysayaat laengen a dika sumursurot. Ta no addakan idiay, naladawen ti amin tapno agsaan wenno baliwan ti panunotmo." Agriingkayo! No. 5 2017 13
L U G L U G A R K E N TAT TA O K A Z A K H S TA N Panagpasiar Idiay KAZAKHSTAN Siudad ti Astana K A N G R U N A A N A L E N G G U A H E : K A Z A K H , R U S S I A N P O P U L A S I O N : 1 7, 5 6 3 , 0 0 0 K A B E S E R A : A S TA N A K L I M A : N A P U D O T K E N N A M A G A N O S U M M E R , N A L A M I I S K E N N A N I E B E N O W I N T E R Caspian Sea RUSSIA ASTANA K A Z A K H S T A N Aral Sea Lake Balkhash Almaty UZBEKISTAN KYRGYZSTAN CHINA GAGANGAY idi kadagiti Kazakh nga awan ti permanente a pagyananda. Ita, adda pay laeng met dagiti Kazakh a mangyakar-akar kadagiti tarakenda nga animal depende iti paniempo. No summer, agyanda iti nangato ken nala- miis a karuotan. Sa sumalogda no um-umayen ti winter. Dadduma a Kazakh ti aggigian kadagiti moderno ken narang-ay a siudad. Ngem iti adu a tradision, makan, ken produktoda, makita latta ti panagbiag dagiti kapu- onanda. Nabaknang dagiti Kazakh kadagiti natawidda a daniw, kanta, ken musika a mapatpatokar babaen kada- giti bukod nga instrumento dagiti lumugar. TURKMENISTAN TAJIKISTAN Ti yurt - maysa a tradisional a mayakar-akar a balay - ket nagbalin a simbolo ti panangipakita iti res- peto iti nakaparsuaan. Ti yurt latta ti kaykayat dagiti P a v e l L P h o t o a n d V d e o / S h u t t e r s t o c k . c o m i
No summer, agyan ti naatap nga snow leopard iti kabambantayan ti Kazakhstan A M M O M K A D I ? Di kumurang a 36 ti klase ti atap a tulips idiay Kazakhstan, ken ti sukogna ti gagangay a disenio dagiti tradisional nga art dagiti Kazakh. Naapgad ti danum iti makindaya a paset ti Lake Balkhash iti Kazakhstan ken natamnay ti makinlaud a pasetna. Popular pay laeng ti panaganup babaen kadagiti nasanay nga agila ken dadduma pay a billit. Eksperto dagiti Kazakh a mangsanay kadagiti paboritoda a kita ti agila a golden eagle. Maabbongan ti ulo ti agila tapno saan a mabuteng iti tao Uneg ti yurt pastor a pagyanan, ken masansan nga usaren dayta dagiti taga-siudad a Kazakh kadagiti espe- sial nga okasion. Agserbi pay dayta a komportab- le a pagdagusan dagiti turista. Makita met iti uneg ti yurt ti kinalaing dagiti babbai a Kazakh nga ag- borda, agabel (weave), ken agaramid iti karpet. Ipatpateg unay dagiti taga-away dagiti kaba- lioda. Adda di kumurang a 21 a Kazakh a sao para iti kabalio ken nagduduma ti kaipapanan da- gita. Ken adda met nasurok a 30 a sasao a mangi- ladawan iti kolor dagiti kabalio. Ti nasayaat ti kali- dadna a kabalio ket maibilang latta a nabalor ken maipatpateg a regalo. Iti aw-away, nasapa nga ag- sursuro dagiti ubbing a lallaki nga agkabalio. Kanayon nga adda maidasar a karne iti tra- disional a pannangan dagiti Kazakh ken masan- san a saan a nagasang. Maysa ti koumiss kadagiti paboritoda nga inumen, a naaramid iti gatas ti ka- balio ken naikuna nga adu ti pagsayaatanna iti sa- lun-at. Paboritoda pay ti shubat a medio naalsem a mainum a naaramid iti gatas ti kamelio. Ti branch office dagiti Saksi ni Jehova idiay Al- maty ket umaw-awat kadagiti bisita ken nakalukat para iti tour. ˛ Agriingkayo! No. 5 2017 15 D e n n i s W D o n o h u e / S h u t t e r s t o c k . c o m
N A D I S E N I O K A D I ? Ti Sukog Dagiti Shell iti Baybay AGBIAG ti mollusk uray narigat ti kasasaad. Maanduranna dagiti napipigsa a puersa (pressure) iti lansad ti baybay. Gapu dayta iti shell-na a makaited iti kasayaatan a pro- teksion. Dayta ti rason nga inadal dagiti en- heniero ti sukog ken estruktura dagiti shell iti baybay tapno kitaenda ti posibilidad a mang- disenio kadagiti lugan ken patakder a mang- protektar kadagiti adda iti uneg dagita. Panunotem: Inadal dagiti enheniero ti dua a klase ti shell iti baybay - nagkinnalub (bival- ve) ken nagkawikaw (spiral). giti shell gapu iti sukogda. Isu a no madadael man ti shell, basbassit ti posibilidad a ma- dangran ti mollusk. Pinadas a pagkomparaen dagiti researcher ti katibker dagiti agpayso a shell ken dagiti simple a sukog a sinan-pariok ken sinan-apa (naaramid iti 3-D printer) a natulad iti sukog ken estruktura ti shell. Ipakita dagiti resulta a dagiti komplikado a makinruar a paset ti ag- payso a shell ket dandani doble ti abilidadda a mangandur iti puersa no ikompara kadagiti simple laeng a sukog. Iti kaso ti nagkinnalub a shell, nadiskobre a gapu kadagiti linialinia iti ruarna, dagiti napigsa a puersa ket maiturong iti nagsil- puan ken paglukatanna. No iti met nagkawi- kaw a shell, naammuan a gapu iti nagkawi- kaw nga estrukturana, dagiti napigsa a puersa ket maiturong iti kimmot ken ngarab- na. Iti dayta a dua a kaso, agpada a maitu- rong ti puersa kadagiti katibkeran a parte da- Kuna ti magasin a Scientific American maipapan kadagiti pakausaran daytoy a pa- nagadal: "No agmanehokanto iti lugan a si- nan-shell, nakaporpormanto dayta ken ma- protektaran dagiti nalukneng a bagi nga adda iti uneg." Ania ti makunam: Resulta kadi ti ebo- lusion ti sukog dagiti shell iti baybay? Wenno adda nangdisenio iti dayta? ˛ s Libre a mai-download n o daytoy a magasin ken dagiti napalabas a ruar p Adda online a Biblia iti nasurok a 130 a lengguahe Bisitaen ti wenno i-scan ti code L 2 1 6 0 7 1 I - 5 7 1 g .


AKTIBIDAD PARA ITI PANAGADAL QUIZ ITI GEOGRAPIA Dagiti Lugar a Napanan ni Jacob Ania dagiti lugar a napanan ni Jacob? Isuratmo dagiti sungbatmo iti mapa. Basaem dagiti teksto para iti ad-adu a pamalatpatan. PAMALATPATAN! 1. Daytoy a siudad (a maawagan idi iti Luz) ti nagtagtagainepan ni Jacob iti agdan a dumanon iti langit. - Genesis 28:10-13, 19. 2. Ditoy ti nangipanan ni Jacob iti pamiliana kalpasan a nagkappiada ken Esau. - Genesis 33:4, 17. 3. Agturturong idi ni Jacob iti daytoy a siudad (a maawagan met iti Efrat) idi natay ti asawana a ni Raquel. - Genesis 35:19. 4. Ditoy a pagilian ti nakatayan ni Jacob idi agtawen iti 147. - Genesis 47:28. 2 1 3 4 ( PADASEM DAYTOY: Dagiti kaputotan ni Esau a kabsat ni Jacob 4.Egipto 3.Betlehem 2.Succot 1.Bethel DAGITISUNGBAT: ti nagbalin a nasion ti Edom. Usarem ti Watchtower Online Library (a makita iti wenno ti dadduma pay a magun-odam nga alikamen iti panagsukimat a mangbirok iti mapa iti ayan ti nagkauna nga Edom. Ammuem met ti napasamak kadagiti Edomita. ˘ 2013 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania s I-download-mo daytoy a PDF iti sa i-print-mo