Sunday School - 9:30 A.M. PRELUDIO: (agpasango dagiti agakem ken masindian dagiti candela ti altar) "Enter Rejoice and Come In..." INTROIT: Enter rejoice and come in open your heats to the Lord Today will be a joyful day enter rejoice and come in Sing Hallelujah, sing hallelujah Today will be a joyful day enter rejoice and come in. ***AYAB TI PANAGRUKBAB: Pangulo: Ay-ayaten a kakabsat ken Kristo, addatay o manen iti balay ti Ama tapno dayawen ken riknaenntayo ti kaaddana ken intay sangapada panangyebkas manen ti panagyaman ta iti maysa manen a lawas inlasatnatayo ket adtoy a napia ken nasalun-attayo ita. Gimong: Ti Nasantuan a Surat ipatalgedna a datayo nga annakna masapul a birokentayo nga umuna ti Pagarian ti Dios ta dagitoy mainayondanto kadatayo. Pangulo: Nagasattayo ta datayo ti nakangeg dayta nga awis ti panangbirok ken ragsak , rag-o ti iyegna kadagiti puso tayo. Nagasattayo pay ita gaputta intayo sangsangkamaysa a mangrambak ti Domingo dagiti Amma! Gimong: Sangapada a mangtalliaw kadagiti di mabubos a kinaimbag dagiti Ammatayo, ti ayat, ti dungo, ti kaasi ti pammateg ken sacripicioda kadatayo. Amin: Agrag-otayo ngarud nga agkuna, "Papa, Daddy, Dida, Tatang, Itang, Tata, Amang iyebkasmi ti nabuslon a panagyaman kadakayo. Apo Dios sapay kadi ta dagiti ammami ket ipaaymo pay ti salun-at, pia ken kinagasat. Dayawen tayo URNOS TI PANAGDAYAW ngarud ti Dios Dagiti amma, isu a nabileg! Madaydayaw ti Dios! KANTA TI PANAGRUKBAB "Dios Dagiti Ammami" Nabileg a Dios dagiti amma bitbituen pagrayrayem rimatda Ket daga ken langit agraniagda sangoanan tronom kandandaka Indalanakam iti ta ayat sikat sadagmi nu umay rigat Sikat mangaywan ken mangidalan Saom surotenmi a pagnaan Kadagiti gubat ken didigra dagiti imam mangsalaknibda Kenka pammatimi umadadda ta imbagmo itdenna ti kappia Pabilgennakam ti kinadayaw iti rinabii ken inaldaw Punoem biagmi parabur nasantuan ket Gloria ken dayaw amin kukuam! **INBOKASYON: Elder LITANIA TI PANANGIBABAET KADAGITI AM-AMMA: Pangulo: Masansan, ag-uummong tayo iti nagaed a ti Apo panagdaydayaw, mangnam-nama a sukimatenna dagiti napudno a panggep. Gimong: Mangnam-nama kami a gapu ti napudno a panangikararagmi kadagiti adu a nagkuranganmi ken kasta met dagiti kalikagum mi, ti Dios ipangagna kami. Pangulo: Ngarud, sangsangkamaysa tayo a mangitag-ay kadagiti am-amma para iti baro a namnama kas agtultuloy da nga agserbi kadagiti bukodda a pamilya, kadagiti tattao ken kangrunaan iti Apo. Divine Service - 10:30 A.M. In-inna: Sapay koma ta ti pagayatam ket isu ti agpannuray, O Apo, ket ikkannakami ti bileg a makibinnulig iti adu a suot ken kapadasan kas agasawa. An-annak: Sapay ta taginayunem nga aramatenna kami kas paset iti pamilya a mangted kired ken rag-o kadagiti am-amma nga naayat kadakami. Denggem dagiti ararawmi, O Apo. Amin: (kanito a panagulimek) Sungbat: "Precious Lord, Take My Hand" Precious Lord, take my hand, lead me on, let me stand, I am tired, I am weak, I am worn; Through the storm, through the night, lead me on to the light, Take my hand, precious Lord, lead me home. When my way grows drear, precious Lord, linger near, When my life is almost gone, Hear my cry, hear my call, hold my hand, lest I fall; Take my hand, precious Lord, lead me home. KARARAG DAGITI TATTAO: Pastor DAGITI SASAO TI APO: ** Thy word is a lamp unto my feet... Zechariah 4:6 Exodus 4:1-17 Acts 4:1-13 Ephesians 4:13 (2x) **Manipud iti Nasantuan a Surat Babaen iti Mensahe ti Kanta The Choir Pannakailawlawag ti Sao ------- Kanito a Panangbigbig ti Kiimbag Dagiti Am-amma ------ PANANGIDATON TI BIAG KEN PAGYAMAN: Pangulo: No itedtayo dagiti gameng ken kinabaknang tayo iti sanguanan iti Apo, it-itedtayo metti nalablabes a pangyaman a di matukod ti kaungan ti puso ken
panunottayo. Mangtedtayo ngarud a siyayaman ken siaayat iti Apo. (panagited cadagiti pagyaman ken sagsagut) KANTA TI PANANGIDATON: **DOKSOLOHIYA **KARARAG TI PANANGIDATON: Elder TI LAMISAAN TI APO CHURCH BULLETIN **HIMNO A PANAGSERRA: "O Jesus, I Have Promised" O Jesus, I have promised to serve you to the end; Remain forever near me, my Savior and my Friend: I shall not fear life's struggles if you are by my side, Nor wander from the pathway if you will be my side. O let me hear you speaking in accents clear and still, Above the storms of passion, the murmurs of self-will! O speak to reassure me, to hasten or control! O speak, and make me listen, o guardian of my soul! O Jesus, you have promised to all who follow you That where you are in glory your servant shall be, too; And, Jesus, I have promised to serve you to the end; O give me grace to follow my Savior and my Friend! **PANGSERRA A KARARAG: PAMENDISION: Sungbat: "5 Fold Amen" POSTLUDIO: "Enter to rejoice, depart to serve" Church Bulletin Welcome! Kablawandakayo babaen ti presensia iti Apo bayat ti panagmaymaysa tayo iti daytoy a Domingo. Sapay koma ta maaddaan tayo manen iti baro ken nasangsangngayan a kapadasan iti panagdaydayaw tayo. News and reminders!
Ita domingo ket selebrarantayo ti aldaw dagiti amin nga Am-amma, ket intayo iparikna ti ayattayo kadakuada ken kasta metten ti pammadayaw. Let us remember in our prayer:
for the continuous recovery of health of our brothers and sisters:
for the coming activities of our church as we started again another year of journey in the ministry. If you have prayer requests and concerns, write it on a sheet of paper. Give it to the pastor for the intercessory prayer. UNITED CHURCH OF CHRIST IN THE PHILIPPINES NORTH LUZON JURISDICTION JUNE 19, 2016 MAIKALIMA A DOMINGO KALPASAN PENTEKOSTES/DOMINGO DAGITI AMMA TEMA ITA A DOMINGO: "Ti Makapabileg a Pannakabalin ti Espiritu"


Dagiti Reperensia iti Workbook iti Gimong a Panagbiag ken Ministerio SEPTIEMBRE 3-9 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS JUAN 1-2 "Inaramid ni Jesus ti Umuna a Milagrona" (Juan 2:1-3) Itan iti maikatlo nga aldaw may- sa a padaya ti kasar ti naangay idiay Cana ti Galilea, ket adda sadiay ti ina ni Jesus. 2 Naawis met ni Jesus ken dagiti adalanna iti padaya ti kasar. 3 Kinuna kenkuana ti ina ni Jesus idi nagkurang ti arak: "Awanen ti arak- da." w15 6/15 4 ˚3 Ni Kristo - Ti Pannakabalin ti Dios 3 Iti maysa a padaya ti kasar idiay Cana ti Gali- lea, inaramid ni Jesus ti kaunaan a milagrona. Nalabit ad-adu a bisita ti immay ngem iti ninam- nama. Ngem aniaman ti makagapu, naibus ti arak. Maysa ni Maria nga ina ni Jesus kadagiti bisita. Sigurado nga adu a tawen a pinampanu- not ni Maria dagiti naipadto a kari mainaig iti anakna, nga ammona a maawaganto iti "Anak ti Kangatuan." (Luc. 1:30-32; 2:52) Ammo kadi ni Maria nga adda pannakabalin ni Jesus? Nala- wag a makita dayta iti napasamak idiay Cana. Naasian da Maria ken Jesus iti kakaskasar ken kayatda a saan a maibabain dagiti agassawa. Ammo ni Jesus a maysa a rebbengen ti kinama- nagpadagus. Gapuna, simimilagro a pinagbalin ni Jesus ti 380 a litro a danum a "nasayaat nga arak." (Basaen ti Juan 2:3, 6-11.) Napilitan kadi ni Jesus a mangaramid iti daytoy a milagro? Saan. Maseknan ni Jesus kadagiti tattao ken tultuladenna ti kinaparabur ni Amana. so sadiay kas kalikaguman dagiti paglintegan dagiti Judio iti panaggugor, tunggal may- sa kabaelanna a laonen ti dua wenno tallo a likido a rukod. 7 Kinuna kadakuada ni Je- sus: "Punnuenyo dagiti burnay iti danum." Ket pinunnoda ida agingga iti ngarab. 8 Ket kinu- nana kadakuada: "Tumakokayo ita ket ipanyo iti mangiwanwanwan iti padaya." Gapuna im- panda dayta. 9 Itan, idi a ti mangiwanwanwan iti padaya rinamananna ti danum a napag- balinen nga arak ngem saanna nga ammo ti naggubuayanna, nupay ammo dagidiay agserserbi a timmako iti danum, ti mangiwan- wanwan iti padaya inayabanna ti nobio 10 ket kinunana kenkuana: "Tunggal sabali a tao iruarna nga umuna ti nasayaat nga arak, ket inton mabarteken dagiti tattao, ti nakapka- puy. Inlasinmo ti nasayaat nga arak agingga ita." 11 Ni Jesus inaramidna daytoy idiay Cana ti Galilea kas ti pangrugian dagiti pagilasi- nanna, ket imparangarangna ti dayagna; ket dagiti adalanna naaddaanda iti pammati ken- kuana. jy 41 ˚6 Ti Umuna a Milagrona Daytoy ti umuna a milagro nga inaramid ni Jesus. Idi nakita dayta dagiti baro nga adalan- na, ad-adda a namatida kenkuana. Kalpasanna, napan ni Jesus, ni nanangna, ken dagiti kakab- satna iti siudad ti Capernaum iti amianan a laud ti Baybay ti Galilea. (Juan 2:4-11) Ngem kinuna kenkuana ni Je- sus: "Ania ti pakaibiangak kenka, babai? Ti orasko saan pay a dimteng." 5 Kinuna ti inana kadagidiay agserserbi: "Aniaman nga ibaga- na kadakayo, aramidenyo." 6 Kas iti sigud, innem a burnay a bato a nakadis- adda idi Panagkali iti Naespirituan a Gameng (Juan 1:1) Idi punganay adda ti Sao, ket ti Sao adda a kadua ti Dios, ket ti Sao maysa a dios. nwtsty study note iti Jn 1:1 ti Sao: Wenno "ti Logos." Iti Griego, ho lo- gos. Nausar ditoy kas titulo ken nausar met mwbr18.09-IL 1
iti Jn 1:14 ken Apo 19:13. Imbaga ni Juan no makintitulo iti daytoy, ni Jesus. Agaplikar ken Jesus daytoy a titulo sakbay a nagbalin a tao kas maysa nga espiritu a parsua, bayat ti mi- nisteriona ditoy daga kas perpekto a tao, ken kalpasan ti pannakaitan-okna idiay langit. Ni Je- sus ti us-usaren ti Dios a makikomunikar, wenno Pannakangiwat, a mangidanon kadagiti impor- masion ken instruksion kadagiti dadduma pay nga espiritu nga annak ti Namarsua ken kada- giti tattao. Nainkalintegan ngarud a panunoten a sakbay nga immay ni Jesus ditoy daga, na- kikomunikar ni Jehova iti sangatauan babaen ti Sao, ti anghel a pannakangiwatna. - Ge 16:7- 11; 22:11; 31:11; Ex 3:2-5; Uk 2:1-4; 6:11, 12; 13:3. kadua: Lit., "asideg." Iti daytoy a konteksto, ti Griego a sao a pros ipasimudaagna nga agas- sideg ken agkaduada. Iti daytoy a kasasaad, ipakitana pay ti agduma a persona, ti Sao ken ti maymaysa a pudno a Dios. ti Sao maysa a dios: Wenno "ti Sao nadio- san [wenno, "kasla dios"]." Daytoy a sasao ni Juan deskribirenna ti kualidad wenno kasasaad "ti Sao" (iti Griego, ho logos; kitaen ti study note iti ti Sao iti daytoy a bersikulo), kayatna a sawen, ni Jesu-Kristo. Ti nangato a saad ti inauna nga Anak ti Dios, a babaen Sao kas ti kenkuana pinarsua ti Dios ti amin a dadduma pay a banag, ti pakaibatayan a nadeskribir kas "maysa a dios; kasla dios; nadiosan; nadiosan a persona." Adu a paraipatarus ti umanamong iti patarus a "ti Sao ket Dios," a mangipakita a kapadana ti Mannakabalin-amin a Dios. Ngem adda dagiti nasayaat a rason a maibagatayo a saan a kayat a sawen ni Juan a "ti Sao" ket kapada ti Mannakabalin-amin a Dios. Umuna, dagiti sasao sakbay ken kalpasan ti "Sao may- sa a dios," nalawag nga ipakitana a "ti Sao" ket "kadua ti Dios." Kanayonanna, namitlo a nausar ti Griego a sao a the·os iti bersikulo 1 ken 2. Iti umuna ken maikatlo a pannakausarna iti Griego, adda piho nga artikulo (definite article) sakbay mwbr18.09-IL 2 ti the·os; iti maikadua a pannakausarna, awan ti artikulo dayta. Umanamong ti adu nga esko- lar a napateg ti kaawan ti piho nga artikulo iti maikadua a the·os. No adda artikulona iti daytoy a konteksto, ti the·os ket tumukoy iti Mannakabalin-amin a Dios. Iti sabali a bangir, no awan ti artikulo ti the·os iti daytoy a senten- sia, tumukoy daytoy iti kualidad ken kasasaad "ti Sao." Gapuna, adda dagiti paraipatarus iti Biblia iti Ingles, French, ken German a nangipa- tarus iti daytoy a sasao a kapada ti Baro a Lubong a Patarus, a mangipakita a "ti Sao" ket "maysa a dios; nadiosan; nadiosan a perso- na; nadibinuan a kita; kasla dios." Suportaran met daytoy dagiti nagkauna a patarus ti Ebang- helio ni Juan kadagiti dialekto a Sahidic ken lengguahe a Coptic, a nalabit na- Bohairic iti ipablaak idi maikatlo ken maikapat a siglo C.E., ta agduma ti patarus ti umuna ken maikadua a pannakausar ti the·os iti Jn 1:1. Itampok dagi- toy a patarus ti kualidad "ti Sao," nga isu ket kasla Dios, ngem saan a kapada ti Amana, ti mannakabalin-amin a Dios. Maitunos iti daytoy a bersikulo, deskribiren ti Col 2:9 ni Kristo kas addaan iti "isuamin a kinanaan-anay ti nadibi- nuan a kababalin." Ken sigun iti 2Pe 1:4, uray dagiti kakadua ni Kristo nga agtawid ket "maki- raman iti nadibinuan a nakaparsuaan." Maysa pay, iti patarus a Septuagint, ti Griego a sao a the·os ket gagangay a katupag dagiti Hebreo a sao nga el ken elo·him a naipatarus kas "Dios," a maipagarup a tumukoy iti "Daydiay Mannakabalin; Daydiay Nabileg." Nausar dagitoy a Hebreo a sao a tumukoy iti mannakabalin- amin a Dios, dadduma pay a dios, ken tattao. (Kitaen ti study note iti Jn 10:34.) Ti pannakaa- wag ti Sao kas "maysa a dios," wenno "daydiay mannakabalin," ket maitunos iti padto iti Isa 9:6, a nangibaga a maawaganto ti Mesias iti "Mannakabalin a Dios" (saan a "Mannakabalin- amin a Dios") ken agbalinto nga "Agnanayon nga Ama" ti amin nga iturayanna. Itungpalto daytoy ti regta ti Amana, ni "Jehova ti buybu- yot." - Isa 9:7.
(Juan 1:29) Iti sumaganad nga aldaw naki- tana ni Jesus nga um-umay nga agturong kenkuana, ket kinunana: "Kitaenyo, ti Korde- ro ti Dios a mangikkat iti basol ti lubong! nwtsty study note iti Jn 1:29 ti Kordero ti Dios: Kalpasan a nabautisaran ni Jesus ken idi nagsubli kalpasan ti panangsulisog kenkuana ti Diablo, isu ket inyam-ammo ni Juan a Mammautisar kas "ti Kordero ti Dios." Ditoy laeng a nausar daytoy a sasao ken iti Jn 1:36. (Kitaen ti App. A7.) Maitutop ti pannakaipada ni Jesus iti maysa a kordero. Iti intero a Biblia, ma- idaton ti karnero kas panangbigbig iti basol ken tapno makaasideg ti maysa iti Dios. Inladawan daytoy ti sakripisio nga inaramid ni Jesus idi impaayna ti perpekto a biagna kas tao para iti sangatauan. Ti sasao a "ti Kordero ti Dios" ket naipasimudaag iti sumagmamano a teksto iti naipaltiing a Kasuratan. Gapu ta pamiliar ni Juan a Mammautisar iti Hebreo a Kasuratan, ti sasaona ket mabalin a tumukoy iti maysa wen- no ad-adu pay kadagitoy: ti kalakian a karnero nga indaton ni Abraham imbes a ti anakna a ni Isaac (Ge 22:13), ti kordero ti Paskua a napar- ti idiay Egipto para iti pannakaisalakan dagiti naadipen nga Israelita (Ex 12:1-13), wenno ti ka- lakian a kordero a binigat ken rinabii a maidaton iti altar ti Dios idiay Jerusalem (Ex 29:38-42). Mabalin a sipapanunot met ni Juan iti padto ni Isaias, a ti inawagan ni Jehova a "ti adipenko" ket "maip-ipan idi a kas iti karnero nga agtu- rong iti pannakaparti." (Isa 52:13; 53:5, 7, 11) Idi insurat ni apostol Pablo ti umuna a suratna ka- dagiti taga-Corinto, tinukoyna ni Jesus kas ti "paskuatayo," kayatna a sawen, ti Kordero ti Paskua. (1Co 5:7) Dinakamat ni apostol Pedro ti "napateg a dara [ni Kristo], a kas iti dara ti awan pakapilawanna ken di namulitan a kor- libro nga Apocalipsis, dero." (1Pe 1:19) Ken iti nasurok a 25 a daras a nadakamat ti naitan-ok a ni Jesus kas piguratibo a "Kordero." - Ti dad- duma a pagarigan ket: Apo 5:8; 6:1; 7:9; 12:11; 13:8; 14:1; 15:3; 17:14; 19:7; 21:9; 22:1. mwbr18.09-IL 3 Panagbasa iti Biblia (Juan 1:1-18) Idi punganay adda ti Sao, ket ti Sao adda a kadua ti Dios, ket ti Sao may- sa a dios. 2 Daytoy ket adda idi punganay a kadua ti Dios. 3 Napaadda ti amin a bamba- nag babaen kenkuana, ket no isu awan saan a napaadda ti uray maysa a banag. Ti napaad- da 4 babaen kenkuana isu ti biag, ket ti biag isu idi ti silaw dagiti tattao. 5 Ket ti silaw agsil- silnag iti sipnget, ngem saan a naringbawan dayta ti sipnget. 6 Dimteng ti maysa a lalaki a naibaon kas pannakabagi ti Dios: ti naganna ket Juan. 7 Daytoy a lalaki immay a kas pang- saksi, tapno saksianna ti maipapan ti silaw, tapno amin a kita ti tattao mamatida koma babaen kenkuana. 8 Saan nga isu idi dayta iti a silaw, no di ket nairanta a mangsaksi maipapan iti dayta a silaw. 9 Ti pudno a silaw a mangted lawag iti tunggal kita ti tao danda- nin umay iti lubong. 10 Isu adda idi iti lubong, lubong napaadda babaen kenkuana, ket ti ngem saan nga am-ammo ti lubong. 11 Im- may iti bukodna a pagtaengan, ngem saan nga inawat dagiti mismo a kailianna. 12 Nupay kasta, kadagiti amin nga immawat kenkuana, nangted kadakuada iti autoridad nga agbalin nga annak ti Dios, agsipud ta winatwatwat- da ti pammati iti naganna; 13 ken nayanakda, saan a manipud iti dara wenno manipud iti nainlasagan a pagayatan wenno manipud iti pagayatan ti tao, no di ket manipud iti Dios. 14 Gapuna ti Sao nagbalin a lasag ken na- kipagnaed kadatayo, ket naimatangantayo ti dayagna, maysa a dayag a kas iti kukua ti maysa a bugbugtong nga anak manipud iti maysa nga ama; ket napno iti di kaikarian a kinamanangngaasi ken kinapudno. 15 (Si- naksian ni Juan ti maipapan kenkuana, wen, nagikkis pay ketdi - isu daytoy ti nangisao iti dayta - a kunkunana: "Daydiay um-umay likudak immun-una iti sanguanak, agsi- iti pud ta naadda nga immun-una ngem siak.")
16 Ta immawattayo amin manipud iti kina- naan-anayna, ti mismo a di kaikarian a kinamanangngaasi a mainayon iti di kaikarian a kinamanangngaasi. 17 Agsipud ta ti Linteg naited baeten ken Moises, ti di kaikarian a kinamanangngaasi ken ti kinapudno dimteng baeten ken Jesu-Kristo. 18 Awan ti tao a na- kakita iti Dios uray kaano; ti bugbugtong a dios nga adda iti saklot a saad iti Ama isu ti nangilawlawag kenkuana. SEPTIEMBRE 10-16 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS JUAN 3-4 "Kinasabaan ni Jesus ti Samaritana" (Juan 4:6, 7) Iti kinapudnona, adda sadiay ti bubon ni Jacob. Itan ni Jesus, a nabannog iti panagbaniagana, situtugaw a kastana idi iti bubon. Ti oras ket agarup maikanem. 7 Immay ti maysa a babai a taga Samaria tapno su- makdo iti danum. Kinuna kenkuana ni Jesus: "Ikkannak ti inumen." nwtsty study note iti Jn 4:6 nabannog: Iti Kasuratan, ditoy laeng a naibaga a "nabannog" ni Jesus. Agarup 12:00 ti teng- nga ti aldaw idi. Iti agsapa iti dayta nga aldaw, mabalin a nagnagna ni Jesus a simmang-at manipud iti Tanap ti Jordan idiay Judea aging- ga iti Sicar idiay Samaria, a 900 m (3,000 ft) ti kangatona wenno nangatngato pay. - Jn 4:3-5; kitaen ti App. A7. (Juan 4:21 -24 ) Kinuna kenkuana ni Je- sus: "Mamatika kaniak, babai, Um-umayen ti oras a saankayton nga agdayaw iti Ama iti daytoy a bantay wenno idiay Jerusalem. 22 Agdaydayawkayo iti saanyo nga am-ammo; agdaydayawkami iti am-ammomi, agsipud ta ti pannakaisalakan mamunganay kadagi- ti Judio. 23 Nupay kasta, um-umayen ti oras, ket itan dayta, a dagiti pudno a manag- mwbr18.09-IL 4 daydayaw agdayawdanto iti Ama buyogen ti espiritu ken kinapudno, ta, pudno unay, ti Ama sapsapulenna dagiti kasta nga agdayaw kenkuana. 24 Ti Dios maysa nga Espiritu, ket dagidiay agdaydayaw kenkuana masapul nga agdayawda a buyogen ti espiritu ken kinapud- no." (Juan 4:39-41) Itan adu kadagiti Samarita- no manipud iti dayta a siudad naaddaanda iti pammati kenkuana maigapu iti sao ti babai a nagkuna kas pangsaksi: "Imbagana kaniak ti amin a bambanag nga inaramidko." 40 Ga- puna idi immay kenkuana dagiti Samaritano, rinugianda a kiddawen kenkuana a makipag- yan kadakuada; ket nagyan sadiay iti dua nga aldaw. 41 Gapu itoy ad-adu pay ti namati gapu iti kinunana, Panagkali iti Naespirituan a Gameng (Juan 3:29) Daydiay addaan iti nobia isu ti nobio. Nupay kasta, ti gayyem ti nobio, no ag- takder ket isu mangngegna, addaan iti kasta unay a panagrag-o maigapu iti timek ti no- bio. Gapuna daytoy a rag-ok naan-anayen. nwtsty study note iti Jn 3:29 ti gayyem ti nobio: Idi tiempo ti Biblia, maysa a lalaki a nasinged nga am-ammo ti nobio ti agakem kas legal a pannakabagi ti nobio ken dakkel ti akemna iti panangaramid kadagiti ur- nos ti kasar. Isu ti maibilang a nangyam-ammo iti nobia ken nobio. Iti aldaw ti kasar, ti martsa ti kasar ket dumanon iti balay ti nobio wen- no iti balay ti ama ti nobio, a pakaangayan ti selebrasion ti kasar. Bayat ti selebrasion, marag- sakan ti gayyem ti nobio no mangngegna a makisao ti nobio iti nobia, ta mariknana a na- aramidna a sibaballigi ti annongenna. Inyarig ni Juan a Mammautisar ti bagina iti "gayyem ti nobio." Iti daytoy a kasasaad, ni Jesus ti no- bio ket dagiti adalanna, kas maysa a klase, ti mangbukel iti simboliko a nobiana. Iti panangi- inyam-ammo ni saganana iti dalan ti Mesias,
Juan a Mammautisar dagiti umuna a miembro ti "nobia" ken Jesu-Kristo. (Jn 1:29, 35; 2Co 11:2; Efe 5:22-27; Apo 21:2, 9) Kas iti "gayyem ti nobio," naitungpalen ni Juan ti trabahona. Kalpasan dayta, ti akemna ket saanen a kas ka- pateg ti akem ni Jesus ken dagiti pasurotna. Gapuna, kinuna ni Juan maipapan iti bagina no maidilig ken Jesus: "Daydiay ket masapul nga agtultuloy a dumakkel, ngem masapul nga ag- tultuloyak a bumassit." - Jn 3:30. (Juan 4:10) Kas sungbat kinuna kenkuana ni Jesus: "No naammuam koma ti awan bayad- na a sagut ti Dios ken no siasino ti agkunkuna kenka, inumen,' nagdawatka koma kenkuana, ket inikkannaka koma iti na- biag a danum." nwtsty study note iti Jn 4:10 'Ikkannak ti nabiag a danum: Literal ti pannakausar day- toy a Griego a sao a tumukoy iti agay-ayus a danum, ubbog, wenno danum iti bubon a nag- gapu iti ubbog. Naiduma daytoy iti danum a naurnong iti maysa a pagkargaan. Iti Le 14:5, ti Hebreo a sao para iti "agay-ayus a danum" ket literal a tumukoy iti "nabiag a danum." Iti Jer 2:13 ken 17:13, nadeskribir ni Jehova kas "ti ubbog [wenno, "gubuayan"] ti sibibiag a da- num," kayatna a sawen, ti simboliko a danum a mangted iti biag. Idi nakisarita ni Jesus iti Sa- maritana, piguratibo ti panangusarna iti termino a "nabiag a danum," ngem idi damo, impagarup ti Samaritana a literal dayta. - Jn 4:11; kitaen ti study note iti Jn 4:14. Panagbasa iti Biblia (Juan 4:1-15) Itan, idi a naammuan ti Apo a dagiti Fariseo nangngegda a ni Jesus nangar- aramid ken nangbabautisar iti ad-adu nga adalan ngem ni Juan - 2 nupay, iti kinapudno- na, ni Jesus a mismo saan a nangbabautisar no di ket dagiti adalanna - 3 pinanawanna ti Judea ket napan manen idiay Galilea. 4 Ngem nasken idi nga isu lumabas idiay Samaria. mwbr18.09-IL 5 5 Ngarud dimteng iti maysa a siudad ti Sa- maria a maawagan Sicar iti asideg ti talon nga inted ni Jacob ken Jose nga anakna. 6 Iti kinapudnona, adda sadiay ti bubon ni Jacob. Itan ni Jesus, a nabannog iti panag- baniagana, situtugaw a kastana idi iti bubon. Ti oras ket agarup maikanem. 7 Immay ti may- sa a babai a taga Samaria tapno sumakdo iti danum. Kinuna kenkuana ni Jesus: "Ikkan- nak ti inumen." 8 (Ta napan dagiti adalanna idiay siudad tapno gumatangda kadagiti pag- taraon.) 9 Gapuna kinuna kenkuana ti babai a Samaritana: "Kasano a sika, nupay maysaka a Judio, dumawatka kaniak iti inumen, idinto ta maysaak a babai a Samaritana?" (Ta saan a makilanglangen dagiti Judio kadagiti Sama- ritano.) 10 Kas sungbat kinuna kenkuana ni Jesus: "No naammuam koma ti awan bayad- na a sagut ti Dios ken no siasino ti agkunkuna inumen,' nagdawatka kenka, koma kenkuana, ket inikkannaka koma iti na- biag a danum." 11 Kinunana kenkuana: "Apo, awananka uray timba a pagsakdo iti danum, ket ti bubon nauneg. Manipud iti ania a gu- buayan, ngarud, nga addaanka iti daytoy nabiag a danum? 12 Dakdakkelka aya ngem iti ni amami a Jacob, a nangited kadakami bubon ken isu a mismo agraman ti annak- na ken ti an-animalna imminumda manipud iti dayta?" 13 Kas sungbat kinuna kenkua- na ni Jesus: "Tunggal maysa nga umin-inum itoy a danum mawawto manen. 14 Siasinoman nga uminum manipud iti danum nga itedkon- to kenkuana saanton a pulos mawaw, ngem ti danum nga itedkonto kenkuana agbalinto kenkuana nga ubbog ti danum nga agbur- burayok a mangipaay iti agnanayon a biag." 15 Kinuna kenkuana ti babai: "Apo, ikkannak iti daytoy a danum, tapno iti kasta saanakon a mawaw wenno agtultuloy nga umay iti day- toy a lugar tapno sumakdo iti danum." 'Ikkannak ti
SEPTIEMBRE 17-23 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS JUAN 5-6 "Suroten ni Jesus nga Addaan iti Umiso a Motibo" (Juan 6:9-11) "Adtoy ti maysa nga ubing a lalaki nga addaan lima a tinapay a sebada ken dua a babassit nga ikan. Ngem ania da- gitoy no kadagiti adu unay?" 10 Kinuna ni Jesus: "Pagdalupisakenyo dagiti tattao a kas iti pannangan." Ita adda adu a ruot iti daydi a disso. Ngarud nagdalupisak dagiti tattao, agarup lima ribu ti bilangda. 11 Gapuna in- nala ni Jesus dagiti tinapay ket, kalpasan a nakapagyaman, imbunongna ida kadagidiay sidadalupisak, kasta met dagiti babassit nga ikan kas ti kaadu ti kinayatda. nwtsty study note iti Jn 6:10 nagdalupisak dagiti tattao, agarup lima ribu ti bilangda: Ni laeng Mateo ti nanginayon iti "malaksid dagiti babbai ken ub-ubbing" idi insa- laysayna daytoy a milagro. (Mt 14:21) Posible a nasurok a 15,000 ti nangan babaen ti milagro. (Juan 6:14) Gapuna idi a dagiti tattao na- kitada dagiti pagilasinan nga inaramidna, rinugianda a kunaen: "Sigurado a daytoy ti mammadto nga umay iti lubong." (Juan 6:24) Gapuna idi a ti bunggoy nakitada nga awan sadiay ni Jesus wenno uray da- giti adalanna, limmuganda kadagiti babassit a barangayda ket immayda idiay Capernaum tapno sapulenda ni Jesus. nwtsty study note iti Jn 6:14 ti mammadto: Adu a Judio idi umuna a sig- lo C.E. ti nangnamnama a ti propeta a kas ken Moises, a nadakamat iti De 18:15, 18, ti agbalin a Mesias. Iti daytoy a konteksto, ti sasao nga umay iti lubong ket agparang a tumukoy iti ma- namnama a panagparang ti Mesias. Ni laeng Juan ti nangisurat kadagiti pasamak a nadaka- mat iti daytoy a bersikulo. mwbr18.09-IL 6 (Juan 6:25-27) Gapuna idi nasarakanda idiay ballasiw ti baybay kinunada kenkuana: "Rabbi, kaano a nakagtengka ditoy?" 26 Si- nungbatan ida ni Jesus ket kinunana: "Pudno unay kunak kadakayo, Sapsapulendak, saan a gapu ta nakakitakayo kadagiti pagilasinan, no di ket gapu ta nangankayo kadagiti tina- pay ket napnekkayo. 27 Agtrabahokayo, saan a maipaay iti taraon a madadael, no di ket maipaay iti taraon a mataginayon maipaay iti biag nga agnanayon, nga itedto kadakayo ti Anak ti tao; ta inkabil iti daytoy ti Ama, ti mis- mo a Dios, ti selio ti anamongna." (Juan 6:54) Ti agtaraon iti lasagko ken umi- num iti darak addaan iti agnanayon a biag, ket pagungarekto iti kamaudianan nga aldaw; (Juan 6:60) Gapuna adu kadagiti adalan- na, idi nangngegda daytoy, kinunada: "Makapakigtot daytoy a sasao; siasino ti ma- kapagimdeng iti dayta?" (Juan 6:66-69) Maigapu itoy adu kadagiti adalanna ti napan iti bambanag a nalikudan ket saandan a makipagna kenkuana. 67 Ga- puna kinuna ni Jesus iti sangapulo ket dua: "Kayatyo kadi met ti mapan?" 68 Simmungbat iti siasi- kenkuana ni Simon Pedro: "Apo, no ti papananminto? Addaanka iti sasao ti agnanayon a biag; 69 ket namatikami ken na- ammuanmi a sika Daydiay Santo ti Dios." nwtsty study note iti Jn 6:27, 54 taraon a madadael . . . taraon a mataginayon maipaay iti biag nga agnanayon: Natarusan ni Jesus nga adda dagiti sumursurot kenkuana ken kadagiti adalanna gapu laeng iti material a pa- gimbaganda. Nupay agbiag ti tao iti inaldaw babaen ti literal a taraon, ti "taraon" manipud iti Sao ti Dios ti mangyeg iti biag nga agna- nayon. Imparegta ni Jesus kadagiti tattao nga agtrabahoda para "iti taraon a mataginayon maipaay iti biag nga agnanayon," kayatna a sa- wen, ikagumaanda a penken dagiti naespirituan
a kasapulanda ken ipakitada ti pammati kada- giti masursuroda. - Mt 4:4; 5:3; Jn 6:28-39. agtaraon iti lasagko ken uminum iti darak: Ipakita ti konteksto a dagidiay mangan ken uminum ket piguratibo nga aramidenda day- ta babaen ti panangipakitada iti pammati ken Jesu-Kristo. (Jn 6:35, 40) Imbaga ni Jesus day- toy idi 32 C.E., isu a saan a ti Pangrabii ti Apo ti tuktukoyenna, nga irugina kalpasan ti makata- wen. Imbagana daytoy sakbay laeng "ti paskua, ti piesta dagiti Judio" (Jn 6:4), isu a mabalin a naipalagip kadagiti dumdumngeg kenkuana ti piesta nga asidegen a mapasamak ken ti kina- pateg ti dara ti kordero a nangispal kadagiti Israelita iti rabii a pimmanawda idiay Egipto (Ex 12:24-27). Ipagpaganetget ni Jesus a napateg met ti akem ti darana tapno magun-od dagiti adalanna ti biag nga agnanayon. w05 9/1 21 ˚13-14 Magnatayo iti Nagan ni Jehova a Diostayo 13 Kaskasdi, determinado ti bunggoy a simmu- rot ken ni Jesus ket nasarakanda iti 'ballasiw ti baybay,' kas panangiladawan ni Juan. Apay a simmurotda kenkuana idinto ta nagkedke- danna ti panagreggetda a mangisaad kenkuana kas ari? Adu ti nangipakita a natauan ti pa- nangmatmatda, a dinakamatda dagiti material a probision nga impaay ni Jehova idiay let-ang idi kaaldawan ni Moises. Dayta ti mangipasimuda- ag a kayatda nga itultuloy ni Jesus nga ipaay dagiti material a kasapulanda. Gapu ta nabasa ni Jesus dagiti di umiso a motiboda, rinugianna nga insuro dagiti naespirituan a kinapudno a tumulong a mangatur kadagiti pampanunotda. (Juan 6:17, 24, 25, 30, 31, 35-40) Ngem dad- duma ti nagtanabutob kenkuana nangnangruna idi dinakamatna daytoy nga ilustrasion: "Pudno unay kunak kadakayo, Malaksid no kanenyo ti lasag ti Anak ti tao ken inumenyo ti darana, awanankayo ti biag iti bagbagiyo. Ti agtaraon iti lasagko ken uminum iti darak addaan iti agna- nayon a biag, ket pagungarekto iti kamaudianan nga aldaw." - Juan 6:53, 54. mwbr18.09-IL 7 14 Dagiti ilustrasion ni Jesus masansan a tigna- yenda dagiti tattao a mangipakita no pudno a tarigagayanda ti makipagna iti Dios. Kasta met laeng ti epekto daytoy nga ilustrasion. Adu ti naklaat. Mabasatayo: "Adu kadagiti adalanna, 'Makapakig- idi nangngegda daytoy, kinunada: tot daytoy a sasao; siasino ti makapagimdeng iti dayta?' " Intuloy nga inlawlawag ni Jesus a masapul nga utobenda ti naespirituan a kaipa- panan ti sasaona. Kinunana: "Ti espiritu isu ti mangted-biag; ti lasag awan a pulos ti usarna. Ti sasao nga insaok kadakayo ket espiritu ken biag." Kaskasdi, adu ti saan a namati iti dayta, isu a kuna ti salaysay: "Maigapu itoy adu kada- giti adalanna ti napan iti bambanag a nalikudan ket saandan a makipagna kenkuana." - Juan 6: 60, 63, 66. Panagkali iti Naespirituan a Gameng (Juan 6:44) Awan ti tao a makaumay kaniak malaksid no ti Ama, a nangibaon kaniak, ti mangyasideg kenkuana; ket pagungarekto iti kamaudianan nga aldaw. nwtsty study note iti Jn 6:44 mangyasideg kenkuana: Nupay ti Griego a sao para iti "mangyasideg" ket tumukoy iti panang- guyod iti iket a napno iti ikan (Jn 21:6, 11), dina kayat a sawen a piliten ti Dios nga iyasideg da- giti tattao. Mabalin met a "guyugoyen" ti kayat a sawen daytoy a sao, ken mabalin a tuktuko- yen ti sasao ni Jesus ti Jer 31:3, a kastoy ti imbaga ni Jehova iti nagkauna nga ilina: "Inya- sidegka babaen ti naayat a kinamanangngaasi." (Inusar ti Septuagint ti isu met laeng a Griego a sao ditoy.) Ipakita ti Jn 12:32 a kasta met la- eng ti panangyasideg ni Jesus iti amin a kita ti tattao iti bagina. Mabasa iti Kasuratan nga inikkan ni Jehova dagiti tattao iti wayawaya. Na- waya nga agpili ti tunggal maysa no kayatna ti agserbi iti Dios. (De 30:19, 20) Siaanus nga iya- sideg ti Dios iti bagina dagidiay siuumiso nga agannayas ti pusoda. (Sal 11:5; Pr 21:2; Ara 13:48) Ar-aramiden dayta ni Jehova babaen ti
mensahe ti Biblia ken ti nasantuan nga espiritu- na. Ti padto iti Isa 54:13, a nakotar iti Jn 6:45, ket agaplikar kadagiti inyasideg ti Ama. - Idilig ti Jn 6:65. (Juan 6:64) Ngem adda sumagmamano ka- dakayo a saan a mamati." Ta manipud idi damo ammo ni Jesus no siasino dagidiay saan a mamati ken no siasino daydiay mang- liput kenkuana. nwtsty study note iti Jn 6:64 ammo ni Jesus . . . no siasino daydiay mang- liput kenkuana: Ni Judas Iscariote ti tuktukoyen ni Jesus. Agpatnag a nagkararag ni Jesus iti Amana sakbay a pinilina ti 12 nga apostol. (Lu 6:12-16) Isu nga idi damo, matalek ni Judas iti Dios. Ngem ammo ni Jesus manipud kadagiti padto iti Hebreo a Kasuratan nga isu ket lipu- tan ti nasinged a kaduana. (Sal 41:9; 109:8; Jn 13:18, 19) Idi nangrugi nga agaramid ni Judas iti dakes, nakita ni Jesus daytoy a panagbal- baliw ta mabasana ti puso ken panunot. (Mt 9:4) Gapu ta kabaelan ti Dios nga ammuen ti mapasamak iti masanguanan, ammona nga adda mapagtalkan a kadua ni Jesus nga agba- lin a traidor. Ngem maikontra kadagiti kualidad ti Dios ken iti pannakilangenna kadagiti tattao iti napalabas no panunotentayo a ni Judas ti agbalin a traidor, a kas man la naikeddeng a na- saksakbay dayta. manipud idi damo: Saan a tumukoy daytoy iti pannakayanak ni Judas wenno idi napili kas apostol, a napasamak kalpasan ti agpatnag a panagkararag ni Jesus. (Lu 6:12-16) Imbes ket- di, tumukoy daytoy idi nangrugi nga agaramid iti dakes ni Judas, a dagus a nadlaw ni Jesus. (Jn 2:24, 25; Apo 1:1; 2:23; kitaen ti study note iti Jn 6:70; 13:11.) Ipakita met daytoy a naiga- inaramid ni Judas, saan gara ken naiplano ti ket a bigla a nagbalbaliw ti kasasaad ti pu- sona. Ti kaipapanan ti termino a "damo" (iti Griego, ar·khe) iti Kristiano a Griego a Kasu- ratan ket relatibo, depende iti konteksto. Kas mwbr18.09-IL 8 pagarigan, iti 2Pe 3:4, ti "damo" ket tumukoy iti panangrugi ti panamarsua. Ngem kaaduan- limitado a pamay-an. na, maus-usar daytoy iti Kas pagarigan, imbaga ni Pedro a bimmaba ti nasantuan nga espiritu kadagiti Gentil "kas ti ibababana met kadatayo idi damo." (Ara 11:15) Saan a tuktukoyen ni Pedro ti tiempo a panna- kayanakna wenno ti tiempo a pannakaawagna kas apostol. Imbes ketdi, tuktukoyenna ti al- daw ti Pentecostes 33 C.E., kayatna a sawen, ti "damo" a pannakaiparukpok ti nasantuan nga espiritu para iti espesipiko a panggep. (Ara 2: 1-4) Ti dadduma pay a pagarigan nga agbaliw ti kaipapanan ti termino a "damo" depende iti konteksto ket masarakan iti Lu 1:2; Jn 15:27; ken 1Jn 2:7. Panagbasa iti Biblia (Juan 6:41-59) Gapuna nangrugi nga agtanabu- tob kenkuana dagiti Judio agsipud ta kinunana: "Siak ti tinapay a bimmaba manipud langit"; 42 ket rinugianda a kinuna: "Saan aya a daytoy ni Jesus nga anak ni Jose, a ti ama ken ina- na am-ammotayo? Kasano nga ita kunaenna, 'Bimmabaak manipud langit'?" 43 Kas sungbat kinuna kadakuada ni Jesus: "Sumardengkayo nga agtantanabutob iti nagbabaetanyo. 44 Awan ti tao a makaumay kaniak malaksid no ti Ama, a nangibaon kaniak, ti mangyasideg kenkuana; ket pagungarekto iti kamaudianan nga aldaw. 45 Adda a naisurat kadagiti Mammadto, 'Ket sur- suruanto amin ida ni Jehova.' Tunggal maysa a dimngeg iti Ama ken nakasursuro umay kaniak. 46 Saan a ti asinoman a tao nakitana ti Ama, malaksid daydiay naggapu iti Dios; daytoy ti na- kakita iti Ama. 47 Pudno unay kunak kadakayo, Ti mamati addaan iti agnanayon a biag. 48 "Siak ti tinapay ti biag. 49 Dagidi ammayo kinnanda ti manna idiay let-ang ket kaskasdi a natayda. 50 Daytoy ti tinapay a bumaba manipud langit, iti kasta mabalin ti asinoman ti mangan iti dayta ket saan a matay. 51 Siak ti sibibiag a tina- pay a bimmaba manipud langit; no ti asinoman mangan iti daytoy a tinapay isu agbiagto iti ag- iti kinapudnona, ti tinapay nga nanayon; ket,
itedko isu ti lasagko maigapu iti biag ti lubong." 52 Gapuna nangrugi a nagsusupiat dagiti Judio iti maysa ken maysa, a kunkunada: "Kasano a maited kadatayo daytoy a tao ti lasagna tapno kanentayo?" 53 Ngarud kinuna kadakuada ni Je- sus: "Pudno unay kunak kadakayo, Malaksid no kanenyo ti lasag ti Anak ti tao ken inumenyo ti darana, awanankayo ti biag iti bagbagiyo. 54 Ti agtaraon iti lasagko ken uminum iti darak adda- an iti agnanayon a biag, ket pagungarekto iti kamaudianan nga aldaw; 55 ta ti lasagko pudno a taraon, ken ti darak pudno nga inumen. 56 Ti agtaraon iti lasagko ken uminum iti darak agta- linaed a naikaykaysa kaniak, ket naikaykaysaak kenkuana. 57 No kasano a ti sibibiag nga Ama imbaonnak ken agbiagak gapu iti Ama, kasta met a ti agtaraon kaniak, uray dayta ket agbiag- to gapu kaniak. 58 Daytoy ti tinapay a bimmaba manipud langit. Saan a kas idi nangan dagidi ammayo ket kaskasdi a natayda. Ti agtaraon iti daytoy a tinapay agbiagto nga agnanayon." 59 Ki- nunana dagitoy a banag bayat a nangisursuro iti gimong iti publiko idiay Capernaum. SEPTIEMBRE 24-30 GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS JUAN 7-8 "Pinadayawan ni Jesus ti Amana" (Juan 7:15-18) Gapuna nagsidsiddaaw dagi- ti Judio, a kunkunada: "Kasano nga addaan daytoy a tao iti pannakaammo kadagiti surat, idinto ta saan a nagadal kadagiti eskuelaan?" 16 Ni Jesus, kalpasanna, simmungbat kada- isursurok saanko a kuada ket kinunana: "Ti kukua, no di ket kukua daydiay nangibaon kaniak. 17 No ti asinoman agtarigagay a ma- ngaramid iti pagayatanna, maammuannanto maipapan iti sursuro no dayta ket aggapu iti Dios wenno no agsasaoak manipud iti bukod- ko a parnuay. 18 Ti agsao manipud iti bukodna a parnuay sapsapulenna ti bukodna a dayag; ngem ti mangsapul iti dayag daydiay nangi- mwbr18.09-IL 9 baon kenkuana, daytoy ket pudno, ket awan kenkuana ti kinakillo. cf 100-101 ˚5-6 "Adda a Naisurat" 5 Kayat ni Jesus a maammuan dagiti tattao no nagtaudan ti mensahena. Kinunana: "Ti isursu- rok saanko a kukua, no di ket kukua daydiay nangibaon kaniak." (Juan 7:16) Iti sabali a gun- daway, kinunana: "Awan ti aramidek iti bukodko a nakem; no di ket kas iti insuro kaniak ni Ama sawek dagitoy a banag." (Juan 8:28) Sa kinuna- na pay: "Ti bambanag a sawek kadakayo saanko a sawen iti bukodko a parnuay; ngem ti Ama nga agtalinaed a naikaykaysa kaniak ar-arami- denna dagiti trabahona." (Juan 14:10) Ti maysa a pamay-an a pinatalgedan ni Jesus ti kina- pudno dagiti saona ket babaen ti masansan a panangadawna iti naisurat a Sao ti Dios. 6 Ti naannad a panangadal kadagiti naisurat a sao ni Jesus ipalgakna a nasurok a kagudua kadagiti libro iti Hebreo a Kasuratan ti direk- ta ken saan a direkta a nagadawan ni Jesus. Iti damo, kasla saan a nakaskasdaaw dayta. Nalabit maisaludsodmo no apay nga iti tallo ket kagudua a tawen a panangisuro ken pana- ngasabana iti publiko, saan a nagadaw kadagiti amin a naipaltiing a libro nga adda idi. Ngem iti kinapudnona, mabalin nga inaramidna dayta. Laglagipem, sumagmamano laeng kadagiti si- nao ken inaramid ni Jesus ti naisurat. (Juan 21:25) Kinaagpaysuanna, mabalin a mabasam iti napigsa ti amin a naisurat a sasao ni Jesus iti sumagmamano laeng nga oras. Ita, panuno- tem nga iti sumagmamano laeng nga oras a panagpalawag ni Jesus maipapan iti Dios ken iti Pagarianna, nabalinanna ti nagadaw a direkta wenno saan a direkta iti nasurok a kagudua dagiti libro ti Hebreo a Kasuratan! Maysa pay, kaaduanna nga awan dagiti naisurat a lukot a mabalin nga usaren koma ni Jesus. Idi impala- wagna ti nalatak a sermonna iti bantay, nagadu ti inadaw wenno dinakamatna iti Hebreo a Ka- suratan - a bin-ig a kabesadona!
(Juan 7:28, 29) Gapuna nagpukkaw ni Je- sus bayat a mangisursuro idiay templo ket kinunana: "Agpadpada nga am-ammodak ken ammoyo no sadino ti naggapuak. Kasta met, saanak nga immay iti bukodko a nakem, no di ket daydiay nangibaon kaniak napudno, ket saanyo nga am-ammo. 29 Isu am-ammok, agsipud ta maysaak a pannakabagi manipud kenkuana, ket Daydiay imbaonnak." (Juan 8:29) Ket daydiay nangibaon kaniak adda kaniak; saannak a binaybay-an nga agmaymaysa, agsipud ta kankanayon nga aramidek ti bambanag a makaay-ayo kenkua- na." w11 3/15 11 ˚19 Awatenyo ti Espiritu ti Dios, Saan a ti Espiritu ti Lubong 19 Naan-anay nga agtulnog ken Jehova. Ka- nayon nga inaramid ni Jesus ti bambanag a makaay-ayo iti Amana. Adda idi gundaway a naiduma iti pagayatan ni Amana ti kayat ni Jesus a panangtamingna iti maysa a situa- sion. Kaskasdi, sikokompiansa a kinunana ken Amana: "Saan koma a ti pagayatak, no di ket ti pagayatam ti maaramid." (Luc. 22:42) Isa- ludsodmo iti bagim, 'Agtulnogak kadi iti Dios uray no narigat nga aramiden dayta?' Napateg iti iti biagtayo ti panagtulnog iti Dios. Maikari naan-anay a panagtulnogtayo yantangay isu ti Nangaramid kadatayo, ti Gubuayan ken Mang- sussustiner iti biagtayo. (Sal. 95:6, 7) Awan ti kasukat ti panagtulnogtayo. Ditay magun-odan ti anamongna no saantay nga agtulnog ken- kuana. Panagkali iti Naespirituan a Gameng (Juan 7:8-10) Sumang-atkayo idiay piesta; saanak pay a sumang-at iti daytoy a piesta, agsipud ta saan pay a naan-anay a dimteng ti naikeddeng a tiempok." 9 Gapuna kalpasan nga imbagana kadakuada dagitoy a banag, isu nagtalinaed idiay Galilea. 10 Ngem idi na- kasang-aten ti kakabsatna idiay piesta, idin mwbr18.09-IL 10 isu a mismo simmang-at met, saan a sipapa- nayag no di ket kas sililimed. w07 2/1 6 ˚4 Apay nga Ibagam ti Pudno? Ania a pagwadan ti impaay ni Jesu-Kristo mai- papan iti daytoy? Naminsan, makisarsarita ni Jesus kadagiti di manamati nga interesado iti panagdaliasatna. "Umaliska manipud ditoy ket mapanka idiay Judea," kinunada kenkuana. Ania ti sungbat ni Jesus? 'Sumang-atkayo iti pies- ta idiay Jerusalem; saanak pay a sumang-at iti daytoy a piesta, agsipud ta saan pay a naan- anay a dimteng ti naikeddeng a tiempok.' Di nagbayag kalpasanna, ni Jesus napan iti pies- ta idiay Jerusalem. Apay a kasta ti sungbat ni Jesus? Awan ti kalinteganda a mangammo iti umiso a detalye ti ayanna. Isu a nupay di nagul- bod ni Jesus, saan a naan-anay ti sungbatna tapno basbassit ti gundawayda a mangdangran kenkuana wenno kadagiti pasurotna. Saan a pa- nagulbod daytoy ta imbaga ni apostol Pedro maipapan ken Kristo: "Saan a nakaaramid iti basol, awan met ti nasarakan nga allilaw iti ngi- watna." - Juan 7:1-13; 1 Pedro 2:22. (Juan 8:58) Kinuna kadakuada ni Jesus: "Pudno unay kunak kadakayo, Kasakbayan a napaadda ni Abraham, addaakon." nwtsty study note iti Jn 8:58 addaakon: Dagiti bumusbusor a Judio kayat- da nga uboren ni Jesus gapu ta ibagbagana a 'nakitanan ni Abraham,' idinto ta kunada nga 'awan pay limapulo a tawen' ni Jesus. (Jn 8:57) Ti tuktukoyen ti sungbat ni Jesus ket ti kaad- dana kas mannakabalin a parsua idiay langit sakbay a nagbalin a tao ken sakbay a naya- nak ni Abraham. Adda dagiti agkuna nga iti daytoy a bersikulo, ni Jesus ket Dios. Ibag- bagada a ti Griego a sao a nausar ditoy nga e·go ei·mi ket tumukoy iti patarus ti Septua- gint iti Ex 3:14 a nangyam-ammuan ti Dios iti bagina, ken kunada a masapul nga agpada ti patarus dagita, a mausar ti porma nga agda-
ma a mapaspasamak (present tense). (Kitaen ti study note iti Jn 4:26.) Ngem iti daytoy a kon- teksto, ti tignay a naipakita iti Griego a sao nga ei·mi ket nangrugi sakbay a "napaadda ni Abraham" ken agpatpatuloy pay laeng idi day- ta. Ti sumagmamano a nagkauna ken moderno a paraipatarus impatarusda daytoy a bersikulo maitunos iti dayta imbes nga usarenda ti porma nga agdama a mapaspasamak. Kinapudnona, iti Jn 14:9, nausar ti isu met laeng a porma ti Grie- go a sao nga ei·mi a mangipatarus iti daytoy nga imbaga ni Jesus: "Addaakon a kaduayo iti nabayag unayen a tiempo, ket kaskasdi, Felipe, saannak pay aya a naam-ammo?" Ti kaaduan a patarus inusarda ti sasao a mangipasimudaag a ti tignay (ti pannakikadua ni Jesus kadagiti adalanna) ket nangrugi iti napalabas ken ag- patpatuloy pay laeng idi. (Ti dadduma pay a pagarigan ti Griego a sao iti porma nga agda- ma a mapaspasamak a mangipakita a dayta a tignay ket nangrugi iti napalabas ken agpatpa- tuloy ket masarakan iti Lu 2:48; 13:7; 15:29; Jn 1:9; 5:6; 15:27; Ara 15:21; 2Co 12:19; 1Jn 3:8.) Kanayonanna, ti sasao ni Jesus a nailanad iti Jn 8:54, 55 ipakitana a saan nga ibagbaga ni Je- sus nga isu ken ti Amana ket maymaysa. Panagbasa iti Biblia (Juan 8:31-47) Ket ngarud kinuna ni Jesus kadagiti Judio a namati kenkuana: "No ag- talinaedkayo iti saok, pudno a dakayo dagiti adalak, 32 ket maammuanyonto ti kinapudno, ket ti kinapudno wayawayaannakayto." 33 Sim- mungbatda kenkuana: "Kaputotannakami ni Abraham ket saankami a pulos nagbalin nga ad-adipen ti asinoman. Kasano a kuna- em, 'Mawayawayaankayto'?" 34 Simmungbat kadakuada ni Jesus: "Pudno unay kunak ka- dakayo, Tunggal managaramid iti basol ket adipen ti basol. 35 Mainayon pay, ti adipen saan nga agtalinaed iti sangakabbalayan iti agnanayon; ti anak agtalinaed iti agnanayon. 36 Gapuna no wayawayaannakayo ti Anak, pudpudno a siwayawayakayto. 37 Ammok a mwbr18.09-IL 11 kaputotannakayo ni Abraham; ngem ikagka- gumaandak a papatayen, agsipud ta ti saok awan maaramidna a panagrang-ay kadaka- yo. 38 Sawek no ania ti bambanag a nakitak iti Amak; ket dakayo, ngarud, aramidenyo ti bambanag a nangngegyo iti amayo." 39 Kas sungbat kinunada kenkuana: "Ni Abraham ti amami." Kinuna kadakuada ni Jesus: "No annaknakayo ni Abraham, aramidenyo dagiti aramid ni Abraham. 40 Ngem ita ikagkaguma- andak a papatayen, maysa a tao a nangibaga kadakayo iti kinapudno a nangngegko iti Dios. Saan nga inaramid ni Abraham daytoy. 41 Aramidenyo dagiti aramid ni amayo." Kinu- nada kenkuana: "Saankami a nayanak manipud iti pannakiabig; adda maymaysa nga Amami, ti Dios." 42 Kinuna kadakuada ni Je- sus: "No ti Dios ti Amayo, ayatendak koma, ta naggapuak iti Dios ket addaak ditoy. Saanak met a pulos immay iti bukodko a nakem, no di ket imbaonnak Daydiay. 43 Apay a saanyo nga ammo ti sasawek? Agsipud ta saanyo a ma- balin ti umimdeng iti saok. 44 Naggapukayo iti amayo a Diablo, ket kayatyo nga aramiden dagiti tarigagay ni amayo. Dayta ket mamma- patay idi a nangrugi, ket saan a nagtakder a di maisin iti kinapudno, agsipud ta awan kenkuana ti kinapudno. No sawenna ti ulbod, agsao a maitunos iti bukodna a pagannaya- san, agsipud ta isu maysa a managulbod ken ti ama ti kinaulbod. 45 Iti sabali a bangir, agsi- pud ta ibagak ti kinapudno, saandak a patien. 46 Siasino kadakayo ti mangipaneknek a na- kabasolak? No sawek ti kinapudno, apay a saandak a patien? 47 Ti aggapu iti Dios imde- nganna ti sasao ti Dios. Daytoy ti makagapu a saankayo nga agimdeng, agsipud ta saan- kayo a naggapu iti Dios."


TINNAG 2017 ITI TULBEK PARA ITI NASAYAAT NGA BIAG KET MAYSA NGA NAPINTAS NGA PLANO Health TALK Ammom kadi? Adda iti 17.7 million nga natataengan nga addaan iti asthma ditoy United States. Daytoy ket 7.4 nga porsyento iti populasyon dagiti ag-edad iti nangatngato ngem 18. Texting trouble Iti abuso ket mabalin adda uray madi nga pisikal Ammom kadi nga maysa iti tallo nga teenage nga babai ayan iti United States ket biktima iti panagabuso bayat iti panagin-inarem wenno dating abuse? Iti abuso bayat iti panagin-inarem ket madi nga kanayon nga pisikal. Kadagiti teens ken dagiti madi unay nga natataengan, iti panag-text ket maysa kadagiti pamay-an nu kasano nga kontrolen dagiti mang-ababuso dagiti biktima da. Iti mang-ababuso nga kapares ket mabalin nga: Sobra nga ite-text daka Usaren dagiti text nga mensahe tapno mabantayan nu ayan mo Agkiddaw kanyam nga agi-send kadagiti madi usto nga letratom iti sarilim Mangi-send kadagiti madi usto nga letrato na Mangipapilit nga basaen na dagiti mensahe nga naalam aggapo kadagiti daduma nga tao Text threats wenno mangi-text kadagiti kabutbuteng nga text OMG. I-text iti "loveis" paapan iti 77054 wenno tawagan iti 1-866-331-9474, TTY Honolulu, HI 96802 P.O. Box 2960 UnitedHealthcare Community Plan 1-866-331-8453, tapno maka-chat iti maysa nga counselor maipapan iti panagabuso bayat iti panagin-inarem. Iti tulong ken impormasion ket adda metlang ayan iti loveisrespect.org. AMC-042-HI-ABD-ILO
Side effects wenno naisabsabali nga epekto Iti agas mo kadi ket pakagapgapoan iti panagpirdi iti ngipen? Iti namaga nga ngiwat ket maysa nga side effect iti adado ngem 500 nga kadawyan nga agas. Iti panagadda iti namaga nga ngiwat ket mabalin nga pakagapoan iti panagpirdi iti ngipen. Bagaam iti dentistam maipapan kadagiti agas nga tumtumarem. Isuna ket mabalin nga makatulong nga mang-agas iti namaga nga ngiwat ken manglapped iti panagpirdi iti ngipen. Mas mariknam pay kitdi iti kinakomprotable. Dagiti singasing para iti panangagas iti namaga nga ngiwat: Agusar iti spray wenno mouthwash nga naaramid para kadagiti tao nga addaan iti namaga nga ngiwat. Uminom iti adu nga danom. Saludsuden iti doktor mo nu kasapulam nga baliwan iti agas. Agngalngal iti awan asukar na nga gum wenno agmulmol iti awan asukar na nga lozenges. Liklikan dagiti arak, kapi, soda, ken juice aggapo iti prutas, nga mabalin nga mang-irita iti ngiwat mo. Ammoen iti adadu pay. Agala iti adadu pay nga singasing manipod iti American Dental Association ayan iti MouthHealthy.org. Addaan da iti impormasion para kadagiti tattao iti nadumaduma nga edad. Ammoem dagiti numerom Nasurok maysa iti tallo kadagiti natataengan ket addaan iti nangato nga presyon ti dara. Maawagan metlang daytoy nga hypertension. Kayat na saoen daytoy ket presyon ti dara nga 140/90 wenno nangatngato. Iti presyon ti dara nga nangatngato ngem 120/80 ngem nababbaba ngem 140/90 ket maawagan nga prehypertension. Iti nangato nga presyon ti dara ket kadawyan nga awanan iti sintomas. Ngem gapo ta daytoy ket mabalin nga mangiturong paapan kadagiti seryoso nga problema, importante nga agasan daytoy. Iti hypertension ket isu iti kangrunaan nga pakagapoan iti stroke, atake iti puso, kidney disease, ken congestive heart failure. Adda iti adu nga banag nga mabalin mo aramiden tapno makontrol iti presyon ti daram: Ti usto nga taripato Ti Plano para iti Komunidad iti UnitedHealthcare (UnitedHealthcare Community Plan) ket mangararamid iti utilization management (UM). Amin nga maimimatunan nga plano para iti taripato ti salun-at ket araramiden da dayta. Dayta iti maaramid tapno maisigurado mi nga dagiti kameng mi ket maalala da iti usto nga taripato ayan iti usto nga oras ken ayan iti usto nga lugar. Limitaran iti asin iti nababbaba ngem 1,500 mg tunggal aldaw. Limitaran iti arak iti maysa nga inom tunggal aldaw para kadagiti babai wenno dua (wenno basbassit) para kadagiti lalaki. Agtalinaed nga nasalun-at iti kinadagsen. Agwatwat iti kababaan nga 30 nga minuto tunggal aldaw. Madi ka agsigarilyo. Imatonan iti stress. Adda doktor nga mangpasada kadagiti kiddaw nu iti taripato ket madi na masurot dagiti pagannurutan. Dagiti desisyon ket naibasar iti taripato ken serbisyo kas pati met iti benipisyom. Madi mi nga ikkan iti gunguna dagiti doktor wenno staff para iti madi da panagited iti serbisyo. Madi mi nga ipaayan iti asinoman iti gunguna nga kwarta para iti panagited da iti basbassit nga taripato. Kitaem iti tagapaay mo. Nu iti panagbaliw iti pamay-an iti panag-biag ket madi umanay, iti tagapaay mo ket mabalin nga mangisingasing kadagiti agas. Siguradoen nga mapan iti amin nga follow-up appointments. Kanayon nga kitaen iti presyon ti daram. Dagiti kameng ken doktor ket karbengan da nga agapela para kadagiti panagpaidam. Iti surat maipapan iti panag-paidam ket bagaan daka nu kasano iti agapela. Dagiti Saludsod? Tawagan laeng iti Member Services toll-free, Lunes-Biernes 7:45 a.m.-4:30 p.m., iti 1-888-980-8728, TTY 711. 2 HEALTH TALK
Babaen iti libro Nabasamon kadi iti Member Handbook mo? Mayat daytoy nga pagalaan iti impormasion. Ibaga na kanyam nu kasanom mausar iti planom. Ilawlawag na: Dagiti benepisyo ken serbisyo nga addaan ka Dagiti benepisyo ken serbisyo nga awanan ka (dagiti mailaksid wenno exclusions) Nu anya iti gastos nga mabalin nga addaan ka para iti taripato ti Club iti Kultura (Culture Club) salun-at Nu kasano maammoan iti panggep kadagiti tagapaay nga adda iti netwok Nu kasano nga umobra iti benepisyom para kadagiti agkasapulan reseta nga agas Nu anya iti aramiden nu kasapulam iti taripato nu napan ka iti sabali nga lugar Nu kaano ken kasano nga maalam iti taripato aggapo iti tagapaay nga awan ayan iti network Nu ayanna, kaano ken kasano nga agala iti kangrunaan nga taripato, taripato iti kalpasan dagiti oras iti trabaho, taripato maipapan iti behavioral nga salun-at, espesyal nga taripato, taripato ayan iti ospital ken emergency nga taripato Kayat mi nga amin nga kameng iti amin nga kultura ken lenguahe ket makaala iti taripato nga kasapulan da. Pakaammoan dagiti tagapaay mo nu anya nga lenguahe iti mas kayat mo nga basaen ken isao. Bagaam isuda nu addaan ka iti anyaman nge espesyal nga kasapulam para iti kulturam. Dagiti personal nga adda nga tagapataros ken tagasenyas para kadagiti tuleng ket adda. Iti opisina ti doktor mo ket mabalin daka tulungan maipapan iti panagkoordina. Dagiti karbengam ken responsibilidad mo kas kameng Iti privacy policy mi wenno polisiya mi maipapan iti kinapribado Nu anya iti aramiden nu makaala iti bill Nu kasano nga mangibaga iti reklamo wenno kasano i-apela iti desisyon maipapan iti pannakasakup Nu kasano nga agkiddaw iti maysa nga tagapataros wenno agala iti daduma nga tulong maipapan iti lenguahe wenno panangiyallatiw wenno translation Nu kasapulam nga makaala iti taripato ayan iti lenguahe nga madi nga English, mabalin kami makatulong. Mabalin kami metlang mangipaay kadagiti materyales para kadagiti kameng nga addaan iti perdi iti mata. Nu kasano nga agdesisyon iti plano nu iti baro nga panangagas wenno teknolohiya ket masakupan Nu kasano nga ipakaammo iti panangloko wenno panang-abuso Agala iti tulong. Kasapulan nga makaala iti impormasion ayan iti lenguahe nga madi nga English? Kayat mo kadi makaala kadagiti materyales Alaen amin. Mabalin mo basaen iti Member Handbook online ayan iti Wenno tawagan iti Member Services toll-free, Lunes-Biernes, 7:45 a.m.-4:30 p.m., iti 1-888-980-8728, TTY 711, tapno agkiddaw iti kopya iti handbook. ayan iti sabali nga format? Tawagan iti Member Services toll-free, Lunes-Biernes, 7:45 a.m.- 4:30 p.m., iti 1-888-980-8728, TTY 711. Adda dagiti tagipataros. Panangimaton nu adaan iti COPD Ti Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) ket maysa nga grupo dagiti problema iti bara. Kairamanan daytoy iti emphysema ken chronic bronchitis. Dagiti panagbaliw iti pamay-an iti panagbiag ket mabalin nga makatulong kanyam nga mangimaton iti COPD. Mabalin nga mas maymayat iti mariknam iti kaaduan dagiti tiempo nu sika ket: 1. Madi agsigarilyo. Madim palubusan dagiti daduma nga agsigarilyo ayan iti pagtaengam. 2. Liklikam dagiti tapok ken asok. Agtalinaed ayan iti uneg balay nu tiempo nga madi iti angin. 3. Mangala iti bakuna para iti trangkaso tunggal tawen. Saludsudem iti doktor mo panggep iti bakuna para iti pneumonia. 4. Umadayo kadagiti germs. Kanayon nga buggowan dagiti immam. 5. Pagtalinaeden iti nasalun-at nga kinadagsen. Mangan iti balanse nga diet ken agtalinaed nga aktibo. Mabalin kami tumulong. Ti Plano para iti Komunidad iti UnitedHealthcare (UnitedHealthcare Community Plan) ket addaan kadagiti programa nga tumulong kadagiti tattao nga mangimaton iti COPD ken daduma pay nga kondisyon. Mabalin ka makaala iti balakad manipod iti nars. Paw-itan mi sika kadagiti pakaammo panggep iti importante nga suot wenno eksamen. Tawagan iti Member Services toll-free, Lunes-Biernes, 7:45 a.m.-4:30 p.m., iti 1-888-980-8728, TTY 711, tapno maammoan iti adadu pay. TINNAG 2017 3
Suli ti Saranay Serbisyo para ti Kameng (Member Services) Agsapul ti doktor, agdamag kadagiti saludsod panggep ti benipisyo, wenno agibaga iti reklamo, iti anyaman nga lenguahe toll-free, Lunes-Biernes 7:45 a.m.-4:30 p.m. 1-888-980-8728, TTY 711 Iti website mi (Our website) Agbirok iti tagapaay, basaen iti Member Handbook mo, wenno kitaen iti ID card mo. Linya ti Nars (NurseLineSM) Mangala iti 24/7 nga balakad maipapan iti salun-at agapo iti nars (toll-free). 1-888-980-8728, TTY 711 Linya a Pagsardengan (QuitLine) Mangala iti libre nga tulong para iti panagisardeng iti panag- sigsigarilyo (toll-free). 1-800-QUIT-NOW, TTY 711 smokefree.gov Linya para iti Nasional nga Panagabuso iti Pagtaengan (National Domestic Violence Hotline) Mangala iti 24/7 nga suporta, pagalaan ken balakad para iti seguridad mo (toll-free). 1-800-799-SAFE, TTY 1-800-787-3224 thehotline.org 4 HEALTH TALK Agmerienda latta 8 nga kapanunutan para iti nalaka nga nababa calorie na nga merienda Dagiti merienda ket mabalin nga agbalin nga parte iti nasalun-at nga diet. Iti usto nga merienda ket mabalin na pay nga matulungan dagiti tattao nga mangpababa iti kinadagsen da. Ngem importante nga madi daytoy nga sobraan ken mangaramid kadagiti usto nga panagpili. Kamayatan latta dagiti buo, natural nga makan. Iti panagtalinaed nga aammom iti kinadakkel iti dasar ket makatulong metlang tapno mabantayan dagiti calories. Adtoy iti sumagmamano nga simple nga merienda nga addaan iti nababbaba ngem 100 calories: 1 nalinta nga itlog 1 ounce iti cheese 1 tasa iti berries 1 mansanas, saba, wenno daduma pay nga medium nga buo nga prutas 3 kutsara iti hummus nga addaan iti celery 1 tasa iti plain fat-free Greek yogurt 2 tasa iti popcorn nga addaan iti 1 kutsarita iti butter 12 nga almonds Ammoem iti BMI mo. Ti Body mass index (BMI) ket numero nga mangibaga kanyam nu iti kinadagsen mo ket nasalun-at para iti kinatayag mo. Iti kangrunaan nga tagapaay iti taripato ti salun-at mo ket mabalin na ibaga kanyam iti BMI mo. Wenno mabalin ka agbirok iti maysa nga BMI calculator online. Ipaammo dagiti tarigagay mo Addaan ka iti karbengan nga akseptaren wenno agmadi kadagiti pamaayan, suot wenno eksamen, ken panangagas. Ngem anya iti mapasamak nu madim kaya aramiden dagitoy nga desisyon maipapan iti taripato ti salun-at? Addaan ka ba iti naisurat nga instructions? Nakapili kan ba iti miyembro iti pamilya nga mangaramid iti desisyon para kanyam? Daytoy ket maawagan nga advance directive. Ipaammo dagiti tarigagay mo nga nasapa. Mabalin mo ikkan iti doktor mo iti nagan iti tao nga pagtalekam. Mabalin mo metlang nga isurat dagiti tarigagay mo. Adda dagiti forms nga mabalin mo mausar tapno maaramid daytyo nga nalaklaka. Isurat daytoy. Saludsuden iti doktor, klinik, wenno ospital mo para iti maysa nga advance directive form. Mabalin ka metlang makabirok kadagiti simple nga forms online.
UnitedHealthcare Community Plan complies with applicable Federal civil rights laws and does not discriminate, exclude people, or treat people differently because of: Race Color National Origin Age Disability Sex UnitedHealthcare Community Plan provides free aids and services to people with disabilities to communicate effectively with us, such as: Qualified sign language interpreters Written information in other formats (large print, audio, accessible electronic formats, other formats) UnitedHealthcare Community Plan provides free language services to people whose primary language is not English, such as: Qualified interpreters Information written in other languages If you need these services, contact us toll-free at 1-888-980-8728 (TTY: 711). If you believe that UnitedHealthcare Community Plan has failed to provide these services or discriminated in another way, you can file a grievance with: Civil Rights Coordinator UnitedHealthcare Civil Rights Grievance P.O. Box 30608 Salt Lake City, UTAH 84130 You can file a grievance in person or by mail, fax, or email. If you need help filing a grievance, Civil Rights Coordinator UnitedHealthcare is available to help you. You can also file a grievance with the U.S. Department of Health and Human Services, Office for Civil Rights, electronically through the Office for Civil Rights Complaint Portal, available at or by mail or phone at: U.S. Department of Health and Human Services 200 Independence Avenue, SW Room 509F, HHH Building Washington, D.C. 20201 1-800-368-1019, 800-537-7697 (TDD) Complaint forms are available at CSHI15MC3966014_000
English Do you need help in another language? We will get you a free interpreter. Call 1-888-980-8728 to tell us which language you speak. (TTY: 711). Cantonese 您需要其他語言的協助嗎?我們將會為您尋找免費口譯員,請致電 1-888-980-8728 (TTY: 711) 告知我們您使用的語言. Chuukese En mi niit alilis lon pwal eu kapas? Sipwe angei emon chon chiaku ngonuk ese kamo. Kokori 1-888-980-8728 omw kopwe ureni kich meni kapas ka ani. (TTY: 711). French Avez-vous besoin d'aide dans une autre langue ? Nous pouvons vous fournir gratuitement les services d'un interprète. Appelez le 1-888-980-8728 pour nous indiquer quelle langue vous parlez. (TTY: 711). German Brauchen Sie Hilfe in einer anderen Sprache? Wir können Ihnen gern einen kostenlosen Dolmetscher besorgen. Bitte rufen Sie uns an unter 1-888-980-8728 und sagen Sie uns Bescheid, welche Sprache Sie sprechen. (TTY: 711). Hawaiian Pono ia oe ke kokua ma ka olelo e? Na makou e kii i kekahi mea unuhi nau, aohe uku. E kelepona i ka 1-888-980-8728 no ka hoike ana mai ia makou i kau olelo e olelo ana. (TTY: 711). Ilocano Masapulyo kadi ti tulong iti sabali a pagsasao? Ikkandakayo iti libre nga paraipatarus. Awaganyo ti 1-888-980-8728 tapno ibagayo kadakami no ania ti pagsasao nga ar-aramatenyo. (TTY: 711). Japanese 他の言語でのお手伝いが必要ですか ?無料で通訳をご用意できます.1-888-980-8728 に電話して, ご希望の言語をお知らせください (TTY: 711). Korean 다른 언어로 도움이 필요하십니까? 무료로 통역을 제공해드립니다. 1-888-980-8728로 전화하여 사용하시는 언어를 알려주십시오(TTY: 711). Mandarin 您需要其他语言的协助吗?我们将会为您寻找免费口译员,请致电 1-888-980-8728 (TTY: 711) 告知我们您使用的语言. Marshallese Kwoj aikuij ke jiban kin juon bar kajin? Kim naj lewaj juon am dri ukok eo ejjelok wonen. Kirtok 1-888-980-8728 im kwalok non kim kajin ta eo kwo melele im kenono kake. (TTY: 711).
Samoan E te mana'o mia se fesosoani i se isi gagana? Matou te fesosoani e ave atu fua se faaliliu upu mo oe. Vili mai i le numera lea 1-888-980-8728 pea e mana'o mia se fesosoani mo se faaliliu upu. (TTY: 711). Spanish ¿Necesita ayuda en otro idioma? Nosotros le ayudaremos a conseguir un intérprete gratuito. Llame al 1-888-980-8728 y diganos que idioma habla. (TTY: 711). Tagalog Kailangan ba ninyo ng tulong sa ibang wika? Ikukuha namin kayo ng libreng tagapagsalin. Tumawag sa 1-888-980-8728 para sabihin kung anong wika ang nais ninyong gamitin. (TTY: 711). Tongan 'Oku ke fiema'u tokoni 'iha lea makehe? Temau malava 'o 'oatu ha fakatonulea ta'etotongi. Telefoni ki he 1-888-980-8728 'o fakaha mai pe koe ha 'ae lea fakafonua 'oku ke ngaue'aki. (TTY: 711). Vietnamese Bạn có cần giúp đỡ bằng ngôn ngữ khác không ? Chúng tôi sẽ yêu cầu một người thông dịch viên miễn phí cho bạn. Gọi 1-888-980-8728 nói cho chúng tôi biết bạn dùng ngôn ngữ nào. (TTY: 711). Visayan Gakinahanglan ba ka ug tabang sa imong pinulongan? Amo-a kang kuha-an og libre nga taga- hulbad. Tawag sa 1-888-980-8728 aron ipahibalo namo kung unsa ang imong sinulti-han. (TTY: 711).