34567H U LIO 2 02 2 DADAKKEL LETRANA NGA EDISION MAADAL NGA ARTIKULO PARA ITI: SEPTI EM BRE 5 -OKTU BRE 2 , 2022
ARTIKULO 28 MAADAL NGA Agturturayen ti Pagarian! "Ti pagarian ti lubong ket nagbalinen a Pagarian ti Apotayo ken ti Kristona." - APOC. 11:15. KANTA 22 Naipasdeken ti Pagarian - Umay Koman! ITI DAYTOY A PANAGADAL Agbibiagtayon iti maysa kadagiti makapagagar unay a tiempo iti pakasaritaan ti tao! Naipasdeken ti Pagarian ti Dios kas naipakpakauna iti adu a padto ti Biblia. Usigen daytoy nga artikulo ti dadduma kadagita a padto tapno bumileg ti pammatitayo ken Jehova ken tumulong kada- tayo nga agtalinaed a kalmado ken agtalek kenkuana ita ken iti masanguanan. 2
NO KITKITAEM dagiti mapaspasamak iti lubong, panagku- nam, sumayaatto pay ngata dagiti kasasaad? Lumamlamiis ti ayat dagiti agkakapamilia. Kumarkaro ti kinaranggas, ki- namanagimbubukodan, ken kinaagresibo ti kaaduan a tat- tao. Adu ti marigatan nga agtalek kadagidiay addaan iti autoridad. Ngem uray no kasta ti mapaspasamak, manam- namam a sumayaatto met laeng dagiti kasasaad. Apay? Ar- aramiden ngamin dagiti tattao ita ti eksakto a naipadto a mapasamak "iti maudi nga al-aldaw." (2 Tim. 3:1-5) Saan a mailibak ti asinoman a napudno a tao a matungtungpalen dayta a padto. Ebidensia dayta nga agturturayen ni Kristo Jesus kas Ari ti Pagarian ti Dios. Ngem maysa la dayta iti adu a padto maipapan iti Pagarian. Mapabileg ti pammatita- yo no repasuentayo ti dadduma a padto a natungpal iti na- biit pay a tawtawen. 2 Iti daytoy nga artikulo, usigentayo dagitoy: (1) ti may- sa a padto a makatulong tapno maammuantayo no kaano a nangrugi a nagturay ti Pagarian, (2) dagiti padto a makatu- long tapno maawatantayo a nupay literal a ditay makita, ag- turturayen ni Jesus kas Ari ti Pagarian ti Dios, ken (3) da- giti padto a mangipakita no kasanonto a madadael dagiti bumusbusor iti Pagarian ti Dios. Makitatayto a dagita a pad- to ket agkokonektar kas kadagiti paset ti maysa a jigsaw puz- zle. Nalawag nga ipakitada no ayantayon iti pagorasan ni Je- hova maipapan kadagiti pasamak. 1. Ania ti masiguradotayo, ken apay? 2. Ania ti usigentayo iti daytoy nga artikulo, ken apay? (Komentuan ti ladawan iti akkub.) 3 1. Ania ti masiguradotayo, ken apay? 2. Ania ti usigentayo iti daytoy nga artikulo, ken apay? (Komentuan ti ladawan iti akkub.) 3
NO KASANO A MAAMMUANTAYO NO KAANO A NANGRUGI A NAGTURAY TI PAGARIAN 3 Ipasigurado kadatayo ti padto iti Daniel 7:13, 14 a ni Kristo Jesus ti kasayaatan nga Agturay iti Pagarian ti Dios. Siraragsakto nga 'agserbi kenkuana' dagiti tattao iti amin a nasion, ken saanto a pulos a masukatan kas Agturay. Impak- pakauna ti sabali pay a padto iti libro a Daniel a mangrugi nga agturay ni Jesus iti Pagarianna iti ngudo ti tiempo a ma- awagan iti pito a panawen. Posible kadi a maammuan no ka- ano a natungpal dayta a naragsak a pasamak? 4 Basaen ti Daniel 4:10-17. Ti "pito a panawen" ket katu- pag ti 2,520 a tawen. Nangrugi dayta idi 607 B.C.E. idi inik- kat dagiti Babilonio ti kaudian nga ari a nakatugaw iti trono ni Jehova idiay Jerusalem. Nagpatingga dayta idi 1914 C.E. idi introno ni Jehova ni Jesus - "daydiay addaan iti kalinte- gan" - kas Ari ti Pagarian ti Dios. - Ezek. 21:25-27. 5 Apay a pagsayaatantayo no maawatantayo daytoy a pad- to? No maawatantayo ti maipapan iti "pito a panawen," ma- Kitaen ti leksion 32 punto 4 iti libro nga Agbiagka a Naragsak iti Ag- nanayon! ken buyaen ti video a Nangrugi nga Agturay ti Pagarian ti Dios Idi 1914 iti jw.org/ilo. 3. Ania ti ipasigurado ti padto iti Daniel 7:13, 14 maipapan iti Ari ti Pagarian ti Dios? 4. Ilawlawag no kasano a makatulong ti Daniel 4:10-17 tapno ma- ammuantayo no kaano a nagbalin ni Kristo nga Ari ti Pagarian. (Ki- taen met ti footnote.) 5. Ania ti maysa a pamay-an a pagsayaatantayo no maawatantayo ti padto maipapan iti "pito a panawen"? 4 TI PAGWANAWANAN
kapagtalektayo a tungpalen ni Jehova dagiti karina iti umi- so a tiempo. No kasano nga inkeddengna ti tiempo ti pa- nangrugi ti panagturay ti Pagarianna, siguraduennanto met a matungpal ti amin a dadduma pay a padto maitunos iti pa- gorasanna. Wen, ti aldaw ni Jehova ket "saanto a maladaw!" - Hab. 2:3. NO KASANOTAYO NGA AMMO NGA AGTURTURAYEN NI JESUS KAS ARI TI PAGARIAN TI DIOS 6 Adda dagiti impakpakauna ni Jesus a mapasamak ditoy lubong idi dandanin agpatingga ti ministeriona ditoy daga. Dagita ti makatulong kadagiti pasurotna tapno maammuan- da a nangrugin ti panagarina idiay langit. Karaman kadagi- ta dagiti gubat, bisin, ken ginggined. Impakpakaunana met nga addanto dagiti makapapatay a saksakit "iti nadumadu- ma a lugar" - ket ti nabiit pay a COVID-19 pandemic ti may- sa a pagarigan. Dagita a pasamak ket karaman kadagiti aw- awagan ti Biblia a "pagilasinan" ti kaadda ni Kristo. (Mat. 24:3, 7; Luc. 21:7, 10, 11) Nasurok nga 60 a tawen kalpasan ti ipapatay ken panagsubli ni Jesus idiay langit, inikkanna ni apostol Juan iti kanayonan a pammatalged a talaga a ma- pasamak dagita. (Basaen ti Apocalipsis 6:2-8.) Napasamak amin dagita manipud idi nagbalin nga Ari ni Jesus idi 1914. 7 Apay a dimmakes ti kasasaad ti lubong idi nagbalin 6. (a) Ania dagiti makita nga ebidensia nga agturturayen ni Kristo idiay langit uray literal a ditay makita? (b) Kasano a ti padto iti Apo- calipsis 6:2-8 patalgedanna dagita nga ebidensia? 7. Apay a kaasi ti daga idi nagbalin ni Jesus nga Ari? HULIO 2022 5
Saantayo a maragsakan kadagiti dakes a damag, ngem gapu ta makitkitatayo a matungtungpalen dagiti padto ti Biblia, bumileg ti panagtalektayo nga agturturayen ti Pagarian ti Dios (Kitaen ti parapo 8) nga Ari ni Jesus? Adda nagpateg a detalye nga ibaga ti Apo- calipsis 6:2: Ti immuna a mision ni Jesus kas kabbaro a na- koronaan nga Ari ket makigubat. Siasino dagiti ginubatna? Ti Diablo ken dagiti demoniona. Sigun iti Apocalipsis kapi- tulo 12, naabak ni Satanas, isu a naitapuak ditoy daga a ka- dua dagiti demoniona. Gapu ta makaunget unay ni Satanas, dagiti tattao ti pangipappapasanna iti pungtotna isu a "kaa- si pay ti daga." - Apoc. 12:7-12. 8 Apay a pagsayaatantayo no maawatantayo dagitoy a pad- 8. Apay a pagsayaatantayo ti pannakakitatayo a matungtungpalen dagiti padto maipapan iti Pagarian? 6 TI PAGWANAWANAN
to? Dagiti pasamak iti lubong ken ti nakadkadlaw a panag- balbaliw dagiti kababalin ti tattao ti makatulong tapno maa- watantayo a nagbalinen nga Ari ni Jesus. Isu nga imbes a maladingitantayo no makitkitatayo a managimbubukodan ken mananggura dagiti tattao, laglagipentayo a dagiti ar- aramidenda ket kaitungpalan ti padto ti Biblia. Agturtura- yen ti Pagarian! (Sal. 37:1) Ken ekspektarentayo a kumaron- to pay ti panagsagaba ditoy lubong bayat nga umas-asideg ti Armagedon. (Mar. 13:8; 2 Tim. 3:13) Agyamantayo iti na- dungngo a nailangitan nga Amatayo ta tultulongannatayo tapno maawatantayo no apay a nagadu ti problema iti lu- bong. NO KASANONTO A MADADAEL DAGITI BUMUSBUSOR ITI PAGARIAN TI DIOS 9 Basaen ti Daniel 2:28, 31-35. Makitkitatayo a matung- tungpalen daytoy a padto. Impakita ti tagtagainep ni Nabu- codonosor ti mapasamak "iti maudi a paset dagiti aldaw," kalpasan a nangrugi ti panagari ni Kristo. Ti maudi a kabil- gan a turay iti lubong a naipadto iti Biblia nga irepresentar ti "naglaok a landok ken pila a saka" ket karaman kadagiti kabusor ni Jesus ditoy daga. Agturturayen daytoy a kabil- gan a turay iti lubong. Nangrugi a nagturay dayta bayat ti Gubat Sangalubongan I idi nagtulag ti United Kingdom ken ti United States a maaddaanda iti espesial a relasion, ti Anglo-America nga aliansa. Iti imahen a natagtagainep ni 9. Kasano nga inladawan ti Daniel 2:28, 31-35 ti maudi a kabilgan a turay iti lubong, ken kaano a nangrugi dayta? HULIO 2022 7
Nabucodonosor, naipakpakauna met ti dua a banag a nakai- dumaan daytoy a kabilgan a turay iti lubong kadagiti im- mun-una a pagarian. 10 Umuna, saan a kas kadagiti immun-una a kabilgan a tu- ray iti lubong a nadakamat iti sirmata, ti Anglo-America nga aliansa ket irepresentar ti naglaok a landok ken pila, saan a puro a metal a kas iti balitok wenno pirak. Ti pila irepresen- tarna ti "annak ti sangatauan," wenno dagiti ordinario a tat- tao. (Dan. 2:43, ftn.) Nalawag a makitkitatayo ita ti im- pluensia dagiti tattao kadagiti eleksion, protesta, kampania a mangilablaban iti kalintegan dagiti umili, ken union dagi- ti trabahador. Gapu iti dayta, marigatan daytoy a kabil- gan a turay iti lubong a mangipatungpal kadagiti paglinte- ganna. 11 Maikadua, kas irepresentar dagiti saka ti nagdakkel nga imahen, ti Anglo-America ti kaudian a kabilgan a turay iti lubong a naipadto iti Biblia. Awanen ti sabali pay a gobier- no ti tao a sumaruno iti dayta. Dayta ken ti amin a daddu- ma pay a gobierno ti tao ket dadaelento ti Pagarian ti Dios inton Armagedon. - Apoc. 16:13, 14, 16; 19:19, 20. Para iti kanayonan nga impormasion maipapan iti padto ni Daniel, ki- taen ti Hunio 15, 2012 a ruar Ti Pagwanawanan, p. 14-19. 10. (a) Ania ti makitkitatayo iti Anglo-America a kabilgan a turay iti lubong nga impadto ni Daniel? (b) Ania a peggad ti masapul a likli- kantayo? (Kitaen ti kahon nga "Agannadka iti Pila!") 11. Kasano a ti panagturay ti Anglo-America a Kabilgan a Turay iti Lubong pabilgenna ti panagtalektayo nga agbibiagtayon iti tiempo ti panungpalan? 8 TI PAGWANAWANAN
Agannadka iti Pila! Iti padto ni Daniel, ti pila iti saka ti nagdakkel nga imahen irepresentarna dagiti ordinario a tattao. Adda pannakabalin- da a mangimpluensia kadagiti lider ti politika ken mangbal- baliw kadagiti paglinteganda. (Dan. 2:41-43) Napeggad kadi dayta para kadatayo? Wen! No ditay saluadan ti pusotayo, mabalin a maikompromisotayo ti neutralidadtayo. Kas paga- rigan, baka maallukoytayo a mangsuporta iti opinion dagiti agprotprotesta wenno kadagiti aktibidad a konektado iti poli- tika. (Prov. 4:23; 24:21, ftn.) Kasanotayo a maliklikan dayta? Masapul a laglagipentayo a ni Satanas ti agturturay iti lu- bong. (1 Juan 5:19) Ken ti laeng Pagarian ti Dios ti namna- matayo. - Sal. 146:3-5. 12 Apay a pagsayaatantayo no maawatantayo daytoy a padto? Adda pay ti kanayonan nga ebidensia iti padto ni 12. Ania pay ti ebidensia nga ipaay ti padto ni Daniel a mangted kadatayo iti liwliwa ken namnama? HULIO 2022 9
Daniel a mangpaneknek nga agbibiagtayon iti tiempo ti pa- nungpalan. Nasurok a 2,500 a tawenen ti napalabas, im- padto ni Daniel a kalpasan ti Babilonia, uppat pay a kabil- gan a turay iti lubong ti addaan iti dakkel nga epekto iti ili ti Dios. Imbagana met a ti Anglo-America a Kabilgan a Tu- ray iti Lubong ti kaudian kadagita. Dayta ti mangted kada- tayo iti liwliwa ken namnama nga asidegen a dadaelen ti Pa- garian ti Dios ti amin a gobierno ti tao ken daytanto laengen ti agturay ditoy daga. - Dan. 2:44. 13 Basaen ti Apocalipsis 17:9-12. Gapu ta adu ti dinada- el ti Gubat Sangalubongan I, adda pay sabali a padto ti Bib- lia a natungpal maipapan iti maudi nga al-aldaw. Kayat da- giti lider ti lubong a maadda ti sangalubongan a talna. Isu nga idi Enero 1920, impasdekda ti League of Nations a si- nuktan ti United Nations idi Oktubre 1945. Dayta nga or- ganisasion ket maawagan "ti maikawalo nga ari." Ngem dayta ket saan a kabilgan a turay iti lubong. Ti pannakaba- lin ken impluensiana ket agdepdepende kadagiti gobierno a mangsupsuporta iti dayta. Iti Biblia, dagita a gobierno ket nairepresentar kas "ti 10 nga ari." 14 Basaen ti Apocalipsis 17:3-5. Iti sirmata nga impaki- ta ti Dios, nakita ni apostol Juan ti maysa a balangkantis, ti "Babilonia a Dakkel," a mangirepresentar iti sangalubo- 13. Ania ti irepresentar "ti maikawalo nga ari" ken "ti 10 nga ari," a nadakamat iti Apocalipsis 17:9-12, ken kasano a natungpal dayta a padto? 14-15. (a) Ania ti ipakita ti Apocalipsis 17:3-5 maipapan iti "Babi- lonia a Dakkel"? (b) Ania ti mapaspasamak kadagiti mangsupsu- porta iti ulbod a relihion? 10 TI PAGWANAWANAN
ngan nga imperio ti ulbod a relihion. Kasano a natungpal dayta a sirmata? Dagiti ulbod a narelihiosuan nga organi- sasion ket nabayagen a sisisinged a makitintinnulong ken mangsupsuporta kadagiti gobierno iti lubong. Ngem aside- gen nga ikabil ni Jehova iti puso dagiti gobierno nga "itungpalda ti panunotna." Ania ti resultana? Dagita a go- bierno, "ti 10 nga ari," bueltaendanto dagiti ulbod a nare- lihiosuan nga organisasion tapno dadaelenda ida. - Apoc. 17:1, 2, 16, 17. 15 Kasanotayo nga ammo nga asidegen ti panagpatingga ti Babilonia a Dakkel? Tapno masungbatan dayta, nasaya- at no lagipentayo a ti dadduma a paset ti nagkauna a siu- dad ti Babilonia ket protprotektaran ti adu a danum ti dakkel a Karayan Eufrates. Ti libro nga Apocalipsis impa- dana ti minilion a mangsupsuporta iti Babilonia a Dakkel kas mangprotprotektar nga "adu a danum." (Apoc. 17:15) Ngem ipakitana met a ti adu a danum ket 'agmaga,' kayat- na a sawen a ti sangalubongan nga imperio ti ulbod a reli- hion ket mapukawan iti adu a mangsupsuporta iti dayta. (Apoc. 16:12) Kas kaitungpalan dayta a padto, adu a tattao ita ti nangpanawen iti ulbod a relihion ken sabalin ti pang- birbirokanda kadagiti solusion dagiti problemada. 16 Apay a pagsayaatantayo no maawatantayo dagitoy a padto? Ti kaadda ti United Nations ken ti bumasbassit a bi- lang dagiti mangsupsuporta iti ulbod a relihion ti maysa 16. Apay a pagsayaatantayo ta naawatantayon dagiti padto mai- papan iti kaadda ti United Nations ken iti pannakadadael ti Babilo- nia a Dakkel? 11 16. Apay a pagsayaatantayo ta naawatantayon dagiti padto mai- papan iti kaadda ti United Nations ken iti pannakadadael ti Babilo- nia a Dakkel? 11
pay nga ebidensia nga agbibiagtayon iti maudi nga al- aldaw. Uray no agmagmagan ti simboliko a danum a mang- supsuporta iti Babilonia a Dakkel, sabalinto ti mangdadael kadagiti ulbod a narelihiosuan nga organisasion. Kas nada- kamaten, ti pannakadadaelda ket ikabilto ni Jehova iti puso "ti 10 nga ari" - dagiti gobierno a mangsupsuporta iti United Nations - "tapno itungpalda ti panunotna." Ti ulbod a relihion ket kellaatto a dadaelen dagidiay a nasion isu a makigtotto ti lubong. (Apoc. 18:8-10) Ti pannakadadael ti Babilonia a Dakkel ket nagdakkelto ti epektona iti lubong ken mabalin a pakaigapuan ti adu a rigat. Ngem adda dua a rason nga agragsakto ti ili ti Dios. Daytoy nabayagen a kabusor ni Jehova a Dios ket mapukawton iti agnanayon, ken asidegen ti pannakaisalakantayo iti daytoy nakadakda- kes a sistema ti bambanag! - Luc. 21:28. AGTALEKKA A PROTEKTARANTO NI JEHOVA TI ILINA 17 Impakpakauna ni Daniel nga "umadunto ti pudno a pannakaammo." Ket kasta a talaga ti mapaspasamaken! Na- awatantayon dagiti padto maipapan iti tiempotayo. (Dan. 12:4, 9, 10) Gapu ta eksakto ti pannakatungpal dagita a padto, umuneg nga umuneg ti panangipategtayo ken Jeho- Para iti kanayonan nga impormasion maipapan iti mapasamak iti asi- degen a masanguanan, kitaen ti kapitulo 21 ti libro nga Agturturayen ti Pagarian ti Dios! 17-18. (a) Kasanotayo a maitultuloy a patibkeren ti pammatitayo? (b) Ania ti adalentayo iti sumaruno nga artikulo? 12 TI PAGWANAWANAN
va ken iti impaisuratna a Saona. (Isa. 46:10; 55:11) Itultu- loymo ngarud a patibkeren ti pammatim. Kasano? Gagetam ti agadal iti Biblia ken tumulong iti sabsabali a suminged ken Jehova. Protektarannanto ti amin a naan-anay nga ag- pannuray kenkuana, ken ipaayanna ida iti "agtultuloy a tal- na." - Isa. 26:3. 18 Iti sumaruno nga artikulo, agpokustayo kadagiti pad- to maipapan iti kongregasion Kristiano iti tiempo ti pa- nungpalan. Kas maammuantayto, dagitoy a padto ket pam- maneknek met nga agbibiagtayon iti maudi nga al-aldaw. Maammuantayto ti dadduma pay nga ebidensia a ni Jesus - ti agturturayen nga Aritayo - ti aktibo a mangidadaulo kadagiti matalek a pasurotna. KASANO A DAGITOY A PADTO IPAKITADA NGA AGTURTURAYEN TI PAGARIAN TI DIOS? ˛ Daniel 4:10-17 ˛ Apocalipsis 6:2-8 ˛ Daniel 2:28, 31-35; Apocalipsis 17:3-5, 9-12 KANTA 61 Umabantekayo Amin a Saksi!
ARTIKULO 29 MAADAL NGA Suportaram ti Mangidadaulo Kadatayo a ni Jesus "Naiteden kaniak ti amin nga autoridad idiay langit ken ditoy daga." - MAT. 28:18. KANTA 13 Ni Kristo a Pagtuladantayo ITI DAYTOY A PANAGADAL Minilion a lallaki, babbai, ken ubbing ti sireregta a mangi- kaskasaba ita iti naimbag a damag. Maysaka kadi kada- kuada? No wen, karamanka iti trabaho nga idadauluan ti Apotayo a ni Jesu-Kristo. Iti daytoy nga artikulo, usigen- tayo dagiti ebidensia a ni Jesus ti mangidadaulo ita iti trabaho a panangasaba. No utobentayo dagitoy nga im- pormasion, agbalintayo a determinado nga agtultuloy nga agserbi ken Jehova iti panangidaulo ni Kristo. 14
PAGAYATAN ti Dios ita a maikasaba iti intero a daga ti na- imbag a damag maipapan iti Pagarian. (Mar. 13:10; 1 Tim. 2:3, 4) Trabaho ni Jehova daytoy, ken gapu ta nakapatpa- teg, pinilina ti dungdungnguenna nga Anak a mangidaulo iti dayta. Gapu ta nalaing a mangidaulo ni Jesus, masigu- radotayo a mairingpas ti trabaho a panangasaba sigun iti kayat ni Jehova sakbay nga umay ti panungpalan. - Mat. 24:14. 2 Iti daytoy nga artikulo, kitaentayo no kasano nga us- usaren ni Jesus "ti matalek ken masirib nga adipen" a mangipaay iti naespirituan a taraon ken mangorganisar kadagiti pasurotna iti kasaknapan a panangasaba iti paka- saritaan ti tao. (Mat. 24:45) Kitaentayto met ti mabalin nga aramiden ti tunggal maysa kadatayo tapno masupor- tarantayo ni Jesus ken ti matalek nga adipen. IDADAULUAN NI JESUS TI TRABAHO A PANANGASABA 3 Idadauluan ni Jesus ti trabaho a panangasaba. Kasa- notayo a masigurado dayta? Sakbay la unay a nagpalangit ni Jesus, kinasaritana ti dadduma kadagiti matalek a pasu- rotna iti maysa a bantay idiay Galilea. Imbagana kadakua- da: "Naiteden kaniak ti amin nga autoridad idiay langit ken ditoy daga." Kalpasan dayta, imbagana: "Inkayo ngarud kadagiti tattao iti amin a nasion ket pagbalinenyo ida nga 1. Ania ti pagayatan ni Jehova ita? 2. Ania ti pagsasaritaantayo iti daytoy nga artikulo? 3. Ania nga autoridad ti naited ken Jesus? HULIO 2022 15
adalak." (Mat. 28:18, 19) Karaman ngarud kadagiti naited ken Jesus ti autoridad a mangidaulo iti trabaho a pananga- saba. 4 Imbaga ni Jesus a ti trabaho a panangasaba ken pana- garamid iti adalan ket maaramid iti "amin a nasion" ken kadua isuna dagiti pasurotna iti "amin nga al-aldaw aging- ga iti panungpalan daytoy a sistema ti bambanag." (Mat. 28:20) Nalawag nga ipakita dagiti imbaga ni Jesus nga itultuloyna nga idauluan ti trabaho a panangasaba aging- ga ita. 5 Saan idi a madanagan ni Jesus amangan no agkurang dagiti trabahador bayat ti panungpalan ti sistema ti bam- banag. Ammona a matungpal ti impakpakauna ti salmista: "Sisasagananto dagiti tattaom nga agboluntario iti aldaw nga idauluam ti puersa militarmo." (Sal. 110:3) No maki- ramramanka iti trabaho a panangasaba, supsuportaram ni Jesus ken ti matalek nga adipen ken tumultulongka iti pan- nakatungpal dayta a padto. Agtultuloy ti trabaho, ngem adda dagiti karit. 6 Ti maysa a karit a pakaipaspasanguan dagiti mangikas- kasaba iti Pagarian ket ibubusor. Kinaulbod ti ibagbaga dagiti apostata, lider ti relihion, ken politiko maipapan iti trabahotayo. No mamati dagiti kabagian, am-ammo, ken 4. Apay a masiguradotayo nga idadauluan latta ni Jesus ti traba- ho a panangasaba agingga ita? 5. Kasanotayo a makatulong iti pannakatungpal ti Salmo 110:3? 6. Ania ti maysa a karit a pakaipaspasanguan dagiti mangikaska- saba iti Pagarian? 16 TI PAGWANAWANAN
katrabahuantayo kadagita a propaganda, baka pilitendata- yo a sumardeng nga agserbi ken Jehova ken mangasaba. Iti dadduma a nasion, ti ibubusor ket mabalin a pamutbu- teng, panangatake, panangaresto, ken panangibalud pay ketdi. Ditayon masdaaw iti dayta. Ngamin, impakpakauna ni Jesus: "Guraendakayto ti amin a nasion gapu iti nagan- ko." (Mat. 24:9) Kinapudnona, no mapadasantayo ti kas- ta a gura, ebidensia dayta nga adda kadatayo ti pabor ni Jehova. (Mat. 5:11, 12) Ti Diablo ti promotor iti dayta nga ibubusor. Ngem awan a pulos ti pangabakanna ken Jesus! Iti tulong ni Jesus, maipakpakaammo ti naimbag a damag kadagiti tattao iti amin a nasion. Kitaentayo dagiti ebiden- sia. 7 Ti panagduduma ti lengguahe ti maysa pay a karit a pa- kaipaspasanguantayo kas mangikaskasaba iti Pagarian. Iti apocalipsis nga inted ni Jesus ken apostol Juan, impakpa- kaunana a maikasaba latta ti naimbag a damag uray adda dayta a lapped. (Basaen ti Apocalipsis 14:6, 7.) Kasano? Ik-ikkantayo iti tsansa ti adu a tattao agingga a posible a mangawat iti mensahe ti Pagarian. Iti intero a lubong, ma- basan dagiti tattao dagiti naibatay-Biblia a publikasion iti website-tayo a jw.org gapu ta naglaon dayta kada- giti impormasion iti nasurok a 1,000 a lengguahe! Na- aprobaran a maipatarus ti libro nga Agbiagka a Naragsak iti Agnanayon! - ti kangrunaan a publikasion nga us-usaren- tayo iti panagaramid kadagiti adalan - iti nasurok a 700 a lengguahe! Magun-odan metten ti naespirituan a taraon 7. Ania nga ebidensia ti makitkitam a matungtungpalen ti Apoca- lipsis 14:6, 7? HULIO 2022 17
babaen ti video para kadagiti tuleng ken umel, ken braille a publikasion para kadagiti bulsek. Makitkitatayon a ma- tungtungpal dagiti padto ti Biblia. Dagiti tattao "manipud iti amin a lengguahe kadagiti nasion" nasursurodan ti ag- sao iti "nasin-aw a lengguahe" maipapan kadagiti kinapud- no iti Biblia. (Zac. 8:23; Sof. 3:9) Maar-aramid amin da- gita gapu iti nagsayaat a panangidaulo ni Jesu-Kristo. 8 Ita, nasurok a 8,000,000 a tattao iti 240 a pagilian ti paseten ti organisasion ni Jehova, ken rinibribu ti maba- bautisaran iti kada tawen! Ngem dagiti naespirituan a kua- lidad, "ti baro a personalidad," nga ipakpakitan dagiti kab- baro nga adalan ti napatpateg ngem kadagita a bilang. (Col. 3:8-10) Adu ti saanen nga immoral, naranggas, ma- ngidumduma, ken nasionalistiko. Matungtungpalen ti pad- to iti Isaias 2:4; 'saandan a sursuruen ti makigubat.' Bayat nga ikagkagumaantayo nga isuot ti baro a personalidad, tultulongantayo dagiti tattao a sumrek iti organisasion ti Dios ken pampaneknekantayo a sursurotentayo ti mangi- dadaulo kadatayo, ni Kristo Jesus. (Juan 13:35; 1 Ped. 2: 12) Saan a bigla a napasamak dayta. Ipapaay ni Jesus ti tu- long a kasapulantayo. NANGDUTOK NI JESUS ITI ADIPEN 9 Basaen ti Mateo 24:45-47. Impakpakauna ni Jesus a 8. Ania dagiti makitkitatayon a resulta ti trabahotayo a pananga- saba? 9. Sigun iti Mateo 24:45-47, ania ti naipadto maipapan iti tiempo ti panungpalan? 18 TI PAGWANAWANAN
bayat ti tiempo ti panungpalan, dutokanna "ti matalek ken masirib nga adipen" a mangipaay iti naespirituan a tara- on. Ekspektarentayo ngarud a nakaad-adu ti ar-aramiden daytoy nga adipen iti tiempotayo. Ket kasta nga agpayso ti mapaspasamak. Us-usaren ti mangidadaulo kadatayo dayta a bassit a grupo dagiti lallaki a dinutokan ti espiritu a mangipaay iti naespirituan a 'taraon iti umiso a tiempo' para iti ili ti Dios ken kadagiti interesado a tattao. Saan nga ibilang dagita a lallaki nga isuda ti mangituray iti pam- mati ti sabsabali. (2 Cor. 1:24) Bigbigenda ketdi a ni Jesu- Kristo ti "lider ken komander" ti ili ti Dios. - Isa. 55:4. 10 Manipud 1919, nangisagana ti matalek nga adipen iti nadumaduma a publikasion tapno iti damo a gundaway, maramanan dagiti kabbaro nga interesado ti nasustansia a naespirituan a taraon. Idi 1921, inaramid ti adipen ti libro a The Harp of God tapno matulongan dagiti interesado a mangammo kadagiti kangrunaan a pannursuro ti Biblia. Iti panaglabas dagiti tawen, adda dagiti publikasion a nai- nayon. Ania a publikasion ti nakatulong kenka a mangam- mo ken mangayat iti nailangitan nga Amatayo? Ti kadi "Mapapati Coma Ti Dios," Ti Kinapudno a Mangiturong iti Biag nga Awan Inggana, Mabalinyo ti Agbiag nga Agnanayon iti Pa- raiso a Daga, Pannakaammo a Mangiturong iti Biag nga Agna- nayon, Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia?, Ania ti Isuro ti Bib- lia Kadatayo?, wenno ti Agbiagka a Naragsak iti Agnanayon!, a kabaruan a publikasiontayo? Nadisenio amin dagita a 10. Ania kadagiti publikasion a makita iti artwork ti nakakombinsi- ram a magna iti dalan nga agturong iti biag nga agnanayon? HULIO 2022 19
1969 Ti Kinapudno a Mangiturong iti Biag nga Awan Inggana (English, 1968) 1952 "Mapapati Coma Ti Dios" (English, 1946) 1983 Mabalinyo ti Agbiag nga Agnanayon iti Paraiso a Daga (English, 1982) mangipaay iti eksakto a kasapulantayo a mangaramid ka- dagiti ad-adalan iti tiempo a nairuar dagita. 11 Saan laeng a dagiti kabbaro nga interesado ti agkasa- pulan iti natangken a naespirituan a taraon no di ket amin- tayo. Insurat ni apostol Pablo: "Ti natangken a makan ket para kadagiti nataengan a tattao." Innayon ni Pablo a no iyaplikartayo dagiti masursurotayo iti Biblia 'mailasintayo ti umiso ken di umiso.' (Heb. 5:14) Kadagitoy narigat a tiempo a nakababbaban ti moralidad dagiti tattao, talaga a narigat a suroten dagiti pagalagadan ni Jehova. Ngem sig- siguraduen ni Jesus a magun-odantayo ti naimas a naes- pirituan a taraon a mangpabileg iti pammatitayo. Ti impa- 11. Apay a masapul a mangantayo amin iti naespirituan a taraon? 20 TI PAGWANAWANAN
1995 Pannakaammo a Mangiturong iti Biag nga Agnanayon 2021 Agbiagka a Naragsak iti Agnanayon! 2005/2018 Ania a Talaga ti Isursuro ti Biblia?/ Ania ti Isuro ti Biblia Kadatayo? (English, 2015) isurat ti Dios a Saona, ti Biblia, ti pagtataudan dayta a ta- raon. Ti matalek nga adipen ti mangisagsagana ken mangi- warwaras iti dayta a taraon iti panangidaulo ni Jesus. 12 Kas ken Jesus, padpadayawantayo ti nagan ti Dios a pakaikarianna. (Juan 17:6, 26) Kas pagarigan, idi 1931, inusartayon ti naibatay-Biblia a nagan a Dagiti Saksi ni Je- hova. Gapu iti dayta, impakitatayo a nakapatpateg kadata- yo ti nagan ti Dios ken kayattayo a maam-ammodatayo ba- baen ti nagan ti nailangitan nga Amatayo. (Isa. 43:10-12) Ken manipud idi Oktubre dayta a tawen, makitan ti nagan ti Dios iti akkub ti tunggal ruar daytoy a magasin a Ti Pag- wanawanan. Ti nagan ti Dios ket naisubli met iti Baro a 12. Kas ken Jesus, kasano a padpadayawantayo ti nagan ti Dios? HULIO 2022 21
Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan kadagiti bersiku- lo ti Biblia a pakabasaan iti dayta. Talaga a naiduma unay dagiti relihion ti Kakristianuan ta inikkatda ti nagan ni Je- hova iti adu a Biblia nga impatarusda! OR-ORGANISAREN NI JESUS DAGITI PASUROTNA 13 Babaen "ti matalek ken masirib nga adipen," nangbua- ngay ni Jesus iti naisangsangayan nga organisasion ditoy daga a mangitantandudo iti nadalus a panagdaydayaw. Ania ti makunam iti daytoy nga organisasion? Baka mapa- nunotmo ti insungbat ni apostol Pedro ken Jesus: "Sadi- no koma ti papananmi? Adda kenka ti sasao a makaited iti biag nga agnanayon." (Juan 6:68) Sadino koma ti ayanta- yo itan no awantayo iti organisasion ni Jehova? Babaen iti dayta, sigsiguraduen ni Kristo a mabsogtayo iti naespiri- tuan. Sansanayennatayo met tapno epektibo a maitungpal- tayo ti ministeriotayo. Kasta met, tultulongannatayo a ma- ngisuot iti "baro a personalidad," tapno maparagsaktayo ni Jehova. - Efe. 4:24. 14 Mangipapaay ni Jesus kadagiti nainsiriban nga ins- truksion bayat ti tiempo ti rigat. Nalawag a dakkel ti nai- tulong dagita nga instruksion idi nangrugi ti COVID-19 pandemic. Saan nga ammo ti adu a tattao iti lubong no 13. Ania ti nakakombinsiram nga us-usaren ni Jesus "ti matalek ken masirib nga adipen" ita? (Juan 6:68) 14. Kasano a nagsayaatam ti panagbalinmo a paset ti organisa- sion ni Jehova bayat ti COVID-19 pandemic? 22 TI PAGWANAWANAN
ania ti ar-aramidenda, ngem sinigurado ni Jesus a makaa- wattayo kadagiti nalawag nga instruksion tapno protekta- dotayo. Naiparegta nga agisuottayo iti face mask no adda- tayo kadagiti publiko a lugar ken surotentayo ti physical distancing. Naipalagip kadagiti panglakayen a kanayon a kontakenda ti amin iti kongregasion ken ammuenda dagi- ti pisikal ken naespirituan a kasapulanda. (Isa. 32:1, 2) Na- kaawattayo met kadagiti kanayonan nga instruksion ken pammaregta kadagiti update manipud iti Bagi a Manara- widwid. 15 Bayat ti pandemic, nakaawattayo met kadagiti nalawag nga instruksion maipapan iti panaggigimong ken pananga- saba. Narugiantayo a dagus ti naggigimong, nagasamblea, ken nagkombension babaen ti videoconference. Kaaduan- na a nakapangasabatayo metten babaen ti surat, telepono, wenno selpon. Ket binendisionan ni Jehova dagiti panag- reggettayo. Adu a sangay ti nangireport a dakkel ti imma- duan ti bilang dagiti agibumbunannag. Kinapudnona, adu ti naaddaan kadagiti makaparegta a kapadasan bayat day- toy a tiempo. - Kitaen ti kahon a "Bembendisionan ni Je- hova ti Panangasabatayo." 16 Baka marikna ti dadduma a sobra ti kinaannad ti or- ganisasion maipapan iti pandemic. Ngem kanayon a ma- pampaneknekan a nainsiriban ti panangsurot kadagiti 15. Ania nga instruksion ti naawattayo maipapan iti panaggigi- mong ken panangasaba bayat ti pandemic, ken ania dagiti resul- tana? 16. Ania ti masiguradotayo? HULIO 2022 23
Bembendisionan ni Jehova ti Panangasabatayo ˘ Adda agassawa a naggapu idiay Central America a na- surok a 15 a tawenen nga aggigian idiay Europe. Idi nangrugi ti pandemic, kinasabaanda ti amin a kakaba- gian ken am-ammoda idiay Central America. Tineksan- da ti nasurok a 200 a tattao. Kinontakda manen ida sa nangipatulodda iti link dagiti publikasion ken video kadagidiay interesado. Binendisionan ni Jehova ti pa- nagreggetda. Iti walo laeng a bulan, 14 ti iyad-adalan- dan iti Biblia! ˘ Idi Nobiembre 2020, inwarastayo Ti Pagwanawanan a napauluan iti "Ania ti Pagarian ti Dios?" Bayat dayta a kampania, tinawagan ti maysa a brother ti dati a ka- klasena iti elementaria. Inawat dayta a lalaki ti maga- sin ket imbagana a kayatna a pagsaritaanda dayta iti sumaruno a lawas. Iti simmaganad a panagtungtong- da, imbaga ti lalaki: "Ammom, sakbay a timmawagka, naglualoak ken ni Apo Dios. Kiniddawko nga isurona kaniak no ania ti kayatna nga aramidek." Nagpayadal iti Biblia ti lalaki, nangrugin a makigimong, ken iyap- aplikarnan dagiti maad-adalna. Idi agangay, imbagana iti brother: "Kasla adda idi kurang iti biagko. Ni gayam Jehova daydiay. Dinto maibus ti panagyamanko kenka, gayyem, ta inyasidegnak Kenkuana." 24 TI PAGWANAWANAN
maaw-awattayo nga instruksion. (Mat. 11:19) Ken bayat nga ut-utobentayo ti naayat a panangidaulo ni Jesus kada- tayo, masiguradotayo nga aniaman ti mapasamak iti ma- sanguanan, kanayon a kaduatayo ni Jehova ken ti dung- dungnguenna nga Anak. - Basaen ti Hebreo 13:5, 6. 17 Maragsakantayo unay ta ni Jesus ti mangidadaulo ka- datayo! Pasettayo ti organisasion nga agkaykaysa aniaman ti kultura, nasion, ken lengguahetayo. Mabmabsogtayo iti naespirituan ken makaaw-awattayo iti pannakasanay iti trabaho a panangasaba. Maisursuro iti tunggal maysa ka- datayo no kasano nga isuot ti baro a personalidad ken ma- sursurotayo ti agiinnayat. Talaga nga adu ti rason nga ipagpannakkeltayo ti mangidadaulo kadatayo a ni Jesus! 17. Ania ti mariknam iti panangidaulo ni Jesus? ANIA TI NAKAKOMBINSIRAM A NI JESUS TI . . . ˛ mangidaldalan iti ˛ mangidadaulo iti "matalek ken ma- sangalubongan sirib nga adipen" a trabaho a pana- a mangipapaay ngasaba? iti naespirituan a taraon? ˛ mangiwanwan- wan kadagiti pa- surotna bayat dagiti narigat a tiempo? KANTA 16 Idaydayawyo ni Jehova Gapu iti Anakna
ARTIKULO 30 MAADAL NGA Nagkauna a Padto a Mangapektar Kenka "Pagginnuraenkayto iti babai." - GEN. 3:15. KANTA 15 Idayaw ti Inauna nga Anak ni Jehova! ITI DAYTOY A PANAGADAL Saantay a naan-anay a maapresiar ti mensahe ti Biblia no ditay maawatan ti naipadto iti Genesis 3:15. No adalentayo dayta a padto, tumibker ti pammati ken pa- nagtalektayo a tungpalen ni Jehova ti amin a karina. 26
KALPASAN la unay a nagbasol da Adan ken Eva, nangted ni Jehova iti namnama kadagiti agbalin nga annakda babaen ti nagpateg a padto. Mabasa dayta iti Genesis 3:15. - Basaen. 2 Makitatayo dayta a padto iti umuna a libro ti Biblia. Ngem nagpateg dayta ta adda pakainaigan- na iti amin a dadduma pay a libro ti Biblia. No ka- sano a ti spring ti mamagtitipon kadagiti binulong ti maysa a notebook, dagiti sasao iti Genesis 3:15 ti mamagkokonektar iti tunggal libro ti Biblia gapu iti maymaysa a mensahe: adda maibaon a Manangi- salakan a mangdadael iti Diablo ken iti amin a da- kes a pasurotna. Talaga a bendisionto dayta kada- giti mangay-ayat ken Jehova! 3 Iti daytoy nga artikulo, sungbatantayo dagitoy a saludsod maipapan iti padto ti Genesis 3:15: Sia- sino dagiti karakter a nadakamat iti dayta? Kasano a natungpal ti padto? Ken apay a pagsayaatantayo dayta? Kitaen ti Apendise B1, "Ti Mensahe ti Biblia," iti Baro a Lubong a Pa- tarus. 1. Ania ti inaramid ni Jehova kalpasan la unay a nagbasol da Adan ken Eva? (Genesis 3:15) 2. Apay a napateg daytoy a padto? 3. Ania ti pagsasaritaantayo iti daytoy nga artikulo? HULIO 2022 27
SIASINO DAGITI KARAKTER ITI PADTO? 4 Dagitoy dagiti karakter iti salaysay iti Genesis 3:14, 15: ti "uleg," ti 'kaputotan' ti uleg, ti "babai," ken ti 'kaputotan' ti babai. Makatulong ti Biblia tapno maammuantayo no siasino ti irepresentar ti tunggal maysa kadagita. Mangrugitayo iti "uleg." Saan a maawatan ti literal nga uleg ti imbaga ni Je- hova idiay hardin ti Eden. No kasta, ti inukom ni Jehova ket maysa la ketdi nga intelihente a parsua. Asino? Ilawlawag dayta ti Apocalipsis 12:9. Imba- gana a "ti nagkauna nga uleg" ket nalawag a ni Sa- tanas a Diablo. Ngem siasino ti kaputotan ti uleg? 5 No dadduma, us-usaren ti Biblia ti termino a kaputotan a tumukoy kadagidiay mangtultulad iti panagpampanunot ken panagtigtignay ti maysa isu a maawaganda no kuan kas annakna. Ti ngarud ka- putotan ti uleg ket buklen dagiti espiritu a parsua ken tattao a kas ken Satanas a kumonkontra ken Jehova ken bumusbusor iti ili ti Dios. Karaman ka- dagita dagiti anghel a nangpanaw iti saadda idiay langit idi tiempo ni Noe ken dagiti dakes a tattao Kitaen ti kahon a "Dagiti Karakter iti Genesis 3:14, 15." 4. Asino ti "uleg," ken kasanotayo nga ammo? 5. Siasino ti kaputotan ti uleg? 28 TI PAGWANAWANAN
Dagiti Karakter iti Genesis 3:14, 15 TI ULEG Ni Satanas a Diablo nga inyam-ammo ti Apocalipsis 12:9 kas "ti nagkauna nga uleg" (Kitaen ti parapo 4) TI KAPUTOTAN TI ULEG Dagiti dakes nga espiritu a parsua ken tattao a kumonkontra ken Jehova a Dios ken bumusbusor iti ilina (Kitaen ti parapo 5) TI BABAI Ti nailangitan a paset ti organisasion ni Jehova a buklen dagiti matalek nga espiritu a parsua (Kitaen ti parapo 7) TI KAPUTOTAN TI BABAI Ni Jesu-Kristo ken ti kakaduana nga agturay a 144,000 a dinutokan ti espiritu (Kitaen ti parapo 8-9)
nga agtigtignay a kas iti Diablo nga amada. - Gen. 6:1, 2; Juan 8:44; 1 Juan 5:19; Jud. 6. 6 Sumaruno, ammuentayo no asino ti "babai." Saan la ketdi a ni Eva dayta. Apay? Panunotentayo ti maysa a rason. Kuna ti padto a ti kaputotan ti ba- bai "rumekennanto" ti ulo ti uleg. Kas napagsasa- ritaantayon, ti uleg ket ti espiritu a parsua a ni Satanas, ken awan ti imperpekto a kaputotan ni Eva a makabael a mangrumek kenkuana. Kasano ngarud a madadael ni Satanas? 7 Ti kinasiasino ti babai a nadakamat iti Genesis 3:15 ket ipakaammo ti maudi a libro ti Biblia. (Ba- saen ti Apocalipsis 12:1, 2, 5, 10.) Saan nga ordi- nario daytoy a babai! Adda iti baba ti sakana ti bulan, ken adda 12 a bituen iti koronana. Impas- ngayna ti naisangsangayan unay nga anak - ti Paga- rian ti Dios. Ti Pagarian ket adda idiay langit, isu a ti babai ket masapul nga adda met idiay langit. Ti babai irepresentarna ti nailangitan a paset ti orga- nisasion ni Jehova a buklen dagiti matalek nga es- piritu a parsuana. - Gal. 4:26. 6. Apay a ti "babai" ket saan a mabalin a ni Eva? 7. Sigun iti Apocalipsis 12:1, 2, 5, 10, asino ti babai a nadakamat iti Genesis 3:15? 30 TI PAGWANAWANAN
8 Makatulong ti Sao ti Dios tapno maammuanta- yo ti kinasiasino ti kangrunaan a kaputotan ti ba- bai. Dayta a kaputotan ket masapul a direkta a kaputotan ni Abraham. (Basaen ti Genesis 22:15- 18.) Kas naipadto, ni Jesus ket direkta a kaputotan dayta a matalek a patriarka. (Luc. 3:23, 24) Ngem dayta a kaputotan ket masapul a mas mannakaba- lin ngem iti tao ta masapul a rumekenna ni Sata- nas a Diablo tapno interamente a madadaelen. Idi ngarud agarup 30 ti tawenen ni Jesus, isu ket na- dutokan kas Anak ti Dios babaen ti nasantuan nga espiritu. Iti dayta a pannakadutokna, ni Jesus ti nagbalin a kangrunaan a kaputotan ti babai. (Gal. 3:16) Kalpasan ti ipapatay ken panagungar ni Je- sus, ti Dios 'kinoronaanna iti dayag ken dayaw' ken intedna kenkuana ti "amin nga autoridad idiay langit ken ditoy daga," agraman ti autoridad a 'mangdadael kadagiti aramid ti Diablo.' - Heb. 2:7; Mat. 28:18; 1 Juan 3:8. 9 Ngem malaksid ken Jesus, adda pay dadduma nga agbalin a paset ti kaputotan ti babai. Impa- kaammo ni apostol Pablo ti kinasiasino dayta a 8. Asino ti kangrunaan a kaputotan ti babai, ken kaano a nagbalin a kasta? (Genesis 22:15-18) 9-10. (a) Siasino pay dagiti paset ti kaputotan ti babai, ken kaano a nagbalinda a kasta? (b) Ania ti sumaruno a repasuentayo? HULIO 2022 31
paset ti kaputotan idi imbagana kadagiti Judio ken Gentil a Kristiano a dinutokan ti espiritu: "No ku- kuanakayo met ni Kristo, talaga a kaputotannaka- yo ni Abraham, ket tawidenyonto ti naikari ken- kuana." (Gal. 3:28, 29) No ti maysa a Kristiano ket dutokan ni Jehova babaen ti nasantuan nga espiri- tu, dayta a tao ket agbalin a paset ti kaputotan ti babai. Isu a ni Jesu-Kristo ken ti 144,000 a kaka- duana nga agturay ti mangbukel iti kaputotan ti babai. (Apoc. 14:1) Tultuladenda ti panagpampa- nunot ken panagtigtignay ti Amada, ni Jehova a Dios. 10 Ita ta naammuantayon ti kinasiasino dagiti ka- rakter iti Genesis 3:15, repasuentayo biit dagi- ti inaramiden ni Jehova tapno in-inut a matung- pal dayta a padto ken no apay a pagsayaatantayo dayta. KASANO A NATUNGPAL TI PADTO? 11 Sigun iti padto ti Genesis 3:15, ti uleg sugaten- na 'ti mukod' ti kaputotan ti babai. Natungpal day- ta idi inusar ni Satanas dagiti Judio ken Romano a mangpapatay iti Anak ti Dios. (Luc. 23:13, 20-24) No kasano a marigatanka a magna no nasugatan ti 11. Ania ti kayatna a sawen a nasugat 'ti mukod' ti kaputotan ti ba- bai? 32 TI PAGWANAWANAN
mukodmo, temporario nga awan ti naaramidan ni Jesus idi natay bayat ti kaaddana iti tanem iti aga- rup tallo nga aldaw. - Mat. 16:21. 12 Tapno matungpal ti padto ti Genesis 3:15, ma- sapul a saan nga agtalinaed ni Jesus iti tanem. Apay? Sigun ngamin iti padto, ti kaputotan masa- pul a rumekenna ti ulo ti uleg. Kayat a sawen day- ta a masapul nga umimbag ti sugat ti mukod ni Jesus. Ket kasta nga agpayso ti napasamak! Iti ma- ikatlo nga aldaw kalpasan ti ipapatayna, napagu- ngar ni Jesus kas maysa nga immortal nga espiri- tu a parsua. Iti tiempo nga inkeddeng ti Dios, rumekento ni Jesus ni Satanas tapno interamente a madadaelen. (Heb. 2:14) Dagidiay makipagturay ken Kristo tumulongdanto a mangdadael iti ka- putotan ti uleg - ti amin a bumusbusor iti Dios. - Apoc. 17:14; 20:4, 10. APAY A PAGSAYAATANTAYO DAYTOY A PADTO? 13 No maysaka a dedikado nga adipen ti Dios, Kitaen ti kahon a "Dadduma a Napateg a Pasamak iti Pannakatung- pal ti Genesis 3:15." 12. Kasano ken kaano a marumek ti ulo ti uleg? 13. Apay a pagsayaatantayo ti pannakatungpal daytoy a padto? HULIO 2022 33
Dadduma a Napateg a Pasamak iti Pannakatungpal ti Genesis 3:15 1943 B.C.E. Agarup 1914 C.E. A E B.C.E. C.E. 2000 1000 1000 2000 B C D 29 C.E. PASKUA 33 C.E. PENTECOSTES 33 C.E. 34 TI PAGWANAWANAN NGUDO TI SANGARIBU A TAWEN A TURAY F Armagedon Sangaribu a Tawen a Turay
A B C 1943 B.C.E. Nangrugi a matungpal ti kari ti Dios a ti kang- runaan a kaputotan ket maysa kadagiti kapu- totan ni Abraham. (Gen. 12:1-3; 22:15-18) 29 C.E. Ni Jesus ket nadutokan, ken nagbalin a ti kang- runaan a kaputotan ti babai. (Mat. 3:16; Gal. 3:16) PASKUA 33 C.E. Nasugatan ti mukod ni Jesus ngem immimbag kalpasan ti tallo nga aldaw. (Mat. 16:21; 26:1, 2) D E F PENTECOSTES 33 C.E. Dagiti umuna kadagiti karaman iti dadduma pay a paset ti kaputotan ti babai ket dinutokan ti nasantuan nga espiritu. (Ara. 2:1-4; Gal. 3:29) AGARUP 1914 Napapanaw idiay langit ni Satanas, ken kumar- karo ti pannakaidadanes ti kaputotan ti babai. (Apoc. 12:9, 12, 17) NGUDO TI SANGARIBU A TAWEN A TURAY Permanente a marumek ni Satanas. (Apoc. 20: 7, 10) HULIO 2022 35
pagsayaatam ti pannakatungpal dayta a padto. Im- may ni Jesus ditoy daga kas tao ket perpekto a ti- nuladna ti personalidad ni Amana. (Juan 14:9) Babaen ngarud ken Jesus, naam-ammo ken inayat- tayo ni Jehova a Dios. Pagsayaatantayo met dagiti pannursuro ken panangiwanwan ni Jesus bayat nga idadauluanna ita ti kongregasion Kristiano. In- suronatayo no kasano ti agbiag iti pamay-an a mangparagsak ken Jehova. Ken pagsayaatantayo amin ti ipapatay ni Jesus - ti pannakasugat ti mu- kodna. Kasano? Idi napagungar ni Jesus, indatag- na ti pateg ti darana kas perpekto a daton a "mang- dalus kadatayo iti amin a basol." - 1 Juan 1:7. 14 Ipakita ti imbaga ni Jehova idiay Eden a tiem- po ti kasapulan sakbay a naan-anay a matungpal dayta a padto. Tiempo ti kasapulan tapno mayanak ti naikari a kaputotan, tapno maaddaan ti Diablo kadagiti pasurotna, ken tapno agginnura ti dua a grupo. Pagsayaatantayo no maawatantayo daytoy a padto. Ngamin, pakdaar daytoy kadatayo a ti lu- bong a konkontrolen ni Satanas guraenna dagiti agdaydayaw ken Jehova. Kasta met laeng ti impak- daar ni Jesus idi agangay kadagiti adalanna. (Mar. 13:13; Juan 17:14) Talaga a makitkitatayon a ma- 14. Masapul kadi nga ekspektaren dagiti tattao a matungpal a da- gus ti naipadto idiay Eden? Ilawlawag. 36 TI PAGWANAWANAN
tungtungpal dayta a paset ti padto, nangruna ba- yat ti napalabas a 100 a tawen. Kasano? 15 Di nagbayag kalpasan a naitrono ni Jesus kas Mesianiko nga Ari idi 1914, napapanaw ni Satanas idiay langit. Adda itan ditoy daga nga agur-uray iti pannakadadaelna. (Apoc. 12:9, 12) Ngem saan la a basta agur-uray nga awan ti ar-aramidenna. Despe- rado ken makaung-unget unay ni Satanas, isu nga ipappapasna ti pungtotna iti ili ti Dios. (Apoc. 12: 13, 17) Dayta ti rason a kumarkaro ti pananggura ti lubong iti ili ti Dios. Ngem awan ti rason a mabutengtayo ken Satanas ken kadagiti pasurot- na. Agtalektayo ketdi a kas ken apostol Pablo a nangisurat: "No adda kadatayo ti Dios, asinonto ti bumusor kadatayo?" (Roma 8:31) Naan-anay a makapagtalektayo ken Jehova ta kas nakitatayon, natungpalen ti kaaduan a paset ti padto iti Genesis 3:15. 16 Matulongannatayo ti kari ni Jehova iti Genesis 3:15 tapno maibturantayo ti aniaman a rigat a dumteng iti biagtayo. Imbaga ni Curtis a misione- ro idiay Guam: "Adda dagiti tiempo a nasuot ken 15. Apay a kumarkaro ti pananggura ti lubong iti kaputotan ti ba- bai, ngem apay nga awan ti rason a mabutengtayo ken Satanas? 16-18. Kasano a nagsayaatan da Curtis, Ursula, ken Jessica idi na- awatanda ti Genesis 3:15? HULIO 2022 37
naupayak a nangsubok iti debosionko ken Jehova. Ngem ti kanayon a panangpanunotko iti padto iti Genesis 3:15 ti nakatulong tapno agtultuloyak nga agtalek iti nailangitan nga Amak." Eksayteden ni Curtis iti aldaw inton pagpatinggaenen ni Jehova ti amin a rigattayo. 17 Kinuna ti sister a ni Ursula a taga-Bavaria nga idi naawatanna ti Genesis 3:15, nakombinsir a ti Biblia ket impaisurat ti Dios. Imbagana pay: "Idi naammuak nga adda ti inaramid a dagus ni Jeho- va tapno maaddaantayo iti namnama, immuneg ti panagayatko kenkuana." 18 Imbaga ni Jessica a taga-Micronesia: "Diak malipatan ti riknak idi damo a naammuak ti kina- pudno! Matungtungpalen ti padto iti Genesis 3:15. Nakatulong dayta tapno tantandaanak a ti biagta- yo ita ket saan nga isu ti pudpudno a biag. Dayta a padto ti nangpabileg met iti pammatik a ti panag- serbi ken Jehova ti mangipaay iti kasayaatan pay la a biag ita ken adayo a nasaysayaatto pay a biag iti masanguanan." 19 Kas nakitatayon, matungtungpalen ti Genesis 3:15. Nalawag a naammuantayon no siasino ti ka- 19. Apay a masiguradotayo a matungpalton ti maudi a paset ti padto? 38 TI PAGWANAWANAN
putotan ti babai ken ti kaputotan ti uleg. Immim- bagen ti sugat ti mukod ni Jesus, ti kangrunaan a kaputotan ti babai, ken maysa itan a mannakabalin ken immortal nga Ari. Dandanin makompleto ti pannakapili dagiti mangbukel iti dadduma a paset ti kaputotan. Napasamaken ti umuna a paset ti padto, isu a masiguradotayo a matungpalto metten ti maudi a paset, ti pannakarumek ti ulo ti uleg. Si- gurado a maragsakanto dagiti matalek a tattao inton madadaelen ni Satanas! Bayat nga ur-ura- yentayo dayta, ditay sumuksuko. Mapagtalkan ti Diostayo. Babaen ti kaputotan ti babai, ipaaynan- to ti aglaplapusanan a bendision iti "amin a nasion iti daga." - Gen. 22:18. MAILAWLAWAGMO KADI TI PADTO ITI GENESIS 3:15? ˛ Asino ti "uleg" ken ti kaputotanna, ken asino ti "babai" ken ti kaputotanna? ˛ Kasano a ma- tungtungpalen ti padto? ˛ Apay a pagsaya- atam ti pannaka- tungpal ti padto? KANTA 23 Nangrugin ti Turay ni Jehova
ARTIKULO 31 MAADAL NGA Ipategmo ti Pribilehiom nga Agkararag "Maisagana koma ti kararagko kas insienso iti sanguanam." - SAL. 141:2. KANTA 47 Inaldaw nga Agkararag ken Jehova ITI DAYTOY A PANAGADAL Ap-apresiarentayo unay ti pribilehio nga agkararag ken Jehova. Kayattayo a dagiti kararagtayo ket kas iti na- banglo nga insienso, a mangparagsak kenkuana. Iti day- toy nga artikulo, pagsasaritaantayo dagiti mabalintayo nga iraman kadagiti kararagtayo. Usigentayo met ti sumagmamano a punto a masapul a laglagipentayo no makiddaw a mangidaulotayo iti kararag. 40
INIKKANNATAYO ti nangaramid iti langit ken daga iti nag- sayaat a pribilehio. Ipalpalubosna nga agkararagtayo ken- kuana. Panunotentayo: Mabalintayo nga ibaga ken Jehova ti amin nga adda iti pusotayo iti aniaman nga oras ken aniaman a lengguahe, a saanen a kasapulan a mangara- midtayo iti appointment wenno makitulag kenkuana. Ma- kapagkararagtayo uray no naidalittayo iti ospital wenno addatayo iti pagbaludan, ken makapagtalektayo a denggen- natayo ti nadungngo nga Amatayo. Agyamantayo unay iti daytoy a pribilehio. 2 Impateg ni Ari David ti pribilehio nga agkararag. In- kantana ken Jehova: "Maisagana koma ti kararagko kas in- sienso iti sanguanam." (Sal. 141:1, 2) Idi tiempo ni David, naannad ti pannakaisagana ti sagrado nga insienso nga inusar dagiti papadi iti pudno a panagdaydayaw. (Ex. 30: 34, 35) Idi dinakamat ni David ti insienso, ipakita dayta a kayatna a panunoten a naimbag ti ibagana iti nailangitan nga Amana. Kasta met ti kayattayo nga aramiden. Kayatta- yo a maragsakan ni Jehova kadagiti kararagtayo. 3 No agkararagtayo ken Jehova, saantayo koma a napa- sig unay. Imbes ketdi, agkararagtayo nga addaan iti nauneg a panagraem. Panunotentayo dagiti nakaskasdaaw a nasir- mata da Isaias, Ezekiel, Daniel, ken Juan. Agduduma dagi- ta a sirmata, ngem adda ti nagpapadaanda. Iladawanda 1. Ania ti mariknatayo iti pribilehiotayo nga agkararag ken Jehova? 2. Kasano nga impakita ni Ari David nga ipatpategna ti pribilehio nga agkararag? 3. No agkararagtayo ken Jehova, ania koma ti kababalintayo, ken apay? HULIO 2022 41
amin ni Jehova kas ti nadayag nga Ari. Ni Isaias 'nakitana ni Jehova a situtugaw iti nadayag ken nangato a tronona.' (Isa. 6:1-3) Nakita ni Ezekiel ni Jehova a situtugaw iti nai- langitan a karuahe, a "nakaranraniag ti intero nga aglik- mutna a kas iti bullalayaw." (Ezek. 1:26-28) Nakita ni Daniel "Daydiay Sibibiag iti Agnanayon" a nakabado iti pu- raw, ken gumilgil-ayab ti tronona. (Dan. 7:9, 10) Nakita met ni Juan ni Jehova a situtugaw iti trono a napalikmu- tan iti napintas a bullalayaw a kasla berde nga esmeralda. (Apoc. 4:2-4) No panunotentayo ti awan kapadana a kina- dayag ni Jehova, maipalagip kadatayo ti nakaskasdaaw a pribilehiotayo nga agkararag kenkuana ken ti kinapateg ti panangaramid iti dayta nga addaan iti nauneg a panagra- em. Ngem ania dagiti mabalintayo nga ikararag? "KASTOY NGARUD TI PANAGKARARAGYO" 4 Basaen ti Mateo 6:9, 10. Iti Sermon iti Bantay, insuro ni Jesus kadagiti adalanna no kasano ti agkararag iti pa- may-an a mangparagsak iti Dios. Kalpasan nga imbaga ni Jesus ti "kastoy ngarud ti panagkararagyo," dinakamatna nga umuna dagiti napateg a banag nga adda direkta a pa- kainaiganda iti panggep ni Jehova: ti pannakasantipikar ti naganna; ti iyaay ti Pagarian, a mangdadael iti amin a bu- musbusor iti Dios; ken dagiti nagsasayaat a banag nga ara- midennanto para iti daga ken para kadagiti tattao. No iramantayo dagita a banag kadagiti kararagtayo, ipakpaki- tatayo a napateg kadatayo ti pagayatan ti Dios. 4. Ania dagiti masursurotayo iti umuna a paset ti pagtuladan a ka- rarag iti Mateo 6:9, 10? 42 TI PAGWANAWANAN
5 Iti sumaruno a paset ti kararag, impakita ni Jesus nga umiso nga ikararagtayo dagiti personal a banag. Mabalin- tayo a kiddawen ken Jehova nga ipaayna ti taraontayo iti daytoy nga aldaw, pakawanenna dagiti basoltayo, protek- tarannatayo iti sulisog, ken isalakannatayo iti managdak- dakes. (Mat. 6:11-13) No kiddawentayo ken Jehova dagita, ipakpakitatayo nga agdepdependetayo kenkuana ken ka- yattayo a gun-oden ti paborna. 6 Saan a kayat ni Jesus nga eksakto a tuladen dagiti pa- surotna ti sasao iti pagtuladan a kararag. Iti dadduma a ka- rarag ni Jesus, dinakamatna ti nadumaduma a banag a na- pateg kenkuana iti daydi a tiempo. (Mat. 26:39, 42; Juan 17:1-26) Mabalintayo met nga ikararag ti aniaman a napa- teg kadatayo. No adda desision nga aramidentayo, maba- lintayo a kiddawen ti sirib ken pannakaawat. (Sal. 119: 33, 34) No adda naawattayo a narigat nga asaynment, ma- balintayo nga ikararag a tulongannatayo a mangtarus no kasanotayo nga aramiden dayta. (Prov. 2:6) Mabalin nga ikararagan dagiti nagannak dagiti annakda. Mabalin met nga ikararagan dagiti annak dagiti nagannakda. Mabalin ken masapultay amin nga ikararagan dagiti iyad-adalanta- yo iti Biblia ken dagiti kaskasabaantayo. Ngem siempre, saan koma a puro dawat ti linaon dagiti kararagtayo. 7 Ditay koma liplipatan nga idaydayaw ni Jehova kadagiti 5. Umiso kadi nga ikararagtayo dagiti personal a banag? 6. Ti kadi mabalintayo nga ikararag ket dagiti laeng espesipiko a nadakamat iti pagtuladan a kararag? Ilawlawag. 7. Apay a masapul nga idaydayawtayo ni Jehova iti kararag? HULIO 2022 43
Ania ti mabalin nga ikararag ti asawa a lalaki a kadua ni baketna? (Kitaen ti parapo 6) kararagtayo. Awanen ti sabali a maikari a maidaydayaw no di laeng ti Diostayo. Isu ket 'naimbag ken sisasagana a mangpakawan.' Kasta met, isu ket 'naasi ken mannakipag- rikna, nabannayat nga agpungtot ken dakkel ti napudno nga ayatna ken kanayon a matalek.' (Sal. 86:5, 15) Talaga ngarud nga adda nasayaat a rason nga idaydayawtayo ni Jehova gapu iti kinasiasinona ken kadagiti ar-arami- denna. 8 Saantay la nga idaydayaw ni Jehova kadagiti kararag- tayo. Masapul met nga agyamantay kenkuana gapu kadagi- ti nagsayaat a banag nga ipapaayna. Kas pagarigan, agya- mantay kenkuana gapu kadagiti nagpipintas a kolor dagiti sabong, ti awan inggana a kinanadumaduma dagiti naimas 8. Ania ti dadduma a mabalintayo a pagyamanan ken Jehova? (Salmo 104:12-15, 24) 44 TI PAGWANAWANAN
a taraon, ken ti makaparagsak a pannakikadua kadagiti patpatgen a gagayyem. Nagadu pay ti ipapaay kadatayo ti nadungngo nga Amatayo tapno laeng maparagsaknatayo. (Basaen ti Salmo 104:12-15, 24.) Kangrunaan iti amin, ag- yamantay ken Jehova gapu iti aglaplapusanan a naespiri- tuan a taraon nga ipapaayna ken gapu iti naraniag a nam- namatayo iti masanguanan. 9 Naglaka laeng a malipatantayo ti agyaman ken Jehova gapu iti amin nga ar-aramidenna para kadatayo. Ania ti makatulong tapno saanka a makalipat? Mabalinmo nga ilis- ta dagiti espesipiko a kiddawmo ken pasaray kitaem no ka- sano a sinungbatan ni Jehova dagita. Kalpasanna, ag- kararagka tapno agyaman gapu iti tulongna. (Basaen ti 1 Tesalonica 5:17, 18.) Panunotem daytoy: Naragsak ken mariknatayo nga ipatpategdatayo no pagyamanandatayo. Kasta met, sigurado a maragsakan ni Jehova no ditay ma- lipatan ti agyaman kenkuana gapu iti panangsungbatna ka- dagiti kararagtayo. (Col. 3:15) Ngem ania pay ti napateg a rason nga agyamantayo iti Diostayo? AGYAMANTAYO KEN JEHOVA GAPU ITI DUNGDUNGNGUENNA NGA ANAK 10 Basaen ti 1 Pedro 2:21. Masapul nga agyamantayo ken Jehova ta imbaonna ti dungdungnguenna nga Anak 9. Ania ti makatulong tapno ditay malipatan ti agyaman ken Jeho- va? (1 Tesalonica 5:17, 18) 10. Sigun iti 1 Pedro 2:21, apay a masapul nga agyamantayo ken Jehova gapu ta imbaonna ni Jesus ditoy daga? HULIO 2022 45
Ania dagiti mabalintayo nga ikararag tapno maidaydayawtayo ni Jehova ken makapagyamantayo kenkuana? (Kitaen ti parapo 7-9) tapno isuronatayo. No adalentayo ti biag ni Jesus, adu ti maammuantayo maipapan ken Jehova ken no kasanotayo a maparagsak isuna. No ipakitatayo ti pammati iti daton ni Kristo, agbalintayo a nadekket a gayyem ni Jehova a Dios ken maikappiatayo kenkuana. - Roma 5:1. 11 Agyamantayo ken Jehova ta makapagkararagtayo ken- kuana babaen ti Anakna. Us-usaren ni Jehova ni Jesus tap- no patganna dagiti kiddawtayo. Dengdenggen ken sung- sungbatan ni Jehova dagiti kararag a naipadalan iti nagan ni Jesus. Kuna ni Jesus: "Aramidekto met ti aniaman a kid- dawenyo iti naganko, tapno maipadayag ti Ama babaen ti Anak." - Juan 14:13, 14. 11. Ania ti papel ni Jesus no agkararagtayo ken Jehova? 46 TI PAGWANAWANAN
12 Pakawanen ni Jehova dagiti basoltayo gapu iti daton a subbot ni Jesus. Sigun iti Biblia, ni Jesus ti 'nangato a pa- ditayo nga agtugtugaw iti makannawan ti trono ti Kanga- tuan idiay langit.' (Heb. 8:1) Ni Jesus ti 'katulongantayo a kadua ti Ama.' (1 Juan 2:1) Agyamantayo unay ken Je- hova ta inikkannatayo iti mannakipagrikna a Nangato a Padi a makaawat kadagiti pagkapuyantayo ken "agpakpaka- asi" para kadatayo! (Roma 8:34; Heb. 4:15) Imperpektota- yo, isu a no awan ti daton ni Jesus, saantayo a makapag- kararag ken Jehova. Sigurado nga umanamongka a talaga a kurang ti sasao a mangyebkas iti napalaus a panagyaman- tayo iti nagpateg a regalo ni Jehova kadatayo - ti insagut- na a patpatgenna nga Anak! IKARARAGANTAYO DAGITI KAKABSAT 13 Iti rabii sakbay ti ipapatay ni Jesus, nagkararag iti atiddog para kadagiti adalanna, ket kiniddawna iti Amana a 'protektaranna ida iti daydiay managdakdakes.' (Juan 17:15) Talaga nga ay-ayaten ida ni Jesus! Dandanina idin sanguen ti narigat a panagsagaba; ngem pampanunotenna latta ti pagimbagan dagiti apostolna. 14 Tapno matuladtayo ni Jesus, saan la koma a dagiti kasapulantayo ti ikararagtayo. Kanayon met koma nga 12. Ania pay ti sabali a rason nga agyamantayo ken Jehova gapu iti Anakna? 13. Iti rabii sakbay ti ipapatay ni Jesus, kasano nga impakitana nga ay-ayatenna dagiti adalanna? 14. Kasanotayo a maipakita nga ay-ayatentayo dagiti kakabsat? HULIO 2022 47
ikararagantayo dagiti kakabsat. No aramidentay dayta, sursurotentayo ti bilin ni Jesus nga agiinnayattayo ken ipakpakitatayo ken Jehova nga ay-ayatentayo unay dagiti kapammatiantayo. (Juan 13:34) Saan a sayang ti orastayo no ikararagantayo dagiti kakabsat. Ngamin, kuna ti Sao ti Dios a "ti panagpakaasi ti nalinteg a tao ket nabileg ti epek- tona." - Sant. 5:16. 15 Kasapulan dagiti kapammatiantayo dagiti kararagtayo ta adu ti problemada. Mabalintayo a kiddawen ken Jehova a tulonganna ida a mangibtur kadagiti sakit, natural a di- digra, gerra sibil, pannakaidadanes, wenno dadduma pay a pakarigatan. Mabalintayo met nga ikararagan dagiti ma- nagsakripisio a kakabsat a tumultulong kadagiti agkasapu- lan. Baka personal pay ketdi nga am-ammom ti dadduma kadakuada. Mabalinmo kadi a dakamaten ti naganda kada- giti personal a kararagmo? Maipakitatayo ti pudpudno a nainkabsatan nga ayat no kiddawentayo ken Jehova a tulo- nganna ida nga agibtur. 16 Dagiti kakabsat a lallaki a mangidadaulo iti kongrega- sion apresiarenda unay dagiti kararagtayo ta makatulong dagita kadakuada. Kasta ti narikna ni apostol Pablo. Insu- ratna: "Ikararagandak met, nga ammokto dagiti ibagak in- ton agsaoak tapno situtured a maipakaammok ti sagrado a palimed ti naimbag a damag." (Efe. 6:19) Ita, addaantay met kadagiti nagaget a kakabsat a mangidadaulo kadatayo. 15. Apay a kasapulan dagiti kapammatiantayo dagiti kararagtayo? 16. Apay a masapul nga ikararagantayo dagiti mangidadaulo kada- tayo? 48 TI PAGWANAWANAN
Ania dagiti mabalintayo nga ikararag para kadagiti kakabsat? (Kitaen ti parapo 14-16) Ipakpakitatayo nga ay-ayatentay ida no kiddawentayo ken Jehova a bendisionanna ti trabahoda. NO MAKIDDAW A MANGIDAULOTAYO ITI KARARAG 17 No dadduma, maawistayo a mangidaulo iti kararag. Kas pagarigan, ti maysa a sister a mangyad-adal iti Biblia mabalin a kiddawenna iti inkuyogna a sister nga isu ti mangidaulo iti kararag. Ti naikuyog a sister mabalin a dina am-ammo unay ti mayad-adalan, isu a baka pilienna nga isu lattan ti mangidaulo iti pangserra a kararag. Iti kas- ta, nalaklakana nga ibagay ti kararagna iti kasapulan ti ma- yad-adalan. 17-18. Kaano a mabalin a makiddaw a mangidaulotayo iti kararag, ken ania ti masapul a laglagipentayo? HULIO 2022 49
18 Mabalin a makiddaw iti maysa a brother nga idauluan- na ti kararag para iti gimong wenno taripnong sakbay ti pa- nangasaba. Dagiti brother a maikkan iti kasta a pribilehio masapul a laglagipenda ti panggep ti taripnong wenno gi- mong. Saan a mausar ti kararag a mangbalakad iti kongre- gasion wenno mangibaga iti pakaammo. Para iti kaaduan a gimong ti kongregasion, lima a minuto laeng ti naikeddeng para iti kanta ken kararag, isu a ti brother a mangidaulo iti kararag masapul a saan nga "atiddog" ti kararagna, nang- runa iti rugi ti gimong. - Mat. 6:7. PAGBALINENTAYO TI KARARAG A PRIORIDAD ITI BIAGTAYO 19 Masapul a pagbalinentayo ti kararag nga ad-adda a prioridad iti biagtayo bayat nga umas-asideg ti aldaw ti pa- nangukom ni Jehova. Imbaga ni Jesus maipapan iti dayta: "Agtultuloykayo ngarud nga agbantay, ken kanayon nga agpakpakaasikayo tapno malasatanyo amin dagitoy a ma- sapul a mapasamak." (Luc. 21:36) Wen, makatulong kada- tayo ti kanayon a panagkararag tapno agtultuloytayo a si- ririing iti naespirituan. Iti kasta, nakasaganatayo iti aldaw ti Dios. 20 Ania dagiti napagsasaritaantayon? Ipatpategtayo unay ti pribilehiotayo nga agkararag. Ti koma kangrunaan nga ikararagtayo ket dagiti banag nga adda direkta a paka- 19. Ania ti makatulong kadatayo tapno nakasaganatayo iti aldaw ti panangukom ni Jehova? 20. Kasano nga agbalin dagiti kararagtayo a kas iti nabanglo nga insienso? 50 TI PAGWANAWANAN
inaiganda iti panggep ni Jehova. Iyebkastayo met ti apre- sasiontayo iti Anak ti Dios ken iti panagturay ti Paga- rianna, ken ikararagantayo dagiti kapammatiantayo. Ngem siempre, mabalintayo nga ikararag dagiti material ken na- espirituan a kasapulantayo. No panunotentayo a naimbag dagiti ikararagtayo, ipakpakitatayo nga ipatpategtayo day- toy nagsayaat a pribilehio. Dagiti sasaotayo ket agbalin a kas iti nabanglo nga insienso para ken Jehova - a 'pakarag- sakanna.' - Prov. 15:8.
DAGITI LADAWAN Panid 44: Ikarkararag ti asawa a lalaki a kadua ni baketna ti kinatalged ti anakda iti eskuelaan, ti salun-at ti nataenganen a nagannakda, ken ti irarang-ay ti iyad-adalanda. Panid 46: Agtutubo a brother nga agyamyaman ken Jehova gapu iti daton a subbot ni Jesus, iti nagpintas a daga a pagtaengantayo, ken kadagiti nasustansia a ma- kan. Panid 49: Sister nga agkarkararag ken Jehova a bendisionanna ti Bagi a Manarawidwid babaen ti espirituna ken tulonganna dagidiay nadidigra ken maidaddadanes. ANIA TI MAKUNAM? ˛ Ania dagiti maba- lintay nga iraman kadagiti kararag- tayo? ˛ Apay a masapul nga ikararagan- tayo dagiti ka- kabsat? ˛ Ania dagiti ma- sapul a laglagi- pentayo no ma- ngidaulotayo iti kararag? KANTA 45 Ti Ut-utoben ti Pusok
PAKASARITAAN TI BIAG Nagpaidalanak ken Jehova KAS INSALAYSAY NI KEITH EATON IDI tin-edyerak, adda pinilik a dalan a pagnaak - ti sekular a trabaho a magusgustuak. Ngem inawisnak ni Jehova a magna iti sabali a dalan a kas man la sipaparabur nga ikarkarina kaniak: "Ikkankanto iti pannakaawat ket isuroka iti dalan a rebbeng a pa- panam. Balakadankanto bayat a kitkitaenka." (Sal. 32:8) Gapu ta nagpaidalanak ken Jehova, nausarko ti biagko nga agserbi kenkuana, isu a naaddaanak iti adu a nagsasayaat a pribilehio ken bendision, a pa- kairamanan ti 52 a tawen a panagserbi idiay Africa. 52 TI PAGWANAWANAN
PINANAWAK TI BLACK COUNTRY TAPNO MAPANAK IDIAY AFRICA Nayanakak idi 1935 idiay Darlaston a paset ti Black Country, a maysa a rehion ti England. Kasta ti naipana- gan iti dayta a lugar gapu iti nangisit nga asuk nga agga- pu iti adu a pagpandayan ken paktoria. Idi agarup uppat ti tawenko, rinugian dagiti nagannakko ti makipagadal iti Biblia kadagiti Saksi ni Jehova. Idi tin-edyerak, kombin- sidoak a nabirokakon ti kinapudno isu a nagpabautisarak idi 1952 idi 16 ti tawenko. Agarup iti dayta met la a tiempo, nakastrekak kas apprentice iti dakkel a kompania nga agar-aramid kadagi- ti remienta ken piesa ti lugan. Sinanaydak nga agbalin a sekretario ti kompania, ket magusgustuak unay dayta a trabaho. Masapul nga agaramidak iti napateg a desision. Nga- min, inawisnak ti agdaldaliasat a manangaywan a mangi- daulo iti Panagadal ti Kongregasion iti Libro iti tengnga ti lawas iti kongregasion iti Willenhall iti lugarmi. Ngem ti problema ket dua a kongregasion ti pakigimgimongak. Iti tengnga ti lawas, makigimongak iti kongregasion nga asideg iti trabahok idiay Bromsgrove, nga agarup 32 a ki- lometro (20 mi) ti kaadayona manipud iti balaymi. No met ngudo ti lawas nga agawidak idiay balay, makigimo- ngak iti kongregasion idiay Willenhall. Gapu ta kayatko a suportaran ti organisasion ni Je- hova, pinatgak ti awis ti agdaldaliasat a manangaywan, HULIO 2022 53
nupay kaipapanan dayta a masapul a panawak ti trabaho a magusgustuak unay. Gapu ta nagpaidalanak ken Jeho- va iti dayta a tiempo, naglukat ti ridaw a nangyeg iti na- ragsak a biag a diak pulos pagbabawyan. Idi makigimgimongak idiay Bromsgrove Congregation, adda naam-ammok - maysa a napintas ken naespirituan ti panagpampanunotna a balasang nga agnagan iti Anne. Nagkasarkami idi 1957, ket nagkaduakami a nangtagirag- sak kadagiti pribilehio kas iti panag-regular pioneer, spe- cial pioneer, trabaho a panagdaliasat, ken panagserbi iti Bethel. Ni Anne ti kanayon a mangparparagsak iti pusok. Idi 1966, naragsakankami nga ageskuela iti maika-42 a klase ti Gilead. Naibaonkami idiay Malawi, a nalatak gapu iti kinasingpet ken kinamanagpasangbay dagiti umilina. Ngem saankami met gayam nga agbayag sadiay. PANAGSERBI BAYAT DAGITI NAKALLALAGIP A PASAMAK IDIAY MALAWI Simmangpetkami idiay Malawi idi Pebrero 1, 1967. Ma- kabulan nga adu nga oras nga inadalmi ti lengguahe day- ta a pagilian. Kalpasanna, nangrugikamin nga agserbi iti trabaho iti distrito. Adda ti Kaiser Jeep a luganmi nga impagarup ti dadduma a kayana ti lumasat iti sadino- man, uray kadagiti karayan. Ngem saan nga agpayso day- ta. Dagiti laeng gayam narabaw a kadanuman ti kayana a ballasiwen. No dadduma, agdaguskami iti balay a naara- mid iti pila ken pan-aw. Ngem no panagtutudo, masapul nga ikkanmi iti tarpaulin wenno trapal ti sirok ti atep tap- 54 TI PAGWANAWANAN
Ti Kaiser Jeep nga inusarmi iti trabaho a panagdaliasat idiay Malawi no saankami a mabasa. Para iti agdadamo a misionero a kas kadakami, adda rigrigatna. Ngem okey laeng dayta! Iti Abril, nadlawko a mangrugrugin dagiti problema iti Malawi. Nangngegko iti radio ti imbaga ti presidente ti pagilian a ni Dr. Hastings Banda. Imbagana a saan kano nga agbaybayad iti buis dagiti Saksi ni Jehova ken prob- lema ida ti gobierno. Siempre, saan nga agpayso dagita nga akusasion. Ammomi amin a ti neutralidadmi ti talaga nga isyu, nangruna ta saanmi a kayat ti gumatang ka- dagiti kard a mamagbalin kadakami a miembro ti napoli- tikaan a partido. Iti Septiembre, nabasami iti diario a ti presidente inakusaranna dagiti kakabsat a mangpatpataudda kano kadagiti problema. Inyanunsiona iti maysa a napoliti- kaan a taripnong a mangaramid a dagus ti gobiernona iti resolusion tapno maparitan dagiti Saksi ni Jehova. HULIO 2022 55
Naipatungpal dayta a panangiparit idi Oktubre 20, 1967. Di nagbayag, napan dagiti polis ken immigration officer iti sanga nga opisina tapno iserrada dayta ken ipadepor- tada dagiti misionero. Tallo nga aldaw kalpasan ti pannakaibaludmi, naidepor- takami idiay Mauritius - maysa a pagilian nga iturturayan ti Britain. Ngem saandakami a pinalubosan dagiti autori- dad idiay Mauritius nga agyan sadiay kas misionero. Isu a naibaonkami idiay Rhodesia (Zimbabwe itan). Apagsang- petmi, sinangonakami ti maysa a makaung-unget nga im- migration officer. Dinakami ketdin kayat a pastreken. Im- bagana: "Naparitankayo idiay Malawi. Saandakayo a kayat a pastreken idiay Mauritius, sa ita, immaykayo di- toy ta naluklukay ditoy?" Nakasangit ni Anne. Kasla awan ti mayat a mangpastrek kadakami! Kayatko idin ti agawid idiay England. Imbag laengen ta pinalubosandakami da- giti opisial ti immigration nga umyan iti sanga nga opi- sina. Ngem adda kondision: Masapul nga agreportkami iti Idi 1967, naaresto ken naideportakami manipud iti Malawi a kaduami dagiti padami a misionero a da Jack ken Linda Johansson
hedkuarterda kabigatanna. Permi ti bannogmin, ngem impabiangmi ken Jehova ti bambanag. Kamalmanna iti simmaruno nga aldaw, dimi ninamnama a palubosanda- kamin a temporario nga agyan idiay Zimbabwe. Diakto pulos malipatan ti nariknak iti daydi nga aldaw - kombin- sidoak nga idaldalannakami ni Jehova. BARO NGA ASAYNMENT - PANAGSERBI IDIAY ZIMBABWE PARA ITI MALAWI Iti sanga nga opisina iti Zimbabwe, nagtrabahoak iti Service Department, a mangasikaso para iti Malawi ken Mozambique. Nagkaro ti pannakaidadanes dagiti kakab- sat idiay Malawi. Karaman iti trabahok ti panangipatarus kadagiti report dagiti manangaywan iti sirkito nga adda idiay Malawi. Naminsan, narabiyanak a nangileppas iti maysa a report. Nakasangitak gapu iti naranggas a pan- nakaabuso dagiti kakabsattayo sadiay. Ngem naparegta- ak unay gapu iti kinamatalek, pammati, ken panagibtur- da. - 2 Cor. 6:4, 5. Inaramidmi ti amin tapno maipaay ti naespirituan a ta- raon para kadagiti kakabsat a nabati idiay Malawi agra- man kadagiti nagkamang idiay Mozambique tapno ma- panawanda ti kinaranggas. Ti grupo nga agipatpatarus iti Chichewa, ti kangrunaan a lengguahe a maus-usar idiay Malawi, ket nayakar iti nalawa a daga ti maysa a na- singpet a kabsat idiay Zimbabwe. Nangipatakder kadagiti Naipablaak ti pakasaritaan dagiti Saksi idiay Malawi iti 1999 Year- book of Jehovah's Witnesses, p. 148-223. HULIO 2022 57
balay ken opisinada isu a naitultuloy ti napateg a traba- hoda a panangipatarus kadagiti publikasion a naibatay iti Biblia. Inyurnosmi a kada tawen, umatender dagiti manangay- wan iti sirkito a taga-Malawi iti Chichewa a kombension distrito iti Zimbabwe. Sadiay a nakaawatda kadagiti bala- bala ti palawag iti kombension. Iti panagsublida idiay Ma- lawi, dagita ti impalawagda kadagiti kakabsat agingga a posible. Adda idi tawen bayat ti kaaddada iti Zimbabwe, inyurnosmi a maangay ti Kingdom Ministry School tapno mapabileg dagiti natutured a manangaywan iti sirkito. Idi Pebrero 1975, binisitak dagiti kakabsat a taga-Mala- wi a nagkamang kadagiti kampo idiay Mozambique. Ka- nayon a nakigiddan dagita a kakabsat iti panangsurot kadagiti kabaruan nga instruksion ti organisasion ni Je- hova, agraman ti urnos a kaadda ti bagi dagiti panglaka- yen. Nangyurnos dagiti baro a panglakayen iti adu a na- espirituan nga aktibidad, a pakairamanan ti panangipaay iti palawag publiko, inaldaw a panagteksto ken panagadal iti Pagwanawanan, ken nangangayda pay kadagiti asam- blea. Kasla kombension ti pannakaurnos dagiti kampo, ta adda dagiti departamento para iti panagdalus, panagiwa- ras iti makan, ken seguridad. Nagadu ti naaramidan dagi- ta a matalek a kakabsat gapu iti pamendision ni Jehova, ket napabileg unay ti pammatik. Iti maudi a paset ti 1970's, ti sanga nga opisina iti Zam- bia ti mangas-asikason iti Malawi. Ngem sangkapanunot- ko latta dagiti kakabsat sadiay ken kanayonko ida nga 58 TI PAGWANAWANAN
ikarkararagan. Kasta met laeng ti ar-aramiden ti adu a kakabsat. Kas miembro ti Komite ti Sangay iti Zimbabwe, namin-adu a nakasaritak dagiti pannakabagi ti sangalu- bongan a hedkuarter, agraman dagiti responsable a ka- kabsat a lallaki manipud iti Malawi, South Africa, ken Zambia. Kadagita a panagsasaritami, agpapada ti salud- sodmi, "Ania pay ngata ti mabalintayo nga aramiden para kadagiti kakabsat idiay Malawi?" Iti panaglabas dagiti tawen, saan unayen a nakaro ti pannakaidadanes. In-inut nga agsubsublin idiay Malawi dagiti kakabsat a pimmanaw idi. Dagiti met nabati ket saan unayen a maidaddadanes. Impalubos payen dagiti kaarruba a pagilian a mangasaba ken aggigimong dagiti Saksi ni Jehova ken inikkatdan dagiti restriksionda kada- kuada. Kasta met laeng ti inaramid ti Mozambique idi A A. Idi agpalpalawagak iti lengguahe a Chichewa iti maysa a Chichewa/Shona a kombension idiay Zimbabwe B. Dakami ken Anne iti Bethel iti Zimbabwe, 1968 B
1991. Ngem pinampanunotmi, 'Kaano met ngata nga ag- balin a nawaya dagiti Saksi ni Jehova idiay Malawi?' PANAGSUBLI IDIAY MALAWI Idi agangay, nagbalbaliw met laengen ti kasasaad ti po- litika idiay Malawi. Ket idi 1993, inikkaten ti gobierno ti panangiparitna kadagiti Saksi ni Jehova. Idi kuan, dina- mag ti maysa a misionero a kainnestoriak, "Agsublikanto pay idiay Malawi?" Gapu ta 59 ti tawenko idin, insungbat- ko, "Saanen, lakayak unayen!" Ngem iti dayta met la nga aldaw, nakaawatkami iti surat babaen ti fax manipud iti Bagi a Manarawidwid a mangibagbaga nga agsublikamin sadiay no kayatmi. Magusgustuanmi ti asaynmentmi idiay Zimbabwe, isu a narigatankami nga agdesision. Naragsakkami ken adun ti nagbalin a gagayyemmi. Talaga a nakonsiderar ti Bagi a Manarawidwid ta imbagada a mabalinmi ti agtalinaed iti Zimbabwe no dayta ti kayatmi. Nalaka la koma idi a daka- mi lattan ti mangpili iti dalan a pagnaanmi ket agtalina- edkamin iti Zimbabwe. Ngem nalagipko da Abraham ken Sara. Pinanawanda ti nanam-ay a pagtaenganda uray no lakay ken baketdan tapno agtulnogda iti panangidalan ni Jehova. - Gen. 12:1-5. Inkeddengmi a suroten ti instruksion ti organisasion ni Jehova isu a nagsublikami idiay Malawi idi Pebrero 1, 1995, eksakto a 28 a tawen manipud iti petsa ti damo nga isasangpetmi sadiay. Nabuangay ti Komite ti Sa- ngay a buklen ti tallo a kakabsat a lallaki a pakairamanak. 60 TI PAGWANAWANAN
Di nagbayag, inorganisarmi manen dagiti aktibidad dagiti Saksi ni Jehova sadiay. NI JEHOVA TI MANGPARPARANG-AY Makaparagsak a makita a bembendisionan ni Jehova ti irarang-ay ti trabaho. Nagpartak nga immadu ti bi- lang dagiti agibumbunannag, manipud agarup 30,000 idi 1993 agingga iti nasurok 42,000 idi 1998! Inaprobaran ti Bagi a Manarawidwid dagiti plano a maibangon ti baro a sanga nga opisina a mangasikaso iti umad-adu a traba- ho. Gimmatangkami iti 12 nga ektaria (30-ac) a daga idiay Lilongwe, ket naapointaranak nga agbalin a miem- bro ti construction committee. Ni Brother Guy Pierce iti Bagi a Manarawidwid ti nangted iti palawag ti dedikasion para kadagiti baro a pasilidad idi Mayo 2001. Nasurok a 2,000 a lumugar a Saksi ti immatender a kaaduan kadakuada ket bautisa- don iti nasurok nga 40 a tawen. Adu a tawen nga inibtu- ran dagitoy a matalek a kakabsat dagiti nagkaro a panna- kaidadanes gapu iti pannakaiparit ti trabaho. Pobreda iti material ngem nakabakbaknangda iti naespirituan. Ket ita, maragragsakanda nga agpasiar iti baro a Bethel iti lugarda. Bayat nga agpaspasiarda iti Bethel, kankan- taenda dagiti kanta ti Pagarian iti estilo dagiti taga-Afri- ca isu a nakallalagip dayta nga okasion a diakto pulos malipatan. Nalawag nga ebidensia dayta a sibabaknang Nasuroken a 100,000 ti agibumbunannag idiay Malawi. HULIO 2022 61
Dakami ken Anne iti Bethel iti Britain a bembendisionan ni Jehova dagidiay simamatalek a ma- ngibtur kadagiti pakasuotan. Idi naibangonen ti sangay, naragsakanak a mangawat kadagiti asaynment a mangidedikar kadagiti Kingdom Hall. Nagunggonaan dagiti kongregasion iti Malawi iti programa a napartak a pannakaibangon dagiti Kingdom Hall kadagiti nasion a kurang ti pondoda. Idi, ti paggigi- mongan ti dadduma a kongregasion ket naaramid iti kayo a eucalyptus ken naatepan iti pan-aw. Nagaramidda ka- dagiti atiddog a bangko manipud iti pila. Ita, ladrilio wenno bricks a nagbannoganda a linuto kadagiti pugon ti us-usarendan a pagibangon kadagiti napintas a paggi- gimonganda. Ngem kaykayatda latta dagiti bangko ta ad- adu kano ngamin ti makatugaw kadagita! Maragsakanak met a makakita a tultulongan ni Jehova dagiti tattao a rumang-ay iti naespirituan. Bilibak nang- runa kadagiti agtutubo a lallaki a taga-Africa ta situtulok- 62 TI PAGWANAWANAN
da nga agboluntario ken naglakada a makasursuro kada- giti panangsanay nga ipapaay ti organisasion ni Jehova. Gapu iti dayta, naaddaanda iti adu a responsabilidad iti Bethel ken kadagiti kongregasion. Lallalo a napabileg da- giti kongregasion gapu kadagiti kabbaro a naapointaran a manangaywan iti sirkito, nga adu kadakuada ti addaan iti asawa. Pinilida ti agserbi ken Jehova iti ad-adu a tiem- po uray pilpiliten ida dagiti kapamilia wenno kalugaranda a maaddaanda iti annak. NARAGSAKAK KADAGITI DESISIONKO Kalpasan ti 52 a tawen a kaaddami iti Africa, naaddaa- nak iti problema iti salun-at. Inaprobaran ti Bagi a Ma- narawidwid ti rekomendasion ti Komite ti Sangay nga ag- sublikamin iti Britain. Nalidayankami a nangpanaw iti ipatpategmi nga asaynment, ngem ay-aywanannakami a naimbag ti pamilia ti Bethel iti Britain. Kombinsidoak a ti panagpaidalanko ken Jehova ti kasa- yaatan a desision nga inaramidko. No nagtalekak koma iti bukodko a pannakaawat, saan koma a kastoy ti nagbalin a biagko. Kanayon nga ammo ni Jehova dagiti kasapulak tapno 'palintegenna dagiti danak.' (Prov. 3:5, 6) Idi agtu- tuboak, magusgustuak nga ammuen dagiti detalye ti pa- nagandar ti maysa a dakkel a kompania. Ngem adayo a nasaysayaat ti impaay kaniak ti sangalubongan nga or- ganisasion ni Jehova. Para kaniak, ti panagserbi ken Je- hova ti makaparagsak unay a biag idi ken ita! HULIO 2022 63
34567 July 2022 Vol. 143, No. 8 ILOKO Maadal nga Artikulo 28: Septiembre 5-11 2 Agturturayen ti Pagarian! Maadal nga Artikulo 29: Septiembre 12-18 14 Suportaram ti Mangidadaulo Kadatayo a ni Jesus Maadal nga Artikulo 30: Septiembre 19-25 26 Nagkauna a Padto a Mangapektar Kenka 40 Maadal nga Artikulo 31: Septiembre 26-Oktubre 2 Ipategmo ti Pribilehiom nga Agkararag 52 PAKASARITAAN TI BIAG Nagpaidalanak ken Jehova LADAWAN ITI AKKUB: Kas kadagiti paset ti jigsaw puzzle, agkokonektar dagiti padto iti libro ti Biblia a Daniel ken Apocalipsis. No adalentayo dagitoy a padto, maammuantayo dagiti asidegen a mapasamak a kaitungpalan ti panggep ni Jehova (Kitaen ti maadal nga artikulo 28, parapo 2) Saan a mailaklako daytoy a publikasion. Maipapaay daytoy kas paset ti sangalubongan a trabaho a panangisuro iti Biblia a supsuportaran dagiti boluntario a donasion. No kayatmo ti mangted iti donasion, bisitaem ti donate.jw.org. Malaksid no adda sabali a naipakita, dagiti teksto ti Biblia ket naadaw iti Baro a Lubong a Patarus ti Nasantuan a Kasuratan. Bisitaen ti website a jw.org wenno i-scan ti code The Watchtower (ISSN 0043-1087) July 2022 is published by Watch- tower Bible and Tract Society of New York, Inc.; Harold L. Corkern, Pres- ident; Mark L. Questell, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. ˘ 2022 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylva- nia. Printed in Japan. s L I - 7 0 2 2 p w . l 0 3 3 0 2 2