34567 UPAT NGA MANGANGABAYO An Epekto ha Imo han Ira Paghaguros Num. 3 2017
ANO HA IMO HUNAHUNA? An paghaguros han upat nga mangangabayo usa han pinakapopular nga senaryo ha libro han Pahayag. An pipira nahahadlok hito, kondi an iba interesado hito. Tigamni an siring han Biblia mahitungod ha sugad nga mga tagna: "Malipayon an nagbabasa ha daku nga tingog ngan na- mamati han mga pulong hini nga tagna." - Pahayag 1:3. Ginhihisgotan hini nga gowa han An Barantayan kon kay ano nga an paghaguros han upat nga manganga- bayo mahimo mangahulogan hin maopay nga sumat para ha aton. s Karuyag mo ba hin dugang nga impormasyon o libre nga pag-aram ha Biblia? Kitaa an o ipadara an imo hangyo ha usa hini nga mga adres. UPAT NGA MANGANGABAYO - AN EPEKTO HA IMO HAN IRA PAGHAGUROS 3 An Upat nga Mangangabayo Ngan Ikaw 4 An Upat nga Mangangabayo - Hin-o Hira? Para ha PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila AANHI LIWAT HINI NGA GOWA 9 USA PA NGA EBIDENSYA Para ha ESTADOS UNIDOS HAN AMERIKA: Jehovah's Witnesses 25 Columbia Heights Brooklyn, NY 11201-2483 10 AN BIBLIA NAKAKAGBAG-O HAN KINABUHI Para ha kompleto nga lista han mga adres ha bug-os nga kalibotan, alayon kitaa an Hinigugma Ko an Baseball Labaw ha Bisan Ano! Ano an Mahitatabo ha mga Relihiyon? 12 SUBARA AN IRA PAGTOO SARAH 'Ikaw Babaye nga Mahusay' MAOPAY NGA SUMAT TIKANG HA DIOS! r (Kitaa ha PUBLIKASYON ˛ LIBRO NGAN BROSYUR ˛ MAOPAY NGA SUMAT ˛ LEKSYON 13) 16 ANO AN GINSISIRING HAN BIBLIA? 34567 Vol. 138, No. 7 2017 WARAY-WARAY Gin-iimprinta ha Kada Gowa: 61,651,000 ha 300 nga YINAKNAN Ini nga publikasyon diri baligya. Iginpupubli- kar ini sugad nga bahin han bug-os-kalibotan nga edukasyon tikang ha Biblia nga ginsusu- portaran han boluntaryo nga mga donasyon. Kon karuyag mo maghatag hin donasyon, alayon kitaa an Gawas la kon lain nga bersyon an iginpakita, an mga teksto ha Griego nga Kasuratan ginkuha ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristia- no Griego nga Kasuratan, ngan an mga teksto ha Hebreo nga Kasuratan ginkuha ha An Baraan nga Kasuratan han Philippine Bible Society. INI NGA MAGASIN, An Barantayan, nagpapa- sidungog kan Jehova nga Dios, an Magmaran- do han uniberso. Nagliliaw ini ha mga tawo pi- naagi han maopay nga sumat nga hirani na pagwad-on han langitnon nga Ginhadian han Dios an ngatanan nga karaotan ngan himoon ini nga tuna nga paraiso. Nag-aaghat ini hin pagtoo kan Jesu-Kristo, nga namatay basi mag- kaada kita waray kataposan nga kinabuhi ngan nagmamando na yana sugad nga Hadi ha Gin- hadian han Dios. Padayon nga iginpupublikar ini tikang pa han 1879 ngan diri ini bahin han politika. Ginsusunod hini an Biblia sugad nga awtoridad. The Watchtower (ISSN 0043-1087) Issue 7 May 2017 is published monthly with an additional issue published in January, March, May, July, September, and November by Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. 2017 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan.
NANGUNGUNA NGA ARTIKULO An Upat nga Mangangabayo Ngan Ikaw Tigda hira nga nahaguros nga nagkaabot! An upat nga kabayo ngan an mga sakay hito matin-aw hinduro an pagkahulagway nga sugad hin nalukso hira tigawas ha mga pahina han Biblia! An siyahan nga kabayo busag - an sakay hito mahimayaon ngan bag-o la nga ginkoronahan nga hadi. An sunod ha iya pula nga kabayo, nga may sakay nga nagkukuha han kamurayawan ha bug-os nga tuna. An ikatulo nga kabayo itom sugad han kagab-ihon, an sakay hito may dara-dara nga timbangan samtang nagpapasamwak hin makasurubo nga mensahe han kakulang hin pagkaon. An ikaupat nga kabayo duason an kolor nga sugad hin masakiton, usa nga pangirilal-an han sakit ngan iba pa nga makamaratay nga mga peligro, ngan an Kamatayon an sakay hito. Ngan nasunod hito an Lubnganan, an komon nga lubnganan han katawohan, nga nagkukuha hin damu nga kinabuhi! - Pahayag 6:1-8. "Nahadlok ako han siyahan ko mabasa an mahitungod ha upat nga mangangabayo. Inabat ko nga hirani na an Adlaw han Paghukom, ngan tungod kay diri pa ako andam, diri ako makakatalwas." - Crystal. "Nagkainteres ako ha upat nga manga- ngabayo han mga kabayo nga magkala- in-lain an kolor. Han hinbaroan ko an ka- ruyag sidngon han bisyon, nasantop ko an kahulogan hito." - Ed. An imo ba inabat mahitungod ha upat nga manga- ngabayo han Pahayag pariho han kan Crystal, o han kan Ed? Anoman an imo inabat, an makatirigamnan nga paghaguros hito usa han pinakapopular nga se- naryo ha Pahayag, an kataposan nga libro han Biblia. Maaram ka ba nga makakapahimulos ka pinaagi ha pagsabot hini nga bisyon? Ha ano nga paagi? Nagsa- saad an Dios nga makakabiling ka hin tinuod nga ka- lipay pinaagi ha pagbasa, pag-aram, ngan pagkina- buhi uyon ha mga punto nga nakasurat dida hiton matagnaon nga libro. - Pahayag 1:1-3. Bisan kon may mga nahahadlok ha bisyon mahitu- ngod ha upat nga mangangabayo, waray ito igsurat ha paghadlok ha imo. Ngani, nasantop han minilyon nga ini nga bisyon nagpaparig-on han ira pagtoo ngan nagtutugway pa ngani ha ira ha paglaom para hin ma- kalilipay nga tidaraon. Mahimo ito mangahulogan hin pariho para ha imo! Alayon ipadayon an pagbasa. AN BARANTAYAN Num. 3 2017 3
An Upat nga Mangangabayo Hin-o Hira? An upat nga mangangabayo baga hin misteryoso ngan makaharadlok, kondi diri naton hira sadang ka- hadlokan. Kay ano? Tungod kay an Biblia ngan an mga panhitabo yana nabulig ha aton nga mahibaroan hin maopay kon ano an ginrirepresentaran han tagsa nga mangangabayo. Ngan bisan kon an ira paghagu- ros nagpapasabot hin kasakitan ha tuna, mahimo li- wat ito magin maopay nga sumat para ha imo ngan ha imo pamilya. Ha ano nga paagi? Basi mabaton ini, aton anay kilalahon an tagsa nga mangangabayo.
AN SAKAY HAN BUSAG NGA KABAYO An bisyon nasiring: "Nakita ko an usa nga busag nga kabayo, ngan an nasakay hito may pana; ngan ginta- gan hiya hin korona, ngan sinulong hiya basi pirdi- hon an mga kaaway ngan tapuson an iya pakig-away." - Pahayag 6:2. Hin-o an sakay han busag nga kabayo? Makikilala hiya pinaagi gihap hito nga libro han Biblia, an Paha- yag, nga ha urhi nagpakilala hinin langitnon nga ma- ngangabayo sugad nga "An Pulong han Dios." (Paha- yag 19:11-13) Ito nga titulo gintatag-iya ni Jesu-Kristo tungod kay hiya an tagapagyakan han Dios. (Juan 1:1, 14) Dugang pa, gintatawag hiya nga "Hadi han mga hadi ngan Ginoo han mga ginoo" ngan ginhuhu- lagway nga "Matinumanon ngan Totoo." (Pahayag 19:16) Matin-aw, may awtoridad hiya nga gumios su- gad nga girriro ngan hadi, ngan diri niya gin-aabuso an iya gahum o gin-gagamit ito ha maraot nga paagi. Kondi may mga pakiana nga nabangon. Hin-o an naghatag kan Jesus hin awtoridad nga ma- nakop? (Pahayag 6:2) Hi propeta Daniel nakakita hin bisyon diin an Mesias, nga pariho ha "anak han tawo," gintagan hin 'kagamhanan, himaya, ngan hin usa nga ginhadian' han "tigurang ha mga adlaw" nga hi Jeho- va nga Dios mismo. (Daniel 7:13, 14) Salit an Dios nga Makagarahum-ha-ngatanan an naghatag kan Je- sus han gahum ngan katungod ha pagmando ngan ha pagpadapat hin paghukom. An busag nga kabayo angayan nga simbolo han may hustisya nga girra nga paghihimoon han Anak han Dios tungod kay an kolor nga busag agsob gamiton ha Biblia sugad nga simbo- lo han pagkamatadong. - Pahayag 3:4; 7:9, 13, 14. Kakan-o nagtikang humaguros an mga manganga- bayo? Tigamni nga an siyahan nga mangangabayo, hi Jesus, nagtikang humaguros han nakarawat niya an korona. (Pahayag 6:2) Kakan-o ginkoronahan hi Je- sus sugad nga Hadi ha langit? Diri ito han binalik hiya ha langit katapos han iya kamatayon. Iginpapakita han Biblia nga hito nga takna nagtikang an peryodo ha paghulat. (Hebreo 10:12, 13) Gintagan ni Jesus an iya mga sumurunod hin tigaman kon san-o matatapos ito nga paghulat ngan an tinikangan han iya pagman- do ha langit. Nagsiring hiya nga ha tinikangan han iya paghadi, tigda nga magigin mas maraot an kahimtang ha kalibotan. Magkakaada girra, gutom, ngan sakit. (Mateo 24:3, 7; Lucas 21:10, 11) Waray pag-iha han magtikang an Girra ha Kalibotan I han 1914, nagin ma- tin-aw nga inabot na ito nga panahon, an peligroso nga panahon ha tuna nga gintatawag han Biblia nga "kataposan nga mga adlaw." - 2 Timoteo 3:1-5. Pero imbes nga magin maopay, kay ano nga mas nagtikaraot an kahimtang ha tuna tikang han mag- hadi hi Jesus han 1914? Kay hito nga takna nagti- kang magmando hi Jesus ha langit, diri ha tuna. Tu- ngod hito nagkaada girra ha langit, ngan iginlabog ha tuna han bag-o nga Hadi, hi Jesus nga kilala nga Mi- guel, hi Satanas ngan an iya mga demonyo. (Paha- yag 12:7-9, 12) Daku gud an kasina ni Satanas tikang hito nga takna kay maaram hiya nga halipot na la an iya panahon. Oo, diri na maiha nga tutumanon han Dios an iya kaburut-on kontra kan Satanas dinhi ha tuna. (Mateo 6:10) Yana, aton kitaon kon paonan-o an tulo nga iba pa nga mangangabayo nagpapamatu- od nga nagkikinabuhi na gud kita ha masamok nga "kataposan nga mga adlaw." Diri pariho ha siyahan Ha Biblia, Jehova an ngaran han Dios. 4 AN BARANTAYAN Num. 3 2017
nga mangangabayo nga klaro nga nagrirepresentar hin espisipiko nga indibiduwal, inin tulo nga manga- ngabayo nagrirepresentar hin mga kahimtang ha bug- os nga kalibotan nga nagpapakuri ha mga tawo.
AN SAKAY HAN PULA NGA KABAYO "Ginawas an usa nga kabayo nga pula an kolor; ngan an nasakay hito gintagan hin awtoridad ha pagkuha han kamurayawan ha tuna basi hira magparaptayay; ngan gintagan hiya hin daku nga espada." - Pahayag 6:4. Ini nga mangangabayo nagrirepresentar han girra. Tigamni nga iya ginkukuha an kamurayawan diri la han pipira nga nasud kondi han bug-os nga kalibotan. Han 1914, nagkaada girra ha bug-os nga kalibotan ha siyahan nga higayon. Ginsundan ito han ikaduha nga girra ha kalibotan diin mas damu an nadaot ngan na- matay. May mga pagbanabana nga sobra 100 ka mil- yon an namatay ha girra ngan araway tikang han 1914! Ngan damu nga iba pa an nag-antos ha pisikal. Mationan-o kakalyap an girra hinin presente nga panahon? Ha siyahan nga higayon ha kasaysayan, an katawohan baga hin nagkaada kapas ha pagpa- tay ha tanan nga tawo. Bisan an mga organisasyon nga ginsisiring nga nagtitipig hin kamurayawan, su- gad han Nagkakaurosa nga mga Nasud, diri nakaka- pugong han sakay han pula nga kabayo.
AN SAKAY HAN ITOM NGA KABAYO "Nakita ko an usa nga itom nga kabayo, ngan an nasa- kay hito may ginkakaptan nga timbangan. Ngan naba- tian ko nga may tingog tikang ha butnga han upat nga kerubin nga nasiring: 'Mga usa ka kilo nga trigo para ha usa ka denaryo, ngan tulo ka kilo nga sebada para ha usa ka denaryo; ngan ayaw pabay-i nga mau- bos an lana han olibo ngan an bino.' " - Pahayag 6:5, 6. Ini nga mangangabayo nagrirepresentar han gu- tom. Makikita naton dinhi an hulagway han duro nga gutom diin an mga usa ka kilo nga trigo nagkakanti- dad hin usa ka denaryo, an usa ka adlaw nga sweldo ha siyahan nga siglo! (Mateo 20:2) An usa gihap ka AN BARANTAYAN Num. 3 2017 denaryo makakapalit hin tulo ka kilo hin lugas nga se- bada nga gintatagad nga minos nga klase kay ha trigo. Mationan-o kaiha ito makakasustiner ha usa nga daku nga pamilya? Ginpapahamangnoan an mga tawo nga diri magkinarag bisan ha pan-adlaw-adlaw nga pagka- on, nga angayan nga iginhuhulagway han komon nga mga pagkaon hito nga panahon sugad han lana han olibo ngan bino. Tikang han 1914, may nakita na ba kita nga ebiden- sya han paghaguros han sakay han itom nga kabayo? Oo! Mga 70 ka milyon an namatay ha gutom durante han ika-20 ka siglo. Usa nga organisasyon an nagba- nabana nga "805 ka milyon - mga usa ha kada siyam ha populasyon han kalibotan - an maiha na nga nag- aantos hin malnutrisyon han 2012-14." Usa pa nga re- port an nagsiring: "Mas damu an namamatay ha gu- tom kada tuig kay han gintarampo nga namamatay ha AIDS, malarya, ngan TB." Bisan pa han damu nga sin- sero nga pangalimbasog nga mapakaon an nagugu- tom, padayon nga nahaguros an sakay han itom nga kabayo.
AN SAKAY HAN DUASON NGA KABAYO "Nakita ko an usa nga kabayo nga duason, ngan an nasakay hito may ngaran nga Kamatayon. Nagsisinu- nod hirani ha iya an Hades. Ngan gintagan hira hin awtoridad ha ikaupat nga bahin han tuna, ha pagpa- tay pinaagi hin hilaba nga espada, gutom, makamara- tay nga sakit ngan mapintas nga mga hayop ha tuna." - Pahayag 6:8. An ikaupat nga mangangabayo nagrirepresentar han kamatayon tungod han sakit ngan iba pa nga hinungdan. Waray pag-iha katapos han 1914, mga 500 ka milyon an nagkaada trangkaso Espanyola, mga 1 ha kada 3 ka tawo! Ngan minilyon an namatay tu- ngod hito. Kondi tinikangan pa la an trangkaso Espanyola. Ginbabanabana han mga eksperto nga ginatos ka mil- yon an namatay tungod han hangga durante han ika- 20 ka siglo. Tubtob yana, damu an bata pa nga nama- matay tungod han AIDS, TB, ngan malarya, bisan pa han duro nga pagsaliksik han medisina. Girra man, gutom, o sakit an hinungdan, usa la an resulta - kamatayon. Waray undang nga nagtitirok an 5
6 An Upat nga Mangangabayo Pahayag 6:1, 2 Pahayag 6:3, 4 BUSAG NGA KABAYO PULA NGA KABAYO An mangangabayo naghuhulagway kan Jesu-Kristo. Nagtikang hiya magmando han 1914 ngan hirani na niya tapuson an iya pakig-away ngan an ngatanan nga pag-antos. An mangangabayo nagrirepresentar han girra. Diri na maihap an namatay tungod han mga girra ha kalibotan ngan iba pa nga araway tikang han 1914. AN BARANTAYAN Num. 3 2017 o t o h p s p r o C e n i r a M . S U .
s e r u t c P s o n a P / d n o m m a H n i b o R Pahayag 6:5, 6 ITOM NGA KABAYO An mangangabayo nagrirepresentar han gutom. Tungod ha kakulang hin pagkaon, minilyon na an namatay o nadaot. AN BARANTAYAN Num. 3 2017 Pahayag 6:7, 8 DUASON NGA KABAYO An mangangabayo nagpapahinabo hin temprano nga kamatayon tungod han sakit ngan iba pa nga hinungdan. Gintitirok han Lubnganan an mga biktima. 7
Lubnganan hin mga biktima ngan diri ito naghahatag hin paglaom. HIRANI NA AN MAKALILIPAY NGA PANAHON! Inin makuri nga panahon hirani na gud matapos. Ti- gamni ini: "Sinulong" hi Jesus han 1914 'basi pirdi- hon an kaaway.' Iya iginlabog hi Satanas dinhi ha tuna, pero waray niya taposa an iya pakig-away. (Pa- hayag 6:2; 12:9, 12) Diri na maiha, durante han Arma- gedon, wawad-on ni Jesus an impluwensya ni Satanas ngan bubungkagon an mga tawo nga nasuporta ha Yawa. (Pahayag 20:1-3) Diri la papaundangon ni Je- sus an paghaguros han tulo nga mangangabayo kon- di iya liwat babaliktaron an epekto han ira nakakadaot nga paghaguros. Ha ano nga paagi? Tagda an mga saad han Biblia. Imbes nga girra, kamurayawan. 'Pauukyon [ni Je- hova] an mga araway tubtub ha katapusan han tuna; iya babarion an pana, ngan uutdon an bankaw.' (Salmos 46:9) Ngan para ha mamurayawon nga mga tawo, "maglilipay hira tungud han kahuraan han ka- murayaw." - Salmos 37:11. Imbes nga gutom, hura nga pagkaon. "Magkakaa- da kahura-an hin lugas ha tuna ha bawbaw han mga bukid." - Salmos 72:16. Imbes nga sakit ngan kamatayon, perpekto nga ka- himsog ngan kinabuhi nga dayon para ha tanan. "Pa- pahiron [han Dios] an mga luha ha ira mga mata, ngan mawawara na an kamatayon, pati an kabido, pagtangis, ngan kasakit." - Pahayag 21:4. Han nakanhi hi Jesus ha tuna, iginpakita niya kon ano an magigin kahimtang ilarom han iya pagmando. Iya igin-aghat an kamurayawan, milagroso nga nag- pakaon hin yinukot, nagtambal hin may sakit, ngan nagbanhaw pa ngani hin mga patay. - Mateo 12:15; 14: 19-21; 26:52; Juan 11:43, 44. Malilipay an mga Saksi ni Jehova nga ipakita ha imo gamit an imo Biblia kon paonan-o ka mahimo magin andam kon matapos na an paghaguros hito nga mga mangangabayo. Karuyag mo ba mahibaro hin dugang? ˇ Diri na maiha, babaliktaron ni Jesus an mga epekto han tulo nga iba pa nga mangangabayo
r e m ß e T M f a O / B M S l m u e s u M s e h c s i t a s a r e d r o V / k p b Ini nga cuneiform nga papan may nakaukit nga ngaran nga Tattannu Usa Pa nga Ebidensya Ginsusuportaran ba han mga ebidensya ha arkeolo- hiya an mga nakarekord ha Biblia? Han 2014, usa nga artikulo ha magasin nga Biblical Archaeology Review an nagbaton han pakiana nga "Pira nga tawohan ha Hebreo nga Biblia an napamatud-an han arkeolohi- ya?"An baton: "Diri maminos 50!" Usa nga tawo nga waray mahiupod ha 50 amo hi Tatenay. Hin-o hiya? Aton anay hisgotan an halipot nga rekord han Biblia mahitungod ha iya. An Jerusalem bahin hadto han haluag nga Imper- yo han Persia. Nahimumutang ito ha lugar nga ginta- tawag han mga Persiahanon nga Tabok-han-Salog, ha weste han Euprates. Katapos sakupon an Babilon- ya, ginpagawas han mga Persiahanon an bihag nga mga Judio ngan gintugotan ha pagtukod utro han templo ni Jehova ha Jerusalem. (Esra 1:1-4) Kondi, ginkontra ito han mga kaaway han mga Judio ngan gin-gamit ito sugad nga pasangil basi akusaran hira ha pagrebelde ha Persia. (Esra 4:4-16) Durante han paghadi ni Dario I (522-486 B.C.E.), usa nga opisyal han Persia nga hi Tatenay an nanguna ha pag-imbis- tigar han isyu. Gintatawag hiya han Biblia sugad nga "an gobernador ha tabok han Salog." - Esra 5:3-7. di ni Dario I. Iginpapakilala hito an testigo han tran- saksyon nga usa han mga surugoon ni "Tattannu, go- bernador han Tabok-han-Salog" - amo an Tatenay nga mababasa ha libro han Biblia nga Esra. Ano an iya papel? Han 535 B.C.E., gin-orga- nisar utro ni Ciro nga Bantogan an iya nasasako- pan. Ginbahin-bahin niya ito sugad nga mga probin- sya, ngan an usa hito gintawag nga Babilonya ngan Tabok-han-Salog. Ha urhi, ito nga probinsya gin- bahin ha duha, diin an usa gintawag nga Tabok-han- Salog. Nag-upod ini han Coele-Syria, Fenisia, Sama- ria, ngan Juda ngan posible nga ginmandoan tikang ha Damasco. Hi Tatenay an nagmando hini nga rehi- yon tikang han mga 520 tubtob 502 B.C.E. Katapos kumadto ha Jerusalem basi imbistigaron an akusasyon ha pagrebelde, nagreport hi Tatenay kan Dario nga an mga Judio nagsiring nga gintugo- tan hira ni Ciro ha pagtukod utro han templo ni Je- hova. Ngan napamatud-an ito han gin-usisa an mga rekord ha palasyo. (Esra 5:6, 7, 11-13; 6:1-3) Tungod hito, ginsugo hi Tatenay nga diri manginlabot, ngan sumugot hiya. - Esra 6:6, 7, 13. May cuneiform nga mga papan nga may ngaran ni Tatenay an natipigan, ngan posible nga bahin ito han rekord han usa nga pamilya. An papan nga nagpapa- kita han koneksyon han usa nga membro hini nga pa- milya ha tawohan han Biblia amo an dokumento nga ginsurat han 502 B.C.E. ha ika-20 ka tuig han pagha- Oo, "hi Tatenay, an gobernador ha tabok han Sa- log" waray nahimo nga importante ha kasaysayan. Kondi tigamni nga gin-unabi hiya han Biblia ngan gintawag ha titulo nga husto ha iya katungdanan. Ito nga kamatuoran naghahatag hin usa pa nga ebiden- sya nga an arkeolohiya pauroutro nga nasuporta ha pagin husto han rekord han Biblia ha kasaysayan. ˇ AN BARANTAYAN Num. 3 2017 9
AN BIBLIA NAKAKAGBAG-O HAN KINABUHI IGINSUMAT NI SAMUEL HAMILTON NATAWHAN NGA TUIG 1928 NATAWHAN NGA NASUD COSTA RICA PAGKINABUHI HADTO ADIK HA ISPORT NGAN HUYGO 10 Hinigugma Ko an Baseball Labaw ha Bisan Ano! AN AKON NAGLABAY Nagdaku ako ha Puerto Lim 'on, usa nga syudad ha este nga baybayon han Costa Rica. Walo kami nga magburugto, ngan ako an ikapito. Namatay hi Tatay han otso anyos ako, salit hi Nanay la an nagpadaku ha amon. Parti han akon kinabuhi an baseball. Mahilig na ako hito ti- kang pa han akon kabata. Han tin-edyer ako, umapi ako ha usa nga team han diri propesyonal nga mga atleta. Samtang kaapi ako hito han mga sobra 20 anyos ako, may nagrekrut ha akon nga mag-uyag para ha usa nga team hin propesyonal nga mga atleta ha Nicaragua. Kondi diri ko karuyag umukoy didto kay hito nga panahon masakiton hi Nanay ngan ako an nag-aata- man ha iya. Salit waray ko karawata an tanyag. Waray pag-iha, ginrekrut na liwat ako para ha national baseball team han Costa Rica, nga ginkukompwesto han pinili nga mga amateur league player. Hini nga higayon, ginkarawat ko ito. Kaapi ako ha team han nasud tikang han 1949 tubtob 1952, ngan nag-uyag ako hin sunod-sunod ha Cuba, Mexico, ngan Nicaragua. Base- man ako ngan makarit ako hito, nakauyag pa ngani ako hin 17 nga uyag nga waray bisan usa nga sayop. Sugad hin nalukso an akon kasingkasing kon nababatian ko nga ginsisinggit an akon ngaran! Makasurubo, imoral an akon pagkinabuhi hito nga panahon. Bisan kon usa la an akon uyab, may-ada ako pirme iba nga mga babaye. Parainom liwat ako. Usa ka adlaw sobra an akon kahu- bog nga kinabuwasan, waray ako mahinumdom kon paonan-o ako nakauli! Dugang pa, hilig ko liwat an huygo ngan loterya. Samtang ito an akon pagkinabuhi, nagin Saksi ni Jehova hi Nanay. Nangalimbasog hiya nga makuha an akon interes ha iya gintotoohan, pero waray hiya maglampos ha siyahan kay naka- sentro an akon hunahuna ha isport. Diri ngani ako naabat hin gutom kon nagti-training kami! Uyag la an akon ginhihinuna- huna. Hinigugma ko an baseball labaw ha bisan ano! Kondi han 29 anyos ako, naaksidente ako samtang nag- uuyag. Han makarekober ako, binaya na ako ha pagin propes- AN BARANTAYAN Num. 3 2017
yonal nga atleta. Kondi, nakigbahin la gihap ako ha baseball pinaagi ha pag-train han mga atleta han usa nga amateur league team ha may amon lugar. KON PAONAN-O NABAG-O HAN BIBLIA AN AKON KINABUHI Han 1957, ginkarawat ko an imbitasyon nga tu- mambong ha kombensyon han mga Saksi ni Jehova ha istadyum diin nag-uyag ako hin baseball. Didto, nakita ko an kaibahan han matinalahuron nga pang- gawi han mga Saksi ngan han masamok nga pamata- san han mga magkirita han baseball. An akon nakita nag-aghat ha akon nga mag-aram han Biblia kaupod nira ngan tumambong ha ira mga katirok ha kongre- gasyon. Naimpres ako ha damu nga katutdoan han Biblia nga akon hinbaroan. Pananglitan, igintagna ni Jesus nga ha kataposan nga mga adlaw, ipapasamwak han iya mga sumurunod an maopay nga sumat han Ginha- dian han Dios ha bug-os nga kalibotan. (Mateo 24:14) Hinbaroan ko liwat nga ginbubuhat han tinuod nga mga Kristiano an ira ministeryo diri basi makakwarta. Hi Jesus nagsiring: "Ginkarawat niyo nga waray ba- yad, ihatag nga waray bayad." - Mateo 10:8. Samtang gin-aadman ko an Biblia, gintanding ko an ginsisiring hito ha akon nakikita ha mga Saksi. Na- ruyagan ko an ira pangalimbasog nga ipasamwak an maopay nga sumat ha bug-os nga kalibotan. Nakita ko ha ira an pagin mahinatagon nga iginsugo ni Je- sus ha mga Kristiano. Salit han nabasa ko ha Marcos 10:21 an imbitasyon ni Jesus nga "Kadi, sunod ha akon," ginhingyap ko nga magin usa nga Saksi. Kondi nag-iha anay antes ako bug-os nga magbag-o. Pananglitan, ha sulod hin damu ka tuig, gintataya- an ko kada semana an akon "swerte" nga numero. Kondi hinbaroan ko ha Biblia nga ginkakangalasan han Dios an magsiringba han "kadiyosan han buynas" ngan an mga hakog. (Isaias 65:11; Colosas 3:5; Mau- pay nga Sumat) Salit nagdesisyon ako nga umundang paghuygo. Kondi han siyahan nga Domingo han akon pag-undang, nagdaog an akon "swerte" nga numero! Gintinawaan ako kay waray ako tumaya hito nga se- mana, ngan ginpinirit nga tumaya utro, kondi waray ko ito buhata. Waray na gud ako maghuygo. An usa pa nga pagsari ha akon "bag-o nga persona- lidad" nahitabo ha adlaw mismo han akon bawtis- mo ha kombensyon han mga Saksi ni Jehova. (Efeso AN BARANTAYAN Num. 3 2017 4:24) Han inuli ako ha akon inuukyan nga hotel hito nga gab-i, naabtan ko an akon uyab hadto nga naghi- hinulat ha gawas han akon kwarto. Hiya nagsiring: "Tana, Sammy, pag-enjoy anay kita!" Pero binaton dayon ako, "Diri!" Ginpahinumdoman ko hiya nga nagkikinabuhi na ako uyon ha mga suruklan han Bib- lia ha moral. (1 Corinto 6:18) "Ano?" diri makatoo nga nagsiring hiya. Katapos, iya ginminos an ginsisi- ring han Biblia mahitungod ha seksuwal nga imorali- dad ngan ginpirit ako nga magbalikay kami. Kondi, si- nulod ako ha akon kwarto ngan gintrangkahan ko an purtahan. Yana, malipayon ako nga makakasiring nga tikang han nagin Saksi ako han 1958, matinuma- non nga nagkinabuhi ako uyon ha mga pagbag-o nga akon ginhimo. MGA KAOPAYAN NGA AKON NAPAHIMULSAN Tungod han mga kapulsanan nga akon nakarawat ha pagsunod ha giya han Biblia, sugad hin makakag- surat ako hin libro! An pipira hito nga kapulsanan amo an pagkaada damu nga tinuod nga sangkay, may katuyoan nga kinabuhi, ngan tinuod nga kalipay. Mahilig la gihap ako ha baseball, pero ginbag-o ko na an akon mga prinsipyo. Ha baseball nagin sikat ngan nagin riko ako, pero waray ito mag-iha. Kondi an akon relasyon ha Dios ngan ha organisasyon diin bahin ako magpapadayon ha waray kataposan. An Biblia nasiring: "An kalibotan mawawara pati an mga hingyap hito, pero hiya nga nagbubuhat han kaburut- on han Dios magpapadayon ha waray kataposan." (1 Juan 2:17) Yana hinigugma ko hi Jehova ngan an iya katawohan labaw ha bisan ano! ˇ Nalilipay ako makig-upod ha mga batan-on ha kongregasyon 11
SUBARA AN IRA PAGTOO SARAH 'Ikaw Babaye nga Mahusay' HI Sarah natindog ha butnga han ira balay ngan nag- kikinita ha tanan nga bahin hito. Handurawa hiya, usa nga babaye nga taga-Butnga Sinirangan nga may maghusay nga mata. Makikita ba ha iya mga mata an kasubo? Kon oo, diri makuri hibaroan kon kay ano. Damu an hinumdoman hini nga balay. Hiya ngan an iya hinigugma nga bana, hi Abraham, may diri mai- hap nga magpakalilipay nga panahon dinhi. Magka- upod nga ginhimo nira ini nga ira panimalay. Naukoy hira ha Ur, usa nga mainuswagon nga syu- dad nga damu an magkarit, propesyonal, ngan ne- gosyante. Salit sigurado nga damu an ira propyedad. Kondi an balay ni Sarah labaw pa kay ha burutangan la han iya mga gamit. Dinhi, hiya ngan an iya bana nagkaada malipayon ngan makasurubo nga mga pa- nahon. Ngan dinhi, damu ka beses nga nag-ampo hira ha ira hinigugma nga Dios, hi Jehova. Damu gud an rason ni Sarah nga higugmaon ini nga lugar. Kondi andam hi Sarah nga bayaan an tanan nga iya nahiaraan. Bisan kon bangin mga 60 anyos na, mag- bibiyahe hiya ngadto ha lugar nga diri niya hinbaba- roan, ngan magkikinabuhi nga puno hin peligro ngan kakurian, nga waray posibilidad nga makabalik. Ano an hinungdan hiton tigda nga pagbag-o? Ngan ano an aton mahibabaroan tikang ha iya pagtoo? "GAWAS HA IMO TUNA" Hi Sarah posible nga nagtubo ha Ur. Yana ito nga syudad, binayaan na la ngan kagubaan. Kondi ha pa- nahon ni Sarah, regular nga naagi ha Salog Euprates an mga barko han mga negosyante nga nagdadara hin marahalon nga mga epektos tikang ha iba-iba Ha tinikangan, Abram ngan Sarai an ira ngaran, kondi mas kilala hira ha ngaran nga iginhatag ha ira ni Jehova ha urhi. - Genesis 17:5, 15. 12 nga lugar ngada hinin mainuswagon nga syudad. An mga tawo nagsusuruok ha haligot ngan paliko-liko nga kakalsadahan han Ur, an mga barko naghuhuru- ot ha pantalan, ngan an mga baligya nagpapanunob- ra ha mga tindahan. Handurawa nga nagtutubo hi Sarah hini nga syudad ngan nakilala ha ngaran han damu nga residente hito. Sigurado nga nakilala liwat hira ha iya tungod kay mahusay hiya hinduro, ngan daku liwat an iya pamilya. Hi Sarah ginhuhulagway han Biblia sugad nga ba- baye nga may daku nga pagtoo - pero diri ito an pag- too ha dios han bulan nga ginsisingba han damu ha Ur, diin usa nga torre para hito nga dios an nakikita ha bug-os nga syudad. Kondi an ginsisingba ni Sarah amo an tinuod nga Dios, hi Jehova. Waray mag-una- bi an Biblia kon paonan-o hiya nagkaada hito nga pag- too. An iya tatay nagsingba ha mga idolo ha sulod hin pipira ka panahon. Anoman an nahitabo, nakaasawa hiya kan Abraham nga magurang ha iya hin napulo ka tuig. (Genesis 17:17) Ha urhi, nakilala hi Abraham sugad nga "amay . . . han ngatanan nga may pagtoo." (Roma 4:11) Hira Abraham ngan Sarah nangalimba- sog nga magkaada marig-on nga pag-asawa, nga an pundasyon amo an respeto, maopay nga komunikas- yon, ngan pagin andam ha pagsulbad han magkuri Hi Sarah bugto ni Abraham ha amay. Hi Tera an ira tatay, pero mag-iba an ira nanay. (Genesis 20:12) Bisan kon diri ginkakarawat yana an sugad nga pag-asawa, hinumdoman naton nga iba an kultura hadto. Hirani pa an tawo ha pagin perpekto nga nawara nira Adan ngan Eva. Para ha su- gad nga maghimsog nga mga tawo, an pag-asawa han magkapamilya ma- tin-aw nga waray makahatag hin problema ha kahimsog han ira mga anak. Kondi paglabay hin mga 400 ka tuig, an kahilawig han kinabuhi han tawo pariho na yana. Hito nga panahon, igindiri han Mosaiko nga Balaud an ngatanan nga seksuwal nga relasyon han magkapamilya. - Lebitiko 18:6. AN BARANTAYAN Num. 3 2017
nga problema. Kondi labaw ha ngatanan, marig-on an ira pag-asawa tungod han ira gugma ha Dios. Hinigugma gud ni Sarah an iya bana, ngan nag- ukoy hira ha Ur kaupod han ira pamilya. Kondi waray pag-iha, inatubang hira hin pagsari. An Biblia nasi- ring nga hi Sarah "baw-as" ngan "waray anak." (Ge- nesis 11:30) Hito nga panahon, daku ito nga proble- ma. Pero nagpabilin hi Sarah nga maunungon ha iya Dios ngan ha iya bana. An ira ilo ha amay nga umangkon nga hi Lot nagin sugad hin ira anak. Hira Abraham ngan Sarah padayon nga nagkinabuhi tub- tob ha usa ka adlaw han nagbag-o an ngatanan. Hi Abraham eksayted nga kumadto kan Sarah. Diri hiya makatoo han nahitabo pa la. An Dios nga ira ginsisingba nakiistorya pa la ha iya - nagpakita pa ngani ha iya, nga waray ruhaduha pinaagi hin ang- hel! Handurawa hi Sarah nga haros diri guminhawa nga nagpapakiana: "Ano an iya ginsiring ha imo? Alayon sumati ako!" Posible nga liningkod anay hi Abraham basi makapanhunahuna; katapos ginsuma- tan niya hi Sarah han ginsiring ni Jehova: "Bayai an imo tuna ngan an imo mga paryente ngan kadto ha tuna nga akon ipapakita ha imo." (Buhat 7:2, 3) Han kalmado na hira, ginpamalandong nira an igintoka ha ira ni Jehova. Babayaan nira an ira permanente ngan komportable nga kinabuhi ngan maukoy ha mga tolda! Ano an magigin reaksyon ni Sarah? Sigu- rado nga ginbantayan gud ni Abraham kon ano an iya magigin reaksyon. Andam ba hiya pagsuporta ha Tungod han pagtoo ni Sarah, iya ginbayaan an iya komportable nga urukyan iya bana hiton daku nga pagbag-o ha ira kinabuhi? An sitwasyon ni Sarah bangin iba ha aton sitwas- yon. Bangin mahunahuna naton, 'Aw, waray man maghangyo an Dios ha akon o ha akon asawa hin su- gad hito!' Bisan pa hini, diri ba kita ngatanan naatu- bang hin puropariho nga sitwasyon diin kinahanglan naton pumili? Nagkikinabuhi kita ha materyalistiko nga kalibotan diin gin-aaghat kita nga unahon an aton kahimyang, mga panag-iya, o seguridad. Pero iba an igin-aaghat han Biblia - unahon an espirituwal nga mga butang ngan lipayon an Dios labaw ha pag- lipay ha aton kalugaringon. (Mateo 6:33) Samtang ginpapamalandong naton an ginbuhat ni Sarah, ba- ngin magpakiana kita, 'Ano nga desisyon an sadang ko himoon ha akon kinabuhi?' "BINAYA" HIRA Samtang nag-iimpaki hi Sarah, namroblema hiya kon ano an dadad-on ngan ibibilin. Diri niya mada- dara an dagku nga butang nga diri makakarga ha asno ngan kamelyo, ngan diri praktikal ha waray per- manente nga urukyan. Sigurado nga damu han ira panag-iya an kinahanglan ibaligya o ipanhatag. Du- gang pa, waray na an kombinyente nga pagkinabuhi ha syudad - an hirani nga mga paralitan hin lugas, karne, prutas, panapton, ngan iba pa han ira pangi- nahanglan ngan karuyag. Bangin makuri gud kan Sarah an pagbaya han ira balay. Kon an ira balay pariho ha mga balay nga
naukab ha Ur han mga arkeologo, daku gud an nawa- ra kan Sarah. An pira hito nga mga balay may sobra 12 nga kwarto ngan suplay hin tubig. Bisan an sim- ple nga balay may marig-on nga atop, bungbong, ngan purtahan, salit diri basta masusulod. An sugad ba nga proteksyon kontra ha kawatan, leon, leopar- do, oso, ngan lobo - nga komon ha mga lugar hito nga panahon - maihahatag han mga tolda? Ngan ano daw la an aabaton ni Sarah ha pagbaya ha iya pamilya? An sugo han Dios nga "bayai an imo tuna ngan an imo mga paryente" bangin makuri gud para ha iya. Sugad nga mahigugmaon ngan mapina- urahon nga babaye, bangin may kabugtoan hiya, mga umangkon, ngan dad ˆa ngan bat ˆa nga duok ha iya nga bangin diri na niya makita. Kondi may kaisog nga padayon nga nangandam hiya ha pagbaya. Bisan pa han mga pagsari, natapos ni Sarah an pag-impaki ngan andam na ha paglakat ha itinanda nga adlaw. Hi Tera, an patriarka han pamilya, mau- pod ha ira bisan kon mga 200 anyos na hiya. (Gene- sis 11:31) Sigurado nga magigin okupado hi Sarah ha pag-ataman ha iya lagas na nga kag-anak. Inupod li- wat ha ira hi Lot ha pagsugot kan Jehova nga 'buma- ya ha Caldea.' - Buhat 7:4. Nagbiyahe hira siyahan tipakadto ha Haran, nga mga 960 ka kilometro ngadto ha norte-weste, nga na- subay ha Euprates. Nag-ukoy anay hira ha Haran. Hini nga panahon, bangin may sakit na hi Tera ngan diri na puydi magbiyahe. Salit nagpabilin anay hira didto tubtob han namatay hiya ha edad nga 205. An- tes han ira sunod nga pagbiyahe, nakiistorya utro hi Jehova kan Abraham ngan nagsugo ha ira nga buma- ya hini nga lugar ngan kumadto ha tuna nga ipapaki- ta ni Jehova ha iya. Hini nga higayon, makalilipay nga nagsaad an Dios: "Hihimoon ko ikaw nga daku nga nasud." (Genesis 12:2-4) Kondi han binaya hira ha Haran, 75 anyos na hi Abraham ngan 65 na hi Sarah, ngan waray hira anak. Salit paonan-o an usa nga na- sud magtitikang kan Abraham? Makuha ba hiya hin iba nga asawa? Komon an pagkaada damu nga asawa hadto, salit bangin nahunahuna ito ni Sarah. Anoman an nahitabo, binaya hira ha Haran. Kon- di tigamni kon hin-o an mga inupod ha ira. An re- kord nasiring nga an pamilya ni Abraham binaya dara an karikohan ngan "an mga kalag nga ira nati- rok ha Haran." (Genesis 12:5) Hin-o ito nga "mga 14 kalag"? Posible nga mga surugoon. Sigurado nga ginsumatan nira Abraham ngan Sarah han ira ginto- toohan adton mga naruruyag mamati. An pipira nga kadaan nga hubad han mga Judio nasiring nga an gin-uunabi hini nga teksto mga proselita, mga tawo nga umupod kanda Abraham ngan Sarah ha pagsing- ba kan Jehova. Kon tinuod ito, an marig-on nga pag- too ni Sarah nakabulig ha iya nga magin epektibo ha pagsumat mahitungod han iya Dios ngan han iya paglaom. Maopay gud nga pamalandungon naton ito kay nagkikinabuhi kita ha panahon diin damu an wa- ray pagtoo ngan waray paglaom. Mahimo mo ba isu- mat ha iba an imo nahibabaroan tikang ha Biblia? "NAPAKADTO HA EGIPTO" Han makatabok hira ha Euprates, nga posible han Nisan 14, 1943 B.C.E., nagbiyahe hira tikadto ha sur ngadto ha tuna nga iginsaad ni Jehova. (Eksodo 12: 40, 41) Handurawa an kahipausa ni Sarah ha kahu- say ngan pagkaiba-iba han palibot, ngan ha maopay nga klima han lugar. Didto hirani ha kakahoyan han More, hirani ha Sikem, nagpakita utro hi Jehova kan Abraham, ngan nagsiring: "Ha imo katulinan akon ihahatag ini nga tuna." Aw, an pulong nga "katuli- nan" sigurado nga may importansya kan Abraham! Waray ruhaduha nga nagpahinumdom ito ha iya han garden han Eden, diin igintagna ni Jehova an usa nga binhi nga magbubungkag kan Satanas. Ginsuma- tan na ni Jehova hi Abraham nga an nasud nga mag- titikang ha iya amo an magigin paagi basi makakara- wat hin mga bendisyon an tanan nga tawo ha tuna. - Genesis 3:15; 12:2, 3, 6, 7. Bisan pa hito, an ira pamilya apektado la gihap han mga kakurian. Han nagkaada gutom ha Canaan, nagdesisyon hi Abraham nga dad-on an iya pamilya ha Ehipto. Kondi inabat niya nga may peligro hito nga lugar. Salit nakiistorya hiya kan Sarah: "Kitaa yana, ako maaram nga ikaw babaye nga may mahu- say nga lindong: Ngan mahananabu, nga kon an mga taga-Egipto makatan-aw ha imo, hira masiring; Amo ini an iya asawa: ngan papatayon ako nira, kondi ikaw an pagbubuhion nira. Ako nanginginyupo ha imo, nga masiring ka nga ikaw bugto nakon; basi ako pagopayon tungud ha imo, ngan basi nga an akon ka- lag mabuhi tungud ha imo." (Genesis 12:10-13) Kay ano nga naghangyo hin sugad hi Abraham? AN BARANTAYAN Num. 3 2017
Bisan pa han pagsulay nga makaukoy ha palasyo han Paraon, nagin maunungon hi Sarah ha iya bana Hi Abraham diri buwaon o talawan sugad han siring han pipira nga kritiko. Ha pagkamatuod, hi Sarah bugto niya ha amay. Ngan may basihan an iya paghirot. Maaram hira Abraham ngan Sarah nga waray mas importante kay ha katuyoan han Dios nga magkaada espesyal nga binhi ngan nasud pinaagi kan Abraham, salit an iya katalwasan importante gud. Dugang pa, makikita ha ebidensya han arkeolohiya nga komon la ha gamhanan nga mga lalaki ha Ehip- to an pagkuha han asawa han iba ngan patayon an bana. Salit gumios hin maaramon hi Abraham, ngan mapainubsanon nga nagkooperar hi Sarah ha iya. Waray pag-iha, napamatud-an nga husto an ginka- kahadlokan ni Abraham; nakita han pipira nga prin- sipe han Paraon an duro nga kahusay ni Sarah, bisan pa han iya edad. Iginsumat nira ito ha Paraon, ngan nagsugo hiya nga kuhaon hi Sarah! Posible nga duro gud an kasakit ni Abraham o an kahadlok ni Sarah. Pero baga hin gintratar hi Sarah diri sugad nga bihag, kondi sugad nga dungganon nga bisita. Bangin nag- hunahuna an Paraon nga magpaimpres kan Sarah pi- naagi han iya karikohan ngan makigsabot ha "bugto" ha pakig-asawa kan Sarah. - Genesis 12:14-16. Handurawa hi Sarah nga namimintana o aada ha balkon nga nagkikinita ha palibot han Ehipto. Ano daw la an iya inabat ha pag-ukoy utro ha balay nga may bungbong, atop, ngan magrasa nga pagkaon? Nasulay ba hiya ha magarbo nga pagkinabuhi, nga po- sible nga labaw pa ha ira kinabuhi hadto ha Ur? Sigu- rado nga malilipay hi Satanas kon iya babayaan hi Ab- raham ngan magin asawa han Paraon! Kondi diri ito an iya ginbuhat. Hi Sarah maunungon ha iya bana, ha ira pag-asawa, ngan ha iya Dios. Maopay gud nga su- baron han ngatanan nga inasaw-an dinhi hinin imoral nga kalibotan an sugad nga pagkamaunungon! Mahi- mo mo ba subaron hi Sarah ha pagin maunungon ha imo mga hinigugma ngan kasangkayan? Gumios hi Jehova basi panalipdan hi Sarah pina- agi ha pagpadara hin peste kan Paraon ngan ha iya panimalay. Han hinbaroan han Paraon nga hi Sarah asawa ni Abraham, iginbalik niya hi Sarah kan Abra- ham ngan ginpabaya ha Ehipto an bug-os nga pa- milya. (Genesis 12:17-20) Nalipay gud hi Abraham han naibalik an iya hinigugma nga asawa! Hinumdu- mi nga mahigugmaon nga nagsiring hiya kan Sarah: 'Ako maaram nga ikaw babaye nga mahusay.' Kondi may iba nga klase hin kahusay hi Sarah nga mas gin- apresyar niya, nga mas hilarom kay han pisikal nga kahusay. Hi Sarah may mahusay nga tinuod nga pag- katawo, nga amo an importante kan Jehova. (1 Ped- ro 3:1-5) Ito an klase han kahusay nga mahimo ma- kultibar naton ngatanan. Kon uunahon naton an aton espirituwalidad kay han materyal nga mga bu- tang, kon isusumat ha iba an aton hinbabaroan ma- hitungod ha Dios, ngan kon matinumanon nga ma- sunod ha mga suruklan han Dios ha moral bisan pa han mga pagsulay, masusubad naton an pagtoo ni Sarah. ˇ AN BARANTAYAN Num. 3 2017 15
ANO AN GINSISIRING HAN BIBLIA? Magkakaada ba tinuod nga hustisya ha tuna? Ano an imo baton? ) Oo ) Diri ) Bangin Kon ano an ginsisiring han Biblia "Maaram ako nga daan, nga an mga kablas imo [Jehova] inuugopan. Ngan imo man liwat pina- nanalipdan adton kanan kablas mga katungda- nan." (Salmos 140:12, Maupay nga Sumat) An Ginhadian han Dios magdadara hin tinuod nga hustisya ha tuna. Ano pa an aton mahibabaroan ha Biblia? ) Nakikita han Dios an kawaray-hustisya yana, ngan iya ito tatadungon. - Eklesiastes 5:8. ) An hustisya tikang ha Dios magdadara hin kamurayawan ngan seguridad ha tuna. - Isaias 32:16-18. ANO Gud BA AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA? Alayon padad-i ako hin kopya han Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia? Basi mahibaro mahitungod ha panahon diin magkakaada tinuod nga hustisya an bug-os nga tuna, kitaa an kapitulo 3 hini nga libro nga iginpupublikar han mga Saksi ni Jehova Mababasa liwat ha s Libre an pag-download n o hini nga magasin ngan han naglabay nga mga gowa p May ginpapaurog ba an Dios nga grupo hin mga tawo? An iba natoo nga may grupo hin mga tawo nga ginbiben- disyonan han Dios ngan may liwat hiya ginpa- panhimaraot, samtang an iba natoo nga parapriho an pagtratar han Dios ha ngatanan. Ano an imo opinyon? Kon ano an ginsisiring han Biblia "An Dios waray pinaurog, kondi ha tagsa nga nasud an tawo nga nahahadlok ha iya ngan nagbubuhat han matadong ginkakarawat niya." (Buhat 10: 34, 35) Para ha Dios, parapriho an tanan nga tawo. Ano pa an aton mahibabaroan ha Biblia? ) An Biblia may-ada "maopay nga sumat" para "ha tagsa nga nasud, tribo, pinulongan, ngan katawohan." - Pahayag 14:6. YINAKNAN NGARAN ADRES
Para han papadad-an nga adres, kitaa an pahina 2 Mababasa an Biblia online ha sobra 130 nga yinaknan Kitaa an o ig-scan an code A S 3 7 1 p w
3 1 1 0 7 1 .


Rebolusyunaryo nga Panmasa nga Mantalaan han Sinirangan Bisayas Nobyembre 6, 2021 | Tuig 44 Ihap 34 5 nga tropa, patay ha opensiba han BHB-Northern Samar EDITORYAL LIMA NGA PASISTA nga tropa an napatay ha taktikal nga opensiba han Bagong Hukbong Bayan-Nor- thern Samar (Rodante Urtal Com- mand o BHB-RUC) ha Barangay E. Duran, Bobon, hadton Septyembre 16 han kulop. Hi Duterte an delubyo han katawhan Yana nga Nobyembre 8, hihinumdumon han katawhan Pilipino ngan han bug- os nga kalibutan an ikawalo katuig nga anibersaryo han paglasurbo han supertyphoon Yolanda, an nahilista nga pinakamakusog nga bagyo ha bug-os nga kalibutan ha sakob hin maiha nga panahon. Kundi walo katuig tikang han de- lubyo han Yolanda ngan lima katuig ilarum han tiraniya ni Duterte, pada- yon nga ginlalasurbo an mga biktima han kalamidad han kawaray mahi- nungdanon nga ayuda, panginabuhi, disente nga panimalay, ngan pagres- peto ha ira batakan nga mga katu- ngod. Ha mga resettlement site han Tacloban City, gin-aantos han kataw- han an inadlaw-adlaw nga kalamidad ha pag-ukoy ha mga suruok ngan sub- standard nga pabalay ha mga erya nga hitaas an risgo ha pagtuno ngan baha. Padayon an kagutom, kakulang ha malimpyo nga tubig, ngan kakuri- an ha ira panginabuhi. Ha luyo han diri makatawo nga kamutangan ha mga babalhinan nga lugar, gin-apras han rehimen ngan han iya mga kroni ha lokal nga gub- yerno an pagpalayas han mga kablas ha syudad agud tindugan hin dagko nga negosyo an ira ginbayaan nga katunaan. Gindemolis an diri mame- nos ha 10,000 nga pamilya nga na- ukoy ha ligid han dagat han Tacloban, Palo, ngan Tanauan, Leyte agud tagan-wada an konstraksyon han 7.9 kabilyon an balor nga Tide Embank- ment Project. Ginpaiwas gihapon an mga komunidad han parupangisda nga nakapalibot ha San Jose Airport ha tuyo nga abrihan an sentro han rehiyon ha mga langyaw nga mamu- ruhunan. Tungod kay nakatadong an pro- grama ha rekonstruksyon han rehi- men ha mga proyekto nga surok hin korapsyon, dugang hini nga ginlulud- lod ha kakablasan an mayoriya ha mga biktima han kalamidad nga nau- koy ha kabaryuhan. Padayon nga gin- aantos han mga parag-uma an kaku- lang hin ayuda, himubo nga agrikultu- ral nga produksyon, panmeste ha mga paninanum, himubo nga presyo han ira mga produkto, hitaas nga presyo han mga batakan nga papliton, mga neoliberal nga palisiya ha agrikultura, ngan grabe nga militarisasyon. Nakabulos hin opensiba an BHB- RUC kahuman nira makaengkwentro an mga nag-ooperasyon nga tropa han aga hiton nga adlaw. Dinhi nga engkwentro namartir hi Ka Romel, usa nga Pula nga mangaraway. Ha report han BHB-RUC, nahitabo an nasering nga aragway ha butnga han tinagdako nga panmilitar nga operasyon ngan pananamok ha mga komunidad han parag-uma ha sya- han nga distrito han prubinsya. Samtang, gin-isnayp naman han mga Pula nga mangaraway han BHB- RUC an mga nag-ooperasyon nga pasista nga tropa ha Barangay San Jose, Las Navas hadton Oktubre 18. Kaparte an mga pasista nga tropa ha mga naghihimo hin pankombat nga operasyon agud magsulaysukay ha San Jose, Epaw, ngan Sag-od. Grabe nga karinggal ha mga parag-uma an gindudurot han mga operasyon han AFP-PNP ha Las Navas. Hadton Oktubre 20, usa nga parag-uma an gin-istraping han mga tropa ha giutan han Barangay Sag- od ngan San Jose. Syahan na nga nahireport an pandakop ha tulo nga parag-uma ha Barangay Epaw had- ton Oktubre 14. Antes hini, pwer- sahay nga ginpatambong ha mga "peace rally" an mga residente han San Jose ngan Sitio Inuman, Ba- rangay Tagab-iran. "Hi Duterte..," sundan ha paypay 2 I P A S A P A G K A B A S A !
2 Militarisasyon ha Western Samar, mahatag-wada ha pagmimina Utro nga ginpabuylo han Armed Forces of the Philippines (AFP) an militarisasyon ha mga tay-aw nga baryo han Western Samar agud tagan-dalan an mapanhibang nga pagmimina han bauxite para ha kapitalista nga interes. Ha report han BHB-Arnulfo Ortiz Command, ginhihimo han mga pwersa han AFP, kaupod an 87th Infantry Battalion, an pankombat nga operas- yon ha diri mamenos ha 10 nga baryo ha mga bungto han Motiong, San Jorge, San Jose de Buan, Paranas, ngan Jiabong tikang hadton Oktubre. Hihimuon an mga operasyon ngan panindog hin kampo agud seguruhon nga mahuhuman an proyekto nga pagmimina han bauxite. Ginpapangunahan an pagmimina han bauxite ha Western Samar han kompaniya nga Marcventures Hol- dings Inc., nga gintatag-iya han pa- milya nga Alcantara tikang ha Davao. Ha Samar la makikit-an an nag-uusa- han nga deposito han bauxite ha bug- os nga nasud. Kundi ngatanan han gintatantiya nga 41.7 kamilyon me- triko tonelada nga miminahon han Ano an bauxite? AN BAUXITE ORE usa nga bato nga gin- kukuhaan han aluminum, nga mayda hitaas nga demanda ha internasyunal nga merkado tungod kay gin-gagamit ini ha paghimo hin mga edro, sarakyan, electrical conductors, mga higamit ha balay, ngan ha konstraksyon. Padayon nga pangatake ha Dolores Diri pa gihapon nasasadangan an Armed Forces of the Philippines ha ira overkill nga pag-atake hadton Agosto ha Dolores, Eastern Samar. Ha report han BHB-Sergio Lobina Command, padayon an mga saywar nga operasyon ngan panringgal han mga pwersa han 52nd Infantry Battalion ha kabaryuhan han nasering nga bungto. Tikang han magpauran han bom- ba, rocket ngan bala han kanyon an pasista nga militar ha Brgy. Osmeña, haros kada adlaw liwat hini ginbabali- ta nga mayda mga "nasurender" nga kaapi han BHB. Kundi ha ira mismo pag-amin, puros mga sibilyan an mga "nasurender" nga gintatahapan komo kaapi han Partido, yunit milisya, ngan iba pa nga rebolusyunaryo nga orga- nisasyon masa. Sigon kan Ka Jose Abanador, ta- gapagyakan han BHB-SLC, tuyo han nagpapadayon nga saywar nga ope- rasyon ngan pagpasurender ha ka- baryuhan han Dolores nga tarhugon an katawhan, puypuyon an ira pag- ato ngan pamingawon an ira pag- kundenar ha terorista nga pangatake han pasista nga militar. "Kundi, diri hul-os nga mauutod han ira pan-gigipit ngan pagpasuren- der an mahugot nga sumpayan han hukbo han katawhan ngan masa nga ira ginseserbihan. Padayon nga nag- pupursige an BHB ngan an masa ha ira rebolusyunaryo nga pakigbisog kontra ha pasista nga estado," pag- tatapos ni Abanador. I P A S A P A G K A B A S A ! N O B Y E M B R E 6 , 2 0 2 1 Marcventures ig-eeksport ngadto ha nasud China. Hiluagan nga destroso an igdudurot han pagmimina han bau- xite, kundi magigin monopolyo la ini han China ngan amo an magpupulos ha karikuhan han nasud. Gintambak han rehimen Duterte an mga pasista nga tropa hini ha ka- baryuhan agud protehiran an interes han mga langyaw ngan kasosyo hini nga lokal nga dako nga kompaniya ha pagmimina. Ginlalawayan ni Duterte an higante nga kita tikang ha imper- yalista nga pandambong ha natural nga karikuhan han nasud, nga magi- gin dugang nga pakuri ha katawhan nga ginlalasurbo han krisis. "Hi Duterte..," tikang ha paypay 1 Padayon nga gin-aatubang han mga biktima han kalamidad an gra- be nga pan-red-tag, panharas, pa- narhug, ngan iba nga panalapas ha tawhanon nga katungod. Han nag- labay nga tuig, nagsalawad hin hinimu-himo nga kaso an AFP-PNP kontra ha tagapangulo han People Surge. Ha Biliran, padayon an pan- red-tag ngan pwersahay nga pag- pasurender ha ira mga membro ko- mo mga kaapi kuno han Bagong Hukbong Bayan. Klaro kaupay nga labaw ha Yo- landa, an rehimen Duterte an pina- kamadarahug nga delubyo ngan tagdara han luun-luon nga krisis ha mga biktima han kalamidad. Kina- hanglan pakusgon an rabunos han pag-ato agud pagbaydon hiya hin mahal ha iya kriminal nga kapasi- bay-an, kawaray pulos, korapsyon, paniniyupi, ngan grabe nga pasista nga pangatake ha katawhan.


ANG Pahayagan ng Partido Komunista ng Pilipinas Pinapatnubayan ng Marxismo-Leninismo-Maoismo Ispesyal nga Isyu Nobyembre 2, 2021 Bug-os nga kinabuhi mahinunumduman hi Ka Oris Komite Sentral Partido Komunista ng Pilipinas Nobyembre 2, 2021 Iginhahatag han Komite Sentral han Partido Komunista ng Pilipinas (PKP) ngan han Nasyunal nga Kumand ha Ope- rasyon han Bagong Hukbong Bayan (BHB) an pinakahitaas nga pasidungog ngan pinakamakusog nga Pula nga pag- saludar kan Ka Oris (Kasamang Jorge Madlos), hadto anay tagapagyakan han BHB. Waray kaluoy nga ginpatay hi Ka Oris kaupod an iya medik nga hi Ka Pika hadton Oktubre 29, 2021 samtang nabyahe hira para ha regular nga tsek-ap ha kalibsugan ngan pagpatambal. Sitenta y kwatro hi Ka Oris. Ha pagkamatay ni Ka Oris, grabe an kasubo han bug-os nga Partido, ngatanan nga rebolusyunaryo nga pwersa ngan mga sangkay han rebo- lusyunaryo nga kagiusan. Nawara- yan han importante nga kadre ngan lider an Partido, an Bagong Hukbong Bayan ngan bug-os nga rebolusyu- naryo nga kagiusan. Sugadman, wa- ray angay nga igselebrar an kaaway ha pagpatay ha iya. Antes pa man hiya patayon, yukot nga kasaliwan na an iya gintagan hin inspirasyon, ginpahiara ngan ginpauswag. An iya pagkamartir, dugang pa nga nagha- hatag hin inspirasyon ha presente nga henerasyon nga igpadayon an demokratiko nga rebolusyon han ka- tawhan pinaagi han panmaihaan nga gerra han katawhan. Iginpapaabot han Komite Sen- tral an hul-os nga pagduyog ha ka- subo hini kan Ka Maria Malaya nga asawa ni Ka Oris, ha ira mga anak, sugadliwat ha pamilya ngan mga sangkay niya ngan ni Ka Pika. Nadu- yog ha kasubo an katawhan Pilipino ha ira pagkamatay. Grabe nga kawa- rayan an inaabat han hiluag nga masa ha pagkamatay ni Ka Oris, labina han narunapulo kayukot nga parag-uma ngan katawhan Lumad nga nakilala niya ha masobra lima kadekada nga pagserbe komo rebo- lusyunaryo, kundi kadungan hini, na- ngangalas gud hira ha estilo han pagpatay ha iya han mga talawan ngan waray dungog nga mga pasista. Mahugot namon nga ginkukun- denar an Armed Forces of the Philip- pines (AFP), partikular an 4th Infan- try Division, ha pagpatay kan Ka Oris ngan Ka Pika ngan an kasunod nga mga buwa nga iginpasarang han mga upisyal militar agud tahuban an ira krimen. Sakay han motorsiklo hi Ka Oris ngan iya medik ngan gin- hasog an dalan tikang ha sentro han bungto han Impasug-ong ha pru- binsya han Bukidnon ngadto ha nas- yunal nga haywey han ambuson hira han mga sundalo han 403rd Infantry Brigade. Masayon gud unta nga arestu- hon han AFP an duha tungod kay ngaduha hira diri armado ngan wa- ray ha pusisyon nga umato. Kundi, ginpatay hira han mga bala han mga pasista ha waray kaawod nga pag- pakita han ira pagin talawan. Waray bisan ano nga kadungganan ha pag- patay ha kaaway nga waray kapas umato. An pahayag nga namatay hi Ka Oris ha usa nga armado nga agway kaupod an usa nga yunit han BHB, dako nga buwa nga gin-gas- tusan pa hin milyun-milyon kapisos nga balor han pasundayag nga pan- momba tikang ha kahanginan ha
apiki nga bukid agud pagawson nga mayda mapintas nga agway. Maaram kami nga an larang nga patayon hi Ka Oris, personal nga gindireher han tirano. Klaro kaupay nga an urhi nga mando nga patayon hi Ka Oris, nagtikang mismo kan Ro- drigo Duterte. Nalulurong gud hi Du- terte ha pagpatay ha mga lider han Partido ngan BHB ha baliko nga pag- tuod nga matatapos niya an rebolus- yon ha pagpatay han mga lider hini. Sukwahi dinhi, dugang pa nga ginpa- tambok han dugo ni Ka Oris an tuna nga pagtitikangan ngan pag- gagamutan han mga ma- kanasud, demokratiko ngan rebolusyunaryo. Namatay nga ba- yani hi Ka Oris han patayon han mga pa- sista samtang naato hiya para ha nasyunal ngan pankatilingban nga katalwasan. Nagpa- pabilin nga tangkod nga ko- munista nga lider ngan manga- raway hi Ka Oris tubtub han iya ka- matayon. Ha masobra lima kadeka- da, bug-os ngan waray pagruhaduha niya nga iginhalad an iya kinabuhi para ha ungara han ngatanan nga tiniyupi ngan tinalumpigos nga ka- tawhan agud makatalwas ha pagpa- pakuri han imperyalismo, pyudalis- mo ngan burukrata-kapitalismo. Komo batan-on nga aktibista Ispesyal nga Isyu Nobyembre 2, 2021 Igin-gagawas an Ang Bayan duha kabeses kada bulan han Komite Sentral han Partido Komunista ng Pilipinas. 2 nga estudyante hadton temprano nga parte han dekada 1970, iginduso hiya han panawagan para ha demo- krasya ngan pankatilingban nga pag- gios agud talwason an katawhan ha kakurian ngan kagutom. Bumulig hi- ya ha pag-organisa han iya mga ig- kasi estudyante ha Central Minda- nao University Musuan Campus ha Maramag, Bukidnon. Aada hiya ha ikalima katuig han pag-aram han agricultural engineering han igdekla- ra an balaud militar hadton 1972. Nag-undang hiya ha pag-aram ha kolehiyo ngan nagtra- baho kaupod han mga organisas- yon sugad han Chi Rho ngan Federation of Free Farmers. Gin-aresto hi- ya hadton 1974 ngan nadetiner tubtub 1976. An pasista nga panmuy- poy ha ilarum han balaud militar an nagpadig-on ha iya desisyon nga umapi ha armado nga rebolusyon. Han makagawas tikang ha prisuhan, dumiretso hiya ha ka- baryuhan. Umapi hiya ha Bagong Hukbong Bayan komo batan-on ngan nahiapi ha usa ha syahan nga mga iskwad han Pula nga mangaraway nga nag- abre ha Mindanao, partikular ha Northern Mindanao. Importante nga papel an ginpatuman niya ha pagpa- kusog han BHB ha mga dekada nga 1970 ngan 1980. Tikang ha pipira nga iskwad, dumako an BHB ngadto ha pira nga kumpanya samtang nag- hihimo han buruhaton masa, buru- haton militar ngan paglalansar han mga kontrapyudal nga pakigbisog. Umato an BHB para ha interes han masa nga parag-uma ngan katawhan Lumad, ngan gindepensahan hira kontra ha armado nga mga ahente han estado ngan dagko nga kapita- lista ha pagtotroso, ngan mga kom- paniya ha mina ngan mga plantasyon nga nanlulupot han mga umhanan ngan ansestral nga katunaan. Iginsapraktika ni Ka Oris an lin- ya han Partido nga demokratiko nga rebolusyon han katawhan pinaagi han panmaihaan nga gerra han ka- tawhan ngan napamatud-an ha ka- lugaringon an katukmaan hini. Gu- mamot an Partido ngan BHB hin hi- larum ngan hiluag ha kabaryuhan. Diri maihap nga mga tipo han rebo- lusyunaryo nga organisasyon masa an tumurok ngan nagserbe nga pun- dasyon para ha pagtukod han mga organo han poder pampulitika nga namuno ngan nagdumara ha mga karukayaknon ha ekonomiya, puliti- ka, edukasyon, kultura ngan militar tikang ha balitang han baryo ti- paigbaw. Ha luyo han mga tarhug han pasista nga panmuypoy, yukut- yukot an umapi ha Partido agud bumulig ha pamumuno ha gerra han katawhan. Nadakop hi Ka Oris hadton 1987 kahuman bumagsak an pakig-eres- torya pankamurayawan ha gubyerno ni Corazon Aquino. Napriso hiya han lima katuig. Hini nga panahon, aada an BHB ha Mindanao ha panahon han mga kasaypanan hin waray ha panahon nga regularisasyon ngan insureksyunismo tikang ha kabut- ngaan han dekada 1980, kun diin sobra nga nagkonsentra an mga Pula nga mangaraway ha mga batalyon nga disbalansyado ha horisontal hini nga latag nga nakahibang ha pag- sustenir ngan pagpahiluag han base panmasa. Ha urhi, naghaligot an su- porta han masa ngan napamatud-an nga diri sadang agud isustenir an mga kadaugan ha panmilitar nga na- tad hadton urhi nga parte han de- kada 1980 tubtub 1990. Nagserbe hi Ka Oris komo usa ha pinakamadig-on nga harigi han Ika- duha nga Gamhanan nga Kagiusan Pagtutul-id nga igindeklara han Ko- mite Sentral hadton 1992 agud utro nga padig-unon an batakan nga mga prinsipyo han Marxista-Leninista- Maoista nga ideolohiya han Partido ngan estratehiko nga linya hini nga demokratiko nga rebolusyon han katawhan pinaagi han panmaihaan nga gerra han katawhan. Madig-on hiya nga tumindog kontra ha mga rebisyunista ngan "Wala" nga opor- Nobyembre 2, 2021 ANG BAYAN
tunista nga kaupod an pira nga had- to anay kadre han Komisyon ha Min- danao nga ha dayuday, nagtraydor ha rebolusyon. Pirme niya ginyaya- kan nga diri kaaway an haros maka- perdi ha BHB ha Mindanao hadton panahon han 1980 ngan temprano nga parte han 1990, kundi an kalu- garingon nga kaluyahan ngan sayop nga mga desisyon han BHB. Ha naglabay nga duha kadeka- da, ginpamunuan ni Ka Oris ngan iba nga kasama an Partido, BHB ngan mga rebolusyunaryo nga pwersa ha Northeast Mindanao. Naglalarab an gerra han katawhan ha lima nga re- hiyon han Mindanao samtang ginpa- tuman han BHB an linya han hilua- gan ngan sik-on nga ginerilya nga pakiggerra basar ha natikahiluag ngan natikahilarum nga base pan- masa. Komo pagkilala ha abante nga eksperyensya ha pagpasulong han gerra han katawhan ha isla, gin- asayn hiya hadton 2015 komo usa ha mga namumuno nga kumander han Nasyunal nga Kumand ha Operasyon han BHB. Hadton 2016, nagpatuman hi Ka Oris han importante nga papel ha pagtirok hin mayda usa kagatos nga kadre tikang ha ngatanan nga panrehiyon nga komite han Partido ha bug-os nga Pilipinas agud ilansar an makasaysayan nga Ikaduha nga Kongreso han PKP. Ha nasering nga kongreso, igin-eleher hi Ka Oris ko- mo kaapi han Komite Sentral, han Byuru ha Pulitika ngan han Komite nga Tagapagpatuman, ngan nataha- san nga magin usa ha mga namu- muno nga kadre han Komisyon Mili- tar ngan Komisyon ha Mindanao. Komo lider han Partido, gin-ad- man ngan mahugot nga igin-aplikar ni Ka Oris an Marxismo-Leninismo- Maoismo. Nag-alutaga hiya han pa- nahon ha pagbasa ngan utro nga pag-aram ha mga klasiko nga pan- militar nga sinurat labina an mga ginsurat han dakila nga mga lider komunista sugad kanda Mao Ze- dong, Ho Chi Minh ngan Vo Nguyen Giap. Pursigido niya nga gin-adman an kasaysayan ngan madinaugon nga mga eksperyensya ha paglalan- 3 sar han gerra han katawhan ha mga bagakolonyal ngan bagapyudal nga nasud. Permi hiya nakuha hin inspi- rasyon ha dakila nga mga pakigbisog han mga tiniyupi ngan tinalumpigos nga klase ha bug-os nga dalagan han kasaysayan. Nag-alutaga hiya han panahon ngan kusog agud magpahiara han kabatan-unan nga mga kadre ngan Pula nga mangaraway ha arte ngan siyensya han ginerilya nga pakigge- ra. Nagsurat hiya han mga manwal ngan kurso ha pagpapahiara para ha mga upisyal ngan tawuhan han BHB nga ginpariko han daan ngan bag-o nga mga eksperyensya ha paglalan- sar han ginerilya nga pakiggera. Pir- me niya ginseseguro nga tirukon an mga kadre han Partido ha dagko ngan gudti nga miting, mga konsul- tasyon ngan kumperensya kun diin hul-os hiya nga namamati, nakikig- talakayan ngan nakikigdebate ha mga kasama. Nabaktas hiya hadto ha higrayo nga distansya tikang ha usa nga prente gerilya ngadto ha usa pa, agud personal nga maobserbaran an buruhaton han mga komite han Partido ngan yunit han BHB. Ha nag- labay nga mga tuig, nanalinguha hiya nga maglibot ha bug-os nga ka- murupud-an agud maghatag hin ins- pirasyon ngan magpasaro han iya kahibaruan ha pagpasulong han ger- ra han katawhan. Permi niya ginse- sering nga kadaugan na nga matirok an mga kadre ngan masuma an ira rebolusyunaryo nga buruhaton ha butnga han grabe nga mga panmili- tar nga operasyon. Madig-on nga tagdepensa han kalibungan hi Ka Oris. Usa ha mga syahan nga paggios nga iya gin-or- ganisa komo aktibista amo an usa nga aksyon protesta kontra ha usa nga kompaniya ha pagtotroso. Ha sakob han pira kadekada, ginpamu- nuan niya an mga yunit han BHB agud atuhan an mga kompaniya han dagko nga burgesya kumprador nga nadambong ha kalibungan. Ginsegu- ro niya nga magpahayag kada tuig ha Earth Day labina ha butnga han natikagrabe nga krisis ha kalibungan durot han kapitalista nga anarkiya ha produksyon ngan mga mapanhi- bang nga epekto hini ha ekolohiya han kalibutan. Gindepensahan niya an mga aksyon han BHB nga nagpa- ralisa ha mga makinarya ngan higa- mit han mga kompaniya ha pagmimi- na ngan pagtotroso agud pahimul- san ngan wakayon an tuna ngan an katawhan. Nagin kilalado hi Ka Oris han publiko ha iya pagpatuman han mga buruhaton. Igin-asayn hiya komo usa ha mga tinaglawas han National Democratic Front (NDF)-Mindanao ha erestorya pankamurayawan ha gubyerno ni Corazon Aquino hadton 1986-1987. Gin-aresto hiya kahu- man bumagsak an erestorya panka- murayawan ngan iginpriso kaupod an iba pa nga priso-pulitikal. Buma- lik hiya ha sona gerilya ngan ha dayuday nagin tagapagyakan han NDFP-Northeast Mindanao, han NDFP-Mindanao ngan ha dayuday han Bagong Hukbong Bayan. Gin-ga- mit niya an ngaran nga "Oris" tikang ha iya bata nga hi Mauricio Ravelo, nga amo an nagpadako ha iya tikang han tulo katuig hiya. Nahinunumdu- man niya nga ginhimo han usa nga mamamahayag han Bombo Radyo hadton 1978 an syahan nga interbyu ha iya komo Ka Oris. Komo tagapagyakan, damo kau- pay nga mamamahayag an nakilala ni Ka Oris. Damo an iya nagin sang- kay ha ranggo han mga mamamaha- yag ngan paragsurat diri la tungod ha naghahatag hiya han interbyu tubtub ha iya mahihimo, kundi labaw pa, tungod ini kay permi hiya maki- sasangkayon ha ira, bisan ha mga direkta nga nagpahayag han ira ka- ngalas ha rebolusyon. Hul-os niya nga ginsuportahan an pakigbisog para ha kalibrihan ha pamamaha- yag. Tungod ha iya mga panali- nguha, diri la pipira nga mama- mahayag an nakakita kun ano ka- hirayo an rebolusyunaryo nga ka- giusan ha imahe han mga "terorista" nga pirit nga iginpapasarang han tinuod nga mga terorista - an mga pasista nga reaksyunaryo. Nakigta- lakayan hiya ha mga mamamahayag ha katuyuanan nga maabot an Nobyembre 2, 2021 ANG BAYAN
publiko ngan maklaro an mga panan- aw han rebolusyunaryo nga kagiu- san. An mga mamamahayag nga nagkamayda higayon nga makaupod ha mga miting ha midya nga gin- organisa ni Ka Oris, makakagpama- tuod ha iya charisma ngan kamapai- nubsanon. Tinuod gud nga ha luyo han iya pampubliko ngan pan-organisasyon nga istatus, nagpabilin nga mapai- nubsanon nga rebolusyunaryo hi Ka Oris nga ginsalikway an kumportable nga kinabuhi ngan ginpili an makuri ngan mabug-at nga kinabuhi komo kadre han Partido ngan gerilya nga mangaraway. Nahimo niya nga atamnon an kalibsugan bisan kun permanente na nga hibang an pan- tog (nga resulta han waray gintam- bal nga impeksyon ha prisuhan) pi- naagi han simple ngan malimpyo gud nga estilo han panginabuhi. Nahi- ngatawa gud hiya ha pauru-utro nga pahayag han militar nga mayda hiya sakit ngan maluya na. Ha pankabug- usan, nagpabilin hiya nga malibsog ngan nakakadungan ha higrayo nga baraktason bisan hadin naglabay nga mga bulan, han mga gerilya nga maniobra ha atubangan han grabe nga operasyon han kaaway. Permi nakuha hin inspirasyon kan Ka Oris an mga kabatan-unan nga Pula nga mangaraway ngan mga rebolusyu- naryo tungod kay ha luyo han iya panmedikal ngan kamutangan ngan pagin edaran na, padayon hiya nga nahasog ha makuri nga dalan han gerra han katawhan. Modelo nga asawa ngan amay hi Ka Oris nga hul-os an katangkuran ha iya asawa nga hi Ka Maria Mala- ya ngan ha ira duha nga anak. Sugad han damo nga rebolusyunaryo, gin- antos nira an higlaba nga panahon nga magkabulag. Hitaas gud an iya respeto kan Ka Maria Malaya, nga usa liwat nga namumuno nga kadre han Partido. Mahigugmaon hiya ha mga kasa- ma, labina ha mga mas bata. Waray mapagsudlan an iya gugma ngan pagmayuyo ha mga kasama ngan ha masa. Ginseseguro niya pirme nga ngatanan, maupay nga natitimang- no. Nahihimo niya nga magsuri bisan ha gipit nga sitwasyon sanglit masa- yon makig-usa ha iya. Hi Ka Oris, usa nga kasama nga ginhihigugma han mga Pula nga mangaraway, han masa nga parag-uma, mga Lumad, ngan mga trabahador, sugadliwat han magkalain-lain nga sektor ha syudad. Para ha damo nga tawo, usa hiya nga mahigugmaon nga amay han mga kasama nga gintatagad an ira dagko ngan gudti nga mga problema. Kun ano kahigugmaon hi Ka Oris han hiluag nga masa han trabahador ngan parag-uma amo an kangalas han dagko nga agaron maytuna, han dagko nga burgesya kumprador, han mga kompaniya ha mina, mga plan- tasyon, mga burukrata kapitalista, Mabuhay an hinumduman ni Ka Oris! Alsahon an sulo han Marxismo-Leninismo-Maoismo! Ipasulong an ungara han demokratiko nga rebolusyon han katawhan! Ipasulong an gerra han katawhan tubtub ha hul-os nga kadaugan! Mabuhay an Bagong Hukbong Bayan! Mabuhay an Partido Komunista ng Pilipinas! Mabuhay an katawhan Pilipino! 4 mga tirano ngan mga diktador, ngan mga pasista nga terorista nga nag- papadayon ha matiyupion ngan ma- talumpiguson nga sistema. Iginbu- hos nira an ngatanan nga karikuhan ngan rekurso agud pakarauton ngan hibangon an imahe ni Ka Oris. Nalu- lurong an mga talawan ngan waray- dungog nga mga pasista ha pagse- lebrar ha ira pagpatay kan Ka Oris. Gin-uuwat nira an ira kalugaringon ha paghunahuna nga matatapos an rebolusyon ha pagpatay nira kan Ka Oris. Hi Ka Oris na mismo an nag- sering: magpapadayon an rebolus- yon tungod kay makatadungan ini. Ha pagtapos nira ha iya kina- buhi, nagdaug la an mga pasista ha paghimo nga imortal kan Ka Oris. Nabubuhi hiya yana ha kasingkasing ngan hunahuna han katawhan Pili- pino komo usa ha ira mga bayani ngan susbaranan. Padayon nga nag- hahatag-inspirasyon ha bag-o nga henerasyon han mga kadre han Partido ngan mga batan-on nga Pula nga mangaraway an iya madig-on nga diwa han rebolusyunaryo nga pag-ato. Magseserbe ini nga inspi- rasyon para ha bag-o nga mga henerasyon nga magpapadayon han pag-ato para ha tinuod nga nasyu- nal nga katalwasan ngan pankati- lingban nga kalibrihan, tuna para ha mga waray tuna ngan nasyunal nga industriyalisasyon, ngan para ha pagtatalwas han katawhan ha nga- tanan nga porma han paniniyupi ngan pananalumpigos. Nobyembre 2, 2021 ANG BAYAN