ANG 8 LALANTAWAN D I S I E M B R E 1 5 , 2 0 0 9 NAGABANTALA SANG GINHARIAN NI JEHOVA T U L U N - A N N G A E D I S Y O N TULUN-AN NGA MGA ARTIKULO PARA SA SEMANA SANG: Pebrero 1-7 Ipadayag ang Imo Pag-Uswag PAHINA 11 ANG PAGAAMBAHON: 123, 43 Pebrero 8-14 Hupti ang Kalipay sa Tion sang mga Kabudlayan PAHINA 15 ANG PAGAAMBAHON: 19, 130 Pebrero 15-21 Ang Mesias! Ang Paagi sang Dios sa Pagluwas PAHINA 20 ANG PAGAAMBAHON: 105, 205 Pebrero 22-28 Palambua ang Gugma nga Wala Nagakapaslawan PAHINA 24 ANG PAGAAMBAHON: 35, 89
ANGLALANTAWAN Disiembre 15, 2009 NAGABAN TALA SANG GIN HA RIAN NI JEHOVA Tomo 130, Num. 24 ANG KATUYUAN SINI NGA MAGASIN, Ang Lalantawan, amo ang pagpadungog kay Jehova nga Dios, ang Supremo nga Manuggahom sa uniberso. Kaangay sang torre nga lalantawan nga gingamit sang una agod makita ang mga nagakatabo sa malayo, mahangpan man naton karon, paagi sa sini nga magasin, kon ano ang kahulugan sang mga nagakatabo sa kalibutan sa bulig sang mga tagna sa Biblia. Ginalugpayan sini ang mga tawo paagi sa maayong balita nga sa indi madugay dulaon na sang Ginharian sang Dios, nga isa ka tunay nga panguluhan sa langit, ang tanan nga kalautan sa duta kag himuon ini nga isa ka paraiso. Ginapalambo sini ang pagtuo kay Jesucristo, nga napatay agod makatigayon kita sing kabuhi nga walay katapusan kag nga nagagahom na karon subong Hari sa Ginharian sang Dios. Ginabalhag sang mga Saksi ni Jehova ini nga magasin sugod pa sang 1879 kag wala ini nagapakigbahin sa pulitika. Ginasunod sini ang Biblia subong awtoridad. Ini nga magasin wala ginabaligya. Ginagamit ini subong bahin sang bug-os kalibutan nga hilikuton sa pagtudlo sang Biblia nga ginasuportahan sang boluntaryo nga mga donasyon. Ang mga kinutlo sa Griegong Kasulatan naghalin sa Bag-ong Kalibutan nga Badbad Sang Cristianong Griegong Kasulatan. Luwas kon tuhay ang ginapakita, ang mga kinutlo sa Hebreo nga Kasulatan naghalin sa Ang Biblia, Philippine Bible Society, kag kon NW ang ginapakita, ang badbad naghalin sa New World Translation of the Holy Scriptures - With References. ANG KATUYUAN SANG TULUN-AN NGA MGA ARTIKULO IBAN PA NGA ARTIKULO: Tulun-an nga mga Artikulo 1, 2 PAHINA 11-19 Ang tanan nga Cristiano - lalaki, babayi, kag pama- tan-on - mahimo makapadayag sang ila espirituwal nga pag-uswag. Ini nga mga artikulo magabinagbi- nag kon paano naton ini mahimo. Binagbinagon man naton kon paano kita makapabilin nga malipa- yon bisan pa sa tion sang mga kabudlayan. Madumduman Mo Bala? PAHINA 3 Makatabok Ka Bala sa Macedonia? PAHINA 4 Tulun-an nga Artikulo 3 PAHINA 20-24 Ang Biblia nagahatag sing pamatuod nga si Jesus amo gid ang ginsaad nga Mesias. Ginpadala ni Je- hova ang iya Anak sa duta agod matinluan ang Iya ngalan sa tanan nga kahuy-anan kag mabindikar ang Iya soberanya, kag subong man agod gawaron ang matinumanon nga katawhan gikan sa sala kag kamatayon. Ini nga katunayan dapat ipadaku naton sa aton ministeryo. Masako kag Malipayon sa Pag-alagad sa Dios PAHINA 8 Tulun-an nga Artikulo 4 PAHINA 24-28 Paano naton mapalambo ang aton gugma kay Jeho- va kag kay Jesus? Paano ang gugma makabatas sang tanan nga butang? Ano ang buot silingon nga ang gugma wala nagakapaslawan? Ini nga artikulo nga nagabinagbinag sa tuigan nga teksto para sa 2010 magasabat sa sini nga mga pamangkot. Nakalab-ot ang Biblia sa Big Red Island PAHINA 29 Indese sang mga Topiko sang 2009 nga Ang Lalantawan PAHINA 32 The Watchtower (ISSN 0043-1087) is published semimonthly by Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.; M. H. Larson, President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 25 Columbia Heights, Brooklyn, NY 11201-2483, U.S.A., and in the Philippines by Watch Tower Bible and Tract Society of the Philippines, Inc., P.O. Box 2044, 1060 Manila, R.P. Periodicals Postage Paid at Brooklyn, NY, and at additional mailing offices. Entered as second-class matter at the Manila Central Post Office on November 23, 1972. ˘ 2009 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Amon ang tanan nga kinamatarong. Printed in R.P. Semimonthly HILIGAYNON
Madumduman Mo Bala? Nakabenepisyo ka bala sa pagbasa sa ulihi nga mga gua sang Ang Lalantawan? Tilawi kon masabat mo ang masunod nga mga pamangkot: ˙ Sa ano nga paagi ang Dios mahimo magpamang- gad sa imo? Sang una, ginpakamaayo ni Jehova sing materyal nga kamanggaran ang pila ka tawo, subong nanday Ab- raham kag Solomon. Apang ang kamanggaran nga ilabi na nga kinahanglanon sang mga Cristiano kag masapwan nila sa bulig sang Dios amo ang pagtuo, paghidait, pagkakontento, kag kalipay. - 9/1, pahina 3-7. ˙ Ano ang matun-an naton sa pagluwas ni Jesus kay Pedro sang amat-amat sia nga nagalugdang sa dagat? (Mat. 14:28-31) Kon ang isa ka utod daw nakulangan sing pagtuo, mahimo naton malaragwayon nga mauntay ang aton kamot agod buligan sia nga mapalig-on ang iya pag- tuo. - 9/15, pahina 8. ˙ Ano ang ginsakripisyo ni Jehova agod maluwas kita? Tuman nga kasakit ang nabatyagan ni Jehova sang ginpaantos kag ginyaguta ang iya Anak. Kag, subong sang ginpakita sang kahanda ni Abraham sa pagha- lad sang iya anak, ginbatas ni Jehova ang kasakit sang ginpatay ang iya Anak subong isa ka kriminal. - 9/15, pahina 28-29. ˙ Ngaa ang Vatican Codex isa ka bahandi? Isa ini ka Griego nga manuskrito nga halos 300 ka tuig lang ang antad sa tapos makompleto ang Biblia. Nagaunod ini sang halos kompleto nga teksto sang Hebreong Kasulatan kag Cristianong Griegong Kasu- latan. Isa ini ka kasangkapan nga gingamit sang mga iskolar agod mapat-od nila kon ano gid ang nasulat sa orihinal nga Biblia. - 10/1, pahina 18-20. ˙ Ano nga leksion ang ginatudlo sang Hulubaton 24:27 tuhoy sa 'pagpatindog sang balay'? Ang isa ka lalaki nga luyag mangasawa kinahanglan gid nga mangin handa sa sina nga responsibilidad. Nalakip sa sini amo ang pag-aman sang materyal nga kinahanglanon sang isa ka pamilya kag pagpanguna sa espirituwal nga hilikuton sang isa ka panimalay. - 10/15, pahina 12. ˙ Ngaa indi nagakaigo nga kabigon ang mga Saksi ni Jehova nga isa ka Protestante nga relihion? Ang Protestante nga relihion nagsugod sa Europa sang ika-16 nga siglo sang gintinguhaan nila nga bag-uhon ang Romano Katoliko. Ang tanan nga na- gasunod sang mga katuyuan sang Repormasyon gin- tawag nga "Protestante." Ang mga Saksi ni Jehova bug-os tagipusuon nga nagasalig sa Biblia. Wala sila nagapati nga ang papa may daku nga awtoridad kag ginasikway man nila ang mga panudlo kag buhat nga indi suno sa Biblia nga kinaandan na nga ginahi- mo sang Protestante nga mga relihion. - 11/1, pahi- na 19. ˙ Dapat bala ang isa ka tawo magtuon sang Heb- reo kag Griego agod maintiendihan niya ang Biblia? Indi. Bisan pa ang isa ka tawo nakahibalo sining mga lenguahe, indi niya madali mahangpan ang mensahe sang Biblia. Ang isa nga nakatuon sinang mga lenguahe nagakinahanglan gihapon magkon- sulta sa mga diksionaryo kag mga libro sang gram- mar. Bangod gintipigan sang Dios ang mga pulong ni Jesus sa mga badbad sang Biblia sa karon, sarang matun-an sang mga tawo ang kamatuoran kag ma- aplikar ini sa ila kabuhi nga indi na kinahanglan mag- tuon sang dumaan nga mga lenguahe. - 11/1, pahina 20-23. ˙ Paano si Jehova kag si Jesus nagpahamtang sang halimbawa sang maayong pamatasan para sa aton? Bisan pa si Jehova ang Soberano sang bug-os nga uniberso, ginapakig-angutan niya ang mga tawo nga may kalulo kag pagtahod. Sa orihinal nga lenguahe, sang nagpakigsugilanon si Jehova kay Abraham kag kay Moises, naggamit sia sang tinaga nga palihug an- tes sia mangabay. (Gen. 13:14; Ex. 4:6) Ang Dios na- gapamati man sa mga tawo. (Gen. 18:23-32) Amo man sini si Jesus, handa sia pirme sa pagbulig sa mga tawo nga nagakinahanglan, kag ginatawag pa gani niya sila sa ila mga ngalan. - 11/15, pahina 25. ˙ Ngaa wala ginaselebrar sang mga Cristiano ang Chinese New Year? Ang Chinese New Year isa ka importante nga seleb- rasyon sa Asia. Ginaselebrar ini sang mga tawo para suertehon kuno sila kag agod ipakita ang ila respeto sa mga espiritu. Ang mga Cristiano nagarespeto kag nagapadungog sa ila mga ginikanan, apang wala sila nagahiwat sang mga kinaonkaon nga nasentro sa pagpati nga makaupod nila ang ila napatay nga kati- gulangan para amligan sila ukon mangayo sing pa- bor sa mga dios sang ila balay. - 12/1, pahina 20-23. ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 3
SAMTANG yara sila sa siudad sang Troas sa Asia Minor nga may daku nga pantalan, nakabaton si apostol Pablo sang isa ka palanan-awon. May isa ka lalaki nga taga-Macedonia nga nagapangabay sa iya: "Magtabok ka sa Macedonia kag buligi kami." Sang nakita ni Pablo ang palanan-awon, sia kag ang iya kaupod naghinakop nga "ang Dios ang nagtawag sa [ila] agod ipahayag ang maayong balita" sa mga taga-Macedonia. Ano ang resulta? Sa panguna nga siudad sang Macedonia nga amo ang Filipos, si Lidia kag ang iya panimalay nangin mga tumuluo. Kag ang iban pa sa Romano nga mga probinsia sang Macedonia nangin mga tu- muluo man. - Binu. 16:9-15. Ini nga espiritu sang kakugi makita man sa mga Saksi ni Jehova sa karon. Madamo ang kinabubut- on nga naggasto sang ila kaugalingon nga kuarta agod magsaylo sa mga lugar nga nagakinahang- lan sing dugang nga mga manugbantala sang 4 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 Makatabok Ka Bala sa Macedonia? Ginharian. Halimbawa luyag gid ni Lisa nga una- hon sa iya kabuhi ang pagbantala nga hilikuton. Gani, nagbiya sia sa Canada kag nagsaylo sa Ken- ya. Sanday Trevor kag Emily nga taga-Canada man nagsaylo sa Malawi agod mapasangkad pa gid ang ila ministeryo. Ginkabig ni Paul kag ni Maggie nga taga-Inglaterra ang ila pagretiro subong maa- yo gid nga kahigayunan sa pagpasangkad sang ila pag-alagad kay Jehova kag nagsaylo sila sa Sidla- ngan nga Aprika. Handa ka man bala magsakripis- yo? Makasaylo ka man bala? Kon amo, ano nga mga prinsipio sa Biblia kag praktikal nga mga pa- nugda ang makabulig sa imo nga magmadina- lag-on? Usisaa ang Imo Kaugalingon Ang una nga butang nga dapat mo usisaon amo ang imo mga motibo. Ang labing daku nga sugo nga ginsiling ni Jesus, amo ini: "Higugmaon
Kilalaha ang Imo Kaugalingon Agod mausisa ang imo kaugalingon kon puede ka makaalagad sa iban nga pungsod, binagbina- ga ang masunod nga mga pamangkot kag bunayag nga usisaa kag ipangamuyo kon bala yara ka sa kahimtangan nga magsaylo. Ang mga impormasyon gikan sa nagligad nga mga isyu sang Ang Lalantawan makabulig sa imo sa paghimo sini. ˙ Espirituwal bala ako nga tawo? - "Mga Tikang Padulong sa Ka- lipay" (Oktubre 15, 1997, pahina 6) ˙ Epektibo bala ako nga ministro? - "Kon Paano Magmadinalag- on sa Payunir nga Ministeryo" (Mayo 15, 1989, pahina 21) ˙ Makabiya bala ako sa akon pamilya kag mga abyan? - "Pag- landas sang Kahidlaw sa Balay Samtang Nagaalagad sa Dios" (Mayo 15, 1994, pahina 28) ˙ Makatuon bala ako sang bag-o nga lenguahe? - "Pag-alagad Upod sa Dumuluong Sing Lenguahe nga Kongregasyon" (Marso 15, 2006, pahina 17) ˙ Masarangan ko bala ang kagastuhanan sa akon pagsaylo? - "Makaalagad Bala Ikaw sa Iban nga Pungsod?" (Oktubre 15, 1999, pahina 23) mo si Jehova nga imo Dios sa bug-os mo nga tagi- pusuon kag sa bug-os mo nga kalag kag sa bug-os mo nga hunahuna." Dapat ang rason sang aton pag-alagad sa iban nga pungsod amo ang aton gugma sa Dios kag ang aton handum nga tuma- non ang sugo nga maghimo sing mga disipulo. Nagpadayon si Jesus: "Ang ikaduha, nga kaangay sini, amo ini, 'Higugmaon mo ang imo isigkata- wo subong sang imo kaugalingon.' " Ang aton gugma sa aton mga isigkatawo madayag paagi sa aton sinsero nga pagbulig sa ila. (Mat. 22:36-39; 28:19, 20) Ang pag-alagad sa iban nga pungsod may yara mga kabudlayan kag nagakinahanglan ini sang pagsakripisyo. Indi lamang ini pagbakas- yon para magliwaliwa. Dapat nga gugma ang magpahulag sa imo. Sanday Remco kag Suzanne nga taga-Netherlands, kag nagapangalagad karon sa Namibia, nagsiling, "Ang gugma amo ang na- kabulig sa amon nga magpabilin diri." Si Willie nga nagalakbay nga manugtatap sa Namibia nagsulat: "Ang mga dumuluong nga utod nga nakapabilin diri amo yadtong wala na- gapaabot nga atipanon sila sang lokal nga mga ka- uturan. Ang ginahunahuna nila amo ang pag-ala- gad upod sa ila mga kauturan kag ang pagbulig sa ila pagbantala nga hilikuton." Sa tapos mo mausisa ang imo mga motibo, pa- mangkuta ang imo kaugalingon: 'Ano nga mga eksperiensia ang akon magamit sa pag-alagad sa iban nga pungsod? Epektibo bala ako nga minis- tro? Ano nga mga lenguahe ang nahibaluan ko? Handa bala ako magtuon sing bag-o nga lengua- he?' Hambali ini upod sa imo pamilya. Pamang- kuta ang mga gulang sa inyo kongregasyon kag ipangamuyo ini kay Jehova. Inang bunayag nga pag-usisa sa kaugalingon makabulig sa imo nga mahibaluan kon bala masarangan mo kag de- terminado ka gid nga mag-alagad sa iban nga ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 5
pungsod. - Tan-awa ang kahon nga "Kilalaha ang Imo Kaugalingon." Hibalua Kon sa Diin Ka Maalagad Ginpakadto si Pablo sa Macedonia paagi sa isa ka palanan-awon. Sa karon, wala na si Jehova na- gagamit sang palanan-awon para tuytuyan kita. Apang paagi sa sini nga magasin kag sa iban pa nga mga publikasyon, mahibaluan sang mga ala- gad sang Dios ang mga lugar nga nagakinahang- lan sang bulig. Gani ilista ina nga mga lugar. Kon indi ka pa handa sa pagtuon sang bag-o nga lenguahe ukon wala ka sing plano nga magpabi- lin sing permanente sa iban nga pungsod, binag- binaga kon sa diin ka makaalagad nga nahibaluan mo ang panguna nga lenguahe sa sina nga lugar. Usisaa ang mga butang nga dapat mo mahibaluan kaangay sang pagkuha sang visa, transportasyon, seguridad, mga bili sang balaklon kag klima. Ma- kabulig man sa imo ang pagpakig-istorya sa sad- tong nakasaylo na sa iban nga pungsod. Ipanga- muyo ini agod mahimo mo ang labing maayo nga desisyon. Dumduma nga si Pablo kag ang iya mga kaupod "gindumilian . . . sang balaan nga es- piritu nga magsugid sang pulong sa distrito sang Asia." Bisan pa nagtinguha sila nga magkadto sa Bitinia, "wala sila gintugutan sang espiritu ni Jesus." Sing kaanggid, dapat naton binagbinagon sing maayo kon sa diin gid kita makabulig. - Binu. 16:6-10. Sa karon mahimo may gina- hunahuna ka na nga mga lu- gar nga kadtuan. Kon nagaplano ka nga mag-alagad sa iban nga pungsod, sulati ang sanga talata- pan sang mga Saksi ni Jehova sa sina nga pungsod. Sambita ang imo mga pribilehiyo nga natiga- yon kag kon ano ang imo gusto nga ipamangkot, subong sang da- layunan, mga ospital, bili sang ba- laklon, kag palangabuhian. Da- yon ihatag ang imo sulat ukon mga sulat sa komite sang pag-ala- Ang mapainubuson kag masinakripisyuhon nga panimuot may positibo nga epekto sa mga kauturan gad sang inyo kongregasyon. Lakipan nila ini sang ila sulat sang rekomendasyon kag direkta nga ipadala sa sanga talatapan nga imo ginsambit. Ang ila sabat mahimo makabulig sa imo nga ma- kahimo sing pinakamaayo nga desisyon. Si Willie, nga ginsambit kaina, nagsiling: "Yad- tong mga nagbisita anay sa pungsod kag nag-usisa sing maayo kon bala magmalipayon sila sa pag- alagad didto amo ang nagmadinalag-on. Nakita sang isa ka mag-asawa nga mahimo mabudlayan sila mag-istar sa isa ka baw-ing nga lugar. Gani ginpili nila ang isa ka gamay nga banwa nga naga- kinahanglan man sing bulig apang indi tanto ka- budlay ang kahimtangan kag mahimo sila giha- pon mangin malipayon." Pag-atubang sa Bag-o nga mga Hangkat Ang pagbiya sa puluy-an kag pagsaylo sa bag-o nga lugar mahimo nga indi gid mahapos para sa imo. "Mahimo ka magbatyag sing tuman nga ka- subo," siling ni Lisa, nga ginsambit kaina. Ano ang nakabulig sa iya? Nagpabilin sia nga suod sa lokal nga kongregasyon nga iya ginsayluhan. Nangin tulumuron niya nga makilala ang tanan nga mga kauturan. Agod mahimo ini temprano pa sia nga nagaabot sa mga miting kag nagapabilin sia pag- katapos sini para makapakig-istorya sa mga kautu-
ran. Si Lisa nagaupod sa mga kauturan sa pag- ministeryo, ginaagda niya sila sa iya balay kag nangin abyan niya sila. Nagsiling sia: "Wala ako naghinulsol sa akon mga pagsakripisyo. Ginpaka- maayo gid ako ni Jehova." Sang dalagku na ang ila kabataan nagdesisyon sanday Paul kag Maggie nga mag-alagad sa iban nga lugar. Nagsiling si Paul: "Ang pagbiya sang mga pagkabutang indi mabudlay himuon. Apang ang pagbiya sa pamilya isa gid ka daku nga pagti- law sa amon kag mas mabudlay pa sangsa amon ginapaabot. Naghilibion kami sa eroplano. Maha- pos lang hunahunaon nga 'Indi namon ini masa- rangan.' Apang gintugyan namon ang tanan kay Jehova. Ang pagpakig-abyan sa mga kauturan na- kabulig sa amon nga magpadayon." Ginpili nanday Greg kag Crystal nga taga-Cana- da nga magsaylo sa Namibia bangod nagahambal sila sang Ingles, ang panguna nga lenguahe sa amo nga lugar. Apang sang ulihi, nakita nila nga mas daku ang ila mabulig kon magtuon sila sang lokal nga lenguahe. "Kon kaisa, ginaluyahan kami. Pero, sang natun-an na namon ang lokal nga lenguahe, nahangpan na namon ang ila kul- tura. Ang suod nga pagpakig-upod sa mga kautu- ran nakabulig sa amon nga magpasibu sa bag-o nga palibot." Inang mapainubuson kag masinakripisyuhon nga panimuot may positibo man nga epekto sa mga kauturan. Nadumduman pa ni Jenny ang mga pamilya nga nagsaylo sa Ireland, ang lugar nga iya gindak-an. "Sila pa ang mga maabiabi- hon," siling niya. "Nagkadto sila para gid mag-ala- gad kag indi para alagaran. Makugi gid sila kag ma- lipayon amo nga gusto ko man sila ilugon." Sa karon nagaalagad si Jenny kag ang iya bana su- bong mga misyonero sa Gambia. Ang Pagpakamaayo ni Jehova "Nagapamanggad" Makalilipay gid ang eksperiensia ni Pablo sa Macedonia! Pagligad sang mga napulo ka tuig nagsulat sia sa mga kauturan sa Filipos: "Nagapa- salamat ako pirme sa akon Dios sa tagsa ka tion nga madumduman ko kamo." - Fil. 1:3. Amo man sini ang ginbatyag nanday Trevor kag Emily nga nag-alagad sa Malawi antes sila gin-agda sa Watchtower Bible School of Gilead. "Kon kaisa Ang mga nagsaylo para mag-alagad amo ang nagmadinalag-on nagaduhaduha kami kon bala husto ang amon gi- nahimo, apang malipayon kami. Suod kami sa isa kag isa kag nabatyagan namon ang pagpakamaa- yo ni Jehova." Sanday Greg kag Crystal nga gin- sambit kaina, nagsiling man: "Wala na sing bu- tang nga mas maayo pa nga himuon namon." Ang matuod, indi posible sa tanan nga mag-ala- gad sa iban nga pungsod. Ang pila nagmadinalag- on paagi sa pagsaylo sa iban nga lugar sa ila pung- sod diin daku ang kinahanglanon. Mahimo man mangin tulumuron sang iban ang pag-alagad sa iban nga kongregasyon malapit sa ila ginapuy-an. Ang importante amo nga himuon mo ang imo bug-os nga masarangan sa pag-alagad kay Jehova. (Col. 3:23) Sa amo, mangin matuod sa imo ang gi- nasiling sang Biblia: "Ang pagpakamaayo sang GI- NOO nagapamanggad, kag wala sia nagadugang sing kasubo sa sini." - Hulu. 10:22. ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 7
Masako kag Malipayon sa Pag-alagad sa Dios LUYAG ni Jehova nga mangin malipayon ka. (Sal. 100:2) Subong isa sa iya mga alagad mahimo nga masako man ikaw. Ayhan indi ka amo gid sini kasako sang bag-o ka pa lang sa kamatuoran, apang ang imo karon sekular kag espirituwal nga mga sa- labton mahimo nagapabudlay sa imo. Ginakon- siensia ka pa gani kon indi mo mahimo ang tanan nga luyag mo himuon. Paano ka mangin balanse kag mahuptan "ang kalipay ni Jehova"? - Neh. 8: 10, NW. Nagakabuhi ka sa mabudlay nga mga tion kag Jehova, kag pat-od nga makahatag sa imo sang kali- pay. Ang kalabanan sang mga alagad sang Dios naga- bakal sang tion sa indi tanto ka importante nga mga butang para magamit nila sa importante nga mga hilikuton. Pamangkuta ang imo kaugalingon, 'Daw ano ka daku nga tion ang akon ginahingu- yang sa pagbasa sa sekular nga mga magasin ukon mga pamantalaan, pagtan-aw sang telebisyon, pag- pamati sang musika, ukon sa iban pa nga mga kali- ngawan?' Ina nga mga hilikuton makalilipay la- nagaatubang sa madamo nga mga pag-ipit, gani dapat mo organisahon sing maayo ang imo mga hilikuton. Sa sini nga bahin, daku gid ang mabulig sang pila ka inspirado nga laygay ni apostol Pablo: "Padayon ninyo nga bantayi sing maayo nga ang inyo paglakat indi subong di-maalam kundi subong maalam nga mga tawo, nga ginabakal ang nagakaigo nga tion para sa inyo kaugalingon, bangod ang mga ad- law malaut." - Efe. 5:15, 16. Ayhan kinahanglan mo nga bag-uhon ang imo iskedyul agod makapabilin ka nga malipayon KALINGAWAN PULUY-AN kag PAG-ATIPAN SA PAMILYA TRABAHO Agod masunod inang maalamon nga lay- gay, paano ka makapahamtang sing realistiko nga mga tulumuron para mangin balanse sa imo personal nga pagtuon, pag-atipan sa pa- milya, pagministeryo, sekular nga trabaho kag iban pa nga importante nga mga hilikuton? Nadumduman mo pa bala ang kalipay nga imo nabatyagan sang gindedikar mo ang imo kaugalingon sa Dios kag nagpabawtismo? Na- ngin malipayon ka sang nakilala mo si Jehova kag nahibaluan ang iya mga katuyuan. Mahi- mo nga binulan ang imo ginhinguyang sa pagtuon antes mo natigayon ina nga ihibalo kag kalipay. Apang takus gid ang imo pagpani- kasog. Ina nga pagtuon nagpauswag sang imo kabuhi. Agod mahuptan mo ang imo kalipay, kina- hanglan nga padayon ka nga magkaon sa espi- rituwal. Kon nabudlayan ka nga mangita sing tion para sa pagbasa kag pagtuon sang Bib- lia, usisaa ang imo iskedyul. Bisan ang pila lang ka minuto nga pagtuon kag pagpamalan- dong kada adlaw makapasuod sa imo kay CRISTIANONG MGA MITING 8 MINISTERYO PERSONAL NGA PAGTUON
mang kon himuon naton ina sing balanse. (1 Tim. 4:8) Kon nabudlayan ka sa pagbadyet sang imo tion, maghimo sang iskedyul kag sunda ini. Si Adam nga isa ka bana, amay sang tatlo ka ka- bataan, kag gulang, nagpaathag kon ano ang naka- bulig sa iya: "Gintinguhaan ko nga magkabuhi sing simple. Ginalikawan ko ang mga kalingawan kag mga pagkabutang nga magaubos sang akon tion. Indi buot silingon nga ginadingutan ko ang akon kaugalingon, kontento na ako sa simple nga mga kalingawan." Ang pagpamalandong sa maayo nga mga resulta sang imo mga desisyon makabulig nga mapanum- balik mo ang imo kalipay kag mahuptan ang posi- tibo nga panimuot. Halimbawa, si Mariusz nga isa ka gulang nga may tatlo ka kabataan nagsiling: "Sugod sang nagtuon ako sa Biblia, nangin positi- bo na ang akon pagtamod sa kabuhi. Kon kaisa, na- gaatubang ako sang mga kabudlayan nga madamo sa sini si Jehova lamang ang nakahibalo. Apang ba- ngod sa iya suporta, nalipay ako sa paghulat sa pa- laabuton." Subong sang naeksperiensiahan ni Mariusz, ang positibo nga panimuot indi makadula sang gina- batyag nga kabalaka sang isa. Apang makabulig ini sa imo nga mapahaganhagan ang imo ginabatyag kag mangin malig-on sa pag-atubang sa mga ka- budlayan. Ang Biblia nagasiling: "Ang tanan nga adlaw sang napiotan malaut, apang ang malipayon sing tagiposoon may dalayon nga piesta." (Hulu. 15:15) Pamalandungi man ang gugma nga ginpa- kita sang Dios sa imo. Makabulig ini sa imo nga hi- gugmaon sia kag magapatudok ini sang imo kali- pay. - Mat. 22:37. Ang pag-una kay Jehova kag sa iya kabubut-on makadugang sa kalipay sang isa ka pamilya. Ang pagpakita sang Cristianong mga kinaiya makabu- lig agod malikawan ang mga di-paghangpanay kag nagapasuod sa kaangtanan kag pagtinamdanay sa sulod sang pamilya. Sa amo, ang inyo puluy-an mangin duog sang paghidait kag paghiusa. - Sal. 133:1. Matigayon man sang pamilya ang matuod nga kalipay kon makigbahin sila sing magkaupod sa es- pirituwal nga mga hilikuton. Si Mariusz nagpaat- hag: "Ginapabaloran ko gid ang tion nga magkau- pod kami subong isa ka pamilya. Ginabuligan gid ako sang akon asawa. Kon posible, ginaupdan niya ako sa pagministeryo ukon sa pagpaninlo sang is- tadyum antes sang kombension, kag subong man kon magpamulongpulong ako sa iban nga kongre- gasyon. Napalig-on gid ako sa sini." Ginasugo sang Biblia ang mga Cristiano nga amanan sing materyal nga mga kinahanglanon ang ila pamilya. (1 Tim. 5:8) Apang kon ginaubos sang sekular nga trabaho ang imo tion kag kusog, mahimo nga madula ang imo kalipay sa pag-ala- gad sa Dios. Ipangamuyo ini kay Jehova. (Sal. 55:22) Ang iban nagdesisyon nga mangita sang bag-o nga trabaho agod mauna ang Ginharian sang Dios. Dapat nga indi pagtugutan sang isa ka Cristiano nga mapasapayanan ang espirituwal nga mga butang bangod lamang sa pinansial nga ben- taha sang isa ka trabaho nga daku ang sueldo. - Hulu. 22:3. Mahimo makabulig sa imo kon isulat mo ang mga bentaha kag disbentaha sang imo trabaho ka- ron kag sa trabaho nga luyag mo sayluhan. Siem- pre pa, luyag naton ang maayo nga trabaho nga may daku nga sueldo. Apang, ang imo bala trabaho nagabulig sa imo nga mapauswag ang espirituwali- dad sang imo pamilya? Binagbinaga sing maayo ina tanan nga butang kag maghimo sing desisyon nga ginauna ang imo kaangtanan kay Jehova. Kon nakita mo nga ang imo karon trabaho naga- upang sa imo pag-uswag sa espirituwal, kinahang- lan ka maghimo sing mga pagpasibu. Madamo nga mga Cristiano ang naghimo sing dalagku nga mga pagbag-o para may tion sila sa espirituwal nga mga butang. Ang isa ka utod nga lalaki sa Poland nagsi- ling: "Wala na ako sang mahimo kundi maghalin sa kompanya nga ginaubrahan ko kay pirme lang ako nagabiyahe sa malayo nga mga lugar. Wala na ako sing tion sa espirituwal nga mga butang kag sa akon pamilya." Sa karon, ang iya trabaho wala na nagakuha sang iya daku nga tion kag kusog. Mangin Malipayon sa Pagbulig sa Iban Si Jesus nagsiling nga "may kapin nga kalipay sa paghatag sangsa pagbaton." (Binu. 20:35) Mada- mo sing kahigayunan ang mga Cristiano sa pagha- tag. Kon kaisa, bisan gani ang pagyuhum, pagpa- ngamusta, ukon sinsero nga pagpasalamat sa iban sa pagtungod nila sang ila teokratikong asaynment makahatag na sing kalipay sa ila kag sa imo man. Ginpalig-on ni apostol Pablo ang iya mga masig- ka-Cristiano: "Lipayon ang mga kalag nga gina- pung-awan, sakdagon ang mga maluya." (1 Tes. ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 9
5:14) Mahimo magbatyag ang mga ginapung- awan nga kon sa ila lang kaugalingon nga kusog indi nila masarangan ang ila mga problema. Mahi- mo mo bala sila mabuligan? Kon nakita mo nga ang imo utod nadulaan na sing kalipay sa pag-ala- gad kay Jehova, tinguhai nga palig-unon sia. Sa paghimo sini, ikaw mismo mapalig-on man. Huo, may mga problema nga indi masolbar sang tawo. Apang, kon magpakita ka sing empatiya, mapalig- on mo ang imo utod nga magsandig kay Jehova. Ang mga nagasandig kay Jehova wala gid nagaka- paslawan. - Sal. 27:10; Isa. 59:1. Ang isa pa ka praktikal nga paagi nga makabulig ka sa isa ka utod nga nasubuan amo ang pag-agda sa iya nga updan ka sa ministeryo. Sang ginsugo ni Jesus ang 70 ka disipulo, ginpadala niya sila "sing tagduhaduha." (Luc. 10:1) Nagaugyon ka bala nga ining kahimusan nagahatag sing kahiga- yunan nga makapalig-unanay ang duha nga mag- kaupod? Puede mo bala mapanginpuslan ini nga kahimusan para mapasag-uli mo ang kalipay sang imo utod? Ang kabuhi naton karon puno gid sing proble- ma. Apang, ginalaygayan kita ni Pablo: "Magkasad- ya kamo pirme sa Ginuo. Sa liwat ginasiling ko, Magkasadya kamo!" (Fil. 4:4) Bangod ginahigug- ma mo ang Dios, ginatuman sia, kag makugi ka nga nagapadayon sa hilikuton nga gin- hatag niya sa imo, ang imo kabuhi may katuyuan. Nagahatag ini sa imo sing kalipay. Dugang pa, ginabuligan ka ni Jehova nga malandas ang mga pag-ipit kag mga problema nga imo ginaatubang. - Roma 2:6, 7. Paagi sa aton pagtuo, mahan- top naton nga malapit na gid mag-abot ang saad ni Jehova nga bag-ong kalibutan. Magada- la gid ina sang madamo nga mga pagpakamaayo kag mga ra- son sa pagkalipay! (Sal. 37:34) Gani magkasadya ka samtang gi- nadumdom mo nga bisan karon pa lang, bugana na kita nga gina- pakamaayo ni Jehova. Sa amo, 'maalagad naton si Jehova nga may kasadya!' - Sal. 100:2, NW. Makabulig ka bala agod mapanumbalik ang kalipay sang iban?
IPADAYAG ANG IMO PAG-USWAG "Pamalandungi ini nga mga butang; mag-ukod sa sini, agod ang imo pag-uswag madayag sa tanan nga tawo." - 1 TIM. 4:15. SA Romano nga probinsia sang wa kon daw ano ang kakibot kag ka- lipay ni Timoteo! Sa masunod nga mga tinuig, makaupod ni Timoteo si Pablo kag ang iban pa sa paglak- bay nga hilikuton agod tumanon ang nanuhaytuhay nga mga mis- yon nga gintugyan sa iya sang mga apostoles kag sang gulang nga mga lalaki. Ang paglakbay nga hilikuton nanday Pablo kag Timoteo nakabu- lig gid sing daku sa pagpalig-on sa mga kauturan sa espirituwal. (Basa- ha ang Binuhatan 16:4, 5.) Bangod sini, nangin hayag gid sa madamo nga Cristiano ang pag-uswag ni Ti- moteo sa espirituwal. Pagligad sang mga napulo ka tuig nga pag-upda- nay nila ni Timoteo, si apostol Pab- lo nagsulat sa mga taga-Filipos: "Wala na ako sing iban pa nga may panimuot kaangay sang iya [ni Timoteo] nga magaulikid gid nahanungod sa inyo. . . . Nahibaluan ninyo ang pamatuod nga ginhatag niya tuhoy sa iya kaugalingon, nga kaa- ngay sa anak upod sa amay nagpaulipon sia upod sa akon sa pagpauswag sing maayong balita." - Fil. 2:20-22. Galacia nga Turkey na karon, nagapuyo anay ang bata nga si Ti- moteo. Madamo nga Cristianong kongregasyon ang natukod didto mga pila ka dekada pagkatapos na- patay si Jesus. Ang pamatan-on nga si Timoteo, ang iya iloy kag ang iya lola nagbaton sang Cristianis- mo kag nangin aktibo sa isa sa mga kongregasyon didto. (2 Tim. 1:5; 3: 14, 15) Pat-od gid nga malipayon ang kabuhi ni Timoteo subong pa- matan-on nga Cristiano sa sina nga lugar. Apang, hinali lang nga nag- bag-o ang iya kabuhi. Si Timoteo nagpakita sing pagkahamtong bisan bata pa sia 2 Ini nga pagbag-o nagsugod sang ikaduha nga pagbisita ni apos- tol Pablo sa ila lugar. Sa sina nga tion, ayhan tin-edyer ukon mga beintehon na si Timoteo. Mahimo nga sang pagbisita ni Pablo sa Listra nata- lupangdan niya nga "maayo ang ginasugid tuhoy [kay Timoteo] sang mga kauturan" sa mga kongre- gasyon didto. (Binu. 16:2) Bisan bata pa si Timo- teo, nagpakita na sia sing pagkahamtong. Nian, sa idalom sang panuytoy sang balaan nga espiritu, gintungtong ni Pablo kag sang mga gulang didto ang ila mga kamot kay Timoteo, sa amo ginhanda sia para sa isa ka pinasahi nga hilikuton sa kongre- gasyon. - 1 Tim. 4:14; 2 Tim. 1:6. 4 Sang nagsulat si Pablo sa mga taga-Filipos, gin- tugyanan niya si Timoteo sang mabug-at nga res- ponsibilidad nga amo ang pagtangdo sang mga gulang kag mga ministeryal nga alagad. (1 Tim. 3:1; 5:22) Maathag nga si Timoteo masaligan gid nga Cristianong manugtatap. Sa amo man nga su- lat, ginlaygayan ni Pablo si Timoteo nga 'ipadayag ang iya pag-uswag sa tanan nga tawo.' (1 Tim. 3 Si Timoteo nakabaton sing tumalagsahon nga imbitasyon nga mangin kaupod ni apostol Pablo sa paglakbay nga hilikuton! (Binu. 16:3) Handura- 1, 2. Ano ang nahibaluan naton sa kabuhi ni Timoteo sang bata pa sia kag sa pagbag-o nga natabo sang mga beintehon na sia? 3. Ano nga tumalagsahon nga pribilehiyo ang nabaton ni Timoteo? 4. (a) Anong mabug-at nga responsibilidad ang gin- tugyan kay Timoteo? (b) Ano ang mahimo ipamangkot tuhoy sa ginpamulong ni Pablo nga mabasa sa 1 Timo- teo 4:15? ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 11
4:15) Indi bala nga daku na nga mga pag-uswag ang ginpadayag ni Timoteo? Gani ano ang buot si- lingon ni Pablo, kag paano kita makabenepisyo sa iya laygay? Ipadayag ang Espirituwal nga mga Kinaiya 5 Usisaon naton ang konteksto sang 1 Timoteo 4:15. (Basaha ang 1 Timoteo 4:11-16.) Antes ginsu- lat ni Pablo ining mga pulong, naglakbay sia pa- kadto sa Macedonia apang ginpangabay niya si Ti- moteo nga magpabilin sa Efeso. Ngaa? May pila sa sina nga siudad nga nagpabahinbahin sa kongre- gasyon paagi sa pagpasulod sing butig nga mga pa- nudlo. Dapat nga amligan ni Timoteo ang espiritu- wal nga katinlo sang kongregasyon. Paano niya ini himuon? Ang isa ka paagi amo ang pagpahamtang niya sang maayo nga halimbawa para ilugon sang iban. 6 Si Pablo nagsulat kay Timoteo: "Sa mga matu- tom mangin halimbawa ka sa paghambal, sa pag- gawi, sa gugma, sa pagtuo, sa kaputli." Si Pablo nagdugang: "Pamalandungi ini nga mga butang; mag-ukod sa sini, agod ang imo pag-uswag mada- yag sa tanan nga tawo." (1 Tim. 4:12, 15) Ang pag- uswag nga dapat makita kay Timoteo amo ang pag- padayag sang espirituwal nga mga kinaiya kag indi amo ang pagtigayon sang posisyon sang awtori- dad. Amo ini nga sahi sang pag-uswag ang dapat ti- nguhaan sang tanan nga Cristiano. 7 Pareho sang panahon ni Timoteo, nanuhaytu- hay man sa karon ang responsibilidad sa sulod sang kongregasyon. Ang pila nagaalagad subong mga gulang ukon mga ministeryal nga alagad. Ang iban nagaalagad subong mga regular payunir. Ma- lipayon naman ang iban sa pag-alagad subong mga nagalakbay nga manugtatap, mga Bethelite, ukon mga misyonero. Ang mga gulang nagapakigbahin sa nanuhaytuhay nga programa sang pagtudlo, subong sang mga asembleya kag kombension. Apang, ang tanan nga Cristiano - mga lalaki, mga babayi kag mga kabataan - may yara kahigayunan nga mapadayag ang ila espirituwal nga pag-uswag. (Mat. 5:16) Kaangay kay Timoteo, bisan ang mga Cristiano subong nga may yara pinasahi nga mga 5, 6. Paano ang espirituwal nga katinlo sang kongre- gasyon sa Efeso nabutang sa katalagman, kag paano ma- amligan ni Timoteo ang kongregasyon? 7. Ano ang ginapaabot sa kada isa sa kongregasyon? 12 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 pribilehiyo ginapaabot man nga magpadayag sang ila espirituwal nga mga kinaiya sa tanan. Mangin Huwaran sa Paghambal 8 Ang isa pa ka paagi nga mapakita ni Timoteo ang maayo nga halimbawa amo ang iya pagham- bal. Paano kita makapakita sing pag-uswag sa sini nga bahin? Makilala kita paagi sa aton ginaham- bal. Husto gid ang ginsiling ni Jesus: "Gikan sa kabuganaan sang tagipusuon nagahambal ang baba." (Mat. 12:34) Nahibaluan gid ni Santiago nga utod ni Jesus sa iloy kon ano ang epekto sang aton paghambal sa aton pagsimba. Nagsulat sia: "Kon ang bisan sin-o nga tawo nagahunahuna nga isa sia ka debotado nga sumilimba apang wala na- garenda sang iya dila, kundi padayon nga nagada- ya sang iya kaugalingon nga tagipusuon, ang por- ma sang pagsimba sini nga tawo wala sing pulos." - Sant. 1:26. 9 Ang aton paghambal magapadayag man kon ano na nga pag-uswag sa espirituwal ang aton na- himo. Gani sa baylo nga maghambal sang di-mati- nahuron, negatibo, mamulayon kag makapasak- law, ang hamtong nga mga Cristiano nagatinguha nga maghambal sing makapabakod, makapalug- pay, kag makapalig-on nga mga pulong. (Hulu. 12:18; Efe. 4:29; 1 Tim. 6:3-5, 20) Kon handa kita nga ipakighambal sa iban ang aton mga panindu- gan sa moral kag pangapinan ang mataas nga mga talaksan sang Dios ginapakita naton ang aton de- bosyon sa Dios. (Roma 1:15,16) Pat-od gid nga ma- obserbahan sang mga matarong sing tagipusuon ang aton paghambal kag mahimo nila ilugon ang aton halimbawa. - Fil. 4:8, 9. Mangin Huwaran sa Paggawi kag Kaputli 10 Ang makapalig-on nga paghambal importan- te, apang indi lang ini ang kinahanglan sang isa ka Cristiano agod mangin maayo nga halimbawa. Kon husto ang ginahambal sang isa apang wala niya ini ginahimo, ina nga tawo makabig nga sa- limpapaw. Nahibaluan gid ni Pablo ang pagkasa- limpapaw sang mga Fariseo kag kon ano nga halit 8. Ano ang epekto sang aton paghambal sa aton pag- simba? 9. Paano kita mangin huwaran sa aton paghambal? 10. Agod mag-uswag sa espirituwal, ngaa kinahanglan ang pagtuo nga indi salimpapaw?
Makita bala sang iban ang imo pag-uswag? ang mahimo sini. Pila ka beses nga ginpaandaman niya si Timoteo nga likawan ang pagkasalimpa- paw kag pagpakunokuno. (1 Tim. 1:5; 4:1, 2) Apang si Timoteo indi salimpapaw. Sa iya ikaduha nga sulat kay Timoteo, si Pablo nagsiling: "Gina- dumdom ko ang imo pagtuo nga wala sing bisan ano nga pagkasalimpapaw." (2 Tim. 1:5) Walay sa- payan sini, dapat gihapon ipakita ni Timoteo nga isa sia ka tunay nga Cristiano. Dapat sia mangin huwaran sa paggawi. 11 Sa iya duha ka sulat kay Timoteo, naghatag sing pagpalig-on si Pablo sa nanuhaytuhay nga as- pekto sang paggawi. Halimbawa, dapat nga lika- wan ni Timoteo ang paghingamo sang kamangga- ran. Si Pablo nagsulat: "Ang gugma sa kuarta amo ang gamot sang tanan nga sahi sang makahalalit nga mga butang, kag paagi sa paghingamo sini nga gugma ang iban nagtalang gikan sa pagtuo kag nagbuno sang ila kaugalingon sang madamo nga kasakit." (1 Tim. 6:10) Ang paghigugma sa manggad isa ka tanda nga ang isa maluya sa espiri- tuwal. Sa pihak nga bahin, ang mga Cristiano nga may simple lang nga pagkabuhi kag kontento na sa pagtigayon sing 'pagkaon kag panapton,' amo yadtong nagapadayag sang espirituwal nga pag- uswag. - 1 Tim. 6:6-8; Fil. 4:11-13. 12 Ginsambit man ni Pablo kay Timoteo kon daw ano ka importante para sa Cristianong mga babayi nga "magpamuni paagi sa mahipid nga pagpamayo nga may kaugdang kag maligdong nga hunahuna." (1 Tim. 2:9) Dapat mangin huwa- ran ang mga babayi sa kaugdang kag kaligdong sa panghunahuna sa ila pagpili sang bayo kag sa ila pamustura, kag sa iban pa nga bahin sang ila per- sonal nga kabuhi. (1 Tim. 3:11) Ini nga prinsipio naaplikar man sa Cristianong mga lalaki. Si Pablo naglaygay sa mga manugtatap nga mangin "ha- ganhagan sa mga batasan, maligdong sing huna- huna, mahim-ong." (1 Tim. 3:2) Kon ipakita na- ton ini nga mga kinaiya sa aton matag-adlaw nga hilikuton, mapadayag naton ang aton pag- uswag sa tanan nga tawo. 11. Ano ang ginsulat ni Pablo kay Timoteo tuhoy sa ka- manggaran? 12. Paano naton mapadayag ang aton pag-uswag sa aton personal nga kabuhi? ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 13
13 Si Timoteo dapat man mangin huwaran sa kaputli. Gingamit ni Pablo ining termino para ipa- talupangod ang espesipiko nga aspekto sang pag- gawi, ang seksuwal nga moralidad. Dapat tinguha- an ni Timoteo nga wala sing malain nga masiling ang iban tuhoy sa iya pagpakig-angot sa mga baba- yi. Dapat makig-angot sia "sa tigulang nga mga ba- bayi subong mga iloy, sa lamharon nga mga baba- yi subong mga utod upod ang bug-os nga kaputli." (1 Tim. 4:12; 5:2) Bisan ang imoral nga mga buhat nga ginahimo sing sekreto indi gid matago sa Dios kag pat-od gid nga mahibaluan sang mga tawo sa ulihi. Apang tandaan naton nga ang maayo nga hinimuan sang isa ka Cristiano indi man matago. (1 Tim. 5:24, 25) Ang tanan sa kongregasyon may yara sing kahigayunan nga ipadayag ang ila pag- uswag paagi sa ila paggawi kag kaputli. Importante Gid ang Gugma kag Pagtuo 14 Ang gugma amo ang panguna nga aspekto sang matuod nga Cristianismo. Si Jesus nagsiling sa iya mga disipulo: "Paagi sa sini ang tanan maka- hibalo nga kamo mga disipulo ko, kon nagahigug- maanay kamo." (Juan 13:35) Paano naton mapa- dayag ina nga gugma? Ang Pulong sang Dios nagapangabay sa aton nga isuklob sang 'isa kag isa ang gugma' agod "mangin mainayuhon sa isa kag isa, mapinalanggaon nga may kaawa, nga nagapa- tawad sing kinabubut-on sa isa kag isa," kag ma- ngin maabiabihon. (Efe. 4:2, 32; Heb. 13:1, 2) "Sa utudnon nga gugma magpakita kamo sang mapi- nalanggaon nga balatyagon sa isa kag isa," sulat ni apostol Pablo. - Roma 12:10. 13. Kaangay ni Timoteo, paano kita mangin huwaran sa kaputli? 14. Paano ginpadaku sang Kasulatan nga kinahanglan naton ipakita ang gugma sa isa kag isa? Paano Mo Sabton? ˙ Ano ang matun-an sang iban tuhoy sa aton paghambal? ˙ Paano naton mapadayag ang aton pag- uswag paagi sa aton paggawi kag kaputli? ˙ Ngaa ang mga Cristiano dapat mangin huwaran sa gugma kag pagtuo? 14 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 15 Kon si Timoteo nangin matigdas ukon indi mainayuhon sa pagpakig-angot sa iya mga masig- ka-Cristiano mangin wala sing pulos ang iya maa- yo nga mga hinimuan subong manunudlo kag manugtatap. (Basaha ang 1 Corinto 13:1-3.) Sa pi- hak nga bahin, ang matuod nga gugma nga ginpa- kita ni Timoteo sa iya mga kauturan, upod ang iya pagkamaabiabihon kag maayong binuhatan, nag- padayag gid sang iya espirituwal nga pag-uswag. Gani sa iya sulat kay Timoteo, nagakaigo gid nga espesipiko nga ginsambit ni apostol Pablo ang gugma subong isa sa mga kinaiya nga dapat ma- ngin huwaran si Timoteo. 16 Sang didto sia sa Efeso, natilawan ang pagtuo ni Timoteo. May pila didto nga nagpasanyog sang doktrina nga indi nahisuno sa Cristianong kama- tuoran. Ang iban nagpalapta sang "butig nga mga sugilanon" ukon nagpanalawsaw sang mga ideya nga wala sing nabulig sa espirituwalidad sang kongregasyon. (Basaha ang 1 Timoteo 1:3, 4.) Gin- laragway ni Pablo yadtong mga indibiduwal su- bong "nagapahambog . . . , kag wala sing na- hangpan nga bisan ano, kundi may balatian sa hunahuna may kaangtanan sa mga pagpamangkot kag mga binais tuhoy sa mga tinaga." (1 Tim. 6: 3, 4) Dapat pa bala usisaon ni Timoteo inang maka- halalit nga mga ideya nga nagadagta sa kongregas- yon? Indi, kay ginpalig-on ni Pablo si Timoteo nga "makig-away sa maayong pagpakig-away sang pag- tuo" kag talikdan ang "wala pulos nga mga hamba- lanon nga nagasikway sa kon ano ang balaan kag ang mga pagsumpakilay sang sayop nga ginatawag nga 'ihibalo.' " (1 Tim. 6:12, 20, 21) Pat-od gid nga ginsunod ni Timoteo ang maalamon nga laygay ni Pablo. - 1 Cor. 10:12. 17 Ginsilingan si Timoteo nga "sa ulihi nga mga hut-ong sang tion ang iban magabiya sa pagtuo, nga nagahatag sang igtalupangod sa nagapatalang nga mga pinamulong gikan sa mga espiritu kag mga panudlo sang mga demonyo." (1 Tim. 4:1) Ang tanan sa kongregasyon lakip na yadtong may mga pribilehiyo dapat mangin kaangay ni Timoteo nga magpakita sing malig-on kag indi mationg nga pagtuo. Paagi sa pagpabilin nga malig-on kag de- 15. Ngaa ang gugma importante para sa tanan, ilabi na sa Cristianong mga manugtatap? 16. Ngaa kinahanglan gid ni Timoteo magpakita sing malig-on nga pagtuo? 17. Paano mahimo matilawan ang aton pagtuo karon?
terminado nga pamatukan ang apostasya, mapada- yag naton ang aton pag-uswag kag mangin huwa- ran sa pagtuo. Tinguhai nga Mapadayag ang Imo Pag-uswag 18 Maathag nga ang espirituwal nga pag-uswag sang matuod nga Cristiano wala nabase sa iya hit- sura, abilidad, ukon kabantugan. Kag wala man ini nagadepende sa kadugayon sang iya pag-ala- gad sa kongregasyon. Sa baylo, ang matuod nga es- pirituwal nga pag-uswag mapadayag paagi sa aton 18, 19. (a) Paano mo mapadayag ang imo pag-uswag sa tanan nga tawo? (b) Ano ang pagabinagbinagon sa masunod nga artikulo? pagkamatinumanon kay Jehova, sa aton panghu- nahuna, paghambal, kag paggawi. (Roma 16:19) Dapat naton tumanon ang sugo nga higugmaon ang isa kag isa kag palambuon ang malig-on nga pagtuo. Gani, pamalandungan naton ang pina- mulong ni Pablo kay Timoteo kag mangin mau- kod sa sini agod ang aton pag-uswag madayag sa tanan nga tawo. 19 Ang isa pa ka kinaiya nga nagapadayag sang aton espirituwal nga pag-uswag kag Cristianong pagkahamtong amo ang kalipay, nga isa ka bunga sang balaan nga espiritu sang Dios. (Gal. 5:22, 23) Binagbinagon sang masunod nga artikulo kon pa- ano naton mapalambo kag mahuptan ang kalipay sa tion sang mga kabudlayan. HUPTI ANG KALIPAY SA TION SANG MGA KABUDLAYAN "Magkasadya ang tanan nga nagadangup [kay Jehova], magsinggit sila gihapon sa kalipay." - SAL. 5:11. ANG mga Saksi ni Jehova indi hilway sa mga kabudlayan. Madamo nga alagad sang Dios ang nangin biktima sang krimen, inaway, kag iban pa nga inhustisya. Ang kinaugali nga mga kalamidad, kapigaduhon, balatian, kag kamata- yon nagapabudlay gid sa mga tawo. Si apostol Pablo nagsulat: "Nahibaluan naton nga ang ta- nan nga tinuga padayon nga nagaugayong sing tingob kag ginasakitan sing tingob tubtob ka- ron." (Roma 8:22) Ang aton pagkadihimpit naga- pabudlay man sa aton. Kaangay ni Hari David, mahimo kita makasiling: "Ang akon mga kalau- tan nagalapaw sa akon olo; subong sang mabug- at nga lulan lakas sila kabug-at sa akon." - Sal. 38:4. 2 Magluwas sa mga kabudlayan nga kinaandan sa tanan nga tawo, ang matuod nga mga Cristia- no may ginapas-an pa nga malaragwayon nga usok sang pag-antos. (Luc. 14:27) Kaangay ni Je- sus, ang iya mga disipulo ginadumtan kag gina- hingabot. (Mat. 10:22, 23; Juan 15:20; 16:2) Gani, ang pagsunod kay Cristo nagakinahanglan gid sing lakas nga pagpanikasog kag pagbatas sam- tang ginahulat naton ang mga pagpakamaayo sa bag-ong kalibutan. - Mat. 7:13, 14; Luc. 13:24. 3 Ginapahangop bala sini nga ang kabuhi sang mga Cristiano wala gid sing kalipay? Puro na lang bala kasubo kag pag-antos ang aton kabuhi tub- tob sa katapusan? Maathag nga luyag gid ni Jeho- va nga mangin malipayon kita samtang ginahu- lat naton ang katumanan sang iya mga saad. Sulitsulit nga ginalaragway sang Biblia ang matu- od nga mga sumilimba subong malipayon nga 1, 2. (a) Ano ang pila sang mga butang nga nagapa- budlay sa mga tawo karon? (b) Magluwas sa mga kabud- layan nga kinaandan sa tanan nga tawo, ano pa ang da- pat batason sang matuod nga mga Cristiano? 3. Nagsiling bala ang Biblia nga dapat mag-antos ang mga Cristiano agod mapahamut-an ang Dios? ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 15
mga tawo. (Basaha ang Isaias 65:13, 14.) "Magka- sadya ang tanan nga nagadangup [kay Jehova], magsinggit sila gihapon sa kalipay," siling sang Salmo 5:11. Huo, posible kita makatigayon sing daku nga kalipay, kalinong sa hunahuna, kag pagkakontento walay sapayan sang mga kalami- dad. Usisaon naton kon paano ang Biblia maka- bulig sa aton nga mangin malipayon sa gihapon bisan pa nagaatubang kita sang mga kabudlayan. Si Jehova - Ang "Malipayon nga Dios" 4 Binagbinaga ang halimbawa ni Jehova. Su- bong Labing Gamhanan nga Dios, sia ang may awtoridad sa bug-os nga uniberso. Wala sang bu- tang nga kulang sa iya kag wala sia nagakina- hanglan sang bulig sang iban. Apang wala sa- payan sang iya indi matupungan nga gahom, nagbatyag si Jehova sang kasubo sang nagrebelde ang isa sang iya espiritu nga mga anak kag na- ngin Satanas. Pat-od gid nga naapektuhan man sia sang nagbuylog ang iban pa nga mga anghel sa pagrebelde batok sa iya. Hunahunaa man ang kasakit nga ginbatyag sang Dios sang si Adan kag si Eva, ang obra maestra sang iya pisikal nga pag- panuga, nagtalikod sa iya. Sugod sadto, binilyon sang ila kaliwatan ang nagsikway sa awtoridad ni Jehova. - Roma 3:23. 5 Ang pagrebelde nga ginsugdan ni Satanas na- gapadayon gihapon. Sa sulod sang mga 6,000 ka tuig, nakita ni Jehova ang mga buhat sang idolat- riya, kasingki, pagpatay, kag pagpatuyang sa sek- so. (Gen. 6:5, 6, 11, 12) Dugang pa, nabatian niya ang tuman kalaut nga mga kabutigan kag mga pagpasipala. Kon kaisa, bisan gani ang matuod nga mga sumilimba sang Dios nagapasakit sang iya balatyagon. Ang isa sa sinang kahimtangan ginlaragway sang Biblia sing subong sini: "Maka- pila sila magsumpung sa iya sa kamingawan kag nagpakalisud sa iya sa desierto! Nagtalikod sila li- wat kag ginsulay ang Dios, kag ginhangkat ang Balaan sang Israel." (Sal. 78:40, 41) Tuman gid ang kasakit nga ginbatyag ni Jehova sang ginsik- way sia sang iya katawhan. (Jer. 3:1-10) Huo, na- 4. Ano ang ginbatyag sang Dios sang wala gintuman ang iya kabubut-on? 5. Ano ang ilabi na nga nagapasakit sa balatyagon ni Je- hova? 16 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 gakahanabo ang malain nga mga butang, kag na- gapasubo gid ini kay Jehova. - Basaha ang Isaias 63:9, 10. 6 Bisan pa nagabatyag si Jehova sing kasa- kit kag kapaslawan, wala ini nagpugong sa iya sa pagpanghikot. Kon may problema nga mag- utwas, nagahulag gilayon si Jehova agod indi maglala ang sitwasyon. Nagahimo man sia sang mga tikang agod indi maupangan ang iya dayon nga katuyuan. Bangod sining positibo nga mga 6. Paano ginaatubang sang Dios ang mga problema? Nagakasubo si Jehova sa malain nga mga butang nga nagakahanabo s e r u t c i P s o n a P / h s a k A B M G . .
tikang, malipayon nga nagapaabot si Jehova sa pagbindikar sang iya pagkasoberano kag sa mga pagpakamaayo nga ihatag sini sa iya mainunu- ngon nga mga sumilimba. (Sal. 104:31) Walay sa- payan sang mga pagpakalain sa iya, si Jehova na- gapabilin nga "malipayon nga Dios." - 1 Tim. 1:11; Sal. 16:11. 7 Huo, wala kita sing ikasarang sa pagsolbar sang mga problema kaangay sang mahimo ni Je- hova. Apang, mailog naton si Jehova sa pag-atu- bang sang mga kabudlayan. Normal lamang nga magbatyag kita sing kasubo kon may mag-utwas nga problema, apang indi kita dapat magpabilin nga masinulub-on. Bangod gintuga kita sa lara- wan ni Jehova, may yara kita ikasarang sa pag- hunahuna kag praktikal nga kaalam, amo nga mausisa naton ang aton mga problema kag ma- kahimo kita sing positibo nga mga tikang kon po- sible. 8 Ang isa ka importante nga butang nga maka- bulig sa aton nga malandas ang mga problema amo ang pagbaton nga may mga butang sa aton kabuhi nga indi naton makontrol. Ang sobra nga pagkabalaka sa sina nga mga butang mahimo makadul-ong sa kapaslawan kag makadula sang aton kalipay sa pag-alagad sa Dios. Kon nahimo mo na ang imo bug-os nga masarangan sa paglu- bad sang imo problema, untati na ang tuman nga pagkabalaka sa sini kag magkonsentrar sa mapus- lanon nga mga butang. Ang masunod nga kasay- sayan sa Biblia magapaathag sa sini nga punto. Importante ang Pagkamakatarunganon 9 Binagbinaga ang halimbawa ni Ana nga sang ulihi nangin iloy ni Samuel nga manalagna. Na- subuan gid sia kay indi sia makabata. Bangod sini ginyaguta sia. May mga tion nga ginluyahan gid si Ana amo nga naghibi sia kag wala magkaon. (1 Sam. 1:2-7) Sang nagkadto sia sa santuaryo ni Jehova, si Ana "may kapaitan sa kalag kag nagpa- ngamuyo sa GINOO, kag naghibi sing tama." (1 Sam. 1:10) Sa tapos mapabutyag ni Ana ang iya balatyagon kay Jehova, si Eli nga mataas nga sa- serdote nagpalapit sa iya kag nagsiling: "Lakat ka 7, 8. Kon may mag-utwas nga problema, paano naton mailog si Jehova? 9. Paano si Ana nangin makatarunganon? sa paghidait, kag ang Dios sang Israel maghatag sa imo sang imo pangabay nga ginpangayo mo sa iya." (1 Sam. 1:17) Sa sini nga tion, narealisar ni Ana nga nahimo na niya ang iya bug-os nga ma- sarangan, kag wala na sia sing mahimo sa iya pag- kabaw-as. Nangin makatarunganon si Ana. Da- yon, "naglakat [sia] kag nagkaon, kag ang iya nawung indi na masubu." - 1 Sam. 1:18. 10 Amo man sini nga panimuot ang ginpakita ni apostol Pablo sang nag-atubang sia sing ka- budlayan. May problema sia nga nagpabudlay gid sa iya. Gintawag niya ini nga "tunok sa unod." (2 Cor. 12:7) Ano man nga problema ang ginatumod ni Pablo, ginhimo niya ang iya bug- os nga masarangan kag nangabay sia kay Jehova nga kuhaon ini sa iya. Pila ka beses nga nangabay si Pablo kay Jehova? Tatlo. Sa ikatlo nga tion, gin- pahayag sang Dios kay Pablo nga ang iya "tunok sa unod" indi madula paagi sa milagro. Ginbaton ni Pablo ini nga kamatuoran kag nagkonsentrar sia sa pag-alagad kay Jehova sing bug-os. - Basaha ang 2 Corinto 12:8-10. 11 Ini nga mga halimbawa wala nagapahangop nga kon may problema kita indi na kita manga- muyo kay Jehova. (Sal. 86:7) Sa baylo, ang Pu- long sang Dios nagapangabay sa aton: "Indi kamo magkabalaka sa bisan ano nga butang, kundi sa tanan nga butang paagi sa pangamuyo kag pag-ampo nga may pagpasalamat ipahibalo sa Dios ang inyo mga pangabay." Paano sabton ni Jehova ina nga mga pag-ampo kag mga panga- bay? Ang Biblia nagdugang: "Kag ang paghidait sang Dios nga nagalabaw sa tanan nga panghu- nahuna magabantay sang inyo tagipusuon kag sang inyo ikasarang sa paghunahuna paagi kay Cristo Jesus." (Fil. 4:6, 7) Huo, mahimo nga indi pagdulaon ni Jehova ang aton mga problema, pero sabton niya ang aton mga pangamuyo paagi sa pagbantay sang aton ikasarang sa paghunahu- na. Sa tapos kita makapangamuyo, mahimo ma- realisar naton nga indi gali maayo ang tuman nga pagkabalaka. 10. Paano ginpakita ni Pablo ang realistiko nga pagta- mod sang nag-atubang sia sing problema nga indi niya masolbar? 11. Paano ang pangamuyo kag pag-ampo makabulig sa aton sa pag-atubang sang mga problema? 17 10. Paano ginpakita ni Pablo ang realistiko nga pagta- mod sang nag-atubang sia sing problema nga indi niya masolbar? 11. Paano ang pangamuyo kag pag-ampo makabulig sa aton sa pag-atubang sang mga problema? 17
Magkalipay sa Paghimo sang Kabubut-on sang Dios 12 Ang Hulubaton 24:10 nagasiling: "Kon ma- punaw ka sa adlaw sang kapiotan, ang imo kusug diotay." Ang isa pa ka hulubaton nagasiling: "Sa kasubo sang tagiposoon ang espiritu naboong." (Hulu. 15:13) Ang pila ka Cristiano ginluyahan sing buot tubtob sa punto nga nag-untat na sila sa pagbasa sang Biblia kag sa pagpamalandong sa sini. Ang ila mga pangamuyo nangin rutina na lamang, kag wala na sila nagapakig-upod sa ila mga masigkasumilimba. Ang pagpabilin nga masinulub-on sa madugay nga tion makahalalit. - Hulu. 18:1, 14. 13 Sa pihak nga bahin, ang positibo nga pagta- mod makabulig sa aton nga magkonsentrar sa mga aspekto sang aton kabuhi nga makahatag sa aton sing kalipay. Si David nagsulat: "Nagakalipay ako sa paghimo sang imo kabubut-on, O Dios ko." (Sal. 40:8) Bisan ano man nga problema ang mag- abot sa aton kabuhi, indi gid naton dapat pag-un- 12. Ngaa ang pagpabilin nga masinulub-on sa madu- gay nga tion makahalalit? 13. Ano nga mga hilikuton ang makabulig sa aton nga mabatuan ang pagluya sing buot kag makahatag sa aton sing kalipay? 18 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 Si Jehova naghatag sa aton sing mga rason agod mahuptan ang kalipay tatan ang aton maayo nga espirituwal nga rutina. Sa pagkamatuod, ang kasubo mabatuan naton pa- agi sa pagpabilin nga masako sa hilikuton nga ma- kahatag sa aton sing kalipay. Si Jehova nagasugid sa aton nga makasapo kita sing kalipay paagi sa re- gular nga pagbasa sang iya Pulong kag sa pagpa- malandong sa sini. (Sal. 1:1, 2; Sant. 1:25) Paagi sa Balaan nga Kasulatan kag sa aton Cristianong mga miting, makabaton kita sing "matahum nga mga polong" nga makapalig-on gid kag makapa- halipay sa aton tagipusuon. - Hulu. 12:25; 16:24. 14 Ang Dios naghatag sa aton sing madamo nga rason para magkalipay. Ang panguna sini amo ang iya saad nga kaluwasan. (Sal. 13:5) Bisan ano man ang matabo sa aton karon, nahibaluan naton nga sa ulihi pagapadyaan sang Dios ang mga hanuot nga nagapangita sa iya. (Basaha ang Manugwali 8:12.) Si manalagna Habacuc nagpabutyag sang iya pagtuo paagi sa sining matahom nga pinamu- long: "Bisan ang higuera indi magpamulak, ukon walay bunga sa mga uvas; ang patubas sang olivo mawad-an, kag ang mga latagon indi magpatubas sing kalan-on, ang panong mapapas sa toril kag 14. Ano nga pasalig ni Jehova ang nagahatag sa aton sing kalipay karon?
walay kabakahan sa mga palasudlan, apang ako magakasadya sa GINOO, magakalipay ako sa Dios sang akon kaluwasan." - Hab. 3:17, 18. "Malipayon ang Katawhan nga ang Dios Amo si Jehova!" 15 Samtang ginahulat naton ang matahom nga palaabuton nga gin-aman ni Jehova para sa aton, luyag niya nga magkalipay kita sa maayong mga butang nga ginahatag niya sa aton. Ang Biblia na- gasiling: "Nahibaloan ko nga wala na sing maayo pa sa [katawhan] sang sa magkalipay kag maghi- mo sing maayo tubtub nga nagakabuhi sila; kag nga ang tagsa ka tawo man magkaon kag mag- inum, kag magpangalipay sing kaayohan sa bug- os niya nga kinabudlayan nga amo ang hatag sang Dios." (Man. 3:12, 13) Ang 'paghimo sing maayo' nagalakip sa pagbuhat sing maayo nga mga bu- tang para sa iban. Si Jesus nagsiling nga may kapin nga kalipay sa paghatag sangsa pagbaton. Ang paghimo sing maayo sa aton tiayon, kabataan, gi- nikanan, kag sa aton mga paryente nagahatag sa aton sing tudok nga kalipay. (Hulu. 3:27) Ang aton pagkamapinalanggaon, pagkamaabiabihon, kag pagkamapinatawaron sa aton espirituwal nga mga kauturan nagaresulta man sa daku nga kalipay, kag nagapahamuot kay Jehova. (Gal. 6:10; Col. 3: 12-14; 1 Ped. 4:8, 9) Ang pagtuman sang aton mi- nisteryo nga may masinakripisyuhon nga espiritu nagahatag man sa aton sing kalipay. 16 Ang mga pinamulong sa Manugwali nagsam- bit sang simple nga mga butang nga makahatag sa aton sing kalipay, subong sang pagkaon kag pag- inom. Huo, bisan pa nagaatubang kita sang mga pagtilaw, makasapo kita sing kalipay sa materyal nga mga dulot nga ginahatag sa aton ni Jehova. Dugang pa, ang matahom nga pagtunod sang ad- law, makahalawhaw nga kabukiran, makalilingaw nga mga kasapatan, kag iban pa nga katingalahan sa kinaugali wala sing bayad, apang nagahatag ini sa aton sing daku nga kalipay. Samtang ginapama- landungan naton ina nga mga butang, nagadu- gang ang aton gugma kay Jehova, kay sia ang Manughatag sang tanan nga maayong mga bu- tang. 15, 16. Sambita ang pila sa mga dulot sang Dios nga nagapahalipay sa aton samtang nagahulat kita sang iya mga pagpakamaayo sa palaabuton. 17 Ang aton gugma sa Dios, pagkamatinuma- non sa iya mga sugo, kag pagtuo sa halad gawad magaresulta sa ulihi sa bug-os nga kaumpawan gi- kan sa mga kabudlayan sa aton di-himpit nga ka- buhi kag magahatag sa aton sing dayon nga kali- pay. (1 Juan 5:3) Apang samtang wala pa ini, nalipay kita kay nahibaluan naton nga si Jehova nakahibalo sang tanan nga problema nga aton gi- naatubang. Si David nagsulat: "Magakasadya ako kag magakalipay sa imo malig-on nga paghigug- ma, kay nakita mo ang akon kapipit-an, nakilala mo ang akon kalag sa kalalat-an." (Sal. 31:7) Luwa- son kita ni Jehova sa mga kapipit-an bangod gina- higugma niya kita. - Sal. 34:19. 18 Samtang ginahulat naton ang katumanan sang iya mga saad, kabay nga ilugon naton si Jeho- va, ang malipayon nga Dios. Kabay nga indi naton pagtugutan ang negatibo nga mga balatyagon nga magpaluya sang aton espirituwalidad. Kon may problema nga mag-utwas, kabay nga gamiton na- ton ang aton ikasarang sa paghunahuna kag prak- tikal nga kaalam. Buligan kita ni Jehova sa pag- kontrol sang aton balatyagon kag sa paghimo sang mga tikang agod mapahaganhagan ang malain nga mga epekto sang mga kabudlayan. Magkali- pay kita sa pisikal kag espirituwal nga mga dulot nga ginahatag niya. Paagi sa pagpabilin nga suod sa Dios, magakalipay kita bangod "malipayon ang katawhan nga ang Dios amo si Jehova!" - Sal. 144: 15, NW. 17. Ano ang makahatag sa aton sing bug-os nga kaum- pawan gikan sa mga kabudlayan, apang samtang wala pa ini, ano ang makahatag sa aton sing lugpay? 18. Ngaa dapat mangibabaw ang kalipay sa katawhan sang Dios? Ano ang Natun-an Mo? ˙ Paano naton mailog si Jehova sa pag-atu- bang sa mga kabudlayan? ˙ Paano ang pagkamakatarunganon maka- bulig sa aton nga maatubang ang mga kabudlayan? ˙ Sa tion sang mga kabudlayan, paano kita makasapo sing kalipay sa paghimo sang kabubut-on sang Dios? ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 19
ANG MESIAS! ANG PAAGI SANG DIOS SA PAGLUWAS "Kay subong nga kay Adan ang tanan nagakapatay, amo man kay Cristo ang tanan buhion." - 1 COR. 15:22. "NAKITA namon ang Mesias," siling ni Andres sa iya utod nga si Pedro, kay nakumbinsi sia nga si Jesus nga taga-Nazaret amo ang Hinaplas sang Dios. Nakumbinsi man si Felipe amo nga gin- pangita niya ang iya abyan nga si Natanael kag ginsugiran sia: "Nakita namon ang isa nga tuhoy sa iya nagsulat si Moises sa Kasuguan kag subong man ang mga Manalagna, si Jesus, nga anak ni Jose, nga taga-Nazaret." - Juan 1:40, 41, 45. 2 Kumbinsido ka man bala nga si Jesus amo ang ginsaad ni Jehova nga Mesias, 'ang Pangulo nga Ahente sang kaluwasan'? (Heb. 2:10) Mas mada- mo kita karon sing pamatuod nga si Jesus amo ang Mesias sangsa iya mga sumulunod sang unang- siglo. Halin sa iya pagkabun-ag tubtob sa iya pag- kabanhaw, ang Pulong sang Dios nagahatag sing indi masuay nga pamatuod nga si Jesus amo ang Cristo. (Basaha ang Juan 20:30, 31.) Ginapakita man sang Biblia nga padayon nga tumanon ni Je- sus sa langit ang iya papel subong Mesias. (Juan 6:40; basaha ang 1 Corinto 15:22.) Gani, mahimo mo man isiling karon nga 'nakita mo ang Mesias' sa espirituwal nga paagi. Apang, binagbinagon anay naton kon paano nakahinakop ang una nga mga disipulo nga nakit-an nila ang Mesias. Ang "Sagrado nga Likom" sang Mesias Amat-amat nga Ginpahayag 3 Paano napat-od sang mga sumulunod ni Jesus sang unang siglo nga sia ang Mesias? Amat-amat nga ginpahayag ni Jehova ang mga tanda sang ma- 1, 2. (a) Ano ang nangin reaksion ni Andres kag ni Fe- lipe sang nakita nila si Jesus? (b) Ngaa makasiling kita nga mas madamo kita sing pamatuod nga si Jesus amo ang Mesias sangsa mga Cristiano sang unang siglo? 3, 4. (a) Paano nakit-an sang unang siglo nga mga di- sipulo ang Mesias? (b) Ngaa makasiling ka nga si Jesus lamang ang makatuman sang tanan nga tagna tuhoy sa Mesias? nug-abot nga Mesias paagi sa mga manalagna. Ginpaanggid ini sang isa ka iskolar sang Biblia sa pag-asembol sang isa ka estatwa nga human sa marmol. Hunahunaa nga madamo nga lalaki nga wala nag-istoryahanay ang nag-abot nga ang kada isa may dala nga isa ka bahin sang marmol. Kon ang tagsa ka bahin nga gindala nila nagsigo kag nahuman nga isa ka matahom nga estatwa, mahimo maghinakop ka nga may isa gid sa likod sini nga naghatag sing desinyo sang bahin sang es- tatwa kag ginpadala sa sining mga lalaki. Kaangay sang kada bahin sang estatwa, ang tagsa ka tagna tuhoy sa Mesias nagahatag sing importante nga impormasyon tuhoy sa Mesias. 4 Posible ayhan nga matabuan lang nga ang ta- nan nga tagna tuhoy sa Mesias matuman sa isa ka tawo? Ang isa ka manugpanalawsaw nagsiling nga ang tanan nga tagna tuhoy sa Mesias imposible nga matabuan lang nga matuman sa isa ka tawo. Amo nga naghinakop sia nga "si Jesus - kag si Jesus lamang sa bug-os nga maragtas - ang nakatuman sini." 5 Ang mga tagna tuhoy sa Mesias nasentro sa "sagrado nga likom" nga madamo sing bahin nga nagadalahig sa bug-os nga uniberso. (Col. 1:26, 27; Gen. 3:15) Nalakip sa sina nga likom ang paghu- kom batok kay Satanas nga Yawa, "ang orihinal nga man-ug," nga amo ang nagdul-ong sa kataw- han sa sala kag kamatayon. (Bug. 12:9) Paano ipa- dapat inang paghukom? Gintagna ni Jehova nga may isa ka "binhi" nga magahalin sa isa ka "baba- yi" nga magadugmok sa ulo ni Satanas. Inang gin- tagna nga "binhi" magadugmok sa ulo sang man- ug, nga amo ang gintunaan sang pagrebelde, balatian, kag kamatayon. Apang, sa pahanugot 5, 6. (a) Paano ipadapat ang paghukom kay Satanas? (b) Paano amat-amat nga ginpahayag ni Jehova kon kay sin-o kaliwatan magagikan ang ginsaad nga "binhi"? 20 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009
sang Dios, malaragwayon nga dugmukon anay ni Satanas ang tikod sang "binhi" sang babayi. 6 Amat-amat nga ginpahayag ni Jehova kon sin-o ang ginsaad nga "binhi." Ang Dios nanumpa kay Abraham: "Sa imo mga kaliwatan pakamaayo- hon ang tanan nga pungsud sang duta." (Gen. 22:18) Gintagna ni Moises nga ining Isa mangin "isa ka manalagna" nga daku pa sa iya. (Deut. 18: 18, 19) Si David ginpasalig man sang Dios nga ang Mesias magagikan sa iya kaliwatan kag magapa- nubli sang iya trono sing walay katapusan, kag ini nga saad ginpamatud-an man sang mga manalag- na sang ulihi. - 2 Sam. 7:12, 16; Jer. 23:5, 6. Mga Pamatuod nga si Jesus Amo ang Mesias 7 Ginpadala sang Dios ang iya Anak, ang iya una nga tinuga, gikan sa Iya tulad-asawa nga organisas- yon sang espiritu nga mga tinuga sa langit agod mangin ang ginsaad nga "binhi." Kinahanglan bi- yaan sang bugtong nga Anak sang Dios ang iya ka- buhi sa langit kag mabun-ag subong isa ka himpit nga tawo. (Fil. 2:5-7; Juan 1:14) Ang balaan nga es- piritu 'naglikop' kay Maria, kag naggarantiya nga ang bata nga iya ibun-ag "tawgon nga balaan, Anak sang Dios." - Luc. 1:35. mangkot tuhoy kay Juan Bautista: "Sia ayhan ang Cristo?"Apang si Juan nagsabat: "Magakari ang isa nga mas gamhanan sangsa akon." (Luc. 3:15, 16) Sang tigragas sang 29 C.E., nagkadto si Jesus kay Juan Bautista agod magpabawtismo sa edad nga 30, sa amo ginpresentar ni Jesus ang iya kaugali- ngon subong ang Mesias. (Dan. 9:25) Dayon gin- sugdan niya ang iya masako nga ministeryo, nga nagasiling: "Nag-abot na ang gintalana nga tion, kag malapit na ang ginharian sang Dios." - Mar. 1: 14, 15. 9 Apang tuhay ang ginalauman sang mga tawo. Bisan pa ginkilala nila si Jesus subong hari, wala pa nila nahangpan nga sa palaabuton pa sia magaha- ri kag magagahom sia gikan sa langit. (Juan 12:12- 16; 16:12, 13; Binu. 2:32-36) Apang, sang si Jesus namangkot, "Kamo naman, sin-o ako suno sa inyo?" Wala sing pangduhaduha nga nagsabat si Pedro: "Ikaw ang Cristo, ang Anak sang buhi nga Dios." (Mat. 16:13-16) Amo man sini ang ginsabat ni Pedro sang madamo ang nasandad kag nagbiya kay Jesus sang wala nila nahangpan ang isa niya ka panudlo. - Basaha ang Juan 6:68, 69. Magpamati sa Mesias 8 Ang mga tagna nagapakita kon sa diin kag kon san-o magaabot ang Mesias. Si Jesus natawo sa Bet- lehem subong sang gintagna. (Miq. 5:2) Sang unang siglo malangkagon gid nga ginapaabot sang mga Judiyo ang Mesias. Ang pila sa ila na- 10 Sang didto pa sia sa langit, ang bugtong nga Anak sang Dios isa ka gamhanan nga espiritu nga tinuga. Sa duta, si Jesus amo ang "tiglawas" sang iya Amay. (Juan 16:27, 28) Nagsiling sia: "Ang akon 7. Sa anong paagi magagikan si Jesus sa "babayi" sang Dios? 8. Paano gintuman ni Jesus ang tagna sang ginpresen- tar niya ang iya kaugalingon sa pagpabawtismo? 9. Bisan wala sila nakahibalo sang bug-os nga detalye, ano ang malig-on nga ginpatihan sang mga disipulo ni Jesus? 10. Ngaa nagsiling si Jehova nga dapat gid pamatian ang iya Anak? Paano nakilal-an sang mga tawo sang unang siglo nga si Jesus amo ang ginsaad nga Mesias?
ginatudlo indi akon, kundi iya sang nagpadala sa akon." (Juan 7:16) Sa tion sang pagbaylo dagway, ginpamatud-an ni Jehova nga si Jesus amo ang Mesias paagi sa pagsiling: "Magpamati kamo sa iya." (Luc. 9:35) Huo, dapat kita mamati, ukon magsunod sa sining Isa nga Pinili. Nagakinahang- lan ina sang pagtuo kag maayong mga buhat nga importante gid para mapahamut-an ang Dios kag matigayon ang kabuhi nga wala sing katapusan. - Juan 3:16, 35, 36. 11 Bisan pa tuman kadamo ang pamatuod nga si Jesus amo ang Mesias, ginsikway sia sang kalaba- nan nga mga Judiyo sang unang siglo. Ngaa? Ba- ngod nagalaum sila nga ang Mesias nga magaabot isa ka lider nga magahilway sa ila gikan sa pagpi- gos sang mga Romano. (Basaha ang Juan 12:34.) Gani, indi nila mabaton nga ang Mesias pagata- mayon, pagasikwayon sang mga tawo, kag magaa- gom sang mga kasakit kag kalisod, kag sa ulihi pagapatyon. (Isa. 53:3, 5) Bisan gani ang pila sa mainunungon nga mga disipulo ni Jesus nalugaw- an bangod wala sila ginhilway ni Jesus gikan sa mga Romano. Apang nagpabilin sila nga mainu- nungon sa iya, kag sang ulihi natigayon nila ang husto nga paghangop. - Luc. 24:21. 12 Ang isa pa ka rason kon ngaa ginsikway sang mga tawo si Jesus subong ang ginsaad nga Mesias amo nga madamo sa ila ang nabudlayan sa pagba- ton sang iya mga panudlo. Halimbawa, agod ma- kasulod ang isa sa Ginharian dapat "ipanghiwala niya ang iya kaugalingon," 'magkaon sang unod kag dugo' ni Jesus, "mabun-ag liwat," kag mangin "indi bahin sang kalibutan." (Mar. 8:34; Juan 3:3; 6:53; 17:14, 16) Para sa mga bugalon, manggara- non, kag mga salimpapaw, ining mga panudlo tu- man kabudlay nga sundon. Apang, ginbaton sang mapainubuson nga mga Judiyo si Jesus subong ang Mesias, kaangay sa ginhimo sang pila ka Sa- maritano nga nagsiling: "Ini nga tawo amo gid ang manluluwas sang kalibutan." - Juan 4:25, 26, 41, 42; 7:31. 13 Gintagna ni Jesus nga pamatbatan sia sang puno nga mga saserdote kag ilansang sa usok sang 11, 12. (a) Ngaa ginsikway sang unang siglo nga mga Judiyo si Jesus subong Mesias? (b) Sin-o ang nagtuo kay Jesus? 13. Paano malaragwayon nga gindugmok ang tikod ni Jesus? 22 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 mga Gentil, apang sa ikatlo nga adlaw pagabanha- won sia. (Mat. 20:17-19) Sang gin-ako niya sa atu- bangan sang Sanhedrin nga sia "ang Cristo nga Anak sang Dios," ginhukman sia nga nagapasipala sa Dios. (Mat. 26:63-66) Nakita ni Pilato nga "wala sia sing nahimo nga takus sa kamatayon," apang bangod ginsumbong sia sang mga Judiyo nga na- kasala sing sedisyon, gintugyan ni Pilato "si Jesus suno sa luyag nila." (Luc. 23:13-15, 25) Sa amo "ginpanghiwala" nila kag ginplanuhan nga pat- yon "ang Pangulo nga Ahente sang kabuhi," wala sapayan sang madamo nga pamatuod nga ginpa- dala sia sang Dios. (Binu. 3:13-15) Subong sang gintagna, ang Mesias 'gin-utod', sang ginlansang sia sa usok, sang Paskua sang 33 C.E. (Dan. 9: 26, 27; Binu. 2:22, 23) Paagi sa sining masakit nga kamatayon, gindugmok ang iya "tikod" subong sang gintagna sa Genesis 3:15. Kon Ngaa Kinahanglan Mapatay ang Mesias 14 Ginpahanugutan ni Jehova nga mapatay si Je- sus sa duha ka importante nga rason. Una, ang ka- tutom ni Jesus tubtob sa kamatayon naghatag sing sabat sa importante nga bahin sang "sagrado nga likom." Naghatag sia sang pinakamabakod nga pa- matuod nga ang isa ka himpit nga tawo sarang ma- kahupot sang "diosnon nga debosyon" kag maka- sakdag sa soberanya ni Jehova bisan pa sa idalom sang pinakamabudlay nga pagtilaw ni Satanas. (1 Tim. 3:16) Ikaduha, subong sang ginsiling ni Je- sus, "ang Anak sang tawo nagkari . . . agod mag- alagad kag ihatag ang iya kalag subong gawad nga kabaylo sang madamo." (Mat. 20:28) Ining "ka- tumbas nga gawad" amo ang bayad sa sala nga na- panubli sang mga kaliwat ni Adan kag magapapo- sible ini sang kabuhi nga wala sing katapusan sa tanan nga magabaton kay Jesus subong ang paagi sang Dios sa pagluwas. - 1 Tim. 2:5, 6. 15 Pagligad sang tatlo ka adlaw sa lulubngan, ginbanhaw si Jesus, kag nagpakita sia sa iya mga disipulo sa sulod sang 40 ka adlaw agod pamatud- an nga buhi sia kag agod hatagan sila sing dugang pa nga mga instruksion. (Binu. 1:3-5) Nian, nagka- yab sia sa langit agod ipresentar kay Jehova ang ba- lor sang iya hamili nga halad kag naghulat sa pag- 14, 15. (a) Ano ang duha ka rason ngaa gintugutan ni Jehova si Jesus nga mapatay? (b) Ano ang ginhimo ni Je- sus sa tapos sia mabanhaw?
Kon nagapakighambal ka sa iban, ginapadaku mo bala ang papel ni Jesus subong ang Mesias? sugod sang gintalana nga tion sang iya presensia subong ang Mesianikong Hari. Apang antes sini, madamo pa sia sing dapat himuon. Ang Dugang Pa nga Pagahimuon sang Mesias 16 Sa sulod sang mga siglo pagkatapos maban- haw si Jesus, padayon niya nga gindumalahan ang mga hilikuton sang Cristianong kongregasyon nga ginagamhan niya subong Hari. (Col. 1:13) Pag-abot sang gintalana nga tion, magasugod sia sa paggamit sang iya gahom subong Hari sa Gin- harian sang Dios. Ginapamatud-an sang tagna sang Biblia kag sang mga hitabo sa kalibutan nga ang iya presensia subong Hari nagsugod sang 1914, kag amo man sini ang panugod sang "kata- pusan sang sistema sang mga butang." (Mat. 24:3; Bug. 11:15) Wala madugay pagkatapos sini, ginpa- ngunahan niya ang balaan nga mga anghel sa pag- tabog kay Satanas kag sa iya mga demonyo sa la- ngit. - Bug. 12:7-10. 17 Ang pagbantala kag pagpanudlo nga hiliku- ton nga ginsugdan ni Jesus sang 29 C.E. malapit na matapos. Sa dili madugay hukman niya ang mga buhi. Pagkatapos sini, magasiling sia sa mga tulad- karnero nga nagbaton sa iya subong paagi ni Jeho- va sa pagluwas nga ila panublion "ang ginharian nga gin-aman sa [ila] kutob sa pagtukod sa kalibu- 16, 17. Ano ang pagahimuon ni Jesus subong Mesias pagkatapos sang iya pagkayab sa langit? tan." (Mat. 25:31-34, 41) Ang tanan nga magasikway kay Jesus subong Hari pagalaglagon sa tion nga pa- ngunahan na niya ang langitnon nga mga hangaway sa paglaglag sa mga malauton. Nian gapuson ni Je- sus si Satanas kag itagbong sia kag ang iya mga demonyo sa "kadadal- man." - Bug. 19:11-14; 20:1-3. 18 Sa Isa ka Libo ka Tuig nga Pag- gahom ni Jesus, matuman na niya sing bug-os ang iya mga titulo, su- bong sang "Makatilingala nga Ma- nuglaygay, Dios nga Gamhanan, Amay nga Nagapadayon, Principe sang Paghidait." (Isa. 9:6, 7) Ang paggahom sang iya Ginharian ma- garesulta sa kahimpitan sang mga tawo, lakip na sang mga ginbanhaw. (Juan 5:26-29) Pagatuytu- yan sang Mesias ang mga tawo "sa mga tuburan sang tubig sang kabuhi," sa amo matigayon sang matinumanon nga katawhan ang mahidaiton nga kaangtanan kay Jehova. (Basaha ang Bugna 7: 16, 17.) Pagkatapos sang katapusan nga pagtilaw, ang mga rebelde, lakip na si Satanas kag ang iya mga demonyo, itagbong sa "linaw nga kalayo." Amo ini ang makamamatay nga pagdugmok sa ulo sang "man-ug." - Bug. 20:10. 19 Himpit gid nga ginatuman ni Jesus ang iya papel subong Mesias. Ang paraiso nga duta mapu- no sang gingawad nga mga tawo nga magakabuhi sing walay katapusan nga may himpit nga pangla- was kag kalipay. Ang sagrado nga ngalan ni Jehova 18, 19. Ano ang pagahimuon ni Jesus sa pagtuman sang iya papel subong ang Mesias, kag ano ang mga re- sulta sini sa matinumanon nga katawhan? Mapaathag Mo Bala? ˙ Paano nakilal-an sang unang siglo nga mga disipulo ang Mesias? ˙ Ano ang duha ka importante nga rason ngaa napatay si Jesus? ˙ Ano pa ang pagahimuon ni Jesus sa pag- tuman sang iya papel subong Mesias? ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 23
mahilway na sa tanan nga kahuy-anan, kag ma- bindikar na sing bug-os ang iya pagkasoberano sa uniberso. Daw ano gid ka dalayawon nga palanub- lion ang nagahulat sa tanan nga nagatuman sa Hi- naplas sang Dios! yag man nila ang isa ka lider ukon pulitikal nga manuggahom. Apang, nahibaluan mo nga si Jesus nagagahom na karon subong Hari sa Ginharian sang Dios. Wala ka bala nakunyag sa sini? Kaangay sa unang siglo nga mga disipulo, napahulag ka man sa pagsiling: "Nakita namon ang Mesias." Nakit-an Mo Na Bala ang Mesias? 20 Nagakabuhi na kita sa tion sang presensia (pa·rou·sia) ni Cristo sugod pa sang 1914. Bisan pa ang iya presensia subong Hari sa Ginharian sang Dios di-makita, maathag ini bangod sang nagaka- tuman nga mga tagna. (Bug. 6:2-8) Apang, kaa- ngay sa mga tawo sang unang siglo, ang kalaba- nan sa mga tawo karon wala man nagasapak sa mga pamatuod sang presensia sang Mesias. Lu- 20, 21. Ano ang mga rason ngaa isugid mo sa iban ang tuhoy sa Mesias? 21 Sa karon, kon nagapakighambal ka tuhoy sa kamatuoran, ginapadaku mo bala ang papel ni Je- sus subong Mesias? Kon himuon mo ini magadu- gang ang imo apresasyon sa iya ginhimo sa imo, sa iya ginahimo karon, kag sa pagahimuon niya sa palaabuton. Kaangay ni Andres kag ni Felipe, ma- himo nga nasugiran mo na ang imo mga paryente kag mga abyan tuhoy sa Mesias. Ngaa indi mo sila pagsugiran liwat upod ang dugang nga kapagsik nga si Jesucristo amo gid ang ginsaad nga Mesias, ang paagi sang Dios sa pagluwas? PALAMBUA ANG GUGMA NGA WALA NAGAKAPASLAWAN 'Ang gugma nagabatas sang tanan nga butang. Ang gugma wala gid nagakapaslawan.' - 1 COR. 13:7, 8, footnote. ANG gugma nangin paborito gid nga topiko sang mga tawo. Amo ini pirme ang tema sang mga ambahanon. Huo, ang gugma importante gid sa kabuhi sang tawo. Apang sa masami, ang mga is- torya sang gugma nga ginapagua sa mga libro kag mga pelikula himo-himo lang, kag mabakal gid ini. Apang makapasubo nga ang matuod nga gug- ma sa Dios kag sa isigkatawo malaka lang makita. Nagakatuman na subong ang tagna sang Biblia tu- hoy sa katapusan nga mga adlaw. Ang mga tawo "mahigugmaon sa kaugalingon, mahigugmaon sa kuarta, . . . mahigugmaon sa kinasadya sa baylo nga mahigugmaon sa Dios." - 2 Tim. 3:1-5. 2 Ang mga tawo may ikasarang nga magpakita sing gugma, apang ang Pulong sang Dios nagapa- andam batok sa sayop nga sahi sang gugma. Kag gi- nalaragway sang Biblia kon ano ang matabo kon ini nga sahi sang gugma manggamot sa tagipusu- on sang isa. (1 Tim. 6:9, 10) Nadumduman mo pa bala ang ginsulat ni apostol Pablo tuhoy kay De- mas? Bisan pa magkaupod sila ni Pablo sang una, ginbiyaan niya si Pablo bangod ginhigugma ni De- mas ang ginatanyag sang kalibutan. (2 Tim. 4:10) Si apostol Juan nagpaandam man sa mga Cristiano batok sa sini nga katalagman. (Basaha ang 1 Juan 2:15, 16.) Kon ginahigugma naton ang kalibutan kag ang umalagi nga mga butang kag mga dalanon sini, indi kita makasiling nga ginahigugma na- ton ang Dios kag ang mga butang nga gikan sa iya. 3 Indi kita bahin sang kalibutan, apang nagapu- 1. (a) Sa masami paano ginapakilala ang gugma? (b) Sa ano nasentro ang gugma sang madamo sa karon? 2. Ano nga paandam ang ginahatag sang Biblia tuhoy sa sayop nga sahi sang gugma? 3. Ano nga mga hangkat ang ginaatubang naton, kag ano nga mga pamangkot ang nag-utwas? 24 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009
yo kita gihapon sa sini. Gani, mahimo kita maim- pluwensiahan sang tiko nga pagtamod sang kali- butan tuhoy sa gugma. Apang, indi naton dapat pagtugutan nga masiod kita sang sayop ukon wala sing prinsipio nga gugma. Kon amo, kay sin-o na- ton dapat palambuon kag ipakita ang may prinsi- pio nga gugma? Ano nga mga aman ang maka- bulig sa aton nga mapalambo ang gugma nga nagabatas sang tanan nga butang kag wala nagaka- paslawan? Paano ang pagpalambo sini makabulig sa aton karon kag sa palaabuton? Kinahanglan na- ton hibaluon kon ano ang pagtamod sang Dios tu- hoy sa sini agod matuytuyan kita. Palambua ang Imo Gugma Kay Jehova 4 Ang pagpalambo ukon pagkultibar, nagapaha- ngop sang paghanda kag pagpatubo sang isa ka bu- tang. Hunahunaa ang isa ka mangunguma nga na- gapangabudlay sing lakas sa paghanda sang duta kag sa pagtanom sang mga binhi. Nagapaabot gid sia nga magtubo ang mga binhi. (Heb. 6:7) Sing ka- anggid, ang aton gugma sa Dios dapat man magtu- bo. Ano ang dapat naton himuon para magtubo ini? Dapat naton ihanda kag kultibahon ang maa- yong duta sang aton tagipusuon, sa diin ginsab-ug ang binhi sang kamatuoran sang Ginharian. Mahi- mo naton ini paagi sa maukod nga pagtuon sa Pu- long sang Dios agod madugangan ang aton ihibalo tuhoy sa iya. (Col. 1:10) Ang regular nga pagtam- bong kag pagpakigbahin sa mga miting sang kong- regasyon makabulig man agod madugangan ang aton ihibalo. Nagapanikasog gid bala ang kada isa sa aton nga magpadayon sa pagkuha sing mas ma- dalom nga ihibalo? - Hulu. 2:1-7. 5 Ginapadayag ni Jehova ang iya kinaiya paagi sa iya Pulong. Paagi sa pagtuon sa Kasulatan kag sa padayon nga pagkuha sing ihibalo tuhoy kay Jeho- va, magadugang ang aton apresasyon sa iya mga ki- naiya - ang iya katarungan, gahom, kaalam kag, la- baw sa tanan, ang iya wala sing tupong nga gugma. Ang katarungan ni Jehova makita gid sa tanan niya nga dalanon kag sa iya himpit nga kasuguan. (Deut. 32:4; Sal. 19:7) Samtang ginapamalandu- ngan naton ang mga tinuga ni Jehova labi kita nga magadayaw sa iya superyor nga kaalam. (Sal. 4. Paano mapalambo ang gugma sa Dios? 5. (a) Paano kita makatuon tuhoy sa panguna nga mga kinaiya ni Jehova? (b) Ano ang masiling mo tuhoy sa katarungan, kaalam, kag gahom sang Dios? Ang gugma sa Dios nagapahulag sa aton nga magpanaksi 104:24) Ang uniberso nagapamatuod man nga si Jehova amo ang Ginahalinan sang dinamiko nga kusog kag walay latid nga gahom. - Isa. 40:26. 6 Ano ang masiling mo sa nagapangibabaw nga kinaiya sang Dios, ang iya gugma? Tuman ini ka- sangkad kag nagaapektar sa aton tanan. Ginpabut- yag niya ini nga gugma paagi sa pag-aman sang ha- lad para magawad ang katawhan. (Basaha ang Roma 5:8.) Ini nga halad gin-aman para sa tanan nga katawhan sa kalibutan, apang ang makabene- pisyo lamang sa sini amo ang mga tawo nga naga- higugma sa Dios kag nagatuo sa iya Anak. (Juan 3: 16, 36) Ang paghatag sang Dios kay Jesus subong halad nga katumbas sang aton mga sala, dapat gid magpahulag sa aton nga balusan ang gugma ni Je- hova. 7 Paano naton mabalusan ang gugma nga ginpa- kita sang Dios sa aton? Maathag ang sabat sang Bib- lia: "Amo ini ang kahulugan sang gugma sa Dios, nga tumanon naton ang iya mga sugo; apang ang iya mga sugo indi mabug-at." (1 Juan 5:3) Huo, ang aton gugma kay Jehova nga Dios amo ang na- gapahulag sa aton nga sundon ang iya mga sugo. Amo ina ang isa ka rason kon ngaa nagapanak- si kita tuhoy sa iya ngalan kag sa iya Ginhari- an, nga nagahatag sing benepisyo sa iban. Ang 6. Paano ginpabutyag sang Dios ang iya gugma sa aton, kag paano ini nakaapektar sa imo? 7, 8. (a) Paano naton mapakita ang aton gugma sa Dios? (b) Ano ang ginaatubang sang mga alagad sang Dios samtang ginatuman nila ang iya mga sugo? 25 6. Paano ginpabutyag sang Dios ang iya gugma sa aton, kag paano ini nakaapektar sa imo? 7, 8. (a) Paano naton mapakita ang aton gugma sa Dios? (b) Ano ang ginaatubang sang mga alagad sang Dios samtang ginatuman nila ang iya mga sugo? 25
tinagipusuon nga pagpakigbahin sa sini nagapa- matuod nga putli ang aton motibo sa pagtuman sa mga sugo sang Dios. - Mat. 12:34. 8 Bisan pa madamo ang wala sing interes kag di- rekta nga nagapamatok sa mensahe sang Ginhari- an, padayon nga ginatuman sang aton mga kautu- ran sa bug-os nga kalibutan ang mga sugo sang Dios. Wala sila nagauntat sa ila pagpanikasog nga matuman sing bug-os ang ila ministeryo. (2 Tim. 4:5) Gani, mapahulag man kita nga ipaambit sa iban ang ihibalo sang Dios kag tumanon ang iban pa niya nga mga sugo. Kon Ngaa Ginahigugma Naton ang Aton Ginuo nga si Jesucristo 9 Dugang pa sa paghigugma naton sa Dios, ma- damo kita sing rason kon ngaa dapat naton palam- buon ang aton gugma sa iya Anak. Bisan pa wala naton makita si Jesus, ang aton gugma sa iya naga- lambo samtang nagadugang ang aton ihibalo sa iya. (1 Ped. 1:8) Ano ang pila sa mga butang nga ginbatas ni Jesus? Samtang ginahimo niya ang kabubut-on sang iya Amay, gindumtan si Jesus nga wala sing kabangdanan, ginhingabot, butig nga ginsumbong, kag ginpakalain. Nag-antos man sia sang iban pa nga mga pagpakahuya. (Basaha ang Juan 15:25.) Ang gugma ni Jesus sa iya langitnon nga Amay amo ang nagpahulag sa iya nga batason ina nga mga pagtilaw. Kag bangod sa iya gugma, ginhalad niya ang iya kabuhi subong gawad para sa madamo. - Mat. 20:28. 10 Ang ginhimo ni Jesus nagapahulag sa aton nga balusan ang iya gugma. Samtang ginahunahu- na naton ang ginhimo ni Cristo para sa aton, naga- dalom pa gid ang aton gugma sa iya. Subong iya mga sumulunod, dapat mangin tulumuron naton nga palambuon kag huptan ang tulad-Cristo nga gugma para makabatas kita sa pagtuman sang iya sugo nga magbantala sang Ginharian kag maghi- mo sing mga disipulo. - Mat. 28:19, 20. 11 Kon ginaapresyar naton ang gugma ni Cristo sa katawhan, mapahulag kita nga tapuson ang hili- kuton nga gintugyan niya sa aton antes mag-abot ang katapusan. (Basaha ang 2 Corinto 5:14, 15.) 9. Ano ang ginbatas ni Cristo, kag ano ang nagpahulag sa iya nga himuon ini? 10, 11. Subong pag-apresyar sa ginhimo ni Cristo, ano ang aton tulumuron? 26 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 Ang gugma nga ginpakita ni Cristo nasentro sa iya pagtuman sa katuyuan sang Dios para sa kataw- han. Kag kon sundon naton sing maayo ang halim- bawa nga ginpahamtang ni Cristo, makabulig ini sa kada isa sa aton nga makapakigbahin sa sinang katuyuan. Agod mahimo ini, kinahanglan nga pa- lambuon naton sing bug-os ang aton gugma sa Dios. (Mat. 22:37) Paagi sa pagsunod sa gintudlo ni Jesus kag sa pagtuman sang iya mga sugo, mapaki- ta naton nga ginahigugma naton sia kag determi- nado kita nga sakdagon ang soberanya sang Dios ano man ang matabo, subong sang ginhimo ni Je- sus. - Juan 14:23, 24; 15:10. Sunda ang Labaw Gid nga Paagi sang Gugma 12 Si apostol Pablo nangin manug-ilog ni Cristo. Bangod gin-ilog sing maayo ni Pablo ang halimba- wa ni Cristo, may kahilwayan sia nga palig-unon ang mga kauturan nga ilugon man sia. (1 Cor. 11:1) Bisan pa ginpalig-on ni Pablo ang mga Cristiano sa Corinto nga mangin makugi sa pagtinguha nga matigayon ang mga dulot sang espiritu nga ginpa- hayag sang unang siglo, subong sang pagpang-ayo kag paghambal sing lainlain nga hambal, ginpaki- ta ni Pablo nga may mas maayo pa nga butang nga 12. Ano ang buot silingon ni Pablo sang ginsambit niya ang "labaw gid nga paagi"? Ang gugma nga wala nagakapaslawan amo ang nagbulig sa aton mga kauturan sa Malawi nga mabatas ang mga pagtilaw
dapat nila tinguhaan. Sa 1 Corinto 12:31, nagpaat- hag sia: "Ipakita ko sa inyo ang labaw gid nga paa- gi." Ginapakita sang konteksto sang masunod nga mga bersikulo nga amo ini ang labaw gid nga paagi sang gugma. Ngaa labaw gid ini? Ginpaathag ni Pablo kon ano ang iya buot silingon. (Basaha ang 1 Corinto 13:1-3.) Bisan pa may talalupangdon sia nga mga ikasarang kag nakahimo sing dalagku nga mga butang apang kon wala sia sing gugma, ano ang pulos sini? Wala gid! Ining makapakumbinsi Ang tuigan nga teksto para sa 2010: 'Ang gugma nagabatas sang tanan nga butang. Ang gugma wala gid nagauntat.' - 1 Cor. 13:7, 8. nga kamatuoran napaathag niya paagi sa bulig sang balaan nga espiritu sang Dios. Daw ano gid ka importante nga punto ang ginpaalinton niya sa aton! 13 Dayon ginpaathag ni Pablo kon ano gid ang matuod nga gugma. (Basaha ang 1 Corinto 13:4-8.) Usisaa karon kon bala matuod nga gugma ang imo ginapakita. Magkonsentrar sa katapusan nga bahin sang bersikulo 7 kag sa una nga dinalan sang bersi- kulo 8: 'Ang gugma nagabatas sang tanan nga bu- tang. Ang gugma wala gid nagauntat,' nga amo ang tuigan nga teksto para sa 2010. Talupangda nga sa bersikulo 8, si Pablo nagsiling nga ang mga dulot sang espiritu, lakip na ang pagpanagna kag pag- hambal sing lainlain nga hambal nga gingamit sang bag-o pa lang nagsugod ang Cristianong kongregasyon, mauntat na. Buot silingon, madula na ini. Apang ang gugma magapabilin. Si Jehova amo ang personipikasyon sang gugma, kag wala sia sing katapusan. Sa amo, ang gugma indi mapas- lawan, ukon indi gid magauntat. Padayon ini nga magaluntad subong ang panguna nga kinaiya sang aton Dios. - 1 Juan 4:8. 13. (a) Ano ang tuigan nga teksto para sa 2010? (b) Ano ang buot silingon nga ang gugma wala nagaka- paslawan? Ang Gugma Nagabatas sang Tanan nga Butang 14 Ano ang nagabulig sa mga Cristiano nga ma- batas ang mga pagtilaw, kabudlayan, kag mga problema nga ila ginaatubang? Ang gugma nga na- base sa prinsipio. Ina nga gugma indi lamang pag- sakripisyo sang materyal nga mga butang. Nagapa- hulag ini sa aton nga huptan ang aton integridad sa Dios kag sundon si Cristo bisan pa nagakahulugan ini sang aton kamatayon. (Luc. 9:24, 25) Pamalan- dungi ang halimbawa sang matutom nga mga Sak- si nga nag-antos sa mga kampo konsentrasyon, sa mga kampo sang pilit nga pagpatrabaho, kag sa mga prisuhan sa tion kag pagkatapos sang Bug-os Kalibutan nga Inaway II. 15 Isa ka halimbawa sini amo ang pamatan-on nga Aleman nga Saksi nga si Wilhelm. Wala sia nagkompromiso, kundi nagpabilin sia nga mainu- nungon tubtob sa kamatayon paagi sa firing squad sang mga Nazi. Sa iya katapusan nga sulat sa iya pa- milya, sia nagsiling: "Labaw sa tanan, dapat naton higugmaon si Jehova nga Dios subong sang ginsu- go sang aton Lider nga si Jesucristo. Kon magpabi- lin kita nga mainunungon sa iya pagapadyaan niya kita." Sang ulihi, ang isa ka miembro sang iya pa- milya nagsulat sa isa ka artikulo sang Ang Lalanta- wan: "Subong pamilya, ginauna gid namon ang amon gugma sa Dios bisan sa pinakamabudlay nga mga tion sang amon kabuhi." Amo man sini ang panimuot nga ginapakita sang madamo nga mga kauturan nga nagabatas karon sang pagbilanggo sa Armenia, Eritrea, Bagatnan nga Korea kag sa iban pa nga mga pungsod. Ginhuptan sini nga mga kau- turan nga malig-on ang ila gugma kay Jehova. 16 Sa madamo nga lugar, nanuhaytuhay nga pag- tilaw ang ginabatas sang aton mga kauturan. Sa Malawi, ang mga Saksi ni Jehova nagbatas sing 26 ka tuig nga pagdumili sang gobierno, tuman nga pagpamatok kag madamo pa nga kabudlayan. Apang, ang ila pagbatas ginpadyaan. Sang nag-um- pisa ang paghingabot 18,000 lang ang mga Saksi sa sina nga pungsod. Pagligad sang 30 ka tuig, nag- sobra sa pilo ang ila kadamuon kag naglab-ot sa 14, 15. (a) Paano ang gugma makabulig sa aton nga mabatas ang mga pagtilaw? (b) Ngaa ang isa ka pama- tan-on nga utod wala nagkompromiso? 16. Ano ang ginbatas sang aton mga kauturan sa Ma- lawi? ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 27
38,393. Amo man sini ang nagakatabo sa iban pa nga kadutaan. 17 Mabudlay gid para sa katawhan sang Dios ang pag-atubang sa direkta nga pagsalakay. Apang tu- hay gid nga pagtilaw kon ang pagpamatok nagha- lin mismo sa pamilya. Ang isa ka Cristiano mahi- mo pamatukan sang miembro mismo sang iya panimalay ukon sang iya suod nga mga himata. Indi bala gintagna na ni Jesus nga mahanabo ini? Huo, kag madamo na nga eksperiensia ang naga- pamatuod sini. (Mat. 10:35, 36) Ang mga tin-edyer nagabatas sang mga pagpamatok sang ila di-tumu- luo nga mga ginikanan. Ang pila ginpalayas sa ila balay apang ginsapupo sila sang mainayuhon nga mga Saksi. Ang iban naman ginsikway pa gani. Ano ang nakabulig sa ila nga mabatas ang pagmaltrato sa ila? Indi lamang ang ila gugma sa paghiliutod kundi, labaw sa tanan, ang ila matuod nga gugma kay Jehova kag sa iya Anak. - 1 Ped. 1:22; 1 Juan 4:21. 18 Madamo pa nga mga kahimtangan sa kabuhi nga kinahanglan kita magpakita sing gugma nga nagabatas sang tanan nga butang. Ang gugma ma- kabulig sa mag-asawa nga tumanon ang pinamu- long ni Jesus: "Ang gintingob sang Dios indi pag- bulagon sang tawo." (Mat. 19:6) Kon nagaatubang sila sing "kapipit-an sa ila unod," dapat dumdu- mon sang Cristianong mag-asawa nga si Jehova amo ang panguna nga bahin sang ila pag-asawa- hay. (1 Cor. 7:28) Ang Biblia nagasiling nga 'ang gugma nagabatas sang tanan nga butang,' kag ang bana kag asawa nga napanaptan sini nga kinaiya magapabilin nga mainunungon sa isa kag isa kag 17. Ano nga pagtilaw ang ginaatubang sang mga Cris- tiano nga katapo sang pamilya nga may lainlain nga re- lihion, kag paano sila nakabatas? 18. Paano ang gugma nga nagabatas sang tanan nga butang makabulig sa Cristianong mag-asawa? Paano Mo Sabton? ˙ Ngaa kinahanglan kita magbantay sa sa- yop nga sahi sang gugma? ˙ Ang gugma makabulig sa aton nga maba- tas ang ano? ˙ Ano ang buot silingon nga ang gugma wala nagakapaslawan? 28 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 mahuptan nila nga malig-on ang ila pag-asawahay. - Col. 3:14. 19 Ang gugma nagabulig sa aton nga mabatas ang tanan nga butang sa tion sang mga kalamidad. Amo sini ang natabo sang naglinog sa nabagatnan nga Peru kag sang nagsalakay ang Bagyo Katrina sa nabagatnan-sidlangan nga bahin sang Estados Uni- dos. Madamo sa aton mga kauturan ang nadulaan sang ila puluy-an kag mga pagkabutang. Ang gug- ma amo ang nagpahulag sa mga kauturan sa bug- os nga kalibutan nga maghatag sing bulig kag mag- boluntaryo sa pagtukod liwat sang mga puluy-an kag sa pagkay-o sang mga Kingdom Hall. Ina nga buhat nagapamatuod nga ang aton mga kauturan nagahigugma kag nagaulikid sa isa kag isa sa tanan nga tion kag sa bisan ano man nga mga kahimta- ngan. - Juan 13:34, 35; 1 Ped. 2:17. Ang Gugma Wala Nagakapaslawan 20 Sa tunga sang katawhan ni Jehova karon, na- kita naton nga maalamon ang pagsunod sa labaw gid nga paagi sang gugma. Matuod gid nga maka- bulig ini sa tanan nga kahimtangan. Talupangda kon paano ginpadaku ni apostol Pablo ina nga ka- matuoran. Una, ginpaathag niya nga ang dulot sang espiritu madula sa ulihi kag ang Cristianong kongregasyon magauswag gikan sa pagkalapsag padulong sa pagkahamtong. Dayon nagsiling sia: "Apang, karon nagapabilin ang pagtuo, paglaum, gugma, ining tatlo; apang ang labing daku sa sini amo ang gugma." - 1 Cor. 13:13. 21 Sa ulihi, ang mga butang nga aton ginatuu- han mangin realidad na, gani indi na kinahanglan ang pagtuo. Kon matuman na ang mga saad nga bag-uhon ang tanan nga butang, indi na kinahang- lan ang paglaum. Apang kamusta ang gugma? Indi gid ini mag-untat, ukon mapaslawan. Magapabilin ini. Samtang ginapaabot naton ang kabuhi nga wala sing katapusan, pat-od gid nga makita kag mahangpan naton ang dugang pa nga aspekto sang gugma sang Dios. Paagi sa paghimo sang ka- bubut-on sang Dios nga sundon ang labaw gid nga paagi sang gugma nga wala nagakapaslawan, mahi- mo ka makapabilin sing dayon. - 1 Juan 2:17. 19. Ano ang ginhimo sang katawhan sang Dios sang may natabo nga kalamidad? 20, 21. (a) Ngaa labaw gid ang balor sang gugma? (b) Ngaa determinado ka nga sundon ang dalanon sang gugma?
Nakalab-ot ang Biblia sa Big Red Island MGA 400 kilometros halin sa nabagatnan- sidlangan nga baybayon sang Aprika, na- hamtang ang Madagascar. Ini amo ang ika-apat sa pinakadaku nga isla sa bug-os nga kalibutan. Madugay na nga nakilala sang mga tawo diri ang ngalan nga Jehova bangod ang Malagasy nga Bib- lia nga ginagamit nila sa sulod na sang kapin sa 170 ka tuig nagaunod sang ngalan sang Dios. Apang ang pagbadbad sini nga Biblia indi maha- pos. Nahuman ini bangod sa determinasyon kag dedikasyon sang pila ka indibiduwal. Ang pagpanikasog nga badbaron ang Biblia sa Malagasy nag-umpisa sa kaiping sini nga isla, ang Mauritius. Sugod pa sang 1813, gin-umpisahan na ni Sir Robert Farquhar, ang Britaniko nga go- bernador sang Mauritius, ang pagbadbad sang mga Ebanghelyo sa Malagasy. Sang ulihi ginkum- binsi niya si Radama I, ang hari sang Madagascar, nga mag-imbitar sang mga manunudlo halin sa London Missionary Society (LMS) pakadto sa Big Red Island, nga amo sa masami ang pagtawag sa Madagascar. Sang Agosto 18, 1818, nag-abot ang duha ka misyonero nga taga-Wales nga sanday David Jones kag si Thomas Bevan sa siudad sang Toama- sina halin sa Mauritius. Nakit-an nila nga ang mga tawo didto tuman ka relihioso. Nagasimba sila sa ila katigulangan kag nagasunod sa pinala- tonlaton nga tradisyon. Ang mga tawo didto nagahambal sing Malagasy, isa ka makawiwili nga lenguahe nga naghalin sa Malayo-Polyne- sian nga lenguahe. Wala madugay sa tapos nila ginbuksan ang isa ka gamay nga eskwelahan, gindala nanday Jones kag Bevan ang ila asawa kag mga kabataan sa To- amasina. Apang, makapasubo gid nga nagmasa- kit sila tanan sing malaria. Napatay ang asawa kag anak ni Jones sang Disiembre 1818. Pagligad sang duha ka bulan, napatay ang bug-os nga pamilya Bevan. Si David Jones lamang ang nabilin nga buhi sa ila tanan. Wala gintugutan ni Jones ini nga trahedya nga magpauntat sa iya. Determinado gid sia nga ma- badbad ang Pulong sang Dios para sa mga taga- Madagascar. Nagpauli sia sa Mauritius kag nagpa- ayo sa iya balatian didto. Sang nag-ayo na sia, ginsugdan niya ang pagtuon sang Malagasy nga lenguahe. Wala madugay, ginsugdan niya ang pagbadbad sang Ebanghelyo ni Juan. Sang Oktubre 1820, nagbalik si Jones sa Mada- gascar. Nagtener sia sa kapital sini nga Antanana- rivo, kag wala madugay nagbukas sia sang bag-o nga eskwelahan. Mabudlay gid ang kahimtangan diri. Wala sing mga libro, pisara, ukon mga pu- lungkuan. Apang maayo ang kurikulum kag ang mga kabataan interesado gid magtuon. Pagligad sang mga pito ka bulan, nag-abot ang misyonero nga si David Griffiths. Sia ang nagbu- los kay Bevan kag nangin bag-o nga kaupod ni Jones. Maukod gid sila nga duha sa pagbadbad sang Biblia sa Malagasy. Nagsugod ang Pagbadbad Sang maaga nga bahin sang 1820, ang nasulat lamang nga porma sang Malagasy amo ang sora- be. Ini amo ang Malagasy nga mga tinaga nga ginsulat sa Arabe nga mga letra. Diutay lamang ang makabasa sini. Gani, sang nangayo sila sing permiso kay Hari Radama I nga ang Malagasy isulat sa Romano nga alpabeto kag amo ini ang gamiton sa baylo nga sorabe, nagpasugot ang hari. ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 29
Nag-umpisa ang pagbadbad sang Septiembre 10, 1823. Ginbadbad ni Jones ang Genesis kag Mateo, kag si Griffiths naman ang nagbadbad sang Exodo kag Lucas. Ining duha ka lalaki daw wala gid ginakapoy. Luwas sa pagbadbad, naga- tudlo pa sila sa eskwelahan sa aga kag sa hapon. Nagahanda kag nagadumala man sila sang mga serbisyo sa simbahan sa tatlo ka lenguahe. Pero, ang pagbadbad amo gid ang ila panguna nga hi- likuton. Sa bulig sang 12 ka estudyante, nabadbad sang duha ka misyonero ang bug-os nga Griegong Ka- sulatan kag madamo pa nga tulun-an sang Heb- reong Kasulatan sa sulod lang sang 18 ka bulan. Sang masunod nga tuig, natapos nila ang pag- badbad sang bug-os nga Biblia. Siempre, kina- hanglan ini usisaon kag tadlungon para mapaus- wag pa gid. Amo nga ang duha ka linguist nga sanday David Johns kag Joseph Freeman, ginpa- dala halin sa Inglaterra para magbulig. Pagbatas sa mga Kabudlayan Sang natapos ang pagbadbad sa Malagasy, gin- padala sang LMS si Charles Hovenden para mag- tukod sang pinakauna nga imprintahan. Nag- abot si Hovenden sang Nobiembre 21, 1826. Pero, wala pa mabulanan gin-malaria sia kag na- patay, kag wala na sing mapadalagan sang im- printahan. Sang masunod nga tuig, ang isa ka eksperto nga trabahador halin sa Scotland nga si James Cameron, nag-asembol sang imprintahan sa bulig sang manual nga nakita niya sa makina. Pila ka beses nga gin-eksperimentuhan niya nga makaimprinta kag sang ulihi nakaimprinta gid man si Cameron sang bahin sang Genesis kapi- tulo 1 sang Disiembre 4, 1827. May kabudlayan pa nga nag-abot sang Hulyo 27, 1828, sang napatay si Radama I. Daku gid ang nabulig ni Hari Radama sa pagbadbad nga pro- yekto. Si David Jones nagsiling anay: "Si Hari Radama tuman kabuot kag mainabyanon. Gi- nasakdag gid niya ang edukasyon, kag mas im- Ang Napulo ka Sugo kag ang Pangamuyo sang Ginuo, nga ginbalhag sa Mauritius sang mga Abril/Mayo 1826, amo ang pinakauna nga bahin sang Biblia nga naimprinta sa Malagasy. Apang, ang mga kopya sini ginpanagtag la- mang sa pamilya ni Hari Radama kag sa pila ka opisyal sang gobierno. 30 ANG L AL ANTAWAN ˙ DISIEMBRE 15, 2009 portante sa iya nga matudluan ang iya katawhan nga mangin sibilisado sangsa magtigayon sang Bulawan kag Pilak." Apang, ang asawa sang hari nga si Ranavalona I nga amo ang nagbulos sa iya, indi masinakdagon sa hilikuton kaangay sang iya bana. Wala madugay, sang nagsugod sa paggahom ang reyna, ang isa ka bisita halin sa Inglaterra na- ngabay nga makig-istorya sa reyna tuhoy sa pag- badbad nga hilikuton. Apang wala nagpasugot ang reyna. Isa pa ka bes, sang ginsilingan sang mga misyonero ang reyna nga madamo pa sila sing dapat itudlo sa mga tawo, lakip ang Griego kag Hebreo nga lenguahe, nagsiling sia: "Wala ako sing labot sa Griego kag Hebreo, pero gusto ko mahibaluan kon bala matudluan ninyo ang mga tawo ko sang mas mapuslanon nga mga bu- tang, pareho sang paghimo sang habon." Bangod nabalaka si Cameron nga basi pahalinon na sila antes pa nila matapos ang Malagasy nga Biblia, nangabay sia nga hatagan sia sing isa ka semana para mahunahuna ang ginsiling sang reyna. Pagkadason nga semana, ginpresentar ni Ca- meron sa mga mensahero sang reyna ang duha ka bareta nga habon nga human sa lokal nga mga materyal. Ini kag ang iban pa nga hilikuton nga ginahimo sang mga misyonero para sa publi- ko nakapahamuot sa reyna kag nakahatag sing tion sa mga misyonero nga matapos ang pag-im- printa sang nabilin nga mga tulun-an sang Heb- reong Kasulatan nga wala pa naimprinta. Ang Mando nga Wala Nagdugay Bisan pa gindis-ayrihan sang reyna ang mga misyonero, nakibot sila nga sang Mayo 1831, nagpagua sia sing makapakibot nga mando. Tu- gutan na niya ang iya mga sakop nga magpabaw- tismo subong mga Cristiano! Apang ini nga mando wala nagdugay. Suno sa A History of Ma- dagascar, "ang mga opisyal sa palasyo nabalaka sa kadamuon sang nabawtismuhan amo nga gin- kumbinsi nila ang reyna nga ang pagtambong sa misa kaangay lang sa pagpanumpa sing katutom sa Britanya." Gani pagligad lang sang anom ka bulan, sang katapusan nga bahin sang 1831, gin- bawi ang pahanugot nga bawtismuhan ang mga tawo subong Cristiano.
Bangod nagabag-obag-o ang desisyon sang reyna, kag sa impluwensia sang mga opisyal nga nagapamatok sa pagbag-o, gintinguhaan sang mga misyonero nga tapuson na ang pag-imprinta sang Biblia. Ang Cristianong Griegong Kasulatan natapos na, kag linibo na ka kopya ang napanag- tag. Apang, sang Marso 1, 1835, nag-abot ang isa pa ka balagbag. Gindeklarar ni Reyna Ranavalona I nga ilegal ang Cristianismo kag nagmando sia nga ang tanan nga libro sang mga Cristiano dapat nila i-surender sa mga awtoridad. Nalakip sa mando sang reyna nga pauntaton sa pag-obra sa imprintahan ang tanan nga lokal nga trabahador. Gani, bangod pila na lang ka misyo- nero ang nabilin, adlaw kag gab-i sila nga nagtra- baho. Sang Hunyo 1835, natapos nila ang pag- imprinta sang bug-os nga Biblia. Natapos gid man ang Malagasy nga Biblia! Bisan pa may pagdumili, madasig nga ginpa- nagtag ang mga Biblia, kag 70 ka Biblia ang ginlu- bong para matipigan. Maayo gid ini nga desisyon bangod wala gani matuigan, duha na lang ka misyonero ang nabilin sa Madagascar. Apang ang pulong sang Dios naglapnag na sa Big Red Island. Ang Gugma sang mga Taga-Madagascar sa Biblia Daw ano gid ka malipayon ang mga taga-Ma- dagascar nga mabasa nila ang Pulong sang Dios sa ila lenguahe! Bisan pa may pila ka sayop ang pagbadbad sini kag dinumaan na ang lenguahe, malaka ka lang makakita sang balay nga wala sing Biblia. Madamo nga taga-Madagascar ang nagabasa sini sing regular. Sa sini nga badbad, madamo nga beses nga makita ang ngalan sang Dios nga Jehova sa bug-os nga Hebreong Kasula- tan. Sa orihinal nga mga kopya, ang ngalan sang Dios makita man sa Griegong Kasulatan. Gani, indi katingalahan nga madamo nga taga-Mada- gascar ang nakakilala sa ngalan sang Dios. Sa pagkamatuod, sang naimprinta ang una nga kopya sang Griegong Kasulatan, nakahi- nakop ang opereytor sang imprintahan nga si Mr. Baker nga malipay gid ang mga taga-Mada- gascar sa sini kag nagsiling sia: "Wala ako naga- tagna, pero indi ako magpati nga madula pa ang pulong sang Dios sa sini nga pungsod!" Nangin matuod gid ang iya ginsiling. Ang paglapnag sang Pulong sang Dios sa Madagascar wala ma- punggan sang malaria, ukon sang kabudlayan sang pagtuon sang bag-o nga lenguahe, ukon sang pagdumili sang manuggahom. Sa karon, mas maayo na ang kahimtangan. Ngaa? Sang 2008, ginpagua ang kompleto nga New World Translation of the Holy Scriptures sa Malagasy nga lenguahe. Daku gid nga pag-uswag ang makita sa sini nga badbad bangod ang mga tinaga sini moderno kag mahapos hangpon. Gani ang Pulong sang Dios labi nga nagpangga- mot sa Big Red Island. - Isa. 40:8. Ang "New World Translation" sa Malagasy nagapadungog sa ngalan sang Dios, nga Jehova
INDESE SANG MGA TOPIKO SANG 2009 NGA ANG LALANTAWAN Ginapakita ang petsa kon san-o naggua ang artikulo BIBLIA Buhi Bisan sa Patay nga Lenguahe, 4/1 Dapat Mo Bala Tun-an ang Hebreo kag Griego? 11/1 Ginhigugma, 6/1 Kon Ngaa ang Bahin Sini Ginsulat sa Griego, 4/1 Kon Paano Mo Maintiendihan, 7/1 Mapuslanon, 6/1 Mga Paglaragway, 5/1 Nagapabag-o sang Kabuhi, 2/1, 7/1, 8/1, 11/1 Nakalab-ot sa Big Red Island (Madagascar), 12/15 Natipigan, 11/1 Pagpasag-uli sang Isa ka Bahandi (Codex Ephraemi Syri rescriptus), 9/1 Talalupangdon nga mga Punto sa Bugna - I, 1/15 Talalupangdon nga mga Punto sa Bugna - II, 2/15 Vatican Codex, 10/1 CRISTIANONG PAGKABUHI KAG MGA KINAIYA Ang Kooperasyon Importante gid sa Espirituwal nga Pag-uswag, 7/15 Ang "Labaw gid nga Paagi" sang Gugma, 7/15 Dapat Mo Bala Ipilit ang Imo mga Luyag? 2/15 Ginapamatian ang Dios Kada Adlaw, 8/1 Indi Pagkalimti si Jehova, 3/15 Ittai, 5/15 Kahimusan sa Lubong, 2/15 Kon ang Imo Tiayon Kinahanglan Atipanon, 11/1 Kon May Makasala sa Imo, 9/1 Magbaton sing Mapinasalamaton, Maghatag sing Tinagipusuon, 7/15 Ngaa Ginhinawan Niya ang Tiil sang Iya mga Apostoles? 1/1 Sia kag ang Amay Isa? 9/1 Tatlo GidBala ka Mangin-alamon ang Nagbisita sa Lapsag nga si Jesus? 12/1 MGA SAKSI NI JEHOVA Ang Maalwan nga Bata nga Babayi, 11/15 Ang mga Binhi Nakalab-ot sa Nabaw-ing nga mga Rehiyon (Tuva Republic, Rusya), 7/15 Bagyo sa Myanmar, 3/1 Brooklyn Bethel - 100 ka Tuig, 5/1 Ginaagda Gid Ikaw (mga miting), 2/1 Ginpasilak ni Jehova ang Iya Nawong sa Ila (mga apa), 8/15 Gradwasyon sang Gilead, 2/15, 9/1 Kon Ngaa Wala Nagagamit sing mga Imahen, 2/1 Maayong Balita sa 500 ka Lenguahe, 11/1 Maid-id nga Pagpangita (Ireland), 3/1 Makatabok Ka Bala sa Macedonia? 12/15 Malipayon kag May Paglaum sa Pihak sang Kapigaduhon, 9/1 Pabalori ang Apa nga mga Kauturan, 11/15 Pag-alagad sa mga Lugar nga may Kapin nga Kinahanglanon, 4/15, 12/15 Pagbalik sa Nagligad (mga Amish sa Estados Unidos), 12/1 Pagdiskobre sang Natago nga mga Bahandi (Estonia), 8/15 Pagkadto sa "Malayo Gid" nga Bahin sang Duta (Sakha Republic), 6/1 Pinakadaku nga Linaw sang Central America, 9/1 Pinasahi nga Pamulongpulong Publiko, 4/1 Protestante nga Relihion? 11/1 Tumalagsahon nga Imprintahan (Watchtower Farms, U.S.A.), 7/1 Mga Cristianong Pamilya - Sunda ang Halimbawa ni Jesus! 7/15 Mga Pamatan-on - Ipakita ang Inyo Pag-uswag, 5/15 Naimpluwensiahan Bala sang mga Pinamulong ni Jesus ang Inyo mga Pangamuyo? 2/15 Ngaa Sundon si Cristo? 5/15 Pabalori ang Imo Papel sa Kongregasyon, 11/15 Padayon nga Pauswaga ang Imo Utudnon nga Gugma, 11/15 Pagpangita sing mga Bahandi nga "Natago sing Maayo sa Iya," 7/15 Palambua ang Gugma nga Wala Nagakapaslawan, 12/15 Pauswaga ang Imo mga Pangamuyo Paagi sa Pagtuon sa Biblia, 11/15 "Sila Amo ang Padayon nga Nagasunod sa Kordero," 2/15 Takus si Jehova nga Dayawon Naton Tanan, 3/15 Tuguti ang mga Pinamulong ni Jesus nga Mag-impluwensia sa Imo, 2/15 'Tulugyanan Ka Bala sang Wala Tupong nga Kaayo sang Dios'? 1/15 Yari Karon! Ang Nahamut-an nga Alagad ni Jehova, 1/15 YANGKUTYANGKOT "Amen," 6/1 Ano ang Kahulugan sang Imo Ngalan? 2/1 "Ano Bala ang Amon Kaunon?" 8/1 Anom ka Butig nga Panudlo sang Cristiandad, 11/1 Ang Buot Silingon sang Paghaplas, 8/1 Ang Jerusalem Ginbugsukan sing Mataliwis nga mga Poste? 5/1 Ang Kaisog sang Isa ka Pamatan-on (David), 1/1 Ang mga Apan Ginakaon? (Mat 3:4), 10/1 Ang mga Escriba nga Nagpamatok kay Jesus, 8/1 Ang mga Judiyo 'Nagpanghikot nga Wala sing Nahibaluan" Magpandong Kon Nagainterpret sa Sign Language? 11/15 Malipayon nga Paghatag Gikan sa Tagipusuon, 11/15 Malipayon sa Pagkadiminyo, 6/15 Maria, 1/1 Masako kag Malipayon sa Pag-alagad sa Dios, 12/15 Mga Bana, Iluga ang Gugma ni Cristo, 5/15 Nag-alagad Ka Bala Sadto? 8/15 Paano Makabatas sa Pagbantala? 3/15 Pagbadyet sa Kuarta, 8/1 Pagdisiplina sa Kabataan, 2/1 Paghanda sa mga Tin-edyer, 5/1 Paglikaw sa mga Tublag, 8/15 Pagpuasa, 4/1 Pagtugyan sing Hilikuton, 6/15 Pangamuyo nga Ginapamatian sang Dios, 2/1 Pangamuyo nga Wala Ginasabat, 1/1 Parte sa Pamilya, 11/1 Pila ang Dapat Iamot? 8/1 Relihion - Sin-o ang Dapat Magpili, Ako Ukon ang Akon mga Ginikanan? 9/15 Sa Diin Ka Dapat Kon Mag-abot ang Katapusan, 5/15 "Tion sa Paghipos," 5/15 SUGILANON SANG KABUHI Ano Bala ang Ihatag Ko kay Jehova? (R. Danner), 6/15 "Ang Anghel ni Jehova Nagabantay" (C. Connell), 3/15 Ginpabag-o sang Tatlo ka Kombension ang Akon Kabuhi (G. Warienchuck), 10/15 Indi Lamang sa Tinapay Mabuhi ang Tawo (J. Hisiger), 3/1 "Ini Amo ang Dalan, Lakat Kamo sa Sini" (E. Pederson ginsugid ni R. Pappas), 1/15 Malipayon Bisan May Kasablagan (P. Gaspar), 5/1 Mapinasalamaton Bisan Pa May mga Trahedya (E. Acosta), 6/1 Nasapwan Ko ang Matuod nga Kahulugan sang Kabuhi ' (G. Martınez), 9/15 Nobenta ka Tuig ang Nagligad, Nagsugod Ako (E. Ridgwell), 7/15 TULUN-AN NGA MGA ARTIKULO Ano ang Ginasugid sang Imo mga Pangamuyo Tuhoy sa Imo? 11/15 Ang Alagad ni Jehova - "Ginpilas Tungud sang Aton mga Paglalis," 1/15 Ang Gugma ni Cristo Nagapahulag sa Aton nga Maghigugma, 9/15 Ang Imo Integridad Nagapahalipay sa Tagipusuon ni Jehova, 4/15 (Bin 3:17), 6/15 Apostoliko nga mga Amay, 7/1 Aro sa Biblia, 2/1 Astrolohiya sang mga Israelinhon, 3/1 Balaan nga Espiritu - Ngaa May Lainlain nga Pagpati? 10/1 Chinese New Year (Asia), 12/1 Corinto, 3/1 Dapat Bala Kahadlukan ang Patay? 1/1 Daw Ano Kalayo sa Sidlangan ang Nalab-utan sang mga Misyonero? 1/1 Hari David kag ang Musika,12/1 "Herodes nga Hari," 12/1 Hinablos ni Pablo, 6/1 Jehoas, 4/1 Jeremias, 12/1 Josias, 2/1 Kaban sang Katipan, 9/1 Kahoy nga "Wala Nagakalaya," 3/1 Kalinong sa Sining Magamo nga Kalibutan, 7/1 "Kapitan sang Templo," 10/1 Kon Ngaa ang Pagwali ni Pablo sa Efeso Nagpaakig sa mga Tawo, 2/1 JEHOVA Amay sang mga Ilo, 4/1 Amo Bala si Jesus? 2/1, 4/1 Ano Gid Bala ang Ginapangayo ni Jehova sa Aton? 10/1 Ang mga Kabudlayan Silot Bala Niya? 6/1 Balaan, 7/1 Dios Lamang ang Makasalbar sang Duta, 1/1 Ginapapili Kita, 11/1 Gindula sang Vatican ang Ngalan sang Dios, 4/1 Ginpakilala ang Iya Kaugalingon, 5/1 Hukom nga Nagapadapat sing Hustisya, 1/1 Indi Pagkalimti si Jehova, 3/15 Kahadlukan ang Dios Indi ang Tawo, 3/1 Luyag Niya nga Magmadinalag-on Kita, 12/1 Magadula sang Tanan nga Pag-antos! 12/1 Makonsiderasyon, 6/1 Nagabag-o Bala ang Iya Pensar? 6/1 Nagahukom sing Matarong, 9/1 Nagakuha Bala sang mga Bata Para Mangin mga Anghel? 3/1 Nagapabalor sang Pagkamapainubuson, 8/1 Nagapahanugot Bala sa Pagpangasawa sing Madamo? 7/1 Nagaulikid, 6/1 Nagsaad sing Kamanggaran? 9/1 'Nahibaluan Ko ang Ila mga Pag-antos' (Ex 3:1-10), 3/1 Pagpuasa - Nagapasuod Bala sang Imo Kaangtanan sa Iya? 4/1 Pinakadaku nga Pamatuod sang Gugma, 2/1 Si Jehova kag si Jesus Isa, 9/1 Sin-o ang Dios? 2/1 JESUCRISTO Ang Sensus nga Nagdul-ong sa Pagkabun-ag sa Betlehem, 12/1 Dios? 2/1, 4/1 Ginbatuan Niya ang Pagsulay, 5/1 Gintawag Niya ang mga Fariseo nga "Ginpaputi nga mga Lulubngan," 11/1 Kon Ngaa Nagplano si Jose nga Magdiborsio, 12/1 Kon Ngaa Nagtawag kay Jehova nga "Abba,Amay," 4/1 Kon Ngaa Nagustuhan ang Iya Nasulod nga Panapton, 7/1 Mga Panudlo Parte sa "Katapusan," 5/1 Mga Panudlo Parte sa mga Pangamuyo nga Ginapamatian sang Ang Kaalam ni Jehova Makita sa Iya mga Tinuga, 4/15 Ang Labaw Gid nga Balor sang Edukasyon Gikan sa Dios, 9/15 Ang Matutom nga Tulugyanan kag ang Nagadumala nga Hubon, 6/15 Ang Mesias! Ang Paagi sang Dios sa Pagluwas, 12/15 Ang mga Matarong Magadayaw sa Dios sing Dayon, 3/15 Apresyaha ang Daku Pa nga Moises, 4/15 Apresyaha si Jesus - Ang Daku Pa nga David kag ang Daku Pa nga Solomon, 4/15 Ginapabaloran Mo Bala ang Ginhimo ni Jehova Agod Luwason Ka? 9/15 Gindayaw ni Job ang Ngalan ni Jehova, 4/15 Hupti ang Imo Panulok sa Padya, 3/15 Hupti ang Kalipay sa Tion sang mga Kabudlayan, 12/15 Hupti ang Panimuot sang Hunahuna ni Cristo, 9/15 Iluga si Jesus - Magbantala nga May Kaisog, 7/15 Iluga si Jesus - Magtudlo nga May Gugma, 7/15 Ipadayag ang Imo Pag-uswag, 12/15 Kabuhi nga Walay Katapusan sa Duta - Ginhatag sang Dios nga Paglaum, 8/15 Kabuhi nga Walay Katapusan sa Duta - Gintudlo Bala ni Cristo nga Paglaum? 8/15 Kabuhi nga Walay Katapusan sa Duta - Paglaum nga Nangin Maathag Liwat, 8/15 "Kari Ka, Mangin Sumulunod Ko," 1/15 Kon Paano Makapahalipay ang mga Pinamulong ni Jesus, 2/15 Magbantay Kamo! 3/15 Maghambal sing Kamatuoran sa Imo Isigkatawo, 6/15 Magkalipay sa Paghimo sing Disipulo, 1/15 "Magmainit sa Espiritu," 10/15 Magmatinumanon kag Magpakabakod Kaangay ni Cristo, 9/15 "Magpabilin Kamo sa Gugma sang Dios," 8/15 "Magpakighidait sa Tanan nga Tawo," 10/15 Magpakita sing Maayong Pamatasan Subong mga Ministro sang Dios, 11/15 Magpanikasog Padulong sa Pagkahamtong - "Malapit Na ang Dakung Adlaw sang GINOO," 5/15 Mangin Makugi sa Balay ni Jehova! 6/15 Mangin "Makugi sa Maayong mga Buhat"! 6/15 Matuod nga Pag-abyanay sa Wala sing Gugma nga Kalibutan, 10/15 Kon Paano Nadula ang Paraiso, 11/1 Leksion sa Hulubaton 24:27, 10/15 Mabanhaw Bala ang Lapsag nga Napatay sa Taguangkan? 4/15 Manugsagod sing Putyukan sa Israel Sadto? 7/1 Masaker sa Eskwelahan, 12/1 Mas Malig-on nga Pagtuo, 5/1 Matuod Bala ang Yawa? 10/1 Matuod Bala si Adan kag si Eva? 9/1 May Rason Bala si Pilato nga Magkahadlok kay Cesar? 1/1 May Tion Para sa Tagsa ka Butang, 3/1 "Mga Anak ni Zeus" (Bin 28:11), 3/1 Mga Tawo nga Ginatawag Santiago, 9/1 Milagro sang Pentecostes, 9/1 Milagruso nga Pagpang-ayo, 5/1 Naghimo Sia sing Maalamon nga Tikang (Abigail), 7/1 'Nakapanggamot kag Natukod sa Sadsaran,' 10/15 Nakatuon Sia sa Iya mga Sayop (Jonas), 1/1 Nakatuon sing Leksion Parte sa Kaluoy (Jonas), 4/1 Nakit-an Bala ang Arka ni Noe? 7/1 Natalana, 3/1 Natalana Bala ang Aton Kabuhi? 4/1 Paano Mahibaluan ang Maayo nga Relihion, 8/1 Pag-iskedyul sing Tion sa Pagtuon sa Biblia, 10/15 Pagkabanhaw ni Lazaro, 3/1 Pagkabun-ag Liwat, 4/1 Pagpakigbato sa Kahadlok kag Pangduhaduha (Pedro), 10/1 Pagpangisda sa Dagat sang Galilea, 10/1 Pagsimba kay Baal kag Grupo nga Pagpakighilawas, 11/1 Pagtuo sa mga Saad sang Dios (Abraham), 7/1 Pangpamilya nga Pagsimba, 10/15 Posible Bala nga Magtuo sa Manunuga? 10/1 Proteksion Batok sa Malaut nga Espiritu, 5/1 Puede Bala Mag-entra sa Inaway ang mga Cristiano? 10/1 Rahab, 8/1 San-o Gintagbong si Satanas Halin sa Langit? 5/15 Sem, 10/1 Suba sang Eufrates, 3/1 Tanan nga Relihion Nagapadulong sa Dios? 6/1 Tanel ni Ezequias, 5/1 "Tolon-an ni Jaser" kag "Tolon-an sang Mga Inaway sang GINOO," Dios, 2/1 Mga Panudlo Parte sa Palaabuton sang Katawhan, 8/1 Mga Panudlo Parte sa Pamilya, 11/1 "Mga Abyan Ko Kamo," 10/15 Mga Anghel - "Mga Espiritu Para sa Pagpangalagad sa Publiko," 5/15 3/15 Ulan, 1/1 Urim kag Tumim, 6/1 w09 12/15-HV