34567 ARADMAN NGA MGA ARTIKULO PARA HA: DISYEMBRE 25, 2017-ENERO 28, 2018 N O BYEM BRE 2 0 1 7
KOBRE: NICARAGUA Duha nga Saksi nga nagsasangyaw han mensahe han Biblia ha usa nga paragbaligya ha bungto han Tipitapa MAGWARALI 28,642 PAG-ARAM HA BIBLIA 42,298 TINAMBONG HA MEMORYAL ( 2016) 88,308 LISTA HAN MGA SULOD
3 SEMANA HAN DISYEMBRE 25-31 Malipayon nga Magkanta! 18 An Mahinatagon Bibendisyonan
Para ha katawohan ni Jehova, an pagkanta maiha na nga importante nga bahin han pagsingba. Pero bangin mag-alang an iba ha pagkanta ha publiko. Paonan-o na- ton mahimo malamposan an kahadlok nga gamiton an aton tingog ha pagkanta hin mga pagdayaw kan Jeho- va? Ginhihisgotan hini nga artikulo an mag-opay nga hi- nungdan ha pagkanta nga malipayon ngan ha daku nga tingog. Naghahatag liwat ini hin pipira nga suhestyon basi mapauswag an aton pagkanta. 20 SEMANA HAN ENERO 15-21 Isalikway an Kalibotanon nga Panhunahuna 25 SEMANA HAN ENERO 22-28 Ayaw Tuguti an Bisan Ano nga Mag-agaw ha Imo han Premyo
8 SEMANA HAN ENERO 1-7 Naayop Ka ba kan Jehova? 13 SEMANA HAN ENERO 8-14 Subara an Hustisya Ngan Kalooy ni Jehova Inin duha nga artikulo iginbasar ha giniyahan nga sag- don ni Pablo ha mga Kristiano ha Colosas. An siyahan nga artikulo nagsasaysay kon ano an sadang buhaton kon nakakabati kita hin kalibotanon nga mga panhuna- huna nga baga hin nakakadani o nakakakombinse ha aton. An ikaduha nga artikulo nagpapahinumdom ha aton kon paonan-o naton malilikyan an mga disposisyon nga mahimo mag-agaw ha aton han mga bendisyon nga iginsaad ni Jehova. May mahibabaroan kita nga birilhon nga mga leksyon ha kahikayan han pagkaada mga syudad nga arayopan ha kadaan nga Israel. Ha siyahan nga artikulo, hibaroi an pipira nga pitad nga kinahanglan himoon han nakasala basi makaayop kan Jehova yana. Ha ikaduha nga artiku- lo, hibaroi kon paonan-o an ehemplo ni Jehova nabulig ha aton nga magpasaylo ha iba, respetuhon an kinabu- hi, ngan magbuhat hin matadong.
30 Paonan-o Ka Makakapahiuyon ha Imo Bag-o nga Kongregasyon? Ini nga publikasyon diri baligya. Iginpupublikar ini sugad nga bahin han bug- os-kalibotan nga edukasyon tikang ha Biblia nga ginsu- suportaran han boluntaryo nga mga donasyon. Kon karuyag mo maghatag hin donasyon, alayon kitaa an 34567 Gawas la kon lain nga bersyon an iginpakita, an mga teksto ha Griego nga Kasuratan ginkuha ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristiano Griego nga Kasuratan, ngan an mga teksto ha Hebreo nga Kasuratan gin- kuha ha An Baraan nga Kasuratan han Philippine Bible Society. November 2017 Vol. 138, No. 17 WARAY-WARAY The Watchtower (ISSN 0043-1087) Issue 17 November 2017 is published monthly with an ad- ditional issue published in January, March, May, July, September, and November by Watch- tower Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. 2017 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan.
Malipayon nga Magkanta! "Maopay an pagkanta hin mga dayaw ngadto ha aton Dios." - SAL. 147:1. USA nga kilala nga parasurat hin kanta an nagsiring: "An mga pulong nag-aaghat ha imo nga hunahunaon an mensahe. An musika nag-aaghat ha imo nga abaton an emosyon. Pero an kanta nag-aaghat ha imo nga abaton an mensahe." May mas maopay pa ba nga mensahe nga makaka- bantad ha aton kasingkasing kay han mensahe nga nagpapahayag han aton pagdayaw ngan gugma ha aton langitnon nga Amay nga hi Jehova? Diri urusahon nga an pagkanta importante nga bahin han putli nga pag- singba, nagkakanta man kita nga nag-uusahan o kaupod han kongregas- yon han katawohan han Dios. 2 Pero ano an imo inaabat ha pagkanta ha daku nga tingog kaupod han kongregasyon? Naaawod ka ba? Ha pipira nga kultura, an kalalakin-an bangin nag-aalang ha pagkanta ha publiko. Ini nga disposisyon mahimo makaapekto ha bug-os nga kongregasyon, labi na kon an mga nangungu- na namimiling hin rason basi diri magkanta o naghihimo hin iba nga bu- ruhaton samtang nagkakanta an iba nga kabugtoan. - Sal. 30:12. 3 Kon gintatagad gud naton an pagkanta sugad nga bahin han aton pagsingba, diri gud kita maruruyag nga gumawas o diri magin presente hito nga bahin han programa. Salit sadang naton pakianhan an aton 1. Ano an epekto ha aton han pagkanta? 2, 3. (a) Ano an bangin inaabat han iba may kalabotan ha pagkanta ha daku nga tingog kaupod han kongregasyon? (b) Ano nga mga pakiana an aton hihis- gotan? KARANTAHON: 9, 138 ANO AN IMO BATON?
Ano an papel han pagkanta ha tinuod nga pagsingba?
Paonan-o mo mahimo ma- lamposan an mga ulang ngan kinasingkasing nga makakag- kanta hin mga pagdayaw kan Jehova?
Ano nga mga pagbag-o an ginhimo ha bag-o nga song- book, ngan paonan-o ka bug-os nga magpapahimulos ha paggamit hito? 3
kalugaringon: 'Ano an akon pagtagad ha pagkanta ha mga katirok? Paonan-o ko mahimo malampo- san an anoman nga kahadlok nga bangin magpu- gong ha akon ha pagkanta hin malipayon ngan ha daku nga tingog? Ano an mahimo ko buhaton basi mas maabat ko an emosyon han aton ginkakanta?' PAGKANTA - IMPORTANTE NGA BAHIN HAN TINUOD NGA PAGSINGBA 4 An musika maiha na nga ginagamit han mati- numanon nga mga magsiringba ni Jehova sugad nga paagi han ira pagdayaw ha iya. Makatirigam- nan nga han matinumanon pa nga nag-aalagad kan Jehova an mga Israelita hadto, an pagkanta impor- tante nga bahin han ira pagsingba. Pananglitan, han igin-andam ni Hadi David an pag-alagad ha templo, nag-organisar hiya hin 4,000 nga Lebita basi magkanta hin mga pagdayaw. Upod hito an 288 nga "gintutdoan hin kanta ngadto kan Jeho- va," ngan hira 'ngatanan mga senate.' - 1 Kron. 23:5; 25:7. 5 Ha inagurasyon han templo, an musika ngan pagkanta may importante nga papel. An asoy na- siring: "Nahanabu, han pagkaurusa han mga para- huyup han trompeta ngan han mga parakanta, ha paghimo hin usa nga tingug nga hibabatian ha pag- dayaw ngan pagpasalamat kan Jehova; ngan han ira pagalsaha han ira tingug, upud an mga trompe- ta ngan an mga platilyo ngan an mga toronggon han musika, ngan pagdayawa kan Jehova, . . . an himaya ni Jehova nagpuno han balay han Dios." Makaparig-on gud ha pagtoo ito nga okasyon! - 2 Kron. 5:13, 14; 7:6. 6 Han ginpangunahan ni Nehemia an matinuma- non nga mga Israelita ha pagtukod utro han pader han Jerusalem, gin-organisar liwat niya an mga pa- rakanta nga mga Lebita ngan nagtagana hiya hin kompleto nga mga instrumento ha pagkanta. Han 4, 5. Ano nga mga kahikayan an nagpapakita nga im- portante ha kadaan nga Israel an pagkanta para ha pag- singba? 6. Ihulagway an espesyal nga presentasyon han pagkan- ta durante han pagmando ni Nehemia sugad nga gober- nador han Jerusalem. 4 AN BARANTAYAN igindedikar an gintukod utro nga pader, an espes- yal nga presentasyon han musika nakabulig gud nga magin makalilipay an okasyon. Hini nga higa- yon, may-ada "duha nga dagku nga panon [grupo hin mga parakanta] nga naghatag hin mga pagpa- salamat." Naglakat hira ha bawbaw han pader ti- kang ha magkaiba nga direksyon tubtob nga nag- tapo hira ha pader nga hirani ha hinmumutangan han templo basi makahimo hin tingog nga maba- batian ha hirayo. (Neh. 12:27, 28, 31, 38, 40, 43) Si- gurado nga nalipay gud hi Jehova nga mabatian an iya mga magsiringba nga madasigon nga nagdada- yaw ha iya pinaagi hin kanta. 7 Han naestablisar an Kristiano nga kongregas- yon, an musika padayon nga nagin importante nga bahin han tinuod nga pagsingba. Tagda an nahita- bo ha pinakaimportante nga gab-i ha kasaysayan han tawo. Katapos tikangan ni Jesus an Panihapon han Ginoo kaupod an iya mga disipulo, nagkanta hira hin mga pagdayaw kan Jehova. - Basaha an Mateo 26:30. 8 An mga Kristiano han siyahan nga siglo nagpa- kita hin maopay nga ehemplo ha urosa nga pagda- yaw ha Dios pinaagi hin kanta. Bisan kon kasaga- ran na nga ha pribado nga balay hira nagkakatirok, iton simple nga katirokan para ha pagsingba waray magwara han ira kadasig ha pagkanta kan Jehova. Pinaagi han giya han baraan nga espiritu, ginsugo ni apostol Pablo an iya Kristiano nga kabugtoan: "Padayon nga magtinutdoay ngan magparig-onay kamo pinaagi hin mga salmo, pagdayaw ha Dios, pagkanta hin espirituwal nga mga kanta upod an pagpasalamat, ngan kinasingkasing nga magkanta kamo kan Jehova." (Col. 3:16) An mga kanta ha aton songbook mga "espirituwal nga mga kanta [nga sadang kantahon] upod an pagpasalamat." Bahin ini han espirituwal nga pagkaon nga iginta- tagana han "matinumanon ngan maaramon nga uripon." - Mat. 24:45. 7. Paonan-o ginpabug-atan ni Jesus an pagkaimportan- te han pagkanta ha Kristiano nga pagsingba? 8. Paonan-o an mga Kristiano han siyahan nga siglo nagpakita hin maopay nga ehemplo ha pagkanta duran- te han pagsingba?
KON PAONAN-O MAPAPAUSWAG AN IMO PAGKANTA (Kitaa an parapo 11-14) Tindog hin tadong Ginhawa hin hilarom Ibuka hin daku an imo baba ngan tutunlan Pagkanta ha daku nga tingog PAGLAMPOS HA KAHADLOK HA PAGKANTA 9 Ano man kon diri hiara an iyo pamilya ha pag- kanta o diri ito komon ha iyo kultura o komuni- dad? Tungod han moderno nga teknolohiya, ba- ngin nalilipay ka pagpamati ha propesyonal nga mga parakanta. Kondi bangin maawod ka o mawa- rayan gana kon ikompara mo an imo tingog hito nga mga parakanta. Pero diri ini sadang makapu- gong ha imo responsabilidad nga magkanta hin mga pagdayaw kan Jehova. Lugod, alsaha an imo songbook, tadonga an imo ulo, ngan kinasingka- sing nga magkanta! (Esra 3:11; basaha an Salmos 147:1.) Ha damu nga Kingdom Hall yana, igindidis- pley ha monitor han TV an liriko han mga kanta, nga nabulig ha aton nga makagkanta ha daku nga tingog. Makapainteres liwat nga an pagkanta han mga kanta han Ginhadian igin-upod na ha kuriku- lum han Kingdom Ministry School para ha mga ti- gurang. Ginpapabug-atan hini an pagkaimportan- te para ha mga tigurang nga manguna ha pagkan- ta ha kongregasyon. 10 An usa nga rason nga damu an nag-aalang ha pagkanta ha daku nga tingog amo an kahadlok. Ba- ngin nahahadlok hira nga lumabaw an ira tingog o diri maruyagan han iba an ira tingog. Kondi sa- dang naton tigamnan nga kon kita nagyayakan, "kita ngatanan damu ka beses nga nagsasayop." (San. 3:2) Pero diri ito nagpupugong ha aton nga magyakan. Salit kay ano nga tutugotan naton an aton diri perpekto nga tingog nga magpugong ha aton ha pagkanta hin pagdayaw kan Jehova? 11 Bangin nag-aalang kita pagkanta kay diri kita sigurado kon paonan-o an pagkanta. Pero mahimo naton mapauswag an aton pagkanta pinaagi ha pagsunod ha pipira nga suhestyon. 9. (a) Kay ano nga bangin mag-alang an pipira ha pag- kanta hin malipayon ngan ha daku nga tingog ha aton mga katirok ngan asembleya? (b) Paonan-o kita sadang magkanta hin mga pagdayaw kan Jehova, ngan hin-o an sadang manguna? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.) Para ha dugang nga impormasyon kon paonan-o mapapa- uswag an kalidad han tingog ha pagkanta, kitaa an Disyem- bre 2014 nga binulan nga programa ha JW Broadcasting (kate- goriya han video FROM OUR STUDIO). 10. Ano an sadang naton hinumdoman kon nag-aalang kita pagkanta tungod han kahadlok? 11, 12. Ano an pipira nga suhestyon basi mapauswag an aton pagkanta? NOBYEMBRE 2017 5
12 Mahimo ka mahibaro pagkanta nga may pwer- sa ngan ha daku nga tingog pinaagi ha husto nga pagginhawa. Sugad la nga an koryente nakakapa- laga hin bombilya, an pagginhawa nagpapakusog han imo tingog kon nagyayakan ka o nagkakanta. An kadaku han imo tingog ha pagkanta sadang ma- gin pariho kon nagyayakan ka o mas daku pa nga- ni hito. (Kitaa an mga suhestyon ha Magpahimulos han Edukasyon Tikang ha Teokratiko nga Eskwelahan ha Ministeryo, pahina 181 tubtob 184, ilarom han sub-ulohan nga "Husto nga Pagkontrol han Imo Pagginhawa.") Ngani, ha mga konteksto diin gin- uunabi an pagkanta hin mga pagdayaw, usahay an Kasuratan nag-aaghat ha mga magsiringba nga 'gu- muliat ha kalipay.' - Sal. 33:1-3, Maupay nga Sumat. 13 Durante han pagsingba han pamilya o bisan ha imo personal nga pag-aram, sarihi ini: Pagpili hin usa han imo paborito nga kanta ha aton songbook. Basaha an liriko ha makusog, daku, ngan may kompyansa nga tingog. Sunod, ha pariho gihapon nga kadaku han tingog, iyakan an ngatanan nga pulong han usa nga phrase han kanta ha usa la nga pagginhawa. Katapos, kantaha an phrase gamit an 13. Isaysay kon paonan-o kita mas magkakaada kom- pyansa ha pagkanta. Praktisa an mga kanta durante han pagsingba han pamilya (Kitaa an parapo 18) amo gihapon nga kadaku han tingog. (Isa. 24:14) An imo tingog magigin mas bug-os, ngan maopay ito nga pag-uswag. Ayaw kahadlok o kaawod! 14 Diri magigin bug-os an imo tingog ha pagkan- ta kon diri mo ibubuka an imo baba. Salit an usa pa nga suhestyon amo an pagbuka han imo baba hin mas daku kay ha imo normal nga pagyakan. Ano an imo sadang himoon kon inaabat mo nga maluya an imo tingog o bangin sobra kahitaas an tono han imo tingog? Makakabiling ka hin prakti- kal nga mga suhestyon ha Magpahimulos han Edu- kasyon Tikang ha Teokratiko nga Eskwelahan ha Minis- teryo, pahina 184, ha kahon nga "Paglampos han Espisipiko nga mga Problema." KINASINGKASING NGA MAGKANTA HIN MGA PAGDAYAW 15 Durante han 2016 nga tinuig nga katirok han 14. (a) Paonan-o an pagbuka hin mas daku han aton baba magpapauswag han aton pagkanta? (Kitaa an ka- hon nga "Kon Paonan-o Mapapauswag an Imo Pagkan- ta.") (b) Ano nga mga suhestyon an imo nakita nga makakabulig ha imo may kalabotan ha paglampos ha problema ha tingog? 15. (a) Ano an iginpahibaro durante han 2016 nga tinu- ig nga katirok? (b) Ano an pipira nga rason han pagrebi- sa han songbook?
Watch Tower Bible and Tract Society of Penn- sylvania, an mga tinambong nalipay han iginpahi- baro han usa nga membro han Nagmamando nga Lawas nga hi Bugto Stephen Lett nga may bag-o nga songbook nga may ulohan nga "Sing Out Joy- fully" to Jehovah, nga diri na mag-iiha gagamiton ha mga katirok. Iginsaysay ni Bugto Lett nga an usa nga rason han pagrebisa han songbook amo an pagpahiuyon han mga kanta ha ginrebisa nga New World Translation of the Holy Scriptures. Kina- hanglan kuhaon o bag-uhon an mga pulong ha mga liriko han kanta nga diri na mababasa ha gin- rebisa nga New World Translation han 2013. Du- gang pa, may igindugang nga bag-o nga mga kanta mahitungod ha aton pagsangyaw nga buruhaton ngan mga kanta nga nagpapahayag han aton pag- pasalamat ha lukat. Ngan tungod kay an pagkanta importante nga bahin han aton pagsingba, karu- yag han Nagmamando nga Lawas nga magkaada hin de-kalidad nga songbook nga pariho an kobre ha ginrebisa nga New World Translation. 16 Basi magin masayon an paggamit han "Sing Out Joyfully" to Jehovah, an mga kanta hito gin- han-ay uyon ha topiko. Pananglitan, an siyahan nga 12 nga kanta may kalabotan kan Jehova, an sunod nga 8 nga kanta mahitungod kan Jesus ngan ha lukat, ngan ito liwat an ginhimo ha iba pa nga kanta. May-ada ito indise han mga topiko nga makakabulig, pananglitan, kon nagpipili hin kan- ta para ha pahayag publiko. 17 Basi makagkanta an ngatanan hin kinasingka- sing, ginrebisa an pipira nga liriko para magin mas matin-aw an mensahe ngan ginsaliwnan an mga pulong nga diri na komon nga ginagamit. Panang- litan, an pulong nga "shall" diri na komon nga gi- nagamit yana, salit ginsaliwnan ito. Sugad man an ulohan nga "Long-Suffering" ginsaliwnan hin "Exercise Patience," ngan ginbag-o liwat an liriko han kanta. An ulohan nga "Guard Your Heart" nga ginsaliwnan hin "We Guard Our Hearts" nag- papakita gud han pagin makonsiderasyon. Kay 16, 17. Ano nga mga pagbag-o an ginhimo ha bag-o nga songbook? ano? Ha aton mga katirok, asembleya, ngan kom- bensyon, damu an bag-ohan, interesado, batan- on, ngan mga sister. Kon ginkakanta nira ito nga kanta, bangin nag-aalang hira kay inaabat nira nga gindidiktahan nira an iba kon ano an sadang bu- haton. Salit ginbag-o an ulohan ngan liriko han kanta. 18 Damu han mga kanta ha "Sing Out Joyfully" to Jehovah an ginhimo nga baga hin pag-ampo. Pina- agi hini nga mga kanta, maipapahayag mo kan Je- hova an imo mga pagbati. An iba nga mga kanta mag-aaghat ha aton ha "pagpakita hin gugma ngan mag-opay nga buhat." (Heb. 10:24) Sigurado nga karuyag gud naton nga magin pamilyar ha tono ngan liriko han aton mga kanta. Mahihimo mo ito pinaagi ha pagpamati han vocal rendition ha jw.org. Pinaagi ha pagpraktis ha iyo balay han mga kanta, mahibabaro ka ha pagkanta nga may kom- pyansa ngan kinasingkasing. 19 Tigamni nga an pagkanta importante nga ba- hin han aton pagsingba. Usa ini nga paagi ha pag- pakita han aton gugma ngan apresasyon kan Jeho- va. (Basaha an Isaias 12:5.) Kon nagkakanta ka nga malipayon ngan ha daku nga tingog, madada- sig mo liwat an iba nga magkanta nga may kom- pyansa. Oo, an ngatanan nga aada ha kongregas- yon - bata, lagas, ngan mga interesado - mahimo makigbahin hinin direkta nga paagi han pagsingba kan Jehova. Salit ayaw pag-alang ha pagpahayag han imo inaabat pinaagi ha pagkanta. Lugod, sun- da an matin-aw nga giniyahan nga sugo han salmis- ta: "Pagkanta ngadto kan Jehova"! Oo, malipayon nga magkanta! - Sal. 96:1. Basi maaghat kita ha pagkanta, an kada programa ha kom- bensyon ngan asembleya nagtitikang pinaagi hin napulo ka mi- nutos nga musika. Ini nga musika ginkomposo basi maiandam an aton kasingkasing ngan hunahuna ha mga programa. Salit gindadasig kita nga lumingkod na antes magtikang an progra- ma ngan mamati hin maopay hini nga mga musika. 18. Kay ano nga kinahanglan kita magin pamilyar ha mga kanta ha aton bag-o nga songbook? (Kitaa an foot- note.) 19. Paonan-o an ngatanan ha kongregasyon mahimo makigbahin hin direkta ha pagsingba kan Jehova? NOBYEMBRE 2017 7
KARANTAHON: 49, 65 ANO AN IGINTUTUTDO HA IMO HAN KAHIKAYAN HAN PAGKAADA MGA SYUDAD NGA ARAYOPAN MAHITUNGOD HA . . .
papel han mga tigurang ha pagbulig ha usa nga nakabu- hat hin seryoso nga sala nga maibalik an iya maopay nga relasyon kan Jehova?
panginahanglan nga gumios dayon basi makarawat an ka- looy han Dios?
bug-os nga pagpasaylo ni Jehova? 8 Naayop Ka ba kan Jehova? "Hi Jehova nagtutubus han kalag han iya mga sorogoon; ngan waray bisan hin-o nga naayup ha iya nga paghuhukman hin sirot." - SAL. 34:22. "KAIRO ko nga tawo!" (Roma 7:24) Damu nga matinumanon nga suru- goon han Dios an naabat pariho hito nga gin-abat ni apostol Pablo. Kita ngatanan nag-aantos tungod han aton napanunod nga sala. Salit bisan kon karuyag gud naton lipayon hi Jehova, usahay napapakyas kita, ngan nasusubo kita hito. Inaabat pa ngani han pipira nga Kristiano nga naka- buhat hin seryoso nga sala nga diri na gud hira mapapasaylo han Dios. 2 Pero an Kasuratan nagpapasarig ha aton nga adton naayop kan Je- hova diri sadang umabat hin duro nga kakonsensya. (Basaha an Sal- mos 34:22.) Ano an nahiuupod han pag-ayop kan Jehova? Ano nga mga pitad an sadang naton himoon basi makarawat an kalooy ngan pag- pasaylo ni Jehova? Mahibabaroan naton an baton hito pinaagi ha pag- usisa han kahikayan han pagkaada mga syudad nga arayopan ha kada- an nga Israel. Oo, ito nga kahikayan bahin han Balaud nga kasabotan nga ginsaliwnan han Pentekostes 33 C.E. Pero tigamni nga ito nga Ba- laud tikang kan Jehova. Salit pinaagi han kahikayan han pagkaada mga syudad nga arayopan, nahibabaro kita kon ano an panhunahuna ni Je- 1. Tungod han sala, ano an komon nga inaabat han matinumanon nga mga su- rugoon han Dios? 2. (a) Paonan-o iginpapakita han Salmos 34:22 nga diri sadang umabat hin duro nga kakonsensya an mga surugoon han Dios? (b) Ano an hihisgotan hini nga artikulo? (Kitaa an kahon nga "Leksyon o Simboliko nga Kahulogan?")
hova mahitungod ha sala, nakasala, ngan pagba- sol. Hisgotan anay naton kon ano an katuyoan hito nga mga syudad ngan kon paonan-o ito ginagamit. "MAGTUTDO KAMO HIN MGA [SYUDAD] NGA ARAYUPAN" 3 Diri ginbabalewaray ni Jehova an mga kaso han pagpatay hin tawo ha kadaan nga Israel. Ad- ton tinuyo nga nakamatay papatayon liwat han pi- nakaduok nga kapamilya o paryente nga lalaki han biktima nga gintatawag nga "magpapanimalus han dugo." (Num. 35:19) Hini nga paagi, nababayaran an kinabuhi han inosente nga ginpatay. Inin ma- dagmit nga pagpadapat han sirot nagpapanalipod ha Tuna nga Iginsaad kontra ha kahugawan, kay hi Jehova nagsugo: 'Ayaw niyo paghugawi an tuna kay [an pagpaagay hin kanan tawo] dugo nakaka- hugaw han tuna.' - Num. 35:33, 34. 4 Pero paonan-o gindudumara han mga Israelita an mga kaso han diri tinuyo nga pagpatay? Bisan kon an usa diri tinuyo nga nakamatay, may baratu- non pa gihapon hiya tungod han iya pagpaagay hin inosente nga dugo. (Gen. 9:5) Pero tungod han ka- looy ni Jehova, may higayon an nakamatay nga pumalagiw tikang ha "magpapanimalus han dugo" ngadto ha usa han unom nga syudad nga arayo- pan. Didto, mapapanalipdan hiya. An diri tinuyo nga nakamatay kinahanglan magpabilin ha syudad nga arayopan tubtob ha kamatay han hitaas nga saserdote. - Num. 35:15, 28. 5 An pagpili hini nga mga syudad sugad nga mga syudad nga arayopan diri kanan tawo ideya. Hi Je- hova mismo an nagsugo kan Josue: "Pagyakni an mga anak ni Israel ha pagkasiring: Magtutdo kamo hin mga [syudad] nga arayupan." Ini nga mga syu- dad gintatagad sugad nga "ilinain" o sagrado. (Jos. 20:1, 2, 7, 8) Tungod kay hi Jehova mismo an 3. Paonan-o gindudumara han mga Israelita an mga kaso han tinuyo nga pagpatay? 4. Paonan-o gindudumara han mga Israelita an mga kaso han diri tinuyo nga pagpatay? 5. Paonan-o an kahikayan han pagkaada mga syudad nga arayopan nabulig ha aton nga mas makilala hi Je- hova? nagsugo nga ilain ini nga mga syudad para ha es- pesyal nga katuyoan, bangin magpakiana kita: Pa- onan-o ini nga kahikayan nabulig ha aton nga mas masabtan an kalooy ni Jehova? Ngan ano an igin- tututdo hini ha aton yana may kalabotan han pag- ayop ha iya? "IGASOY [NIYA] AN IYA KALIPUNGAN HA MGA TALINGA HAN KATIGURANGAN" 6 An usa nga diri tinuyo nga nakamatay kina- hanglan 'magasoy han iya kalipungan [o, kaso] ha mga talinga han katigurangan' didto ha ganghaan han syudad nga arayopan. Kinahanglan hiya aabi- abihon didto. (Jos. 20:4) Paglabay hin pipira ka panahon, papabalikon hiya ngadto ha mga tigu- rang han syudad diin nahitabo an krimen, ngan ito nga mga tigurang an maghuhukom han kaso. (Ba- saha an Numeros 35:24, 25.) Ibabalik la an naka- matay ha syudad nga arayopan kon napamatud-an han mga tigurang nga diri tinuyo an iya pagpatay. 7 Kay ano nga nahidadabi an mga tigurang? Kay kinahanglan nira tipigan nga limpyo an nasud han Israel ngan buligan an diri tinuyo nga nakamatay nga magpahimulos han kalooy ni Jehova. Usa nga eskolar ha Biblia an nagsurat nga kon an nakamatay diri dumaop ha mga tigurang, "makakadaot ito ha iya." An eskolar nagdugang: "Hiya an may baratu- non ha iya kalugaringon nga kinabuhi, kay waray niya pahimulsi an panalipod nga iginhatag han Dios para ha iya." May-ada probisyon para mabuligan adton diri tinuyo nga nakamatay, pero kinahanglan niya aroon ngan karawaton ito nga bulig. Kon diri hiya umayop ha usa han mga syudad nga iginlain ni Jehova, an pinakaduok nga kapamilya o paryente han biktima may kagawasan nga patayon hiya. 8 Yana, an usa nga Kristiano nga nakabuhat hin seryoso nga sala kinahanglan magpabulig ha mga 6, 7. (a) Isaysay an papel han mga tigurang ha paghu- kom ha diri tinuyo nga nakamatay. (Kitaa an retrato ha ti- nikangan hini nga artikulo.) (b) Kay ano nga maaramon para ha usa nga nakamatay nga dumaop ha mga tigu- rang? 8, 9. Kay ano nga sadang magpabulig ha mga tigurang an usa nga Kristiano nga nakabuhat hin seryoso nga sala? NOBYEMBRE 2017 9
tigurang ha kongregasyon basi maibalik an iya ma- opay nga relasyon kan Jehova. Kay ano nga impor- tante gud ini? Siyahan, hi Jehova an naghimo han kahikayan nga an mga tigurang an magdudumara hin mga kaso may kalabotan ha seryoso nga sala, sugad han mababasa ha iya Pulong. (San. 5:14-16) Ikaduha, ini nga kahikayan nabulig ha mabinasu- lon nga nakasala nga magpabilin ha gugma han Dios ngan malikyan an pauroutro nga pagbuhat han iya sala. (Gal. 6:1; Heb. 12:11) Ikatulo, an mga tigurang gintokahan ngan ginbansay ha pagparig- on ha usa nga mabinasulon nga nakasala ngan ha pagbulig ha iya nga maibanan an iya kasakit ngan kakonsensya. Ini nga mga tigurang gintatawag ni Jehova nga "sirongan tikang ha bagyo." (Isa. 32: 1, 2) Diri ka ba mauyon nga ini nga kahikayan usa nga kapahayagan han kalooy han Dios? pa gihapon ako ngan naghuhulat han mga resulta han akon mga nabuhat. Ngan kon nag-aampo ako kan Jehova, inaabat ko nga kinahanglan ko pirme unahon an pangaro hin pasaylo tungod han akon nabuhat." Ha urhi, nagpabulig hi Daniel ha mga ti- gurang. Ha paghinumdom han nahitabo, hiya nag- siring: "Nahadlok gud ako pagdaop ha ira. Pero ka- tapos hito, inabat ko nga baga hin may nagkuha han akon mabug-at nga pinas-an. Yana, inaabat ko nga makakadaop na ako kan Jehova nga waray ma- kakaulang." May malimpyo na yana nga konsensya hi Daniel, ngan hinin bag-o la, ginpili hiya sugad nga ministeryal nga surugoon. KINAHANGLAN 'HIYA PUMALAGIW NGADTO HA USA HITO NGA MGA [SYUDAD]' 9 Damu nga surugoon han Dios an nakaeksper- yensya na hin pagliaw tungod han pangaro hin bu- lig ha mga tigurang ngan han pagkarawat hito nga bulig. Pananglitan, an bugto nga hi Daniel nakabu- hat hin seryoso nga sala, pero ha sulod hin pipira ka bulan nag-alang hiya pagdaop ha mga tigurang. "Tungod kay maiha na nga panahon an lumabay," siring niya, "nahunahuna ko nga waray na maibu- bulig ha akon an mga tigurang. Pero nababaraka 10 An usa nga diri tinuyo nga nakamatay kina- hanglan may himoon basi makarawat an kalooy. Ki- nahanglan hiya pumalagiw ngadto ha pinakahira- ni nga syudad nga arayopan. (Basaha an Josue 20:4.) Sigurado nga diri gud hiya maglalangan ha pagbuhat hini; matatalwas la hiya kon makaa- bot dayon hiya hito nga syudad ngan magpabilin 10. Basi makarawat an kalooy, ano an kinahanglan hi- moon han diri tinuyo nga nakamatay? Leksyon o Simboliko nga Kahulogan? Ha ikatarapos han ika-19 ka siglo, an The Watch Tower nagsaysay han simboliko nga kahulogan han mga syudad nga arayopan. An Septyembre 1, 1895 nga gowa nagsiring nga "ini nga bahin han Mosaiko nga balaud matin-aw nga nagsisimbolo han panalipod nga mahimo makarawat han na- kasala pinaagi han Kristo." Ito nagdugang nga an "pag-ayop ha iya nga may pagtoo usa nga pa- nalipod." Paglabay hin usa ka sig- lo, An Barantayan nagsiring nga an syudad nga arayopan nagri- representar han "tagana han Dios ha pagpanalipod ha aton tikang ha kamatayon tungod ha pagtala- pas ha iya sugo mahitungod han pagkabaraan han dugo." Pero an Marso 15, 2015 nga gowa han An Barantayan nag- saysay kon kay ano nga an aton bag-o nga mga publikasyon ta- lagsa na la maghisgot hin tipiko ngan antitipiko, o simboliko nga kahulogan han mga asoy ha Bib- lia: "Kon an Kasuratan nagtutut- do nga an usa nga indibiduwal, panhitabo, o butang may-ada ginpapadagawan, ginkakarawat naton ito. Pero diri naton sadang tagan hin simboliko nga kahulo- gan an usa nga asoy ha Bib- lia kon waray Kasuratanhon nga basihan ha pagbuhat hito." Tu- ngod kay waray mag-unabi an Kasuratan hin anoman nga sim- boliko nga kahulogan han mga syudad nga arayopan, papabug- atan hini ngan han masunod nga artikulo an mga leksyon nga ma- hibabaroan han mga Kristiano ti- kang hini nga kahikayan.
dida hito! Nangangahulogan ini nga kinahanglan hiya magsakripisyo. Kinahanglan niya bayaan an iya trabaho, komportable nga urukyan, ngan mawa- wad-an hiya hin kagawasan nga magbiyahe - tub- tob ha kamatay han hitaas nga saserdote. (Num. 35:25) Pero bawi an iya mga pagsakripisyo. Kon bu- maya hiya ha syudad nga arayopan, iginpapakita niya nga ginbabalewaray niya an dugo nga iya gin- paagay, ngan mamimeligro an iya mismo kinabuhi. 11 Basi makarawat an kalooy han Dios, an mabi- nasulon nga mga nakasala yana kinahanglan liwat may-ada buhaton. Kinahanglan bug-os naton nga bayaan an makasasala nga pagkinabuhi, likyan diri la an seryoso nga mga sala kondi pati an gudtiay nga sala nga kasagaran na nga nagtutugway ha ser- yoso nga sala. Ha paggiya han baraan nga espiritu, iginhulagway ni apostol Pablo an mga ginbuhat han mabinasulon nga mga Kristiano ha Corinto. Hiya nagsurat: "Tungod han iyo kasubo nga uyon ha kaburut-on han Dios nagresulta ito ha iyo pa- gin sinsero, oo, napamatud-an niyo nga waray kamo sayop, nasina kamo ha sayop, nahadlok kamo ha Dios, nagpakita kamo hin sinsero nga hingyap ngan kaaktibo, ngan gintadong niyo an sa- yop!" (2 Cor. 7:10, 11) Kon nangangalimbasog kita nga bayaan an makasasala nga buhat, iginpapaki- ta naton kan Jehova nga diri kita sobra ka kampan- te ngan diri naton ginhuhunahuna nga awtomati- ko nga makakarawat naton an iya kalooy. 12 Ano an bangin kinahanglan isakripisyo han usa nga Kristiano basi padayon niya nga makara- wat an kalooy han Dios? Kinahanglan hiya magin andam nga bayaan an anoman nga importante ha iya kon ito an magtutugway ha iya nga makasala. (Mat. 18:8, 9) Kon may kasangkayan ka nga nag- Sumala ha Judio nga mga eskolar, an pamilya han diri tinu- yo nga nakamatay posible gud nga nabalhin ha syudad nga ara- yopan basi umukoy kaupod niya. 11. Ano nga mga buhat han usa nga mabinasulon nga Kristiano an nagpapakita nga diri niya ginbabalewaray an kalooy han Dios? 12. Ano an bangin kinahanglan isakripisyo han usa nga Kristiano basi padayon nga makarawat an kalooy han Dios? aaghat ha imo nga buhaton an diri nalilipayan ni Jehova, andam ka ba nga diri na makig-upod ha ira? Kon nakukurian ka ha pagpugong ha kalugari- ngon may kalabotan ha paggamit hin de-alkohol nga irimnon, andam ka ba nga likyan an mga sit- wasyon nga mahimo mag-aghat ha imo nga mag- inom hin sobra? Kon nangangalimbasog ka nga atohan an imoral nga hingyap, ginlilikyan mo ba an mga salida, website, o mga buruhaton nga ma- himo magpukaw hin mahugaw nga panhunahuna? Tigamni nga bawi gud an anoman nga sakripisyo nga aton ginhihimo basi matipigan an aton integ- ridad kan Jehova. Waray na gud mas makasurubo pa kay han pag-abat nga ginsalikway kita niya. Ha luyo nga bahin, waray na mas makalilipay pa kay han pag-abat han kan Jehova waray kataposan nga maunungon nga gugma. - Isa. 54:7, 8. 'INI MAAAMO AN IYO ARAYUPAN' 13 Kon an usa nga diri tinuyo nga nakamatay aada na ha sulod han syudad nga arayopan, talwas na hiya. May kalabotan hito nga mga syudad, hi Jeho- va nagsiring: 'Ini maaamo an iyo arayupan.' (Jos. 20:2, 3) Hi Jehova nagsugo nga diri na hukman utro an nakamatay ha pariho la gihapon nga kaso, ngan diri pasudlon ha syudad an "magpapanimalus han dugo" basi patayon an nakasala. Salit diri na sa- dang mahadlok an nakasala nga may mabulos ha iya. Samtang aada hiya hito nga syudad, talwas hiya tungod han panalipod ni Jehova. Ito nga arayopan diri usa nga prisohan. Puydi hiya didto magtrabaho, bumulig ha iba, ngan mamurayawon nga magsing- ba kan Jehova. Oo, mahimo hiya magkaada malipa- yon ngan makapatagbaw nga kinabuhi! 14 An pipira nga surugoon han Dios nga nakabu- hat hin seryoso nga sala pero nagbasol na naabat nga baga hin "priso" hira kay nakukonsensya pa gi- hapon hira; inaabat pa ngani nira nga diri na gud hira magigin malimpyo ha pagkita ni Jehova 13. Isaysay kon kay ano nga an usa nga nakamatay ma- himo magin talwas ngan malipayon ha sulod han syudad nga arayopan. 14. Ano an malalaoman han usa nga mabinasulon nga Kristiano? NOBYEMBRE 2017 11
Sarig nga mapapasaylo ka ni Jehova (Kitaa an parapo 14-16) tungod han ira nabuhat. Kon ito an imo inaabat, sarig nga kon ginpasaylo ka na ni Jehova, diri na gud niya dudumdumon an imo sala! Ito mismo an naeksperyensyahan ni Daniel, nga gin-unabi kani- na. Katapos hiya sagdonan han mga tigurang ngan buligan nga maibalik an iya limpyo nga konsensya, hiya nagsiring: "Inabat ko nga sugad hin nakaka- ginhawa na ako utro. Katapos asikasuhon ha hus- to nga paagi an problema, waray na ako umabat hin kakonsensya. Kon ginpasaylo na an sala, waray na gud ito. Sugad han ginsiring ni Jehova, iya gin- kukuha an imo mga pinas-an ngan iginpapahirayo ito ha imo. Diri mo na gud ito makikita utro." Kon an usa nga nakamatay aada na ha sulod han syu- dad nga arayopan, diri na hiya sadang mahadlok ha "magpapanimalus han dugo." Sugad man, kon ginpasaylo na kita ni Jehova ha aton mga sala, diri kita sadang mahadlok nga padayon hiya nga nami- miling hin rason basi ipahinumdom ha aton an aton sala o hukman kita tungod hito. - Basaha an Salmos 103:8-12. 15 Ngani, mas damu an aton rason yana nga su- marig ha kalooy ni Jehova kay han mga Israelita hadto. Katapos ipahayag ni Pablo an iya kasubo 15, 16. Paonan-o an papel ni Jesus sugad nga Paralukat ngan Hitaas nga Saserdote nagpaparig-on han imo pag- sarig ha kalooy han Dios? 12 AN BARANTAYAN kay diri niya bug-os nga nasusunod an sugo ni Je- hova, hiya nagsiring: "Nagpapasalamat ako ha Dios pinaagi kan Jesu-Kristo nga aton Ginoo!" (Roma 7:25) Oo, bisan kon padayon hiya nga naki- kig-away ha sala ngan han iya naglabay nga mga sa- yop - nga iya na ginbasolan - nasarig hiya han pag- pasaylo han Dios pinaagi kan Jesus. Sugad nga aton Paralukat, ginlilimpyohan ni Jesus an aton konsensya ngan gintatagan kita niya hin kamura- yawan ha hunahuna. (Heb. 9:13, 14) Sugad nga aton Hitaas nga Saserdote, "bug-os nga matatal- was niya an mga nadaop ha Dios pinaagi ha iya, kay nagpapadayon hiya nga buhi basi makimalooy para ha ira." (Heb. 7:24, 25) Kon an papel han hi- taas nga saserdote nagpasarig ha mga Israelita nga mapapasaylo an ira mga sala, labi na gud nga ma- kakasarig kita nga tungod han mahihimo han aton Hitaas nga Saserdote nga hi Jesus, 'makakarawat naton an kalooy ngan an diri-matupngan nga pag- kabuotan nga mabulig ha aton ha husto nga pana- hon.' - Heb. 4:15, 16. 16 Salit basi makaayop kan Jehova, ipakita an imo pagtoo ha halad ni Jesus. Ayaw hunahunaa nga an kapulsanan han lukat para la ha katawohan ha kabug-osan. Lugod, sarig nga an lukat mapul- sanon para ha imo. (Gal. 2:20, 21) Sarig nga an lu- kat amo an basihan ha pagpasaylo han imo mga sala. Sarig nga an lukat naghahatag ha imo han paglaom nga mabuhi ha waray kataposan. An ha- lad ni Jesus regalo ni Jehova para ha imo. 17 An mga syudad nga arayopan kapahayagan han kalooy ni Jehova. Pinaagi hini nga kahikayan, ginpapabug-atan han Dios diri la an pagkasagrado han kinabuhi kondi iginpapakita liwat niya kon pa- onan-o an mga tigurang nabulig ha aton, kon ano an nahiuupod han tinuod nga pagbasol, ngan kon kay ano nga makakasarig gud kita han pagpasaylo ni Jehova. Naayop ka ba kan Jehova? Hiya gud la an talwas nga arayopan! (Sal. 91:1, 2) Ha sunod nga artikulo, hibabaroan naton kon paonan-o an mga syudad nga arayopan makakabulig ha aton nga masubad hi Jehova - an pinakamaopay nga ehemplo ha pagpakita hin hustisya ngan kalooy. 17. Kay ano nga karuyag mo umayop kan Jehova?
Subara an Hustisya Ngan Kalooy ni Jehova 'Buhata an katadongan ngan ipakita an gugma ngan kalooy ha iyo igkasi-tawo.' - ZAC. 7:9, MAUPAY NGA SUMAT. HINIGUGMA ni Jesus an Mosaiko nga Balaud. Diri ito urusahon kay ito nga Balaud tikang ha iya Amay nga hi Jehova, an pinakaimportante nga Persona ha iya kinabuhi. An iya hilarom nga gugma ha balaud han Dios igintagna ha Salmos 40:8: "Nalilipay ako hin pagsugot han imo kaburut-on, Oh Dios nakon; ngan an imo balaud aadi ha sakub han akon kasingkasing." Pinaagi ha pulong ngan buhat, ginpamatud-an ni Jesus nga an Balaud han Dios perpekto, mapulsanon, ngan sigurado nga matutuman. - Mat. 5:17-19. 2 Sigurado nga nasubo hi Jesus han nakita niya nga sayop an pag-aplikar han mga eskriba ngan mga Pariseo han Balaud han iya Amay! Istrikto nira nga ginsusunod an pipira nga gudtiay nga detalye hito, kay hi Jesus nagsi- ring: "Naghahatag kamo han ikanapulo nga bahin han herbabuena, ngan han eneldo ngan han kumino." Pero ano an problema? Hiya nagdugang: "Pero ginbabalewaray niyo an mas importante nga mga sugo han Balaud, sugad han hustisya, kalooy, ngan pagkamatinumanon." (Mat. 23:23) Diri pariho han mga Pariseo nga nagpapakamatadong ha kalugaringon, nasa- sabtan ni Jesus an prinsipyo han Balaud ngan an mga kalidad han Dios nga iginpapakita han tagsa nga Balaud. 3 Sugad nga mga Kristiano, diri na kita sakop han Balaud nga kasabotan. 1, 2. (a) Ano an gin-abat ni Jesus may kalabotan ha Balaud han Dios? (b) Pao- nan-o sayop nga gin-aplikar han mga eskriba ngan mga Pariseo an Balaud? 3. Ano an hihisgotan hini nga artikulo? KARANTAHON: 21, 69 MAISASAYSAY MO BA?
Paonan-o naton mahimo ma- subad an kalooy ni Jehova kon kinahanglan naton pa- sayloon an iba?
Paonan-o naton maipapakita nga ginsusubad naton an panhunahuna ni Jehova may kalabotan ha kinabuhi?
Paonan-o sadang ipakita han mga tigurang an hustisya han Dios kon naghuhukom had- ton mga nakabuhat hin sala? 13
An mga syudad nga arayopan ha Israel . . . ˇ masayon kadtoan (1) ˇ may mintinado nga Kedes Golan Ramot-gilead mga dalan (2) Sikem Beser Hebron 1 2 (Roma 7:6) Pero gintipigan ito ni Jehova dida ha iya Pulong, an Biblia, para ha aton kapulsanan. Diri niya karuyag nga sobra kita nga magpokus ha mga detal- ye han Balaud; lugod, karuyag niya nga masabtan ngan iaplikar naton an "mas importante nga mga sugo," nga amo an higtaas nga mga prinsipyo nga ginbasaran han mga sugo. Pananglitan, ano nga mga prinsipyo an aton mahibabaroan ha kahikayan han pagkaada mga syudad nga arayopan? Ha nahiuna nga artikulo, nahibaro kita hin mga leksyon tikang ha mga pitad nga kinahanglan himoon han usa nga diri tinuyo nga nakamatay hin tawo. Pero may kalabo- tan ha mga syudad nga arayopan, may mahibabaro- an kita mahitungod kan Jehova ngan magtututdo ito ha aton kon paonan-o naton mahimo masubad an iya mga kalidad. Salit hihisgotan hini nga artikulo an tulo nga pakiana: Paonan-o an mga syudad nga ara- yopan nagpapakita han kalooy ni Jehova? Ano an igintututdo hito ha aton may kalabotan han iya pan- hunahuna ha kinabuhi? Paonan-o ito nagpapakita han iya perpekto nga hustisya? Ha tagsa hito nga punto, hibaroi kon paonan-o mo mahimo masubad an imo langitnon nga Amay. - Basaha an Efeso 5:1. magpili hin tagtulo nga syudad ha magkaluyo nga ba- hin han Salog Jordan. Kay ano? Basi adton diri tinu- yo nga nakamatay masayon la nga makapalagiw ngadto. (Num. 35:11-14) An mga dalan tipakadto ha mga syudad nga arayopan ginmimintinar hin mao- pay. (Deut. 19:3) Sumala ha Judio nga mga reperen- sya, may iginbubutang nga mga karatola ha dalan basi giyahan adton mga napalagiw pakadto ha mga syudad. Tungod kay may mga syudad nga arayopan, adton diri tinuyo nga nakamatay diri mapipiritan nga pumalagiw ha iba nga nasud, diin puydi hiya ma- sulay nga makigbahin ha buwa nga pagsingba. 5 Hunahunaa ini: Hi Jehova - an nagsugo mismo nga sirotan hin kamatayon adton tinuyo nga naka- matay - naghahatag hin daku nga oportunidad ha mga indibiduwal nga diri tinuyo nga nakamatay nga makakarawat hin kalooy ngan panalipod! "An ngata- nan nga butang ginhimo nga klaro, simple, ngan ma- sayon tubtob nga posible," siring han usa nga ko- mentarista ha Biblia. "Mahigugmaon gud ito nga paagi han Dios." Hi Jehova diri kay waray kalooy nga hukom nga nagpipinamiling hin rason ha pagsi- rot han iya mga surugoon. Lugod, 'daku an iya kalo- oy.' - Efe. 2:4. MGA SYUDAD NGA MASAYON KADTOAN - KAPAHAYAGAN HAN KALOOY 4 An unom nga syudad nga arayopan masayon kadtoan. Ginsugo ni Jehova an mga Israelita nga 4, 5. (a) Ano an ginhimo basi magin mas masayon kad- toan an mga syudad nga arayopan, ngan kay ano? (b) Ano an igintututdo hini ha aton mahitungod kan Je- hova? 6 Ha kabaliktaran, an mga Pariseo diri andam magpakita hin kalooy. Pananglitan, sumala ha mga reperensya, diri hira andam magpasaylo ha usa nga sobra tulo ka beses na nga nakabuhat hin pariho nga sala. Ginpabug-atan ni Jesus nga sayop an ira pan- hunahuna ha mga nakasala pinaagi ha pag-unabi hin 6. Kay ano nga kabaliktaran gud an disposisyon han mga Pariseo kon ikompara ha kalooy han Dios? 14 AN BARANTAYAN
ilustrasyon mahitungod han usa nga Pariseo nga nag-aampo sapit han usa nga parasukot hin buhis nga mapainubsanon nga naghahangyo han kalooy han Dios. An Pariseo nagsiring: "O Dios, nagpapasa- lamat ako ha imo kay diri ako pariho hini nga para- sukot hin buhis o ha iba - mga kawatan, diri mata- dong, nag-aadulteryo." Kay ano nga diri gud andam magpasaylo an mga Pariseo? An Biblia nasiring nga "naghuhunahuna [hira] nga waray pulos an iba." - Luc. 18:9-14. 7 Subara hi Jehova, diri an mga Pariseo. Ipakita an kalooy. (Basaha an Colosas 3:13.) Usa nga paagi nga mabubuhat mo ito amo an pagpakita nga masa- yon ka aroan hin pagpasaylo. (Luc. 17:3, 4) Pakian- hi an imo kalugaringon: 'Masayon ba ako magpasay- lo ha mga nakasala ha akon, bisan kon pauroutro nira ito nga ginhihimo? Andam ba ako nga makigmu- rayaw ha nakasala o nakasakit ha akon?' 8 An pagpasaylo nagkikinahanglan hin pagpaubos. Waray gud hito nga kalidad an mga Pariseo kay gin- huhunahuna nira nga minos an iba. Pero sugad nga mga Kristiano, kinahanglan mapainubsanon nga 'tagdon naton nga mas labaw ha aton an iba,' ngan takos hira han aton pagpasaylo. (Fil. 2:3) Susubaron mo ba hi Jehova ngan magpapakita hin pagpaubos? Tipigi an "dalan" ha imo pagpasaylo nga masayon maagian ngan namimintinar hin maopay. Magin ma- dagmit ha pagpakita hin kalooy ngan magin mahinay ha kasina. - Ekles. 7:8, 9. RESPETOHA AN KINABUHI BASI DIRI KA MAGIN SALAAN HA DUGO 9 An usa nga importante nga katuyoan han mga syudad nga arayopan amo an pagpanalipod ha mga Israelita tikang ha pagin salaan ha dugo. (Deut. 19:10) Birilhon gud kan Jehova an kinabuhi, salit na- ngangalas hiya ha mga "kamot nga nagpapaagas han dugo nga waray sala." (Prob. 6:16, 17) Sugad nga ma- tadong ngan baraan nga Dios, diri gud niya iginba- balewaray bisan an diri tinuyo nga pagpatay. Oo, an 7, 8. (a) Kon may nakasala ha imo, paonan-o mo masu- subad hi Jehova? (b) Kay ano nga an pagpasaylo nagki- kinahanglan hin pagpaubos? 9. Paonan-o ginpabug-atan ni Jehova ha mga Israelita an pagin baraan han kinabuhi han tawo? usa nga diri tinuyo nga nakamatay ginpapakitaan hin kalooy. Pero kinahanglan niya isumat ha mga tigu- rang an iya sala, ngan kon mapamatud-an nga diri ti- nuyo an iya pagpatay, magpapabilin hiya ha syudad nga arayopan tubtob ha kamatay han hitaas nga sa- serdote. Mahimo ini magpasabot nga didto na hiya maukoy ha bug-os niya nga kinabuhi. Ini nga kahika- yan nagtututdo ha mga Israelita han pagin baraan han kinabuhi han tawo. Basi mapasidunggan an ira Humaratag-han-Kinabuhi, kinahanglan buhaton nira an ngatanan basi diri mameligro an kinabuhi han ira igkasi-tawo. 10 Diri pariho kan Jehova, an mga eskriba ngan mga Pariseo waray pagpabili ha kinabuhi. Paonan-o? Hi Jesus nagsiring ha ira: "Ginkuha niyo an yawi han kahibaro; kamo mismo diri nasulod, ngan an mga na- sulod iyo ginpupugngan!" (Luc. 11:52) Hira unta an magtututdo han kahulogan han Pulong han Dios ngan mabulig ha iba nga maglakat ha dalan tipakad- to ha kinabuhi nga waray kataposan. Pero ira lugod iginpahirayo an mga tawo kan Jesus, "an lider nga ginpili ha paghatag hin kinabuhi." (Buh. 3:15) Hini nga paagi, ira gintugwayan an mga tawo ha pagki- nabuhi nga mahimo magresulta ha kabungkagan. 10. Sumala kan Jesus, paonan-o iginpakita han mga es- kriba ngan mga Pariseo nga waray hira pagpabili ha kina- buhi? Gintitipigan mo ba an "dalan" ha imo pagpasaylo nga masayon maagian ngan namimintinar hin maopay? Ipakita nga masayon ka madaop (Kitaa an parapo 4-8)
Tungod kay mapahitas-on ngan makikalugaringon an mga eskriba ngan mga Pariseo, waray hira pagpa- bili ha kinabuhi ngan waray pagtagad ha kaopayan han ira igkasi-tawo. Waray gud hira kalooy! 11 Paonan-o naton masusubad hi Jehova ngan ma- lilikyan an disposisyon han mga eskriba ngan mga Pariseo? Sadang naton respetuhon ngan pabilhan an regalo nga kinabuhi. Ginbuhat ito ni apostol Pablo pinaagi ha pagsangyaw ha mas damu nga tawo tub- tob nga posible. Salit nakasiring hiya: "Waray ako baratunon ha dugo han ngatanan nga tawo." (Basa- ha an Buhat 20:26, 27.) Pero waray magsangyaw hi Pablo tungod la ha kakonsensya o tungod kay responsabilidad niya ito. Hinigugma niya an mga tawo, ngan presyoso gud ha iya an ira kinabuhi. (1 Cor. 9:19-23) Sadang liwat naton subaron an pan- hunahuna ni Jehova may kalabotan ha kinabuhi. "Karuyag [ni Jehova] nga magbasol an ngatanan." (2 Ped. 3:9) Ito ba liwat an imo karuyag? Kon kukul- tibaron mo an pagin maloloy-on, magpapagios ito ha imo nga magin mas madasigon ha ministeryo ngan mas magigin malipayon ka samtang ginbubu- hat mo ito. 12 Masusubad liwat naton hi Jehova ha pagpabili ha kinabuhi pinaagi ha pagin mahunahunaon ha aton katalwasan. Kinahanglan siguruhon naton nga talwas an aton pagdrayb ngan pagtrabaho ha ngata- nan nga panahon, pati na kon nagtutukod o nagmi- mintinar hin lugar han pagsingba, o nagbibiyahe pa- kadto ha aton mga katirok. Ayaw tuguti nga an trabaho, kwarta, o eskedyol magin mas importante kay han katalwasan ngan kahimsog. An aton ma- tadong nga Dios pirme nagbubuhat kon ano an husto ngan angayan, ngan karuyag naton nga su- baron hiya. An mga tigurang labi na nga kinahang- lan magin mahunahunaon han ira katalwasan ngan han katalwasan hadton nagtatrabaho kaupod nira. (Prob. 22:3) Salit kon may tigurang nga nagpapahi- numdom ha imo hin mga surundon ngan suruklan 11. (a) Paonan-o iginpakita ni apostol Pablo nga ginsu- bad niya an panhunahuna han Dios may kalabotan ha ki- nabuhi? (b) Ano an mabulig ha aton nga masubad an panhunahuna ni Pablo may kalabotan ha ministeryo? 12. Kay ano nga importante ha katawohan han Dios an pagin mahunahunaon ha katalwasan? 16 AN BARANTAYAN may kalabotan ha katalwasan, sunda an iya sagdon. (Gal. 6:1) Pabilhi an kinabuhi pariho han pagpabili ni Jehova basi diri ka magin salaan ha dugo. 'PAGHUKOM SUMALA HINI NGA MGA LAGDA' 13 Ginsugo ni Jehova an mga tigurang ha Israel nga subaron an iya hitaas nga suruklan han hustisya. Siyahan, kinahanglan hibaroan han mga tigurang an tinuod nga nahitabo. Katapos, kinahanglan nira usi- sahon hin maopay an motibo han nakamatay, an iya disposisyon, ngan an iya panggawi hadto basi mabu- ligan hira ha pagdesisyon kon angay ba hiya kaloo- yan. Basi maipakita an hustisya han Dios, kinahang- lan nira hibaroan kon an nakamatay nagbuhat han krimen "tungod ha pagdumot" ngan "paggama," o maraot nga motibo. (Basaha an Numeros 35:20- 24.) Ngan kon ginkukonsiderar an testimonya han mga testigo, kinahanglan an diri maminos duha nga testigo basi magin marig-on an akusasyon nga tinu- yo an pagpatay. - Num. 35:30. 14 Katapos hibaroan han mga tigurang an tinuod nga nahitabo may kalabotan han kaso, kinahanglan nira ikonsiderar kon ano gud an pagkatawo han na- kasala, diri la an iya nabuhat. Kinahanglan nira an hi- larom nga pagsabot - an abilidad nga makita an diri dayon nakikita ngan matugkad an usa nga butang. Labaw ha ngatanan, kinahanglan nira an baraan nga espiritu ni Jehova, nga mabulig ha ira nga maipaki- ta an iya hilarom nga pagsabot, kalooy, ngan hustis- ya. - Eks. 34:6, 7. 15 An mga Pariseo nakapokus la ha ginbuhat han nakasala imbes nga ha iya tinuod nga pagkatawo. Han nakita han mga Pariseo hi Jesus ha usa nga pa- nagtawo ha balay ni Mateo, ginpakianhan nira an mga disipulo ni Jesus: "Kay ano nga an iyo magtu- rutdo nakikig-upod ha pangaon ha mga parasukot hin buhis ngan magpakasasala?" Hi Jesus binaton: "An mahimsog diri nanginginahanglan hin doktor, kondi an may sakit. Salit lakat kamo ngan sabota an kahulogan hini: 'Karuyag ko an kalooy, diri an ha- 13, 14. Paonan-o maipapakita han mga tigurang ha Is- rael an hustisya ni Jehova? 15. Ano an kaibahan ni Jesus ngan han mga Pariseo may kalabotan ha ira pagtagad ha mga makasasala?
lad.' Kay kinanhi ako, diri para ha magtadong, kon- di para ha magpakasasala." (Mat. 9:9-13) Iginpapa- kita ba hini nga ginkukonsinter ni Jesus an seryoso nga mga sala? Diri. Ngani, an importante nga men- sahe ni Jesus nag-uupod han pag-aghat ha mga tawo nga magbasol ha ira mga sala. (Mat. 4:17) Maaram gud hi Jesus nga an pipira hini nga "parasukot hin buhis ngan magpakasasala" naruruyag magbag-o. Nakadto hira ha balay ni Mateo diri la basi kumaon. Lugod, "damu ha ira an nagin sumurunod [ni Je- sus]." (Mar. 2:15) Makasurubo, waray makita han kadam-an nga Pariseo an nakita ni Jesus hini nga mga indibiduwal. Kabaliktaran gud an mga Pariseo ha matadong ngan maloloy-on nga Dios nga ginsisi- ring nira nga ira ginsisingba, kay ira gintagad an ira igkasi-tawo sugad nga mga makasasala ngan waray na gud paglaom. 16 Sadang gud subaron han mga tigurang yana hi Jehova, nga "nahigugma hiton katadungan." (Sal. 37:28) Siyahan, kinahanglan nira 'mag-usisa ngan magpakiana ha minauyatmon' basi hibaroan kon may nabuhat gud ba nga sala. Kon oo, ira duduma- rahon an kaso uyon ha giya han Kasuratan. (Deut. 13:12-14) Kon magin membro hira han hudisyal nga komite, kinahanglan nira usisahon hin maopay kon mabinasulon an usa nga Kristiano nga nakabuhat hin seryoso nga sala. Diri pirme masayon hibaroan kon mabinasulon ba an usa o diri. An pagbasol nag- uupod han panhunahuna han usa nga nakasala ma- hitungod han iya nabuhat, pati na han iya disposis- yon ngan han iya tinuod nga inaabat. (Pah. 3:3) Kinahanglan magin mabinasulon an nakasala basi makarawat niya an kalooy. 17 Diri pariho kan Jehova ngan kan Jesus, an mga tigurang diri nakakabasa han kasingkasing. Salit kon usa ka nga tigurang, paonan-o mo mahibabaroan an tinuod nga pagbasol? Siyahan, pag-ampo para hin ki- naadman ngan pagsabot. (1 Hadi 3:9) Ikaduha, ga- Kitaa an "Mga Pakiana Tikang ha mga Magbarasa" ha An Barantayan, Septyembre 15, 2006, p. 30. 16. Ano an kinahanglan usisahon hin maopay han hudis- yal nga komite? 17, 18. Paonan-o mahibabaroan han mga tigurang an ti- nuod nga pagbasol? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga artikulo.) mita an Pulong han Dios ngan an mga publikasyon tikang ha matinumanon nga uripon basi mabuligan ka nga hibaroan an "kasubo han kalibotan" ngan "kasubo nga uyon ha kaburut-on han Dios," nga amo an tinuod nga pagbasol. (2 Cor. 7:10, 11) Hibaroi kon paonan-o iginhuhulagway han Kasuratan adton ma- binasulon ngan adton diri. Paonan-o iginhuhulag- way han Biblia an ira inaabat, disposisyon, ngan panggawi? 18 Ha kataposan, pangalimbasog nga mahibaroan an iya bug-os nga pagkatawo. Ikonsiderar an gintika- ngan, motibo, ngan limitasyon han nakasala. May kalabotan han ulo han Kristiano nga kongregasyon nga hi Jesus, an Biblia nagtagna: "Hiya diri maghu- hukom sumala han hikikit-an han iya mga mata, diri man mahatag hin kahusayan sumala han hinbabati- an han iya mga talinga; kondi pinaagi ha katadungan hiya maghuhukom han mga kablas, ngan mahatag hin husay pinaagi han kaangayan para ha mga maag- hup ha tuna." (Isa. 11:3, 4) Kamo nga mga tigurang amo an kabulig ni Jesus nga mga paraataman, ngan bubuligan niya kamo nga masubad an iya paagi han paghukom. (Mat. 18:18-20) Diri ba kita mapasala- maton nga may-ada kita mahigugmaon nga mga ti- gurang nga nangangalimbasog ha pagbuhat hito? Gin-aapresyar gud naton an ira duro nga pangalim- basog nga maipakita an kalooy ngan hustisya ha aton kongregasyon! 19 Makikita ha Mosaiko nga Balaud an "kahibaro ngan kamatuoran" mahitungod kan Jehova ngan han iya matadong nga mga prinsipyo. (Roma 2:20) Pananglitan, an mga syudad nga arayopan nagtutut- do ha mga tigurang kon paonan-o maghuhukom nga may hustisya ngan nagtututdo ha aton ngatanan kon paonan-o magpapakita hin maunungon nga gugma ngan kalooy ha kada tagsa. (Sak. 7:9) Diri na kita sa- kop han Balaud. Pero diri nagbabag-o hi Jehova; im- portante pa gihapon ha iya an hustisya ngan kalooy. Daku gud nga pribilehiyo nga mag-alagad ha Dios nga naghimo ha aton uyon ha iya dagway, nga an mga kalidad mahimo naton masubad, ngan nga mahimo naton magin arayopan! 19. Ano nga leksyon may kalabotan ha mga syudad nga arayopan an karuyag mo nga iaplikar? NOBYEMBRE 2017 17
An Mahinatagon Bibendisyonan AN PAGHALAD maiha na nga importante nga bahin han tinuod nga pagsingba. An mga Israelita naghalad hin mga hayop, ngan an mga Kristiano kilala tungod han ira "halad han pagdayaw." Pero may iba pa nga klase hin halad nga nakakapalipay gud ha Dios. (Heb. 13:15, 16) Ini nga mga halad nagriresulta hin kalipay ngan bendisyon, sugad han iginpapakita han masu- nod nga mga ehemplo. Hi Hana usa nga matinumanon nga surugoon ha kadaan nga panahon. Karuyag gud niya nga magkaa- da anak nga lalaki pero diri hiya nagkakaanak. Ha iya pag-ampo, nagsaad hiya kan Jehova nga kon magka- ada hiya anak nga lalaki, "ihahatag [niya] hiya kan Jehova ha ngatanan nga adlaw han iya kinabuhi." (1 Sam. 1:10, 11) Ha urhi, nagburod hi Hana ngan iya igin-anak hi Samuel. Han nalutas na hi Samuel, gin- dara ni Hana an bata ha tabernakulo, sugad han iya iginsaad. Ginbendisyonan ni Jehova hi Hana tungod han iya pagin andam nga magsakripisyo. Nakapribile- hiyo hiya nga magkaada lima pa nga anak, ngan hi Samuel nagin propeta ngan parasurat han Biblia. - 1 Sam. 2:21. Pariho kanda Hana ngan Samuel, an mga Kristiano yana may pribilehiyo nga gamiton an ira kinabuhi ha pag-alagad ha ira Maglalarang. Nagsaad hi Jesus nga anoman nga sakripisyo an aton ginhihimo ha pag-ala- gad kan Jehova, may-ada ito hura nga balos. - Mar. 10:28-30. Han siyahan nga siglo, an Kristiano nga babaye nga hi Dorcas kilala ha iya "mag-opay nga buhat ngan mga hatag tungod ha kalooy" - mga halad nga iya ginhihi- mo ha pagbulig ha iba. Pero makasurubo kay "nagka- sakit hiya ngan namatay," salit nasubo an bug-os nga kongregasyon. Han hinbatian han mga disipulo nga nakada hito nga lugar hi Pedro, nakimalooy hira ha iya nga kumadto dayon ha ira. Hunahunaa la an ira kalipay han inabot hi Pedro ngan ginbanhaw hi Dor- 18 AN BARANTAYAN cas - ini an siyahan nga asoy nga may ginbanhaw an usa nga apostol! (Buh. 9:36-41) Waray gud hingalim- ti han Dios an mga halad ni Dorcas. (Heb. 6:10) An iya pagin mahinatagon iginsurat ha Pulong han Dios sugad nga maopay nga ehemplo para subaron naton. Hi apostol Pablo nagpakita liwat hin maopay nga susbaranan ha pagin mahinatagon; andam hiya mag- gahin hin panahon ngan atensyon para ha iba. Ha iya surat para ha iya mga igkasi-Kristiano ha Corinto, hiya nagsiring: "Malilipay gud ako paghatag han nga- tanan ngan pagsakripisyo han akon kalugaringon para ha iyo mga kalag." (2 Cor. 12:15) Hinbaroan ni Pablo tikang ha iya eksperyensya nga an pagsakripis- yo para ha iba diri la nagriresulta hin kalipay, kondi labaw ha ngatanan, nagriresulta ito han bendisyon ngan pag-uyon ni Jehova. - Buh. 20:24, 35. Matin-aw, nalilipay hi Jehova kon ginagamit naton an aton panahon ngan kusog ha pagbulig ha pagpaus- wag han mga buruhaton han Ginhadian ngan ha pag- bulig ha aton mga igkasi-tumuroo. Pero may iba pa ba nga paagi ha pagsuporta ha pagsangyaw nga buruha- ton? Oo! Labot la han paghatag han aton panahon ngan kusog, mapapasidunggan liwat naton an Dios pi- naagi han aton boluntaryo nga mga donasyon. Gina- gamit ini ha pagpauswag han bug-os-kalibotan nga pagsangyaw nga buruhaton, nga nag-uupod ha pag- suporta ha mga misyonero ngan ha iba pa nga aada ha espesyal nga bug-os-panahon nga pag-alagad. Du- gang pa, an pag-andam ngan paghubad han mga lite- ratura ngan mga video, an pagbulig ha mga naapekto- han hin kalamidad, ngan an pagtukod hin bag-o nga mga Kingdom Hall ginsusuportaran pinaagi han aton boluntaryo nga mga donasyon. Makakasarig kita nga adton mahinatagon sigurado nga bibendisyonan. Du- gang pa, kon iginhahatag naton kan Jehova an aton birilhon nga mga panag-iya, napapasidunggan naton hiya. - Prob. 3:9; 22:9.
KON PAONAN-O AN IBA NAGHAHATAG HIN DONASYON PARA HA BUG-OS-KALIBOTAN NGA BURUHATON Pariho ha panahon ni apostol Pablo, damu yana an 'naglalain,' o naggaga- hin hin kwarta, ngan iginhuhulog ito ha kahon para han donasyon han kongre- gasyon nga ginmarkahan hin "World- wide Work." (1 Cor. 16:2) Kada bulan, ini nga mga donasyon iginpapadara han mga kongregasyon ha opisina han mga Saksi ni Jehova nga nanginginano ha ira nasud. Puydi ka liwat magpada- ra hin donasyon direkta ha legal nga korporasyon nga ginagamit han mga Saksi ni Jehova ha iyo nasud. Basi hi- baroan an ngaran hito nga legal nga korporasyon, alayon pakigkomunikar ha sanga nga opisina. An adres maki- kita ha Depende ha ginki- kinahanglan han balaud han iyo nasud, ini an mga klase han donasyon nga mahimo mo direkta nga ipadara: DIREKTA NGA MGA DONASYON ˙ Mga donasyon nga iginpapadara pi- naagi hin electronic bank transfer, debit card, o credit card. Ha pipira nga sanga nga opisina, puydi liwat ini ipadara gamit an jw.org o iba pa nga pinili nga website. ˙ Donasyon nga kwarta, alahas, o iba pa nga birilhon nga butang. Pagla- kip hin surat nga nagsasaysay nga ito nga kwarta o mga butang igin- hahatag sugad nga direkta nga do- nasyon. CONDITIONAL DONATION ARRANGEMENT ˙ Donasyon nga kwarta nga may kon- disyon nga ibabalik ha nagdonar kon pagkinahanglanon niya ito. ˙ Paglakip hin surat nga nagsasaysay nga an donasyon may kondisyon. CHARITABLE PLANNING Labot pa ha mga regalo nga kwarta ngan birilhon nga butang, may iba pa nga paagi ha pagdonar para ha buru- haton han Ginhadian ha bug-os nga kalibotan. Gin-uunabi ini ha sunod nga mga parapo. Anoman nga paagi an imo karuyag gamiton, alayon pakigko- munikar anay ha sanga nga opisina nga nanginginano ha iyo nasud basi hibaroan kon ano nga mga paagi an ginagamit ha iyo nasud. Tungod kay iba-iba an ginkikinahanglan han bala- ud ngan an balaud ha buhis, importan- te nga kumonsulta anay ha kwalipika- do nga mga tax adviser ngan abogado antes magpili han pinakamaopay nga paagi ha pagdonar. Insurance Ngan Retirement Plan: Donasyon diin espisipiko nga gin- uunabi nga an korporasyon nga gi- nagamit han mga Saksi ni Jehova an beneficiary hin life insurance po- licy, personal nga retirement account, o hin retirement/pension plan. Deposito ha Bangko: Mga deposito ha bangko nga mahimo ihatag ha korporasyon nga ginagamit han mga Saksi ni Jehova kon mamatay an usa uyon ha lokal nga mga kahikayan han bangko. Stock Ngan Bond: Mga stock ngan bond nga igindudonar ha korporasyon nga ginagamit han mga Saksi ni Jeho- va sugad nga direkta nga regalo o pi- naagi hin sinurat nga kasabotan nga ibabalhin ito kon mamatay an nagdo- nar. Tuna Ngan Balay: Maibabaligya nga tuna ngan balay nga igindudonar ha korporasyon nga ginagamit han mga Saksi ni Jehova pinaagi ha direk- ta nga pagregalo hito. O kon dida pa naukoy an nagdonar, maghihimo hin kasabotan nga padayon hiya nga ma- ukoy dida hito samtang buhi hiya. Testamento Ngan Trust: Panag-iya o kwarta nga mahimo ihatag ha kor- porasyon nga ginagamit han mga Saksi ni Jehova pinaagi hin legal nga testamento o hin espisipiko nga pag- unabi nga ito an beneficiary han usa nga trust agreement. Ini nga kahika- yan mahimo makahatag hin mga ben- taha may kalabotan ha baraydan ha buhis. Sugad han iginpapasabot han ter- mino nga "charitable planning," ini nga mga klase hin donasyon nagkiki- nahanglan hin pagplano. Basi mabuli- gan an mga naruruyag sumuporta ha bug-os-kalibotan nga buruhaton han mga Saksi ni Jehova pinaagi hin pipi- ra nga klase han pagdonar, igintaga- na an brosyur nga Charitable Planning to Benefit Kingdom Service Worldwide ha Ingles ngan Espanyol. Iginsasaysay hini an iba-iba nga paagi ha paghatag hin donasyon, ihahatag man ito yana o ha tidaraon, sugad han panurun- don kon mamatay na an nagdonar. An impormasyon hini nga brosyur bangin diri ngatanan aplikado ha imo kahim- tang tungod han mga balaud ha buhis o iba pa nga balaud ha iyo nasud. Ha paggamit hini nga paagi ha paghatag hin donasyon, damu an nakabulig ha pagsuporta ha aton bug-os-kalibotan nga buruhaton pati na ha paghatag hin ayuda durante hin mga kalamidad, ngan daku an naiiban ha baraydan ha buhis. Kon may-ada hini nga brosyur ha iyo nasud, mahimo ka maghangyo hin kopya ha sekretaryo han iyo kong- regasyon.
Para ha dugang nga impormasyon, i-click an link nga "Pagdonar ha Amon Bug-os-Kalibotan nga Buruhaton" ha ubos han home page han jw.org/war, o makigkomunikar ha sanga nga opi- sina. NOBYEMBRE 2017 19
KARANTAHON: 60, 26 ANO AN IMO BATON?
Ano nga mahigugmaon nga sagdon an iginhatag ni apostol Pablo may kalabotan ha kalibotanon nga panhuna- huna?
Ano an usa nga ehemplo han kalibotanon nga panhunahu- na, ngan paonan-o naton ito maisasalikway?
Paonan-o nakabulig ha imo an impormasyon hini nga artikulo? 20 Isalikway an Kalibotanon nga Panhunahuna "Siguroha nga waray magbihag ha iyo pinaagi han pilosopiya ngan waray pulos nga panlimbong . . . han kalibotan." - COL. 2:8. GINHIMO ni apostol Pablo an iya surat ha mga Kristiano ha Colosas han hirani na matapos an iya sentensya ha iya siyahan nga kapriso ha Roma, o han mga 60-61 C.E. Gin-unabi niya ha ira an pagkaimportante han pag- kaada "pagsabot ha espirituwal nga mga butang." (Col. 1:9) Hi Pablo nag- dugang: "Ginsisiring ko ini basi waray tawo nga makalimbong ha iyo pina- agi hin makakombinse nga mga argumento. Siguroha nga waray magbihag ha iyo pinaagi han pilosopiya ngan waray pulos nga panlimbong nga igin- basar ha tradisyon han tawo, ha basihan nga mga prinsipyo han kalibotan ngan diri uyon ha katutdoan han Kristo." (Col. 2:4, 8) Katapos, iginsaysay ni Pablo kon kay ano nga sayop an pipira han popular nga mga ideya ngan kon kay ano nga bangin nakakadani ha diri perpekto nga mga tawo an ka- libotanon nga panhunahuna. Pananglitan, mahimo ito mag-aghat ha usa nga maghunahuna nga mas baltok o labaw hiya ha iba. Katuyoan han su- rat nga buligan an kabugtoan nga isalikway an kalibotanon nga panhuna- huna ngan sayop nga mga buhat. - Col. 2:16, 17, 23. 2 An kalibotanon nga panhunahuna nagbabalewaray o nagmiminos ha 1. Ano nga sagdon an iginsurat ni apostol Pablo ha iya mga igkasi-Kristiano? (Ki- taa an retrato hini nga pahina.) 2. Kay ano nga hihisgotan naton an mga ehemplo han kalibotanon nga panhu- nahuna?
mga suruklan ni Jehova, ngan an impluwensya hito mahimo nga hinay-hinay nga magpaluya han aton pagtoo. Yana, mahimo kita maimpluwensyahan han kalibotanon nga panhunahuna kay igin-aaghat ito ha telebisyon, ha Internet, ha trabaho, o ha eskwe- lahan. Hini nga artikulo, aton uusisahon kon ano an aton mahihimo basi diri kita maimpluwensyahan han sugad nga panhunahuna. Hihisgotan liwat na- ton an lima nga ehemplo han kalibotanon nga pan- hunahuna ngan kon paonan-o naton ito maisasalik- way. KINAHANGLAN BA NATON TUMOO HA DIOS? 3 "Puydi ako magin maopay nga tawo bisan kon diri ako natoo ha Dios." Ha damu nga nasud, diri na uru- sahon nga may mga tawo nga nasiring nga diri hira natoo ha Dios; gintatagad nira an ira kalugaringon nga diri relihiyoso. Bangin diri hira interesado nga hibaroan kon may-ada gud ba Dios; lugod, naaaghat hira ha panhunahuna nga puydi nira buhaton an bi- san ano nga ira karuyag. (Basaha an Salmos 10:4.) Bangin ginhuhunahuna han iba nga baltok gud hira kon nasiring hira, "mahimo ako magkaada higtaas nga prinsipyo bisan kon diri ako natoo ha Dios." 4 May marig-on ba nga basihan an mga diri tumu- roo ha pagsiring nga waray Maglalarang? Kon an usa mamimiling hin baton pinaagi han syensya basi hi- baroan kon ginlarang ba an kinabuhi, bangin mawu- rok gud hiya tungod han diri klaro nga impormas- yon. Pero ha pagkamatuod, simple la an baton. Kon an usa nga bilding nagkikinahanglan hin magturu- kod, labi na gud an buhi nga mga linarang! Ngani, bi- san an pinakasimple nga buhi nga selyula ha tuna mas komplikado gud kay ha bisan ano nga balay kay may nahihimo an selyula nga diri nahihimo han ba- lay - an pagpadamu. Ini nga selyula may abilidad ha pagtipig ngan pagkopya han impormasyon nga gin- kikinahanglan ha pagpadamu. Hin-o an nagdisenyo han buhi nga mga selyula? An Biblia nabaton: "An tagsa nga balay may nagtukod, pero an naghimo han ngatanan nga butang amo an Dios." - Heb. 3:4. 3. Ano nga panhunahuna an nakakadani ha damu nga tawo, ngan kay ano? 4. Paonan-o kita mangangatadongan ha usa nga nasi- ring nga waray Maglalarang? 5 Paonan-o kita mangangatadongan may kalabo- tan ha panhunahuna nga an usa mahimo mahibaro han maopay bisan kon diri hiya natoo ha Dios? An Pulong han Dios nasiring nga an mga diri tumuroo posible nga magkaada maopay nga mga prinsipyo. (Roma 2:14, 15) Pananglitan, bangin respetuhon ngan higugmaon nira an ira mga kag-anak. Pero ma- sasarigan ba an mga suruklan ha moral han usa nga tawo nga nadiri pagkilala ha aton mahigugmaon nga Maglalarang sugad nga an Usa nga naghahatag han mga suruklan kon ano an husto ngan sayop? (Isa. 33:22) Damu nga intelihente nga tawo yana an ma- uyon nga an maraot hinduro nga mga kahimtang ha kalibotan nagpapamatuod nga kinahanglan han tawo an bulig han Dios. (Basaha an Jeremias 10:23.) Salit diri gud kita sadang magpaimpluwen- sya han panhunahuna nga an usa mahimo mahibaro hin bug-os kon ano an husto ngan sayop bisan kon diri hiya natoo ha Dios ngan diri nasunod ha Iya mga suruklan. - Sal. 146:3. KINAHANGLAN BA NATON HIN RELIHIYON? 6 "Mahimo ka magin malipayon bisan kon waray ka relihiyon." Inin kalibotanon nga panhunahuna naka- kadani ha damu nga tawo kay gintatagad nira an re- lihiyon sugad nga diri makalilipay ngan waray pulos. Dugang pa, iginpapahirayo han damu nga relihiyon an mga tawo tikang ha Dios pinaagi han katutdoan mahitungod han impyerno, pangulekta han ikana- pulo, o pagsuporta ha politika. Diri urusahon nga nagtitikadamu an naabat nga mahimo hira magin malipayon bisan kon waray hira relihiyon! Bangin magsiring hira, "Interesado ako ha espirituwal nga mga butang, pero diri ko karuyag magin membro hin organisado nga relihiyon." 7 Mahimo gud ba magin malipayon an usa bisan kon waray hiya relihiyon? An usa mahimo magin ma- lipayon bisan kon waray an buwa nga relihiyon, pero diri hiya magigin tinuod nga malipayon kon waray 5. Paonan-o kita mangangatadongan may kalabotan ha panhunahuna nga an usa mahimo mahibaro han maopay bisan kon diri hiya natoo ha Dios? 6. Ano an panhunahuna han damu nga tawo mahitu- ngod ha relihiyon? 7. Paonan-o an tinuod nga relihiyon nabulig ha usa nga magin malipayon? NOBYEMBRE 2017 21
hiya maopay nga relasyon kan Jehova, an Usa nga iginhuhulagway sugad nga an "malipayon nga Dios." (1 Tim. 1:11) Ngatanan nga ginbubuhat han Dios na- kakaopay ha iba. An iya mga surugoon malipayon kay nakapokus hira ha pagbulig ha iba. (Buh. 20:35) Pananglitan, tagda kon paonan-o an tinuod nga pag- singba nabulig nga magkaada malipayon nga pamil- ya. An tinuod nga pagsingba nagtututdo ha aton nga pasidunggan ngan respetuhon an aton padis, tagdon an saad ha pag-asawa sugad nga sagrado, likyan an pag-adulteryo, bansayon an mga anak nga magin ma- tinalahuron, ngan ipakita an tinuod nga gugma. Sa- lit an tinuod nga pagsingba nagbubugkos ha katawo- han han Dios ha malipayon nga mga kongregasyon ngan ha malipayon nga pagminagburugto ha bug-os nga kalibotan. - Basaha an Isaias 65:13, 14. 8 Paonan-o kita mangangatadongan may kalabo- tan ha kalibotanon nga panhunahuna nga mahimo magin malipayon an usa bisan kon diri hiya nag-aala- gad ha Dios? Tagda ini nga pakiana, Ano an nakaka- palipay ha tawo? An pipira natatagbaw ha trabaho, ha isport, o ha mga hilangkagan. An iba liwat nalilipay ha pag-ataman ha ira mga kapamilya o kasangkayan. Ito ngatanan mahimo maghatag hin kalipay ngan ka- tagbaw, pero may mas labaw pa nga katuyoan an aton kinabuhi nga nagriresulta hin nagpapadayon nga ka- lipay. Diri pariho han mga hayop, may abilidad kita nga makilala an aton Maglalarang ngan mag-alagad ha iya nga matinumanon. Ginlarang kita ha paagi nga malilipay kita ha pagbuhat hito. (Basaha an Mateo 5:3.) Pananglitan, an tinuod nga mga magsiringba nalilipay ngan napaparig-on gud kon nagkakatirok hira ha pagsingba kan Jehova. (Sal. 133:1) Nalilipay liwat hira nga bahin hira han nagkakaurosa nga pag- minagburugto ngan may-ada hira makapatagbaw nga kinabuhi ngan makalilipay nga paglaom. KINAHANGLAN BA NATON HIN MGA SURUKLAN HA MORAL? 9 "Kay ano nga igdiri an pakighilawas han diri mag- 8. Paonan-o naton magagamit an Mateo 5:3 ha pagba- ton han pakiana nga, Ano an nakakapalipay ha tawo? 9. (a) Ano nga panhunahuna may kalabotan ha pakighi- lawas an komon ha kalibotan yana? (b) Kay ano nga igin- didiri han Pulong han Dios an pakighilawas han diri mag- asawa? 22 AN BARANTAYAN asawa?" Bangin an mga tawo magsiring ha aton: "Ki- nahanglan mag-enjoy kita ha aton kinabuhi. Kay ano nga igdiri an pakighilawas han diri mag-asawa?" An panhunahuna nga puydi la ha usa nga Kristiano nga magbuhat hin imoralidad sayop gud. Kay ano? Kay igindidiri han Pulong han Dios an imoralidad. (Ba- saha an 1 Tesalonica 4:3-8.) Hi Jehova an may ka- tungod ha paghimo hin mga balaud para ha aton kay hiya an naglarang ha aton. Igintutugot la han balaud han Dios an pagkaada seksuwal nga relasyon han la- laki ngan babaye kon kasal na hira. Gintatagan kita han Dios hin mga balaud kay hinigugma kita niya. Para ito ha aton kaopayan. An pamilya nga nagsusu- nod hito mas nagigin mahigugmaon, matinalahuron, ngan naabat hin seguridad. Diri ginkukonsinter han Dios an tinuyo nga nagtatalapas han iya balaud. - Heb. 13:4. 10 An Pulong han Dios nagtututdo ha aton kon pa- onan-o makakalikay ha imoralidad. Usa han impor- tante nga paagi basi mahimo ito amo an pagkontrol han aton ginkikita. Hi Jesus nagsiring: "An bisan hin-o nga padayon nga nagkikinita ha usa nga baba- ye ngan may malaw-ay nga hingyap ha iya, nag- aadulteryo na ha iya kasingkasing. Kon an imo too nga mata nagigin hinungdan han imo pakasala, lu- kata ito ngan ilabog." (Mat. 5:28, 29) Salit sadang likyan han usa nga Kristiano an pagkinita hin por- nograpiya o pagpinamati hin musika nga may imo- ral nga mga liriko. Hi apostol Pablo nagsurat ha mga igkasi-Kristiano: "Pataya an mga bahin han iyo la- was nga tikang ha tuna may kalabotan ha imorali- dad." (Col. 3:5) Kinahanglan liwat naton kontrolon kon ano an aton ginhuhunahuna ngan igin-iistorya. - Efe. 5:3-5. Damu an diri maaram nga an Juan 7:53-8:11 nga makikita ha pipira nga hubad han Biblia mga igindugang la ngan diri ba- hin han orihinal nga giniyahan nga mga sinurat. Basado hini nga mga teksto, an pipira nangangatadongan nga an usa nga waray sala amo la an makakaghukom ha iba hin pag-adulteryo. Pero an balaud nga iginhatag han Dios ha nasud han Israel na- siring: "Kon in usa ka tawo hiagian nga dinmirig hin usa nga ba- baye nga inasaw-an hin usa ka bana, dida hito hira nga duha mamatay." - Deut. 22:22. 10. Paonan-o malilikyan han usa nga Kristiano an imora- lidad?
SADANG BA KITA MAGPOKUS HA SEKULAR NGA KARERA? 11 "An pagpokus ha sekular nga karera amo an nag- hahatag hin kalipay." Damu nga tawo an nag-aaghat ha aton nga himoon nga tumong an pagpokus ha se- kular nga karera. Ito nga karera mahimo magtugway ha aton nga magin prominente, magkaada awtori- dad, ngan magin riko. Tungod kay damu an nag- pupokus ha sekular nga karera, bangin maimplu- wensyahan an usa nga Kristiano han sugad nga panhunahuna. 12 Tinuod ba nga an pagkaada maopay nga sekular nga karera nga nagtutugway ha pagin prominente ngan ha pagkaada awtoridad naghahatag hin nagpa- padayon nga kalipay? Diri. Tigamni nga an paghing- yap nga makontrol an iba ngan dayawon han iba amo an nakadani kan Satanas, pero nasisina hiya ngan diri malipayon. (Mat. 4:8, 9; Pah. 12:12) Limi- tado gud la an kalipay nga naihahatag han sekular nga karera kon ikukompara ha nagpapadayon nga kalipay nga resulta han pagbulig ha mga tawo nga magpahimulos ha kinaadman han Dios basi makara- wat nira an kinabuhi nga waray kataposan. Dugang pa, kalyap hini nga kalibotan an duro nga kompetis- 11. Kay ano nga baga hin nakakadani an pagpokus ha sekular nga karera? 12. An pagkaada ba maopay nga sekular nga karera amo an naghahatag hin kalipay? An nagpapadayon nga kalipay resulta han pagbulig ha mga tawo nga magpahimulos ha kinaadman han Dios (Kitaa an parapo 12, 13) yon. Nag-aaghat ito ha mga tawo nga magpalabaw- labaw, maawa, kondi ha urhi, usa la ngay-an nga "pa- nalinguha ha hangin." - Ekles. 4:4. 13 Oo, nagkikinahanglan kita hin pakabuhi, ngan diri sayop an pagpili hin trabaho nga naruruyagan naton. Pero an sekular nga trabaho diri naton sa- dang magin prayoridad. Hi Jesus nagsiring: "Waray makakagserbi ha duha nga agaron kay masisina hiya ha usa ngan hihigugmaon an usa, o magpapabilin hiya ha usa ngan babayaan an usa. Diri niyo mahi- mo pagdunganon an pagpauripon ha Dios ngan ha Karikohan." (Mat. 6:24) Kon uunahon naton an pag- alagad kan Jehova ngan an pagtutdo ha iba mahitu- ngod han iya Pulong, aabaton naton an waray kapa- riho nga kalipay. Naeksperyensyahan mismo ito ni apostol Pablo. Han burobata pa hiya, may maopay hiya nga karera ha Judaismo, pero nagin totoo la hiya nga malipayon han ginbuligan niya an iba nga magin mga disipulo ngan han nakita niya kon pao- nan-o ginkarawat han mga tawo an mensahe han Dios ngan kon paonan-o hito ginbag-o an ira kina- buhi. (Basaha an 1 Tesalonica 2:13, 19, 20.) Waray iba nga karera nga naghahatag hin sugad nga kali- pay. 13. (a) Ano an sadang naton magin panhunahuna ha sekular nga karera? (b) Sumala ha surat ni Pablo ha mga taga-Tesalonica, ano an nakahatag ha iya hin totoo nga kalipay? NOBYEMBRE 2017 23
KAYA BA NATON MASULBAD AN MGA PROBLEMA HA KALIBOTAN? 14 "Kaya masulbad han mga tawo an ira mga proble- ma." Damu nga tawo an baga hin nadadani hinin ka- libotanon nga panhunahuna. Kay ano? Kay kon tinu- od ito, mangangahulogan ito nga diri kinahanglan han tawo an paggiya han Dios ngan mahihimo han tawo an anoman nga iya karuyag. Dugang pa, an panhunahuna nga kaya han mga tawo masulbad an ira mga problema baga hin makakombinse kay - sumala ha pipira nga pag-aram - an girra, krimen, sakit, ngan kapobrehan nagtitikawara na. May re- port nga nasiring: "Nagtitikaopay an kahimtang han katawohan tungod kay determinado hira nga himo- on an kalibotan nga mas maopay nga urukyan." An sugad ba nga komento nagpapasabot nga maaram na an mga tawo kon paonan-o susulbaron an maiha na nga mga problema ha kalibotan? Basi mabaton ito, usisahon naton ito nga mga problema. 15 Girra: Ginbabanabana nga 60 ka milyon o sobra pa an namatay tungod han duha nga dagku nga girra ha kalibotan. Bisan han katapos han Girra ha Kalibo- tan II, waray la gihapon mahibaro an mga tawo kon paonan-o lilikyan an girra. Han 2015, an mga tawo nga napiritan pagbaya ha ira balay tungod han girra o pagtimaraot inabot na hin mga 65 ka milyon. Hito la nga tuig, mga 12.4 ka milyon an napiritan nga pu- malagiw. Krimen: Bisan kon naghamubo an pipira nga klase hin krimen ha pipira nga lugar, an iba nga kri- men sugad han cybercrime, kamadarahog ha pamil- ya, ngan terorismo malaksi gud nga nag-uuswag. Dugang pa, damu an natoo nga nagtitikaduro an ko- rapsyon ha bug-os nga kalibotan. Waray kapas an mga tawo ha pagwara han krimen. Sakit: May pipira nga sakit nga nabilngan na hin tambal. Pero an usa nga report nga iginpublikar han 2013 nagsiring nga kada tuig siyam ka milyon an namamatay ha edad nga 60 paubos tungod han sakit ha kasingkasing, is- trok, kanser, sakit ha baga, ngan diabetes. Kapobre- han: Sumala ha World Bank, ha Aprika pa la, adton nakakaeksperyensya hin duro nga kapobrehan nag- 14. Kay ano nga baga hin nakakadani an panhunahuna nga kaya masulbad han mga tawo an ira mga problema? 15. Ano an mga pamatuod nga nagtitikaduro an proble- ma han katawohan? 24 AN BARANTAYAN damu tikang han 280 ka milyon han 1990 ngadto ha 330 ka milyon han 2012. 16 An presente nga sistema han ekonomiya ngan politika kontrolado han makikalugaringon nga mga tawo. Matin-aw nga ito nga mga tawo diri makakag- wara han girra, krimen, sakit, ngan kapobrehan - an Ginhadian han Dios gud la an makakahimo hito. Tagda an bubuhaton ni Jehova para ha katawohan. Girra: Wawad-on han Ginhadian han Dios kon ano gud an hinungdan han girra sugad han pagin maki- kalugaringon, korapsyon, nasyonalismo, buwa nga relihiyon, ngan hi Satanas mismo. (Sal. 46:8, 9) Kri- men: Gintututdoan na han Ginhadian han Dios an minilyon nga tawo nga maghigugmaay ngan magka- ada pagtapod ha kada tagsa, ngan waray iba nga gobyerno nga nakakahimo hito. (Isa. 11:9) Sakit: Ta- tagan ni Jehova an iya katawohan hin perpekto nga kahimsog. (Isa. 35:5, 6) Kapobrehan: Wawad-on ito ni Jehova ngan magtatagana hiya ha iya katawo- han hin hura nga espirituwal ngan pisikal nga pangi- nahanglan, mas birilhon gud ini kay ha karikohan. - Sal. 72:12, 13. 'HIBAROI KON PAONAN-O KA MABATON' 17 Kon makabati ka hin kalibotanon nga panhuna- huna nga baga hin nagsasari han imo pagtoo, pagsa- liksik kon ano an ginsisiring han Pulong han Dios mahitungod hito nga topiko ngan ipakiistorya ito ha eksperyensyado nga kabugtoan. Tagda kon kay ano nga baga hin nakakadani ito nga panhunahuna, kay ano nga sayop ito nga panhunahuna, ngan kon pao- nan-o ka mangangatadongan may kalabotan hito nga panhunahuna. Oo, mapapanalipdan han tagsa ha aton an aton kalugaringon tikang ha kalibotanon nga panhunahuna pinaagi ha pagsunod ha iginsag- don ni Pablo ha kongregasyon ha Colosas: 'Padayon nga gumawi hin maaramon ha mga taga-gawas. Hi- baroi kon paonan-o ka mabaton ha tagsa nga tawo.' - Col. 4:5, 6. 16. (a) Kay ano nga an Ginhadian han Dios gud la an makakasulbad han mga problema han katawohan? (b) Ano nga mga bendisyon han Ginhadian an igintagna ni Isaias ngan han usa nga salmista? 17. Paonan-o mo maisasalikway an kalibotanon nga panhunahuna?
Ayaw Tuguti an Bisan Ano nga Mag-agaw ha Imo han Premyo "Ayaw niyo pasagdi nga an premyo agawon ha iyo han bisan hin-o." - COL. 2:18. PARIHO kan apostol Pablo, an dinihogan nga mga Kristiano yana may birilhon nga paglaom nga makarawat "an premyo nga langitnon nga pag- tawag han Dios." (Fil. 3:14) Ginpapamulat nira an panahon nga magma- mando hira kaupod ni Jesu-Kristo ha iya Ginhadian ha langit ngan ma- kikigbahin ha pagpahiuli han katawohan ha pagin perpekto. (Pah. 20:6) Makalilipay gud ito nga paglaom nga sadang tipigan hadton mga gin- imbitar han Dios! An iba nga mga karnero may iba nga paglaom. Ginpa- pamulat nira nga makarawat an premyo nga kinabuhi nga waray katapo- san ha tuna, ngan makalilipay gud ito nga paglaom! - 2 Ped. 3:13. 2 Basi mabuligan ni Pablo an iya mga igkasi-dinihogan nga Kristiano nga magpabilin nga matinumanon ngan makarawat an premyo, gin- aghat niya hira: "Pirme niyo hunahunaa an mga butang ha kahitas-an." (Col. 3:2) Kinahanglan nira hunahunaon pirme an ira presyoso nga pag- laom, an pagkarawat han ira panurundon ha langit. (Col. 1:4, 5) Oo, an pagpamalandong ha mga bendisyon nga igin-andam ni Jehova para ha 1, 2. (a) Ano nga premyo an ginpapamulat han mga surugoon han Dios? (b) Ano an nabulig ha aton nga hunahunaon pirme an premyo? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) KARANTAHON: 32, 134 ANO AN IMO BATON?
Paonan-o naton mapapana- lipdan an aton kalugaringon kontra ha imoral nga mga hingyap?
Paonan-o an gugma ngan pagkabuotan makakapanali- pod ha aton basi diri maagaw ha aton an premyo?
Paonan-o naton makakara- wat an premyo sugad nga pamilya?
iya katawohan nabulig ha ngatanan nga surugoon han Dios nga hunahunaon pirme an premyo, ha la- ngit man o ha tuna an ira paglaom. - 1 Cor. 9:24. 3 Ginpahamangnoan liwat ni Pablo an mga igka- si-Kristiano mahitungod han mga peligro nga ma- himo mag-agaw ha ira han premyo. Pananglitan, nagsurat hiya ha kongregasyon han Colosas mahi- tungod han buwa nga mga Kristiano nga nanga- ngalimbasog nga makarawat an pag-uyon han Dios pinaagi ha pagsunod han Balaud imbes nga ha pag- kaada pagtoo ha Kristo. (Col. 2:16-18) Naghisgot liwat hi Pablo han mga peligro nga naeksister tub- tob ha aton panahon nga mahimo mag-agaw ha aton han premyo. Pananglitan, iginsaysay niya kon paonan-o aatohan an imoral nga mga hingyap, su- sulbaron an mga problema ha aton igkasi-tumu- roo, ngan aatubangon an mga problema ha pamil- ya. An iya mga sagdon may kalabotan hini nga mga butang mapulsanon gud ha aton panahon. Salit aton usisahon an pipira han mahigugmaon nga pa- hamangno ni Pablo ha iya surat ha mga taga-Colo- sas. PATAYA AN IMORAL NGA MGA HINGYAP 4 Katapos pahinumdoman ni Pablo an iya kabug- toan mahitungod han ira makalilipay nga paglaom, hiya nagsurat: "Pataya an mga bahin han iyo lawas nga tikang ha tuna may kalabotan ha imoralidad, kahugaw, hingyap ha pakighilawas, maraot nga hingyap, ngan kahakog." (Col. 3:5) An imoral nga mga hingyap mahimo magin makusog gud, ngan mahimo ito mag-agaw ha aton han espirituwal nga mga bahandi. Usa nga bugto nga nadaog han imo- ral nga mga hingyap an nagsiring katapos niya ma- kabalik ha kongregasyon, "Nadara ako han maku- sog hinduro nga pwersa ngan ginpasagdan ko la ito tubtob nga urhi na an ngatanan." 5 Labi na nga kinahanglan kita mag-ikmat kon 3. Ano nga mga peligro an iginpahamangno ni Pablo ha iya mga igkasi-Kristiano? 4. Kay ano nga an imoral nga mga hingyap mahimo mag-agaw ha aton han premyo? 5. Paonan-o naton mapapanalipdan an aton kalugari- ngon kon aada kita ha peligroso nga mga kahimtang? 26 AN BARANTAYAN aada kita ha mga kahimtang nga mahimo kita ma- sulay nga ikompromiso an mga suruklan ni Jehova ha moral. Pananglitan, maaramon para ha mag- uyab nga ha tinikangan pa la han ira pagin mag- uyab maghimo na hira hin matin-aw nga mga limi- tasyon ha mga butang sugad han pagkapotay, pagharokay, o mga kahimtang nga hira la nga duha. (Prob. 22:3) Mahimo liwat mameligro ha moral an usa nga Kristiano kon nagbibiyahe hiya hin hirayo tungod han trabaho o kon kinahanglan hiya magtrabaho kaupod an usa nga diri kasekso. (Prob. 2:10-12, 16) Kon ito an imo kahimtang, pag- pakilala nga usa ka nga Saksi ni Jehova, ipakita an husto nga paggawi, ngan hinumdumi nga an pag- pikat mahimo magkaada magraot nga resulta. Ba- ngin mas masayon liwat kita masulay ha pagbuhat hin maraot kon nasusubo ngan nanluluya kita. Ha sugad nga kahimtang, bangin hingyapon naton nga may magpaabat ha aton nga importante kita. Bangin manginahanglan gud kita hin atensyon tubtob ha punto nga kakarawaton naton an bisan hin-o nga magpapakita hito ha aton. Kon mahita- bo man ito ha imo, pangaro hin bulig kan Jehova ngan ha kabugtoan basi diri maagaw ha imo an premyo. - Basaha an Salmos 34:18; Proberbios 13:20. 6 Basi mapatay naton an imoral nga mga hing- yap, kinahanglan naton isalikway an imoral nga mga kaliawan. Kadam-an han mga kaliawan yana nagpapakita hin mga panggawi nga pariho han ka- daan nga Sodoma ngan Gomorra. (Jud. 7) Igin- aaghat han mga naghihimo hini nga mga kaliawan an ira kalugaringon nga mga ideya may kalabotan ha moral; iginpapakita nira nga normal la an imo- ralidad ngan waray ito magraot nga resulta. Kina- hanglan magin mabinantayon kita, diri kay basta na la nga ginkakarawat an bisan ano nga kaliawan nga igintatanyag han kalibotan. Kinahanglan na- ton pilion an kaliawan nga diri makakaulang ha aton ha pagpabilin nga nakapokus ha premyo nga kinabuhi. - Prob. 4:23. 6. Ano an sadang naton hinumdoman may kalabotan ha pagpili hin kaliawan?
"ISUL-OT NIYO" AN GUGMA NGAN PAGKABUOTAN 7 Kita ngatanan mauyon nga bendisyon an pagin bahin han Kristiano nga kongregasyon. An pag- aram ha Pulong han Dios ha aton mga katirok ngan an mahigugmaon nga suporta han kada tagsa na- bulig ha aton nga hunahunaon pirme an premyo. Pero usahay, nabangon an diri pagsinabtanay nga mahimo magresulta hin mga problema ha kabug- toan ha kongregasyon. Kon diri naton susulbaron an sugad nga mga problema, masayon la ito mag- resulta ha pagdumot. - Basaha an 1 Pedro 3:8, 9. 8 Paonan-o naton malilikyan an pagdumot basi diri ito mag-agaw ha aton han premyo? Gin-aghat ni Pablo an mga taga-Colosas: "Sugad nga mga pi- nili, baraan ngan hinigugma han Dios, isul-ot niyo an pagpalangga nga may kalooy, pagkabuotan, pagpaubos, pagkamalumo, ngan pagkapasensyo- so. Padayon nga mag-inantosay ngan kinasingka- sing nga magpinasayloay kamo bisan kon may hi- nungdan an usa ha pagreklamo kontra ha iba. Sugad la nga hi Jehova kinasingkasing nga nagpa- saylo ha iyo, kinahanglan ito liwat an iyo buhaton. Pero labot hini ngatanan, isul-ot niyo an gugma, kay ini an hingpit nga bugkos han pagkaurosa." - Col. 3:12-14. 9 An gugma ngan pagkabuotan makakabulig ha aton nga magin mapinasayloon ha iba. Panangli- tan, kon nasakitan kita han ginyakan o ginbuhat han usa nga igkasi-Kristiano, mahimo naton huna- hunaon an mga kahimtang nga nagyakan o nagbu- hat kita hin diri maopay. Diri ba kita nagpapasala- mat nga ginpasaylo han kabugtoan an aton mga sayop tungod han ira gugma ngan pagkabuotan? (Basaha an Eklesiastes 7:21, 22.) Labi nga mapa- salamaton kita ha pagkabuotan han Kristo kay gin- titirok niya an tinuod nga mga magsiringba basi magkaurosa. (Col. 3:15) Uusa la nga Dios an aton 7. Ano nga mga problema an bangin atubangon naton ha sulod han Kristiano nga kongregasyon? 8, 9. (a) Ano nga mga kalidad an mabulig ha aton nga makarawat an premyo? (b) Ano an makakabulig ha aton nga matipigan an kamurayawan kon napasubo kita han aton igkasi-Kristiano? ginhihigugma, pariho nga mensahe an aton iginsa- sangyaw, ngan damu nga pariho nga pagsari an aton naieksperyensyahan. Kon buotan kita, mahi- gugmaon, ngan mapinasayloon, nabulig kita ha pagtipig han Kristiano nga pagkaurosa ngan maka- kapabilin kita nga nakapokus ha premyo nga kina- buhi. 10 An nagpapahamangno nga mga ehemplo ha Biblia nagpapahinumdom ha aton nga an kaawa mahimo mag-agaw ha aton han premyo. Panangli- tan, hi Cain naawa ha iya bugto nga hi Abel salit ginpatay niya hiya. Hira Kore, Datan, ngan Abiram naawa kan Moises salit ginkontra nira hiya. Hi Hadi Saul naawa liwat ha kalamposan ni David sa- lit nangalimbasog hiya nga patayon hi David. Diri urusahon nga an Biblia nagsiring: "Kon diin may pangabugho ngan tendensya ha pagin makiawa- yon, may kasamok liwat ngan ngatanan nga mara- ot nga buhat." - San. 3:16. 11 Kon kukultibaron naton an pagin mahigugma- on ngan pagin buotan, diri kita madali nga maaa- wa. An Pulong han Dios nasiring: "An gugma nagpapasensya ngan buotan. An gugma diri na- ngangabugho." (1 Cor. 13:4) Basi diri tumubo ha aton kasingkasing an 'pangabugho,' o kaawa, ki- nahanglan mangalimbasog kita nga subaron an panhunahuna ni Jehova; kinahanglan tagdon na- ton an kabugtoan sugad nga mga membro han uusa nga Kristiano nga lawas. Mabulig ini ha aton nga magpakita hin empatiya uyon ha giniyahan nga sagdon: "Kon an usa nga bahin gindadayaw, an ngatanan nga bahin nalilipay liwat." (1 Cor. 12: 16-18, 26) Salit imbes nga maawa, sadang kita ma- lipay kon an iba nakakakarawat hin mga bendis- yon. Tagda an ehemplo han anak ni Hadi Saul nga hi Jonatan. Waray hiya maawa han hi David an gin- pili nga magin manurunod han trono. Lugod, gin- parig-on niya hi David. (1 Sam. 23:16-18) Puydi ba kita magin buotan ngan mahigugmaon pariho kan Jonatan? 10, 11. (a) Kay ano nga peligroso an kaawa? (b) Pao- nan-o naton malilikyan an kaawa basi diri ito mag-agaw ha aton han premyo? NOBYEMBRE 2017 27
PANGALIMBASOG NGA MAKARAWAT AN PREMYO SUGAD NGA PAMILYA 12 An pag-aplikar han mga prinsipyo ha Biblia makakabulig nga magin mamurayawon ngan mali- payon an pamilya ngan makakabulig nga makara- wat nira an premyo. Ano nga Kasuratanhon nga sagdon para ha pamilya an iginhatag ni Pablo ha mga Kristiano ha Colosas. Hiya nagsiring: "Mga asawa, magpasakop kamo ha iyo bana, kay ito an angay ha mga sumurunod han Ginoo. Mga bana, padayon nga higugmaa an iyo asawa ngan ayaw ka- sina hin sobra ha iya. Mga anak, magin masinugta- non kamo pirme ha iyo mga kag-anak, kay nakakali- pay gud ito ha Ginoo. Mga amay, ayaw pag-aringita an iyo mga anak, basi diri hira masubo." (Col. 3:18- 21) Sigurado nga mauyon ka nga an pag-aplikar ha giniyahan nga sagdon ni Pablo mapulsanon pa giha- pon para ha mga bana, asawa, ngan anak. 13 Ano man kon usa ka nga asawa ngan inaabat mo nga diri maopay an pagtratar ha imo han imo diri tumuroo nga bana? Mapapaopay mo ba an sit- wasyon kon makikiglantugi ka may kalabotan han iya panggawi? Bisan kon maglampos ka ha pagpa- sunod ha iya nga buhaton an imo karuyag, maka- kabig mo ba hiya ha kamatuoran? Bangin diri. Pero kon rirespetuhon mo an pagkaulo han imo bana, makakabulig ka nga magin mamurayawon an pa- milya, madadayaw mo hi Jehova, ngan bangin ma- 12. Ano nga Kasuratanhon nga sagdon an mabulig ha aton nga makarawat an premyo sugad nga pamilya? 13. Paonan-o mahimo makabig han Kristiano nga asawa an iya diri tumuroo nga bana? Ano an mahimo naton buhaton basi an mga problema ha pamilya diri mag-agaw ha aton han premyo? (Kitaa an parapo 13-15) 28 AN BARANTAYAN
kabig mo pa ngani an imo bana ha tinuod nga pag- singba; hito nga paagi makakarawat niyo nga duha an premyo. - Basaha an 1 Pedro 3:1, 2. 14 Ano man kon usa ka nga bana ngan inaabat mo nga diri ka ginrirespeto han imo diri tumuroo nga asawa? Maaaghat mo ba hiya nga respetuhon ka kon guguliatan mo hiya basi ipakita kon hin-o an may awtoridad ha pamilya? Diri gud! An Dios naglalaom nga ipapakita mo an pagkaulo ha mahi- gugmaon nga paagi, sugad nga pagsubad kan Je- sus. (Efe. 5:23) Iginpapakita ni Jesus an iya pag- kaulo ha kongregasyon ha mahigugmaon ngan mapailubon nga paagi. (Luc. 9:46-48) Kon susu- baron han bana an ehemplo ni Jesus, mahimo niya makabig an iya asawa ha tinuod nga pagsingba. 15 An mga bana ginsisidngan: "Padayon nga hi- gugmaa an iyo asawa ngan ayaw kasina hin sobra ha iya." (Col. 3:19) Ginpapasidunggan han mahi- gugmaon nga bana an iya asawa pinaagi ha pagpa- mati ha mga opinyon han iya asawa ngan pagpasa- rig nga ginpapabilhan niya an ginsisiring han iya asawa. (1 Ped. 3:7) Bisan kon diri niya pirme matu- man an ngatanan nga ginhahangyo han iya asawa, agsob nga nakakahimo hiya hin mas maopay nga desisyon pinaagi ha pag-aro han opinyon han iya asawa. (Prob. 15:22) An mahigugmaon nga bana nangangalimbasog nga makuha an respeto han iya asawa imbes nga piriton an iya asawa nga res- petuhon hiya. An bana nga nahigugma ha iya asa- wa ngan mga anak posible gud nga magin malipa- yon ha pag-alagad kan Jehova sugad nga pamilya ngan makakarawat han premyo nga kinabuhi. MGA BATAN-ON - AYAW TUGUTI AN BISAN ANO NGA MAG-AGAW HA IYO HAN PREMYO! 16 Ano man kon usa ka nga tin-edyer ngan inaa- bat mo nga diri ka nasasabtan han imo Kristiano nga mga kag-anak ngan sobra hira kaistrikto ha 14. Ano an sadang buhaton han Kristiano nga bana kon diri hiya ginrirespeto han iya diri tumuroo nga asawa? 15. Paonan-o iginpapakita han Kristiano nga bana an iya gugma ha iya asawa? 16, 17. Sugad nga batan-on, paonan-o mo malilikyan nga masina ha imo mga kag-anak? imo? Bangin masina ka ngan magruhaduha pa nga- ni kon an pag-alagad ba kan Jehova amo an pina- kamaopay nga paagi han pagkinabuhi. Pero kon tutugotan mo an sugad nga pag-abat nga magin hi- nungdan nga bumaya ka ha pag-alagad kan Jeho- va, ha urhi hibabaroan mo nga waray iba nga mas labaw nga nahigugma ha imo kay han imo mahad- lukon ha Dios nga mga kag-anak ngan han kabug- toan ha kongregasyon. 17 Kon diri ka ginsasaway han imo mga kag-anak, makakasiring ka ba nga tinuod hira nga nahigugma ha imo? (Heb. 12:8) Pero bangin an paagi han pag- disiplina ha imo han imo mga kag-anak an nakaka- pasina ha imo. Imbes nga masina tungod hito, pa- ngalimbasugi nga masabtan kon kay ano nga ito an ira ginyakan ngan ginbuhat. Salit magin kalmado ngan buhata an ngatanan basi diri sobra nga mag- reak ha pagsaway. An Pulong han Dios nasiring: "Hiya nga nagtatakon [o, nagpupugong] han iya mga polong mayada hibaro; ngan hiya nga may ma- tugnaw nga espiritu amo an tawo nga may sarabu- tan." (Prob. 17:27) Himoa nga tumong nga magin hamtong nga indibiduwal nga andam kumarawat hin sagdon, ginpapahimulosan an sagdon ngan diri sobra nga naghihinunahuna han paagi han pagha- tag hito. (Prob. 1:8) Bendisyon an pagkaada tumu- roo nga mga kag-anak nga tinuod nga nahigugma kan Jehova. Sigurado nga karuyag ka nira buligan nga makarawat an premyo nga kinabuhi. 18 Anoman an premyo nga aton ginpapamulat - imortal nga kinabuhi ha langit o kinabuhi nga waray kataposan ha paraiso nga tuna - makalilipay gud an pagpamalandong hito. Sigurado gud ito nga paglaom kay iginsaad ito han Maglalarang mis- mo. May kalabotan han Paraiso nga tuna, an Dios nagsiring: "An tuna mapupuno han hibaro ni Je- hova." (Isa. 11:9) Hito nga panahon, an ngatanan nga umurukoy ha tuna tututdoan han Dios. Maka- lilipay gud ito nga premyo nga sadang naton pa- ngalimbasogan nga makarawat. Salit hunahunaa pirme an mga iginsaad ni Jehova, ngan ayaw tugu- ti an bisan ano nga mag-agaw ha imo han premyo! 18. Kay ano nga determinado ka nga hunahunaon pirme an premyo? NOBYEMBRE 2017 29
PAONAN-O KA MAKAKAPAHIUYON HA IMO BAG-O NGA KONGREGASYON? "NAG-ALANG gud ako pagbalhin nganhi," siring ni Al- len. "Diri ako maaram kon magkakaada ako kasangka- yan o kakarawaton ako han iba." Nangangalimbasog hi Allen nga makapahiuyon ha bag-o nga kongregasyon nga sobra 1,400 ka kilometro an kahirayo tikang ha ira balay. Kon binalhin ka ha iba nga kongregasyon, bangin nag- alang ka liwat ha pagbuhat hito. Ano an makakabulig ha imo nga makapahiuyon? Ano an mahimo mo buhaton kon an pagpahiuyon mas makuri kay han imo ginlalao- man? Ha luyo nga bahin, kon diri ka nabalhin, paonan-o ka mahimo makabulig nga magin masayon para ha bag-o nga mga binalhin an pagpahiuyon ha iyo kongregasyon? mahimsog, an usa nga Kristiano kinahanglan regular nga kumaon tikang ha Pulong han Dios basi makapabilin nga marig-on ha espirituwal. Salit padayon nga basaha an Biblia kada adlaw ngan regular nga tumambong ha mga katirok. Tipigi an maopay nga rutina han pagsingba han pamilya ngan personal nga pag-aram. Anoman an imo ginhihimo basi matipigan an imo espirituwalidad ha imo daan nga kongregasyon, kinahanglan mo liwat ito himo- on ha imo bag-o nga kongregasyon. "Hiya nga nagbabaribi hiya man pagbabaribihan." - Prob. 11:25. PAONAN-O KA MAKAKAPAHIUYON NGAN MAG-UUSWAG? Tagda ini nga ilustrasyon: Kon iginbabalhin an usa nga puno, temporaryo ito nga nakukurian. Samtang gin- uukad an puno ha tuna, kasagaran na nga gin-uutod an kadam-an han gamot hito basi masayon ito maibalhin. Kon maitanom na ito utro, nagtitikang dayon panubo an bag-o nga mga gamot hito. Ha pariho nga paagi, bangin makurian ka liwat kon bumalhin ka ha iba nga kongre- gasyon. Ha imo daan nga kongregasyon, nagdamu an imo "gamot" pinaagi ha pagkaada duok nga kasangkayan ngan regular nga rutina ha pag-alagad kan Jehova. Yana, kinahanglan mo magpatubo hin bag-o nga mga gamot basi mag-uswag ha imo bag-o nga palibot. Ano an mabu- lig ha imo basi mahimo ito? An pag-aplikar han mga prin- sipyo ha Kasuratan. Hisgotan naton an pipira hito. Mapaparig-on ka ngan mas madali nga makakapahiu- yon kon makikigbahin ka hin bug-os ha ministeryo. Hi Kevin nga usa nga tigurang nagsiring: "An pag-auxilia- ry payunir dayon pag-abot namon ha amon bag-o nga kongregasyon amo an nakabulig gud ha amon nga mag- asawa." Hiya nagdugang: "Nagin pamilyar dayon kami ha kabugtoan, ha mga payunir, ngan ha teritoryo." Hi Ro- ger, nga binalhin ha lugar nga sobra 1,600 ka kilomet- ro an kahirayo tikang ha iya gin-uukyan, nagsiring: "An pinakamaopay nga paagi basi makapahiuyon dayon ha bag-o nga kongregasyon amo an pirme pakigbahin ha ministeryo tubtob nga posible. Dugang pa, sumati an mga tigurang nga andam ka bumulig ha bisan ano nga pa- agi, sugad han paglimpyo han Kingdom Hall, pagduma- ra hin bahin kon waray an gintokahan, o pagpasakay hin bugto ha imo sarakyan pakadto ha mga katirok. Kon ma- kita han kabugtoan an usa nga bag-ohan nga may-ada nagsasakripisyo nga gugma, diri hira mag-aalang nga makigsangkay ha imo." An tawo nga nagbabasa han Pulong han Dios kada ad- law pariho "hin kahoy nga gintanum ha ligid han mga kasapa-an hin tubig, nga mabunga ha iya panahon, nga an iya dahon diri malalaya; ngan an ngatanan nga iya paghihimoon madukwag." - Sal. 1:1-3. Sugad la nga an puno kinahanglan nga regular nga su- mupsop ha usa nga surok hin tubig basi makapabilin nga Ginsaliwnan an iba nga ngaran. "Abrihi hin haluag an iyo kasingkasing." - 2 Cor. 6:13. Pahaluaga an imo gugma ha kabugtoan. Han binalhin hira Melissa ngan an iya pamilya ha bag-o nga kongre- gasyon, nangalimbasog hira nga magkaada bag-o nga kasangkayan. "Nakikiistorya kami ha kabugtoan antes ngan katapos han mga katirok ha Kingdom Hall," siring niya. "Nakabulig ini nga magkaada kami mas daku nga 30 AN BARANTAYAN
panahon ha pakiistorya imbes nga simple la nga pangu- musta." Nakabulig liwat ito ha ira nga mas madali nira mahinumdoman an ngaran han kabugtoan. Dugang pa, nagpahaluag hira pinaagi ha pag-abiabi ha kabugtoan; nakabulig ini nga maparig-on an bag-o nga bugkos han pagkamagsarangkay. "Iginhatag namon an numero han amon telepono ngan gin-aro namon an ira numero," si- ring niya, "basi makontak nira kami ngan maiapi ha espi- rituwal nga mga buruhaton ngan ha iba pa nga aktibi- dad." Kon nag-aalang ka ha pakiistorya ha diri mo mga kaki- lala, mahimo ka magtikang ha gudtiay nga mga butang. Pananglitan, hiyom - bisan kon ha siyahan baga hin diri ka komportable ha pagbuhat hito. An paghiyom mag- aaghat ha iba nga makigsangkay ha imo. Ngani, "nakaka- lipay . . . an maghiyomhiyom nga mga bayhon." (Dar. [Prob.] 15:30; Maupay nga Sumat) "Awdanon gud ako," siring ni Rachel, nga binalhin hin hirayo tikang ha iya natawohan nga lugar. "Usahay, ginpipirit ko an akon kalugaringon nga makiistorya ha akon bag-o nga mga kakongregasyon. Namimiling ako ha Kingdom Hall hin bugto nga nagliliningkod la ngan diri nakikiistorya ha iba. Ginhuhunahuna ko nga bangin awdanon liwat hiya pariho ha akon." Puydi mo ba himoon nga tumong nga makiistorya ha mga bag-ohan antes ngan katapos han tagsa nga katirok? Ha luyo nga bahin, bangin eksayted ka nga magkaada bag-o nga mga kakilala ha siyahan nga pipira ka semana. Pero ito nga pag-abat puydi nga hinay-hinay nga mawa- ra paglabay han panahon. Kon mahitabo ini, bangin ki- nahanglan mo padayon nga mangalimbasog nga magkaa- da bag-o nga kasangkayan. TAGI HIN PANAHON AN IMO KALUGARINGON NGA MAKAPAHIUYON May mga puno nga nagkikinahanglan hin mas hilawig nga panahon basi makagamot hin marig-on ha bag-o nga palibot. Sugad man, diri ngatanan nga nabalhin nakaka- An mga puno nga iginbabalhin temporaryo nga nakukurian, pero kon maitanom na ito utro, nanunubo an bag-o nga mga gamot hito pahiuyon dayon ha bag-o nga kongregasyon. Kon maiha ka na nga binalhin pero nakukurian ka la gihapon nga makapahiuyon, mahimo makabulig ha imo an pag-apli- kar hini nga mga prinsipyo ha Biblia: "Ayaw kita pag-undang ha pagbuhat han maopay, kay pag-abot han panahon mag-aani kita kon diri kita man- luya." - Gal. 6:9. Paggahin hin mas daku nga panahon ha pagpahiuyon kay han imo ginlalaoman. Pananglitan, damu nga misyo- nero nga ginbansay ha Gilead an nagpapabilin ha ira toka ha iba nga nasud ha sulod hin pipira ka tuig antes umuli ha ira kalugaringon nga nasud basi bumisita. An pagbu- hat hito nabulig ha ira nga magin duok ha lokal nga ka- bugtoan ngan makapahiuyon ha iba nga kultura. Hi Alejandro, nga damu na an nabalhinan nga lugar, maaram nga an pagpahiuyon ha bag-o nga lugar diri puy- di apurahon. Hiya nagsiring: "Hinin bag-o la nga amon pagbalhin, an akon asawa nagsiring, 'An ngatanan ko nga kasangkayan aadto ha aton daan nga kongregasyon!'" Ginpahinumdoman ni Alejandro an iya asawa nga amo gihapon ito an iya ginsiring han binalhin hira duha ka tuig na an naglabay. Pero durante hiton duha ka tuig, nagpakita an iya asawa hin interes ha iba ngan nagin duok niya nga kasangkayan adton mga diri niya kakilala. "Diri ka magsiring: Ano in kasugad nga an una nga mga adlaw magoroopay kay hini? Kay ikaw diri nagpapakia- na ha makinaadmanon mahatungud hini." - Ekles. 7:10. Ayaw ikompara an imo bag-o nga kongregasyon ha imo daan nga kongregasyon. Pananglitan, an kabugtoan ha imo bag-o nga kongregasyon bangin diri maistorya- hon o mas prangka kay ha imo daan nga kongregasyon. Pagpokus ha ira mag-opay nga kalidad, sugad la han ka- ruyag mo nga buhaton nira ha imo. An pipira nga bag-o nga mga binalhin diri makatoo nga an ira pagbalhin mag- papagios ha ira nga magpakiana ha ira kalugaringon, 'Hinigugma ko gud ba "an ngatanan nga kabugtoan"?' - 1 Ped. 2:17. NOBYEMBRE 2017 31
Paonan-o Nabulig an mga Tigurang? Karuyag han mga tigurang nga magin malipayon ka ha imo bag-o nga kongregasyon, salit andam hira ha pagbulig ha imo. ˇ Itutoka ka dayon han Komite ha Pag-alagad han Kongregasyon kon diin ka maupod nga grupo ha pagsangyaw. ˇ Aaroon han sekretaryo han kongregasyon an adres o numero han telepono han imo daan nga kongregasyon basi makuha niya an imo Congregation's Publisher Re- cord nga kard. ˇ Pangangalimbasogan han pa- ramangno han imo bag-o nga gru- po ha pagsangyaw nga makaupod ka niya ha ministeryo paglabay hin pipira ka adlaw tikang han imo pag-abot. Makakaopay liwat kon magsi-shepherding hiya ha imo pa- milya. ˇ Aaroon han mga tigurang an imo adres ngan numero han tele- pono basi makontak ka kon may mga kalamidad. ˇ Makakaopay liwat kon sisigu- ruhon han mga tigurang nga may- ada ka han pinakabag-o nga medi- cal directive card. "Padayon nga mangaro kay ihahatag ito ha iyo." - Luc. 11:9. Padayon nga pag-ampo para hin bulig. "Ayaw pagso- loha an problema," siring han tigurang nga hi David. "Damu nga butang an mahihimo la naton pinaagi han bu- lig ni Jehova. Ig-ampo ito!" Nauyon hini hi Rachel nga gin-unabi kanina. "Kon inaabat namon nga mag-asawa nga baga hin diri na kami bahin han kongregasyon," si- ring niya, "espisipiko kami nga nag-aampo kan Jehova, 'Alayon pahibaroa kami kon may ginbubuhat kami nga nakakapakuri ha iba nga magin duok ha amon.' Katapos naggagahin kami hin mas daku nga panahon ha kabugto- an." Mga kag-anak, kon nakukurian an iyo mga anak nga magpahiuyon, paggahin hin panahon nga ig-ampo an mahitungod hito kaupod nira. Buligi hira nga magkaada bag-o nga kasangkayan pinaagi ha paghikay hin makapa- rig-on nga pagturotarampo kaupod an kabugtoan. programa han JW Broadcasting? Puydi mo ba hira imbi- taron nga umupod ha imo ha ministeryo? Kon iimbitaron mo hira ha simple nga pangaon, diri gud nira hinganga- limtan an imo pagin maabiabihon. Ano an iba pa nga praktikal nga bulig an mahimo mo maihatag ha bag-o nga mga binalhin? "Pag-abot namon ha amon bag-o nga kongregasyon," siring ni Carlos, "gintagan kami han usa nga sister hin lis- ta han mga tindahan nga barato an mga paraliton. Daku gud ito nga bulig." An mga binalhin nga tikang ha lugar nga iba an klima bangin magin mapasalamaton kon tu- tutdoan hira han ira isusul-ot kon mapaso, matugnaw, o mauran ha iyo lugar. Mahimo mo liwat hira mabuligan nga magin mas epektibo ha ministeryo pinaagi ha pagsu- mat ha ira han kasaysayan han iyo lugar o han relihiyoso nga mga gintoohan han mga tawo ha iyo lugar. BAWI GUD AN MGA PANGALIMBASOG NGA MAGPAHIUYON IPAABAT HA BAG-O NGA MGA BINALHIN NGA GINKAKARAWAT HIRA Ano an mahimo mo buhaton basi mabuligan an bag-o nga mga binalhin ha iyo kongregasyon? Tikang ha tinika- ngan, ipakita nga tinuod ka nga sangkay. Basi mahimo ito, hunahunaa kon ano nga mga butang an karuyag mo nga buhaton ha imo kon bag-o ka la nga binalhin, ngan ito an buhata. (Mat. 7:12) Mahimo mo ba hira ig-upod ha iyo pagsingba han pamilya o ha pagkita han binulan nga Hi Allen, nga gin-unabi ha tinikangan hini nga artiku- lo, sobra usa ka tuig na ha iya bag-o nga kongregasyon. Nahinunumdoman pa niya: "Ha tinikangan, kinahanglan ko piriton an akon kalugaringon nga makilala an kabug- toan. Pero yana, baga ko na hira hin kapamilya, ngan malipayon ako." Nasantop ni Allen nga waray hiya ma- wad-i hin kasangkayan han binalhin hiya. Lugod, nagka- ada hiya bag-o nga kasangkayan, nga posible magin ka- sangkayan niya ha iya bug-os nga kinabuhi. s Libre an pag-download n o hini nga magasin ngan han iba pa nga publikasyon p Mababasa mo liwat online an Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristiano Griego nga Kasuratan Kitaa an o ig-scan an code A S 1 1 7 1 w
. 1 1 7 0 7 1