"Babaraanon ko gud an akon harangdon nga ngaran, . . . ngan P makikilala gud han mga nasud nga PUTLI NGA PAGSINGBA KAN U JEHOVA T ako hi Jehova." L I N EZEKIEL 36 : 23 G A P A IGINPAHIULI NA! G S I N G B A r r
S A
5 2
0 A
1 S
0
r 2
r
"Babaraanon ko gud an akon harangdon nga ngaran, . . . ngan makikilala gud han mga nasud nga ako hi Jehova." EZEKIEL 36 : 23 A S - r r 5 2 0 1 0 2 P U T L I N G A P A G S I N G B A r r S A PUTLI NGA PAGSINGBA KAN JEHOVA IGINPAHIULI NA!
Ginkuhaan han mga Retrato: Pahina 33: A.D. Pahina 47: Ginretratohan ha pagtugot han British Museum Ini nga publikasyon diri baligya. Iginpupublikar ini sugad nga bahin han bug-os-kalibotan nga edukasyon tikang ha Biblia nga ginsusuportaran han boluntaryo nga mga donasyon. Kon karuyag mo maghatag hin donasyon, alayon kitaa an donate.jw.org. Labot la kon lain nga bersyon an gin-unabi, an ginkotar nga mga teksto ha Biblia tikang ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Baraan nga Kasuratan. Pure Worship of Jehovah - Restored At Last! Gin-imprinta han Oktubre 2020 Waray-Waray (rr-SA) ˘ 2019 WATCH TOWER BIBLE AND TRACT SOCIETY OF PENNSYLVANIA Mga Nagpublikar Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., Wallkill, New York, U.S.A. Made in Japan PUTLI NGA PAGSINGBA KAN JEHOVA IGINPAHIULI NA! INI NGA LIBRO GINTATAG-IYA NI
S U R AT TI KAN G HA NAG MAMAN D O N GA LAWAS Minahal nga mga Nahigugma kan Jehova: Han 1971, an mga tinambong ha "Divine Name" Distrito nga Asembleya nalipay nga makakarawat hin bag-o nga mga publikasyon. An mga publikas- yon iginhulagway nga "diri gud ginlalaoman han bi- san hin-o." Mahitungod ha usa hito nga relis, usa nga brother an nagsiring: "Ha ngatanan namon nga nakarawat, ini an pinakaeksayting nga pagpa- kita han mga butang nga mahitatabo!" Ano an iya gin-uunabi? An libro nga may ulohan nga "The Na- tions Shall Know That I Am Jehovah" - How? Pero kay ano nga nalipay gud hira hito nga libro? Kay may-ada ito bag-o nga pagsaysay han mga tagna ha libro han Biblia nga Ezekiel - mga tagna nga nakakaapekto ha kabubuwason han katawohan. Ha mga tuig tikang han narelis an 'Know Jehovah' nga libro, an katawohan han Dios madagmit nga nagdamu - tikang ha mga 1.5 ka milyon ngadto ha sobra 8 ka milyon. (Isa. 60:22) Ha kabug-osan, inin minilyon nga surugoon ni Jehova nagyayakan hin sobra 900 nga yinaknan. (Zac. 8:23) Damu an waray pa gud makag-aram hin libro nga detalyado nga nagsasaysay han giniyahan nga mga tagna nga iginrekord ni propeta Ezekiel. Dugang pa, ha mga dekada tikang han 1971, an aton pagsabot ha damu nga kamatuoran ha Biblia nagin mas klaro samtang an kahayag pada- yon nga nagtitikalamrag. (Prob. 4:18) Han 1985 nagin klaro ha aton kon paonan-o an "iba nga mga karnero" iginpapahayag nga matadong sugad nga mga sangkay han Dios. (Juan 10:16; Roma 5:18; San. 2:23) Ngan han 1995 nasabtan naton nga an ultimo nga paghukom ha "mga karnero" ngan "mga kanding" mahitatabo ha tiarabot nga "daku nga kasakitan." (Mat. 24:21; 25:31, 32) Ini ngatanan nga pagbag-o nakaapekto ha aton pagsabot ha libro han Ezekiel. 2 Hinin bag-o la nga mga tuig, an kahayag pada- yon pa gud nga nagtitikalamrag. Tagda an mga leksyon ha mga ilustrasyon ni Jesus. Damu hito nga leksyon an klaro na gud yana ha aton huna- huna ngan kasingkasing. An pipira hito nga mga ilustrasyon nagtutudlok ha mga mahitatabo ha nagtitikahirani na gud nga daku nga kasakitan. Ha pariho nga paagi, ginbag-o an aton pagsabot ha pipira nga tagna ha libro han Ezekiel. Upod hini an mga tagna mahitungod kan Gog han Magog (kapitulo 38 ngan 39), han buruhaton han lalaki nga may surudlan hin tinta han sekretaryo (kapi- tulo 9), ngan han kapatagan han uga nga mga tul- an ngan han simboliko nga pagtampoha han duha nga istik (kapitulo 37). Tungod hini nga mga pag- bag-o, nagkaada liwat pagbag-o han mga iginsay- say hadto ha 'Know Jehovah' nga libro. Salit damu han katawohan ni Jehova an nagpa- pakiana, "San-o kita magkakaada hin libro nga may bag-o nga pagsaysay han mga tagna ni Eze- kiel?" An baton hito amo an libro nga Putli nga Pagsingba kan Jehova - Iginpahiuli Na! Samtang ginbabasa mo an 22 nga kapitulo hini ngan ginpa- pamalandong an makaruruyag nga mga retrato dinhi, mabilib ka ha maopay gud nga pagsaliksik samtang gin-aandam ini. Damu nga pag-ampo ngan paghunahuna an ginhimo basi hibaroan kon kay ano nga igintagana ni Jehova an makapainte- res nga libro han Biblia nga Ezekiel. Ginkonsiderar hin maopay an mga pakiana sugad han: Ano an mga leksyon han libro han Ezekiel para ha mga tawo ha panahon ni Ezekiel ngan ha aton yana? Ano nga mga tagna an matutuman ha maabot pa nga panahon? Angay ba kita mamiling hin simboli- ko nga mga kahulogan ha mga tagna ni Ezekiel? An baton hini naghahatag han pinakaklaro nga
"Anak han tawo, pagkita hin maopay, pamati gud, ngan paghatag hin atensyon ha ngatanan nga ipapakita ko ha imo, kay ito an hinungdan nga gindara ka dinhi." E Z E KI E L 40 : 4 pagsabot hini nga libro han Biblia nga maiha na nga ginpapabilhan. Samtang ginbabasa mo an libro han Ezekiel tikang ha tinikangan ngadto ha kataposan, ma- hipapausa ka gud ha langitnon nga bahin han organisasyon ni Jehova. Sigurado nga maiimpres ka liwat ha higtaas nga suruklan nga iya gin-estab- lisar para ha mga aadto ha langit ngan aanhi ha tuna nga karuyag magsingba ha iya ha paagi nga iya kinakarawat. An libro nga Putli nga Pagsingba mabulig ha imo nga mas maapresyar an ginbuhat na ni Jehova para ha iya katawohan ngan an iya bubuhaton para ha ira ha diri na maiha. Maoob- serbaran mo nga duha nga tema an pauroutro nga ginpapabug-atan hini nga libro. Siyahan, basi mapalipay hi Jehova, kinahanglan kilalahon ngan karawaton naton nga hiya an Soberano han Uni- berso. Ikaduha, kinahanglan singbahon naton hi Jehova ha paagi nga iya kinakarawat ngan ipahi- uyon an aton pagkinabuhi ha iya higtaas nga su- ruklan. Hingyap gud namon nga maparig-on hini nga publikasyon an imo determinasyon nga singbahon hi Jehova ha paagi nga nagpapasidungog ha iya harangdon ngan baraan nga ngaran. Ngan hina- ot maaghat ka hini nga padayon nga pamulaton an panahon nga makikilala gud han ngatanan nga nasud nga hiya hi Jehova. - Ezek. 36:23; 38:23. Hinaot hura nga bendisyonan han aton mahi- gugmaon nga Amay nga hi Jehova an imo mga paningkamot nga masabtan an libro nga iya iginpasurat kan propeta Ezekiel. An iyo kabugtoan, Nagmamando nga Lawas han mga Saksi ni Jehova
M GA S U LO D SE KSYON INTR O D UKSYO N S E KSYO N 1 S E KSYO N 2 S E KSYO N 3 4 KAPITULO 1 "Hi Jehova nga Imo Dios an Kinahanglan Mo Singbahon" 2 "Gin-uyonan han Dios" an Ira mga Regalo "AN KALANGITAN NAABRI HAN" 3 "Nakakita Ako hin mga Bisyon Tikang ha Dios" 4 Hin-o an "Buhi nga mga Linarang nga May Upat nga Nawong"? "AN AKON SANTUARYO AN I MO GI NHUGAWAN" NAHUGAWAN AN PUTLI NGA PAGSINGBA 5 "Kitaa an Maraot Ngan Mangil-ad nga mga Butang nga Ira Ginbubuhat" 6 "An Kataposan Aada Na ha Imo Yana" 7 An mga Nasud 'Makakakilala Gud nga Ako hi Jehova' " TITI RUKON KO . . . KAMO" IGINSAAD AN PAGPAHIULI HAN PUTLI NGA PAGSINGBA 8 'Maghahatag Ako hin Usa nga Paraataman' 9 "Tatagan Ko Hira hin Nagkakaurosa nga Kasingkasing" 10 "Mabubuhi Kamo" 11 "Igintoka Ko Ikaw Sugad nga Bantay" 12 "Hihimoon Ko Hira nga Usa La nga Nasud" 13 "Ihulagway an Templo" 14 "Ini an Balaud Mahitungod han Templo" PAHI NA 6 15 29 30 42 51 52 62 71 83 84 95 112 121 129 137 148
SE KSYON KAPITULO PAHI NA "MADASIGON NGA DI DEPENSAHAN KO AN AKON S E KSYO N 4 BARAAN NGA NGARAN" MAL AL AMPOSAN HAN PUTLI NGA PAGSINGBA AN PAG-ATAKE 161 15 "Pauundangon Ko an Imo Pagbuhat hin Prostitusyon" 162 16 "Markahi an mga Agtang" 172 17 "Nakontra Ako ha Imo, O Gog" 181 18 "Maglalarab an Akon Duro nga Kapungot" 189 S E KSYO N 5 'AKO MAUKOY HA BUTNGA HAN KATAWOHAN' IGINPAHIULI AN PUTLI NGA PAGSINGBA KAN JEHOVA 201 19 "An Ngatanan Mabubuhi Diin Man Umagos an Salog" 202 20 'Bahin-bahina Niyo an Tuna Sugad nga Panurundon' 211 21 "An Magigin Ngaran han Syudad Aada hi Jehova" 218 22 "Singbaha an Dios" 226 Sumaryo han Bag-o nga mga Pagsaysay 238 M GA KAH O N N GA NAGTUTUTD O M GA TIM E LIN E Hini nga publikasyon, an mga kahon nga nagtututdo may nume- ro han kapitulo ngan kaupod nga letra. Pananglitan, an tulo nga kahon ha Kapitulo 10 may naka- butang nga 10A, 10B, ngan 10C. Ha elektroniko nga pormat, an mga magbarasa may opsyon nga makita an ngatanan nga kahon ha seksyon nga "Mga Kahon nga Nagtututdo." An iba nga feature makikita la ha elektroniko nga pormat. Damu nga kahon nga nagtututdo an may mga time line. An mga pilo, sugad han makikita ha ehem- plo, nagpapasabot hin peryodo han panahon nga ginpahalipot basi umeksakto ha kahon. (Panangli- tan, kitaa an kahon 8B.) An pipira hini nga pilo nagpapasabot hin diri hinbabaroan nga kahilawig han panahon. - Kitaa an kahon 9E. 607 B.C. E. 1914 C. E. Mga pagpahalipot nga gin-gamit hini nga publikasyon: B.C.E. - before the Common Era C.E. - Common Era m. - mga (ha pagkarkulo) 5
1 1, 2. Kay ano nga hi Jesus nahingadto ha kamingawan han Judea ha katrakdag han 29 C.E., ngan ano an nahitabo ha iya didto? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) 3, 4. (a) Paonan-o gintika- ngan ni Satanas an siyahan nga duha nga pagsulay, ngan ano an bangin karuyag niya nga pagruhaduhaan ni Jesus? (b) Paonan-o hi Satanas na- gamit hin puropariho nga mga taktika yana? 6 " H I J E HOVA NGA I MO D IO S AN KI NAHANG LAN MO S I NG BAHO N " MATEO 4:10 POKUS: Kon kay ano nga kinahanglan ipahiuli an putli nga pagsingba TEMPRANO ha katrakdag han 29 C.E., hi Jesus nakadto ha kaminga- wan han Judea, ha norte han Dagat nga Patay. Gin-giyahan hiya han baraan nga espiritu nga kumadto katapos hiya bawtismohan ngan di- hogan. Didto hiton uga nga lugar nga batoon ngan may mga pang- pang, nagkaada hiya 40 ka adlaw para magpuasa, mag-ampo, ngan mamalandong. Bangin hito nga panahon, hi Jehova nakigkomunikar ha iya Anak basi iandam hiya ha mga mahitatabo. 2 Han maluya na hi Jesus tungod ha gutom, gindaop hiya ni Satanas. An sunod nga nahitabo nagpapakita hin importante nga isyu diin nahi- dadabi an ngatanan nga nahigugma ha putli nga pagsingba, upod ka na. "Kon Anak Ka han Dios . . . " 3 Basaha an Mateo 4:1-7. Gintikangan ni Satanas an siyahan nga duha nga pagsulay pinaagi han tuso nga mga pulong, "Kon anak ka han Dios." Nagruhaduha ba hi Satanas nga hi Jesus Anak han Dios? Waray. Inin nakasala nga anghel nga anak han Dios maaram gud nga hi Jesus an suhag nga Anak han Dios. (Col. 1:15) Sigurado nga ma- aram liwat hiya han ginsiring ni Jehova tikang ha langit ha bawtismo P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
ni Jesus: "Ini an akon Anak nga hinigugma, nga gin-uuyonan ko." (Mat. 3:17) Bangin karuyag ni Satanas nga magruhaduha hi Jesus kon an iya Amay masasarigan ba ngan interesado gud ha iya. Ha siyahan nga pagsulay - nga himoon nga tinapay an mga bato - sugad hin nag- pakiana hi Satanas: 'Anak ka han Dios, pero kay ano nga diri ka gin- papakaon han imo Amay dinhi hinin uga nga kamingawan?' Ha ika- duha nga pagsulay - nga lumayog tikang ha barandilya ha bawbaw han templo - sugad hin nagpakiana hiya: 'Anak ka han Dios, pero nasarig ka gud ba nga puproteksyonan ka han imo Amay?' 4 Hi Satanas nagamit hin puropariho nga mga taktika yana. (2 Cor. 2:11) An Paragsulay naghuhulat nga manluya o mahulop an tinuod nga mga magsiringba, ngan dida hito naatake hiya, agsob ha diri abat nga mga paagi. (2 Cor. 11:14) Naniniguro hiya paglimbong ha aton basi hunahunaon naton nga diri gud naton makakarawat an gugma o pag-uyon ni Jehova. Naniniguro liwat hiya nga patoohon kita nga hi Jehova diri masasarigan, nga diri niya tutumanon an iya iginsaad dida ha iya Pulong. Kondi mga buwa gud ito. (Juan 8:44) Paonan-o naton ito maaatohan? 5 Tagda an baton ni Jesus ha siyahan nga duha nga pagsulay. Sigu- rado hiya nga hinigugma hiya han iya Amay, ngan bug-os nga sinarig hiya ha Iya. Waray pag-alang nga iginsalikway ni Jesus hi Satanas pi- naagi ha pagkotar han Pulong han iya Amay. Angayan la nga nagko- tar hiya hin mga teksto diin mababasa an ngaran han Dios, nga Jeho- va. (Deut. 6:16; 8:3) Waray na mas maopay nga paagi nga maipapakita han Anak han Dios nga nasarig hiya ha iya Amay kay ha paggamit han Iya ngaran - an waray kapariho nga ngaran nga naggagarantiya nga tutumanon ni Jehova an ngatanan niya nga saad.[1] 6 Maaatohan naton an diri abat nga mga pag-atake ni Satanas pi- naagi ha paggamit han Pulong ni Jehova ngan pagpamalandong ha kahulogan han Iya ngaran. Kon huhunahunaon naton nga para liwat ha aton an ginsisiring han Kasuratan mahitungod han gugma ngan in- teres ni Jehova ha iya mga magsiringba, pati na ha mga nanluluya, maaatohan naton an buwa ni Satanas nga diri gud naton makakara- wat an gugma o pag-uyon ni Jehova. (Sal. 34:18; 1 Ped. 5:8) Ngan kon hihinumdoman naton nga hi Jehova pirme nagios uyon ha kahu- logan han iya ngaran, diri kita magruruhaduha nga an Paratuman han mga saad angay naton sarigan hin bug-os. - Prob. 3:5, 6. 7 Kondi ano an nangunguna nga intensyon ni Satanas? Ano gud ba an karuyag niya ha aton? Nagin klaro an baton hito ha iya ikatulo nga pagsulay kan Jesus. 'Luhod Ngan Paghimo hin Usa nga Buhat han Pagsingba ha Akon' 8 Basaha an Mateo 4:8-11. Ha ikatulo nga pagsulay, ginklaro na ni Satanas an iya intensyon. Iginpakita niya kan Jesus (posible ha usa " H I J E H O V A N G A I M O D I O S A N K I N A H A N G L A N M O S I N G B A H O N " 5. Ano an baton ni Jesus ha siyahan nga duha nga pagsulay? 6, 7. Paonan-o naton maa- atohan an diri abat nga mga pag-atake ni Satanas? 8. Ha ikatulo nga pagsulay, paonan-o ginklaro ni Satanas an tinuod nga isyu? F O O T N O T E [1] Para ha iba, an ngaran nga Jeho- va nangangahulogan nga "Hiya Nag- papahinabo nga Magin." Haom gud ini kan Jehova sugad nga Maglala- rang ngan Paratuman han iya mga katuyoan. 7
9. (a) Ano gud ba an karuyag ni Satanas ha tinuod nga mga magsiringba, ngan paonan-o hiya naniniguro ha pagsulay ha aton? (b) Ano an nahiu- upod ha aton pagsingba? (Kitaa an kahon nga "Ano an Pagsingba?") F O O T N O T E [2] Mahitungod ha ginyakan ni Sa- tanas, usa nga reperensya ha Biblia an nasiring: "Pariho ha siyahan gud nga asoy mahitungod han pagsari, diin napakyas hira Adan ngan Eva . . . , an isyu nakapokus ha pagpili han kaburut-on ni Satanas o han ka- burut-on han Dios, nga diri abat nga nag-uupod han pagsingba ha usa ha ira. Iginhahambog gud ni Satanas an iya kalugaringon sugad nga dios nga kasaliwan han amo la nga Dios." "IWAS, SATANAS!" KITAA AN PARAPO 10 nga bisyon) "an ngatanan nga ginhadian han kalibotan ngan an ira hi- maya" - kondi diri upod an karaotan hito. Katapos, nagsiring hiya: "Ini ngatanan ihahatag ko ha imo kon lumuhod ka ngan maghimo hin usa nga buhat han pagsingba ha akon."[2] Pagsingba - ito an tinuod nga isyu! Karuyag ni Satanas nga bayaan ni Jesus an iya Amay ngan kila- lahon an Paragsulay sugad nga iya dios. Igintanyag ni Satanas kan Je- sus an baga hin masayon nga solusyon. Sugad hin iginpasabot niya nga magkakaada hi Jesus han ngatanan nga gahum ngan karikohan han mga nasud ngan diri na kinahanglan mag-antos - waray korona nga mga tunok, waray paglatigo, ngan waray pasakitan nga kahoy. Ti- nuod an pagsulay. Waray rumiwa hi Jesus nga hi Satanas an nagku- kontrol ha mga gobyerno han kalibotan! (Juan 12:31; 1 Juan 5:19) Si- gurado nga ihahatag ni Satanas an bisan ano basi la italikod hi Jesus ha putli nga pagsingba ha iya Amay. 9 Yana liwat, karuyag gud ni Satanas nga singbahon naton hiya - ha direkta man o diri direkta nga paagi. Sugad nga "dios hini nga sis- tema han mga butang," hiya an nakakakarawat han ngatanan nga buwa nga pagsingba han mga relihiyon han Babilonya nga Gamhanan. (2 Cor. 4:4) Pero diri pa hiya kontento ha binilyon nga buwa nga mag- siringba, salit karuyag niya sulayon an tinuod nga mga magsiringba nga supakon an kaburut-on han Dios. Naniniguro hiya paglit-ag ha
aton nga magpariko ngan magin prominente ha iya kalibotan imbes nga magkinabuhi sugad nga Kristiano nga mahimo mag-upod hin pag- antos "tungod han katadongan." (1 Ped. 3:14) Kon magpadara kita ha pagsulay nga bayaan an putli nga pagsingba ngan magin bahin han kalibotan ni Satanas, sugad hin nayukbo kita ngan naghihimo hin usa nga buhat han pagsingba ha iya, salit nagigin dios naton hiya. Pao- nan-o naton maaatohan an sugad nga pagsulay? 10 Tigamni an baton ni Jesus ha ikatulo nga pagsulay. Iginpakita niya an iya bug-os nga pagkamaunungon kan Jehova pinaagi ha pag- siring dayon ha Paragsulay: "Iwas, Satanas!" Katapos, sugad han iya ginbuhat ha siyahan nga duha nga pagsulay, nagkotar hiya hin teksto ha Deuteronomio diin mababasa an ngaran han Dios: "Nahisurat na: 'Hi Jehova nga imo Dios an kinahanglan mo singbahon, ngan hiya gud la an kinahanglan mo tagan hin sagrado nga pag-alagad.' " (Mat. 4:10; Deut. 6:13) Hito nga paagi gin-atohan ni Jesus an pagsulay nga magkaada prominente kondi temporaryo la nga karera ha kalibotan ngan an hayahay nga kinabuhi nga waray pag-antos. Ginkilala niya nga an iya Amay gud la an angay singbahon ngan an paghimo hin bisan usa la nga "buhat han pagsingba" kan Satanas sugad hin pagpasakop na ha iya. Marig-on hiya nga nagdumiri nga himoon nga iya dios an Paragsulay. Tungod kay waray magpadara hi Jesus, "ginbayaan hiya han Yawa."[3] 11 Maaatohan naton hi Satanas ngan an mga pagsulay han iya ma- raot nga kalibotan kay pariho kan Jesus, makakapili kita. Gintagan kita ni Jehova han presyoso nga regalo nga kagawasan ha pagbuot. Salit waray bisan hin-o nga makakapirit ha aton nga bayaan an putli nga pagsingba - bisan an gamhanan nga maraot nga espiritu nga Pa- ragsulay. Kon maunungon nga 'gin-aatohan naton hi Satanas, marig- on ha pagtoo,' sugad hin nasiring kita: "Iwas, Satanas!" (1 Ped. 5:9) Hinumdumi nga binaya hi Satanas katapos hiya marig-on nga isalik- way ni Jesus. Ha pariho nga paagi, an Biblia nagpapasarig ha aton: "Atohi an Yawa, ngan mapalagiw hiya ha iyo." - San. 4:7. An Kaaway han Putli nga Pagsingba 12 Ha ultimo nga pagsulay, ginpamatud-an ni Satanas nga hiya an siyahan nga kaaway han putli nga pagsingba. Yinukot ka tuig antes pa, ha garden han Eden, siyahan nga iginpakita niya an iya kangalas ha pagsingba kan Jehova. Ginlimbongan niya hi Eva, nga nag-aghat naman kan Adan nga talapason an sugo ni Jehova, salit nagin sakop hira han iya pagmando ngan pagkontrol. (Basaha an Genesis 3:1-5; 2 Cor. 11:3; Pah. 12:9) Ha tinuod la, nagin dios nira hiya, ngan nagin mga magsiringba niya hira, bisan kon bangin diri hira maaram kon hin-o an naglimbong ha ira. Dugang pa, ha pagpatikang hito nga pag- rebelde ha Eden, diri la kay ginkwestyon ni Satanas an pagkasobera- no ni Jehova, o an Iya katungod ha pagmando, kondi gin-atake liwat niya an putli nga pagsingba. Kay ano nga nasiring naton ito? " H I J E H O V A N G A I M O D I O S A N K I N A H A N G L A N M O S I N G B A H O N " 10. Ano an baton ni Jesus ha ikatulo nga pagsulay, ngan kay ano? 11. Paonan-o naton maa- atohan hi Satanas ngan an iya mga pagsulay? 12. Ha Eden, paonan-o igin- pakita ni Satanas nga hiya an kaaway han putli nga pag- singba? F O O T N O T E [3] Ha Ebanghelyo ni Lucas, iba an pagkasurunod han mga pagsulay, pero klaro nga an asoy ni Mateo amo an husto nga pagkasurunod. Tagda an tulo nga rason. (1) Ginti- kangan ni Mateo an asoy han ikadu- ha nga pagsulay pinaagi han pulong nga "katapos," nga nagpapasabot nga ito an sunod. (2) Baga hin lohi- kal nga an duha nga diri abat nga pagsulay - nga nagtitikang ha mga pulong, "Kon anak ka han Dios" - susundan han klaro nga pagsulay nga talapason an siyahan nga sugo. (Ex. 20:2, 3) (3) Natural la nga ig- yakan ni Jesus an mga pulong nga "Iwas, Satanas!" katapos han ikatulo ngan ultimo nga pagsulay. - Mat. 4:5, 10, 11. 9
13. Paonan-o nahiuupod an putli nga pagsingba ha isyu han pagkasoberano? 14. Naglampos ba hi Satanas ha pag-atake ha putli nga pagsingba? Isaysay. 13 An isyu han pagkasoberano nag-uupod han putli nga pagsingba. An tinuod nga Soberano gud la, Hiya nga "naglarang han ngatanan nga butang," an angay singbahon. (Pah. 4:11) Han ginlarang ni Jeho- va an perpekto nga hira Adan ngan Eva ngan iginbutang hira ha gar- den han Eden, katuyoan Niya nga ha urhi an bug-os nga tuna mapu- no hin perpekto nga mga tawo nga kinaburut-on nga magsisingba ha Iya - maghahatag hin putli nga pagsingba tikang ha putli nga kasing- kasing. (Gen. 1:28) Ginkwestyon ni Satanas an pagkasoberano ni Je- hova kay naghingyap hiya hin butang nga para gud la kan Jehova nga Soberano nga Ginoo - an pagsingba. - San. 1:14, 15. 14 Naglampos ba hi Satanas ha pag-atake ha putli nga pagsingba? Naitalikod niya ha Dios hira Adan ngan Eva. Tikang hito nga panahon, nakikig-away hiya ha tinuod nga pagsingba ngan naniningkamot nga italikod kan Jehova nga Dios an pinakadamu tubtob nga posible. Pa- dayon niya nga ginsulay an mga magsiringba ni Jehova antes han pa- ˙ ˙ ˙ 1 A AN O AN PAG S I N G BA? An pagsingba mahimo mangahulogan han "buhat han pagpakita hin respeto ngan gugma ha usa nga dios." Ha Biblia, an orihinal nga mga pulong nga iginhubad nga "pagsingba" mahimo magpasabot hin pagpakita hin daku nga respeto, o pagpasakop, ha mga linarang. (Mat. 28:9) Mahimo liwat ito maghulagway hin relihiyoso nga buhat para ha Dios o ha bathala. (Juan 4:23, 24) Makikita ha konteksto kon paonan-o ito angay sabuton. "sagrado nga pag-alagad." (Mat. 4:10) Sugad nga mag- siringba ni Jehova, karuyag gud naton mag-alagad ha iya.[a] (Deut. 10:12) Naghahatag kita hin sagrado nga pag-alagad ha iya kon nakikigbahin kita ha mga buruha- ton nga direkta nga may kalabotan ha aton pagsingba ngan nag-uupod hin pagsakripisyo. Ano nga mga buru- haton? Hi Jehova la, an Maglalarang ngan Soberano han Uni- berso, an angay tagan han aton eksklusibo nga debosyon. (Pah. 4:10, 11) Ginsisingba naton hiya pinaagi ha pagres- peto ha iya pagkasoberano ngan pagpasidungog ha iya ngaran. (Sal. 86:9; Mat. 6:9, 10) Inin duha nga tema - an pagkasoberano ni Jehova ngan an iya ngaran - ginpapa- bug-atan ha libro han Ezekiel. An mga pulong nga "Jehova nga Soberano nga Ginoo" ginagamit hin 217 ka beses ha Ezekiel pa la, ngan an mga pulong nga 'makikilala nga ako hi Jehova,' 55 ka beses. - Ezek. 2:4; 6:7. Kondi an aton pagsingba diri pag-abat la; lugod, an ti- May iba-iba nga klase han sagrado nga pag-alagad, ngan ito ngatanan presyoso kan Jehova. Nag-uupod ito han pagsangyaw, pakigbahin ha mga katirok ha aton Kingdom Hall, ngan pagmintinar ngan pagtukod han aton mga katirokan. Upod liwat hito an pakigbahin ha pagsing- ba han pamilya, pagsuporta ha buruhaton nga pagbulig ha nanginginahanglan nga kabugtoan, pagboluntaryo ha aton mga kombensyon, o pag-alagad ha Bethel. (Heb. 13:16; San. 1:27) Kon an aton hunahuna ngan kasingka- sing nakasentro ha putli nga pagsingba, maghahatag kita hin "sagrado nga pag-alagad . . . ha adlaw ngan gab-i." Nalilipay gud kita ha pagsingba ha aton Dios nga hi Je- hova! - Pah. 7:15. nuod nga pagsingba nag-uupod hin buhat. (San. 2:26) Han nagdedikar kita kan Jehova, nagsaad kita nga ha ta- nan nga bahin han aton kinabuhi, susugton naton hiya su- gad nga aton Soberano ngan rirespetuhon gud an iya ngaran. Hinumdumi nga ha baton ni Jesus ha ikatulo nga pagsulay, iginpakita niya nga an pagsingba konektado ha F O O T N O T E [a] An usa han Hebreo nga mga pulong nga mahimo magpasa- bot hin pagsingba nangangahulogan liwat hin 'pag-alagad.' Kon sugad, an pagsingba nag-uupod hin pag-alagad. - Ex. 3:12, ftn. 10
nahon han mga Kristiano. Han siyahan nga siglo C.E., nagpahinabo hiya hin apostasya nga nakahugaw han Kristiano nga kongregasyon, ngan ha urhi baga hin nawara an putli nga pagsingba. (Mat. 13:24-30, 36-43; Buh. 20:29, 30) Tikang han ikaduha ka siglo C.E., an mga mag- siringba maiha nga nagin bihag ha espirituwal han Babilonya nga Gam- hanan, an imperyo han buwa nga relihiyon ha kalibotan. Kondi hi Sa- tanas waray maglampos ha pagpugong han katuyoan han Dios may kalabotan ha putli nga pagsingba. Waray makakapugong ha Dios ha pagtuman han iya katuyoan. (Isa. 46:10; 55:8-11) Nahidadabi an iya ngaran, ngan pirme hiya nagios uyon ha kahulogan han iya ngaran. Hi Jehova an diri napapakyas nga Paratuman han iya katuyoan! An Paradepensa han Putli nga Pagsingba 15 Ha Eden, may ginhimo dayon hi Jehova basi sirotan an mga rebel- de ngan siguruhon nga matutuman an iya katuyoan. (Basaha an Ge- nesis 3:14-19.) Bisan han nakadto pa hira Adan ngan Eva ha garden, 15. Ano an ginhimo ni Jehova ha Eden basi sirotan an mga rebelde ngan siguruhon nga matutuman an iya katuyoan?
Mahimo naton pilion nga atohan an mga pagsulay han kalibotan ni Satanas KITAA AN PARAPO 11, 19 16. Katapos han pagrebelde ha Eden, paonan-o hi Jehova padayon nga ginios basi ma- tuman an iya katuyoan? 17. Kay ano nga ginpapabil- han gud naton an mga tagna han Biblia mahitungod ha pagpahiuli? 12 ginsentensyahan niya an tulo nga rebelde uyon ha pagkasurunod han ira pakasala - siyahan hi Satanas, sunod hi Eva, tapos hi Adan. Ha mga pulong nga ginyakan kan Satanas, an diri nakikita nga promotor han pagrebelde, igintagna ni Jehova an pag-abot han usa nga "tulin" nga magwawara han mga epekto hito nga pagrebelde. Iton iginsaad nga "tulin" may importante nga papel ha pagtuman han katuyoan ni Je- hova may kalabotan ha putli nga pagsingba. 16 Katapos han pagrebelde ha Eden, padayon nga ginios hi Jehova basi matuman an iya katuyoan. Naghimo hiya hin mga kahikayan basi an diri perpekto nga mga tawo makagsingba ha iya ha paagi nga iya kinakarawat, sugad han aton hibabaroan ha sunod nga kapitulo. (Heb. 11:4-12:1) Gin-giyahan liwat niya an pipira nga parasurat han Biblia - upod na hira Isaias, Jeremias, ngan Ezekiel - nga magrekord hin ek- sayting nga mga tagna mahitungod ha pagpahiuli han putli nga pag- singba. Ito nga pagpahiuli importante nga tema han Biblia. Ito nga- tanan nga tagna tutumanon han iginsaad nga "tulin," nga an siyahan nga bahin amo hi Jesu-Kristo. (Gal. 3:16) Hiya an Paradepensa han putli nga pagsingba, ngan nakita gud ito ha iya baton ha ikatulo nga pagsulay. Oo, hi Jesus an ginpili ni Jehova nga magtuman han mga tagna mahitungod ha pagpahiuli. (Pah. 19:10) Tatalwason niya an ka- tawohan han Dios tikang ha espirituwal nga pagkabihag ngan ipapa- hiuli an putli nga pagsingba ha husto nga lugar hito. Ano an Imo Bubuhaton? 17 Eksayting ngan makaparig-on ha pagtoo an pag-usisa han mga tagna han Biblia mahitungod ha pagpahiuli. Ginpapabilhan gud naton P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
ito nga mga tagna kay ginpapamulat naton an panahon nga an nga- tanan nga linarang ha langit ngan ha tuna urosa na ha putli nga pag- singba kan Jehova nga Soberano nga Ginoo. Naghahatag liwat ito ha aton hin paglaom, kay aada hito an pipira han pinakamakalilipay nga mga pasarig nga mababasa ha Pulong han Dios. Hin-o ha aton an diri naruruyag nga makita an katumanan han mga saad ni Jehova - upod na an pagbanhaw ha aton mga hinigugma, an bug-os-tuna nga para- iso, ngan an kinabuhi nga waray kataposan nga may perpekto nga ka- himsog? - Isa. 33:24; 35:5, 6; Pah. 20:12, 13; 21:3, 4. 18. Ano an uusisahon naton hini nga publikasyon? 19. Ano an imo determinas- yon, ngan kay ano? 18 Hini nga publikasyon, uusisahon naton an eksayting nga mga tag- na ha libro han Biblia nga Ezekiel. Damu hito an nakapokus ha pag- pahiuli han putli nga pagsingba. Hihisgotan naton kon ano an konek- syon han mga tagna ni Ezekiel ha iba pa nga mga tagna, kon paonan-o ito matutuman pinaagi han Kristo, ngan kon paonan-o kita nahidada- bi hito. - Kitaa an kahon nga "Sumaryo han Ezekiel." 19 Ha kamingawan han Judea han 29 C.E., napakyas gud hi Sata- nas nga aghaton hi Jesus nga talikdan an putli nga pagsingba. Pero kumusta man kita? Mas determinado gud hi Satanas yana nga ipahi- rayo kita ha tinuod nga pagsingba. (Pah. 12:12, 17) Hinaot mabuligan kita hini nga publikasyon nga parig-unon an aton determinasyon nga atohan iton maraot nga Paragsulay. Ngan hinaot ipakita naton ha pu- long ngan buhat nga nauyon gud kita ha mga pulong, "Hi Jehova nga imo Dios an kinahanglan mo singbahon." Kon himoon naton ini, may paglaom kita nga makita an katumanan han mahimayaon nga katuyo- an ni Jehova - an ngatanan ha langit ngan ha tuna nagkakaurosa ha paghatag kan Jehova han putli nga pagsingba tikang ha putli nga ka- singkasing, nga angay gud ha iya! AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga mga taktika an gin-gamit ni Satanas ha iya siyahan nga duha nga pagsulay kan Jesus, ngan paonan-o kita ginsusulay ni Satanas ha puropariho nga mga paagi? Satanas ha aton, ngan paonan-o naton maaatohan an iya mga lit-ag? 3 Paonan-o mo maipapakita nga nauyon ka ha mga pulong: "Hi Jehova nga imo Dios an kinahanglan mo singbahon"? 2 Sugad han iginpapakita han ikatulo nga pagsulay kan Jesus, ano an karuyag ni " H I J E H O V A N G A I M O D I O S A N K I N A H A N G L A N M O S I N G B A H O N " 13
˙ ˙ ˙ 1B S U MARYO HAN E Z E KI E L 1 2 Ha kabug-osan, an libro han Ezekiel mahimo bahin-bahinon ha masunod: 4 5 7 8 KAPITULO 1 TUBTOB 3 Han 613 B.C.E., samtang naukoy hi Ezekiel upod han mga Judio nga nadistyero ha Babilonya, nakakita hiya hin mga bisyon mahitungod kan Jehova ngan ginsugo nga managna ha mga Judio nga naukoy ha ligid han salog han Kebar. 10 13 11 14 16 17 KAPITULO 4 TUBTOB 24 Butnga han 613 ngan 609 B.C.E., hi Ezekiel nagpahayag hin mga tagna nga an kadak-an mahitungod han paghukom ha Jerusalem ngan ha rebelyoso ngan idolatroso nga mga umurukoy hito. 19 22 25 20 23 26 28 29 KAPITULO 25 TUBTOB 32 Tikang han 609 B.C.E., an tuig nga nagtikang an ultimo nga paglikos ha Jerusalem han mga taga-Babilonya, an kan Ezekiel mensahe han paghukom nabalhin tikang ha Jerusalem ngadto ha nakapalibot nga kaaway nga mga nasud - Ammon, Edom, Ehipto, Moab, Filistia, Sidon, ngan Tiro. 31 34 37 32 35 38 KAPITULO 33 TUBTOB 48 40 41 Tikang han 606 B.C.E., samtang guba pa an Jerusalem ngan an templo hito ginatos ka kilometro an kahirayo, nagpokus hi Ezekiel ha mensahe mahitungod han paglaom - an eksayting nga pagpahiuli han putli nga pagsingba kan Jehova nga Dios. 43 46 44 47 Ha kabug-osan, an libro han Ezekiel nakahan-ay uyon ha pagkasurunod han mga hitabo ngan uyon liwat ha topiko. An mga tagna parte ha kabungkagan han Jerusalem ngan han templo hito nauna ha kadam-an nga tagna mahitungod ha pagpahiuli han putli nga pagsingba. Lohikal ito kay an mga tagna mahitungod ha pagpahiuli nagpapasabot nga naundang na an pagsingba ha templo. Dugang pa, an mga tagna ni Ezekiel kontra ha nakapalibot nga kaaway nga mga nasud (kapitulo 25 tubtob 32) mababasa butnga han iya mga mensahe han paghukom ha Jerusalem ngan han mga tagna mahitungod ha pagpahiuli han putli nga pagsingba. Mahitungod han mga mensahe ni Ezekiel han paghukom ha mga nasud, usa nga eskolar an nagsiring: "Angayan ini nga pagbalhin tikang ha pagpahayag han kapungot han Dios ngadto ha pagpahayag han Iya kalooy ha Iya katawohan, kay an pagsirot ha ira mga kaaway bahin mismo han katalwasan han Iya katawohan." 14 3 6 9 12 15 18 21 24 27 30 33 36 39 42 45 48
" G I N- UYO NAN HAN D I O S " AN I R A MGA R EGALO HEBREO 11:4 POKUS: Kasaysayan han kahikayan ni Jehova ha putli nga pagsingba GIN-USISA hin maopay ni Abel an iya panon. Gin-ataman gud niya ito nga mga hayop tikang han igin-anak ito. Yana, nagpili hiya hin pipira, gin-ihaw ito, ngan iginhalad ha Dios sugad nga regalo. Ka- karawaton ba ni Jehova ini nga buhat han pagsingba han usa nga diri perpekto nga tawo? 2 Hi apostol Pablo gin-giyahan ha pagsurat mahitungod kan Abel: "Gin-uyonan han Dios an iya mga regalo." Pero waray karawata ni Jehova an halad ni Cain. (Basaha an Hebreo 11:4.) Salit may mga pakiana nga kinahanglan hunahunaon. Kay ano nga ginkarawat han Dios an pagsingba ni Abel pero an kan Cain waray? Ano an aton hibabaroan ha mga ehemplo nira Cain ngan Abel ngan han iba pa nga gin-unabi ha Hebreo kapitulo 11? An mga baton mabulig ha aton nga mas masabtan kon ano an nahiuupod ha putli nga pag- singba. 3 Samtang ginhihisgotan naton inin halipot nga sumaryo han mga panhitabo tikang ha panahon ni Abel tubtob ha panahon ni Ezekiel, tigamni an upat nga ginkikinahanglan ha pagsingba nga " G I N - U Y O N A N H A N D I O S " A N I R A M G A R E G A LO 2 1-3. (a) Ano nga mga pakiana an aton babatunon? (b) Ano an upat nga ginkikinahanglan ha putli nga pagsingba nga aton hihisgotan? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) 15
4, 5. Ano an nakabulig kan Cain nga masantop nga hi Jehova an angay kumarawat han iya regalo? 6, 7. May problema ba ha kali- dad han halad o ha paagi han paghalad ni Cain? Isaysay. Diri putli an motibo ni Cain KITAA AN PARAPO 8, 9 F O O T N O T E [1] Posible nga iginburod hi Abel wa- ray pag-iha katapos pagawson hira Adan ngan Eva ha Eden. (Gen. 4: 1, 2) An Genesis 4:25 nasiring nga iginhatag han Dios hi Set sugad nga "kasaliwan ni Abel." Hi Adan 130 an- yos han igin-anak hi Set, katapos han madarahog nga pagpatay kan Abel. (Gen. 5:3) Salit bangin mga 100 anyos hi Abel han ginpatay hiya ni Cain. 16 kinakarawat han Dios: Kinahanglan hi Jehova an makarawat, pina- kamaopay an kalidad, gin-uuyonan han Dios an paagi, ngan put- li an motibo han magsiringba. Kay Ano nga Waray Karawata an Pagsingba ni Cain? 4 Basaha an Genesis 4:2-5. Maaram hi Cain nga hi Jehova an makarawat han iya regalo. Damu an iya higayon nga mahibaro ma- hitungod kan Jehova. Posible nga hira ni Abel nga iya bugto hira- ni na mag-100 anyos han iginhalad nira an ira mga regalo.[1] Nag- daku hira nga maaram parte han garden ha Eden; bangin nakikita pa ngani nira ha hirayo iton mabungahon nga parke. Sigurado nga nakita nira an mga kerubin nga nagbabantay basi waray makasu- lod hito. (Gen. 3:24) Waray ruhaduha nga ginsumatan hira han ira mga kag-anak nga hi Jehova an naglarang han ngatanan nga may kinabuhi ngan an iya orihinal nga katuyoan para ha katawohan iba ha ira naieksperyensyahan - an pagtikalagas tubtob nga mamatay. (Gen. 1:24-28) An paghibaro hini bangin nakabulig kan Cain nga masantop nga ha Dios niya angay ihalad an iya regalo. 5 Ano pa an posible nga nagpagios kan Cain nga maghalad? Igin- tagna ni Jehova nga magkakaada "tulin" nga magdudugmok han ulo han "halas" nga nag-aghat kan Eva nga maghimo hin sayop gud nga desisyon. (Gen. 3:4-6, 14, 15) Sugad nga suhag, bangin nahu- nahuna ni Cain nga hiya iton iginsaad nga "tulin." (Gen. 4:1) Wa- ray liwat utda ni Jehova an iya pakigkomunikar ha makasasala nga mga tawo; bisan han nakasala na hi Adan, nakiistorya ha iya an Dios, matin-aw nga pinaagi hin anghel. (Gen. 3:8-10) Ngan ginka- istorya ni Jehova hi Cain katapos niya maghalad. (Gen. 4:6) Sigu- rado nga maaram hiya nga hi Jehova an angay singbahon. 6 Kon sugad, kay ano nga waray malipay hi Jehova ha halad ni Cain? May problema ba ha kalidad hito? Waray ginsisiring an Bib- lia. Nasiring la ito nga nagdara hiya hin "mga produkto tikang ha uma." Ha urhi, gin-unabi ni Jehova ha Balaud nga iya iginhatag kan Moises nga kinakarawat ini nga klase hin halad. (Num. 15:8, 9) Hunahunaa liwat nga hito nga panahon, mga tanom la an ginkaka- on han mga tawo. (Gen. 1:29) Ngan tungod kay an tuna ha gawas han Eden iginsumpa han Dios, naniguro hi Cain para may maiha- lad. (Gen. 3:17-19) Naghalad hiya hin pagkaon nga nakakasustinir ha kinabuhi ngan iya ginkapoyan! Bisan pa hito, waray uyuni ni Je- hova an iya halad. 7 Kon sugad, may problema ba ha paagi han pagregalo? Sayop ba an paagi han paghalad ni Cain? Baga hin diri man. Kay ano? Kay han waray karawata ni Jehova an halad ni Cain, waray Niya kondenara an paagi han paghalad. Ngani, waray unabiha kon pao- nan-o naghalad hi Cain o hi Abel. Kon sugad, ano an problema? P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
8 Iginpapakita han giniyahan nga mga pulong ni Pablo ha mga Hebreo nga diri putli an motibo ni Cain ha paghalad. Waray hiya pagtoo. (Heb. 11:4; 1 Juan 3:11, 12) Salit waray malipay hi Jehova kan Cain mismo, diri la ha iya halad. (Gen. 4:5-8) Hi Jehova mahi- gugmaon nga Amay, salit naningkamot hiya pagtadong ha iya anak ha buotan nga paagi. Kondi waray karawata ni Cain an bulig ni Je- hova. An simboliko nga kasingkasing ni Cain puno hin mga buhat han diri perpekto nga unod - "pagkontrahay, araway, pangabugho." (Gal. 5:19, 20) Tungod han iya maraot nga kasingkasing, nagin wa- ray pulos an mag-opay nga bahin han iya pagsingba. An iya ehem- plo nagtututdo ha aton nga ha putli nga pagsingba, diri igo an pag- pakita la hin debosyon kan Jehova. 9 Damu an iginsusumat han Biblia mahitungod kan Cain - naba- batian naton hi Jehova nga nakikiistorya ha iya, nababasa naton an iya mga baton, ngan nahibabaroan pa ngani naton an mga nga- ran han iya katulinan ngan an pipira han ira ginbuhat. (Gen. 4:17- 24) May kalabotan kan Abel, waray mababasa nga nagkaanak hiya ngan waray igrekord ha Biblia an bisan ano nga iya ginsiring. Pero an iya mga ginbuhat nagyayakan pa gihapon ha aton yana. Ha ano nga paagi? Hi Abel Nagpakita han Susbaranan ha Putli nga Pagsingba 10 Naghalad hi Abel kan Jehova kay maaram hiya nga Hiya gud la an angay kumarawat hito. Pinakamaopay an kalidad han iya re- galo - nagpili hiya hin "pipira nga suhag han iya panon." Bisan kon waray unabiha kon iginhalad niya ito ha halaran o waray, klaro nga tama an paagi han iya paghalad. Pero an pinakaimportante ha re- galo ni Abel - an susbaranan nga nagtututdo pa gihapon ha aton bisan kon 6,000 ka tuig na an naglabay - amo an iya motibo ha pag- hatag hito. Napagios hiya han pagtoo kan Jehova ngan han gug- ma ha Iya magtadong nga suruklan. Kay ano nga nakasiring kita hito? 11 Siyahan, tagda an ginsiring ni Jesus mahitungod kan Abel, nga kilala gud niya. Buhi na hi Jesus ha langit han nabuhi hi Abel. In- teresado gud hiya hini nga anak ni Adan. (Prob. 8:22, 30, 31; Juan 8:58; Col. 1:15, 16) Salit basado ha aktuwal nga nakita ni Jesus, gintawag niya hi Abel nga matadong. (Mat. 23:35) Ginkikilala han matadong nga tawo nga hi Jehova an angay maghimo han suruk- lan han husto ngan sayop. Pero diri la ito - ginpapamatud-an liwat niya ha pulong ngan buhat nga nauyon hiya hito nga mga suruk- lan. (Ikompara an Lucas 1:5, 6.) Nagkikinahanglan hin panahon basi magkaada reputasyon sugad nga matadong nga tawo. Salit an- tes pa hi Abel maghalad ha Dios, sigurado nga kilala na hiya nga nagkikinabuhi uyon ha mga suruklan ni Jehova. Diri ito masayon. " G I N - U Y O N A N H A N D I O S " A N I R A M G A R E G A LO 8, 9. (a) Kay ano nga waray malipay hi Jehova kan Cain o ha iya halad? (b) Para ha imo, ano an makatirigamnan ha impormasyon nga iginre- kord ha Biblia mahitungod kanda Cain ngan Abel? 10. Paonan-o hi Abel nagpa- kita han susbaranan ha putli nga pagsingba? 11. Kay ano nga gintawag ni Jesus hi Abel nga matadong? 17
Ginbuhat ni Abel an upat nga ginkikinahanglan ha putli nga pagsingba KITAA AN PARAPO 10
An iya magurang diri maopay nga impluwensya - nagin maraot na an kasingkasing ni Cain. (1 Juan 3:12) An iya nanay nagtalapas han sugo mismo han Dios, ngan an iya tatay nagrebelde kan Jehova kay karuyag niya nga hiya an magdesisyon kon ano an maopay ngan maraot. (Gen. 2:16, 17; 3:6) Daku gud nga kaisog an iginpakita ni Abel kay ginpili niya nga diri subdon an pagkinabuhi han iya pa- milya! 12 Sunod, tagda kon paonan-o iginpakita ni apostol Pablo an ko- neksyon han pagtoo ngan katadongan. Hiya nagsurat: "Pinaagi han pagtoo, hi Abel naghalad ha Dios hin halad nga mas birilhon kay han kan Cain, ngan pinaagi hito nga pagtoo nakarawat niya an pa- matuod nga matadong hiya." (Heb. 11:4) Iginpapakita hini nga diri pariho kan Cain, hi Abel napagios han iya kinasingkasing nga pag- too kan Jehova ngan ha Iya mga paagi ha bug-os niya nga kinabuhi. 13 Igintututdo han susbaranan ni Abel nga an putli nga pagsing- ba nagtitikang la ha kasingkasing nga putli an motibo - kasingka- sing nga puno hin pagtoo kan Jehova ngan bug-os nga nauyon ha iya magtadong nga suruklan. Igintututdo liwat hito nga an putli nga pagsingba diri kay usa la ka beses nga pagpakita hin debosyon. Nag-uupod ito han aton bug-os nga kinabuhi, han ngatanan naton nga panggawi. Ginsunod han mga Patriarka an Susbaranan 14 Hi Abel an siyahan nga diri perpekto nga tawo nga naghatag kan Jehova hin putli nga pagsingba, pero diri hiya an ultimo. Gin- unabi ni apostol Pablo an iba pa nga nagsingba kan Jehova ha pa- agi nga Iya kinakarawat - sugad kanda Noe, Abraham, ngan Jacob. (Basaha an Hebreo 11:7, 8, 17-21.) May panahon ha kinabuhi hini nga mga patriarka nga naghalad hira kan Jehova, ngan ginkarawat han Dios an ira mga regalo. Kay ano? Kay labot la ha paghalad basi ipakita an ira debosyon, gintuman liwat nira an ngatanan nga gin- kikinahanglan ha putli nga pagsingba. Tagda an ira mga ehemplo. 15 Hi Noe natawo 126 ka tuig pa la tikang ha kamatay ni Adan; pero nagdaku hiya ha kalibotan nga puno hin buwa nga pagsing- ba.[2] (Gen. 6:11) Ha ngatanan nga pamilya nga buhi ha tuna an- tes gud han Baha, hi Noe la ngan an iya pamilya an nag-aalagad kan Jehova ha paagi nga Iya kinakarawat. (2 Ped. 2:5) Katapos ma- talwas ha Baha, napagios hi Noe nga maghimo hin halaran - an siya- han nga espisipiko nga gin-uunabi ha Biblia - ngan maghalad kan Jehova. An iya kinasingkasing nga buhat naghatag hin klaro nga mensahe ha iya pamilya ngan ha ngatanan nga magigin tulin niya - hi Jehova gud la an angay kumarawat han pagsingba. Ha ngata- nan nga hayop nga maihahalad ni Noe, nagpili hiya hin "pipira han ngatanan nga limpyo nga hayop ngan han ngatanan nga limpyo nga " G I N - U Y O N A N H A N D I O S " A N I R A M G A R E G A LO 12. Ano an daku nga kaibahan nira Cain ngan Abel? 13. Ano an igintututdo ha aton han susbaranan ni Abel? 14. Kay ano nga ginkarawat ni Jehova an mga regalo nga iginhalad nira Noe, Abraham, ngan Jacob? 15, 16. Paonan-o gintuman ni Noe an upat nga ginkiki- nahanglan ha putli nga pag- singba? F O O T N O T E [2] An Genesis 4:26 nasiring nga ha panahon ni Enos nga apo ni Adan, "an mga tawo nagtikang pag- tawag ha ngaran ni Jehova." Pero klaro nga ginbubuhat nira ito ha pa- agi nga waray respeto, posible nga ginagamit an ngaran ni Jehova para ha mga idolo. 19
17, 18. Paonan-o gintuman ni Abraham an upat nga ginkiki- nahanglan ha putli nga pag- singba? 19, 20. Paonan-o gintuman ni Jacob an upat nga ginkiki- nahanglan ha putli nga pag- singba? An mga halad ni Noe naghatag hin klaro nga mensahe KITAA AN PARAPO 15, 16 F O O T N O T E [3] An lalaki nga dios nga hi Nanna kilala liwat ha ngaran nga Sin. Bisan kon an mga umurukoy han Ur nagsi- singba ha damu nga dios, an ka- dam-an han mga templo ngan hala- ran dida hito iginpahinungod ha iya. 20 linarang nga nalupad." (Gen. 8:20) Pinakamaopay an kalidad hito nga mga halad kay hi Jehova mismo an nagsiring nga limpyo ito. - Gen. 7:2. 16 Iginhalad ni Noe ito nga mga halad nga sinunog ha halaran nga iya ginhimo. Ginkarawat ba ini nga paagi han pagsingba? Oo. An asoy nasiring nga nalipay hi Jehova ha hamot han halad, ngan katapos Iya ginbendisyonan hi Noe ngan an iya mga anak. (Gen. 8:21; 9:1) Pero an nangunguna nga rason nga ginkarawat ni Jeho- va an halad amo an motibo ni Noe ha paghatag hito. Dugang ito nga kapahayagan han iya marig-on nga pagtoo kan Jehova ngan ha Iya mga paagi. Tungod kay hi Noe pirme gud nasugot kan Je- hova ngan nasunod ha Iya mga suruklan, an Biblia nasiring nga hiya "naglakat kaupod han tinuod nga Dios." Salit nagpadayon an reputasyon ni Noe sugad nga matadong nga tawo. - Gen. 6:9; Ezek. 14:14; Heb. 11:7. 17 Hi Abraham napalibotan hin buwa nga pagsingba. An syudad han Ur diin hiya naukoy may daku gud nga templo nga nagpapasi- dungog kan Nanna, an dios nga nagrirepresentar han bulan.[3] Bi- san an iya tatay nagsingba hadto ha buwa nga mga dios. (Jos. 24:2) Pero ginpili ni Abraham nga singbahon hi Jehova. Posible nga na- hibaro hiya mahitungod han tinuod nga Dios ha iya kaapoy-apoyan nga hi Sem, usa han mga anak ni Noe. An ira kinabuhi nag- 'abot hin 150 ka tuig. 18 Ha hilawig nga kinabuhi ni Abraham, nakadamu hiya pagha- lad. Pero ini nga mga buhat han pagsingba pirme iginhahatag kan Jehova, nga amo gud la an angay kumarawat hito. (Gen. 12:8; 13:18; 15:8-10) Andam ba hi Abraham nga ihatag kan Jehova an halad nga pinakamaopay an kalidad? Nabaton ini nga pakiana han igin- pakita ni Abraham nga andam hiya ihalad an iya hinigugma nga anak nga hi Isaac. Hito nga higayon, gindetalye ni Jehova an pa- agi han paghalad nga angay buhaton ni Abraham. (Gen. 22:1, 2) Ngan andam hi Abraham nga sundon gud ito. Hi Jehova an nag- pugong ha iya ha pagpatay han iya anak. (Gen. 22:9-12) Ginkara- wat ni Jehova an iya mga buhat han pagsingba kay putli an iya mo- tibo. "Hi Abraham tinoo kan Jehova," hi Pablo nagsurat, "ngan ito nga iya ginbuhat gintagad nga matadong." - Roma 4:3. 19 Ha kadak-an han kinabuhi ni Jacob, nakadto hiya ha Canaan - an tuna nga iginsaad ni Jehova kan Abraham ngan ha iya katu- linan. (Gen. 17:1, 8) Mahugaw gud an paagi han pagsingba han mga tawo didto salit hi Jehova nagsiring nga "isusuka hira han tuna." (Lev. 18:24, 25) Han 77 anyos hi Jacob, binaya hiya ha Canaan, nag-asawa, ngan ha urhi binalik nga may daku na nga panimalay. (Gen. 28:1, 2; 33:18) Pero an iba niya nga kapamilya naimpluwen- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
syahan han buwa nga pagsingba. Bisan pa hito, han ginpakadto hiya ni Jehova ha Bethel ngan ginpahimo hin halaran, ginios dayon hiya. Siyahan, ginsidngan niya an iya pamilya: "Panguhaa an mga dios han iba nga mga nasud nga aada ha iyo, ngan limpyuhi an iyo ka- lugaringon." Katapos, ginsunod gud niya an mga instruksyon nga iya nakarawat. - Gen. 35:1-7. 20 Naghimo hi Jacob hin pipira nga halaran ha Tuna nga Iginsa- ad, pero hi Jehova pirme an nakarawat han iya pagsingba. (Gen. 35:14; 46:1) An kalidad han iya mga halad, an paagi han iya pagsing- ba ha Dios, ngan an iya motibo ha pagbuhat hito maopay gud salit gintawag hiya han Biblia nga "waray ikasaway," mga pulong nga nag- huhulagway ha mga gin-uuyonan han Dios. (Gen. 25:27) Ha bug- os nga kinabuhi ni Jacob, nagpakita hiya hin maopay gud nga ehem- plo ha iya magigin katulinan, an nasud han Israel. - Gen. 35:9-12. 21 Ano an aton hibabaroan mahitungod ha putli nga pagsingba ha susbaranan han mga patriarka? Pariho ha ira, napapalibotan kita hin mga tawo, bangin mga kapamilya pa ngani, nga mahimo makaulang ha aton ha paghatag kan Jehova hin eksklusibo nga de- bosyon. Basi diri maimpluwensyahan, kinahanglan parig-unon na- ton an aton pagtoo kan Jehova ngan magin kombinsido nga an iya magtadong nga suruklan amo an pinakamaopay. Iginpapakita na- ton ito nga pagtoo pinaagi ha pagsugot kan Jehova ngan pagga- mit han aton panahon, kusog, ngan panag-iya ha pag-alagad ha iya. (Mat. 22:37-40; 1 Cor. 10:31) Makapadasig hibaroan nga kon gin- sisingba naton hi Jehova ha pinakamaopay nga aton mahihimo, ha paagi nga iya gin-uuyonan, ngan may putli nga motibo, gintatagad kita niya nga matadong! - Basaha an Santiago 2:18-24. Nasud nga Debotado ha Putli nga Pagsingba 22 Iginhatag ni Jehova ha katulinan ni Jacob an Balaud basi ma- hibaro gud hira kon ano an iya igin-oobligar ha ira. Kon susugton nira hi Jehova, hira magigin iya "espesyal nga propyedad" ngan "usa nga baraan nga nasud." (Ex. 19:5, 6) Tigamni kon paonan-o ginpabug-atan han Balaud an upat nga ginkikinahanglan ha putli nga pagsingba. 23 Ginklaro ni Jehova kon hin-o an angay kumarawat han pag- singba han mga Israelita. Hiya nagsiring: "Ayaw pagkaada hin iba nga mga dios labot ha akon." (Ex. 20:3-5) An ira mga halad kina- hanglan pinakamaopay an kalidad. Pananglitan, an mga halad nga hayop kinahanglan mahimsog ngan waray depekto. (Lev. 1:3; Deut. 15:21; ikompara an Malakias 1:6-8.) An mga Levita nakapahimulos ha mga regalo nga iginhatag kan Jehova, pero hira liwat nagha- tag hin mga halad. An ira ighahatag kinahanglan tikang ha "pi- nakamaopay gud han ngatanan nga regalo nga iginhatag" ha ira. " G I N - U Y O N A N H A N D I O S " A N I R A M G A R E G A LO 21. Ano an aton hibabaroan mahitungod ha putli nga pag- singba ha susbaranan han mga patriarka? 22-24. Paonan-o ginpabug- atan han Balaud nga impor- tante kon hin-o an nakarawat han halad han Israel, kon ano an kalidad hito, ngan kon ano an paagi han ira paghalad? Nagpakita hi Jacob hin susbaranan ha iya pamilya KITAA AN PARAPO 19, 20 21
25. May kalabotan ha mga halad, ano an pinakaimpor- tante? Isaysay. F O O T N O T E [4] Katapos kuhaon ha tabernakulo an sagrado nga Arka, baga hin gin- uyonan ni Jehova diri la an mga ha- lad dida hito kondi pati an ha iba nga mga lugar. - 1 Sam. 4:3, 11; 7:7-9; 10:8; 11:14, 15; 16:4, 5; 1 Cron. 21:26-30. Sigurado nga gintutdoan hi Ezekiel han iya tatay mahitungod kan Jehova ngan han Balaud KITAA AN PARAPO 28 (Num. 18:29) Mahitungod ha paagi han pagsingba han mga Israe- lita, gintagan hira hin espisipiko nga instruksyon kon ano an igha- halad kan Jehova, kon diin maghahalad, ngan kon paonan-o mag- hahalad. Ha kabug-osan, gintagan hira hin sobra 600 nga balaud nga maggigiya han ira panggawi, ngan ginsidngan hira: "Sadang [kamo] sumugot hin maopay han iginsugo ha iyo ni Jehova nga iyo Dios. Ayaw kamo pagliko ha too o ha wala." - Deut. 5:32. 24 Importante gud ba kon diin maghahalad an mga Israelita? Oo. Ginsugo ni Jehova an iya katawohan nga magtukod hin tabernaku- lo, nga nagin sentro han putli nga pagsingba. (Ex. 40:1-3, 29, 34) Hito nga panahon, kon karuyag nira nga karawaton han Dios an ira mga halad, kinahanglan dad-on nira ito ha tabernakulo.[4] - Deut. 12:17, 18. 25 Kondi an mas importante amo an motibo han Israelita ha pag- halad! Kinahanglan napagios hiya han tim-os nga gugma kan Je- hova ngan ha iya mga suruklan. (Basaha an Deuteronomio 6:4-6.) Han an mga Israelita nagsingba kan Jehova tungod la kay obliga- do hira, waray niya karawata an ira mga halad. (Isa. 1:10-13) Pina- agi kan propeta Isaias, iginpakita ni Jehova nga diri hiya nalilimbo-
ngan han diri sinsero nga pagpakita hin debosyon. Hiya nagsiring: 'Ini nga mga tawo nagpapasidungog ha akon pinaagi han ira mga im-im, pero an ira kasingkasing hirayo gud ha akon.' - Isa. 29:13. Pagsingba ha Templo 26 Ginatos ka tuig tikang han nag-ukoy an Israel ha Tuna nga Iginsaad, hi Hadi Solomon nagtukod hin templo, an sentro han put- li nga pagsingba nga mas magarbo kay ha tabernakulo. (1 Hadi 7:51; 2 Cron. 3:1, 6, 7) Ha tinikangan, hi Jehova gud la an nakara- wat han mga iginhahalad dida hito. Hi Solomon ngan an iya mga sakop naghalad hin damu gud nga halad nga maopay an kalidad ha paagi nga iginsugo han Balaud han Dios. (1 Hadi 8:63) Pero diri an kantidad han templo ngan an kadamu han halad an rason nga ginkarawat ni Jehova an pagsingba dida hito. An importante amo an motibo han mga naghahalad. Ginpabug-atan ito ni Solomon han igindedikar an templo. Hiya nagsiring: "An iyo kasingkasing magin bug-os unta ngadto kan Jehova nga aton Dios pinaagi ha pagsu- nod han iya mga regulasyon ngan pinaagi ha pagsugot han iya mga sugo sugad han yana nga adlaw." - 1 Hadi 8:57-61. 27 Makasurubo, an mga Israelita waray magpadayon pagsunod han maaramon nga sagdon han hadi. Waray nira tumana an usa o an iba pa nga ginkikinahanglan ha putli nga pagsingba. Nagin maraot an kasingkasing han mga hadi han Israel ngan han ira mga sakop, nawad-an hira hin pagtoo kan Jehova, ngan ira ginbayaan an iya magtadong nga suruklan. Tungod han gugma, pauroutro nga nagsugo hi Jehova hin mga propeta basi tadungon hira ngan pa- hamangnoan han magigin resulta han ira mga buhat. (Jer. 7:13-15, 23-26) Usa hito nga mga propeta amo an matinumanon nga hi Eze- kiel. Nabuhi hiya ha kritikal nga panahon ha kasaysayan han put- li nga pagsingba. Nakita ni Ezekiel nga Nahugawan an Putli nga Pagsingba 28 Maaram gud hi Ezekiel han pagsingba nga ginbubuhat ha tem- plo nga gintukod ni Solomon. Saserdote an iya tatay ngan may tur- no ha pag-alagad ha templo. (Ezek. 1:3) Posible nga malipayon an kinabuhi ni Ezekiel han bata pa hiya. Sigurado nga gintutdoan hiya han iya tatay mahitungod kan Jehova ngan han Balaud. Ngani, ba- ngin mga usa ka tuig an iya edad han "an libro han Balaud" nabil- ngan ha templo.[5] An nagmamando hito nga panahon, an mao- pay nga hadi nga hi Josias, nabantad gud han iya hinbatian salit mas naningkamot hiya ha pagpauswag han putli nga pagsingba. - 2 Hadi 22:8-13. 29 Pariho han matinumanon nga mga tawo antes ha iya, gintuman ni Ezekiel an upat nga ginkikinahanglan ha putli nga pagsingba. " G I N - U Y O N A N H A N D I O S " A N I R A M G A R E G A LO 26. Ha tinikangan, ano an pa- pel han templo nga gintukod ni Solomon ha putli nga pag- singba? 27. Ano an ginbuhat han mga hadi han Israel ngan han ira mga sakop, ngan ano an gin- himo ni Jehova? 28, 29. Ano an aton hinbaba- roan mahitungod kan Ezekiel? (Kitaa an kahon nga "Ezekiel - An Iya Kinabuhi Ngan Pana- hon.") F O O T N O T E [5] Baga hin 30 anyos hi Ezekiel han nagtikang hiya managna han tuig 613 B.C.E. Salit posible nga na- tawo hiya han mga 643 B.C.E. (Ezek. 1:1) Hi Josias nagtikang paghadi han 659 B.C.E., ngan an libro han Bala- ud, posible an orihinal, nabilngan hi- rani han ika-18 ka tuig han iya pag- hadi, o han mga 642-641 B.C.E. 23
30. (a) Ano an iginpapakita han mga tagna nga iginrekord ni Ezekiel? (b) Ano an tagna, ngan paonan-o angay sabton an mga tagna ni Ezekiel? (Ki- taa an kahon nga "Pagsabot ha mga Tagna ni Ezekiel.") Hibabaroan naton ha libro han Ezekiel nga hi Jehova gud la an iya gin-alagaran, pirme niya ginbubuhat an iya gimaopayi, ngan ginsu- got niya an iginsugo ha iya ni Jehova ha paagi nga Iya karuyag. Ginbuhat ito ni Ezekiel kay kinasingkasing an iya pagtoo. Diri su- gad hito an kadam-an han iya kadungan-dungan. Nagdaku hi Eze- kiel nga namamati ha mga tagna ni Jeremias, nga nagin propeta han 647 B.C.E. ngan madasigon nga nagpahamangno mahitungod han tiarabot nga paghukom ni Jehova. 31. Bubuligan kita hini nga publikasyon nga buhaton an ano? 30 Iginpapakita han giniyahan nga mga sinurat ni Ezekiel nga an katawohan han Dios hirayo na gud ha pag-alagad ha Iya. (Basaha an Ezekiel 8:6.) Han nagtikang hi Jehova pagdisiplina han Juda, usa hi Ezekiel han mga gindara nga bihag ha Babilonya. (2 Hadi 24:11-17) Pero diri karuyag sidngon nga ginsisirotan hiya. May igin- papabuhat ha iya hi Jehova dida ha Iya nadistyero nga katawohan. An urusahon nga mga bisyon ngan mga tagna nga iginrekord ni Ezekiel nagsusumat kon paonan-o ipapahiuli ha Jerusalem an put- li nga pagsingba. Iginpapakita liwat hito kon paonan-o an putli nga pagsingba bug-os nga ipapahiuli ha urhi para ha ngatanan nga na- higugma kan Jehova. 31 Ha sunod nga mga seksyon hini nga publikasyon, makikita na- ton an kalangitan diin naukoy hi Jehova, masasabtan kon matio- nan-o kagrabe nga nahugawan an putli nga pagsingba, mahibaba- roan kon paonan-o iginpapahiuli ngan gindidepensahan ni Jehova an iya katawohan, ngan makikita an panahon nga an ngatanan nga tawo magsisingba na kan Jehova. Ha sunod nga kapitulo, hihisgo- tan naton an siyahan nga bisyon nga iginrekord ni Ezekiel. Pinaa- gi hito, maiimadyin naton hi Jehova ngan an langitnon nga bahin han iya organisasyon, nga nagpapabug-at kon kay ano nga hiya gud la an angay han eksklusibo ngan putli nga pagsingba. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga waray karawata ni Jehova an pagsingba ni Cain kondi ginkarawat an kan Abel? 3 Ano nga seksyon hini nga publikasyon an karuyag mo gud pag-adman? 2 Ano an imo hinbaroan mahitungod ha putli nga pagsingba ha susba- ranan han mga patriarka? 24 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
BISYON ˙ ˙ ˙ 2 A PAG SAB OT HA MGA TAG NA N I E Z E KI E L ILUSTRASYON AN O AN TAGNA? Ha Biblia, an Hebreo nga berbo nga na·va, nga iginhuhubad nga "pagtagna," nagtutudlok siyahan ha pagpahayag hin giniyahan nga men- sahe, paghukom, katutdoan ha moral, o sugo tikang ha Dios. Mahimo liwat ito magtudlok ha pagpasamwak hin mensahe han Dios mahi- tungod hin butang nga mahitatabo pa la. An mga tagna ni Ezekiel nag-uupod hito ngatanan nga klase han kapahayagan han Dios. - Ezek. 3: 10, 11; 11:4-8; 14:6, 7; 37:9, 10; 38:1-4. M GA PA AGI HAN PAGTAGNA Mababasa ha libro han Ezekiel an mga bisyon, ilustrasyon, parabola, ngan pasundayag han mga tagna. KATUMANAN An mga tagna ni Ezekiel usahay diri la usa an katumanan. Pananglitan, an mga tagna mahi- tungod ha pagpahiuli nagkaada gutiay nga ka- tumanan han an katawohan han Dios binalik ha Tuna nga Iginsaad. Pero sugad han hihisgotan PASUNDAYAG ha Kapitulo 9 hini nga publikasyon, damu hito an natutuman yana ngan matutuman pa la. Ha naglabay, ginhunahuna naton nga an pi- pira nga bahin han tagna ni Ezekiel may tipiko ngan antitipiko nga katumanan, o may simboli- ko nga kahulogan. Pero ini nga publikasyon diri naghuhulagway nga an usa nga tawo, butang, lugar, o panhitabo may simboliko nga kahulo- gan ha moderno nga panahon labot la kon may klaro nga basihan ha Kasuratan.[a] Lugod, hihisgotan hini an mas daku nga katumanan han damu han mga tagna ni Ezekiel. Uusisa- hon liwat hini an mga leksyon ha mensahe ni Ezekiel ngan ha mga tawo, lugar, ngan panhi- tabo nga iya gin-unabi. F O O T N O T E [a] Para ha paghisgot han mga tipiko ngan antitipiko, kitaa an An Barantayan, Marso 15, 2015, p. 9-11, par. 7-12; ngan an "Mga Pakiana Tikang ha mga Mag- barasa," p. 17-18 hito liwat nga isyu. 25
˙ ˙ ˙ 2 B E ZEKI EL A N I YA K I N A B U H I N G A N PA N A H O N An Ezekiel nangangahulogan nga "An Dios Nagpapakusog." Bisan kon an mga tagna nga iya iginpahayag may damu nga pahamangno, an kabug-osan nga mensahe hito uyon ha kahulogan han iya ngaran ngan nagpaparig-on han pagtoo han mga naruruyag maghatag ha Dios hin putli nga pagsingba. KAD U N GAN -D U N GAN N GA MGA PR O PE TA JEREMIAS Tikang ha pamilya han mga saserdote, maiha nga nag-ala- gad ha Jerusalem (647-580 B.C.E.) HULDA Propetisa han nabil- ngan ha templo an libro han Balaud han mga 642 B.C.E. DANIEL Bahin han hadianon nga tribo ni Juda, gindara ha Babilonya han 617 B.C.E. KAKAN- O H IR A NANAGNA? ( N GATANAN N GA PE TSA B .C .E .) Jeremias Hulda Daniel Habakuk Ezekiel Obadias 650 630 610 590 26 HABAKUK Nag-alagad ha Juda posible tem- prano ha paghadi ni Jehoiakim 570 550 OBADIAS Nagtagna kontra ha Edom, posible ha pa- nahon nga ginbung- kag an Jerusalem 530
IM PO RTANTE NGA M GA PAN H ITABO HA PANAH O N N I E ZE KIE L ( N GATANAN N GA PE TSA B .C .E .) m.643: Natawo 617: Gindara nga bihag ha Babilonya 613: Nagtikang pagtagna; nakakita hin bisyon mahi- tungod kan Jehova 612: Nakakita hin bisyon mahitungod han apostasya ha templo 611: Nagtikang pagkondenar han Jerusalem 609: Namatay an asawa ngan nagtikang an ultimo nga pag- likos ha Jerusalem 607: Nakakarawat hin kom- pirmasyon nga nabungkag na an Jerusalem 593: Nakakita hin bisyon mahitungod han templo 591: Nagtagna han pagsulong ni Nabucodonosor ha Ehipto; natapos pagsurat han iya libro 660 650 640 630 620 610 600 590 580 M GA HAD I HAN JUDA N GAN BABILO NYA 659-629: Igin-aghat ni Josias an putli nga pagsingba kondi namatay ha girra kontra kan Paraon Neco 628: Nagmando hi Jehoahaz ha maraot nga paagi ha sulod hin tulo ka bulan ngan nabihag ni Paraon Neco 628-618: Hi Jehoiakim maraot nga hadi ngan ginhimo ni Paraon Neco nga iya sakop nga hadi 625: Ginpirde ni Nabucodonosor an kasun- dalohan han Ehipto 620: Ginsulong ni Nabucodonosor an Juda ha siyahan nga higayon ngan ginhimo hi Jehoiakim nga iya sakop nga hadi 618: Nagrebelde hi Jehoiakim kan Nabucodono- sor kondi posible nga namatay ha ikaduha nga pagsulong han mga taga-Babilonya ha Tuna nga Iginsaad 617: Hi Jehoiakin, nga kilala liwat sugad nga Jeconias, maraot nga hadi nga nagmando hin tulo ka bulan, ngan katapos nagsurender kan Nabucodonosor 617-607: Hi Zedekias, nga maraot ngan hadlukon nga hadi, ginhimo ni Nabucodonosor nga iya sakop nga hadi 609: Nagrebelde hi Zedekias kan Nabucodono- sor, katapos sinulong hi Nabucodonosor ha Juda ha ikatulo nga higayon 607:Ginbungkag ni Nabucodonosor an Jerusa- lem, ginbihag hi Zedekias, ginbuta, ngan gindara ha Babilonya 27
28
"AN K AL AN G I TAN NA AB R I HAN " POKUS: Pagkita ha kalangitan diin naukoy hi Jehova Waray tawo nga makakakita ha makagarahum-ha-ngatanan nga Dios, hi Jehova, ngan mabubuhi. (Ex. 33:20) Kondi hi Jehova naghatag kan Ezekiel hin mga bisyon nga nagpapakita han langitnon nga bahin han Iya organisasyon - mga bisyon nga diri la kay urusahon gud kondi nagpapahilarom liwat han aton apresasyon ha aton kadungganan nga singbahon an amo la nga tinuod nga Dios. EZEKIEL 1:1 1 S E K S Y O N U N O 29
3 1-3. (a) Ihulagway an nakita ngan nabatian ni Ezekiel. (Kitaa an retrato hini nga pahina.) (b) Ano nga gahum an nagpahinabo han eksper- yensya ni Ezekiel, ngan ano an epekto hito ha iya? F O O T N O T E [1] Gin-unabi ni Ezekiel an elektrum, usa nga metal nga tikang ha ginhalo nga silber ngan bulawan. 30 " NAKAKITA AKO H I N MGA BISYO N T I K ANG HA D I O S " EZEKIEL 1:1 POKUS: Sumaryo han bisyon ni Ezekiel mahitungod han langitnon nga karuwahe HI Ezekiel nagkikinita ha hirayo, lahos pa ha haluag ngan mabaras nga kapatagan. Nan-gudti an iya mga mata, tapos nanagku. Haros diri hiya makatoo ha iya nakikita. Didto ha pinakasidsid han tuna, may napuporma nga bagyo. Pero diri ito ordinaryo nga bagyo. Sam- tang ginpapalid han makusog gud nga hangin tikang ha norte an iya buhok ngan bado, nakakita hiya hin daku hinduro nga dampog. Nag- lalamrag ito tungod han nag-iidlap nga kalayo ha sulod, ngan an ranggat hito nagpapahinumdom ha iya hin tinunaw nga presyoso nga metal.[1] Samtang an dampog madagmit nga nagtitikahirani ha iya, may nagtitikakusog nga aringasa nga pariho hin kasundalohan. - Ezek. 1:4, 24. 2 Mga 30 anyos ini nga batan-on han nakarawat niya an siyahan han sunod-sunod nga bisyon nga diri niya hingangalimtan. Inabat niya nga nagios ha iya "an kamot ni Jehova," an diri mapugngan nga gahum han baraan nga espiritu ni Jehova. An iya makikita ngan mababatian pinaagi hito nga espiritu mas urusahon gud kay ha bi- san ano nga hinimo han tawo nga salida nga may mga special effect. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Tungod hito hi Ezekiel mapapaluhod nga nahapa nga puno hin emos- yon. - Ezek. 1:3, ftn., 28. 3 Pero diri katuyoan ni Jehova nga pabilibon la ini nga tawo. An siyahan nga bisyon ni Ezekiel - pariho han iba pa nga nakarekord ha iya eksayting nga libro hin mga tagna - puno hin kahulogan, para ha iya ngan ha magtinumanon nga surugoon ni Jehova yana. Salit usi- sahon naton hin maopay an nakita ngan nabatian ni Ezekiel. An Kahimtang 4 Basaha an Ezekiel 1:1-3. Aton anay hinumdoman an kahimtang. Tuig 613 B.C.E. adto. Ha nauna nga kapitulo, aton hinbaroan nga hi Ezekiel naukoy ha Babilonya kaupod han iya mga igkasi-distyero ha usa nga komunidad ha ligid han salog han Kebar - klaro nga usa nga hinimo han tawo nga salog nga naaagian hin mga sakayan. Nasanga ini tikang ha Salog Eufrates ngan ha unhan nasumpay utro hito. 5 An Jerusalem, nga gintikangan han mga distyero, mga 800 ka kilometro an kahirayo.[2] An templo diin nag-alagad an tatay ni Eze- kiel sugad nga saserdote puno na hin kahugaw ngan idolatriya. An trono ha Jerusalem, diin hi David ngan hi Solomon mahimayaon nga naghadi hadto, usa na nga kaarawdan. An waray pagtoo nga hi Hadi Jehoiakin nakadto ha Babilonya kaupod han mga distyero. Ginsaliwnan hiya han maraot nga hi Zedekias, nga kontrolado han hadi han Babilonya. - 2 Hadi 24:8-12, 17, 19. 6 Baga hin ini an pinakamakuri nga panahon ha kinabuhi ni Eze- kiel, nga usa nga tawo nga may pagtoo. An iba niya nga igkasi-dis- tyero bangin naghunahuna: 'Ginbayaan na ba kita ni Jehova ha " N A K A K I TA A K O H I N M G A B I S Y O N T I K A N G H A D I O S " 4, 5. Ano an kahimtang han nakita ni Ezekiel an iya bisyon? 6, 7. Kay ano nga bangin ina- bat ni Ezekiel nga nabubuhi hiya ha makuri nga panahon? F O O T N O T E [2] Ini an direkta nga distansya, pero an ruta nga posible nga gin- agian han mga distyero haros doble hini. Nag-ukoy hi Ezekiel kaupod han iba nga mga distyero hirani ha salog han Kebar KITAA AN PARAPO 4
8. Ano an nakita ni Ezekiel ha bisyon, ngan ano an gin- rirepresentaran hito? kadayonan? Wawad-on gud ba hinin maraot ngan gamhanan nga Ba- bilonya nga may damu gud nga buwa nga dios an putli nga pagsing- ba kan Jehova ngan an Iya pagmando ha tuna?' 7 Gamit ito nga impormasyon, kay ano nga diri tikangan an imo pag-aram hini nga topiko pinaagi ha pagbasa han klaro nga paghu- lagway ni Ezekiel han iya siyahan nga bisyon? (Ezek. 1:4-28) Imad- yina nga ikaw hi Ezekiel, nga nakikita an iya nakikita ngan nababa- tian an iya nababatian. Sarakyan nga Waray Kapariho 8 Ha kabug-osan, ano an nakita ni Ezekiel? Sugad ito hin daku gud ngan urusahon nga sarakyan, nga iginhulagway sugad nga ka- ruwahe. May-ada ito upat nga dagku hinduro nga kaliding nga may sapit nga upat nga kakaiba nga espiritu nga linarang, nga ha urhi iginpakilala sugad nga mga kerubin. (Ezek. 10:1) Ha igbaw nira may hilapad nga entablado, o sal 'og, nga pariho hin yelo, ngan ha baw- baw hito aada an mahimayaon nga trono han Dios, nga ginlilingko- ran ni Jehova mismo! Pero ano an ginrirepresentaran hito nga ka- ruwahe? An bisyon ni Ezekiel mahimo gud magrepresentar hin usa la nga butang: an langitnon nga bahin han mahimayaon nga orga- nisasyon ni Jehova ha uniberso. Kay ano nga nakasiring kita hito? Tagda an tulo nga butang. ˙ ˙ ˙ 3A Carkemis AN H I LAWI G N GA BIYAH E TI PAK ADTO HA BABI LO N IA m. 617 B.C.E. K I TA A AN PAR AP O 5 Posible nga ruta han Judio nga mga distyero Salo g E u f r a t e s Damasco Tiro DA KU NGA DAGAT ( D A G AT M E D I T E R A N E O ) Jerusalem D i s y e r t o h a n A r a b i a J U D A 0 mi E H I P T O 0 km 100 100
9 An relasyon ni Jehova ha iya mga linarang ha langit. Tigamni nga hini nga bisyon, an trono ni Jehova aada ha igbaw han mga keru- bin. Ha iba nga bahin han Biblia, hi Jehova iginhuhulagway liwat nga nalingkod ha trono ha bawbaw o ha butnga han iya mga keru- bin. (Basaha an 2 Hadi 19:15; Ex. 25:22; Sal. 80:1) Syempre, diri literal nga nalingkod hiya ha bawbaw han iya mga kerubin - nga baga hin kinahanglan hiya alsahon hiton gamhanan nga mga linarang - sugad la nga diri niya kinahanglan sumakay hin literal nga karuwa- he. Pero ginsusuportaran han mga kerubin an iya pagkasoberano, ngan masusugo niya hira ha bisan diin ha uniberso basi tumanon an iya kaburut-on. Pariho han ngatanan nga baraan nga anghel han Dios, gintutuman nira an mga desisyon ni Jehova sugad nga iya mga ministro, o ahente. (Sal. 104:4) Hito nga paagi, hira ngatanan "gin- sasakyan" ni Jehova - ginigiyahan pinaagi han iya pagmando - nga sugad hin usa la hira nga daku nga sarakyan. 9. Paonan-o an relasyon ni Jehova ha iya mga linarang ha langit maihuhulagway sugad nga usa nga sarakyan? 10. Ano an nagpapakita nga diri la upat nga kerubin an nahiuupod ha langitnon nga karuwahe? 10 Diri la an mga kerubin an ginrirepresentaran han sarakyan. Upat nga kerubin an nakita ni Ezekiel. Ito nga numero agsob gamiton ha Biblia basi ipasabot an balanse nga sukol o pagin kompleto, nga nag- uupod han ngatanan. Salit matin-aw nga an upat nga kerubin nag- rirepresentar han ngatanan nga maunungon nga espiritu nga mga anak ni Jehova. Tigamni liwat nga an mga kaliding ngan bisan an Nineve N i i I M P E R Y O H A N B A B I L O N Y A Babilonya Salog Eufrates ha rehiyon hirani ha Carkemis KITAA AN PARAPO 5 -7 Ur 33
34 Nahipausa gud hi Ezekiel ha bisyon mahitungod han langitnon nga karuwahe ni Jehova KITAA AN PARAPO 8-10
35
11. Ano an puropariho nga bisyon ni Daniel, ngan ano an angayan la nga hunahunaon naton? 12. Kay ano nga proteksyon ha aton an pag-aram ha mga asoy sugad han bisyon ni Eze- kiel mahitungod han langitnon nga karuwahe? 13, 14. (a) Paonan-o igin- hulagway ni Ezekiel an mga kaliding nga iya nakita? (b) Kay ano nga angayan la nga may mga kaliding an karuwahe ni Jehova? An mga kaliding dagku hinduro ngan malaksi gud dumalagan KITAA AN PARAPO 17 36 mga kerubin puno hin mga mata, nga nagpapasabot han pagin ma- binantayon han damu pa nga espiritu nga linarang, diri la han upat nga iginpakita. Ngan an paghulagway ni Ezekiel han sarakyan nag- papasabot nga daku gud ito salit gutiay na la pagkit-on bisan iton dagku nga kerubin. (Ezek. 1:18, 22; 10:12) Ha pariho nga paagi, an langitnon nga bahin han organisasyon ni Jehova daku gud, nga nag- uupod hin mas damu pa kay han upat nga kerubin. 11 An puropariho nga bisyon ni Daniel mahitungod han langit. Hi pro- peta Daniel maiha nga nadistyero ha syudad han Babilonya, ngan hiya liwat gintagan hin bisyon mahitungod han langit. Makapain- teres nga hini nga bisyon, an trono ni Jehova may mga kaliding li- wat. An bisyon ni Daniel nakapokus ha kadaku han espiritu nga pa- milya ni Jehova ha langit. May nakita hiya nga "usa ka yukot nga tag-usa ka yukot . . . ngan napulo ka yukot nga tagnapulo ka yu- kot" nga espiritu nga mga anak han Dios nga natindog ha atuba- ngan ni Jehova. Liningkod hira sugad nga langitnon nga Korte, ma- tin-aw nga an kada tagsa may nakatoka nga pwesto. (Dan. 7:9, 10, 13-18) Diri ba angayan la hunahunaon nga ini nga hugpo han ma- himayaon nga mga linarang amo gihapon an gintutudlok han bis- yon ni Ezekiel? 12 Maaram hi Jehova nga proteksyon ha mga tawo an pagpokus ha espirituwal nga mga reyalidad - "an mga butang nga diri nakiki- ta," sumala kan apostol Pablo. Kay ano? Kay sugad nga mga lina- rang nga may unod ngan dugo, may tendensya kita nga sobra nga magpokus ha "mga butang nga nakikita," an aton mga ginkakaba- rak-an, nga temporaryo la. (Basaha an 2 Corinto 4:18.) Agsob ito salingabuton ni Satanas ngan gin-aaghat kita nga magin unudnon an panhunahuna. Basi buligan kita nga atohan ito, mahigugmaon nga nagtatagana hi Jehova hin mga asoy sugad hini nga bisyon ha tagna ni Ezekiel, nga nagpapahinumdom ha aton han duro nga pag- kaharangdon han langitnon nga pamilya ni Jehova! "O Nabirik nga mga Kaliding!" 13 Ha tinikangan, nagpokus hi Ezekiel ha upat nga kerubin, ngan ha Kapitulo 4 hini nga publikasyon, masasabtan naton kon ano an igintututdo hito nga mga linarang ngan han ira makatirigamnan nga hitsura mahitungod kan Jehova. Pero nakita ni Ezekiel an upat nga kaliding ha sapit han mga kerubin nga posible nga nakapwesto ha upat nga kanto - daku nga kwadrado pagkit-on. (Basaha an Ezekiel 1:16-18.) Baga hin hinimo ini ha krisolito, usa nga marahalon nga bato nga masilhag ngan dulaw o berde nga madulaw-dulaw. Inin ma- karuruyag nga bato nagraranggat. 14 An bisyon ni Ezekiel nagpokus ha mga kaliding han karuwahe. Naiiba ito nga kombinasyon, diri ba? Trono nga may mga kaliding! P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Bangin mahunahuna naton nga an usa nga trono aada la ha usa nga lugar, ngan natural la ito kay limitado an naaabot han implu- wensya han tunan-on nga mga hadi. Pero an pagkasoberano ni Je- hova iba gud ha pagmando han tawo. Hibabaroan ni Ezekiel nga an gahum ni Jehova sugad nga Soberano waray tubtoban. (Neh. 9:6) Oo, naipapatuman hini nga Soberano an iya awtoridad ha bisan diin! 15 Nahipausa gud hi Ezekiel ha kadaku han mga kaliding. Hiya nagsurat: "Hitaas gud an mga yanta hito salit makaharadlok ito." Bangin maimadyin naton hiya nga nahangad ha daku gud ngan nag- raranggat nga mga yanta nga baga hin naabot ha langit. Ngan igin- dugang niya inin makapainteres nga detalye: "Puno hin mga mata an mga yanta hiton upat nga kaliding." Pero bangin an pinakamaka- painteres amo an talagsahon nga porma han mga kaliding. Hiya nag- saysay: "An hitsura ngan pagkahimo hito sugad hin kaliding ha su- lod han usa pa nga kaliding." Ano an karuyag sidngon hito? 16 Matin-aw nga an tagsa nga kaliding nga nakita ni Ezekiel sugad hin gintampo nga duha nga kaliding, nga an usa nabalabag ha su- lod han usa pa. Salit nahihimo hito an sugad han iginhulagway ni Ezekiel: "Nakakakadto ito ha bisan hain han upat nga direksyon nga diri naliko." Ano an iginpapasabot hito mahitungod han langitnon nga sarakyan nga nakita ni Ezekiel? 17 An sugad kadagku nga mga kaliding hirayo an nakakadtoan bi- san ha usa la ka birik. Ngani, iginpapakita han bisyon nga an sarak- yan pariho kalaksi han kidlat! (Ezek. 1:14) Dugang pa, an talagsahon nga mga kaliding nga nakakakadto ha upat nga direksyon nagpapa- sabot nga masayon gud ito maniobrahon, usa nga disenyo nga diri kaya himoon han mga endyinir. Ini nga sarakyan nakakagbag-o hin direksyon nga diri nagmiminor o naliko! Pero diri ini nagios hin ta- lapang la. An mga mata ha mga yanta klaro nga nagpapasabot nga ini nga sarakyan maaram gud han ngatanan nga aada ha palibot hini. 18 Salit ano an igintututdo ni Jehova kan Ezekiel - ngan ha nga- tanan nga matinumanon nga tawo - mahitungod han langitnon nga bahin han Iya organisasyon? Tagda an aton na nakita. Mahimayaon ngan urusahon gud ito, sugad han iginpapasabot han nagraranggat nga mga kaliding ngan han kadaku hini. Maaram ito han ngatanan, sugad han iginpapasabot han kadamu han mata ha mga kaliding. An mga mata mismo ni Jehova nakakakita han ngatanan nga bu- tang. (Prob. 15:3; Jer. 23:24) Ngan may-ada hiya minilyon nga su- rugoon nga anghel nga masusugo ha bisan diin ha uniberso, ngan nakakaobserbar hira hin maopay ngan nakakagsumat ha ira Sobe- rano. - Basaha an Hebreo 1:13, 14. " N A K A K I TA A K O H I N M G A B I S Y O N T I K A N G H A D I O S " 15. Ano an naobserbaran ni Ezekiel ha pagkahimo ngan kadaku han mga kaliding? 16, 17. (a) Ano an karuyag sidngon nga an karuwahe may mga kaliding ha sulod han mga kaliding? (b) Ano an aton hibabaroan ha mga kaliding mahitungod han pagin masa- yon maniobrahon han sarak- yan ni Jehova? 18. Ano an aton hibabaroan ha kadaku han mga kaliding ngan ha kadamu han mga mata hito? An pagkadisenyo han mga kaliding nagpapasa- bot nga masayon gud ito maniobrahon KITAA AN PARAPO 17, 19 37
19. Ano an igintututdo ha aton han kalaksi ngan pagin masa- yon maniobrahon han karuwa- he ni Jehova mahitungod kan Jehova ngan ha langitnon nga bahin han iya organisasyon? 20. Kay ano nga angay na- ton tahuron an karuwahe ni Jehova? 21, 22. Paonan-o naton mai- sasaysay kon ano an nagbu- bug-os han mga parte han karuwahe? Hi Ezekiel kinahanglan mamiling hin mga pulong para ha mga butang nga makuri gud ihulagway 38 19 Nakita liwat naton nga an karuwahe malaksi gud ngan masayon maniobrahon. Hunahunaa la an kaibahan han langitnon nga bahin han organisasyon ni Jehova ha mga gobyerno, institusyon, ngan or- ganisasyon han tawo! May tendensya ito nga gumios hin waray di- reksyon ngan diri nakakapahiuyon ha pagbag-o han mga kahimtang. Salit diri ito maglalampos ngan mabubungkag ito. Pero an karuwa- he ni Jehova hingpit nga repleksyon han makatadunganon ngan ma- pauyon-uyon nga Dios nga nagkukontrol hini. An iya mismo ngaran nagpapasabot nga mahimo hiya magin bisan ano nga ginkikinahang- lan basi matuman an iya katuyoan. (Ex. 3:13, 14) Pananglitan, kaya niya magin makusog dayon nga Girriro nga nakikig-away para ha iya katawohan, pero mahimo liwat hiya dayon magin maloloy-on nga Parapasaylo nga nabulig ngan nagpapahiuli bisan han pinakamasu- rub-on nga makasasala nga nagbabasol. - Sal. 30:5; Isa. 66:13. 20 Hini nga bahin han bisyon, bangin makagpakiana kita, 'Ginta- tahod ko gud ba an karuwahe ni Jehova?' Tigamnan naton nga an karuwahe nagrirepresentar hin reyalidad nga naeksister yana. Diri gud naton angay hunahunaon nga hi Jehova, an iya Anak, ngan an ngatanan nga anghel diri nakakakita han mga problema nga nagpa- paluya ha aton. Diri liwat kita angay mabaraka nga an aton Dios mauurhi ha pagtagana han aton panginahanglan o nga an iya orga- nisasyon diri makakapahiuyon ha mga pagbag-o hinin waray kasigu- rohan nga kalibotan. Hinumdoman naton nga an organisasyon ni Jehova aktibo ngan pirme nagios. Ngani, nakabati hi Ezekiel hin ti- ngog ha langit nga naguliat: "O nabirik nga mga kaliding!" - klaro nga nagsusugo ha mga kaliding nga dumalagan na. (Ezek. 10:13) Diri ba urusahon gud hunahunaon an paagi han pagpagios ni Je- hova ha iya organisasyon? Pero hi Jehova an aton gintatagan han aton pinakahilarom nga pagtahod. An Usa nga Nagkukontrol 21 An atensyon ni Ezekiel nabalhin ha igbaw han mga kaliding, diin nakita niya nga "may sugad hin kristal nga sal 'og nga nag-iing- gat-inggat pariho hin urusahon nga yelo." (Ezek. 1:22) Hirayo ha ig- baw han mga kerubin, makikita an nag-iiringgat nga masilhag nga sal 'og. Salit an magbarasa nga maaram ha makina bangin magkaada mga pakiana mahitungod hini nga sarakyan. Pananglitan: 'Ano an nag-aalsa han sal 'og ha bawbaw han mga kaliding? Ngan paonan-o magana an mga kaliding nga waray man mga ehe nga nagdudugtong hito?' Hinumdumi nga ini nga sarakyan diri kontrolado han pisikal nga mga balaud kay simboliko ini, nga naghuhulagway hin reyalidad ha kalangitan. Tigamni liwat inin importante nga mga pulong: "An espiritu nga nagios ha buhi nga mga linarang nakada liwat ha mga kaliding." (Ezek. 1:20, 21) Ano nga espiritu an nagios hito nga mga kerubin ngan ha mga kaliding? P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
22 Sigurado nga ito an baraan nga espiritu ni Jehova, an pinaka- gamhanan nga pwersa ha uniberso. Ito nga aktibo nga pwersa an rason nga diri nagbuburublag an mga parte han sarakyan; ito li- wat an nagpapadalagan ngan nagpapahinabo han urosa nga paggi- os hini. Tigamnan naton ito samtang ginsusundan naton an pag- balhin han pokus ni Ezekiel ngadto ha Usa nga nagkukontrol han karuwahe. 23 Basaha an Ezekiel 1:26-28. Ha bug-os nga paghulagway ni Eze- kiel hini nga bisyon, agsob hiya gumamit hin mga pulong sugad han "hitsura," 'pariho pagkit-on,' "daw sugad," "puropariho," ngan "su- gad hin." Pero hini nga mga bersikulo, mas agsob niya ito gamiton. Baga hin namimiling hiya hin mga pulong para ha mga butang nga makuri gud ihulagway. Nakita niya an "sugad hin bato nga sapiro, ngan puropariho ito hin trono." Naiimadyin mo ba an usa nga tro- no nga gin-ukit tikang ha daku nga sapiro nga madulom nga asul an kolor? Ngan nalingkod dida hito an usa nga harangdon nga Perso- na. "Puropariho hin tawo an [iya] hitsura." 24 An harangdon nga persona makikita ha kabug-osan la, kay may nagawas kan Jehova nga mga laga han himaya tikang ha hawak " N A K A K I TA A K O H I N M G A B I S Y O N T I K A N G H A D I O S " An tunan-on nga bahin han organisasyon ni Jehova pirme nagios KITAA AN PARAPO 28, 29 23. Ano nga mga pulong an gin-gamit ni Ezekiel ha paghu- lagway kan Jehova, ngan kay ano? 24, 25. (a) Ano an iginpapa- hinumdom ha aton han bala- ngaw ha palibot han trono ni Jehova? (b) Ano an epekto usahay han sugad nga mga bisyon ha kalalakin-an nga may pagtoo? 39
26. Paonan-o hi Ezekiel napa- rig-on han iya bisyon? 27. Ano an kahulogan para ha aton yana han bisyon ni Eze- kiel? An mahimayaon nga ba- langaw ha palibot han trono ni Jehova nagpapahinumdom ha aton nga nag-aalagad kita ha Dios han kamurayawan KITAA AN PARAPO 24 40 tipaubos ngan tikang ha hawak tipaigbaw. Bangin mahunahuna na- ton an propeta nga nan-gugudti an mga mata ngan ginsasalipdan ito han iya kamot samtang ginkikinita iton mahimayaon nga perso- na. Ha kataposan, gin-unabi ni Ezekiel an makaruruyag pa nga bahin han bisyon: "Ha bug-os niya nga palibot may kalamrag nga pariho han kalamrag han balangaw dida ha dampog ha adlaw nga mauran." Nalipay ka ba han nakakita ka hin balangaw? Nagpapahinumdom gud ito han himaya han aton Maglalarang! Iton dekolores ngan ma- tahom nga arko ha langit bangin magpahinumdom liwat ha aton han kasabotan ni Jehova para ha kamurayawan katapos han Delubyo. (Gen. 9:11-16) Bisan kon hiya an Makagarahum-ha-ngatanan, Dios hiya han kamurayawan. (Heb. 13:20) Puno hin kamurayawan an iya kasingkasing ngan naabot ito ha ngatanan nga matinumanon nga nagsisingba ha iya. 25 Ano an epekto kan Ezekiel han pakakita niya han himaya ni Jehova nga Dios? Iginrekord niya an nahitabo: "Han nakita ko ito, linuhod ako nga nahapa." Napuno hiya hin pagtahod ngan kahad- lok ha Dios salit napaluhod hiya. Puropariho hito an reaksyon han iba nga propeta pakakarawat nira hin mga bisyon kan Jehova; sigu- rado nga inabat hira nga ubos gud la hira ngan napuno hin emosyon. (Isa. 6:1-5; Dan. 10:8, 9; Pah. 1:12-17) Kondi ha urhi, naparig-on gud hira han iginpakita ha ira ni Jehova. Sigurado nga naparig-on hi Ezekiel. Salit ano an angay magin epekto ha aton han pagbasa hin sugad hini nga mga asoy ha Kasuratan? 26 Kon nagruhaduha o nabaraka hi Ezekiel ha sitwasyon han ka- tawohan han Dios ha Babilonya, sigurado nga naparig-on hiya hito nga bisyon. Diri problema kon an matinumanon nga katawohan han Dios aadto ha Jerusalem o ha Babilonya o ha bisan diin. Maaabot gud hira han mahimayaon nga karuwahe ni Jehova! May-ada ba gob- yerno nga kontrolado ni Satanas nga makakaato ha Dios nga nag- kukontrol han mahimayaon gud nga langitnon nga bahin han iya or- ganisasyon? (Basaha an Salmo 118:6.) Nakita liwat ni Ezekiel nga an langitnon nga sarakyan diri hirayo ha mga tawo. An mga kali- ding hito nasaghid ha tuna mismo! (Ezek. 1:19) Salit interesado gud hi Jehova ha iya matinumanon nga katawohan nga nadistyero. Pir- me hira maaabot han mahigugmaon nga pag-ataman han ira Amay! Ikaw Ngan an Karuwahe 27 May kahulogan ba para ha aton yana an bisyon ni Ezekiel? May- ada! Hinumdumi nga nag-oorganisar hi Satanas hin mas grabe nga mga pag-atake ha putli nga pagsingba kan Jehova. Karuyag niya kombinsihon kita nga nag-uusahan kita, nahibubulag, ngan diri ma- aabot han aton langitnon nga Amay ngan han iya organisasyon. Ayaw gud tuguti nga an imo hunahuna o kasingkasing maapektohan P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
hito nga mga buwa! (Sal. 139:7-12) Pariho kan Ezekiel, damu an aton rason nga mahipausa gud. Bangin diri kita lumuhod nga na- hapa sugad han iya ginbuhat. Pero diri ba kita angay mahipausa gud ha gahum, kalaksi, pagin masayon maniobrahon, pagin mapauyon- uyon, ngan pagin mahimayaon gud han langitnon nga bahin han or- ganisasyon ni Jehova ha uniberso? 28 Hinumdumi liwat nga an organisasyon ni Jehova may tunan- on nga bahin. Oo, ginkukompwesto ito hin diri perpekto nga mga tawo. Pero hunahunaa an nahimo ni Jehova dinhi ha tuna! Ha bug- os nga kalibotan, nabuligan niya an ordinaryo nga mga tawo nga buhaton an diri gud nira makakaya ha ira la paningkamot. (Juan 14:12) An pagbasa-basa la han libro nga Nagmamando Na an Ginha- dian han Dios! bangin magpahinumdom na ha aton han kahaluag han pagsangyaw nga nahimo hinin naglabay nga siglo. Bangin mahinum- doman liwat naton an daku nga pag-uswag han organisasyon ni Je- hova ha pagtutdo ha tinuod nga mga Kristiano, ha pagdaog ha mga kaso ha korte, ngan bisan ha paggamit han pinakabag-o nga tekno- lohiya ha pagtuman han kaburut-on han Dios! 28, 29. Ano an nagpapakita nga an karuwahe ni Jehova nagios hinin naglabay nga siglo? 30. Ano an aton uusisahon ha sunod nga kapitulo? 29 Kon ginhuhunahuna naton an ngatanan nga nahimo ha pagpa- hiuli han putli nga pagsingba ha kataposan nga mga adlaw hinin ma- raot nga sistema, nagigin mas klaro gud nga nagios an karuwahe ni Jehova. Daku gud an aton pribilehiyo nga magin bahin hini nga or- ganisasyon ngan mag-alagad ha sugad nga Soberano! - Sal. 84:10. 30 Pero damu pa an igintututdo han bisyon ni Ezekiel. Ha sunod nga kapitulo, uusisahon naton hin maopay an upat nga makatirigam- nan nga "buhi nga mga linarang," o mga kerubin. Ano an ira igin- tututdo mahitungod han aton mahimayaon nga Soberano, hi Jeho- va nga Dios? AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano an ginrirepresentaran han karuwahe nga nakita ni Ezekiel, ngan kay ano nga nakasiring kita hito? 3 Ano an epekto kan Ezekiel han iya bisyon, ngan ano an epekto ha imo han pagpamalandong hito? 2 Ano an aton hibabaroan ha mga kaliding han karuwahe ngan ha paagi han paggios hito nga sarakyan? 4 Paonan-o naton maipapakita nga ginpapabilhan gud naton an pribilehiyo nga mag-alagad kan Jehova upod han iya organisasyon yana? " N A K A K I TA A K O H I N M G A B I S Y O N T I K A N G H A D I O S " 41
4 1, 2. Kay ano nga may mga panahon nga hi Jehova nag- gamit hin mga visual aid ha pagsumat hin mga kamatuo- ran ha iya mga alagad ha tuna? 42 H I N- O AN " B U H I NGA MGA LI NAR ANG NGA MAY U PAT NGA NAWO NG "? EZEKIEL 1:15 POKUS: An buhi nga mga linarang ngan an aton hibabaroan ha pag-aram mahitungod ha ira IMADYINA an usa nga pamilya nga may gudti nga kabataan nga nalingkod ha may lamesa ha kusina ngan nag-aaram han Biblia. Basi buligan an kabataan nga masabtan an usa nga kamatuoran ha Kasuratan, an tatay nagpakita hin simple nga mga drowing. An ira hiyom ngan malipayon nga komento nagpakita nga naglampos hiya. Pinaagi han mga drowing, nabuligan niya hira nga masabtan an mga katutdoan mahitungod kan Jehova nga diri unta nira masa- sabtan tungod han ira edad. 2 Ha pariho nga paagi, hi Jehova naggamit hin mga visual aid basi buligan an iya tawhanon nga mga anak nga magkaada hilarom nga pagsabot ha diri nakikita nga mga reyalidad nga diri nira ma- sasabtan kon waray ito. Pananglitan, basi isaysay an higlarom nga kamatuoran mahitungod ha iya, nagpakita hiya kan Ezekiel hin bis- yon nga may kakaiba nga mga dagway. Ha nauna nga kapitulo, gin- hisgotan naton an usa hito. Yana, magpokus kita ha usa nga espi- sipiko nga bahin han bisyon ngan kon paonan-o an pagsabot han kahulogan hito mabulig ha aton nga magin mas duok kan Jehova. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
"Nakakita Ako hin . . . Sugad hin Upat nga Buhi nga Linarang" 3 Basaha an Ezekiel 1:4, 5. Iginhulagway ni Ezekiel an "sugad hin upat nga buhi nga linarang" nga may hitsura hin anghel, tawo, ngan hayop. Tigamni nga eksakto gud an iya paghulagway pinaagi ha pagsiring nga nakita niya an "sugad hin" buhi nga mga linarang. Samtang imo ginbabasa an bisyon ha Ezekiel kapitulo 1, maoobser- baran mo nga pauroutro nga gin-gamit niya an mga pulong nga "sugad hin," "pariho," ngan "puropariho." (Ezek. 1:13, 24, 26) Ma- tin-aw nga nasantop ni Ezekiel nga an iya nakita mga dagway la han diri nakikita nga mga reyalidad ha langit. 4 Sigurado nga nahipausa gud hi Ezekiel ha iya mga nakita ngan nabatian. An upat nga buhi nga linarang pariho hin "naglalaga nga mga b 'aga." An ira mga kiwa sugad kalaksi hin "mga kidlat." An ari- ngasa han ira mga pako 'pariho hin haganas han masulog nga ka- tubigan' ngan an aringasa han ira mga kiwa "pariho hin kanan kasundalohan." (Ezek. 1:13, 14, 24-28; kitaa an kahon nga "Ginkiki- nita Ko an Buhi nga mga Linarang.") Ha lain nga bisyon, iginpakilala ni Ezekiel an upat nga buhi nga linarang sugad nga "mga kerubin," o gamhanan nga mga anghel. (Ezek. 10:2) Tungod kay nagdaku hiya ha pamilya han mga saserdote, sigurado nga maaram hiya nga an mga kerubin konektado gud ha presensya han Dios ngan mga kabulig Niya. - 1 Cron. 28:18; Sal. 18:10. "An Tagsa ha Ira May Upat nga Nawong" 5 Basaha an Ezekiel 1:6, 10. Napansin liwat ni Ezekiel nga an tag- sa nga kerubin may upat nga nawong - kanan tawo, leon, todo nga baka, ngan agila. An pakakita hito sigurado nga nagpasilsil ha iya han diri matupngan nga himaya ngan gahum ni Jehova. Kay ano? Kay makatirigamnan nga an tagsa nga nawong kanan linarang nga nagsisimbolo hin pagkaharangdon, kusog, ngan pagin gamhanan. An leon harangdon nga ihalas nga hayop, an todo nga baka naka- kabilib nga hayop, an agila makusog nga tamsi, ngan an tawo obra maestra ha mga linarang han Dios ha tuna, an magmarando ha nga- tanan nga linarang ha tuna. (Sal. 8:4-6) Pero hini nga bisyon, na- kita ni Ezekiel nga iton upat nga gamhanan nga linarang, nga ma- kikita ha upat nga nawong han tagsa nga kerubin, aada ha ubos han trono ni Jehova, an Supremo nga Soberano. Iginpapakita gud hito nga magagamit ni Jehova an iya mga linarang ha pagtuman han iya katuyoan![1] Tinuod an ginsiring han salmista mahitungod kan Jehova, "An iya pagkaharangdon labaw pa han tuna ngan la- ngit." - Sal. 148:13. 6 Paglabay han panahon, han napamalandong na ni Ezekiel an iya nakita, bangin nahinumdoman niya nga an mga surugoon han Dios nga nabuhi antes ha iya naggamit hin mga hayop ha pagtanding. H I N - O A N " B U H I N G A M G A L I N A R A N G N G A M AY U PAT N G A N A W O N G " ? 3. (a) Sumala ha Ezekiel 1: 4, 5, ano an nakita ni Ezekiel ha bisyon? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapi- tulo.) (b) Ano an imo naobser- baran ha paagi han paghulag- way ni Ezekiel han iya mga nakita? 4. (a) Ano an epekto kan Eze- kiel han bisyon? (b) Ano an si- gurado nga hinbabaroan ni Ezekiel mahitungod ha mga kerubin? 5. (a) Paonan-o iginpapakita han mga kerubin ngan han ira upat nga nawong an hima- ya ngan gahum ni Jehova? (b) Kay ano nga iginpapahi- numdom ha aton hini nga ba- hin han bisyon an kahulogan han ngaran han Dios? (Kitaa an footnote.) 6. Ano an bangin nakabulig kan Ezekiel nga masabtan kon ano pa an ginrirepresentaran han upat nga nawong? F O O T N O T E [1] An paghulagway ni Ezekiel hini nga mga linarang nagpapahinum- dom ha aton han ngaran han Dios, nga Jehova, nga ha aton pagsabot nangangahulogan nga "Hiya Nagpa- pahinabo nga Magin." Iginpapakita han usa nga bahin han kahulogan hito nga ngaran nga kaya ni Jehova pahinaboon nga an iya mga linarang magin anoman nga ginkikinahang- lan basi matuman an iya katuyoan. - Kitaa an Apendise A4 ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad. 43
7, 8. Ano nga mga kalidad an agsob ikaw-ing ha upat nga nawong han mga kerubin? 9. Kan kanay an mga kalidad nga iginkakaw-ing ha mga nawong han mga kerubin? 10, 11. Ano an pipira nga pa- agi nga nagpapahimulos kita ha pagpakita ni Jehova han iya upat nga nangunguna nga kalidad? 44 Pananglitan, iginpariho han patriarka nga hi Jacob an iya anak nga hi Juda ha leon ngan hi Benjamin liwat ha lobo. (Gen. 49:9, 27) Kay ano? Kay an mga kalidad han leon ngan lobo makikita ha ira personalidad. Salit basado hito nga mga ehemplo ha giniyahan nga mga sinurat ni Moises, sigurado nga nahunahuna ni Ezekiel nga an mga nawong han mga kerubin nagsisimbolo liwat hin importante gud nga mga kalidad. Pero ano nga mga kalidad? Mga Kalidad ni Jehova Ngan han Iya Langitnon nga Pamilya 7 Ha ano nga mga kalidad iginkaw-ing han mga parasurat han Biblia antes kan Ezekiel an leon, agila, ngan todo nga baka? Tag- da ini nga mga teksto: "An maisog nga tawo nga an kasingkasing pariho han kanan leon." (2 Sam. 17:10; Prob. 28:1) "An agila na- lupad tipaigbaw," ngan "an mga mata hito nagkikita ha hirayo gud." (Job 39:27, 29) "An kusog han todo nga baka naghahatag hin damu nga ani." (Prob. 14:4) Basado hito, an nawong han leon nagsisim- bolo ha hustisya nga may kaisog; an nawong han agila, ha kinaad- man nga hirayo an nakikita; an nawong han todo nga baka, ha ku- sog, o gahum, nga diri maaatohan, sugad han agsob unabihon ha aton mga publikasyon. 8 Pero kumusta man "an nawong hin tawo"? (Ezek. 10:14) Sigu- rado nga nagtutudlok ito ha kalidad nga waray ha hayop, kondi aada ha mga tawo, nga ginhimo ha dagway han Dios. (Gen. 1:27) Ha tuna mga tawo la an nagpapakita hito, nga ginpapabug-atan hini nga mga sugo han Dios: "Higugmaa hi Jehova nga imo Dios ha bug-os mo nga kasingkasing" ngan "higugmaa an imo igkasi-tawo sugad ha imo kalugaringon." (Deut. 6:5; Lev. 19:18) Kon ginsusu- got naton ini pinaagi ha pagpakita hin diri makikalugaringon nga gugma, ginsusubad naton an gugma ni Jehova mismo. Sugad han iginsurat ni apostol Juan, "nahigugma kita kay una hiya nga nag- higugma ha aton." (1 Juan 4:8, 19) Salit "an nawong hin tawo" nag- sisimbolo han gugma. 9 Kan kanay ini nga mga kalidad? Tungod kay mga nawong ini han mga kerubin, mga kalidad ini han ngatanan nga ginrirepresen- taran han mga kerubin - an kan Jehova langitnon nga pamilya han maunungon nga espiritu nga mga linarang. (Pah. 5:11) Dugang pa, tungod kay hi Jehova an Gintitikangan han kinabuhi han mga ke- rubin, hiya liwat an Gintitikangan han ira mga kalidad. (Sal. 36:9) Salit an mga nawong han mga kerubin nagsisimbolo han mga kali- dad ni Jehova mismo. (Job 37:23; Sal. 99:4; Prob. 2:6; Mic. 7:18) Ano an pipira nga paagi nga iginpapakita niya inin importante gud nga mga kalidad? 10 Hustisya. Sugad nga Dios nga "nahigugma han hustisya," hi Jehova "waray ginpapaurog." (Sal. 37:28; Deut. 10:17) Salit ano- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
man an aton kahimtang ha sosiedad o gintikangan, may higayon kita nga magin ngan magpabilin nga iya mga surugoon ngan ma- kakarawat hin waray kataposan nga mga bendisyon. Kinaadman. Sugad nga Dios nga 'maaramon an kasingkasing,' hi Jehova nag- hatag hin libro nga puno hin "praktikal nga kinaadman." (Job 9:4; Prob. 2:7) An pag-aplikar ha maaramon nga sagdon han Biblia na- bulig ha aton nga atubangon an adlaw-adlaw nga mga problema ngan magkaada kinabuhi nga may katuyoan. Gahum. Sugad nga Dios nga "daku an gahum," ginagamit ni Jehova an iya baraan nga espiritu ha paghatag ha aton hin "diri ordinaryo nga gahum." Nagpaparig-on ini ha aton nga ilubon an anoman nga makuri ngan masakit nga mga pagsari nga bangin atubangon naton. - Nah. 1:3; 2 Cor. 4:7; Sal. 46:1. 11 Gugma. Sugad nga Dios nga "hura hin maunungon nga gug- ma," diri gud babayaan ni Jehova an iya magtinumanon nga mag- siringba. (Sal. 103:8; 2 Sam. 22:26) Salit bisan kon nasusubo kita kay limitado na an aton nahihimo ha pag-alagad tungod han sakit o kalagas, naliliaw kita ha paghibaro nga nahinunumdoman ni Je- hova an aton mga sakripisyo hadto tungod han gugma ha iya. (Heb. 6:10) Matin-aw nga nagpapahimulos na kita ha pagpakita ni Jeho- va hin hustisya, kinaadman, gahum, ngan gugma, ngan padayon nga magpapahimulos kita hinin upat nga nangunguna nga kalidad ha maabot nga panahon. 12 Syempre, angay naton hinumdoman nga sugad nga mga tawo, an nasasabtan naton mahitungod han mga kalidad ni Jehova 'gu- tiay la nga bahin han iya mga buhat.' (Job 26:14) "Diri naton ma- tutugkad an pagsabot ha Makagarahum-ha-ngatanan," kay "an iya pagkaharangdon diri matugkad." (Job 37:23; Sal. 145:3) Salit ma- aram kita nga an iya mga kalidad diri maiihap ngan diri mahimo pagburublagon. (Sal. 139:17, 18; basaha an Roma 11:33, 34.) Nga- ni, an bisyon mismo ni Ezekiel nagpapakita hito nga kamatuoran. Ano nga bahin han bisyon an nagpapabug-at hiton importante nga kamatuoran? "Upat nga Nawong . . . Upat nga Pako . . . Upat nga Kagiliran" 13 Nakita ni Ezekiel nga diri la usa an nawong han tagsa nga ke- rubin, kondi upat. Ano an iginpapasabot hito? Hinumdumi nga ha Pulong han Dios, an numero kwatro agsob gamiton basi ipasabot an pagin bug-os, o kompleto, nga nag-uupod han ngatanan. (Isa. 11:12; Mat. 24:31; Pah. 7:1) Makatirigamnan nga hini nga bisyon, gin-unabi ni Ezekiel an numero kwatro hin 11 ka beses! (Ezek. 1: 5-18) Salit ano an aton konklusyon? Sugad la nga an upat nga ke- rubin nagrirepresentar han ngatanan nga maunungon nga espiritu nga linarang, an upat nga nawong han mga kerubin kon kikitaon ha H I N - O A N " B U H I N G A M G A L I N A R A N G N G A M AY U PAT N G A N A W O N G " ? 12. Ano an angay naton hi- numdoman mahitungod han aton abilidad nga masabtan an mga kalidad ni Jehova? 13, 14. Ano an ginrirepresen- taran han upat nga nawong han mga kerubin, ngan kay ano nga ito an aton konklus- yon? 45
46 Ano an iginpapakita han upat nga buhi nga linarang ngan han ira upat nga nawong mahitungod han gahum, himaya, ngan mga kalidad ni Jehova? KITAA AN PARAPO 5, 13
˙ ˙ ˙ 4A " G I N K I K I N I TA KO AN B U H I N GA M GA L I NAR AN G " K I TA A AN PAR AP O 4 Sigurado nga nakakita na hi Ezekiel hin dagku gud nga eskul- tura han may pako nga mga todo nga baka ngan mga leon nga may ulo hin tawo nga nagbaban- tay ha prente han mga palasyo ngan templo. An sugad nga mga estatwa makikita ha kadaan nga Asirya ngan Babilonia. Pariho han ngatanan nga nakakita hito, sigu- rado nga nahipausa hiya hiton dagku gud nga mga linarang, nga an iba naabot hin haros 20 piye an kahitaas. Pero bisan kon gam- hanan gud pagkit-on ito nga mga linarang, waray ito kinabuhi, gin- ukit la tikang ha bato. Daku gud ito nga kaibahan! Diri gud ito makalimtan ni Ezekiel sa- lit gin-unabi niya an mga pulong nga "buhi nga mga linarang" hin 11 ka beses ha tinikangan han iya tagna. (Ezek. 1:5-22) An bisyon mahitungod han upat nga buhi nga linarang nga urosa nga nagi- os ha ubos han trono han Dios sigurado nga nagpasilsil gud kan Ezekiel nga bug-os nga kontrola- do ni Jehova an ngatanan nga linarang. Yana, iginpapasilsil li- wat ha aton hito nga bisyon an pagkaharangdon ngan pagkagam- hanan ni Jehova ngan an pagka- mahimayaon han iya pagkasobe- rano. - 1 Cron. 29:11. Ha kabaliktaran, an upat nga linarang nga nakita ni Ezekiel ha bisyon "buhi nga mga linarang." MAY PAKO N GA TO D O N GA BAK A N GA MAY ULO HIN TAWO Ini nga eskultura hin may pako nga todo nga baka nga may ulo hin tawo bahin han ganghaan ha pader han syudad han Khorsabad ha kadaan nga Asirya. Ginhimo an estatwa basi waray maraot nga makasulod ha syudad. 14.5 piye 6 piye
Pirme gud kita maaabot han maunungon nga gugma ni Jehova KITAA AN PARAPO 16 15. Ano nga makaparig-on nga kamatuoran an hinbaroan ni Ezekiel pinaagi han siyahan nga bisyon nga iya nakara- wat? F O O T N O T E [2] Ha paglabay han mga tuig, an aton mga publikasyon naghisgot hin mga 50 nga kalidad ni Jehova. - Kitaa an Giya ha Pagsaliksik Para ha Mga Saksi ni Jehova ilarom han "Jehova nga Dios," ha sub-ulohan nga "Mga Kalidad ni Jehova." 48 kabug-osan nagrirepresentar, o nag-uupod, han ngatanan nga kali- dad ni Jehova.[2] 14 Ha pag-ilustrar nga an upat nga nawong han mga kerubin diri la nagtutudlok ha upat nga kalidad, tagda an upat nga kaliding din- hi hini nga bisyon. Daku hinduro an tagsa nga kaliding, pero kon kikitaon ha kabug-osan, diri la ito kay basta upat nga dagku gud nga kaliding - ito an pundasyon nga gintutungtongan han karuwa- he. Ha pariho nga paagi, kon an upat nga nawong kikitaon ha ka- bug-osan, diri la ito kay nagrirepresentar hin upat nga kalidad - ito an pundasyon han urusahon gud nga personalidad ni Jehova. Hi Jehova Duok ha Tanan Niya nga Maunungon nga Alagad 15 Pinaagi hinin siyahan nga bisyon, may hinbaroan hi Ezekiel nga importante ngan makaparig-on nga kamatuoran parte ha iya relasyon kan Jehova. Ano ito? Iginpapakita ito ha siyahan nga mga pulong han libro hini nga propeta. Katapos magsiring nga nakad- to hiya "ha tuna han mga Caldeo," iginsumat niya an iya naeksper- yensyahan: "An gahum ni Jehova ginios ha iya didto." (Ezek. 1:3) Tigamni nga nagsiring hi Ezekiel nga nakarawat niya an bisyon, diri P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
ha Jerusalem, kondi didto - ha Babilonya.[3] Salit ano an iginpasa- bot hito ha iya? Ini: Bisan kon ubos la hiya nga distyero nga nahi- bulag ha Jerusalem ngan ha templo hito, waray hiya mahibulag kan Jehova ngan ha pagsingba ha Iya. An pagpakita ni Jehova kan Eze- kiel ha Babilonya nagpapasabot nga an putli nga pagsingba ha Dios diri nakadepende ha lokasyon o estado ha kinabuhi. Lugod, naka- depende ito ha kahimtang han iya kasingkasing ngan ha iya hing- yap nga mag-alagad kan Jehova. 16. (a) Ano nga nakakaliaw nga pasarig an aton hiba- baroan ha bisyon ni Ezekiel? (b) Ano an nakakaaghat ha imo nga mag-alagad kan Je- hova ha bug-os mo nga ka- singkasing? 16 Kay ano nga nakakaliaw gud ha aton an kamatuoran nga hin- baroan ni Ezekiel? Nagpapasarig ito ha aton nga kon bug-os- kasingkasing an aton pag-alagad kan Jehova, nagpapabilin hiya nga duok ha aton diin man kita naukoy, anoman kita kamasurub-on, o anoman an aton kahimtang. (Sal. 25:14; Buh. 17:27) Tungod han iya hura nga maunungon nga gugma ha tagsa niya nga alagad, diri dayon hiya nawawad-an hin paglaom ha aton. (Ex. 34:6) Salit pir- me gud kita maaabot han iya maunungon nga gugma. (Sal. 100:5; Roma 8:35-39) Iginpapahinumdom liwat hinin urusahon nga bis- yon mahitungod ha pagkabaraan ni Jehova ngan ha iya diri matup- ngan nga gahum nga hiya an angay naton singbahon. (Pah. 4:9-11) Mapasalamaton gud kita nga gin-gamit ni Jehova an sugad nga mga bisyon ha pagbulig ha aton nga masabtan an pipira nga importan- te nga kamatuoran mahitungod ha iya ngan ha iya mga kalidad! Samtang naghihilarom an aton pagsabot ha makaruruyag nga mga kalidad ni Jehova, naaaghat kita nga magin mas duok ha iya, da- yawon hiya, ngan mag-alagad ha iya ha bug-os naton nga kasing- kasing ngan kusog. - Luc. 10:27. 17. Ano nga mga pakiana an aton babatunon ha sunod nga mga kapitulo? F O O T N O T E 17 Kondi makasurubo nga ha panahon ni Ezekiel, nahugawan an putli nga pagsingba. Paonan-o ito nahitabo? Ano an reaksyon ni Jehova? Ngan ano an kahulogan para ha aton hito nga mga hita- bo? Ini nga mga pakiana babatunon ha sunod nga mga kapitulo. [3] An pulong nga "didto," siring han usa nga komentarista ha Biblia, "nagpapakita han pagin urusahon gud hito nga takna . . . An Dios aadto didto ha Babilonya! Naka- kaliaw gud ito!" AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga an nawong hin tawo, leon, todo nga baka, ngan agila nagrirepresentar gud han kusog ngan pagin gamhanan ni Jehova? 3 Kay ano nga masisiring naton nga an upat nga nawong han mga kerubin kon kikitaon ha kabug-osan nagrirepresentar han ngatanan nga kalidad ni Jehova? 2 Ha ano nga mga paagi nagpapahimulos ka na ha pagpakita ni Jehova han iya nangunguna nga mga kalidad? 4 Paonan-o ka ginpapasarig hini nga bisyon ni Ezekiel nga pirme ka gud maaabot han gugma ni Jehova? H I N - O A N " B U H I N G A M G A L I N A R A N G N G A M AY U PAT N G A N A W O N G " ? 49
50
"AN AKO N S AN T UARYO AN I M O G I N H U GAWAN " N A H U G AWA N A N P U T L I N G A PA G S I N G B A EZEKIEL 5:11 POKUS: An Juda ngan Jerusalem nagin mahugaw ha espirituwal ngan moral Ginhigugma ngan gin-ataman ni Jehova an mga Israelita sugad nga iya "ginpapabilhan gud nga panag-iya." (Ex. 19:5, ftn.) Pero an ira iginbalos kan Jehova amo an pagsingba ha buwa nga mga dios ha templo mismo nga nagdadara han iya ngaran! Ginpasubo gud nira hi Jehova ngan ginpasiparahan. Kay ano nga nagin sugad karaot an Israel? Ano an aton hibabaroan tikang ha tagna ni Ezekiel mahitungod ha kabungkagan han Jerusalem? Ngan ano nga mga leksyon an igintututdo ha aton han pakig-upod han Israel ha mga nasud ha ira palibot? 2 S E K S Y O N D O S 51
5 1-3. Ano an karuyag ni Jehova nga makita ni Ezekiel ha tem- plo ha Jerusalem, ngan kay ano? (Kitaa an retrato ha tini- kangan han Seksyon 2.) 52 " KITAA AN MAR AOT NGAN MANG I L- AD NGA MGA B UTANG NGA I R A G I N B U B U HAT " EZEKIEL 8:9 POKUS: Pagtikaraot han espirituwalidad ngan moralidad han apostata nga Juda HI PROPETA Ezekiel, nga anak hin saserdote, maaram gud han Mosaiko nga Balaud. Salit pamilyar hiya ha templo ha Jerusalem ngan ha putli nga pagsingba kan Jehova nga angay buhaton didto. (Ezek. 1:3; Mal. 2:7) Pero an nahitatabo ha templo ni Jehova han 612 B.C.E. makangingirhat ha bisan hin-o nga matinumanon nga Ju- dio, upod na hi Ezekiel. 2 Karuyag ni Jehova nga makita ni Ezekiel an maraot nga kahim- tang ha templo ngan isumat ha "mga tigurang han Juda," an iya mga igkasi-distyero nga nagtirirok ha iya balay, an iya nakikita. (Ba- saha an Ezekiel 8:1-4; 11:24, 25; 20:1-3) Pinaagi han baraan nga es- piritu, gindara hiya ni Jehova (ha bisyon) tikang ha iya balay ha Tel-abib, hirani ha salog han Kebar ha Babilonya, ngadto ha Jeru- salem nga ginatos ka kilometro ha weste. Ginbutang hiya ni Jeho- va ha templo, ha norte nga ganghaan han sulod nga bungsaran. Ti- kang didto, iginlibot hiya ni Jehova ha templo pinaagi hin bisyon. 3 Nakakita hi Ezekiel hin upat nga makangingirhat nga eksena nga nagpapakita nga nadaot na gud an espirituwalidad han nasud. Ano P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
na an nahitabo ha putli nga pagsingba kan Jehova? Ngan ano an kahulogan hini nga bisyon para ha aton? Updan naton hi Ezekiel ha iya paglibot. Pero tagdon anay naton kon ano an ginlalaoman ni Je- hova ha iya mga magsiringba. "Ako . . . Usa nga Dios nga Nagsusugo nga Ihatag ha Akon an Eksklusibo nga Debosyon" 4 Mga 900 ka tuig antes han panahon ni Ezekiel, klaro nga gin- yakan ni Jehova an iya igin-oobligar ha iya mga magsiringba. Ha ikaduha han Napulo nga Sugo, ginsidngan niya an mga Israelita:[1] "Ako, hi Jehova nga imo Dios, usa nga Dios nga nagsusugo nga iha- tag ha akon an eksklusibo nga debosyon." (Ex. 20:5) Ha mga pu- long nga "eksklusibo nga debosyon," iginpasabot ni Jehova nga diri niya kukonsinteron an pagsingba ha iba nga dios. Ha Kapitulo 2, hinbaroan naton an siyahan nga ginkikinahanglan ha putli nga pag- singba - hi Jehova an angay kumarawat han aton debosyon. Kina- hanglan hiya an siyahan ha kinabuhi han iya mga magsiringba. (Ex. 20:3) Ha laktod, ginlalaoman ni Jehova nga magpapabilin hira nga limpyo ha espirituwal pinaagi ha diri pagsalakot hin buwa ha tinu- od nga pagsingba. Han 1513 B.C.E., kinaburut-on nga ginkarawat han mga Israelita an Balaud nga kasabotan. Ha pagbuhat hito, inu- yon hira ha paghatag kan Jehova han eksklusibo nga debosyon. (Ex. 24:3-8) Maunungon hi Jehova ha iya mga kasabotan, ngan nagla- om hiya nga magin maunungon liwat an iya katawohan nga may ka- sabotan ha iya. - Deut. 7:9, 10; 2 Sam. 22:26. 5 Angayan ba nga ig-obligar ni Jehova ha mga Israelita an eksklu- sibo nga debosyon? Oo! Hiya an Makagarahum-ha-ngatanan nga Dios, an Soberano han Uniberso, ngan an Gintitikangan ngan Pa- rasustinir han kinabuhi. (Sal. 36:9; Buh. 17:28) Hi Jehova liwat an ira Paratalwas. Han iginhatag niya an Napulo nga Sugo, ginpahi- numdoman niya hira: "Ako hi Jehova nga imo Dios, nga naggawas ha imo ha tuna han Ehipto, tikang ha balay han pagkauripon." (Ex. 20:2) Klaro nga kinahanglan waray kaagaw hi Jehova ha kasingka- sing han mga Israelita. 6 Hi Jehova diri nagbabag-o. (Mal. 3:6) Pirme niya igin-oobligar an eksklusibo nga debosyon. Salit hunahunaa an iya gin-abat ha upat nga makangingirhat nga eksena nga iya iginpakita kan Ezekiel ha bisyon. Siyahan nga Eksena: An Idolo nga Simbolo han Pangabugho 7 Basaha an Ezekiel 8:5, 6. Sigurado nga diri makatoo hi Ezekiel! Ha norte nga ganghaan han templo, an apostata nga mga Judio nag- sisingba hin idolo, o imahen. Bangin usa ito nga sagrado nga poste nga nagrirepresentar kan Asera, an buwa nga diosa nga ginhuhuna- huna han mga Canaanita nga asawa ni Baal. Anoman ito, gintalapas " K I TA A A N M A R A O T N G A N M A N G I L - A D N G A M G A B U TA N G N G A I R A G I N B U B U H AT " 4. Ano an igin-oobligar ni Je- hova ha iya mga magsiringba? 5, 6. Kay ano nga hi Jehova an angay tagan han eksklusi- bo nga debosyon han mga Israelita? 7. (a) Ano an ginbubuhat han apostata nga mga Judio ha norte nga ganghaan han tem- plo, ngan ano an reaksyon ni Jehova? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapitulo.) (b) Ha ano nga paagi naaghat hi Jehova nga mangabugho? (Kitaa an footnote 2.) F O O T N O T E [1] Ha libro han Ezekiel, an termino nga "Israel" agsob gamiton ha pag- tudlok ha mga umurukoy han Juda ngan Jerusalem. - Ezek. 12:19, 22; 18:2; 21:2, 3. 53
8. Ha aton panahon, ano an kahulogan han bisyon ni Eze- kiel mahitungod han simbolo han pangabugho? 9, 10. Ano nga pahamangno an aton hibabaroan ha mga nagsisingba hin idolo ha templo? 11. Ano nga makangingirhat nga mga butang an nakita ni Ezekiel pagsulod niya ha sulod nga bungsaran hirani ha hala- ran han templo? F O O T N O T E [2] An paggamit han pulong nga "pangabugho" nagpapakita nga im- portante gud kan Jehova an pagin matinumanon ha iya. Bangin mahu- nahuna naton an pangabugho han usa nga bana kon an iya asawa na- gin diri maunungon. (Prob. 6:34) Pa- riho hito nga bana, husto la nga na- sina hi Jehova han an iya katawohan nga may kasabotan ha iya nagin diri matinumanon pinaagi ha pagsingba ha mga imahen. Usa nga reperensya an nasiring: "An pangabugho han Dios . . . resulta han Iya pagkabara- an. Tungod kay Hiya gud la an Usa nga Baraan . . . , diri Hiya matugot nga may kaagaw Hiya." - Ex. 34:14. 54 han idolatroso nga mga Israelita an ira kasabotan kan Jehova. Pi- naagi ha paghatag ha usa nga imahen han debosyon nga hi Jehova gud la an may katungod, gin-aghat nira an Dios nga mangabugho, nga umabat hin matadong nga kasina.[2] (Deut. 32:16; Ezek. 5:13) Hunahunaa la: Ha sulod hin sobra 400 ka tuig, an santuaryo han templo konektado ha presensya ni Jehova. (1 Hadi 8:10-13) Pero pinaagi ha pagbuhat hin idolatriya ha sulod mismo han templo, hira an rason nga hi Jehova 'nagpahirayo ha iya santuaryo.' 8 Ha aton panahon, ano an kahulogan han bisyon ni Ezekiel ma- hitungod han simbolo han pangabugho? An apostata nga Juda nag- papahinumdom gud ha aton han Kakristianohan. Kalyap an idolatri- ya ha mga relihiyon han Kakristianohan, salit bisan kon nag-aangkon hira nga may debosyon hira ha Dios, waray ito pulos. Tungod kay hi Jehova diri nagbabag-o, an Kakristianohan nga pariho han apos- tata nga Juda sigurado nga nakakaaghat han iya matadong nga ka- sina. (San. 1:17) Sigurado nga hirayo hi Jehova hini nga sayop nga klase han Kristianidad! 9 Ano nga pahamangno an aton hibabaroan ha mga nagsisingba hin idolo ha templo? Basi maihatag kan Jehova an eksklusibo nga debosyon, kinahanglan kita 'pumalagiw tikang ha idolatriya.' (1 Cor. 10:14) Bangin maghunahuna kita, 'Diri gud ako magamit hin mga imahen o simbolo ha akon pagsingba kan Jehova!' Pero may iba-iba nga klase han idolatriya, ngan an iba diri abat. Usa nga reperen- sya ha Biblia an nasiring nga an idolatriya nagpapasabot hin ideya nga an usa nga butang - bisan ano nga may bili, pulos, o gahum - nagigin prayoridad naton imbes nga an Dios. Kon sugad, an idolat- riya mahimo mag-upod han materyal nga mga panag-iya, kwarta, sekso, kaliawan - oo, bisan ano nga mahimo magin prayoridad na- ton salit diri na naton naihahatag an eksklusibo nga debosyon nga para gud la kan Jehova. (Mat. 6:19-21, 24; Efe. 5:5; Col. 3:5) Kina- hanglan mag-ikmat kita ha ngatanan nga klase han idolatriya kay hi Jehova gud la an may katungod ha aton kasingkasing - ngan ha aton pagsingba! - 1 Juan 5:21. 10 An siyahan nga eksena nga iginpakita ni Jehova kan Ezekiel may "maraot gud ngan mangil-ad nga mga butang." Pero ginsidngan niya an iya matinumanon nga propeta: "Makakakita ka hin mangil- ad nga mga butang nga mas maraot pa gud." May mas maraot pa ba kay ha pagsingba ha idolo nga simbolo han pangabugho didto ha templo? Ikaduha nga Eksena: 70 nga Tigurang nga Naghahalad hin Insenso ha Buwa nga mga Dios 11 Basaha an Ezekiel 8:7-12. Pagbuho ni Ezekiel ha bungbong ngan pagsulod niya ha sulod nga bungsaran hirani ha halaran, na- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
kita niya ha bungbong an makangingirhat nga mga inukit han "nag- kakamang nga mga linarang ngan mangil-ad nga mga hayop ngan [han] ngatanan nga mangil-ad nga idolo."[3] Nagrirepresentar ito ha buwa nga mga dios. Mas makangingirhat pa gud an sunod niya nga nakita: "70 han mga tigurang han panimalay ni Israel" an natindog "ha kasisidman" ngan naghahalad hin insenso ha buwa nga mga dios. Ha Balaud, an pagsunog hin mahamot nga insenso nagrirep- resentar han kinakarawat nga mga pag-ampo han magtinumanon nga magsiringba. (Sal. 141:2) Pero an insenso nga iginhalad hiton 70 nga tigurang ha buwa nga mga dios mabaho gud kan Jehova. An ira mga pag-ampo sugad hin masungot nga baho para ha iya. (Prob. 15:8) Gin-uwat nira an ira kalugaringon ha paghunahuna: "Diri kita nakikita ni Jehova." Pero nakita gud hira ni Jehova, ngan iginpakita niya kan Ezekiel an ira ginbubuhat didto ha Iya templo! 12 Ano an aton hibabaroan ha asoy ni Ezekiel mahitungod han 70 nga tigurang? Basi pamatian han Dios an aton mga pag-ampo - ngan basi matipigan nga putli ha iya pagkita an aton pagsingba - kinahang- lan magpabilin kita nga matinumanon bisan "ha kasisidman." (Prob. 15:29) Tigamnan naton nga nakikita ni Jehova an tanan naton nga 12. Kay ano nga kinahanglan magpabilin kita nga matinu- manon bisan "ha kasisidman," ngan hin-o an labi na nga angay magin maopay nga ehemplo hini nga bahin? F O O T N O T E [3] An Hebreo nga termino nga igin- hubad nga "mangil-ad nga idolo" ba- ngin may koneksyon ha Hebreo nga pulong para ha "tai" ngan gin-gaga- mit sugad nga pagtamay. Nakikita ni Jehova an ngatanan nga mangil-ad nga butang nga ginbubuhat "ha kasisidman" KITAA AN PARAPO 11
˙ ˙ ˙ 5A "ANAK HAN TAWO , NAK I K I TA M O BA I N I ? " K I TA A AN PAR AP O 7- 1 8 An upat nga mangil-ad nga butang nga nakita ni Ezekiel ha bungsaran ngan ha templo. (Ezek. 8:5-16) 1 ID O LO N GA SIM BO LO HAN PAN GABUGH O 2 70 N GA TIGUR AN G N GA NAGHAHAL AD H IN IN S E N S O HA BUWA NGA M GA D IO S
" KABABAYIN - AN N GA . . . NANANAN GIS TUN GO D HA D IO S N GA H I TAM UZ " 3 2 5 N GA L AL AKI N GA ' NAYUKBO N GADTO HA AD L AW ' 4 57
13. Ano an nakita ni Ezekiel nga ginbubuhat han apostata nga kababayin-an ha usa nga ganghaan han templo? 14. Ano an aton hibabaroan ha pagkita ni Jehova ha gin- bubuhat han apostata nga kababayin-an? 15, 16. Ano an ginbubuhat han 25 nga lalaki ha sulod nga bungsaran han templo, ngan kay ano nga an ira gin- bubuhat insulto gud kan Jehova? F O O T N O T E [4] Waray basihan an ginsisiring han iba nga an Tamuz iba nga ngaran ni Nimrod. 58 ginbubuhat. Kon tinuod hi Jehova ha aton, diri naton bubuhaton bi- san ha pribado an anoman nga nakakapasubo ha iya. (Heb. 4:13) An mga tigurang labi na nga angay magin maopay nga ehemplo ha Kris- tiano nga pagkinabuhi. (1 Ped. 5:2, 3) Adton mga aada ha kongre- gasyon naglalaom gud nga an tigurang nga natindog ha entablado ngan nangunguna ha ira ha pagsingba durante han katirok nagkiki- nabuhi uyon ha mga prinsipyo ha Biblia bisan "ha kasisidman," ka- ruyag sidngon, kon diri hiya nakikita han iba. - Sal. 101:2, 3. Ikatulo nga Eksena: "Kababayin-an nga . . . Nananangis Tungod ha Dios nga hi Tamuz" 13 Basaha an Ezekiel 8:13, 14. Katapos han duha nga eksena han mangil-ad nga mga buhat, hi Jehova nagsiring utro kan Ezekiel: "Makakakita ka han ira ginbubuhat nga mangil-ad nga mga butang nga mas maraot pa gud." Ano an sunod nga nakita han propeta? "Ha aragian tipasulod ha norte nga ganghaan han balay ni Jehova," nakakita hiya hin "kababayin-an nga nanlilingkod ngan nananangis tungod ha dios nga hi Tamuz." Hi Tamuz, usa nga dios ha Mesopo- tamia, gintatawag nga Dumuzi ha Sumeriano nga mga sinurat ngan ginhuhunahuna nga bana han diosa han pag-anak nga hi Ishtar.[4] Klaro nga an pagtinangis han Israelita nga kababayin-an bahin hin relihiyoso nga rituwal nga konektado ha kamatay ni Tamuz. Ha pag- buhat hito ha templo ni Jehova, nagbubuhat hira hin pagano nga rituwal ha sentro han putli nga pagsingba. Pero an buwa nga pag- singba diri nagigin baraan tungod la kay ginbubuhat ito ha templo han Dios. Para kan Jehova, "mangil-ad nga mga butang" an ginbu- buhat hiton apostata nga kababayin-an! 14 Ano an aton hibabaroan ha pagkita ni Jehova ha ginbubuhat hito nga kababayin-an? Basi matipigan nga putli an aton pagsingba, diri gud naton ito angay salaktan hin mahugaw nga pagano nga mga buhat. Salit diri kita angay makigbahin ha mga selebrasyon nga may pagano nga gintikangan. Importante gud ba an gintikangan? Oo! Yana, an mga buruhaton may kalabotan ha pipira nga selebrasyon, sugad han Pasko ngan Easter, baga hin diri nakakadaot. Pero hinum- doman naton nga nakita mismo ni Jehova an pagano nga mga bu- hat nga ha urhi nagin mga selebrasyon ha aton panahon. Para kan Jehova, an pagano nga mga buhat mangil-ad la gihap bisan kon lina- bay na an panahon o iginsalakot ito ha putli nga pagsingba. - 2 Cor. 6:17; Pah. 18:2, 4. Ikaupat nga Eksena: 25 nga Lalaki nga 'Nayukbo Ngadto ha Adlaw' 15 Basaha an Ezekiel 8:15-18. Iginsumat ni Jehova an ikaupat ngan ultimo nga eksena pinaagi hinin pamilyar na nga mga pulong: "Makakakita ka hin mangil-ad nga mga butang nga mas maraot pa P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
gud hini." Bangin naghunahuna an propeta: 'May mas maraot pa ba kay han mga butang nga akon na nakita?' Hito nga takna hi Ezekiel nakadto na ha sulod nga bungsaran han templo. Ha aragian tipasu- lod ha templo, nakakita hiya hin 25 nga lalaki nga nayukbo basi sing- bahon an "adlaw ha este." An ira ginbuhat daku gud nga insulto kan Jehova. Kay ano? 16 Imadyina an eksena: An aragian tipasulod ha templo han Dios naatubang ha este. An mga magsiringba nga nasulod ha templo na- kaatubang ha weste, nga natalikod ha nasirang nga adlaw ha este. Pero an 25 nga lalaki "natalikod ha templo" ngan naatubang ha este basi singbahon an adlaw. Ha pagbuhat hito, gintalikdan nira hi Je- hova, kay ito nga templo "an balay ni Jehova." (1 Hadi 8:10-13) Iton 25 nga lalaki mga apostata. Ira ginbalewaray hi Jehova, ngan ira gintalapas an sugo ha Deuteronomio 4:15-19. Gin-insulto gud nira an Dios nga angay tagan han eksklusibo nga debosyon! 17 Ano an aton hibabaroan ha asoy mahitungod ha mga nagsising- ba ha adlaw? Basi matipigan nga putli an aton pagsingba, kan Je- hova kita angay maglaom para hin pagsabot ngan kinaadman. Hi- numdumi, "hi Jehova nga Dios usa nga adlaw," ngan an iya Pulong "lamrag" ha aton dalan. (Sal. 84:11; 119:105) Pinaagi han iya Pu- long ngan han basado ha Biblia nga mga publikasyon han iya orga- nisasyon, ginlalamragan niya an aton kasingkasing ngan hunahuna ngan iginpapakita ha aton kon paonan-o magkakaada malipayon nga kinabuhi yana ngan hin kinabuhi nga waray kataposan ha maabot nga panahon. Pero kon hini nga kalibotan kita maglalaom hin kina- adman kon paonan-o magkinabuhi, sugad hin gintatalikdan naton hi Jehova. Maiinsulto gud hiya ngan masasakitan. Diri gud naton karuyag buhaton ito ha aton Dios! An bisyon ni Ezekiel pahamang- no liwat ha aton nga likyan an mga tinalikod ha kamatuoran - an mga apostata. - Prob. 11:9. 18 Sugad han aton hinbaroan, nakakita hi Ezekiel hin upat nga makangingirhat nga eksena han idolatriya ngan buwa nga pagsing- ba nga nagpapakita nga mahugaw na gud an pagsingba han apos- tata nga Juda. Tungod hito, nadaot an relasyon han mga Israelita ha Dios. An kahugaw ha pagsingba konektado ha kahugaw ha mo- ral. Salit diri urusahon nga an apostata nga mga Israelita nagbuhat han ngatanan nga klase han karaotan ha moral nga nakadaot diri la han ira relasyon ha Dios kondi pati ha ira igkasi-tawo. Aton yana kitaon kon paonan-o iginhulagway ni propeta Ezekiel pinaagi ha paggiya han Dios an kadaot ha moral han apostata nga Juda. Kahugaw ha Moral - Panggawi nga "Malaw-ay ha Imo Butnga" 19 Basaha an Ezekiel 22:3-12. An nasud mahugaw ha moral tikang ha mga magmarando tubtob ha katawohan. Gin-gamit han "mga " K I TA A A N M A R A O T N G A N M A N G I L - A D N G A M G A B U TA N G N G A I R A G I N B U B U H AT " 17, 18. (a) Ano an aton hiba- baroan ha asoy mahitungod ha mga nagsisingba ha adlaw didto ha templo? (b) Ano nga mga relasyon an gindaot han apostata nga mga Israelita, ngan paonan-o? 19. Paonan-o iginhulagway ni Ezekiel an kadaot ha moral han katawohan ni Jehova nga may kasabotan ha iya? Hi Jehova an angay tagan han eksklusibo nga debosyon han iya mga magsiringba 59
Tungod ha impluwensya han Kakristianohan, nagtitikagrabe an kamadarahog ngan imoralidad ha kalibotan KITAA AN PARAPO 20 20. Kay ano nga an ginyakan ni Ezekiel mahitungod han kahugaw ha moral han Juda may kahulogan ha aton pa- nahon? 60 lider" an ira awtoridad basi manmatay hin inosente nga mga tawo. Ginsubad han katawohan an ira mga lider ha pagbalewaray han Ba- laud han Dios. Ha pamilya, "gintatamay" han mga anak an ira mga kag-anak, ngan kalyap an insesto. Ha nasud, ginlilimbongan han re- belyoso nga mga Israelita an dayo nga residente ngan ginmamaltra- to an bata nga waray tatay ngan an balo nga babaye. An kalalakin- an nakikighilawas ha asawa han iba. An katawohan nagpakita hin duro nga kahakog pinaagi ha panhukip, pangilkil, ngan pagpatubo hin daku. Sigurado nga masakit gud kan Jehova nga ginbabalewa- ray han katawohan nga may kasabotan ha iya an iya Balaud ngan an gugma nga nagpagios ha iya nga ihatag ito! Nasakitan gud hi Je- hova han ira kadaot ha moral. Ginsugo niya hi Ezekiel nga sidngan an imoral nga katawohan: "Ginkalimtan mo na gud ako." 20 Kay ano nga an ginyakan ni Ezekiel mahitungod han kahugaw ha moral han Juda may kahulogan ha aton panahon? An kahugaw han apostata nga Juda nagpapahinumdom ha aton nga nagkikina- buhi kita ha kalibotan nga hamubo gud an moralidad. Gin-aabuso han mga lider ha politika an ira gahum ngan gintatalumpigos an or- dinaryo nga mga tawo. An mga lider han relihiyon - labi na an mga klero han Kakristianohan - nagbibendisyon han mga girra han mga nasud nga nagresulta ha kamatay han minilyon nga tawo. Ginmimi- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
nos han mga klero an putli ngan klaro nga mga suruklan han Bib- lia ha seksuwal nga moralidad. Salit an suruklan ha moral han kali- botan nagtitikahamubo pa gud. Sigurado nga isisiring ni Jehova ha Kakristianohan an iya ginsiring ha apostata nga Juda: "Ginkalimtan mo na gud ako." 21 Sugad nga katawohan ni Jehova, ano an aton hibabaroan ha kahugaw ha moral han kadaan nga Juda? Basi karawaton ni Jeho- va an aton pagsingba, kinahanglan tipigan naton nga limpyo an nga- tanan naton nga panggawi. Diri ito masayon buhaton ha kalibotan nga mahugaw ha moral. (2 Tim. 3:1-5) Pero maaram kita han inaa- bat ni Jehova ha ngatanan nga kahugaw ha moral. (1 Cor. 6:9, 10) Ginsusugot naton an mga suruklan ni Jehova ha moral kay hinigug- ma naton hiya ngan an iya mga balaud. (Sal. 119:97; 1 Juan 5:3) An kahugaw ha moral diri pagpakita hin gugma ha aton baraan ngan limpyo nga Dios. Diri gud naton karuyag nga tagan hi Jehova hin rason nga sidngan kita: "Ginkalimtan mo na gud ako." 21. Ano an aton hibabaroan ha kahugaw ha moral han kadaan nga Juda? 22. (a) Katapos repasuhon an pagbuhayhag ni Jehova han kadaan nga Juda, ano an imo determinasyon? (b) Ano an hihisgotan ha sunod nga kapi- tulo? 22 Nahibaro kita hin importante nga mga leksyon ha pagrepaso han pagbuhayhag ni Jehova han pagtikaraot han espirituwalidad ngan moralidad han kadaan nga Juda. Sigurado nga mas nagin de- terminado kita nga ihatag kan Jehova an eksklusibo nga debosyon nga para gud la ha iya. Salit kinahanglan mag-ikmat kita ha ngata- nan nga klase han idolatriya ngan magpabilin nga limpyo ha moral. Pero ano an ginbuhat ni Jehova ha iya diri matinumanon nga ka- tawohan? Han matatapos na an paglibot ni Ezekiel ha templo, hi Jehova nagsiring ha iya: "Magios ako tungod han duro nga kasina." (Ezek. 8:17, 18) Karuyag naton hibaroan an ginbuhat ni Jehova ha diri matinumanon nga Juda, kay puropariho nga paghukom an ipa- padapat ngada hinin maraot nga kalibotan. Hihisgotan ha sunod nga kapitulo kon paonan-o natuman an mga paghukom ni Jehova ha Juda. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano an ginlalaoman ni Jehova ha iya mga magsiringba, ngan paonan-o mo mabubuhat an iya ginlalaoman? paonan-o mo matitipigan nga limpyo an imo pagsingba? 2 Ha ano nga mga paagi nagin mahugaw an pagsingba han mga Israelita, kondi 3 Kay ano nga determinado ka nga magpabilin nga limpyo ha moral? " K I TA A A N M A R A O T N G A N M A N G I L - A D N G A M G A B U TA N G N G A I R A G I N B U B U H AT " 61
6 1, 2. (a) Ano nga kakaiba nga panggios an iginpakita ni Eze- kiel? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) (b) Ano an igintagna han iya panggios? 62 "AN KATAPO SAN AADA NA HA I MO YANA" EZEKIEL 7:3 POKUS: An tagna mahitungod han mga paghukom ni Jehova ha Jerusalem - kon paonan-o natuman AN SUMAT mahitungod han kakaiba nga panggios ni propeta Eze- kiel madagmit nga nagsarang ha distyero nga mga Judio ha Babi- lonya. Usa ka semana nga nagliningkod hiya nga blangko an hunahu- na ngan diri nakikiistorya, pero tigda nga binuhat hiya ngan sinulod ha iya balay ngan waray maggawas-gawas. Samtang nagkikita an iya nagugupong nga mga amyaw, ginawas hiya, pumurot hin briks, igin- butang ito ha iya atubangan, ngan gin-ukitan ito. Katapos, hilom nga naghimo hiya hin gutiay nga pader. - Ezek. 3:10, 11, 15, 24-26; 4:1, 2. 2 Sigurado nga nagtitikadamu na an nagkikita. Bangin naghuna- huna hira, 'Ano an karuyag sidngon hini?' Ha urhi la nira masasab- tan hin bug-os nga an kakaiba nga panggios han propeta usa nga tagna mahitungod han tiarabot nga makaharadlok nga panhitabo nga magpapakita han matadong nga kasina ni Jehova nga Dios. Ano ito nga panhitabo? Paonan-o ito nakaapekto ha kadaan nga nasud han Israel? Ano an kahulogan hito ha putli nga mga magsiringba yana? P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
'Kuha hin Briks, Kuha hin Trigo, Kuha hin Matarom nga Espada' 3 Han mga 613 B.C.E., ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga ipakita pi- naagi hin mga tigaman an tulo nga bahin han tiarabot nga paghu- kom han Dios ha Jerusalem. Ito an paglikos ha syudad, pag-antos han mga umurukoy hito, ngan kabungkagan han syudad ngan han katawo- han hito.[1] Hisgotan naton hin mas detalyado ini nga tulo. 4 An paglikos ha Jerusalem. Hi Jehova nagsugo kan Ezekiel: "Kuha hin briks ngan ibutang ito ha imo atubangan. . . . Likusi ito." (Basaha an Ezekiel 4:1-3.) An briks nagrirepresentar han syudad han Jerusalem ngan hi Ezekiel naman, ha kasundalohan han Babilonya nga gagamiton ni Jehova. Ginsugo liwat hiya nga maghimo hin guti- ay nga pader, pan-atake nga bungdo, ngan mga troso nga iburundol, ngan ibubutang niya ito ha palibot han briks. Nagrirepresentar ini ha mga garamiton ha girra nga gagamiton han mga kaaway han Jerusa- lem ha paglikos ngan pag-atake hito. Basi ipakita an sugad-puthaw nga kusog han kaaway nga mga sundalo, magbubutang hi Ezekiel hin "planudo nga lutoan nga puthaw" butnga niya ngan han syudad. Ka- tapos, iya igin-atubang an iya "nawong kontra" ha syudad. Ito nga mga buhat "tigaman ha panimalay ni Israel" nga mahitatabo na an diri nira ginlalaoman. Magamit hi Jehova hin kaaway nga kasunda- lohan basi likosan an Jerusalem - an pinakaimportante nga syudad han katawohan han Dios ngan an hinmumutangan han iya templo! 5 An pag-antos han mga umurukoy han Jerusalem. Ginsugo ni Jehova hi Ezekiel: "Kinahanglan kumuha ka hin trigo, sebada, higla- pad nga mga liso, lentihas, dawa, ngan espelta [usa nga klase han tri- go] . . . ngan himoon ito nga tinapay," ngan "magtitimbang ka ngan makaon hin 20 ka sekel nga pagkaon kada adlaw." Katapos, hi Jeho- va nagsiring: "Uutdon ko an suplay nga pagkaon." (Ezek. 4:9-16) Hini nga eksena, diri na an kasundalohan han Babilonya an ginrirepresen- taran ni Ezekiel kondi an mga taga-Jerusalem. An ginbuhat han pro- peta usa nga tagna nga magkukulang an pagkaon ha syudad tungod han tiarabot nga paglikos. Hito nga panahon, an tinapay hihimoon gamit an kakaiba nga kombinasyon han mga sangkap, nga nagpapa- sabot nga kakaunon han mga tawo an anoman nga ira makita. Mati- onan-o kagrabe ito nga gutom? Hi Ezekiel, nga sugad hin nakikiis- torya ha mga taga-Jerusalem, nagsiring: "An mga tatay dida ha imo makaon han ira mga anak, ngan an mga anak makaon han ira mga tatay." Ha urhi, damu an mag-aantos tungod han "gutom nga sugad hin makamaratay nga mga pana," ngan an katawohan "magtitikalu- ya." - Ezek. 4:17; 5:10, 16. 6 An kabungkagan han Jerusalem ngan han katawohan hito. Hini nga bahin han tagna, duha nga papel an dungan nga iginpa- sundayag ni Ezekiel. Siyahan, iginpasundayag niya an bubuhaton ni Jehova. Ginsugo hiya ni Jehova: "Kuha hin matarom nga espada "A N K ATA P O S A N A A D A N A H A I M O YA N A" 3, 4. (a) Ano nga tulo nga ba- hin han paghukom han Dios an iginpasundayag ni Ezekiel? (b) Paonan-o iginpasundayag ni Ezekiel an paglikos ha Jeru- salem? 5. Ihulagway kon paonan-o iginpasundayag ni Ezekiel an mahitatabo ha mga umurukoy han Jerusalem. 6. (a) Ano nga duha nga papel an dungan nga iginpa- sundayag ni Ezekiel? (b) Ano an iginpapasabot han sugo han Dios nga "timbangon ngan bahin-bahinon an mga buhok"? F O O T N O T E [1] Makatadunganon hunahunaon nga iginpasundayag ni Ezekiel ini ngatanan nga tigaman ha atubangan han mga tawo. Kay ano? Kay may kalabotan ha pipira hito, sugad han pagluto hin tinapay ngan pagdara hin bagahe, espisipiko nga ginsugo hiya ni Jehova nga buhaton ini "ha ira atubangan." - Ezek. 4:12; 12:7. 63
7. Kay ano nga ginsugo ni Je- hova hi Ezekiel nga bahinon ha tulo an buhok ngan iba-iba an buhaton ha tagsa hito? 8. (a) Ano nga paglaom an nahiuupod ha iginpasundayag ni Ezekiel? (b) Paonan-o natu- man an tagna mahitungod han "pipira nga buhok"? 9, 10. Ano nga importante nga tiarabot nga mga pan- hitabo nga igintagna an igin- papahinumdom ha aton han mga iginpasundayag ni Eze- kiel? 64 nga imo gagamiton sugad nga labaha hin barbero." (Basaha an Eze- kiel 5:1, 2.) An kamot ni Ezekiel nga nakapot han espada nagrirep- resentar han kamot ni Jehova, han iya paghukom, pinaagi han ka- sundalohan han Babilonya. Ikaduha, iginpasundayag ni Ezekiel an maieksperyensyahan han mga Judio. Ginsidngan hiya ni Jehova: "Ahiti an imo ulo ngan an imo bungot." An pag-ahit ha iya ulo nag- rirepresentar ha paagi han pag-atake ngan pagpoo ha mga Judio. Dugang pa, an sugo nga 'kumuha hin timbangan basi timbangon ngan bahin-bahinon an mga buhok' nagpapasabot nga an pagpada- pat han paghukom ni Jehova ha Jerusalem, diri paturapak la, kon- di tinuyo ngan pulido. 7 Kay ano nga ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga bahinon ha tulo an iya gin-ahit nga buhok ngan iba-iba an buhaton ha tagsa hito? (Basaha an Ezekiel 5:7-12.) An usa nga bahin ginsunog ni Ezekiel "ha sulod han syudad" basi ipasabot ha mga nagkikita nga an iba nga taga-Jerusalem mamamatay ha sulod han syudad. An usa na- man nga bahin gintigbas niya hin espada "ha bug-os nga palibot han syudad" basi ipasabot nga an iba nga umurukoy pamamatayon ha gawas han syudad. An ikatulo nga bahin iya iginsabrag ha hangin basi ipasabot nga an iba pa nga umurukoy magsasarang ha mga na- sud, pero 'lalanaton' hira "hin espada." Salit diin man umukoy an mga nakatalwas, diri hira magigin murayaw. 8 Kondi an tagna nga iginpasundayag ni Ezekiel nag-uupod liwat hin paglaom. May kalabotan ha buhok nga gin-ahit ni Ezekiel, gin- sugo hiya ni Jehova: 'Kuha hin pipira nga buhok ngan putsa ito ha mga pilo han imo bado.' (Ezek. 5:3) Iginpapasabot hito nga an pi- pira nga Judio nga magsasarang ha mga nasud titipigan nga buhi. An iba hiton "pipira nga buhok" magigin bahin han mga distyero nga mabalik ha Jerusalem katapos han 70 ka tuig nga pagkabihag ha Babilonya. (Ezek. 6:8, 9; 11:17) Natuman ba ito? Oo. Damu ka tuig kahuman han pagkabihag, hi propeta Hagai nagsiring nga an pipira han nagsarang nga mga Judio binalik gud man ha Jerusalem. Hira "an lagas nga kalalakin-an nga nakakita han balay hadto," ka- ruyag sidngon, an templo ni Solomon. (Ezra 3:12; Hag. 2:1-3) Gin- siguro ni Jehova nga matipigan an putli nga pagsingba, sugad han iya iginsaad. Hihisgotan ha Kapitulo 9 an dugang nga detalye ma- hitungod hito nga pagpahiuli. - Ezek. 11:17-20. Ano an Iginsusumat Hini nga Tagna Mahitungod ha Tiarabot nga mga Panhitabo? 9 Iginpapahinumdom ha aton han mga panhitabo nga iginpasun- dayag ni Ezekiel an importante nga tiarabot nga mga panhitabo nga igintagna han Pulong han Dios. Ano an pipira hito? Pariho ha na- hitabo ha kadaan nga Jerusalem, hi Jehova magamit hin politikal nga mga pwersa basi buhaton an diri ginlalaoman han mga tawo P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
˙ ˙ ˙ 6A "AH ITI AN I MO U LO N GAN AN I MO B U N G OT " K I TA A AN PAR AP O 6 - 8 Iginpasundayag ni Ezekiel an mga butang nga hirani na mahitabo ha Jerusalem 'Timbanga Ngan Bahin-bahina' An paghukom magigin tinuyo ngan pulido 'Putsa' An iba nga mga distyero mabalik ha Jerusalem, ngan matitipigan an putli nga pagsingba "Ahiti" An mga Judio aatakehon ngan pupoohon 'Sunoga' An iba mama- matay ha sulod han syudad 'Tigbasa' An iba pamama- tayon ha gawas han syudad 'Isabrag' An iba makakapalagiw, pero diri hira magigin murayaw
11, 12. (a) Paonan-o an pag- sabot ha tagna ni Ezekiel mahitungod han paglikos ha Jerusalem nakakaapekto ha aton panhunahuna ha minis- teryo yana? (b) Ano nga pag- bag-o an bangin mahitabo ha aton pagsangyaw ngan men- sahe? 13. Kay ano nga ginsugo ni Je- hova hi Ezekiel nga humigda nga natakilid ha iya wala ngan katapos ha iya too? May kalabotan ha pagsangyaw han maopay nga sumat, "mangungula" kita 66 - atakehon an ngatanan nga buwa nga relihiyon. (Pah. 17:16-18) Su- gad la nga an kabungkag han Jerusalem "usa nga naiiba nga kada- ot," an "daku nga kasakitan" upod an girra han Armagedon magi- gin usa nga panhitabo nga "waray pa mahitabo" hadto. - Ezek. 5:9; 7:5; Mat. 24:21. 10 Iginpapakita han Biblia nga an mga indibiduwal nga nasuporta ha buwa nga mga relihiyon makakatalwas ha kabungkagan hito. Tu- ngod ha kahadlok, maupod hira ha ngatanan nga klase han tawo nga mamimiling hin matatagoan. (Zac. 13:4-6; Pah. 6:15-17) An ira kahimtang nagpapahinumdom ha aton han nahitabo hadto ha mga taga-Jerusalem nga nakatalwas ha kabungkag hito ngan sugad hin iginsabrag "ha hangin." Nahisgotan naton ha parapo 7 nga bisan kon nakatalwas hira hito nga panahon, naghulbot hi Jehova "hin es- pada basi lanaton" hira. (Ezek. 5:2) Ha pariho nga paagi, an bisan ano nga tatagoan han mga makakatalwas ha pag-atake ha relihiyon diri makakapanalipod ha ira ha espada ni Jehova. Ha Armagedon, pamamatayon hira, upod han tanan nga iba pa nga sugad-kanding nga mga tawo. - Ezek. 7:4; Mat. 25:33, 41, 46; Pah. 19:15, 18. 11 Paonan-o an pagsabot hini nga tagna nakakaapekto han aton panhunahuna ha ministeryo ngan ha pagkaapurado hito? Iginpapa- silsil hini nga kinahanglan buhaton naton an aton bug-os nga ma- hihimo ha pagbulig ha mga tawo nga magin mga alagad ni Jehova. Kay ano? Gutiay na la an nabibilin nga panahon ha 'panhimo hin mga disipulo ha mga tawo han ngatanan nga nasud.' (Mat. 28:19, 20; Ezek. 33:14-16) Kon an "tungkod" (politikal nga mga pwersa) mag- tikang na pag-atake ha relihiyon, diri na kita magsasangyaw hin mensahe han katalwasan. (Ezek. 7:10) May kalabotan ha pagsang- yaw han maopay nga sumat, "mangungula" kita, sugad la nga na- ngula hi Ezekiel, o inundang pagpasamwak han iya mga mensahe, ha pipira nga bahin han iya ministeryo. (Ezek. 3:26, 27; 33:21, 22) Oo, kahuman mabungkag an buwa nga relihiyon, an mga tawo des- perado nga "mamimiling hin bisyon tikang ha usa nga propeta," pero waray instruksyon para ha katalwasan nga ihahatag ha ira. (Ezek. 7:26) Tapos na an panahon ha pagkarawat hito nga instruksyon ngan magin disipulo han Kristo. 12 Pero an aton pagsangyaw diri maundang. Kay ano? Ha daku nga kasakitan, bangin magpasamwak kita hin mensahe han paghukom nga pariho hin peste nga uran nga yelo. Magigin klaro ito nga tiga- man nga tiabot na gud ha katawohan an kataposan hinin maraot nga kalibotan. - Pah. 16:21. "Kitaa, Tiabot Ito!" 13 Labot han pagtagna kon paonan-o mabubungkag an Jerusalem, iginpasundayag liwat ni Ezekiel kon san-o ito mahitatabo. Ginsugo P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
hiya ni Jehova nga humigda nga natakilid ha iya wala hin 390 ka adlaw ngan ha iya too hin 40 ka adlaw. An tagsa nga adlaw katug- bang hin usa ka tuig. (Basaha an Ezekiel 4:4-6; Num. 14:34) Ito nga pasundayag, nga bangin ginbuhat ni Ezekiel hin pipira la ka oras kada adlaw, nagtutudlok ha eksakto nga tuig han kabungkagan han Jerusalem. An 390 ka tuig nga pakasala han Israel matin-aw nga nagtikang han 997 B.C.E., an tuig nga nabahin an 12-ka-tribo nga ginhadian. (1 Hadi 12:12-20) An 40 ka tuig nga pakasala han Juda posible nga nagtikang han 647 B.C.E., an tuig nga igintoka hi Jere- mias sugad nga propeta basi prangka nga pahamangnoan an gin- hadian han Juda mahitungod han tiarabot nga kabungkagan hito. (Jer. 1:1, 2, 17-19; 19:3, 4) Salit an duha nga peryodo matatapos ha 607 B.C.E., an eksakto nga tuig nga ginsakop ngan ginbungkag an Jerusalem, sugad han igintagna ni Jehova.[2] 14 Han nakarawat ni Ezekiel an tagna mahitungod han 390 ka ad- law ngan han 40 ka adlaw, bangin diri pa hiya maaram han eksakto Paonan-o iginpasabot ni Ezekiel an eksakto nga tuig han kabungkagan han Jerusalem? KITAA AN PARAPO 13 14. (a) Paonan-o iginpakita ni Ezekiel an iya pagsarig nga magios hi Jehova ha eksakto nga panahon? (b) Ano an ma- hitatabo antes han kabungka- gan han Jerusalem? F O O T N O T E [2] Ha pagtugot nga mabungkag an Jerusalem, iginpahayag ni Jehova an iya paghukom diri la ha duha-ka-tri- bo nga ginhadian han Juda kondi pati na ha napulo-ka-tribo nga gin- hadian han Israel. (Jer. 11:17; Ezek. 9:9, 10) Kitaa an Kaunawaan sa Ka- sulatan, Tomo 2, p. 138-139, "Krono- lohiya - Mula 997 B.C.E. Hanggang sa Pagkatiwangwang ng Jerusalem."
15. Ano nga mga bahin han tagna ni Ezekiel an natuman tikang han 609 B.C.E.? 16. Paonan-o naton maipapa- kita yana an aton pagsarig nga magios hi Jehova ha eksakto nga panahon? An ginlikosan nga Jerusa- lem nagin puropariho hin "kaldero" nga 'iginsun-ad ha kalayo' KITAA AN PARAPO 15 F O O T N O T E [3] Tigamni nga ha halipot nga asoy ha Ezekiel 7:5-7, pito ka beses nga gin-unabi ni Jehova an mga pu- long nga "tiabot," "maabot," ngan "inabot." 68 nga tuig nga mabubungkag an Jerusalem. Bisan pa hini, ha mga tuig antes han kabungkagan hito, pauroutro nga ginpahamangnoan niya an mga Judio nga tiabot na an paghukom ni Jehova. Nagsiring hiya: "An kataposan aada na ha imo yana." (Basaha an Ezekiel 7:3, 5-10.) Sigurado hi Ezekiel nga magios hi Jehova ha eksakto nga panahon. (Isa. 46:10) Igintagna liwat han propeta an mga mahitatabo antes han kabungkagan han Jerusalem: "Maabot an sunod-sunod nga ka- daot." Ngan ito nga mga panhitabo magriresulta ha kadaot han so- siedad, relihiyon, ngan gobyerno. - Ezek. 7:11-13, 25-27. 15 Pipira ka tuig katapos ipasamwak ni Ezekiel an pagsakop ha Je- rusalem, an tagna nagtikang matuman. Han 609 B.C.E., hinbaroan niya nga nagtikang na an pag-atake ha Jerusalem. Hito nga pana- hon, an tunog han trumpeta nanawagan ha mga umurukoy nga de- pensahan an ira syudad, kondi sugad han igintagna ni Ezekiel, "wa- ray bisan usa nga napakadto ha pakiggirra." (Ezek. 7:14) An mga taga-Jerusalem waray mag-urosa ha pagdepensa hito ngan ha pa- kig-away ha nasulong nga mga taga-Babilonya. Bangin ginhunahu- na han iba nga mga Judio nga tatalwason hira ni Jehova. Ginbuhat niya ito hadto han nagtarhog an mga Asiryano nga sakupon an Je- rusalem; ginpamatay han usa nga anghel ni Jehova an kadam-an han ira kasundalohan. (2 Hadi 19:32) Pero hini nga higayon, waray ang- hel nga binulig. Waray pag-iha, an ginlikosan nga syudad nagin pu- ropariho hin "kaldero" nga 'iginsun-ad ha kalayo,' ngan an mga umurukoy hito waray na makagawas sugad hin "tiniros nga mga kar- ne" ha sulod han kaldero. (Ezek. 24:1-10) Kahuman han makuri nga 18 ka bulan nga paglikusi, nabungkag an Jerusalem. "Pagtirok Kamo hin mga Bahandi ha Langit" 16 Ano an aton hibabaroan hini nga bahin han tagna ni Ezekiel? May koneksyon ba ini ha mensahe nga aton iginsasangyaw ngan ha reaksyon han aton mga ginsasangyawan? Nagdesisyon na hi Jeho- va kon san-o bubungkagon an buwa nga relihiyon - ngan magios na liwat hiya ha eksakto nga panahon. (2 Ped. 3:9, 10; Pah. 7:1-3) Diri kita maaram han eksakto nga petsa hito. Pero pariho kan Ezekiel, padayon nga gintutuman naton an sugo ni Jehova nga pauroutro nga pahamangnoan an mga tawo: "An kataposan aada na ha [iyo] yana." Kay ano nga kinahanglan uroutruhon naton ito? Pariho gi- hapon ha rason ni Ezekiel.[3] Kadam-an han iya ginsumatan han tag- na han Dios mahitungod han kabungkagan han Jerusalem an wa- ray tumoo. (Ezek. 12:27, 28) Pero ha urhi, may distyero nga mga Judio ha Babilonya nga nagpakita hin matadong nga kasingkasing, ngan binalik hira ha ira natawohan nga tuna. (Isa. 49:8) Ha pariho nga paagi, damu yana an diri natoo nga matatapos ini nga kalibo- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
tan. (2 Ped. 3:3, 4) Bisan pa hito, samtang may panahon pa an mga tawo nga karawaton an mensahe han Dios, karuyag naton buligan an sinsero nga mga indibiduwal nga mabilngan an dalan tipakadto ha kinabuhi. - Mat. 7:13, 14; 2 Cor. 6:2. 17 An tagna ni Ezekiel nagpapahinumdom liwat ha aton nga kon atakehon na an mga relihiyon, an mga membro hito diri 'mapakad- to ha pakiggirra' basi depensahan ito. Lugod, samtang nasasantop nira nga an ira pangaraba hin bulig nga "Ginoo, Ginoo," diri ginba- baton, an ira mga "kamot mawawad-an hin kusog" ngan 'mangu- ngurog' hira. (Ezek. 7:3, 14, 17, 18; Mat. 7:21-23) Ano pa an ira bu- buhaton? (Basaha an Ezekiel 7:19-21.) Hi Jehova nagsiring: "An ira silber ilalabog nira ha mga kalye." Ini nga mga pulong mahitungod ha mga umurukoy ha kadaan nga Jerusalem naghuhulagway liwat han mahitatabo ha daku nga kasakitan. Hito nga panahon, masa- santop han mga tawo nga an kwarta diri makakatalwas ha ira ha ti- arabot nga kabungkagan. 17. Ano nga mga kahimtang ngan panhitabo an aton maki- kita ha tiarabot nga daku nga kasakitan? Bisan kon damu an diri namamati, padayon kita nga namimiling hin sinsero nga mga tawo KITAA AN PARAPO 16
18. Ano nga leksyon mahitu- ngod ha pagkaada mga pra- yoridad an igintututdo ha aton han tagna ni Ezekiel? 19. Paonan-o nakakaapekto ha aton an mga tagna nga iginpasamwak ni Ezekiel? 18 Ano an leksyon para ha aton hini nga bahin han tagna ni Eze- kiel? Kinahanglan magkaada kita tama nga mga prayoridad. Huna- hunaa ini: Katapos la masantop han mga taga-Jerusalem nga mabu- bungkag na an ira syudad ngan magkakamatay na hira ngan diri hira matatalwas han ira materyal nga mga butang, dida la nira ginbag-o an ira mga prayoridad. Iginlabog nira an ira mga panag-iya ngan 'na- miling hin bisyon tikang ha usa nga propeta' - pero urhi na an ira pagbag-o. (Ezek. 7:26) Ha kabaliktaran, maaram na kita nga hirani na an kabungkagan hinin maraot nga kalibotan. Tungod han aton pagtoo ha mga saad han Dios, nagkaada kita tama nga mga prayo- ridad. Salit okupado kita ha pagtirok hin espirituwal nga mga ba- handi, nga may nagpapadayon nga bili ngan diri gud ilalabog "ha mga kalye." - Basaha an Mateo 6:19-21, 24. Kay ano nga 'iginlabog' han mga umurukoy ha kadaan nga Jerusalem 'an ira silber ha mga kalye'? 19 Ha pagsumaryo, paonan-o nakakaapekto ha aton yana an mga tagna ni Ezekiel mahitungod ha kabungkagan han Jerusalem? Igin- papahinumdom hito nga gutiay na la an nabibilin nga panahon ha pagbulig ha iba nga magin mga alagad han Dios. Salit apurado kita ha panhimo hin mga disipulo. Nalilipay gud kita kon an sinsero nga mga indibiduwal nagtitikang pagsingba ha aton Amay nga hi Jeho- va. Kondi bisan ha mga tawo nga diri nagbubuhat hito, padayon nga iginpapahamangno naton an ginsiring ni Ezekiel ha mga tawo ha iya panahon: "An kataposan aada na ha [iyo] yana." (Ezek. 3:19, 21; 7:3) Sugad man, determinado kita nga tipigan an aton pagsarig kan Jehova ngan unahon pirme an putli nga pagsingba ha iya. - Sal. 52: 7, 8; Prob. 11:28; Mat. 6:33. KITAA AN PARAPO 17 AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga importante nga tiarabot nga mga panhitabo nga igintagna han Pulong han Dios an iginpapahinumdom ha aton han mga panhitabo nga iginpasundayag ni Ezekiel? 2 Paonan-o an paagi han pagtuman ni Ezekiel han iya toka nga isangyaw an mga pahamangno ni Jehova nakakaapekto han imo panhunahuna ha ministeryo? 3 Kay ano nga an mga tagna nga ginhisgotan hini nga kapitulo bangin magpagios ha imo nga usisahon utro an imo mga prayoridad, ngan ano nga mga pagbag-o an imo na ginhimo? 70 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
AN MGA NAS U D ' MAKAKAKI LALA G U D NGA AKO H I J E HOVA' EZEKIEL 25:17 POKUS: An aton hibabaroan ha pakig-upod han Israel ha mga nasud nga nagpakaraot ha ngaran ni Jehova HA SULOD hin ginatos ka tuig, an Israel pariho hin nag-uusahan nga karnero ha butnga han mga lobo. Gintatarhog ito han mga Am- monita, Moabita, ngan Edomita ha este nga giutan hito. An weste kontrolado han mga Filisteo, nga maiha na nga kaaway han Israel. Ha norte nahimumutang an syudad han Tiro, an riko ngan gamha- nan nga sentro han daku nga imperyo han komersyo. Ha sur aada an kadaan nga Ehipto, nga ginmamandoan han Paraon, an hadi hito nga gintatagad nga dios. 2 Han sinarig an mga Israelita kan Jehova, ginpanalipdan niya hira ha ira mga kaaway. Pero an iya katawohan ngan an ira mga hadi pauroutro nga nagpaimpluwensya ha mga nasud ha ira pali- bot. Usa ha ira hi Hadi Ahab, nga nagin diri maunungon kan Je- hova. Kadungan-dungan hiya ni Hadi Jehosafat han Juda, ngan nagmando hiya ha napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel. Gin- asawa niya hi Jezebel nga anak han hadi han Sidon nga nagma- mando ha riko nga syudad han Tiro. Igin-aghat gud hini nga baba- ye an pagsingba kan Baal ha Israel ngan gin-impluwensyahan an A N M G A N A S U D ' M A K A K A K I L A L A G U D N G A A K O H I J E H O V A' 7 1, 2. (a) Ha ano nga paagi an Israel pariho hin nag-uusa- han nga karnero ha butnga han mga lobo? (Kitaa an ret- rato hini nga pahina.) (b) Ano an gintugotan han mga Isra- elita ngan han ira mga hadi nga mahitabo? 71
3, 4. (a) Ano an sunod nga iginsumat ni Ezekiel? (b) Ano nga mga pakiana an aton hi- hisgotan? 5, 6. Ano an relasyon han mga Ammonita ngan mga Israelita? 7. Ano an nagin pagtratar han mga Moabita ha ira mga par- yente, an mga tulin ni Israel? An mga nasud nga nagpakaraot han ngaran ni Jehova diri makakalikay ha mga resulta han ira mga buhat 72 iya bana nga hugawan an putli nga pagsingba ha waray kapariho nga sukol. - 1 Hadi 16:30-33; 18:4, 19. 3 Ginpahamangnoan na ni Jehova an iya katawohan han resulta han pagin diri maunungon ha iya. Yana ubos na an iya pasensya. (Jer. 21:7, 10; Ezek. 5:7-9) Han 609 B.C.E., an kasundalohan han Babilonya binalik ha Tuna nga Iginsaad ha ikatulo nga higayon. Ha- ros 10 ka tuig na tikang han ira urhi nga pagsulong. Hini nga higa- yon, bubungkagon nira an mga pader han Jerusalem ngan pamama- tayon an mga nagrebelde kan Nabucodonosor. Samtang nagtitikang an paglikos ngan natutuman an mga tagna ni Ezekiel ha makangi- ngirhat nga paagi, iginsumat niya an mahitatabo ha mga nasud ha palibot han Tuna nga Iginsaad. 4 Iginsumat ni Jehova kan Ezekiel nga malilipay an mga kaaway han Juda ha kabungkag han Jerusalem ngan sasamukon nira an mga makakatalwas. Pero an mga nasud nga nagpakaraot han nga- ran ni Jehova ngan nagtimaraot o nag-impluwensya ha iya katawo- han diri makakalikay ha mga resulta han ira mga buhat. Ano nga mga leksyon an aton hibabaroan ha pakig-upod han Israel hito nga mga nasud? Ngan paonan-o an mga tagna ni Ezekiel mahitungod ha mga nasud naghahatag ha aton hin paglaom? Mga Paryente han Israel nga 'Duro nga Nagtamay' ha Ira 5 An Ammon, Moab, ngan Edom mga kadugo han Israel. Pero bisan kon magpararyente hira ngan may uusa nga kasaysayan, gin- kontra hito nga mga nasud an katawohan han Dios ha sulod hin maiha nga panahon ngan 'duro nga gintamay' hira. - Ezek. 25:6. 6 Tagda an mga Ammonita. Mga tulin hira han umangkon ni Ab- raham nga hi Lot ha iya puto nga anak nga babaye. (Gen. 19:38) An ira yinaknan puropariho gud ha Hebreo salit posible nga nasa- sabtan ito han katawohan han Dios. Tungod kay magparyente hira, ginsidngan ni Jehova an mga Israelita nga diri magpatikang hin gir- ra ha mga Ammonita. (Deut. 2:19) Kondi ha panahon han mga Hu- kom, binulig hira kan Hadi Eglon han Moab ha pagtalumpigos ha Israel. (Huk. 3:12-15, 27-30) Ha urhi, han nagin hadi hi Saul, gin- atake han mga Ammonita an Israel. (1 Sam. 11:1-4) Ngan ha pa- nahon ni Hadi Jehosafat, nakig-alyansa utro hira ha Moab basi su- lungon an Tuna nga Iginsaad. - 2 Cron. 20:1, 2. 7 An mga Moabita mga tulin liwat ni Lot pero ha iya suhag nga anak nga babaye. (Gen. 19:36, 37) Ginsidngan ni Jehova an mga Israelita nga diri makiggirra ha ira. (Deut. 2:9) Pero waray balusi han mga Moabita ito nga pagkabuotan. Imbes nga buligan an ira mga paryente, nga napalagiw tikang ha pagkauripon ha Ehipto, gin- ulang nira hira ha pagsulod ha Tuna nga Iginsaad. Ginsuholan ni Hadi Balak han Moab hi Balaam basi isumpa an mga Israelita, ngan P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
TI M E LIN E ( N GATANAN N GA TUIG B. C . E .) 620: An Babilonya nagtikang pag- kontrol ha Jerusalem An hadi han Jerusalem ginhimo ni Nabucodono- sor nga iya sakop nga hadi 617: Gindara han Babilonya an siyahan nga mga bihag tikang ha Jerusalem An mga magmarando, magkusog nga girriro, ngan eksper- to nga mga parahimo gindara 607: Ginbungkag han Babilonya an Jerusalem An syudad ngan an templo hito ginsunog Katapos han 607: Tiro ha konti- nente Gin-atake ni Nabucodonosor an Tiro ha sulod hin 13 ka tuig. Na- sakop niya an Tiro ha kontinente, pero an syudad ha isla nagpabilin 602: Ammon ngan Moab Ginsu- long ni Nabucodonosor an Ammon ngan Moab 588: Napirde han Babilonya an Ehipto Ha ika-37 ka tuig han pagmando ni Nabucodonosor, ginsulong niya an Ehipto 332: Tiro, syudad ha isla An Griego nga kasundalohan, ha pagpanguna ni Alejandro nga Bantogan, nagbung- kag han syudad han Tiro ha isla 332 o antes pa: Filistia Nasakop ni Alejandro an Gaza, usa nga kapital nga syudad han mga Filisteo 630 620 610 600 590 580 570 340 330 320 ˙ ˙ ˙ 7A GRE SYA AN MGA NAS U D HA PALI B OT HAN J E R U SALE M m . 65 0 - 3 0 0 B. C . E . N DA KU NGA DAGAT ( D A G AT M E D I T E R A N E O ) BABILO NYA Sidon TIR O Tiro Samaria Jerusalem . AM M O N Gaza FILISTIA M OAB E D O M E H IPTO 0 mi 100 0 km 100
8. Kay ano nga nagsiring hi Jehova nga bugto han Israel an Edom, kondi ano an ginbu- hat han mga Edomita? 9, 10. (a) Ano an nahitabo ha Ammon, Moab, ngan Edom? (b) Ano nga mga ehemplo an nagpapakita nga diri tanan nga tuminungnong hito nga mga nasud nakontra ha Israel? 11. Ano an aton hibabaroan ha pakig-upod han Israel ha Ammon, Moab, ngan Edom? 74 gintutdoan hiya ni Balaam kon paonan-o susulayon an Israelita nga mga lalaki nga magbuhat hin imoralidad ngan idolatriya. (Num. 22:1-8; 25:1-9; Pah. 2:14) Ginatos ka tuig nga gintalumpigos han mga Moabita an ira mga paryente, tubtob ha panahon ni Ezekiel. - 2 Hadi 24:1, 2. 8 An mga Edomita mga tulin ni Esau nga kambal ni Jacob. Duok gud nga magparyente an mga Edomita ngan mga Israelita salit gin- tawag hira ni Jehova nga magburugto. (Deut. 2:1-5; 23:7, 8) Bisan pa hito, ginkontra han mga Edomita an Israel tikang ha Pagbaya ha Ehipto tubtob ha kabungkag han Jerusalem han 607 B.C.E. (Num. 20:14, 18; Ezek. 25:12) Hito nga panahon, nalipay hira ha pag-antos han Israel ngan gin-aghat an mga taga-Babilonya nga bungkagon an Jerusalem. Gin-ulang liwat nira an napalagiw nga mga Israelita ngan igintubyan ha kaaway. - Sal. 137:7; Oba. 11, 14. 9 Para kan Jehova, may baratunon an mga paryente han Israel tungod han ira pagtratar ha Iya katawohan. Nagsiring hiya: "Iha- hatag ko . . . an mga Ammonita ngadto ha katawohan han Este su- gad nga ira panag-iya, basi an mga Ammonita diri na mahinumdo- man dida ha mga nasud." Nagsiring liwat hiya: "Magpapadapat ako hin paghukom ha Moab, ngan makikilala gud nira nga ako hi Je- hova." (Ezek. 25:10, 11) Mga lima ka tuig katapos mabungkag an Jerusalem, ito nga mga tagna nagtikang matuman han ginsakop han mga taga-Babilonya an Ammon ngan Moab. Mahitungod ha Edom, hi Jehova nagsiring nga "papatayon [niya] an tawo ngan an inataman nga hayop nga aada hito" ngan "hihimoon . . . ito nga binayaan." (Ezek. 25:13) Sugad han igintagna, ha urhi an Ammon, Moab, ngan Edom waray na umeksister. - Jer. 9:25, 26; 48:42; 49: 17, 18. 10 Kondi diri tanan nga tuminungnong hito nga mga nasud na- kontra ha katawohan han Dios. Pananglitan, hi Zelek nga Ammo- nita ngan hi Itma nga Moabita kaapi han magkusog nga girriro ni Hadi David. (1 Cron. 11:26, 39, 46; 12:1) Ngan hi Ruth nga Moabi- ta nagin maunungon nga magsiringba ni Jehova. - Ruth 1:4, 16, 17. 11 Ano nga mga leksyon an aton hibabaroan ha pakig-upod han Israel hito nga mga nasud? Siyahan, han an Israel waray magin ma- binantayon, an maghugaw nga buhat han buwa nga relihiyon han iya mga paryente hinay-hinay nga nakasulod, sugad han pagsingba ha Baal han Peor han Moab ngan kan Molec nga dios han Ammon. (Num. 25:1-3; 1 Hadi 11:7) Mahimo liwat ito mahitabo ha aton. Ba- ngin ipresyur kita han aton diri tumuroo nga mga paryente nga magkompromiso. Pananglitan, bangin diri nira masabtan kon kay ano nga diri kita nagsiselebrar han Easter, nakikigbalyoay hin re- galo kon Pasko, o nakikigbahin ha iba pa nga popular nga kustom- re nga konektado ha buwa nga mga toloohan. Bisan kon maopay P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
an ira intensyon, bangin aghaton nira kita nga ikompromiso an aton mga suruklan - bisan madaliay la. Pero importante gud nga diri kita magpadara! Pariho han nahitabo ha Israel, bisan an usa la nga pagkompromiso, nga sugad hin usa la ka pitad lahos ha pang- pang, magriresulta hin kadaot. 12 May mahibabaroan pa kita ha mga eksperyensya han Israel ha Ammon, Moab, ngan Edom. Bangin duro kita nga kontrahon han aton diri tumuroo nga mga kapamilya. Hi Jesus nagpahamangno nga may mga panahon nga an mensahe nga aton iginsasangyaw magpapahinabo "hin pagkabahin-bahin, han anak nga lalaki kontra ha iya tatay, ngan han anak nga babaye kontra ha iya nanay." (Mat. 10:35, 36) Ginsidngan ni Jehova an mga Israelita nga diri magpa- tikang hin away ha ira mga paryente, ngan kita liwat naglilikay hin komprontasyon ha aton diri tumuroo nga mga kapamilya. Pero diri kita angay mahipausa kon kontrahon nira kita. - 2 Tim. 3:12. 13 Bisan kon an aton mga paryente diri direkta nga nakontra ha aton pagsingba kan Jehova, diri gud naton tugotan nga mas ma- kaimpluwensya hira ha aton imbes nga hi Jehova. Kay ano? Kay hi Jehova an angay magin siyahan ha aton kasingkasing. (Basaha an Mateo 10:37.) Dugang pa, kon magpabilin kita nga maunungon kan Jehova, an iba naton nga paryente bangin magin pariho kanda Ze- lek, Itma, ngan Ruth ngan umupod ha aton ha putli nga pagsing- ba. (1 Tim. 4:16) Hito nga paagi, hira liwat malilipay ha pag-ala- gad ha amo la nga tinuod nga Dios ngan ha pagkarawat han iya gugma ngan proteksyon. An mga Kaaway ni Jehova Nakakarawat hin "mga Sirot Tungod han Kapungot" 14 An mga Filisteo binalhin tikang ha isla han Creta ngadto ha tuna nga ha urhi iginsaad ni Jehova kan Abraham ngan ha iya mga tulin. Nakaupod ni Abraham ngan ni Isaac ini nga katawohan. (Gen. 21:29-32; 26:1) Han sinulod an mga Israelita ha Tuna nga Iginsa- ad, an mga Filisteo gamhanan na nga nasud nga may makusog nga pwersa militar. Nagsisingba hira ha buwa nga mga dios, sugad kan- da Baal-zebub ngan Dagon. (1 Sam. 5:1-4; 2 Hadi 1:2, 3) May mga panahon nga an Israel inupod ha pagsingba hito nga mga dios. - Huk. 10:6. 15 Tungod kay diri matinumanon an Israel, gintugotan ni Jeho- va an mga Filisteo nga magdominar ha iya katawohan hin damu ka tuig. (Huk. 10:7, 8; Ezek. 25:15) Nagpatuman hira hin magbug-at nga restriksyon ha mga Israelita[1] ngan ginpamatay an damu ha ira. (1 Sam. 4:10) Pero han nagbasol an Israel ngan binalik kan Je- hova, ginbuligan niya hira. Naghatag hiya hin kalalakin-an sugad kanda Samson, Saul, ngan David basi talwason an Iya katawohan. A N M G A N A S U D ' M A K A K A K I L A L A G U D N G A A K O H I J E H O V A' 12, 13. Ano nga pagkontra an bangin atubangon naton, kon- di ano an bangin mahitabo kon magpabilin kita nga mau- nungon? 14, 15. Ano an nagin pagtra- tar han mga Filisteo ha mga Israelita? Ayaw gud pagkompromiso F O O T N O T E [1] Pananglitan, gindid-an han mga Filisteo an mga panday hin metal nga magtrabaho ha Israel. An mga Israelita napakadto pa ha mga Filis- teo para magpabaid hin mga gara- miton ha pag-uma, ngan an sukot kanan pipira ka adlaw nga sweldo. - 1 Sam. 13:19-22. 75
˙ ˙ ˙ 7 B MAKATIRIGAMNAN NGA MGA PULONG HA LIBRO HAN EZEKIEL 16, 17. Ano nga mga leksyon an aton hibabaroan ha pakig- upod han Israel ha mga Filisteo? 76 "Anak han Tawo" S O BR A 90 KA BE S E S Sobra 90 ka beses nga gintawag hi Ezekiel nga "anak han tawo." (Ezek. 2:1) Pahinumdom ito ni Jehova ha iya nga bisan kon nakaka- rawat hiya hin dagku nga pribilehiyo, tawo la hiya. Makatirigamnan nga ha mga Ebanghelyo, hi Jesus gintawag nga "Anak han tawo" hin mga 80 ka beses, nga nagpapakita nga nagin tawo gud hiya ngan diri anghel nga nagsul-ot la hin lawas han tawo. - Mat. 8:20. (Huk. 13:5, 24; 1 Sam. 9:15-17; 18:6, 7) Ngan sugad han igintagna ni Ezekiel, an mga Filisteo nahiagom hin "mga sirot tungod han kapungot" han an ira tuna ginsulong han mga taga-Babilonya ngan ha urhi han mga Griego. - Ezek. 25:15-17. 16 Ano nga mga leksyon an aton hibabaroan ha pakig-upod han Israel ha mga Filisteo? Ha moderno nga panahon, an katawohan ni Jehova ginkontra han pipira han pinakagamhanan nga mga nasud nga nagmando ha katawohan. Diri pariho han Israel, nagpapabilin kita nga maunungon kan Jehova. Pero usahay, an mga kaaway han putli nga pagsingba baga hin naglalampos. Pananglitan, ha tinika- ngan han ika-20 ka siglo, an gobyerno han Estados Unidos nagsa- ri pagpaundang han buruhaton han katawohan ni Jehova pinaagi ha pagsentensya ha mga nangunguna ha organisasyon hin damu ka tuig nga kaprisohan. Han ikaduha nga girra ha kalibotan, an par- tido nga Nazi ha Germany nagsari pagpoo han katawohan han Dios pinaagi ha pagpriso han yinukot ngan pagpatay han ginatos. Kata- pos hito nga girra, gintikangan han Unyon Sobyet an maiha nga pag-atake ha mga Saksi ni Jehova; ira iginpadara an aton kabug- toan ha mga prisohan para ha pinirit nga pagtrabaho o igindistye- ro hira ha higrayo nga mga lugar. 17 Bangin padayon nga igdiri han mga gobyerno an pagsangyaw, prisuhon an katawohan han Dios, ngan patayon pa ngani an pipi- ra ha aton. Mahahadlok ba kita o mawawad-an hin pagtoo tungod hito? Diri! Papanalipdan ni Jehova an iya maunungon nga katawo- han. (Basaha an Mateo 10:28-31.) Nakita na naton nga nawara an pipira nga gamhanan ngan matalumpiguson nga mga gobyerno, pero an katawohan ni Jehova padayon nga nagtitikadamu. Diri mag-iiha, an ngatanan nga gobyerno han tawo magigin sugad ha mga Filisteo - mapipiritan hira pagkilala kan Jehova. Ngan pariho han mga Filisteo, diri na hira maeksister! P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
"Makikilala Gud . . . nga Ako hi Jehova" "Jehova nga Soberano nga Ginoo" S O BR A 5 0 K A BE S E S 2 1 7 KA BE S E S Sobra 50 ka beses nga iginsurat ni Ezekiel an ginsiring han Dios nga "makikilala gud [han mga tawo] nga ako hi Jehova," nga nagpapabug-at nga hi Jehova gud la an angay kumarawat hin putli nga pagsingba. - Ezek. 6:7. An mga pulong nga "Jehova nga Soberano nga Ginoo" mababasa hin 217 ka beses, nga naghahatag ha ngaran han Dios han dungog nga angay hito ngan nagpapabug- at nga an ngatanan nga linarang sakop ni Jehova. - Ezek. 2:4. An "Damu nga Bahandi" Waray Makahatag hin Nagpapadayon nga Proteksyon 18 An syudad han Tiro[2] an sentro han usa han dagku nga im- peryo han komersyo ha kadaan nga panahon. Ha weste, an mga barko hito may-ada damu nga ruta han komersyo nga nakaabot ha tabok han Dagat Mediteraneo. Ha este, an mga ruta han komer- syo han Tiro nakaabot ha higrayo nga imperyo. Ha ginatos nga ka- tuigan, nagtikadamu pa gud an mga bahandi hito tikang hinin hig- rayo nga lugar. An mga negosyante ngan parabaligya hito nagriko gud salit ginhunahuna nira nga mga prinsipe hira. - Isa. 23:8. 18. Ano nga klase hin imperyo an kontrolado han Tiro? 19, 20. Ano an kaibahan han mga taga-Tiro ngan han mga taga-Gibeon? 21, 22. Ano an nahitabo ha Tiro, ngan kay ano? 19 Ha paghadi ni David ngan ni Solomon, an Israel nakignegos- yo ha mga taga-Tiro, nga nagsuplay hin mga materyales ngan eks- perto nga mga parahimo para ha pagtukod han palasyo ni David ngan ha urhi han templo ni Solomon. (2 Cron. 2:1, 3, 7-16) Naki- ta han Tiro an pinakamaopay nga kahimtang han Israel. (1 Hadi 3: 10-12; 10:4-9) Hunahunaa la an higayon han yinukot nga taga-Tiro nga mahibaro mahitungod han putli nga pagsingba, makilala hi Je- hova, ngan maobserbaran an mga kapulsanan han pag-alagad ha tinuod nga Dios! 20 Bisan pa hito, an mga taga-Tiro padayon nga nagin materya- listiko. Waray nira subara an mga umurukoy han gamhanan nga syudad han Gibeon ha Canaan, nga napagios nga mag-alagad kan Jehova bisan kon nakabati la hira mahitungod han iya urusahon nga mga buhat. (Jos. 9:2, 3, 22-10:2) Ngani, ha urhi an mga taga- Tiro kinontra ha katawohan han Dios ngan iginbaligya pa ngani ha pagkauripon an iba ha ira. - Sal. 83:2, 7; Joel 3:4, 6; Amos 1:9. 21 Pinaagi kan Ezekiel, hi Jehova nagsiring ha mga parakontra: "Kitaa, nakontra ako ha imo, O Tiro, ngan magdadara ako hin damu nga nasud kontra ha imo, sugad la nga an dagat nagdadara hin mga balud. Bubungkagon nira an mga pader han Tiro ngan rurub-on an F O O T N O T E [2] An orihinal nga syudad han Tiro baga hin gintukod ha batoon nga isla hirani ha baybayon, mga 50 ka kilometro ha norte han Bukid Car- mel. Ha urhi, ginhimoan ito hin eks- tensyon ha kontinente. An Semitiko nga ngaran han syudad, nga Sur, nangangahulogan nga "Bato." A N M G A N A S U D ' M A K A K A K I L A L A G U D N G A A K O H I J E H O V A' 77
23. Ano nga leksyon an aton hibabaroan ha mga taga-Tiro? 24-26. (a) Kay ano nga ginta- wag ni Jehova an Ehipto nga "usa ka bug-os nga uhot"? (b) Paonan-o ginbalewaray ni Hadi Zedekias an sugo ni Je- hova, ngan ano an resulta? Diri gud naton karuyag hunahu- naon nga an mga panag-iya sugad hin nagpapana- lipod nga pader F O O T N O T E [3] Hira Isaias, Jeremias, Joel, Amos, ngan Zacarias nanagna liwat kontra ha Tiro, ngan natuman an ngatanan nga detalye hito. - Isa. 23: 1-8; Jer. 25:15, 22, 27; Joel 3:4; Amos 1:10; Zac. 9:3, 4. 78 iya mga torre, ngan kakaruson ko an iya tapotapo ngan hihimoon hiya nga mainggat ngan mahawan nga bato." (Ezek. 26:1-5) An mga taga-Tiro sinarig ha ira karikohan, nga kahuna nira makakapanali- pod sugad han mga pader han syudad ha isla nga 46 metros an ka- hitaas. Namati unta hira ha pahamangno ni Solomon: "An bahan- di han riko amo an iya pinader nga syudad; ha iya imahinasyon pariho ito hin nagpapanalipod nga pader." - Prob. 18:11. 22 Han gintuman han mga taga-Babilonya ngan ha urhi han mga Griego an tagna ni Ezekiel, nasantop han mga taga-Tiro nga an pro- teksyon nga iginhahatag han mga bahandi han syudad ngan han mga pader hito imahinasyon la. Katima bungkagon an Jerusalem, gin-atake han mga taga-Babilonya an Tiro ha sulod hin 13 ka tuig. (Ezek. 29:17, 18) Katapos, han 332 B.C.E., gintuman ni Alejandro nga Bantogan an usa nga makatirigamnan nga bahin han mga tag- na ni Ezekiel.[3] Ginkaros han iya kasundalohan an kagubaan han syudad han Tiro ha kontinente ngan iginlabog ha tubig an mga bato, kahoy, ngan tuna basi magin aragian tipakadto ha syudad ha isla. (Ezek. 26:4, 12) Gin-guhangan ni Alejandro an mga pader, gin- panguhaan hin mga bahandi an syudad, ginpamatay an yinukot nga sundalo ngan tuminungnong, ngan iginbaligya ha pagkauripon an yinukot-yukot pa. An mga taga-Tiro napiritan pagkilala kan Jeho- va han naeksperyensyahan nira nga an "damu nga bahandi" diri nakakahatag hin nagpapadayon nga proteksyon. - Ezek. 27:33, 34. 23 Ano nga leksyon an aton hibabaroan ha mga taga-Tiro? Diri gud naton karuyag nga "an nakakalimbong nga gahum han kariko- han" mag-aghat ha aton nga sumarig ha mga panag-iya ngan hu- nahunaon ito sugad hin nagpapanalipod nga pader. (Mat. 13:22) Diri naton mahimo "pagdunganon an pagpauripon ha Dios ngan ha Karikohan." (Basaha an Mateo 6:24.) An mga nag-aalagad la kan Jehova hin bug-os-kalag an may tinuod nga seguridad. (Mat. 6:31-33; Juan 10:27-29) Pariho han mga tagna kontra ha Tiro, ma- tutuman an tagsa nga detalye han mga tagna mahitungod han kata- posan hini nga sistema. Hito nga panahon, an mga nasarig ha kari- kohan mapipiritan pagkilala kan Jehova kon bungkagon na niya an hakog ngan makikalugaringon nga sistema han komersyo hini nga kalibotan. An Politikal nga Gahum "Usa ka Bug-os nga Uhot" 24 Antes han panahon ni Jose tubtob han ginsulong han mga taga-Babilonya an Jerusalem, daku na an politikal nga impluwen- sya han Ehipto ha rehiyon han Tuna nga Iginsaad. Tungod han mai- ha na nga kasaysayan hito, baga hin marig-on ito, pariho hin gurang na nga puno. Pero kon ikompara kan Jehova, maluya ito - pariho la hin "usa ka bug-os nga uhot." - Ezek. 29:6. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Bisan kon an Tiro baga hin may proteksyon, nabungkag ito, sugad han igintagna ni Ezekiel KITAA AN PARAPO 22
Bisan ha pribado, kinahanglan waray kita dapigan ha politika han kalibotan KITAA AN PARAPO 27 27. Ano an aton hibabaroan ha pakig-upod han Israel ha Ehipto? 80 25 Waray ito mahunahuna han apostata nga hi Hadi Zedekias. Pi- naagi kan propeta Jeremias, gin-aghat na ni Jehova hi Zedekias nga magpasakop ha hadi han Babilonya. (Jer. 27:12) Nanumpa pa ngani hiya ha ngaran ni Jehova nga diri hiya magrirebelde kan Na- bucodonosor. Kondi ha urhi, iya ginbalewaray an sugo ni Jehova, waray tumana an iya panumpa kan Nabucodonosor, ngan nagpa- bulig ha Ehipto ha pakig-away ha Babilonya. (2 Cron. 36:13; Ezek. 17:12-20) Pero an pagsarig han mga Israelita ha Ehipto nagresulta hin daku nga kadaot ha ira. (Ezek. 29:7) An Ehipto baga hin ma- kaharadlok sugad hin "daku gud nga linarang ha katubigan." (Ezek. 29:3, 4) Pero hi Jehova nagsiring nga bubuhaton niya ha Ehipto an sugad han ginbubuhat han mga parapanakop hin buaya ha Sa- log Nilo - bubutangan niya hin mga kaw-it an mga panga hito ngan dadanason ito ha kabungkagan. Ginbuhat niya ito han iya iginpa- dara an mga taga-Babilonya basi sakupon iton kadaan nga nasud. - Ezek. 29:9-12, 19. 26 Ano an nahitabo ha diri matinumanon nga hi Zedekias? Tu- ngod kay nagrebelde hiya kan Jehova, igintagna ni Ezekiel nga inin "maraot nga lider" tatanggalan han iya korona ngan matatapos an iya pagmando. Pero naghatag liwat hi Ezekiel hin paglaom. (Ezek. 21:25-27) Ginsugo hiya ni Jehova nga itagna nga usa nga hadi ha tulin han mga hadi, nga may "legal nga katungod," an tatagan han pagmando. Ha sunod nga kapitulo, hibabaroan naton kon hin-o ito. 27 Ano nga leksyon an aton hibabaroan ha pakig-upod han Isra- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
el ha Ehipto? Kinahanglan likyan han katawohan ni Jehova yana an pagsarig ha politikal nga mga gahum, ha paghunahuna nga ma- kakahatag ito hin nagpapadayon nga seguridad. Bisan ha huna- huna, kinahanglan magpabilin kita nga 'diri bahin han kalibotan.' (Juan 15:19; San. 4:4) An politikal nga sistema baga hin marig-on, pero pariho han kadaan nga Ehipto, maluya ito sugad hin usa ka bug-os nga uhot. Diri gud maaramon nga maglaom ha mga tawo imbes nga ha makagarahum-ha-ngatanan nga Soberano han uniber- so! - Basaha an Salmo 146:3-6. 28-30. Ano an kaibahan han paagi nga "makikilala gud" han mga nasud hi Jehova ngan han paagi nga kilala naton hi Jehova? "Makikilala Gud" han mga Nasud 28 Ha libro han Ezekiel, damu ka beses nga nagsiring hi Jehova nga "makikilala gud [han mga nasud] nga ako hi Jehova." (Ezek. 25:17) Natuman ito ha kadaan nga panahon han nagpadapat hi Je- hova hin paghukom ha mga kaaway han iya katawohan. Pero mag- kakaada ito mas daku nga katumanan ha aton panahon. Ha ano nga paagi? 29 Pariho han katawohan han Dios hadto, napapalibotan kita hin mga nasud nga naghuhunahuna nga waray kita depensa pariho hin nag-uusahan nga karnero. (Ezek. 38:10-13) Sugad han hihisgotan ha Kapitulo 17 ngan 18, hirani na himoon han mga nasud an ma- bangis ngan bug-os-pwersa nga pag-atake ha katawohan han Dios. Pero pag-atake nira, hibabaroan nira kon ano gud an tinuod nga gahum. Mapipiritan hira pagkilala kan Jehova - han iya pagkasobe- rano - kon bungkagon na niya hira ha girra han Armagedon. - Pah. 16:16; 19:17-21. 30 Ha kabaliktaran, tatalwason kita ngan bibendisyonan ni Jeho- va. Kay ano? Kay ginsasalingabot naton an higayon yana nga pa- matud-an nga kilala naton hi Jehova pinaagi ha pagsarig ha iya, pagsugot ha iya, ngan paghatag ha iya han putli nga pagsingba nga para gud la ha iya. - Basaha an Ezekiel 28:26. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga diri kita angay mahipausa 3 Ano nga leksyon an imo hinbaroan kon may mga kapamilya kita nga kumontra ha aton pagsingba kan Jehova? ha mga taga-Tiro? 4 Paonan-o mo maipapakita nga 2 Ha ano kita makakasarig bisan kon an gamhanan nga mga gobyerno magtimaraot ha aton? kilala mo hi Jehova? A N M G A N A S U D ' M A K A K A K I L A L A G U D N G A A K O H I J E H O V A' 81
82
" T I T I R U KO N KO . . . K AM O " I G I N S A A D A N PA G PA H I U L I H A N P U T L I N G A PA G S I N G B A EZEKIEL 11:17 POKUS: An pagpahiuli iginpahayag ha mga tagna ni Ezekiel An Israel nagkabahin-bahin - an iya pagkaurosa nawara tungod han apostasya. Nag-aantos hiya han resulta han iya mga buhat; iya ginhugawan an putli nga pagsingba ngan ginpasiparahan an ngaran han Dios. Hiton makasurubo nga kahimtang, ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga magpahayag hin sunod-sunod nga tagna nga naghahatag hin paglaom. Pinaagi hin makapainteres nga mga paghulagway ngan urusahon nga mga bisyon, ginparig-on ni Jehova diri la an bihag nga mga Israelita kondi an ngatanan nga naghihingyap han pagpahiuli han putli nga pagsingba. 3 S E K S Y O N T R E S 83
8 1-3. Kay ano nga nabibido hi Ezekiel, ngan ano an iginparekord ha iya han Dios? F O O T N O T E [1] An siyahan nga tuig han pagka- distyero nagtikang han 617 B.C.E. han an siyahan nga bihag nga mga Judio gindara ha Babilonya. Salit an ikaunom ka tuig nagtikang han 612 B.C.E. 84 ' MAG HAHATAG AKO H I N USA NGA PARAATAMAN ' EZEKIEL 34:23 POKUS: Upat nga tagna mahitungod han Mesias ngan an katumanan hito ha Kristo IKAUNOM na ka tuig han pagkadistyero ni Ezekiel.[1] Nabibido hiya ha maraot nga paagi han pagmando ha Juda, an iya hinigugma nga natawohan nga tuna nga ginatos ka kilometro an kahirayo. Pipira na nga hadi an nagmando ha iya panahon. 2 Natawo hi Ezekiel ha kabutngaan han paghadi han matinuma- non nga hi Josias. Sigurado nga nalipay hiya han iya hinbaroan an kampanya ni Josias nga bungkagon an inukit nga mga imahen ngan ipahiuli an putli nga pagsingba ha Juda. (2 Cron. 34:1-8) Pero tem- poraryo la nga pagbag-o an resulta han paningkamot ni Josias, kay an kadam-an nga hadi nga sumunod ha iya padayon nga nagbuhat hin idolatriya. Salit ha pagmando hinin magraot nga hadi, nagtika- raot pa gud an espirituwalidad ngan moralidad han nasud. Waray na ba paglaom? May-ada pa! 3 Gin-giyahan ni Jehova an iya matinumanon nga propeta nga ig- rekord an siyahan han pipira nga tagna mahitungod han Mesias, an tiabot nga Magmarando ngan Paraataman nga magpapahiuli han put- li nga pagsingba ha kadayonan ngan mahigugmaon nga mag-aata- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
man han Iya mga karnero. Usisahon naton ito hin maopay, kay an katumanan hito may epekto ha aton waray kataposan nga kabubu- wason. Salit hisgotan naton an upat nga tagna mahitungod han Me- sias ha libro han Ezekiel. An "Mahumok nga Saringsing" Nagin "Daku nga Kahoy nga Sedro" 4 Han mga 612 B.C.E., "an pulong ni Jehova" inabot kan Ezekiel, ngan may igintagna hiya nga nagpapakita han lukop han pagmando han Mesias ngan han panginahanglan nga sumarig ha iya Ginhadian. Basi tikangan an tagna, ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga mag-istor- ya ha iya mga igkasi-distyero hin patigo nga nagpapakita han ka- waray-pagtoo han mga magmarando han Juda ngan nagpapabug-at nga ginkikinahanglan an matadong nga Mesianiko nga Magmaran- do. - Ezek. 17:1, 2. 5 Basaha an Ezekiel 17:3-10. Ini an sumaryo han patigo: Ginbang- gi hin "daku nga agila" an pinakahitaas nga saringsing han usa nga kahoy nga sedro ngan iginbutang ito ha "syudad han mga negosyan- te." Katapos, nagkuha ini hin 'binhi han tuna' ngan igintanom ito ha matambok nga uma "ha ligid han abunda nga katubigan." Tinubo ito ngan nagin "nagkakanap nga tanom nga ubas." Sunod, inabot an ikaduha nga "daku nga agila." "Igin-unat gud" han tanom nga ubas an mga gamot hito ngadto ha ikaduha nga agila kay karuyag hito nga maibalhin ha iba nga lugar nga abunda an tubig. Ginkondenar ni Jehova an ginbuhat han tanom nga ubas ngan nagsiring nga ga- gabuton an mga gamot hito ngan "mauuga gud" ito. 6 Ano an kahulogan han patigo? (Basaha an Ezekiel 17:11-15.) Han 617 B.C.E., ginlikosan ni Hadi Nabucodonosor han Babilonya (an siyahan nga "daku nga agila") an Jerusalem. Gintangtang niya hi Hadi Jehoiakin han Juda (an "pinakahitaas nga saringsing") ngan gindara ha Babilonya ("syudad han mga negosyante"). Ginhimo niya hi Zedekias (usa han hadianon nga 'binhi han tuna') nga hadi ha Je- rusalem. An bag-o nga hadi han Juda ginpasumpa ha ngaran han Dios, salit obligado hiya nga magin maunungon nga sakop nga hadi. (2 Cron. 36:13) Pero waray tumana ni Zedekias an iya panumpa; nagrebelde hiya ha Babilonya ngan sinarig ha pwersa militar han Pa- raon han Ehipto (an ikaduha nga "daku nga agila"), pero napakyas ito. Ginkondenar ni Jehova an pagkadiri-maunungon ni Zedekias. (Ezek. 17:16-21) Ha urhi, gintangtang hiya ha pagkahadi ngan nama- tay ha prisohan ha Babilonya. - Jer. 52:6-11. 7 Ano an aton hibabaroan hini nga patigo? Siyahan, sugad nga putli nga mga magsiringba kinahanglan tumanon naton an aton gin- siring. "An iyo 'Oo' sadang mangahulogan hin oo, ngan an iyo 'Diri,' diri," siring ni Jesus. (Mat. 5:37) Kon kinahanglan kita manumpa ha ' M A G H A H ATA G A K O H I N U S A N G A PA R A ATA M A N ' 4. Ano an igintagna ni Ezekiel, ngan paonan-o ito ginpatikangan ni Jehova? 5. Ano an sumaryo han patigo? 6. Isaysay an kahulogan han patigo. 7. Ano an aton hibabaroan ha patigo? An siyahan nga daku nga agila nagrepresentar kan Hadi Nabu- codonosor han Babilonya KITAA AN PARAPO 6 85
˙ ˙ ˙ 8 A Tagna Mahitungod han Mesias AN DAKU N GA K AH OY N GA S E D R O E Z E K I E L 1 7 : 3 - 24 K I TA A AN PAR AP O 4 - 1 1 5 Ilarom han pagmando ni Jesus ha Ginhadian, an masinugtanon nga mga tawo maukoy nga may seguridad 2 Ginhimo ni Nabucodonosor hi Zedekias nga hadi ha Jerusalem 1 Gindara ni Nabucodonosor hi Jehoiakin ha Babilonya 3 Nagrebelde hi Zedekias kan Jehova ngan sinarig ha pwersa militar han Ehipto 4 Gintanom ni Jehova an iya Anak ha langitnon nga Bukid Zion
atubangan han Dios nga magyakan han kamatuoran - pananglitan, kon nagtitestigo ha korte - ginsiseryoso naton ito. Ikaduha, kina- hanglan mag-ikmat kita kon kan kanay kita masarig. An Biblia nag- papahamangno: "Ayaw pagsarig ha mga prinsipe ngan ha anak han tawo, nga diri makakahatag hin katalwasan." - Sal. 146:3. 8 Pero may magmarando nga angay gud naton sarigan. Katapos ig-istorya an patigo mahitungod han saringsing nga iginbalhin, gin- gamit liwat ni Jehova ito nga patigo basi ihulagway an tiabot nga Mesianiko nga Magmarando. 9 An ginsisiring han tagna. (Basaha an Ezekiel 17:22-24.) Hini nga higayon, diri na dagku nga agila an magios kondi hi Jehova mismo. Magbabanggi hiya hin mahumok nga saringsing 'tikang ha pungkay han hitaas nga kahoy nga sedro ngan itatanom ito ha hitaas nga bu- kid.' Matubo ito ngan magigin "daku nga kahoy nga sedro" nga ma- uukyan han "tagsa nga klase han tamsi." Katapos, an "ngatanan nga kahoy" mahibabaro nga hi Jehova mismo an nagpatubo hiton daku nga kahoy. 10 An katumanan han tagna. Ginbanggi ni Jehova, siring pa, an iya Anak nga hi Jesu-Kristo tikang ha hadianon nga tulin ni David (an "hitaas nga kahoy nga sedro") ngan gintanom hiya ha langitnon nga Bukid Zion ("hitaas nga bukid"). (Sal. 2:6; Jer. 23:5; Pah. 14:1) Hito nga paagi, ginkuha ni Jehova an iya Anak, nga gintatagad han iya mga kaaway nga "pinakaubos han mga tawo," ngan ginpahitaas hiya pinaagi ha paghatag ha iya han "trono ni David nga iya amay." (Dan. 4:17; Luc. 1:32, 33) Pariho hin daku nga kahoy nga sedro, an Me- sianiko nga Hadi nga hi Jesu-Kristo magmamando ha bug-os nga tuna ngan magbibendisyon ha ngatanan niya nga sakop. Ini gud an Magmarando nga angay naton sarigan. Ilarom han pagmando ni Je- sus ha Ginhadian, an ngatanan nga masinugtanon nga tawo "mau- koy nga may seguridad ngan diri mahahadlok ha bisan ano nga ka- daot." - Prob. 1:33. 11 An aton hibabaroan ha tagna. An eksayting nga tagna mahitu- ngod han "mahumok nga saringsing" nga nagin "daku nga kahoy nga sedro" nabulig ha aton nga mabaton inin importante nga pakiana: Kan kanay kita masarig? Kalurongan an pagsarig ha gobyerno han tawo ngan ha pwersa militar hito. Basi magkaada tinuod nga seguri- dad, maaramon an bug-os nga pagsarig ha Mesianiko nga Hadi, hi Jesu-Kristo. An langitnon nga gobyerno nga iya ginmamandoan amo la an paglaom han katawohan. - Pah. 11:15. "An May Legal nga Katungod" 12 Ha pagsaysay han Dios han patigo mahitungod han duha nga agila, nasabtan ni Ezekiel nga hi Zedekias, usa nga diri matinuma- non nga hadi ha tulin ni David, tatangtangon ngan dadad-on nga ' M A G H A H ATA G A K O H I N U S A N G A PA R A ATA M A N ' 8-10. Paonan-o iginhulagway ni Jehova an tiabot nga Me- sianiko nga Magmarando, ngan paonan-o natuman an tagna? (Kitaa liwat an kahon nga "Tagna Mahitungod han Mesias - An Daku nga Kahoy nga Sedro.") 11. Ano nga importante nga leksyon an aton hibabaroan ha tagna mahitungod han "mahumok nga saringsing" nga nagin "daku nga kahoy nga sedro"? 12. Paonan-o ginklaro ni Jeho- va nga waray niya kalimti an iya kasabotan kan David? 87
13, 14. Ano an sumaryo han tagna ha Ezekiel 21:25-27, ngan paonan-o ito natuman? bihag ha Babilonya. Bangin nahunahuna niya, 'Ano an mahitatabo ha kasabotan han Dios kan David, nga nagsaad nga may hadi tikang ha iya tulin nga magmamando ha kadayonan?' (2 Sam. 7:12, 16) Kon nahunahuna ito ni Ezekiel, nabaton ito waray la pag-iha. Han mga 611 B.C.E., ha ikapito ka tuig han pagkadistyero, samtang hi Zede- kias nagmamando pa ha Juda, "an pulong ni Jehova inabot" kan Ezekiel. (Ezek. 20:2) Ginsugo hiya ni Jehova nga magsumat hin usa pa nga tagna mahitungod han Mesias para klaruhon nga waray ka- limti han Dios an iya kasabotan kan David. Lugod, iginpakita han tagna nga an tiabot nga Mesianiko nga Magmarando magkakaada legal nga katungod ha pagmando sugad nga manurunod ni David. 13 An ginsisiring han tagna. (Basaha an Ezekiel 21:25-27.) Pinaagi kan Ezekiel, prangka nga ginkaistorya ni Jehova an "maraot nga li- der han Israel," nga diri na maiha sirotan. Ginsidngan ni Jehova inin maraot nga magmarando nga kukuhaon an iya "putos ha ulo" ngan "korona," o diadema, (mga simbolo han gahum han hadi). Katapos, an mga magmarando nga "ubos" hadto pahihitas-on, ngan an mga "hitaas" hadto pauubson. An mga magmarando nga ginpahitaas pa- ˙ ˙ ˙ 8 B TU LO NGA TAG NA MAH ITU N G O D HAN M E S IAS 1 "An May Legal nga Katungod" E Z E K I E L 2 1 : 2 5 - 2 7 K I TA A A N PA R A P O 1 2 - 1 5 607 B.C.E. 1914 C.E. Mga Panahon han mga Hentil Gintangtang hi Zedekias ha pagkahadi Hi Jesus, an may "legal nga katungod" ha Mesianiko nga Ginhadian, nahitrono sugad nga Hadi ngan nagin Paraataman ngan Magmarando 88 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
dayon nga magmamando, pero tubtob la ha pag-abot han "may le- gal nga katungod," ngan ihahatag ni Jehova ha iya an Ginhadian. 14 An katumanan han tagna. Han 607 B.C.E., ginpaubos an "hita- as" nga ginhadian han Juda nga ha Jerusalem an sentro han gin- bungkag han mga taga-Babilonya an Jerusalem ngan ginbihag an gin- tangtang nga hadi nga hi Zedekias. Tungod kay waray na tulin ni David nga naghahadi ha Jerusalem, ginpahitaas an "ubos" nga Hen- til nga mga magmarando ngan ginmandoan nira ini nga tuna - pero ha limitado la nga panahon. An mga Panahon han mga Hentil, o "iti- nanda nga mga panahon han mga nasud," natapos han 1914 han igin- hatag ni Jehova kan Jesu-Kristo an pagkahadi. (Luc. 21:24) Sugad nga tulin ni Hadi David, hi Jesus may-ada gud "legal nga katungod" ha Mesianiko nga Ginhadian.[2] (Gen. 49:10) Salit pinaagi kan Je- sus, gintuman ni Jehova an iya saad nga tagan hi David hin perma- nente nga manurunod ha waray kataposan nga Ginhadian. - Luc. 1: 32, 33. 15. Kay ano nga makakasarig gud kita ha Hadi nga hi Jesu- Kristo? F O O T N O T E 15 An aton hibabaroan ha tagna. Makakasarig gud kita ha Hadi nga hi Jesu-Kristo. Kay ano? Kay diri pariho han mga magmarando ha [2] An kaapoy-apoyan ni Jesus ti- kang kan David detalyado nga naka- lista ha giniyahan nga mga Ebang- helyo. - Mat. 1:1-16; Luc. 3:23-31. 2 An "Akon Surugoon . . . Magpapakaon ha Ira Ngan Magigin Ira Paraataman" 3 "Usa La nga Hadi an Magmamando ha Ira Ngatanan" ha Waray Kataposan E Z E KI E L 3 4 : 2 2 - 24 E Z E K I E L 3 7 : 2 2 , 24 - 2 8 K I TA A A N PA R A P O 1 8 - 2 2 K I TA A A N PA R A P O 2 3 - 2 6 1919 C.E. KATAPOS HAN ARMAGEDON Kataposan nga mga Adlaw Gintokahan an matinumanon ngan maaramon nga uripon nga atamanon an mga karnero han Dios An magtinumanon nga dinihogan gin-urosa ilarom han Mesianiko nga Hadi; ha urhi, nagin kausa nira an daku nga grupo An mga bendisyon han pagmando han Hadi magpapadayon ha waray kataposan ' M A G H A H ATA G A K O H I N U S A N G A PA R A ATA M A N ' 89
16. Ano an inaabat ni Jehova ha iya mga karnero, ngan pa- onan-o an panon gintatratar han "mga paraataman han panon han Israel" ha panahon ni Ezekiel? 17. Paonan-o gintalwas ni Jehova an iya mga karnero? 18, 19. Ano nga tagna an iginsumat ni Ezekiel han 606 B.C.E.? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapi- tulo.) Hi Jesus an may legal nga katungod nga magin Hadi ha Ginhadian han Dios KITAA AN PARAPO 15 90 kalibotan nga iginbubutos han mga tawo o bangin nangangagaw hin awtoridad, hi Jesus ginpili ni Jehova ngan "gintagan . . . hin ginha- dian" nga may-ada hiya legal nga katungod nga mandoan. (Dan. 7: 13, 14) Angay gud naton sarigan an Hadi nga ginpili ni Jehova mismo! "Hi David nga Akon Surugoon . . . Magigin Ira Paraataman" 16 Hi Jehova, an Pinakalabaw nga Paraataman, interesado gud ha kaopayan han iya mga karnero - an iya mga magsiringba ha tuna. (Sal. 100:3) Kon igintatapod niya hira ha kabulig nga paraataman nga mga tawo - adton may awtoridad - gin-oobserbaran gud niya an ira pagtratar ha iya mga karnero. Salit hunahunaa an gin-abat ni Je- hova ha "mga paraataman han panon han Israel" ha panahon ni Eze- kiel. Ito nga mga lider waray awod nga nagmando hin "mapintas ngan matalumpiguson." Salit nag-antos an panon ngan damu an bi- naya ha putli nga pagsingba. - Ezek. 34:1-6. 17 Ano an bubuhaton ni Jehova? "Pababaydon ko hira ha ira gin- buhat," an siring niya ha magpintas nga magmarando han Israel. Nagsaad gihap hiya: "Tatalwason ko an akon mga karnero." (Ezek. 34:10) Pirme gintutuman ni Jehova an iya ginsisiring. (Jos. 21:45) Han 607 B.C.E., gintalwas niya an iya mga karnero; gin-gamit niya an nasulong nga mga taga-Babilonya basi tangtangon an pagmando hiton makikalugaringon nga mga paraataman. Paglabay hin 70 ka tuig, gintalwas ni Jehova an iya sugad-karnero nga mga magsiring- ba ha Babilonya ngan iginbalik hira ha ira tuna basi mapahiuli an putli nga pagsingba didto. Pero namimeligro la gihap hira, kay pa- dayon nga mamandoan hira han mga magmarando ha kalibotan. "An itinanda nga mga panahon han mga nasud" magpapadayon hin gi- natos pa ka tuig. - Luc. 21:24. 18 Han 606 B.C.E., mga usa ka tuig katapos mabungkag an Jeru- salem ngan mga dekada antes an mga Israelita gintalwas ha pagka- distyero ha Babilonya, gin-giyahan ni Jehova hi Ezekiel nga magsu- mat hin tagna nga nagpapakita nga interesado gud an Pinakalabaw nga Paraataman ha waray kataposan nga kaopayan han iya panon. Iginhuhulagway hito kon paonan-o aatamanon han Mesianiko nga Hadi an mga karnero ni Jehova. 19 An ginsisiring han tagna. (Basaha an Ezekiel 34:22-24.) An Dios 'maghahatag hin usa nga paraataman' nga iya gintatawag nga "hi Da- vid nga akon surugoon." An mga pulong nga "usa nga paraataman" ngan "surugoon" nagpapasabot nga an Magmarando diri magpapa- hiuli hin dinastiya han mga hadi ha tulin ni David kondi hiya an ma- gigin permanente nga manurunod ni David. Ini nga Paraataman ngan Magmarando magpapakaon ha mga karnero han Dios ngan magigin "lider ha butnga nira." Hi Jehova "maghihimo . . . hin kasabotan para ha kamurayawan" ha iya mga karnero. "An mga bendisyon ma- bunok [ha ira] pariho han mga uran," ngan malilipay hira ha pagka- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
ada seguridad, kahuraan, ngan pagkamabungahon. Magkakaada pa ngani hin kamurayawan diri la butnga han mga tawo kondi butnga liwat han mga tawo ngan hayop! - Ezek. 34:25-28. 20 An katumanan han tagna. Ha pagtawag hini nga Magmarando nga "hi David nga akon surugoon," gintutudlok han Dios hi Jesus, an tulin ni David nga may legal nga katungod ha pagmando. (Sal. 89:35, 36) Han nakanhi hi Jesus ha tuna, hiya nagin "maopay nga paraataman," nga naghatag han iya kinabuhi "para ha mga karne- ro." (Juan 10:14, 15) Pero yana langitnon na hiya nga Paraataman. (Heb. 13:20) Han 1914, ginhimo han Dios hi Jesus nga Hadi ngan gintagan han responsabilidad nga atamanon ngan pakaunon an Iya mga karnero ha tuna. Ngan han 1919, gintokahan han bag-o nga na- hitrono nga Hadi "an matinumanon ngan maaramon nga uripon" nga pakaunon an "mga surugoon ha panimalay" - an maunungon nga mga magsiringba han Dios nga may langitnon o tunan-on nga pag- laom. (Mat. 24:45-47) Ha paggiya han Kristo, hura nga gintatagan han matinumanon nga uripon hin espirituwal nga pagkaon an mga karnero han Dios. Nabulig ito ha ira mapauswag pa an kamuraya- wan ngan seguridad ha espirituwal nga paraiso. 21 Ha tiarabot, paonan-o matutuman an gin-unabi ni Ezekiel nga "kasabotan para ha kamurayawan" ngan uran han mga bendisyon? Ha bag-o nga kalibotan, an putli nga mga magsiringba ni Jehova ha tuna bug-os nga magpapahimulos han mga bendisyon han "kasabo- tan para ha kamurayawan." Ha paraiso nga tuna, an magtinumanon nga tawo diri na gud mamimeligro tungod ha girra, krimen, gutom, sakit, o magpintas nga hayop. (Isa. 11:6-9; 35:5, 6; 65:21-23) Eksay- ted ka ba nga mabuhi ha waray kataposan ha paraiso diin an mga karnero han Dios 'maukoy nga may seguridad, ngan waray makaka- pahadlok ha ira'? - Ezek. 34:28. 22 An aton hibabaroan ha tagna. Pariho ha iya Amay, interesado gud hi Jesus ha kaopayan han panon. Ginsisiguro hini nga Paraataman ngan Hadi nga an mga karnero han iya Amay napapakaon hin mao- pay ha espirituwal ngan may kamurayawan ngan seguridad ha espi- rituwal nga paraiso. Nakakaliaw gud nga maataman hini nga Mag- marando! Kinahanglan subaron han kabulig nga mga paraataman hi Jesus. Kinahanglan atamanon han mga tigurang an panon hin "ki- naburut-on" ngan "tungod han hingyap nga magserbi" ngan magin maopay nga ehemplo ha mga karnero. (1 Ped. 5:2, 3) Diri gud ka- karuyagon han usa nga tigurang nga magin mapintas ha karnero ni Jehova! Hinumdumi an Iya ginsiring ha magpintas nga paraataman han Israel ha panahon ni Ezekiel: "Pababaydon ko hira ha ira gin- buhat." (Ezek. 34:10) Gin-oobserbaran gud han Pinakalabaw nga Pa- raataman - pati han iya Anak - an paagi han pagtratar ha iya mga kar- nero. ' M A G H A H ATA G A K O H I N U S A N G A PA R A ATA M A N ' 20, 21. (a) Paonan-o natuman an tagna mahitungod kan "David nga akon surugoon"? (b) Paonan-o matutuman an gin-unabi ni Ezekiel nga "ka- sabotan para ha kamuraya- wan"? 22. Ano an inaabat ni Jesus ha mga karnero, ngan pao- nan-o hiya masusubad han kabulig nga mga paraataman? Sugad nga langitnon nga Paraataman, gin-oobser- baran ni Jesus an paagi han pagtratar ha mga karnero han Dios KITAA AN PARAPO 22 91
Ginbibendisyonan ni Jehova an mahigugmaon nga pagminagburugto han iya mga magsiringba ha bug-os nga kalibotan KITAA AN PARAPO 26 23. Ano an iginsaad ni Jehova may kalabotan ha paghiusa han nasud han Israel, ngan paonan-o niya ito gintuman? 24. Paonan-o iginhulagway ni Jehova an Mesianiko nga Magmarando, ngan ano an magigin kahimtang han pag- mando hini nga Hadi? F O O T N O T E [3] An tagna ni Ezekiel mahitungod han duha nga istik ngan an katuma- nan hito hihisgotan ha Kapitulo 12. 92 "Hi David nga Akon Surugoon an Ira Magigin Lider ha Waray Kataposan" 23 Karuyag ni Jehova nga urosa nga mag-alagad an iya mga magsi- ringba. Ha tagna mahitungod ha pagpahiuli, nagsaad an Dios nga iya titirukon an iya katawohan - an mga representante han duha-ka-tribo nga ginhadian han Juda ngan han napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel - ngan hihimoon hira utro nga "usa la nga nasud," sugad hin pagtampo hin duha nga "istik" basi 'magin usa' ha iya kamot. (Ezek. 37:15-23) Ha usa nga katumanan hito nga tagna, iginpahiuli han Dios ha Tuna nga Iginsaad an ginhiusa nga nasud han Israel han 537 B.C.E.[3] Pero sampol la ito han mas daku ngan nagpapadayon nga pagkaurosa nga maabot. Katapos magsaad nga pag-usahon an Israel, gintagan ni Jehova hi Ezekiel hin tagna kon paonan-o pag- uurusahon han tiarabot nga Magmarando an tinuod nga mga magsiring- ba ha bug-os nga tuna ha kadayonan. 24 An ginsisiring han tagna. (Basaha an Ezekiel 37:24-28.) Makau- sa pa, gintawag ni Jehova an Mesianiko nga Magmarando nga "hi David nga akon surugoon," "usa nga paraataman," ngan "lider," pero yana gintawag liwat niya nga "hadi" inin Usa nga Iginsaad. (Ezek. 37:22) Ano an magigin kahimtang han pagmando hini nga Hadi? An iya pagmando magigin permanente. An mga pulong nga "waray kata- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
posan" nagpapasabot nga diri matatapos an mga bendisyon han iya pagmando.[4] Magkakaada hin pagkaurosa ha iya pagmando. Ilarom hi- nin "usa la nga hadi," susundon han maunungon nga mga sakop an pariho nga "hudisyal nga mga desisyon," ngan urosa nga "maukoy hira ha tuna." Ha iya pagmando, an iya mga sakop magigin mas duok kan Jehova nga Dios. Hi Jehova maghihimo ha ira hin "kasabotan para ha kamurayawan." Hi Jehova magigin ira Dios, ngan hira ma- gigin iya katawohan. Ngan an iya santuaryo mahimumutang "ha but- nga nira ha kadayonan." 25 An katumanan han tagna. Han 1919, an magtinumanon nga dini- hogan gin-urosa ilarom han ira "usa nga paraataman," an Mesiani- ko nga Hadi, hi Jesu-Kristo. Ha urhi, nagin kausa nira an "daku nga grupo" tikang ha "ngatanan nga nasud ngan mga tribo ngan mga ka- tawohan ngan mga pinulongan." (Pah. 7:9) Inin duha nga grupo na- gin "usa nga panon" ilarom han "usa nga paraataman." (Juan 10:16) Langitnon man o tunan-on an ira paglaom, hira ngatanan nasunod ha hudisyal nga mga desisyon ni Jehova. Salit tarampo nga naukoy hira ha espirituwal nga paraiso sugad nga nagkakaurosa nga magbu- rugto ha bug-os nga kalibotan. Ginbibendisyonan hira ni Jehova hin kamurayawan, ngan aada ha butnga nira an iya santuaryo, nga nag- rirepresentar han putli nga pagsingba. Hi Jehova an ira Dios, ngan ' M A G H A H ATA G A K O H I N U S A N G A PA R A ATA M A N ' 25. Paonan-o natuman an tagna mahitungod han Mesianiko nga Hadi? F O O T N O T E [4] Mahitungod han Hebreo nga pulong nga iginhubad nga "waray kataposan," usa nga reperensya an nagsiring: "Labot la han pagpasabot han kaihaon, nagpapasabot liwat ito hin pagin permanente, marig-on, diri matatalapas, diri nababag-o, ngan establisado." 93
26. Paonan-o ka makakabulig ha pagtipig han pagkaurosa ha espirituwal nga paraiso? 27. (a) Ano an imo inaabat may kalabotan ha mga tagna mahitungod han Mesias ha libro han Ezekiel? (b) Ano an aton uusisahon ha sunod nga mga kapitulo? iginrarakudaku nira nga mga magsiringba hira niya - yana ngan ha kadayonan! 26 An aton hibabaroan ha tagna. Pribilehiyo naton nga magkauro- sa sugad nga magburugto ha bug-os nga kalibotan nga nagbubuhat han putli nga pagsingba kan Jehova. Pero may kaupod ito nga res- ponsabilidad - suportaran an pagkaurosa. Salit kita ngatanan kina- hanglan bumulig basi matipigan an pagkauruyon han aton gintoto- ohan ngan ginbubuhat. (1 Cor. 1:10) Basi mahimo ito, nakaon kita han pariho nga espirituwal nga pagkaon, nasunod ha pariho nga Ka- suratanhon nga suruklan ha panggawi, ngan nakikigbahin ha pariho nga importante nga buruhaton nga pagsangyaw han Ginhadian ngan paghimo hin disipulo. Pero gugma an tinuod nga yawi ha aton pag- kaurosa. Samtang naniningkamot kita pagkultibar ngan pagpakita han damu nga bahin han gugma - upod na an empatiya, pagpaid, ngan pagpasaylo - nabulig kita ha pagtipig han aton pagkaurosa. "An gugma," siring han Biblia, "hingpit nga bugkos han pagkaurosa." - Col. 3:12-14; 1 Cor. 13:4-7. 27 Mapasalamaton gud kita ha mga tagna mahitungod han Mesias ha libro han Ezekiel! An pagbasa ngan pagpamalandong hito nagtu- tutdo ha aton nga an aton hinigugma nga Hadi nga hi Jesu-Kristo masasarigan gud, may legal nga katungod ha pagmando, mahigug- maon nga nag-aataman ha aton, ngan magtitipig ha aton nga urosa ha kadayonan. Pribilehiyo gud naton nga magin sakop han Mesiani- ko nga Hadi! Hinumdoman naton nga ito nga mga tagna bahin han tema han pagpahiuli nga ginhihisgotan ha libro han Ezekiel. Hi Je- sus an ginagamit ni Jehova basi tirukon an Iya katawohan ngan ipa- hiuli an ira putli nga pagsingba. (Ezek. 20:41) Ha sunod nga mga ka- pitulo, uusisahon naton iton eksayting nga tema ngan kon paonan-o ito ginhihisgotan ha libro han Ezekiel. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga leksyon an imo hinbaroan ha 3 Paonan-o ka makakabulig ha pagtipig patigo mahitungod han dagku nga agila? (Ezek. 17:3-10) han kamurayawan ngan pagkaurosa ha espirituwal nga paraiso? 2 Paonan-o an mga tagna ha Ezekiel mahitungod han Mesias naghahatag ha imo hin mag-opay nga rason nga sumarig ha Hadi nga hi Jesu-Kristo? 94 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
" TATAGAN KO H I R A H I N NAG KAKAU R O SA NGA KAS I NG KAS I NG " EZEKIEL 11:19 POKUS: An tema han pagpahiuli ngan kon paonan-o ito ginhisgotan ha mga tagna ni Ezekiel IMADYINA nga matinumanon ka nga Judio nga naukoy ha syudad han Babilonya. An iyo katawohan distyero hin tunga ka siglo na o sobra pa. Sugad han imo nahiaraan ha adlaw han Sabbath, ma- kikigkatirok ka ha imo mga igkasi-tumuroo basi magsingba kan Je- hova. Pag-agi mo ha matawo nga mga kalye, nalalabyan mo an dag- ku nga templo ngan an damu gud nga sagrado nga lugar. Damu nga tawo an napakada hito basi maghalad ngan magkanta ha mga dios sugad kan Marduk. 2 Hirayo ha kadam-an, nakigkita ka ha iyo gutiay nga grupo han mga igkasi-magsiringba.[1] Nakabiling kamo hin mamingaw nga lu- gar - bangin ha ligid han usa nga salog han syudad - basi urosa nga mag-ampo, magkanta hin mga salmo, ngan mamalandong ha Pu- long han Dios. Samtang nag-aampo kamo, nababatian mo an ma- hinay nga ragaak han mga baluto nga nakahigot ha ligid han salog. Nalilipay ka nga medyo murayaw dinhi. Naglalaom ka nga waray tuminungnong nga makakita ha iyo ngan samukon an iyo katirok, nga agsob nira buhaton. Kay ano nga ginbubuhat nira ito? " TATA G A N K O H I R A H I N N A G K A K A U R O S A N G A K A S I N G K A S I N G " 9 1-3. Paonan-o gintamay han mga taga-Babilonya an mga magsiringba ni Jehova, ngan kay ano? F O O T N O T E [1] Kadam-an han Judio nga mga distyero an naukoy ha mga baryo hirani ha syudad han Babilonya. Pa- nanglitan, hi Ezekiel naukoy upod han iba nga Judio ha ligid han salog han Kebar. (Ezek. 3:15) Pero may pi- pira nga Judio nga distyero nga nau- koy ha syudad mismo. Upod ha ira an "mga tulin han mga hadi ngan han mga dungganon." - Dan. 1:3, 6; 2 Hadi 24:15. 95
4, 5. Ano nga paglaom an iginhatag han tagna ni Eze- kiel, ngan ano an aton hihisgotan hini nga kapitulo? (Kitaa an retrato ha tinika- ngan hini nga kapitulo.) 6. Paonan-o pauroutro nga ginpahamangnoan han Dios an iya rebelyoso nga kata- wohan? 7. Ha ano nga mga paagi ginsirotan ni Jehova an iya katawohan? 96 3 An Babilonya nagdaog ha damu na nga girra, ngan natoo an mga tawo nga makusog an ira syudad tungod han ira buwa nga mga dios. Para ha ira, an kabungkag han Jerusalem pamatuod nga an ira dios nga hi Marduk mas makusog kan Jehova! Salit ginmimi- nos nira an imo Dios ngan an iya katawohan. Usahay nakakatamay nga nasiring hira: "Kantahi kami hin usa han mga kanta ha Zion"! (Sal. 137:3) Damu nga salmo an nagdadayaw han mga pagdaog han Zion ha mga kaaway ni Jehova. Bangin ito an paborito tamayon han mga taga-Babilonya. Pero an iba nga salmo mahitungod ha ira mismo. Pananglitan, an usa nasiring: "An Jerusalem ira ginhimo nga tambak han kagubaan. . . . Ginmiminos ngan ginyayaangyaa- ngan kami han mga nakapalibot ha amon." - Sal. 79:1, 3, 4. 4 May apostata liwat nga mga Judio, nga nagtatamay han imo pagtoo kan Jehova ngan ha iya mga propeta. Bisan pa hito, an put- li nga pagsingba nakakaliaw ha imo ngan ha imo pamilya. Makali- lipay an urosa nga pag-ampo ngan pagkanta. Nakakapakalma an pagbasa han Pulong han Dios. (Sal. 94:19; Roma 15:4) Imadyina nga hini nga adlaw, usa nga igkasi-magsiringba an may espesyal nga dara ha katirok - linukot nga basahon han tagna ni Ezekiel. Naru- ruyag ka gud nga mabatian an saad ni Jehova nga ipapahiuli niya an iya katawohan ha ira tuna. Eksayted ka samtang ginbabasa ito nga tagna, ngan ginpapamalandong mo an panahon nga kamo han imo pamilya makakabalik ngan mabulig hiton makalilipay nga pag- pahiuli! 5 An tagna ni Ezekiel puno hin saad han pagpahiuli. Aton usisa- hon ito nga tema nga naghahatag hin paglaom. Paonan-o ito na- tuman ha mga distyero? Ano an kahulogan hito nga mga tagna ha aton panahon? Hihisgotan liwat naton an mga tagna nga may ulti- mo nga katumanan ha tiarabot. "Madidistyero Hira, Magigin Bihag Hira" 6 Pinaagi kan Ezekiel, ginklaro ni Jehova ha iya katawohan kon paonan-o niya hira sisirotan tungod ha pagin rebelyoso. "Madidis- tyero hira, magigin bihag hira," siring ni Jehova. (Ezek. 12:11) Ha Kapitulo 6, aton hinbaroan nga iginpasundayag pa ngani ni Ezekiel ito nga sentensya. Pero diri hiya an siyahan nga naghatag han pa- hamangno. Haros 1,000 ka tuig antes pa, tikang ha panahon ni Moi- ses ginpahamangnoan na ni Jehova an iya katawohan nga kon mag- padayon hira ha pagrebelde, madidistyero hira. (Deut. 28:36, 37) An mga propeta sugad kanda Isaias ngan Jeremias naghatag hin puropariho nga pahamangno. - Isa. 39:5-7; Jer. 20:3-6. 7 Pero makasurubo nga kadam-an an waray mamati. Ha urhi, na- sakitan gud hi Jehova ha pagrebelde, idolatriya, pagkadiri-matinu- manon, ngan karaotan han iya katawohan tungod han impluwensya P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
han magraot nga paraataman. Salit gintugotan niya nga mag-antos hira hin gutom - usa nga kadaot ngan kaarawdan, kay hadto an ira tuna "nag-aawas hin gatas ngan dugos." (Ezek. 20:6, 7) Katapos, sugad han maiha na nga igintagna ni Jehova, gintugotan niya nga madistyero an iya sarawayon nga katawohan. Han 607 B.C.E., gin- bungkag ni Nabucodonosor han Babilonya an Jerusalem ngan an templo. Yinukot han nakatalwas nga Judio an gindistyero ha Babi- lonya. Didto nag-antos hira han pagtamay ngan pagkontra nga igin- hulagway ha tinikangan hini nga kapitulo. 8 Nahitabo ba ha Kristiano nga kongregasyon an puropariho han pagkadistyero ha Babilonya? Oo! Pariho ha mga Judio hadto, an mga sumurunod han Kristo abanse nga ginpahamangnoan. Ha ti- nikangan han ministeryo ni Jesus, hiya nagsiring: "Pagbantay kamo ha buwa nga mga propeta nga nadaop ha iyo nga nakasul-ot hin barahibo han karnero, pero ha pagkamatuod mga gutom gud hira nga mga lobo." (Mat. 7:15) Paglabay hin mga tuig, hi apostol Pab- lo gin-giyahan ha paghatag hin puropariho nga pahamangno: "Ma- aram ako nga pagbaya ko, masulod ngada ha iyo an magpintas nga mga lobo ngan diri nira tatrataron hin malumo an panon, ngan ti- kang mismo ha iyo may mga tawo nga mabangon ngan magyaya- kan hin baliko nga mga butang basi ipahirayo an mga disipulo ngan pasundon ha ira." - Buh. 20:29, 30. 9 An mga Kristiano gintutdoan kon paonan-o makikilala ngan malilikyan an sugad nga peligroso nga mga tawo. An Kristiano nga mga tigurang ginsugo nga paiwason ha kongregasyon an mga apos- tata. (1 Tim. 1:19; 2 Tim. 2:16-19; 2 Ped. 2:1-3; 2 Juan 10) Pero pariho ha Israel ngan Juda, damu nga Kristiano an hinay-hinay nga nagbalewaray ha mahigugmaon nga mga pahamangno. Ha ikatara- pos han siyahan nga siglo, an apostasya nakagamot na ha kongre- gasyon. Hi Juan, an ultimo nga apostol nga buhi pa ha ikatara- pos han siyahan nga siglo C.E., nakaobserbar nga an kongregasyon apektado na gud han sugad nga karaotan ngan kalyap nga pagre- belde. Hiya na la an nakakapugong han pagtikagrabe hito. (2 Tes. 2:6-8; 1 Juan 2:18) Ano an nahitabo kamatay niya? 10 Kamatay ni Juan, nagtikang matuman an parabola ni Jesus mahitungod han trigo ngan mga banwa. (Basaha an Mateo 13: 24-30.) Sugad han igintagna ni Jesus, ginsabwagan ni Satanas an kongregasyon hin "mga banwa," o peke nga mga Kristiano, ngan madagmit nga nadaot an kongregasyon. Sigurado nga nasubo gud hi Jehova nga an kongregasyon nga gin-establisar han iya Anak na- hugawan han idolatriya, pagano nga mga selebrasyon ngan buhat, ngan buwa nga mga doktrina han waray Dios nga mga pilosopo ngan han sataniko nga mga relihiyon! Ano an ginbuhat ni Jehova? Gintugotan niya nga madistyero an iya katawohan, pariho ha diri " TATA G A N K O H I R A H I N N A G K A K A U R O S A N G A K A S I N G K A S I N G " 8, 9. Paonan-o ginpahamang- noan han Dios an Kristiano nga kongregasyon kontra ha apostasya? 10, 11. Paonan-o an parabo- la ni Jesus mahitungod han trigo ngan mga banwa natu- man tikang ha ikaduha ka siglo C.E.? 97
matinumanon nga Israel. Tikang ha ikaduha ka siglo C.E., an mga sugad-trigo makuri na mabilngan butnga han peke nga mga Kris- tiano. An tinuod nga Kristiano nga kongregasyon nadistyero ha Ba- bilonya nga Gamhanan - an imperyo han buwa nga relihiyon ha ka- libotan - pero an peke nga mga Kristiano nagin bahin hiton maraot nga imperyo. Han nagdamu an peke nga mga Kristiano, naporma an Kakristianohan. 11 Ha madulom nga mga siglo han pagdominar han Kakristiano- han, may pipira nga tinuod nga Kristiano, an "trigo" ha parabola ni Jesus. Pariho han nadistyero nga mga Judio ha Ezekiel 6:9, na- hinumdoman nira an tinuod nga Dios. Maisugon nga ginkontra han iba ha ira an buwa nga mga doktrina han Kakristianohan. Ginta- may hira ngan gintimaraot. Papabay-an ba ni Jehova an iya katawo- han nga magpabilin hiton espirituwal nga kasisidman? Diri! Pari- ho ha Israel hadto, an kasina ni Jehova iginpahayag ha husto nga sukol ngan ha husto nga kahilawig han panahon. (Jer. 46:28) Du- gang pa, diri kay waray niya hira tagi hin paglaom. Balikon naton an Judio nga mga distyero ha Babilonya ngan kitaon kon paonan-o hira gintagan ni Jehova hin paglaom nga matatapos an ira pagka- bihag.
"Matatapos an Akon Kasina" 12 Prangka hi Jehova ha iya matadong nga kasina ha iya katawo- han, pero ginpasarig liwat niya hira nga diri ito magpapabilin ha ka- dayonan. Pananglitan, tagda ini nga mga pulong: "Matatapos an akon kasina, ngan mawawara an akon kapungot ha ira, ngan mata- tagbaw ako. Ngan kon matapos ko na buhian kontra ha ira an akon kapungot, makikilala gud nira nga ako, hi Jehova, an nagyakan hini tungod han akon pag-obligar hin eksklusibo nga debosyon." (Ezek. 5:13) Kay ano nga mawawara an kapungot ni Jehova? 13 Upod ha mga bihag an magtinumanon nga Judio nga gindistye- ro kaupod han diri magtinumanon. Dugang pa, pinaagi kan Ezekiel, igintagna han Dios nga an pipira han Iya katawohan magbabasol samtang distyero. Isusumat hini nga mga nagbasol an makaara- wod nga mga butang nga ira ginbuhat ha pagrebelde kan Jehova, ngan manginginyupo hira ha iya nga pasayloon ngan kaloy-an hira. (Ezek. 6:8-10; 12:16) Hi Ezekiel usa hito nga magtinumanon, pati na hi propeta Daniel ngan an iya tulo nga kaupod. Ngani, nakita ni Daniel an tinikangan ngan kataposan han pagkadistyero. An iya ki- nasingkasing nga pag-ampo han pagbasol tungod ha mga sala han 12, 13. Kay ano nga mawawa- ra an kasina ni Jehova ha iya distyero nga katawohan ha panahon ni Ezekiel? Ha sulod hin mga siglo, an tinuod nga mga Kristiano gintimaraot han Babilonya nga Gamhanan KITAA AN PARAPO 10, 11 99
˙ ˙ ˙ 9A Gintutuman ni Jehova an Iya mga Saad K ADAAN N GA PANAH O N KITA A AN PAR APO 1 5 - 19 14. Kay ano nga ipapahiuli ni Jehova an iya katawohan ha ira tuna? 15. Ano an mababag-o ha mga buhat han binalik nga mga Judio may kalabotan ha relihiyon? 16. Ano an iginsaad ni Jehova may kalabotan ha tuna han iya katawohan? 100 1 Pagsingba nga 2 Pagbalik ha waray idolatriya matambok nga tuna Israel mababasa ha Daniel kapitulo 9. Sigurado nga sugad liwat hito an inabat han yinukot nga distyero nga naghingyap nga pasayloon ngan bendisyonan utro ni Jehova. Salit makalilipay gud an giniya- han nga mga saad ni Ezekiel mahitungod han kagawasan ngan pag- pahiuli! 14 Pero may mas importante nga rason ha pagpagawas ngan pag- pahiuli han katawohan ni Jehova. An ira maiha nga kadistyero ma- tatapos, diri tungod kay angay hira talwason, kondi panahon na nga baraanon utro ni Jehova an iya ngaran ha atubangan han nga- tanan nga nasud. (Ezek. 36:22) Hibabaroan han mga taga-Babilon- ya nga an ira sugad-demonyo nga mga dios, sugad kan Marduk, waray darag-an kan Jehova nga Soberano nga Ginoo! Tagdon na- ton an lima nga saad nga iginpasumat ni Jehova kan Ezekiel ha iya mga igkasi-distyero. Aton anay hisgotan an kahulogan han tagsa nga saad para hiton matinumanon nga katawohan. Katapos, usisa- hon naton kon paonan-o nahitabo an mas daku nga katumanan hito nga mga saad. 15 SAAD 1. Mawawara na an idolatriya ngan iba pa nga mangil-ad nga buhat nga konektado ha buwa nga relihiyon. (Basaha an Ezekiel 11:18; 12:24.) Ginhisgotan ha Kapitulo 5 nga an Jerusalem ngan an templo nahugawan han mga buhat han buwa nga relihiyon, su- gad han idolatriya. Salit an mga tawo nagin maraot ngan nahibu- lag kan Jehova. Pinaagi kan Ezekiel, igintagna ni Jehova nga an mga distyero may pamumulaton nga panahon nga makikigbahin hira utro ha limpyo nga pagsingba. An iba pa nga bendisyon han pagpahiuli nakadepende hinin importante nga butang: an pagpahi- uli han kahikayan han Dios ha putli nga pagsingba. 16 SAAD 2. Mabalik hira ha ira tuna. "Ihahatag ko ha iyo an tuna han Israel," siring ni Jehova ha mga distyero. (Ezek. 11:17) Uru- sahon ini nga saad, kay sigurado nga an mga taga-Babilonya, nga P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
3 Kinakarawat nga 4 Magtinumanon nga mga halad kan Jehova kalalakin-an nga mangunguna nagtatamay han bihag nga katawohan han Dios, waray gud magha- tag ha ira hin paglaom nga makabalik ha ira hinigugma nga tuna. (Isa. 14:4, 17) Dugang pa, kon an binalik nga katawohan magpabi- lin nga matinumanon, an tuna magigin matambok ngan mabunga- hon salit magkakaada hira hin pagkaon ngan mapulsanon nga tra- baho. An kaarawdan ngan kakurian tungod han gutom mawawara na. - Basaha an Ezekiel 36:30. 17 SAAD 3. Maghahalad utro ha halaran ni Jehova. Ginhisgotan ha Kapitulo 2 nga ilarom han Balaud, an mga halad importante nga bahin han putli nga pagsingba. Kon an binalik nga mga distyero magpabilin nga masinugtanon ngan limpyo ha espirituwal, kakara- waton ni Jehova an ira mga halad. Salit mapapasaylo an ira mga sala ngan magpapabilin hira nga duok ha ira Dios. Hi Jehova nagsa- ad: "An bug-os nga panimalay ni Israel, hira ngatanan, mag-aalagad ha akon hito nga tuna. Malilipay ako ha ira didto, ngan ig-oobli- gar ko an iyo mga kontribusyon ngan an siyahan nga mga bunga han iyo mga halad, an ngatanan niyo nga baraan nga butang." (Ezek. 20:40) An putli nga pagsingba ipapahiuli gud ngan magri- resulta hin mga bendisyon ha katawohan han Dios. 18 SAAD 4. Tatanggalon an magraot nga paraataman. Usa nga daku nga rason nga nakasala hin seryoso an katawohan han Dios amo an impluwensya han magraot nga kalalakin-an nga nanguna ha ira. Nagsaad hi Jehova nga bag-uhon an kahimtang. Mahitungod hiton magraot nga paraataman, hiya nagsaad: "Diri ko na hira tutuinan ha pagpakaon ha akon mga karnero . . . Tatalwason ko an akon mga karnero tikang ha ira baba." Ginpasarig liwat ni Jehova an iya matinumanon nga katawohan: "Mamangnoan ko an akon mga kar- nero." (Ezek. 34:10, 12) Paonan-o niya ito bubuhaton? Magamit hiya hin matinumanon ngan maunungon nga kalalakin-an sugad nga mga paraataman. " TATA G A N K O H I R A H I N N A G K A K A U R O S A N G A K A S I N G K A S I N G " 5 Urosa nga pagsingba ha templo han Dios 17. Ano an mahitatabo may kalabotan ha mga halad kan Jehova? 18. Paonan-o aatamanon ni Jehova an iya katawohan? 101
19. Ano an iginsaad ni Jehova may kalabotan ha pagkaurosa? 20, 21. Paonan-o natuman an mga tagna han Dios ha mga distyero nga binalik? An makasaysayan nga kombensyon han 1919 marig-on nga ebidensya nga an katawohan han Dios igin-gawas na ha Babilonya nga Gamhanan 102 19 SAAD 5. Magkakaurosa an mga magsiringba ni Jehova. Hunahu- naa an kasubo han magtinumanon nga magsiringba ha pagkaba- hin-bahin han katawohan han Dios antes han pagkadistyero. Tu- ngod han impluwensya han buwa nga mga propeta ngan magraot nga paraataman, an katawohan nagrebelde ha magtinumanon nga propeta nga nagrirepresentar kan Jehova; nagkaada pa ngani mag- kakontra nga mga grupo. Salit usa han pinakamakaruruyag nga ba- hin han pagpahiuli amo ini nga saad pinaagi kan Ezekiel: "Tatagan ko hira hin nagkakaurosa nga kasingkasing, ngan bubutangan ko hira hin bag-o nga disposisyon." (Ezek. 11:19) Kon an binalik nga mga Judio magpabilin nga kahiusa ni Jehova nga Dios ngan nag- kakaurosa, waray kaaway nga makakapirde ha ira. Sugad nga na- sud, mahihimaya nira utro hi Jehova imbes nga pasiparahan ngan pakaalohan hiya. 20 Natuman ba iton lima nga saad ha Judio nga mga distyero nga binalik? Hinumdoman naton an ginsiring han matinumanon nga hi Josue: "Waray bisan usa nga pulong ha ngatanan nga mag-opay nga saad nga ginsiring ha iyo ni Jehova nga iyo Dios an napakyas. ˙ ˙ ˙ 9 B K AY AN O N GA 19 19 ? Kay ano nga nakasiring kita nga an katawohan han Dios igin- gawas ha pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan han 1919? An tagna han Biblia ngan an mga panhitabo ha kasaysayan nabulig ha aton nga magkaada hito nga konklusyon. Marig-on nga iginpapakita han tagna han Biblia ngan han kasaysayan nga hi Jesus nagtikang pagmando sugad nga Hadi ha langit han 1914 - an tigaman han pagtikang han kataposan nga mga adlaw han sistema ni Satanas ha tuna. Ano an ginbu- hat ni Jesus han nagin Hadi hiya? Igin-gawas ba dayon niya an iya mga surugoon ha tuna ha pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan? Gintokahan ba niya an iya "matinumanon ngan maaramon nga uripon" han 1914 ngan gintikangan an daku nga buruhaton ha pag-ani? - Mat. 24:45. Klaro nga waray. Hinumdumi nga hi apostol Pedro gin-giya- han ha pagsurat nga an paghukom "magtitikang ha balay han Dios." (1 Ped. 4:17) Sugad man, igintagna ni propeta Malakias an pag-abot ni Jehova ha Iya balay han pagsingba kaupod an "mensahero han kasabotan," an Anak han Dios. (Mal. 3:1-5) Magigin panahon ito han pagputli ngan pag-usisa. Nauyon ba an kasaysayan hito nga mga tagna?
Natuman ito ngatanan para ha iyo. Waray bisan usa hito nga pu- long an napakyas." (Jos. 23:14) Pariho ha panahon ni Josue, ma- tutuman liwat ito ha mga distyero nga binalik ha ira tuna. 21 Ginbayaan han mga Judio an idolatriya ngan iba pa nga ma- ngil-ad nga buhat han buwa nga relihiyon nga nagbulag ha ira kan Jehova. Bisan kon baga hin imposible, inukoy hira utro ha ira tuna, nagkultibar hito, ngan nagkinabuhi hin malipayon. Usa han siya- han nga ginbuhat nira amo an paghimo utro han halaran ni Jeho- va ha Jerusalem ngan paghalad dida hito hin mga halad nga ki- nakarawat niya. (Ezra 3:2-6) Ginbendisyonan hira ni Jehova hin mag-opay nga espirituwal nga paraataman sugad han matinuma- non nga saserdote ngan parakopya nga hi Ezra, han mga goberna- dor nga hira Nehemias ngan Zerubabel, han hitaas nga saserdote nga hi Josue, ngan han maisugon nga mga propeta nga hira Ha- gai, Zacarias, ngan Malakias. Han ginsunod han katawohan an ins- truksyon ngan giya ni Jehova, nagpahimulos hira hin pagkaurosa nga maiha na nga waray nira maeksperyensyahi. - Isa. 61:1-4; ba- saha an Jeremias 3:15. Oo! An peryodo han 1914 tubtob ha temprano han 1919 makuri nga panahon han pag-usisa ngan pagputli ha mga Estudyante han Biblia, nga tawag hadto ha mga Saksi ni Jehova. Han 1914 damu han katawohan han Dios an nasubo han waray umabot an ira ginlalaoman nga kataposan han sistema. Han 1916 nadugangan pa ito han namatay hi Charles T. Russell, nga aktibo gud nga nangunguna ha katawohan han Dios. An pipira nga sobra kamaunungon ha iya kinon- tra gud ha pagpanguna han iya kasaliwan nga hi Jo- seph F. Rutherford. Nagkaada pagkabahin-bahin ngan haros matunga an organisasyon han 1917. Han 1918, matin-aw nga tungod ha pagsulsol han mga klero, hi Bugto Rutherford ngan an pito han iya mga kaupod ginbista, sayop nga ginsentensyahan, ngan ginpriso. Nagsara an headquarters ha Brooklyn. Klaro nga an katawohan han Dios waray pa igawas ha Babilonya nga Gamhanan! Rutherford ngan an iya mga kaupod ginpagawas ha prisohan. Ngan binalik dayon hira ha ira buruhaton! Nagplano dayon hin makasaysayan nga kombensyon, ngan igin-andam an bag-o nga magasin nga The Golden Age (Pagpamata! na yana). Inin bag-o nga magasin gindisenyo para ha mga kampanya ha pag- sangyaw ha publiko. Nagtoka liwat hin paramangno ha tagsa nga kongregasyon basi mag-organisar ngan manguna ha ministeryo. Hito liwat nga tuig, iginpubli- kar an Bulletin (An Aton Kristiano nga Pagkinabuhi Ngan Ministeryo - Workbook Para ha Katirok na yana) basi makabulig ha pag-organisar han pagsangyaw. Ano an nahitabo? Klaro nga igin-gawas na han Kris- to an iya katawohan ha pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan. Gintokahan na niya an iya matinumanon ngan maaramon nga uripon. Nagtikang na an buruha- ton ha pag-ani. Tikang hiton importante nga tuig han 1919, madagmit gud nga nag-uswag an buruhaton. Pero ano an nahitabo han 1919? Tigda nga nag- bag-o an kahimtang! Temprano hito nga tuig, hi 103
˙ ˙ ˙ 9 C Gintutuman ni Jehova an Iya mga Saad M O D E R N O N GA PANAH O N KITA A AN PAR APO 2 7- 3 1 22. Kay ano nga nakasiring kita nga an siyahan nga ka- tumanan han mga tagna mahitungod ha pagpahiuli may mas daku nga katu- manan? 23, 24. Kakan-o ngan pao- nan-o nagtikang an "mga panahon han pagpahiuli han ngatanan nga butang"? 104 1 Putli nga pagsingba nga waray idolatriya 2 Waray na gutom ha espirituwal 22 Makapadasig gud an siyahan nga katumanan han mga saad ni Jehova mahitungod ha pagpahiuli! Pero may-ada pa ito mas daku nga katumanan. Kay ano nga nakasiring kita hito? Kay an mga saad may kondisyon; tutumanon la ito ni Jehova kon an katawohan mag- pabilin nga masinugtanon ngan matinumanon. Ha urhi, an mga Ju- dio nagin matinalapason ngan rebelyoso utro. Pero sugad han si- ring ni Josue, an pulong ni Jehova pirme natutuman. Salit an mga saad may mas daku ngan nagpapadayon nga katumanan. Kitaon na- ton kon paonan-o ito nahitabo. "Malilipay Ako ha Iyo" 23 Sugad nga mga estudyante han Biblia, maaram kita nga an ka- taposan nga mga adlaw hinin maraot nga sistema nagtikang han 1914. Pero para ha mga alagad ni Jehova, diri ito makasurubo. Nga- ni, iginpapakita han Biblia nga han 1914 nagtikang an eksayting nga panahon - an "mga panahon han pagpahiuli han ngatanan nga bu- tang." (Buh. 3:21) Kay ano nga nakasiring kita hito? Ano an nahi- tabo ha langit han 1914? Hi Jesu-Kristo ginhimo nga Mesianiko nga Hadi! Kay ano nga pagpahiuli ito? Tigamni nga hi Jehova nagsaad kan Hadi David nga an pagkahadi han iya tulin magpapabilin ha kadayonan. (1 Cron. 17:11-14) Ito nga pagkahadi temporaryo nga naundang han 607 B.C.E. han ginbungkag han mga taga-Babilonya an Jerusalem ngan gintapos an pagmando han mga hadi ha tulin ni David. 24 Sugad nga "Anak han tawo," hi Jesus tulin ni David salit hiya an nagin legal nga manurunod han pagkahadi ni David. (Mat. 1:1; 16:13-16; Luc. 1:32, 33) Han iginhatag ni Jehova kan Jesus an pag- kahadi ha langit han 1914, nagtikang an "mga panahon han pagpa- hiuli han ngatanan nga butang"! Panahon na nga gamiton ni Jehova inin perpekto nga Hadi basi ipadayon an buruhaton ha pagpahiuli. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
3 Paghalad hin 4 Magtinumanon nga mga pagdayaw kalalakin-an nga mangunguna 25 Usa han siyahan nga ginbuhat han Kristo sugad nga Hadi amo an pagbulig ha iya Amay ha pag-usisa han kahikayan ha putli nga pagsingba dinhi ha tuna. (Mal. 3:1-5) Sugad han igintagna ni Je- sus ha iya ilustrasyon han trigo ngan mga banwa, maiha na nga im- posible makita an kaibahan han trigo ha mga banwa - han tinuod nga dinihogan nga mga Kristiano ha mga impostor.[2] Pero han 1914 inabot an panahon han pangani, ngan klaro na an kaibahan. Ha mga dekada antes hito, iginbubuhayhag na han magtinumanon nga Estudyante han Biblia an dagku nga sayop han Kakristianohan ngan nabulag na hiton maraot nga organisasyon. Panahon na ni Jehova nga bug-os nga ipahiuli hira. Salit temprano han 1919, pipira la ka tuig katapos magtikang an "panahon han pangani," an katawohan han Dios bug-os nga igin-gawas ha pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan. (Mat. 13:30) Tapos na an pagkadistyero! 26 Nagtikang mahitabo an mas daku nga katumanan han mga tag- na ni Ezekiel mahitungod ha pagpahiuli, labaw pa gud ha naeks- peryensyahan han katawohan han Dios ha naglabay. Tagdon naton kon paonan-o ito nahitabo ha lima nga saad nga aton ginhisgotan. 27 SAAD 1. Mawawara na an idolatriya ngan iba pa nga mangil-ad nga buhat nga konektado ha relihiyon. Ha ikatarapos han ika-19 ka siglo ngan ha tinikangan han ika-20, an magtinumanon nga Kris- tiano nagkakatirok na ngan nagtitikang pagbaya ha mga buhat han buwa nga relihiyon. An pagsingba ha Trinidad, pagtoo nga imortal an kalag han tawo, ngan an doktrina han naglalaga nga impyerno iginsalikway sugad nga diri-Kasuratanhon ngan tikang ha buwa nga relihiyon. An paggamit hin imahen ha pagsingba iginbuhayhag su- gad nga idolatriya. Hinay-hinay nga nasantop liwat han katawohan han Dios nga idolatriya an paggamit han krus ha pagsingba. - Ezek. 14:6. " TATA G A N K O H I R A H I N N A G K A K A U R O S A N G A K A S I N G K A S I N G " 5 Urosa nga pagsingba ha bug-os nga kalibotan 25, 26. (a) Kakan-o natapos an maiha nga pagkadistyero ha Babilonya nga Gamhanan, ngan kay ano nga nakasiring kita hito? (Kitaa liwat an ka- hon nga "Kay Ano nga 1919?") (b) Ano an nagtikang matu- man tikang han 1919? 27. Paonan-o ginlimpyohan han Dios an iya katawohan tikang ha idolatriya? F O O T N O T E [2] Pananglitan, diri naton masisigu- ro kon hin-o ha mga Repormador han ika-16 ka siglo an bangin dini- hogan nga mga Kristiano. 105
K A T U M A N A N K A T U M A N A N ˙ ˙ ˙ 9 D M GA TAG NA MAH ITU N G O D HA PAG K ABI HAG NGAN PAG PAH I U LI K I TA A AN PAR AP O 6 - 1 1 , 2 5 - 3 2 Damu nga tagna mahitungod ha pagkabihag han mga Judio ha kadaan nga Babilonya an may ikadu- ha ngan mas daku nga katumanan ha pagkabihag han Kristiano nga kongregasyon ha Babilonya nga Gamhanan. Tagda an pipira nga ehemplo. 607 B.C.E . 537 B.C.E . 100 C.E . 1919 C.E . 1 1 2 2 3 3 1 1 2 2 3 3 1 . M GA PAHAMAN G N O 2 . PAG KABIHAG 3. PAGPAHIULI S I Y A H A N N G A Antes han 607 B.C.E. - Hira Isaias, Jeremias, ngan Ezekiel nagpahamangno ha katawo- han ni Jehova, kondi nagin kalyap la gihap an apostasya 607 B.C.E. - Nabungkag an Jerusalem; an katawohan han Dios gindara nga bihag ha Babilonya Tikang han 537 B.C.E. - May matinumanon nga nabibilin nga binalik ha Jerusalem, nagtukod utro han templo, ngan nagbuhat utro han putli nga pagsingba M A S D A K U N G A Siyahan nga siglo C.E. - Hi Je- sus, hi Pablo, ngan hi Juan nagpahamangno ha kongre- gasyon, kondi nagin kalyap la gihap an apostasya Tikang han Ikaduha ka Siglo C.E. - An tinuod nga mga Kristiano nagin bihag ha Babilonya nga Gamhanan Tikang han 1919 C.E. - Ilarom han paghadi ni Jesus, natapos an espirituwal nga pagkadistyero han magtinumanon nga dinihogan ngan iginpahiuli an putli nga pagsingba 28. Ha ano nga paagi iginpa- hiuli an katawohan han Dios ha ira tuna? 29. Paonan-o nag-uswag an pagsangyaw nga buruhaton han 1919? 28 SAAD 2. An katawohan han Dios ipapahiuli ha espirituwal nga tuna. Samtang ginbabayaan han magtinumanon nga Kristiano an Babiloniko nga relihiyon, nahingadto hira ha espirituwal nga tuna nga angay ha ira - usa nga binendisyonan nga kahimtang diin diri na gud hira magugutom ha espirituwal. (Basaha an Ezekiel 34: 13, 14.) Ha Kapitulo 19, hibabaroan pa naton nga ginbibendisyo- nan ni Jehova ito nga tuna hin waray kapariho nga kahuraan hin espirituwal nga pagkaon. - Ezek. 11:17. 29 SAAD 3. Maghahalad utro ha halaran ni Jehova. Han siyahan nga siglo C.E., an mga Kristiano gintutdoan nga maghalad ha Dios, diri hin literal nga mga hayop, kondi hin mas birilhon nga mga re- galo - an ira mga pulong ha pagdayaw kan Jehova ngan pagsang- yaw ha iba mahitungod ha iya. (Heb. 13:15) Ha mga siglo han pagka- distyero, waray organisado nga kahikayan han sugad nga paghalad. 106 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Pero ha ikatarapos hito, an katawohan han Dios naghahalad na hin mga pagdayaw. Okupado hira ha pagsangyaw ngan malipayon nga nagdadayaw ha Dios ha ira mga katirok. Tikang han 1919, mas gin- pabug-atan han "matinumanon ngan maaramon nga uripon" an pagsangyaw ngan gin-organisar ito hin maopay. (Mat. 24:45-47) Tungod hito, an halaran ni Jehova naglalapwas hin mga halad han nagtitikadamu pa gud nga magdarayaw han iya baraan nga ngaran! 30 SAAD 4. Tatanggalon an magraot nga paraataman. Ginsalbar han Kristo an katawohan han Dios tikang ha maglimbong ngan ma- kikalugaringon nga buwa nga mga paraataman han Kakristianohan. Ha panon han Kristo, gintangtang an mga paraataman nga nagawi pariho ha ira. (Ezek. 20:38) Sugad nga Maopay nga Paraataman, ginsiguro ni Jesus nga naaataman an iya panon. Han 1919 ginto- kahan niya an iya matinumanon ngan maaramon nga uripon. Iton gutiay nga grupo han maunungon nga dinihogan nga mga Kristia- no nanguna ha pagtagana hin espirituwal nga pagkaon, salit an ka- tawohan han Dios naaataman gud. Ha urhi, an mga tigurang gin- bansay nga bumulig ha pag-ataman ha "panon han Dios." (1 Ped. 5:1, 2) An paghulagway ha Ezekiel 34:15, 16 agsob gamiton basi ipahinumdom ha Kristiano nga mga paraataman an suruklan ni Je- hova nga Dios ngan ni Jesu-Kristo. 31 SAAD 5. Magkakaurosa an mga magsiringba ni Jehova. Ha pag- labay han mga siglo, an Kakristianohan nagkabahin-bahin ha yinu- kot nga denominasyon, upod na an damu gud nga magkakontra nga mga grupo ngan sekta. Ha kabaliktaran, hi Jehova may milagroso nga ginbuhat ha iya iginpahiuli nga katawohan. Natuman gud an iya saad pinaagi kan Ezekiel: "Tatagan ko hira hin nagkakaurosa nga kasingkasing." (Ezek. 11:19) Ha bug-os nga kalibotan, an Kris- to may minilyon nga sumurunod nga iba-iba an gintikangan nga lahi, relihiyon, ngan kahimtang ha pinansyal ngan ha sosiedad. Pero an ngatanan gintututdoan han pariho nga mga kamatuoran ngan urosa nga nagbubuhat han pariho nga buruhaton. Ha ultimo nga gab-i han kinabuhi ni Jesus ha tuna, nanginyupo hiya ha iya Amay nga magkaurosa an iya mga sumurunod. (Basaha an Juan 17:11, 20-23.) Ha aton panahon, ginbabaton ito ni Jehova ha pinakama- opay nga paagi. 32 Diri ka ba nalilipay nga mabuhi hinin eksayting nga panahon han pagpahiuli? Nakikita naton an katumanan han mga tagna ni Ezekiel ha ngatanan nga bahin han aton pagsingba. Makakasarig kita nga yana gin-uuyonan ni Jehova an iya katawohan, sugad han iya igintagna pinaagi kan Ezekiel: "Malilipay ako ha iyo." (Ezek. 20:41) Nasasantop mo ba nga pribilehiyo gud nga magin bahin han nagkakaurosa ngan napapakaon hin maopay nga katawohan nga " TATA G A N K O H I R A H I N N A G K A K A U R O S A N G A K A S I N G K A S I N G " 30. Ano an ginbuhat ni Jesus basi maitagana an pangina- hanglan han iya katawohan hin mag-opay nga paraata- man? 31. Paonan-o gintuman ni Jehova an tagna ha Ezekiel 11:19? 32. Ano an imo inaabat ha katumanan han mga tagna mahitungod ha pagpahiuli? (Kitaa liwat an kahon nga "Mga Tagna Mahitungod ha Pagkabihag Ngan Pag- pahiuli.") 107
˙ ˙ ˙ 9 E AN " MGA PANAH O N HAN PAG PAH I U LI HAN N GATANAN N GA B UTAN G " B U HAT 3 : 2 1 Han gin-unabi ni apostol Pedro an "mga panahon han pagpahiuli han ngatanan nga butang," igintatagna niya an eksayting nga panahon nga magtitikang ha kahitrono han Kristo sugad nga Hadi ngan magpapadayon tubtob ha kataposan han Milenyo. K I TA A AN PAR AP O 2 3 , 3 3 - 3 9 1914 ARMAGEDON KATAPOSAN HAN MILENYO Kataposan nga mga Adlaw Milenyo nga Pagmando Paraiso ha Kadayonan Hi Jesu-Kristo nahi- trono nga Hadi ha langit. An espirituwal nga pagpahiuli ha katawohan han Dios nagtikang han 1919 Magtitikang an Milenyo nga Pagmando han Kristo, ngan an "mga panahon han pagpahiuli han ngatanan nga butang" mag-uupod na han pisikal nga mga bendisyon ha magtinumanon nga tawo ha tuna Tapos na an pagpahiuli nga buruhaton ni Jesus ngan iya ibabalik an Ginhadian ha iya Amay AN PAGMAN D O N I J E SUS MAGPAPAH I ULI HAN . . . ˘ himaya han ngaran han Dios ˘ kahimsog han may sakit ˘ pagkabatan-on han mga lagas ˘ kinabuhi han mga patay ˘ pagin perpekto han matinumanon nga katawohan ˘ Paraiso nga tuna
nagdadayaw kan Jehova ha bug-os nga kalibotan - an katawohan nga igin-gawas katapos han mga siglo nga kadistyero ha espiritu- wal? Pero an pipira nga tagna ni Ezekiel mahitungod ha pagpahi- uli may mas daku pa nga katumanan. 'Pariho han Garden han Eden' 33 Aton hinbaroan nga an "mga panahon han pagpahiuli han nga- tanan nga butang" nagtikang han iginpahiuli an pagkahadi ha tu- lin ni David han nahitrono hi Jesus han 1914. (Ezek. 37:24) Sunod, gintagan ni Jehova an Kristo hin gahum nga ipahiuli an putli nga pagsingba han Iya katawohan katapos han maiha gud nga kadistye- ro ha espirituwal. Natapos ba dida an pagpahiuli nga buruhaton han Kristo? Waray! Magpapadayon ito ha urusahon nga paagi ha tiarabot - ngan an mga tagna ni Ezekiel naghahatag hin eksayting nga mga detalye. 34 Pananglitan, tagda ini nga mga pulong: "An mga tawo masi- ring: 'An binayaan nga tuna nagin pariho na han garden han Eden.' " (Ezek. 36:35) Ano an kahulogan hito nga saad para kan Ezekiel ngan ha iya mga igkasi-distyero? Sigurado nga waray hira magla- om hin bug-os ngan literal nga katumanan - nga an iginpahiuli nga tuna bangin amo na an orihinal nga garden, o Paraiso, nga iginta- nom ni Jehova mismo! (Gen. 2:8) Lugod, sigurado nga nasabtan nira nga ginpapasarig hira ni Jehova nga an ira iginpahiuli nga tuna magigin makaruruyag ngan mabungahon. 35 Ano an kahulogan ha aton hito nga saad? Diri kita naglalaom nga literal ito nga matutuman dinhi ha maraot nga kalibotan nga ginmamandoan ni Satanas nga Yawa. Lugod, nasasabtan naton nga may-ada ito espirituwal nga katumanan yana. Sugad nga mga ala- gad ni Jehova, naukoy kita ha iginpahiuli nga espirituwal nga tuna, usa nga kahimtang diin mabungahon an aton pag-alagad ngan an aton kinabuhi nakasentro ha pagsingba ha iya. Ini nga espirituwal nga tuna padayon nga nagigin mas makaruruyag sugad hin parai- so. Pero kumusta man ha tiarabot? 36 Kahuman han girra han Armagedon, ig-aapi ni Jesus ha iya pagpahiuli nga buruhaton an pisikal nga tuna. Ha iya Milenyo nga Pagmando, gigiyahan niya an katawohan nga himoon inin bug-os nga tuna nga garden han Eden - usa nga paraiso - uyon ha orihinal nga katuyoan ni Jehova! (Luc. 23:43) An ngatanan nga tawo mag- kakaurosa ngan hihigugmaon an planeta nga ira urukyan. Waray na peligro o tarhog ha bisan diin. Hunahunaa an panahon nga bi- san ini nga saad matutuman: "Maghihimo ako ha ira hin kasabo- tan para ha kamurayawan, ngan wawad-on ko ha tuna an magpintas nga mga hayop, basi makaukoy hira nga may seguridad ha kami- ngawan ngan makakaturog ha mga kagurangan." - Ezek. 34:25. " TATA G A N K O H I R A H I N N A G K A K A U R O S A N G A K A S I N G K A S I N G " 33-35. (a) Ano an kahulogan han tagna ha Ezekiel 36:35 para ha Judio nga mga distye- ro? (b) Ano an kahulogan hito nga tagna para ha katawohan ni Jehova yana? (Kitaa liwat an kahon nga "An 'mga Pa- nahon han Pagpahiuli han Ngatanan nga Butang.' ") 36, 37. Ano nga mga saad an matutuman ha tiarabot nga Paraiso? 109
38. Ano an imo inaabat ha paglaom nga makita an katu- manan han saad ha Ezekiel 28:26? 39. Kay ano nga makakasigu- ro ka nga matutuman an mga tagna ni Ezekiel mahitungod ha Paraiso? 37 Naiimadyin mo ba ito? Makakakadto ka ha bisan diin hinin ha- luag nga tuna nga waray ginkakahadlokan. Waray hayop nga mag- lalabot ha imo. Waray peligro nga magwawara han imo kamuraya- wan. Makakapasyada ka nga nag-uusahan ha kasuoksuokan han kagurangan ngan mag-i-enjoy ha kahusay hito; makakakaturog ka pa ngani didto nga talwas gud, nakakasiguro nga magmamata ka nga maopay an pag-abat! 38 Matutuman liwat ini nga saad: "Maukoy hira [ha tuna] nga may seguridad ngan magtutukod hira hin mga balay ngan magta- tanom hin mga urubasan, ngan maukoy hira nga may seguridad kon magpadapat na ako hin paghukom ha ngatanan nga nakapali- bot ha ira nga nagtatratar ha ira nga may panginsulto; ngan maki- kilala gud nira nga ako hi Jehova nga ira Dios." (Ezek. 28:26) Kawara han ngatanan nga kaaway ni Jehova, magkakaada kita ka- murayawan ngan seguridad ha bug-os nga tuna. Samtang gin-aata- man an tuna, maaataman liwat naton an aton kalugaringon ngan an aton mga hinigugma; magtutukod kita hin komportable nga mga urukyan ngan magtatanom hin mga urubasan. 39 Para ha imo, inop la ba ini nga mga saad? Kon amo, hinum- dumi an imo na nakita hini nga panahon han "pagpahiuli han ngata- nan nga butang." Bisan pa han duro gud nga pagkontra ni Satanas, gintagan hi Jesus hin gahum nga ipahiuli an putli nga pagsingba ha pinakamadulom nga panahon hini nga kalibotan. Marig-on gud ito nga ebidensya nga matutuman an ngatanan nga saad han Dios nga iginrekord ni Ezekiel! AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano an kahimtang han mga Judio han bihag hira ha Babilonya, ngan kay ano nga ha urhi igin-gawas ni Jehova an iya katawohan? paonan-o ito natuman ha tinuod nga mga Kristiano ha kataposan nga mga adlaw? 4 Ano an pipira nga tagna mahitungod 2 Paonan-o nadaot an Kristiano nga kongre- gasyon, ngan ano an nahitabo nga puro- pariho ha pagkabihag han mga Judio ha Babilonya? ha pagpahiuli nga ginhihingyap mo nga matuman ha Paraiso? 5 Paonan-o naton maipapakita nga gin- 3 Pinaagi kan Ezekiel, ano an mga saad ni Jehova mahitungod ha pagpahiuli, ngan aapresyar naton an pagpahiuli ni Jehova han putli nga pagsingba ha aton pana- hon? 110 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Imadyina an panahon nga talwas na bisan an 'pagkaturog ha kagurangan' KITAA AN PARAPO 36, 37
10 1-3. Kay ano nga nagbag-o an pag-abat han mga Judio ha Babilonya? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) 112 " MAB U B U H I KAMO " EZEKIEL 37:5 POKUS: An bisyon mahitungod han pagbuhi ha "uga nga mga tul-an" ngan an mas daku nga katumanan hito NAGBAG-O gud an pag-abat han mga Judio ha Babilonya! Mga lima ka tuig nga nanagna hi Ezekiel nga mabubungkag an Jeru- salem, pero waray ito epekto ha ira. Bisan pa han mga tigaman nga iya iginpasundayag, ilustrasyon nga iya iginsumat, ngan men- sahe nga iya iginpasamwak, an mga distyero nagdumiri pagtoo nga tutugotan ni Jehova nga mahitabo ito. Bisan han hinbaroan nira nga an syudad ginlikosan na han kasundalohan han Babilon- ya, natapod la gihap hira nga magigin talwas an mga umurukoy hito. 2 Pero yana, duha ka tuig katapos magtikang an paglikos, may pinalagiw tikang ha Jerusalem nga inabot pa la ha Babilonya ngan nagsiring: "Nasakop na an syudad!" Nasubo gud an mga distye- ro. Diri hira makatoo han nahitabo: an hinigugma nga syudad, an baraan nga templo, an ginpapabilhan gud nga tuna - waray na ngatanan! An marig-on nira nga paglaom nasaliwnan hin kahu- lop. - Ezek. 21:7; 33:21. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
3 Kondi hinin makasurubo nga takna, nakakarawat hi Ezekiel hin makapabantad nga bisyon nga naghahatag hin paglaom. Ano an mensahe hito ha nasusubo nga mga distyero? Ano an kahu- logan hito ha katawohan han Dios yana, ngan paonan-o kita per- sonal nga makakapahimulos hito? Basi hibaroan, usisahon naton an iginsumat ni Jehova kan Ezekiel. "Pagtagna Mahitungod Hini nga mga Tul-an" Ngan "Pagtagna ha Hangin" 4 Basaha an Ezekiel 37:1-10. Ha bisyon, iginbutang hi Ezekiel ha kapatagan nga puno hin tul-an. Baga hin karuyag ni Jehova nga abaton gud ni Ezekiel an epekto han bisyon, salit "ginpaa- gi" niya an propeta ha nagsasarang nga mga tul-an. Samtang nag- lalakat hi Ezekiel ha kapatagan, may duha hiya nga naobserba- ran ha mga tul-an: an kadamu ngan kahimtang hito. "Damu gud" ito, siring niya, ngan "mga uga gud." 5 Katapos, may duha nga iginsugo hi Jehova kan Ezekiel nga magpapatikang hin hinay-hinay nga pagpahiuli. Siyahan: "Pagtag- na mahitungod hini nga mga tul-an" ngan sidngon ini nga 'ma- buhi.' (Ezek. 37:4-6) Kahuman gud niya magtagna, "nagkaada hin aringasa, hin paglinagatak, ngan an mga tul-an nagtikang pag- turugkop," ngan katapos, 'nagkaada ito mga litid ngan unod' ngan 'naputos hin panit.' (Ezek. 37:7, 8) Ikaduha: "Pagtagna ha ha- ngin" ngan sidngon ito nga 'huypan' an mga lawas. Pagtagna ni Ezekiel, "an gininhawa sinulod ha ira, ngan nabuhi hira ngan na- nindog; daku gud hira nga grupo." - Ezek. 37:9, 10. "Uga Na an Amon mga Tul-an, Ngan Nahanaw Na an Amon Paglaom" 6 Sunod, iginsumat ni Jehova kan Ezekiel an iginpapasabot han bisyon: "Ini nga mga tul-an amo an bug-os nga panimalay ni Is- rael." Pakahibaro han mga distyero nga nabungkag na an Jeru- salem, inabat hira nga sugad hin patay na hira. Salit nanangis hira, nga nasiring: "Uga na an amon mga tul-an, ngan nahanaw na an amon paglaom. Nahibulag gud kami." (Ezek. 37:11; Jer. 34:20) Sugad nga baton, iginpakita ni Jehova nga inin makasu- rubo nga bisyon mahitungod han mga tul-an may makalilipay nga mensahe han paglaom para ha Israel. 7 Basaha an Ezekiel 37:12-14. Pinaagi hini nga bisyon, ginpa- sarig ni Jehova an mga distyero nga bubuhion niya hira, ibaba- lik ha ira tuna, ngan pauukyon didto. Dugang pa, gintawag hira utro ni Jehova nga "akon katawohan." Sigurado nga nakaliaw gud ito ha nahuhulop nga mga distyero! Kay ano nga makakasiguro " M A B U B U H I K A M O " 4. Ano an naobserbaran ni Ezekiel ha bisyon nga iya nakarawat? 5. Ano an duha nga iginsugo ni Jehova kan Ezekiel, ngan ano an nahitabo han ginbuhat ito ni Ezekiel? 6. Ano an ginsiring ni Jehova nga nakabulig kan Ezekiel nga masabtan an bisyon? 7. Ano an iginsumat ni Jehova kan Ezekiel, sugad han naka- rekord ha Ezekiel 37:12-14, ngan ano an iginpasarig hini ha Iya nadistyero nga kata- wohan? 113
8. (a) Ha ano nga paagi "an bug-os nga panimalay ni Isra- el" nakada ha sugad-patay nga kahimtang? (b) Paonan-o iginpapakita han Ezekiel 37:9 an hinungdan han simboliko nga kamatay han Israel? (Kitaa an footnote.) 9. Ano an kaparihoan han na- eksperyensyahan han kadaan nga nasud han Israel ngan han "Israel han Dios"? F O O T N O T E [1] An mga tul-an nga nakita ni Eze- kiel diri kanan mga tawo nga nama- tay tungod han natural nga mga hi- nungdan, kondi kanan "mga tawo nga ginpamatay." (Ezek. 37:9) "An bug-os nga panimalay ni Israel" sim- boliko nga ginpatay han an mga umurukoy han napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel ngan katapos, an mga umurukoy han duha-ka-tribo nga ginhadian han Juda ginsakop, ginbihag, ngan gindistyero han mga Asiryano ngan han mga taga-Babi- lonya. hira nga matutuman ito nga saad nga ipapahiuli hira? Kay hi Je- hova mismo an nagsaad hito. Nagsiring hiya: "Ako mismo, hi Je- hova, an nagyakan, ngan ginbuhat ko ito." 8 Paonan-o natuman ha kadaan nga nasud han Israel an maka- surubo nga bahin hini nga bisyon? An simboliko nga kamatay han Israel nagtikang han 740 B.C.E. han nasakop ngan nadistyero an napulo-ka-tribo nga ginhadian. Paglabay hin mga 130 ka tuig, han nadistyero liwat an katawohan han Juda, "an bug-os nga pani- malay ni Israel" nagin bihag. (Ezek. 37:11) Ha simboliko nga pa- agi, an bug-os nga grupo han mga distyero patay sugad han mga tul-an ha bisyon ni Ezekiel.[1] Hinumdumi liwat nga an nakita ni Ezekiel diri la kay mga tul-an kondi "uga gud" nga mga tul-an, nga nagpapasabot nga nag-iha an ira sugad-patay nga kahimtang. Ngani, kon pagtampuhon an Israel ngan Juda, inabot ito hin sob- ra 200 ka tuig, tikang ha 740 tubtob 537 B.C.E. - Jer. 50:33. 9 An mga tagna mahitungod ha pagpahiuli han Israel, sugad han mga iginyakan ni Ezekiel, may mas daku nga katumanan. (Buh. 3:21) Sugad la nga an kadaan nga nasud han Israel 'ginpa- tay' ngan maiha nga nagpabilin nga simboliko nga patay, an "Is- rael han Dios" - an dinihogan nga Kristiano nga kongregasyon - simboliko nga ginpatay ngan nag-iha an sugad-patay nga pagka- bihag hito. (Gal. 6:16) Ngani, maiha gud nga nabihag an diniho- gan nga kongregasyon salit an ira espirituwal nga kahimtang ma- ipapariho ha mga tul-an nga "uga gud." (Ezek. 37:2) Iginsaysay
ha nahiuna nga kapitulo nga an pagkabihag han dinihogan nga Kristiano nga kongregasyon nagtikang han ikaduha ka siglo C.E. ngan inabot hin damu ka siglo, sugad han iginpakita ni Jesus ha iya ilustrasyon mahitungod han trigo ngan mga banwa. - Mat. 13: 24-30. "An mga Tul-an Nagtikang Pagturugkop" 10 Ha kadaan nga panahon, hi Jehova nagtagna nga an iya ka- tawohan hinay-hinay nga bubuhion utro. (Ezek. 37:7, 8) Salit ano an pipira nga rason nga hinay-hinay nga nagpahiuli han pagtoo han mga distyero nga may kahadlok ha Dios nga matutuman an ira paglaom nga bumalik ha Israel? Sigurado nga usa hito an mga tagna han nahiuna nga mga propeta. Pananglitan, hi Isaias nag- tagna nga may nabibilin - "usa nga baraan nga binhi" - nga ma- balik ha ira tuna. (Isa. 6:13; Job 14:7-9) Sugad man, an damu nga tagna ha pagpahiuli nga iginsurat ni Ezekiel sigurado nga na- kabulig ha ira nga matipigan ito nga paglaom. Dugang pa, an pre- sensya ha Babilonya han magtinumanon nga kalalakin-an sugad kan propeta Daniel - pati na an diri katoohan nga pagsakop ha syudad han Babilonya han 539 B.C.E. - sigurado nga nagparig-on han ira paglaom nga makabalik. 11 Ha pariho nga paagi, paonan-o hinay-hinay nga iginpahiuli an "Israel han Dios," an dinihogan nga Kristiano nga kongregasyon? Paglabay han damu ka siglo han sugad-patay nga pagkabihag, 10. (a) Ano nga maopay nga panhitabo mahitungod ha katawohan han Dios an igintagna ha Ezekiel 37:7, 8? (b) Ano an mga rason nga hi- nay-hinay nga nagpahiuli han pagtoo han mga distyero nga may kahadlok ha Dios? 11, 12. (a) Paonan-o hinay- hinay nga iginpahiuli an "Isra- el han Dios"? (Kitaa liwat an kahon nga "Putli nga Pagsing- ba - Hinay-hinay nga Iginpahi- uli.") (b) Ano nga pakiana an nabangon tungod han mga pulong ha Ezekiel 37:10? An "uga gud" nga mga tul-an nga nakita ni Ezekiel ha bisyon naghulagway han maiha nga panahon han sugad-patay nga pagkabihag han mga dinihogan ni Jehova KITAA AN PARAPO 8, 9 115
˙ ˙ ˙ 10A Putli nga Pagsingba H I NAY-H I NAY N GA IG I N PAH I U LI K I TA A AN PAR AP O 1 1 - 1 4 116 "Paglinagatak" "Mga litid ngan unod" Hi William Tyndale ngan an iba naghubad han Biblia ha Ingles ngan ha iba-iba nga yinaknan Iginpahiuli ni Charles T. Rus- sell ngan han iya mga kau- pod an mga kamatuoran ha Biblia "nagkaada hin aringasa, hin paglinagatak" han an mga indibidu- wal nga may kahadlok ha Dios tinindog para ha tinuod nga pag- singba. Pananglitan, han ika-16 ka siglo, iginhubad ni William Tyndale an Biblia ha Ingles. Nasina an Romano Katoliko nga mga klero nga an Biblia mababasa na han ordinaryo nga tawo. Gin- patay hi Tyndale. Bisan pa hito, an iba nga maisugon nga mga indibiduwal padayon nga naghubad han Biblia ha iba-iba nga yi- naknan, ngan an espirituwal nga kahayag hinay-hinay nga naglu- kop ha masirom nga kalibotan. 12 Ha urhi, han hi Charles T. Russell ngan an iya mga kaupod madasigon nga nagtikang pagpahiuli han mga kamatuoran ha Bib- lia, an mga tul-an sugad hin nagkaada "mga litid ngan unod." An Zion's Watch Tower ngan iba pa nga publikasyon nakabulig ha sin- sero nga mga tawo nga hibaroan an mga kamatuoran ha Biblia, ngan napagios hira nga umupod ha dinihogan nga mga alagad han Dios. Temprano han ika-20 ka siglo, an dinihogan nga katawohan han Dios mas naparig-on han mga garamiton sugad han "Photo- Drama of Creation" ngan han libro nga The Finished Mystery. Wa- ray pag-iha, inabot an panahon han Dios nga 'patindugon' an iya katawohan. (Ezek. 37:10) Kakan-o ngan paonan-o ito nahitabo? An mga nahitabo ha Babilonya mabulig ha aton nga mabaton ini. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
"Nabuhi hira ngan nanindog" Han 'nabuhi' an katawohan ni Jehova han 1919, nagin mas madasigon hira ha pagsangyaw nga buruhaton "Nabuhi Hira Ngan Nanindog" 13 Tikang han 537 B.C.E., natuman ha mga Judio ha Babilon- ya an bisyon. Paonan-o? Ginbuhi hira ngan 'ginpatindog' ni Je- hova pinaagi ha pagtalwas ha ira ha pagkabihag ngan pagpabalik ha Israel. May 42,360 nga Israelita ngan mga 7,000 nga diri Is- raelita nga binaya ha Babilonya basi tukuron utro an Jerusalem ngan an templo ngan mag-ukoy ha Israel. (Ezra 1:1-4; 2:64, 65; Ezek. 37:14) Paglabay hin mga 70 ka tuig, mga 1,750 nga distye- ro an inupod kan Ezra ha pagbalik ha Jerusalem. (Ezra 8:1-20) Salit ha kabug-osan, sobra 44,000 nga Judio an binalik - 'daku gud nga grupo.' (Ezek. 37:10) Dugang pa, iginpapakita han Pu- long han Dios nga may mga tikang ha napulo-ka-tribo nga gin- hadian, nga an mga kaapoy-apoyan igindistyero han mga Asirya- no han ikawalo ka siglo B.C.E., nga binalik liwat ha Israel basi bumulig pagtukod utro han templo. - 1 Cron. 9:3; Ezra 6:17; Jer. 33:7; Ezek. 36:10. 14 Ano an mas daku nga katumanan hini nga bahin han tagna ni Ezekiel? Sugad han iginsumat ni Jehova kan Ezekiel ha konek- tado nga tagna, an mas daku nga katumanan hini mahitatabo pi- pira ka panahon kahuman magtikang pagmando sugad nga Hadi an Mas Harangdon nga David, hi Jesu-Kristo.[2] (Ezek. 37:24) " M A B U B U H I K A M O " 13. (a) Tikang han 537 B.C.E., paonan-o natuman an mga pulong ha Ezekiel 37:10, 14? (b) Ano nga mga teksto an nagpapakita nga may mga tikang ha napulo-ka-tribo nga ginhadian nga binalik ha Israel? 14. (a) Paonan-o an mga pu- long ha Ezekiel 37:24 nabulig ha aton nga hibaroan kon san-o an mas daku nga ka- tumanan hini nga tagna? (b) Ano an nahitabo han 1919? (Kitaa liwat an kahon nga " 'Uga nga mga Tul-an' Ngan 'Duha nga Saksi' - Ano an Koneksyon?") F O O T N O T E [2] Ini nga tagna mahitungod han Mesias ginhisgotan ha Kapitulo 8. 117
˙ ˙ ˙ 10 B " U GA N GA MGA TU L-AN " N GAN " D U HA N GA SAKS I " ANO AN KONEKSYON? K I TA A AN PAR AP O 9, 1 4 HAN 1919 natuman an duha nga konektado nga tagna: an mahitungod han "uga nga mga tul-an" ngan han "duha nga saksi." An bisyon mahitungod han "uga nga mga tul-an" nagpa- pasabot han maiha gud nga panahon (inabot hin damu ka siglo) nga natapos han nabuhi an daku nga grupo han katawohan han Dios. (Ezek. 37:2-4; Pah. 11:1-3, 7-13) An tagna mahi- tungod han "duha nga saksi" naghuhulagway han halipot nga panahon (natuman tikang ha ikatarapos han 1914 tubtob ha temprano han 1919) nga natapos han nabuhi an gutiay nga grupo han mga alagad han Dios. Inin duha nga tagna naghulagway hin simboliko nga pagka- banhaw, ngan pariho ini nagkaada moderno nga katumanan han 1919 han 'ginpatindog' ni Jehova an iya dinihogan nga mga alagad, gintalwas ha pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan, ngan gintirok ha iginpahiuli nga kongregasyon. - Ezek. 37:10. Pero may importante nga kaibahan an ka- tumanan hinin duha nga tagna. An tagna mahitungod han "uga nga mga tul-an" nagpa- pasabot han kabuhi han ngatanan nga nabibilin nga dinihogan. Kondi an tagna mahitungod han "duha nga saksi" nagpapasabot han kabuhi han pipira han nabibilin nga dinihogan han Dios - an mga nangunguna ha organisasyon ngan gintokahan sugad nga "matinumanon ngan ma- aramon nga uripon." - Mat. 24:45; Pah. 11:6.[a] F O O T N O T E [a] Kitaa an An Barantayan, Marso 2016, "Mga Pakiana Tikang ha mga Magbarasa." KATAPO S HAN 10 0 C . E . I KATARAPO S HAN 19 14 pagsangyaw "nga nakasul-ot hin sako nga panapton" simboliko nga kamatay TE M PRANO HAN 19 19 'An Kapatagan' nga 'Puno hin Tul-an' - Ezek. 37:1 Tikang han ikaduha ka siglo C.E. han an dinihogan nga Kristiano nga kongregasyon simboliko nga ginpatay, an "kapatagan" napuno hin "mga tul-an" "Duha nga Saksi" - Pah. 11:3 1914: An "duha nga saksi" nagsangyaw "nga nakasul-ot hin sako nga panapton" ha sulod hin tulo ngan tunga ka tuig. Ha kataposan hito, sim- boliko nga ginpatay hira 1919: Nabuhi an "uga nga mga tul-an" han an ngatanan nga dinihogan gintalwas ni Jehova ha pagkabihag ha Ba- bilonya nga Gamhanan ngan gintirok ha iginpahiuli nga kongregasyon 1919: Nabuhi an "duha nga saksi" han an gutiay nga grupo han dinihogan nga kabugtoan nga nangunguna ha organisasyon gintokahan sugad nga "matinu- manon ngan maaramon nga uripon"
Nahitabo ito han 1919, han iginbutang ni Jehova ha iya katawo- han an iya espiritu. Salit 'nabuhi' hira ngan nakagawas ha pag- kabihag ha Babilonya nga Gamhanan. (Isa. 66:8) Katapos, gin- tugotan hira ni Jehova nga umukoy ha ira "tuna" - ha espirituwal nga paraiso. Kondi paonan-o an katawohan ni Jehova yana na- gin 'daku nga grupo'? 15 Waray pag-iha tikang han gintokahan han Kristo an matinu- manon nga uripon han 1919, an mga alagad han Dios nagtikang makaeksperyensya han igintagna ni Zacarias, usa nga propeta nga kaupod han binalik nga mga distyero: "Damu nga mga katawo- han ngan gamhanan nga mga nasud an makadto . . . basi pamil- ngon hi Jehova." Iginhulagway niya ito nga mga namimiling kan Jehova sugad nga "napulo nga lalaki tikang ha ngatanan nga yi- naknan han mga nasud." Makapot hira hin maopay ha "usa nga Judio," an espirituwal nga Israel, samtang nasiring: "Karuyag na- mon umupod ha iyo, kay nabatian namon nga an Dios kaupod niyo." - Zac. 8:20-23. 15, 16. (a) Paonan-o an ka- tawohan ni Jehova yana nagin 'daku nga grupo'? (b) Pao- nan-o ini nga tagna ni Ezekiel nabulig ha aton nga maatu- bang an magkuri nga sitwas- yon ha aton kinabuhi? (Kitaa an kahon nga "Bulig nga Ma- katindog Utro.") 17. Ano an aton hihisgotan ha sunod nga kapitulo? 16 Yana, kon pagtarampuhon an mga kaapi han espirituwal nga Israel (an nabibilin nga mga dinihogan) ngan an "napulo nga la- laki" (an iba nga mga karnero), "daku gud hira nga grupo" nga minilyon an kadamu. (Ezek. 37:10) Sugad nga mga sundalo han Kristo hinin nagtitikadaku pa nga grupo, ginsusundan gud naton an aton Hadi, hi Jesus, tipakadto ha tiarabot nga mga bendis- yon. - Sal. 37:29; Ezek. 37:24; Fil. 2:25; 1 Tes. 4:16, 17. 17 Ini nga pagpahiuli han putli nga pagsingba naghahatag ha katawohan han Dios hin importante nga responsabilidad. Ano ito? Basi mabaton ini, kinahanglan balikon naton ngan usisahon an usa nga igintoka ni Jehova kan Ezekiel antes pa mabungkag an Jerusalem. Ito an aton bubuhaton ha sunod nga kapitulo. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga nagsiring an mga distyero 3 Paonan-o an "Israel han Dios" hinay- ha Babilonya nga uga an ira mga tul-an? (Ezek. 37:11) hinay nga iginpahiuli, ngan kakan-o hira 'nabuhi'? (Ezek. 37:7-9) 2 Ha ano nga paagi an "Israel han Dios" ha moderno nga panahon nakada ha sugad- patay nga kahimtang? (Mat. 13:24-30) 4 Ano an imo inaabat ha pagin bahin han 'daku gud nga grupo' nga igintagna ni Ezekiel? (Ezek. 37:10) " M A B U B U H I K A M O " 119
˙ ˙ ˙ 10 C B U LIG N GA MAKATI N D O G UTR O MAPAPARIG-ON kita han pag- pamalandong ha leksyon hinin eksayting nga bisyon ha Ezekiel 37:1-14, usa nga leksyon nga mai- aaplikar naton ha aton personal nga sitwasyon. Ano ito? Usahay bangin nabubug-atan gud kita han mga presyur ngan problema salit nanluluya kita ngan nakukurian pagpadayon. Pero hito nga mga takna, mapaparig-on kita kon pama- landungon naton an klaro nga paghulagway ha bisyon ni Ezekiel mahitungod ha pagpahiuli. Kay ano? Hibabaroan naton nga an Dios nga may gahum pagbuhi ha patay nga mga tul-an sigurado nga makakahatag ha aton han kusog nga aton ginkikinahanglan ha paglampos ha mga problema - bisan adton para ha mga tawo waray na solusyon. - Basaha an Salmo 18:29; Fil. 4:13. Damu ka siglo antes han panahon ni Ezekiel, hi propeta Moises nagsiring nga hi Jehova diri la kay may gahum kondi may hingyap liwat nga gamiton an iya kusog para ha iya katawo- han. Hiya nagsurat: "An Dios usa nga arayo- pan tikang ha kadaan nga mga panahon, an iya waray kataposan nga mga butkon aada ha imo ilarom." (Deut. 33:27) Oo, makakasiguro kita nga kon dumaop kita ha aton Dios ha pa- nahon han kasakitan, ibubutang ni Jehova ha ilarom naton an iya mahigugmaon nga mga butkon, hinay-hinay kita nga ibabangon, ngan bubuligan nga makatindog utro. - Ezek. 37:10.
" IG I NTO KA KO I KAW S UGAD NGA BANTAY " EZEKIEL 33:7 POKUS: Nagsugo hi Jehova hin bantay ngan iginsumat an iya responsabilidad USA nga bantay an natindog ha pader han Jerusalem ngan ginla- lambongan han iya kamot an iya mga mata samtang natutunod an adlaw. Iya ginkikita an palibot. Tigda nga gin-alsa niya an iya trum- peta, nagginhawa hin hilarom, ngan nagpatunog hin pahamangno - tiabot na an kasundalohan han Babilonya! Pero urhi na para ha waray pagtagad nga mga umurukoy han syudad nga sundon an iya pahamangno. Mga dekada na nga nagpapahamangno an gintokahan ni Jehova nga mga bantay, o propeta, nga maabot ini nga adlaw; pero diri hira namamati. Yana an Jerusalem napapalibotan na han kasundalohan han Babilonya. Katapos hin damu ka bulan nga pag- likos, gin-guhangan han mga sundalo an mga pader ngan nagkasu- lod, ginbungkag an templo, ngan ginpamatay o ginbihag an waray pagtoo ngan idolatroso nga mga umurukoy. 2 Ha aton panahon, an langitnon nga hugpo ni Jehova nagma- martsa basi makiggirra ha waray pagtoo nga mga umurukoy han tuna. (Pah. 17:12-14) Hito nga girra matatapos an pinakadaku nga kasakitan ha kasaysayan han tawo. (Mat. 24:21) Pero diri pa urhi " I G I N T O K A K O I K A W S U G A D N G A B A N TAY " 11 1. Isaysay an ginbubuhat han mga bantay, o propeta, ni Je- hova ngan an sunod nga mga nahitabo. 2, 3. (a) Ano nga sitwasyon an gin-aatubang han mga umurukoy ha tuna yana? (b) Ano nga mga pakiana an aton tatagdon? 121
4. Kay ano nga nagtoka hi Je- hova hin mga bantay? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapitulo.) 5, 6. Ano an usa nga paagi nga makikita an hustisya ni Jehova? 7. Ano an basihan ni Jehova ha paghukom ha mga tawo? 122 para ha damu nga sundon an pahamangno han igintoka ni Jehova nga mga bantay. 3 Kay ano nga nagtoka hi Jehova hin mga bantay? Ano nga men- sahe an iginpapasamwak han usa nga bantay? Hin-o an nagtuman hini nga papel, ngan ano an aton bahin? Tagdon naton an baton hini. "Kinahanglan Mo Isumat ha Ira an Pahamangno nga Tikang ha Akon" 4 Basaha an Ezekiel 33:7. An literal nga mga bantay natindog ha mga pader han syudad basi siguruhon nga talwas an mga umuru- koy. Pamatuod hira nga an magmarando han syudad nahigugma ha iya mga sakop. Bangin kalasan an nakaturog nga mga residente ha maalingugngog nga tunog han ira sungay, pero makakatalwas ito ha mga masunod hito. Ha pariho nga paagi, nagtoka hi Jehova hin mga bantay, diri para hadlukon an mga Israelita hin mga mensahe han paghukom, kondi tungod kay hinigugma niya an iya katawohan ngan karuyag niya hira talwason. 5 Ha pagtoka kan Ezekiel nga magin bantay, nagpakita hi Jehova hin mga bahin han iya personalidad nga nagpapasarig ha aton. Tag- da an duha hito. 6 Hustisya: Makikita an hustisya ni Jehova ha iya patas nga pag- tratar ha aton sugad nga mga indibiduwal. Pananglitan, bisan kon damu an nakabati ngan waray kumarawat han mensahe ni Ezekiel, waray hunahunaa ni Jehova nga rebelde an ngatanan nga Israelita; lugod, karuyag niya makita an reaksyon han kada tagsa. Pauroutro nga gin-unabi niya an iya pakiistorya ha "maraot nga tawo" ngan 'ha matadong.' Kon sugad, ginhuhukman ni Jehova an kada tagsa uyon ha iya reaksyon ha mensahe. - Ezek. 33:8, 18-20. 7 Makikita liwat an hustisya ni Jehova ha paagi han iya paghukom ha mga tawo. An kada tagsa may baratunon, diri ha iya ginbuhat ha naglabay, kondi ha iya reaksyon ha presente nga pahamangno. Hi Jehova nagsiring kan Ezekiel: "Kon magsiring ako ha maraot nga tawo: 'Sigurado nga mamamatay ka,' ngan bayaan niya an iya sala ngan magbuhat hin patas ngan matadong, . . . sigurado nga mag- papadayon hiya nga buhi." Tapos, may makapainteres nga igindu- gang hi Jehova: "Waray bisan usa han mga sala nga iya ginbuhat an gagamiton kontra ha iya." (Ezek. 33:14-16) Ha luyo nga bahin, an mga nagkinabuhi hin matadong diri makakalaom nga an ira pagka- masinugtanon hadto mag-aabswelto han ira pagrebelde yana. Hi Je- hova nagsiring nga kon an usa nga tawo 'sumarig ha iya kalugari- ngon nga pagkamatadong ngan magbuhat hin sayop, waray bisan usa han iya magtadong nga mga buhat an mahinunumdoman, lu- god mamamatay hiya tungod han sayop nga iya ginbuhat.' - Ezek. 33:13. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
8 Makikita liwat an hustisya ni Jehova ha iya paghatag hin igo nga pahamangno antes hiya gumios. An buruhaton ni Ezekiel nagtikang mga unom ka tuig antes bungkagon han Babilonya an Jerusalem. Pero diri hiya an siyahan nga nagpahamangno ha katawohan han Dios nga may baratunon hira. Ha sulod hin sobra usa ka siglo an- tes mabungkag an Jerusalem, ginsugo ni Jehova hira propeta Ho- sea, Isaias, Micas, Oded, ngan Jeremias sugad nga mga bantay. Gin- sugo niya hi Jeremias nga ipahinumdom ha mga Israelita: "Nagpili ako hin mga bantay nga nagsiring, 'Pamati kamo ha tunog han su- ngay!'" (Jer. 6:17) Waray baratunon hi Jehova o ito nga mga ban- tay ha kamatay han mga tawo han iginpadapat han mga taga-Babi- lonya an iya paghukom. 9 Gugma: Nagpakita hi Jehova hin maunungon nga gugma ha iya pagsugo hin mga bantay basi pahamangnoan diri la an magtadong kondi pati an magraot - an mga tawo mismo nga nakapasubo ha iya ngan nakadaot han iya reputasyon. Hunahunaa la - an mga Israeli- ta kilala sugad nga katawohan ni Jehova, pero pauroutro nga gin- talikdan nira hiya ngan nagsingba ha buwa nga mga dios! Iginpaha- yag niya an iya duro nga kasakit hito nga pagtraydor pinaagi ha pagpariho ha ira ha asawa nga nag-aadulteryo. (Ezek. 16:32) Pero waray dayon hi Jehova mawad-i hin paglaom ha ira. Karuyag niya makighiuli, diri bumulos. An iya pagpadapat hin paghukom ultimo na nga opsyon, diri siyahan. Kay ano? Nagsiring hiya kan Ezekiel: "Diri ako nalilipay ha kamatayon han maraot, lugod nalilipay ako 8. Ano an aton hibabaroan mahitungod han hustisya ni Jehova ha mga pahamangno pinaagi han mga propeta? 9. Paonan-o nagpakita hi Jehova hin maunungon nga gugma? An aton ba panhunahuna ha mga tawo pariho ha panhu- nahuna ni Jehova ha ira? KITAA AN PARAPO 10
10, 11. Ano an aton hibaba- roan ha pagtratar ni Jehova ha iya katawohan? kon bayaan han maraot an iya panggawi ngan padayon nga mabu- hi." (Ezek. 33:11) Ito an inabat ni Jehova hadto, ngan ito liwat an iya inaabat yana. - Mal. 3:6. 10 Ano an aton hibabaroan ha pagpakita ni Jehova hin hustisya ngan gugma ha mga Israelita? Ini an usa nga leksyon: Diri naton hu- nahunaon an aton ginsasangyawan sugad nga bahin hin grupo, kon- di sugad nga waray kapariho nga indibiduwal. Sayop gud hunahu- naon nga an usa nga tawo diri angay makabati han aton mensahe tungod han iya panggawi hadto o tungod han iya lahi, tribo, kahim- tang ha pinansyal, o yinaknan! Gintutdoan ni Jehova hi apostol Ped- ro hin leksyon nga aplikado liwat yana: "An Dios waray pinaurog, kondi ha tagsa nga nasud an tawo nga may kahadlok ha iya ngan nagbubuhat han husto ginkakarawat niya." - Buh. 10:34, 35. 11 Ini an usa pa nga importante nga leksyon: Tigamnan gud na- ton nga an magtadong nga buhat hadto diri nag-aabswelto han mga sayop yana. Hinumdoman naton nga kita liwat may tendensya nga makasala pariho han aton ginsasangyawan. An sagdon ni apostol Pablo ha kongregasyon ha Corinto aplikado liwat ha aton: "Adton naghuhunahuna nga natindog hiya magbantay nga diri hiya matum- ba. Waray pagsulay nga naabot ha iyo labot la han komon nga na- hitatabo ha mga tawo." (1 Cor. 10:12, 13) Diri gud naton karuyag 'sumarig ha aton kalugaringon nga pagkamatadong' ngan maghuna- huna nga diri kita sisirotan ha aton sayop kay nagbubuhat liwat kita hin maopay. (Ezek. 33:13) Bisan kon maiha na kita nga nag-aalagad ˙ ˙ ˙ 1 1 A PI PI R A NGA S U S BAR ANAN NGA BANTAY Ini nga mga bantay inatubang hin pagkontra, nagpabilin nga maunungon, ngan nagpasamwak hin pahamangno ngan maopay nga sumat. Isaias 778-m. 732 B.C.E. Jeremias 647-580 B.C.E. Juan Bawtista 29-32 C.E. Jesus 29-33 C.E. C. T. Russell Ngan Iya mga Kaupod m. 1879-1919 Ezekiel 613-m. 591 B.C.E. Pablo m. 34-m. 65 C.E. Matinumanon nga Uripon 1919-Yana K A D A A N N G A I S R A E L S I YA H A N N G A S I G LO M O D E R N O N G A PA N A H O N 124 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
kan Jehova, importante nga magpabilin kita nga mapainubsanon ngan masinugtanon. 12 Pero ano man kon nakasala kita hin seryoso hadto ngan nag- babasol na yana? Ha mensahe ni Ezekiel, hinbaroan naton nga sisi- rotan ni Jehova an mga nakasala nga diri nagbabasol. Pero hinba- roan liwat naton nga hi Jehova Dios han gugma, diri han pagbulos. (1 Juan 4:8) Kon pamatud-an naton ha buhat nga nagbabasol kita, diri gud kita angay umabat nga diri kita mapapasaylo han Dios. (San. 5:14, 15) Andam hi Jehova nga pasayloon an mga Israelita nga nag-adulteryo ha espirituwal, ngan andam hiya nga pasayloon kita. - Sal. 86:5. "Pakiistorya ha mga Anak han Imo Katawohan" 13 Basaha an Ezekiel 33:2, 3. Ano nga mensahe an ipapasamwak han mga bantay ni Jehova? Usa han ira importante nga buruhaton an pagpasamwak hin mga pahamangno. Pero nagpahayag liwat hira hin maopay nga sumat. Tagda an pipira nga ehemplo. 14 Hi Isaias, nga nag-alagad tikang han mga 778 tubtob 732 B.C.E., nagpahamangno nga sasakupon han mga taga-Babilonya an Jerusa- lem ngan ididistyero an mga umurukoy hito. (Isa. 39:5-7) Pero gin- giyahan liwat hiya nga magsurat: "Pamati! Gindadaku han imo mga bantay an ira tingog. Urosa hira nga nasinggit hin malipayon, kay makikita nira hin matin-aw kon tirukon na utro ni Jehova an Zion." (Isa. 52:8) Iginpasamwak ni Isaias an pinakamaopay nga sumat - ipa- pahiuli an tinuod nga pagsingba! 15 Hi Jeremias, nga nag-alagad tikang han 647 tubtob 580 B.C.E., sayop nga gintatawag nga "parasamwak hin kadaot." Napahamang- noan gud niya an magraot nga Israelita han mga kadaot nga ipapa- dapat ha ira ni Jehova.[1] Pero nagpasamwak liwat hiya hin maopay nga sumat; nagtagna hiya nga an katawohan han Dios mabalik ha ira tuna ngan ipapahiuli didto an putli nga pagsingba. - Jer. 29:10- 14; 33:10, 11. 16 Hi Ezekiel igintoka nga bantay han 613 B.C.E., ngan nagpabi- lin hiya ha iya toka tubtob han mga 591 B.C.E. Ginhisgotan ha Ka- pitulo 5 ngan 6 nga madasigon nga ginpahamangnoan niya an mga Israelita nga maabot ha ira an kabungkagan, salit diri hiya magigin salaan ha dugo han mga tawo nga mamamatay. Diri la kay ginpaha- mangnoan niya an mga distyero ha Babilonya nga sisirotan ni Je- hova an mga apostata ha Jerusalem, kondi ginbuligan liwat niya hira nga magpabilin nga buhi ha espirituwal ngan andam ha tiarabot nga buruhaton. Ha kataposan han 70 ka tuig nga pagkadistyero, an mga nabibilin ibubutang ni Jehova ha napahiuli nga tuna han Israel. (Ezek. 36:7-11) Kadam-an ha ira an mga anak ngan apo han mga na- mati kan Ezekiel. Sugad han ginpapabug-atan han iba nga kapitulo " I G I N T O K A K O I K A W S U G A D N G A B A N TAY " 12. Kon nakasala kita hin seryoso hadto, ano an angay naton hinumdoman? 13, 14. (a) Ano nga mensahe an ipapasamwak han mga bantay? (b) Ano nga mensahe an iginpasamwak ni Isaias? 15. Ano nga mensahe an iginpasamwak ni Jeremias? 16. Paonan-o nagpahimulos an mga distyero ha Babilonya ha mensahe ni Ezekiel? F O O T N O T E [1] Damu ka beses nga mababasa ha libro han Jeremias an "kadaot," "kakurian," "kabungkagan," ngan "kalamidad." 125
17. Kakan-o nagtoka hi Jehova hin mga bantay? 18. Ano nga buruhaton an ginhimo ni Juan Bawtista? 19, 20. Paonan-o hi Jesus ngan an iya mga disipulo na- gin sugad hin mga bantay? 21. Ano nga ehemplo an iginpakita ni Pablo? 126 ha Seksyon 3, damu an maopay nga sumat ni Ezekiel, nga nagpa- pamatuod nga an putli nga pagsingba ipapahiuli ha Jerusalem. 17 Ini la ba nga mga propeta nga nagpahamangno ha katawohan han Dios antes han kabungkag han Jerusalem han 607 B.C.E. an gin-gamit ni Jehova sugad nga mga bantay? Diri. Ha tagsa nga im- portante nga panhitabo ha katumanan han katuyoan ni Jehova, nag- toka hiya hin mga bantay basi magpahamangno ha magraot ngan magpasamwak hin maopay nga sumat. Mga Bantay ha Siyahan nga Siglo 18 Han siyahan nga siglo C.E., hi Juan Bawtista naghimo han bu- ruhaton han usa nga bantay. Ginpahamangnoan niya an mga Judio nga hirani na hira isalikway. (Mat. 3:1, 2, 9-11) Pero diri la ito an iya ginbuhat. Hi Jesus nagsiring nga hiya an igintagna nga "mensa- hero" nga nag-andam han dalan para han Mesias. (Mal. 3:1; Mat. 11:7-10) Bahin hito nga buruhaton an pagpasamwak hin maopay nga sumat - "an Kordero han Dios," hi Jesus, inabot na ngan magkuku- ha han "sala han kalibotan." - Juan 1:29, 30. 19 Ha ngatanan nga bantay, hi Jesus an gilalabawi. Pariho kan Eze- kiel, ginsugo hiya ni Jehova ngadto ha "panimalay ni Israel." (Ezek. 3:17; Mat. 15:24) Nagpahamangno hiya nga an literal nga nasud han Israel hirani na isalikway ngan an Jerusalem bubungkagon. (Mat. 23:37, 38; 24:1, 2; Luc. 21:20-24) Pero an iya nangunguna nga bu- ruhaton amo an pagpasamwak hin maopay nga sumat. - Luc. 4:17-21. 20 Han nakanhi hi Jesus ha tuna, espisipiko nga nagsiring hiya ha iya mga disipulo: "Padayon nga magbantay." (Mat. 24:42) Ginsugot nira ito ngan nagin sugad hin mga bantay, nga nagpapahamangno nga iginsalikway na ni Jehova an literal nga panimalay ni Israel ngan an tunan-on nga syudad han Jerusalem. (Roma 9:6-8; Gal. 4:25, 26) Pariho ha nauna nga mga bantay, may-ada liwat hira maopay nga sumat. Upod hito an makatirigamnan nga pahibaro nga an mga Hen- til magigin bahin na han Israel han Dios nga dinihogan pinaagi han espiritu ngan makakapribilehiyo nga bumulig ha Kristo ha pagpahi- uli han putli nga pagsingba ha tuna. - Buh. 15:14; Gal. 6:15, 16; Pah. 5:9, 10. 21 Ha mga bantay ha siyahan nga siglo, hi apostol Pablo maopay gud nga ehemplo. Ginseryoso gud niya an iya responsabilidad. Pa- riho kan Ezekiel, maaram hiya nga magigin salaan hiya ha dugo kon diri niya tumanon an iya toka. (Buh. 20:26, 27) Pariho ha nauna nga mga bantay, diri la kay nagpahamangno hiya kondi nagpasam- wak liwat hin maopay nga sumat. (Buh. 15:35; Roma 1:1-4) Ngani, ha paggiya han baraan nga espiritu, iya ginkotar an tagna ni Isaias: "Maopay gud pagkit-on ha kabukiran an mga tiil han nagdadara han maopay nga sumat," ngan igin-aplikar niya ito ha ginbubuhat han P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
mga sumurunod han Kristo samtang nagsasangyaw hira han Ginha- dian han Dios. - Isa. 52:7, 8; Roma 10:13-15. 22 Kamatay han mga apostol, an igintagna nga apostasya nakalu- kop ha Kristiano nga kongregasyon. (Buh. 20:29, 30; 2 Tes. 2:3-8) Ha maiha nga panahon han pagtubo, mas nagdamu an sugad-ban- wa nga peke nga mga Kristiano kay han maunungon nga sugad-tri- go nga mga sumurunod han Kristo, ngan an klaro nga mensahe ma- hitungod han Ginhadian han Dios natabonan han buwa nga mga katutdoan. (Mat. 13:36-43) Pero han tiabot na an panahon nga ma- nginlabot hi Jehova, iginpakita niya utro an iya gugma ngan hus- tisya pinaagi ha pagtoka hin mga bantay nga magpapatunog hin kla- ro nga pahamangno ngan magpapasamwak hin maopay nga sumat. Hin-o ito nga mga bantay? Hi Jehova Nagtagana Utro hin mga Bantay Basi Magpahamangno ha Magraot 23 Ha mga tuig antes han 1914, hi Charles Taze Russell ngan an iya mga kaupod ginios sugad nga "mensahero" nga "maghahawan hin dalan" antes maestablisar an Mesianiko nga Ginhadian.[2] (Mal. 3:1) Ginhimo liwat nira an buruhaton han usa nga bantay, nga gi- nagamit an magasin nga Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Pres- ence basi makabulig ha pagpahamangno mahitungod han paghukom " I G I N T O K A K O I K A W S U G A D N G A B A N TAY " Malipayon nga nabulig kita ha bantay ha moderno nga pana- hon pinaagi ha pagsangyaw han maopay nga sumat KITAA AN PARAPO 25 22. Ano an nahitabo kamatay han mga apostol? 23. Ano an nagin papel ni C. T. Russell ngan han iya mga kaupod? F O O T N O T E [2] Para ha paghisgot hini nga tagna ngan han katumanan hini, kitaa an libro nga Nagmamando Na an Gin- hadian han Dios!, kapitulo 2, "An Ginhadian Naestablisar ha Langit." 127
24. (a) Paonan-o an matinu- manon nga uripon nagios sugad nga bantay? (b) Ano an imo hinbaroan ha ehemplo han nauna nga mga bantay? (Kitaa an tsart nga "Pipira nga Susbaranan nga Bantay.") 25, 26. (a) Ano nga buruha- ton an kinahanglan himoon han ngatanan nga sumurunod han Kristo, ngan paonan-o ito ginbubuhat? (b) Ano an aton hihisgotan ha sunod nga kapi- tulo? han Dios ngan magpasamwak han maopay nga sumat han Ginhadi- an han Dios. 24 Kaestablisar han Ginhadian, nagtoka hi Jesus hin gutiay nga grupo hin kalalakin-an basi magin matinumanon nga uripon. (Mat. 24:45-47) Tikang hito nga panahon, an matinumanon nga uripon, nga kilala yana nga Nagmamando nga Lawas, naghihimo han buru- haton han usa nga bantay. Nangunguna ito diri la ha pagpahamang- no han "adlaw han pagbulos" kondi ha pagpasamwak liwat han "tuig han pagkabuotan ni Jehova." - Isa. 61:2; kitaa liwat an 2 Corinto 6: 1, 2. 25 Bisan kon an matinumanon nga uripon an nangunguna ha bu- ruhaton han bantay, ginsugo ni Jesus an "ngatanan" niya nga su- murunod nga "padayon nga magbantay." (Mar. 13:33-37) Nasugot kita hito pinaagi ha pagpabilin nga alerto ha espirituwal, maunu- ngon nga ginsusuportaran an bantay ha moderno nga panahon. Gin- papamatud-an naton nga alerto kita pinaagi ha pagtuman han aton responsabilidad nga magsangyaw. (2 Tim. 4:2) Ano an nagpapagi- os ha aton? Usa hito an hingyap nga magtalwas hin kinabuhi. (1 Tim. 4:16) Diri mag-iiha, damu gud an mamamatay kay ginbalewaray nira an pahamangno hito nga bantay. (Ezek. 3:19) Pero an nangunguna nga rason amo an aton hingyap nga isangyaw an pinakamaopay nga sumat - an putli nga pagsingba iginpahiuli na! Yana, ha "tuig han pagkabuotan ni Jehova," damu pa an may higayon nga umupod ha aton ha pagsingba ha aton may hustisya ngan mahigugmaon nga Dios, hi Jehova. Diri mag-iiha, an ngatanan nga matatalwas ha ka- taposan hinin maraot nga sistema magpapahimulos han maloloy-on nga pagmando han iya Anak, hi Jesu-Kristo. Andam gud kita bumu- lig ha bantay ha moderno nga panahon ha pagpasamwak hiton ma- opay nga sumat! - Mat. 24:14. 26 Antes pa matapos inin maraot nga sistema, gin-urosa na ni Je- hova an iya katawohan ha milagroso nga paagi. Hihisgotan han su- nod nga kapitulo an tagna mahitungod han duha nga istik nga gin- gamit ha pag-ilustrar kon paonan-o ini nahitabo. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga nagtutoka hi Jehova 3 Ano an imo papel ha pagsuporta hin mga bantay? ha putli nga pagsingba? 2 Ano an duha nga mensahe nga iginpapasamwak han mga bantay? 128 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
" H I H I MO O N KO H I R A NGA USA LA NGA NAS U D " EZEKIEL 37:22 POKUS: An saad ni Jehova nga tirukon an iya katawohan; an tagna mahitungod han duha nga istik HA PAGGIYA han Dios, nagsumat hi Ezekiel hin pipira nga tagna ha mga distyero ha Babilonya pinaagi hin mga tigaman. An siyahan nga tagna nga iya iginpasundayag may mensahe hin paghukom, pati an ikaduha, ikatulo, ngan iba pa. (Ezek. 3:24-26; 4:1-7; 5:1; 12:3-6) Ngani, an ngatanan nga tagna nga iya iginpasundayag may mensa- he han mapintas nga paghukom ha mga Judio. 2 Salit hunahunaa la an kaalarma han mga distyero han tinindog hi Ezekiel ha ira atubangan basi magpasundayag hin usa pa nga tagna. Sigurado nga nahunahuna nira: 'Ano na liwat nga maraot nga men- sahe an aton makakarawat?' Pero an tagna nga iginpasundayag ni Eze- kiel iba gud ha ira ginlalaoman. May makalilipay ito nga saad imbes nga makaharadlok nga paghukom. (Ezek. 37:23) Ano nga mensahe an iginpasabot ni Ezekiel ha mga distyero? Ano an kahulogan hito? Ano an epekto hito ha mga surugoon han Dios yana? Aton kitaon. "Magigin Usa Na La Ito ha Akon Kamot" 3 Ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga kumuha hin duha nga istik ngan suratan an usa hin "para ha Juda" ngan an usa hin "para ha " H I H I M O O N K O H I R A N G A U S A L A N G A N A S U D " 12 1, 2. (a) Kay ano nga bangin naalarma an mga distyero? (b) Kay ano nga an igintagna ni Ezekiel iba gud ha ira ginla- laoman? (c) Ano nga mga pakiana an aton hihisgotan? 3. (a) Ano an ginsimbolohan han istik nga "para ha Juda"? (b) Kay ano nga "an istik han Efraim" nagrepresentar han napulo-ka-tribo nga ginha- dian? 129
4. Ano an iginpasabot han su- nod nga ginbuhat ni Ezekiel ha duha nga istik? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapitulo.) 5. Ano an kahulogan han igin- pasundayag ni Ezekiel? (Kitaa an kahon nga "An Pagtampo han Duha nga Istik.") 6. Ano nga konektado nga mga tagna an mababasa ha Ezekiel kapitulo 37? 7. Paonan-o ginpapamatud-an han asoy ha 1 Cronicas 9:2, 3 nga "ha Dios an ngatanan nga butang posible"? F O O T N O T E [1] Mga duha ka siglo antes maka- rawat ni Ezekiel ini nga tagna, an mga umurukoy han napulo-ka-tribo nga ginhadian ("istik han Efraim") gindara nga distyero han mga Asir- yano. - 2 Hadi 17:23. 130 Jose, an istik han Efraim." (Basaha an Ezekiel 37:15, 16.) Ano an ginsimbolohan hinin duha nga istik? An istik nga "para ha Juda" nagrepresentar han duha-ka-tribo nga ginhadian han Juda ngan Benjamin. An mga hadi ha tulin ni Juda nagmando ha duha nga tri- bo; kaupod liwat nira an mga saserdote, kay nag-alagad hira ha tem- plo ha Jerusalem. (2 Cron. 11:13, 14; 34:30) Salit nakada ha ginha- dian han Juda an mga hadi ha tulin ni David ngan an mga saserdote nga Levita. "An istik han Efraim" nagrepresentar han napulo-ka-tri- bo nga ginhadian han Israel. Ha ano nga paagi kanan Efraim ito nga istik? An siyahan nga hadi han napulo-ka-tribo nga ginhadian amo hi Jeroboam, nga tikang ha tribo ni Efraim. Ha urhi, ito an nagin nangunguna nga tribo ha Israel. (Deut. 33:17; 1 Hadi 11:26) Tigam- ni nga ha napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel waray hadi nga tulin ni David o saserdote nga Levita. 4 Ginsugo liwat hi Ezekiel nga pagsapiton an duha nga istik "basi magin usa na la ito nga istik." Samtang an mga distyero nababara- ka nga nagkikita ha iya, nagpakiana hira: "Diri mo ba kami susuma- tan kon ano an kahulogan hini nga mga butang?" Binaton hiya nga iginhulagway hito an bubuhaton ni Jehova mismo. Mahitungod han duha nga istik, hi Jehova nagsiring: "Hihimoon ko nga usa na la ito nga mga istik, ngan magigin usa na la ito ha akon kamot." - Ezek. 37:17-19. 5 Sunod, iginsaysay ni Jehova an kahulogan han pagtampo han duha nga istik. (Basaha an Ezekiel 37:21, 22.) An mga distyero ti- kang ha duha-ka-tribo nga ginhadian han Juda ngan ha napulo- ka-tribo nga ginhadian han Israel (Efraim) dadad-on ha tuna han Israel, diin hira magigin "usa la nga nasud." - Jer. 30:1-3; 31:2-9; 33:7. 6 Makalilipay gud an konektado nga mga tagna han pagpahiuli ha Ezekiel kapitulo 37! Hi Jehova magigin Dios nga nagpapahiuli diri la han kinabuhi (bersikulo 1-14) kondi han pagkaurosa liwat (bersi- kulo 15-28). Ini an makalilipay nga mensahe hinin duha nga tagna: An kamatayon mahimo wad-on, pati an pagkabahin-bahin. Paonan-o 'Hira Gintirok' ni Jehova? 7 Para ha tawo, baga hin imposible gud makagawas ngan maghi- usa an mga distyero.[1] Pero "ha Dios an ngatanan nga butang po- sible." (Mat. 19:26) Gintuman ni Jehova an iya tagna. An pagkabi- hag ha Babilonya natapos han 537 B.C.E., ngan kahuman, an mga tawo ha duha nga ginhadian inabot ha Jerusalem basi bumulig ha pagpahiuli han tinuod nga pagsingba. Ginpapamatud-an ini han gi- niyahan nga rekord: "An iba han katulinan ni Juda, ni Benjamin, ni Efraim, ngan ni Manases inukoy ha Jerusalem." (1 Cron. 9:2, 3; Ezra 6:17) Oo, sugad han igintagna ni Jehova, an mga tikang ha P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
˙ ˙ ˙ 1 2 A AN PAGTAM PO HAN D U HA N GA ISTI K K I TA A AN PAR AP O 3 - 6 , 1 3 , 1 4 "para ha Juda" KADAAN NGA PANAHON Duha-ka-tribo nga ginhadian han Juda MODERNO NGA PANAHON An mga dinihogan Ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga suratan an usa nga istik hin "para ha Juda" ngan an usa pa hin "para ha Jose, an istik han Efraim." "para ha Jose, an istik han Efraim" KADAAN NGA PANAHON Napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel MODERNO NGA PANAHON An iba nga mga karnero "magin usa na la ito nga istik ha imo kamot" KADAAN NGA PANAHON 537 B.C.E. An tinuod nga mga magsiring- ba binalik tikang ha mga nasud, nagtukod utro han Jerusalem, ngan nagsingba su- gad nga usa nga nasud. MODERNO NGA PANAHON Tikang han 1919, an katawohan han Dios hinay-hinay nga naorganisar utro ngan nagkaurosa basi mag-alagad sugad nga "usa nga panon." Paghiusa an pokus An tagna diri naghuhulagway hin usa nga istik nga gintunga ngan ha urhi gintampo. Lugod, naghuhulagway ito hin duha nga istik nga gintampo basi magin usa. Salit an tagna waray magpokus ha kon paonan-o an nasud han Israel natunga ha duha nga ginhadian. Lugod, nagpokus ito ha kon paonan-o an duha nga ginhadian magigin usa. 131
8. (a) Ano an igintagna ni Isaias? (b) Ano an duha nga importante nga punto nga mababasa ha Ezekiel 37:21? 9. Paonan-o ginbuligan ni Jehova an binalik nga mga distyero nga magkaurosa? 10. Naglampos hi Satanas ha pagbuhat han ano? Nagtagana hi Jehova hin espirituwal nga mga paraataman basi bumulig ha iya katawohan nga magkaurosa KITAA AN PARAPO 9 napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel igintampo, o ginhiusa, ha mga tikang ha duha-ka-tribo nga ginhadian han Juda. 8 Mga 200 ka tuig antes pa, igintagna ni propeta Isaias an mahi- tatabo ha Israel ngan Juda katapos han ira pagkabihag. Igintagna niya nga titirukon ni Jehova an "nagpatlaag nga katawohan han Is- rael" ngan an "nagpatsarang nga katawohan han Juda tikang ha upat nga eskina han tuna," upod na an tikang "ha Asirya." (Isa. 11: 12, 13, 16) Sugad han igintagna ni Jehova, iya ginkuha "an mga Is- raelita tikang ha mga nasud." (Ezek. 37:21) Tigamni an duha nga im- portante nga punto: Waray na tawaga ni Jehova an mga distyero nga "Juda" ngan "Efraim" kondi "mga Israelita" - usa nga grupo. Dugang pa, gin-unabi nga an mga Israelita maabot, diri tikang ha usa nga nasud, ha Babilonya, kondi tikang ha damu nga nasud - nga- ni, "tikang ha tagsa nga direksyon." 9 Pakabalik han mga distyero ha Israel, paonan-o hira ginbuligan ni Jehova nga magkaurosa? Nagtagana hiya hin espirituwal nga mga paraataman sugad han hitaas nga saserdote nga hi Josue ngan kan- da Zerubabel, Ezra, ngan Nehemias. Gintokahan liwat niya hira pro- peta Hagai, Zacarias, ngan Malakias. Inin magtinumanon nga kala- lakin-an naniguro gud pagdasig ha nasud nga sundon an mga sugo han Dios. (Neh. 8:2, 3) Ginpanalipdan liwat ni Jehova an Israel pi- naagi ha pagpakyas ha magraot nga plano han mga kaaway han iya katawohan. - Est. 9:24, 25; Zac. 4:6. 10 Pero bisan pa han ngatanan nga mahigugmaon nga tagana ni
Jehova, kadam-an nga Israelita an waray magpabilin ha putli nga pagsingba. An ira mga ginbuhat nakarekord ha mga libro han Bib- lia nga iginsurat pakabalik han mga distyero. (Ezra 9:1-3; Neh. 13: 1, 2, 15) Ngani, waray pa mag-usa ka siglo tikang han pagbalik han mga Israelita, nagpahirayo na gud hira ha putli nga pagsingba salit gin-aghat hira ni Jehova: "Balik ha akon." (Mal. 3:7) Pagkanhi ni Jesus ha tuna, an relihiyon han mga Judio nagkabahin-bahin na ha pipira nga sekta nga ginpapangunahan han diri magtinumanon nga paraataman. (Mat. 16:6; Mar. 7:5-8) Naglampos hi Satanas nga pug- ngan an pagkaada bug-os nga pagkaurosa. Pero matutuman gud an tagna ni Jehova mahitungod han paghiusa. Paonan-o? "An Akon Surugoon nga hi David an Ira Magigin Hadi" 11 Basaha an Ezekiel 37:24. Iginsumat ni Jehova nga an iya tag- na mahitungod ha paghiusa bug-os la nga matutuman kon magman- do na sugad nga Hadi an iya "surugoon nga hi David," hi Jesus, nga nahitabo han 1914.[2] (2 Sam. 7:16; Luc. 1:32) Hito nga panahon, an literal nga Israel ginsaliwnan na han espirituwal nga Israel, an mga dinihogan. (Jer. 31:33; Gal. 3:29) Naningkamot na liwat hi Satanas nga dauton an pagkaurosa han katawohan han Dios, labi na kata- pos hiya paiwason ha langit. (Pah. 12:7-10) Pananglitan, kamatay ni Bugto Russell han 1916, gin-gamit ni Satanas an mga apostata basi magpahinabo hin pagkabahin-bahin ha mga dinihogan. Pero waray pag-iha, ito nga mga apostata binaya ha organisasyon. Naglampos liwat hiya nga ipapriso an kabugtoan nga nangunguna hito nga pa- nahon, pero waray gihap ito makabungkag ha organisasyon ni Je- hova. An dinihogan nga kabugtoan nga nagpadayon nga matinuma- non kan Jehova nagpabilin nga nagkakaurosa. 12 Salit kabaliktaran han nahitabo ha literal nga Israel, nalampo- san han espirituwal nga Israel an pagpahinabo ni Satanas hin pag- kabahin-bahin. Kay ano nga napakyas hi Satanas? Kay naningkamot gud an mga dinihogan nga sundon an mga suruklan ni Jehova. Sa- lit ginpapanalipdan hira han ira Hadi, hi Jesu-Kristo, nga padayon nga nagdadaog kontra kan Satanas. - Pah. 6:2. Pahihinaboon ni Jehova nga 'Magin Usa' an Iya mga Magsiringba 13 Ano an kahulogan ha aton panahon han tagna mahitungod han pagtampo han duha nga istik? Hinumdumi nga iginpapasa- bot hito kon paonan-o magkakaurosa an duha nga grupo. Labaw ha ngatanan, ginpapabug-atan hito nga hi Jehova an nagpapahina- bo hini nga pagkaurosa. Salit ano nga importante nga kamatuoran mahitungod han putli nga pagsingba an ginpapabug-atan han ilus- trasyon han pagtampo han duha nga istik? Ini: Hi Jehova mismo " H I H I M O O N K O H I R A N G A U S A L A N G A N A S U D " 11. (a) Ano an iginsumat ni Jehova may kalabotan ha iya tagna mahitungod ha pag- hiusa? (b) Ano na liwat an ginpaningkamotan ni Satanas nga buhaton katapos hiya pa- iwason ha langit? 12. Kay ano nga napakyas hi Satanas nga magpahinabo hin pagkabahin-bahin ha espi- rituwal nga Israel? 13. Ano an importante nga kamatuoran nga igintututdo ha aton han tagna mahitu- ngod han pagtampo han duha nga istik? F O O T N O T E [2] Ini nga tagna detalyado nga gin- hisgotan ha Kapitulo 8 hini nga pub- likasyon. 133
14. Paonan-o nahitabo an mas daku nga katumanan han tagna mahitungod han pag- tampo han duha nga istik tikang han 1919? 15. Paonan-o an tagna ha Ezekiel 37:26, 27 natutuman yana? 16. Ano an igintagna ni Zaca- rias mahitungod han paghiusa han espirituwal nga Israel ngan hadton may tunan-on nga paglaom? 17. Paonan-o iginhulagway ni Jesus an aton pagkaurosa yana? 134 an magpapahinabo nga 'magin usa' an iya mga magsiringba. - Ezek. 37:19. 14 Tikang han 1919, han an katawohan han Dios nalimpyohan na ha espirituwal ngan nagtikang pagsulod ha espirituwal nga paraiso, nagtikang an mas daku nga katumanan han tagna mahitungod han pagtampo han mga istik. Hito nga panahon, kadam-an han mga gin- urosa an may paglaom nga magin hadi ngan saserdote ha langit. (Pah. 20:6) Ha simboliko nga paagi, ini nga mga dinihogan pariho han istik "para ha Juda" - an nasud nga aada an mga hadi ha tulin ni David ngan an mga saserdote nga Levita. Pero paglabay han pa- nahon, inin espirituwal nga mga Judio gin-updan han nagtitikada- mu nga may tunan-on nga paglaom. Pariho hira han "istik han Ef- raim" - an nasud nga waray mga hadi ha tulin ni David ngan mga saserdote nga Levita. Inin duha nga grupo urosa nga nag-aalagad sugad nga katawohan ni Jehova nga ginpapangunahan han ira usa nga Hadi, hi Jesu-Kristo. - Ezek. 37:24. "Hira Magigin Akon Katawohan" 15 Iginpapakita han tagna mismo ni Ezekiel nga damu an maupod ha mga dinihogan ha putli nga pagsingba. Hi Jehova nagsiring ma- hitungod ha iya katawohan: "Padadamuon [ko] hira" ngan "an akon tolda mahimumutang ha bawbaw nira." (Ezek. 37:26, 27; ftn.) Igin- papahinumdom hini an tagna ni apostol Juan mga 700 ka tuig ka- tapos han panahon ni Ezekiel, nga "Hiya nga nalingkod ha trono magbubuklad han iya tolda" ha bawbaw han "daku nga grupo." (Pah. 7:9, 15) Yana, an dinihogan ngan an daku nga grupo naukoy sugad nga usa nga nasud - an katawohan han Dios - ilarom han iya nagpa- panalipod nga tolda. 16 An paghiusa han espirituwal nga mga Judio ngan hadton may tunan-on nga paglaom igintagna liwat ni Zacarias, nga distyero gi- hap nga nakabalik. Nagsiring hiya nga "napulo nga lalaki tikang ha . . . mga nasud" an 'makapot hin maopay ha hilaba nga bado han usa nga Judio' ngan masiring: "Karuyag namon umupod ha iyo, kay nabatian namon nga an Dios kaupod niyo." (Zac. 8:23) An mga pu- long nga "usa nga Judio" nagtutudlok, diri ha usa nga indibiduwal, kondi ha usa nga grupo - an "niyo" - nga nagrirepresentar yana ha nabibilin nga mga dinihogan, o espirituwal nga mga Judio. (Roma 2:28, 29) An "napulo nga lalaki" nagrirepresentar hadton may tu- nan-on nga paglaom. 'Nakapot hira hin maopay' ha mga dinihogan ngan 'naupod' ha ira. (Isa. 2:2, 3; Mat. 25:40) An 'makapot hin ma- opay' ngan "umupod ha iyo" nagpapabug-at han bug-os nga paghi- usa hinin duha nga grupo. 17 Bangin an tagna ni Ezekiel mahitungod ha paghiusa an nahu- nahuna ni Jesus han gintawag niya an iya kalugaringon nga paraa- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
taman; ha iya paggiya an iya mga karnero (an mga dinihogan) ngan an "iba nga mga karnero" (an may tunan-on nga paglaom) magigin "usa nga panon." (Juan 10:16; Ezek. 34:23; 37:24, 25) An mga pu- long ni Jesus ngan han mga propeta haom gud nga paghulagway ha aton makalilipay nga pagkaurosa ha pagsingba yana, anoman an aton paglaom ha tiarabot! An buwa nga relihiyon nagkakabahin- bahin ha diri maihap nga mga grupo, pero kita nakakaeksperyensya han milagroso nga pagkaurosa. 'An Akon Santuaryo Aada ha Butnga Nira ha Kadayonan' 18 Ginpapabug-atan han ultimo nga mga pulong han tagna ni Eze- kiel mahitungod han paghiusa kon kay ano nga diri gud mawawara an aton pagkaurosa. (Basaha an Ezekiel 37:28.) An katawohan ni Jehova nagkakaurosa kay an iya santuaryo, o putli nga pagsingba, aada "ha butnga nira." Ngan magpapabilin ito dida basta padayon hira nga magin baraan, o bulag ha kalibotan ni Satanas. (1 Cor. 6:11; Pah. 7:14) Ginpabug-atan ni Jesus an pagkaimportante han pagin diri bahin han kalibotan. Kinasingkasing nga nag-ampo hiya para ha iya mga disipulo: "Baraan nga Amay, bantayi hira . . . basi magin uusa hira . . . Diri hira bahin han kalibotan . . . Baraana hira pinaa- gi han kamatuoran." (Juan 17:11, 16, 17) Tigamni nga iginkonektar ni Jesus an pagin "uusa" ha pagin 'diri bahin han kalibotan.' 19 Ini la an iginrekord nga pagtawag ni Jesus ha Dios sugad nga "Baraan nga Amay." Hi Jehova putli gud ngan matadong. Iya " H I H I M O O N K O H I R A N G A U S A L A N G A N A S U D " Yana, an mga dinihogan ngan an "iba nga mga karnero" urosa nga nagsisingba kan Jehova sugad nga "usa nga panon" KITAA AN PARAPO 17 18. Sugad han iginpapakita ha Ezekiel 37:28, kay ano nga importante gud nga an ka- tawohan han Dios magin 'diri bahin han kalibotan'? 19. (a) Paonan-o naton ginpa- pamatud-an nga 'ginsusubad naton an Dios'? (b) Ano nga importante nga kamatuoran mahitungod ha pagkaurosa an ginpabug-atan ni Jesus ha gab-i antes hiya mamatay? 135
20, 21. (a) Ano an nagpa- parig-on han aton pagsarig ha proteksyon ni Jehova? (b) Ano an imo determi- nasyon? ginsugo an kadaan nga Israel: "Kinahanglan magin baraan kamo, kay ako baraan." (Lev. 11:45) Tungod kay 'ginsusubad naton an Dios,' karuyag naton sugton ini nga sugo ha ngatanan naton nga pangga- wi. (Efe. 5:1; 1 Ped. 1:14, 15) Kon ginagamit ha mga tawo, an "ba- raan" nangangahulogan nga "iginbulag." Salit ha gab-i antes mama- tay hi Jesus, iya ginpabug-atan nga an iya mga disipulo padayon nga magkakaurosa kon magpabilin hira nga bulag ha kalibotan ngan ha pagkabahin-bahin hito. 'Bantayi Hira Tungod han Usa nga Maraot' 20 An makatirigamnan nga pagkaurosa han mga Saksi ni Jehova yana ha bug-os nga kalibotan pamatuod nga ginbaton ni Jehova an hangyo ni Jesus: 'Bantayi hira tungod han usa nga maraot.' (Basa- ha an Juan 17:14, 15.) Oo, napaparig-on an aton pagsarig ha pro- teksyon han Dios kay nakikita naton nga waray mabungkag ni Sa- tanas an pagkaurosa han katawohan han Dios. Ha tagna ni Ezekiel, nagsiring hi Jehova nga an duha nga istik nagin usa ha iya kamot. Salit hi Jehova mismo an milagroso nga nag-urosa han iya katawo- han ilarom han iya nagpapanalipod nga kamot - diin diri hira maa- abot ni Satanas. 21 Salit ano an angay naton magin determinasyon? Padayon nga maningkamot kita nga bumulig ha pagtipig han aton presyoso nga pagkaurosa yana. Ha ano nga importante nga paagi ito mahihimo han tagsa ha aton? Pinaagi han regular nga pakigbahin ha putli nga pagsingba ha espirituwal nga templo ni Jehova. Hihisgotan ha su- nod nga mga kapitulo kon ano an nahiuupod hito nga pagsingba. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga importante nga kamatuoran may kalabotan ha putli nga pagsingba an ginpapabug-atan han tagna mahitungod han duha nga istik? (Ezek. 37:19) mas daku nga katumanan katapos han 1914? (Ezek. 37:24) 3 Ano an imo maibubulig basi matipigan 2 Kay ano nga nakasiring kita nga an tagna mahitungod ha paghiusa may an aton presyoso nga pagkaurosa yana? (1 Ped. 1:14, 15) 136 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
" I H U LAGWAY AN T E M PLO " EZEKIEL 43:10 POKUS: An kahulogan han bisyon ni Ezekiel mahitungod han mahimayaon nga templo IMADYINA hi Ezekiel nga 50 anyos na. Bainte-singko ka tuig na hiya nga distyero. Maiha na nga ruba an templo ha Jerusalem. Kon naghandom hiya nga magin saserdote didto, maaram hiya nga diri na ito mahitatabo. Mga 56 ka tuig pa an malabay antes matapos an pagkadistyero, salit maaram hiya nga imposible na niya maki- ta an pagbalik han katawohan ni Jehova ha ira tuna, labi na an pagtukod utro han templo. (Jer. 25:11) Nasubo ba hiya tungod hito? 2 Buotan gud hi Jehova kay ginpili niya ini nga panahon basi ta- gan hi Ezekiel hin detalyado hinduro nga bisyon, nga sigurado nga magliliaw gud ngan maghahatag hin paglaom hinin matinumanon nga propeta! Hito nga bisyon, iginbalik hiya ha iya tuna ngan igin- butang hiya ha hitaas gud nga bukid. Didto gintapo hiya hin "la- laki nga sugad hin tumbaga pagkit-on." Iginlibot hiya hito nga ang- hel ha usa nga daku hinduro nga templo. (Basaha an Ezekiel 40: 1-4.) Baga hin tinuod gud ito! Para kan Ezekiel, ito nga eksperyen- sya sigurado nga makaparig-on han pagtoo, urusahon gud, ngan " I H U L A G W AY A N T E M P LO " 13 1-3. (a) Kay ano nga bangin nakaliaw kan Ezekiel an bisyon mahitungod han daku gud nga templo? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) (b) Ano an aton hihisgotan hini nga kapi- tulo? 137
4. Ano an aton pagsaysay hadto han bisyon mahitungod han templo, pero ano an gin- kikinahanglan yana? 5, 6. (a) Paonan-o iginpakita ni apostol Pablo an iya pag- kamapainubsanon ha iya pag- hisgot han tabernakulo? (b) Ano an ginsiring ni Pablo mahitungod han pipira nga detalye han tabernakulo, ngan paonan-o naton masusubad an iya panhunahuna ha aton pagsabot ha bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo? 7, 8. (a) Ano nga pagsabot an ginbag-o na yana? (b) Ano an kaibahan han templo ha bis- yon ngan han espirituwal nga templo nga iginhulagway ni Pablo? F O O T N O T E [1] An espirituwal nga templo amo an kahikayan ni Jehova ha putli nga pagsingba basado ha halad-lukat ni Jesu-Kristo. Hinbaroan naton nga naestablisar ito han 29 C.E. 138 bangin medyo nakakawurok. Bisan kon damu an pamilyar nga de- talye hito nga templo, iba gud ito ha iya nakita ha Jerusalem. 3 Inin makapainteres nga bisyon mababasa ha ultimo nga siyam nga kapitulo han libro han Ezekiel. Hisgotan naton an angay na- ton magin disposisyon samtang gin-uusisa naton ngan ginsasabot ini nga bisyon. Sunod, hihisgotan naton kon an nakita ba ni Eze- kiel amo an daku nga espirituwal nga templo nga ginhisgotan ni apostol Pablo paglabay han mga siglo. Katapos, uusisahon naton kon ano an kahulogan hini kan Ezekiel ngan ha iya mga igkasi- distyero. An Panginahanglan hin Iba nga Pagsaysay 4 Hadto, an aton mga publikasyon nasiring nga an nakita ni Eze- kiel amo an daku nga espirituwal nga templo ni Jehova, an gin- hisgotan ni Pablo ha iya giniyahan nga surat ha mga Hebreo.[1] Basado hito nga pagsabot, baga hin lohikal nga tagan hin simbo- liko, o antitipiko, nga mga kahulogan an damu nga detalye han templo ha bisyon ni Ezekiel, gamit an pagsaysay ni Pablo han ta- bernakulo. Pero ha dugang nga pag-aram, pag-ampo, ngan pagpa- malandong, nagin klaro nga kinahanglan an mas simple nga pag- saysay han bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo. 5 Baga hin maaramon nga diri kita mamiling hin simboliko nga kahulogan ha tagsa nga detalye han templo ha bisyon ni Ezekiel. Kay ano? Tagda inin makapainteres nga ehemplo. Han ginhisgo- tan ni Pablo an tabernakulo ngan an espirituwal nga templo, nag- unabi hiya hin mga detalye han tabernakulo, sugad han bulawan nga insensaryo, taklob han arka, ngan bulawan nga tibod nga may sulod nga manna. Gintagan ba niya ito hin simboliko nga kahulo- gan? Klaro nga an baraan nga espiritu waray mag-aghat ha iya nga buhaton ito. Lugod, nagsurat hiya: "Diri yana an panahon nga ig- istorya hin detalyado ini nga mga butang." (Heb. 9:4, 5) Andam hiya nga magpagiya ha baraan nga espiritu ngan mapainubsanon nga maghulat kan Jehova. - Heb. 9:8. 6 Ito nga prinsipyo mahimo liwat iaplikar ha bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo. Damu gihap an detalye hito. Ngan mas maopay nga maghulat kan Jehova nga klaruhon ito kon kinahang- lan pa. (Basaha an Micas 7:7.) Kondi angay ba naton hunahuna- on nga an espiritu ni Jehova waray maghatag hin dugang nga pag- patin-aw hini nga bisyon? Diri! An Daku nga Espirituwal nga Templo ba an Nakita ni Ezekiel? 7 Sugad han gin-unabi na, damu ka tuig nga an aton mga pub- likasyon nasiring nga an nakita ni Ezekiel amo an daku nga espi- rituwal nga templo ni Jehova, an ginhisgotan ni Pablo ha iya su- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
rat ha mga Hebreo. Pero an dugang nga pag-aram nabulig ha aton nga masantop nga diri ito an nakita ni Ezekiel. Kay ano? 8 Siyahan, an templo nga nakita ni Ezekiel diri haom ha giniyahan nga pagsaysay ni Pablo. Tagda ini: Ginklaro ni apostol Pablo nga an tabernakulo ha panahon ni Moises lambong ngan surubdan han usa nga butang nga mas labaw pa. May-ada ito "Pinakabara- an" nga kwarto, pariho han mga templo ni Solomon ngan ni Ze- rubabel, nga gindisenyo tikang ha amo gihap nga surubdan. Ito nga kwarto gintawag ni Pablo nga "baraan nga lugar nga hinimo han mga kamot," ngan iginsaysay niya nga "ginsubad [ito] ha re- yalidad," diri an reyalidad mismo. Ano an reyalidad? Hiya nagsi- ring: An "langit mismo." (Heb. 9:3, 24) An langit ba an nakita ni Ezekiel? Diri. Waray gin-uunabi ha iya bisyon nga nagpapasabot nga langitnon nga mga butang an iya nakita. - Ikompara an Daniel 7:9, 10, 13, 14. 9 An mas makakombinse pa nga kaibahan han bisyon ni Ezekiel ngan han paghulagway ni Pablo amo an parte ha mga halad. Na- kabati hi Ezekiel hin detalyado nga mga instruksyon ha katawo- han, mga lider, ngan mga saserdote mahitungod han paghalad. Maghahalad hira para ha ira kalugaringon nga mga sala. Magha- hatag liwat hira hin mga halad nga ginsasarosaroan, nga puydi nira kaunon ha mga kwarto nga pangaonan han templo. (Ezek. 43: 18, 19; 44:11, 15, 27; 45:15-20, 22-25) Ito ba nga pauroutro nga paghalad ginhihimo ha daku nga espirituwal nga templo? 10 Klaro ngan simple an baton. Hi Pablo nagsaysay: "Pag-abot han Kristo sugad nga hitaas nga saserdote han mag-opay nga mga butang nga natuman na, sinulod hiya ha mas importante ngan mas perpekto nga tolda nga diri hinimo han mga kamot, karuyag sidngon, diri bahin hini nga linarang. Sinulod hiya ha baraan nga lugar, nga an iya dara diri an dugo han mga kanding ngan han tu- rilyo nga mga baka kondi an iya kalugaringon nga dugo, hin ma- kausa gud la, ngan nakakuha hin waray kataposan nga katalwasan para ha aton." (Heb. 9:11, 12) Salit ha daku nga espirituwal nga templo, usa gud la an iginhalad. Ito an halad-lukat nga iginhalad han Mas Harangdon nga Hitaas nga Saserdote mismo, hi Jesu- Kristo. Klaro nga an templo ha bisyon ni Ezekiel nga may damu nga halad nga kanding ngan baka diri amo an daku nga espiritu- wal nga templo. 11 Nagtutugway ini ha ikaduha nga rason kon kay ano nga diri an daku nga espirituwal nga templo an nakita ni Ezekiel: Diri pa adto panahon han Dios nga isumat an sugad nga mga kamatuoran. Hi- numdumi nga an bisyon ni Ezekiel iginsurat siyahan para ha mga " I H U L A G W AY A N T E M P LO " 9, 10. May kalabotan ha mga halad, ano an kaibahan han templo ha bisyon ni Eze- kiel ngan han espirituwal nga templo nga iginhulagway ni Pablo? 11. Ha panahon ni Ezekiel, kay ano nga diri pa panahon nga isumat han Dios an mga kamatuoran mahitungod han daku nga espirituwal nga tem- plo? An templo ha bisyon ni Ezekiel diri amo an daku nga espirituwal nga templo 139
12-14. Ano an koneksyon han templo nga nakita ni Ezekiel ngan han pagsaysay ni Pablo han espirituwal nga templo? (Kitaa an kahon nga "Magkai- ba nga Templo, Magkaiba nga Leksyon.") ˙ ˙ ˙ 1 3A MAG K AI BA N GA T E M P LO , MAG K AI BA N GA L E K SYO N K I TA A AN PAR AP O 7- 1 4 140 Judio nga distyero ha Babilonya. Sakop hira han Mosaiko nga Ba- laud. Katapos han pagkadistyero, mabalik hira ha Jerusalem ngan susundon ito nga Balaud may kalabotan ha putli nga pagsingba pinaagi ha pagtukod utro han templo ngan han halaran hito. Ngan magpapadayon hira paghalad didto, nga inabot hin haros unom ka siglo. Hunahunaa an epekto ha mga Judio kon an nakita ha bisyon ni Ezekiel amo an espirituwal nga templo, diin iginhalad han hitaas nga saserdote an iya mismo kinabuhi ngan katapos, gin-undang an ngatanan nga iba pa nga halad! Masasabtan ba nira an sugad nga bisyon? Diri ba manluluya an ira determinasyon nga sundon an Mosaiko nga Balaud? Sugad han pirme ginbubuhat ni Jehova, iginsusumat la niya an mga kamatuoran ha husto nga pa- nahon ngan kon andam na an iya katawohan. 12 Kon sugad, ano an koneksyon han bisyon ni Ezekiel mahitu- ngod han templo ngan han pagsaysay ni Pablo han espirituwal nga templo? Tigamni nga iginbasar ni Pablo an iya paghisgot, diri ha bisyon ni Ezekiel, kondi ha tabernakulo ha panahon ni Moises. Oo, nag-unabi hi Pablo hin mga detalye nga nakadto ha mga tem- plo ni Solomon ngan ni Zerubabel ngan nakita liwat ha bisyon ni P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Ezekiel. Pero ha kabug-osan, magkaiba an pokus han iginsurat ni Ezekiel ngan ni Pablo.[2] Diri ito magkapariho, kondi nasuporta ha usa kag usa. Ha ano nga paagi? 13 Ini an mahuhunahuna naton nga koneksyon hiton duha nga asoy: Kan Pablo, hibabaroan naton an kahikayan ni Jehova ha pag- singba, ngan kan Ezekiel, hibabaroan naton an mga suruklan ni Jehova ha pagsingba. Basi itutdo an kahikayan ni Jehova ha put- li nga pagsingba, iginsumat ni Pablo an kahulogan han mga de- talye han espirituwal nga templo sugad han hitaas nga saserdote, han mga halad, han halaran, ngan han Pinakabaraan. Kondi basi pabug-atan an higtaas nga suruklan ni Jehova ha putli nga pag- singba, an bisyon ni Ezekiel naghahatag hin detalyado nga hulag- way nga nagpapasilsil ha aton hunahuna ngan kasingkasing han damu nga leksyon mahitungod han mga suruklan ni Jehova. 14 Ano an epekto ha aton hini nga bag-o nga pagsabot? Diri ka- ruyag sidngon nga gutiay na la an kahulogan ha aton yana han bisyon ni Ezekiel. Basi masabtan an kapulsanan ha aton han bis- yon, usisahon naton hin mas maopay an kapulsanan hini ha mag- tinumanon nga Judio ha panahon ni Ezekiel ngan katapos hito. Templo ha Bisyon ni Ezekiel: An Daku nga Espirituwal nga Templo: ˘ Iginhulagway ni Ezekiel para ha mga Judio nga nadistyero ha Babilonya ˘ Iginsaysay ni Pablo para ha Hebreo nga mga Kristiano ˘ May halaran diin usa la an iginhalad, ˘ May halaran diin damu an "makausa gud la" (Heb. 10:10) iginhahalad ˘ Nagsasaysay han espirituwal nga re- ˘ Nagpapabug-at han magta- dong nga suruklan ni Jehova para ha pagsingba ˘ Nagpupokus han aton aten- syon ha espirituwal nga pagpahiuli nga nagtikang han 1919 yalidad nga maiha na nga gintutudlok han tabernakulo ngan han literal nga mga templo - an kahikayan ni Jehova ha putli nga pagsingba basado ha halad-lukat han Kristo ˘ Nagpupokus han aton atensyon ha ginbuhat han Kristo sugad nga Mas Harangdon nga Hitaas nga Saserdote tikang han 29 tubtob 33 C.E. " I H U L A G W AY A N T E M P LO " F O O T N O T E [2] Pananglitan, hi Pablo nagpokus ha hitaas nga saserdote ngan ha iya papel ha tinuig nga Adlaw han Pagpara han Sala. (Heb. 2:17; 3:1; 4:14-16; 5:1-10; 7:1-17, 26-28; 8:1-6; 9:6-28) Pero ha bisyon ni Ezekiel, waray unabiha an hitaas nga saser- dote o an Adlaw han Pagpara han Sala. 141
15. (a) Ano an kabug-osan nga mensahe han bisyon ni Ezekiel? (b) Ano an kaibahan nga mababasa ha Ezekiel ka- pitulo 8 ngan ha Ezekiel kapi- tulo 40 tubtob 48? 16. Paonan-o ginpamatud-an han bisyon ni Ezekiel mahi- tungod han templo an igin- tagna ni Isaias usa ka siglo antes pa? 17. Isumaryo an Ezekiel 40 tubtob 48. 142 Ano an Kahulogan han Bisyon ha mga Judio nga Distyero? 15 Basi hibaroan an baton han Biblia hini nga pakiana, tagdon naton an konektado nga mga pakiana nga mabulig ha aton nga magkaada bug-os nga pagsabot. Siyahan, ano an kabug-osan nga mensahe han bisyon? Ini: Ipapahiuli an putli nga pagsingba! Si- gurado nga klaro ini kan Ezekiel. Naisurat na niya an mababasa yana ha kapitulo 8 han Ezekiel, diin klaro nga iginpakita ni Jeho- va an maraot gud nga kahimtang han templo ha Jerusalem. Ngan sigurado nga nalipay hiya nga detalyado nga isurat an daku nga kaibahan, nga mababasa yana ha kapitulo 40 tubtob 48. Didto mababasa naton, diri an nadaot nga putli nga pagsingba, kondi kon ano gud unta ito - perpekto nga ehemplo han pagsingba kan Jehova uyon ha Mosaiko nga Balaud. 16 Basi mapahiuli ha husto nga kahimtang an pagsingba kan Je- hova, kinahanglan ito pahitas-on. Sobra usa ka siglo antes pa, hi propeta Isaias gin-giyahan nga magsurat: "Ha ultimo nga bahin han mga adlaw, an bukid han balay ni Jehova maiestablisar hin marig-on ha bawbaw han pungkay han kabukiran, ngan pahihitas- on ito ha bawbaw han mga bungtod." (Isa. 2:2) Klaro nga igin- tagna ni Isaias nga an putli nga pagsingba kan Jehova ipapahiu- li ngan pahihitas-on, nga sugad hin iginbutang ha pinakahitaas nga bukid. Ngan yana, nakain hi Ezekiel ha iya bisyon? Nakadto hiya "ha hitaas gud nga bukid" ngan nagkikita ha balay ni Jeho- va! (Ezek. 40:2) Salit an iya bisyon nagpapamatuod nga ipapahi- uli an putli nga pagsingba. 17 Tagda an sumaryo han nakita ngan nabatian ni Ezekiel, nga aada ha Ezekiel 40 tubtob 48. Nagkita hiya samtang ginsusukol han anghel an mga ganghaan, pader, mga bungsaran, ngan san- tuaryo han templo. (Ezek. 40-42) Katapos, may eksayting nga na- hitabo: An mahimayaon nga pag-abot ni Jehova ha templo! Iya ginsagdonan an iya sarawayon nga katawohan, an mga saserdote, ngan an mga lider. (Ezek. 43:1-12; 44:10-31; 45:9-12) Nakakita hi Ezekiel hin salog nga naagos tikang ha santuaryo, nga naghaha- tag hin kinabuhi ngan bendisyon samtang naawas ito ha Dagat nga Patay. (Ezek. 47:1-12) Ngan nakita niya nga an tuna mismo gin- bahin-bahin ha eksakto nga sukol, ngan an putli nga pagsingba hi- rani ha sentro hito. (Ezek. 45:1-8; 47:13-48:35) Ano an kabug- osan nga mensahe hini? Klaro nga ginpapasarig ni Jehova an iya katawohan nga an putli nga pagsingba ipapahiuli ngan pahihitas- on. Bibendisyonan niya han iya presensya an iya balay para ha pagsingba ngan paaaguson tikang hito nga templo an mga bendis- yon nga maghahatag hin pagtambal, kinabuhi, ngan kahapsay ha iginpahiuli nga tuna. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
An templo nga nakita ni Ezekiel nakadto ha hitaas nga lugar KITAA AN PARAPO 16
144
An templo nga nakita ni Ezekiel mahimayaon nga hulagway kon paonan-o ipapahiuli ni Jehova an putli nga pagsingba KITAA AN PARAPO 17 145
18. Angay ba sabton hin literal an bisyon? Isaysay. 19-21. Ano an katuyoan ni Jehova nga magin epekto ha katawohan han bisyon ni Eze- kiel, ngan kay ano nga bangin ito an ira abaton? Kay ano nga an bisyon mahitungod han templo magpapagios ha sinse- ro nga mga tawo nga maawod? KITAA AN PARAPO 19-21 18 Ikaduha, angay ba sabton hin literal an bisyon? Diri. Posib- le nga nasabtan dayon ni Ezekiel ngan han mga igkasi-distyero nga iya ginsumatan han bisyon nga diri ito literal. Kay ano? Hinumdu- mi nga nakita niya ini nga templo ha "hitaas gud nga bukid." Haom ito ha tagna ni Isaias, pero diri ito haom ha aktuwal nga lokasyon han templo. An templo ni Solomon gintukod ha Bukid Moria ha Jerusalem, ngan didto liwat ito tutukuron utro. Kondi ito ba "hi- taas gud nga bukid"? Diri. Ngani, an Bukid Moria napapalibotan han iba pa nga bukid nga pariho hito kahitaas o mas hitaas pa. Dugang pa, an templo nga nakita ni Ezekiel daku gud. Ngan halu- ag an ginpader nga mga tubtoban hito, salit diri ito maigo ha baw- baw han Bukid Moria. Diri ngani ito maigo ha tubtoban han syu- dad han Jerusalem ha panahon ni Solomon! Labot pa, sigurado nga an mga distyero waray maghunahuna nga may literal nga sa- log nga maagos tikang ha santuaryo han templo ngadto ha Dagat nga Patay ngan magtatambal hiton waray kinabuhi nga katubigan. Dugang pa, bukiron an Tuna nga Iginsaad salit imposible magka- ada tadong nga mga giutan butnga han mga tribo, sugad han igin- hulagway ha bisyon. Salit an bisyon diri angay sabton hin literal. 19 Ikatulo, ano an angay magin epekto han bisyon ha katawo- han ni Ezekiel? Angay unta hira maawod kon ginpapamalandong
nira an higtaas nga suruklan ni Jehova ha putli nga pagsingba. Ginsugo ni Jehova hi Ezekiel nga "ihulagway an templo ha pani- malay ni Israel." Kinahanglan detalyado gud an paghulagway ni Ezekiel hini nga templo salit sugad hin 'maaadman [nira] an pla- no hini.' Kay ano nga angay nira pamalandungon ini nga templo? Sugad han aton hinbaroan, diri basi tukuron ini. Lugod, sugad han siring ni Jehova, "basi maawod hira han ira mga sayop." - Basaha an Ezekiel 43:10-12. 20 Kay ano nga bangin makonsensya ngan maawod an sinsero nga mga tawo tungod hini nga bisyon? Tigamni nga ginsugo hi Ezekiel: "Anak han tawo, paghatag hin atensyon, pagkita, ngan pa- mati hin maopay ha ngatanan nga isusumat ko ha imo mahitungod han mga surundon ngan han mga balaud mahitungod han templo ni Je- hova." (Ezek. 44:5) Pauroutro hiya nga nakabati mahitungod han mga surundon ngan balaud. (Ezek. 43:11, 12; 44:24; 46:14) Agsob liwat ipahinumdom ha iya an mga suruklan ni Jehova - bisan an suruklan para ha kahilaba han usa ka siko ngan ha eksakto nga timbang. (Ezek. 40:5; 45:10-12; ikompara an Proberbios 16:11.) Ngani, hini la nga bisyon, sobra 50 ka beses nga iginrekord ni Eze- kiel an orihinal nga mga pulong para ha "pagsukol" ngan "sukol"! 21 Mga sukol, timbang, balaud, surundon - ano an mensahe ni Jehova ha iya katawohan? Baga hin iginpapahinumdom niya ha mapwersa nga mga pulong inin importante nga kamatuoran: Hi Jehova gud la an naghihimo han mga suruklan ha putli nga pag- singba. Kinahanglan maawod adton binulag hito nga mga suruk- lan! Kondi paonan-o igintutdo han bisyon ini nga mga leksyon ha mga Judio? Ha sunod nga kapitulo, hihisgotan naton an pipira nga espisipiko nga ehemplo. Mabulig ito ha aton nga mas masab- tan kon ano an kahulogan para ha aton hinin makatirigamnan nga bisyon. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga simple nga pagsaysay an aton ginhimo ha paghisgot han bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo? wal nga templo nga iginhulagway ni apostol Pablo? 3 Para kan Ezekiel ngan ha iya mga igkasi- 2 Kay ano nga diri na kita nasiring nga an nakita ni Ezekiel amo an daku nga espiritu- distyero, ano an kabug-osan nga mensahe han bisyon mahitungod han templo? " I H U L A G W AY A N T E M P LO " 147
14 1, 2. (a) Ha nauna nga kapi- tulo, ano an aton hinbaroan may kalabotan ha bisyon ni Ezekiel mahitungod han tem- plo? (b) Ano nga duha nga pakiana an aton hihisgotan hini nga kapitulo? 148 " I N I AN BALAU D MAH IT U NG O D HAN TE M PLO " EZEKIEL 43:12 POKUS: An bisyon mahitungod han templo - mga leksyon ha panahon ni Ezekiel ngan an kahulogan hito para ha aton yana AN NAKITA ni Ezekiel ha bisyon diri an daku nga espirituwal nga templo nga ginhisgotan ni apostol Pablo paglabay han mga siglo. Hinbaroan naton ito ha nauna nga kapitulo. Hinbaroan liwat na- ton nga katuyoan han bisyon nga itutdo ha katawohan han Dios an pagkaimportante han Iya mga suruklan ha putli nga pagsingba. Pi- naagi la ha pagsunod hito nga mga suruklan maipapahiuli an ira relasyon kan Jehova. Salit nasasabtan naton kon kay ano nga duha ka beses nga ginpabug-atan niya inin importante nga punto ha usa la nga bersikulo: "Ini an balaud mahitungod han templo." - Basa- ha an Ezekiel 43:12. 2 Yana tagdon naton an duha pa nga pakiana. Siyahan: Ano nga mga leksyon mahitungod ha mga suruklan ni Jehova ha putli nga pagsingba an bangin hinbaroan han mga Judio ha panahon ni Ezekiel ha bisyon mahitungod han templo? An baton mabulig ha aton nga mabaton an ikaduha nga pakiana: Ano an kahulogan han bisyon para ha aton hinin masamok nga kataposan nga mga ad- law? P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Ano nga mga Leksyon an Igintutdo han Bisyon ha Kadaan nga Panahon? 3 Basi mabaton an siyahan nga pakiana, magpokus kita ha pipi- ra nga makapainteres nga detalye hini nga bisyon. An hitaas nga bukid. Posible nga iginkaw-ing han katawohan ini nga detalye ha bisyon ha makalilipay nga tagna ni Isaias mahitungod ha pagpahi- uli. (Isa. 2:2) Pero ano an ira hinbaroan han nakita nira an balay ni Jehova ha sugad kahitaas nga bukid? Hinbaroan nira nga an put- li nga pagsingba angay pahitas-on labaw ha ngatanan. Syempre, an putli nga pagsingba hitaas na nga daan, kay kahikayan ito han Dios nga 'hitaas hinduro labaw han ngatanan nga iba pa nga dios.' (Sal. 97:9) Pero waray buhata han katawohan an ira bahin. Damu ka sig- lo nga pauroutro nga gintugotan nira nga madaot, mapasibay-an, ngan mahugawan an putli nga pagsingba. Sigurado nga naawod an sinsero nga mga tawo han ira nakita nga an sagrado nga balay han Dios ginpahitaas ha mahimayaon ngan prominente nga kahimtang nga angay gud hito. 4 An higtaas nga ganghaan. Ha tinikangan han bisyon, nagkinita hi Ezekiel samtang ginsusukol han anghel an mga ganghaan. Mga 30 metros an kahitaas hito! (Ezek. 40:14) May mga kwarto han gwardya ha sulod hito. Ano an posible nga iginpasabot hini ha mga nag-aram han plano? Hi Jehova nagsiring kan Ezekiel: "Paghatag gud hin atensyon ha entrada han templo." Kay ano? Kay ginpapa- sulod han katawohan an mga "diri turi an kasingkasing ngan unod" ha sagrado nga balay han Dios para ha pagsingba. Ano an resulta? "Napapasiparahan nira an akon templo," siring ni Jehova. - Ezek. 44:5, 7. 5 An mga "diri turi an . . . unod" waray sumunod ha klaro nga sugo han Dios tikang pa ha panahon ni Abraham. (Gen. 17:9, 10; Lev. 12:1-3) Pero mas grabe an mga "diri turi an kasingkasing." Re- belyoso gud hira ngan diri namamati ha instruksyon ngan giya ni Jehova. Waray unta hira tuguti nga makasulod ha iya sagrado nga balay para ha pagsingba! Nangangalas hi Jehova ha pagkahipokri- to, pero gintugotan han iya katawohan nga magin kalyap ito ha iya balay. An mga ganghaan ngan mga kwarto han gwardya ha templo ha bisyon klaro nga nagtutdo hini nga leksyon: Husto na an sugad nga mga pag-abuso! An higtaas nga suruklan ha pagsulod ha ba- lay ni Jehova kinahanglan ipatuman. Dida la niya bibendisyonan an pagsingba han katawohan. 6 An nakapalibot nga pader. Usa pa nga makapainteres nga detal- ye han templo amo an pader ha palibot hito. Nagsiring hi Eze- kiel nga an kahilaba han pader ha tagsa nga ligid 500 ka tangbo, o 1,555 metros, sobra usa ka kilometro! (Ezek. 42:15-20) Pero an " I N I A N B A L A U D M A H I T U N G O D H A N T E M P LO " 3. Kay ano nga bangin naa- wod an mga tawo han ira nakita an templo ha hitaas nga bukid? 4, 5. Ano nga leksyon an bangin hinbaroan han ma- marati ni Ezekiel ha higtaas nga ganghaan han templo? 6, 7. (a) Paonan-o gin-gamit ni Jehova an pader ha pali- bot han templo basi mag- sumat hin mensahe ha iya katawohan? (b) Ano an pag- tratar hadto han katawohan ni Jehova ha iya balay? (Kitaa an footnote.) 149
8, 9. Ano an bangin hinbaro- an han katawohan ha marig- on nga sagdon ni Jehova ha kalalakin-an nga may respon- sabilidad? 10, 11. Ano an mga ebidensya nga an pipira nga binalik nga distyero nahibaro han mga leksyon ha bisyon ni Ezekiel? F O O T N O T E [1] Pinaagi hini, iginpakita ni Jehova an kaibahan ha pagtratar hadto han iya katawohan ha iya sagrado nga balay: "Tungod kay an ira entrada iginsapit nira ha akon entrada ngan an hamba han ira purtahan iginsapit nira ha hamba han akon purtahan, nga pader la an nakada ha butnga namon, ira ginhugawan an akon ba- raan nga ngaran pinaagi han mangil- ad nga mga butang nga ira ginbu- hat." (Ezek. 43:8) Ha kadaan nga Jerusalem, pader la an nagbubulag han templo ni Jehova ha balay han mga tawo. Han nagpahirayo an ka- tawohan ha magtadong nga suruklan ni Jehova, ira iginsapit ha balay ni Jehova an ira kahugawan, o idolatri- ya. Maraot gud ito! 150 kabug-osan han mga istraktura ngan mga bungsaran han templo kwadrado an porma nga an kahilaba han tagsa nga ligid 500 ka siko, o 259 metros la. Salit may haluag nga espasyo ha palibot han templo, nga napapalibotan hito nga pader.[1] Kay ano? 7 Hi Jehova nagsiring: "Yana iundang nira an ira pagin diri ma- tinumanon ha akon ngan ipahirayo nira ha akon an patay nga mga lawas han ira mga hadi, ngan maukoy ako ha butnga nira ha kada- yonan." (Ezek. 43:9) "An patay nga mga lawas han ira mga hadi" posible nga nagtutudlok ha idolatriya. Salit pinaagi han haluag nga espasyo ha templo ha bisyon, sugad hin nasiring hi Jehova: "Ipa- hirayo ito ngatanan nga hugaw. Ayaw gud ito ipahirani." Kon titi- pigan nira nga putli an ira pagsingba, bibendisyonan hira ni Jeho- va han iya presensya. 8 Marig-on nga sagdon ha kalalakin-an nga may responsabilidad. Hi Jehova marig-on kondi mahigugmaon nga nagsagdon ha kalalakin- an nga may daku nga responsabilidad. Mapwersa nga gintadong niya an mga Levita nga nagpahirayo ha iya han nagbuhat an ka- tawohan hin idolatriya, pero ginkumendasyonan niya an mga anak ni Zadok, "nga nanginano ha mga responsabilidad ha [iya] san- tuaryo han an mga Israelita binaya." May hustisya ngan maloloy- on an iya pagtratar ha tagsa nga grupo, depende ha ira ginbuhat. (Ezek. 44:10, 12-16) An mga lider han Israel mapwersa liwat nga gintadong. - Ezek. 45:9. 9 Salit klaro nga iginpakita ni Jehova nga an kalalakin-an nga may awtoridad ngan nangunguna may baratunon ha iya ha paagi han ira pagtuman han ira responsabilidad. Mahimo liwat hira sag- donan, tadungon, ngan disiplinahon. Ngani, kinahanglan manguna hira ha pagtuman han mga suruklan ni Jehova! 10 Gin-aplikar ba han binalik nga mga distyero an mga leksyon ha bisyon? Syempre, diri kita maaram kon ano gud an ginhunahu- na han matinumanon nga kalalakin-an ngan kababayin-an hito nga panahon mahitungod hinin makatirigamnan nga bisyon. Pero damu an iginsusumat han Pulong han Dios mahitungod han ira ginbuhat ngan han ira nagin panhunahuna ha putli nga pagsingba kan Je- hova. Gin-aplikar ba nira an mga prinsipyo ha bisyon? Oo, ha pi- pira nga paagi - labi na kon itanding ha ira rebelyoso nga mga ka- apoy-apoyan antes han pagkadistyero ha Babilonya. 11 An matinumanon nga kalalakin-an sugad kanda propeta Hagai ngan Zacarias, kan Ezra nga saserdote ngan parakopya, ngan kan Nehemias nga gobernador naningkamot gud pagtutdo ha katawo- han han mga prinsipyo nga pariho han igintututdo ha bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo. (Ezra 5:1, 2) Igintutdo nira nga an putli nga pagsingba kinahanglan ipahitaas ngan magin prayori- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
dad kay ha materyal nga panginahanglan ngan kalugaringon nga mga hingyap. (Hag. 1:3, 4) Igin-obligar nira nga irespeto an mga su- ruklan ha pakigbahin ha putli nga pagsingba. Pananglitan, hira Ezra ngan Nehemias mapwersa nga nagsagdon ha katawohan nga paba- yaon an ira mga asawa nga taga-iba nga nasud, nga nagpapaluya han ira espirituwalidad. (Basaha an Ezra 10:10, 11; Neh. 13:23- 27, 30) Kumusta man an idolatriya? Katapos han pagkadistyero, an nasud baga hin nangalas na hito nga sala, nga agsob gud makabi- tik ha ira ha naglabay. Kumusta man an mga saserdote ngan mga lider, o prinsipe? Iginpapakita han bisyon nga upod hira han mga ginsagdonan ngan gintadong ni Jehova. (Neh. 13:22, 28) Damu an mapainubsanon nga sinugot. - Ezra 10:7-9, 12-14; Neh. 9:1-3, 38. 12 Tungod hito, ginbendisyonan ni Jehova an iya katawohan. Nagkaada hira espirituwal nga kauswagan, kahimsog, ngan kahap- say nga maiha nga waray nira maeksperyensyahi. (Ezra 6:19-22; Neh. 8:9-12; 12:27-30, 43) Kay ano? Kay nagtikang na hira pagsu- nod ha magtadong nga suruklan ni Jehova ha putli nga pagsing- ba. An mga leksyon han templo ha bisyon nakaabot ha damu nga makinarawaton nga kasingkasing. Salit ha pagsumaryo, masisiring nga an mga distyero nagpahimulos ha bisyon ni Ezekiel ha duha nga importante nga paagi. (1) Nagtutdo ito hin mga leksyon mahitu- ngod han mga suruklan ha putli nga pagsingba ngan kon paonan-o " I N I A N B A L A U D M A H I T U N G O D H A N T E M P LO " Gintutdoan ni Nehemias an katawohan mahitungod han putli nga pagsingba samtang nagbubuhat kaupod nira KITAA AN PARAPO 11 12. Ha ano nga mga paagi ginbendisyonan ni Jehova an mga distyero pagbalik nira? 151
1 2 3 4 5 9 152 ˙ ˙ ˙ 14A M GA L E KSYO N HA B I SYO N N I E Z E K I E L MAH I T U N G O D HAN T E M P LO An Putli nga Pagsingba Iginpahitaas Ngan Ginpanalipdan An templo ha bisyon iginbutang ha "hitaas gud nga bukid" (1). Iginpapahitaas ba naton an putli nga pagsingba, nga ginhihimo ito nga nangunguna nga prayoridad ha aton kinabuhi? An nakapalibot nga pader (2) han templo nga aada ha butnga han haluag nga espasyo (3) nagpapahinumdom ha aton nga diri gud naton angay tugotan an bisan ano nga maka- hugaw han aton pagsingba kan Jehova. Kon an mga butang para ha "diri baraan" nga pag- gamit kinahanglan ipahirayo ha putli nga pag- singba, labi na gud nga kinahanglan likyan han magsiringba ni Jehova yana an mahugaw o imoral nga panggawi! - Ezek. 42:20. Waray Kataposan nga mga Bendisyon May sapa nga naawas tikang ha santuaryo han templo ngan nagigin salog nga naghaha- tag hin kinabuhi ngan pagkamabungahon ha tuna (4). Ini nga mga bendisyon hihisgotan ha Kapitulo 19. 8 Pangaon ha Lamesa ni Jehova An mga kwarto nga pangaonan (8) nagpa- pahinumdom ha aton nga hadto mahimo kau- non han mga tawo an pipira nga halad nga ira gindara ha templo, nga sugad hin nakaon hira kaupod ni Jehova. Iba an kahimtang ha espirituwal nga templo diin nagsisingba an mga Kristiano yana, kay an "usa nga halad" naihalad na. (Heb. 10:12) Pero naghahalad gihap kita hin mga halad han pagdayaw. - Heb. 13:15. Garantiya han Dios Bangin mawurok ka ha ngatanan nga detal- yado nga sukol ha bisyon. Pero nagtututdo ito hin importante nga punto: Naggagarantiya ito nga an katuyoan ni Jehova ha pagpahiuli han putli nga pagsingba sigurado ngan diri mag- babag-o, sugad la nga ito nga mga sukol ek- sakto ngan diri nababag-o. Bisan kon waray mag-unabi hi Ezekiel nga nakakita hiya hin tawo ha iya bisyon, iginsurat niya an marig-on nga sagdon ni Jehova para ha mga saserdote, mga lider, ngan ha katawohan. Kinahanglan sundon han ngatanan nga alagad han Dios an Iya magtadong nga suruklan. Mga Suruklan nga Para ha Ngatanan An higtaas nga gawas nga mga ganghaan (5) ngan sulod nga mga ganghaan (9) nagpa- pahinumdom ha aton nga hi Jehova may hig- taas nga suruklan ha panggawi para ha ngata- nan nga makikigbahin ha putli nga pagsingba. Tigamni nga an gawas ngan sulod nga mga ganghaan parapriho an kabug-osan nga sukol. Angayan ini, kay parapriho an magtadong nga suruklan ni Jehova ha ngatanan niya nga ala- gad, anoman an ira pribilehiyo o responsabili- dad. An daku nga de-pasahero nga eruplano mga 75 metros an kahilaba; pero gutiay gud ito kon ikompara ha haluag nga espasyo ha palibot han templo
1 4 5 500 ka siko ˙ 259 metros 2 500 ka tangbo ˙ 1,555 metros 5 9 3 9 11 7 6 10 12 9 5 8 I M PO RTANTE N GA MGA BAH I N HAN TE M PLO 1. Hitaas nga bukid 2. Nakapalibot nga pader 3. Haluag nga espasyo ha palibot han templo 4. Salog nga naagos tikang ha santuaryo han templo 5. Gawas nga mga ganghaan 6. Pader han templo 7. Gawas nga bungsaran 8. Mga kwarto nga pangaonan 9. Sulod nga mga ganghaan 10. Sulod nga bungsaran 11. Halaran 12. Santuaryo han templo
13, 14. (a) Kay ano nga naka- siring kita nga an bisyon ni Ezekiel mahitungod han tem- plo may katumanan ha aton panahon? (b) Ano an duha nga paagi nga nagpapahimu- los kita yana ha bisyon? (Kitaa liwat an kahon 13A, "Magkaiba nga Templo, Magkaiba nga Leksyon.") 15. Ano an angay naton ti- gamnan samtang nakuha kita hin mga leksyon ha templo ha bisyon ni Ezekiel? 16. Ano an aton hibabaroan ha ngatanan nga pagsukol ha bisyon ni Ezekiel? (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapitulo.) F O O T N O T E [2] An bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo haom liwat ha iba pa nga tagna mahitungod ha pagpahiuli nga natuman ha kataposan nga mga adlaw. Pananglitan, tagda an kapari- hoan han Ezekiel 43:1-9 ngan han Malakias 3:1-5; Ezekiel 47:1-12 ngan han Joel 3:18. 154 nira ini tutumanon. (2) Naghatag ito hin pasarig. Igintagna hito nga ipapahiuli an putli nga pagsingba ngan bibendisyonan ni Jeho- va an iya katawohan kon padayon hira nga magbuhat han putli nga pagsingba. Pero ini an karuyag naton hibaroan: Ini ba nga bisyon may katumanan yana? An Igintututdo ha Aton Yana han Bisyon ni Ezekiel 13 Aplikado gud ba yana an bisyon ni Ezekiel? Oo! Hinumdumi an kaparihoan han iya bisyon mahitungod han sagrado nga balay han Dios ha "hitaas gud nga bukid" ngan han tagna ni Isaias nga "an bukid han balay ni Jehova maiestablisar hin marig-on ha baw- baw han pungkay han kabukiran." Hi Isaias nagsiring nga an iya tagna matutuman "ha ultimo nga bahin han mga adlaw," o "ha ka- taposan nga mga adlaw." (Ezek. 40:2; Isa. 2:2-4; ftn.; kitaa liwat an Micas 4:1-4.) Ini nga mga tagna aplikado ha panahon han ka- taposan nga mga adlaw tikang han 1919 han an putli nga pagsing- ba iginpahitaas, o iginpahiuli, sugad hin iginbutang ha hitaas nga bukid.[2] 14 Salit an bisyon ni Ezekiel aplikado gud ha putli nga pagsing- ba yana. Sugad la nga nagpahimulos hito an nadistyero nga mga Judio hadto, nagpapahimulos liwat kita hito yana ha duha nga paagi. (1) Naghahatag ito hin mga leksyon kon paonan-o naton matutuman an mga suruklan ni Jehova ha putli nga pagsingba. (2) Naghahatag ito hin mga pasarig nga ipapahiuli an putli nga pag- singba ngan bibendisyonan kita ni Jehova. Mga Suruklan ha Putli nga Pagsingba Yana 15 Tagdon naton yana an pipira nga detalye han bisyon ni Eze- kiel. Imadyina nga upod kita niya ha paglibot hiton daku hinduro nga templo. Tigamni nga diri an daku nga espirituwal nga templo an aton nakikita; lugod, nakuha la kita hin mga leksyon nga apli- kado ha aton pagsingba yana. Ano an pipira hito? 16 Kay ano nga gin-unabi an mga sukol? Samtang nagkikita hi Eze- kiel, detalyado nga ginsukol han anghel nga sugad hin tumbaga pagkit-on an templo, upod na an mga pader, ganghaan, kwarto han gwardya, bungsaran, ngan an halaran. An kadamu han detalye ma- himo makawurok ha magbarasa. (Ezek. 40:1-42:20; 43:13, 14) Pero hunahunaa an importante nga mga punto hito. Gin-gamit ito ni Je- hova basi pabug-atan an pagkaimportante han iya mga suruklan. Hiya an naghihimo hito, diri an mga tawo. Sayop gud an mga na- siring nga diri importante kon paonan-o ginsisingba an Dios. Du- gang pa, pinaagi ha detalyado nga pagsukol han templo, iginpapa- sarig ni Jehova nga ipapahiuli gud an putli nga pagsingba. An mga saad han Dios magkakaada eksakto nga katumanan sugad la nga P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Ano an imo hinbaroan ha eksakto nga mga sukol han templo? KITAA AN PARAPO 16 155
17. Ano an bangin ipahinum- dom ha aton han pader ha palibot han templo? 18, 19. (a) Ano an aton hiba- baroan ha higtaas nga gang- haan han templo ha bisyon? (b) Ano an angay naton ma- gin reaksyon ha mga nagsa- sari nga paubson an higtaas nga suruklan ni Jehova? Pag- hatag hin ehemplo. F O O T N O T E [3] An espirituwal nga templo inek- sister han 29 C.E. han nabawtismo- han hi Jesus ngan nagtikang han iya buruhaton sugad nga Hitaas nga Saserdote. Pero damu ka siglo nga napasibay-an an putli nga pagsing- ba dinhi ha tuna kamatay han iya mga apostol. Tikang han 1919 igin- pahitaas an tinuod nga pagsingba. 156 eksakto an mga sukol. Hito nga paagi, ginkompirma ni Ezekiel nga ipapahiuli an putli nga pagsingba ha kataposan nga mga adlaw! 17 An nakapalibot nga pader. Sugad han ginhisgotan na, nakakita hi Ezekiel hin pader ha palibot han templo. Marig-on ito nga pa- hinumdom nga kinahanglan ipahirayo han katawohan han Dios an ngatanan nga kahugaw han relihiyon tikang ha putli nga pagsing- ba basi diri gud mahugawan an Iya balay. (Basaha an Ezekiel 43: 7-9.) Kinahanglan naton ito nga sagdon yana! Pakagawas han ka- tawohan han Dios ha damu ka siglo nga pagkabihag ha Babilonya nga Gamhanan, gintokahan han Kristo an iya matinumanon ngan maaramon nga uripon han 1919. Labi na tikang hito nga panahon, naningkamot gud an katawohan han Dios nga isalikway an buwa nga mga doktrina ngan buhat nga may salakot nga idolatriya ngan paganismo. Ginsisiguro naton nga magpabilin nga hirayo ha put- li nga pagsingba an espirituwal nga kahugaw. Ngan diri ngani kita nagninegosyo ha Kingdom Hall basi matipigan nga bulag an sugad nga mga butang nga waray kalabotan ha aton pagsingba. - Mar. 11: 15, 16. 18 An higtaas nga ganghaan. Kon ginpapamalandong naton an hig- taas nga ganghaan nga nakita ni Ezekiel, ano an aton hibabaroan? Sigurado nga nagtutdo ito ha mga Judio nga distyero nga higtaas gud an suruklan ni Jehova ha moral. Kumusta man yana? Nagsi- singba kita ha daku nga espirituwal nga templo ni Jehova. Diri ba mas importante yana an matadong nga panggawi nga diri hipokri- to? (Roma 12:9; 1 Ped. 1:14, 15) Ha kataposan nga mga adlaw, hi- nay-hinay nga gin-giyahan ni Jehova an iya katawohan nga sundon gud an iya mga suruklan ha moral.[3] Pananglitan, ginpapaiwas ha kongregasyon an diri nagbabasol nga mga nakasala. (1 Cor. 5:11- 13) Dugang pa, an mga kwarto han gwardya ha sulod han mga ganghaan mahimo magpahinumdom ha aton nga ha pagsingba kan Jehova, diri ginpapasulod an diri niya inuuyonan. Pananglitan, bi- san kon sumulod ha Kingdom Hall an usa nga indibiduwal nga dob- le an pagkinabuhi, diri hiya uuyonan ni Jehova kon diri niya bu- haton an Iya mga sugo. (San. 4:8) Proteksyon gud ito ha putli nga pagsingba hini nga panahon nga duro an kahugaw ngan imoralidad! 19 Igintagna han Biblia nga an kalibotan magigin mahugaw antes han kataposan. Ini an aton mababasa: "An magraot nga mga tawo ngan mga impostor mas magtitikaraot pa gud, nanlilimbong ngan nalilimbongan." (2 Tim. 3:13) Yana, nagtitikadamu an nalilimbo- ngan ha paghunahuna nga an higtaas nga suruklan ni Jehova sob- ra kaistrikto, daan na, o sayop. Malilimbongan ka ba? Pananglitan, kon may magkombinse ha imo nga sayop an mga suruklan han Dios may kalabotan ha homoseksuwalidad, mauyon ka ba ha iya? O ma- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
uyon ka kan Jehova nga Dios, nga klaro nga nagyakan ha iya Pu- long nga an nagawi hin sugad hito "nagbubuhat hin mangil-ad"? Ginpapahamangnoan kita han Dios nga diri uyonan an imoral nga panggawi. (Roma 1:24-27, 32) Kon umatubang kita hin sugad nga mga isyu, hunahunaon naton an templo ha bisyon ni Ezekiel nga higtaas an ganghaan ngan hinumdoman: Diri ginpapaubos ni Je- hova an iya magtadong nga suruklan bisan pa han mga presyur hi- nin maraot nga kalibotan. Nauyon ba kita ha aton langitnon nga Amay ngan naninindogan ha kon ano an husto? 20 An mga bungsaran. Han nakita ni Ezekiel an haluag nga gawas nga bungsaran han templo, sigurado nga nalipay hiya nga damu nga malipayon nga magsiringba ni Jehova an makakagkatirok did- to. Yana, an mga Kristiano nagsisingba ha mas sagrado gud nga lu- gar. An bisyon ni Ezekiel may makaparig-on nga mga pahinumdom ha "daku nga grupo" han mga magsiringba ha gawas nga bungsa- ran han espirituwal nga templo ni Jehova. (Pah. 7:9, 10, 14, 15) Nakita ni Ezekiel nga ha mga bungsaran may nakalinya nga mga kwarto nga pangaonan diin mahimo kaunon han mga magsiringba an ira dara nga mga halad nga ginsasarosaroan. (Ezek. 40:17) Su- gad hin mangangaon hira upod ni Jehova nga Dios - tigaman han mamurayawon nga pagkamagsangkay! Yana, diri kita naghahalad pariho han mga Judio nga sakop han Mosaiko nga Balaud. Lugod, naghahatag kita "hin halad han pagdayaw" kon nakikigbahin kita " I N I A N B A L A U D M A H I T U N G O D H A N T E M P LO " Ano an igintututdo han hig- taas nga ganghaan ngan han mga bungsaran mahitungod ha aton pagsingba? KITAA AN PARAPO 18 -21 20. Ano nga makaparig-on nga mga pahinumdom an hibabaroan han "daku nga grupo" tikang ha bisyon ni Ezekiel? 157
21. Ano an bangin hibaroan han dinihogan nga mga Kris- tiano ha mga saserdote ha bisyon ni Ezekiel? 22, 23. (a) Ano nga leksyon an bangin hibaroan han mga tigurang yana ha lider nga iginhulagway ha bisyon ni Eze- kiel? (b) Ano an posible mahi- tabo ha tiarabot? Naghahatag kita hin "halad han pag- dayaw" kon nakikig- bahin kita ha putli nga pagsingba 158 ha putli nga pagsingba, pananglitan, pinaagi han pagkomento ngan pagpahayag han aton pagtoo ha mga katirok o ha ministeryo. (Heb. 13:15) Napaparig-on liwat kita han espirituwal nga pagkaon nga igintatagana ni Jehova. Salit an aton pag-abat pariho han mga anak ni Kora nga nagkanta kan Jehova: "An usa ka adlaw ha imo mga bungsaran mas maopay kay han usa ka yukot ha bisan diin!" - Sal. 84:10. 21 An mga saserdote. Nakita ni Ezekiel nga an mga ganghaan nga gin-aagian han mga saserdote ngan mga Levita ha pagsulod ha su- lod nga bungsaran puropariho han gin-aagian han iba nga tribo ha pagkadto ha gawas nga bungsaran. Nagpapahinumdom gud ito ha ira nga kinahanglan liwat nira tumanon an mga suruklan ni Jeho- va ha putli nga pagsingba. Kumusta man yana? Waray alagad han Dios yana nga nakakapanunod hin pagkasaserdote, pero an diniho- gan nga mga Kristiano ginsidngan: "Kamo 'usa nga pinili nga lahi, usa nga hadianon nga pagkasaserdote.' " (1 Ped. 2:9) An mga sa- serdote ha kadaan nga Israel nasingba ha bulag nga bungsaran. Yana, an mga dinihogan diri literal nga nabubulag ha ira mga ig- kasi-magsiringba, pero may espesyal hira nga relasyon kan Jehova sugad nga iya inampon nga mga anak. (Gal. 4:4-6) May mapulsa- non liwat nga mga pahinumdom ha ira an bisyon. Pananglitan, ma- titigamnan nira nga an mga saserdote mahimo sagdonan ngan di- siplinahon. Angay hinumdoman han ngatanan nga Kristiano nga bahin kita han "usa nga panon" nga may "usa nga paraataman." - Basaha an Juan 10:16. 22 An lider. Ha bisyon ni Ezekiel, prominente nga tawohan an li- der. Diri hiya tikang ha tribo han mga saserdote, ngan ha templo naman, nagpapasakop hiya ha paggiya han mga saserdote. Pero, klaro nga paramangno hiya han katawohan ngan nabulig ha ira ha paghalad. (Ezek. 44:2, 3; 45:16, 17; 46:2) Salit ehemplo hiya ha Kristiano nga kalalakin-an yana nga may responsabilidad ha kong- regasyon. Ngani, an mga tigurang, upod na an nagbibiyahe nga mga paramangno, kinahanglan padayon nga magpasakop ha dinihogan nga matinumanon nga uripon. (Heb. 13:17) An mga tigurang ma- duruto nga nabulig ha katawohan han Dios ha paghalad hin pag- dayaw ha mga katirok ngan ha ministeryo. (Efe. 4:11, 12) Ngan ma- himo liwat nira tigamnan an pagsaway ni Jehova ha mga lider han Israel tungod ha pag-abuso han ira awtoridad. (Ezek. 45:9) Diri li- wat naghuhunahuna an mga tigurang nga diri hira nagkikinahang- lan hin sagdon ngan pagtadong. Lugod, ginpapabilhan nira an hi- gayon nga putlion ni Jehova basi magin mas epektibo hira nga paraataman ngan paramangno. - Basaha an 1 Pedro 5:1-3. 23 Hi Jehova padayon nga magtatagana hin may kapas ngan ma- higugmaon nga mga paramangno ha maabot nga Paraiso nga tuna. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Masisiring nga damu nga tigurang yana an ginbabansay kon pao- nan-o magin mabinuligon ngan may kapas nga mga paraataman ha Paraiso. (Sal. 45:16) Diri ba makalilipay hunahunaon kon paonan-o hira magigin bendisyon ha bag-o nga kalibotan? An aton pagsabot ha bisyon ni Ezekiel, pariho han iba pa nga tagna mahitungod ha pagpahiuli, mahimo magin mas klaro pa ha husto nga panahon ni Jehova. An pipira nga bahin bangin magkaada eksayting nga ka- tumanan ha tiarabot, nga diri pa naton nasasabtan yana. Panahon la an makakagsumat. 24, 25. Paonan-o iginhulag- way han bisyon ni Ezekiel an mga bendisyon han Dios ha iya katawohan samtang nag- papabilin hira ha putli nga pagsingba? Mga Bendisyon ni Jehova ha Putli nga Pagsingba 24 Ha pagtapos, hinumdoman naton an makatirigamnan nga na- hitabo ha bisyon ni Ezekiel. Inabot hi Jehova ha templo, ngan nag- saad hiya ha iya katawohan nga magpapabilin hiya didto kon ma- tinumanon nga susundon nira an iya mga suruklan ha putli nga pagsingba. (Ezek. 43:4-9) Ano an magigin epekto han iya presen- sya ha iya katawohan ngan ha ira tuna? 25 Iginhulagway han bisyon an mga bendisyon han Dios pinaagi hin duha nga makaparig-on nga eksena: (1) May salog nga naagos tikang ha santuaryo han templo, nga nagdadara hin kinabuhi ngan pagkamabungahon ha tuna; ngan (2) an tuna ginbahin-bahin ha or- ganisado nga paagi ngan may eksakto nga sukol, ngan aada ha but- nga an templo ngan an espasyo ha palibot hito. Paonan-o naton ini sasabuton yana? Importante ini kay nagkikinabuhi kita ha pana- hon nga hi Jehova sinulod na ha daku nga espirituwal nga templo, an ginputli ngan gin-uuyonan nga mas sagrado nga paagi han pag- singba. (Mal. 3:1-4) Hihisgotan naton iton duha nga eksena ha Ka- pitulo 19 tubtob 21. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga mga leksyon an posible nga hinbaroan han nadistyero nga mga Judio ha bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo? 2 Ha ano nga mga paagi an bisyon 3 Samtang ginkikita mo an dayagram han templo ha bisyon ni Ezekiel, ano nga mga leksyon an karuyag mo iaplikar ha imo pagsingba? (Kitaa an kahon nga "Mga Leksyon ha Bisyon ni Ezekiel Mahitungod han Templo.") mahitungod han templo aplikado ha aton panahon? " I N I A N B A L A U D M A H I T U N G O D H A N T E M P LO " 159
160
" MADA S I G O N N GA D I D E P E N S AHAN KO AN AKO N BAR A AN N GA N GAR AN " M A L A L A M P O S A N H A N P U T L I N G A PA G S I N G B A A N PA G - ATA K E EZEKIEL 39:25 POKUS: Tatalwason ni Jehova an iya katawohan ha daku nga kasakitan Hinigugma ni Jehova an katawohan, pero huhukman liwat kita niya depende ha aton buhat. Ano an iya inaabat ha mga nag-aangkon nga nagsisingba ha iya pero nagtatraydor ha iya pinaagi han ira panggawi? Ano an iya magigin basihan kon hin-o an makakatalwas ha daku nga kasakitan? Ngan kay ano nga pamamatayon ni Jehova, nga mahigugmaon nga Dios, an minilyon nga magraot nga tawo? 4 S E K S Y O N K W A T R O 161
15 1, 2. Mangingil-ad gud kita ha ano nga klase hin hostes? 162 " PAU U N DANG O N KO AN I MO PAG B U HAT H I N PR O ST IT U SYO N " EZEKIEL 16:41 POKUS: An aton hibabaroan ha pagkahulagway ha mga hostes ha Ezekiel ngan ha Pahayag MAKALOLOOY makita an usa nga hostes. Bangin maghunahuna kita kon kay ano nga nahingada hiya hiton makaarawod nga pag- kinabuhi. Ginmaltrato ba hiya o gin-abuso hin kapamilya salit bata pa hiya nga nagin sugad hito? O napiritan ba hiya nga ibaligya an iya kalugaringon tungod ha sobra nga kapobrehan? O napalagiw ba hiya ha bayolente nga bana? Damu an sugad nga eksperyensya dinhi hinin maraot nga kalibotan. Salit diri urusahon nga buotan gud hi Jesus ha pipira nga hostes. Ginpabug-atan niya nga adton nagbasol ngan nagbag-o makakalaom hin mas maopay nga kina- buhi. - Mat. 21:28-32; Luc. 7:36-50. 2 Pero imadyina an iba gud nga klase hin hostes. Hunahunaa an usa nga babaye nga tinuyo nga ginpili an sugad nga pagkinabuhi. Para ha iya diri ito makaarawod kondi angay ipanhambog! Ginla- lanat niya an kwarta ngan impluwensya nga naihahatag hito nga propesyon. Mas maraot pa gud, ano man kon may-ada hiya mao- pay ngan maunungon nga bana pero tinuyo nga gintraydoran niya basi maghostes? Mangingil-ad gud kita ha sugad nga babaye ngan P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
ha pagkinabuhi nga iya ginpili. Ini nga reaksyon usa nga impor- tante nga rason nga pauroutro nga gin-gamit ni Jehova nga Dios an paghulagway ha hostes basi ipakita an iya inaabat ha buwa nga relihiyon. 3 An libro han Ezekiel may duha nga makatirigamnan nga asoy mahitungod han prostitusyon nga nag-iilustrar han duro nga pag- kadiri-maunungon han katawohan han Dios ha Israel ngan Juda. (Ezek., kap. 16 ngan 23) Pero antes naton ito usisahon, hisgotan anay naton an usa pa nga simboliko nga hostes. An iya paghostes nagtikang maiha na antes pa han panahon ni Ezekiel - antes pa ngani umeksister an Israel - ngan nagpapadayon pa yana. Ini nga hostes iginpakilala ha ultimo nga libro han Biblia, an Pahayag. "An Iroy han mga Hostes" 4 Ha bisyon nga iginhatag ni Jesus kan apostol Juan ha ikata- rapos han siyahan nga siglo C.E., may nakita nga kakaiba nga ta- wohan. Gintawag hiya nga "gamhanan nga hostes" ngan "Babilon- ya nga Gamhanan, an iroy han mga hostes." (Pah. 17:1, 5) Damu ka siglo nga misteryo ha mga lider han relihiyon ngan mga esko- lar han Biblia kon hin-o gud hiya. Siring nira nga nagrirepresen- tar hiya han Babilonya, Roma, o han Iglesia Romana Katolika. Pero damu ka dekada na nga nasabtan han mga Saksi ni Jehova kon hin-o gud inin "gamhanan nga hostes." Hiya an imperyo han buwa nga relihiyon ha kalibotan. Kay ano nga nakasiring kita hito? 5 Ini nga hostes ginkondenar tungod ha iya imoral nga relasyon ha "mga hadi ha tuna," o ha politikal nga mga gahum. Salit klaro nga diri hiya politikal nga gahum. Iginpapakita liwat han Pahayag nga "an mga negosyante ha tuna," o an sistema han komersyo hini nga kalibotan, nabido ha iya kabungkag. Salit an Babilonya nga Gamhanan diri nagrirepresentar han sistema han komersyo. Kon su- gad, ano hiya? Salaan hiya hin "espiritistiko nga mga buhat," ido- latriya, ngan panlimbong. Diri ba haom gud ito nga paghulagway ha magraot nga organisasyon han relihiyon hini nga kalibotan? Ti- gamni liwat nga ini nga hostes nakasakay, o may impluwensya, ha politikal nga sistema hini nga kalibotan. Iya liwat gintitimaraot an magtinumanon nga alagad ni Jehova nga Dios. (Pah. 17:2, 3; 18: 11, 23, 24) Diri ba ito gud an ginbubuhat han buwa nga relihiyon tubtob ha aton panahon? 6 Pero kay ano nga an Babilonya nga Gamhanan gintawag li- wat nga "an iroy han mga hostes"? An buwa nga relihiyon may damu hinduro nga grupo. Diri maihap an mga denominasyon, sek- ta, ngan kulto hito. Tikang han ginsamok an yinaknan ha kadaan nga Babel, o Babilonya, nagsarang an ngatanan nga klase han buwa " PA U U N D A N G O N K O A N I M O PA G B U H AT H I N P R O S T I T U S Y O N " 3. Ano nga mga asoy an aton hihisgotan hini nga kapitulo? 4, 5. Ano an "Babilonya nga Gamhanan," ngan kay ano nga nakasiring kita hito? (Ki- taa an retrato ha tinikangan hini nga kapitulo.) 6. Kay ano nga an Babilonya nga Gamhanan gintawag nga "an iroy han mga hostes"? 163
7. Kay ano nga ginsusunod naton an pahamangno nga 'gumawas' ha Babilonya nga Gamhanan? 8-10. Ano nga ginkikinahang- lan ha putli nga pagsingba an nabulig ha aton nga masab- tan an inaabat ni Jehova mahitungod ha kahidabi ha buwa nga relihiyon? Iilustrar. An kadaan nga Babel, nga ha urhi gintawag nga Babilonya, an gintikangan han ngatanan nga klase han buhat, doktrina, ngan organisasyon han buwa nga relihiyon KITAA AN PARAPO 6 164 nga doktrina, nga nagresulta hin damu gud nga relihiyon. Anga- yan la nga nakuha han "Babilonya nga Gamhanan" an iya ngaran ha syudad han Babilonya, an gintikangan han buwa nga mga reli- hiyon! (Gen. 11:1-9) Salit ini ngatanan nga relihiyon masisiring nga "mga anak" han uusa nga organisasyon, usa nga gamhanan nga hostes. Agsob ini gamiton ni Satanas basi lit-agon an mga tawo ha espiritismo, idolatriya, ngan iba pa nga katutdoan ngan kustom- re nga nagpapasipara ha Dios. Diri urusahon nga an katawohan han Dios ginpapahamangnoan mahitungod hinin maraot nga bug- os-kalibotan nga organisasyon: "Gawas ha iya, katawohan ko, kon diri niyo karuyag makaangbit ha iya han iya mga sala"! - Basaha an Pahayag 18:4, 5. 7 Ginsusunod mo ba ito nga pahamangno? Hinumdumi nga hi Jehova mismo an naglarang ha tawo nga may "espirituwal nga pa- nginahanglan." (Mat. 5:3) Matatagbaw la ito pinaagi han putli nga pagsingba ha iya. Syempre, karuyag han mga alagad ni Jehova nga likyan an espirituwal nga prostitusyon. Pero iba an karuyag ni Sa- tanas nga Yawa. Nalilipay hiya nga lit-agon an katawohan han Dios hini nga klase han prostitusyon. Ngan agsob hiya maglampos. Ha panahon ni Ezekiel, an katawohan han Dios may maiha na nga ka- saysayan han espirituwal nga prostitusyon. Maopay nga usisahon naton ito nga kasaysayan, kay damu an igintututdo hito mahitu- ngod han mga suruklan, hustisya, ngan kalooy ni Jehova. "Nagin Hostes Ka" 8 Ha libro han Ezekiel, gin-gamit ni Jehova an ilustrasyon ma- hitungod han hostes basi ipakita an iya inabat. Gin-giyahan hi Eze- kiel nga irekord an duha nga detalyado nga asoy han inabat ni Jehova nga kasakit ngan pagtraydor tungod han pagkadiri-mau- nungon ngan imoralidad han iya katawohan. Kay ano nga iginpa- riho Niya hira ha mga hostes? 9 Basi masabtan an baton, hinumdoman anay naton an usa nga ginkikinahanglan ha putli nga pagsingba nga ginhisgotan naton ha Kapitulo 5. Ha Balaud ha Israel, hi Jehova nagsiring: "Ayaw pag- kaada hin iba nga mga dios labot ha akon [o, "kontra ha akon," ftn.]. . . . Ako, hi Jehova nga imo Dios, usa nga Dios nga nagsu- sugo nga ihatag ha akon an eksklusibo nga debosyon." (Ex. 20: 3, 5) Ha urhi, ginpabug-atan niya ini nga kamatuoran hini nga pa- agi: "Ayaw pagyukbo ha iba nga dios, kay hi Jehova kilala nga nag- susugo nga ihatag ha iya an eksklusibo nga debosyon. Oo, hiya usa nga Dios nga nagsusugo nga ihatag ha iya an eksklusibo nga de- bosyon." (Ex. 34:14) Ginklaro gud ni Jehova an punto. Kakarawa- ton la niya an aton pagsingba kon hiya gud la an aton sisingbahon. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
10 Maipapariho ini ha pag-asawa. An bana ngan asawa may ka- tungod nga laoman nga magigin maunungon an ira padis. Kon an usa ha ira magpakita hin romantiko o seksuwal nga interes ha iba, husto la nga an iya padis mangabugho ngan umabat nga gintray- doran. (Basaha an Hebreo 13:4.) Ha pagsingba liwat, husto la nga inabat ni Jehova nga gintraydoran hiya han an iya katawohan, nga ha iya gud la dedikado, nagsingba ha buwa nga mga dios. Mapwer- sa nga iginpahayag niya ito ha Ezekiel kapitulo 16. 11 Mababasa ha Ezekiel kapitulo 16 an pinakahilaba nga iginya- kan ni Jehova hito nga libro - ngan usa han pinakahilaba niya nga mga tagna ha Hebreo nga Kasuratan. Nagpokus hi Jehova ha syu- dad han Jerusalem nga nagrirepresentar han diri matinumanon nga Juda. Iginsumat Niya an makasurubo ngan mangil-ad nga is- torya han iya gintikangan ngan pagtraydor. Ha tinikangan, sugad hiya hin waray mahihimo nga minasus-an, nga mahugaw ngan gin- pabay-an. An pagano nga mga Canaanita an iya mga kag-anak. Ngani, an Jerusalem maiha nga kontrolado han mga Jebusita, usa nga tribo ha Canaan, han waray pa ito masakop ni David. Nalooy hi Jehova ha iya, ginlimpyohan hiya ngan igintagana an iya pangi- nahanglan. Inabot an panahon nga nagin sugad hin asawa Niya hiya. Ngani, an mga Israelita nga ha urhi inukoy hito nga syudad may kasabotan kan Jehova, nga kinaburut-on nga gin-uyonan nira ha panahon pa ni Moises. (Ex. 24:7, 8) Han an Jerusalem nagin kapital han nasud, ginbendisyonan, ginpariko, ngan ginpahusay hiya ni Jehova, pariho hin asawa nga gintatagan han iya riko ngan maimpluwensya nga bana hin makaruruyag nga mga pan-adorno. - Ezek. 16:1-14. 12 Tagda an sunod nga nahitabo. Hi Jehova nagsiring: "Nagti- kang ka pagsarig ha imo kahusay, ngan nagin hostes ka tungod han imo kabantogan. Nagpatakas ka ha pagbuhat hin prostitusyon ha tagsa nga nalabay, ngan nagin iya an imo kahusay." (Ezek. 16:15) Ha panahon ni Solomon, ginbendisyonan gud ngan ginpariko ni Jehova an iya katawohan salit an Jerusalem nagin an pinakama- tahom nga syudad ha kadaan nga panahon. (1 Hadi 10:23, 27) Pero hinay-hinay nga nakasulod an buwa nga pagsingba. Hi Solomon, nga karuyag lipayon an iya damu nga asawa nga taga-iba nga na- sud, nagtikang paghugaw ha Jerusalem pinaagi han pagsingba ha pagano nga mga dios. (1 Hadi 11:1-8) Ngan mas maraot pa an gin- buhat han iba nga hadi sunod ha iya; ira ginhugawan an bug-os nga nasud han buwa nga pagsingba. Ano an inabat ni Jehova hito nga prostitusyon ngan pagtraydor? Hiya nagsiring: "An sugad nga mga butang diri angay buhaton, ngan diri gud ito angay mahita- bo." (Ezek. 16:16) Pero an iya sarawayon nga katawohan nagtika- raot pa gud! " PA U U N D A N G O N K O A N I M O PA G B U H AT H I N P R O S T I T U S Y O N " 11. Ano an iginsumat ni Jeho- va mahitungod han Jerusalem ngan han gintikangan hito? 12. Paonan-o nakasulod ha Jerusalem an pagkadiri-mau- nungon? Gintugotan ni Solomon an iya mga asawa nga taga-iba nga nasud nga magpresyur ha iya nga hugawan an Jerusalem hin idolatriya KITAA AN PARAPO 12 165
˙ ˙ ˙ 1 5A AN MAGBUGTO NGA HOSTES K I TA A AN PAR AP O 1 6 , 1 7 Mababasa ha Ezekiel kapitulo 23 an mapwersa nga pagkondenar ha katawohan han Dios tungod han ira pagkadiri-maunungon. Damu an kaparihoan hito nga kapitulo ha kapitulo 16. Gin-gamit liwat han kapitu- lo 23 an ilustrasyon mahitungod han prostitusyon. An Jerusalem an manghod ngan an Samaria an magu- rang. Iginpapakita hiton duha nga kapitulo nga ginsu- bad han manghod an magurang ha paghostes pero nalabwan pa an iya karaotan ngan imoralidad. Ha ka- pitulo 23, ginngaranan ni Jehova an magbugto: Ohola an magurang, an Samaria, nga kapital han napulo- ka-tribo nga ginhadian han Israel; Oholiba an mang- hod, an Jerusalem, nga kapital han Juda.[a] - Ezek. 23: 1-4. An duha nga kapitulo may-ada pa kaparihoan. Ba- ngin ini an pinakamakatirigamnan: An mga hostes asawa anay ni Jehova kondi nagtraydor ha iya. May- ada liwat saad hin paglaom. Ha kapitulo 23, diri direk- ta nga gin-uunabi an paglaom hin pagpahiuli, pero may kaparihoan ito ha kapitulo 16 ha ginsiring ni Je- hova: "Pauundangon ko an imo malaw-ay nga pang- gawi ngan an imo prostitusyon." - Ezek. 16:16, 20, 21, 37, 38, 41, 42; 23:4, 11, 22, 23, 27, 37. Nagsisimbolo ba Hira ha Kakristianohan? Hadto, an aton mga publikasyon nagsiring nga an magbugto nga hira Ohola ngan Oholiba nagsisimbolo ha Kakristianohan nga nabahin ha Katoliko ngan Pro- testante nga mga relihiyon. Pero tungod han dugang nga pag-ampo ngan pagsaliksik, binangon an impor- 166 tante nga mga pakiana. An Kakristianohan ba nagin asawa ni Jehova? Nagkaada ba hiya kasabotan ha Iya? Klaro nga waray. Diri pa ngani naeksister an Ka- kristianohan han nagin tagapamutnga hi Jesus han "bag-o nga kasabotan" ha espirituwal nga Israel; an Kakristianohan waray liwat magin bahin hiton espiritu- wal nga nasud han dinihogan nga mga Kristiano. (Jer. 31:31; Luc. 22:20) Maiha na nga patay an mga apos- tol han ineksister an Kakristianohan. Nagtikang hiya han ikaupat ka siglo C.E. sugad nga apostata ngan mahugaw nga organisasyon nga ginkukompwesto han "mga banwa" - peke nga mga Kristiano - ha tagna ni Jesus mahitungod han trigo ngan mga banwa. - Mat. 13:24-30. Ini an usa pa nga daku nga kaibahan: Naghatag hi Jehova hin paglaom nga mapahiuli an diri maunungon nga Jerusalem ngan Samaria. (Ezek. 16:41, 42, 53-55) Naghatag ba an Biblia hin sugad nga paglaom ha Ka- kristianohan? Waray! Waray hiya paglaom pariho han iba pa nga bahin han Babilonya nga Gamhanan. Salit hira Ohola ngan Oholiba diri nagsisimbolo ha Kakristianohan. Pero igintututdo han asoy mahitungod ha ira an mas importante nga punto: an inaabat ni Jehova ha mga nagpapasipara ha iya baraan nga ngaran ngan mga suruklan ha putli nga pagsingba. Salaan gud an Kakristianohan hini nga bahin kay an iya damu nga relihiyon nag-aangkon nga nagrirepre- sentar han Dios ha Biblia. Nag-aangkon liwat hira nga lider nira an hinigugma nga Anak mismo ni Jehova, hi Jesu-Kristo. Pero kabaliktaran hito an ira ginbubuhat; igintututdo nira nga hi Jesus bahin han Trinidad ngan gintatalapas nira an iya klaro nga sugo nga magpabi- lin nga 'diri bahin han kalibotan.' (Juan 15:19) Pinaagi ha padayon nga pagbuhat hin idolatriya ngan kahida- bi ha mga isyu ha politika, an Kakristianohan napama- tud-an nga bahin gud han "gamhanan nga hostes." (Pah. 17:1) Sigurado nga upod hiya ha kabungkagan han imperyo han buwa nga relihiyon ha kalibotan! F O O T N O T E [a] Makatirigamnan an mga ngaran. An Ohola nangangahulogan nga "An Iya Tolda [han Pagsingba]" - klaro nga nagtutudlok ha paghimo han Israel han ira kalugaringon nga mga sentro han pagsingba imbes nga gamiton an templo ni Jehova ha Jerusa- lem. An Oholiba naman nangangahulogan nga "An Akon Tolda [han Pagsingba] Aada ha Iya." Nakadto ha Jerusalem an balay ni Jehova para ha pagsingba.
13 Imadyina an kasakit ngan kangalas ni Jehova han iya iginbu- hayhag an karaotan han iya pinili nga katawohan: "Imo ginkuha an imo mga anak nga lalaki ngan an imo mga anak nga babaye nga mga anak mo ha akon, ngan imo hira iginhalad ha mga idolo basi lamuyon - kulang pa ba an imo ginbuhat nga prostitusyon? Imo ginpamatay an akon mga anak, ngan imo hira iginhalad pinaagi ha pagsunog ha ira ha kalayo." (Ezek. 16:20, 21) Iton makangingirhat nga mga buhat nagpapakita nga hi Satanas maraot gud. Nalilipay gud hiya paglit-ag ha katawohan ni Jehova nga magbuhat hiton mangil-ad nga mga butang! Pero nakikita ni Jehova an ngatanan. Kaya niya wad-on bisan an pinakagrabe nga sataniko nga mga bu- hat, ngan magpapadapat hiya hin hustisya. - Basaha an Job 34:24. 14 Pero an Jerusalem waray man la mangirhat ha iya karaotan. Iginpadayon niya an iya prostitusyon. Hi Jehova nagsiring nga mas waray hiya awod kay ha iba nga hostes kay hiya an nabayad ha iba basi magbuhat hin imoralidad upod niya! (Ezek. 16:34) An Dios nagsiring nga supo hiya ha iya "nanay," an pagano nga mga tribo nga nagkontrol ha iya hadto. (Ezek. 16:44, 45) Ha pagpadayon han ilustrasyon han pamilya, nagsiring Hiya nga an magurang han Je- rusalem amo an Samaria, nga nauna ha pagbuhat hin espirituwal nga prostitusyon. Nag-unabi liwat an Dios hin ikaduha nga bugto, an Sodoma, nga gin-gamit dinhi sugad nga puplunganon kay ma- iha na ito nga ginbungkag tungod han pagin arogante ngan duro nga imoralidad. Karuyag ipasabot ni Jehova nga mas maraot pa an Jerusalem kay han iya mga bugto, an Samaria ngan bisan an Sodoma! (Ezek. 16:46-50) Ginbalewaray han katawohan han Dios an damu gud nga pahamangno ngan nagpadayon ha ira mangil-ad nga pagkinabuhi. 15 Ano an bubuhaton ni Jehova? Nagsaad hiya ha Jerusalem: "Titirukon ko an ngatanan mo nga karelasyon nga imo ginpalipay" ngan, "Itutubyan ko ikaw ha ira kamot." Bubungkagon hiya han iya pagano nga mga kaalyado hadto ngan huhukasan han iya ka- husay ngan presyoso nga mga butang. "Babatuhon ka nira ngan papatayon pinaagi han ira mga espada," siring Niya. Kay ano nga ipapadapat ni Jehova ini nga paghukom? Diri para poohon an iya katawohan. Lugod, nagsiring hiya: "Pauundangon ko an imo pagbuhat hin prostitusyon." Hiya nagdugang: "Dida la mawawara an akon kapungot ha imo, ngan an akon kasina mabaya ha imo; ngan magigin kalmado ako ngan diri na masisina." Sugad han gin- hisgotan ha Kapitulo 9, katuyoan ni Jehova nga ipahiuli an iya katawohan katapos han ira pagkadistyero. Kay ano? Hiya nagsi- ring: "Dudumdumon ko mismo an kasabotan nga akon ginhimo ha imo ha mga adlaw han imo pagkabatan-on." (Ezek. 16:37-42, 60) " PA U U N D A N G O N K O A N I M O PA G B U H AT H I N P R O S T I T U S Y O N " 13. An katawohan han Dios ha Jerusalem salaan hin ano nga karaotan? 14. Hin-o an duha nga bugto han Jerusalem ha ilustrasyon ni Jehova, ngan hin-o an pi- nakamaraot ha ira nga tulo? 15. Kay ano nga nagpadapat hi Jehova hin paghukom ha Jerusalem, ngan ano nga pag- laom an iya iginhatag? Iginhalad han iba nga Israelita an ira mga anak ha buwa nga mga dios, sugad kan Molec 167
16, 17. (a) Kay ano nga diri na kita nasiring nga hira Oho- la ngan Oholiba nagsisimbolo ha Kakristianohan? (Kitaa an kahon nga "An Magbugto nga Hostes.") (b) Ano nga mga leksyon an aton hibabaro- an ha Ezekiel kapitulo 16 ngan 23? 18, 19. Ano an mga kapari- hoan han mga hostes nga iginhulagway ha Ezekiel ngan han hostes ha libro han Pa- hayag? 168 Diri pariho ha iya katawohan, hi Jehova magigin maunungon gud! - Basaha an Pahayag 15:4. 16 Pinaagi han hilaba ngan mapwersa nga ginyakan ni Jehova ha Ezekiel kapitulo 16, damu an iya igintututdo mahitungod han iya magtadong nga suruklan, hustisya, ngan daku nga kalooy. Ito li- wat an masisiring ha Ezekiel kapitulo 23. Ginsiseryoso han tinuod nga mga Kristiano yana an klaro nga mga mensahe ni Jehova ma- hitungod han prostitusyon han iya katawohan. Diri gud naton hiya karuyag pasakitan sugad han ginbuhat han Juda ngan Jerusalem! Salit karuyag naton likyan an ngatanan nga klase han idolatriya, upod na an kahakog ngan materyalismo. (Mat. 6:24; Col. 3:5) Ka- ruyag naton pirme magin mapasalamaton nga iginpahiuli ni Jeho- va an putli nga pagsingba hinin kataposan nga mga adlaw tungod han iya kalooy ngan diri gud niya itutugot nga mahugawan ito utro! Naghimo hiya hin "permanente nga kasabotan" ha espiritu- wal nga Israel, ngan diri gud ito mawawara tungod han pagkadiri- maunungon o prostitusyon. (Ezek. 16:60) Salit pabilhan naton an aton pribilehiyo nga magin bahin han limpyo nga katawohan ni Jehova yana. 17 Pero ano an igintututdo ha aton han ginyakan ni Jehova kon- tra ha mga hostes nga iginhulagway ha Ezekiel mahitungod han "gamhanan nga hostes," an Babilonya nga Gamhanan? Aton kitaon. "Diri Na Gud Hiya Hiaagian Utro" 18 Hi Jehova diri nagbabag-o. (San. 1:17) An iya inaabat ha buwa nga relihiyon waray magbag-o ha bug-os nga kasaysayan hiton gamhanan nga hostes. Salit diri kita nahipapausa nga damu an ka- parihoan han iya paghukom ha mga hostes ha libro han Ezekiel ngan han dadangatan han "gamhanan nga hostes" nga iginhulag- way ha libro han Pahayag. 19 Pananglitan, tigamni nga an sirot ha mga hostes ha mga tag- na ni Ezekiel diri direkta nga tikang kan Jehova kondi tikang ha mga nasud mismo nga nagin karelasyon han iya diri maunungon nga katawohan. Ha pariho nga paagi, an imperyo han buwa nga relihiyon ha kalibotan ginkondenar ha pagbuhat han sugad nga imoralidad upod han "mga hadi ha tuna." Ngan diin magtitikang an iya sirot? Mababasa naton nga inin politikal nga sistema "ma- ngangalas ha hostes ngan kukuhaon an ngatanan niya nga panag- iya ngan paghuhuboan, ngan ira uubuson pagkaon an iya unod ngan uugtangon hiya ha kalayo." Kay ano nga bubuhaton han mga gobyerno hini nga kalibotan iton diri ginlalaoman nga butang? Kay 'ibubutang ito han Dios ha ira kasingkasing basi buhaton an iya panhunahuna.' - Pah. 17:1-3, 15-17. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
20 Salit gagamiton ni Jehova an mga nasud ha pagpadapat han iya paghukom ha ngatanan nga buwa nga relihiyon, upod na an mga relihiyon han Kakristianohan. Ini nga paghukom diri na ma- babag-o; diri na hira papasayloon o tatagan pa hin higayon nga magbag-o. Iginsusumat han Pahayag nga an Babilonya 'diri na gud hiaagian utro.' (Pah. 18:21) An mga anghel magrarayhak ha iya ka- bungkag, nga nasiring: "Dayawa hi Jah! Ngan an aso nga tikang ha iya padayon nga nagtitipaigbaw ha kadayonan, oo ha kadayonan." (Pah. 19:3) Permanente na ini nga paghukom. Diri na gud tutugo- tan an bisan ano nga buwa nga relihiyon nga umeksister ngan ma- kahugaw ha putli nga pagsingba. An nagkakalayo nga paghukom ha Babilonya ngan an iya kabungkag simboliko nga magriresulta hin aso nga magtitipaigbaw ha kadayonan. 21 Kon atakehon na han mga gobyerno an Babilonya nga Gam- hanan, ipapadapat nira an paghukom han Dios, usa nga daku nga " PA U U N D A N G O N K O A N I M O PA G B U H AT H I N P R O S T I T U S Y O N " An mga nasud nga maiha na nga nadani ngan naimplu- wensyahan han Babilonya nga Gamhanan maatake ngan magbubungkag ha iya KITAA AN PARAPO 19, 20 20. Ano an nagpapakita nga magigin permanente na an paghukom ha Babilonya? 21. An kabungkag han buwa nga relihiyon tinikangan han ano nga panahon, ngan ano an kataposan hito nga pana- hon? 169
22, 23. Ano an mahimo magin epekto ha aton sagrado nga pag-alagad han paghisgot ha mga hostes ha Ezekiel ngan Pahayag? panhitabo ha katumanan han katuyoan ni Jehova. Ito an tinika- ngan han daku nga kasakitan, nga panahon han waray kapariho nga kasamok. (Mat. 24:21) An kataposan hito nga kasakitan amo an Armagedon, an girra ni Jehova kontra hinin maraot nga siste- ma. (Pah. 16:14, 16) Ipapakita ha sunod nga mga kapitulo hini nga publikasyon nga damu an iginsusumat han libro han Ezekiel kon paonan-o mahitatabo an daku nga kasakitan. Ha pagkayana, ano nga mga leksyon ha Ezekiel kapitulo 16 ngan 23 an karuyag mo hi- numdoman ngan iaplikar? 22 Karuyag gud ni Satanas nga mahugawan adton nagbubuhat han putli nga pagsingba. Nalilipay gud hiya ha oportunidad nga ipahirayo kita ha putli nga pagsingba ngan aghaton kita nga gu- mawi pariho han mga hostes ha libro han Ezekiel. Salit angay na- ton hinumdoman nga hi Jehova nadiri nga may kaagaw hiya ngan nangangalas ha pagkadiri-maunungon! (Num. 25:11) Nagpapabilin kita nga hirayo ha buwa nga relihiyon ngan diri 'nakapot hin bi- san ano nga mahugaw' ha paniplatan han Dios. (Isa. 52:11) Ha pa- riho nga hinungdan, maunungon nga nagpapabilin kita nga neutral ha mga kasamok ngan araway ha politika hinin nagkakabahin-bahin nga kalibotan. (Juan 15:19) Para ha aton, an nasyonalismo buwa nga relihiyon gihap nga igin-aaghat ni Satanas, ngan diri gud kita nakikigbahin hito. 23 Labaw ha ngatanan, tigamnan naton nga pribilehiyo gud na- ton nga singbahon hi Jehova ha iya limpyo ngan putli nga espiri- tuwal nga templo. Ginpapabilhan naton inin baraan nga kahika- yan, salit hinaot magin mas determinado kita nga diri makigbahin ha buwa nga relihiyon ngan ha iya prostitusyon! AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga angayan la nga ipariho an buwa nga relihiyon ha hostes? 3 Ano an mahitatabo ha buwa nga relihiyon, ngan ano an angay naton buhaton yana? 2 Ano an igintututdo ha aton han mga hostes ha Ezekiel kapitulo 16 ngan 23 mahitungod han inaabat ni Jehova ha buwa nga pagsingba? 170 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Aatakehon han mga gobyerno han kalibotan an Babilonya nga Gamhanan sugad nga kapahaya- gan han paghukom han Dios KITAA AN PARAPO 21 171
16 1-3. (a) Ano an nakita ni Eze- kiel nga diri katoohan, ngan ano an iya hinbaroan mahitu- ngod han kabungkagan han Jerusalem? (b) Ano nga mga pakiana an aton hihisgotan? F O O T N O T E [1] An bisyon ni Ezekiel mahitungod han mangil-ad nga mga butang nga nahitatabo ha templo ginhisgotan ha Kapitulo 5. 172 " MAR KAH I AN MGA AGTANG " EZEKIEL 9:4 POKUS: Kon paonan-o an magtinumanon ha panahon ni Ezekiel ginmarkahan para ha katalwasan ngan an kahulogan hito ha aton panahon DIRI makatoo hi Ezekiel! Nakakita pa la hiya hin bisyon han ma- ngil-ad nga mga ginbubuhat han apostata nga mga Judio ha tem- plo ha Jerusalem.[1] Ginhugawan nira an sentro han putli nga pag- singba ha Israel. Pero diri la an templo an nahugawan. An tuna han Juda napuno hin kamadarahog ngan imposible na mabag-o an kahimtang. Nasakitan gud hi Jehova ha ginbubuhat han iya pi- nili nga katawohan salit nagsiring hiya kan Ezekiel: "Magios ako tungod han duro nga kasina." - Ezek. 8:17, 18. 2 Nasubo gud hi Ezekiel nga an Jerusalem ngan an templo hito nga sagrado hadto nasisinahan na gud ni Jehova ngan mabubung- kag! Sigurado nga nahunahuna niya: 'Kumusta man an magtinu- manon nga aada ha syudad? Titipigan ba hira nga buhi? Kon oo, paonan-o?' Waray pag-iha, nabaton an iya mga pakiana. Pakaba- ti gud niya han mapintas nga paghukom para ha Jerusalem, na- kabati hiya hin daku nga tingog nga nagpapatawag hadton mag- papadapat han paghukom han Dios. (Ezek. 9:1) Ha pagpadayon han bisyon, nalipay gud an propeta nga hibaroan nga pinili la an P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
bubungkagon, diri an ngatanan. Oo, an magtinumanon matatal- was! 3 Samtang nagtitikahirani an kataposan hinin maraot nga siste- ma, bangin maghunahuna liwat kita kon hin-o an matatalwas. Sa- lit hisgotan naton ini nga mga pakiana: (1) Ano an sunod nga na- kita ni Ezekiel ha bisyon? (2) Paonan-o natuman ito nga bisyon ha iya panahon? (3) Ano an kahulogan hito ha aton panahon? "Ipatawag Adton Magpapadapat hin Sirot" 4 Ano an sunod nga nakita ngan nabatian ni Ezekiel? (Basaha an Ezekiel 9:1-11.) Pito nga lalaki an nagkaabot "tikang ha dapit han igbaw nga ganghaan nga naatubang ha norte," bangin hirani ha hinmumutangan han simbolo han pangabugho o ha lugar diin an kababayin-an nananangis tungod ha dios nga hi Tamuz. (Ezek. 8:3, 14) An pito nga lalaki kinadto ha sulod nga bungsaran han templo ngan tinindog ha sapit han halaran nga tumbaga. Pero diri paghalad an ira tuyo. Diri na ginkakarawat ni Jehova an mga ha- lad dida hito nga templo. Unom ha ira an may 'dara nga armas para ha pagdugmok.' An ikapito nga lalaki naiiba gud. Lino an iya bado, ngan diri armas an iya dara kondi "surudlan hin tinta han sekretaryo," o sumala ha footnote, "burutangan hin tinta han es- kriba." 5 Ano an bubuhaton han lalaki nga may surudlan hin tinta? May importante nga toka ha iya hi Jehova: "Libota an syudad, an bug- os nga Jerusalem, ngan markahi an mga agtang han mga tawo nga nanhahayhay ngan nangangaraba tungod han ngatanan nga ma- ngil-ad nga butang nga ginbubuhat ha syudad." Bangin hito nga takna, nahinumdoman ni Ezekiel an magtinumanon nga Israeli- ta nga nagmarka hin dugo ha igbaw nga bahin han hamba han ira purtahan ngan ha duha nga ligid hito sugad nga tigaman nga diri papatayon an ira suhag nga mga anak. (Ex. 12:7, 22, 23) Ha bis- yon ni Ezekiel, an marka ba nga ibubutang han lalaki may puro- pariho nga katuyoan - usa nga tigaman nga an may-ada hito ha ag- tang matatalwas ha kabungkagan han Jerusalem? 6 Magigin klaro an baton kon uusisahon naton an basihan ha pagmarka. Mamarkahan an mga "nanhahayhay ngan nangangara- ba" tungod han mangil-ad nga mga butang nga "ginbubuhat ha syudad." Salit ano an aton masisiring mahitungod hadton ginmar- kahan? Nasusubo gud hira diri la tungod han idolatriya nga gin- bubuhat ha templo kondi tungod liwat han kamadarahog, imora- lidad, ngan karaotan nga kalyap ha Jerusalem. (Ezek. 22:9-12) Dugang pa, posible nga waray nira itago an ira inaabat. Sigurado nga an mga pulong ngan buhat hinin magtadong nga tawo nagpa- kita han ira kangalas ha nahitatabo ha Juda ngan han ira debosyon " M A R K A H I A N M G A A G TA N G " 4. Ano an sunod nga nakita ngan nabatian ni Ezekiel ha bisyon? 5, 6. Ano an aton masisiring mahitungod hadton ginmarka- han? (Kitaa an retrato ha tini- kangan hini nga kapitulo.) 173
˙ ˙ ˙ 16A AN K AKR I STIAN O HAN BA AN G I N S I S I M B O LO HAN HAN J E R U SALE M? K I TA A AN PAR AP O 1 2 , 1 3 Hadto, an aton mga literatura nag-unabi nga an Kakristianohan an antitipiko, o ginsisimbolohan, han apostata nga Jerusalem. An mga kahimtang ha diri matinumanon nga Jerusalem - upod na an idolatriya ngan kalyap nga karaotan - nagpapahinumdom gud ha aton han nahitatabo ha Kakristianohan. Pero hinin bag-o la nga mga tuig, an aton mga publikasyon, upod na ini nga libro, waray na maghatag hin simboli- ko nga kahulogan ha mga tagna labot la kon may kla- ro nga basihan ha Biblia. May marig-on ba nga basi- han ha Kasuratan ha pagsiring nga an Kakristianohan an ginsisimbolohan han Jerusalem? Waray. Hunahunaa ini: An Jerusalem sentro hadto han putli nga pagsingba; ha urhi, nagin apostata an mga umurukoy hito. Ha kabaliktaran, an Kakristianohan wa- ray gud magbuhat hin putli nga pagsingba. Tikang pa han kaestablisar hito han ikaupat ka siglo C.E., an Ka- kristianohan pirme nagtututdo hin buwa nga doktrina. Dugang pa, katapos bungkagon han mga taga-Babi- lonya an Jerusalem, gin-uyonan utro ni Jehova ito nga syudad ngan nagin sentro na liwat han tinuod nga pagsingba. Ha luyo nga bahin, an Kakristianohan wa- ray gud uyuni han Dios, ngan kon bungkagon na ito ha daku nga kasakitan, mawawara na ito ha kadayonan. Kon sugad, ano an aton konklusyon? Kon gin-uusisa naton an mga tagna ha Biblia nga natuman ha diri matinumanon nga Jerusalem, bangin makasiring kita, 'Puropariho ini han aton nakikita ha Kakristianohan yana.' Pero klaro nga waray basihan ha Kasuratan ha pagsiring nga an Kakristianohan an ginsisimbolohan han Jerusalem. 7, 8. Paonan-o tutumanon han mga lalaki nga may dara nga armas para ha pagdug- mok an ira misyon, ngan ano an nahitabo ha kataposan han bisyon? ha putli nga pagsingba. Tungod han kalooy ni Jehova, tatalwason niya hira. 7 Kon sugad, paonan-o tutumanon han unom nga lalaki nga may dara nga armas para ha pagdugmok an ira misyon? Nabatian ni Ezekiel an instruksyon ni Jehova ha ira: Sundan an lalaki nga may surudlan hin tinta ngan pamatayon an ngatanan labot la hadton may marka ha agtang. "Sadang kamo magtikang ha akon santuar- yo," siring ni Jehova. (Ezek. 9:6) Magtitikang hira ha sentro han Jerusalem, an templo, nga diri na sagrado kan Jehova. An siya- han nga pamamatayon amo an "mga tigurang nga nakadto ha atu- bangan han balay" - an 70 nga tigurang han Israel nga nakadto ha templo ngan naghahalad hin insenso ha buwa nga mga dios. - Ezek. 8:11, 12; 9:6. 174 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
8 Ano an nahitabo ha kataposan han bisyon? Samtang hi Eze- kiel padayon nga nagkikita ngan namamati, an lalaki nga may su- rudlan hin tinta nagsumat kan Jehova: "Ginbuhat ko kon ano an imo iginsugo ha akon." (Ezek. 9:11) Sigurado nga mahuhunahuna naton: 'Ano an nahitabo ha mga umurukoy han Jerusalem? May mga matinumanon ba nga nakatalwas ha kabungkagan?' Paonan-o Natuman an Bisyon ha Panahon ni Ezekiel? 9 Basaha an 2 Cronicas 36:17-20. An tagna ni Ezekiel natuman han 607 B.C.E. han ginbungkag han kasundalohan han Babilonya an Jerusalem ngan an templo hito. Pariho hin "kopa ha kamot ni Jehova," hira an instrumento ni Jehova ha paghuwad han iya ka- pungot ha diri matinumanon nga Jerusalem ngan pagsirot hito. (Jer. 51:7) Ginpamatay ba an ngatanan? Waray. Iginpakita ha bis- yon ni Ezekiel nga an iba diri papatayon han mga taga-Babilonya. - Gen. 18:22-33; 2 Ped. 2:9. 10 May mga matinumanon nga nakatalwas, upod na an mga Re- cabita, hi Ebed-melec nga taga-Etiopia, hi Jeremias nga propeta, ngan hi Baruc nga iya sekretaryo. (Jer. 35:1-19; 39:15-18; 45:1-5) Basado ha bisyon ni Ezekiel, masisiring naton nga hira "nanhahay- hay ngan nangangaraba tungod han ngatanan nga mangil-ad nga butang" nga ginbubuhat ha Jerusalem. (Ezek. 9:4) Antes han ka- bungkagan, sigurado nga iginpakita nira an ira kangalas ha karao- tan ngan an ira debosyon ha putli nga pagsingba, salit mahimo hira talwason. 11 Literal ba nga ginmarkahan ito nga magtinumanon? Waray rekord nga may bisan hin-o - hi Ezekiel man o an iba nga pro- peta - nga naglibot ha Jerusalem ngan aktuwal nga nagmarka ha agtang han magtinumanon. Salit klaro nga an bisyon ni Ezekiel nagpapakita han nahitatabo ha langit ngan diri nakikita han mga tawo. An lalaki nga may surudlan hin tinta han sekretaryo ngan an unom nga lalaki nga may armas para ha pagdugmok nagrirep- resentar ha matinumanon nga espiritu nga mga linarang ni Jeho- va, nga pirme andam ha pagtuman han iya kaburut-on. (Sal. 103: 20, 21) Sigurado nga gin-gamit ni Jehova an iya mga anghel basi maggiya ha pagpadapat han paghukom ha diri matinumanon nga Jerusalem. Sugad hin ginmamarkahan an agtang hadton tatalwa- son, ginsiguro han mga anghel nga pinili la an mabubungkag, diri an ngatanan. Ano an Kahulogan han Bisyon ni Ezekiel ha Aton Panahon? 12 Hirani na naton makita an waray kapariho nga pagpadapat han paghukom han Dios - an "daku nga kasakitan nga waray pa " M A R K A H I A N M G A A G TA N G " 9, 10. Hin-o an pipira nga matinumanon nga nakatalwas han nabungkag an Jerusalem, ngan ano an aton masisiring mahitungod ha ira? 11. Hin-o an ginrirepresenta- ran han unom nga lalaki nga may armas para ha pagdug- mok ngan han lalaki nga may surudlan hin tinta han sekre- taryo? 12, 13. (a) Kay ano nga igin- huwad ni Jehova an iya kapu- ngot ha Jerusalem, ngan kay ano nga sigurado nga ito liwat an iya bubuhaton ha aton pa- nahon? (b) An Kakristianohan ba an ginsisimbolohan han diri matinumanon nga Jerusa- lem? Isaysay. (Kitaa an kahon nga "An Kakristianohan ba an Ginsisimbolohan han Jerusa- lem?") 175
14, 15. Ano nga mga ehemplo an nagpapakita nga nagpapa- hamangno hi Jehova antes han kabungkagan? F O O T N O T E [2] Sumala ha usa nga reperensya, an Hebreo nga pulong nga iginhubad nga "sayop" mahimo magpasabot hin "pagin rebelyoso." Usa pa nga reperensya an nasiring nga "ini nga termino konektado gud ha relihiyon ngan haros pirme ginagamit basi magpasabot hin pagin salaan o ma- raot ha atubangan han Dios." 176 mahitabo tikang ha tinikangan han kalibotan tubtob yana, ngan diri na mahitatabo utro." (Mat. 24:21) Samtang aton ginpapamu- lat iton eksayting nga panhitabo, may nabangon nga mga pakia- na: Pinili la ba an bubungkagon, diri an ngatanan? Mamarkahan ba gihap para ha katalwasan an putli nga mga magsiringba ni Je- hova? Karuyag sidngon, may katumanan ba ha aton panahon an bisyon ni Ezekiel mahitungod han lalaki nga may surudlan hin tin- ta? Oo an baton hiton tulo nga pakiana. Kay ano nga makakasi- ring kita hito? Basi hibaroan, balikon naton an bisyon ni Ezekiel. 13 Nahinunumdoman mo ba kon kay ano nga iginhuwad ni Je- hova an iya kapungot ha kadaan nga Jerusalem? Kitaa utro an Eze- kiel 9:8, 9. (Basaha.) Han nabaraka hi Ezekiel nga bangin mag- kamatay "an ngatanan nga nahisalin han Israel" ha tiarabot nga kabungkagan, nag-unabi hi Jehova hin upat nga rason hito nga paghukom. Siyahan, "an sayop" han nasud "daku gud hinduro."[2] Ikaduha, an tuna han Juda "napuno hin pamatay." Ikatulo, an Je- rusalem nga kapital han Juda "puno hin karaotan." Ikaupat, gin- balewaray han katawohan an ira magraot nga binuhatan pinaagi ha pagkombinse ha ira kalugaringon nga 'diri [ito] nakikita' ni Je- hova. Diri ba ito liwat an masisiring ha imoral, bayolente, mara- ot, ngan waray pagtoo nga kalibotan yana? Hi Jehova "diri nag- iiba o nagbabag-o," salit an nakaaghat han iya matadong nga kasina ha panahon ni Ezekiel makakapasina liwat ha iya yana. (San. 1:17; Mal. 3:6) Kon sugad, sigurado nga an unom nga lalaki nga may ar- mas para ha pagdugmok ngan an lalaki nga may surudlan hin tin- ta magkakaada buruhaton ha moderno nga panahon! 14 Kondi paonan-o natutuman ha aton panahon an bisyon ni Eze- kiel? Kon balikon naton kon paonan-o ito natuman hadto, hibaba- roan naton kon ano an aton malalaoman yana ngan ha tiarabot. Tagda an pipira nga panhitabo nga aton na nakita o makikita pa la sugad nga katumanan han tagna ni Ezekiel. 15 Hi Jehova nagpapahamangno ha mga tawo antes han kabungka- gan. Ha Kapitulo 11, aton hinbaroan nga igintoka ni Jehova hi Eze- kiel "sugad nga bantay ha panimalay ni Israel." (Ezek. 3:17-19) Ti- kang han 613 B.C.E., klaro nga ginpahamangnoan ni Ezekiel an Israel han tiarabot nga kabungkagan. An iba nga propeta, upod na hira Isaias ngan Jeremias, nagpahamangno liwat mahitungod han kabungkagan han Jerusalem. (Isa. 39:6, 7; Jer. 25:8, 9, 11) Yana, pinaagi han Kristo, ginagamit ni Jehova an gutiay nga grupo han dinihogan nga mga surugoon diri la basi pakaunon an putli nga mga magsiringba, an mga surugoon ha panimalay, kondi basi pa- hamangnoan liwat an iba mahitungod han daku nga kasakitan nga tiabot na gud. - Mat. 24:45. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
An unom nga lalaki nga may armas para ha pagdugmok hirani na magkaada buruhaton KITAA AN PARAPO 12, 13
˙ ˙ ˙ 16 B "Panhayhay ngan pangaraba" PANHAYHAY NGAN PANGARABA , PAG MARKA , PAG DUG MOK SAN - O N GAN PAO NAN - O? K I TA A AN PAR AP O 1 7- 19 An bisyon ha Ezekiel kapitulo 9 may katumanan ha moderno nga panahon. An pagsabot kon paonan-o matutuman an mga detalye hito mabulig ha aton nga may pagsarig nga atubangon an kataposan hini nga sistema SAN - O : Ha kataposan nga mga adlaw, antes han daku nga kasakitan PAO NAN - O : Ha pulong ngan buhat, iginpapakita han sinsero nga mga tawo an ira kangalas ha karaotan hini nga kalibo- tan. Ginkakarawat nira an iginsasangyaw, padayon nga nag- susul-ot han sugad-Kristo nga personalidad, nagpapabawtis- mo sugad nga simbolo han ira dedikasyon kan Jehova, ngan maunungon nga nasuporta ha kabugtoan han Kristo 16. Kita ba nga katawohan ni Jehova an magmamarka had- ton matatalwas? Isaysay. 17. Ano an kinahanglan buha- ton yana han mga indibiduwal basi mamarkahan ha tiarabot nga panahon? 16 Diri an katawohan ni Jehova an magmamarka hadton matatalwas. Hinumdumi nga waray sugoa hi Ezekiel nga libuton an Jerusalem ngan markahan an iba para ha katalwasan. An katawohan ni Je- hova yana waray liwat sugoa nga markahan an mga angay talwa- son. Lugod, sugad nga mga surugoon ha espirituwal nga panima- lay han Kristo, ginsugo kita nga magsangyaw. Iginpapakita naton nga ginsiseryoso naton ito pinaagi han madasigon nga pagsang- yaw han maopay nga sumat han Ginhadian han Dios ngan pagpa- hamangno nga hirani na gud tapuson inin maraot nga kalibotan. (Mat. 24:14; 28:18-20) Hini nga paagi, may bahin kita ha pagbu- lig ha sinsero nga mga tawo nga karawaton an putli nga pagsing- ba. - 1 Tim. 4:16. 17 Basi matalwas ha tiarabot nga kabungkagan, kinahanglan pama- tud-an yana han mga tawo an ira pagtoo. Hinbaroan naton nga ad- ton natalwas ha kabungkag han Jerusalem han 607 B.C.E. nagpa- kita han ira kangalas ha karaotan ngan han ira debosyon ha putli nga pagsingba antes pa hito. Sugad liwat hito yana. Antes umabot an kabungkagan, an mga indibiduwal kinahanglan "nanhahayhay ngan nangangaraba" - nasusubo gud - tungod han karaotan hini nga ka- libotan. Ngan imbes nga itago an ira inaabat, kinahanglan ipakita nira ha pulong ngan buhat an ira debosyon ha putli nga pagsing- 178 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
"Pagmarka" "Pagdugmok" SAN - O : Ha daku nga kasakitan SAN - O : Ha Armagedon PAO NAN - O : An lalaki nga may surudlan hin tinta han sekretaryo nagrirepresentar kan Jesu-Kristo pag-abot niya sugad nga Hukom han ngatanan nga nasud. An kaapi ha daku nga grupo huhukman, o mamarkahan, sugad nga karnero, nga nagpa- pakita nga matatalwas hira ha Armagedon PAO NAN - O : Hi Jesu-Kristo ngan an iya mga hugpo ha langit - an mga anghel ngan an 144,- 000 nga iya igkasi-magmarando - magbubung- kag hinin maraot nga kalibotan ngan magta- talwas han putli nga mga magsiringba ngadto ha matadong nga bag-o nga kalibotan ba. Paonan-o? Kinahanglan karawaton nira an iginsasangyaw yana, padayon nga isul-ot an sugad-Kristo nga personalidad, magpabaw- tismo sugad nga simbolo han ira dedikasyon kan Jehova, ngan ma- unungon nga suportaran an kabugtoan han Kristo. (Ezek. 9:4; Mat. 25:34-40; Efe. 4:22-24; 1 Ped. 3:21) Adton nagbubuhat la hito yana - ngan nagpapabilin nga putli nga mga magsiringba pag-abot han daku nga kasakitan - an mamarkahan para ha katalwasan. 18. (a) Paonan-o ngan san-o mamarkahan ni Jesu-Kristo an magtinumanon? (b) Kina- hanglan ba markahan an ma- tinumanon nga mga diniho- gan? Isaysay. 18 Ha langit bubuhaton an pagmarka ha magtinumanon. Ha pana- hon ni Ezekiel, an mga anghel may papel ha pagmarka para ha ka- talwasan. Ha moderno nga panahon, an lalaki nga may surudlan hin tinta nagrirepresentar kan Jesu-Kristo 'pag-abot niya ha iya himaya' sugad nga Hukom han ngatanan nga nasud. (Mat. 25:31- 33) Mahitatabo ito ha daku nga kasakitan, katapos bungkagon an buwa nga relihiyon.[3] Hiton kritikal nga panahon, antes gud han Armagedon, huhukman ni Jesus an katawohan kon hira ba karne- ro o kanding. An kaapi ha "daku nga grupo" huhukman, o mamar- kahan, sugad nga karnero, nga nagpapakita nga hira "makakaka- rawat hin kinabuhi nga waray kataposan." (Pah. 7:9-14; Mat. 25: 34-40, 46) Kumusta man an matinumanon nga mga dinihogan? Diri na hira kinahanglan markahan para ha katalwasan ha Arma- gedon. Lugod, makakarawat nira an ira ultimo nga pagselyo antes F O O T N O T E [3] Klaro nga an kabungkag han Ba- bilonya nga Gamhanan diri nagpapa- sabot nga mamamatay an ngatanan nga membro han buwa nga relihiyon. Hito nga panahon, bisan an pipira nga klero bangin bumaya ha buwa nga relihiyon ngan mag-angkon nga waray hira magin bahin hito. - Zac. 13:3-6. " M A R K A H I A N M G A A G TA N G " 179
19. Hin-o an makakaupod ni Jesus ha pagpadapat hin pag- hukom hini nga sistema? (Ki- taa an kahon nga "Panhayhay Ngan Pangaraba, Pagmarka, Pagdugmok - San-o Ngan Paonan-o?") 20. Ano nga nakakaliaw nga mga leksyon an aton hinba- roan ha bisyon ni Ezekiel ma- hitungod han lalaki nga may surudlan hin tinta han sekre- taryo? hira mamatay o antes magtikang an daku nga kasakitan. Katapos, antes magtikang an Armagedon, babanhawon hira ngadto ha la- ngit. - Pah. 7:1-3. 19 An langitnon nga Hadi, hi Jesu-Kristo, ngan an iya mga hugpo ha langit magpapadapat hin paghukom hini nga sistema. Ha bisyon ni Ezekiel, an unom nga lalaki nga may dara nga armas para ha pag- dugmok nagtikang la pagbungkag han tapos na an pagmarka nga buruhaton han lalaki nga lino an bado. (Ezek. 9:4-7) Ha pariho nga paagi, an tiarabot nga kabungkagan magtitikang la katapos ni Jesus hukman an katawohan ha ngatanan nga nasud ngan marka- han an mga karnero para ha katalwasan. Kahuman, ha girra han Armagedon, pangungunahan ni Jesus an mga hugpo ha langit - an baraan nga mga anghel ngan an 144,000 nga iya igkasi-magma- rando - kontra hinin maraot nga kalibotan. Bubungkagon nira ini ngan tatalwason an putli nga mga magsiringba ngadto ha mata- dong nga bag-o nga kalibotan. - Pah. 16:14-16; 19:11-21. 20 Mapasalamaton gud kita ha nakakaliaw nga mga leksyon ha bisyon ni Ezekiel mahitungod han lalaki nga may surudlan hin tin- ta han sekretaryo! Makakasarig gud kita nga diri bubungkagon ni Jehova an magtadong upod han magraot. (Sal. 97:10) Maaram kita han kinahanglan naton buhaton yana basi ha tiarabot markahan kita para ha katalwasan. Sugad nga mga magsiringba ni Jehova, determinado kita nga makigbahin hin bug-os ha pagpasamwak han maopay nga sumat ngan ha pagpahamangno ha mga nanhahayhay ngan nangangaraba tungod han karaotan ha kalibotan ni Satanas. Hini nga paagi, may pribilehiyo kita nga mabuligan adton "may husto nga disposisyon basi magkaada kinabuhi nga waray katapo- san" nga umupod ha aton ha putli nga pagsingba ngan mamarka- han para ha katalwasan ngadto ha matadong nga bag-o nga kali- botan han Dios. - Buh. 13:48. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Paonan-o an bisyon ni Ezekiel mahitu- ngod han lalaki nga may surudlan hin tinta han sekretaryo nagpapabug-at han kalooy ni Jehova? 3 Katapos pag-adman an bisyon ni Eze- kiel mahitungod han lalaki nga may surudlan hin tinta, ano an imo determi- nasyon? 2 Ano an kinahanglan mo buhaton yana basi ha tiarabot mamarkahan ka para ha katalwasan? 180 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
" NAKO NTR A AKO HA I MO, O G O G " EZEKIEL 38:3 POKUS: Pagsaysay kon hin-o hi "Gog" ngan kon ano "an tuna" nga iya susulungon YINUKOT ka tuig na nga ini nga kalibotan namamantsahan han dugo han nagkakamatay ha girra, sugad han duha nga girra ha ka- libotan han ika-20 ka siglo. Pero hirani na gud mahitabo an pina- kadaku nga girra ha kasaysayan han tawo. Diri ito girra la han mga tawo, diin an mga nasud nag-aaraway tungod han makikalugaringon nga mga rason. Lugod, "pakiggirra [ito] ha daku nga adlaw han Dios nga Makagarahum-ha-ngatanan." (Pah. 16:14) Usa nga arogante nga kaaway an magigin mitsa hito pinaagi ha pagsulong ha tuna nga presyoso ha Dios; magriresulta ito ha pinakadaku nga pagpakita ni Jehova nga Soberano nga Ginoo han iya gahum ha pagbungkag nga waray pa gud makita ha kalibotan. 2 Salit may nabangon nga mga pakiana: Hin-o ini nga kaaway? Ano nga tuna an iya susulungon? San-o, kay ano, ngan paonan-o niya ito susulungon? Tungod kay kita nga putli nga mga magsiring- ba ni Jehova mahidadabi hito nga mga panhitabo, kinahanglan hi- baroan naton an mga baton. Mababasa ito ha eksayting nga tagna ha Ezekiel kapitulo 38 ngan 39. " N A K O N T R A A K O H A I M O , O G O G " 17 1, 2. Ano nga daku nga girra an hirani na gud mahitabo, ngan ano nga mga pakiana an nabangon may kalabotan hito? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) 181
3. Isaysay an importante nga mga punto han tagna ni Eze- kiel mahitungod kan Gog han Magog. 4. Ano an aton masisiring mahitungod kan Gog han Ma- gog? 5, 6. Ano nga mga detalye ha tagna ni Ezekiel an nagpapa- kita nga hi Gog diri espiritu nga persona? 7, 8. San-o "an hadi han nor- te" maabot ha iya kataposan, ngan ano an kaparihoan hito ha mahitatabo kan Gog han Magog? M G A F O O T N O T E [1] Ha sunod nga kapitulo, hihisgo- tan naton kon paonan-o ngan san-o maglalarab an duro nga kapungot ni Jehova kan Gog han Magog ngan kon ano an magigin kahulogan hito para ha putli nga mga magsiringba. [2] Kitaa an "Mga Pakiana Tikang ha mga Magbarasa" ha An Barantayan, Mayo 15, 2015, p. 29-30. 182 An Kaaway - Hi Gog han Magog 3 Basaha an Ezekiel 38:1, 2, 8, 18; 39:4, 11. Ini an importante nga mga punto hini nga tagna: "Ha ultimo nga bahin han mga tuig," usa nga kaaway nga gintatawag nga "Gog . . . han Magog" an ma- sulong ha "tuna" han katawohan han Dios. Tungod hiton mabangis nga pag-atake, maglalarab an "duro nga kapungot" ni Jehova, ngan manginginlabot hiya ngan pipirdihon hi Gog.[1] Katima, ipapakaon hiya ni Jehova ngan an ngatanan niya nga kaupod "ha ngatanan nga klase hin tamsi nga mandaragit ngan ha ihalas nga mga hayop." Ha kataposan, tatagan ni Jehova hi Gog hin "lubnganan." Basi masab- tan kon paonan-o ini nga tagna matutuman ha diri na maiha, kina- hanglan anay naton makilala hi Gog. 4 Hin-o hi Gog han Magog? Ha paghulagway ni Ezekiel, masisi- ring naton nga hi Gog kaaway han putli nga mga magsiringba. An ngaran ba nga Gog nagtutudlok kan Satanas - an nangunguna nga kaaway han tinuod nga pagsingba? Damu ka dekada nga ito an gin- sisiring han aton mga publikasyon. Pero an dugang nga pag-usisa ha tagna ni Ezekiel nagresulta hin pagbag-o han aton pagsabot. Igin- saysay han An Barantayan nga an titulo nga Gog han Magog diri nag- tutudlok ha espiritu nga persona kondi ha tawhanon nga kaaway - usa nga grupo, o alyansa, han mga nasud nga makikig-away ha putli nga pagsingba.[2] Antes naton repasuhon an basihan hini nga konklusyon, aton anay usisahon an duha nga detalye ha tagna ni Ezekiel nga nagpapakita nga hi Gog diri espiritu nga persona. 5 "Ipapakaon ko ikaw ha ngatanan nga klase hin tamsi nga manda- ragit." (Ezek. 39:4) Ha Biblia, an ideya mahitungod han pagkaon han mga tamsi nga mandaragit hin patay nga lawas agsob gamiton sugad nga pahamangno han paghukom han Dios. Ito an iginpaha- mangno han Dios ha nasud han Israel ngan ha iba nga nasud. (Deut. 28:26; Jer. 7:33; Ezek. 29:3, 5) Pero tigamni nga iginpahamangno ito, diri ha espiritu nga mga persona, kondi ha mga tawo. Haom ito kay an ginkakaon han mga tamsi nga mandaragit ngan han ihalas nga mga hayop diri espiritu, kondi unod. Salit ini nga pahamangno ha tagna ni Ezekiel nagpapasabot nga hi Gog diri espiritu. 6 "Tatagan ko hi Gog hin lubnganan ha Israel." (Ezek. 39:11) Diri mababasa ha Biblia nga an mga espiritu iginlulubong ha tuna. Lu- god, hi Satanas ngan an iya mga demonyo piprisuhon ha kahilad- man hin 1,000 ka tuig ngan ha urhi ilalabog ha simboliko nga linaw nga kalayo, nga nagpapasabot han ira kabungkagan ha kadayonan. (Luc. 8:31; Pah. 20:1-3, 10) Tungod kay hi Gog tatagan "hin lub- nganan" ha tuna, masisiring naton nga diri hiya espiritu. 7 Kon hi Gog diri espiritu, hin-o o ano ini nga kaaway nga mag- hihimo hin ultimo nga pag-atake ha putli nga mga magsiringba? His- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
gotan naton an duha nga tagna nga mabulig ha aton nga makilala hi Gog han Magog. 8 "An hadi han norte." (Basaha an Daniel 11:40-45.) Igintagna ni Daniel an pagkasunod-sunod han mga gahum ha kalibotan tikang ha iya panahon tubtob ha aton panahon. An tagna nag-unabi liwat hin magkaribal nga magmarando - "an hadi han sur" ngan "an hadi han norte" - nga an pangirilal-an nagburobag-o ha paglabay han mga siglo samtang nagkukompetensya an iba-iba nga nasud kon hin-o an mas gamhanan. Mahitungod ha ultimo nga pag-atake han hadi han norte ha "panahon han kataposan," hi Daniel nagsiring: "Magawas hiya nga may duro nga kapungot basi poohon ngan bungkagon an damu." An mga magsiringba ni Jehova an nangunguna nga puntir- ya han hadi han norte.[3] Pero pariho kan Gog han Magog, "maa- bot hiya ha iya kataposan" katima niya mapakyas ha pag-atake ha katawohan han Dios. 9 An "mga hadi ha bug-os nga inuukyan nga tuna." (Basaha an Pa- hayag 16:14, 16; 17:14; 19:19, 20.) Igintagna ha libro han Pahayag an pag-atake han "mga hadi ha tuna" ha "Hadi han mga hadi," an langitnon nga hi Jesus. Pero tungod kay diri nira maaabot an la- ngit, aatakehon nira an mga aanhi ha tuna nga nasuporta ha Gin- hadian. An mga hadi ha tuna mapipirde ha girra ha Armagedon. Ti- gamni nga maabot hira ha ira kataposan katima nira atakehon an katawohan ni Jehova. Puropariho ini ha ginsisiring mahitungod kan Gog han Magog.[4] 10 Kon sugad, ano an masisiring naton mahitungod kan Gog? Siya- han, hi Gog diri espiritu. Ikaduha, hi Gog nagtutudlok ha mga nasud nga hirani na umatake ha katawohan han Dios. Ito nga mga nasud sigurado nga magpuporma hin alyansa, karuyag sidngon, magkaka- urosa hira. Kay ano? An katawohan han Dios naukoy ha bug-os nga kalibotan, salit an mga nasud kinahanglan magkaurosa ha katuyo- an ngan buhat basi atakehon hira. (Mat. 24:9) Pero hi Satanas an magigin mastermind hito nga pag-atake. Maiha na niya gin-iimplu- wensyahan an mga nasud nga kontrahon an tinuod nga pagsingba. (1 Juan 5:19; Pah. 12:17) Pero an tagna ni Ezekiel mahitungod kan Gog han Magog nakapokus ha papel han mga nasud nga maatake ha katawohan ni Jehova.[5] "An Tuna" - Ano Ito? 11 Aton hinbaroan ha parapo 3 nga susulungon ni Gog han Ma- gog an tuna nga presyoso kan Jehova salit mapupungot gud hi Je- hova. Ano ito nga tuna? Balikon naton an tagna ni Ezekiel. (Basaha an Ezekiel 38:8-12.) Nasiring ito nga "susulungon [ni Gog] an tuna han katawohan nga iginpahiuli" ngan "gintirok utro tikang ha mga nasud." Tigamni liwat an ginsisiring hito mahitungod han iginpahiuli " N A K O N T R A A K O H A I M O , O G O G " 9. Ano an kaparihoan han mahitatabo kan Gog han Ma- gog ngan han mahitatabo ha "mga hadi ha bug-os nga inu- ukyan nga tuna"? 10. Ano an masisiring naton mahitungod kan Gog han Magog? 11. Ano an pagkahulagway han tagna ni Ezekiel ma- hitungod han "tuna" nga susulungon ni Gog? M G A F O O T N O T E [3] Iginpapakita han Daniel 11:45 nga pupuntiryahon han hadi han norte an katawohan han Dios, kay nasiring ito nga ibubutang hini nga hadi "an iya mga tolda nga hadianon . . . ha butnga han haluag nga dagat [Mediteraneo] ngan han baraan nga bukid nga Matahom [nga hinmumu- tangan hadto han templo han Dios ngan diin nagsingba an katawohan han Dios]." [4] An Biblia nag-uunabi liwat hin pag-atake han "Asiryano," nga ma- nanalinguha pagpoo han katawohan han Dios. (Mic. 5:5) An igintagna nga upat nga pag-atake ha kata- wohan han Dios - ni Gog han Magog, han hadi han norte, han mga hadi ha tuna, ngan han Asiryano - mahi- mo magtudlok ha amo gihapon nga pag-atake, iba-iba la an ngaran. [5] Para ha paghisgot kon ano "an Gog ngan Magog" nga gin-uunabi ha Pahayag 20:7-9, kitaa an Kapi- tulo 22. 183
12. Ano nga pagpahiuli an nahitabo ha tuna han Israel ha panahon han Biblia? 13, 14. (a) Ano an espirituwal nga tuna? (b) Kay ano nga presyoso kan Jehova ito nga tuna? 184 nga mga magsiringba nga naukoy hito nga tuna: "Naukoy [hira] nga may seguridad"; an ira mga baryo "diri napuproteksyonan hin mga pader, mga trangka, o mga ganghaan"; ngan hira "nagtitirok hin mga bahandi." Ito an tuna nga gin-uukyan han putli nga mga magsiring- ba ni Jehova ha bug-os nga kalibotan. Paonan-o naton hibabaroan kon ano ito? 12 Makakabulig an pag-usisa han pagpahiuli nga nahitabo ha ka- daan nga Israel, an tuna diin an pinili nga katawohan han Dios na- ukoy, nagtatrabaho, ngan nagsisingba hin damu ka siglo. Han nagin diri matinumanon an mga Israelita, hi Jehova nagtagna pinaagi kan Ezekiel nga an ira tuna gugub-on ngan magigin binayaan. (Ezek. 33: 27-29) Pero nagtagna liwat hi Jehova nga may mabinasulon nga na- bibilin nga mabalik tikang ha pagkadistyero ha Babilonya ngan mag- papahiuli han putli nga pagsingba hito nga tuna. Pinaagi han ben- disyon ni Jehova, an Israel mababag-o ngan magigin mabungahon 'pariho han garden han Eden.' (Ezek. 36:34-36) Ito nga pagpahiu- li nagtikang han 537 B.C.E. han an nadistyero nga mga Judio bina- lik ha Jerusalem basi ipahiuli an tinuod nga pagsingba ha ira hini- gugma nga tuna. 13 Ha moderno nga panahon, an putli nga mga magsiringba igin- pahiuli ha puropariho nga paagi. Aton hinbaroan ha Kapitulo 9 nga han 1919 an katawohan han Dios igin-gawas ha maiha nga pagkabi- hag ha Babilonya nga Gamhanan. Hito nga tuig, gindara ni Jehova ha espirituwal nga tuna an iya iginpahiuli nga mga magsiringba. Ito P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
nga tuna amo an espirituwal nga paraiso - an may seguridad ngan hura ha espirituwal nga kahimtang han mga magsiringba han tinu- od nga Dios. Dinhi naukoy kita nga may seguridad ngan murayaw an hunahuna ngan kasingkasing. (Prob. 1:33) Nakakarawat naton an hura nga espirituwal nga pagkaon, ngan damu an aton makalilipay nga buruhaton ha pagpasamwak han Ginhadian han Dios. Tinuod gud ha aton ini nga darahunon: "An bendisyon ni Jehova an nag- papariko ha usa nga tawo, ngan diri Niya ito gindudugangan hin ka- sakit." (Prob. 10:22) Diin man kita naukoy, aada kita hini nga tuna - an espirituwal nga paraiso - kon aktibo nga ginsusuportaran na- ton an putli nga pagsingba ha pulong ngan buhat. 14 Presyoso kan Jehova ito nga tuna. Kay ano? Kay para ha iya, an mga umurukoy hito an "presyoso nga mga butang han ngatanan nga nasud," mga tawo nga iya iginpahirani ha putli nga pagsingba. (Hag. 2:7; Juan 6:44) Naniningkamot gud hira pagsul-ot han bag-o nga personalidad, nga nagpapakita han makaruruyag nga mga kali- dad han Dios. (Efe. 4:23, 24; 5:1, 2) Sugad nga putli nga mga mag- siringba, bug-os nga nag-aalagad hira ha iya ha mga paagi nga nag- hihimaya ha iya ngan nagpapamatuod han ira gugma ha iya. (Roma 12:1, 2; 1 Juan 5:3) Sigurado nga nalilipay gud hi Jehova ha duro nga paningkamot han iya mga magsiringba nga paopayon an espiri- tuwal nga tuna. Hunahunaa la: Kon prayoridad mo an putli nga pag- singba, diri la kay ginpapaopay mo an espirituwal nga paraiso kon- di napapalipay mo liwat an kasingkasing ni Jehova! - Prob. 27:11. " N A K O N T R A A K O H A I M O , O G O G " Diin man kita naukoy, aada kita ha espirituwal nga tuna kon aktibo nga ginsusuportaran naton an putli nga pagsingba KITAA AN PARAPO 13, 14 185
15, 16. San-o susulungon ni Gog han Magog an aton igin- pahiuli nga espirituwal nga tuna? 17, 18. Paonan-o mamani- obrahon ni Jehova an mga panhitabo ha daku nga kasa- kitan? An Tuna - San-o, Kay Ano, Ngan Paonan-o Susulungon ni Gog? 15 An hirani na nga pagsulong han alyansa han mga nasud ha aton presyoso nga espirituwal nga tuna nakakaaghat ha aton nga mamu- rubuot. Tungod kay kita nga mga magsiringba ni Jehova mahidada- bi hito nga pag-atake, karuyag naton nga mas mahibaro pa mahitu- ngod hito. Salit hisgotan naton an tulo nga pakiana. 16 San-o susulungon ni Gog han Magog an aton iginpahiuli nga es- pirituwal nga tuna? Ini an baton han tagna: "Ha ultimo nga bahin han mga tuig susulungon mo an tuna." (Ezek. 38:8) Nagtutudlok ini ha panahon nga hirani ha kataposan hini nga sistema. Hinum- dumi nga an daku nga kasakitan magtitikang ha kabungkag han Ba- bilonya nga Gamhanan, an imperyo han buwa nga relihiyon ha ka- libotan. Katapos bungkagon an buwa nga mga relihiyon ngan antes magtikang an Armagedon, hihimoon ni Gog an ultimo ngan bug- os-pwersa nga pag-atake ha tinuod nga mga magsiringba. 17 Kay ano nga susulungon ni Gog an iginpahiuli nga tuna han put- li nga mga magsiringba ni Jehova? Iginpapakita han tagna ni Ezekiel an duha nga rason - siyahan, an pagmaniobra ni Jehova, ngan ika- duha, an magraot nga motibo ni Gog.
18 An pagmaniobra ni Jehova. (Basaha an Ezekiel 38:4, 16.) Tigam- ni an ginsiring ni Jehova kan Gog: "Bubutangan [ko] hin mga kaw- it an imo mga panga" ngan, "dadad-on ko ikaw kontra ha akon tuna." Karuyag ba sidngon nga pupwersahon ni Jehova an mga na- sud nga atakehon an iya mga magsiringba? Syempre diri! Diri gud hiya magpapahinabo hin maraot ha iya katawohan. (Job 34:12) Pero kilala niya an iya mga kaaway - nga mapupungot hira ha putli nga mga magsiringba ngan diri palalabyon an higayon nga poohon hira. (1 Juan 3:13) Pariho hin pagbutang hin mga kaw-it ha mga panga ni Gog ngan pagtugway ha iya, mamaniobrahon ni Jehova an mga panhitabo basi matuman an Iya kaburut-on ha Iya itinanda nga pa- nahon. Katapos bungkagon an Babilonya nga Gamhanan, posible magbutang hi Jehova hin paon para ha mga nasud basi buhaton nira an aada na ha ira kasingkasing. Hito nga paagi iaandam niya an ka- himtang para ha pag-atake nga magriresulta ha Armagedon, an pi- nakadaku nga girra ha kalibotan. Katapos, tatalwason niya an iya katawohan, hihimayaon an iya pagkasoberano, ngan babaraanon an iya ngaran. - Ezek. 38:23. 19 An magraot nga motibo ni Gog. An mga nasud 'magpaplano hin 19. Ano an magpapagios kan Gog nga maniguro nga paundangon an putli nga pagsingba? Hi Gog 'magpaplano hin maraot' basi poohon an putli nga pagsingba, pero mapapakyas hiya KITAA AN PARAPO 19 187
20. Paonan-o susulungon ni Gog an espirituwal nga tuna, o paraiso? 21. Kay ano nga mapasalama- ton ka nga ginpapahamang- noan kita ni Jehova han hirani na gud mahitabo? maraot.' Mamimiling hira hin paagi nga ipagawas an ira maiha na nga kapungot ngan kangalas ha mga magsiringba ni Jehova, nga baga hin waray mahihimo, sugad hin "naukoy ha mga baryo nga diri napuproteksyonan hin mga pader, mga trangka, o mga ganghaan." Maruruyag liwat hira nga 'panguhaan hin damu nga butang sugad nga dinag-an' an mga "nagtitirok hin mga bahandi." (Ezek. 38:10- 12) Ano nga "mga bahandi"? Damu an espirituwal nga bahandi han katawohan ni Jehova; an aton pinakapresyoso nga panag-iya amo an aton putli nga pagsingba, nga kan Jehova gud la naton iginha- hatag. Maniniguro an mga nasud nga paundangon ito kay nanga- ngalas hira hito ngan ha ngatanan nga nasuporta hito. Maniniguro an mga nasud nga paun- dangon an putli nga pagsingba kay nanga- ngalas hira hito ngan ha ngatanan nga nasuporta hito 20 Paonan-o susulungon ni Gog an espirituwal nga tuna, o paraiso? An mga nasud posible nga magsari pagsamok han aton Kristiano nga pagkinabuhi ngan pagpaundang han aton pagsingba. Salit ba- ngin sarihan nira nga ulangon an suplay han espirituwal nga pagka- on, pugngan an aton pagkatirok, bungkagon an aton pagkaurosa, ngan paundangon kita ha madasigon nga pagpasamwak han mensa- he han Dios. Ini ngatanan bahin han espirituwal nga paraiso. Susul- solan ni Satanas an mga nasud nga manalinguha nga poohon ha tuna an tinuod nga mga magsiringba ngan an putli nga pagsingba. 21 An tiarabot nga pag-atake ni Gog han Magog makakaapekto ha ngatanan nga tinuod nga magsiringba ha espirituwal nga tuna nga iginhatag han Dios. Mapasalamaton gud kita nga ginpapahamang- noan kita ni Jehova han hirani na gud mahitabo! Samtang ginhu- hulat naton an daku nga kasakitan, hinaot magin determinado kita nga suportaran an putli nga pagsingba ngan iprayoridad ito. Ha pag- buhat hini, makakabulig kita ha pagpaopay han iginpahiuli nga tuna. Ngan makikita naton an urusahon gud nga panhitabo ha diri na ma- iha: Kon paonan-o didepensahan ni Jehova an iya katawohan ngan an iya baraan nga ngaran ha Armagedon, sugad han isasaysay ha sunod nga kapitulo. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Isaysay kon hin-o hi Gog han Magog. 3 Samtang ginhuhulat naton an 2 Ano an espirituwal nga tuna, ngan paonan-o mo ito mapapaopay? daku nga kasakitan, ano an angay naton magin determinasyon, ngan kay ano? 188 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
" MAG LALARAB AN AKO N DU RO NGA KAPU NGOT " EZEKIEL 38:18 POKUS: An pag-atake ni Gog makakapasina kan Jehova; didepensahan ni Jehova an iya katawohan ha girra han Armagedon AN MGA lalaki, mga babaye, ngan kabataan urosa nga natindog ngan nagkakanta hin kanta han Ginhadian. Katima, usa nga tigu- rang an kinasingkasing nga nag-ampo kan Jehova basi manginyupo para han Iya proteksyon. An ngatanan ha kongregasyon natapod nga mamangnoan hira ni Jehova, pero kinahanglan la gihap nira an pagliaw ngan pasarig. Ha gawas, nababatian an aringasa han girra. Nagtikang na an Armagedon! - Pah. 16:14, 16. 2 Ha Armagedon, an pamatay ni Jehova ha mga tawo diri kay wa- ray emosyon, kondi may "duro nga kapungot." (Basaha an Ezekiel 38:18.) Ipupuntirya niya an iya naglalaga nga kasina, diri ha usa la nga grupo hin kasundalohan o usa nga nasud, kondi ha damu gud nga tawo ha bug-os nga kalibotan. Hito nga adlaw, an pamamata- yon ni Jehova "magigin tikang ha usa nga sidsid han tuna tubtob ha luyo nga sidsid han tuna." - Jer. 25:29, 33. 3 Kay ano nga hi Jehova, an Dios han gugma, nga iginhuhulag- way nga "maloloy-on ngan mapinairon" ngan "diri madagmit masi- na," magbubuhat hito nga may "duro nga kapungot"? (Ex. 34:6; " M A G L A L A R A B A N A K O N D U R O N G A K A P U N G O T " 18 1-3. (a) Ano an magigin resul- ta han "duro nga kapungot" ni Jehova? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) (b) Ano an aton hihisgotan? 189
4, 5. Ano an kaibahan han kasina han Dios ha kasina han diri perpekto nga tawo? 6. Ano an reaksyon ni Jehova kon ginpapasiparahan an iya ngaran? 7, 8. Ano nga mga leksyon an aton hibabaroan ha pagtratar ni Jehova ha Israel? An kasina ni Jehova pirme kontrolado ngan may klaro nga rason 190 1 Juan 4:16) An baton hini makakaliaw gud ha aton, makakahatag ha aton hin kaisog, ngan makakadasig ha aton ha pagsangyaw nga buruhaton yana. Ano an Nakakaaghat han "Duro nga Kapungot" ni Jehova? 4 Hinumdoman anay naton nga an kasina ni Jehova iba ha kasi- na han diri perpekto nga tawo. Kon an kasina han tawo nagigin ka- pungot ngan may nabubuhat na hiya, an resulta agsob nga diri na- kukontrol ngan diri maopay. Pananglitan, hi Cain nga suhag ni Adan "nasina gud" kay waray karawata ni Jehova an iya halad pero an kan Abel gin-uyonan. Ano an resulta? Ginpatay ni Cain an iya ma- tadong nga bugto. (Gen. 4:3-8; Heb. 11:4) Hunahunaa liwat hi Da- vid, nga usa nga tawo nga nakakapalipay ha kasingkasing ni Jeho- va. (Buh. 13:22) Bisan inin maopay nga tawo hapit na makabuhat hin grabe nga krimen han ginsumatan hiya nga gin-insulto hiya ngan an iya mga tawo han riko nga tag-iya hin tuna nga hi Nabal. Tungod ha kapungot, "igintaklos [ni David ngan han iya mga sundalo] an ira mga espada" basi patayon an bungalos nga hi Nabal pati an nga- tanan nga lalaki ha iya panimalay. Maopay na la kay nakombinse hira ni Abigail nga asawa ni Nabal nga diri bumulos. (1 Sam. 25: 9-14, 32, 33) Angayan la nga gin-giyahan ni Jehova hi Santiago nga magsurat: "An kasina han tawo diri nagriresulta hin katadongan han Dios." - San. 1:20. 5 Diri pariho ha kasina han tawo, an kasina ni Jehova pirme kon- trolado ngan may klaro nga rason. Bisan pa han duro nga kapungot, nagios hiya ha matadong nga paagi. Kon nakikig-away hiya, diri niya ginpupoo "an magtadong kaupod han magraot." (Gen. 18:22-25) Dugang pa, may matadong nga mga rason an kasina ni Jehova. His- gotan naton an duha hito ngan an mga leksyon nga aton hibabaro- an tikang hito. 6 Rason: Ginpapasiparahan an ngaran ni Jehova. An mga nag-aang- kon nga nagsisingba kan Jehova pero nagbubuhat hin maraot na- kakadaot ha iya reputasyon salit husto la nga masina hiya. (Ezek. 36:23) Ginhisgotan ha nauna nga mga kapitulo nga napasiparahan gud han nasud han Israel an ngaran ni Jehova. Diri urusahon nga nasina hiya tungod han ira disposisyon ngan buhat. Pero kontrola- do niya an iya kapungot - ginsirotan niya an iya katawohan ha hus- to la nga sukol ngan waray gud sumobra. (Jer. 30:11) Ngan han na- tuman na an katuyoan han kasina ni Jehova, waray na hiya masina ngan ginkalimtan na ito. - Sal. 103:9. 7 Leksyon: An pagtratar ni Jehova ha mga Israelita hadto seryoso nga pahamangno ha aton. Pariho ha ira, may pribilehiyo kita nga magdara han ngaran ni Jehova. Mga Saksi ni Jehova kita. (Isa. 43:10) An aton mga pulong ngan buhat nagsusumat mahitungod ha P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Dios nga aton ginsisingba. Diri gud naton karuyag magbinuhat hin maraot ngan pasiparahan an ngaran ni Jehova. Iton hipokrito nga pagkinabuhi makakapasina ha iya, ngan magios gud hiya basi protek- syonan an iya reputasyon. - Heb. 3:13, 15; 2 Ped. 2:1, 2. 8 An pahamangno ba nga hi Jehova makakapakita hin "duro nga kapungot" magpupugong ha aton nga magin duok ha iya? Diri. Maa- ram kita nga pasensyoso hiya ngan mapinasayloon. (Isa. 55:7; Roma 2:4) Pero maaram liwat kita nga nagdidisiplina hiya kon kinahang- lan. Ngani, naghihilarom an aton respeto ha iya, kay maaram kita nga an iya kasina maglalarab ha mga nahiara na pagbinuhat hin sala ngan diri niya hira tutugotan nga magpabilin nga kaupod han iya katawohan. (1 Cor. 5:11-13) Klaro nga iginsumat ni Jehova kon ano an nakakapasina ha iya. Nakadepende na ha aton an paglikay ha mga disposisyon ngan buhat nga nakakapasina ha iya. - Juan 3:36; Roma 1:26-32; San. 4:8. 9 Rason: Namimeligro an matinumanon nga katawohan ni Jehova. Na- sisina hi Jehova kon gin-aatake han mga kaaway adton maunungon nga naayop ha iya para hin proteksyon. Pananglitan, pagbaya han mga Israelita ha Ehipto, gin-atake han Paraon ngan han iya maku- sog nga pwersa militar an baga hin waray depensa nga katawohan nga nakadto ha baybayon han Dagat nga Pula. Pero han ginlanat nira an mga Israelita ha mamara nga salad han dagat, ginpanang- tang ni Jehova an mga kaliding han pan-girra nga mga karuwahe ngan iginlabog an mga Ehiptohanon ha butnga han dagat. "Waray bisan usa ha ira an ginpabay-an nga makatalwas." (Ex. 14:25-28) An kasina ni Jehova naglarab ha mga Ehiptohanon tungod han iya "ma- unungon nga gugma" ha iya katawohan. - Basaha an Exodo 15:9-13. 10 Tungod liwat han gugma ni Jehova ha iya katawohan, ginbuli- gan niya hira ha panahon ni Hadi Hezekias. An mga Asiryano, nga pinakamakusog ngan pinakabrutal nga pwersa militar hito nga pa- nahon, maatake na ha Jerusalem. An maunungon nga mga alagad ni Jehova nameligro ha paglikos nga magriresulta hin hinay-hinay ngan makangingirhat nga kamatayon. (2 Hadi 18:27) Salit nagsugo hi Jehova hin usa la nga anghel, nga nagpatay hin 185,000 nga ka- away nga mga sundalo ha usa la ka gab-i! (2 Hadi 19:34, 35) Imad- yina an eksena ha kampo han mga Asiryano pagkaaga. Waray kaga- miti an mga bangkaw, taming, ngan espada. Waray trumpeta nga nagpukaw. Waray nagmamandar ha mga sundalo. Mamingaw gud ha kampo ngan nagpatsarang an patay nga mga lawas. 11 Leksyon: Ito nga mga ginbuhat ni Jehova han nameligro an iya katawohan mapwersa nga pahamangno ha aton mga kaaway: "Ma- kaharadlok nga mahulog ha mga kamot han buhi nga Dios" kon ma- pungot hiya. (Heb. 10:31) Pero para ha aton, nakakaliaw ito ngan " M A G L A L A R A B A N A K O N D U R O N G A K A P U N G O T " 9, 10. Ano an reaksyon ni Jehova kon namimeligro an iya matinumanon nga kata- wohan? Paghatag hin mga ehemplo. 11. Kay ano nga nakakaliaw ngan nakakahatag hin kaisog an mga ehemplo ha Kasuratan mahitungod han reaksyon ni Jehova kon namimeligro an iya katawohan? Sugad la nga ginproteksyo- nan han usa nga anghel an katawohan han Dios tikang ha mga Asiryano ha panahon ni Hezekias, puproteksyonan liwat kita han mga anghel KITAA AN PARAPO 10, 23 191
12. Ha daku nga kasakitan, kay ano nga maglalarab an kapungot ni Jehova? nakakahatag hin kaisog. Nakakaliaw hibaroan nga an aton nangu- nguna nga kaaway, hi Satanas, diri maglalampos. Hirani na matapos an iya 'halipot nga panahon' han pagmando! (Pah. 12:12) Samtang ginpapamulat ito, maisugon nga makakag-alagad kita kan Jehova, kay maaram kita nga waray tawo, organisasyon, o gobyerno nga ma- kakapugong ha aton ha pagbuhat han Iya kaburut-on. (Basaha an Salmo 118:6-9.) Iginpahayag ni apostol Pablo an aton marig-on nga pagsarig pinaagi hini nga mga pulong: "Kon an Dios dapig ha aton, hin-o an makontra ha aton?" - Roma 8:31. 12 Ha daku nga kasakitan, puproteksyonan kita ni Jehova, sugad han iya ginbuhat ha mga Israelita nga nakorner han mga Ehiptoha- non ngan ha mga Judio ha Jerusalem nga ginlikosan han mga Asir- yano. Kon an aton mga kaaway magsari pagpoo ha aton, maglala- rab an kapungot ni Jehova tungod han iya hilarom nga gugma ha aton. Adton mangangahas pag-atake ha aton sugad hin makamkam han nawotawo han iya mata. Magios hiya dayon. (Zac. 2:8, 9) Wa-
ray gud kapariho an mahitatabo nga pamatay. Pero an mga kaaway ni Jehova waray rason nga mahipausa kon buhian na niya ngada ha ira an iya kapungot. Kay ano? Ano nga mga Pahamangno an Iginhatag ni Jehova? 13 Hi Jehova "diri madagmit masina" ngan naghatag hiya hin damu nga pahamangno nga bubungkagon niya an mga nakontra ha iya ngan nagtatarhog ha iya katawohan. (Ex. 34:6, 7) Gin-gamit niya an mga propeta sugad kanda Jeremias, Ezekiel, Daniel, Kristo Je- sus, ngan hira apostol Pedro, Pablo, ngan Juan basi magpahamang- no parte ha daku ngan ultimo nga girra. - Kitaa an kahon nga "Mga Pahamangno ni Jehova Parte ha Tiarabot nga Daku nga Girra." 14 Iginparekord ni Jehova ha iya Pulong ini nga mga pahamang- no. Iya liwat ginsiguro nga an Biblia an may pinakadamu nga hu- bad ngan distribusyon ha kasaysayan. Ha bug-os nga kalibotan, nag- organisar hiya hin damu nga boluntaryo nga nabulig ha iba nga 13. Ano nga mga pahamang- no an iginhatag ni Jehova? 14, 15. Ano an ginbubuhat ni Jehova, ngan kay ano? Kon mameligro na an katawohan ni Jehova, gagamiton niya an la- ngitnon nga mga hugpo basi buhian an iya kapungot KITAA AN PARAPO 21 193
˙ ˙ ˙ 18 A MGA PAHAMANGNO NI JEHOVA PARTE HA TIARABOT NGA DAKU NGA GIRRA K I TA A AN PAR AP O 1 3 , 1 4 16, 17. May itinanda na ba nga adlaw hi Jehova para ha ulti- mo nga girra? Isaysay. 194 An Biblia may damu nga tagna nga nagpapahamangno parte ha ultimo nga girra diin pupoohon ni Jehova an mga nakontra ha iya ngan ha iya katawohan. Mababasa dinhi an pipira hito. Ob- serbari an kaparihoan hini nga mga pahamangno, ngan tigamni nga ginsisiguro ni Jehova nga an ngatanan nga tawo magkaada oportunidad nga mabatian ito ngan gumios uyon hito. E ZE KIE L : " 'Magpapatawag ako hin espada kontra [kan Gog] ha ngatanan ko nga kabukiran,' nasiring hi Jehova nga Soberano nga Ginoo." - Ezek. 38:18-23. DAN IE L : JE RE M IAS : "An Dios han langit mag- iestablisar hin ginhadian . . . Dudugmukon ngan bubungka- gon hini ito ngatanan nga ginhadian." - Dan. 2:44. "Huhukman [ni Jehova] mismo an ngatanan nga tawo. Ngan iya pamamatayon an magraot." - Jer. 25:31-33. PA N A H O N H A N K A D A A N N G A I S R A E L mahibaro ha pakigmurayaw ha Dios ngan nagpapahamangno parte ha tiarabot nga "daku nga adlaw ni Jehova." (Zep. 1:14; Sal. 2:10- 12; 110:3) Ginpapagios niya an iya katawohan nga ihubad ha gina- tos nga yinaknan an mga publikasyon para ha pag-aram ha Biblia ngan gumamit hin ginatos ka milyon nga oras kada tuig ha pagsu- mat han mga saad ngan mga pahamangno nga mababasa ha iya Pu- long. 15 Iginpapabuhat ni Jehova ini ngatanan kay "diri niya karuyag nga mabungkag an bisan hin-o, lugod karuyag niya nga magbasol an ngatanan." (2 Ped. 3:9) Pribilehiyo gud nga magin representante han aton mahigugmaon ngan pasensyoso nga Dios ngan magkaada gutiay nga bahin ha pagpasamwak han iya mensahe! Pero hirani na maubos an panahon para hadton diri namamati ha mga paha- mangno. San-o "Maglalarab" an Kasina ni Jehova? 16 Hi Jehova may itinanda na nga adlaw para ha ultimo nga gir- ra. Maaram hiya nga daan kon san-o aatakehon an iya katawohan. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
J E S US : "Magkakaada daku nga kasakitan nga waray pa mahitabo tikang ha tinikangan han kalibotan." - Mat. 24:21, 22. An Biblia an may pinakadamu nga hubad ngan distribusyon ha bug-os nga kasaysayan AN M GA AL AGAD N I JE H OVA HA PABLO : M O D E RN O N GA PANAH O N . . . 'Hi Jesus upod an iya gamhanan nga mga anghel nabulos ha mga diri nakilala ha Dios.' - 2 Tes. 1:6-9. ˘ Nananaltag hin binilyon nga kopya hin mga litera- tura nga basado ha Biblia ha ginatos nga yinaknan ˘ Nagamit hin ginatos ka milyon nga oras kada tuig PE D R O : ha pagsangyaw "An adlaw ni Jehova maabot sugad hin kawa- tan, . . . ngan an tuna ngan an mga buhat dida hito mabubuhayhag." - 2 Ped. 3:10. JUAN : "Ha [kan Jesus] baba may nagawas nga matarom, hilaba nga espada nga gagamiton ha pag-atake ha mga nasud." - Pah. 19:11-18. S I YA H A N N G A S I G L O C . E . M O D E R N O N G A PA N A H O N (Mat. 24:36) Kay ano nga maaram hiya kon san-o maatake an iya mga kaaway? 17 Aton hinbaroan ha nahiuna nga kapitulo nga hi Jehova nagsi- ring kan Gog: "Bubutangan [ko] hin mga kaw-it an imo mga panga." Tutugwayan niya an mga nasud ha pag-atake nga magriresulta ha Armagedon. (Ezek. 38:4) Diri ini nagpapasabot nga hi Jehova an magpapatikang hito nga girra o nga kukuhaon niya an kagawasan ha pagbuot han mga nakontra ha iya. Lugod, iginpapakita hini nga nababasa ni Jehova an kasingkasing ngan maaram hiya han bubu- haton han iya mga kaaway ha partikular nga mga sitwasyon. - Sal. 94:11; Isa. 46:9, 10; Jer. 17:10. 18. Kay ano nga makikig-away an mga tawo ha Makagara- hum-ha-ngatanan? 18 Kon diri hi Jehova an magpapatikang han away o diri niya pi- piriton an iya mga kaaway nga makiggirra, kay ano nga makikig- away ini nga mga tawo ha Makagarahum-ha-ngatanan mismo? An usa nga rason kay hito nga panahon posible nga kombinsido na hira nga waray Dios o nga diri hiya manginginlabot ha buruhaton han mga tawo. Bangin mahunahuna nira ito kay napoo pa la nira an nga- tanan nga organisasyon han buwa nga relihiyon ha kalibotan. Salit " M A G L A L A R A B A N A K O N D U R O N G A K A P U N G O T " 195
196 Ha Armagedon, an katawohan ni Jehova diri makikig-away. Puproteksyonan hira han mga anghel samtang nagpaparaptayay an mga kaaway. - Ezek. 38:21 KITAA AN PARAPO 22-24
19. Ano an posible mahitabo katapos mabungkag an buwa nga relihiyon? 20, 21. Hin-o hi Gog, ngan ano an mahitatabo ha iya? 22, 23. Hin-o an magpupro- teksyon ha katawohan han Dios, ngan ano an sigurado nga aabaton nira ha ira toka? An aton kahibaro mahitungod han adlaw ni Jehova magpapagios ha aton nga buhaton an ano? 198 bangin makasiring hira nga kon may Dios, sigurado nga didepensa- han niya an mga institusyon nga nag-aangkon nga iya mga repre- sentante. Diri nira masasantop nga an Dios an nagbutang ha ira kasingkasing han ideya nga wad-on an mga relihiyon nga nagpapa- sipara gud ha iya. - Pah. 17:16, 17. 19 Katapos mabungkag an buwa nga relihiyon, posible nga sugo- on ni Jehova an iya katawohan nga magpasamwak hin masakit nga mensahe, nga ha libro han Pahayag iginpapariho ha uran nga yelo nga an tagsa hito mga 20 ka kilo an kabug-aton. (Pah. 16:21, ftn.) Ito nga mensahe - posible usa nga deklarasyon nga matatapos na an sistema han politika ngan komersyo - masakit gud para ha mga ma- kakabati hito salit magpapasipara hira ha Dios. Posible nga ito an mag-aaghat ha mga nasud nga bug-os-pwersa nga atakehon an ka- tawohan han Dios, basi mapahilom na gud kita. Huhunahunaon nira nga diri kita makakadepensa ngan masayon la bungkagon. Magsa- sayop gud hira! Paonan-o Ipapakita ni Jehova an Iya Kapungot? 20 Aton hinbaroan ha Kapitulo 17 nga gintawag ni Ezekiel nga "Gog ha tuna han Magog" an alyansa han mga nasud nga maatake ha aton. (Ezek. 38:2) Pero an mga membro hini nga alyansa diri ti- nuod nga nagkakaurosa. Bisan kon baga hin nagkakauruyon hira, magpapabilin la gihap an pagkompetensyahay, pagpahitaas, ngan nasyonalistiko nga ambisyon. Magigin masayon la kan Jehova nga pahinaboon nga gamiton nira an ira armas kontra 'ha ira mismo bugto.' (Ezek. 38:21) Pero an kabungkagan han mga nasud diri ma- sisiring nga kanan tawo buhat. 21 Antes mabungkag an aton mga kaaway, makikita nira an tiga- man han Anak han tawo - posible nga milagroso nga pagpakita han gahum ni Jehova ngan ni Jesus. Makakakita hira hin mga butang nga makakapalisang ha ira. Sugad han igintagna ni Jesus, "an mga tawo haros madidismayo tungod han kahadlok ngan han pagpina- mulat han mga butang nga mahitatabo ha inuukyan nga tuna." (Luc. 21:25-27) Masasantop nira nga sayop gud nga gin-atake nira an ka- tawohan ni Jehova, salit mahahadlok gud hira. Mapipiritan hira pag- kilala ha Maglalarang sugad nga kumander han militar, hi Jehova han mga hugpo. (Sal. 46:6-11; Ezek. 38:23) Sigurado nga gagami- ton ni Jehova an langitnon nga mga hugpo ngan an mga pwersa han palibot basi proteksyonan an iya maunungon nga mga alagad ngan poohon an iya mga kaaway. - Basaha an 2 Pedro 2:9. 22 Hunahunaa an pagin disidido ni Jesus nga manguna ha pag- atake ha mga kaaway han Dios ngan proteksyonan an mga nahigug- ma ngan nag-aalagad ha iya Amay. Hunahunaa liwat an aabaton han mga dinihogan. Antes han Armagedon, an mga dinihogan nga na- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
bibilin pa ha tuna babanhawon ngadto ha langit basi an ngatanan nga 144,000 makaupod ni Jesus ha pakiggirra. (Pah. 17:12-14) Si- gurado nga damu ha ira an nagin duok nga sangkay han mga kaapi han iba nga mga karnero samtang nag-aalagad nga magkaupod hi- nin kataposan nga mga adlaw. Hito nga panahon, an mga diniho- gan may-ada na awtoridad ngan gahum ha pagdepensa hadton ma- unungon gud nga sinuporta ha ira ha mga panahon han pagsari. - Mat. 25:31-40. 24. Ano an magigin reaksyon han daku nga grupo han iba nga mga karnero? 25. Ano an sunod naton nga hihisgotan? 23 Magigin kaapi liwat han langitnon nga hugpo ni Jesus an mga anghel. (2 Tes. 1:7; Pah. 19:14) Binulig na hira ha iya ha pagpaiwas kan Satanas ngan han mga demonyo tikang ha langit. (Pah. 12:7-9) Ngan nabulig liwat hira ha pagtirok han mga aanhi ha tuna nga na- ruruyag pagsingba kan Jehova. (Pah. 14:6, 7) Angayan la nga tugo- tan ni Jehova an mga anghel nga proteksyonan ini nga mga maunu- ngon! Labaw ha ngatanan, kadungganan para ha bug-os nga hugpo ni Jehova an pagbaraan ngan pagbindikar han iya ngaran, o repu- tasyon, pinaagi ha pagbulig ha pagbungkag han iya mga kaaway. - Mat. 6:9, 10. 24 An daku nga grupo han iba nga mga karnero waray rason nga mangurog ha kahadlok, kay ito nga hugpo nga magpuproteksyon ha ira gamhanan ngan disidido gud. Ngani, 'matindog hira hin tadong ngan mahangad, kay an ira katalwasan nagtitikahirani na.' (Luc. 21:28) Importante gud nga antes umabot an adlaw ni Jehova, buli- gan naton an mas damu pa nga kilalahon ngan higugmaon an aton maloloy-on ngan nagpapanalipod nga Amay! - Basaha an Zepanias 2:2, 3. 25 An mga girra han tawo nagriresulta hin kasamok ngan pag-an- tos. Ha kabaliktaran, an Armagedon magriresulta hin kahapsay ngan kalipay. Ano an magigin kahimtang kon matapos na an kapungot ni Jehova, maitakob na an mga espada han iya mga girriro, ngan ma- wara na an aringasa han daku nga girra? Ha sunod nga kapitulo, hi- hisgotan naton iton makalilipay nga kabubuwason. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano an nakakapasina kan Jehova? 2 Paonan-o ipapakita ni Jehova an 3 Kay ano nga angay naton suportaran hin maisugon an putli nga pagsingba yana? iya kapungot? " M A G L A L A R A B A N A K O N D U R O N G A K A P U N G O T " 199
200
'AKO MAU KOY HA B U T N GA HAN K ATAWO HAN ' I G I N PA H I U L I A N P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O VA EZEKIEL 43:7 POKUS: Mga detalye han bisyon mahitungod han templo ngan an igintututdo hito may kalabotan ha putli nga pagsingba Hi Jehova naghatag kan propeta Ezekiel ngan kan apostol Juan hin mga bisyon nga may mga kaparihoan gud. An mga detalye hito nagtututdo ha aton hin importante nga mga leksyon nga nabulig ha aton nga singbahon hi Jehova yana ha paagi nga iya gin-uuyonan ngan nagpapakita han magigin kinabuhi ha Paraiso ilarom han Ginhadian han Dios. 5 S E K S Y O N S I N G K O 201
19 1, 2. Sumala ha Ezekiel 47: 1-12, ano an nakita ngan na- hibaroan ni Ezekiel? (Kitaa an retrato hini nga pahina.) 202 "AN NGATANAN MAB U B U H I D I I N MAN U MAG O S AN SALO G " EZEKIEL 47:9 POKUS: An bisyon mahitungod han salog nga naagos tikang ha templo - an katumanan hito ha kadaan nga panahon, yana, ngan ha tiarabot MAY NAKITA na liwat hi Ezekiel nga urusahon ha iya bisyon ma- hitungod han templo: Usa nga sapa an naawas tikang ha sagrado nga istraktura! Imadyina hiya nga nagsusubay han gin-aagian hi- ton matin-aw gud nga tubig. (Basaha an Ezekiel 47:1-12.) Naawas ito tikang ha purtahan han santuaryo; katapos, nagawas ito ha tem- plo hirani ha este nga ganghaan. Gindara hi Ezekiel han anghel pa- hirayo ha templo, nga ginsusukol an distansya samtang naglalakat hira. Pauroutro nga ginpatabok niya hi Ezekiel ha tubig, ngan na- obserbaran han propeta nga madagmit ito magtikahilarom ngan ha urhi nagin salog nga matatabok la kon languyon niya! 2 Hinbaroan ni Ezekiel nga an salog naagos ha Dagat nga Patay ngan nakakatambal han maasin ngan waray kinabuhi nga katubi- gan hito ha mga bahin nga naaabot han tubig han salog, salit nag- kakaada ito damu nga isda. Ngan nakita niya an ngatanan nga kla- se han kahoy nga nanunubo ha mga ligid han salog. Kada bulan, namumunga ito hin masustansya nga mga prutas ngan nananaring- sing hin mga dahon nga nakakatambal. Sigurado nga napuno an P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
kasingkasing ni Ezekiel hin kamurayawan ngan paglaom han naki- ta niya ini ngatanan. Pero ano an kahulogan hini para ha iya ngan ha iya mga igkasi-distyero? Ngan ano an kahulogan hini para ha aton yana? Ano an Kahulogan han Salog Para ha mga Distyero? 3 Sigurado nga waray hunahunaa han mga Judio hadto nga lite- ral an salog ha bisyon. Lugod, ini nga asoy posible nga nagpahi- numdom ha ira han usa pa nga tagna mahitungod han pagpahiuli, nga iginrekord ni propeta Joel bangin sobra duha ka siglo antes pa hito. (Basaha an Joel 3:18.) Han nabasa han mga Judio nga dis- tyero an iya tagna, waray hira maghunahuna nga an kabukiran li- teral nga "magtuturo hin matam-is nga bino" o an kabungtoran "mag-aawas hin gatas"; waray liwat hira maghunahuna nga may bu- rabod nga maawas "tikang ha balay ni Jehova." Salit posible nga nasantop liwat nira nga diri literal an salog ha bisyon ni Ezekiel.[1] Kon sugad, ano an iginpapasabot ni Jehova? An Kasuratan nabu- lig ha aton nga masabtan an kahulogan han pipira nga bahin hini nga bisyon. Pero ha kabug-osan, hihisgotan naton an tulo nga kla- ro ngan mahigugmaon nga pasarig nga aton hibabaroan hini nga asoy. 4 Salog han mga bendisyon. Ha Biblia, an salog ngan tubig agsob maghulagway han pag-agos han mga bendisyon ni Jehova nga nag- hahatag hin kinabuhi. Sugad hito an nakita ni Ezekiel nga salog nga naagos tikang ha templo, salit an bisyon posible nga nakaag- hat ha katawohan ni Jehova nga maglaom nga maagos ha ira an iya espirituwal nga mga bendisyon nga naghahatag hin kinabuhi kon magpabilin hira ha putli nga pagsingba. Ano nga mga bendis- yon? Makakakarawat na liwat hira hin espirituwal nga instruksyon ha mga saserdote. Ngan tungod kay maghahalad utro ha templo, makakasarig hira nga mapapara an ira mga sala. (Ezek. 44:15, 23; 45:17) Salit magigin limpyo na liwat hira, nga sugad hin ginhuga- san ha malimpyo nga tubig tikang ha templo. 5 Pirme daw la magkakaada igo nga bendisyon para ha ngatanan? Ginwara han bisyon an sugad nga kabaraka pinaagi ha pagpakita han milagroso nga paghaluag han katubigan - an sapa nagin salog pag-abot la hin mga dos kilometros! (Ezek. 47:3-5) Magtikadaku man an populasyon ha napahiuli nga tuna han mga Judio, magti- tikadamu liwat an bendisyon ni Jehova basi maihatag an ira pangi- nahanglan. An salog naghuhulagway hin kahuraan! 6 Tubig nga naghahatag hin kinabuhi. Ha bisyon ni Ezekiel, an salog naagos ha Dagat nga Patay ngan nagbubuhi ha daku nga bahin hito. Tigamni nga tungod han salog nagkaada damu nga klase hin isda nga pariho han makikita ha Daku nga Dagat, o Dagat Mediteraneo. "A N N G ATA N A N M A B U B U H I D I I N M A N U M A G O S A N S A LO G " 3. Kay ano nga waray hunahu- naa han mga Judio hadto nga literal an salog ha bisyon ni Ezekiel? 4. (a) Ano nga mga bendis- yon ni Jehova an posible nga ginlaoman han mga Judio tu- ngod han salog ha bisyon ni Ezekiel? (b) Paonan-o an pag- gamit han Biblia han mga pulong nga "salog" ngan "tu- big" nagpapasarig ha aton nga bibendisyonan ni Jehova an iya katawohan? (Kitaa an kahon nga "Mga Salog han mga Bendisyon ni Jehova.") 5. Paonan-o ginwara han bis- yon mahitungod han salog an mga kabaraka kon pirme ba magkakaada igo nga bendis- yon para ha ngatanan? 6. (a) Ano an iginpapasarig han bisyon? (b) Ano liwat an iginpapahamangno han bis- yon? (Kitaa an footnote.) F O O T N O T E [1] Dugang pa, an mga Judio nga distyero nga pamilyar ha ira tuna nga natawhan posible nga maaram nga waray salog nga makakaagos tikang ha Jerusalem ngadto ha Da- gat nga Patay, kay may sagkahon nga mga lugar dida hito. 203
˙ ˙ ˙ 19A M GA SALO G HAN M GA B E N D I SYO N N I J E H OVA K I TA A AN PAR AP O 3 Tagda an pipira nga asoy ha Biblia nga naggamit han mga pulong nga "salog" ngan "tubig" basi ihulagway an mga bendisyon nga naagos tikang kan Jehova. Kon babasahon naton ini ngatanan, madadasig kita ha paghibaro kon paonan-o kita ginbibendisyonan ni Jehova. Kay ano? JOEL 3:18 Ini nga tagna nagpapakita hin burabod nga naawas tikang ha santuaryo han templo. Naa- gos ito basi matubigan an mamara nga "Walog han Kakahoyan nga Akasya." Salit hi Joel ngan hi Ezekiel pariho nakakita hin salog nga naghahatag hin kina- buhi ha uga nga lugar. Hinin duha nga asoy, an sa- log nagtitikang ha balay, o templo, ni Jehova. Syempre, gutiay la an kaibahan han mga bendisyon tikang ha pagmando ni Jehova ngan han mga bendisyon nga ginrirepresentaran han salog nga nakita ni Ezekiel. Ito ngatanan nga bendisyon nagtitikang kan Jehova ngan naagos ha ngatanan nga matinumanon nga katawohan. ZACARIAS 14:8 Hi propeta Zacarias nakakita hin "buhi nga katubigan" nga naawas tikang ha syudad han Jerusalem. An katunga hito naagos ha dagat ha este, o Dagat nga Patay, ngan an katunga ha dagat ha weste, o Dagat Mediteraneo. An Jerusalem "an syudad han harangdon nga Hadi," hi Jehova nga Dios. (Mat. 5:35) Salit an pag-unabi ni Zacarias hito nga syudad nagpapahinumdom ha aton han pag- mando ni Jehova ha bug-os nga tuna ha maabot nga panahon. Maiha na naton nga nasabtan nga an katubigan dinhi hini nga tagna nagpapasabot nga bibendisyonan ni Jehova an duha nga grupo han matinumanon nga mga tawo ha Paraiso, adton ma- kakatalwas ha daku nga kasakitan ngan adton ba- banhawon katapos hito. PAHAYAG 22:1, 2 Hi apostol Juan nakakita hin sim- boliko nga salog nga pariho han nakita ni Ezekiel. Pero diri ito nagtitikang ha templo kondi ha trono ni Jehova. Salit pariho ha bisyon ni Zacarias, ini nga bisyon baga hin nagpapabug-at han mga bendisyon han pagmando han Dios ha Milenyo. SALMO 46:4 Tigamni nga ini nga bersikulo baga hin naghihisgot han duha nga butang - pagsingba ngan pagmando. Makikita dinhi an usa nga salog nga nakakapalipay gud ha "syudad han Dios," nga nagpapasabot han Ginhadian ngan pagmando, sugad man ha "baraan ngan harangdon nga ta- bernakulo han Gihitaasi," nga nagpapasabot han putli nga pagsingba. Ha kabug-osan, ini nga mga asoy nagpapa- sarig ha aton nga bibendisyonan ni Jehova an matinumanon nga katawohan ha duha nga paagi. Magpapahimulos kita ha kadayonan, siyahan, ha iya pagmando ngan, ikaduha, ha iya kahikayan ha putli nga pagsingba. Salit magin determinado kita yana nga padayon nga manga- ro kan Jehova nga Dios ngan ha iya Anak hin "tubig nga buhi" - an ira mahigugmaon nga mga tagana para ha kinabuhi nga waray kataposan! - Jer. 2:13; Juan 4:10. 204
Nagkaada pa ngani mainuswagon nga mga negosyo han pangisda ha ligid han Dagat nga Patay butnga han duha nga bungto nga po- sible hirayo ha usa kag usa. An anghel nagsiring: "An ngatanan ma- bubuhi diin man umagos an salog." Pero an tubig ba tikang ha balay ni Jehova nakaabot ha ngatanan nga bahin han Dagat nga Pa- tay? Waray. Iginsaysay han anghel nga may hanangon nga mga da- pit nga waray maabot han tubig nga naghahatag hin kinabuhi. Ito nga mga lugar 'igintubyan ha asin.'[2] (Ezek. 47:8-11) Salit an bis- yon nagpapasarig nga ipapahiuli han putli nga pagsingba an ka- tawohan, ngan mag-uuswag hira. Pero nagpapahamangno liwat ito: Diri ngatanan makarawat han mga bendisyon ni Jehova; diri liwat ngatanan matatambal. 7 Mga kahoy nga naghahatag hin pagkaon ngan pagtambal. Kumus- ta man an mga kahoy ha mga ligid han salog? Mas napapatahom hini an bisyon, diri ba? Nakakadugang liwat ini ha kahulogan hito. Sigurado nga nalipay hi Ezekiel ngan an iya mga igkasi-Judio ha paghunahuna han magigin bunga hini nga mga kahoy, magrasa nga prutas kada bulan! Iton makaruruyag nga paghulagway dugang nga nagpasarig ha ira nga pakakaunon hira ni Jehova ha espirituwal. Ngan ano pa? Tigamni nga "magigin tambal" an mga dahon hini. (Ezek. 47:12) Maaram hi Jehova nga espirituwal nga pagtambal an labi nga ginkikinahanglan han mabalik nga mga distyero, ngan nag- saad hiya nga itatagana ito. Ginhisgotan ha iba nga mga tagna ma- hitungod han pagpahiuli kon paonan-o niya ito ginbuhat, sugad han aton hinbaroan ha Kapitulo 9. 8 Pero aton liwat nahisgotan ha Kapitulo 9 nga ito nga mga tag- na waray matuman hin bug-os ha binalik nga mga distyero. Tungod ito ha ira mismo. Paonan-o man hira bug-os nga bibendisyonan ni Jehova kon an kadam-an ha ira nabalik ha pagbuhat hin maraot, diri masinugtanon, ngan nagpapasibaya han putli nga pagsingba? Nasubo gud an mga matinumanon tungod han panggawi han ira mga igkasi-Judio. Pero maaram an maunungon nga mga magsiring- ba ni Jehova nga an iya mga saad diri gud napapakyas; pirme ito natutuman. (Basaha an Josue 23:14.) Salit an bisyon ni Ezekiel may mas daku nga katumanan. Pero san-o? An Salog Naagos Yana! 9 Ha Kapitulo 14, aton hinbaroan nga an bisyon ni Ezekiel mahi- tungod han templo may mas daku nga katumanan "ha ultimo nga bahin han mga adlaw," diin an putli nga pagsingba mas ginpapahi- taas labaw kay ha kakan-o pa man. (Isa. 2:2) Paonan-o natutuman yana ini nga bahin han bisyon? 10 Salog han mga bendisyon. Ano nga mga bendisyon yana an igin- papahinumdom han tubig nga naagos tikang ha balay ni Jehova? "A N N G ATA N A N M A B U B U H I D I I N M A N U M A G O S A N S A LO G " 7. Ano nga pasarig an igin- hatag ha nadistyero nga mga Judio han mga kahoy ha mga ligid han salog? 8. Kay ano nga makakasiring kita nga an bisyon ni Ezekiel may mas daku nga katuma- nan? 9. San-o an mas daku nga ka- tumanan han bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo? 10, 11. (a) Ano nga mga ben- disyon nga pariho hin salog an naagos ha aton yana? (b) Paonan-o nagtitikahaluag an agos han mga bendisyon ni Jehova basi maihatag an nagtitikadaku nga pangina- hanglan ha kataposan nga mga adlaw? F O O T N O T E [2] Para ha iba nga komentarista positibo ini nga mga pulong, kay siring nira nga an panguha hin asin basi himoon nga preserbatibo maiha na nga mainuswagon nga negosyo ha may Dagat nga Patay. Pero ti- gamni nga an asoy nasiring nga iton hanangon nga katubigan "diri mata- tambal." Waray kinabuhi dida hito ngan waray ito matambal, kay an tubig nga naghahatag hin kinabuhi tikang ha balay ni Jehova waray makaabot ngada. Kon sugad, hini nga kahimtang an pagin asinon hi- ton hanangon nga mga lugar baga hin may negatibo nga kahulogan. - Sal. 107:33, 34; Jer. 17:6. 205
˙ ˙ ˙ 19 B AN SAPA NAG I N SALO G ! K I TA A AN PAR AP O 4 - 2 1 1,000 ka siko tubtob mukobuko An Salog Naghahatag hin mga Bendisyon H A D T O Pakabalik han mga distyero ha ira tuna, inagos ha ira an mga bendisyon samtang nakikigbahin hira ha pagpa- hiuli han putli nga pagsing- ba ha templo M O D E R N O N G A Han 1919 iginpahiuli an put- li nga pagsingba, salit nagin mas makusog an pag-agos han espirituwal nga mga bendisyon ha matinumanon nga mga alagad han Dios P A N A H O N T I A R A B O T Katapos han Armagedon, pisikal ngan espirituwal nga mga bendisyon an maagos tikang kan Jehova 206 Ginsubay ni Ezekiel an sapa nga naawas tikang ha santuar- yo ni Jehova ngan milagroso nga nagin hilarom nga salog pag-abot la hin mga dos kilometros! Ha mga ligid hito, na- kakita hiya hin marampag nga kakahoyan nga naghahatag hin pagkaon ngan pagtambal. Ano an kahulogan hini? 2,000 ka siko tubtob tuhod 3,000 ka siko tubtob baliatang 4,000 ka siko kinahanglan na languyon Tubig nga Naghahatag hin Kinabuhi Mga Kahoy nga Nakakahatag hin Pagkaon Ngan Pagtambal Samtang nagdadamu an masinugtanon nga katawo- han ni Jehova, hura nga ginbendisyonan niya hira, salit nag-uswag hira ha espirituwal Ha espirituwal nga paagi, ginpa- kaon ni Jehova an iya matinuma- non nga katawohan ha ira naipa- hiuli nga tuna; gintambal liwat niya an ira maiha na nga sakit ha espirituwal Ha nag-uuswag nga espiri- tuwal nga paraiso, nagtitika- damu an nagpapahimulos han nagtitikahaluag nga agos han espirituwal nga mga bendisyon ni Jehova ngan nagkakaada kinabuhi ha espirituwal nga paagi An hura nga suplay hin espiri- tuwal nga pagkaon nabulig ha mga tawo nga malikyan an pagin masakiton ngan gutom ha espiri- tuwal nga komon ha kalibotan yana Makakaupod han mga ma- kakatalwas ha Armagedon an damu ka milyon nga mga binanhaw, ngan hura nga bi- bendisyonan ni Jehova an ngatanan Bubuligan han Kristo ngan han iya 144,000 nga igkasi-magma- rando an tanan nga masinugta- non nga katawohan nga magin perpekto ngan magin mahimsog ngan makusog ha kadayonan!
Iginpapahinumdom hito an tanan nga nakakapahimsog ha aton ha espirituwal. An nangunguna hito amo an halad-lukat han Kristo nga may gahum ha paglimpyo, salit nagin posible nga mapasaylo an aton mga sala. An mga kamatuoran ha Pulong han Dios iginpari- ho liwat ha tubig nga nakakalimpyo ngan naghahatag hin kinabu- hi. (Efe. 5:25-27) Paonan-o naagos ito nga mga bendisyon ha aton panahon? 11 Han 1919 pipira ka yukot la an mga alagad ni Jehova, ngan na- lipay gud hira ha pagkarawat han espirituwal nga pagkaon nga ira ginkikinahanglan. Han sumunod nga mga dekada, padayon hira nga nagtikadamu. Yana, sobra walo ka milyon na an katawohan han Dios. Nagin masulog ba an agos han limpyo nga tubig han kama- tuoran? Oo! Damu gud nga kamatuoran ha Biblia an iginsasaysay ha aton. Binilyon nga Biblia, libro, magasin, brosyur, ngan tract an inagos ha katawohan han Dios ha naglabay nga siglo. Pariho han salog nga nakita ni Ezekiel, an agos han mga kamatuoran madag- mit nga nagtitikahaluag basi maihatag an nagtitikadaku nga pangi- nahanglan han mga tawo nga uhaw ha espirituwal ha bug-os nga kalibotan. Maiha na nga mababasa an inimprinta nga mga publi- kasyon nga basado ha Biblia. Ngan yana, pinaagi han website nga jw.org, ito nga mga publikasyon available na ha sobra 900 nga yi- naknan! Ano an epekto hito ha sinsero nga mga tawo? 12 Tubig nga naghahatag hin kinabuhi. Ginsidngan hi Ezekiel: "An ngatanan mabubuhi diin man umagos an salog." Hunahunaa kon paonan-o an mga kamatuoran ha Biblia naagos ha tanan nga nasu- lod ha aton iginpahiuli nga espirituwal nga tuna. Naghahatag ito hin kinabuhi ngan espirituwal nga kahimsog ha minilyon nga makinara- waton an kasingkasing. Pero may napapanahon liwat nga pahamang- no an bisyon: Diri ngatanan padayon nga nakarawat han kamatuo- ran. Pariho han hanangon nga mga dapit han Dagat nga Patay ha bisyon, an iba diri na nagigin makinarawaton; nadiri hira pag-aplikar han kamatuoran.[3] Hinaot diri ito mahitabo ha aton! - Basaha an Deuteronomio 10:16-18. 13 Mga kahoy nga naghahatag hin pagkaon ngan pagtambal. May makapadasig ba nga mga leksyon para ha aton an mga kahoy ha mga ligid han salog? May-ada! Hinumdumi nga namumunga ito hin magrasa nga prutas kada bulan, ngan an mga dahon hito nakaka- tambal. (Ezek. 47:12) Salit nagpapahinumdom ito nga nag-aalagad kita ha Dios nga hura nga nagpapakaon ha aton ngan nagtatagana han pinakaimportante nga pagtambal - ha espirituwal. An kalibo- tan yana masakiton ngan gutom ha espirituwal. Pero hunahunaa an igintatagana ni Jehova. Pananglitan, katapos mo magbasa hin artikulo ha aton magasin, magkanta han ultimo nga kanta ha asem- bleya o kombensyon, o magkita han usa han aton mga video, inabat "A N N G ATA N A N M A B U B U H I D I I N M A N U M A G O S A N S A LO G " 12. (a) Paonan-o an mensahe han kamatuoran naghahatag hin kinabuhi ngan espirituwal nga kahimsog ha mga tawo? (b) Ano an napapanahon nga pahamangno han bisyon? (Kitaa liwat an footnote.) 13. Ano an mga leksyon para ha aton han mga kahoy ha bisyon? F O O T N O T E [3] Puropariho ini ha ilustrasyon ni Jesus mahitungod han pukot. Damu nga isda an nadakop han pu- kot, pero diri ngatanan "mag-opay." An mga diri mag-opay iginlabog. Hito nga paagi, hi Jesus nagpaha- mangno nga damu hadton sinulod ha organisasyon ni Jehova an ba- ngin diri magin matinumanon ha urhi. - Mat. 13:47-50; 2 Tim. 2: 20, 21. 207
14, 15. (a) Ano an aton mahibabaroan ha hanangon nga mga lugar nga waray ma- tambal? (b) Paonan-o kita nagpapahimulos ha salog nga nakita ni Ezekiel ha bisyon? 16, 17. (a) Ha ano nga paagi an tubig han kinabuhi magigin mas haluag gud ha Paraiso? (b) Paonan-o kita magpapa- himulos ha salog han mga bendisyon ha Paraiso? 208 mo ba nga bendisyon gud an pagkaada hito nga espirituwal nga pagkaon? Ginpapakaon gud kita hin maopay. (Isa. 65:13, 14) Nag- paparig-on ba han pagtoo an aton espirituwal nga pagkaon? An ma- opay nga sagdon nga aton nakakarawat, nga basado gud ha Pulong han Dios, nabulig ha aton nga malikyan an mga sala sugad han imoralidad, kahakog, ngan kawaray-pagtoo. May kahikayan liwat hi Jehova nga buligan an mga Kristiano nga matambal ha espirituwal nga sakit nga resulta han seryoso nga sala. (Basaha an Santiago 5:14.) Ginbibendisyonan gud kita, sugad han iginpapasabot han mga kahoy ha bisyon. 14 May mahibabaroan liwat kita ha hanangon nga mga lugar nga waray matambal. Diri gud naton karuyag pugngan an pag-agos han mga bendisyon ni Jehova ha aton kinabuhi. Delikado kon diri kita matambal, pariho han damu nga tawo hinin masakiton nga kalibo- tan. (Mat. 13:15) Lugod, nalilipay kita pagpahimulos ha salog han mga bendisyon. Kon malipayon nga nainom kita han limpyo nga tu- big han kamatuoran ha Pulong han Dios, kon iginsasangyaw naton ha iba ito nga mga kamatuoran, kon mahigugmaon kita nga gin- gigiyahan, ginliliaw, ngan ginbubuligan han mga tigurang nga gin- bansay han matinumanon nga uripon, bangin mahunahuna naton an salog ha bisyon ni Ezekiel. An salog nagsusustinir han kinabu- hi ngan nakakatambal diin man ito naagos! 15 Pero ano an katumanan hini nga salog ha maabot nga pana- hon? Sugad han aton hibabaroan, an pinakamakusog nga pag-agos hini mahitatabo ha Paraiso. An Magigin Kahulogan han Bisyon ha Paraiso 16 Naiimadyin mo ba nga aadto ka ha Paraiso, upod an imo ka- sangkayan ngan kapamilya, ngan nag-i-enjoy gud ha kinabuhi? Ma- gigin mas klaro ha imo ito nga paglaom kon pag-adman mo an bis- yon mahitungod han salog. Kay ano? Hisgotan naton utro an tulo nga matin-aw ngan mahigugmaon nga bahin han bisyon. 17 Salog han mga bendisyon. An simboliko nga salog masisiring nga magigin mas haluag gud ha Paraiso, kay an mga kapulsanan hito diri la espirituwal kondi pisikal liwat. Ha Milenyo nga Pagman- do ni Jesus, bubuligan han Ginhadian han Dios an mga matinuma- non nga magpahimulos pa gud ha lukat. Hinay-hinay nga magigin perpekto hira! Waray na sakit, doktor, nars, hospital, ngan health insurance! An tubig han kinabuhi maagos ha minilyon nga malulu- was ha Armagedon, "usa nga daku nga grupo" nga makakatalwas ha "daku nga kasakitan." (Pah. 7:9, 14) Pero iton makusog nga pag- agos han mga bendisyon gutiay la kon ikukompara ha mahitatabo ha urhi. Pariho han nakita ni Ezekiel, an salog maghahaluag basi maihatag an mas daku nga panginahanglan han mga tawo. P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
18 Tubig nga naghahatag hin kinabuhi. Ha Milenyo, magigin mas masulog pa gud an "salog han tubig han kinabuhi." (Pah. 22:1) Mi- nilyon, binilyon pa ngani, an babanhawon ngan tatagan hin higa- yon nga mabuhi ha waray kataposan ha Paraiso! Upod han mga bendisyon ni Jehova pinaagi han Ginhadian an pagbuhi ha damu gud nga patay, mga tawo nga maiha na nga nagin tapotapo. (Isa. 26:19) Pero an tanan ba nga babanhawon mabubuhi ha waray ka- taposan? 19 An kada tagsa kinahanglan magpili. Hito nga panahon, may bag-o nga mga linukot nga basahon nga aabrihan. Salit upod ha nakakarepresko nga tubig tikang kan Jehova an mga kamatuoran nga igpapahayag pa la, bag-o nga mga instruksyon. Diri ba maka- lilipay gud ito? Pero may mga magdudumiri hito nga bendisyon; pipilion nira nga diri sumugot kan Jehova. May mga tawo nga ba- ngin magrebelde ha panahon han Milenyo, pero diri hira tutugo- tan nga makasamok ha Paraiso. (Isa. 65:20) Bangin mahinumdo- man naton an bisyon ni Ezekiel ngan an hanangon nga mga lugar nga waray matambal, 'igintubyan ha asin.' Lurong gud adton ma- diri pag-inom han presyoso nga tubig han kinabuhi! Katapos han Milenyo, may grupo hin mga rebelde nga madapig kan Satanas. An "A N N G ATA N A N M A B U B U H I D I I N M A N U M A G O S A N S A LO G " Ha Paraiso, an salog han mga bendisyon makakapa- bata ngan makakapahimsog ha ngatanan KITAA AN PARAPO 17 18. Ha ano nga paagi magi- gin mas masulog pa gud an "salog han tubig han kina- buhi" ha Milenyo? 19. (a) Ano an nagpapakita nga may bag-o nga tubig han kamatuoran tikang ha Dios nga makakarawat ha Paraiso? (b) Ha ano nga paagi an iba 'igtutubyan ha asin'? 209
20. Ano nga kahikayan para ha aton kapulsanan ha Milen- yo an nagpapahinumdom ha aton han mga kahoy nga naki- ta ni Ezekiel? 21. Ano an epekto ha imo han pagpamalandong ha salog ha bisyon ni Ezekiel, ngan ano an sunod naton nga hihisgotan? (Kitaa an kahon nga "An Sapa Nagin Salog!") ngatanan nga nagsasalikway han matadong nga pagmando ni Je- hova uusa la an dadangatan: kamatayon ha kadayonan. - Pah. 20: 7-12. 20 Mga kahoy nga naghahatag hin pagkaon ngan pagtambal. Diri ka- ruyag ni Jehova nga may bisan hin-o ha aton nga diri makakara- wat han kinabuhi nga waray kataposan. Basi buligan kita nga diri mawad-an hito nga higayon nga iya iginhahatag, sisiguruhon niya utro nga may kahikayan nga pariho han mga kahoy nga nakita ni Ezekiel. Pero ha Paraiso, pisikal ngan espirituwal nga mga bendis- yon an ihahatag ni Jehova. Ha langit, hi Jesu-Kristo ngan an iya 144,000 nga igkasi-magmarando maghahadi ha panahon han Mi- lenyo. Sugad nga mga saserdote, ipapadapat han 144,000 an mga kapulsanan han halad-lukat han Kristo basi buligan an magtinuma- non nga tawo nga magin perpekto. (Pah. 20:6) Ini nga kahikayan ha pagtambal ha pisikal ngan espirituwal nagpapahinumdom ha aton han mga kahoy nga nakita ni Ezekiel, nga namumunga hin masustansya nga mga prutas ngan may mga dahon nga nakakatam- bal. An bisyon ni Ezekiel kapariho han makaruruyag nga tagna nga iginrekord ni apostol Juan. (Basaha an Pahayag 22:1, 2.) An mga dahon han mga kahoy nga nakita ni Juan 'nakakatambal ha mga nasud.' Minilyon nga matinumanon nga mga tawo an magpapahi- mulos ha serbisyo han 144,000 nga saserdote. 21 Samtang ginpapamalandong mo an salog ha bisyon ni Ezekiel, diri ba napupuno an imo kasingkasing hin kamurayawan ngan pag- laom? Makaruruyag gud nga panahon an naghuhulat ha aton! Ngan hunahunaa la - yinukot ka tuig na an naglabay, naghatag hi Jeho- va hin damu nga tagna nga naghuhulagway hito nga panahon ngan mapailubon nga gin-iimbitar kita nga mahingadto basi makita an daku nga katumanan, an reyalidad nga iginsaad ha mga tagna. Ma- hingangadto ka ba? Bangin mahunahuna mo kon may lugar ka gud ba ha Paraiso. Hisgotan naton sunod kon paonan-o kita ginpapa- sarig han kataposan nga mga bahin han tagna ni Ezekiel. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Paonan-o natuman ha kadaan nga panahon an bisyon ni Ezekiel mahitungod han salog? 3 Paonan-o an salog ha bisyon ni Ezekiel magkakaada pinakamakusog nga pag-agos ha Milenyo nga Pagmando han Kristo? 2 Ha ano nga mga paagi natutuman yana ito nga bisyon? 210 P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
' BAH I N- BAH I NA N IYO AN TU NA S UGAD NGA PAN U R U N D O N ' EZEKIEL 45:1 POKUS: An kahulogan han pagbahin-bahin han tuna NAKAKITA pa la hi Ezekiel hin bisyon nga sigurado nga nagpa- hinumdom ha iya han panahon ni Moises ngan ni Josue haros 900 ka tuig na an naglabay. Hito nga panahon, iginsumat ni Je- hova kan Moises an mga tubtoban han Tuna nga Iginsaad ngan ha urhi iginsumat kan Josue kon paonan-o ito babahinbahinon ha mga tribo han Israel. (Num. 34:1-15; Jos. 13:7; 22:4, 9) Pero han 593 B.C.E., ginsugo ni Jehova hi Ezekiel ngan an iya mga igka- si-distyero nga bahin-bahinon utro an Tuna nga Iginsaad ha mga tribo han Israel! - Ezek. 45:1; 47:14; 48:29. 2 Ano an mensahe hini nga bisyon para kan Ezekiel ngan ha iya mga igkasi-distyero? Kay ano nga ini nga bisyon makapada- sig ha katawohan han Dios yana? May mas daku ba ini nga katu- manan ha tiarabot? Bisyon nga May Upat nga Pasarig 3 An ultimo nga bisyon nga nakarawat ni Ezekiel mababasa ha siyam nga kapitulo han iya libro. (Ezek. 40:1-48:35) Naghatag ' B A H I N - B A H I N A N I Y O A N T U N A S U G A D N G A PA N U R U N D O N ' 20 1, 2. (a) Ano an iginsugo ni Jehova kan Ezekiel? (b) Ano nga mga pakiana an aton hihisgotan? 3, 4. (a) Ano an upat nga pa- sarig nga iginhatag han ulti- mo nga bisyon ni Ezekiel ha mga distyero? (b) Hini nga kapitulo, ano nga pasarig an aton uusisahon? 211
˙ ˙ ˙ 2 0A AN PAG BAH I N -BAH I N HAN TU NA K I TA A AN PAR AP O 5 - 1 1 An paghulagway han mga tubtoban nga may eksakto nga sukol nagpasarig ha mga distyero nga ipapahiuli gud an ira hinigugma nga tuna. Ano an makaparig- on nga mga leksyon hini nga bisyon yana? Tagda an duha nga punto han bisyon: Sigurado nga lugar ngan mapulsanon nga toka An tagsa nga distyero nga mabalik magkakaada pa- nurundon ha napahiuli nga Tuna nga Iginsaad. Yana liwat, an ngatanan nga alagad ni Jehova may lugar ha espirituwal nga paraiso. Anoman kaguti an aton papel ha organisasyon, may-ada kita sigurado nga lugar ngan mapulsanon nga toka ha espirituwal nga tuna. Para kan Jehova, presyoso an ngatanan niya nga alagad. Patas nga pagbahin-bahin Ha bisyon ni Ezekiel, an mga umurukoy han tagsa nga teritoryo ha Tuna nga Iginsaad parapriho maka- kapahimulos han kahuraan hito. Yana liwat, gintagan ni Jehova an ngatanan niya nga alagad hin parapri- ho nga higayon nga makapahimulos han mga ben- disyon ha espirituwal nga paraiso. DA N A S E R D A K U N G A D A G AT N E P TA LI Dagat han Galilea M A N A S E S E F R A I M S a l o g A N KO NT R I B U SYO N R U B E N J o r d a n J U DA B E N J A M I N Dagat nga Asin S I M E O N I S A C A R W alo Z E B U LO N g h a n N E h i G A D p t o
ito ha mga distyero hin upat nga makalilipay nga pasarig mahi- tungod han napahiuli nga nasud han Israel. Ano ito nga mga pasarig? Siyahan, an putli nga pagsingba ipapahiuli ha templo han Dios. Ikaduha, pangungunahan han magtadong nga saserdo- te ngan mga paraataman an napahiuli nga nasud. Ikatulo, an nga- tanan nga mabalik ha Israel tatagan hin tuna nga panurundon. Ngan ikaupat, hi Jehova makakaupod nira ngan maukoy utro ha butnga nira. 4 Ginhisgotan ha Kapitulo 13 ngan 14 hini nga publikasyon kon paonan-o matutuman an siyahan nga duha nga pasarig - an pag- pahiuli han tinuod nga pagsingba ngan an pagpanguna han mag- tadong nga paraataman. Hini nga kapitulo, magpupokus kita ha ikatulo nga pasarig, an saad nga an ngatanan makakapanunod hin tuna. Ha sunod nga kapitulo, hihisgotan naton an saad ma- hitungod han presensya ni Jehova. - Ezek. 47:13-21; 48:1-7, 23-29. 'Ini nga Tuna Iginhahatag ha Iyo Sugad nga Panurundon' 5 Basaha an Ezekiel 47:14. Ha bisyon, iginpakita ni Jehova kan Ezekiel an usa nga tuna nga hirani na magin pariho han "garden han Eden." (Ezek. 36:35) Katapos, hi Jehova nagsiring: "Ini an teritoryo nga iyo ihahatag ha 12 nga tribo han Israel sugad nga tuna nga panurundon." (Ezek. 47:13) "An teritoryo" nga ihahatag amo an napahiuli nga tuna han Israel nga babalikan han mga dis- tyero. Sunod, gindetalye ni Jehova an eksakto nga mga tubtoban hiton bug-os nga tuna, sugad han nakarekord ha Ezekiel 47:15-21. 6 Ano an katuyoan hini nga bisyon mahitungod han pagbahin- bahin han tuna? An paghulagway han mga tubtoban nga may ek- sakto nga sukol nagpasarig kan Ezekiel ngan ha iya mga igkasi- distyero nga ipapahiuli gud an ira hinigugma nga tuna. Imadyina an kalipay nga inabat han mga distyero tungod hiton detalyado ngan klaro nga pasarig ni Jehova! Nakakarawat gud ba hin tuna nga panurundon an katawohan han Dios ha kadaan nga pana- hon? Oo. 7 Han 537 B.C.E., mga 56 ka tuig katapos makarawat ni Eze- kiel an bisyon, yinukot nga distyero an nagtikang pagbalik ha tuna han Israel ngan pagtag-iya hito. Iton makatirigamnan nga mga hitabo nagpapahinumdom ha aton han puropariho nga na- hitatabo ha katawohan han Dios ha moderno nga panahon. Su- gad hin nakakarawat liwat hira hin malon nga tuna. Paonan-o? Gintugotan ni Jehova an iya mga alagad nga sumulod ha espiri- tuwal nga tuna ngan pagtag-iyahon ito. Salit an pagpahiuli han kadaan nga Tuna nga Iginsaad may damu nga leksyon para ha aton mahitungod han pagpahiuli han espirituwal nga tuna han ' B A H I N - B A H I N A N I Y O A N T U N A S U G A D N G A PA N U R U N D O N ' 5, 6. (a) Ha bisyon ni Ezekiel, ano nga teritoryo an ihaha- tag? (Kitaa an retrato ha tini- kangan hini nga kapitulo.) (b) Ano an katuyoan han bisyon mahitungod han pagbahin-bahin han tuna? 7. (a) Ano nga mga hitabo an nagtikang han 537 B.C.E., ngan ano an iginpapahinum- dom hito ha aton? (b) Ano nga pakiana an babatunon anay naton? 213
Anoman an aton papel ha organisasyon ni Jehova, gin-aapresyar niya an aton mga paningkamot KITAA AN PARAPO 11 8. (a) Ano nga nasud an igin- saliwan ni Jehova ha literal nga nasud han Israel? (b) Ano an espirituwal nga tuna, o pa- raiso? (c) Kakan-o ito nagti- kang pag-eksister, ngan hin-o an naukoy dida hito? 214 katawohan han Dios yana. Pero antes naton ito hisgotan, batu- non anay naton ini nga pakiana, "Kay ano nga makakasiring kita nga may naeksister gud yana nga espirituwal nga tuna?" 8 Ha nahiuna nga bisyon ni Ezekiel, iginpakita ni Jehova nga mahitatabo an mas daku nga katumanan han mga tagna mahitu- ngod ha pagpahiuli han Israel kon an iya "surugoon nga hi Da- vid," nga amo hi Jesu-Kristo, magmando na sugad nga Hadi. (Ezek. 37:24) Nahitabo ito han 1914 C.E. Hito nga panahon, an literal nga nasud han Israel maiha na nga ginsaliwnan sugad nga katawohan han Dios han espirituwal nga nasud han Israel, an di- nihogan nga mga Kristiano. (Basaha an Mateo 21:43; 1 Pedro 2:9.) Pero diri la ito; ginsaliwnan liwat ni Jehova an literal nga tuna han Israel hin espirituwal nga tuna, o paraiso. (Isa. 66:8) Aton hinbaroan ha Kapitulo 17 nga an espirituwal nga tuna amo an kahimtang nga may seguridad ha espirituwal diin an mga di- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
nihogan nagsisingba kan Jehova tikang han 1919. (Kitaa an ka- hon 9B, "Kay Ano nga 1919?") Paglabay han panahon, an "iba nga mga karnero," nga may tunan-on nga paglaom, nagtikang li- wat pag-ukoy hinin espirituwal nga tuna. (Juan 10:16) Padayon nga nag-uuswag ngan nagtitikahaluag yana an espirituwal nga pa- raiso, pero katapos pa han Armagedon bug-os nga mapapahimu- losan an mga bendisyon hito. Patas Ngan Eksakto nga Pagbahin-bahin han Tuna 9 Basaha an Ezekiel 48:1, 28. Katapos igsumat an mga tubto- ban han tuna, gindetalye ni Jehova kon paonan-o ito babahin- bahinon. Nagsugo hiya nga bahin-bahinon hin patas ngan eksak- to an panurundon han 12 nga tribo tikang ha norte ngadto ha sur, tikang ha tribo han Dan ha norte nga kataposan ngadto ha tribo ni Gad ha sur nga tubtoban. An tagsa han 12 nga panurun- don pahilaba an kasukol tikang ha este nga tubtoban ngadto ha Daku nga Dagat, o Dagat Mediteraneo, ha weste. - Ezek. 47:20. 10 Ano nga mga pasarig ha mga distyero an posible nga naiha- tag hini nga bahin han bisyon? An detalyado nga paghulagway ni Ezekiel han pagbahin-bahin han tuna sigurado nga nagtutdo ha ira nga magigin organisado gud ito nga proyekto. Dugang pa, gin- pabug-atan han eksakto nga pagbahin-bahin han tuna ha 12 nga tribo nga an tagsa nga distyero nga mabalik magkakaada sigura- do nga panurundon ha napahiuli nga tuna. Waray mabalik nga diri magkakaada tuna o urukyan. 11 Ano an makaparig-on nga mga leksyon hini nga bisyon yana? Ha napahiuli nga Tuna nga Iginsaad, diri la an mga saserdote, mga Levita, ngan mga lider an may lugar kondi pati liwat an iba pa nga kaapi han 12 nga tribo. (Ezek. 45:4, 5, 7, 8) Yana liwat, ha espirituwal nga paraiso diri la an nabibilin nga mga dinihogan ngan an mga kaapi han "daku nga grupo" nga may responsabili- dad ha pagpanguna an may lugar kondi pati liwat an iba pa nga kaapi han daku nga grupo.[1] (Pah. 7:9) Anoman kaguti an aton papel ha organisasyon, may-ada kita sigurado nga lugar ngan ma- pulsanon nga toka ha espirituwal nga tuna. Makalilipay gud ini nga pasarig! Duha nga Daku nga Kaibahan - Ano an Kahulogan Hito Para ha Aton? 12 Bangin nawurok hi Ezekiel ha pipira nga instruksyon ni Je- hova mahitungod han pagbahin-bahin han tuna kay iba ito ha Iya instruksyon kan Moises. Tagda an duha nga kaibahan. An usa parte ha tuna, ngan an usa parte ha mga umurukoy hito. ' B A H I N - B A H I N A N I Y O A N T U N A S U G A D N G A PA N U R U N D O N ' 9. Ano an detalyado nga sugo ni Jehova mahitungod han pagbahin-bahin han tuna? 10. Ano nga mga pasarig ha mga distyero an posible nga naihatag hini nga bahin han bisyon? 11. Ano an makaparig-on nga mga leksyon han bisyon mahi- tungod han pagbahin-bahin han tuna? (Kitaa an kahon nga "An Pagbahin-bahin han Tuna.") 12, 13. Ano an espisipiko nga instruksyon ni Jehova mahitu- ngod han paghatag ha mga tribo hin mga bah ' ın ha tuna? F O O T N O T E [1] May kalabotan ha espesyal nga lugar ngan toka nga iginhatag ni Jehova ha mga saserdote ngan ha lider ha espirituwal nga tuna, kitaa an Kapitulo 14. 215
14. Kay ano nga an instruk- syon ni Jehova mahitungod han dayo nga mga residente iba gud ha ginsiring ha Mosai- ko nga Balaud? Ginsusubad ba naton an pagin waray pinaurog ni Jehova ngan an iya sin- sero nga respeto ha iba? KITAA AN PARAPO 15, 16 13 Siyahan, an tuna. Ginsugo hi Moises nga tagan hin mas daku nga tuna an mas dagku nga tribo kay han mas gudti nga tribo. (Num. 26:52-54) Pero ha bisyon ni Ezekiel, espisipiko nga nag- sugo hi Jehova nga tagan an ngatanan nga tribo hin "parapriho nga bah 'ın ["an kada tagsa pariho han iya bugto," ftn.]." (Ezek. 47:14) Salit kinahanglan parapriho an sukol han bah 'ın han tagsa han 12 nga tribo, tikang ha norte nga giutan ngadto ha sur nga giutan. An ngatanan nga Israelita - anoman an ira tribo - parapri- ho makakapahimulos han kahuraan han Tuna nga Iginsaad nga abunda hin tubig. 14 Ikaduha, an mga umurukoy. Ginproteksyonan han Mosaiko nga Balaud an mga dayo ngan gintugotan hira nga makigbahin ha pagsingba kan Jehova, kondi waray hira bah 'ın ha tuna. (Lev. 19: 33, 34) Pero an iginsugo ni Jehova kan Ezekiel iba gud ha Iya ginsiring dida hito nga Balaud. Hi Jehova nagsugo ha iya: "An dayo nga residente sadang niyo tagan hin panurundon ha teritor- yo han tribo diin hiya naukoy." Pinaagi hito nga sugo, gintang- gal ni Jehova an daku nga kaibahan han mga Israelita ngan han dayo nga mga residente ha ira tuna. (Ezek. 47:22, 23) Ha napahiu-
li nga tuna nga nakita ni Ezekiel, naobserbaran niya ha mga umu- rukoy an pagkaparapriho ngan pagkaurosa ha pagsingba. - Lev. 25:23. 15 Iton duha nga naiiba nga instruksyon kan Ezekiel parte ha tuna ngan ha mga umurukoy hito sigurado nga nakapasarig ha mga distyero. Maaram hira nga tatagan hira ni Jehova hin parap- riho nga bah 'ın, Israelita man hira o dayo nga nagsisingba kan Jehova. (Ezra 8:20; Neh. 3:26; 7:6, 25; Isa. 56:3, 8) Ginpabug- atan liwat hito nga mga instruksyon an makaparig-on ngan diri nababag-o nga kamatuoran nga presyoso kan Jehova an ngata- nan niya nga alagad. (Basaha an Hagai 2:7.) Yana, langitnon man o tunan-on an aton paglaom, gin-aapresyar naton ito nga kama- tuoran. 15. Ano nga diri nababag-o nga kamatuoran mahitungod kan Jehova an ginpabug-atan han iya mga instruksyon parte ha tuna ngan ha mga umuru- koy hito? 16, 17. (a) Kay ano nga ma- pulsanon ha aton an paghis- got han mga detalye parte ha tuna ngan ha mga umurukoy hito? (b) Ano an aton hihisgo- tan ha sunod nga kapitulo? 16 Kay ano nga mapulsanon ha aton an paghisgot hini nga mga detalye parte ha tuna ngan ha mga umurukoy hito? Napa- pahinumdoman kita nga kinahanglan makita gud ha aton bug- os-kalibotan nga pagminagburugto yana an pagkaparapriho ngan pagkaurosa. Hi Jehova waray pinaurog. Angay naton pakianhan an aton kalugaringon: 'Ginsusubad ko ba an pagin waray pinau- rog ni Jehova? Sinsero ba nga ginrirespeto ko an akon igkasi-mag- siringba, anoman an iya lahi o kahimtang ha kinabuhi?' (Roma 12:10) Nalilipay gud kita nga hi Jehova naghatag ha aton ngata- nan hin parapriho nga higayon nga magin bahin han espirituwal nga paraiso, diin bug-os-kalag nga naghahatag kita hin sagrado nga pag-alagad ha aton langitnon nga Amay ngan nagpapahimu- los han iya mga bendisyon. - Gal. 3:26-29; Pah. 7:9. 17 Hisgotan naton yana an ikaupat nga pasarig nga iginhatag han kataposan nga bahin han ultimo nga bisyon ni Ezekiel - an saad nga hi Jehova makakaupod han mga distyero. Ano nga mga leksyon an igintututdo hito nga saad? Hibabaroan naton an ba- ton ha sunod nga kapitulo. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Kay ano nga natoo ka nga may espirituwal nga paraiso nga naeksister yana? mapulsanon nga toka ha espirituwal nga paraiso? 2 Kay ano nga makakasiguro ka nga may-ada ka sigurado nga lugar ngan 3 Ano an igintututdo ha imo han bisyon parte han pagbahin-bahin han tuna mahitungod kan Jehova? ' B A H I N - B A H I N A N I Y O A N T U N A S U G A D N G A PA N U R U N D O N ' 217
21 1, 2. (a) Para ha ano nga es- pesyal nga katuyoan iglalain an usa nga bahin han tuna? (Kitaa an retrato ha kobre.) (b) Ano nga pasarig an igin- hatag han bisyon para ha mga distyero? 3. Ano an lima nga parte han tuna nga iginlain ni Jehova, ngan ano an katuyoan han tagsa nga parte? (Kitaa an kahon nga "An Kontribusyon nga Sadang Niyo Iglain.") 218 "AN MAG IG I N NGAR AN HAN SYU DAD AADA H I J E HOVA" EZEKIEL 48:35 POKUS: An kahulogan han syudad ngan han kontribusyon HA ULTIMO nga bisyon ni Ezekiel, nahibaro hiya mahitungod han usa nga bahin han tuna nga iglalain para ha espesyal nga katuyo- an. Ihahatag ito, diri sugad nga panurundon han usa nga tribo han mga Israelita, kondi sugad nga kontribusyon para kan Jehova. Na- hibaro liwat hiya mahitungod ha makaruruyag nga syudad nga may makapainteres nga ngaran. Ini nga bahin han bisyon naghatag ha mga distyero hin importante gud nga pasarig: Makakaupod nira hi Jehova pakabalik nira ha ira hinigugma nga tuna. 2 Detalyado nga iginhulagway ni Ezekiel ito nga kontribusyon. Hisgotan naton ini nga asoy nga puno hin kahulogan para ha aton sugad nga tinuod nga mga magsiringba ni Jehova. An "Baraan nga Kontribusyon Kaupod an . . . Syudad" 3 Ha sulod han iginlain nga bahin, may tuna nga an sukol 25,000 ka siko (13 kilometros) tikang ha norte ngadto ha sur ngan 25,000 ka siko tikang ha este ngadto ha weste. Inin kwadrado nga tuna gintawag nga "an bug-os nga kontribusyon." Ginbahin-bahin ini ha P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
tulo nga pahilaba nga seksyon. An igbaw para ha mga Levita, ngan an butnga iginlain para ha templo ngan ha mga saserdote. Iton duha nga seksyon gintatawag nga "baraan nga kontribusyon." An gutiay nga seksyon ha ubos, o "an nahibibilin nga lugar," "para ha diri baraan nga paggamit." Para ito ha syudad. - Ezek. 48:15, 20. 4 Hini nga asoy, ano nga leksyon an aton hibabaroan mahitungod han kontribusyon para kan Jehova? Iginlain anay an tuna para hi- nin espesyal nga kontribusyon ngan katapos, an nabibilin pa nga tuna iginhatag ha mga tribo. Salit iginpakita ni Jehova nga kina- hanglan tagan hin prayoridad ini nga sentro han pagsingba ha tuna. (Ezek. 45:1) Sigurado nga nahibaro gud an mga distyero tikang hini nga pagkasunod-sunod han pagbahin han tuna. Kinahanglan una- hon nira ha ira kinabuhi an pagsingba kan Jehova. Yana, prayo- ridad liwat naton an espirituwal nga mga buruhaton, sugad han pag-aram han Pulong han Dios, pagtambong ha mga katirok, ngan pagsangyaw. Kon ginsusubad naton hi Jehova ha pagkaada tama nga mga prayoridad, an aton pagkinabuhi pirme nakasentro ha pag- singba ha iya. "An Syudad Mahimumutang ha Butnga Hito" 5 Basaha an Ezekiel 48:15. Ano "an syudad" ngan an tuna ha palibot hito? (Ezek. 48:16-18) Ha bisyon, hi Jehova nagsiring kan Ezekiel: 'An panag-iya han syudad magigin panag-iya han bug-os nga panimalay ni Israel.' (Ezek. 45:6, 7) Kon sugad, an syudad ngan an tuna ha palibot hito diri lakip han "baraan nga kontribusyon" nga 'iglalain para kan Jehova.' (Ezek. 48:9) Tigamnan naton ini samtang aton gin-uusisa kon ano an maitututdo ha aton han kahi- kayan hito nga syudad. 6 Pero antes hito, kinahanglan hibaroan anay naton kon ano an diri mahimo ipasabot hito nga syudad. Diri ito mahimo magtudlok ha gintukod utro nga syudad han Jerusalem upod an templo hito. Kay ano? Kay an syudad nga nakita ni Ezekiel waray templo ha su- lod hito. Diri liwat ito nagtutudlok ha iba nga syudad ha iginpahi- uli nga tuna han Israel. Kay ano? Kay an binalik nga mga distyero o an ira mga tulin waray gintukod nga syudad nga pariho han igin- hulagway ha bisyon. Dugang pa, an syudad diri mahimo magtud- lok ha syudad ha langit. Kay ano? Kay gintukod ito ha "diri bara- an" nga tuna, diri pariho ha mga istraktura nga gintukod ha tuna nga iginlain para ha sagrado nga pagsingba. - Ezek. 42:20. 7 Kon sugad, ano an syudad nga nakita ni Ezekiel? Hinumdumi nga nakita niya ito ha bisyon diin nakita niya an tuna. (Ezek. 40:2; 45:1, 6) Iginpapakita han Pulong han Dios nga an tuna nagtutudlok ha espirituwal nga tuna, salit an syudad sigurado nga nagtutudlok ha espirituwal nga syudad. Ha kabug-osan, ano an iginpapasabot "A N M A G I G I N N G A R A N H A N S Y U D A D A A D A H I J E H O V A" 4. Ano nga leksyon an aton hibabaroan mahitungod han kontribusyon para kan Jehova? 5, 6. (a) Kan kanay panag-iya an syudad? (b) Ano an diri gintutudlok han syudad, ngan kay ano? 7. Ano an syudad nga nakita ni Ezekiel, ngan ano an po- sible nga ginrirepresentaran hito? (Kitaa an retrato ha tini- kangan han kapitulo.) 219
˙ ˙ ˙ 2 1 A "AN KO NTR I B U SYO N N GA SADAN G N IYO IG LAI N " E Z E KI E L 4 8 : 8 K I TA A AN PAR AP O 3 E F RA I M D A K U N G A D A G AT RU BE N J U DA B A BE NJ A M I N Dagat nga Asin S I M EON N I S A C A R A "An Kontribusyon" Para ito ha mga nagdudumara ngan gintatawag nga "tuna han adminis- trasyon." EZEK. 48 : 8 B "An Bug-os nga Kontribusyon" Iginlain ito para ha mga saserdote, ha mga Levita, ngan ha syudad. An mga tawo liwat tikang ha 12 nga tribo nasulod hini nga parte basi magsing- ba kan Jehova ngan suportaran an kahikayan han administrasyon. EZEK . 48 : 20 220 C C D E Sundan naton hi Ezekiel samtang iya gin-uusi- sa an bahin han tuna nga iginlain ni Jehova. May-ada ito lima nga parte. Ano ito? Ngan ano an katuyoan han tagsa hito? x igbaw x D Templo C butnga E An syudad: "Aada hi Jehova" x ˙ 25,000 ka siko (13 kilometros) "An Teritoryo han Lider" "Ini nga tuna magigin iya panag-iya ha Israel." "Magigin para ito ha lider." EZEK . 45: 7, 8 ; 48 : 21, 22 'An Baraan nga Kontribusyon' Ini nga parte gintatawag liwat nga "baraan nga bahin." An igbaw nga seksyon "para ha mga Levita." "Baraan ito." An butnga nga seksyon amo an "baraan nga kontribusyon para ha mga saserdote." "Lugar ini para ha ira mga balay ngan usa nga sagrado nga lugar para ha santuaryo," o templo. EZEK. 45: 1 - 5; 48 : 9 - 14 "An Nahibibilin nga Lugar" "Magigin panag-iya ito han bug-os nga panimalay ni Israel" ngan "magigin para ha diri baraan nga paggamit; para ito ha mga balay ngan ha panabsaban han syudad." EZEK. 45: 6 ; 48 : 15 - 19
han pulong nga "syudad"? Mga tawo ito nga naukoy sugad nga gru- po nga may kahikayan ngan organisado. Kon sugad, an mahapsay ngan kwadrado nga syudad nga nakita ni Ezekiel posible nga nag- rirepresentar hin organisado gud nga sentro han administrasyon. 8 Ano an nasasakopan hini nga administrasyon? Iginpapakita ha bisyon ni Ezekiel nga ini nga syudad nagios ha sulod han espiritu- wal nga tuna. Salit ini nga administrasyon nagios yana ha sulod han espirituwal nga paraiso - nagdudumara han buruhaton han katawo- han han Dios. Ngan ano an iginpapasabot han impormasyon nga an syudad aada ha "diri baraan" nga tuna? Nagpapahinumdom ito ha aton nga an syudad nagtutudlok ha administrasyon ha tuna, diri ha langit, ngan nagios para ha kapulsanan han ngatanan nga nau- koy ha espirituwal nga paraiso. 9 Hin-o an nagkukompwesto hini nga administrasyon ha tuna? Ha bisyon, an nagdudumara hini nga syudad gintatawag nga "li- der." (Ezek. 45:7) Paramangno hiya han katawohan, pero diri hiya saserdote o Levita. Ini nga lider nagpapahinumdom ha aton labi na han mga paramangno han kongregasyon yana nga diri diniho- gan. Inin mahigugmaon nga mga paramangno nga tikang ha "iba nga mga karnero" mapainubsanon nga mga surugoon ha tuna han gobyerno han Kristo ha langit. (Juan 10:16) Ha maabot nga Milen- yo, magpipili hi Jesus hin kwalipikado nga mga tigurang, o "mga prinsipe," ha bug-os nga tuna. (Sal. 45:16) Ha paggiya han Ginha- dian ha langit, aatamanon nira an katawohan han Dios ha panahon han Milenyo. "Aada hi Jehova" 10 Basaha an Ezekiel 48:35. An ngaran han syudad "Aada hi Je- hova." Ini nga ngaran nagpapasarig nga an presensya ni Jehova aada ha syudad. Ha pagpakita kan Ezekiel han syudad nga nahimu- mutang ha sentro han tuna, sugad hin ginsidngan ni Jehova an mga distyero: 'Makakaupod niyo ako utro!' Makaparig-on gud ito nga pasarig! 11 Ano an aton hibabaroan hini nga bahin han tagna? An ngaran hinin sugad-syudad nga administrasyon nagpapasarig ha aton nga hi Jehova naukoy kaupod han iya matinumanon nga mga alagad ha tuna yana ngan ha kadayonan. Ginpapabug-atan liwat hini nga ngaran an usa nga importante nga kamatuoran: An syudad naek- sister, diri para maghatag hin gahum ha bisan hin-o nga tawo, lu- god basi ipatuman an mahigugmaon ngan makatadunganon nga mga paagi ni Jehova. Pananglitan, waray tagi ni Jehova an admi- nistrasyon hin awtoridad nga bahin-bahinon an tuna, siring pa, uyon ha karuyag la han tawo. Lugod, naglalaom hiya nga irirespe- to han mga administrador an mga bah 'ın, o mga pribilehiyo, nga "A N M A G I G I N N G A R A N H A N S Y U D A D A A D A H I J E H O V A" 8. Ano an nasasakopan hini nga administrasyon? Isaysay. 9. (a) Hin-o an nagkukom- pwesto hini nga administras- yon ha tuna yana? (b) Ha Mi- lenyo, ano an bubuhaton ni Jesus? 10. Ano an ngaran han syu- dad, ngan ano an iginpapasa- rig hito? 11. Ano an aton hibabaroan ha bisyon ni Ezekiel mahitu- ngod han syudad ngan ha ngaran hito? 221
12. (a) Ano an makatirigam- nan hini nga syudad, ngan ano an iginpapakita hini? (b) Ano nga importante nga pahinumdom ha Kristiano nga mga paramangno an igin- hahatag hini nga bahin han bisyon? 13. Ano an gin-unabi ni Je- hova mahitungod han iba-iba nga pag-alagad nga bubuha- ton han katawohan? 14. Ano an iginpapahinum- dom ha aton han buruhaton han mga trabahador ha syu- dad? 15, 16. (a) Ano pa nga detalye an aton hibabaroan ha bisyon ni Ezekiel? (b) May pribilehiyo kita nga makigbahin ha ano nga pariho nga mga buruha- ton? 222 hiya mismo an naghatag ha iya mga alagad, upod na ha mga "ubos nga tawo." - Prob. 19:17; Ezek. 46:18; 48:29. 12 Ano pa an makatirigamnan ha syudad nga "Aada hi Jehova"? An kadaan nga mga syudad may mga pader nga naghahatag hin proteksyon ngan pipira la nga ganghaan kon posible, pero ini nga syudad may 12 nga ganghaan! (Ezek. 48:30-34) Ini nga kadamu han ganghaan (tulo ha kada ligid han kwadrado nga syudad) nagpapa- kita nga an mga administrador hini masayon madaop ngan andam bumulig ha tanan nga alagad han Dios. Dugang pa, an 12 nga gang- haan nagpapabug-at nga abrido ito para ha ngatanan, ha "bug-os nga panimalay ni Israel." (Ezek. 45:6) An pagin abrido han syudad importante nga pahinumdom ha Kristiano nga mga paramangno. Karuyag ni Jehova nga masayon hira madaop ngan andam pirme bumulig ha tanan nga naukoy ha espirituwal nga paraiso. An Katawohan han Dios 'Nasulod Basi Magsingba' Ngan "Nagsiserbi ha Syudad" 13 Balik kita ha panahon ni Ezekiel ngan kitaon kon ano pa nga detalye an iya iginrekord hini nga bisyon parte ha pagbahin-bahin han tuna. Nag-unabi hi Jehova hin mga tawo nga makikigbahin ha iba-iba nga klase hin pag-alagad. An mga saserdote - "mga surugo- on ha santuaryo" - maghahalad ngan madaop kan Jehova basi mag- serbi ha iya. Ngan an mga Levita - "mga surugoon ha templo" - 'manginginano ha buruhaton ha pag-alagad dida hito ngan ha nga- tanan nga sadang buhaton dida hito.' (Ezek. 44:14-16; 45:4, 5) Du- gang pa, may magigin mga trabahador ha syudad. Hin-o hira? 14 An mga trabahador nga nasuporta ha syudad tikang ha "nga- tanan nga tribo han Israel." An ira trabaho amo an pag-uma basi 'magtagana hin pagkaon para ha mga nagsiserbi ha syudad.' (Ezek. 48:18, 19) Iginpapahinumdom ba hini nga kahikayan an aton pri- bilehiyo yana? Oo. Yana an ngatanan nga umurukoy ha espirituwal nga paraiso may pribilehiyo nga suportaran an pag-alagad han di- nihogan nga kabugtoan han Kristo ngan an pag-alagad han kaapi han "daku nga grupo" nga ginpili ni Jehova basi manguna. (Pah. 7:9, 10) An nangunguna nga paagi nga maipapakita naton ini nga suporta amo an kinaburut-on nga pagsunod ha mga instruksyon han matinumanon nga uripon. 15 May usa pa nga detalye ha bisyon ni Ezekiel nga nagtututdo ha aton hin leksyon mahitungod ha aton ministeryo. Ano ito? Gin- unabi ni Jehova nga an mga kaapi han 12 nga tribo nga diri Levi- ta magtatrabaho ha duha nga lokasyon: ha bungsaran han templo ngan ha panabsaban han syudad. Ano an ira buruhaton didto? Ha bungsaran han templo, an ngatanan nga tribo 'nasulod basi mag- singba' pinaagi ha paghatag hin mga halad kan Jehova. (Ezek. 46: P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
9, 24) Ha panabsaban han syudad, an mga kaapi han ngatanan nga tribo nasuporta ha syudad pinaagi ha pagkultibar han tuna hito. Ano an aton hibabaroan ha ehemplo hini nga mga trabahador? 16 Yana, an mga kaapi han daku nga grupo may pribilehiyo nga makigbahin ha mga buruhaton nga pariho ha ginbubuhat ha bis- yon ni Ezekiel. Nagsisingba hira kan Jehova "ha iya templo" pinaa- gi ha paghatag hin mga halad han pagdayaw. (Pah. 7:9-15) Ginbu- buhat nira ito pinaagi ha pagsangyaw ngan pagpahayag han ira pagtoo pinaagi ha pagkomento ngan pagkanta ha Kristiano nga mga katirok. Para ha ira, ini nga klase han pagsingba kan Jehova an ira nangunguna nga responsabilidad. (1 Cron. 16:29) Dugang pa, damu ha katawohan han Dios an nakakasuporta ha iya organisasyon ha damu nga praktikal nga paagi. Pananglitan, nabulig hira ha pagtu- kod ngan pagmintinar han mga Kingdom Hall ngan mga pasilidad han sanga nga opisina, pati na ha damu pa nga proyekto han or- ganisasyon ni Jehova. An iba nasuporta hini nga mga proyekto pi- naagi han ira mga donasyon. Ha pagbuhat hini ngatanan, sugad hin ginkukultibar nira an tuna "para ha himaya han Dios." (1 Cor. 10:31) Madasigon ngan malipayon nga ginbubuhat nira ito kay ma- aram hira nga hi Jehova 'nalilipay gud ha sugad nga mga halad.' "A N M A G I G I N N G A R A N H A N S Y U D A D A A D A H I J E H O V A" An Kristiano nga mga paramangno masayon madaop ngan andam pirme bumulig KITAA AN PARAPO 12 223
Ano nga mga leksyon an aton hibabaroan ha paghulagway ni Ezekiel han iba-iba nga buruhaton ha sulod ngan ha palibot han mga ganghaan han syudad? KITAA AN PARAPO 14 -16
(Heb. 13:16) Ginpapahimulosan mo ba hin bug-os ini nga mga pri- bilehiyo? "May Bag-o nga mga Langit Ngan Bag-o nga Tuna nga Aton Ginpapamulat" 17 May mas daku ba nga katumanan ha tiarabot an bisyon ni Eze- kiel mahitungod han kontribusyon? Oo! Hunahunaa ini: Nakita niya nga an bahin han tuna nga gintawag nga "baraan nga kontribus- yon" nakada ha sentro han tuna. (Ezek. 48:10) Sugad man, kahu- man han Armagedon, diin man kita naukoy ha tuna, hi Jehova ma- ukoy kaupod naton. (Pah. 21:3) Ha Milenyo, an sugad-syudad nga administrasyon - karuyag sidngon, an aanhi ha tuna nga pipilion basi mag-ataman han katawohan han Dios - magpapahaluag han nasasakopan hito ha bug-os nga globo pinaagi ha paghatag hin ma- higugmaon nga giya ngan instruksyon ha tanan nga magkukom- pwesto han "bag-o nga tuna," usa nga bag-o nga sosiedad han mga tawo. - 2 Ped. 3:13. 17. (a) Ano an mas daku nga katumanan han bisyon ni Eze- kiel ha tiarabot? (b) Ha Milen- yo, hin-o an makakabenepisyo ha sugad-syudad nga admi- nistrasyon? 18. (a) Kay ano nga makaka- siguro kita nga an sugad-syu- dad nga administrasyon mag- dudumara uyon ha pagmando han Dios? (b) Ano nga marig- on nga pasarig an iginhaha- tag ha aton han ngaran han syudad? 18 Kay ano nga makakasiguro kita nga an sugad-syudad nga ad- ministrasyon padayon nga magdudumara uyon ha pagmando han Dios? Kay ginklaro han Pulong han Dios nga an syudad ha tuna nga may 12 nga ganghaan pariho han syudad ha langit nga may 12 nga ganghaan, an Bag-o nga Jerusalem, nga ginkukompwesto han 144,000 nga igkasi-magmarando han Kristo. (Pah. 21:2, 12, 21-27) Nagpapasabot ini nga an administrasyon ha tuna magpapatuman han ngatanan nga desisyon han Ginhadian han Dios ha langit. Oo, an ngaran han syudad nga "Aada hi Jehova" nagpapasarig ha aton nga an putli nga pagsingba magpapabilin ngan mag-uuswag hin wa- ray kataposan ha Paraiso. Makaruruyag gud nga kabubuwason an naghuhulat ha aton! AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga leksyon mahitungod ha paghimo hin prayoridad an imo hibabaroan ha bis- yon mahitungod han kontribusyon para kan Jehova? 3 Para ha imo, ano an imo nangunguna nga responsabilidad? 2 Paonan-o mo masusuportaran an buruha- ton han matinumanon nga uripon? "A N M A G I G I N N G A R A N H A N S Y U D A D A A D A H I J E H O V A" 225
22 1, 2. (a) Ano nga desisyon an kinahanglan naton himo- on? (b) Ano an reaksyon han matinumanon nga anghel han sisingbahon na unta hiya? 3. (a) Ano an katuyoan hini nga publikasyon? (b) Ano an aton hihisgotan yana? 226 " S I NG BAHA AN D IO S " PAHAYAG 22:9 POKUS: Pagrepaso han nangunguna nga mga tema han libro han Ezekiel ngan kon paonan-o ito naaplikar yana ngan ha maabot nga panahon KINAHANGLAN batunon han tagsa ha aton inin importante nga pakiana: Hin-o an akon sisingbahon? Bangin damu an sumiring nga komplikado ini nga isyu ngan nakakawurok kon hin-o an pipilion. Pero an tinuod, klaro ngan simple an baton - hi Jehova nga Dios an aton sisingbahon o hi Satanas nga Yawa. 2 Karuyag gud ni Satanas nga singbahon hiya. Nagin klaro ito han ginsulay niya hi Jesus. Sugad han ginhisgotan ha Kapitulo 1, talag- sahon an iya igintanyag kan Jesus - awtoridad ha tanan nga ginha- dian ha tuna. Ano an karuyag han Yawa nga kabalyo? "[Paghimo] hin usa nga buhat han pagsingba ha akon," gin-aghat niya hi Je- sus. (Mat. 4:9) Ha kabaliktaran, an anghel nga nagpakita han mga bisyon kan apostol Juan nagdumiri nga singbahon. (Basaha an Pa- hayag 22:8, 9.) Han nagsari hiya nga singbahon an anghel, iton mapainubsanon nga anak han Dios nagsiring: "Ayaw ito buhata!" Imbes nga magyakan, 'Singbaha ako,' an anghel nagsiring, "Sing- baha an Dios." 3 Katuyoan hini nga publikasyon nga parig-unon an aton deter- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
minasyon nga buhaton an iginsugo hito nga anghel - hi Jehova nga Dios gud la an singbahon. (Deut. 10:20; Mat. 4:10) Repasuhon na- ton an aton hinbaroan mahitungod han putli nga pagsingba ha mga tagna ngan mga bisyon ni Ezekiel. Ngan ha bulig han Kasuratan, hisgotan naton an maabot nga panahon diin an tagsa nga tawo ma- atubang ha ultimo nga pagsari - pagsari nga magigin basihan kon hin-o an mabubuhi basi makita an bug-os nga pagpahiuli han put- li nga pagsingba kan Jehova ha kadayonan. Tulo nga Tema nga Ginpapabug-atan ha Libro han Ezekiel 4 Igintututdo han libro han Ezekiel nga an putli nga pagsingba diri pagbuhat hin mga rituwal. Nag-oobligar ito ha aton nga (1) iha- tag kan Jehova an eksklusibo nga debosyon, (2) magpabilin nga nagkakaurosa ha limpyo nga pagsingba, ngan (3) magpakita hin gug- ma ha iba. Tigamni kon paonan-o an mga tagna ngan mga bisyon nga ginhisgotan hini nga publikasyon nagpapabug-at hinin tulo nga tema. Siyahan nga tema: Ihatag kan Jehova an eksklusibo nga debosyon 5 Kapitulo 3: [1] An urusahon nga bisyon nga hi Jehova napapali- botan hin balangaw ngan aada ha igbaw han gamhanan nga espiri- tu nga mga linarang nagtututdo hin importante nga kamatuoran - an Makagarahum-ha-ngatanan gud la an angay naton singbahon. - Ezek. 1:4, 15-28. 6 Kapitulo 5: Makangingirhat gud makita an bisyon parte ha pag- hugaw han templo ni Jehova! Iginpapakita hito nga waray natata- go kan Jehova. Nakikita niya an diri maunungon nga mga buhat, sugad han pagsingba han iya katawohan ha mga idolo, bisan kon diri ito nakikita han iba. Nasasakitan gud hiya ngan ginsisirotan an mga nagbubuhat hito. - Ezek. 8:1-18. 7 Kapitulo 7: An mga paghukom kontra ha nakapalibot nga mga nasud nga 'duro nga nagtamay' ha Israel nagpapakita nga paba- baydon ni Jehova adton nagmamaltrato han iya katawohan. (Ezek. 25:6) Pero may hinbaroan liwat kita ha pakig-upod han Israel hito nga mga nasud - kinahanglan magin maunungon kita kan Jehova labaw ha ngatanan. Diri gud naton isasakripisyo an aton mga su- ruklan para la uyonan han mga paryente nga diri nagsisingba kan Jehova; diri liwat kita masarig ha karikohan o magkukompromiso han aton neutralidad pinaagi ha paghatag ha mga gobyerno han tawo han pagkamaunungon nga para gud la kan Jehova. 8 Kapitulo 13 ngan 14: Igintututdo han bisyon parte ha templo ha hitaas nga bukid nga kinahanglan sundon naton an higtaas nga " S I N G B A H A A N D I O S " 4. Ano an tulo nga tema nga ginpapabug-atan ha libro han Ezekiel? 5-9. Ano an aton hinbaroan mahitungod han paghatag kan Jehova han eksklusibo nga debosyon? F O O T N O T E [1] An mga numero han kapitulo nagtutudlok ha mga kapitulo hini nga publikasyon. 227
10-14. Paonan-o ginpabug- atan nga kinahanglan naton magpabilin nga nagkakaurosa ha limpyo nga pagsingba? 15-18. Kay ano nga kinahang- lan padayon nga ipakita naton an gugma, ngan paonan-o naton ito mahihimo? 228 suruklan ni Jehova, ginkikilala nga labaw hiya ha ngatanan nga dios. - Ezek. 40:1-48:35. 9 Kapitulo 15: An paghulagway han Israel ngan Juda sugad nga mga hostes nagpapahinumdom ha aton nga mangil-ad gud kan Je- hova an espirituwal nga pag-adulteryo. - Ezek., kap. 16, 23. Ikaduha nga tema: Magpabilin nga nagkakaurosa ha limpyo nga pagsingba 10 Kapitulo 8: An mga saad ni Jehova nga maghahatag hiya hin "usa nga paraataman" nga mag-aataman ha Iya katawohan nagpa- pabug-at nga kinahanglan magbuhat kita nga urosa ngan mamura- yawon ilarom ha pagpanguna ni Jesus. - Ezek. 34:23, 24; 37:24-28. 11 Kapitulo 9: An mga tagna ni Ezekiel parte ha pagpagawas han katawohan han Dios ha pagkabihag ha Babilonya ngan pagpabalik ha ira ngadto ha ira tuna may mensahe para hadton naruruyag nga lipayon hi Jehova yana. An limpyo nga mga magsiringba ni Jeho- va kinahanglan bumulag ngan magpabilin nga bulag ha nakakahu- gaw nga impluwensya han buwa nga relihiyon. Bisan kon iba-iba an aton gintikangan nga relihiyon, kahimtang ha pinansyal, ngan lahi, kinahanglan tipigan naton an pagkaurosa nga nagpapakilala ha aton sugad nga katawohan han Dios. - Ezek. 11:17, 18; 12:24; Juan 17: 20-23. 12 Kapitulo 10: An tema parte ha pagkaurosa ginpabug-atan ha bisyon parte ha uga nga mga tul-an nga nabuhi. Pribilehiyo gud naton nga magin bahin han napahiuli nga grupo han nalimpyohan nga mga magsiringba nga nagbubuhat nga urosa! - Ezek. 37:1-14. 13 Kapitulo 12: Labi nga ginpabug-atan an pagkaurosa ha tagna parte ha duha nga istik nga nagin usa. Makaparig-on gud ha pag- too nga makita nga natutuman ito ha mga dinihogan ngan iba nga mga karnero! Bisan kon naukoy kita ha kalibotan nga nagkakaba- hin-bahin tungod han relihiyon ngan politika, padayon kita nga nag- kakaurosa tungod han gugma ngan pagkamaunungon. - Ezek. 37: 15-23. 14 Kapitulo 16: An bisyon parte ha lalaki nga may surudlan hin tinta ngan han mga lalaki nga may armas para ha pagdugmok may seryoso nga pahamangno - adton nagpapabilin la nga putli nga mga magsiringba pag-abot han "daku nga kasakitan" an mamarkahan para ha katalwasan. - Mat. 24:21; Ezek. 9:1-11. Ikatulo nga tema: Magpakita hin gugma ha iba 15 Kapitulo 4: An bisyon parte ha upat nga buhi nga linarang nag- tutdo ha aton han mga kalidad hi Jehova, nga an nangunguna amo an gugma. Kon mahigugmaon kita ha aton panyakan ngan pang- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
gios, iginpapakita naton nga hi Jehova an aton Dios. - Ezek. 1:5-14; 1 Juan 4:8. 16 Kapitulo 6 ngan 11: Tungod han gugma han Dios nagtoka hiya hin mga bantay, sugad kan Ezekiel. An Dios gugma, salit diri niya karuyag mabungkag an bisan hin-o kon tapuson na niya an pag- mando ni Satanas ha tuna. (2 Ped. 3:9) Pribilehiyo naton nga ipa- kita an gugma han Dios pinaagi ha pagtuman han aton responsa- bilidad nga suportaran an buruhaton han moderno nga panahon nga bantay. - Ezek. 33:1-9. 17 Kapitulo 17 ngan 18: Maaram hi Jehova nga damu an magdu- dumiri han iya kalooy ngan magsasari pagpoo ha iya maunungon nga mga magsiringba. Tungod han iya gugma, didepensahan niya an iya katawohan kon atakehon na hira ni "Gog ha tuna han Ma- gog." An aton gugma ha iba nag-aaghat ha aton nga pahamangno- an an mas damu pa nga bubungkagon ni Jehova adton nagtata- lumpigos ha iya katawohan. - Ezek. 38:1-39:20; 2 Tes. 1:6, 7. 18 Kapitulo 19, 20, ngan 21: An gugma ni Jehova ha katawohan klaro nga nakikita ha bisyon parte ha sapa nga naghahatag hin ki- nabuhi ngan ha pagbahin-bahin han tuna. Iginhuhulagway hito an resulta han pinakadaku nga pagpakita ni Jehova han iya gugma, an paghatag han kinabuhi han iya Anak basi mapasaylo kita ngan magkaada perpekto nga kinabuhi sugad nga bahin han iya pamil- ya. Usa han pinakamaopay nga pagpakita han aton gugma amo an pagsumat ha mga tawo han makalilipay nga kabubuwason nga igin- andam ni Jehova para hadton nagpapakita hin pagtoo ha iya Anak. - Ezek. 45:1-7; 47:1-48:35; Pah. 21:1-4; 22:17. Makatirigamnan nga Pagpakita hin Pagpaubos Katapos han Milenyo nga Pagmando 19 Ha Milenyo nga Pagmando, babanhawon ni Jesus an binilyon nga tawo ngan wawad-on an kasakit nga dara han aton "kaaway, an kamatayon." (1 Cor. 15:26; Mar. 5:38-42; Buh. 24:15) An kasaysa- yan han tawo puno hin kasubo ngan trahedya. Pero kon banhawon na an tagsa nga henerasyon, paparaon ni Jesus an ira makasuru- bo nga naglabay ngan tatagan hira hin higayon nga magkaada ma- kalilipay nga istorya ha kinabuhi. Pinaagi han halad-lukat, kuku- haon niya an ngatanan nga epekto han sakit, girra, ngan gutom. Labaw pa hito, bubuligan kita niya nga wad-on an surok han aton kasubo - an sala nga napanunod naton kan Adan. (Roma 5:18, 19) Bug-os nga 'wawad-on [ni Jesus] an mga buhat han Yawa.' (1 Juan 3:8) Ano an sunod nga mahitatabo? 20 Basaha an 1 Corinto 15:24-28. Kon perpekto na an ngatanan nga tawo, kon an tuna Paraiso na sugad han orihinal nga katuyo- an ni Jehova, hi Jesus ngan an 144,000 nga iya igkasi-magmarando " S I N G B A H A A N D I O S " 19. Ano an bubuhaton ni Jesus ha Milenyo nga Pag- mando? (Kitaa an kahon nga "Pag-atubang ha Ultimo nga Pagsari.") 20. Paonan-o hi Jesus ngan an 144,000 magpapakita hin makatirigamnan nga pagpau- bos? Isaysay. (Kitaa an retrato ha tinikangan hini nga kapi- tulo.) An mga binanhaw tatagan hin higayon nga magkaada makalilipay nga istorya ha kinabuhi 229
˙ ˙ ˙ 2 2 A PAG - AT U BAN G HA U LT I M O N GA PAG SAR I K I TA A AN PAR AP O 19 - 2 9 An Katawohan Iginpahiuli Na ha Pagin Perpekto 1 COR. 15:26 21, 22. (a) Ano an magigin kahimtang han kalibotan ha kataposan han 1,000 ka tuig? (b) Kay ano nga bubuhian ni Jehova hi Satanas ngan an mga demonyo? 230 Bubuhian hi Satanas Tikang ha Kahiladman; An mga Rebelde Maupod kan Satanas ha Ultimo nga Pag-atake PAH. 20:3, 7, 8 Ibabalik ni Jesus kan Jehova an Ginhadian 1 COR. 15:24 magpapakita hin makatirigamnan nga pagpaubos; ira ig-iintrigo kan Jehova an Ginhadian. Kinaburut-on ngan mamurayawon nga itutubyan nira an awtoridad nga nakada ha ira ha sulod han 1,000 ka tuig. An ngatanan nga nahimo han Ginhadian magpapadayon ha waray kataposan. An Ultimo nga Pagsari 21 Katapos, may bubuhaton hi Jehova nga urusahon gud, nga magpapakita han iya daku nga pagsarig ha iya mga sakop ha tuna. Magsusugo hiya nga buhian hi Satanas ngan an mga demonyo ti- kang ha kahiladman diin ginpriso hira hin 1,000 ka tuig. (Basaha an Pahayag 20:1-3.) An kalibotan nga ira makikita iba gud ha ka- libotan nga ira nahiaraan. Antes han Armagedon, an kadam-an nga tawo nalimbongan ni Satanas ngan nagkabahin-bahin an katawo- han tungod han kangalas ngan diskriminasyon. (Pah. 12:9) Pero ha kataposan han 1,000 ka tuig, an ngatanan nga tawo nagsisingba na P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
Bubungkagon an Ngatanan nga Rebelde PAH. 20:9, 10, 15 kan Jehova sugad nga pamilya nga nagkakaurosa ngan naghihigug- maay. An tuna magigin murayaw nga Paraiso. 22 Kay ano nga bubuhian ni Jehova an mga kriminal nga hi Sata- nas ngan an mga demonyo ngada hinin malimpyo nga palibot? Kay an kadam-an han mga buhi ha kataposan han 1,000 ka tuig waray pa masarihi an pagkamaunungon sugad nga mga magsiringba ni Je- hova. Kadam-an ha ira an namatay nga waray makakilala ha iya ngan ginbanhaw ha Paraiso. Naghatag hiya ha ira hin kinabuhi ngan han ngatanan nira nga panginahanglan ha pisikal ngan espirituwal. Waray maraot nga impluwensya ha ira, puro la maopay. Napapali- botan hira hin mga tawo nga nahigugma ngan nag-aalagad kan Je- hova. Mahimo hira akusaran ni Satanas han iya igin-akusar kan Job - nga nag-aalagad la hira ha Dios kay ginpapanalipdan ngan ginbi- bendisyonan niya hira. (Job 1:9, 10) Salit antes igsurat ni Jehova hin permanente an aton ngaran ha libro han kinabuhi, tatagan niya " S I N G B A H A A N D I O S " Kinabuhi nga Waray Kataposan nga May Kamurayawan Ngan Pagkaurosa ROMA 8:19-21 231
23. Ano nga isyu an aatuba- ngon han tagsa nga tawo? 24. Kay ano nga an mga magrirebelde gintatawag nga Gog ngan Magog? An mga magrirebelde gintatawag nga Gog ngan Magog KITAA AN PARAPO 24 232 kita hin higayon nga bug-os nga pamatud-an nga maunungon kita ha iya sugad nga aton Amay ngan Soberano. - Pah. 20:12, 15. 23 Tatagan hi Satanas hin halipot nga higayon nga sulayon an ka- tawohan nga bumaya ha pag-alagad ha Dios. Ano ito nga pagsari? Sigurado nga an tagsa nga tawo maatubang hin isyu nga puropari- ho han gin-atubang nira Adan ngan Eva - karawaton an mga suruk- lan ni Jehova, suportaran an iya pagmando, ngan singbahon hiya o magrebelde ha Dios ngan suportaran hi Satanas. 24 Basaha an Pahayag 20:7-10. Makatirigamnan nga an mga mag- rirebelde ha kataposan han 1,000 ka tuig gintatawag nga Gog ngan Magog. An ira mga kinaiya puropariho han iginpakita han mga re- belde nga igintagna ni Ezekiel nga maatake ha katawohan han Dios ha daku nga kasakitan. Iton una nga grupo, hi "Gog ha tuna han Magog," ginkukompwesto han mga nasud nga nakontra ha pagman- do ni Jehova. (Ezek. 38:2) Ha pariho nga paagi, an mga magrire- belde ha kataposan han Milenyo nga Pagmando han Kristo ginta- tawag nga "mga nasud." Makapainteres gud ini. Kay ano? Kay ha Milenyo nga Pagmando, ginwara na an iba-iba nga nasud; an tanan
nga tawo magigin sakop han usa nga gobyerno, an Ginhadian han Dios. Magigin usa na la kita nga espirituwal nga nasud. Ha pagta- wag ha mga rebelde nga Gog ngan Magog ngan pagsiring nga "mga nasud" hira, iginpapakita han tagna nga maglalampos hi Satanas ha pagpahinabo nga magkabahin-bahin an pipira han katawohan han Dios. Waray bisan hin-o nga pipiriton nga dumapig kan Sata- nas. An tagsa nga perpekto nga tawo an magdidesisyon. 25 Pira kadamu an madapig kan Satanas? An ira kadamu "pari- ho han mga baras ha dagat." Diri man ini nagpapasabot nga mag- rirebelde an kadam-an han katawohan. Kay ano nga nakasiring kita hito? Hunahunaa an iginsaad kan Abraham. Hi Jehova nagsiring nga an tulin ni Abraham magigin "sugad kadamu han mga baras ha baybayon." (Gen. 22:17, 18) Pero an iya tulin ginkompwesto la hin 144,001 nga indibiduwal. (Gal. 3:16, 29) Bisan kon damu ito, guti- ay la ito kon ikompara ha kabug-osan nga kadamu han mga tawo. Ha pariho nga paagi, bisan kon damu an dumapig kan Satanas, diri hira magigin sobra kadamu. An mga rebelde diri magigin daku nga tarhog ha maunungon nga mga alagad ni Jehova. 25, 26. Pira kadamu an madapig kan Satanas, ngan ano an mahitatabo ha ira?
Kon perpekto ka na, diri mo na pagkikinahang- lanon an halad-lukat ni Jesus basi magin matadong ha atubangan ni Jehova KITAA AN PARAPO 28 27-29. Ano an malalaoman han mga makakapasar ha ultimo nga pagsari? 234 26 Adton maapi ha pagrebelde bubungkagon dayon. Kaupod ni Satanas ngan han mga demonyo, diri na hira maeksister, ngan wa- ray na gud paglaom nga mabuhi utro. An mahinunumdoman na la ha kadayonan amo an ira magraot nga desisyon ngan an mga re- sulta hito. - Pah. 20:10. 27 Ha luyo nga bahin, an mga ngaran hadton makakapasar ha ul- timo nga pagsari permanente nga isusurat ha "libro han kinabuhi." (Pah. 20:15) Katapos, sugad nga nagkakaurosa nga pamilya, an nga- tanan nga maunungon nga anak ni Jehova maghahatag ha iya han pagsingba nga para gud la ha iya. 28 Hunahunaa ito nga kabubuwason. Magkakaada ka hin mapul- sanon nga buruhaton ngan mag-opay nga kasangkayan. Ikaw ngan an imo mga hinigugma diri na gud mag-aantos. Diri mo na pagki- kinahanglanon an halad-lukat ni Jesus basi magin matadong ha atu- bangan ni Jehova. Waray na makakaulang ha tagsa nga tawo ha pakigsangkay ha Dios. Labaw ha ngatanan, an putli nga pagsingba perpekto na nga bubuhaton ha langit ngan ha tuna. Bug-os gud ito nga pagpahiuli han putli nga pagsingba! 29 Aadto ka ba basi makita iton makalilipay nga panahon? Mahi- ngangadto ka kon padayon nga iaplikar mo an tulo nga importan- te nga leksyon ha libro han Ezekiel - ihatag kan Jehova an eksklu- P U T L I N G A PA G S I N G B A K A N J E H O V A - I G I N PA H I U L I N A !
sibo nga debosyon, magpabilin nga nagkakaurosa ha limpyo nga pagsingba, ngan magpakita hin gugma ha iba. An mga tagna ni Eze- kiel may ultimo ngan importante nga leksyon. Ano ito? 'Kilalaha nga Ako hi Jehova' 30 Ha bug-os nga libro han Ezekiel, pauroutro nga mababasa an deklarasyon nga "makikilala gud nira nga ako hi Jehova." (Ezek. 6:10; 39:28) Para ha mga kaaway han Dios, mangangahulogan ito hin girra ngan kamatayon. Diri la kay mapipiritan hira nga kara- waton nga naeksister hi Jehova. Hibabaroan liwat nira ha maku- ri nga paagi an kahulogan han iya harangdon nga ngaran - "Hiya Nagpapahinabo nga Magin." Hi "Jehova han mga hugpo" magigin "gamhanan nga girriro" nga makikig-away ha ira. (1 Sam. 17:45; Ex. 15:3) Urhi na nga masasabtan nira an importante nga kamatu- oran mahitungod kan Jehova: Waray makakapugong ha iya ha pag- tuman han iya katuyoan. 30, 31. Ano an magigin ka- hulogan han deklarasyon nga "makikilala gud nira nga ako hi Jehova" (a) ha mga kaaway han Dios? (b) ha katawohan han Dios? 31 Para ha katawohan han Dios, an deklarasyon nga "makikilala gud nira nga ako hi Jehova" mangangahulogan hin kamurayawan ngan kinabuhi. Pahihinaboon ni Jehova an iya orihinal nga katu- yoan para ha aton - magin mga anak nga perpekto nga nagpapaki- ta han iya mga kalidad. (Gen. 1:26) Hi Jehova mahigugmaon na nga Amay ngan nagpapanalipod nga Paraataman ha aton. Diri mag- iiha, hiya magigin aton madaugon nga Hadi. Antes ito umabot, pa- murubuuton gud naton an mensahe ni Ezekiel. Kada adlaw, pama- tud-an naton ha pulong ngan buhat nga kilala naton hi Jehova ngan kon ano nga klase hiya nga Dios. Katapos, kon buhian na an nakakabungkag nga mga hangin han daku nga kasakitan, diri kita mahahadlok. Lugod, mahangad kita, kay maaram kita nga an aton katalwasan hirani na. (Luc. 21:28) Samtang waray pa ito, hinaot buligan naton an mga tawo ha bisan diin nga makilala ngan higug- maon an amo la nga Dios nga angay singbahon, an Dios nga may pinakaharangdon nga ngaran - hi Jehova. - Ezek. 28:26. AN I M O BAHI N HA PUTLI N GA PAG S I N G BA 1 Ano nga mga leksyon an aton 3 Paonan-o ka makakapangandam yana hinbaroan ha libro han Ezekiel? para ha ultimo nga pagsari? 2 Ano an imo ginpapamulat nga mapahimulosan ha Usa ka Yukot ka Tuig nga Pagmando ni Jesu-Kristo? " S I N G B A H A A N D I O S " 235
Hunahunaa an kalipay kon an ngatanan ha langit ngan ha tuna magkaurosa na gud ha putli nga pagsingba KITAA AN PARAPO 27-29 237
S U MARYO HAN BAG - O N GA MGA PAG SAYSAY Han naglabay nga mga tuig, iginsaysay han An Barantayan an mga pagbag-o ha aton pagsabot ha pipira nga bahin han tagna ni Ezekiel. Ngan ini nga publikasyon nga Putli nga Pagsingba kan Jehova - Iginpahiuli Na! may-ada dugang pa nga bag-o nga mga pagsaysay. Testingi kon mababaton mo an masunod nga mga pakiana. Ano an ginrirepresentaran han upat nga nawong han buhi nga mga linarang? Pagsabot hadto: An tagsa han upat nga nawong han buhi nga mga linarang, o mga kerubin, nagrirepresentar han usa han upat nga nangunguna nga kalidad ni Jehova. Teksto Ezek. 1:4-6, 10; 10:2 Putli nga Pagsingba Bag-o nga pagsaysay: Bisan kon an tagsa han upat nga nawong han buhi nga mga linarang nagrirepresentar han usa han upat nga nangunguna nga kalidad ni Jehova, kon kikitaon ha kabug-osan an upat nga nawong nagrirepresentar han ngatanan niya nga kalidad. Sugad man, an upat nga nawong nagtututdo ha aton han diri matupngan nga himaya ngan gahum ni Jehova. Kap. 4, par. 5-14 Rason han pagbag-o: Ha Pulong han Dios, an numero kwatro agsob gamiton basi ipasabot an pagin kompleto, nga nag-uupod han ngatanan. Salit kon an upat nga nawong kikitaon ha kabug-osan, diri la ito kay nagrirepresentar hin upat nga kali- dad - ito an pundasyon han urusahon gud nga personalidad ni Jehova. Dugang pa, an mga nawong kanan leon, todo nga baka, agila, ngan tawo - mga linarang nga nagsisimbolo hin pagkaharangdon, kusog, ngan pagin gamhanan. Bisan pa hito, inin upat nga gamhanan nga linarang, nga makikita ha upat nga nawong han tagsa nga kerubin, aada ha ubos han trono ni Jehova. Ginpapabug-atan hito nga hi Jehova an Supremo nga Magmarando han ngatanan. Hin-o an ginsisimbolohan han lalaki nga may surudlan hin tinta han sekretaryo? Pagsabot hadto: An lalaki nga may surudlan hin tinta nagrirepresentar ha nabi- bilin nga mga dinihogan. Pinaagi han pagsangyaw ngan paghimo hin disipulo, simboliko nga ginmamarkahan nira an mga agtang han mga nagigin kaapi han "daku nga grupo." - Pah. 7:9. Teksto Ezek. 9:2 Bag-o nga pagsaysay: An lalaki nga may surudlan hin tinta nagrirepresentar kan Jesu-Kristo. Mamarkahan niya an daku nga grupo kon hukman na hira sugad nga mga karnero ha "daku nga kasakitan." - Mat. 24:21. An Barantayan Hunyo 2016, p. 16-17 Rason han pagbag-o: Igintapod ni Jehova ha iya Anak an paghukom. (Juan 5:22, 23) Sumala ha Mateo 25:31-33, hi Jesus an maghuhukom kon hin-o an "mga karnero" ngan kon hin-o an "mga kanding." Putli nga Pagsingba Kap. 16, par. 18 238
Ginsisimbolohan ba han magbugto nga hostes nga hira Ohola ngan Oholiba an Kakristianohan nga nabahin ha Katoliko ngan Protestante nga mga relihiyon? Teksto Ezek. 23:1-4 Putli nga Pagsingba Kap. 15, kahon 15A An Kakristianohan ba an ginsisimbolohan han apostata nga Jerusalem ha kadaan nga panahon? Putli nga Pagsingba Kap. 16, kahon 16A Paonan-o natuman an bisyon mahitungod han kapatagan han uga nga mga tul-an? Teksto Ezek. 37:1-14 An Barantayan Marso 2016, p. 29-31 Putli nga Pagsingba Kap. 10, par. 9-14 Pagsabot hadto: An magurang nga hi Ohola (Samaria, nga kapital han Israel) nagsisimbolo han Katoliko nga relihiyon; an manghod nga hi Oholiba (Jerusalem, nga kapital han Juda) nagsisimbolo han Protestante nga relihiyon. Bag-o nga pagsaysay: Inin magbugto nga hostes diri nagsisimbolo ha bisan ano nga bahin han Kakristianohan. Lugod, igintututdo han asoy mahitungod ha ira an inaabat ni Jehova kon an iya katawohan nga maunungon hadto nagbubuhat hin espirituwal nga prostitusyon. Ito liwat an iya inaabat ha ngatanan nga buwa nga relihiyon. Rason han pagbag-o: Waray mababasa ha Kasuratan nga nagpapasabot nga hira Ohola ngan Oholiba nagsisimbolo ha Kakristianohan. An Israel ngan Juda pariho hin maunungon hadto nga mga asawa ni Jehova, pero an Kakristianohan waray gud magkaada sugad hito nga relasyon ha iya. Dugang pa, han an diri ma- unungon nga katawohan han Dios iginpariho ha mga hostes ha Ezekiel kapitulo 16 ngan 23, gintagan hira hin paglaom nga magbag-o ngan mapahiuli. An Kakristia- nohan, nga bahin han Babilonya nga Gamhanan, waray sugad hito nga paglaom. Pagsabot hadto: An diri matinumanon nga Jerusalem nagsisimbolo ha Kakris- tianohan. Salit an kabungkag han Jerusalem nagpapasabot nga mabubungkag liwat an Kakristianohan. Bag-o nga pagsaysay: An mga kahimtang ha diri matinumanon nga Jerusalem - sugad han idolatriya ngan kalyap nga karaotan - nagpapahinumdom ha aton han Kakristianohan, pero diri na kita nasiring nga an Kakristianohan an ginsisim- bolohan han Jerusalem. Rason han pagbag-o: Waray klaro nga basihan ha Kasuratan ha paghatag han sugad nga simboliko nga kahulogan. Diri pariho han kadaan nga Jerusalem, an Kakristianohan waray gud magbuhat hin putli nga pagsingba. Ngan an Jerusalem ginpasaylo ni Jehova hin pipira ka panahon, pero an Kakristianohan waray pag- laom nga mapasaylo. Pagsabot hadto: Han 1918 an gintimaraot nga mga dinihogan nagin bihag han Babilonya nga Gamhanan ngan nakaeksperyensya hin sugad-patay nga kahim- tang, nga haros waray na nahihimo. Iton halipot nga pagkabihag natapos han 1919 han iginpahiuli hira ni Jehova sugad nga mga parasamwak han Ginhadian. Bag-o nga pagsaysay: Nag-iha gud an sugad-patay nga kahimtang ha pagin bihag ha espirituwal ngan nagtikang ito maiha pa antes han 1918. Nagtikang ito han ikaduha ka siglo C.E. ngan natapos han 1919 C.E. - katugbang han maiha nga panahon han pagtubo han trigo ngan mga banwa ha parabola ni Jesus. Rason han pagbag-o: Nag-iha an pagkabihag han kadaan nga Israel, tikang ha 740 B.C.E. tubtob 537 B.C.E. Ha tagna ni Ezekiel, an mga tul-an iginhuhulagway nga "uga" o "uga gud," nga nagpapasabot nga an ginrirepresentaran han mga tul-an maiha na hinduro nga patay. Ngan an pagpahiuli hito hinay-hinay nga proseso nga nagkikinahanglan hin panahon. 239
Ano an kahulogan han pagtampo han duha nga istik? Teksto Ezek. 37:15-17 An Barantayan Hulyo 2016, p. 31-32 Putli nga Pagsingba Kap. 12, par. 13-14, ngan kahon 12A Hin-o hi Gog han Magog? Teksto Ezek. 38:2, 10-13 An Barantayan Mayo 15, 2015, p. 29-30 Putli nga Pagsingba Kap. 17, par. 3-10 An kan Ezekiel ba nakita ngan ginlibot amo an daku nga espirituwal nga templo nga iginsaysay ni apostol Pablo ha urhi? Teksto Ezek. 40:1-5 Putli nga Pagsingba Kap. 13 ngan 14 240 Pagsabot hadto: Katapos han halipot nga panahon han pagkabahin-bahin ha panahon han Girra ha Kalibotan I, an matinumanon nga mga kaapi han nabibilin nga mga dinihogan nagkaurosa utro han 1919. Bag-o nga pagsaysay: Ginpapabug-atan han tagna nga pahihinaboon ni Jehova nga magkaurosa an iya mga magsiringba. Katapos han 1919, ha paglabay han panahon, an nabibilin nga mga dinihogan gin-updan han nagtitikadamu nga may tunan-on nga paglaom. Inin duha nga grupo urosa nga nagsisingba kan Jehova sugad nga usa nga katawohan. Rason han pagbag-o: An tagna diri naghuhulagway hin usa nga istik nga gintu- nga ngan ha urhi gintampo. Salit an tagna diri naghuhulagway hin usa nga grupo nga mababahin ngan ha urhi magkakaurosa utro. Lugod, iginhuhulagway hito kon paonan-o magkakaurosa an duha nga grupo. Pagsabot hadto: An ngaran nga Gog han Magog nagtutudlok kan Satanas katapos hiya paiwason ha langit. Bag-o nga pagsaysay: Hi Gog han Magog nagtutudlok ha grupo, o alyansa, han mga nasud nga maatake ha putli nga mga magsiringba ha daku nga kasakitan. Rason han pagbag-o: An mga paghulagway kan Gog - nga ipapakaon hiya ha mga tamsi nga mandaragit ngan tatagan hin lubnganan ha tuna - nagpapasabot nga diri hiya espiritu. Dugang pa, an pag-atake ni Gog puropariho han ginsisiring han mga libro han Daniel ngan Pahayag mahitungod han pag-atake han mga nasud ha katawohan han Dios. - Dan. 11:40, 44, 45; Pah. 17:14; 19:19. Pagsabot hadto: An templo ha bisyon ni Ezekiel amo gihapon an espirituwal nga templo nga iginsaysay ni apostol Pablo. Bag-o nga pagsaysay: An nakita ni Ezekiel, diri an daku nga espirituwal nga templo nga ineksister han 29 C.E., kondi an usa nga perpekto nga ehemplo kon paonan-o an putli nga pagsingba nga uyon ha Mosaiko nga Balaud ipapahiuli ka- tapos han pagkadistyero. An giniyahan nga pagsaysay ni Pablo han espirituwal nga templo nakapokus ha ginbuhat ni Jesus, sugad nga Mas Harangdon nga Hita- as nga Saserdote, tikang han 29 tubtob 33 C.E. An bisyon ni Ezekiel mahitungod han templo, nga waray gud mag-unabi han hitaas nga saserdote, nakapokus ha espirituwal nga pagpahiuli nga nagtikang han 1919 C.E. Salit diri kita namimiling hin simboliko nga mga kahulogan ha ngatanan nga detalyado nga mga bahin ngan sukol han templo ha bisyon ni Ezekiel. Lugod, angay kita magpokus labi na ha mga leksyon nga igintututdo han bisyon ni Ezekiel mahitungod han mga suruk- lan ni Jehova ha putli nga pagsingba. Rason han pagbag-o: An templo ha bisyon ni Ezekiel may dagku nga kaibahan ha espirituwal nga templo. Pananglitan, ha templo nga nakita ni Ezekiel, damu an iginhahalad nga hayop; ha espirituwal nga templo, usa la an iginhalad, hin "makausa gud la." (Heb. 9:11, 12) Ha mga siglo antes han pag-abot han Kristo, diri pa panahon ni Jehova nga isumat an higlarom nga kamatuoran mahitungod han espirituwal nga templo.