Pag-abot kang Samson Mga prinsipyo sa pagtudlo sa nangitngit nga mga hunahuna Danutasn Brown For Jodi Jones ug Karen Prince Sa paghinumdom ni Andrew Agnew, nasamok sa PTSD tungod sa iyang oras sa US Special Forces, nga namatay kaniadtong Marso 1, 2021. Marso 2020 2
Mga Sulod Ang Pangutana sa Gubat ... 3 Asa Nakuha sa mga Israelita ang mga Hinagiban? ... 9 Sa Unsang Paagi ang Usa ka Amahan Makiglabot sa mga Bata nga dili Mosalig o Motuo Kaniya? ... 14 Sama sa Gubat nga Panglantaw sa Kalibutan Nahimong Gikandaduhan sa Sulod ... 22 Ang Dios Nakigsulti sa Israel Pinaagi sa Lente sa Gubat ... 25 Ang nga Kamo Maghuhukom, Kamo Pagahukman ... 29 Ang Israel Nangayo ug Hari ... 33 Magpadayon ba Kita sa Sala, Aron ang Grasya Modagaya? ... 38 Ang Dili-Diosnong Kaminyoon ni Samson ug ang Moral nga Estado sa Israel 40 Gipatay ni Samson ang usa ka Libo gamit ang Bukog sa Apapangig ... 44 Paghunahuna nga ang Dios ang Nagbuhat niini ... 49 Si Samson Itandi kang Jose ... 56 Gipatin-aw ni Ellen White nga "Ayaw pagsukol kaniya nga daotan" ... 60 3
Ang Pangutana sa Gubat Ang pangutana nagbalikbalik - ngano nga ang tanan nga kapintasan sa Daang Tugon ingon og gihimo uban ang pag-uyon sa Dios? Sa unsang paagi nato masabtan kini sa dihang si Jesus miingon nga "higugmaa ang imong mga kaaway," ug ang paghigugma kanila seguradong wala magpasabot nga patyon sila. Isa ini ka importante nga pangutana, ug usa nga nagapalibog sa Cristianismo karon nga gilibogan ni Jesus si Pedro sa gin-ingnan Niya sia: "Itago ang imong espada. Kadtong mogamit sa espada mamatay pinaagi sa espada." (Mateo 26:52) Mahimo nga naghunahuna si Pedro, pero di ba nga gidepensahan sa Israel ang iyang kaugalingon pinaagi sa espada batok sa mga kaaway niini sulod sa ginatos ka tuig? Kini usa ka dako nga hilisgutan. Adunay usa ka bug-os nga han-ay sa mga gubat nga nahitabo sa kasaysayan sa Karaang Israel, gikan sa labaw nga halangdon (Jerico alang sa panig-ingnan) ngadto sa mas mangil-ad (Israel hapit sa pagpuo sa tribo ni Benjamin sa Maghuhukom 19-21). Dili igsapayan kung ang hinungdan sa gubat ug ang pag-prosekusyon niini labi ka makatarunganon, ang kamatuoran nagpabilin nga ang pagpatay sa uban makadaot. Daghang tawo ang morag adunay taas nga mithi sa gubat, ilabina kon ang Diyos daw nagmando o miuyon niini. Kinahanglan nga tin-aw nga masabtan nga bisan kung kinsa ang mananaog o ang pildi, ang gubat hinungdan sa grabe nga trauma ug PTSD (Post Traumatic Stress Disorder). Ania ang pipila ka mga pananglitan gikan sa Gubat Sibil sa US (1861-1865): Dad-a ang kaso sa Confederato nga beterano nga si William James, nga una nga nagpakita'g mga timailhan sa pagkagubot wala madugay pagkahuman sa gubat. Gibihag sa usa ka kampo sa amihanang POW, siya nasakit sa pisikal, ang iyang hunahuna "maayo kaayo." Usa ka mag-uuma sa Alabama, misulay siya sa pagsugod pag-usab sa iyang daan nga kinabuhi pinaagi sa pagpamunga sa tinghunlak sa 1865. Apan sulod sa usa ka tuig si James nahimong dili mapugngan nga bayolente. Gihulga niya nga patyon ang iyang amahan ug gihulga ang 4
iyang kaugalingon nga kinabuhi pinaagi sa pag-ambak sa atabay sa usa ka napakyas nga pagsulay sa pagpatay sa iyang kaugalingon. Ang kapintasan, lakip ang pagpasakit sa kaugalingon, maoy kasagarang timailhan sa PTSD. Human sa gubat nga mga rekord sa asilo sa mga buang napuno sa mga beterano kansang dili mapugngan nga kasuko nagpameligro sa ilang kinabuhi ug sa mga sakop sa pamilya. Sama sa Estorya ni Neal. Ang istorya usa pa ka tin-edyer sa dihang nagpalista siya sa 46th Infantry sa Georgia. Nagpakita siya og "talagsaon" nga kinaiya sa panahon sa gubat, ug sa iyang pagpauli siya "naluya sa iyang kanhing kusog ug kalihokan." Bisan pa niana, siya misulay sa pagbalik ngadto sa sibilyan nga kinabuhi isip usa ka mag- uuma. Apan sa 1872, siya nahimong hilabihan ka bangis. Gihulga niya nga patyon ang mga membro sa pamilya ug sunugon ang balay. Desperado, ang iyang pamilya nagtukod ug usa ka gamay nga presohan dayag nga ibutang siya. Sa kataposan, sila midangop sa natukod para sa mga buang alang kaniya sa Georgia sa Milledgeville diin ang mga tig-atiman nakamatikod nga siya mikaon ug natulog nga dili husto, ug walay gana ug dili gusto sa paglihok o pagsulti. Ang kinaiya sa paghikog, laing timailhan sa PTSD, naghampak sa mga beterano sa Gubat Sibil. Samtang kulang kami sa datos sa pag-ihap sa paghikog sa mga beterano sa Gubat Sibil, mahimo namo nga makuha ang kontemporaryong panukiduki sa mga beterano sa modernong mga gubat nga naghatag konteksto alang sa mga beterano sa ikanapulog-siyam nga siglo. Nahibal-an namo, pananglitan, nga 20% sa mga beterinaryo sa Vietnam ang misulay sa paghikog ug laing 20% ang nabalaka usahay sa mga hunahuna sa paghikog. Ang pagbungkag sa dalan nga pagtuon ni Eric T. Dean Jr. nga Shook Over Hell nakakaplag nga kapin sa katunga sa mga residente sa balay sa mga beterano sa Indiana Civil War misulay o nakakompleto sa paghikog o naghikog. Ang paubos nga spiral ni Albinus Snelson, usa ka lumad nga Georgia nga nagserbisyo sa Confederate Cavalry, nagpakita sa usa ka pagbalik-ug-balik nga siklo nga puno sa daghang pagsulay sa 5
paghikog. Sama sa Estorya sa Neal, si Snelson usa pa ka tin-edyer sa dihang siya nagpalista. Siya nanlimbasug samtang usa ka sundalo ug sa pagkatinuod gipagawas sa sayo ug misulod sa Georgia asylum, diin siya misulay sa pagsunog sa iyang kaugalingon ug sa paglabay sa iyang kaugalingon gikan sa mga bintana sa mga paningkamot sa pagpatay sa iyang kaugalingon. Sa kataposan milampos siya niadtong 1871 sa dihang iyang gikaon ang strychnine. Ang mga sundalo sa Gubat Sibil nag-antos usab sa malaglagong pagkaguba sa hunahuna, ang matang nga nalangkit sa grabeng mga kaso sa PTSD. Ang beterano nga si John Williams gi-admit sa Georgia asylum uban ang atong mailhan nga human sa gubat sobrang pagbantay - siya "kanunay nga nahadlok." Kanunay siyang nagreklamo nga ang mga tawo nagtinguha sa pagpatay kaniya. Sa usa ka kahimtang sa hilabihan nga kasamok, iyang giputol ang iyang kaugalingong tutunlan. Ang kwarenta-anyos nga si Joseph Pearman, usa ka tighimog sangon gikan sa Petersburg, Virginia mikuha usab sa iyang kaugalingon nga kinabuhi niadtong 1875 human sa pagprotesta nga "may tawo nga migula sa siyudad aron sa pagpatay kaniya." Kining sama nga matang sa na-trauma nga kinaiya ug panghunahuna mahitabo unta taliwala sa mga Israelinhon. Migawas sila sa Ehipto ug nakiggubat sa mga Canaanhon sulod sa daghang katuigan. Sa dihang ang kataposan nakadaog, ug nakadawat sa Yutang Saad, sila ba adunay kalinaw? Dili, sa pagkatinuod sila misulod ngadto sa pinakangitngit nga bahin sa ilang tibuok nga kasaysayan, nga gibutang sa Basahon sa mga Maghuhukom. Kabubut-on ba sa Diyos nga ang tibuok katawhan makabaton ug PTSD, maghikog, mag-antos sa malaglagong pagkaguba sa utok, ug mahimong hilabihan ka bayolente? Palihug hinumdomi kini nga ideya samtang nagpadayon kita niini nga pagtuon. Daghang tawo ang naghunahuna nga akong giatake ang Diyos o ang Bibliya sa dihang akong gisukna ang maong mga pangutana. Dili ko. Nakita nako ang mahigugmaon, buotan, malumo nga nawong ni Jesus ug nagtuo ko nga gusto Niya nga hatagan ta og mga tubag nga makatabang sa pagtapos niining espiritu sa gubat nga nagpuyo sa kinahiladman sa atong unod. 6
Buot kong maglatid og pipila ka mga baruganan sa dili pa maghisgot sa istorya sa Espiritu sa Ginoo nga mikunsad kang Samson ug unya mipatay siya og usa ka libo ka mga tawo. Kung atong tan-awon ang kasaysayan sa mga gubat ug ang Israel nga nakig-away sa ilang mga kaaway nga naglibot kanila, kinahanglan nga atong makuha ang tinubdan sa problema: ang ilang pagkabulag ug kanunay nga dili pagsinabtanay sa kinaiya ug kabubut-on sa Dios. Ang mga Israelita kanunayng nagtuo nga ang Diyos magtugot kanila nga mamatay. Gani, naghunahuna pa gani sila nga gusto Niyang patyon sila, bisag daghan silag ebidensiya nga gitabangan sila sa Diyos. Wala silay pagtuo sa Iyang plano: Ug sila miingon kang Moises: Tungod kay walay mga lubnganan sa Egipto, gikuha mo kami aron nga mangamatay kami sa kamingawan? Ngano man nga nagbuhat ka sa ingon kanamo sa pagpagula kanamo gikan sa Egipto? Dili ba mao kini ang pulong nga among gisulti kanimo sa Egipto, nga nag-ingon, 'Pasagdi lang kami nga makaalagad sa mga Ehiptohanon?' Kay maayo pa alang kanamo ang pag-alagad sa mga Ehiptohanon, kay sa mamatay kami sa kamingawan." Ug si Moises miingon sa katawohan: Ayaw kamo kahadlok, tumindog kamo sa walay lihok, ug tan-awa ang kaluwasan ni Jehova, nga Iyang igapakita kaninyo karong adlawa: kay ang mga Egiptohanon nga inyong nakita karong adlawa, dili na ninyo makita pag-usab sila sa walay katapusan. Si Jehova makig-away alang kaninyo, ug kamo maghilum." (Exodo 14:11-14) Human niini nga panghitabo, nag-awit sila og awit sa kadaugan nga naglakip sa linya nga "Ang GINOO maoy tawo sa panggubatan: ang GINOO mao ang iyang ngalan." Nasabtan ba kini sa mga Israelinhon sa hustong paagi? Nasayud kita nga ang mga paagi sa Dios dili atong mga dalan (Isaias 55:8-9), mao nga sa dihang Siya nakiggubat dili kini sama sa atong pagpakiggubat. Plano ba sa Diyos nga kuhaon ang Canaan pinaagi sa pakiggubat? Iya bang plano nga atong angkonon ang mga saad sa Dios pinaagi sa espada? Ang Israel naghunahuna sa ingon: Sila wala mosalig sa gahum sa Dios sa pagbuhat uban sa ilang mga paningkamot sa pag-angkon sa Canaan; apan karon sila 7
nagpakaaron-ingnon sa ilang kaugalingon nga kusog aron matuman ang buhat nga independente sa diosnong tabang. "Nakasala kami batok sa Ginoo," mituaw sila; "Motungas kita ug makig-away, sumala sa tanan nga gisugo kanato sa Ginoo nga atong Dios." Deuteronomio 1:41. Nabutaan pag-ayo sila tungod sa paglapas. Ang Ginoo wala gayud mosugo kanila nga "motungas ug makig-away." Dili Iyang katuyoan nga ilang maangkon ang yuta pinaagi sa pakiggubat, kondili pinaagi sa hugot nga pagsunod sa Iyang mga sugo. (PP 392.3) Ang pagkamasulundon mao ang yawe. Kinahanglan nilang sabton ang balaod nga hinungdanon sa ilang kaluwasan ug higugmaon kini pinaagi sa pagkaila ug paghigugma sa Diyos nga ilang Amahan. Nagkinahanglan kini og pagsabot sa ilang kaugalingong pagkamakasasala, nga nahibaloan nato nga dili sayon alang sa kasingkasing sa tawo "kay ang unodnong hunahuna maoy pagpakig-away batok sa Diyos: kay kini dili magpasakop sa balaod sa Diyos, ug dili gayod mahimo." (Roma 8:7) Ang mga Israelita wala gyud motuo nga ang Diyos maluluy-on ug maayo ug mag-atiman kanila. Sa unang timaan sa kalisdanan ilang gihunahuna nga gusto sa Dios nga silotan sila. Kini nga pagkawalay pagsalig nakapahimo kanila sa paghimo og sunod-sunod nga mga kasaypanan nga makalit-ag sa ilang mga hunahuna sa usa ka bakak nga paradigma sa mga henerasyon. 8
Asa Nakuha sa mga Israelita ang mga Hinagiban? Sa dihang mibiya ang mga Israelinhon sa Ehipto, wala silay hinagiban. Dili sila bansay nga mga sundalo; dili sila usa ka kasundalohan. Giunsa nila pagsugod sa paggamit sa espada? Ang ubang mga tawo naghunahuna nga nagdala silag mga hinagiban gikan sa Ehipto, ug ang usa ka bersikulo nga daw nagsuporta niini mao ang Exodo 13:18 - "Apan ang Dios nagmando sa katawhan sa palibot, sa dalan sa kamingawan duol sa Pulang Dagat: ug ang mga anak sa Israel. mitungas nga sangkap sa hinagiban gikan sa yuta sa Ehipto." (ASV) Apan nganong ang mga ulipon adunay mga hinagiban, ug nganong ang mga Ehiptohanon mohatag kanila ug mga hinagiban? Ang pulong nga "armado" dinhi gihubad nga "sa tagkalim-an" sa YLT: "...ug sa tagkalim-an ang mga Anak sa Israel mitungas gikan sa yuta sa Ehipto." Daghang mga komentarista ang nagtuo nga wala kini magpasabut nga sila adunay mga hinagiban, ug si Ellen White miuyon: Imbis nga mosubay sa direkta nga agianan paingon sa Canaan, nga nahimutang latas sa yuta sa mga Filistehanon, ang Ginoo mitultol sa ilang agianan paingon sa habagatan, paingon sa baybayon sa Pulang Dagat. "Kay ang Dios nag-ingon, Tingali unya ang katawohan maghinulsol sa diha nga makakita sila ug gubat, ug sila mamalik ngadto sa Egipto." Kong sila misulay pa sa pag-agi latas sa Filistia, ang ilang pag-uswag supak unta; kay ang mga Filistehanon, nga nag-isip kanila ingon nga mga ulipon nga mikalagiw gikan sa ilang mga agalon, dili unta magduhaduha sa pagpakiggubat kanila. Ang mga Israelita dili kaayo andam alang sa usa ka engkwentro nianang gamhanan ug maisogon nga mga tawo. Diyutay ra ang ilang kahibalo bahin sa Diyos ug gamay ra ang ilang pagtuo Kaniya, ug nalisang unta sila ug nawad-an sa kadasig. Dili sila armado ug wala maanad sa gubat, ang ilang mga espiritu naguol tungod sa dugay nga pagkaulipon, ug sila nabug-atan sa mga babaye ug mga bata, mga panon ug mga baka. (PP 282.1) 9
Nasayod ang Dios nga ang mga kasingkasing sa mga Israelita hilig sa pagpakiggubat alang sa yuta sa Canaan - tungod sa ilang kakulang sa pagtuo ug pagsalig sa ilang kaugalingon - bisan tuod sila walay armas ug wala maanad sa gubat. Ang Dios naglaum nga pinaagi sa pagdala kanila latas sa Pulang Dagat ug sa milagrosong paagi makadaog sa usa ka gubat alang kanila nga wala sila kinahanglana nga makig-away, sila motuo sa Iyang kaayo ug nga Iyang ihatag kanila ang yuta nga dili na kinahanglan nga makiggubat. Kini nga plano gisultihan sa Israel sa dugang nga detalye sa Exodo 23:27-28 Ipadala Ko ang Akong kahadlok sa unahan nimo, ug laglagon Ko (makapaluya/makalibog sa ubang mga bersyon) ang tanang mga tawo nga imong pagaadtoan, ug himoon Ko nga motalikod kanimo ang tanan mong mga kaaway. Ug magapadala Ako ug mga tamboboan sa unahan mo, nga magapapahawa sa Hebehanon, ug Canaanhon, ug sa Hetehanon, gikan sa atubangan mo. (Exodo 23:27-28) Apan kon sila walay pagtuo, kay naimpluwensiyahan sa kaylap nga ideya nga ang mga diyos nagpanalangin sa usa ka nasod pinaagi sa paghatag ug kadaogan sa gubat, nan ang Diyos modawat usab niana nga ideya. Sa dakong milagro sa pagtabok sa Pulang Dagat, gihatagan sa Diyos ang mga Israelita ug kapilian. Bisan kung wala kini gipahayag nga tin-aw sa Bibliya, adunay usa ra ka lugar nga makuha nila ang mga hinagiban - gikan sa mga lawas sa mga sundalong Ehiptohanon nga naanod sa baybayon pagkahuman nalumos gikan sa pagsunod sa mga Israelita sa ilang milagrosong pagtabok sa Pulang Dagat. Sa ingon niana giluwas ni Jehova ang Israel niadtong adlawa gikan sa kamot sa mga Egiptohanon; ug ang Israel nakakita sa mga Egiptohanon nga nangamatay sa baybayon. (Exodo 14:30) Pinaagi sa talagsaong paghuyop sa mga tubig, sa walay duhaduha daghan sa nangamatay nga mga Ehiptohanon ang nangahulog sa baybayon, ug pinaagi sa ilang mga inagaw ang mga Israelinhon lagmit nasangkapan sa daghang bahandi, ug ilabina ang mga bisti ug mga hinagiban; diin ang ulahi gikinahanglan kaayo kanila sa ilang mga 10
gubat batok sa mga Amalekanhon, Basanites, ug mga Amorihanon, ug uban pa, sa ilang pagpaingon sa yuta sa saad. Kung dili nila makuha ang ilang mga armas sa ingon niini nga paagi, wala kita mahibal-an kung giunsa nila kini nakuha, tungod kay wala'y bisan gamay nga hinungdan sa pagtuo nga nagdala sila bisan kinsa gikan sa Ehipto. (Adam Clarke komentaryo sa Exodo 14:30) Naobserbahan ni Josephus nga pagkasunod adlaw (niadtong gabhiona ang mga Ehiptohanon nalumos) ang mga bukton sa mga Ehiptohanon nga gilabay sa baybayon diin nagkampo ang mga Hebreohanon, pinaagi sa kusog sa dagat ug hangin, gitigom sila ni Moises ug gisangkapan ang mga Hebreohanon uban kanila; ug kini ang mag-asoy niini kung giunsa sila adunay mga armas... (komentaryo ni Gill) Ang mga Israelita naghimo ug usa ka makalilisang nga desisyon niadtong adlawa sa diha nga sila mihukom sa pagkuha sa mga hinagiban gikan sa mga patayng mga Ehiptohanon. Naghunahuna unta sila, "Dili mi mga sundalo, dili mi kahibalo mogamit ug armas. Ang GINOO nagtultol kanato hangtod niini ug nagluwas kanato nga dili na kinahanglang makig-away. Ang Dios nagsaad kanato sa Canaan, ug Iya kining ihatag kanato, nga dili na kinahanglan nga mopatay pa kita pinaagi sa atong kaugalingong mga kamot." Apan tungod sa pagkawalay pagsalig sa Dios ug sa panglantaw nga mahimo Niyang biyaan sila sa bisan unsang panahon aron sa pag-atiman sa ilang kaugalingon, ang mga Israelita naghunahuna, "mas maayo nga luwas, kay sa magsubo." Dad-on nato kining mga espada aron lang maseguro. Kay dili ba ang Dios "usa ka tawo sa gubat?" Tingali naghunahuna sila nga gitugotan sa Dios nga mahugasan ang mga espada sa baybayon aron ilang kuhaon, nga Iyang kabubut-on ilang kuhaon sila. Ang nahibal-an namon nga wala sila pagsalig sa ilang mga kasingkasing bisan pagkahuman giluwas sila sa Diyos sa labi ka natural nga paagi, ug 3 ka adlaw lang nga wala'y tubig gikan sa Pagtabok sa Pulang Dagat sa wala pa sila nagreklamo sa tubig. Ang Dios milagruso nga mihimo sa mapait nga tubig sa Mara nga tam-is (Exodo 15:22-27), laing kahimtang nga gidisenyo sa paghatag 11
sa mga Israelita ug dugang nga pagtuo. Sa wala madugay human niini nga milagro, sila sa makausa pa mireklamo nga ang Dios gusto sa pagpatay kanila, nalimot sa tanan nga mga butang kaniadto ug nagtugot sa ilang hugot nga pagtuo nga maluya. Sa ikanapulo ug lima ka adlaw sa ikaduhang bulan human sila mipahawa sa yuta sa Egipto, ang tibook nga katilingban sa mga anak sa Israel nanagbagulbol batok kang Moises ug kang Aaron didto sa kamingawan: Ug ang mga anak sa Israel miingon kanila: "Apat hinoon namatay kami pinaagi sa kamot ni Jehova didto sa yuta sa Egipto, sa nanaglingkod kami tupad sa mga kolon sa mga unod, sa nanagpangaon kami ug tinapay sa pagkabusog; kay kami gidala ninyo dinhi niining kamingawan, aron sa pagpatay sa kagutom niining tibook nga katilingban." (Exodo 16:1-3) Duha lang ug tunga ka bulan ang milabay sukad sa dagkong mga hampak sa Ehipto, usa ka panahon nga puno sa mga katingalahang ilhanan ug mga katingalahan, ug sa gihapon ang mga Israelita naghunahuna nga ang Dios dili motabang kanila. Dili ikatingala nga gikuha nila ang mga espada aron depensahan ang ilang kaugalingon! Gihatagan sila sa Dios og mana gikan sa langit aron kan-on, apan dili pa kini igo. Niabot sila sa punto nga gusto nilang batoon si Moises kay walay tubig. Ang Bibliya wala gayod mag-ingon nga sila nag-ampo alang sa tubig. Wala gani nila hangyoa si Moises sa pag-ampo alang kanila. Awtomatiko lang sila nga maghunahuna nga gusto sa Diyos nga patyon sila. Gibunalan ni Moises ang bato, usa ka simbolo ni Kristo, ug ang tubig gihatag kanila. Ug gihinganlan niya [Moises] ang ngalan niadtong dapita nga Masa (Pagtintal) ug Meriba (Pagkaaway/Pag-away), tungod sa paglalis sa mga anak sa Israel, ug tungod kay ilang gitintal si Jehova, nga nagaingon: Anaa ba si Jehova sa taliwala kanato o wala? (Exodo 17:7) Human gayod niining walay pagtuo nga okasyon nga ang Israel nakig-away sa unang gubat niini gamit ang hinimo sa tawo nga mga hinagiban. Giatake ni Amalek ang Israel, ug ang Israel wala maghunahuna nga itugyan kini sa 12
Diyos aron luwason sila ni mokonsulta sa Diyos, apan moadto aron makig- away sa ilang kaugalingon nga kusog. Apan ang Israel wala mabansay alang sa gubat. Unsa ang buhaton sa Dios? Iya bang biyaan ang Iyang katawhan tungod kay wala sila makasabut sa Iyang mga paagi, ang mga buangbuang nga mga bata? Ingon ba niana ang Diyos? Dili, ang Dios sa makausa pa naggamit niini ingon nga usa ka oportunidad sa pagsulay sa pagtudlo kanila sa ilang pagsalig diha Kaniya, sa pagsulay sa pagpabalik kanila ngadto Kaniya. Iyang gidugtong ang ilang kalampusan sa gubat uban ni Moises nga nag-isa sa Iyang mga bukton ug ang ilang kapakyasan sa gubat uban sa paghulog sa mga bukton ni Moises. Ang Dios mobuhat pinaagi sa ilang sayop nga panghunahuna mahitungod Kaniya aron sa pagsulay sa pagtudlo kanila sa pagkamasinugtanon ngadto Kaniya. Mogamit siya og butang nga ilang makita sa pagdasig sa ilang pagtuo sa mga butang nga dili nila makita. Ang Dios nahibalo nga pinaagi lamang sa pagkamasulundon nga sila makabaton og kinabuhi ug kalinaw, ug pinaagi lamang sa kasinatian sa kinabuhi ug kalinaw pinaagi sa pagsunod sa mga sugo sa Dios nga sila makatuo, mosalig, ug magbaton og hugot nga pagtuo diha Kaniya ug gusto nga makaila sa Iyang kinaiya. Kon bug-os nga biyaan sila sa Diyos tungod kay mipili sila sa gubat, dili gayod sila makasabot. Miabot kini sa hilabihan ka importante nga punto sa pagpuyo sa Dios ngadto sa tawo, nga nindot nga gisulti pinaagi sa Mangangayam nga Ilustrasyon. 13
Sa Unsang Paagi ang Usa ka Amahan Makiglabot sa mga Bata nga dili Mosalig o Motuo Kaniya? Adunay usa ka maayo nga ilustrasyon nga gigamit ni Fred Wright aron ihulagway kini nga problema sa iyang libro nga Tan-awa ang Imong Diyos. Nakatabang gayod kini kanako nga masabtan kon unsay gibati sa Diyos. Mahimong may kalabotan kini sa bisan unsang kahimtang diin ang mga bata naimpluwensiyahan sa kalibotan batok sa mga tinguha sa Diyosnong mga ginikanan. Ilabi na alang sa atong pagtuon dinhi, ang pagpangayam makita nga usa ka analohiya sa pakiggubat. "Ihulagway ang usa ka gamay nga lungsod nga nahimutang sa usa ka dapit diin daghan ang ihalas nga mga mananap, sama sa mga oso, osa, mga karnero sa bukid, ug lainlaing dagkong mga iring. Sama sa gipaabot, ang kadaghanan sa mga lalaki sa lungsod mga madasigon nga mangangayam nga wala gyud mawala ang higayon sa pagkuha sa ilang mga pusil ug pagsubay sa pipila nga mga dula. Apan lahi ang usa ka tawo. Anaa kaniya ang gugma sa Dios sa iyang kasingkasing ug ang pagpatay sa matahum nga mga pumoluyo sa kalasangan ug kabukiran supak sa iyang kinaiya. Busa, wala gayud siya makita nga kauban niadtong nangita sa ilang mga panimpalad sa dugo sa uban. Sa ilang bahin, nasamok sila niining katingad-an nga tawo ug wala gayud mawad-i og higayon sa pagsulay sa pagdani kaniya sa pag-apil kanila. Sa usa ka higayon gipalitan pa gani nila siya ug usa ka nindot nga armas nga moboto sa pagpangayam alang sa iyang adlawng natawhan. Uban sa Kristohanong pagkamapuanguron sa kalumo iyang gibalibaran ang gasa. Kini natural nga masuko, hinungdan nga ang mga lalaki nagdugang sa pagpit- os kaniya. Apan bisan pa niini, tuig-tuig walay kausaban kaniya. Ang bugtong kahimanan nga iyang gamiton mao ang maayong kamera. 14
Kini nga tawo adunay usa ka buotan nga anak nga lalaki nga gusto niyang panalipdan gikan sa impluwensya sa mga mangangayam. Siya nagbuhat nga walay kakapoy sa pagsilsil ngadto kaniya sa samang gugma sa ihalas nga mga mananap nga iyang gipanag-iya, ug nalipay sa pagkakita nga siya adunay maayo nga kalampusan niini nga direksyon. Busa ang amahan naningkamot sa paghimo sa bata nga lalaki sa iyang paagi nga lahi sa paagi sa mga mangangayam. Apan wala kuhaa sa amahan ang kagawasan sa pagpili sa bata. Sa dihang ang bata sa kadugayan nahimong batan-on, siya nahimong responsable sa iyang kaugalingon ug wala na ubos sa direktang kontrol ug disiplina sa iyang amahan. Dayon nakadawat siyag imbitasyon nga mogasto ug pipila ka semana nga layo sa balay ug, kay gustong makakitag bag-ong nasod, midawat sa tanyag. Kini usa ka maalamon nga laraw sa mga mangangayam, nga nagdala sa ilang mga anak nga lalaki. Naglaum sila nga ang ilang mga anak nga lalaki adunay mas dako nga impluwensya kaniya sa higayon nga siya layo sa iyang amahan. Giawhag siya sa mga lalaki nga sulayan ang pagpangayam kausa lang aron makita kung giunsa niya kini gusto. Mibati nga walay kadaot nga himoon sa usa ka diha-diha nga personal nga pagsusi sa bulohaton sa pagpangayam, siya mikuyog. Ang iyang unang reaksyon dili paborable apan usa ka butang mahitungod sa hagit, kulbaan, ug kahinam ang nakapadani kaniya, ug sa wala madugay siya usa ka madasigon nga deboto. Miadto siya sa tindahan, mipili og nindot nga pagkadisenyo nga hinagiban, ug sa tukma nga panahon mibalik kini ngadto sa iyang nadismaya nga amahan. Gibuhat niya ang iyang pagpili, ug karon ang amahan nag-atubang og sitwasyon nga nagkinahanglan og tubag. Sa unsang paagi siya karon makiglambigit sa iyang kaugalingon niining kausaban sa mga panghitabo? Klaro nga ang batan-ong lalaki mitukod sa iyang kinabuhi og dalan nga supak sa mga paagi sa iyang amahan ug sa Dios. 15
Alang sa amahan sa bata, alang sa Diyos, ang pagpili naa sa taliwala sa daghang mga kapilian. 1. Isalikway ang anak. Ang una nga kapilian mao ang pagdumili sa anak nga lalaki, nga nagdili sa iyang pagsulod sa balay ug kinahanglan nga moadto siya sa iyang kaugalingon nga paagi. Ang katarungan alang niini mao unta ang kasiguroan nga ang mga prinsipyo sa amahan ug anak dili gayud magkauyon. 2. Pugsa siya sa pagsurender. Ang laing pamaagi nanawagan unta sa paggamit ug puwersa aron pugson ang pagsurender sa bata sa gusto ug paagi sa iyang amahan. Dili kini ang tubag sa duha ka hinungdan. Una, ang mga batan-on nakab-ot na ang edad sa independensya, mao nga imposible alang sa amahan nga makab-ot ang gitinguha nga sangputanan. Apan ikaduha, dili sa kinaiya niining amahana, labaw pa kay sa kinaiya sa Dios, ang paggamit ug kusog. Alang kanila ang madawat lamang nga pag-alagad mao ang nagagikan sa usa ka edukado nga kasingkasing sa gugma. 3. Ibaliwala ang problema. Ang ikatulo nga alternatibo mao ang hilom nga pagbaliwala sa pagbag-o, pagpakaaron-ingnon nga ang riple wala pa madala sa balay, ug molihok nga ingon og maayo ang tanan kung, sa tinuud, dili. Sa makausa pa, kini dili usa ka paagi sa paggawas, tungod kay ang sala dili mahimong ibalewala. Ang gugma o hustisya dili motugot niini. Ang pagkadaotan nagkinahanglan ug pagtagad. Ang tubag niini kanunay nga moabut kung kini ang makaluwas nga lapas pa sa gugma o ang mapanimaslon nga reaksyon sa makadaot nga pagdumot. Kay gikonsiderar ug gisalikway ang matag usa niini nga mga posibilidad, unsa unta ang nahibilin alang niining diyosnong tawo nga buhaton? Unsa man ang buhaton sa Dios sa samang sitwasyon? Una, ang amahan sa bata nakaamgo nga ang iyang anak nagbutang sa iyang kaugalingon, sa ubang mga tawo, binuhing kahayopan, ug ihalas nga mga 16
mananap, sa usa ka dakong peligro. Ingon nga usa ka walay kasinatian ug dili batid nga tawo nga magdala og riple, siya kinahanglan nga makakat-on: Ang panginahanglan sa pagtan-aw lapas sa tomong aron masiguro nga walay mga bilding, mga tawo, o mga mananap sa uma sa linya sa kalayo; Giunsa pagdala ang hinagiban nga luwas ug kung giunsa ang pagsaka sa mga koral aron dili niya, sama sa gibuhat sa kadaghanan, gipusil ang iyang kaugalingon o ang iyang mga higala; Ang makalilisang nga mahimo sa usa ka nagpaboto nga nagpameligro sa kinabuhi nga layo sa tuo o wala sa orihinal nga tomong; Aron makaduol nga igo sa dula aron makunhuran ang posibilidad nga masamdan lamang ang hayop nga unya magguyod sa kaugalingon aron mag- antus sa usa ka nagdugay nga kamatayon. Kini ug uban pa nga mga butang nga mahimo niyang itudlo aron maluwas ang iyang kaugalingon ug ang uban gikan sa labing daotan nga mga epekto sa iyang gipili. Samtang ang amahan dili na makaluwas sa batan-on gikan sa pagkuha sa pusil, siya makahimo, kon tugutan, sa paghatag sa instruksyon nga gikinahanglan aron sa pagluwas kaniya gikan niining seryoso nga mga sangputanan. Bisan ang ihalas nga mga mananap makabenepisyo gikan niining makaluwas nga ministeryo, kay, bisan tuod dili sila maluwas gikan sa kamatayon, sila maluwas gikan sa masakit ug nagdugay. Ingon nga ang tubag sa Dios ug kadtong naglakaw uban Kaniya mao ang kanunay nga pag-abot sa makaluwas nga gugma, adunay usa lamang ka dalan taliwala sa mga gisugyot sa ibabaw nga sundon sa Ginoo o kini nga amahan. Ang Dios sa kinaiyahan usa ka manluluwas. Mao usab ang amahan nga gihulagway niini nga ilustrasyon. Sa diha nga ang Dios gibabagan sa pagluwas sa mga tawo sa usa ka dapit, Siya sa gihapon mogamit sa Iyang makaluwas nga gahum sa bisan unsa nga mga paagi nga magpabilin. Busa, sa dihang nakaplagan sa amahan sa bata nga ang iyang dugay nang gitinguha nga mga tumong sa pagluwas sa mga batan-on gikan sa pagkuhag 17
mga hinagiban napakyas, siya sa gihapon nakaamgo nga daghan siyag mahimo aron maluwas ang bata gikan sa pinakagrabeng epekto sa iyang gipili. Busa, ikasubo apan uban ang malumo nga dignidad, gipadaplin sa amahan ang iyang anak ug nakigsulti kaniya. Iyang gipadayag ang kasagmuyo nga ang batan-ong lalaki mipili sa pag-adto sa dalan nga iyang nahimo, apan mipasalig kaniya nga iyang tahuron sa hingpit ang iyang desisyon. Malumo niyang gisugyot nga adunay mga kapeligrohan nga nalangkit sa paggamit sa maong hinagiban, diin ang mga kapeligrohan mapanalipdan lamang siya pinaagi sa pagdawat ug pagsunod sa pipila ka espesipikong mga panagana. Gipasabot sa amahan nga mas andam siyang motudlo sa anak niining mga butanga aron siya maluwas sa mga aksidente. Ang anak nga lalaki, nga nahupayan nga ang iyang ginikanan wala maglunsad og usa ka nagdilaab nga pagsaway batok kaniya, wala na mangandam sa iyang kaugalingon sa pagsukol sa maong pagpit-os. Hinuon iyang gipadayag ang 18
iyang kaandam sa pagkat-on. Sa pagbuhat sa ingon iyang gipakita ang katingad-an nga kinaiya sa tawhanon nga pamatasan nga naghatag sa mga tawo sa pagkadili-gusto sa pagsunod sa Dios kung diin ang taas nga lebel sa pagtoo nabalaka, apan gitugotan sila sa pagsunod sa Iyang tambag sa ubos nga lebel. Ang Israel, pananglitan, dili andam sa pagsalig sa Dios sa hingpit pinaagi sa pagbiya sa espada nga mag-inusara, apan ilang gidawat ug gisunod ang Iyang mga tambag mahitungod sa mga pagdili nga gidesinyo sa pagpamenos sa mga kadautan niini. Sa samang paagi, ang anak nga mibiya sa mga prinsipyo sa iyang amahan mahitungod sa hingpit nga pagsalikway sa mga armas, andam sa pagtahod sa iyang mga tambag sa paggamit niini. Busa gipaila sa amahan ang sesyon sa pagbansay pinaagi sa pagpasiugda nga walay bisan unsa nga iyang buhaton o isulti nagpakita nga siya nausab sa bisan unsang paagi. Ang Dios, nga gibutang sa samang posisyon pinaagi sa determinasyon sa Iyang mga anak sa pagkuha sa mga hinagiban sa paglaglag, sa ingon usab solemni nga nagpasidaan nga ang Iyang paningkamot sa pagluwas kanila gikan sa labing dautan nga mga epekto sa ilang gipili wala magpakita sa bisan unsa nga kausaban diha Kaniya, bisan pa nga ang Iyang mga lihok mahimo ug mahubad sa laing paagi. "Ako ang Ginoo, wala Ako nagabag-o." (Malaquias 3:6) "Si Jesukristo mao sa gihapon kagahapon, ug karon, ug hangtud sa kahangturan." (Hebreohanon 13:8) "... uban kang kinsa walay kausaban o landong sa pagliso." (Santiago 1:17) Bisan pa sa kamatuoran nga nahibal-an sa mga tawo nga sa wala pa mosulod ang sala ang Dios wala gayud malaglag, ug bisan pa niining mga solemne nga deklarasyon gikan sa Dios nga walay kausaban nga nahitabo diha Kaniya, ang mga tawo nagtan-aw gihapon sa Iyang walay katapusan nga mga paningkamot 19
sa pagluwas ug paghubad kanila ingon nga mga buhat sa usa nga adunay mahimong sama sa tawo sa iyang kaugalingon. [Salmo 50:21] Ang amahan sa atong istorya dili kinahanglan nga magbag-o sa Iyang mga pamaagi aron matudloan ang anak kung unsaon mahimong usa ka buotan nga mamumuno. Ni kinahanglan nga bag-ohon sa Dios ang Iyang mga paagi aron maluwas ang Israel gikan sa mapintas nga mga tiggamit sa espada. Walay usa kanila ang nakabsan sa kinabuhi. Nagtinguha lang sila sa pagluwas niini. Ug sa dihang dili na kana makab-ot, sila naningkamot sa pagluwas niini gikan sa pag- antos kutob sa mahimo. Karon hunahunaa nga usa sa mga tagabaryo, ang tawo nga labing mainiton nga nagtinguha sa pagkabig sa amahan, nahinabo nga nahulog sa agianan samtang kini nga sesyon nagpadayon. Gikan sa layo nga hilabihan ka dako nga dili makadungog sa tanan nga gisulti, iyang nakita ang amahan nga nagtudlo sa anak sa paggamit sa mga armas. Unsang mga pangagpas ang himoon niining tawhana? Unsang mga konklusyon ang iyang mahimo? Wala gayud siya makabaton sa espiritu sa amahan ug busa dili gayud makasabut niini. Subay niini, walay posibilidad nga husto ang iyang pagsuta sa gibuhat sa amahan. Hinoon iyang hubaron ang iyang nakita nga siguradong pruweba nga nausab ang amahan. Ang nanan-aw wala mawad-i og panahon sa pagbalik sa iyang mga kauban sa pagpangayam aron ipahibalo ang pagkakabig sa amahan. Iya unta silang sultihan nga usa na siya kanila - usa ka gadala'g armas. Gitanyag unta niya, isip pamatuod sa iyang dili makatuo nga mga tigpaminaw, kung unsa ang iyang nakita sa amahan nga nagtudlo sa bata sa pagdumala sa pusil. Ang iyang taho bahin sa pisikal nga mga lihok sa amahan tinuod gayod, kay mao gayod kini ang iyang nakita nga gibuhat sa amahan, apan ang mga konklusyon nga nakuha gikan sa maong mga ebidensiya maoy sukwahi sa kamatuoran. 20
Ingon nga ang amahan nasayop sa paghukom, mao usab ang Dios." Gikan sa Mga Pahina 328-333 sa Tan-awa ang Imong Dios ni F. T. Wright (1979) Imo bang makita ang kaparehas niini nga istorya sa amahan nga nakiglabot sa iyang anak ug ang Dios nga nakig-atubang sa Iyang katawhan subay sa mga desisyon nga ilang gihimo? Ang tawo nahulog sa lawom nga pagpakasala, ug nagkupot siya sa mga ideya nga dili dali mausab. Ang kalibutan nga atong gipuy-an nakaapekto sa tanan bahin sa atong panghunahuna; ang atong mga ideya sa hustisya, balaod, kalampusan, pagkadautan, ug pagkamatarong tanan nahugawan. Apil niini kon giunsa nato paglantaw ang Diyos. Gipahayag ni Jesus ang usa ka ideya nga susama niini sa dihang gipangutana siya sa mga Pariseo kung nganong gitugotan ni Moises ang diborsyo nga giingon ni Jesus nga ang diborsyo dili plano sa Diyos. Siya mitubag sama niini: Sila miingon kang Jesus, "Nan, nganong nagsugo man si Moises sa paghatag ug sulat sa panagbulag, ug sa pagbulag kaniya?" Si Jesus miingon kanila, "Tungod sa kagahi sa inyong mga kasingkasing si Moises mitugot kaninyo sa pagbulag sa inyong mga asawa: apan sukad sa sinugdan dili ingon niana." (Mateo 19:7-8) 21
Sama sa Gubat nga Panglantaw sa Kalibutan Nahimong Gikandaduhan sa Sulod Ang Dios nabalaka pag-ayo (o pangabugho, sama sa kanunay nga gisulti sa Bibliya) alang sa mga tawo nga Iyang gikuha gikan sa Ehipto. Siya nahibalo nga ang ilang ilang panahon sa Ehipto nakaimpluwensiya pag-ayo sa panghunahuna, ug nga ang ilang sayop nga panghunahuna motultol kanila ngadto sa daghang kalisdanan ug kabudlayan. Ang Dios adunay plano. Nasayud Siya nga ang mga Israelita nahadlok Kaniya, apan kinahanglan Siya nga moduol kanila sama sa ilang gihunahuna nga Siya mao o dili sila mahadlok ug motahod Kaniya - dili tungod kay gusto sa Dios nga mahadlok ang mga tawo, apan tungod kay aron dili kita mahadlok ug tahuron Siya ingon nga magbubuhat. ug tigpasiugda sa kalibutan nagpasabot nga kita mahadlok ug tahuron ang mga dios-dios sa atong handurawan sa atong kaugalingong kadaut. Naguol Siya sa pagtan-aw sa atong kakulang sa konsiderasyon alang Kaniya ug sa Iyang balaod, tungod kay kining kakulang sa konsiderasyon adunay sangputanan sa pagpasakit kanato sa umaabot. Ug ang tibook katawohan nakakita sa mga dalogdog, ug sa mga kilat, ug sa tingog sa trompeta, ug sa bukid nga nag-aso: ug sa diha nga ang katawohan nakakita niini, sila nangalisang, ug nanagtindog sa halayo. Ug sila miingon kang Moises: Makigsulti ka kanamo, ug kami magapatalinghug: apan ayaw pasultiha ang Dios kanamo, aron kami dili mamatay. Ug si Moises miingon sa katawohan: Ayaw kahadlok: kay ang Dios mianhi sa pagsulay kaninyo, ug nga ang iyang pagkahadlok maanha sa inyong atubangan, aron kamo dili makasala. Ug ang katawohan nanagtindog sa halayo, ug si Moises mipahaduol ngadto sa mabaga nga kangitngit diin didto ang Dios. (Exodo 20:18- 21) 22
Handurawa, ang pulong sa Diyos nga kinabuhi alang kanato ilang gilantaw nga nagdalag kamatayon! Dili nila higugmaon ang Dios, apan mahadlok ba sila Kaniya? Dili sila mobuhat, kay sa dili madugay human sila makahimo ug Bulawanong Nati ug ang Napulo ka Sugo gibu-ak ni Moises sa ilang atubangan. Niining puntoha ang mga tawo nga dili pamilyar niini nga istorya magdahum nga ang mga Israelita isalikway. Pero may plano ang Dios nga bawion ang ilang gugma pinaagi kang Moises. Pinaagi sa tanang katalagman, ang Diyos makahimo sa pagpahumok sa kasingkasing ni Moises. Iyang gikuha gikan kang Moises ang usa ka pangamuyo alang sa Iyang katawhan, ug kini nagtugot ni Moises sa pagtan-aw sa kalooy sa Dios sa mas lawom. Iyang gipakita kang Moises ang Iyang kinaiya ("maluluy-on ug mapuangoron, hataas-nga-pailob..." Exodo 34:6) Nakita ni Moises ang plano sa kaluwasan ug nakasabut sa kaayo sa Dios sa paghatag sa Iyang Anak aron kita makabaton og kapasayloan sa sala ug adunay balaod nga nahisulat sa atong mga kasingkasing. Dayon gipadala sa Diyos si Moises aron ipaambit kining nindot nga Maayong Balita sa katawhan sa Israel. Apan adunay mahitabo nga makapasakit sa kasingkasing. Ug nahitabo, sa diha nga si Moises milugsong gikan sa bukid sa Sinai uban sa duruha ka papan sa pagpamatuod diha sa kamot ni Moises, sa diha nga siya milugsong gikan sa bukid, nga si Moises wala mahibalo nga ang panit sa iyang nawong misidlak...Ug sa diha nga si Aaron ug Ang tanang mga anak sa Israel nakakita kang Moises, ania karon, ang panit sa iyang nawong misilaw; ug nangahadlok sila sa pagduol kaniya...Ug hangtud nga nakahuman si Moises sa pagsulti kanila, nagbutang siya ug pandong sa iyang nawong. (Exodo 34:29- 30, 33) Samtang si Moises gisirhan didto sa bukid uban sa Dios, ang plano sa kaluwasan, sukad sa pagkahulog ni Adan, gipadayag ngadto kaniya sa labing mapugsanon nga paagi. Nasayod dayon siya nga ang mismong anghel nga nagdumala sa mga panaw sa mga anak sa Israel ipadayag diha sa unod. Ang pinalangga nga Anak sang Dios, nga usa sa Amahan, mao ang maghimo sa tanan nga 23
tawo nga usa sa Dios nga magtoo, ug magasalig Kaniya. Nakita ni Moises ang tinuod nga kahulogan sa mga halad nga halad. Si Kristo mitudlo sa plano sa ebanghelyo ngadto kang Moises, ug ang himaya sa ebanghelyo, pinaagi ni Kristo, nagdan-ag sa panagway ni Moises aron ang mga tawo dili makakita niini. Si Moises sa iyang kaugalingon walay panimuot sa nagdan-ag nga himaya nga makita sa iyang nawong, ug wala mahibalo ngano nga ang mga anak sa Israel nangalagiw gikan kaniya sa diha nga siya miduol kanila. Iyang gitawag sila ngadto kaniya, apan wala sila mangahas sa pagtan-aw nianang mahimayaong nawong. Sa pagkahibalo ni Moises nga ang mga tawo dili makatan-aw sa iyang nawong, tungod sa himaya niini, iyang gitabonan kini sa usa ka tabil. (ST Marso 14, 1878) Gisalikway sa mga Israelita ang kahayag. Dili sila makaagwanta sa tinuod nga kinaiya sa Dios, ug ilang gihangyo si Moises sa pagbutang ug usa ka taptap sa Iyang nawong. Ilang gisalikway ang himaya sa Dios, nga mao ang Iyang kinaiya. Dili sila makahibalo sa plano sa kaluwasan nga mas lawom. Ilang gitak-opan ang ilang desisyon nga dili direktang makigsulti sa Dios o makaila Kaniya sa tinuod nga mao Siya - usa ka binuhat nga kinaiya sama sa gipakita sa Iyang Anak nga si Jesus sa Iyang kinabuhi dinhi sa yuta. Ang mga Israelinhon nakahukom na; ilang kuhaon ang Canaan sumala sa ilang kaugalingong mga buhat. Ilang sundon ang letra sa balaod, apan dili ang espiritu. Putlon ba sila sa Dios karon? Dili, Siya molakaw uban kanila sa ilang dalan ug magpadayon sa pagtawag kanila sa pag-ila sa sayop sa ilang mga dalan ug sa pag-usab. Sa ingon nagsugod ang makalilisang nga kasaysayan sa nasod sa Israel. 24
Ang Dios Nakigsulti sa Israel Pinaagi sa Lente sa Gubat Gipili sa mga Israelinhon ang gubat, ug karon ang ilang kasaysayan maglibot niini. Sila makigbisog sa tanang matang sa pataas ug ubos. Sa dihang sila motuman sa Diyos, sila magmadaogon sa gubat. Ang ilang kadaogan makapasigarbo nila ug sila mahimong masaligon sa kaugalingon. Unya sila magpadayon sa dili pagkonsulta sa Ginoo ug sila mahimong luya sa ilang pagkamasinugtanon. Mapildi sila sa sunod nilang gubat. Unya sila maghinulsol ug moduol pag-usab sa Diyos, kanunay nga magbalikbalik niini nga siklo. Ang ilang kasaysayan gihubit pinaagi niini pataas ug paubos nga kahimtangan uban ang panagsa nga pagkaamgo kung unsa ang nanghitabo. Kini nahimong ilang relasyon sa Diyos, ilang kasinatian sa pagtuo. Nakita nato kini nga kawalay katakus sa paggawas niini nga siklo bisan sa pinakadaku nga henerasyon sa mga Israelita - kadtong ubos ni Josue. Ilang gikuha ang Jerico pinaagi sa pagtuo, ug wala madugay human kini nahitabo: Ang dakung kadaugan nga naangkon sa Dios alang kanila nakapahimo sa mga Israelinhon nga masaligon sa kaugalingon. Tungod kay ang Ginoo nagsaad kanila sa yuta sa Canaan, sila mibati og kasigurohan, ug napakyas sa pag-amgo sa panginahanglan sa paghimo sa tanang paningkamot diha sa ilang gahum, ug unya sa mapaubsanon nga pagpangita alang sa diosnon nga tabang, nga mao lamang ang makahatag kanila sa kadaugan. Bisan si Josue nagbutang sa iyang mga plano alang sa pagsakop sa Ai, nga wala mangita pinaagi sa mainiton nga pag-ampo aron makakuha og tambag gikan sa Dios. Ang katilingban sa Israel misugod sa pagbayaw sa ilang kaugalingon nga kusog ug kahanas, ug sa pagtan-aw uban ang pagtamay sa mga pumoluyo sa yuta. Ang Jerico kahibulongan nga napukan, ug usa ka sayon nga kadaugan ang gipaabut sa Ai. Busa tulo ka libo ka mga tawo ang giisip nga igo sa paghimo sa pag-atake. Ang mga Israelinhon nagdali ngadto sa gubat, nga walay kasigurohan nga ang Dios magauban kanila. Dili sila andam alang sa determinado nga pagsukol nga ilang nasugatan, ug, nahadlok sa gidaghanon ug sa bug-os nga 25
pagpangandam sa ilang mga kaaway, sila mitalikod ug nangalagiw. Sila mainiton nga gigukod sa mga Canaanhon, ug katloan ug unom sa ilang gidaghanon ang nangamatay. Ang wala damha nga kapildihan nagdala ug kasubo ug kaluya sa tibuok katilingban sa Israel. Gitan-aw ni Josue ang ilang dili maayong kalampusan ingon nga usa ka pagpahayag sa kasuko sa Dios, ug diha sa halalum nga pagpaubos siya mihapa sa yuta sa atubangan sa arka. Ang mga anciano sa Israel nakighiusa kaniya niining buhat sa pagpaubos sa kaugalingon, ug nahimong amang uban sa katingala ug sa kalisang sila nagpabilin niini nga posisyon hangtud sa pagkagabii. Unya gipresentar ni Josue ang butang sa atubangan ni Jehova sa mainiton nga pag-ampo: "Alaut, Oh Ginoong Dios, ngano man nga imong gidala kining katawohan sa tabok sa Jordan, aron sa pagtugyan kanamo ngadto sa kamot sa mga Amorehanon, aron sa paglaglag kanamo? Kon kontento na unta kami, ug mipuyo kami sa tabok sa Jordan! Oh Ginoo, unsay akong igaingon, sa diha nga ang Israel motalikod sa ilang mga kaaway? Kay ang mga Canaanhon ug ang tanang mga pumoluyo sa yuta makadungog niini, ug magalibut kanamo, ug magapanas sa among ngalan gikan sa yuta; ug unsa ang imong pagabuhaton sa imong daku nga ngalan?" Si Josue nagpakita sa usa ka tinuod nga kasibot alang sa kadungganan sa Dios, apan ang iyang mga pangamuyo nasagol sa pagduhaduha ug pagkawalay pagtoo. Ang hunahuna nga ang Dios nagdala sa iyang katawohan tabok sa Jordan aron sa pagtugyan kanila ngadto sa gahum sa mga pagano maoy usa ka makasasala, dili takus sa usa ka pangulo sa Israel. Ang mga pagbati ni Josue sa pagkawalay paglaum ug sa walay pagsalig walay ikapangulipas tungod sa gamhanang mga milagro nga gibuhat sa Dios alang sa kaluwasan sa iyang katawohan, ug ang gisubli nga saad nga siya magauban kanila sa pagpapahawa sa dautan nga mga pumoluyo sa yuta. Apan ang atong maloloy-on nga Dios wala moduaw sa Iyang alagad uban ang kaligutgut tungod niini nga kasaypanan. Mapuanguron 26
Niyang gidawat ang pagpaubos ug mga pag-ampo ni Josue, ug sa samang higayon malumo nga gibadlong ang iyang pagkawalay pagtuo, ug dayon gipadayag kaniya ang hinungdan sa ilang kapildihan.. (ST Abril 21, 1881, par. 2-7) Gipaambit ko kini nga dili ipaubos si Josue ug ang mga Israelita, kay sigurado nga managsama ra kita - si Ellen White miingon nga atong gisubli ang kasaysayan sa kana nga nasud. Ang gusto nakong mamatikdan mao kung giunsa nga wala'y pag-ila sa labi ka lawom nga pagpakasala, wala'y pagpangayo og pasaylo sa pag-ampo ni Josue. Anaa hinoon ang tenor sa sumbong batok sa Dios: "Nganong gidala mo man kining katawohan tabok sa Jordan, aron sa pagtugyan kanamo ngadto sa kamot sa mga Amorehanon, aron sa paglaglag kanamo?" Mao kini ang panghunahuna nga gitak-opan sa mga Judio. Ang Dios dili mobiya sa Iyang katawhan. Naghimo Siya og saad ngadto kang Abraham ug sa Iyang binhi. Kanunay nga posible alang sa Israel nga makagawas gikan sa sayop nga pagsabot sa Diyos. Pipila ka sunodsunod nga mga kaliwatan sa matuod nga pagsimba nga walay pagsimba sa mga dios-dios, samtang makugihon nga nagsusi sa kasugoan ug naghinulsol sa sala, makapataas unta sa ilang kasinatian sa pagtoo ngadto sa usa ka labaw pa nga lebel. Apan dili kini ang nahitabo. Ang karaang Israel dili gusto nga usbon ang pagtan-aw niini sa Diyos, sa baylo gibato ang mga propeta nga nagtanyag mga pagtulon-an nga mahimo'g magsilbing mga sukaranan nga sa kadugayan motultol sa mas taas, mas balaan nga panan-aw. Mao nga si Juan Bautista, kinsa ang Anak sa Dios miingon nga labing bantugan sa mga propeta, nahulog sa pagduhaduha ug kaguol sa dihang wala niya makita ang Dios nga nagbuhat sa paagi nga gitudlo kaniya nga ang Dios molihok. Sama sa mga disipulo sa Manluluwas, si Juan Bautista wala makasabut sa kinaiya sa gingharian ni Kristo. Naglaum siya nga si Jesus molingkod sa trono ni David; ug sa paglabay sa panahon, ug ang Manluluwas wala mag-angkon sa harianong awtoridad, si Juan nalibog ug nasamok. Siya mipahayag ngadto sa mga katawhan nga aron ang dalan maandam sa atubangan sa Ginoo, ang panagna ni Isaias kinahanglan gayud nga matuman; ang mga bukid ug mga 27
bungtod kinahanglan pagapaubson, ang baliko nga tul-id, ug ang gansangon nga mga dapit patagon. Gipangita niya ang hatag-as nga mga dapit sa garbo ug gahom sa tawo nga mapukan. Iyang gitudlo ang Mesiyas ingon nga ang Usa kansang palpal anaa sa Iyang kamot, ug kinsa magahinlo sa hingpit sa Iyang salog, nga magatigum sa trigo ngadto sa Iyang dapa, ug magasunog sa tahop sa kalayo nga dili mapalong. Sama ni propeta Elias, kansang espiritu ug gahom mianhi siya sa Israel, nangita siya sa Ginoo sa pagpadayag sa Iyang kaugalingon ingon nga usa ka Dios nga motubag pinaagi sa kalayo. (DA 215.2) Si Juan Bautista nakapanunod niini nga panglantaw sa Dios gikan sa iyang mga katigulangan. Ug kon ang labing bantugan nga mga Israelinhon dili makasabot sa kinaiyahan sa gingharian ni Kristo, unsaon man niadtong nagpuyo sa pinakangitngit nga mga panahon sa Karaang Israel? Atong tan-awon karon ang Libro sa mga Maghuhukom. 28
Ang nga Kamo Maghuhukom, Kamo Pagahukman Ang katawhan nag-alagad kang Jehova sa tanang mga adlaw ni Josue, ug sa tanang mga adlaw sa mga anciano nga nangabuhi labaw pa kang Josue, nga nakakita sa mga dagkung buhat ni Jehova. Ang ilang mga sala gihinulsolan ug gipasaylo, apan ang binhi sa kadautan napugas na, ug kini migitib aron mamunga. Ang kinabuhi ni Josue nga lig-on nga integridad natapos. Ang iyang tingog wala na madungog sa pagbadlong ug pasidaan. Ang matinumanong mga bantay nga mitabok sa Jordan sa tinagsa naghukas sa ilang hinagiban. Usa ka bag-ong henerasyon ang miabut sa talan-awon sa aksyon. Ang mga tawo mibiya sa Dios. Ang ilang pagsimba gisagol sa sayop nga mga prinsipyo ug ambisyoso nga garbo... Ang tawo dali nga makalimot sa Diyos, bisan pa nag-angkon nga nag- alagad Kaniya. Ang mga tawo sa Nazareth naghunahuna nga sila nahigugma kang Kristo, apan sa diha nga Iyang gipakita kanila nga sila dili na mga paborito sa langit kay sa mga Hentil, ilang giguyod Siya gikan sa sinagoga, ug misulay sa paglabay Kaniya gikan sa purongpurong sa bungtod. Ang mga panon sa katawhan nga gipakaon ni Kristo naghunahuna nga sila nahigugma Kaniya, hangtud nga Siya misulti kanila nga sila labaw nga nagpakabana sa tinapay nga mawala kay sa tinapay sa kinabuhing dayon. Ang dato nga batan-ong magmamando naghunahuna nga gihigugma Niya ang Manluluwas. Namati siya sa mga maayong pulong nga nahulog gikan sa iyang mga ngabil, ug nakakita sa iyang katingalahang mga buhat. Apan sa dihang ang Manluluwas miingon, "Ibaligya ang imong nabatonan, ug ihatag sa mga kabus, ug makabaton ka ug bahandi didto sa langit: ug umari ka ug sumunod Kanako," siya milakaw nga masulob-on, migunit sa iyang dios-dios. Gihigugma niya ang iyang mga bahandi labaw pa kay sa iyang paghigugma kang Kristo. Si Simon nga Pariseo naghunahuna nga siya nahigugma kang Jesus, hangtud nga iyang nakaplagan nga ang Manluluwas wala magtamod kaniya sama sa iyang pagtamud sa usa ka kabus, masulub-on, mahinulsulon nga babaye. 29
Daghan ang nakakita sa pagdayeg sa kinabuhi ni Kristo. Apan ang tinuod nga gugma alang kaniya dili gayod makapuyo sa kasingkasing sa nagpakamatarong sa kaugalingon. Ang dili pagtan-aw sa atong kaugalingong pagkadaot dili ang pagtan-aw sa katahum sa kinaiya ni Kristo. Sa diha nga kita bug-os nga nagmata sa atong kaugalingon nga pagkamakasasala, atong pasalamatan si Kristo. (RH Septiyembre 25, 1900) Gikutlo nako kini nga lapad nga seksyon tungod kay naglaum ako nga ipakita kung unsa ang dako nga problema, alang kanila ingon usab alang kanato. Sa atong pagsulod sa Libro sa mga Maghuhukom, ang mga sayop sa ilang mga gisundan gipalapdan. Tungod kay anaa na sila sa 'yuta nga saad,' gibati nila nga luwas. Nakalimtan nila ang gibuhat sa Diyos alang kanila. Sila nagdumili sa pagsabut sa ilang kaugalingon nga pagkamakasasala, sa mga sangputanan niana nga pagkamakasasala, ug sa mga buhat sa gingharian ni Kristo. Sa ingon atong makuha kini nga matang sa siklo nga gibalikbalik pag-usab: Ug ang mga anak sa Israel nanagbuhat niadtong dautan sa mga mata ni Jehova, ug nahikalimot kang Jehova nga ilang Dios, ug nanag- alagad sa mga Baal ug sa mga Asherim. Busa ang kasuko ni Jehova misilaub batok sa Israel, ug iyang gibaligya sila ngadto sa kamot ni Chusan-risathaim, hari sa Mesopotamia: ug ang mga anak sa Israel nag-alagad kang Chusan-risathaim sa walo ka tuig. Ug sa diha nga ang mga anak sa Israel mingtu-aw ngadto kang Jehova, si Jehova nagpatindog ug usa ka manluluwas sa mga anak sa Israel, nga nagluwas kanila, bisan si Othniel ang anak nga lalake ni Cenez, ang manghud nga lalake ni Caleb... (Maghuhukom 3:7-10) Ug ang mga anak sa Israel nanagbuhat pag-usab niadtong dautan sa mga mata ni Jehova: ug si Jehova nagpalig-on kang Eglon ang hari sa Moab batok sa Israel...Busa ang mga anak sa Israel nag-alagad kang Eglon ang hari sa Moab sulod sa napulo ug walo ka tuig. Apan sa diha nga ang mga anak sa Israel mitu-aw ngadto kang Jehova, si Jehova nagpatindog kanila ug usa ka manluluwas, si Ehud ang anak nga lalake ni Gera... (Maghuhukom 3:12, 14-15) 30
Ug ang mga anak sa Israel naghimo pag-usab niadtong dautan sa mga mata ni Jehova, sa diha nga si Aod namatay na. Ug si Jehova nagbaligya kanila ngadto sa kamot ni Jabin nga hari sa Canaan... Ug Jehova... ang mga anak sa Israel mingtu-aw ngadto kang (Maghuhukom 4:1-3) Tungod kay ang mga Israelita miila sa Dios ingon nga usa ka Dios sa gubat ug silot, ilang gisabut ang tanan Niyang mga balaod ingon nga gikinahanglan lamang sa mga panahon sa krisis - sa diha nga sila nakasabut sa ilang kaugalingon nga gisilotan o ubos sa paglutos. Wala nila makita nga ang Dios mag-atiman kanila sa maayong mga panahon usab, ug dili nila makita kung giunsa usab sa Iyang mga balaod nga panalanginan sila sa ilang ani ug sa ilang mga pamilya, sa ilang kahimsog ug sa ilang mga relasyon sa silingan nga mga nasud. Ilang gilantaw ang balaod ingong usa ka palas-anon imbes usa ka panalangin, usa ka butang nga kinahanglang buhaton aron maangkon ang pabor sa Diyos. Sa diha nga ang yuta adunay kalinaw, kini tungod kay sila nahadlok sa usa ka tawo nga pinaagi kang kinsa ang Dios nagluwas kanila (usa ka maghuhukom) - sila wala makakita nga ang manluluwas usa lamang ka agianan alang sa Amahan, ang tinubdan sa tanang maayong mga butang. Ang Dios naningkamot sa pagbuhat uban kanila, apan ilang gilimitahan ang Iyang mahimo pinaagi sa ilang pagkawalay pagtoo. Ang Dios dili mopugos kanila sa pagtan-aw Kaniya sa lahi nga paagi. Ang ilang kawalay katakos sa paghigugma sa Diyos nagpasabot nga imposible nilang higugmaon ang ilang mga kaaway. Bisan pa sa ilang apostasya ug dako nga pagkadautan, ang Ginoo wala mobiya sa hingpit sa Iyang mga katawhan. Matag karon ug unya nagpatindog Siya ug matinumanon ug maisug nga mga tawo aron sa pagluwas kanila gikan sa pagdaugdaug sa ilang mga kaaway. Apan ang mga kasingkasing sa mga tawo nahugawan pag-ayo sa usa ka dautan nga dalan nga dili sayon nga tahas ang pagpasig-uli sa kaputli sa pagtoo o sa pagsimba. Sa diha nga ang manluluwas patay na, ug ang mga tawo gibuhian gikan sa Iyang awtoridad, sila mobalik sa ilang idolatriya... 31
Ang Ginoo nagtinguha sa pagdala sa iyang mga katawhan ngadto sa usa ka kahimtang diin Siya makapakita sa Iyang gahum alang kanila; apan ang ilang mga kasingkasing gibutang sa pagpalayo gikan sa Dios, ug sila dili mosugot sa Iyang mga kinahanglanon. Pagkabuta! unsa ka dili masabtan nga kabuang! ug dili usab masabtan ang dagan niadtong gihatagan sa Dios og mga gasa sa salabutan ug gilibutan sa temporal nga mga panalangin, apan kinsa mopalabi sa kalibutanon nga ganancia, ug bisan ang pagpatuyang sa makauulaw nga mga pagbati, ngadto sa pabor sa Dios ug sa Iyang walay katapusan nga gugma. (ST Hunyo 9, 1881) Ang Dios magaluwas kanila sa diha nga sila mangayo, apan kini sumala lamang sa ilang paghukom sa Iyang kinaiya. Mao nga nakita nato nga ang ilang mga maghuhukom miabut sa paagi nga ilang gibuhat, ang tanan mga heneral sa gubat. Kini sa kaulahian makapahunahuna nila nga ang Mesiyas mao ra, nga wala makaamgo nga ang Dios nagbuhat lamang sa ilang gambalay ug nga ang Dios Mismo dili gayud sama kanila. Kini nga pagsalig sa usa ka tawo sa paghukom kanila ug sa pagpadayon kanila sa pagbuhat kon unsa ang matarung nagpakita nga sila wala sa balaod sa ilang mga kasingkasing. Nagpadayon sila sa paglakaw pinaagi sa panan-aw, imbes pinaagi sa pagtuo (atbang sa 2 Cor 5:7). Kini nga mentalidad nga adunay usa ka tawo nga manguna kanila imbes sa Diyos, o usa ka tawo nga modawat ug responsibilidad sa pagsunod sa Diyos aron maminusan ang responsibilidad sa mga tawo, sa kadugayan makita sa ilang pagpangayo ug hari. 32
Ang Israel Nangayo ug Hari Ug ang Ginoo miingon kang Samuel, "Tumana ang tingog sa katawhan sa tanan nga ilang isulti kanimo, kay sila wala magsalikway kanimo, apan sila nagsalikway Kanako gikan sa pagkahari nila. Sumala sa tanang mga buhat nga ilang nabuhat, sukad sa adlaw nga gidala Ko sila gikan sa Egipto hangtud niining adlawa, nga gibiyaan Ako ug nag-alagad sa laing mga dios, mao usab ang ilang ginabuhat kanimo. Busa karon, tumana ang ilang tingog; kinahanglan lamang nga pasidan-an mo sila ug ipakita kanila ang mga pamaagi sa hari nga maghari kanila." (1 Samuel 8:7-9) Sa unang 500 ka tuig sa paglungtad sa Israel, sila walay Hari. Nabahin sila sa lain-laing mga tribo ug ang Dios mao ang ilang hari. Apan gikapoyan sila niini nga sistema nga lahi sa uban nga mga nasud, ug nangayo ug usa ka hari sa katapusang maghuhukom sa Israel, si Samuel. Nasakitan si Samuel, pero gipasaligan siya sa Diyos nga Diyos ang ilang gisalikway, dili si Samuel. Ang ilang gipangayo nakapasubo usab sa Dios. Ang Dios nahibalo nga ang ilang pagpangayo ug hari makapasakit kanila tungod kay Siya nahibalo sa umaabot. Gihatagan sila sa Dios sa ilang gusto, apan dili sa walay pagpasidaan kanila una mahitungod sa buhaton sa usa ka hari - iyang kuhaon ang ilang mga anak nga lalaki isip mga sundalo, kuhaon ang ilang ani, buhisan sila, pugson ang ilang mga anak nga babaye sa pagtrabaho alang kaniya, kuhaon ang ilang mga hayop, ug uban pa. Ang hari magadaugdaug kanila. Apan matikdi ang mahinungdanon nga kamatuoran nga bisan pag wala nila gibalewala ang pasidaan, ang Dios dili mobiya kanila. Siya mitabang kanila sa pagpili og usa ka hari, ug Siya misulay sa pagpangulo niana nga hari. Naghimo Siya og mga balaod alang sa ingon nga senaryo. Apan hinumdomi, wala kini magpasabot nga gusto sa Diyos ang usa ka hari. Gitawag kini nga Iyang matugoton nga kabubut-on, Iyang pagpahiangay sa usa ka senaryo nga dili Niya gusto sa sinugdan, sama sa amahan nga mitudlo sa Iyang Anak unsaon pagpangayam aron masiguro ang kaluwasan niya ug sa 33
uban. Sukwahi kini sa hingpit nga kabubut-on sa Diyos, nga mao ang mas gusto Niya. Usa ka pananglitan sa hingpit nga kabubut-on sa Diyos mao nga dawaton nato si Kristo, dili patyon Siya; apan sa dihang gipatay nato Siya aduna Siyay plano nga gamiton kini alang sa atong kaayohan. Sa katapusan ang Iyang hingpit nga kabubut-on mao nga ang tawo dili gayud mokaon sa gidili nga bunga, ug ang tanan sukad niadto maoy Iyang matugoton nga kabubut-on. Ania ang katin-awan ni Ray Foucher gikan sa iyang maayo kaayo nga website, Tungod kay walay natukod nga monarkiya ug linya sa pagpuli gikan niini, kinsa ang mahimong hari? Ang Dios nahibalo sa matang sa hari nga ilang gitinguha, Siya mihimo sa desisyon ug mipili ug usa ka tawo nga gipresentar ang hari, Sa adlaw nga makapahimuot gipahinumdoman sila pag-usab nga dili maayo nga ideya: kanila. "Ug kamo niining adlawa nagsalikway sa inyong Dios, kinsa sa iyang kaugalingon nagluwas kaninyo gikan sa tanan ninyong mga kalisdanan ug sa inyong mga kasakitan; ug kamo ming-ingon Kaniya: Dili, kondili butangi kami ug usa ka hari. Busa karon ipakita ang inyong kaugalingon sa atubangan ni Jehova sumala sa inyong mga tribo, ug pinaagi sa inyong mga linibo." (1 Sam 10:19) "Ug sila nanagdalagan ug gikuha siya gikan didto: ug sa diha nga mitindog siya sa taliwala sa katawohan, siya labing hataas kay sa bisan kinsa sa katawohan gikan sa iyang mga abaga ug ngadto sa itaas. Ug si Samuel miingon sa tibook katawohan: Tan-awa ninyo siya nga gipili ni Jehova, nga walay bisan kinsa nga sama kaniya taliwala sa tibook katawohan? Ug ang tibook katawohan naninggit, ug nanag-ingon: Mabuhi ang hari. (1 Sam 10:23-24) Dinhi atong namatikdan nga giingon nga gipili sa GINOO si Saul ug nga mas taas siya kay sa tanan. Apan kini mao ang pagpili sa Dios ug usa ka tawo sumala sa ilang kaugalingong mga kasingkasing; ang usa ka tawo nga mas taas usa ka makita nga kinaiya sa katakus nga nagpasabut sa tanan sa mga tawo ug gamay sa Dios. Human sa unang militaryong kadaugan ni Saul isip 34
hari, gipresentar siya ni Samuel pag-usab ug gikumpirma nga si Saul ang ilang gipili: "Busa karon tan-awa ang hari nga inyong gipili, ug kinsa inyong gipangayo! ug, ania karon, si Jehova nagbutang ug usa ka hari ibabaw kaninyo." (1 Sam 12:13) Si Saul ang ilang gipili, dili ang Dios - kini ang ikaduhang puy-anan sa bahin sa Dios. Gipili sa Dios si Saul, apan si Saul usa ka tawo nga mohaum sa mga sukbanan sa kung unsa ang gusto nila - ang mga tawo. Kon ang Dios mibati nga gawasnon sa pagpili sa usa ka tawo nga mahimong hari nianang puntoha usa unta ka tawo nga sama ni David, apan si David dili unta dawaton tungod kay dili siya mohaum sa hulagway sa gibati sa mga Israelita nga gikinahanglan sa usa ka hari. Sa makausa pa, ang Israelite nga nangayo sa usa ka hari ingon nga usa ka makasasala: Ug ang tibook katawohan miingon kang Samuel: Pag-ampo alang sa imong mga alagad kang Jehova nga imong Dios, nga kami dili mangamatay: kay kami nakadugang sa tanan namong mga sala niining kadautan, sa pagpangayo kanamo ug usa ka hari. Ug si Samuel miingon sa katawohan: Ayaw kahadlok: kamo nagbuhat niining tanan nga kadautan: apan ayaw pagtipas gikan sa pagsunod kang Jehova, kondili pag-alagad kang Jehova sa bug-os ninyong kasingkasing. (1 Sam 12:19-20) Samtang nagbuhat sila ug daotan, wala sila hingpit nga mitalikod sa pagsunod sa Diyos, ug nagpadayon Siya sa pagbuhat uban kanila bisan pa sa ilang mga pagpili - pagkamaayo sa Diyos! Bisan kon si Saul wala molampos, ang Dios nagpadayon sa pagtugot sa monarkiya apan Siya personal nga mipili sa ikaduhang hari. Ang kapakyasan sa unang hari makapaubos sa mga Israelita og igo aron ilang dawaton ang usa ka hari nga mas duol sa kasingkasing sa Diyos: 35
"Apan karon ang imong [Saul] gingharian dili magpadayon: si Jehova nangita alang kaniya ug usa ka tawo [David] uyon sa iyang kaugalingong kasingkasing, ug si Jehova nagsugo kaniya nga mahimong principe sa iyang katawohan, tungod kay ikaw wala magbantay sa gisugo ni Jehova. kanimo." (1 Sam 13:14) Ang Dios, samtang dili mouyon, nagtrabaho uban kanila sulod sa mga pagpili nga ilang gihimo. Nasayud kita nga ang Dios wala mouyon sa Israel nga adunay monarkiya, apan Siya nagpadayon sa pag-akomodar kanila. Apan diin kini mitultol? Sa pagsugod sa Dios mao ang ilang hari: "Ug sa diha nga kamo nakakita nga si Naas ang hari sa mga anak sa Ammon mianhi batok kaninyo, kamo miingon kanako: Dili; apan usa ka hari ang magahari kanamo: sa diha nga si Jehova nga inyong Dios mao ang inyong hari." (1 Sam 12:12) Sa katapusan ang mga Israelita hingpit nga mosalikway kang Kristo nga ilang hari: "... Pahawa kaniya, pahawa kaniya, ilansang siya sa krus. ... Kami walay hari gawas kang Cesar." (Juan 19:15) Kini nga baruganan sa pagbuhat uban sa tawo kung asa siya ug pinaagi sa mga pagpili nga iyang gihimo, bisan kung dili kini ang sulundon nga plano sa Dios, gitawag usab nga Akomodasyon sa Dios. Atong makita niining tanan kung giunsa pagbuhat sa Dios. Dili unta dawaton sa katawhan si David kon gipili pa siya sukad pa sa sinugdan; halos wala gani nila dawata si Saul. Kon gitugotan pa sila sa Diyos nga mopili og hari, aduna untay dakong gubat sibil. Busa gibuhat sa Diyos ang labing maayo nga Iyang mahimo sumala sa gitugot sa ilang pagtuo. Wala niya idestino si Saul sa kapakyasan; Iyang gihatag kang Saul ang Iyang Espiritu aron sa hingpit nga pagsangkap kaniya sa pagbuhat sa tahas sa pagkahari. Apan sa dihang napakyas si Saul, gigamit kini sa Diyos sa pagsulay sa pagpakita sa mga tawo kon sa unsang paagi kini nagpakita sa ilang kaugalingong kapakyasan. Gitugotan niya nga modagaya ang sala, aron ang grasya modagaya pa (Rom 5:20), kon ila lang kining maila. Ang Dios naglaum 36
nga kining tanan nga mga leksyon pagatun-an sa mga nabuhi sa ulahi, dili aron sa paghimo kanato nga mapahitas-on ug maghunahuna sa atong kaugalingon nga mas maayo, apan sa pag-ila sa atong mga kaugalingon diha niini ug sa ingon makakat-on gikan sa ilang mga sayop. Bisan pa nga ang mga Israelihanon, ingon nga usa ka nasud, mibulag gikan sa Dios, apan adunay usa ka salin nga determinado nga misukol sa dautan nga mga inpluwensya nga naglibut kanila, ug nagpadayon sa ilang pagkamaunongon kang Jehova. Kini sila kanunay nga nagtubo sa kaisug ug tinuod nga pagkadiosnon. Sila migunit sa Ginoo nga mas lig- on samtang ilang nakita ang apostasya sa ilang mga kaigsoonan. Ang ilang pagtuo mitubo nga mas lig-on, uban sa matag away. (ST Hunyo 9, 1881, par. 4) Kay sa unsa nga hukom nga inyong igahukom, kamo pagahukman; (Mateo 7:2) 37
Magpadayon ba Kita sa Sala, Aron ang Grasya Modagaya? Gusto ko nga mohunong dinhi aron masiguro nga dili ako masayop sa pagsabut. Dili gayod kita maghunahuna nga moalagad sa Diyos pinaagi sa paglapas sa balaod. Makatintal ang pagtuo nga ang kabubut-on ug grasya sa Dios makabuntog sa tanang butang, ug busa kita makasala ug maghinulsol sa kaulahian, sama ni David, Solomon, ug Samson. Kini nga ideya gitubag ni Pablo: Unsa man unya ang atong igaingon? Magpadayon ba kita sa pagpakasala, aron ang grasya modagaya? Gidili na sa Dios. Unsaon man nato nga mga patay na sa sala, magkinabuhi pa kita niini? (Roma 6:1-2) Atong gilimbongan ang atong kaugalingon sa dihang gigamit nato ang mga sayop sa Diosnong mga tawo sa pagpakamatarong sa atong kaugalingon, ug atong nakalimtan ang dakong pag-antos nga ilang naagian isip resulta sa maong mga sala. "Ayaw kamo palimbong; Ang Dios dili mabiaybiay: kay bisan unsa ang igapugas sa tawo, kana usab iyang anihon." (Gal 6:7) Usa kini sa labing hinungdanong leksiyon nga angay natong makat-onan sa Bibliya. Ang sala malimbongon, ug kita makig-uban niini sa risgo sa atong kalag. Dili tanan ang makagunit sa paghinulsol. Nakita nato kini sa kalainan tali ni Pedro ug Judas, ug dili lang nato isipon nga kon atong luiban si Kristo nga kita mapasaylo pa ug makabaton sa kasinatian ni Pedro, imbes ni Judas. Ang uban nagtudlo nga makahimo kita sa mga butang nga dili subay sa balaod basta maayo ang tumong. Sa modernong mga termino gitawag kini nga 'ang mga katuyoan nagpakamatarong sa paagi.' Kini nga ideya gipakaylap sa "Mga Amahan sa Simbahan" sa ika-4 nga Siglo, ug kini maoy usa sa pangunang mga hinungdan sa pagkaunlod sa Kristiyanidad sa lawom nga pagkadunot ug pagkaus-us. 38
"Halos dili mahibalo ang usa sa unsa nga mga termino sa pagbadlong ang isulti niana nga lisensya, nga daghan kaayo sa labing inila nga mga amahan niining siglo [ika-upat nga siglo] mitugot sa ilang kaugalingon, sa dihang ilang gipahayag ang ilang mga opinyon sa misteryosong termino alang sa kaayohan; o sa dihang milabaw sila sa mga utlanan sa kamatuoran diha sa kainit sa panaglalis; o sa dihang sila nagpatuyang sa gipasobrahan nga mga pahayag, retorika nga pagpadako, ug bombastikong paglambo, uyon sa kostumbre ug lasa sa mga panahon. Kining dili takus nga buhat husto nga gitawag nga 'Falsitas Dispensativa,' malimbungon nga pagdumala, o, lisensya sa pagtago sa kamatuoran, o sa paggamit sa kabakakan sumala sa gikinahanglan sa mga kahimtang; ug kini gipanghimatud-an ug gisundan sa mga tigdayeg sa patristiko nga karaan sa paagi nga nagpakita nga klaro kaayo nga adunay kahilig sa hunahuna sa tawo, ubos sa panatikong kahinam, sa 'pagtuo sa bakak.' Kini mao ang 'Falsitas Dispensativa,' nga nakapaarang kang Jerome ug sa iyang mga katalirongan sa pagtukod sa maong tinukod nga gitawag ug simbahan sa ikaupat nga siglo, nga lahi kaayo sa 'Ang balaang templo sa Ginoo nga haom nga gihiusa diha sa patukoranan sa mga apostoles ug mga propeta.' (Vigilantius and His Times, W.S. Gilly, 1844) Kini nga ideya gipanunod usab ug gipatuman sa mga Heswita, ang han-ay nga nanguna sa Kontra-Repormasyon. Gitawag nila kini nga "pagpareserba sa hunahuna," o usa ka "bakak sa panginahanglan." Gitawag usab kini nga pagduhaduha. Kinahanglang magmatngon kita bahin niini. Ang padayon nga praktis sa pagpamuhunan sa atong mga kaugalingon sa mga butang ug mga ideya tungod kay kini angay imbes nga tinuod mahimo nga ikaduha nga kinaiya, ug kung mao ang sala dili na ingon sala alang kanato - usa ka makalilisang nga kahimtang. Kinahanglang mag-amping kita nga dili makakat-on ug sayop nga mga leksiyon gikan sa Bibliya. Pinaagi sa pagpatin-aw sa prinsipyo sa akomodasyon, nanghinaut ko nga ang magbabasa makakita sa kaluoy sa Diyos bisan sa 39
pagkamakasasala sa tawo, dili kay ang pagkamakasasala sa tawo maoy madawat sa Diyos. Atong hinumdoman ang gisulti bahin sa kataposang katawhan sa Diyos: Ug sa ilang mga baba walay hingkaplagan nga limbong: kay sila walay ikasaway sa atubangan sa trono sa Dios. (Pin 14:5) Ang Dili-Diosnong Kaminyoon ni Samson ug ang Moral nga Estado sa Israel Sa kinabuhi ni Samson tin-aw natong makita ang prinsipyo sa Akomodasyon sa Diyos. Siya gitawag sa Dios, ug kini mao ang kabubut-on sa Dios nga Siya mahimong balaan ug "magsugod sa pagluwas sa Israel gikan sa kamot sa mga Filistehanon." (Hukom 13:5) Sigurado nga dili gusto sa Diyos nga maminyo siya sa usa ka babayeng Filistehanon. Busa sa dihang naminyo si Samson ug Filistehanon, giputol ba sa Diyos si Samson ug gibawi ang saad? Dili, ang Diyos molihok sa mga kasaypanan ni Samson, nga padayong nagtudlo kaniya ug naningkamot sa pagpabalik kaniya. Apan karon mosulod kita sa matugoton nga kabubut-on sa Dios kay sa Iyang hingpit nga kabubut-on. Dili nato hunahunaon nga kinahanglan usab kitang magminyo sa mga dili magtutuo tungod kay ang Dios nagbuhat pinaagi kang Samson sa ingon niana nga paagi. Ang Dios mobuhat unta pinaagi kang Samson sa mas maayong paagi, uban sa gamay nga pag-antus alang kaniya ug sa uban, kon siya naminyo sa usa ka magtotoo. Ang hingpit nga kabubut-on sa Dios kanunay nga mas maayo kay sa Iyang matugoton nga kabubut-on. 40
Kon si Samson matinud-anon nga mituman sa balaang sugo sama sa gibuhat sa iyang mga ginikanan, ang iyang mga ginikanan mahimong mas halangdon ug mas malipayon nga kapalaran... Sa ingon niini sa panahon nga labaw sa tanan sa diha nga siya kinahanglan nga magpadayon sa bug-os nga pagpahinungod ngadto sa kabubut-on sa Dios, sama sa iyang pagsulod sa ang-ang sa pagkalalaki, sa panahon nga siya kinahanglan nga motuman sa iyang balaan nga misyon,-niining kritikal nga punto sa iyang kasaysayan sa kinabuhi, si Samson mitugyan ngadto sa manunulay, ug pinaagi sa dili maalamon nga kaminyoon mibutang sa iyang kaugalingon diha sa pakig-alyansa sa mga kaaway sa Dios. Kining importante nga lakang wala gikonsiderar pag-ayo. Si Samson wala mangutana sa iyang kaugalingon kon siya ba mas makahimaya sa Dios sa dihang mahiusa uban sa tumong sa iyang gusto, o kon siya ba nagbutang sa iyang kaugalingon sa usa ka posisyon diin siya dili makatuman sa katuyoan nga matuman sa iyang kinabuhi. Sa tanan nga nangita pag- una sa pagpasidungog Kaniya, ang Dios nagsaad ug kaalam; apan walay saad niadtong nagtinguha lamang sa pagpahimuot sa ilang kaugalingon. (ST Oktobre 6, 1881) ilang Kinahanglan usab natong hinumdoman ang konteksto nga nahimutangan, ang pagdumili sa pagtan-aw sa tibuok nga kinaiya sa Diyos ug pagpili hinuon sa pag-ila sa Diyos ingong usa ka mapintas ug mapugsanon nga diyos sa pakiggubat. Para nila, ang pagkaluwas nagpasabot ug kadaogan sa gubat. Kini tinuod usab alang sa mga Hentil, nga nagsimba sa mga dios pinasikad sa ilang gahum ug abilidad sa pagtabang kanila sa gubat, dili tungod sa pagkamaayo sa ilang kinaiya. Atong makita sa tibuok basahon sa Mga Maghuhukom ug kadaghanan sa Daang Tugon nga wala gayud mahitabo sa mga Israelita ang pagpaambit sa kaayo ni Jehova, o sa plano sa kaluwasan. Sa mga higayon nga sila makatilaw sa pagkamapuanguron sa Dios, sila naghunahuna niini tungod sa ilang katungod sa pagkapanganay isip mga anak ni Abraham. Si Samson wala maghunahuna sa pagpabalik sa mga Filistehanon ngadto sa usa ka tinuod nga Dios. Mao kini ang ilang hunahuna. Apan ang Dios nakasabut sa kalisud alang 41
kanato sa pag-alsa ibabaw sa palibot, kultura, ug kasaysayan nga atong nahimutangan, ug bisan unsa pa ang iyang mga kapakyasan, si Samson gilista isip bayani sa pagtoo sa Hebreohanon 11. Matikdi ang pag-antos nga gipahinabo sa desisyon ni Samson, ug ang makapasubo nga kahimtang sa mga Israelinhon niadtong panahona. Labing menos si Samson adunay kaisog sa pagbarog batok sa mga Filistehanon, sukwahi sa kadaghanan sa iyang mga katagilungsod. Ang asawa, sa pagkuha kang kinsa si Samson nakalapas sa sugo sa Dios, napamatud-an nga maluibon ngadto sa iyang bana sa wala pa mahuman ang kombira sa kasal, ug sa katapusan gipatay sa mao gayud nga matang kansang mga hulga maoy hinungdan sa iyang pagkamasupilon. Si Samson nakahatag na ug ebidensiya sa iyang talagsaong kusog, pinaagi sa pagpatay, usa ka kamot, usa ka batan- ong leon, ug pinaagi sa pagpatay sa katloan sa mga tawo sa Askelon. Karon, tungod sa kasuko sa linuog nga pagpatay sa iyang asawa, iyang giatake ang mga Filistehanon, "ug gihampak sila sa dakong pagpamatay." Unya, nanghinaut sa usa ka luwas nga pagpasibug gikan sa mga Filistehanon, ug nahadlok sa pagsalig sa iyang kaugalingon nga mga katagilungsod, siya mipahawa ngadto sa usa ka lig-on nga bato nga gitawag ug Elam, sa banay ni Juda. Ngadto niining dapita gigukod siya sa usa ka dakong pundok sa mga Filistehanon, kansang presensiya nakapukaw ug dakong kahadlok taliwala sa mga pumoluyo sa Juda. Sa dihang ilang nahibaloan nga ang bugtong tumong sa pagsulong mao ang pagbihag kang Samson, sila nagkasabot nga itugyan siya ngadto sa iyang mga kaaway. Sa pagbuhat niini sila naglaum nga maangkon ang pabor sa mga Filistehanon, ug sa ingon makapagaan sa ilang kaugalingong pagdaugdaug. Busa tulo ka libo ka tawo sa Juda ang mitungas aron sa pagdakop sa gamhanang manggugubat. Apan bisan sa ingon nga mga kalisud sila nangahas sa paghimo sa pagsulay tungod lamang kay sila mibati og kasiguruhan nga siya dili makadaot sa iyang kaugalingong katawhan. Si Samson misugot nga gapuson ug itugyan ngadto sa mga Filistehanon, apan una nga gipangayo gikan 42
sa mga tawo sa Juda ang usa ka saad sa dili paghulog diha kaniya sa ilang kaugalingon, ug sa ingon nagpugos kaniya sa paglaglag kanila. Iyang gitugotan sila sa paggapos sa duha ka bag-ong pisi, ug sa pagdala kaniya ngadto sa mga Filistehanon... Kong ang mga Israelihanon nakaandam pa sa pagpakighiusa kang Samson, ug sa pagsunod sa kadaugan nga naangkon, sila unta niining panahona nakalingkawas sa ilang kaugalingon gikan sa gahum sa mga Filistehanon. Apan sila naluya ug nawad-an sa kadasig. Ilang gipasagdan lamang ang buhat nga gisugo sa Dios kanila sa pagbuhat uban ang kakugi, kahingpitan, ug kaisug; dili lamang sa pagkapakyas sa paghingilin sa mga pagano, kondili sa paghiusa uban kanila sa ilang makauulaw nga mga buhat, sa pagtugot sa ilang kabangis, ug, hangtud nga kini wala gitumong batok sa ilang kaugalingon, bisan sa pag-atubang sa ilang inhustisya. Sa diha nga sa katapusan ang malupigon nga gahum nagmadaugon, ang Israel mitugyan ngadto sa pagkadautan nga ila untang makalingkawas, kon sila mituman lamang sa Dios. Bisan sa diha nga ang Ginoo nagpatindog ug usa ka manluluwas alang kanila, sila sa kanunay mobiya sa usa nga gipili sa paghusay sa mga butang, ug makighiusa sa ilang labing mapait nga mga malupigon. (ST Oktubre 6, 1881) Nakita nato ang makalilisang nga sangpotanan sa dili diosnon nga kaminyoon ni Samson - ang kamatayon sa daghang tawo ug daghang pag-antos. Nakita usab nato kung unsa ka nangapukan ang mga Israelita. Sila mitugyan sa ilang kaugalingon sa pagka-alagad sa mga Filistehanon, ug naghandum lamang sa "pagaan sa ilang kaugalingong pagdaugdaug." Hingpit nga nawad-an sila og pagtuo sa Dios sa pagluwas kanila, ug bisan pa niining gamhanang manggugubat sa ilang taliwala wala sila maghunahuna sa pagtabang kaniya o makig-away uban kaniya. Bisag gihatagan sila sa Diyos ug manluluwas sumala sa ilang tinguha, gisalikway gihapon nila siya! Kon ang Diyos naghatag ug manluluwas nga mas sama kang Kristo, mas isalikway pa nila siya. Ang Dios nagpakaubos sa atong lebel aron kita pataason, naglaum nga makakuha bisan gamay nga pagtuo sa atong bahin nga mahimong matukod sa ibabaw - bisan pa kini panagsa ra gidawat. 43
Gipatay ni Samson ang usa ka Libo gamit ang Bukog sa Apapangig Ug sa pag-abut niya sa Lehi, ang mga Filistehanon naninggit batok kaniya: ug ang Espiritu ni sa pagkamakusganon, ug ang mga gapus nga diha sa iyang mga bukton nahimong ingon sa lino nga nasunog sa kalayo, ug ang iyang mga gapus nangatangtang gikan sa iyang mga kamot. Ug siya nakakaplag ug usa ka bag-ong bukog sa apapangig sa usa ka asno, ug gituy-od niya ang iyang kamot, ug gikuha kini, ug gipamatay niya ang usa ka libo ka tawo pinaagi niini. (Maghuhukom 15:14-15) Jehova mikunsad kaniya Ang pangutana gipangutana, sa unsang paagi nga kini sumala sa kinaiya sa Dios nga ang Espiritu ni Jehova mikunsad kang Samson ug unya makapatay siya ug usa ka libo ka mga tawo? Ang mga pulong nga "mikunsad sa hilabihan" naghatag og impresyon sa Espiritu ni Kristo nga misulod ngadto kang Samson ug nagbuhat sa mga buhat... Gidili na sa Dios. Busa unsa ang ipasabut sa diha nga ang Espiritu sa GINOO moabut sa usa ka tawo? Atong tan-awon ang Hebreohanon ug sundon ang mga lagda ni William Miller. Ang pulong kay H6743 ug hapit kanunay gihubad nga "aron mouswag." Ingon niini ang giingon sa Young's Literal Translation: ... ug ang Espiritu ni Jehova miuswag sa ibabaw niya...ang iyang mga gapus nangatangtang gikan sa iyang mga kamot, ug nakakaplag ug usa ka bag-ong bukog sa apapangig sa usa ka asno, ug gituy-od niya ang iyang kamot, ug gikuha kini, ug gipamatay niini ang usa ka libo ka tawo. (Maghuhukom 15:14-15) Ang mas maayong pagsabot sa Espiritu nga nagpauswag kang Samson mao nga gitugotan siya sa Diyos nga modaog, o gipanalipdan siya sa gubat, kaysa si Jesus anaa kaniya samtang ang mga buhat nahimo. Mahimo bang ikaingon bahin kang Ciro, usa ka Hentil nga gitawag sa Diyos nga "Iyang dinihogan," nga "ang Espiritu ni Jehova nagpauswag kaniya" sa dihang siya midaog sa usa ka gubat 44
batok sa talagsaong mga kalisdanan (nag-ilog sa Babilonya), usa ka gubat nga sa tawonhon unta nga iyang pildihon? Ang laing pananglitan niini nga paggamit sa "mouswag" ania dinhi: Mao kini ang giingon ni Jehova, Ania karon, akong ihatag kining ciudara ngadto sa kamot sa hari sa Babilonia, ug iyang maagaw kini...Ug iyang dad-on si Sedechias ngadto sa Babilonia, ug siya didto hangtud nga ako moduaw kaniya, nagaingon si Jehova: bisan pa kamo makig-away sa mga Caldeanhon, kamo dili mouswag. (Jeremias 32:3, 5) Gusto sa Diyos nga madaog sa Israel ang mga nasod pinaagi sa pagkamatarong sa kagamhanan niini, sa katul-id sa mga balaod niini, ug sa moral nga integridad sa mga lungsoranon niini. Apan ang Israel misunod sa ubang mga nasud ngadto sa pakiggubat, ngadto sa pagbaton ug usa ka hari, ngadto sa idolatriya. Bisan tuod dili kini orihinal nga plano sa Dios, sa gihapon walay hari, kasundalohan, o gobyerno nga mouswag kon wala ang Espiritu sa Dios. Ang "Espiritu sa GINOO" nga mikunsad kang Samson masabtan niini nga diwa - ang Dios naghatag kang Samson sa pagsalig, kusog, ug kalagsik aron molampos, bisan tuod dili kini kinaiya ni Kristo. Bisan pa niana, atong tan-awon pag-ayo ang bersikulo, Hukom 15:14-15. Ang Espiritu ni Jehova mikunsad kaniya "ug ang mga pisi nga diha sa iyang mga bukton nahimong ingon sa lino nga nasunog sa kalayo, ug ang iyang mga gapos nangtangtang gikan sa iyang mga kamot." Mao kadto ang resulta dayon sa Espiritu sa GINOO, dili sa pagpatay. Gitabangan siya sa Diyos nga makaikyas, apan si Samson na ang magdesisyon kon unsay sunod niyang buhaton. Ug si Samson miingon: Pinaagi sa bukog sa apapangig sa usa ka asno, mga pundok sa ibabaw sa mga pundok, uban sa apapangig sa usa ka asno nakapatay ako ug usa ka libo ka tawo. Ug nahitabo, sa diha nga siya nakatapus na sa pagsulti, nga iyang gisalibay ang bukog sa apapangig gikan sa iyang kamot, ug kadtong dapita gitawag nga Ramath-lehi. 45
Ug giuhaw siya pag-ayo, ug misangpit kang Jehova, ug miingon: Imong gihatag kining dakung kaluwasan sa kamot sa imong alagad: ug karon mamatay ba ako sa kauhaw, ug mahulog sa kamot sa mga walay circuncicion? Apan ang Dios nagpikas ug usa ka lungagang dapit diha sa apapangig, ug migula ang tubig niini; ug siya nakainum, ang iyang espiritu mibalik, ug siya nabuhi... (Maghuhukom 15:16-19) Si Samson naghatag ug himaya sa iyang kaugalingon kay sa Dios. Ang tawo nga adunay espiritu ni Kristo wala magpasigarbo sa iyang kaugalingon, apan kanunay nga nagdayeg sa Amahan ug sa Anak - busa sa dihang gisulti ni Samson ang mga pulong pagkahuman sa pagpatay, kini nagpakita nga ang Dios wala kauban niya sa pagpatay. Si Jesus miingon: Ako dili makahimo sa bisan unsa sa akong kaugalingon: sumala sa akong nadungog, ako nagahukom: ug ang akong paghukom matarung; kay wala ko pangitaa ang akong kaugalingong kabubut- on, kondili ang kabubut-on sa Amahan nga nagpadala kanako. (Juan 5:30) Apan kong siya, ang Espiritu sa kamatuoran, moabut na, siya magatultol kaninyo ngadto sa tibook nga kamatuoran: kay siya dili magasulti sa iyang kaugalingon; apan bisan unsa nga iyang madungog, kana iyang igasulti: ug siya magapakita kaninyo sa mga butang nga umalabut. Siya magahimaya kanako: kay siya magadawat sa ako, ug magapahayag niini kaninyo. (Juan 16:13-14) Ang pagpasigarbo ni Samson sa iyang kaugalingon mahimong usa ka makalilisang nga impluwensiya sa mga Hudiyo, kinsa matultolan sa pagsimba sa tawo imbes sa Diyos, ug sa mga Filistehanon, kinsa dili makakita nga si Jehova ang naghatag sa kadaogan. Ang mga tawo niadtong mga panahona sa kasagaran naghimo sa mga tawo ngadto sa mga dios, ug ang mga buhat ni Samson motultol ngadto sa dugang nga dios-dios-bayani-pagsimba taliwala sa mga Israelita ug sa mga Hentil. Hinumdumi, ang Dios naglihok sa sumbanan nga naa nila. 46
Liboan ka mga Israelihanon ang nakasaksi sa pagkapildi ni Samson sa mga Filistehanon, apan walay tingog nga gipatugbaw sa kadaugan, hangtud nga ang bayani, nga nalipay niining kahibulongan nga kalampusan, nagsaulog sa iyang kaugalingong kadaugan. Apan gidayeg niya ang iyang kaugalingon, imbes nga ipahinungod ang himaya ngadto sa Dios. Sa wala pa siya mohunong gipahinumdoman siya sa iyang kahuyang pinaagi sa labing grabe ug sakit nga kauhaw. Naluya siya tungod sa iyang kahibulongang mga paghago, ug walay paagi sa pagsangkap sa iyang panginahanglan. Nagsugod siya sa pagbati sa iyang bug-os nga pagsalig sa Dios, ug nakombinsir nga wala siya makadaug pinaagi sa iyang kaugalingon nga gahum, kondili sa kusog sa Usa nga Makagagahum sa tanan. (ST Oktubre 6, 1881, par. 13) Ang Dios mihatag kang Samson sa gahum, nga nadawat ni Samson samtang nagsalikway sa kinaiya sa Dios. Kabahin kini sa pag-ila sa Diyos sa atong kagawasan sa pagpili. Sama usab kini kang Satanas, nga adunay daghang gahum, nga ang tanan gikan sa Dios, samtang nagsalikway sa kinaiya sa Dios. Apan kini nga gahum gihatag diha sa pagsulay, uban sa paglaum nga sa katapusan ang kinaiya sa Dios pagadawaton ug busa ang usa ka tawo makasulod ngadto sa kinabuhing dayon. Ang tanan natong mga buhat nahimo pinaagi sa gahum sa Dios, bisan ang gibuhat sa mga dautang tawo. Ang buotan nga pianista, ang bantugang magdudula sa football, ang magdadalagan sa ultra-marathon - ang tanan utang sa ilang kalagsik ug pagtubo sa gahum sa Dios. Ang isyu mao kon kita makaila nga ang gahum nagagikan sa Dios, maghinulsol sa paggamit niini sa sala (hakog), ug mobalik ngadto Kaniya ug magkinabuhi sumala sa Iyang kabubut-on (sa Iyang kinaiya); o gidawat nato ang kinabuhi/gahom gikan sa Diyos diha sa Espiritu ni Satanas, nga nagsakit kang Kristo nga gahom sa Diyos (1 Corinto 1:24) pinaagi sa paggamit niini alang sa pagkadaotan ug sala, nga sa kataposan mosangpot sa atong walay kataposang kamatayon. Gigamit ni Samson ang gahom sa Diyos alang sa makasasalang katuyoan, apan wala siya giputol sa Diyos. Hinoon ang Dios mihimo kaniya nga 47
makaamgo sa iyang kahuyang pinaagi sa iyang kauhaw. Ang Dios mitabang kang Samson sa pag-ila sa kasaypanan sa iyang mga paagi sa pagmantala sa iyang kaugalingon nga daku, sa diha nga ang tanan nga anaa kaniya, ug ang tanan nga anaa kanato, nagagikan lamang sa Dios. Ang Dios misulti sa makausa; sa makaduha ako nakadungog niini; kana nga gahum iya sa Dios. Kanimo usab, O Ginoo, Iya ang kalooy: Kay Ikaw nagabalus sa tagsatagsa ka tawo sumala sa iyang buhat. (Salmo 62:11-12) Si Samson, sama sa kadaghanan kanato, naglihok ubos sa nagkasumpaki nga mga prinsipyo sa kinabuhi: ang tinguha sa Espiritu ni Kristo nga ania kanato sa pagpasidungog sa Dios ug sa tinguha sa atong kaugalingong unodnong unod, nga gidasig ni Satanas, sa pagpasidungog sa atong kaugalingon. Tungod kay si Samson wala pa bug-os nga nagpatig-a sa iyang kaugalingon ngadto sa Espiritu sa Dios, Siya aduna pa'y kapasidad sa pag- abut sa paghinulsol ug kahingpitan sa hugot nga pagtuo. Nahitabo gayod kini, bisan pag nagkinahanglan siyag dakong katalagman aron makaabot didto, tungod kay si Samson maoy usa sa mga bayani sa pagtuo nga gihisgotan ni Pablo sa Hebreohanon 11. 48
Paghunahuna nga ang Dios ang Nagbuhat niini Busa gipatay ba sa Diyos ang usa ka libo ka tawo gamit ang bukog sa apapangig? Dili, gigamit sa Diyos ang pagkamakasasala sa tawo - sa niini nga kaso ang iyang kinaiya sa gubat - sa pagtudlo ug leksyon ug pagpaduol kaniya. Nagtuo si Samson nga siya nagpatay mao ang gusto sa Dios tungod kay mao kana ang gitudlo kaniya. Sama kini ni Elias nga naghunahuna nga ang Dios anaa sa linog, sa hangin, sa kalayo. Sama kini sa mga tinun-an, nga nagtuo nga ang Diyos mao ang nagpadalag kalayo gikan sa langit sa dihang gitawag kini ni Elias. Ug sa diha nga ang iyang mga tinun-an nga si Santiago ug si Juan nakakita niini, sila miingon, "Ginoo, buot ka ba nga kami mosugo sa kalayo nga manaug gikan sa langit, ug magaut-ut kanila, sama sa gibuhat ni Elias?" Apan siya milingi, ug nagbadlong kanila, ug miingon, "Wala kamo mahibalo kong unsang matang sa espiritu kamo. Kay ang Anak sa tawo wala moanhi sa paglaglag sa kinabuhi sa mga tawo, kondili sa pagluwas kanila." Ug nangadto sila sa laing balangay. (Lucas 9:55-56) Kon ang Anak sa tawo mianhi dili aron sa paglaglag, kondili sa pagluwas, mahimo ba natong ikapasangil ang kalaglagan ngadto kaniya? Ang Bibliya nag- ingon nga si Satanas mao ang maglalaglag (1 Cor 10:10; ang Griyego nga pulong alang sa tiglaglag adunay "malala nga bitin"). Kini susama sa kaugalingong mga pulong ni Jesus: Ang kawatan dili moanhi, kondili sa pagpangawat, ug sa pagpatay, ug sa paglaglag: Ako mianhi aron sila makabaton ug kinabuhi, ug aron sila makabaton niini sa madagayaon gayud. (Juan 10:10) Apan nagtuo kita nga gipatay ni Kristo ang panganay sa Ehipto, gisunog si Nadab ug Abihu, gilamoy si Korah sa gahong (tan-awa ang pulyeto nga Ang Pagrebelde ni Kore), gipatay ang mga Asiryanhon pinaagi sa hampak. Kasagaran ang tanang kalamidad ug natural nga mga katalagman gituohan nga gipahinabo sa Diyos ug mao nga kini gitawag nga 'Mga Buhat sa Diyos' diha sa 49
mga dokumento sa seguro. Apan ang Dios dili ingon niini ug kini usa ka leksyon nga kinahanglan natong tanan nga makat-unan. Kini mao ang makapugong nga gahum sa Dios nga nagpugong sa katawhan sa hingpit nga pag-agi sa ilalum sa kontrol ni Satanas. Ang dili masinugtanon ug dili mapasalamaton adunay dakung rason sa pagpasalamat sa kalooy sa Dios ug sa pagkamainantuson sa pagpugong sa mabangis, maligno nga gahum sa dautan. Apan sa diha nga ang mga tawo molapas sa mga utlanan sa diosnon nga pagpailub, kana nga pagpugong gikuha. Ang Dios dili mobarug ngadto sa makasasala ingon nga usa ka tigpatuman sa hukom batok sa paglapas; apan Iyang gibilin ang mga nagsalikway sa Iyang kaluoy nganha sa ilang kaugalingon, aron anihon ang ilang gipugas. Ang matag silaw sa kahayag nga gisalikway, ang matag pasidaan nga gitamay o wala tagda, ang matag kahinam nga gipatuyang, ang matag paglapas sa balaod sa Dios, maoy usa ka binhi nga gipugas nga nagahatag sa iyang dili mapakyas nga ani. Ang Espiritu sa Dios, nga padayon nga gisukol, sa katapusan gikuha gikan sa makasasala, ug unya wala nay nahabilin nga gahum sa pagpugong sa dautan nga mga pagbati sa kalag, ug walay panalipod gikan sa malisya ug pagdumot ni Satanas. (GC 36) Sa dihang naglibog si Juan tungod kay wala buhata ni Jesus ang iyang gipaabot (nga mahimong usa ka kalibotanong hari ug magmando sa mga nasod), nagpadala siya og mga mensahero ngadto kang Jesus aron mangutana Kaniya mahitungod sa Iyang misyon. Ang mga disipulo ni Juan nagtan-aw kang Jesus nga nag-ayo sa mga masakiton, mihatag sa buta nga makakita, bungol makadungog, ug mitudlo sa mga tawo. Mibalik sila ug gisultihan si Juan sa ilang nakita: Ang mga disipulo nagdala sa mensahe, ug kini igo na [sa pagtagbaw kang Juan nga si Jesus mao ang Mesiyas]. Si Juan nahinumdom sa tagna mahitungod sa Mesiyas, "Ang Ginoo nagdihog Kanako sa pagwali sa maayong balita ngadto sa mga maaghop; Iya akong gipadala aron sa pagbugkos sa mga dugmok ug kasingkasing, sa pagmantala sa kagawasan sa mga binihag, ug sa pag-abli sa 50
bilanggoan kanila nga ginapus; sa pagmantala sa tuig nga gikahimut- an sa Ginoo." Isaias 61:1, 2. Ang mga buhat ni Kristo wala lamang nagpahayag Kaniya nga mao ang Mesiyas, kondili nagpakita sa unsang paagiha ang Iyang gingharian pagatukuron. Ngadto kang Juan nabuksan ang samang kamatuoran nga miabut kang Elias didto sa kamingawan, sa dihang "usa ka dako ug makusog nga hangin miguba sa kabukiran, ug midugmok sa mga bato sa atubangan sa Ginoo; apan ang Ginoo wala diha sa hangin: ug sunod sa hangin usa ka linog; apan ang Ginoo wala diha sa linog: ug human sa linog usa ka kalayo; apan ang Ginoo wala diha sa kalayo:" ug human sa kalayo, ang Dios nakigsulti sa manalagna pinaagi sa "usa ka hinay ug hinagawhaw nga tingog." 1 Hari 19:11, 12. Busa si Jesus mobuhat sa Iyang bulohaton, dili uban sa pagbangga sa mga hinagiban ug sa pagpukan sa mga trono ug mga gingharian, kondili pinaagi sa pagsulti ngadto sa mga kasingkasing sa mga tawo pinaagi sa usa ka kinabuhi sa kalooy ug sa pagsakripisyo sa kaugalingon. (DA 217) Busa komosta ang senaryo ni Samson? Tungod sa kultura sa pagkawalay pagtuo ang mga Israelita sa panahon sa mga Maghuhukom, ang Dios dili makahimo sa mga buhat sa "kaluoy ug pagsakripisyo sa kaugalingon" pinaagi kanila. Ang Dios makahimo lamang sa pagbuhat sa mga panghitabo samtang kini nahitabo sa usa ka paagi sa pagtudlo sa tanan sa pinakamaayo nga Iyang mahimo samtang nagtahod sa ilang kagawasan sa pagpili. Ang mga Filistehanon usab nakasabut lamang sa espada, ug ilang gipatig-a ang ilang mga kasingkasing sa gidak-on nga ang Dios dili makapanalipod kanila gikan kang Samson. Sa diha nga ang mga ginikanan o mga punoan mapasagdan ang katungdanan sa pagsilot sa kadautan, ang Dios sa Iyang kaugalingon magadala sa kaso sa kamot. Ang Iyang gahum sa pagpugong mahimong sa usa ka sukod nga gikuha gikan sa mga ahensya sa dautan, aron ang usa ka hut-ong sa mga kahimtang motungha nga mosilot sa sala uban sa sala. (PP 728.1) 51
Ang pagpamatay ni Samson sala. Apan sa gambalay nga iyang gisudlan, dili niya kini mailhan. Naghunahuna siya nga ang pagpatay niadtong iyang giisip nga mga kaaway sa Diyos dili sala, hinunoa kini matarong. Adunay mga Kristohanon sa kasundalohan karon nga ang Dios nagtubag sa mga pag-ampo ug nagtabang, sumala sa ilang kahibalo sa kamatuoran. Apan kung igo na ang ilang nakat- unan, ang Dios nagpaabut nga sila maghinulsol bisan kung Siya nagbuhat pinaagi sa ilang kanhing gambalay aron maabot sila. Sa samang higayon, kadtong nagpadagan sa gubat (ug kasagaran wala nakig- away sa ilang kaugalingon, nagdumala lang niini) nahibalo nga gikinahanglan gayod sa paningkamot sa gubat nga himoong daotan ang kaaway ug matarong ang ilang kaugalingong kawsa; hinungdanon kini alang sa katakus sa sundalo nga makapatay nga episyente. Mao nga daghang kuwarta ug paningkamot ang gigasto sa propaganda aron daoton ang kaaway ug hatagan og katarungan ang atong kaugalingon nga bahin. Tinuod kini sa matag gubat sa matag panahon sa kasaysayan. Aron mabungkag kining walay katapusan nga sumbanan kanato - mga higala nga panalipdan, ug sila - mga kaaway nga patyon o pabay-an nga mamatay, si Jesus misulti sa sambingay sa Maayong Samarianhon. 36 'Hain karon niining tulo, sa imong hunahuna, ang nahimong silingan niadtong nahulog sa mga kawatan?' Ug siya miingon, 'Siya nga naluoy kaniya.' Unya si Jesus miingon kaniya, 'Lakaw, ug buhata ang ingon.' (Lucas 10:36-37). Kung ikaw adunay diabetes tungod kay wala ka makadungog sa mga balaod sa kahimsog, ang Dios mahimo nga mag-ayo sa milagrosong paagi; apan kadtong nakahibalo sa mga balaod sa kahimsog ug sa tinuyo nga wala magtagad kanila kinahanglan dili magdahum sa milagrosong pagkaayo. Ila hinuong ilhon ang ilang sala ug mangayo sa gasa sa paghinulsol ug kapasayloan. Tinuod usab kini niadtong nakadungog sa putli nga pagtulon-an sa ebanghelyo ni Jesus. Kini sumala sa kahayag nga ilang nabatonan nga sila pagahukman ug silotan. (YI Hunyo 8, 1893) 52
Ang Dios adunay tulubagon kanato sa tanan nga mahimo nato kon atong pauswagon ang atong mga talento. Kita pagahukman sumala sa kon unsa unta kita, apan wala na; unsa unta ang atong mahimo, apan wala nato mahimo tungod kay wala nato gamita ang atong mga gahum sa paghimaya sa Dios. Alang sa tanang kahibalo nga unta atong naangkon apan wala, adunay mahangturong kapildihan, bisan kon kita dili mawad-an sa atong mga kalag. (TM 146.2) Nagpabiling bayani si Samson sa pagtuo bisan og daghan ang iyang napatay tungod kay gihukman siya sumala sa kultural nga panghunahuna nga iyang napanunod ug sa grabeng kaguol nga kahimtang sa Israel nga iyang nahimutangan. Ang palibot ni Samson mapintas ug mapintas. Si Samson mismo nakahimog daghang sayop. Apan nakakat-on usab kita gikan kang Samson nga, bisan og ang mga sayop adunay makalilisang nga mga sangputanan, kita matubos sa katapusan pinaagi sa tinuod nga paghinulsol. Apan pagkagrabe nga pagsulay ang iyang naagian! Ang maong pagsulay wala kinahanglana kanato sa Dios, ug ang Iyang mga sugo gihatag kanato aron sa pagpanalipod kanato gikan sa maong walay hinungdan nga pag-antus. Pagkadakong kausaban kaniya nga nahimong maghuhukom ug tigpasiugda sa Israel! - karon huyang, buta, binilanggo, gipaubos sa labing ubos nga serbisyo! Sa hinay-hinay iyang gilapas ang mga kondisyon sa iyang sagrado nga tawag. Ang Dios dugay na nga nag- antus uban kaniya, apan sa diha nga iyang gitugyan ang iyang kaugalingon ngadto sa gahum sa sala aron sa pagbudhi sa iyang tinago, niadtong higayona ang Dios mibiya kaniya. Walay hiyas sa gitas-on sa iyang buhok, sa iyang kaugalingon, kondili usa kini ka timaan sa iyang pagkamaunongon ngadto sa Dios, ug sa diha nga ang simbolo gihalad diha sa pagpatuyang sa malaw-ay nga pagbati, ang mga panalangin nga kini usa ka timaan nawala usab. Kon ang ulo ni Samson gikiskisan nga walay ikasaway sa iyang bahin, ang iyang kusog magpabilin unta. Apan ang iyang dalan nagpakita ug pagtamay sa pabor ug pagbulot-an sa Dios ingon nga siya nagtamay sa iyang kaugalingon nagputol sa iyang mga buhok gikan sa iyang ulo. Busa gipasagdan siya sa Dios aron antuson ang mga sangputanan sa iyang kaugalingong kabuang. (ST Okt 13, 1881) 53
Siya gipasagdan "sa pag-antos sa mga resulta sa iyang kaugalingong kabuang." Ang pangutana, kung makaabot ta sa ingon nga punto, unsaon man nato paghubad niini? Unsa ang atong atong relasyon sa Diyos? Motuo ba kita nga ang Dios nagkondenar kanato ug nagputol kanato? Nga Siya nagdumot kanato tungod sa atong mga kasaypanan ug tungod sa atong sayop nga pagsabut sa Iyang kabubut-on? Gitugotan ba nato ang atong pagkasad-an nga molupig kanato ug mawad-an sa kasingkasing tungod sa mga akusasyon ni Satanas? Hinumdomi, kita pagahukman sumala sa atong kaugalingong paghukom (Mateo 7:2). Nagtuo ba kita sa paghinulsol ug pagpasaylo? Diha sa iyang mga pag-antus ug pagpaubos, usa ka dula alang sa mga Filistehanon, si Samson adunay higayon sa pagpamalandong, ug siya nakakat-on ug labaw pa sa iyang kaugalingon nga kahuyang kay sa iyang nahibaloan kaniadto. Samtang ang iyang mga kasakit nagdala kaniya ngadto sa paghinulsol, ang iyang buhok hinayhinay nga mitubo, nga nagpaila sa pagbalik sa iyang talagsaon nga mga gahum, apan ang iyang mga kaaway, nga nagtan-aw kaniya lamang ingon nga usa ka binilanggo nga ginapos ug walay mahimo, wala mobati ug kahadlok. (ST Okt 13, 1881) Bisan og si Samson naghinulsol, ug ang iyang gahum mibalik, siya usab nakaamgo nga walay bisan unsa nga milagro sa pagpabalik sa iyang panan-aw, o alang kaniya sa pagpuyo sa usa ka kinabuhi sa kalinaw. Iyang gidawat nga ang pag-antus nga iyang nahiaguman karon tungod sa iyang kaugalingong mga desisyon, ug wala niya isalikway ang iyang pagtoo. Ang iyang pagtuo mitubo samtang ang iyang pagsabot sa iyang kaugalingong kahuyang mitubo. Nakasabot siya sa Roma 5:20-21 Labut pa ang balaod misulod, aron ang paglapas modagaya. Apan diin midagsang ang sala, ang grasya milabaw pa gayud sa kadagaya: Aron maingon nga ang sala mihari ngadto sa kamatayon, ingon man usab ang grasya maghari pinaagi sa pagkamatarung ngadto sa kinabuhing dayon pinaagi kang Jesu-Cristo nga atong Ginoo. (Roma 5:20-21) 54
Busa gitubag sa Diyos ang kataposang pag-ampo ni Samson, ug siya namatay nga naghimaya sa kalibotan kang Jehova tungod sa diyos sa isda nga si Dagon sa mga Filistehanon (usa ka diyos nga wala maglungtad, ug busa dili maayo nga atong tuohan). Ang saad sa Diyos nga pinaagi kang Samson Siya "mosugod sa pagluwas sa Israel gikan sa kamot sa mga Filistehanon" natuman; apan unsa kangitngit ug makalilisang ang talaan niana nga kinabuhi nga mahimo unta nga usa ka pagdayeg sa Dios ug usa ka himaya sa nasud! Kong si Samson nagmatinud-anon pa sa iyang balaan nga pagtawag, ang katuyoan sa Dios matuman unta diha sa iyang kadungganan ug kahimayaan. Apan mitugyan siya sa tentasyon ug napamatud-an nga dili matinud-anon sa iyang pagsalig, ug ang iyang misyon natuman sa kapildihan, pagkaulipon, ug kamatayon. (PP 567.2) 55
Si Samson Itandi kang Jose Ang mga paagi sa Diyos natuman, apan sa makalilisang nga paagi. Himoa kini nga leksyon kanato sa katapusan sa panahon. Si Ellen White nagtandi kang Samson kang Jose, kinsa mituman usab sa katuyoan sa Dios apan sa usa ka dungganon, halangdon nga paagi. Sa dihang gipahimutang ni Jose ang iyang kaugalingon sa pagbuhat sumala sa balaod sa Diyos, nabanhaw siya aron pasidunggan didto sa Ehipto ug gipanalanginan pag-ayo ang iyang katawhan. Ang kaugmaon sa kinabuhi ni Jose gitino pinaagi sa mga desisyon nga gihimo nianang malisud nga takna. Kalmado siyang mihangad sa Langit, ug mipatugbaw, "Unsaon ko pagbuhat niining dako nga pagkadautan, ug makasala batok sa Dios?" Ang kalayo sa dili balaan nga pagbati wala tugoti nga mosilaob. Ang mga sugo sa Dios, ang saad sa Dios anaa sa atubangan ni Jose. Gibati niya nga ang mata nga makakita sa tanan anaa kaniya, nga mituhop sa tanan niyang mga hunahuna, nga motuhop ngadto sa mga sekreto sa kasingkasing, ngadto sa mga motibo nga nagpahipi sa matag lihok. Si Samson sa iyang kakuyaw adunay sama nga tinubdan sa kusog sama kang Jose. Makapili siya sa husto o sayop sumala sa iyang gusto. Apan imbis nga mokupot sa kusog sa Dios, iyang gitugotan ang mabangis nga mga pagbati sa iyang kinaiya nga adunay bug-os nga gahum. Ang mga gahum sa pagpangatarungan gituis, ang moral nadaot. Gitawag sa Dios si Samson ngadto sa usa ka katungdanan sa dakung kapangakohan, kadungganan, ug kapuslanan; apan kinahanglan una siyang makakat-on sa pagdumala pinaagi sa pagkat- on una sa pagsunod sa mga balaod sa Dios. Si Jose usa ka gawasnon nga ahente sa moral. Ang maayo ug daotan diha sa iyang atubangan. Siya makapili sa dalan sa kaputli, kabalaan, ug kadungganan, o ang dalan sa imoralidad ug pagkadautan. Gipili niya ang hustong dalan, ug giuyonan sa Diyos. Si Samson, ubos sa susamang mga pagtintal, nga iyang gidala sa iyang kaugalingon, naghatag ug luag nga pagpugong sa kailibgon. Ang dalan nga iyang giagian iyang 56
nakaplagan nga natapos sa kaulaw, katalagman, ug kamatayon. Pagkalahi kaayo sa kasaysayan ni Jose! (ST Oktubre 13, 1881) Adunay daghang mga butang diha sa mga kasulatan nga lisud sabton, ug nga ang atong makasasala nga kinaiya mobasa ug masayop sa pagsabut aron sa pagtagbaw sa atong mga kaugalingon sa atong mga kailibgon ug mga pangagpas. Kitang tanan nahibalo sa mga pananglitan sa mga tawo nga nagbuhat niini. Pananglitan, nakita nako ang mga tawo nga nanapaw ug nag- ingon sa ilang kaugalingon nga si David gipasaylo, mao usab ako, ug sa pagkatinuod, ang labing maalamon nga tawo sa kalibutan natawo pa gani ni Batsheba! Apan nakalimtan nato ang tanang makalilisang nga kasakit ug pag- antos nga naagian ni David isip resulta sa maong sala, ug ang konteksto nga Iyang gipuy-an. Busa dili nato siya hukman o ang uban, kay nahibalo nga kitang tanan makahimo sa susamang sala. Kita kinahanglan nga dali nga mohangop ug mopasaylo, aron pinaagi sa pagpasaylo sa uban ug sa paghukom kanila nga takus sa kinabuhing dayon mahimo natong pasayloon ang atong kaugalingon ug hukman ang atong kaugalingon nga takus sa kinabuhing dayon. Sa samang higayon atong hinumduman nga ang sala makaguba sa atong abilidad sa pagbuhat niini; kini naglimbong kanato ug naghimo kanato sa pagbayaw sa kaugalingon kay sa Dios. Mga anak, ayaw kamo palimbong ni bisan kinsa: ang nagabuhat sa pagkamatarung, matarung man maingon nga Siya matarung. Ang nagabuhat ug sala iya sa yawa; kay ang yawa nagpakasala sukad pa sa sinugdan. Tungod niini nga katuyoan ang Anak sa Dios gipadayag, aron Iyang laglagon ang mga buhat sa yawa. Bisan kinsa nga gipanganak sa Dios dili magapakasala; kay ang Iyang binhi nagapabilin diha kaniya: ug siya dili makasala, tungod kay siya gipanganak sa Dios. Niini ginapadayag ang mga anak sa Dios, ug ang mga anak sa yawa: bisan kinsa nga wala magbuhat sa pagkamatarung, dili iya sa Dios, bisan siya nga wala mahigugma sa iyang igsoon. (1 Juan 3:7-10) Niining tanan dili nato kalimtan ang pagkamakasal-anon sa sala, unsa kini ka makadaot, ug giunsa kini pagtuis ug paglaglag sa tanan nga naglibot niini. Kita 57
kinahanglan nga mogunit sa atong Dios ug magpasalamat kanunay sa gasa sa Iyang Anak ngari kanato nga magpuyo kanato sa Iyang kinabuhi. Kinahanglan kitang molayas gikan sa sala o maningkamot sa pagbuntog niini, gikan sa responsibilidad sa atong kaugalingon ug niadtong naglibot kanato. Kinahanglan nga mas klaro natong masayran kung unsa ang sala sa Diyos. Sa katapusan, kung mahulog kita sa pagpakasala, ug hinumdoman ang atong kinabuhi sama ni Samson, atong hinumdoman nga ang kaluoy sa Dios walay katapusan ug pangayoon sa Dios ang diosnon nga paghinulsol sa matang ni Samson, dili ang kasubo sa kalibutan nga kasagaran kaayo. Kay ang diosnon nga kasubo nagabunga ug paghinulsol ngadto sa kaluwasan nga dili pagabasulanan; ( 2 Cor 7:10 ) Dili gayud nato kalimtan kung unsa ang nahimo sa sala ngadto sa atong manluluwas nga si Kristo, ug sa kahangturan hinumdomi nga pinaagi lamang sa Iyang kinabuhi nga Iyang gihatag kanato nga bisan kinsa kanato makabuntog. Ang kasaysayan ni Samson naghatag ug leksyon alang niadtong kansang mga kinaiya wala pa maporma, nga wala pa makasulod sa yugto sa aktibong kinabuhi. Ang mga batan-on nga mosulod sa atong mga eskwelahan ug kolehiyo makakaplag didto sa matag klase sa hunahuna. Kon sila magtinguha og dula ug kabuang, kon sila maninguha sa paglikay sa maayo ug makighiusa sa dautan, sila adunay kahigayonan. Ang sala ug ang pagkamatarung anaa sa ilang atubangan, ug sila ang mopili alang sa ilang kaugalingon. Apan pahinumdomi sila nga "Bisan unsay ipugas sa tawo, kana usab iyang anihon." Siya nga magapugas alang sa unod, gikan sa unod magaani ug pagkadunot: apan siya nga magapugas alang sa Espiritu, gikan sa Espiritu magaani ug kinabuhi nga walay katapusan." ST Oktubre 13, 1881, par. 20 "Kay ang bayad sa sala mao ang kamatayon; apan ang gasa sa Dios mao ang kinabuhing dayon pinaagi kang Jesu-Kristo nga atong Ginoo." (Roma 6:23) 58
Sa dili pa mahuman kini nga pagtuon, gusto nako nga atong tan-awon kung giunsa ang mga Judio wala makasabut sa kabubut-on sa Dios sa panahon ni Jesus. Ang mga Judeo naghunahuna nga ang Dios mohatag kanila og Mesiyas nga manguna kanila sa gubat aron sa pagpukan sa mga Romano, ug sa dihang Siya miingon nga "higugmaa ang imong mga kaaway" ug "ayaw pagsukol kaniya nga dautan," sila adunay makalilisang nga kalisud sa pagsabut niini. Kini ilabina kung kita gidaugdaug ug gilutos ug ang mga dautang tawo mipuli sa atong mga gobyerno. Dili ba kita angay nga makig-away kanila? Gitugotan ba sa Diyos nga mahitabo kini? Atong tan-awon pag-ayo kining sunod nga tudling ni Ellen White nga maghatag kanato ug tin-aw nga pagsabot sa relasyon tali ni Jesus ug sa atong mga pag-antos. 59
Gipatin-aw ni Ellen White nga "Ayaw pagsukol kaniya nga daotan" Ang mga higayon sa kalagot sa mga Judeo kanunay nga mitumaw gikan sa ilang pagkontak sa mga sundalong Romano... Ang mga banggaay tali sa mga tawo ug sa mga sundalo kanunay, ug kini nakapasamot sa popular nga pagdumot. Sa kasagaran samtang ang pipila ka Romanong opisyal uban sa iyang mga guwardiya sa mga sundalo nagdali gikan sa punto ngadto sa punto, iyang dakpon ang Hudiyong mga mag-uuma nga naghago diha sa uma ug pugson sila sa pagpas-an sa mga palas-anon ngadto sa kiliran sa bukid o sa paghatag ug bisan unsa nga serbisyo nga gikinahanglan. Nahiuyon kini sa balaod ug kostumbre sa Roma, ug ang pagsukol sa ingon nga mga gipangayo nagtawag lamang sa pagbiaybiay ug kabangis. Matag adlaw nagpalawom sa kasingkasing sa mga tawo ang pangandoy sa pagsalikway sa yugo sa Roma... Ang mga tawo naghinamhinam nga nagtan-aw kang Kristo, naglaum nga Siya mao ang Usa nga mopaubos sa garbo sa Roma. Uban sa kasubo si Jesus mitan-aw ngadto sa nagtalikod nga mga nawong sa Iyang atubangan. Iyang namatikdan ang espiritu sa pagpanimalos nga nagtaktak sa iyang dautang timaan diha kanila, ug nahibalo kung unsa ka mapait ang pagpangandoy sa mga tawo sa gahum sa pagdugmok sa ilang mga malupigon. Sa masulob-on Siya misugo kanila, "Ayaw pagsukol kaniya nga dautan: apan bisan kinsa nga mosagpa kanimo sa imong tuo nga aping, itahan usab kaniya ang pikas." Kini nga mga pulong usa lamang ka pagsubli sa pagtudlo sa Daang Tugon. Tinuod nga ang lagda, "Mata sa mata, ngipon sa ngipon" (Levitico 24:20), maoy usa ka probisyon sa mga balaod nga gihatag pinaagi ni Moises; apan kini usa ka sibil nga balaod. Walay usa nga namatarung sa pagpanimalos sa ilang mga kaugalingon, kay sila adunay mga pulong sa Ginoo: "Ayaw pag-ingon, Ako mobalus sa dautan." "Ayaw pag-ingon, buhaton ko kini kaniya ingon sa iyang 60
gibuhat kanako." "Ayaw pagmaya kon ang imong kaaway mapukan." "Kon ang nagadumot kanimo pagagutomon, hatagi siya ug tinapay nga makaon; ug kon siya giuhaw, hatagi siyag tubig nga mainom." Proverbio 20:22; 24:29, 17; 25:21, 22 , R.V., margin. Ang tibuok yutan-ong kinabuhi ni Jesus maoy pagpakita niini nga prinsipyo. Kini mao ang pagdala sa tinapay sa kinabuhi ngadto sa Iyang mga kaaway nga ang atong Manluluwas mibiya sa Iyang puloy- anan sa langit. Bisan pa nga ang libak ug ang paglutos gipatong diha Kaniya gikan sa duyan ngadto sa lubnganan, sila mitawag gikan Kaniya lamang sa pagpahayag sa mapinasayloon nga gugma. Pinaagi sa propeta nga si Isaias Siya nag-ingon, "Akong gihatag ang Akong likod sa mga naghampak, ug ang Akong mga aping kanila nga nanag- ibut sa buhok: Wala Ko tagoi ang Akong nawong gikan sa kaulaw ug sa pagluwa." "Siya gidaugdaug, ug Siya gisakit, usa ka nating carnero nga ihawanan, ug ingon sa usa ka karnero sa atubangan sa iyang mga mag-aalot nga amang, mao man Siya wala magbuka sa Iyang baba." Isaias 50:6; 53:7. Ug gikan sa krus sa Kalbaryo miabot sa mga katuigan ang Iyang pag-ampo alang sa Iyang mga mamumuno ug ang mensahe sa paglaum ngadto sa himalatyon nga kawatan. Ang presensya sa Amahan naglibot kang Kristo, ug walay nahitabo Kaniya gawas nianang walay kinutuban nga gugma nga gitugot alang sa panalangin sa kalibutan. Ania ang Iyang tinubdan sa kahupayan, ug kini alang kanato. Siya nga napuno sa Espiritu ni Kristo nagpabilin diha kang Kristo. Ang hampak nga gipunting kaniya nahulog sa Manluluwas, nga naglibot kaniya sa Iyang presensya. Bisan unsa nga moabut kaniya gikan kang Kristo. Wala siyay kinahanglan nga suklan ang daotan, kay si Kristo ang iyang depensa. Walay makahikap kaniya gawas kon pinaagi sa pagtugot sa atong Ginoo, ug ang "tanang butang" nga gitugot nga "magtinabangay alang sa kaayohan kanila nga nahigugma sa Dios." Roma 8:28 (MB 70-72) Kini usa ka lisud nga panultihon. Alang kanato nga mga Kristohanon, gusto sa Dios nga kita adunay hingpit nga pagtuo Kaniya. Kung adunay moabut aron kawatan kita, o gibunalan kita gikan sa luyo tungod kay nakita kita nga usa ka 61
kaaway, o gikuot ang atong pitaka ug gipapahawa - kining tanan makita nga "gikan kang Kristo." Gitugotan ni Kristo nga kini moabut kanato, ug dili kita mobalos sa mga kutsilyo o pasiritan sa sili o sa atong pagbansay sa martial arts. Nahibal-an ko nga kini lisud, apan kini ang kalisud sa pagsunod sa mga tunob ni Kristo. Ang pagkahadlok niining mga butanga ug pagpanalipod sa atong mga kaugalingon mao ang pagbatok sa dautan diha sa espiritu sa pagkawalay pagtuo. Unsa ang atong buhaton kung ang daotan mahitabo kanato? Sama kang Kristo, nag-ampo kita alang sa atong mga kaaway, alang sa mga kawatan nga mangawat kanato ug niadtong gustong mopatay kanato. Gisultihan namo sila nga nakita sa Diyos ang ilang gibuhat ug nga kung dili sila motalikod sa ingon nga kinabuhi, anihon nila ang ilang gipugas. (Galacia 6:7) Dili kita kinahanglang adunay kapaitan ug kasuko sa pagdepensa sa kaugalingon ug pagbalos, apan sama kang Kristo atong gipakita lamang ang "pagpahayag sa mapinasayloong gugma." Hinaot tabangan kita sa Dios, kay dili nato kini mahimo kon wala si Kristo dinhi kanato. 62
Ang ubang mga libro niini nga serye - Anaa sa Natural nga Hustisya ug Pagtabon-sa-sala Nganong gisugo man sa Diyos si Saul nga patyon ang tibuok nasod sa mga Amalekanhon lakip ang tanang bata? Sa unsang paagi kini nahiuyon sa sugo ni Jesus sa paghigugma sa imong mga kaaway? Ang mga hunahuna sa Dios dili ang atong mga hunahuna ug ang hustisya sa Dios dili ang atong hustisya, bisan kung gihunahuna nato kini. Sa unsang paagi maabot sa Diyos ang mga tawo nga natanggong sa sayop nga ideya sa hustisya ug pagtabon-sa-sala? Kini nga booklet usa ka hingpit nga kauban sa libro sa imong mga kamot. Mga Diyos sa Ehipto Ingon sa Kilat gikan sa Langit Ang Bibliya adunay daghang mga higayon sa pagsentensiya sa mga tawo nga batoon hangtod mamatay tungod sa ilang mga kalapasan. Diin gikan kini nga praktis? Gipaila ba sa Diyos kini nga ideya ngadto kang Moises o gikan ba kini sa laing tinubdan? Posible ba nga ang mga paghukom nga nahulog sa Israel adunay kalabutan sa ilang mga ideya sa paghukom kaysa gikan sa Dios Mismo? Ang sala sa bulawan nga nating baka nakausab ba ug bisan unsa sa relasyon tali sa Dios ug sa Israel? Importante ba nga mahibal-an? Kaniya nga adunay mga igdulungog magpatalinghug. Gipadayag ang Bitin sa Pagsakop sa Canaan Giunsa nato pagpasig-uli ang dinaghan nga pagpamatay sa mga nasud sa Israel pinaagi sa espada batok sa mga pulong ni Kristo? ...kay ang tanan nga mogamit sa espada mamatay pinaagi sa espada. Dili lamang mga lalaki, babaye ug bata usab: Deut 2:34 Ug gikuha ta ang tanan niyang mga ciudad niadtong panahona, ug gilaglag ta nga hingpit ang mga lalake, ug ang mga babaye, ug ang mga bata, sa tagsatagsa ka ciudad, ug walay nahabilin kanato. 63
Pag-abot kang Samson Mga prinsipyo sa pagtudlo sa nangitngit nga mga hunahuna Kung ang Dios makagagahum sa tanan, nganong wala na lang Niya kuhaa ang Canaan alang sa mga Israelita nga wala sila kinahanglana nga moadto sa gubat? Kon ang Canaan mao ang gisaad nga yuta, nganong ngitngit man ang kasaysayan sa maong mga tawo sa dihang ila nang gikuha kini? Sa unsang paagi ang Diyos magpadayon sa pag-abot sa mga tawo nga wala mosalig Kaniya ug wala mamati sa Iyang tambag? Giputol ba Niya sila? Adunay daghang mga leksyon alang kanato sa pagtuon kung giunsa ang pagtratar sa Dios sa atong mga katigulangan nga naimpluwensyahan sa Ehipto. Kini nga libro ilabina alang niadtong kinahanglang makiglabot sa suod nga mga higala ug pamilya nga modesisyon sa pagsubay sa dalan nga atong gihunahuna nga makadaot sa kaugalingon. Unsaon nato sila pagkab-ot? Unsa ang buhaton sa atong Amahan sa Langit? 64