Mga Reperensia Para sa Pagkabuhi kag Pagministeryo nga Workbook Para sa Miting HULYO 1-7 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 57-59 Espirituwal nga mga Hiyas w23.07 18-19 ˚16-17 'Mangin Malig-on Kamo kag Mapag-on' Ginapaslaw ni Jehova ang mga Nagapamatok sa Iya Katawhan bt 220-221 ˚14-15 "Tubtob sa Pinakamalayo nga Bahin sang Duta" 14 Si Esteban maisog nga nagpanaksi antes ginpa- tay sang iya mga kaaway. (Binu. 6:5; 7:54-60) Sang natabo ang 'daku gid nga paghingabot' sad- to, ang tanan nga disipulo magluwas sa mga apostoles nag-alaplaag sa Judea kag Samaria. Pero wala mag-untat ang pagbantala. Si Felipe nagkadto sa Samaria kag 'ginbantala niya sa mga tawo ang tuhoy sa Cristo.' Maayo gid ang resulta sang iya pagbantala. (Binu. 8:1-8, 14, 15, 25) Du- gang pa, ginasugiran kita: "Ang mga nag-alaplaag bangod sa paghingabot nga natabo may kaang- tanan kay Esteban nakalab-ot tubtob sa Fenicia, Cipre, kag Antioquia. Nagbantala sila sa mga Ju- diyo lang. Apang, ang pila sa ila nga halin sa Cip- re kag Cirene nga nagkadto sa Antioquia nagban- tala sing maayong balita tuhoy kay Ginuong Jesus sa mga tawo nga nagahambal sing Griego." (Binu. 11:19, 20) Naglapnag pa gani sadto ang pagban- tala sang Ginharian bangod sang paghingabot. 16 Palig-una ang imo tagipusuon. Nagsiling si Hari David nga indi gid sia mag-untat sa paghi- gugma kay Jehova. Nag-amba sia: "Malig-on ang akon tagipusuon, O Dios ko." (Sal. 57:7) Masara- ngan man naton nga palig-unon ang aton tagipu- suon kag magsalig sing bug-os kay Jehova. (Ba- saha ang Salmo 112:7.) Binagbinaga kon paano ini nakabulig kay Bob nga ginsambit kaina. Sang ginpabalo sia nga may ipreparar nga dugo engka- so kinahanglan ini, nagsiling sia dayon nga kon may gamay lang nga posibilidad nga matughu- ngan sia sang dugo, magua sia sa ospital. Sang ulihi, nagsiling si Bob, "Wala gid ako nagduhadu- ha kon ano ang himuon ko, kag wala ako nabala- ka sa posible nga matabo." 17 Malig-on si Bob. Ngaa? Bangod antes pa sia na- ospital, madugay na niya nga ginhimo ang iya de- sisyon nga indi gid magkompromiso. Una, gusto gid niya nga malipay si Jehova sa iya. Ikaduha, gintun- an niya sing maayo ang Biblia kag ang aton mga publikasyon nga nabase sa Biblia parte sa pagka- sagrado sang kabuhi kag dugo. Ikatlo, kumbinsido sia nga para gid sa iya kaayuhan ang pagsunod sa mga kasuguan ni Jehova. Mapakita man naton nga malig-on ang aton tagipusuon bisan ano pa nga mga pagtilaw ang aton maeksperiensiahan. 15 Amo man subong ang natabo sa ginatawag anay nga Soviet Union. Linibo ka Saksi ni Jehova ang gintapok sa Siberia ilabi na sang dekada '50. Bangod naglapta sila didto, padayon man nga na- galapta ang maayong balita sa sinang malapad nga lugar. Indi gid makakita sing inugplete ang madamo nga Saksi para maglakbay sing 10,000 kilometros para magbantala sang maayong balita! Pero ang gobierno mismo ang nagpadala sa ila didto. "Bilang resulta," siling sang isa ka brother, "ang mga awtoridad mismo ang nagpaposible nga mahibaluan sang sinsero nga mga tawo sa Sibe- ria ang kamatuoran." HULYO 8-14 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 60-62 Si Jehova Nagahatag sing Kalig-unan, Proteksion, kag Kasiguruhan it-2-E 1118 ˚7 Torre Simbuliko nga Paggamit. Ang mga nagatuo kag nagatuman kay Jehova makabatyag sing mwbr24.07-HV 1
seguridad, pareho sang ginkanta ni David: "Ikaw [Jehova] ang akon dalangpan,isa ka mabakod nga torre nga nagaamlig sa akon batok sa kaa- way." (Sa 61:3) Ang mga nagapati sa kahulugan sang iya ngalan kag ang mga nagasalig kag na- garepresentar sina nga ngalan, wala sing dapat kahadlukan kay: "Ang ngalan ni Jehova isa ka tor- re nga mabakod. Ang matarong nagadalagan sa sini kag ginaamligan." - Hul 18:10; ipaanggid ang 1Sa 17:45-47. it-2-E 1084 ˚8 Tolda Sa pila ka sitwasyon, ginagamit man ang "tolda" sa simboliko nga paagi. Ang tolda ginagamit nga palahuwayan kag makahatag man ini sang protek- sion kon malain ang tiempo. (Ge 18:1) Bangod maabiabihon ang mga tawo sang una, ang mga bisita nga ginapasulod sa tolda makapaabot gid nga atipanon sila kag pakitaan sang kaayo. Gani, sang nagsiling ang Bugna 7:15 parte sa dakung kadam-an nga ang Dios "magahumlad sang iya tolda para sa ila," ginapakita sini nga atipanon niya sila kag amligan. (Sa 61:3, 4) Ginlaragway ni Isaias ang pagpanghanda nga himuon sang asa- wa sang Dios, ang Sion, para sa iya mga anak nga lalaki sa ulihi. Ginsilingan ang Sion: "Pasangkara pa ang imo tolda." (Isa 54:2) Gani, ginpalapad niya ang iya tolda para maproteksionan ang iya kabataan. w02 4/15 16 ˚14 Ang mga Kasuguan sang Dios Para sa Aton Kaayuhan 14 Wala gid nagabag-o ang kasuguan sang Dios. Sa magamo nga tion diin kita nagakabuhi, si Je- hova isa ka igang sang kalig-unan, nga nagalun- tad sing walay katubtuban. (Salmo 90:2) Sia nag- siling tuhoy sa iya kaugalingon: "Ako si Jehova; wala ako nagabag-o." (Malaquias 3:6) Masaligan gid ang mga talaksan sang Dios nga narekord sa Biblia - indi kaangay sang padayon nga nagabag- obag-o nga ideya sang mga tawo. (Santiago 1:17) Halimbawa, pila ka tuig nga ang mga sikologo nagsiling nga padakuon ang bata nga ginapagus- tuhan, apang sang ulihi nagbag-o ang iban sa ila mwbr24.07-HV 2 panghunahuna kag gin-aku nila nga nagsala sila. Ang mga talaksan kag panuytoy sang kalibutan tuhoy sa sini nagabulubag-o nga daw ginahuyop sang hangin. Apang wala nagabag-o ang Pulong ni Jehova. May laygay ang Biblia sa sulod sang mga siniglo kon paano padakuon sing mahigug- maon ang kabataan. Si apostol Pablo nagsulat: "Mga amay, dili ninyo pagpaakiga ang inyo mga anak, kundi padayon sila nga padakua sa disipli- na kag sa nagatadlong nga panghunahuna ni Je- hova." (Efeso 6:4) Makapalig-on gid mahibaluan nga wala nagabag-o ang mga talaksan ni Jehova kag masaligan naton ini! Espirituwal nga mga Hiyas w06 6/1 11 ˚6 Talalupangdon nga mga Punto Gikan sa Tulun-an Dos sang mga Salmo 62:11. Ang Dios wala nagasalig sa bisan anong nagua nga ginhalinan sang enerhiya. Sia mismo ang ginahalinan sang kusog. 'Ang kusog iya.' HULYO 15-21 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 63-65 "Ang Imo Mainunungon nga Gugma Mas Maayo Pa sa Kabuhi" w01 10/15 15-16 ˚17-18 Sin-o ang Magapahamulag sa Aton Gikan sa Gugma sang Dios? 17 Daw ano gid bala ka importante sa imo ang gugma sang Dios? Nagabatyag ka bala kaangay ni David, nga nagsulat: "Bangod ang imo mahi- gugmaon nga kaayo mas maayo sangsa kabuhi, ang akon mga bibig magadayaw sa imo. Busa pa- kamaayuhon ko ikaw sa akon bug-os nga kabuhi; sa imo ngalan bayawon ko ang akon mga palad"? (Salmo 63:3, 4) Sa pagkamatuod, may mahatag bala ang kabuhi sa sining kalibutan nga mas ma- ayo pa sangsa pag-agom sang gugma kag mainu- nungon nga pagpakig-abyan sang Dios? Halimba- wa, ang paghingamo bala sing isa ka sekular nga
karera nga may daku nga kita mas maayo sang- sa kalinungan sa hunahuna kag kalipay nga ma- hatag sang suod nga kaangtanan sa Dios? (Lu- cas 12:15) Ang iban nga mga Cristiano ginpapili nga sikwayon si Jehova ukon patyon sila. Nata- bo ini sa madamo sang mga Saksi ni Jehova sa mga kampo konsentrasyon sang mga Nazi sad- tong Bug-os Kalibutan nga Inaway II. Luwas sa pila lamang, ginpili sang aton Cristianong mga kauturan nga magpabilin sa gugma sang Dios, nga handa mapatay kon kinahanglanon. Ang mga nagapabilin nga matutom sa iya gugma makasa- lig nga makabaton gikan sa Dios sing walay kata- pusan nga palaabuton, isa ka butang nga indi mahatag sa aton sang kalibutan. (Marcos 8:34- 36) Apang labi pa sa kabuhi nga walay katapusan ang nadalahig. 18 Bisan pa indi posible nga magkabuhi sing dayon nga wala si Jehova, hunahunaa kon daw mangin subong sang ano ang tuman kalawig nga kabuhi kon wala ang aton Manunuga. Mangin wala ini sing pulos, wala sing matuod nga katuyuan. Gin- hatagan ni Jehova ang iya katawhan sing makaa- layaw nga hilikuton sa sining katapusan nga mga adlaw. Gani makasalig kita nga kon si Jehova, ang Isa nga Daku nga nagatuman sang iya katuyu- an, magahatag sing kabuhi nga walay katapusan, mapuno ini sing makawiwili kag mapuslanon nga mga butang para aton tun-an kag himuon. (Ma- nugwali 3:11) Bisan kon daw ano man kadamo ang aton matun-an sa mga milenyo sa unhan, indi gid naton bug-os nga mahangpan ang 'kadalu- mon sang manggad kag kaalam kag ihibalo sang Dios.' - Roma 11:33. w19.12 28 ˚4 "Magpasalamat Kamo Tungod sa Tanan nga Butang" Importante gid nga magpasalamat kita sa Dios. Sigurado gid nga may mga tion nga ginhunahuna mo ang madamo nga espirituwal kag materyal nga mga regalo nga gin-aman niya kag padayon niya nga ginaaman. (Deut. 8:17, 18; Binu. 14:17) Pero mas maayo kon hatagan mo gid sing tion nga pamalandungan ang madamo nga pagpaka- mwbr24.07-HV 3 maayo sang Dios sa imo kag sa imo mga pina- langga sangsa hunahunaon lang ini sing maka- dali. Kon pamalandungan mo ang kaalwan sang Manunuga, mapalig-on ka sini nga pirme sia pa- salamatan kag magabatyag ka nga palangga ka gid niya kag ginapabaloran. - 1 Juan 4:9. w15 10/15 24 ˚7 Padayon nga Magpamalandong sa Espirituwal nga mga Butang 7 Mahimo nga mahapos lang magbasa, pero kina- hanglan ang konsentrasyon para makapamalan- dong. Amo sini kon ngaa mas gusto sang indi perpekto nga utok nga himuon ang mas maha- pos. Gani, pinakamaayo nga magpamalandong kon wala ka nakapoy kag ara ka sa malinong nga lugar nga wala gawa sing tublag. Nagpamalan- dong ang salmista samtang nagahigda sia kag nagabugtaw sa kagab-ihon. (Sal. 63:6) Nahibalu- an ni Jesus, nga may perpekto nga panghunahu- na, nga mas maayo magpamalandong kag ma- ngamuyo sa malinong nga mga lugar. - Luc. 6:12. w09 7/15 16 ˚6 Iluga si Jesus - Magtudlo nga May Gugma 6 Nanamian kita nga istoryahan ang mga butang nga aton naluyagan, kag kon ginaistorya naton ini sa iban makita nila ang aton kalipay kag kalang- kag. Matuod gid ini ilabi na kon ang ginaistorya- han amo ang tawo nga aton ginahigugma. Sa masami, luyag naton isugid sa iban ang aton na- hibaluan parte sa sini nga tawo. Mahimo nga gi- nadayaw naton sia, ginapabugal ukon ginaapinan. Ginahimo naton ini bangod gusto naton nga ta- huron sia sang iban pareho sang pagtahod naton sa iya. Espirituwal nga mga Hiyas w07 11/15 15 ˚6 Makapaumpaw Ka Bala sa Iban? Mas mahapos ang pagguba sa isa ka bilding sangsa pagpatindog sing bag-o. Naaplikar man ini nga prinsipio sa aton panghambal. Subong di-himpit nga mga tawo, tanan kita may mga kasal-anan kag mga kakulangan. Nagsiling si
Hari Solomon: "Walay tawo nga matarung sa duta nga nagahimo sing maayo kag wala nagapakasa- la." (Manugwali 7:20) Mahapos makita ang mga sayop sang iban kag makahambal sing makapa- saklaw sa ila. (Salmo 64:2-4) Sa pihak nga bahin, ang paghambal pirme sing makapalig-on indi ma- hapos amo nga kinahanglan ang mahalungon nga pagbinagbinag kag panikasog. HULYO 22-28 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 66-68 Si Jehova Nagadala sang Aton Lulan Adlaw-Adlaw w23.05 12 ˚15 Kon Paano Ginasabat ni Jehova ang Aton mga Pangamuyo 15 Sa masami, indi tumalagsahon ang paagi sang aton Amay sa langit sa pagsabat sa aton mga pa- ngamuyo. Pero ang iya mga sabat amo gid ang aton kinahanglan para makapabilin kita nga ma- tutom sa iya. Gani mangin alisto kon paano gina- sabat ni Jehova ang imo mga pangamuyo. Para sa isa ka sister nga si Yoko, daw wala ginasabat ni Jehova ang iya mga pangamuyo. Pero gintesti- ngan niya nga isulat sa notebook ang iya mga ginapangabay kay Jehova. Sang ulihi, gintan-aw niya ang iya notebook kag narealisar niya nga gin- sabat ni Jehova ang kalabanan sa iya mga panga- muyo. Nalipatan na gani niya ang pila sa iya mga ginpangabay, pero ginsabat ini ni Jehova. Gani re- gular kita nga magpain sang tion para hunahuna- on sing maayo kon paano ginsabat ni Jehova ang aton mga pangamuyo. - Sal. 66:19, 20. w10 12/1 23 ˚5 Buligi ang Nagasolo nga mga Ginikanan Gingiyahan ni Jehova ang pagsulat sang sagrado nga mga kanta, ukon salmo, nga ginakanta sang mga Israelinhon kon magsimba sila. Sigurado nga napabakod gid ang balo kag ilo nga mga Israelin- hon kon ginakanta nila ang mga liriko nga halin sa Dios. Napahanumdom sila sini nga si Jehova mwbr24.07-HV 4 "amay" kag "hukom" nga magapaumpaw sa ila. (Salmo 68:5; 146:9) Ang aton ginahambal nga mga pagpabakod mahimo nga indi gid malipatan sang nagasolo nga mga ginikanan. Bisan 20 ka tuig na ang nagligad, nadumduman gihapon sang nagasolo nga ginikanan nga si Ruth ang ginham- bal sa iya sang isa ka maayo nga amay: "Maayo ka gid magpadaku sa imo duha ka bata. Padayu- na gid ina." Si Ruth nagsiling: "Nabuligan gid ako sang iya ginsiling." Matuod gid nga "ang malulo nga mga pulong makapaayo" kag makapabakod gid sa nagasolo nga ginikanan. (Hulubaton 15:4, APD) Ngaa indi mo paghatagan sing espesipiko kag sinsero nga pagdayaw ang nagasolo nga gi- nikanan para mapabakod sia? w09 4/1 31 ˚1 Ang Amay sang mga Ilo ANG "amay sang mga ilo . . . amo ang Dios sa iya balaan nga puluy-an." (Salmo 68:5) Ining makata- landog nga mga tinaga, may ginatudlo sa aton parte kay Jehova nga Dios. Nahibaluan niya ang mga kinahanglanon sang mga kubos. Ang iya ka- balaka sa ilo nga kabataan makita sa Kasuguan nga ginhatag niya sa Israel. Usisaon naton ang una nga pagsambit sang Biblia sa "ilo nga bata," nga mabasa sa Exodo 22:22-24. w23.01 19 ˚17 Ginabuligan Ka ni Jehova nga Mangin Madinalag-on 17 Basaha ang Salmo 40:5. Para sa tawo nga ma- hilig magtaklad sa bukid, gusto gid niya nga ma- lab-ot ang putukputukan sang bukid. Pero sam- tang nagataklad sia, puede sia makadulog sa mga bahin sang bukid nga manami ang view ukon ang palibot. Sing kaanggid, dapat hatagan mo pirme sang tion ang pagpamalandong kon paano ka gi- nabuligan ni Jehova nga mangin madinalag-on bi- san pa may ginabatas ka nga problema. Pag- katapos sang kada adlaw, pamangkuta ang imo kaugalingon: 'Paano ako ginpakamaayo ni Jehova subong nga adlaw? Bisan pa ara gihapon ang akon problema, paano ako ginabuligan ni Jehova nga makabatas?' Panikasugi nga makita ang bi-
san isa lang ka pagpakamaayo ni Jehova nga na- kabulig sa imo nga mangin madinalag-on. Espirituwal nga mga Hiyas w06 6/1 10 ˚4 Talalupangdon nga mga Punto Gikan sa Tulun-an Dos sang mga Salmo 68:18 - Sin-o ang "mga dulot nga mga tawo"? Sila amo ang mga tawo gikan sa tunga sang mga gindala nga bihag sang ginsakop ang Ginsaad nga Duta. Gintangdo sila sang ulihi sa pagbulig sa mga Levinhon sa ila hilikuton. - Esdras 8:20. HULYO 29-AGOSTO 4 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 69 Paano Gintagna sa Salmo 69 ang mga Natabo sa Kabuhi ni Jesus? w11 8/15 11 ˚17 Ginpaabot Nila ang Mesias 17 Ang Mesias pagadumtan nga wala sing ka- bangdanan. (Sal. 69:4) Si Jesus nagsiling: "Kon wala ko paghimua sa tunga [sang katawhan] ang mga buhat nga wala sing iban nga nakahimo, wala sila kuntani sing sala; apang karon naki- ta nila ini kag gindumtan nila ako subong man ang akon Amay. Apang amo sini agod ang pu- long nga nasulat sa ila Kasuguan matuman, 'Gin- dumtan nila ako nga wala sing kabangdanan.' " (Juan 15:24, 25) Ang "Kasuguan" nagapatuhoy sa tanan nga Kasulatan nga nagaluntad sadto. (Juan 10:34; 12:34) Ang tulun-an sang Ebanghel- yo nagapamatuod nga si Jesus gindumtan ilabi na sang Judiyong relihiosong mga lider. Dugang pa, si Cristo nagsiling: "Ang kalibutan wala sing rason agod dumtan kamo, apang nagadumot ini sa akon, bangod nagapanaksi ako tuhoy sini nga ang mga buhat sini malaut." - Juan 7:7. w10 12/15 8 ˚7-8 Mangin Makugi Para sa Matuod nga Pagsimba 7 Maathag nga ginpakita sang isa ka hitabo sa ka- buhi ni Jesus kon daw ano sia kakugi. Natabo ini mwbr24.07-HV 5 sang maaga nga bahin sang iya ministeryo sa tion sang Paskua sang 30 C.E. Sang si Jesus kag ang iya mga disipulo nagkadto sa Jerusalem, nakita nila "ang mga nagabaligya sang mga baka kag mga karnero kag mga salampati kag ang mga manugbaylo sing kuarta nga yara sa ila pulungku- an." Ano ang ginhimo ni Jesus, kag ano ang epek- to sini sa iya mga disipulo? - Basaha ang Juan 2: 13-17. 8 Ang ginhimo kag ginsiling ni Jesus sadto nga tion nagpahanumdom sa iya mga disipulo sang matagnaon nga pinamulong sa isa ka salmo ni David: "Ang kakugi sa imo balay naglamon sa akon." (Sal. 69:9) Ngaa? Bangod ang ginhimo ni Jesus nagbutang sa iya sa daku nga katalagman. Ang mga saserdote, escriba, kag ang iban pa nga may awtoridad sa templo amo ang sa likod sang makahuluya nga pagnegosyo nga ginahimo didto. Bangod ginbuyagyag ni Jesus ang ila pahito, na- ngin kaaway sia sadtong relihiosong mga lider. Gani, husto gid ang ginsiling sang mga disipulo, maathag nga ginpakita ni Jesus ang 'kakugi sa balay sang Dios' ukon kakugi sa matuod nga pag- simba. Apang, ano bala ang kakugi? Tuhay bala ini sa pagbatyag sang pagkahilingagawon? g95 11/8 31 ˚4 Makapatay Bala ang Isa ka Buong nga Tagipusuon? Ang iban nagasiling nga ang buong nga tagi- pusuon isa ka kabangdanan sang pagkapatay ni Jesucristo, nga tuhoy sa iya gintagna ini: "Ang pasipala nagbuong sang akon tagipusuon, kag indi mabulong ang pilas." (Salmo 69:20) Hang- pon bala sing literal ining mga pulong? Mahimo man, kay ang mga inoras antes napatay si Je- sus makapaantos gid - indi lamang sa pisikal kun- di sa emosyon man. (Mateo 27:46; Lucas 22:44; Hebreo 5:7) Dugang pa, ang buong nga tagipu- suon mahimo magpaathag kon ngaa ang "dugo kag tubig" nag-agay gikan sa pilas ni Jesus an- tes sia mapatay. Ang paglupok sang tagipusuon ukon sang isa ka daku nga ugat mahimo magpa- latay sing dugo pasulod sa chest cavity ukon pa- sulod sa pericardium - nagaunod sing pluido nga
membrane nga ginahamtangan sang tagipusuon. Sa bisan diin man sini nga bahin, ang paglupok mahimo bangdan sang pag-agay sang daw "dugo kag tubig." - Juan 19:34. it-2-E 650 Makahililo nga Tanom Gintagna nga ang Mesias hatagan sang "makahi- lilo nga tanom" bilang pagkaon. (Sa 69:21, foot- note) Natabo ini antes ginlansang si Jesucristo. Ginhatagan sia sang alak nga may simbog nga mapait, mahimo para maghaganhagan ang iya pag-antos. Pero sang natilawan niya ini, wala niya ini gin-inom. Sa katumanan sini nga tagna, gin- gamit ni Mateo (27:34) ang Griego nga tinaga nga kho·le (mapait), ini nga tinaga makita man sa Griego nga Septuagint sa Salmo 69:21. Pero, mira ang ginsambit sa Ebanghelyo ni Marcos (Mar 15:23), gani posible nga ginapakita sini nga ang "makahililo nga tanom" ukon "mapait" amo ang "mira." Ang isa pa ka posibilidad amo nga ang alak may simbog nga mapait kag mira. Espirituwal nga mga Hiyas w99 1/15 18 ˚11 Ibayaw ang Mainunungon nga mga Kamot sa Pangamuyo 11 Madamo nga tawo ang nagapangamuyo kon may pangayuon lamang, apang ang aton gug- ma kay Jehova nga Dios dapat magpahulag sa aton nga pasalamatan kag dayawon sia sa priba- do kag dayag nga pangamuyo. "Dili kamo magka- balaka sa bisan ano nga butang," sulat ni Pablo, "kundi sa tagsa ka butang paagi sa pangamuyo kag pag-ampo nga may pagpasalamat ipakilala sa Dios ang inyo mga pangabay; kag ang paghidait sang Dios nga nagalabaw sa tanan nga panghu- nahuna magatipig sang inyo mga tagipusuon kag sang inyo mga painoino sa kalalangan ni Cristo Jesus." (Filipos 4:6, 7) Huo, dugang sa mga pag- ampo kag mga pangabay, dapat kita magpasala- mat kay Jehova tungod sa espirituwal kag ma- teryal nga mga kabulahanan. (Hulubaton 10:22) Ang salmista nag-amba: "Magdulot sing pasala- mwbr24.07-HV 6 mat subong imo halad sa Dios, kag magbayad sa Labing Mataas sang imo mga panaad." (Salmo 50:14) Kag ang mapangamuyuon nga ambahanon ni David naglakip sining makatalandog nga pina- mulong: "Dayawon ko ang ngalan sang Dios nga may ambahanon, kag padakuon ko sia nga may pagdayaw." (Salmo 69:30) Indi bala naton dapat himuon ini man sa dayag kag pribado nga panga- muyo? AGOSTO 5-11 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 70-72 Isugid sa "Masunod nga Kaliwatan" ang Gahom sang Dios w99 9/1 18 ˚17 Mga Pamatan-on - Hanasa ang Inyo Ikasarang sa Paghantop! 17 Ang paglikaw sa mga siod ni Satanas nagaki- nahanglan sing dalayon nga pagbantay sa inyo bahin - kag kon kaisa, sing daku nga kaisog. Ti, kon kaisa masapwan ninyo ang inyo kaugalingon lamang sa inyo mga katubotu- nga tuhay, bo, kundi sa bug-os nga kalibutan. Si salmista David nangamuyo: "Ikaw akon paglaum, O So- beranong Ginuo nga Jehova, ang akon salaligan kutob sa akon pagkapamatan-on. O Dios, gintud- luan mo ako kutob sa akon pagkapamatan-on, kag tubtob karon padayon ko nga ginapahayag ang imo makatilingala nga mga binuhatan." (Sal- mo 71:5,17) Si David nakilal-an tungod sa iya ka- isog. Apang san-o niya ini ginpalambo? Sang pa- matan-on pa sia! Bisan antes sang iya bantog nga pagpakig-away kay Goliat, si David nagpaki- ta na sing tumalagsahon nga kaisog sa pag-amlig sa mga panong sang iya amay - nagpatay sang leon kag oso. (1 Samuel 17:34-37) Apang, ginha- tag ni David ang bug-os nga kadayawan kay Je- hova sa ano man nga kaisog nga ginpakita niya, nagtawag sa iya nga "akon salaligan kutob sa akon pagkapamatan-on." Ang ikasarang ni David sa pagsalig kay Jehova nagbulig sa iya nga maa- tubang ang bisan ano man nga pagtilaw. Matuki- indi
ban man ninyo nga kon magsalig kamo kay Jeho- va, hatagan niya kamo sing kaisog kag kusog agod 'madaug ang kalibutan.' - 1 Juan 5:4. g04 10/8 23 ˚3 Paano Naton Dapat Pakig-angutan ang mga Tigulang? Ang salmista nangamuyo: "Dili ako pagsikwa- ya sa tion sang katigulangon; dili ako pagbayai kon magluya na ang akon kusog." (Salmo 71:9) Wala 'ginasikway' sang Dios ang iya matutom nga mga alagad bisan pa ginabatyag nila nga indi na sila mapuslanon. Wala ginbatyag sang salmista nga ginpabay-an sia ni Jehova; sa baylo, ginkila- la niya ang iya pagkinahanglan nga magsandig sa iya Manunuga ilabi na samtang nagatigulang sia. Ginabalusan ni Jehova ini nga katutom paagi sa pagsakdag sa isa sa bug-os niya nga pagka- buhi. (Salmo 18:25) Sa masami ini nga pagsak- dag mabaton paagi sa mga masigka-Cristiano. w14 1/15 23 ˚4-5 Alagda si Jehova Antes Mag-abot ang Malaut nga mga Adlaw 4 Kon tigulang ka na kag may dinekada na nga eksperiensia, ayhan nagapamangkot ka, 'Ano ang himuon ko sa akon kabuhi subong, samtang may nabilin pa ako nga kusog kag kabakod?' Subong eksperiensiado nga Cristiano, may mga kahigayu- nan ka nga wala sa iban. Mahimo mo mapaambit sa mga pamatan-on ang imo natun-an gikan kay Jehova. Mapalig-on mo ang iban paagi sa pagsu- gid sang imo mga eksperiensia sa pag-alagad sa Dios. Si Hari David nangamuyo nga makatigayon sia sing kahigayunan nga mahimo ina. Sia nagsu- lat: "O Dios, gintudloan mo ako kutub sa akon pagkapamatan-on . . . Bisan ako tigulang na kag ubanon, O Dios, dili ako pagbayai, tubtub nga ma- pahayag ko ang imo kusug sa madason nga kali- watan ang imo gahum sa tagsatagsa nga maga- abut." - Sal. 71:17, 18. 5 Paano mo mapaambit ang kaalam nga imo nati- gayon sa sulod sang mga tinuig? Maagda mo bala sa inyo balay ang mga pamatan-on nga alagad sang Dios para makapalig-unay sa isa kag isa? mwbr24.07-HV 7 Mapangabay mo bala sila nga updan ka sa minis- teryo kag mapakita sa ila ang imo kalipay sa pag- alagad kay Jehova? Si Elihu sadto nagsiling: "Ang mga adlaw maghambal, kag ang kadamuon sang mga tuig magtudlo sing kaalam." (Job 32:7) Gin- palig-on ni apostol Pablo ang Cristiano nga mga babayi nga palig-unon ang iban paagi sa ham- bal kag buhat. Sia nagsulat: 'Ang tigulang nga mga babayi mangin mga manunudlo sang maa- yo.' - Tito 2:3. Espirituwal nga mga Hiyas it-1-E 768 Eufrates Dulunan sang Teritoryo nga Ginhatag sa Israel. Nakigkatipan ang Dios kay Abraham nga ihatag niya sa kaliwat ni Abraham ang duta "halin sa suba sang Egipto tubtob sa daku nga suba sang Eufrates." (Ge 15:18) Ini nga promisa ginsulit sa pungsod sang Israel. (Ex 23:31; Deu 1:7, 8; 11:24; Jos 1:4) Suno sa 1 Cronica 5:9, sang mga tion an- tes maghari si David, may mga kaliwat si Ruben nga magaistar "tubtob sa dulunan sang kaminga- wan sa Suba Eufrates." Pero ang Eufrates mga 800 kilometros ang kalayuon halin sa Gilead kon nagalakbay ang isa sa "sidlangan sang Gilead." (1Cr 5:10) Gani ginapakita lamang sini nga ginpa- lapad sang mga Rubenhon ang ila teritoryo sa S sang Gilead asta sa punta sang desyerto sang Si- ria, kag ini nga desyerto nagalab-ot sa Eufra- tes. (Ang RS nagasiling, "asta sa umpisa sang desyerto sa kilid sang Eufrates"; ang JB naman, "asta sa umpisa sang desyerto nga nagalab-ot sa suba Eufrates.") Gani ginapakita sini nga ang promisa ni Jehova una nga natuman sing bug- os sa paggahom nanday David kag Solomon. Sa sina nga tion, naglapad ang teritoryo sang Israel kag ginsakop sini ang Arameanhon nga ginharian sang Zoba kag nakalab-ot ini sa mga pangpang sang Eufrates, nga ara sa panghigaron sang naa- minhan sang Siria. (2Sa 8:3; 1Ha 4:21; 1Cr 18: 3-8; 2Cr 9:26) Bangod kilala gid ang Eufrates, sa masami ginatawag lang ini nga "Suba." - Jos 24: 2, 15; Sa 72:8.
AGOSTO 12-18 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 73-74 Ano ang Himuon Naton Kon Nahisa Kita sa mga Wala Nagaalagad sa Dios? w20.12 19 ˚14 'Ginaluwas ni Jehova ang mga Naluyahan sing Buot' 14 Isa ka Levinhon ang nagsulat sang Salmo 73, gani may pribilehiyo sia nga mag-alagad sa lugar nga ginagamit sa pagsimba kay Jehova. Pero may tion nga nagluya ang iya buot. Ngaa? Nahisa sia sa mga malauton kag bugalon. Indi buot silingon nga gusto man niya maghimo sing malain. Nahi- sa sia sa ila kay daw ara na sa ila ang tanan. (Sal. 73:2-9, 11-14) Manggaranon sila, daw pirme sila malipayon, kag daw wala sila sang problema. Sang nakita ini sang Levinhon, nagluya ang iya buot kag nagsiling sia: "Wala gid sing pulos ang pagtipig ko nga putli sang akon tagipusuon kag ang paghinaw ko sang akon mga kamot agod ipa- kita nga wala ako sing sala." Ginapakita sini nga nagluya ang iya espirituwalidad. w20.12 19-20 ˚15-16 'Ginaluwas ni Jehova ang mga Naluyahan sing Buot' 15 Basaha ang Salmo 73:16-19, 22-25. "Nagsulod [ang Levinhon] sa balaan nga santuaryo sang Dios." Gani nakapakig-upod sia sa iban pa nga nagasimba man kay Jehova. Bangod sini, nangin kalmado sia, nakahunahuna sia sing maayo, kag nakapangamuyo sia parte sa iya sitwasyon. Na- buligan sia sini nga marealisar nga indi husto ang iya panghunahuna kag posible makaguba ini sa iya kaangtanan kay Jehova. Nahangpan man niya nga ang mga malauton ara "sa madanlog nga duog" kag may "makakulugmat nga katapusan." Para madula ang kahisa kag pagluya sang buot sang Levinhon, dapat niya ilugon ang panghuna- huna ni Jehova. Sang ginhimo niya ini, nangin malipayon sia kag nagtawhay ang iya hunahuna. mwbr24.07-HV 8 Nagsiling sia: "Luwas [kay Jehova] wala na ako sing ginahandum sa duta." 16 Ang matun-an naton. Indi gid kita dapat mahi- sa sa mga malauton nga daw pirme malipayon sa ila kabuhi. Indi matuod ang ila kalipay kag tempo- raryo lang ini kay indi sila mabuhi sing wala sing katapusan. (Man. 8:12, 13) Kon mahisa kita sa ila, magaluya ang aton buot kag posible maguba ang aton kaangtanan kay Jehova. Gani kon pamatyag mo daw nahisa ka na sa mga malauton, iluga ang ginhimo sang Levinhon. Tumana ang laygay sang Dios, kag magpakig-upod sa mga nagahimo sang kabubut-on ni Jehova. Kon si Jehova ang pi- nakaimportante sa imo kabuhi, mabatyagan mo ang matuod nga kalipay. Kag magapabilin ka sa dalan nga nagapadulong "sa matuod nga kabuhi." - 1 Tim. 6:19. w14 4/15 4 ˚5 Iluga ang Pagtuo ni Moises 5 Paano mo masikway ang "umalagi nga pagpa- ngalipay sa sala"? Indi pagkalimti nga ang pag- pangalipay sa sala umalagi lang. Paagi sa mata sang pagtuo, makita mo nga "ang kalibutan naga- taliwan kag amo man ang kailigbon sini." (1 Juan 2:15-17) Pamalandungi ang matabo sa ulihi sa indi mahinulsulon nga mga makasasala. Yara sila sa "madanlug nga mga duug" samtang 'nagaka- papas sila sing bug-os nga may kakugmat!' (Sal. 73:18, 19) Kon ginasulay ka nga maghimo sing sala, mamangkot, 'Ano ang gusto ko matabo sa akon palaabuton?' w13 2/15 25-26 ˚3-5 Indi Pagtuguti ang Bisan Ano nga Mag-upang sa Imo sa Pagtigayon sing Kadungganan 3 Ang salmista nagpabutyag sing pagsalig nga kaptan sia ni Jehova sa tuo nga kamot kag giya- han padulong sa matuod nga himaya. (Basaha ang Salmo 73:23, 24.) Paano ini ginahimo ni Je- hova? Ginagiyahan niya ang iya mapainubuson nga mga alagad padulong sa himaya paagi sa pagpadungog sa ila sa madamo nga paagi. Gin- pahangop niya sa ila ang iya kabubut-on. (1 Cor.
2:7) Ginhatagan niya sing kadungganan nga ma- katigayon sing suod nga kaangtanan sa iya ang mga nagapamati kag nagatuman sa iya pulong. - Sant. 4:8. 4 Ginasalig man ni Jehova sa iya mga alagad ang bilidhon nga Cristianong ministeryo. (2 Cor. 4: 1, 7) Ini nga ministeryo nagahatag sing kadung- ganan. Para sa mga nagatuman sang ila pribilehi- yo sa pag-alagad sa kadayawan ni Jehova kag ka- ayuhan sang iban, si Jehova nagsaad: "Ang mga nagapadungug sa akon padunggan ko." (1 Sam. 2:30) Ini sila ginapadunggan ni Jehova sing maa- yo nga ngalan, kag ginadayaw man sila sang iban nga alagad sang Dios. - Hulu. 11:16; 22:1. 5 Ano naman ang palaabuton sang mga 'nagahu- lat sa GINOO kag nagabantay sang iya dalanon'? Ang Biblia nagsaad: "Sia [Jehova] magapataas sa imo sa pagpanubli sang duta; kon ang malau- ton utdon makita mo ini." (Sal. 37:34) Ginalau- man nila ang indi matupungan nga kadungganan sa pagtigayon sang kabuhi nga walay katapusan. - Sal. 37:29. Espirituwal nga mga Hiyas it-2-E 240 Leviatan Ginalaragway sang Salmo 74 ang pagluwas sang Dios sa iya katawhan, kag ang bersikulo 13 kag 14 simboliko nga nagapatuhoy sa pagluwas sa Israel sa Egipto. Ang termino diri nga "dalagku nga mga sapat sa dagat [Heb., than·ni·nim, plural sang tan·nin]" isa man ka termino para sa "Leviatan," kag ang pagdugmok sa mga ulo sang Leviatan mahimo nagapatuhoy sa pagkapierde sang Para- on kag sang iya mga soldado sa tion sang pag- gua sang mga Israelinhon sa Egipto. Sa Aramai- ko nga mga Targum mabasa "ang mga makusog sang Paraon" imbes nga "ang mga ulo sang Levi- atan." (Ipaanggid ang Eze 29:3-5, kon sa diin gin- paanggid ang Paraon sa "daku nga sapat sa da- gat" sa tunga sang mga sapa sang Nilo; tan-awa man ang Eze 32:2.) Ginapakita sang Isaias 27:1 nga ang Leviatan (LXX, "ang dragon") nagasim- mwbr24.07-HV 9 bolo sa isa ka emperyo ukon internasyonal nga organisasyon nga ginagamhan sang isa nga gina- patuhuyan bilang "man-ug" kag "dragon." (Bug 12:9) Ini nga tagna parte sa pagpasag-uli sa Is- rael, gani nalakip ang Babilonia sa 'paglabo' ni Je- hova sa Leviatan. Pero, sa bersikulo 12 kag 13 nalakip man ang Asiria kag Egipto. Gani, ang Le- viatan nagapatuhoy sa internasyonal nga organi- sasyon ukon emperyo nga nagapamatok kay Je- hova kag sa iya mga sumilimba. AGOSTO 19-25 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 75-77 Ngaa Indi Kita Dapat Magpabugal? w18.01 28 ˚4-5 Makita Mo ang Kinatuhayan sang mga Kinaiya sang mga Tawo 4 Pagkatapos masiling ni Pablo nga madamo ang mangin mahigugmaon sa kaugalingon kag sa kuarta, nagsiling sia nga ang mga tawo mangin bugalon man, matinaastaason, kag nagapaham- bog. Ang mga tawo nga may amo sini nga mga kinaiya masami nga nagahunahuna nga mas ma- ayo sila sangsa iban bangod sang ila ikasarang, hitsura, manggad, ukon awtoridad. Gusto gid sini nga mga tawo nga dayawon sila. Amo ini ang gin- sulat sang isa ka iskolar parte sa hambog gid nga tawo: "Sa iya tagipusuon may isa ka gamay nga altar diin ginasimba niya ang iya kaugalingon." Ang pila nagsiling nga ang bugal tuman gid kala- in amo nga bisan ang mga bugalon nakalainan man sa pareho nila nga bugalon. 5 Ginakangil-aran gid ni Jehova ang bugal. Gina- dumtan niya ang "matinaastaason nga mga mata." (Hulu. 6:16, 17) Ang bugal nagaupang sa isa nga makapalapit sa Dios. (Sal. 10:4) Kina- iya ini sang Yawa. (1 Tim. 3:6) Pero makapasubo nga bisan ang pila ka matutom nga alagad ni Je- hova naimpluwensiahan sang bugal. Si Uzias nga hari sang Juda matutom sa madamo nga tinuig. "Apang," siling sang Biblia, "sang mabakod na sia,
nangin matinaastaason ang iya tagipusuon kag nakahalit ini sa iya. Nangin indi sia matutom kay Jehova nga iya Dios kay nagsulod sia sa templo ni Jehova agod magsunog sing incienso sa hala- ran sang incienso." May tion nga nangin matina- astaason man ang matutom nga si Hari Ezequias, pero nagpaubos sia sang ulihi. - 2 Cron. 26:16; 32: 25, 26. w06 7/15 11 ˚3 Talalupangdon nga mga Punto Gikan sa Tulun-an Tres kag Kuatro sang mga Salmo 75:4, 5, 10 - Ano ang kahulugan sang tinaga nga "sungay"? Ang mga sungay sang sapat isa ka mabaskog nga hinganiban. Gani, ang tinaga nga "sungay" malaragwayon nga nagakahulugan sing gahom, ukon kusog. Ginabayaw ni Jehova ang mga sungay sang iya katawhan, ginapakataas sila, samtang 'ginautod niya ang mga sungay sang mga malauton.' Ginapaandaman kita batok sa 'pagpakataas sang aton sungay' bangod indi kita dapat magpakataas ukon magpabugal. Sang- lit si Jehova ang nagapataas, ang mga katungda- nan sa kongregasyon dapat tamdon subong nga naghalin sa iya. - Salmo 75:7. Espirituwal nga mga Hiyas w06 7/15 11 ˚4 Talalupangdon nga mga Punto Gikan sa Tulun-an Tres kag Kuatro sang mga Salmo 76:10 - Paano ang "kaakig sang tawo" nagada- yaw kay Jehova? Kon tugutan sang Dios nga ipaupok sang mga tawo ang ila kaakig sa aton bangod mga alagad niya kita, mahimo mangin paborable ang resulta. Ang bisan ano man nga kabudlayan nga maagihan naton magahanas sa aton sa pila ka paagi. Ginatugutan ni Jehova ang pag-antos tubtob lamang sa punto nga magaha- nas ini sa aton. (1 Pedro 5:10) 'Ang nabilin sang kaakig sang tawo, igawagkus sang Dios.' Ano na- man kon mag-antos kita tubtob sa kamatayon? Ini man magadayaw kay Jehova bangod yadtong makakita sa aton nga nagabatas sing matutom mahimo man nga magahimaya sa Dios. mwbr24.07-HV 10 AGOSTO 26-SEPTIEMBRE 1 MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS SALMO 78 Nangin Indi Matutom ang mga Israelinhon - Isa ka Paandam sa Aton w96 12/1 29-30 "Dumduma ang Naglipas nga mga Adlaw" - Ngaa? Sing makapasubo, masami nga nagpadaug ang mga Israelinhon sa sala nga pagkamalipaton. Ano ang resulta? "Liwat kag liwat gintilawan nila ang Dios, kag ginsakit nila ang Balaan nga Isa sang Israel. Wala sila makadumdom sang iya kamot, sang adlaw sang pagluwas niya sa ila gikan sa ka- away." (Salmo 78:41, 42) Sang ulihi, bangod sang pagkamalipaton nila sa mga kasuguan ni Jehova ginsikway niya sila. - Mateo 21:42, 43. Isa ka maayo nga halimbawa ang ginpakita sang salmista nga nagsulat: "Dumdumon ko ang mga binuhatan ni Jah; kay dumdumon ko ang imo ka- tingalahan nga hinimuan sang dumaan. Kag pa- malandungan ko gid ang imo tanan nga pagpang- hikot, kag ang imo mga pagpakig-angot akon painuinuhon." (Salmo 77:11, 12) Ang pagpama- landong sa matutom nga pag-alagad sang nagli- gad kag sa mahigugmaon nga mga binuhatan ni Jehova magahatag sa aton sing ginakinahang- lan nga motibasyon, pagpalig-on, kag apresas- yon. Subong man, 'ang pagdumdom sa nahau- nang mga adlaw' makapadula sing kakapoy kag makapahulag sa aton sa paghimo sing masara- ngan naton kag magbatas sing matutom. w06 7/15 17 ˚16 'Padayon Kamo nga Walay Pagkumod' 16 Ang pagkumod nagaliso sang aton igtalupa- ngod sa aton kaugalingon kag sa aton mga prob- lema sa baylo nga sa mga pagpakamaayo nga ginabaton naton subong mga Saksi ni Jehova. Agod mapunggan naton ang huyog sa pagrekla- mo, kinahanglan ining mga pagpakamaayo amo ang nagapangibabaw sa aton panghunahuna. Ha- limbawa, ang kada isa sa aton may hamili gid nga
pribilehiyo nga magdala sang ngalan ni Jehova. (Isaias 43:10) Mapalambo naton ang suod nga kaangtanan sa iya, kag masugilanon naton ang "Manugpamati sang pangamuyo" sa bisan ano nga tion. (Salmo 65:2; Santiago 4:8) May matu- od nga kahulugan ang aton kabuhi bangod na- hangpan naton ang hulusayon tuhoy sa bug-os uniberso nga soberanya kag ginadumdom naton nga isa ka pribilehiyo nga huptan ang aton integ- ridad sa Dios. (Hulubaton 27:11) Makapakigbahin kita sing regular sa pagbantala sing maayong ba- lita sang Ginharian. (Mateo 24:14) Mahimo naton matigayon ang matinlo nga konsiensia paagi sa pagtuo naton sa halad gawad ni Jesucristo. (Juan 3:16) Amo ini ang mga pagpakamaayo nga mati- gayon naton bisan ano pa ang aton pagabatason. w11 7/1 10 ˚3-4 May Balatyagon Bala si Jehova? Ang salmista nagsiling: "Makapila sila magsum- pung sa iya sa kamingawan!" (Bersikulo 40) Ang masunod nga bersikulo nagsiling: "Nagtalikod sila liwat kag ginsulay ang Dios." (Bersikulo 41) Talu- pangda nga ginsambit sang salmista nga sulitsu- lit sila nga nagrebelde. Nagsugod ining malain nga batasan sa kamingawan wala madugay sa ta- pos sila ginluwas sa Egipto. Nagkumod ang ka- tawhan batok sa Dios kag nagduhaduha kon bala may ikasarang sia sa pag-atipan sa ila. (Numeros 14:1-4) Suno sa isa ka reperensia sa Biblia, ang mga tinaga nga "sila magsumpung sa iya" mahi- mo "badbaron nga 'ginpatig-a nila ang ila tagipu- suon batok sa Dios' ukon 'nagsiling sila sing "Indi" sa Dios.' " Bangod maluluy-on si Jehova, gina- patawad niya ang iya katawhan kon maghinulsol sila. Pero sulitsulit sila nga nagrebelde. - Salmo 78:10-19, 38. Ano ang ginabatyag ni Jehova kon magrebelde ang iya katawhan? 'Ginapalisud nila sia,' siling sang bersikulo 40. Ang isa pa ka badbad nagsi- ling nga 'ginapasubo nila sia.' Ang isa ka repe- rensia sa Biblia nagpaathag: "Nagakahulugan ini nga ang ginahimo sang mga Hebreo makapasa- kit sang balatyagon, - pareho sang ginahimo sang salawayon kag rebelyuso nga bata." Pareho sang ˘ 2024 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania mwbr24.07-HV 11 rebelde nga bata nga nagsakit sang balatyagon sang iya mga ginikanan, "ginsakit [sang rebelyu- so nga mga Israelinhon] ang balatyagon sang Ba- laan sang Israel." - Bersikulo 41, NW. Espirituwal nga mga Hiyas w06 7/15 11 ˚5 Talalupangdon nga mga Punto Gikan sa Tulun-an Tres kag Kuatro sang mga Salmo 78:24, 25; footnote sa New World Translation Reference Bible - Ngaa gintawag ang manna nga "uyas gikan sa langit" kag "tinapay sang mga anghel"? Ang duha ka ekspresyon wala nagaka- hulugan nga ang manna pagkaon sang mga ang- hel. "Uyas [ini] gikan sa langit" bangod naghalin ini sa langit. (Salmo 105:40) Sanglit ang mga anghel, ukon ang "mga gamhanan," nagapuyo sa langit, ang mga tinaga nga "tinapay sang mga anghel" mahimo lamang nagakahulugan nga gin- aman ini sang Dios, nga nagapuyo sa langit. (Sal- mo 11:4) Mahimo gingamit man ni Jehova ang mga anghel sa pag-aman sing manna sa mga Is- raelinhon.


1 Mother Tongue-Based Multilingual Education Quarter 1 - Module 36 Predicting Ending
Mother Tongue - Grade 1 Alternative Delivery Mode Quarter 1- Module 36: Predicting Ending First Edition, 2020 Batas Republika 8293, Seksiyon 176 naga ingon nga dili mahimong makaangkon og katungod sa copyright sa bisan unsa nga tagsulat ang gobyerno sa Pilipinas. Bisan pa man, kinahanglan una ang pagtugot sa ahensya sa gobyerno nga nagpatuman sa tagsulat kung kini mahimong pagkakitaan. Apil sa mga pwede nga buhaton sa maong ahensya ang pagtakda sa mahimong bayad. Ang mga tagsulat sa (istorya, basahon, balak, kanta, hulagway, ngalan sa produkto o brand name, tatak o trademark, salida sa telebisiyon, pelikula, atbp.) nga ginamit niini nga modyul nagpanag-iya sa copyright nianang mga gihisgutan. Paningkamutan nga matultulan sila para makuha ang ilang pagtugot sa paggamit sa mao nga mga materyales. Wala giangkon sa mga nagmantala ug sa nagsulat ang katungod isip tag-iya niini. Ang unsa man nga gamit gawas niining modyul, kinahanglan ang pagtugot gikan sa orihinal nga pagsulat. Walay bisan unsa nga bahin o parte niining materyales ang mahimong kopyahon o ipatik sa unsa man nga pamaagi nga walay pagtugot sa departamento. Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim Pangalawang Kalihim : Diosdado M. San Antonio : Leonor Magtolis Briones Development Team of the Module Writer : Lutchie A. Manuales Illustrator (Cover) : Joshua Rey V. Aguinaldo Editor : Lani F. Tumanda Reviewer : Grace L. Laurie Management Team Chairperson : Reynaldo E. Manuel Jr., PhD, CESE Schools Division Superintendent Vice Chairperson : Lorena P. Serrano, CESE PSDS, OIC-ASDS Members : Francis J. Buac Chief Education Supervisor, CID Maria Joy T. Agot Education Program Supervisor-English/MTB Vivian D. Echalico Education Program Supervisor-LRMS Printed in the Philippines by Department of Education - Region X - Division of Oroquieta City Office Address: Telefax: E-mail Address: Osilao St., Poblacion 1, Oroquieta City 088-531-0831
Mother Tongue-Based Multilingual Education Quarter 1 - Module 36 Predicting Ending instructional material was collaboratively developed and reviewed by educators from public schools. We encourage teachers and other education stakeholders to email their feedback, comments and recommendations to the Department of Education - Region X - Division of Oroquieta City at This We value your feedback and recommendations. 1
TALAAN SA MGA SULOD Pasiuna Nga Mensahe ............... Hibalo-i Kini ............... Sulayi Kini ............... Lesson 1 Predicting Ending Subli-a Kini ............... Kat-oni Kini ............... Susiha Kini ............... Pagpauswag ............... Hinumdumi Kini ............... Buhata Kini ............... Ebalwasyon ............... Mga Buluhaton ............... Tubag Sa Mga Pangutana ............... Pakisayran ............... iv v 1 1 3 4 5 7 8 8 9 11 12 14
Pasiuna nga Mensahe Para sa Magtutudlo: Kumusta, malipayong paggamit niining MTB-MLE - Una nga Grado Alternative Delivery Mode (ADM) Module para sa araling Predicting Ending. Kini nga Modyul nadesinyo, naugmad ug nasusi sa pagtinabangay sa mga magtutudlo nga gikan sa pampublikong institusyon para sa pagtabang kanimo nga makab-ot ang sumbanan nga gitakda sa K to 12 Curriculum samtang ilang gibuntog ang mga babag nga adunay kalabutan sa personal, social, ug economic nga mga sitwasyon sa ilang pag-eskwela. Kining kapanguhaan sa pagkat-on o learning resource gilauman nga makapadasig sa magtutuon o bata nga mobuhat sa mga giniyahan ug gawasnong buluhaton sa iyang kaugalingon nga lihok ug panahon. Dugang pa, ang katuyuan usab niini mao ang pagtabang sa magtutuon o bata nga makakuha sa mga gikinahanglan nga kahanas niining atong panahon karon sa ika- 21 nga siglo samtang gitagaan usab og konsiderasyon ang ilang mga panginahanglan og sitwasyon. Isip magtutudlo, ikaw ang gilauman nga maghatag sa magtutuon o bata kung unsaon paggamit niini nga Modyul. Gitahasan usab ikaw sa pagsubay sa pag-uswag sa iyang kahibawo samtang imo siya gitagaan og higayon nga makatuon sa iyang kaugalingon nga pagkat-on sa kahibawo. Ug usab, gitahasan ka nga dasigon ug tabangan ang magtutuon o bata sa iyang pagbuhat sa mga buluhaton sulod niini nga Modyul. v
Para sa Magtutuon: Kumusta, malipayong paggamit niining MTB-MLE - Una nga Grado Alternative Delivery Mode (ADM) Module para sa araling Predicting Ending. Kini nga Modyul gihimo para matagaan ka sa makahuluganon nga higayon para sa mga giniyahan ug gawasnong pagkat-on subay sa imong kaugalingon nga lihok ug panahon. Isip aktibo nga magtutuon, mahimo nimo ang pagproseso sa sulod niining modyul. Kini nga Modyul adunay mga parte kapares sa mga icons: Hibalo-i Kini Dinhi nga bahin, mahibaloan kung unsa ang kinahanglan nga matun-an sa modyul. Sulayi Kini Ang katuyoan niini nga bahin sa buluhaton mao ang pagsusi imong naunang kahibalo mahitungod sa leksiyon nga imong pagatun-an. Kung makuha nimo ang ensakto nga mga tubag (100%), pwede na nimo dili gamiton kini nga modyul. sa Subli-a Kini Kini ang hamubo nga buluhaton o paghisgot sa nauna nga kahibalo para matabangan ka nga makonek ang karon ug sa una nga leksiyon. Kat-oni Kini ipaila ang bag-o nga Dinhi nga bahin, leksiyon sa nagkalain lain nga pamaagi sama sa usa ka istorya, kanta, balak, pagpresentar sa problema, sitwasyon, o mga buluhaton. Susiha Kini Dinhi nga parte, tagaan ka og hamubo nga panaghisgot sa leksiyon. Ang katuyuan niini para matabangan ug masabtan ang bag-o nga konsepto ug kahanas. vi
Pagpauswag Naglangkob kini sa mga buluhaton nga giniyahan og gawasnon pagbansay para imong pagsabot ug mapalig-on ang kahanas leksiyon. Mahimo nimo nga tan- awon kung husto ba ang imong tubag sa mga buluhaton sa pagtan-aw sa tubag nga nahimutang sa susi sa hustong tubag nga anaa sa katapusan nga parte sa modyul. Hinumdumi Kini Kini naglangkob sa nga pangutana o pagbutang sa tubag diha sa gibutangan og blanko nga parte kapahayag para mapaproseso kung unsa ang natun-an nimo gikan sa leksiyon. sa mga Buhata Kini Kini naglangkob sa mga buluhaton nga makatabang sa imo para mabalhin ang bag- ong kahibalo o kahanas sa tinuod nga sitwasyon o ang kamatuoran sa kinabuhi. Ebalwasyon Kini usa ka buluhaton nga ang katuyuan masukod ang lebel sa kahibalo nga nakab-ot sa natun-an nga kompetensi. Mga Buluhaton Dinhi nga bahin, adunay ihatag nga dugang nga mga buluhaton para mapalambo ang imong kahibawo ug kahanas sa natun-an nga leksiyon. Tubag sa Mga Pangutana Naglangkob kini sa ensaktong tubag sa tanan nga mga buluhaton nga anaa sa modyul Sa katapusan ng parte ani nga modyul, makita usab ang: Pakisayran Kini ang listahan sa tanan nga gikuhaan sa pagbuhat ug pag-ugmad niini nga modyul. vii
Ang mosunod mao ang paggamit niini nga modyul: importante nga pahinumdum sa 1. Ayaw kalimti ang pagtubag sa Sulayi Kini sa dili pa mobalhin sa laing gihatag nga buluhaton nga naa niini nga modyul. 2. Basaha ug maayo ang mga direksiyon sa dili pa buhaton nga mga buluhaton sa pagbansay. 3. Obserbahe ang pagkamatinud-anon og ang itegridad sa pagbuhat sa mga buluhaton ug sa pagsusi sa insakto nga mga tubag. 4. Humana usa ang gibuhat nga buluhaton ayha moadto sa uban pa nga mga buluhaton sa dili pa moadto sa uban pa nga mga buluhaton. 5. Ibalik ang modyul sa imong maestro o sa facilitator kung mahuman na ang pagtubag sa tanan nga mga buluhaton. Kung ugaling naglisod ka sa pagtubag sa mga buluhaton, ayaw pag duha-duha pagkonsulta sa imong maestra o facilitator. Mahimo ka usab mangayo ug tabang sa imong nanay ug tatay, sa imong magulang o sa bisan kinsa nga nga kauban sa balay na mas magulang nimo. Imong huna-hunaon pirmi nga wala ka nag- inusara. Maglaum kami nga pinaagi niining modyul makasinati ka sa usa ka makahuluganon nga kahibalo ug makakuha ka sa lawom nga pagsabot nga may kalabutan sa kompetensi nga gitun-an. viii
Hibalo-i Kini Kini nga Module, gipahaom aron tun-an ka sa pagtagna sa possible nga kataposan sa sugilanon nga gipaminaw. Importante kini nga makat-onan aron makahibalo ka unsaon pagtagna sa kataposan sa sugilanon nga duol ra sa detalye nga gihatag. Kini makalantip sa pangwenta sa bata tungod kay mabaid ang inyong panghunahuna niini. Pagkahuman niini, makatagna ka sa possible nga kataposan sa sugilanon nga gipaminaw. Sulayi Kini Buluhaton: Tan-awa ang mosunod nga hulagway. Pilia ang insaktong pangutana bahin niini. Lingini ang letra sa saktong tubag. 1. ____________ ang kauban ni mama? Si Martha ang kauban ni mama. A. Kinsa B. Asa C. Pila 1
2. _______ padulong si Mama ug si Martha? Sila padulong sa simbahan. A. Kinsa B. Asa C. Pila 3. ______ nahitabo ang misa? Ang misa nahitabo sa adlaw nga Dominggo. A. Kanus-a B. Asa C. Pila 4. _______ ang panghitabo sulod sa simbahan? Sila nag-ampo sulod sa simbahan. A. Unsa B. Asa C. Pila 5. _______ ming simba sila? Misimba sila aron magpasalamat sa grasya nga gihatag sa Ginoo. A. Unsa B. Asa C. Ngano 2
Lesson 1 Predicting Ending Learning Competency: Predict possible ending of a story listened to (MT1LC-Ih-i-5.1) Subli-a Kini Buluhaton: Paminawa ang sugilanon nga basahon sa imong ginikanan o magbalantay. Tagnaa ang kinaiya ug ang pagbati sa matag karakter. Lingini angsa saktong tubag. Naghunahuna si Mailyn nga mo-uli na dayon pagkahuman sa ilang klase kay moabot ang iyang Papa niya gikan sa umahan. Pag-uli ni Mailyn, nanilhig dayon siya sa ilang tugkaran. 1. Unsa ang kinaiya ni Mailyn? A. kugihan B. tapulan C. maampoon 3
2. Unsa ang gibati sa iyang papa pag-abot sa balay? A. magool B. malipay C. nahadlok Kat-oni Kini Buluhaton: Paminawa imong ginikanan o magbalantay samtang iyang gibasa ang usa ka sugilanon. Tubaga ang mga pangutana bahin niini. Nagpagawas og isda ang mama ni Karlo kay magluto na kini ug paniudto apan nahutdan sila og asin. Iyang gitawag si Karlo og gitugonan nga bantayan ang isda nga anaa sa lamesa kay mopalit sa siya og asin sa ilang silingan nga tindahan. Hing-yango si Karlo apan nagpadayon lamang kini sa iyang pagdula sa cellphone. Mga Pangutana: 1. Kinsa ang mga tawo nga anaa sa sugilanon? 2. Asa nahitabo ang sugilanon? 3. Unsa ang nahitabo sa sugilaon? 4. Maayo ba ang gibuhat ni Karlo? Ngano man? 4
Susiha Kini Ang pagtagna usa ka importante nga abilidad o katakos nga angay makat-onan sa usa ka tinun-an sama kanimo. Ang pagtagna mao ang paghatag og intelihenteng tag-an mahitungod sa umaabot nga kalihokan o panghitabo. Sa pagbuhat og maayong tagna, tan-awon pag-ayo ang mga detalye. Ang kahibalo ug kasinatian makatabang usab. 5
Atong balikan ang sugilanon. Nagpagawas og isda ang mama ni Karlo kay magluto na kini ug paniudto apan nahutdan sila og asin. Iyang gitawag si Karlo og gitugonan nga bantayan ang isda nga anaa sa lamesa kay mopalit sa siya og asin sa ilang silingan nga tindahan. Hing-yango si Karlo apan nagpadayon sa cellphone. lamang kini sa iyang pagdula Sa imong hunahuna, unsa ang hinapos nga mahitabo sa sugilanon nga inyong nadungog? A. Gitagaan og pan si Karlo pag-abot sa iyang mama. B. Gitangag sa iring ang isda ug gikasab-an sa iyang mama si Karlo. C. Gitabangan ni Karlo ang iyang mama sa pagluto sa paniudto. 6
Pagpauswag Buluhaton: Paminawa ang mubo nga sugilanon nga basahon sa imong ginikanan o magbalantay. Tubaga ang pangutana bahin niini. Lingini ang letra sa saktong tubag. Naligo sa suba ang maghigala nga si Neneng ug Lita. Sa ilang paglangoy-langoy, nakakita sila ug pares sa tsinelas. Ila kini gikuha ug gidala sa daplin ug batohan nga bahin sa suba. Adunay usa ka bata naghilak sad didto sa daplin. Pagkakita sa bata sa gibitbit ni Lita, niundang kini ug hilak. Sa imong hunahuna, unsa ang hinapos nga mahitabo sa sugilanon nga inyong nadungog? A. Nilangoy ang bata ug apil nilang Neneng ug Lita. B. Nipauli ang bata. C. Nagpasalamat ang bata kay nahibalik ang iyang tsinelas. 7
Hinumdomi Kini Unsa ang imong nakat-onan karon? Unsaon ang pagbuhat og maayong tagna? Sa pagbuhat og maayong tagna, tan-awon pag-ayo ang mga detalye. Ang kahibalo ug kasinatian makatabang usab. Buhata Kini Buluhaton: Paminawa ang mubo nga sugilanon nga basahon sa imong ginikanan o magbalantay. Tagnaa ang posible nga hinapos nga hitabo sa sugilanon. Sa sayo sa kabuntagon si Nanay sayo nga nag adto sa merkado, namalit siya og mga utanon og mga lamas. Si Tatay pud sayo nga gi ihaw ang among sunoy nga manok. Iyang gi kurusan ang agatang ni Ate. Sa pag abot ni Mama nag luto dayon siya og pansit sinagulan og manok nga gi ihaw ni Tatay. Malipayong gitawag ni Ate Leny ang iyang mga amiga. iyang mga amiga og regalo ug A. Nagdala ang malipayon nga nagsaulog si Ate Leny sa iyang adlaw nga natawhan. B. Wala nakaabot ang mga amiga ni Ate Leny. C. Gitagaan ko og regalo gikan ni Nanay. 8
Ebalwasyon Buluhaton: Paminawa ang mubo nga sugilanon nga basahon sa imong ginikanan o magbalantay. Tagnaa ang posible nga hinapos nga hitabo sa sugilanon. 1. Naabot ang papa ni Ray gikan sa trabaho. Gitagbo kini 1. ni ug niamin. Iya usob nga gikuha ang dala nga bag ug gibutang sa gamay nga lamesa. A. Nalipay ang papa ni Ray. B. Gikasab-an si Ray. C. Gipaluto si Ray. 2. Nakadungog si Rafael ug iring nga naghilak nga mura og nangayo og tabang. Basa kini ug nagkurog-kurog. A. Gibiyaan ni Rafael ang iring. B. Gikuha ni Rafael ang iring. Pag-abot sa ilaa, giputos sa niya ang iring og panapton ug gipakaon. C. Gihatag ni Rafael sa ilang silingan. 3. Nipauli ang managhigala nga si Mike ug John gikan sa eskuylahan. Samtang sila naglakaw, nakakita sila og pula nga pitaka nga nay sulod kwarta. 9
A. Ilang gibahin ang kwarta nga naa sulod sa pitaka. B. Naghuna-huna si Mike ug John og unsay mapalit nila. C. Gitan-aw nila ang pitaka ug naa bay ngalan sa tag-iya kay ilang i-uli kini. 4. Nagkaon si Esang og daghan chocolates usa ka gabie. Wala toothbrush pagkahuman og kaon. Pagkabuntag, giadto si Esang sa iyang mama sa kwarto kay unya maulahi na siya sa pag-adto sa eskuylahan. siya nag A. Wala nakaeskwela si Esang anang adlawa kay idala siya sa iyang mama sa dentista kay gisakitan og ngipon. B. Nagdali-dali ug kaligo si Esang aron dili maulahi. C. Nagdagan si Esang padulong sa eskuylahan pero nadakin-as siya sa iyang pagdali-dali. 5. Gisugo si Caren sa iyang papa sa pagpalit og asukar sa tindahan. Iyang nabantayan nga sobra ang gisukli sa tinder. A. Ipalit ni Caren og makaon ang sobra nga sukli. B. Pagdali-dali og uli si Caren ug ihatag ang sukli sa iyang papa. C. I-uli ni Caren ang sobra nga sukli. 10
Mga Buluhaton Buluhaton sa Balay: Paminawa ang mubo nga sugilanon nga basahon sa imong ginikanan o magbalantay. Tubaga ang pangutana bahin niini. Pilia ang letra sa ensaktong tubag. Naa pa sa eskwelahan si Dodong. Humana ang ilang klase apan kusog kaayo ang dalogdog ug kilat. Sa imong hunahuna, unsa ang hinapos nga mahitabo sa sugilanon nga inyong nadungog? A. Naghilak si Dodong sa kahadlok. B. Nihangyo si Dodong sa iyang maestro nga patawagan ang iyang mama aron kuhaon siya. C. Nagdagan si Dodong pauli sa ilang balay. 11
C Pagpauswag B Buluhaton Mga Tubag Sa Mga Pangutana sa iyang mama. siya nituman sa sugo 4. Dili maayo kay wala cellphone. pagdula sa iyang pero nagpadayon sa *Nihango si Karlo tindahan. asin sa silingan nga mopalit siya og ang isda kay Karlo nga bantayan * Iyang gitugon si Karlo isda ang mama ni 3. * Nagpagawas og 2. sa balay 1. mama ug si Karlo Kat-oni Kini 5.C 4.A 3.A 2.B 1.A Sulayi Kini 5. C 4. A 3. C 2. B 1. A Ebalwasyon A Buhata Kini 12
Pakisayran MOTHER TONGUE-BASED MULTILINGUAL EDUCATION- UNANG BAITANG KAGAMITAN NG MAG-AARAL SA SINUGBUANONG BINISAYA BINAGONG EDISYON 2017. DEPARTMENT OF EDUCATION, 2017. RAMO, MARY JANE S., and MARIVIC G. GELACIO. INANG WIKA: MOTHER TONGUE-BASED MULTILINGUAL EDUCATION SERIES IN BINISAYA MULTICULTURAL WORKTEXT. MANILA, PHILIPPINES: REX BOOK STORE, 2018. Other contents are originally produced by the writer. images/clip arts retrieved from er+clipart hurch+clipart church+clipart church+clipart 13
For inquiries or feedback, please write or call: Department of Education - Region X - Division of Oroquieta City Osilao St., Poblacion 1, Oroquieta City Telephone Number: (088) - 531 - 0831 Email Address:


Samarenyo God's Simple Plan Maupay Nga Sumat Nagpakasala an ngatanan ngan nahirayo gud tikang han nakakatalwas nga prisensya han Dyos. Roma 3:23 Kay kamatayon an suhol han sala; kundi dayon nga kinabuhi ha pakigkausa kan Cristo Jesus nga aton Ginuo an libre nga hatag han Dyos. Roma 6:23 Kay pinaagi hin pagtuo natalwas kamo tungod han mahigugmaon nga kaluoy han Dyos. Diri ini iyo kalugaringon nga buhat, kundi hatag gudla han Dyos. W aray niyo dinhi sadang ipanhambog, tungod nga diri ini bunga han iyo kalugaringon nga mga buhat. Efeso 2:8-9 Kundi tinmindog ha hirayo an parasukot hin buhis, ngan waray ngani humangad ha langit, kundi nagpukpok han iya dughan ngan nagsiring, 'O Dyos, kaluoyi gadman ako nga makasasala!' Ni Lucas 18:13 Kay ginhigugma gud han Dyos an kalibutan, nga iginhatag niya an iya bugtong nga Anak, basi diri unta mamatay an ngatanan nga nasarig ha iya, kundi makaangkon han dayon nga kinabuhi. Kay waray magsugo an Dyos han iya Anak nganhi paghukom han kalibutan, kundi pagtalwas hito. Ni Juan 3:16-17 An ngatanan nga mga pagsulay nga inmabot ha iyo, amo ngahaw nga pagsulay nga naabot ha katawhan. Kundi nagtutuman gud an Dyos han iya saad, ngan diri hiya matugot nga pagsulayon kamo labaw han iyo gahom pag-ato; ha takna nga susulayon kamo, tatagan kamo niya hin kusog pag-ato hito, basi matalwas kamo. 1 Corinto 10:13 Kay sigurado ako nga waray gud bisan ano nga makakapabulag ha aton tikang han iya gugma: bisan pa an kamatayon o an kinabuhi; bisan pa an mga anghel o an iba nga langitnon nga mga magburuot o mga gahom; bisan pa an panahon yana o an tiarabot; bisan pa an mga kahitas-an o an mga kahiladman--waray gud bisan ano ha ngatanan nga binuhat nga makakapabulag ha aton tikang han gugma han Dyos, nga aton pinaagi kan Cristo Jesus nga aton Ginuo. Roma 8:38-39 Kay gintapos na ni Cristo an balaod, basi isipon nga matadong ha Dyos an bisan hin o nga natuo Roma 10:4 Pamatii an siring han Dyos: "Pinamatian ko ikaw ha angay nga takna pagpakita ha imo hin pag-ugop, Binuligan ko ikaw hito nga adlaw pagtalwas ha imo." Pamati! Amo ini an takna pagkarawat han kaluoy han Dyos, amo yana an adlaw han katalwasan! 2 Corinto 6:2 Han pakabati hini han mga tawo, nabido hira hin duro ngan nagsiring hira kan Pedro
ngan han iba nga mga apostol, "Kabugtoan, ano man an amon bubuhaton?" Niyan nagbaton hi Pedro ha ira, "Bayai an iyo mga sala, ngan magpabunyag an tagsatagsa ha iyo ha ngaran ni Jesu-Cristo, basi pasayloon an iyo mga sala, ngan kakarawaton niyo an Espiritu Santo nga hatag han Dyos. Mga Buhat 2:37-38 Kinahanglan isul-ot niyo an bag-o nga pagkatawo nga ginhimo pariho han hitsura han Dyos, ngan nagpapahayag ha iya ngahaw han matuod nga kinabuhi nga matadong ngan baraan. Efeso 4:24 Sumala han siring han Kasuratan: "W aray bisan usa nga matadong," Roma 3:10 Sinmulod ha kalibutan an sala pinaagi hin. usa ka tawo, ngan nagdara hin kamatayon an iya sala. Tungod hito, nagsarang an kamatayon ha ngatanan nga katawhan, kay nakasala man an ngatanan nga mga tawo. Roma 5:12 Kay han magluya pagud kita, nagpakamatay hi Cristo para han mga magpakasasala, ha igo nga panahon nga ginpili han Dyos. Roma 5:6 Kundi iginpakita han Dyos kon matiunan-o kadako an iya paghigugma ha aton; nagpakamatay hi Cristo para ha aton dida han magpakasasala pa kita. Roma 5:8 Sumala naman han iya dyosnon nga pagkabaraan, iginpakita hiya nga Anak han Dyos, upod in dako nga gahom pinaagi han iya pagkabanhaw. Roma 1:4 Kay sayod kita nga ginbanhaw hi Cristo ngan diri nagud mamamatay liwat--waray na gahom ha iya an kamatayon. Roma 6:9 Matatalwas ka, kon itug-an mo han imo mga im-im nga "Ginuo hi Jesus," ngan tumuo ka ha imo kasingkasing nga ginbanhaw hiya han Dyos. Roma 10:9 Sumala han siring han kasuratan, "Matatalwas an bisan hin-o nga natawag han ngaran han Ginuo." Roma 10:13 Kay sigurado ako nga waray gud bisan ano nga makakapabulag ha aton tikang han iya gugma: bisan pa an kamatayon o an kinabuhi; bisan pa an mga anghel o an iba nga langitnon nga mga magburuot o mga gahom; bisan pa an panahon yana o an tiarabot; bisan pa an mga kahitas-an o an mga kahiladman--waray gud bisan ano ha ngatanan nga binuhat nga makakapabulag ha aton tikang han gugma han Dyos, nga aton pinaagi kan Cristo Jesus nga aton Ginuo. Roma 8:38-39