34567 May-ada ba Satanas? E NE RO-M ARSO 201 5
34567 Vol. 136, No. 1 JANUARY-MARCH 2015 Monthly and supplemental quarterly editions WARAY-WARAY INI NGA MAGASIN, An Barantayan, nagpapasidungog kan Jehova nga Dios, an Magmarando han uniberso. Nagliliaw ini ha mga tawo pinaagi han maopay nga sumat nga hirani na pagwad-on han langitnon nga Ginhadian han Dios an ngatanan nga karaotan ngan himoon ini nga tuna nga paraiso. Nag-aaghat ini hin pagtoo kan Jesu-Kristo, nga namatay basi magkaada kita waray kataposan nga kinabuhi ngan nagmamando na yana sugad nga Hadi ha Ginhadian han Dios. Padayon nga iginpupubli- kar ini tikang pa han 1879 ngan diri ini bahin han politika. Ginsusunod hini an Biblia sugad nga awtoridad. Karuyag mo ba hin dugang nga impormasyon o hin libre nga pag-aram han Biblia? Kitaa an o ipa- dara an imo hangyo ha usa hini nga mga adres. Para ha PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila Para ha ESTADOS UNIDOS HAN AMERIKA: Jehovah's Witnesses 25 Columbia Heights Brooklyn, NY 11201-2483 Para ha kompleto nga lista han mga adres ha bug-os nga kalibotan, alayon kitaa an /en/contact. ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ ˙ Ini nga publikasyon diri baligya. Iginpupublikar ini sugad nga bahin han bug-os-kalibotan nga edu- kasyon tikang ha Biblia nga sinusuportahan han boluntaryo nga mga donasyon. Gawas la kon lain nga bersyon an iginpakita, an mga teksto ha Grie- go nga Kasuratan ginkuha ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristiano Griego nga Kasuratan, ngan an mga teksto ha Hebreo nga Kasuratan gin- kuha ha An Baraan nga Kasuratan han Philippine Bible Society ngan gin-gamitan hin moderno nga ortograpiya. NW an makikita kon ginhubad tikang ha New World Translation of the Holy Scriptures. Publishers: Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. 2015 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan. Gin-iimprinta ha Kada Gowa: 52,946,000 HA 228 NGA YINAKNAN ENERO-MARSO 2015 NANGUNGUNA NGA ARTIKULO May-ada ba Satanas? PAHINA 3-7 May-ada ba Satanas? 3 Hi Satanas ba Simbolo La han Karaotan? 4 Sadang ba Kita Mahadlok kan Satanas? 6 AANHI LIWAT HINI NGA GOWA Subara an Ira Pagtoo - "Oonanhon Ko in Pagbuhat Hini nga Daku nga Karat-an?" 8 An Hilarom nga Pagsabot Nagpapahinay han Kasina 12 Sadang ba Ako Mangutang? 14 Baton ha mga Pakiana Mahitungod ha Biblia 16 s BASAHA ONLINE ANO Gud BA AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA? r IGINTUTUTDO HAN BIBLIA Tagda an Kinabuhi Sugad han Pagtagad Hito han Dios (Kitaa ha PUBLIKASYON ˛ LIBRO NGAN BROSYUR ˛ IGINTUTUTDO HAN BIBLIA ˛ KAPITULO 13) 34567 May-ada ba Satanas? MADA-DOWNLOAD INI NGA MAGASIN
NANGUNGUNA NGA ARTIKULO Estatwa ha Madrid, Espanya, nga naghuhulagway kan Satanas sugad nga maraot nga anghel nga iginhulog nganhi ha tuna May-ada ba Satanas? "Nagtubo ako ha El Salvador. Kon nagpipinasaway ako, nasiring hi Nanay, 'Hala, kukuhaon ka han Yawa!' Ngan nabaton ako, 'Sige, pakanhia hiya!' Natoo ako nga may Dios, pero diri ako natoo nga may Satanas." - ROGELIO. Nauyon ka ba han ginsiring ni Rogelio han bata pa hiya? Hain hinin masunod nga mga opinyon an imo gintotoohan? ˙ Diri tinuod hi Satanas; simbolo la hiya han karaotan. ˙ Tinuod hi Satanas, kondi diri hiya interesa- do ha mga tawo. ˙ Hi Satanas gamhanan nga espiritu nga may daku nga impluwensya ha mga tawo. May-ada natoo ha tagsa hito nga opinyon, bangin minilyon pa ngani. Kondi importante gud ba kon ano an husto? Aw, kon diri tinuod hi Satanas, nauuwat adton natoo nga naek- sister hiya. Kon tinuod hi Satanas pero diri interesado ha mga tawo, waray rason an pa- gin mabinantayon o kahadlok han damu nga tawo. Kondi kon hi Satanas tuso nga nagku- kontrol ha mga tawo, peligroso hiya labaw pa han ginhuhunahuna han kadam-an. Aton usisahon kon ano an baton han Bara- an nga Kasuratan hini nga mga pakiana: Ano o hin-o hi Satanas - simbolo la han karaotan o espiritu nga persona? Kon persona hiya, na- mimeligro ka ba ha iya? Kon oo, paonan-o mo mapapanalipdan an imo kalugaringon? ENERO-MARSO 2015 3
Hi Satanas ba Simbolo La han Karaotan? Masayon la an pagsiring nga an Satanas nga naba- basa ha Biblia simbolo la han karaotan. Pero ini gud ba an igintututdo han Biblia? Kon oo, kay ano nga nasiring ito nga nakiistorya hi Satanas kan Jesu- Kristo ngan ha Dios mismo nga Makagarahum- ha-ngatanan? Hisgotan naton iton duha nga pakiis- torya. HAN NAKIISTORYA HI SATANAS KAN JESUS Han tikangan ni Jesus an iya ministeryo, tulo ka beses nga ginsulay hiya han Yawa. Siyahan, nanga- limbasog hi Satanas ha pagsulay kan Jesus nga ga- miton an gahum nga iginhatag han Dios kan Jesus para la ha iya kalugaringon nga kaopayan. Ikaduha, ginsulsolan han Yawa hi Jesus nga ibutang ha pelig- ro an iya kinabuhi basi la makakuha hin atensyon. Ikatulo, igintanyag ni Satanas kan Jesus an pagman- do ha ngatanan nga ginhadian ha kalibotan kabalyo hin bisan gutiay la nga buhat hin pagsingba. Waray gud magpasulay hi Jesus, ngan ha tagsa hiton tuso nga pagsulay, ginkukotar niya pirme an Kasuratan. - Mateo 4:1-11; Lucas 4:1-13. Hin-o an kaistorya ni Jesus? Ha usa ba nga karao- tan nga aada ha iya sulod? Sumala ha Biblia, hi Je- sus "ginsarihan ha ngatanan nga paagi pariho ha aton, pero waray hiya sala." (Hebreo 4:15) Nasiring liwat ito: "Waray hiya nabuhat nga sala, waray liwat 4 AN BARANTAYAN An pakiistorya ni Satanas ha Dios nagresulta hin tinuod nga mga kasakitan kan Job limbong dida ha iya baba." (1 Pedro 2:22) Hi Jesus nagpabilin nga hingpit ngan may integridad. Waray gud niya tuguti nga magkaada hiya bisan ano nga karaotan. Klaro, an iya kaistorya diri usa nga karao- tan nga aada ha iya sulod; tinuod nga persona an iya kaistorya. Hito gihapon nga pag-istorya, may makikita nga dugang nga ebidensya nga hi Satanas tinuod nga persona. ˙ Tigamni nga igintanyag han Yawa kan Jesus an pagmando ha kalibotan kabalyo hin buhat ha pagsingba ha iya. (Mateo 4:8, 9) Magigin kawang ini nga tanyag kon diri tinuod hi Satanas. Dugang pa, waray kwestyona ni Jesus an pag-angkon ni Satanas hin sugad kadaku nga awtoridad. ˙ Katapos isalikway ni Jesus an mga pagsulay, "gin- bayaan hiya han Yawa tubtob nga magkaada iba nga higayon." (Lucas 4:13) Hini nga kahimtang, masisiring ba nga karaotan la hi Satanas o usa hiya nga pursigido nga kaaway? ˙ Tigamni nga "nagkaabot an mga anghel basi mag- mangno" kan Jesus. (Mateo 4:11) Ito ba nga mga anghel tinuod nga espiritu nga persona nga nag- tagana hin pagparig-on ngan bulig kan Jesus? Oo. Kon sugad, kay ano nga huhunahunaon naton nga diri tinuod nga persona hi Satanas?
HAN NAKIISTORYA HI SATANAS HA DIOS An ikaduha nga pakiistorya ni Satanas amo an may kalabotan kan Job, usa nga lalaki nga may ka- hadlok ha Dios. Hito nga asoy, duha ka beses nga na- kiistorya an Yawa ha Dios. Ngan ha tagsa hito, gin- dayaw han Dios an integridad ni Job. Igin-insister ni Satanas nga nag-aalagad la hi Job tungod ha hakug- non nga hinungdan nga sugad hin nasiring hiya nga ginpapalit han Dios an pagin maunungon ni Job. Baga hin ginpapagawas han Yawa nga mas kilala niya hi Job. Gintugotan ni Jehova hi Satanas nga ku- haon an kan Job panag-iya, mga anak, pati pa ngani an iya kahimsog. Ha urhi, nagin matin-aw nga hus- to an pagkakilala ni Jehova kan Job, ngan napama- tud-an nga buwaon hi Satanas. Ginbendisyonan han Dios hi Job tungod han iya integridad. - Job 1:6-12; 2: 1-7. Hito nga pag-istorya, nakikiistorya la ba hi Jehova ha karaotan nga aada ha iya sulod? An Biblia nasi- ring: "Mahatungod han Dios, an iya dalan hingpit." (2 Samuel 22:31) Ito liwat nasiring: "Baraan, bara- an, baraan hi Jehova nga Dios, an Makagarahum-ha- ngatanan." (Pahayag 4:8) An pulong nga baraan na- ngangahulogan hin putli, sagrado, ngan waray sala. Hi Jehova hingpit ngan waray kasaypanan. Imposib- le gud nga magkaada hiya maraot nga kalidad. Kondi an pipira bangin mangatadongan nga hi Job diri tinuod nga persona, salit susmatanon la an pag- istorya ni Jehova ngan ni Satanas. Kondi makatadu- nganon ba ini nga ideya? May iba pa nga teksto ha Biblia nga nagpapakita nga hi Job tinuod nga perso- na. Pananglitan, ha Santiago 5:7-11, gin-gamit hi Job sugad nga ehemplo basi mapagios an mga Kristiano nga magpailob ha magkuri nga sitwasyon ngan basi maliaw ha paghibaro nga ginbabalosan ni Jehova an sugad nga pagpailob. Magigin epektibo ba ini nga ehemplo kon diri tinuod nga persona hi Job ngan susmatanon la an pagpakuri ha iya ni Satanas? Du- gang pa, ha Esekiel 14:14, 20, gin-unabi hi Job kau- pod nira Noe ngan Daniel ha iginlista nga tulo nga matadong nga kalalakin-an. Pariho kanda Noe ngan Daniel, hi Job tinuod nga persona nga may daku nga pagtoo. Kon tinuod hi Job, diri ba makatadunganon hunahunaon nga tinuod liwat an nagpakuri ha iya? Ha Biblia, Jehova an ngaran han Dios. Matin-aw, iginpapakita han Biblia nga hi Satanas tinuod nga espiritu nga persona. Kondi bangin mag- hunahuna ka, 'Namimeligro ba ako ha iya, pati an akon pamilya?' HA ATON PANAHON Handurawa nga nagkaada mga kriminal ha iyo lu- gar. Sigurado nga mamimeligro an katalwasan han kada tagsa ngan maaapektohan an moral han mga residente. Yana, hunahunaa an pariho nga kahim- tang: Iginlabog nganhi ha tuna hi Satanas ngan an iya mga demonyo - tinuod nga mga espiritu nga nag- rebelde ha Dios pariho kan Satanas. Ano an resul- ta? Hunahunaa an imo nababatian nga mga news ha iyo lugar ngan ha bug-os nga kalibotan. ˙ Nakikita mo ba an pag-uswag han kamadarahog bisan pa han bug-os-kalibotan nga pangalimbasog ha pagpaundang hito? ˙ Nakikita mo ba an pagtikadamu han kaliawan nga may kalabotan ha espiritismo bisan pa han pani- guro han damu nga kag-anak nga makontrol ito? ˙ Nakikita mo ba an aton tuna nga padayon nga na- dadaot bisan pa han mga pangalimbasog ha pag- salbar hito? ˙ Baga ba hin may seryoso nga sayop ha sosiedad, nga sugad hin may pwersa nga nag-iimpluwensya ha katawohan ha pagbuhat hin maraot? Alayon tigamni an ginsisiring han Biblia kon hin-o an promotor han mga karaotan yana: "Iginlabog an daku nga dragon, an orihinal nga halas, an ginta- tawag nga Yawa ngan Satanas, nga nanlilimbong ha bug-os nga inuukyan nga tuna. Iginlabog hiya ha tuna, ngan an iya mga anghel iginlabog upod niya. . . . Kairo han tuna ngan han dagat, kay an Yawa linusad ha iyo nga may daku nga kasina, kay maa- ram hiya nga halipot na la an iya panahon." (Pahayag 12:9, 12) Katapos hisgotan an mga ebidensya, damu nga tawo an tinoo nga hi Satanas peligroso nga espi- ritu nga persona nga aktibo nga nag-iimpluwensya ha bug-os nga kalibotan. Bangin maghunahuna ka kon paonan-o ka maka- kabiling hin panalipod. Husto la nga hunahunaon mo ito. An sunod nga artikulo maghihisgot hin pipi- ra nga praktikal nga bulig. ENERO-MARSO 2015 5
Sadang ba Kita Mahadlok kan Satanas? An carbon monoxide waray kolor ngan hamot, salit an mga nakakahinggot hito waray sarabotan nga nahihilo na ngay-an hira. Gintotoohan nga ini an rason han sobra katunga han mga namamatay tungod ha kahiloi. Kondi diri ka sadang mahadlok. May mga paagi basi ma-detect ini nga gas ngan maproteksyonan an imo kalugaringon. Damu nga tawo an maaramon nga nagpapainstalar hin mga warning monitor ngan nagios dayon kon nag-aalarma ito. Pariho han carbon monoxide, hi Satanas peligroso gud ngan diri nakikita. Kondi an Dios nagtatagana ha aton hin bulig. Salit diri kita sadang mahadlok kan Satanas kon sasalingabuton naton an masunod nga mga tagana han Dios. Kagawasan ha pagpili. An Santiago 4:7 nasiring: "Atohi an Yawa, ngan mabaya hiya ha iyo." Bisan kon gamhanan hi Satanas, diri ka niya mapipirit ha pagbuhat hin diri mo karuyag. May-ada ka mapipi- lian. An 1 Pedro 5:9 nasiring: "Atohi niyo hiya [an Yawa], magmarig-on ha iyo pagtoo." Hinumdumi nga han marig-on nga nagdumiri hi Jesus ha tulo nga pagsulay ni Satanas, ginbayaan hiya ni Satanas. (Mateo 4:11) Kon kakaruyagon mo, maaatohan mo liwat an mga pagsulay ni Satanas. Pakigsangkay ha Dios. Gin-aaghat kita han San- tiago 4:8 nga 'magin duok ha Dios.' Hi Jehova mismo an nag-aaghat ha imo nga kultibaron an duok nga pakigsangkay ha iya. Paonan-o mo ito mahihimo? An siyahan nga pinakamaopay buha- ton amo an paghibaro hin dugang mahitungod ha iya pinaagi han Biblia. (Juan 17:3) An imo mahi- babaroan mahitungod kan Jehova magpapagios ha imo nga higugmaon hiya, ngan ito nga gugma an mag-aaghat ha imo nga buhaton an iya kaburut-on. (1 Juan 5:3) Samtang nagigin mas duok ka ha imo langitnon nga Amay, ano an iya bubuhaton? Hi Santiago nagpadayon: '[An Dios] magigin duok ha imo.' 6 AN BARANTAYAN An carbon monoxide peligroso ngan diri nakikita - pariho hito hi Satanas Proteksyon. An Proberbios 18:10 nasiring: "An nga- ran ni Jehova amo an marig-on nga balwarte; an ma- tadong nadalagan ngadto ngan naluluwas." Pero diri ito nangangahulogan nga an ngaran han Dios pari- ho hin anting-anting. Lugod, nagpapasabot ito nga an tinuod nga may kahadlok ha iya ngaran makaka- aro ha iya hin proteksyon ha anoman nga panahon. Susbaranan. Ha Buhat 19:19, may mahibabaroan kita mahitungod ha bag-o nga nakombirte nga mga Kristiano ha Efeso, nasiring ito: "Gindara han damu nga nagbubuhat hin madyik an ira mga libro ngan
"An kahibaro tikang ha Kasuratan nakakombinse ha akon nga may-ada Yawa. Ito nga kahibaro nagpapanalipod ha akon yana nga diri niya ako maimpluwensyahan" ginsunog ito ha atubangan han ngatanan. Han gin- kwenta nira, nagkakantidad ito hin 50,000 ka sinsel- yo nga silber." Ginbungkag hito nga mga Kristiano an ngatanan nga may kalabotan ha espiritismo, ano- man kadaku an kantidad hito. Damu an aton mahi- babaroan tikang hini. Yana, kalyap ha kalibotan an okultismo ngan espiritismo. Bisan kon an usa nga butang o buhat baga hin diri man nakakadaot, kon- di kon may kalabotan ito ha espiritismo, mahimo ito gamiton han demonyo ha pag-impluwensya ha aton. Salit kinahanglan bungkagon ito, anoman kadaku an kantidad hito. - Deuteronomio 18:10-12. Hi Jehova naghahatag hin espirituwal nga mga tagana para maproteksyonan ka Hi Rogelio nga gin-unabi ha tinikangan nga artiku- lo hini nga serye, diri natoo nga may Yawa. Kondi han mga 50 anyos na hiya, nagbag-o an iya panhunahu- na. Kay ano? "Tikang han akon kabata, yana la ako nagkaada Biblia," siring ni Rogelio. "An kahibaro ti- kang ha Kasuratan nakakombinse ha akon nga may- ada Yawa. Ito nga kahibaro nagpapanalipod ha akon yana nga diri niya ako maimpluwensyahan." Ginhihingyap mo ba an adlaw nga waray na hi Sa- tanas? Igintatagna han Biblia nga maabot an pana- hon nga an Yawa, nga naglilimbong ha damu hindu- ro nga tawo, 'ilalabog ngadto ha linaw nga kalayo ngan asupre.' (Pahayag 20:10) Syempre, an literal nga kalayo ngan asupre diri makakadaot ha usa nga espi- ritu nga persona. Salit an linaw nga kalayo nagsisim- bolo ha waray kataposan nga kabungkagan. Hi Sata- nas mawawara ha kadayonan. Makalilipay gud ini nga panahon para ha mga nahigugma ha Dios! Samtang diri pa ito nahitatabo, padayon nga ku- muha hin kahibaro mahitungod kan Jehova ngan ha iya mga paagi. Hunahunaa an adlaw nga makakag- siring na kita, "Waray na hi Satanas!" ˇ Kon Romano nga denaryo adto nga sinselyo, an kabug-osan nga kantidad hito katugbang ha magkulop nga kita han 50,000 nga or- dinaryo nga trabahador - daku gud nga kantidad! Para ha dugang nga impormasyon mahitungod kan Satanas ngan ha espiritismo, kitaa an kapitulo 10 han libro nga Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia? Paghangyo hin kopya hini ha mga Saksi ni Jehova, o basaha ini online ha
SUBARA AN IRA PAGTOO JOSE "Oonanhon Ko in Pagbuhat Hini nga Daku nga Karat-an?" SAMTANG nagbabaktas hi Jose kaupod han gru- po han mga negosyante nga naglalakaton ha ha- mubo nga kapatagan ha ganggang han haluag nga Salog Nilo, nahahanggab niya an maalindanga nga hangin pati an hamot han mga bukad han lotus ngan han iba pa nga tanom ha tubig. Handurawa an naglilinya nga kalalakin-an nga nagtutugway han ira mga kamelyo ha ligid han katubigan samtang tipa- kadto ha usa pa nga bungto han Ehipto. Usahay, na- tatabog nira an mga talabong o mga tikling nga nag- iinuyag ha katubigan. Nahinunumdoman na liwat ni Jose an ira mahangin nga lugar ha kabungtoran han Hebron nga ginatos ka kilometro an kahirayo. Yana, hirayo na gud hiya hinduro ha ira lugar. Handurawa an maaringasa nga mga amo o ulot ha igbaw han datiles nga mga palma ngan mga puno han igera. Samtang nagbabaktas, hinbabatian ni Jose an iristorya han mga tawo pero diri niya ito masabtan. Posible nga nangangalimbasog hiya nga may maintindihan ngan mahibaroan. Para ha iya, diri na gud hiya makakauli. Batan-on pa hi Jose, 17 o 18 anyos la hiya, pero na- atubang na hiya hin mga pagsari nga mahimo ma- kapaluya bisan ha adulto. Naawa kan Jose an iya kabugtoan kay paborito hiya han iya tatay, ngan nag- plano hira nga patayon hiya. Kondi iginbaligya na la nira hiya hini nga mga negosyante. (Genesis 37:2, 5, 18-28) Katapos hin mga semana nga pagbinaktas, posible nga nagtikaduro an kalipay han mga negos- yante samtang nagtitikahirani ha daku nga syudad kay ibabaligya na nira hi Jose pati an ira paninda nga marahalon. Paonan-o nalikyan ni Jose nga manluya ngan mawad-an hin paglaom? Paonan-o naton mali- likyan nga magluya an aton pagtoo tungod han mga 8 AN BARANTAYAN problema ngan kapakyasan? Damu an aton mahiba- baroan tikang ha kinabuhi ni Jose. "HI JEHOVA UPOD KAN JOSE" "Hi Jose gindara ngadto ha Ehipto, ngan hi Poti- par, usa nga surugoon [opisyal han palasyo] ni Para- on, taga-Ehipto ngan pangulo han mga bantay, pina- lit ha iya tikang ha kamot han mga Ismaelihanon, nga nagdara ha iya ngadto hito nga lugar." (Genesis 39:1) Ini nga asoy nabulig ha aton nga mahanduraw an pakaminos kan Jose han ibaligya utro hiya. Baga la hiya hin usa nga butang! Mahahanduraw naton hi Jose nga nagsisinunod-sunod ha iya bag-o nga aga- ron nga usa nga opisyal han palasyo ha Ehipto. Ira gin-aagian an matawo nga kakalsadahan han syu- dad diin nagtatarayatay an mga tindahan tipakadto ha bag-o nga panimalay ni Jose. Panimalay! Iba gud ito ha panimalay nga nahiara- an ni Jose. Nagdaku hiya ha pamilya nga naukoy la ha tolda ngan agsob magburobalhin; nag-aataman hira hin kakarnerohan. Pero an riko nga mga Ehip- tohanon sugad kan Potipar naukoy ha elegante nga balay nga mahayag an pintura. An mga arkeologo nasiring nga an kadaan nga mga Ehiptohanon ma- hilig hin pinader nga mga garden nga may maram- pag nga mga puno ngan katubigan para ha mga pa- piro, lotus, ngan iba pa nga tanom ha tubig. An iba nga balay napapalibotan hin garden, may mga bal- kon basi didto magpahangin, higtaas nga bintana para ha maopay nga bentilasyon, ngan damu nga kwarto upod na an haluag nga karaonan ngan mga kwarto para ha mga surugoon. Naimpres ba hito hi Jose? Posible nga waray. Ba- ngin inabat la gihap niya nga nag-uusahan hiya.
Para ha iya, estranghero an mga Ehiptohanon kay iba an ira yinaknan, pamado, ngan pag-ayos - labi na an ira relihiyon. Nagsisingba hira ha damu hindu- ro nga dios, nagbubuhat hin okultismo ngan mad- yik, ngan interesado gud mahitungod ha kamatayon ngan ha kinabuhi katapos han kamatayon. Kondi may nakabulig ha iya basi diri madaog han kami- ngaw. An Biblia nasiring: "Hi Jehova upod kan Jose." (Genesis 39:2) Sigurado nga iginsumat ni Jose ha Dios an ngatanan nga aada ha iya kasingkasing. An Biblia nasiring nga "hi Jehova hirani ha ira ngatanan nga nagsasangpit ha iya." (Salmo 145:18) Ano pa an ginbuhat ni Jose basi magin duok ha Dios? nga mahilig ha okultismo ngan puno hin kasub- anan ngan kawaray-paglaom. Kon ito an imo sit- wasyon, hinumdumi nga diri nagbabag-o hi Jeho- va. (Santiago 1:17) Ginbubuligan pa gihapon niya an adton nagpapabilin nga maunungon ngan nanga- ngalimbasog nga mapalipay hiya. Hura nga ginbi- bendisyonan niya hira, ngan ito liwat an iya bubu- haton ha imo. An asoy nagsusumat ha aton nga hi Jose nagin adulto nga maopay an tindog ngan gwapo. Iginpa- pakita hini nga may mahitatabo nga diri maopay tu- ngod kay an regalo nga pisikal nga kahusay agsob makakuha hin diri angayan nga atensyon. Imbes nga mawad-an hin paglaom, ini nga ba- tan-on nagpokus ha iya buruhaton. Salit nakahatag hiya kan Jehova hin rason basi hura nga bendis- yonan hiya. Waray pag-iha, nakarawat niya an pag- uyon han iya bag-o nga agaron. Nakita ni Potipar nga ini nga iya surugoon ginbibendisyonan ni Jeho- va, an Dios han katawohan ni Jose, nga tungod hito mas nagkaada kahuraan an iya panimalay. Hinay- hinay nga nagkaada pagsarig hi Potipar hinin may kapas nga batan-on salit iya igintapod an ngatanan kan Jose. - Genesis 39:3-6. Susbaranan hi Jose ha mga batan-on nga nag- aalagad yana ha Dios. Pananglitan, kon aadto hira ha eskwelahan, usahay bangin umabat hira nga es- tranghero hira ha iba nga lugar - usa nga kalibotan 'WARAY HIYA PAMATI' An pagkamaunungon importante kan Jose, kon- di diri ha asawa ni Potipar. Aton mababasa: "An asa- wa han iya agaron siniplat han iya mga mata ha kan Jose; ngan hiya siniring: Ubay ha akon paghigda." (Genesis 39:7) Nasulay ba hi Jose ha agresibo nga pamirit hinin pagano nga babaye? Waray mababa- sa ha Biblia nga nagpapakita nga hi Jose waray han hingyap nga komon ha mga batan-on, o diri mahu- say inin garbosa nga asawa han riko ngan maimplu- wensya nga opisyal. Mangangatadongan ba hi Jose nga diri man ito mahibabaroan han iya agaron? Ma- susulay ba hiya ha materyal nga mga bentaha nga maihahatag hiton imoral nga relasyon? Nakita han asawa ni Potipar an pagkamaunungon han batan-on nga hi Jose
Ha pagkamatuod, diri kita maaram han nakada ha hunahuna ni Jose. Kondi matin-aw kon ano an aada ha iya kasingkasing. Makikita ito ha iya baton: "Kitaa, an akon agaron diri maaram kon ano an isi- narig ha akon dinhi hini nga balay, ngan iya itinub- yan an ngatanan nga iya ha akon mga kamot: Diri durodaku an iya gahum dida hini nga balay kay han akon; ngani, diri hiya nagdidiri ha akon hin bisan ano nga butang, kondi ikaw la, kay ikaw iya asawa: niyan oonanhon ko in pagbuhat hini nga daku nga karat-an, ngan paglapas kontra han Dios?" (Gene- sis 39:8, 9) Handurawa hi Jose samtang marig-on nga iginyayakan ini. Ginkakangalasan niya bisan an paghunahuna la han iginpapabuhat ha iya. Kay ano? Sugad han ginsiring ni Jose, nasarig ha iya an iya agaron. Igintapod ni Potipar kan Jose an nga- tanan nga iya gintatag-iya, labot la han iya asawa. Matatraydor ba ni Jose ito nga pagtapod? Ginkaka- ngalasan niya ito nga ideya. Kondi may mas hilarom pa hito nga rason: an paghunahuna nga makaka- sala hiya ha iya Dios nga hi Jehova. Damu an iya nahibaroan ha iya mga kag-anak mahitungod han panhunahuna han Dios ha pag-asawa ngan ha pagin maunungon. Hi Jehova an nagkasal ha siyahan nga mag-asawa ngan iginpatin-aw niya an iya katuyoan. An lalaki ngan an babaye magtatampo ngan magi- gin "usa nga unod." (Genesis 2:24) Adton nagsasari pagbungkag hito nga paghiusa namimeligro ha ka- sina han Dios. Pananglitan, hirani mameligro an ka- lalakin-an nga karuyag mag-abuso ha asawa ni Ab- raham, nga lola ha tuhod ni Jose, ngan ha asawa ni Isaac, nga lola ni Jose. (Genesis 20:1-3; 26:7-11) May leksyon nga nahibaroan hi Jose hito nga panhitabo, ngan pursigido hiya nga magkinabuhi uyon hito. Waray maruyag an asawa ni Potipar han iya hin- batian. Harumamay, usa la nga uripon an nagdu- miri ha iya ngan nagtawag pa ngani han iya tanyag nga "daku nga karat-an"! Bisan pa hito, determina- do gud hiya. Posible nga nainsulto hiya, salit pur- sigido hiya nga maruyagan ni Jose. Hito nga paa- gi, nagpakita hiya hin disposisyon nga pariho han kan Satanas, nga nagsulay kan Jesus. Napakyas li- wat an pagsulay ni Satanas, kondi imbes nga umun- dang, naghulat hiya hin "iba nga higayon." (Lucas 4:13) Salit adton matinumanon sadang magin deter- minado ngan marig-on pariho kan Jose. Bisan kon ito an sitwasyon "adlaw-adlaw," waray hiya magpa- 10 AN BARANTAYAN dara. Aton mababasa: 'Waray hiya pamati.' (Genesis 39:10) Pero an asawa ni Potipar pursigido nga para- sulay. Namiling hiya hin higayon nga masulay hi Jose, iya igintayming nga waray surugoon ha balay. Maa- ram hiya nga masulod hi Jose basi magtrabaho. Pag- sulod hito, ginbuhat niya dayon an iya plano. Iya ginkaptan an panapton hito, ngan ha ultimo nga hi- gayon nakimalooy: "Ubay ha akon paghigda"! Nani- guro dayon hi Jose nga makabuhi - kondi maopay an kakapot han asawa ni Potipar ha iya panapton. Na- kabuhi gihapon hi Jose, pero narabnot an iya panap- ton. Katapos, pinalagiw hiya! - Genesis 39:11, 12. Iginpapahinumdom hini ha aton an giniyahan nga sagdon ni apostol Pablo: "Palagiw ha imorali- dad." (1 Corinto 6:18) Susbaranan gud hi Jose ha ngatanan nga tinuod nga Kristiano! Bangin diri na- ton malikyan nga makig-upod ha mga tawo nga diri nasunod ha mga balaud han Dios ha moral, kondi diri ito nagpapasabot nga magpapadara na kita ha maraot nga mga impluwensya. Anoman an mahita- bo, kinahanglan kita pumalagiw. Daku hinduro an kabalyo han nagin desisyon ni Jose. Karuyag bumulos han asawa ni Potipar. Nag- singgit dayon hiya ngan gintawag an mga surugo- on. Nagsiring hiya nga karuyag hiya luguson ni Jose ngan dumalagan ito han suminggit hiya. Gintago niya an panapton ni Jose basi gamiton nga ebiden- sya, ngan iya ginhulat an iya bana. Pag-abot ni Poti- par, iya iginsumat utro an iya buwa nga akusasyon, ngan ginbasol an iya bana ha pagpaukoy hito nga es- tranghero ha ira balay. Ano an reaksyon ni Potipar? Aton mababasa: "An iya kasinahon nagdilaab"! Igin- papriso niya hi Jose. - Genesis 39:13-20. 'GINKADINAHAN AN IYA MGA TIIL' Gutiay la an aton hinbabaroan ha mga prisohan hadto ha Ehipto. May nabilngan an mga arkeologo nga kagubaan hito nga mga lugar - dagku nga priso- han ngan mga selda ha ilarom han tuna. Ha urhi, iginhulagway ito ni Jose sugad nga "bilanggoan" nga literal nga nangangahulogan hin "buho," usa nga lugar nga masirom ngan waray paglaom. (Genesis 40:15) Mababasa ha Salmo nga dugang nga ginpa- kurian hi Jose: "Mga tiil niya an ginkadinahan, ngan an iya liog hin puthaw ginhigtan." (Salmo 105:17, 18, Maopay nga Sumat) Ha Ehipto, usahay an mga priso
Maduruto hi Jose ha prisohan, ngan ginbendisyonan hiya ni Jehova gin-gagapos pinaagi ha paghigot han ira mga but- kon ha ira luyo; an iba ginbubutangan an liog hin kulyar nga puthaw. Nag-antos gud hi Jose, bisan kon waray hiya ginbuhat basi maltratuhon! Ngan diri la madaliay an iya pag-antos. An asoy nasiring nga hi Jose nagpabilin ha "bilanggoan." Ha sulod hin katuigan, priso hiya dida hiton makangi- ngirhat nga lugar! Ngan diri hiya maaram kon ma- kakagawas pa hiya. Samtang iton siyahan nga ma- kasurubo nga mga adlaw nagigin mga semana ngan mga bulan, ano an nakabulig ha iya basi diri manlu- ya ngan mawad-an hin paglaom? An Biblia nagsusumat ha aton: "Hi Jehova upod kan Jose, ngan nagpahayag hin kalooy ha iya." (Ge- nesis 39:21) Waray prisohan, kadena, masirom nga selda an "makakagbulag" han maunungon nga gug- ma ni Jehova ha iya mga surugoon. (Roma 8:38, 39) Mahahanduraw naton hi Jose samtang nag-aam- po ha iya hinigugma nga Amay ha langit mahitu- ngod han iya mga kasakit, ngan katapos gin-abat niya an kamurayawan ngan pagin kalmado nga "an Dios han ngatanan nga pagliaw" an makakaghatag la hito. (2 Corinto 1:3, 4; Filipos 4:6, 7) Ano pa an ginbuhat ni Jehova para kan Jose? Aton mababasa nga padayon niya nga "tinagan hiya hin kalooy ha mga mata han parabantay han bilanggoan." Iginpapakita han Biblia nga hi Jose mga 17 o 18 anyos han umukoy ha balay ni Potipar ngan nagpabilin didto tubtob han mag-olitawo hiya - bangin paglabay hin pipira ka tuig. Trenta an- yos hiya han ginpagawas ha prisohan. - Genesis 37:2; 39:6; 41:46. An mga priso may mga buruhaton, ngan ginta- gan utro ni Jose hi Jehova hin rason basi bendis- yonan hiya. Anoman an itoka ha iya, ginhihimo niya an ngatanan, ngan iginsasarig ito kan Jeho- va. Tungod han bendisyon ni Jehova, nakarawat niya an pagsarig ngan respeto, sugad han nakad- to pa hiya ha panimalay ni Potipar. Aton maba- basa: "Ngan igintubyan han parabantay han bi- langgoan ha kamot ni Jose an ngatanan nga mga binilanggo nga nakadto ha sakob han bilanggoan: ngan bisan ano an ira binubuhat didto, hiya an magburuhat hito. Ngan an parabantay han bilang- goan waray magtagad ha bisan ano nga butang nga nakada ha ilarom han iya kamot, kay gin- updan hiya ni Jehova; ngan an iya ginbubuhat, ginpapauswag ni Jehova." (Genesis 39:22, 23) Na- liaw gud hi Jose ha paghibaro nga diri hiya ginpa- pabay-an ni Jehova! Bangin makaeksperyensya kita hin diri ginlala- oman nga mga kakurian ngan kawaray-hustisya. Ha sugad nga sitwasyon, may mahibabaroan kita tikang ha pagtoo ni Jose. Kon magpapabilin kita nga duok kan Jehova pinaagi ha pag-ampo, mag- papabilin nga maunungon ha iya mga sugo, ngan mangangalimbasog nga buhaton an husto ha iya atubangan, matatagan naton hiya hin rason nga bendisyonan kita. Ha kahimtang ni Jose, labaw pa nga bendisyon an ihahatag ha iya ni Jehova, sugad han aton mahibabaroan ha sunod nga mga artiku- lo hini nga serye. ˇ ENERO-MARSO 2015 11
An Hilarom nga Pagsabot Nagpapahinay han Kasina Usa nga coach ha basketbol an natangtang ha iya propesyon tungod kay waray niya mapugngi an iya kasina. Usa nga bata an naaringit tungod kay waray masunod an iya karuyag. Usa nga magnanay an nagsinggitay tungod kay masarang an kwarto han anak. KITA ngatanan nakakita na hin tawo nga nasi- sina, ngan sigurado nga usahay nasisina li- wat kita. Bisan kon maaram kita nga an kasina negatibo nga emosyon nga sadang pugngan, ag- sob nga naabat kita nga may husto kita nga rason nga masina, labi na kon baga hin gintatamakan an aton pagkatawo. Usa nga artikulo han Ameri- can Psychological Association an nasiring pa nga- ni nga "an kasina normal gud la nga emosyon nga kasagaran nga mapulsanon ha tawo." Ito nga ideya baga hin husto kon ikukonsiderar naton an iginpasurat han Dios kan apostol Pablo. Tungod kay maaram hi Pablo nga an mga tawo usahay nasisina, hiya nagsiring: "Kangalas, pero ayaw pakasala. Ayaw pabay-i nga matunod an ad- law nga nasisina pa kamo." (Efeso 4:26) Salit sa- dang ba ipagawas an aton kasina, o sadang ito kontrolon? SADANG KA BA MASINA? Han magsagdon hi Pablo mahitungod ha kasi- na, klaro nga an nakada ha iya hunahuna amo an mga pulong han salmista nga nasiring nga kasina kondi "diri makasala." (Salmo 4:4) Ano an katuyo- an han sagdon ni Pablo? Hiya nagpadayon: "Bayai niyo an ngatanan nga klase hin pagdumot, kasina, kangalas, pagsinggit, ngan nakakasakit nga pu- long, sugad man an ngatanan nga nakakadaot." (Efeso 4:31) Ha pagkamatuod gindadasig ni Pab- lo an mga Kristiano nga kontrolon an ira kasina. Makapainteres, an artikulo han American Psycho- 12 AN BARANTAYAN Ano an imo mahimo buhaton basi makontrol an imo kasina? logical Association nagpadayon: "Sumala ha re- search, kon 'ipapagawas' an kasina magtitikaduro la ito ngan mag-aaghat hin kamadarahog ngan wa- ray maibubulig ha imo . . . ha pagsulbad han sit- wasyon." Kon sugad, paonan-o naton 'mababayaan' an kasina ngan an magraot nga epekto hito? An ma- aramon nga hi Hadi Solomon han kadaan nga Israel nagsurat: "An kanan tawo pagturotimbang [o hilarom nga pagsabot] nakakahimo ha iya nga mahinay ha pagkasina; ngan an iya himaya amo an pagpasaylo han pagtalapas." (Proberbios 19:11) Paonan-o makakabulig an hilarom nga pagsabot han usa kon nagtitikang na hiya masina?
KON PAONAN-O AN HILAROM NGA PAGSABOT NAGPAPAHINAY HA KASINA An hilarom nga pagsabot amo an abilidad nga makita an bug-os nga sitwasyon. Kon an usa may hi- larom nga pagsabot, nasasabtan niya bisan an diri nakikita han iya mga mata. Paonan-o ito nakakabu- lig kon naaaghat na kita nga masina? Kon may nakikita kita nga kawaray-hustisya, ba- ngin masina kita. Kondi kon magpapadara kita hito ngan magin madarahog, bangin masakitan kita o an iba. Sugad la nga an naglalarab nga kalayo makaka- ugtang hin balay, an duro nga kasina makakadaot han aton reputasyon, han aton relasyon ha iba, ngan han aton relasyon ha Dios. Salit kon tibuto na an aton kasina, maopay nga usisahon kon ano gud an sitwasyon. Kon bubuhaton naton ito, sigurado nga mabubuligan kita nga makontrol an aton emosyon. An amay ni Solomon nga hi Hadi David, harapit na magin salaan ha dugo tungod kan Nabal. Mao- pay na la kay nabuligan hiya nga makita an bug- os nga sitwasyon. Ginproteksyonan ni David ngan han iya mga tawohan an kakarnerohan ni Nabal ha kamingawan han Judea. Ha panahon han pa- ngarot ha kakarnerohan, naghangyo hi David kan Nabal hin pagkaon. Kondi nagsiring ito: "Makuha ba ngay-an ako han akon tinapay, ngan han akon tu- big, ngan han akon unod nga akon gin-ihaw para ha akon mga mangangarot, ngan ihatag ini ngadto ha mga tawo nga diri ko kinikilala kon taga-diin hira?" Daku gud ito nga insulto! Han hinbatian ito ni David, nag-andam hiya pati an iya 400 nga tawo- han basi patayon hi Nabal ngan an panimalay hito. - 1 Samuel 25:4-13. Hinbaroan ni Abigail nga asawa ni Nabal an nahi- tabo ngan nakigkita hiya kan David. Han iginkata- po hi David ngan an mga tawohan hito, yumukbo hiya ha tiilan hito ngan nagsiring: 'Tuguti an imo su- rugoon nga babaye, nanginginyupo ako ha imo ha pagyakan ha imo, ngan pamatii an mga pulong han imo surugoon nga babaye.' Katapos, iya iginsaysay kan David nga waray pulos hi Nabal ngan pagbaba- solan la ni David an pagbulos ngan pagpaagay hin dugo. - 1 Samuel 25:24-31. Ano an nasantop ni David tikang ha ginsiring ni Abigail nga nagpakalma han tensyon? Siyahan, nasabtan niya nga waray pulos hi Nabal. Ikaduha, nasantop niya nga mahimo hiya magin salaan ha dugo kon bumulos hiya. Pariho kan David, bangin may makaaghat ha imo nga masina. Ano an sadang mo buhaton? "Ginhawa anay hin hilarom ngan pag- ihap tubtob 10," siring han artikulo han Mayo Clinic mahitungod ha pagkontrol han kasina. Oo, undang anay ngan hunahunaa an hinungdan han problema ngan an magigin resulta han imo karuyag buhaton. Tuguti an hilarom nga pagsabot nga magpahinay o magwara han imo kasina. - 1 Samuel 25:32-35. Damu liwat yana an nabubuligan nga makontrol an ira kasina. Hi Sebastian nga 23 anyos nga priso ha Polandia nagsaysay kon paonan-o nakabulig ha iya an pag-aram han Biblia ha pagkontrol han iya ka- sina ngan kapungot. "Ginhuhunahuna ko anay an problema," siring niya. "Katapos, nangangalimba- sog ako nga iaplikar an sagdon han Biblia. Nakita ko nga an Biblia amo an gimaopayi nga giya." Ito liwat an ginbuhat ni Setsuo. Hiya nagsiring: "Nanininggit ako kon nasisina ako ha akon mga ka- trabaho. Yana nga nag-aaram na ako han Biblia, im- bes nga suminggit naghuhunahuna ako: 'Hin-o gud ba an sayop? Diri ba ako an hinungdan han proble- ma?' " Hito nga paagi, napapahinay an iya kasina, salit nakukontrol niya ito antes pa ito bumuto. Mahimo magin makusog an kasina, pero mas ma- kusog gud an sagdon han Pulong han Dios. Kon ia- aplikar an maaramon nga sagdon han Biblia ngan mag-aampo para han bulig han Dios, mapapahinay o makukontrol liwat han imo hilarom nga pagsabot an imo kasina. ˇ An pag-aplikar han sagdon han Biblia makakabulig ha imo nga makontrol an imo duro nga kasina ENERO-MARSO 2015 13
Sadang ba Ako Mangutang? "An pangutang pariho hin kasal maka- lilipay; an pagbayad makasurubo pariho hin may namatay." - Puplunganon han Swahili. INI nga puplunganon komon ha Este nga Aprika, ngan matin-aw nga iginpapakita hito an panhu- nahuna han damu ha bug-os nga kalibotan. Ito ba liwat an imo inaabat kon nangungutang ka ha imo sangkay o ha iba pa? Bisan kon usahay diri ito ma- likyan, maopay gud ba ito? Ano an mga peligro ngan problema ha pangutang? Usa pa nga puplunganon han Swahili mahitu- ngod ha pangutang an nasiring: "An pangutang ngan pagpautang nakakadaot hin pagkamagsang- kay." Oo, an pangutang mahimo makadaot hin re- lasyon ngan pagkamagsangkay. Bisan pa han mag-opay nga plano ngan motibo, diri pirme nahi- tatabo an imo ginlalaoman. Pananglitan, kon ma- iha na nga diri nababaydan an utang, mahimo masina an gin-utangan, magkaada tensyon, ngan posible madaot an relasyon han gin-utangan ngan han nangutang, bisan kon magparyente pa hira. Salit tungod kay an pangutang an kasagaran nga hinungdan hini, maopay nga hunahunaon ito su- gad nga ultimo nga opsyon imbes nga siyahan nga solusyon han problema ha kwarta. An pangutang mahimo liwat makadaot han re- lasyon han usa ha Dios. Paonan-o? An Biblia nasi- ring nga an maraot nga tawo tinuyo nga diri nagba- bayad han iya utang. (Salmo 37:21) Iginpapatin-aw liwat hito nga "an parautang usa nga surugoon han urutangan." (Proberbios 22:7) Sadang masabtan han nangutang nga tubtob nga diri pa hiya naka- 14 AN BARANTAYAN kabayad, may obligasyon hiya ha iya gin-utangan. Tinuod inin usa pa nga puplunganon ha Aprika: "Kon huhuramon mo an mga tiil han usa, magsisi- nunod-sunod ka ha iya." Karuyag sidngon, kon an usa lubong ha utang, waray hiya kagawasan nga buhaton an iya karuyag. Salit kinahanglan magin prayoridad han nangu- tang an pagbayad. Kay kon diri, posible nga mag- kaada mga problema. An damu hinduro nga utang nagriresulta hin duro nga istres, diri paghinga- turog, sobra nga pagtrinabaho, pag-inaway han mag-asawa, kadaot han pamilya, ngan pagkihaay o kapriso. Salit maaramon an ginsisiring ha Roma 13:8: "Ayaw kamo pangutang hin bisan ano ha bi- san hin-o, gawas la han paghigugma ha usa kag usa."
"An paghunahuna ha materyal nga mga butang uyon ha panhunahuna han Dios usa nga panalipod" KINAHANGLAN BA ITO? MGA PRINSIPYO HA BIBLIA NGA MAKAKABULIG Tungod hito ngatanan, maopay kon magin ma- binantayon may kalabotan ha pangutang. Maara- mon nga magpakiana: Kinahanglan ko gud ba ma- ngutang? An katuyoan ba han akon pangutang amo an pagsalbar han akon panginabuhi basi ma- ataman an akon pamilya? O karuyag ko la matag- baw an akon hingyap nga magkinabuhi lahos han akon maaakos? Kasagaran nga mas maopay nga magin kontento imbes nga pabug-atan an kaluga- ringon pinaagi han pangutang. Syempre, may mga kahimtang nga bangin diri mo malikyan an pangutang sugad kon may emer- gency ngan kon baga hin waray na iba nga solus- yon. Bisan pa hito, kon mangungutang an usa, sa- dang hiya magin tangkod. Paonan-o? Siyahan, ayaw gud salingabota an usa tungod kay baga hin kwartahan hiya. Diri naton sadang hunahunaon nga obligado hiya nga buligan kita ha pinansyal o umabat nga diri kita obligado nga tu- manon an aton iginsaad ha iya. Ayaw kaawa ha mga kwartahan. - Proberbios 28:22. Katapos, siguroha nga mabaydan an imo gin- utang, ngan buhata ito dayon. Kon an imo gin- utangan waray magsiring kon san-o ka sadang magbayad, ikaw an pagsiring kon san-o ka magba- bayad, ngan tumana ito. Mas maopay kon maghi- mo kamo hin kasuratan ha iyo ginkasabotan basi malikyan an diri pagkasinabtanay. (Jeremias 32: 9, 10) Kon posible, ikaw mismo an pagbayad basi personal ka nga makagpasalamat ha iya. Kon ma- hunahunaon ka ha pagbayad, matitipigan mo an maopay nga relasyon. Hi Jesus nagsiring ha iya Sermon ha Bukid: "An iyo 'oo,' sadang magin oo, ngan an iyo 'diri,' sadang magin diri." (Mateo 5:37) Hinumdumi liwat an Bulawanon nga Surundon: "An ngatanan nga karuyag niyo buhaton ha iyo han mga tawo, buhata liwat niyo ha ira." - Mateo 7:12. An Biblia may simple nga solusyon basi diri da- yon mangutang. Nasiring ito: "Ha pagkamatuod, daku gud an bentaha han debosyon ha Dios, kon kontento kita ha kon ano an may-ada kita." (1 Ti- moteo 6:6) Karuyag sidngon, an pagin kontento ha aton gintatag-iya amo an gimaopayi nga paa- gi basi malikyan an makasurubo nga mga resulta han pangutang. Kondi ha tinuod la, diri masayon an pagin kontento ha kalibotan diin an mga tawo karuyag dayon magkaada han ira mga ginhihing- yap. Hini nga bahin, ginkikinahanglan an "debos- yon ha Dios." Ha ano nga paagi? Tagda pananglitan an usa nga mag-asawa nga Saksi ha Asia. Han burobata pa hira, naaawa hira hadton may-ada kalugaringon nga balay. Salit pu- malit hira gamit an kwarta nga ira natirok ngan gin-utang ha bangko ngan ha mga paryente. Kon- di waray pag-iha, nabug-atan hira han ira binu- lan nga kabaraydan. Nagdugang hira hin trabaho ngan nag-inobertaym, salit gutiay na la an ira pa- nahon para ha ira mga anak. "Mabug-at gud an akon ulo tungod ha istres, kaguol, ngan kakulang hin katurog. Baga hin diri na ako nakakaginhawa," siring han bana. Inabot an panahon, nahinumdoman nira an gin- siring ha 1 Timoteo 6:6 ngan nakapamurubuot nga an solusyon la han ira problema amo an pagbalig- ya han ira balay. Duha pa ka tuig an naglabay an- tes hira makatalwas han ira kabaraydan. Ano nga leksyon an ira hinbaroan? "An paghunahuna ha materyal nga mga butang uyon ha panhunahuna han Dios usa nga panalipod," siring nira. Damu an maaram han puplunganon nga gin- unabi ha tinikangan. Kondi waray ito makapu- gong ha mga tawo nga mangutang. Uyon ha mga prinsipyo ha Biblia nga ginhisgotan, diri ba maara- mon nga hunahunaon an pakiana, Sadang ba ako mangutang? ˇ ENERO-MARSO 2015 15
BATON HA MGA PAKIANA MAHITUNGOD HA BIBLIA Paonan-o mahibabaro an mga anak ha paghigugma ha Dios? Mahibabaro la an imo mga anak ha paghigugma ha Dios kon kombinsido hira nga naeksister hiya ngan hinigugma hira han Dios. Salit kinahanglan makilala nira hiya. (1 Juan 4:8) Pananglitan, kinahanglan nira mahibaro: Kay ano nga ginlarang han Dios an tawo? Kay ano nga gintutugotan niya an pag-antos? Ano an bubuhaton han Dios para ha katawohan ha tidaraon? - Basaha an Filipos 1:9. Basi mabuligan an imo mga anak nga higugmaon an Dios, kinahanglan ipakita mo ha ira nga ikaw mis- mo nahigugma ha Dios. Kon makita nira ito, posible nga subaron nira an imo ehemplo. - Basaha an Deu- teronomio 6:5-7; Proberbios 22:6. Paonan-o mo matutugkad an kasingkasing han imo mga anak? An Pulong han Dios gamhanan. (Hebreo 4:12) Salit buligi an imo mga anak nga hibaroan an nangunguna nga mga katutdoan hito. Basi matugkad an kasingka- sing han mga tawo, hi Jesus nagbangon hin mga pa- kiana, namati, ngan nagsaysay han Kasuratan. Basi matugkad an kasingkasing han imo mga anak, mahi- mo mo subaron an mga paagi ni Jesus ha pagtutdo. - Basaha an Lucas 24:15-19, 27, 32. Dugang pa, an mga asoy ha Biblia kon paonan-o gintratar han Dios an mga tawo mabulig ha mga anak nga makilala an Dios ngan higugmaon hiya. May mga publikasyon nga gindisenyo para hini nga katuyoan ha - Basaha an 2 Timoteo 3:16. BASAHA ONLINE AN DUGANG NGA BATON HA MGA PAKIANA MAHITUNGOD HA BIBLIA s Libre an pag-download n o hini nga magasin ngan han naglabay nga mga gowa p Mababasa an Biblia ha sobra 100 nga yinaknan ha amon Web site Gamita an mga leksyon tikang ha mga linarang ha pagtutdo ha imo anak nga makilala an Dios ngan higugmaon hiya ANO Gud BA AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA? Para ha dugang nga impormasyon, kitaa an kapitulo 14 hini nga libro nga iginpublikar han mga Saksi ni Jehova Mababasa ha o pagpadara hin request para hin libre nga kopya ha usa han mga adres ha pahina 2 Kitaa an /war o ig-scan an code A S 1 0 / 1 0 5 1 p w
9 1 9 0 4 1