34567 Praktikal Pa ba Gamiton Yana an Biblia? Num. 1 2018
LISTA HAN MGA SULOD 3 Praktikal ba Para Yana an Giya han Biblia? 34567 Vol. 139, No. 1 2018 WARAY-WARAY
4 Katutdoan han Biblia - Diri Nadadaan nga Kinaadman
6 Kadaan o Abanse? (Kahon)
8 Bulig nga Malikyan an Problema
10 Bulig nga Masolusyonan an Problema
12 Bulig nga Mailob an Problema
Gin-iimprinta ha Kada Gowa: 69,804,000 ha 327 nga YINAKNAN INI NGA MAGASIN, An Barantayan, nagpapasidungog kan Jehova nga Dios, an Magmarando han uniberso. Nagliliaw ini ha mga tawo pinaagi han maopay nga sumat nga hirani na pagwad-on han langit- non nga Ginhadian han Dios an ngatanan nga karaotan ngan himoon ini nga tuna nga paraiso. Nag-aaghat ini hin pagtoo kan Jesu-Kristo, nga namatay basi magkaada kita waray kataposan nga kinabuhi ngan nagmamando na yana sugad nga Hadi ha Ginhadian han Dios. Padayon nga iginpu- publikar ini tikang pa han 1879 ngan diri ini bahin han politika. Ginsusunod hini an Biblia sugad nga awtoridad. 14 An Biblia Ngan an Imo Kabubuwason
16 Ano ha Imo Paghunahuna? PRAKTIKAL BA GAMITON YANA AN BIBLIA? The Watchtower (ISSN 0043-1087) Issue 1 January/February 2018 is published by Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299. 2017 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Printed in Japan. Tungod han nag-uuswag nga teknolohiya, damu na yana an makukuhaan hin impormasyon. Para ha imo, daan na ba ngan diri na praktikal an impormasyon ha Biblia? An Biblia nasiring: "An ngatanan nga Kasuratan giniyahan han Dios ngan mapulsanon." - 2 Timoteo 3:16. Para ha PILIPINAS: Jehovah's Witnesses PO Box 2044 1060 Manila Ginhihisgotan hini nga gowa han An Barantayan an siring han Biblia nga mahimo ito makagiya ha ngatanan nga bahin han aton kinabuhi. Para ha ESTADOS UNIDOS HAN AMERIKA: Jehovah's Witnesses 1000 Red Mills Road Wallkill, NY 12589-3299 Para ha kompleto nga lista han mga adres ha bug-os nga kalibotan, alayon kitaa an s Karuyag mo ba hin dugang nga impormasyon o libre nga pag-aram ha Biblia? Kitaa an o ipadara an imo hangyo ha usa han mga adres ha igbaw. Ini nga publikasyon diri baligya. Iginpupublikar ini sugad nga bahin han bug-os-kalibotan nga edukasyon tikang ha Biblia nga ginsusu- portaran han boluntaryo nga mga donasyon. Kon karuyag mo maghatag hin donasyon, alayon kitaa an Gawas la kon lain nga bersyon an iginpakita, an mga teksto ha Griego nga Kasuratan ginkuha ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristiano Griego nga Kasuratan, ngan an mga teksto ha Hebreo nga Kasuratan ginkuha ha An Baraan nga Kasuratan han Philippine Bible Society.
Praktikal ba Para Yana an Giya han Biblia? AN BARANTAYAN Num. 1 2018 PARA HA IBA DIRI. Iginpariho han usa nga doktor an paggamit han Biblia ha paggamit hin libro nga igin- surat ha dekada han 1920 ha pagtutdo hin chemistry. Bangin magpakiana pa ngani an usa nga diri natoo ha Biblia kon husto ba gamiton an manwal han kadaan nga kompyuter basi mahibaro ha paggamit han mo- derno nga kompyuter. Ha iba nga pagkayakan, para ha iba diri na praktikal yana an Biblia. Kay ano nga kadaan nga giya an gagamiton nga mo- derno ngan high-tech na man an aton panahon? Nga- ni, damu nga website ngan blog an may-ada pirme bag-o nga sagdon ngan giya. An mga programa ha TV naghahatag hin hura nga sagdon tikang ha mga psychologist, eksperto, ngan awtor. Ngan an mga bookstore nagbabaligya hin damu hinduro nga libro mahitungod ha pagsulbad han personal nga mga prob- lema, salit nagin binilyon ka dolyar ini nga negosyo. Tungod hiton damu nga napapanahon gud nga im- pormasyon, kay ano nga magamit pa kita han Biblia, nga haros 2,000 ka tuig na man ito nga iginsurat? Husto daw la an siring han mga diri natoo ha Biblia nga an paggamit hiton kadaan nga libro sugad nga giya pariho ha paggamit hin kadaan nga libro ha chemistry o manwal han kompyuter? Ha pagkamatu- od, sayop ito nga pangatadongan. Madagmit mag- bag-o an syensya ngan teknolohiya, pero nagba- bag-o ba an panginahanglan han tawo? Karuyag la gihap han tawo nga magkaada katuyoan ha kinabuhi, kalipay, kasigurohan, malipayon nga pamilya, ngan duok nga kasangkayan. Bisan kon daan na, ginhihisgotan han Biblia ito nga mga panginahanglan ngan an iba pa. Nasiring liwat ito nga giniyahan ito han aton Maglalarang. Naghahatag ito hin giya ha tanan nga bahin han aton kinabuhi ngan nabulig ha pagsulbad hin bisan ano nga proble- ma. (2 Timoteo 3:16, 17) Dugang pa, may-ada ito mga sagdon nga diri gud nadadaan! An Biblia mismo nasi- ring: "An pulong han Dios buhi." - Hebreo 4:12. Tinuod gud ba an siring han Biblia? Daan na gud ba ito, o ito ba an pinakapraktikal o buhi nga libro? An katuyoan hini nga edisyon han An Barantayan, an siyahan ha serye han espesyal nga mga gowa, amo an pagbulig ha imo nga mahibaroan an baton hito nga mga pakiana. 3
Katutdoan han Biblia - Diri Nadadaan nga Kinaadman HANDURAWA: Aadto ka ha usa nga museum nga puno hin antik. Kadam-an hito an buho-buho, naglu- bad na, ngan guba na. An iba kulang na hin dagku nga parti. Kondi urusahon nga an usa hini bug-os pa ngan detalyado pa an komplikado nga disenyo. "Mas bag-o ba ini kay han iba?" nagpakiana ka ha tour guide. Hiya binaton: "Diri, ito an pinakadaan, ngan waray pa ito bag-oha." "Naprotektaran ba ini tikang ha uran o sirak?" nagpakiana ka. "Waray," binaton hiya, "ito an mas ekspos ha pinakamakusog nga hangin ngan uran. Ngan damu an nangalimbasog ha paggu- ba hito." Bangin mahunahuna mo, 'Ano an materya- les hini?' Ha pariho nga paagi, an Biblia sugad hiton urusa- hon nga antik. Daan na hinduro ito nga libro - mas daan kay han iba. Syempre, may iba pa nga daan nga libro. Kondi pariho hin guba nga antik, kadam-an han daan nga mga sinurat an diri na masasarigan ha pag- labay han panahon. Pananglitan, an ginsisiring hito may kalabotan ha syensya diri na uyon ha bag-o nga mga nadiskobrehan ngan napamatud-an nga mga im- pormasyon. An mga sagdon hito may kalabotan ha kahimsog kasagaran nga mas nakakadaot imbes nga makabulig. Ngan damu han kadaan nga sinurat an mga bahin na la han kabug-osan kay may mga bahin ito nga nawara o nadaot na. Kondi, naiiba gud an Biblia. Iginsurat ito sobra 35 ka siglo na an naglabay, pero kompleto pa ito. Ngan bisan kon damu an pauroutro nga nangalimba- sog ha pagdaot hito ha sulod hin mga siglo - gin- sunog, igindiri, ngan gintamay - waray mabag-o an mensahe hito. Bisan kon baga hin kadaan na kon ikompara ha bag-o nga mga kahibaro, damu an maba- basa ha Biblia nga nagpapakita hin urusahon ngan abanse nga mga impormasyon. - Kitaa an kahon nga "Kadaan o Abanse?" 4 AN BARANTAYAN Num. 1 2018
MGA PRINSIPYO NGA ATON GINKIKINAHANGLAN YANA Kondi bangin magpakiana ka, 'Praktikal pa ba an ka- tutdoan han Biblia ha moderno nga panahon?' Basi mabaton ito, pakianhi an imo kalugaringon: 'Ano an pinakadaku nga mga problema han mga tawo yana? Hain hito an pinakamakaharadlok?' Bangin nahuhu- nahuna mo an girra, polusyon, krimen, o korapsyon. Yana, hisgotan naton an pipira nga prinsipyo ha Bib- lia. Samtang ginpapamalandong mo ini, pakianhi an imo kalugaringon, 'Kon magkikinabuhi an mga tawo uyon hini nga mga prinsipyo, magigin mas maopay ba an kahimtang han kalibotan?' GUGMA HA KAMURAYAWAN "Malipayon an mga nakikigmurayaw, kay tatawagon hira nga mga anak han Dios." (Mateo 5:9) "Kon po- sible, buhata an iyo gimaopayi ha pakigmurayaw ha ngatanan nga tawo." - Roma 12:18. KALOOY NGAN PAGPASAYLO "Malipayon an mga malolooyon, kay kakalooyan hira." (Mateo 5:7) "Padayon nga mag-inantosay ngan kinasingkasing nga magpinasayloay kamo bisan kon may hinungdan an usa ha pagreklamo kontra ha iba. Sugad la nga hi Jehova kinasingkasing nga nagpa- Ha Biblia, Jehova an ngaran han Dios. - Salmos 83:18. AN BARANTAYAN Num. 1 2018 saylo ha iyo, kinahanglan ito liwat an iyo buhaton." - Colosas 3:13. PAGKAUROSA ANOMAN AN LAHI "Ginhimo [han Dios] an ngatanan nga nasud basi mag-ukoy ha bug-os nga tuna." (Buhat 17:26) "An Dios waray pinaurog, kondi ha tagsa nga nasud an tawo nga nahahadlok ha iya ngan nagbubuhat han matadong ginkakarawat niya." - Buhat 10:34, 35. PAGTAHOD HA TUNA "Kinuha ni Jehova nga Dios an lalaki, ngan iginbu- tang hiya didto ha tanaman han Eden basi niya pag- hawanan ngan pagbantayan." (Genesis 2:15) An Dios 'magbubungkag ha mga nagbubungkag han tuna.' - Pahayag 11:18. KASINA HA KAHAKOG NGAN IMORALIDAD "Mag-ikmat kontra han ngatanan nga klase hin kaha- kog, kay bisan kon damu an panag-iya han usa nga tawo, an iya kinabuhi diri nadepende ha iya mga gin- tatag-iya." (Lucas 12:15) "An imoralidad ngan nga- tanan nga klase hin kahugaw o kahakog diri ngani sadang unabihon niyo, kay diri ito angay ha mga ba- raan." - Efeso 5:3. PAGIN TANGKOD NGAN PAGIN MADURUTO "Karuyag namon gumawi hin tangkod ha ngatanan nga butang." (Hebreo 13:18) "Hiya nga nangangawat diri na mangawat, lugod magtrabaho hiya hin madu- ruto." - Efeso 4:28. IMPORTANSYA HA PAGBULIG HA NANGINGINAHANGLAN "Liawon an mga nasusubo, buligan an mga maluya, ngan pasensyahan an ngatanan." (1 Tesalonica 5:14) "Pagmangno ha mga ilo ngan mga balo nga babaye ha ira kasakitan." - Santiago 1:27. An Biblia diri la basta lista hito nga mga prinsipyo. Ha praktikal nga mga paagi, gintututdoan kita hini nga pabilhan ito nga mga prinsipyo ngan iaplikar ha aton adlaw-adlaw nga pagkinabuhi. Kon damu an mag-aaplikar hito, diri ba posible gud nga maibanan an problema ha kalibotan yana? Oo, an mga sagdon han Biblia mas praktikal ngan napapanahon gud yana kay ha kakan-o pa man! Kondi, ano an maibubulig ha imo yana han mga prinsipyo ha Biblia? 5
AN KAPULSANAN HA IMO HAN KATUTDOAN HAN BIBLIA An pinakamaaramon nga tawo nagsiring: "An kinaad- man napapamatud-an nga matadong pinaagi han mga buhat hito." (Mateo 11:19) Diri ka ba hini nauyon? An tinuod nga kapulsanan han kinaadman amo an resul- ta han imo pag-aplikar hito. Salit bangin mangatado- ngan ka: 'Kon tinuod nga praktikal an Biblia, diri ba ito sadang magkaada positibo nga epekto ha akon? Paonan-o ito makakabulig ha pagsulbad han akon mga problema yana?' Tagda an usa nga ehemplo. Para kan Delphine, an kinabuhi sagipo, damu an Hini ngan ha masunod nga tulo nga artikulo, ginsaliwnan an pipira nga ngaran. buruhaton, ngan makapatagbaw. Pero tigda nga nag- kaada hiya sunod-sunod nga problema. Namatay an iya daragita nga anak. Nagbulag hiya ngan an iya asa- wa. Nagkaproblema hiya ha pinansyal. Hiya nagsi- ring: "Diri na ako maaram kon hin-o ako - waray na ako anak, waray bana, waray panimalay. Baga hin wa- ray na ako pulos - waray pangirilal-an, waray kusog, waray paglaom." Hito gud nga takna nagin tinuod kan Delphine ini nga mga pulong: "An mga adlaw han amon mga tuig kapitoan ka tuig, ngan kon pinaagi ha kapin nga ku- sug kakawaloan ka tuig; bisan pa ito an ira pagpalabi- labi pagbuhat la ngan kasakit; kay madali ito umagi, ngan malupad kami dayon." - Salmos 90:10. KADAAN O ABANSE? SYE NSYA AN BIBLIA DIRI LIBRO HAN SYENSYA, KONDI NAGSUSULOD ITO HIN MGA IMPORMASYON NGA HA MODERNO LA NGA PANAHON HINBAROAN. TAGDON NATON AN PIPIRA HINI. ˙ May-ada ba tinikangan an uniberso? Hadto, an kilala nga mga syentista natoo nga waray tinikangan an uni- berso. Kondi yana, kinakarawat na nga may tinikangan ito. Ito an ginsi- siring han Biblia tikang pa hadto. - Genesis 1:1. ˙ Ano an kurti han tuna? Han una, damu an naghuhunahuna nga patag an tuna. Han ikalima ka siglo B.C.E., an Griego nga mga syen- tista nagsiring nga lidong an tuna. Kondi maiha na antes hito, han ika- walo ka siglo B.C.E., an usa han nag- surat han Biblia nga hi Isaias nag- unabi han "kalinginan han tuna," gumamit hiya hin pulong nga na- ngangahulogan liwat hin "lidong." - Isaias 40:22. ˙ Madadaot ba an pisikal nga kalangitan? An Griego nga syentista han ikau- pat ka siglo B.C.E. nga hi Aristotle nagtutdo nga an tuna la an nadada- ot, kondi an kalangitan nga damu an bitoon diri mahimo magbag-o o ma- daot. Ito an gintoohan han kadam-an ha sulod hin damu nga siglo. Kondi han ika-19 ka siglo, ginhimo han mga syentista an konsepto han entropy, nga nagpapasabot nga an ngatanan nga butang, ha langit man o ha tuna, may tendensya madaot. Hinbaroan ni Lord Kelvin, usa han mga syentista nga nag-endorso hini nga ideya, an ginsisiring han Biblia mahitungod ha langit ngan tuna: "Hira ngatanan magkakadadaan sugad hin panap- ton." (Salmos 102:25, 26) Kondi na- too hiya, sugad han igintututdo han Biblia, nga mahimo pugngan han Dios an sugad nga kadaot basi diri mabungkag an Iya mga linarang. - Eklesiastes 1:4. ˙ Kay ano nga nakakapabilin ha kawanangan an mga planeta sugad han tuna? Hi Aristotle nagtutdo nga an tanan nga linarang ha kawanangan aada ha sulod hin magkaluon-luon nga lidong nga kristal, ngan an tuna aada ha butnga hito. Tikang han ika-18 ka sig- lo C.E., ginkakarawat na han mga syentista an ideya nga an mga bitoon ngan mga planeta posible nga naka- bitay ha waray ginbibitayan. Kondi ha libro han Job, nga iginsurat han ika-15 ka siglo B.C.E., mababasa nga an Maglalarang 'nagbibitay han tuna ha waray binibitayan.' - Job 26:7.
Hiton makuri nga panahon, hi Delphine nakabiling hin bulig tikang ha Biblia. Daku gud an kapulsanan hito ha iya. Sugad han aton mahibabaroan ha masu- nod nga tulo nga artikulo, nakita han damu nga nabu- ligan liwat hira han Biblia han gin-aplikar nira an mga sagdon hito ha pagsulbad han ira problema. Inabat nira nga an Biblia pariho han antik nga gin-unabi ha tinikangan. Naiiba gud ito ha damu nga mga libro nga nadadaan ngan diri na praktikal gamiton. Tungod ba ito kay an Biblia hinimo tikang ha naiiba nga materyales, siring pa? O tungod kay nagsusulod ito han panhunahuna han Dios, diri han kanan tawo la? - 1 Tesalonica 2:13. halipot ngan puno hin problema. Kon baga hin nada- daog ka han imo problema, diin ka namimiling hin pagliaw, suporta, ngan masasarigan nga sagdon? Tagdon naton an tulo nga importante nga paagi diin an Biblia makakahatag hin praktikal nga giya ha imo. Mahimo ito makabulig ha imo kon paonan-o 1 malilikyan an mga problema kon posible. 2 masusolusyonan an nabangon nga mga kakurian. 3 maiilob an mga sitwasyon nga diri mo mababag-o. Bangin naoobserbaran mo liwat nga an kinabuhi Hihisgotan han masunod nga mga artikulo inin tulo nga aspekto. M E D IS I NA AN BIBLIA, BISAN KON DIRI LIBRO HAN MEDISINA, MAY MGA PRINSIPYO NGA NAGPAPAKITA HIN ABANSE NGA KAHIBARO HA KAHIMSOG. ˙ Pagkwarentinas han may sakit. Iginrirekomendar han Mosaiko nga Balaud nga ibulag ha publiko an may leprosi. Han nagkaada epidemya han Edad Medya, dida la hinbaroan han mga doktor nga iaplikar ini nga prin- sipyo, nga epektibo la gihap tubtob yana. - Lebitiko, kapitulo 13 ngan 14. ˙ Panhunaw katapos kumapot hin patay nga lawas. Tubtob han pag-ikatarapos han ika- 19 ka siglo, an mga doktor diri nanhu- hunaw kon nakapot hira hin buhi nga pasyente katapos kumapot hin patay nga lawas. Damu an namatay tungod hito. Kondi an Mosaiko nga Balaud nagsiring nga an bisan hin-o nga nag- kapot hin patay nga lawas mahugaw ha seremonyal nga paagi. Ha sugad nga kahimtang, nagsugo pa ngani ito nga gumamit hin tubig ha paglimpyo. Iton relihiyoso nga mga buruhaton si- gurado nga mapulsanon ha kahim- sog. - Numeros 19:11, 19. ˙ Paglabog han baya. Kada tuig, sobra tunga ka milyon nga kabataan an namamatay ha pag- urouro, kasagaran nga tungod han diri husto nga paglabog han baya. An Mosaiko nga Balaud nagsiring nga an baya han tawo sadang iglubong hira- yo ha gin-uukyan han tawo. - Deute- ronomio 23:13. ˙ Husto nga panahon ha pagturi. Gin-oobligar han Balaud han Dios nga turion an bata ha ikawalo ka ad- law han iya kinabuhi. (Lebitiko 12:3) Hinbaroan nga ha mga minasus-an, an abilidad han dugo ha pagbagtik nagigin normal paglabay hin usa ka semana. Ha panahon han Biblia, antes pa han moderno nga mga paa- gi ha pagtambal, maaramon gud nga proteksyon an paghulat hin sobra usa ka semana antes turion an mi- nasus-an. ˙ An epekto han emosyonal nga kahimsog ha pisikal nga kahimsog. An mga doktor ngan mga syentista nasiring nga an positibo nga mga emosyon sugad han kalipay, pagla- om, pagin mapasalamaton, ngan pa- gin mapinasayloon may maopay nga epekto ha kahimsog. An Biblia nasi- ring: "An malipayon nga kasingkasing maopay nga tambal; kondi an masu- rub-on nga espiritu nakakapamara han mga tul-an." - Proberbios 17:22. 7
1 Bulig nga Malikyan an Problema An Biblia nasiring nga an sagdon hito giniyahan han Dios ngan "mapulsanon ha pagtutdo, ha pagsaway, ha pagtadong." (2 Timoteo 3:16) Tinuod ba ito? Tagda kon paonan-o an kinaadman tikang ha Biblia nakabulig nga malikyan an pipira han pinakadagku nga problema antes ito makagamot. 8 PAGHUBOG Inabat ni Delphine, nga gin-unabi kanina, nga an iya mga problema nag-aghat ha iya nga mag-ininom hin sobra. An Biblia diri nagdidiri ha kasadangan nga pag-inom, pero ito nasiring: "Ayaw tampo ha mga pa- rahubug." (Proberbios 23:20) An paghubog gintata- gad nga nagriresulta ha grabe nga mga sakit, pagbu- lag ngan nadaot nga mga relasyon, ngan minilyon nga temprano nga kamatayon kada tuig. Malilikyan an kadam-an hini nga mga problema kon susundon an maaramon nga sagdon han Biblia. Ito an ginbuhat ni Delphine. Hiya nakagsiring: "Nasantop ko nga diri nasusulbad han pag-ininom an akon mga problema. Gin-aplikar ko an sagdon han Filipos 4:6, 7: 'Ayaw kamo kabaraka ha bisan ano, kondi ipahibaro niyo ha Dios an iyo mga hangyo.' Ha mga gab-i nga nagkikinabaraka ako, nanginginyupo ako kan Jehova. Iginsusumat ko an akon inaabat, upod na an kasina, kasakit, ngan kasubo, ngan naki- kimalooy ako nga buligan ako nga magin positibo. Pagkaaga, ginsisiguro ko nga waray na ako hito nga mga pagbati. Nakabulig ito ha akon nga magpokus ha kon ano an may-ada ako imbes ha kon ano an na- wara ha akon. Nagdesisyon ako nga diri na uminom utro. Tungod kay presyoso gud an kamurayawan nga akon nabilngan, diri ko karuyag nga mawara ito." IMORALIDAD An imoralidad usa han nangunguna nga hinungdan han kasakit ngan kasub-anan. Pero an mga prinsip- AN BARANTAYAN Num. 1 2018
An praktikal nga sagdon han Biblia makakabulig nga malikyan an pipira nga problema yo ha Biblia makakabulig nga malikyan an sugad nga mga problema pinaagi ha pagsulbad han pipira han nangunguna nga hinungdan han imoralidad - an pagpikat ngan pornograpiya. "Masayon la magpi- kat," siring han batan-on nga hi Samuel. "Bisan kon diri ako naruruyag ha usa nga babaye, pero kon ina- abat ko nga naruruyag hiya ha akon, naaaghat ako ha pagpikat." Naobserbaran ni Samuel nga pirme hiya gin-aakusaran ha pagpikat bisan kon diri niya ito in- tensyon, salit nagdesisyon hiya nga magpikat lugod. Pero nakonsensya hiya. "Nakadaot ito tungod kay nagin makikalugaringon ako," siring niya. Usa nga artikulo para ha mga batan-on an ginba- sa ni Samuel ha website nga jw.org. Ngan nahunahu- na niya an Proberbios 20:11, nga nasiring: "Bisan an bata nagpapakilala ha iya ngahaw pinaagi han iya mga binuhatan, kon an iya buhat uray ba, ngan kon ito maopay ba." Paonan-o ito nakabulig ha iya? Na- santop niya nga an iya pagpikat diri "uray" ngan diri "maopay." Hiya nasiring: "Hinbaroan ko liwat nga an batan-on nga nagpipikat nagkakaada mga pamata- san nga nagriresulta ha diri maopay nga pag-asawa. Nahunahuna ko liwat kon ano an aabaton han akon magigin asawa kon makita niya nga nagpipikat ako ha iba. Nakabulig ini ha akon nga makasantop nga nakakadaot gud an pagpikat. Diri tungod kay masa- yon ito buhaton, husto ito." Salit nagbag-o hi Sam- uel. An paglikay ha pagpikat nakabulig liwat ha iya nga makalikay ha imoralidad. Hi Antonio aada ha sitwasyon diin mas posible an AN BARANTAYAN Num. 1 2018 pakabuhat hin imoralidad: Mahilig hiya ha pornog- rapiya. Bisan kon hinigugma gud niya an iya asawa, pauroutro nga nasusulay hiya han iya bisyo. Nasiring hiya nga an paghunahuna han 1 Pedro 5:8 nakabulig gud ha iya. Ito nasiring: "Tipigi an iyo maopay nga panhunahuna, ngan magin mabinantayon. An iyo kaaway nga amo an Yawa naglilinakat-lakat pariho hin nagngungurob nga leon, nga nagpipinamiling hin lalamyon." Hi Antonio nagsiring: "Napapalibo- tan kita hin pornograpiko nga mga retrato, ngan ma- himo ito magpabilin ha aton hunahuna. Ito nga teksto nakabulig gud ha akon nga hunahunaon an gintitikangan hito nga mga pagsulay. Kinahanglan ko mahibaro ha pagpahinumdom dayon ha akon kalu- garingon nga iton maglaw-ay nga retrato tikang ha Yawa. Maaram na ako yana nga hi Jehova la an ma- kakabulig ha akon ha 'pagtipig hin maopay nga pan- hunahuna ngan magin mabinantayon' basi maato- han ko ito nga mga pag-atake ha akon hunahuna, kasingkasing, ngan ha amon pag-asawa." Nakarawat ni Antonio an bulig nga iya ginkinahanglan, ngan na- undang niya an iya maraot nga hilig. Tungod hito, nabuligan hiya nga makalikay bisan ha mas dagku nga problema. Matin-aw, an Biblia naghahatag hin praktikal nga sagdon nga makakabulig nga malikyan an seryoso nga mga problema. Pero ano man kon an problema nakagamot na ngan pabalik-balik? Kitaon naton kon paonan-o makakabulig an Pulong han Dios ha pag- sulbad han sugad nga mga problema. 9
2 Bulig nga Masolusyonan an Problema May mga problema nga nag-iiha, usahay ha sulod hin mga tuig, ngan bangin ma- kagamot na ito antes kita mahibaro. Nag- tatagana ba an Biblia hin kinaadman nga mabulig ha pagsulbad han sugad nga nag- papadayon ngan nakakapanluya nga mga problema? Tagda an pipira nga ehemplo. 10 DURO NGA PAGKINABARAKA Hi Rosie nagsiring: "Pirme ako nagkikinabaraka, sa- lit sugad hin nadaku an problema ha akon hunahuna kay han tinuod nga nahinanabo." Ano nga teksto an nakabulig? An usa hito amo an Mateo 6:34: "Ayaw gud kamo kabaraka mahitungod han sunod nga ad- law, kay an kada adlaw may kalugaringon nga mga kabaraka. An problema la yana nga adlaw an huna- hunaa." Hi Rosie nagsiring nga ito nga mga pulong ni Jesus nakabulig ha iya nga diri na magkinabaraka ha kon ano an posible mahitabo ha sunod nga adlaw. Hiya nagdugang, "Igo na an akon problema, diri na ako sadang magkinabaraka mahitungod hin mga sit- wasyon nga waray pa mahitabo ngan bangin diri ma- hitatabo." Hi Yasmine inabat liwat nga nabubug-atan hiya han sobra nga pagkinabaraka. "Nagtitinangis ako ha sulod hin pipira ka adlaw, ngan usahay diri ako nahi- ngangaturog. Nanluya ako tungod han negatibo nga panhunahuna." Ano nga teksto an nakabulig? Hiya nagsiring nga an 1 Pedro 5:7: 'Ipasa ha [Dios] an nga- tanan niyo nga kabaraka, kay napaid hiya ha iyo.' Hi Yasmine nagdugang: "Samtang nalabay an panahon, padayon nga nag-inampo ako kan Jehova, ngan gin- baton niya ako. Inabat ko nga sugad hin nawara an akon mabug-at nga pinas-an. Usahay, nabalik an akon negatibo nga panhunahuna, pero yana maaram na ako kon paonan-o ko ito makukontrol." AN BARANTAYAN Num. 1 2018
PAGLINANGAY-LANGAY Hi Isabella nga usa nga batan-on, nagsiring: "Baga hin aada na ha akon dugo an paglinangay-langay, kay sugad gihap hito hi Tatay. Ginlalangan ko an pagbu- hat han importante nga mga butang basi la magrelaks o magkita hin TV. Nakadaot ito nga pamatasan kay nakadugang ito hin istres ngan nakaiban ha kalidad han trabaho." Nakabulig ha iya an prinsipyo ha 2 Ti- moteo 2:15: "Buhata an imo bug-os nga mahihimo nga uyonan ka han Dios, sugad nga magburuhat nga waray iginkakaawod." Hiya nagsiring, "Diri ko karu- yag nga ikaawod ako ni Jehova tungod la kay nagli- nangay-langay ako." Daku gud an iya pag-uswag. Hi Kelsey, nga may pariho nga kinaiya, nagsiring: "Kon may proyekto ako, ginhihimo ko la ito kon ha- ros deadline na ha pagpasa. Nagtatangis ako, diri na- ngangaturog, ngan nababaraka. Diri gud ito mao- pay." Nakabiling hiya hin bulig ha Proberbios 13:16: "An tagsa nga tawo nga mainalam-agamon nagbubu- hat dara an hibaro; kondi an lurong nagpaparayaw han iya kalurongan." Iya iginsumat kon ano an iya hinbaroan ha pagpamalandong hini nga teksto: "Ma- aramon gud an pagin praktikal ngan pagplano hin abanse. Yana may notebook ako ha lamesa diin igin- susurat ko an akon buruhaton, ngan nakabulig ini ha akon nga magin organisado ha akon eskedyol; diri gindidelatar an akon buruhaton tubtob nga waray na ako oras ha pagbuhat hito." KASUBO "Ako ngan an akon upat nga anak ginbayaan han akon bana," siring ni Kirsten. Ano nga teksto an na- kabulig ha iya? An Proberbios 17:17, nga nasiring: "An sangkay nahigugma ha ngatanan nga panahon; ngan an usa nga bugto natawo para ha kakuri-an." Hi Kirsten nangaro hin bulig ha iba nga nagsisingba li- wat kan Jehova. Ano an resulta? "Ginbuligan ako han akon kasangkayan ha iba-iba nga paagi! May mga nagbilin hin groseri ngan bukad ha amon purta- han. May mga binulig ha amon han tulo ka beses nga binalhin kami hin balay. May nagbulig liwat ha akon nga makabiling hin trabaho. Andam pirme an akon kasangkayan ha pagbulig ha akon." Hi Delphine nga gin-unabi kanina, nakaeksper- yensya liwat hin kasubo. Katapos han mga trahedya nga nahitabo ha iya, hiya nagsiring: "Nakikita ko an AN BARANTAYAN Num. 1 2018 iba nga malipayon, samtang ako nag-uusahan ngan masurub-on." Usa nga teksto nga nakabulig ha iya an Salmos 68:6: "An minimingaw tinatagan puroy-an [han Dios]." (Maupay nga Sumat) Hiya nagsaysay: "Maaram ako nga diri la literal nga panimalay an iginpapasabot hini nga teksto. Lugod, nasabtan ko nga an Dios naghahatag hin espirituwal nga panima- lay, usa nga lugar nga talwas diin makakabiling kita hin tinuod nga kasangkayan ngan maopay nga relas- yon ha mga nahigugma kan Jehova. Pero maaram ako nga diri ako magigin duok ha iba kon diri anay ako magin duok kan Jehova. Salit nakabulig an Sal- mos 37:4: 'Maglipay liwat ikaw kan Jehova; ngan hiya mahatag ha imo han mga pinangangaro han imo kasingkasing.' " Hiya nagsiring: "Nakita ko nga kinahanglan ko magin mas duok kan Jehova. Hiya an pinakamaopay nga sangkay. Katapos, iginlista ko an mga buruhaton nga puydi ko buhaton kaupod han iba basi magkaa- da ako kasangkayan nga nahigugma gihap ha iya. Na- hibaro ako magpokus ha kaopayan han iba ngan hu- nahunaon nga sugad hin ito la an akon nakikita." Syempre, diri pa perpekto an aton kasangkayan nga nag-aalagad ha Dios. Pariho ha iba, an mga Sak- si ni Jehova naatubang hin mga problema. Kondi an kahibaro tikang ha Biblia nag-aaghat ha ira ha pag- bulig ha iba ha anoman nga panahon nga posible. Maaramon an pagkaada sugad nga kasangkayan. Kondi, makakabulig ba liwat an mga prinsipyo han Biblia ha mga problema nga diri nasusulbad yana, sugad han maiha na nga pagkasakit ngan kamatyi hin hinigugma? An pag-aplikar han mga prinsipyo ha Biblia makakabulig ha imo nga makabiling hin mabinuligon nga kasangkayan 11
3 Bulig nga Mailob an Problema May mga problema nga ha pagkayana diri malilikyan o masusulbad. Pananglitan, kon namatyan ka hin hinigugma o may maiha ka na nga sakit, bangin waray ka mahihimo kondi mamiling hin mga paagi nga mailob an imo kasakit. Makakabulig ba an Biblia ha sugad nga mga sitwasyon? An Biblia makakaliaw ha imo bisan ha pinakamadulom nga takna han imo kinabuhi MAIHA NA NGA PAGKASAKIT Hi Rose nagsiring: "May problema ako ha kahimsog tikang pa han akon kabata, salit naabat ako pirme hin kaul-ol. Nawarayan ako kalipay ha kinabuhi." Usa han iya daku nga problema amo an diri pakapokus usahay ha iya pag-aram ha Biblia ngan ha mga butang may ka- labotan ha iya pag-alagad. Pero nabuligan gud hiya han mga pulong ni Jesus ha Mateo 19:26: "Ha Dios an ngatanan posible." Hinbaroan ni Rose nga may iba pa nga paagi ha pag-aram. Tungod han kaul-ol nga iya inaabat, usahay nakukurian hiya pagbasa salit nama- mati na la hiya ha mga rekording han Biblia ngan mga publikasyon nga basado ha Biblia. "Kon waray ito nga mga probisyon, diri ako maaram kon pao- nan-o ko titipigan an akon espirituwalidad," siring niya. Kon nasusubo hi Rose tungod kay diri na niya na- hihimo an iya mga nabubuhat hadto, nakakakuha hiya hin pagliaw tikang ha 2 Corinto 8:12: "Labi nga maka- lilipay kon an tawo disidido gud maghatag, depende ha iya gintatag-iya, diri depende ha diri niya gintatag- iya." Ini nga mga pulong nagpapahinumdom kan Rose nga nalilipay an Dios ha kon ano an iya nahihimo tu- ngod kay ginbubuhat niya an iya mahihimo bisan pa han iya limitasyon. DURO NGA KASUBO TUNGOD HAN KAMATYI Hi Delphine nga gin-unabi kanina, nagsiring: "Han Damu han sugad nga rekording an makikita ha website nga jw.org. AN BARANTAYAN Num. 1 2018
namatay an akon 18 anyos nga anak, duro gud an akon kasakit ngan kahuna ko nga diri na ako makaka- padayon ha kinabuhi. Iba na gud an ngatanan." Kon- di nakakuha hiya hin pagliaw ha Salmos 94:19, diin an salmista nagsiring ha Dios: "Ha kadam-an ha akon pa- murobuut [o, kabaraka] ha sulud ko, an imo mga pag- li-aw nakalipay ha akon kalag." Hiya nagsiring: "Nag- ampo ako kan Jehova nga buligan ako makabiling hin mga buruhaton nga makakabulig nga maibanan an akon kasakit." Nagin sagipo hiya ha mapulsanon nga pagbolun- taryo nga buruhaton. Ha urhi, iginpariho niya an iya kalugaringon ha krayola - bisan an utod-utod na na- gagamit la gihap ha pagkolor. Sugad man, bisan kon masurub-on hiya, nakita niya nga puydi la gihap hiya makabulig ha iba. Hiya nagsiring: "Nakita ko nga kon ginagamit ko an mga prinsipyo ha Biblia ngan an mga paagi ha paghunahuna uyon hito ha pagbulig ha akon mga gindudumarahan hin pag-aram, ito an paagi han pagbulig ngan pagliaw ha akon ni Jehova." Naglista hiya hin mga tawohan ha Biblia nga nag-agi liwat hin duro nga kasubo. Hiya nagsiring, "Waray ruhaduha, hira ngatanan mainampoon nga mga tawo." Hinbaro- an liwat niya nga "malalamposan la an mga problema pinaagi ha pagbasa han Biblia." An pag-aram han Biblia nagtutdo liwat kan Del- phine nga magpokus ha unhan, diri ha naglabay. An paglaom nga gin-unabi ha Buhat 24:15 nakakaliaw ha iya: "May pagkabanhaw han mga matadong ngan mga diri-matadong." Mationan-o hiya kasigurado nga ba- banhawon ni Jehova an iya anak? Hi Delphine bina- ton: "Nakikita ko an akon anak ha tidaraon. Nakaes- kedyol na an amon 'date,' nga sugad hin nakabutang ito ha kalendaryo han akon Amay. Nahahanduraw ko nga kaupod ko hiya ha amon garden sugad la nga kla- ro nga nakita ko hiya ngan ginhigugma ha adlaw nga igin-anak ko hiya." PAONAN-O KITA MABUBULIGAN HAN DIOS? Matin-aw an baton han Biblia. Ito nasiring: "Hi Jehova harani ha ira ngatanan nga nagsasangpit ha iya, ha ira ngatanan nga nagsasangpit ha iya hin kamatuuran. Magtutuman hiya han tinguha nira nga nahadluk ha iya; hiya liwat makakabati han ira singgit, ngan magluluwas ha ira." (Salmos 145:18, 19) Nakakaliaw ito, diri ba? Kondi, paonan-o ginbabaton han Dios an pag-ampo hadton sinsero nga nangangaro han iya giya? ˙ PINAAGI HA PAGHATAG HIN KUSOG: An mga problema agsob nga naka- kapanluya ngan nakakawara hin ku- sog - ha pisikal, emosyonal, ngan es- pirituwal. (Proberbios 24:10) Kondi hi Jehova "nahatag hin gahum ngadto ha nanluluya; ngan ha iya nga waray gahum iya dinodugangan hin kusug." (Isaias 40:29) Hi apostol Pablo nga inatubang hin mga kasakitan, nagsi- ring: "Ha ngatanan nga butang may kusog ako pinaagi ha iya nga nagha- hatag ha akon hin gahum." (Filipos 4:13) Napakusog hi Pablo pinaagi han baraan nga espiritu han Dios. Mahi- mo ka liwat mangaro ha Dios hin ba- raan nga espiritu. - Lucas 11:13. ˙ PINAAGI HA PAGHATAG HIN KINAADMAN: Ano man kon nagkikinahanglan ka hin bulig basi masabtan ngan maapli- kar an sagdon han Biblia? An disipulo nga hi Santiago nagsiring: "Kon may bisan hin-o ha iyo nga kulang hin ki- naadman, padayon nga mangaro hiya ha Dios, kay hura nga nahatag Hiya ha ngatanan ngan diri nasisina, ngan ihahatag ito ha iya." (Santiago 1:5) Mahimo ka gumios uyon han imo pag- ampo pinaagi ha pagbasa han Biblia ngan pag-aplikar han katutdoan hito. (Santiago 1:23-25) Samtang ginbu- buhat mo ito, personal mo nga mahi- babaroan kon mationan-o kamaara- mon an sagdon hito. ˙ PINAAGI HA PAGHATAG HIN KA- MURAYAWAN HA HUNAHUNA: Bisan kon naabat ka hin sobra nga kabaraka, mabubuligan ka ni Jehova nga magin kalmado. An iya Pulong nasiring: "Ayaw kamo kabaraka ha bi- san ano, kondi ha ngatanan nga bu- tang pinaagi han pag-ampo ngan pa- ngamuyo nga may pagpasalamat, ipahibaro niyo ha Dios an iyo mga hangyo; ngan an kamurayawan han Dios nga labaw ha ngatanan nga pag- sabot magbabantay han iyo kasing- kasing ngan han iyo panhunahuna pinaagi kan Kristo Jesus." (Filipos 4: 6, 7) Kay ano nga diri mangaro kan Jehova hin kamurayawan? Kondi, ano man kon diri dayon ma- sulbad an imo problema? Ayaw pag- hunahuna nga ginbayaan ka na han Dios. Bisan kon magpadayon an problema, mahimo ka niya tagan hin kaisog ngan kusog nga makailob. (1 Corinto 10:13) Nagsasaad liwat an Biblia nga maabot an panahon diin permanente nga masusulbad na an aton mga problema! 13
An Biblia Ngan an Imo Kabubuwason HUNAHUNAA nga nagbabaktas ka ha masirom nga dalan ha katutnga han gab-i. Bisan kon maiha na nga natunod an adlaw, diri ka nababaraka kay may ma- lamrag ka nga ispat. Kon iginlalawag mo ito ha ubos, nakikita mo dayon an aada ha imo atubangan. Ngan kon iginlalawag mo ito ha unhan, nakikita mo an imo paglalaktan kay hirayo an naaabot han kapawa hito. Ha pipira nga paagi, an Biblia pariho hito nga is- pat. Sugad han aton hinbaroan ha nauna nga mga ar- tikulo, an Pulong han Dios makakabulig ha aton ha pag-atubang ha kon ano an aada ha aton atubangan - mga problema ha kada adlaw dinhi hinin waray ka- sigurohan nga kalibotan. Pero diri la ito an nahihimo han Biblia. Naghahatag liwat ito hin klaro nga hulag- way han tiarabot, salit nabubuligan kita nga makita ngan masubay an dalan nga nagtutugway ngadto ha nagpapadayon nga kalipay ngan kakontento. (Sal- mos 119:105) Ha ano nga paagi? Tagdon naton an duha nga paagi nga an Biblia nag- hahatag hin paglaom ha tidaraon: 1 Nabulig ito ha aton nga magkaada katuyoan ha kinabuhi, ngan 2 nagtu- tutdo ito ha aton kon paonan-o magkakaada nagpapa- dayon nga pakigsangkay ha aton Maglalarang. 1 KATUYOAN HA KINABUHI An Biblia naghahatag hin masasarigan nga sagdon ha pag-atubang ha mga problema, pero labaw gud ito kay ha mga libro nga naghahatag la hin mga sagdon kon paonan-o naton susulbaron an aton problema. Imbes nga aghaton kita nga magpokus ha aton la per- sonal nga problema, gintututdoan kita han Biblia nga kitaon an aton kalugaringon sugad nga bahin han usa ka daku nga katuyoan. Hito la nga paagi magkakaada tinuod nga kahulogan an aton kinabuhi. Pananglitan, tagda ini nga prinsipyo ha Biblia: "Mas makalilipay an paghatag kay ha pagkarawat." (Buhat 20:35) May nahinunumdoman ka ba nga imo nabuligan ha pinansyal? O bangin naghatag ka hin oras ha pagpamati samtang iginsusumat han imo sangkay an iya mga kabaraka? Diri ba umabat ka hin kakontento nga may nabuligan ka nga magin malipa- yon? Naabat kita hin daku gud nga kalipay kon nahatag kita nga diri naglalaom hin bisan ano nga kabalyo. Usa nga awtor an nagsiring: "Imposible gud nga mag- 14 AN BARANTAYAN Num. 1 2018
hatag ka nga diri ka makarawat hin labaw pa han imo iginhatag - basta maghatag ka nga diri naglalaom hin bisan ano nga balos." Kondi kon naghahatag kita hin panahon, labi na ha mga diri makakabalos, ha pagka- matuod nakarawat kita hin balos. Nagigin bahin kita ha usa ka daku nga katuyoan. Oo, nagbubuhat kita kaupod han Maglalarang mismo, nga nagtatagad han aton ginbuhat sugad nga utang niya ha aton. (Prober- bios 19:17) Iya gud ginpapabilhan an aton ginbubu- hat para ha minos nga mga tawo, ngan nagsasaad hiya nga babalosan kita hin kinabuhi nga dayon ha paraiso nga tuna - usa nga makalilipay gud nga pagla- om! - Salmos 37:29; Lucas 14:12-14. Labaw ha ngatanan, an Biblia nagtututdo nga ma- himo magkaada tinuod nga katuyoan an aton kinabu- hi pinaagi ha pagsingba ha tinuod nga Dios, hi Jeho- va. An iya Pulong nag-aaghat ha aton nga ihatag ha iya an pagdayaw, pagpasidungog, ngan pagsugot nga angayan gud para ha iya. (Eklesiastes 12:13; Pahayag 4:11) Kon ginbubuhat naton ito, nahihimo naton an usa nga butang nga maopay gud pamalandungon: Na- papalipay naton an aton Maglalarang. Ngani, hiya nag-aaghat ha aton: "Pagmakinaadmanon, ngan hi- moa an akon kasingkasing nga malipayon." (Prober- bios 27:11) Hunahunaa la - kon naghihimo kita hin maaramon nga desisyon uyon ha mga prinsipyo ha Biblia, napapalipay naton an aton mahigugmaon nga Amay ha langit. Kay ano? Kay hinigugma kita niya ngan karuyag niya nga magpahimulos kita pinaagi ha pagsunod han iya giya. (Isaias 48:17, 18) Oo, wa- ray na gud labaw nga katuyoan an aton kinabuhi kay han pagsingba ha Soberano han uniberso ngan pag- kinabuhi ha paagi nga nakakapalipay ha iya! 2 PAKIGSANGKAY HA ATON MAGLALARANG An Biblia nagtututdo liwat ha aton nga makigsang- kay ha aton Maglalarang. Ito nasiring: "Magin duok kamo ha Dios, ngan magigin duok hiya ha iyo." (San- tiago 4:8) May panahon nga bangin magruhaduha kita kon posible gud ba magin sangkay han makaga- rahum-ha-ngatanan nga Maglalarang. Pero ginpapa- sarig kita han Biblia nga kon "pamilngon" naton an Para ha dugang nga impormasyon mahitungod ha saad han Dios nga ki- nabuhi nga dayon ha Paraiso, kitaa an kapitulo 3 han libro nga Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia? nga iginpupublikar han mga Saksi ni Jehova. AN BARANTAYAN Num. 1 2018 Dios, 'hiaagian gud' naton hiya kay "hirani hiya ha tagsa ha aton." (Buhat 17:27) An sagdon han Biblia nga magin sangkay han Dios mapulsanon gud para ha aton kabubuwason. Ha ano nga paagi? Tagda ini: Ano man an aton himoon, waray bisan usa ha aton an makakatalwas tikang ha aton kaaway - an kamatayon. (1 Corinto 15:26) Kondi an Dios wa- ray tubtoban. Diri hiya mamamatay, ngan karuyag niya nga mabuhi liwat ha kadayonan an iya kasangka- yan. Pinaagi hinin simple kondi makaruruyag nga mga pulong, iginpahayag han Biblia kon ano an karu- yag ni Jehova para hadton namimiling ha iya: "An iyo kasingkasing mabuhi unta ha kagihaponan." - Sal- mos 22:26. Paonan-o ka magkakaada hiton nagpapadayon nga pakigsangkay ha Dios? Padayon nga mahibaro mahi- tungod ha iya pinaagi han iya Pulong, an Biblia. (Juan 17:3; 2 Timoteo 3:16) Aroa an iya bulig basi masabtan ito. Nagpapasarig ito ha aton nga kon sin- sero ngan 'padayon nga mangangaro kita ha Dios' hin kinaadman, iya ito ihahatag ha aton. (Santiago 1:5) Katapos, pangalimbasugi nga iaplikar an imo hinbabaroan pinaagi ha paghimo han Pulong han Dios nga "lawag ha [imo] mga ti-il, ngan suga ha [imo] agi-an" yana ngan ha kadayonan. - Salmos 119:105. An mga Saksi ni Jehova nagtatanyag hin libre nga pag-aram ha Biblia nga mabulig ha imo nga mas masabtan an Kasuratan. Basi mahibaro ma- hitungod hini, alayon kitaa an video nga Paonan-o Ginhihimo an Pag- aram ha Biblia? ha An Dios waray tubtoban, ngan karuyag niya nga mabuhi liwat ha kadayonan an iya kasangkayan 15
ANO HA IMO PAGHUNAHUNA? Makakabulig ba ha imo an Biblia nga magin sangkay han Dios? AN IBA NATOO . . . nga diri hira puydi magin sangkay han Dios kay ha ira pag-abat mahugaw o makasasala hira. Samtang an iba nasiring nga an Dios diri napaid ha aton. Ano ha imo paghunahuna? AN GINSISIRING HAN BIBLIA An duok nga "pakigsangkay [han Dios] aada ha ma- tadong." (Proberbios 3:32) Kon susundon naton an Dios, magigin sangkay kita niya. ANO PA AN ATON MAHIBABAROAN HA BIBLIA? ˇ Karuyag han Dios nga magin Sangkay naton hiya. - Santiago 4:8. ˇ Sugad nga Sangkay, andam an Dios ha pagbulig ngan pagpasaylo ha aton. - Salmos 86:5. ˇ Ginhihigugma han mga sangkay han Dios an iya mga ginhihigugma, ngan ginkakangalasan an iya mga ginkakangalasan. - Roma 12:9. ALAYON PADAD-I AKO HIN KOPYA HAN Ano Gud ba an Igintututdo han Biblia? ANO Gud BA AN IGINTUTUTDO HAN BIBLIA? Para ha dugang nga impormasyon mahitungod ha kon paonan-o kita magkikinabuhi ha paagi nga inuuyonan han Dios, kitaa an kapitulo 12 hini nga libro nga iginpupublikar han mga Saksi ni Jehova. Makikita liwat ini ha s Libre an pag-download n o hini nga magasin ngan han naglabay nga mga gowa p YINAKNAN NGARAN ADRES
Para han papadad-an nga adres, kitaa an pahina 2 Mababasa an Biblia online ha sobra 150 nga yinaknan Kitaa an o ig-scan an code A S 1 8 1 p w
3 2 0 1 7 1 .


anmin M Tanang Pasalamat og Himaya ngadto sa Buhi nga Diyos! nga mga B la ita No. 36 Nobyembre 3, 2013 Talagsaong balangaw (Muan, Manmin Church, Enero 27, 2011) Ang GCN TV's transmitter sa New York Empire State Building Nahimutangan sa Muan Sweet Water (Haeje-myoun, Muan-gun, Jeonnam Province) Ang WCDN's 10th International Medical Conference sa Mexico (Hunyo 2013) Si D r. Jaeroc k Lee sa H oly Spir it Wor ld Explosion Crusade 1992 Mga libro ni Dr. Jaerock Lee sa 58 ka sinultihan Ang bird's eye view sa Canaan Sanctuary nga nagpadayag sa himaya sa Diyos og nagpa sidlak sa kahayag A n g 3 0 t h C hur c h A nni ve r s a r y C e l e b r at i o n Performance (Oktobre 7, 2013) Ang Manmin Central Church nag saulog sa ika-31 anibersaryo sa simbahan inig tuig sa 2013. Hangtud karon, ang simbahan nag giya sa daghang kalag ngadto sa dalan sa kaluwasan uban ang 10,000 ka mga sanga og nakig ubang simbahan. Ang Manmin International Seminary's lecturing tour sa 9 ka mga Latin countries (Nobyembre, 2007) Si Senyor Pastor Dr. Jaerock Lee nagkab-ot sa probidensya ining naghinapos nga panahon pinaagi sa pagpakita dili lamang sa mga kahibulongang ilhanan apan lakip na ang gamhanang lihok sa pagpamuhat sama sa gihimo ni Hesus. Ang mga miyembro sa Manmin nagpundok sa santuwaryo, mainitong nanag-ampo, nagtuman sa maayo og nindot nga dughan sa espiritu, og napuno sa paglaum sa Bag-ong Herusalem sa Langit. Panghimatuod sa mga miyembro nga nakalingkawas sa mga sakit og kalisdanan og karon nangapil sa mga misyon. Ang Daniel Prayer Meeting nga gipasiugdahan ni Mrs. Boknim Lee, presidente sa Manmin Prayer Center Miting uban ang Peruvian President, Alejandro Toledo sa Presidential Palace (Nobyembre 30, 2004) Ang katong nagpamatuod sa ilang kaayuhan sa Manmin Summer Retreat (Agosto 5, 2013) Ang Manmin's worship service gisibya pinaagi sa GCN TV og sa internet og gitambungan sa katawhan sulod sa 170 ka mga nasod. Ang Israel United Crusade 2009 ni Dr. Jaerock Lee (September 6-7, 2009)
2 Ang Pulong sa Kinabuhi- Espirituwal nga Gugma (7) No. 36 Nobyembre 3, 2013 anmin M B la ita Ang Gugma Dili Mapahitas-on o Bastos "Ang gugma dili mapahitas-on o bastos; dili kini mamugos sa kaugalinong kagustohan; dili kini masuk-anon o madinumtanon." (1 Corinto 13:5) Senyor Pastor Dr. Jaerock Lee Ang pagka mapahitas-on o pagka bastos nagpasabot sa pagkabagis, way tahud, o kuwang sa pamatasan. Tinuod ang pamaagi sa pagtahud o pag estorya dili manag pareho sigon sa panahon og henerasyon. Apan naa gihapo'y basihan nga ma obserbahan sa tawo. Makapahibulong, daghang mga tawo bagis apan wala sila mahibalo niini. Dili sila mag amuma og maayong pamatasan ngadto sa suod nila. Tingali moingon ka nga mahimo rang magbinagsik kay amigo man mo, apan ang imong pagka bagis sa lihok og sinultian mahimong maka pasakit sa uban. Kung naa kay tinuod nga gugma, dili ka mapahitas-on og mag binastos. Unsa kaha kon naa kay mahalon nga alahas nga bililhon kaayo nimo? Dili ba nimo ampingan? Tingali imo gyud ampingan og dili gani ka gusto nga magarasan. Mao nga kon tinuod nga imong gihigugma ang imong higala, unsa kaha ni nimo ka pinangga! 1. Sitwasyon diin ang tawo bagis o walay tahud sa Diyos Ang ubang tawo moingon nga gihigugma nila ang Diyos, apan dili makita sa ilang lihok og pulong nga naa silay gugma Niya. Naay magduka atol sa worship service. Atong ingnon nga pinaagi sa imbitasyon ni bisita ka sa president sa inyong nasod. Kung dukaon ka samtang nakig istorya niya, bastos kaayo. Apan kung nisimba ka sa Diyos nga atong Ginoo, og kon ikaw dukaon og makatagpilaw diha sa Iyang atubangan, walay lain apan ka duhaduhaan kung tinuod ba ang imong gugma ngadto sa Diyos. Bastos usab kon ikaw makig-istorya sa imong higala og maghuna-huna'g walay pulos panahon sa worship service. Kini nagpakita nga wala kay pagtahod sa Diyos. Binastos sad ngadto sa pastor kon ikaw nagtabi, dili maminaw o natulog kon sila nagwali. Mabalaka lang hinuon sila kon ang mensahe naghatag ba og grasya nimo o wala. Usahay pugong kini sa inspirasyon sa Espiritu Santo ngadto sa nagwali. Sa katapusan, kon ingon ka ini panahon sa worship service, maka among ka lang sa uban nga nanambong og ngadto sad nimo. Ang paglakaw bisan wala pa nahuman ang worship service, wala sad ni maayong pamatasan. Gawas adtong naay obligasyon m a h i t u n g o d s a p a g s e r b i s y o , i k a w magpabiling maglingkod og maminaw hangtod mahuman ang service. Imo gyung ihatag ang tibuok mong kasing kasing sa pagsugod hangtod sa pagbendisyon. Mao sad sa tibuok serbisyo apil na sa imong pagdayeg, pag-ampo, paghatag sa mga halad, og pagpaminaw sa mga pahibalo. Imong ihatag ang samang klase sa matinguhaong dughan ngadto sa praise and worship service og cell services og ngadto sa opisyal nga serbisyo sa simbahan. Sa paghalad og worship service sa tibuok nimong dughan, dili gyud ka magpaawahi. Bagis ang maawahi kon adunay miting sa ubang tawo apan labaw'ng binagsik og dili mayo kon maawahi ka lang gihapon para sa Diyos! Angayan nga mag-ampo para sa worship service sa dili pa kini magsugod. Ang kabagis og kabastos ngadto sa Diyos, apil na ang pagtambong sa worship service human sa pagpanigarilyo og pag inom-inom, ang paggamit og cellphones, pagtugot sa mga bata aron mag sabasaba, kaon og bubblegum, og pagkaon bisan unsa panahon sa service. Ang imong linihukan importante kaayo. Kon moadto ka sa simbahan nga nagsul-ob og uran nga sanina sa walay pag alima ini, kini kuwag sa insaktong pamatasan. Moadto gyud ka sa simbahan nga nindot og limpyo tan-awon. Hinuon nag depende kini. Usahay naay makaapil ka og Miyerkules nga serbisyo o Friday All-night Service nga nag uniform kini tungod kay nagdali ka gikan sa trabaho. Ang Diyos dili moingon nga nagbinagsik ka lang Niya. Hinuon malipay Siya tungod kay ang imong dughan nagtinguha nga makatambong sa serbisyo bisan bisi ka. Kon ikaw mag samok-samok sa tawo nga nag-ampo pinaagi sa pagtapik sa iyang abaga tungod kay naay dinaliang butang og mohunong siya sa pag-ampo tungod nimo, kining batasana binastos tungod kay inyong giputol ang panaghinabi ngadto sa Diyos nga dili pinahimutang. Kon magsimba ta sa Diyos sa espiritu og matuud, dawaton sa Diyos nga malipayon ang atong dughan og iya tang hatagan sa mga panalangin. Sa laing bahin, kon magka grabe og mag permi ang atong walay pagtahod niya, magtumpi lang ta sa sala batok sa Diyos. Unya, mag-antos ta sa nagkalain-laing problema sama sa mga sakit, aksidente o dugay ba hinuong makadawat sa tubag bisan pa g mag-ampo g dugay. 2. Sitwasyon diin ang tawo bagsik og walay tahod diha sa santuwaryo Ang santuwaryo wala lang magpasabot sa mismong santuwaryo. Apil na diha ang palibot sa simbahan, mga pasilidad og ubang mga lugar sulod sa simbahan. Ato gyung hatagan og espesyal nga atensyon kon unsa ang atong gisulti og gibuhat sulod sa simbahan. Dili ta makig-away o makig istorya parti sa negosyo. Dili nato pasipad-an ang mga sagradong butang nga iya sa simbahan og mogamit sa mga sobre para sa mga halad, aron gamiton sa atong personal nga katuyuan. Ang pagpaninda og pagpamalit dili gyud pwede sa simbahan. Ang ubang tawo dili magtoo nga makalapas na sila ini tungod kay ila mang bayran gamit ang electronic- payments og ang pinalit adto naman kuhaon sa opisina. Hunahunaa si Hesus, iyang gipangtumba ang mga lamisa sa money- changers og ang mga lingkuranan sa namaligya og mga hayop para ihalad sa templo, mabasa kini sa Mateo 21:12-13. Wala Niya sila tugoti nga maninda og mamalit bisan sa mga hayop nga gamiton para halad, ang negosyo dili gyud aksiptado sulod sa simbahan para sa kaugalingong katuuyan. Ang santuwaryo espesyal nga lugar para lang sa pagsimba sa Diyos og sa pagpakig- istorya Niya. Dili nato kalimtan ang pagkabalaan sa simbahan og atong likayan ang pagka-bagis og pagbinastos ngadto sa Diyos. 3. Sitwasyon diin ang tawo bagis ngadto sa iyang isig katawo Mahimo kang bagis ngadto sa uban kon imo lang pangitaon ang imong kaugalingong benipisyo nga dili mo konsiderar sa uban. Kinahanglan sad nato nga mag amping kon kita manawag sa uban bisan sila manghod ra kaayo nato. Dili ta manawag kon gabii na kaayo o dili ta mo istorya'g daghan kon ang ubang tawo bisi. Makahatag lang ni og kahasol nila. Ang dugay'ng pag-abot sa saktong oras o ang pagtungha nimo og kalit sa ilang lugar binastos usab og binagsik. Ang ubang tawo moingon nga kon mo obserba sila sa tanan ining mga butanga, dili sila ma komportable sa ilang relasyon. Tinuod ang uban suod kaayo nga dili nila makita ang sayop sa matag usa. Apan walay 100% nga nakahibalo sa dughan sa uban. Atong ibutang nga ang usa naghunahuna nga suod kaayo siya anang tawhana. Apan wala ta masiguro nga ang maong tawo mao usab ang iyang gibati. Mao nga, ato gyung s u l a y a n a n g p a g b u t a n g s a a t o n g kaugalingon ngadto sa uban. Daghang mga tawo karon mo pasakit sa pagbati sa ilang suod nga higala pinaagi sa bati nga pulong. Kon ikaw mag binastos o magpaka bagis sa imong pamilya o higala, ang inyong relasyon molabaw pa ka ngil- ad. Naa say ubang tawo magbinagis o walay saktong pamatasan ngadto sa bata pa nila o ngadto sa naay ubos og posisyon. Magpasipala lang og sulti, o ila kining pasakitan pinaagi sa pagbaliwala nila o paghatag og sugo. Karon, lisod kaayong pangitaon ang tawo nga matinud anong magsilbi sa ilang ginikanan o maestro, bisan sila angayan unta. Naay moingon nga wala silay mahimo kay nausab na ang henerasyon. Apan naay mga butang nga dili mausab bisan sa paglabay sa mga katuigan. Sa Levitico 19:32 mabasa, "Tindog kamo agi'g pagtahod sa mga tawong tigulang og pasidunggi sila. Kahadloki ninyo ang inyong Diyos. Ako mao ang Ginoo." Buot sa Diyos nga atong himuon ang atong katungod isip tawo, dili gyud nato wagtangon ang maayong pamatasan tungod lang sa kausaban kalibutana. Mga kaigsoonan diha ni Kristo, daghang tawo mohurot lang sa ilang panahon sa pagpakigkita, istorya og pagpakigpangaon kuyog sa ubang tawo. Apan ang tanang tawo nanag lahi ang edukasyon, kaantigo, nasod, kultura, og gusto. Unya, unsa man karon ang basihan sa maayong pamatasan? Mao ang balaod sa gugma nga naa sa atong kasingkasing. Ang balaod sa gugma nagpasabot sa balaod sa Diyos nga mao mismo ang gugma. Sa atong pagbaton sa Iyang Pulong diha sa atong dughan og sa paghimo subay ini, mahimo tang magpakabuhi pinasubay sa sugo sa Ginoo og dili ta mahimong bastos ngadto sa uban. Lain pang pasabot nga nahitusok diha sa balaod sa gugma ang 'konsiderasyon'. Ang pag konsiderar sa uban mo bansay sa dakong gahum. Ako mag-ampo sa ngalan sa Ginoo nga ikaw magsilbi sa tanan sa maayong pamatasan sama sa imong pagsilbi sa Diyos. Ang Pag-angkon sa Pagtuo 1. "Manmin Central Church" nagatuo nga ang Bibliya mao ang gininhawang pulong sa Diyos, perpekto og walay sipyat. 2. "Manmin Central Church" nagatuo sa panaghiusa'ng lihok sa Diyos nga Trinidad: Diyos nga Balaang Amahan, Diyos nga Balaang Anak, og Diyos nga Balaang Espiritu Santo. 3. "Manmin Central Church" nagatuo nga kita mapasaylo sa atong mga kasal- anan pinaagi lamang sa dugo ni Hesu Kristo. 4. "Manmin Central Church" nagatuo sa pagkabanhaw og pagkayab ni Hesu Kristo, sa Iyang ika duhang pagbalik, panahon sa kalipay og ang Lanigt nga walay katapusan. 5. Mga Miyembro sa "Manmin Central Church" ni angkon sa ilang pagtuo diha sa "The Apostles' Creed", sila nagatuo sa unod sa mga pulong nahisulat niini. "Ang Diyos mismo ang naghatag sa kinabuhi og ginhawa sa tawo og sa tanang butang" (Buhat 17:25). "Ang kaluwasan makaplagan lamang diha kaniya kay dinhi sa kalibotan wala nay laing ngalan nga gihatag sa Diyos ngadto sa katawhan nga maoy makaluwas kanato" (Buhat 4:12). anmin M nga mga B la ita Published by Manmin Central Church Bisayan 235-3 Guro-3dong, Guro-gu, Seoul, Korea (postal code 152-848) Tel: 82-2-818-7047 Fax: 82-2-818-7048 / E-mail: manminministry@manmin.org Publisher: Dr. Jaerock Lee Managing Editor: Geumsun Vin
anmin M B la ita No. 36 Nobyembre 3, 2013 Espesyal Ang Kinaiya sa Tawhanong Personalidad Mausab ba nato? Daghang mga tawo moingon nga dili nila mausab ang personalidad nga ilang naandan og magpadayon nalang ini. O tinuod nga ang matag usa dili magka parehas ang batasan og dili ta makapili kon kinsa ang mas mayo. Apan ang ubang personalidad sa tawo lahi kaayo og mahimo kining hinungdan sa kalisdanan sa uban, moputol sa kalinaw og mohatag kini og problema sa pag pakig estorya sa uban. Bisan mga Kristohanon, ang uban nag-antos tungod sa kinaiya sa uban. Atong ibutang nga naay usa katawo dali kaayong mobuhat sa tanang butang og mapugsanon, og naa say uban nga hinay kaayog lihok. Kon gusto ang matag usa nila nga sila ang masunod samtang nag trabaho, ang panagbingkil dili malikayan. Og kon naay negatibong paagi sa pag hunahuna o sobrang mahinuktukon, mahimo silang dili makabuntog sa ilang limitasyon og maoy maka hasol sa uban. Kay kon magpabilin sila sa ilang personalidad mahimo kining bayanan. Unya, unsa man ang angayang buhaton aron maguba ang kinaugalingong-bayanan sa personalidad? Ang espiritu maoy mo pa hunahuna nato kon unsang klase sa bayanan sa personalidad nga naa nato kon kita mag-ampo og mamalandong. Makaangkon ta sa personalidad nga makapahimuot sa Diyos og atong makab-ot ang dughan sa espiritu kon kita mohimo sa Matuud isip maoy sumbanan, dili ang atong personal nga sumbanan. Atong tugkaron ang 3-ka klase sa personalidad nga bayanan. Ang paglumpag sa bayanan sa negatibong panghunahuna Magpasalamat gyud ta sa tanan, pamation ang gugma sa Diyos, og maglipay permi Ang uban nga naay bayanan sa negatibong panghunahuna magsigi og hisgot sa mga kabalaka o mga problema, imbis maghisgot nalang unta sa pag-angkon sa pagtoo o mga malipayong pulong. Dili kini makahatag og grasya sa uban og dili makapakita og maayong katakus. Kon makapasakit o maka sala ngadto sa uban, dili sila magsulay og uli sa maayong relasyon pinaagi sa pag pangayo og pasaylo. Mo atras nalang hinuon sa sitwasyon og walay himoon. Naa silay grabing kabalaka gikan sa ilang personalidad mao nga mag atubang sila og mga limitasyon bisan pa og magsalig sila sa Diyos og naghigugma Niya. Bisan pa, walay imposible diha sa Diyos mao nga kon kita magsalig lang gyud sa Diyos ang imposible mahimo kanang posible, og ang posible mas mahimo pang mayo. Kon kita tiunay nga mosalig og mo higugma sa Diyos permi tang makahatag og pasalamat sa tanang butang, makabati sa gugma sa Diyos, og malipayon sa tanang panahon. Apan ang katong naay bayanan sa negatibong personalidad naay kabalaka sa ilang dughan bisan pa og moingon nga nagpasalamat og nagmalipayon. Kon moabot nila ang kalisdanan magsulay sila pakig buntog ini uban ang pagtoo, apan hatagan silag kalisod sa ilang hunahuna, 'unsa kaha kon dili mag mayo ang tanan?' Bisan og moabot ang daghang kaayohan mabitik gihapon sila sa negatibong hunahuna sama sa, 'unsa kaha kon dili ni mayo?' unya mawala ang kalipay og pasalamat diha sa ilang dughan. Mao nga, ila gyung sulayan nga makabati sa gugma sa Diyos, magpasalamat sa tanan, og mag apas sa pagtoo pinaagi sa pag-ampo ngadto sa Diyos. Unya, ang ilang dughan og hunahuna positibong mausab (Filipos 4:6-7). Sa pagbuak sa bayanang mahinuklugon Atong panalipdan ang uban ubos sa gugma og pagka mangihatagon og sa lapad nga panghunahuna Ang mahinuklugon dili dayon mopadayag sa iyang kaugalingon. Kini nakuha gikan sa pagkatawo o naporma tungod sa troma nga ilang naagian. Pananglitan, kung nasakitan sila pag-ayo sa una maglisod na sila og padayag sa ilang kaugalingon og mo sulti sa tinuod nilang gibati. Og dili sad sila gustong mahibaw- an sa uban ang ilang mga daotang nabuhat og ila nalang ning tagoan, nga maoy hinungdan nga mo porma kining bayanan. Bisan unta ang mahinuklugong personalidad dila mauwaw og buutan unta, tungod sa maong bayanan sa ilang pagkatawo, dili na sila komportabli sa uban. Bisan pag wala sila magbuhat og daotan dili sila makahatag og grasya o maayong batasan sa pagpanghatag og gugma sa uban. Usahay ang personalidad mo babag sa espirituwal nga pagtubo og mohatag og lisod nga pagbati sa uban. Kulang sila sa pagsabot sa pagbati sa uban og dili epektibong makig estorya sa pagbati sa uban. Kining mga tawhana dili makig ambit sa ilang dughan og gani dili interesado sa kasingkasing sa uban. Unya, unsaon man nila paglumpag sa maong bayanan sa personalidad, pag- usab, og ang pag adto sa espiritu? Ilang buk-on ang maong bayanan, maminaw og mo konsiderar sa dughan sa uban, posisyon og sitwasyon. Mo hambin sila sa ubang tawo uban ang lapad nga panabot, dughan, gugma og pagka mangihatagon. Dinha mahimo silang tawo sa espiritu nga maoy buot sa Diyos. Ang paglumpag sa bayanan sa kaugalingong pagduot paubos Ato gyung maayong himuon ang tanan uban ang masinugtanong dughan Bisan pa og mahibalo tang mopaubos, ato gyung sabton ang sitwasyon kon kanus-a ta mo tikang pa atras. Kon naa tay buhaton, dili gyud ta mag hunahuna nga dili ta makahimo sa maong trabaho. Hinuon mangisog gyud ta sa paghimo sa trabaho uban ang pagsalig sa gugma sa Diyos og sa iyang tabang. Tungod kay ang ubang sitwasyon ato gyung paningkamotan uban ang pagkamatinud-anon para sa gingharian sa Diyos. Katong naay bayanan sa kinaugalingong pagduot paubos mo atras og moingon, "dili man ako ang tawo nga mohimo ana og wala ko anang abilidara sa paghimo." Maglikay sila sa responsibilidad og moingon, "Ang kato lang maayo pa nako og gusto maoy inyong pa buhaton." Ang ubang tawo ma ingon ini tungod sa personalidad nga ilang nasunod, apan ang kasagaran, kining bayanana ilang na mugna sa ilang kaugalingon. Ining mga kasoha, naa unta silay kadasig og makusganong pagbati apan sila mahadlok sa taas nga mga pagsulay og nawagtangan na sa kaisog sa pagbuhat sa ingon. Ang ubang tawo moingon nga wala pa sila magbarog sa lig-on nga pagtoo o wala pa sila sa espiritu og nag hunahuna nga dili pa sila makahimo sa trabahoon para sa Diyos og magbutang og limitasyon. Mo kupus nalang og mo atras. Para motubo sila sa espiritu mangayo gyud silag kusog sa Diyos aron matinud-anon og aktibong makahimo. Ang atong Diyos sa gugma magapamuhat kanato kon kita maningkamot sa pagbuhat, bisan og kita wala pa sa lig-on nga pagtoo og wala pa diha sa espiritu. Sa Deuteronomio 6:5 mabasa, "Higugmaa ang Ginoo nga inyong Diyos sa tibuok ninyong kasingkasing, kalag og kusog." Bisan pa man og naay mga butang nga sa imong tan-aw dili angayan para nimo kung imo kining sulayan sa pagtuman uban ang gugma para sa Diyos imo madala ang imong kaugalingon og mahimo nimo ang nindot nga buluhaton. Kon imong sulayan una o sa makaduha, imo kining mahimo uban ang kadasig nga gihatag sa Diyos. 3
4 Panghimatuud anmin M B la ita No. 36 Nobyembre 3, 2013 "Ang gugma sa Diyos para sa katawhan sa India walay kinutuban" Elder Celliah Ebenezer (Presidente sa Industrial Employees Prayer Fellowship, sa Chennai India) nipadayon sa krusada pinaagi lang sa pagtoo. Ang gisangputan dili mahanduraw; ang gamahang lihok sa Diyos, ilhanan, og mga kahibulongan nibaha og daghang kalag nidawat sa Ginoo og nakaangkon sa kaayuhan pinaagi sa mensahe og pag-ampo ni Dr. Lee. Ilang gipasidunggan ang Diyos. Akong nakita ang krusada nagpadayon sa tabang sa kamot sa Diyos. kahibulongan, ang nagdagtum nga panganud nawala, wala na mag-uwan, ni 'blue' na ang panganud og nitunga ang mga bituon. Gipadala sa Diyos ngari namo ang bugnaw'ng hangin og nanga uga ang mga sanina. Hallelujah! Human sa mensahe ni Dr. Lee nag-ampo sa mga masakiton og sa tanang nanambong. Daghan ang nanga-ayo sa sakit og nagpamatuud. Ang akong pag- umangkon naayo sad, nga maoy nakatandog kaayo nako. Ipinanganak ako sa isang mayamang pamilyang Cristiano sa Distrito ng Madurai, Estado ng Tamil Nadu sa India. Mahilig akong magehersisyo at gusto kong maging isang wrestler. Pero dahil lagi akong tinuturuan tungkol sa kabutihan ng mga magulang ko, at dahil sa buhay nilang karapat-dapat tularan, nagpasiya akong italaga ang sarili ko para sa Panginoon. Ako ang namamahala sa Greenfield Engineering, isang malaking kumpanyang gumagawa ng valve o balbula. Nagmiministeryo ako bilang pangulo ng Industrial Employees Prayer Fellowship. Nagbibigay kami ng pinansyal na tulong sa mga lokal na pastor at mga misyonero. Tinutulungan din namin ang mga kilalang pastor mula sa ibang bansa na makapagdaos ng krusada sa Chennai. Nakasiguro ko nga si Dr. Jaerock Lee tinuod nga sulugoon sa Diyos pinaagi sa iyang India United Crusade 2002 Usa ka adlaw sa tuig 2002, nakadungog ko sa akong kaila, si Pastor Owen Roberts, nga naay krusada og si Dr. Jaerock Lee ang mamumulong. Chairman ko sa Crusade Publicity Committee og akong gipahibalo ang krusada pinaagi sa pagsibya sa TV og newspapers. Ang India United Crusade 2002 ni Dr. Lee ni sobra sa 3-ka milyong katawhan ang nanambong. Naghimo kini sa kasaysayan sa mga Kristohanon sa India og nahimaya kaayo ang Diyos. Bisan og naay mga kalisdanan, silang tanan andam sa proseso para sa panalangin sa Diyos. Hilabi na gyud, si Tamil Nadu nipagawas og ordinansa kabahin sa 'Banning Forcible Conversation' sa wala pa ang krusada. Pagsulay kini sa dakong pagtoo dili lang sa mga pastor nga nangandam sa krusada, apan apil na sad ang daghang Kristohanon. Murag wala na silay kapa ingnan; Apan si Dr. Lee Ang Manmin Ministry sa India natukod aron sa pagsabwag sa pagkabalaan sa ebanghelyo og sa gamhanang lihok Human sa krusada, nilig-on ang akong pagtoo og matinguhaong nagsabwag sa ebanghelyo. Sa katapusan, ang Manmin Ministry sa India natukod ni Pastor Joseph Han nga nangalagad sa Chennai Manmin Church. Sugod ato among nasabwag ang pagkabalaan sa ebanghelyo og ang gahum sa Diyos pinaagi sa paghimo og Pastor's Seminar nga gipangunahan sa Chennai Industrial Employees Prayer Fellowship. Sugod nga nagtrabaho ko para sa Ginoo, permi kong nakadawat og mga panalangin sa negosyo og aktibo kong nangalagad. Kaduha nako mobisita sa Manmin Central Church og nakadawat og daghang grasya. Inig pauli nako, magdala gyud ko sa mga balita mahitungod sa simbahan, espirituwal nga mensahe ni Dr. Lee, og sa iyang mga libro ngadto sa akong pamilya og mga kaliwatan. Ni resulta kini nga ang akong pag umangkong mga pastor, nibisita sa Manmin Central Church - ang hitabuanan sa gahum. Nahibulong nasad ko sa gahum ni Dr. Lee niadtong '2013 Manmin Summer Retreat' Nitambong ko sa Manmin Summer Retreat 2013 og naka eksperyensya sa kahibulongang gahum sa Diyos. Pag 7:30 sa hapon, Agosto 5, ang siminar nagsugod. Human sa mga special-performance og sa dihang gipaila na ang mamumulong, nisugod ang taligsik. Unya nikusog ang uwan. Si Dr. Lee wala gyud nipahawa, hasta ang mga miyembro. Nianang panahona, akong nahinumduman ang India United Crusade 2002, og napuno ko sa dili masabtan nga emosyon. Tungod kay si Dr. Lee nagwali sa kusog nga uwan sa ika-3 adlaw sa krusada. Adtong panahona, dako kaayong grasya tungod kay ang mga tawo sa Chennai nag-antos sa ka kuwang sa tubig sulod sa 10- ka bulan. Tungod ato, ang mga tawo naminaw pag- ayo sa mensahe nga naay kalipay kaysa manglakaw. Human sa iyang wali, nag-ampo siya sa mga masakiton diha sa 'stage' og daghan ang nagpamatuud sa ilang kaayuhan. Daghan sad ang nanan-aw sa TV og nitambong sa krusada pagsunod adlaw og nanugok ang daghang tawo. Naka hinumdum ko ani og napuno ko sa paglaum 'Unsa kaha'g klase sa mga panalangin ang moabot namo karon?' Nagtan-aw gyud ko pag-ayo ni Dr. Lee. Human pagpaila, si Dr. Lee makusganong nag-ampo sa Diyos. "Uwan, hunong. Panganud nga nagdala sa uwan pahawa! Og patin-awa ang langit og ipakita ang mga bituon!" Unya ang seminar nagsugod.Wala madugay, Pinaagi sa pag-ampo, si Pastor Victor Selvan naayo sa sakit nga 22 na katuig niyang gidala- dala og si Pastor Simon naayo usab sa high- blood pressure nga 4 na katuig nagsamok niya Si Pastor Victor Robinson Selvan (Zion Garden Assemblies of God Church) nakadawat og daghang grasya pinaagi sa pagbasa sa testimonyal nga libro ni Dr. Lee, ang 'Tasting Eternal Life Before Death' og magtan-aw siya kada adlaw sa GCN TV. Sulod sa 22 katuig ang uric-acid (protein-waste) nagtapok sa iyang lutahan sa tuhod permi ning naghubag og ang kasakit naghatag niya sa mga problema. Nagbantay siya permi sa kondisyon sa iyang lawas pinaagi sa pagkaon og mga utan kay ang karne makapasamot sa iyang problema sa balatian. Apan sa dihang iyang nadawat ang pag-ampo ni Dr. Lee uban ang pagtoo ang iyang sakit nawala. Makalakaw na siya sa hagdanan nga walay sakit nga gipamati og makakaon nasad og karne nga dili na ma problema. Wala na gyu'y gipamati. Si Pastor Sathya Moothy Simong Paul (Jesus Comforts Ministry) naayo sa high-blood pressure nga 4 na katuig niyang gi problema og nag masaligon sa pagpangalagad sa Manmin uban ang pasalamat ngadto sa Diyos. Daghan nako og nakailang mga pastor, apan ang nag-inusarang akong labaw'ng gi patalinghugan og gihigugma mao si Dr. Jaerock Lee. Daghang tawo diri sa India nga nakahinumdum ni Dr. Lee og sa iyang krusada og naghisgot sila ini. Akong gipasalamatan og himayaon ang Diyos nga nagtinguha sa kaluwasan sa tanang katawhan, naghigugam sa mga kalag nga sobra sa 1.2 bilyong katawhan diri sa India, og nagtugot nila nga makakaplag sa tinuod nga magbalantay. Ang gahum sa Muan Sweet Water... Elder Ebenezer, iyang mga pag-umangkon uban nila ni; (sugod sa wala ngadto sa tuo - Pastor Simon, Rev. Daniel Allen Robinson og asawa, Elder Ebenezer, Pastor Victor Selvan) Mga Sangay ng Ministeryo ng Manmin sa Pilipinas Manila Manmin Holiness Church Bataan Manmin Holiness Church Isabela Manmin Holiness Church Cavite Manmin Holiness Church Imus Manmin Holiness Church Cebu Manmin Holiness Church Davao Manmin Holiness Church 441 Patato St, J-Figueras Sampaloc, Manila, Pilipinas Pastor Peter Bae Pastor Lucy Lee 2-735-1423 067 Daang Bago, Dinalupihan, Bataan, Pilipinas Pastor Peter Bae 0910-262-5465 Purok 3, Brgy, San Roque, San Mateo, Isabela, Pilipinas Pastor Peter Bae Pastor Lucy Lee 0905-649-1120 5 Lot 33 Bk 1, Canutuhan (tenant), Santiago Gen.Trias, Cavite, Pilipinas Pastor Sharon Cho 046-850-3193 / 0916-674-3903 / 0905-319-8191 Blue Bell St. Plaridel III Sub. Bayan Luma 7, Imus Cavite, Pilipinas Pastor Jubeom Kim 0927-311-7633 LOT N. 402 - B-4 Looc Along Side The Canjulao Road, Lapu-Lapu City Cebu, Pilipinas Pastor Rossetta Sung 0921-635-7595 301 Ilang Ilang St. Flores Village, Bangkal, Davao City, Pilipinas Pastor Kathryn Kim 0908-635-2714


COVID-19 PARENTING Pasamwak Introduction to the PSAs 1 One on One Time 2 Pagpadayon pagigin positibo 3 Structure up 4 Di maupay nga gios 5 Kalma la ngan pagbuhat mga pitad para di maistres 6 Pag-istorya parte hit COVID 19 An pakahibaro 7 Pinaagi hin mulay 8 Pagtimangno han anak ha matawo nga panimalay ngan lugar 9 Kun nasisina kita 10 Kahimyang han pamilya 11 Pagbantay han kabataan ha pag internet 12 Pagbudget han pamilya
Introduction to the Public Service Announcements [The text below provides an introductory announcement, which can be given at the start of the announcement series.] The coronavirus pandemic has disrupted family life around the world. Many families are struggling to keep children and teens occupied, and stress and anxiety levels are high. But we know parents still want to do the best for their children! The 'Playful Parenting' Announcements can help. These tips have been developed by parenting experts, and cover all aspects of family life - from learning through play and managing stress to talking about COVID-19 and family budgeting. We will be broadcasting [one]* parenting tip every day for the next [12]*days on our regular 'Playful Parenting' slot. Listen out for them at [XX]* each day. We hope they will help you cope at this difficult time - and have fun and learn with your children! Broadcasters can insert whatever is appropriate. Balik ha index
1 COVID-19 PARENTING One-on-One Time Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Pasamwak: Mga suhestiyon para yana nga adlaw: An paggahin hin oras an pinakamaupay nga regalo nga imo mahahatag. Hinumdumi ini nga tulo ka pitad: Pamati, pag-usisa ngan maging malipay/tawa. Makuri an lockdown para han tanan nga pamilya, pero mayda puydi buhaton nga masayon ngan libre. Paggahin hin oras para one on one time ha kada adlaw para mga bata ngan teenagers. Puydi nga hira an pumili, sugad han istorya. O di ngani istorya mahitungod hin kilala nga tawo nga paborito han teenager. Di ngani an panhugas pinggan o urupod paglimpyo samtang nakanta kamo. Makakabulig ini para makasabot/makaabat hira nga importante ngan hinihugma hira. An paggahin hin bisan 20 minutos ha kada adlaw in dako nga bulig para magmaupay an kabutang han bata ha yana nga panahon. Hinumdumi ini nga tulo nga pitad: Pamati, pag usisa ngan magin malipayon.
2 COVID-19 PARENTING Pagpadayon pagigin positibo Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Padayon pagiging positibo. Dako an bulig han pagdayaw. Pasamwak: Kun di nakakagawas ha balay an bata ngan mga teenagers, hira in magiging aringit o di ngani maurit, sanglit nagpipinasaway hira. Pero mayda ka puydi buhaton! Pakianhi an imo kalugaringon- Mayda ko ba maupay nga nayakan ha kada adlaw? Maging tuod, maging klaro, maging buotan. Pagbantay kun maupay an ira gios ngan dayawa hira. Makakabulig ini para maging buotan an mga bata. Pakiana han imo kalugaringon - Mayda ko ba maupay nga nayakan ha kada adlaw? Dayawa gihap an imo kalugaringon. Bilib ha imo an bug-os nga nasod.
3 COVID-19 PARENTING Structure Up Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Pasamwak: Sayaw ngan ayaw pagkiwakiwa para ka may exercise. Himua nga regular an oras an trabaho ngan pagmulay ha mara adlaw. Paghimo durodilain nga buruhaton para maging marisyo an adlaw. Makuri para ha mga bata, teenagers ngan pati ha imo yana nga waray klase ngan di kita nakakagawas. Nakabulig kun mayda regular nga oras para mga buruhaton ha kada adlaw para positibo la gihap an panlantaw. Pagplano nga an adlaw mayda oras para han mga buruhaton ha balay, trabaho ha iskwela, pagmulay ngan free time. Makakabulig an mga bata pagplano iskedyol han adlaw. Kun mahimo, pag exercise kada adlaw. Puydi ini an sayaw ngan pagkiwa dida balay. Igawas ito nga kusog!
4 COVID-19 PARENTING Di maupay nga gios Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Pasamwak: Diri nahirayo an pagpinasaway han maupay nga gawi. Buligan naton an mga bata. Tanan nga bata ngan teenagers nagpapasaway. Makuri nga diri magpinasaway kun diri nakagawas balay. Makabulig kita para maibanan an diri maupay nga gios/gawi. Ipahirayo, protektari ngan dayawa hira. Dayawa an ira maupay nga gawi. Importante ini para tanan bata man o teenagers. Iginpapasabot hit mga bata it ira inaabat paagi han ira gios. Kun nagpipinasaway hira, tagi hira pahimangno para may tsansa/higayon hira nga makabuhat hin maupay. Gamit konsekwensya kun magpinasaway hira (sugad han kadali nga pagkuha han ira mulayan o game). Kahuman tagi liwat hira higayon nga makagbuhat hin maupay - ngan dayawa hira. ipahirayo, protektari ngan dayawa.
5 COVID-19 PARENTING Kalma la ngan pagbuhat mga pitad para di maistres. Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Napaistres yana nga panahon. Mangnoi an imo kalugaringon para matagan mo suporta an imo mga anak. Pasamwak: Ha mga nagmamangno ha ira mga anak ngan teenagers ha balay - angay kamo pagdayawon. Maaram kami nga nakakastress ini, salit hatag hin oras para ha imo kalugaringon. Pakig-istorya kun ginmimingaw ka. Pahuway kun nakaturog na an mga bata. Nahibubulag ka yana pero di ka nag uusahan. Himua adi nga simple nga break. Lingkod ngan piyong . Pamati han imo paghinga. Panginano han imo inaabat. Kun andam ka na, pukrat (an imo mga mata). Pagrelaks kadali. Pagbuhat hin maupay para ha imo. Pag-ataman han imo kalugaringon para masuportahan mo an imo mga anak. Pamati ha imo mga anak.
6 COVID-19 PARENTING Talking about COVID-19 Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Pasamwak: Mga suhestiyon para yana nga adlaw: COVID-19 - an nauso nga pulong Nababaraka ka ba kun unanhon pakig-istorya han imo anak ngan teenagers matungod han Coronavirus? Magin tangkod ka ha ira. Daog an may hibaro - pakiistorya ngan magin tangkod. Tugotan an mga bata nga magpakiana. Baton liwat han kamatuoran. Kun diri ka maaram han baton, okay nga magyakan ka nga diri ka maaram. Damo pa an kinahanglan mahibaroan. Pagsaysay nga an COVID 19 diri mahitungod han hitsura han tawo o diri ngani diin hira tikang. Masusuportahan naton an mga masakit. Tutduan naton hira na maging bayani diri usa nga maraugdaog.
7 COVID-19 PARENTING An pakahibaro pinamaagi han mulay Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Pasamwak: Seryoso nga butang an mulay. Maupay nga pamaagi an mulay para mahibaro. Marisyo an pag mulay para tanan. Diri ka ba ngan an imo mga anak nakakagawas ha balay? Puydi hira mahibaro pamaagi han pagmulay. Pagmulay ngan gios. Sayaw ngan guliat,"Stop!" Tapos pagngaran hin usa nga hayop ngan maarte an tanan kun ano ito hiya nga hayop. Bisan dida hiton pinaka guti nga balay, puede makahimo lugar ngan makahatag oras para pagmulay. Paghimo kamo hin usa nga istorya - kada usa maghihimo hin sentence. Sidnga an imo anak nga pakianhan ka pareho hin kanan quiz.
8 COVID-19 PARENTING Pagmangno ha matawo nga balay ngan lugar Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Pasamwak: Makuri kun ada kamo hin panimalay nga damo an tawo. Hinumdumi an mga surundon/patakaran ngan buligi nga masabtan/ maintindihan ini han mga bata. Kun ada kita hin ma tawo nga balay ngan lugar, makuri an lockdown para mga bata ngan teenagers - makuri gihap para ha aton. Kun nahihimo han mga bata ngan teenagers an pagdistancing, an paghunaw ngan pagpahirayo, sumati hira nga bilib gud kita ha ira. Himua ini nga marisyo. Maupay para aton lawas ngan huna huna an pag exercise. Dungan ha ira kada adlaw pag exercise - bisan an paglukso/pag-ambak ha balay. Nakakabulig ini para magin maupay an aton lawas ngan maibanan an stress. Ibatagbatag an mga buruhaton - paghimo iskedyul ngan sunda ini. Kun diri na makaakos kay sobra na, hinga hin hilarom makalima ka beses. Maupay...
9 COVID-19 PARENTING Kun nasisina kita Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Pasamwak: Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Makapasina ha imo an COVID-19. Puydi kita makaabat kasinahon ha mga anak ngan teenagers mahitungod han lockdown ngan kabaraka. Mayda mga simple nga butang nga makakabulig. Pahirayo anay hin pira ka minutos ngada hin kalma ka na. Pghinga hin hilarom makalima nga beses para maging kalmado. Han tanan nga mga nakapasina ha imo mayda may makakapalipay ha imo. Igchallenge an imo kalugaringon pamiling hin makakalipay ha imo. Ibani o diri ngani ayaw pag-ininom, labi na kun nagmamata pa an mga bata. Ginpapakita han syensya nga kun diri naton ginguguliatan o ginsusuntok an aton mga anak o teenagers, nakabulig kita han pagdevelop han ira utok. Amo ito an tinuod nga kadaogan. Ayaw pagdali; usa ka adlaw, usa nga butang.
10 COVID-19 PARENTING Pagkaurosa ha pamilya Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Kun diri malilikyan an mahibubulag ka, karawata ngan (pagpahimulos). Pasamwak: Makuri para ha tanan nga aada ha balay nga amo la gihap na mga tawo iton upod. Kun tipaunanho kita makiangay in dako an impluwensiya ha mga bata ngan teenagers - ngan maka apekto han relasyon ha pamilya. Kun maaram tanan makagtokar hin musIka, makahimo hin maupay nga musika an pamilya. Gamit hin positibo nga yinaknan. Yakni an iba kun ano an gusto mo nga ira buhaton diri an diri mo gusto nga Ira buhaton. Ngan dayawa hira kun maupay an Ira ginbuhat. Ibatagbatag an buruhaton ha iba pa na mga upod ha pamilya - ngan iapi an mga bata han mga trabahuon nga naangay ha ira idad. Hinumdumi, nagkukuri tanan, pero ini na mga pitad/buruhaton makakabulig para maupay an relasyon ha pamilya.
11 COVID-19 PARENTING Pag bantay han kabataan ha pag internet Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Pasamwak: Kinahanglan hibaroan an mga bintaha, kinahanglan hibaroan an kadelikadohan. Pirmi na naka online it mga bata Yana. Nakabulig an pagigin konektado para makapadayon hira han Ira kinabuhi pero delikado gihapon. Ada ha iyo kamot an katalwasan han iyo anak pag internet - kontrol, panginano, pagtutdo hin maupay nga gios ngan gamit sentido komon. Bantayi an imo anak ngan magin bot - dako it bulig ini. Upod na dinhi an mga tawo nga nag target han mga bata para han sekswal nga buruhaton, an pag expose ha ira hin diri maupay an sulod o diri ngani an pag share han personal nga impormasyon nga makadaot ha Ira. An pinakamaupay nga pamaagi para talwas an mga bata pag internet an paghimo hit mga surundon kun unanhon ngan ano kaiha an ira pag internet. Gamit parental controls. Damoa an offline time para hin iba nga buruhaton. ngan labaw han ngatanan padayon paki istorya han imo mga anak. An abri nga pakikipag istorya an makasiguro nga maging talwas hira.
12 Pagbudget han pamilya COVID-19 PARENTING Balik ha index Pindota dinhi para han ebidensiya nga may basehan Iba pa nga yinaknan/linggwahe Mga suhestiyon para yana nga adlaw: Paghimo budget para han panginahanglan han imo pamilya. Pasamwak: Damo nga tawo an naistres yana han kwarta tungod han COVID-19. Pero mayda ka mabubulig. Kinahanglan pirmi andam - pagplano para han mga kinahanglanon ngan an mga gusto. Pag bantay han bulig tikang ha gobyerno ngan mga organisasyon ha aton kumunidad. Pangita hin mga pasamwak o mga notisya ngan pamakiana. Kun tumuktok an COVID-19 ha iyo purtahan, kinahanglan nga may gin-andam nga kwarta. Paghimo budget han pamilya upod an mga bata ngan teenagers. Pagsabot kamo kun ano an gagastuhan kada bulan . Makabulig ini nga di maistres ngan makaya/maakos ini nga makuri na panahon.


Physical Education Kwarter 1- Modyul 2: Linggo 2 Molihok Kita Vincent M. Lacaste (SUPPORT MATERIAL FOR INDEPENDENT LEARNING ENGAGEMENT) A Joint Project of SCHOOLS DIVISION OF DIPOLOG CITY and the DIPOLOG CITY GOVERNMENT 3
Physical Education - Ikatulong Grado Support Material for Independent Learning Engagement (SMILE) Kwarter I - Modyul 2: Molihok Kita Unang Edisyon ,2020 Gilatid sa Batakang Balaod Akta Republika 8293, Seksyon 176 nga dinhi mahimong sundogon o kopyahon ang bisan unsang ginama sa Gobyerno sa Pilipinas. Hinoon, kon nay pagtugot sa hingtungdang ahensiya o opisina diin gigama ang maong materyales og kini adunay abot o kita. Apil sa mahimong buhaton sa nasangpit nga ahensiya ang pagkolekta ug kabayranan. Ang mga tagsulat ( estorya, seleksyon, balak, awit, hulagway, ngalan sa produkto o brand name, tatak,trademark, pasundayag sa telebisyon, pelikula ug uban pa) nga gigamit niini nga modyul, nagpakita og katungod sa pagpanag-iya . Gipaningkamutan nga masubay ang mga tagsulat para makuha ang ilang pagtugot sa paggamit sa maong mga materyales nga gigamit niining modyul. Naglangkob sa Pagsulat sa Modyul Magsusulat: Editor: Magsusubli: Tigdibuho: Tighan-ay: Tigdumala: Vincent M. Lacaste Petrush G. Macute Petrush G. Macute Gerald V. Dumat-ol Virgilio P. Batan Schools Division Superintendent Jay S. Montealto Asst. Schools Division Superintendent Amelinda D. Montero -Chief Education Supervisor, CID Nur N. Hussien Chief Education Supervisor, SGOD Ronillo S. Yarag Education Program Supervisor, LRMS Leo Martinno O. Alejo -Project Development Officer II, LRMS Gipatik sa Pilipinas sa Department of Education - Region IX - Dipolog City Schools Division Adres sa Opisina: Purok Farmers, Olingan, Dipolog City Telefax: (065) 212-6986 E-mail Address: dipolog.city@deped.gov.ph
Hibaw-an Ta Kini nga module gidisenyo ug gisulat pinauyon sa mga panginahanglan sa mga tinon-an. Makatabang kini kanimo nga mahimong mas pamilyar sa Physical Education ug sa mga may kalabutan nga mga leksyon niini. Ang mga kalihokan maampingon ug mabinantayon nga gitun-an ug gipili aron mahiuyon sa lebel sa interes ug kaarang sa mga tinon-an. Ang mga kahanas sa lawas dali ug tin-aw nga gipasabut ug gihulagway. Ang mga pamaagi nga gihatag simple ra ug sayon. Pagkahuman nimo ani nga modyul, ang mga tinon-an gilaoman nga: 1. Ihulagway ang mga porma sa lawas og aksyon PE3BM-la-b-1 Sulayan Ta ) ang blanko pagkahuman sa numero , kung ang hulagway nagpakita ug paglihok ug bulan ( ) kung wala. Buhata sa papel. Butangi ug bitoon ( 1. ___ 2. ___ 3. ___ 4. __ 5. __ 1
Aralin 4 Molihok Kita Ang pagpiko ug pag-inat nagahatag og dako nga kaluag sa panglihok. Ang hustong pagsunod sa paglihok sa pagpiko ug pag-inat makalikay sa kadaotan. Ang tawo nga makahibalo sa bisan unsa nga porma sa lawas kanunay magpakita sa hustong pamarog. Balik Lantaw Isulat ang Tama kung ang hulagway nagpakita ug ensaktong paglihok sa lawas at Mali kung wala nagpakita. Buhata sa inyong papel. 1. ______ 2. ______ 3. _______ 4. _______ 2
Diskubrehon Ta Sa mga hulagway nga naa sa ubos makita ang lain-laing paglihok at aksyon sa lawas. A B Ang pagkurba ug pag-inat nakapalambo sa atong lawas sa daghang posibilidad sa paglihok. Ang hustong pagbuhat sa mga buluhaton makaayo sa atong pamarog ug panglawas. Ang flexible nga tawo makahimo og daghang lihok nga kadaot nga mahitabo. Pagsusi Tubaga ang mga pangutana. Isulat ang letra sa ensaktong tubag sa imong papel. 1. Haing hulagway sa taas ang nagpakita ug paglihok sa lawas? a. Hulagway A b. Hulagway B c. Hulagway A at B 2. Aling larawan sa itaas ang hindi nagpapakita ng galaw? a. Hulagway A b. Hulagway B. c. Hulagway A at B 3
3. Ano ang ipinakikita sa Hulagway A? a. sa pagkaon b. sa pagtanom c. sa pagtulog 4. Ano ang ipinakikita sa Hulagway B? a. sa pagkaon b. sa pagtanom c. sa pagtulog Palambuon Ta Butangi ug tsek( /) ang sulod sa kahon kung ang hulagway sa kada aytem ay nagpakita ug paglihok ug ekis (X) kung wala. Buhata sa papel. 1. 2. 3. 4. 5. 4
Huna-hunaa Ang "pagbaluktot"o pagduko at pag-inat nagahatag ug maayo nga abilidad sa pagpahiangay sa paglihok . Ang hustong pagsunod sa paglihok ug pagduko ug pag-inat ay pwedi malikayan ang disgrasya.. Ang tawong kabalo sa eksaktong porma sa lawas nagpakita ng hustong pustura. 5
Buhaton Ta Isulat sa inyong papel ang malipayong nawong ( )kung ang hulagway nagpakita sa hustong lihok ug magol-anong nawong ( ) kung dili. 1. 2. 3. 4. 5. 6
Pagpahanas Panuto: Pilia ug lingini ang letra sa hustong tobag. Isulat sa papel. 1. Hain sa mga hulagway ang nagpakita ug hustong lihok ug "flexibility'? a. c. b. d. 2. Sa mga hulagway, hain ang wala nagpakita sa hustong lihok? a. b. c. d. 7
3.Nganong importante ang hustong lihok? a. Kay haron malipayon b. Kay haron gutomon. c. Kay importante sa lawas d. Kay walay bayad 4. Ang mga "sumusunod" ay mahinungdanon para sa lawas, gawas sa isa? a. biking b. ehersisyo c. jogging d. playing mobile phones 5. Ang mga "sumusunod" ay mahinungdanon nga "stretching" gawas sa isa. a. ankle circle b. head bend c. hide and seek d. trunk twist Dugang Buluhaton Magsulat ug isa ka talan-awon sa "community". Ipakita nemu sa imong "drawing" ang ka importante sa lihok sa lawas, magsulat ug 2 or 3 ka "sentence". Isulat sa papel nga limpyo. Gabayan ang mga mag-aaral gawain na makikita sa rubrik. 8
. Gawain 1. Naipapakita ang ilusyon ng espasyo sa kanyang guhit o sining. 2. Naisasali ang tao at bagay sa nilikhang guhit o sining 3. Naipapakita pagkamalikhain kanyang guhit o ang sa sining. 4. Natapos sa tiyak na oras o panahon Lubos na nakikita 9 Nakikita Nangangailangan ng pagpapaunlad
Susi sa Pagtul-id 5. 5.C 4.D 3.C 2.C 1.C Tayahin 4. 3. 2. 1. Isagawa 5./ 4./ 3.X 2./ 1.X Pagyamanin 10 4.B 3.A 2.B 1.A Suriin 4.T 3.T 2.M 1.T Balikan 5. 4. 3. 2. 1. Subukin
Sanggunian P.E. Ikatlong Baitang; Kagamitan ng Mag - aaral p. 243-249 K TO 12 Health Curriculum Guide August 2014 Physical Education Learner's Material K-12 Curriculum Guide Favila, Salve A. Music, Art, Physical Education and Health. Dasmarinas, Cavite. 2014 Kto12 Curriculum Guides. Physical Education. DepEd. 2013 Sinugbuan, Baby Jinky N., et.al .P. Radiance. Rex Bookstore, Inc (RBSI). Sampaloc, Manila. 2014 Physical Education Learner's Material K-12 MLC Curriculum Guide nUQMygAegUIARCnAQGoogle Clip art com%2Fclipart- NUJQKHZlkAfQQMygAegUIARCtAQ kAQ..i&docid=Vy- Ha2JDgcQMygAegUIARCkAQ 11
clipart
black
and
ding
clipart
black
and
0and%20white&ved=2ahUKEwj-
tv
vector
%3D612x612%26h%3D1g
Ffree
vector%2Fkids
watching
4sBHULOD
cQMygCegUIARCrA 12


An Akon Hinbaroan Tikang ha Biblia
1 2 4 5 2013 WATCH TOWER BIBLE AND TRACT SOCIETY OF PENNSYLVANIA All Rights Reserved An Akon Hinbaroan Tikang ha Biblia Mga Nagpublikar WATCHTOWER BIBLE AND TRACT SOCIETY OF NEW YORK, INC. Brooklyn, New York, U.S.A. Gin-imprinta han Pebrero, 2013 Ini nga publikasyon diri baligya. Iginpupublikar ini sugad nga bahin han bug-os-kalibotan nga edukasyon tikang ha Biblia nga sinusuportahan han boluntaryo nga mga donasyon. Gawas la kon lain nga bersyon an iginpakita, an mga teksto ha Griego nga Kasuratan ginkuha ha Bag-o nga Kalibotan nga Hubad han Kristiano Griego nga Kasuratan, ngan an mga teksto ha Hebreo nga Kasuratan ginkuha ha An Baraan nga Kasuratan han Philippine Bible Society ngan gin-gamitan hin moderno nga ortograpiya. NW an makikita kon ginhubad tikang ha New World Translation of the Holy Scriptures - With References. My Bible Lessons Waray-Waray (mb-SA) Made in Japan Ginhimo ha Japan 3 6
Para ha mga Kag-anak Ano an pinakamaopay nga regalo nga iyo maihahatag ha iyo anak? Damu an ginkikina- hanglan han iyo anak, upod na an iyo gugma, paggiya, ngan pagpanalipod. Pero an pina- kabirilhon nga regalo nga iyo maihahatag ha iya amo an kahibaro mahitungod kan Jehova ngan han kamatuoran tikang ha Iya Pulong, an Biblia. (Juan 17:3) Ito nga kahibaro maka- kabulig ha iyo anak nga higugmaon hi Jehova ngan bug-os-kasingkasing nga mag-alagad ha Iya, bisan kon bata pa hiya. - Mateo 21:16. Naobserbaran han damu nga kag-anak nga mas madagmit mahibaro an gudti nga kabataan ha haglipot nga leksyon ngan mga buruhaton nga mahihimo han kag-anak kaupod han mga anak. Tungod hini, nalilipay kami ha pagtagana hini nga publikasyon, An Akon Hinbaroan Tikang ha Biblia. An tagsa nga leksyon hini gindisenyo basi makagtut- do ha simple nga paagi. An mga retrato ngan mga siday dinhi espesyal nga gin-andam para ha kabataan, tres anyos an pangidaron o minos pa. May-ada liwat ini mga suhestyon nga puydi niyo ipahimo ha iyo anak. Diri ini uyagan. Lugod, gindisenyo ini nga basahon niyo upod han iyo anak, ngan makakabulig ini ha pagkaada maopay nga komunikasyon. Sigurado kami nga ini nga publikasyon makakabulig gud ha iyo nga maitutdo an kama- tuoran ha iyo anak "tikang ha [iya] katawo." - 2 Timoteo 3:14, 15. An iyo kabugtoan, Nagmamando nga Lawas han mga Saksi ni Jehova
1 PAHAYAG 4:11 Hin-o an naghimo han tuna? Hin-o an naghimo han dagat?
Hin-o an naghimo ha imo ngan ha akon? Hin-o an naghimo han alibangbang pati han iba nga butang? Hi Jehova nga Dios an naghimo han ngatanan. BUHATA KAUPOD HAN IMO ANAK Basaha ha imo anak: Pahayag 4:11 Ipatudlok ha imo anak: Bitoon Baluto Dagat Dampog Kabataan Alibangbang Adlaw Balay Pakianhi an imo anak: Ano an ngaran han Dios? Diin naukoy hi Jehova? Ano an iya mga ginhimo?
2 GENESIS 7:7-10; 8:15-17 Kitaa an mga hayop ha may arka ni Noe. Maaram ka ba kon hain hini an nausig, o nahuni?
Ngatanan nga hayop, dagku ngan gudti, naluwas ha baha tungod han arka ni Noe. BUHATA KAUPOD HAN IMO ANAK Basaha ha imo anak: Genesis 7:7-10; 8:15-17 Ipatudlok ha imo anak: Ayam Oso Leon Giraffe Karnero Baboy Balangaw Zebra Elepante ˆ o o Ulot Am Ipasubad ha imo anak an aringasa nga ginhihimo han: Ayam Baboy ˆ o o Ulot Leon Karnero Am
3 1 PEDRO 3:8 Hinbaroan ni David nga may sakit an iya sangkay. Salit hiya siniring: "Ini an akon bubuhaton. Magsusurat ako ha iya basi malipay hiya,
ngan bibisitahon ko hiya, basi ihatag ito ha iya!" Kon magigin buotan ka ha iba, magigin malipayon ka pati hira! BUHATA KAUPOD HAN IMO ANAK Basaha ha imo anak: 1 Pedro 3:8 Ipatudlok ha imo anak: Balay Adlaw Lamesa Tamsi David Puno Pakianhi an imo anak: May kilala ka ba nga may sakit? Ano an aton hihimoon basi malipay hiya?
4 BUHAT 14:17 "Diri ako makagawas kay makusog an uran. Humuraw na unta." hi Tomoko nagyakan. Pero, maopay na la nga humuraw. Nalipay hi Tomoko kay nagpakita an adlaw!
Ngadto ha gawas hi Tomoko dinalagan, ngan nalipay han iya hinkit-an. Nagsiring hi Tomoko, "Yana la ako nahibaro nga an uran nga hatag han Dios ha tanom nagpapatubo!" BUHATA KAUPOD HAN IMO ANAK Basaha ha imo anak: Buhat 14:17 Ipatudlok ha imo anak: Tamsi Bintana Bukad Puno Tomoko Ipabiling ha imo anak: Bola Idro Pakianhi an imo anak: Kay ano nga ginhimo ni Jehova an uran?
5 1 TESALONICA 5:18 Kon an imo sangkay magregalo o magbuhat hin maopay ha imo, alayon pag-smile basi hiya malipay!
Bisan hain ka man, o anoman an imo ginbubuhat, ayaw kalimot pagsiring, "Salamat!" BUHATA KAUPOD HAN IMO ANAK Basaha ha imo anak: 1 Tesalonica 5:18 Ipatudlok ha imo anak: Regalo Bata Purtahan Pagkaon Ipabiling ha imo anak: Mansanas Celfon Pakianhi an imo anak: Kay ano nga maopay an pagsiring, "Salamat"?
6 SALMO 139:14 An imo mga tudlo kitaa, an imo mga tiil ikiwa. Kapti an imo irong, pati an imo talinga.
Nakakadalagan ka, ngan nakakalukso pa, nakakalibot-libot gihap tungod han imo mga paa. Kitaa ha espiho an pagkahimo ni Jehova ha imo. Maopay hinduro, waray gud ito kapariho! BUHATA KAUPOD HAN IMO ANAK Basaha ha imo anak: Salmo 139:14 Ipatudlok ha imo anak an iya: Kamot Talinga Tiil Baba Irong Ipabiling ha imo anak: Masag Misay Pakianhi an imo anak: Hin-o an naghimo ha imo ngan ha akon?
9 1 8 0 3 1 A S b m