17th Sunday Ordinary Time 2 Kings 4:42-44 Ephesians 4:1-6 John 6:1-15 A. Text/Context Ato na karong nadunggan sa ebanghelyo kon giunsa ni Jesus pagpakaon ang 5,000 ka libo nga mga tawo Aron sulayan si Felipe nga usa ka tinun-an kon asa kutob ang iyang pagtuo kang Jesus' gipangutana siya kon asa makapalit ug pan aron ipakaon niinin 5,000 nga mga tawo bisan nasayud na si Jesus kon unsa ang iyang himoon Ug tataw kaayo sa ebanghelyo nga ang ilang nahibaw-an nga nagdala ug pagkaon mao ang batang lalaki nga adunay 5 ka pan ug 2 ka isda ug mao na kadto ang gipakaon sa katawhan Sa nangabusog na ang tanan gihipos nila ang salin ug ang nahibilin 12 ka bukag Ang pangilin sa Pagsaylo nga gitawag nato ug Passover feast gituki usab sa ebanghelyo kay nagkaduol na ang pagsaulog niini; uban sa nahitabo sa pagpakaon sa katawhan Ang pangilin sa Pagsaylo usa ka dako nga pagsaulog sa relihiyon sa Judaismo; busa 2 ka grupo ang katawhan karon, ang usa nagbiyahe ngadto sa Jerusalem isip mga pilgrims; ug ang usa usab ka grupo sila karon ang nag-uban sa panon nga misaksi sa milagro nga gihimo ni Jesus Apan sa katapusan wala kaayo malipay si Jesus kay namatikdan niya nga dunay gusto ang katawhan nga himuon siya ug hari nga pinugos busa molakaw siya aron mag- inusara sa kabungtoran B. Human Situation Kadaghan na nato nadunggan kining maong istorya sa pagpadaghan sa pan gikan pa kita sa pagkabata Ang background niining istoryaha nahimo kini diin ang mga Judio nag-andam sa Pangilin sa Pagsaylo or Passover Ang mga Judio moadto sa Jerusalem aron sa pagsimba sa Ginoo didto sa ilang central temple ug semana ang aboton sa pagbiyahe Busa mag-andam gyud sila sa pagbiyahe sa caravan, ang pagkaon, karwahe ug mga asno Pag-abot na pud sa Jerusalem ang ila na pung puy-an kay dugay man ang pagsaulog ug ang ila na pud nga ihalad sa templo Sa laktud nga pagkasulti, dako ang gasto sa pagbiyahe, busa ang mga adunahan lamang ang mobiyahe alang sa pilgrimage Si Jesus usab ug ang mga tinon-an nag- andam usab sa pangolin sa Pagsaylo pinaagi sa pag-ampo apan ang mga tawo misunod kanila Ang panon sa katawhan nga nagsunod kang Jesus mao ang mga kabus kay dili man sila maka afford nga mag pilgrimage Nakadungog sila nga daghang milagro ang gihimo ni Jesus; Giayo ang masakiton, gipalagpot ang mga yawa sa mga gihuptan niini ug uban pa Ingon niana ang mga kabus, mamasin kanunay sa ilang pagsunod kang Jesus kay basin adunay maayong mahitabo
Unsay malibre bisan pagkaon lang alang sa paghupay sa ilang kagutom Ug wala sila mapakyas kay gipakaon sila ni Jesus dili lang ensakto nga pagkaon kondili usa ka tonelada nga pagkaon pinaagi sa usa ka makabusdik nga panihapon Duha ka isda ug lima ka pan ang sinugdan; apan ang nahibilin 12 ka bukag. Gilaliman ka ana Ang mga tawo nabusog dili lang sa tinapay nabusog usab sila sa panginahanglang espiritwal ang milagro sa paghinatagay Sigurado ko nasinati na ninyo nga kamo gigutom duna kay kwarta nga ipalit apan walay tindahan nga kapalitan Ug moabot ang imong silingan nga mobahin sa iyang pagkaon samtang ikaw gigutom; malipay ka kaayo sa grasya nga miabot ug tagamtamon gyud nimo ang kalami sa pagkaon Mga pagkaon nga dili nato gusto apan kan- on nato ang tanan kung kita gigutom
Ang mga tawo nga nakakaon malipayon kaayo ug mapasalamaton kaayo sa gihimo ni Jesus. Ang mga tawong gisalikway sa ilang katilingban nakasinati na karon ug pagdawat mao nga ang pagkaon aduna gayuy healing effect Malipayon nga maghimamatay ang mga higala nga wala na magkita sa dugay nga panahon ug bisan ang mga nag-away dunay posibilidad nga mag-ayo kon sila mangaon uban sa kadaghanan Ang pagkaon, ang pagkaabunda, ang pagkabusog maoy pipila lamang ka butang nga nagsimbolo sa GsD Sa atong unang pagbasa sa ika-2 basahon sa mga hari, mao gihapon ang nahitabo, nabusog gihapon ang mga katawhan bisan ang pan dili kaigo sa tanan kay kini gipadaghan sa Ginoo Ang pagpakaon sa katawhan, nahitabo na kini sa Daang Testamento ug nahitabo na usab kini sa Bag-ong Testamento diin si Jesus na mismo ang mihimo niini C. Challenge Ug karon mga kaigsoonan, gihagit usab kita sa ebanghelyo nga mohimo kita sa atong kaugalingong kabubut-on Kitang mga Pilipino gibendisyonan kaayo sa tungod sa atong batasan nga Ginoo manggihatagon ug hospitable kaayo Kinsa ang mihatag sa 5 ka pan ug 2 ka isda sa atong ebanghelyo? Usa ka batang lalaki Nagbawon ang bata ug pagkaon. Kon ang bata dunay dala nga pagkaon ngano nga ang mga hamtong wala hinuoy dala? Maghuna-huna ba kamo nga wala mag- andam ug pagkaon ang mga dagko sa ilang pasunod-sunod kang Jesus? Sigurado nga duna silay dalang pagkaon apan wala kini nila iapod-apod sa uban kay alang lamang kini sa ilang kaugalingong Apan ang bata maoy nahimong sumbanan sa pagkamanggihatagon ug ang gamay nga gipanag-iya sa bata, gipadaghan kini sa Ginoo Mao sa ang pagkamanggihatagon; mas daghan ang kana misteryo imong dawaton bisan gamay ra ang imong gihatag tungod kay ang Ginoo man mismo mao nay magpadaghan sa atong maayong buhat Ingon man gud niini mga kaigsoonan ang mahitabo kon kita makahatag ug tabang sa labi na kon atong mga kaigsoonan nanginahanglan kaayo siya sa imong tabang Magpasalamat siya kanimo tungod sa imong tabang. Pag-abot sa ilang balay moluhod siya mag-ampo siya sa Ginoo ug magpasalamat tungod sa imong kaayo. Naapil ka na sa iyang panalangin tungod sa imong kaayo
Busa ang bendisyon sa Ginoo mobaga ug magkadaghan tungod sa imong kaayo Wala mag-ingon ang Ginoo nga ihatag nimo tanan kung unsa ang imo Ang iyang gipangayo nga kita mohatag motabang sa uban kon unsa ra ang atong makaya sa atong estado sa kinabuhi Busa ayaw kamo panghunahuna nga sa gamay ninyong hinabang mabangkarota na mo. Dili ingon niana Ang tawong manggihatagon dili gayud mahutdan ang panudlanan The more we give the more we receive because of the grace that works in the act of charity Kita karon gipahinumduman sa birtud sa pagkamanggihatagon. Kon unsa ang gamay nato nga mahimo ang Ginoo na ang mag-go sa pagpalambo niini Ato kining sugdan sa mga gamay nga butang tungod kay magpilo-pilo na kini tungod sa imong kaayo


Sa Pag-alima sa Binuhat sa Dios (On the Care of Creation1) Salmo 24:1 "Iya sa Ginoo ang tibuok kalibutan ug ang tanan nga anaa niini; ang yuta ug ang tanan nga nagpuyo niini." Isip mga manununod ni HesuKristo, nagdisisyon sa pagsuporta sa tibuok nga gahum sa Kasulatan ug nahibalo sa mga paagi kung giunsa nato pagpakaubos sa mga binuhat sa Dios, nagtuo kami nga ang pagtuo sa kasulatan mahinungdanon ngadto sa kasulbaran sa problema sa pagkadaot sa atong kalibotan ug sa tanan nga anaa niini. Tungod kay gisimba ug gitahod nato ang Nagbuhat sa tanan, naningkamot kita nga ampingan ug alimahan ang tanan nga gibuhat sa Dios. Tungod kay nakasala kita, napakyas kita sa sa atong pagkapiniyalan sa tanan nga binuhat sa Dios. Busa hinulsolan nato ang atong paghugaw, pagguba o pagdaot ug hilabihan gayod sa trabaho sa Nagbuhat niini. Tungod kay diha kang Kristo, ang Dios nag-ayo sa atong pagkahilayo kaniya (nga Dios) ug gihatag kanato ang unang bunga sa pagpasig-uli sa tanan nga butang, gitugyan namo ang among kaugalingon sa pagtrabaho diha sa gahom sa Espiritu Santo sa pagbahin o pagwali sa Maayong Balita mahitungod kang Kristo pinaagi sa pulong ug binuhatan, sa pagtrabaho aron mapasig-uli ang mga tawo balik diha kang Kristo, ug sa pagbahin pa sa pag-ayo ni Kristo ngadto sa nag-antos nga mga binuhat sa Dios. Tungod kay gihuhat nato ang panahon nga bisan ang nag-antos nga binuhat sa Dios mahibalik sa pagkahingpit, gitugyan namo ang among kaugalingon sa pagtrabaho nga makusganon aron sa pagprotekta ug pag-ayo sa gibuhat sa Dios alang sa pagpasidungog ug paghimaya sa Magbubuhat - - kinsa nailhan nato siya sa taphaw lamang pinaagi sa mga gibuhat niya apan dayag kini sa kinatibuk-an pinaagi sa Biblia ug diha kang Kristo Hesus. Kita ug ang atong mga anak nag-atubang sa nagadugang pa nga kalisod ug kahimtang sa kaayohan o kabaskog sa tanang gibuhat sa Dios nga diha kita nahilambigit, ug nga kung diin, pinaagi sa grasya sa Ginoo, kita nakalahotay. Apan sa gihapon nagpadayon kita sa pagdaot ug pagpakawalaybili sa mga binuhat dinhi sa kalibotan. Kining walay pagtahod sa tanang gibuhat sa Dios, naglangkob sa; 1. pagdaot sa yuta 2. pagputol sa mga kakahoyan 3. pagpuo sa mga klase sa mananap o mga tanom 4. walay paghatag ug bili sa tubig 5. paghilo sa kalibotan 6. pag-usab sa hangin 7. pagdaot sa katawhan ug sa kultura pinaagi sa walay paghatag ug bili niini. 1 -
Kadaghanan niining mga walay pagpakabana ug pagpahinungod, mga timailhan nga gapugos kita batok sa mga butang nga anaay kinutuban nga gipahimutang sa Ginoo sa tanan nga iyang gilalang. Sa mapinadayonong pagpadaghan sa tawo pinaagi sa pagpanganak, ang walay paghatag ug bili sa tanan mosamot gayod pagkagrabi ang sitwasyon. Ang atong katungdanan dili lamang sa pagpanganak ug pag-alima sa kabataan, kondili pag-alima usab sa ilang pinuy-anan dinhi sa kalibotan. Gitahod nato ang pagtukod sa kinaiyahan sa kaminyoon nga gihatag sa Ginoo aron masiguro ang mahunahunaong pagbaton ug mga anak ug ang pagpatubo kanila ngadto sa kahimayaan sa Dios. Giila namo nga ang kapobrihon sa tawo pareho nga hinungdan, ug silot, tungod sa pagdaot nato sa tanang binuhat sa Dios sa atong palibot. Daghang mahingawahong tawo, kumbinsido ug nagtoo nga ang mga problema mahitungod sa kinaiyahan o sa atong palibot nagpakita nga mas dako ang hinungdan nga ispirituhanong problema kini kaysa problemang teknolohiya, nagtuon sa pagdiskobre sa panghunahuna o doktrina sa kalibotan ug sa mga relehiyon sa pagpakita ug dili Kristiyano ug ispirituhanong mga tabang alang sa pag-ayo sa kalibotan gikan sa pagkadaot niini. Isip mga sumusunod ni Kristo Hesus, nagtoo kami nga ang Biblia nag- aghat kanato sa pagtubag sa upat ka paagi. Una, Ang Dios nag-aghat kanato sa pagpangayog pasaylo ug maghinulsol sa atong kinaiya ug mga nabuhat nga walay paghatag ug bili o pagtahod sa kinaiyahan nga gilalang sa Dios ug nga maoy hinungdan sa pagtuis o walay pagtagad sa gipahayag sa Bibliya aron pagsuporta sa sayop nga paggamit nato niini. Gikalimtan nga "ang kalibotan iya sa Gnoo", kanunay lamang natong gigamit ang binuhat sa Dios ug nahikalimtan nato ang atong katungdanan sa pag-alima niini. Ikaduha, ang atong mga lihok ug mga kinaiya ngadto sa kalibotan kinahanglan naggikan sa taliwala sa atong pagtoo, ug nakagamot diha kang Kristo ug sa kasulatan. Mosupak kami sa mga tinuohan nga mapangahasong magpadayag nga ang Maayong Balita mahitungod kang Kristo walay kalabotan sa pag-alima sa tanan nga gibuhat sa Dios gawas sa tawo, ug maingon man sa tinuohan nga magpaminos sa Maayong Balita pinaagi sa paghunahuna nga wala nay uban pa kung dili ang pag-alima lamang sa tanang binuhat sa Dios. Ikatulo, maampingon kaming naningkamot sa pagtuon sa tanan nga gisulti kanato sa Biblia mahitungod sa Magbubuhat, ang binuhat o tanang gibuhat, ug ang tawhanong buluhaton. Sa among kinabuhi ug mga pulong gipadayag namo ang maong bug-os nga Maayong Balita alang sa tanang mga binuhat nga sa gihapon "mahinangpunon nga nagpaabot nga ipadayag sa Dios ang iyang mga anak." (Roma 8:19) Ikaupat, gitinguha namo ang pagsabot unsa ang gipadayag sa binuhat mahitungod sa pagkabalaan sa Dios, sa iyang malungtarong presensya, ug walay katapusang gahum ug kung unsa ang gitudlo kanato sa tanang binuhat sa Dios mahitungod sa sugo nga gihatag sa Dios ug sa mga prinsipyo o pamaagi nga diha kini mamahimo. Tungod niini gitawag
namo kadtong tanan nga nagtugyan sa ilang kaugalingon diha sa kamatuoran sa Maayong Balita ni Kristu Hesus aron pamatud-an ang balaod o pamaagi sa pagtoo nga nagbasi sa Biblia, ug aron pagpangita ug mga paagi sa pagkinabuhi niining mga balaod sa atong kaugalingong mga kinabuhi, sa mga kasimbahanan, ug katilingban. Ang kalibotan, diha sa tanan niyang katahom, ug ang iyang madagayaong paghatag sa kinabuhi, kining tanan trabaho sa atong kaugalingon ug mahigugmaong Magbubuhat. Ang atong Magbubuhat nga Dios diha na sa wala pa ang tanang butang nga gibuhat, apan nahiapil siya niini, ug gituboy niya ang kagawasan sa matag-usa, ug ang relasyon sa tanang butang diha sa makuti ug nagkalain-laing kinaiyahan niini. Ang Dios labaw sa tanan, samtang mahigugmaon niyang giamuma ang matag-usa ka binuhat; ug tiunay, samtang hingpit kaysa binuhat, dili kini angay makalibog kanato. Ang Dios nga Magbubuhat may kinaiyahan sa pagpakigrelasyon, ang usa ka pananglitan niana, gipadayag siya sa tulo ka persona diha sa Usa ka Dios. Sa maong paagi usab, ang binuhat o tanang gibuhat nga gituyo sa Dios, usa ka pagkaangay sa matag binuhat diha sa mauyunon nga relasyon. Ang Kahangawa o Kaikag sa Magbubuhat, alang sa tanang gilalang o binuhat. Nakita sa Dios nga "maayo" ang tanan nga iyang gibuhat (Genesis 1:31); nagsaad sa pag-alima diha sa gikasabotan sa tanang binuhat (Gen. 9:9-17); nahimuut sa mga binuhat nga dili dayag and ilang pagkamapuslanon ngadto sa tawo (Job 39-41); ug iyang kabubut-on nga diha kang Kristo "mapasig-uli ang tanan ngadto kaniya" (Col. 1:20). Ang mga lalaki, babayi, ug mga kabataan, naay talagsaon nga katungdanan ngadto sa Magbubuhat; ug sa pareho nga pamaagi kita mga binuhat, giporma diha sa pareho nga paagi ug napasigo sa pareho nga sestema sa lawasnon (physical), kemical, ug sa pagkinabuhi (biological) nga kalabutan ug nangagsumpay kanato nga maoy nagpalahutay o nagbuhi sa ubang binuhat. Ang mga lalaki, babayi, ug mga kabataan, gibuhat nga kahulagway sa Dios, aduna usab silay talagsaong katungdanan ngadto sa tanang binuhat. Ang atong mga buhat kinahanglang pareho nga makalahutay sa pagkamabungahon sa mga binuhat ug pagpreserba niining tanan nga maoy gamhanang testimonya sa Nagbuhat niini. Ang Diosnong hinatag kanato nga kahibalo sa pagkapiniyalan sa makadaghan natuis gikan sa gitinguhang katuyoan niini; nga nakahibalo kita, ngalan, magpabilin diha sa kahimuut sa mga gibuhat sa Dios, nga alimahan nato ang kaugmaran o sibilisasyon diha sa gugma, magmabinuhaton ug musunod sa Dios; ug nga ihalad nato ang tanang binuhat ug kaalaman sa kinabuhi balik ngadto sa Magbubuhat nga anaay pagdayeg. Wala nato tagda ang mga kinutuban sa atong pagkabinuhat ug gigamit nato ang yuta diha sa pagkahakog, imbis nga alimahan kini. Ang yutan-ong sangputanan sa tawhanong sala nahimong tuis nga pagkapiniyalan, usa ka panapak sa tanaman ug nausik nga yuta kung diin ang pagdaot niini nagadugang pa.
Walay pagkamatinumanon, walay gugma, walay pag-ila sa Dios diha sa yuta . . . Tungod niini ang yuta nagbangotan sa kasubo, ug ang tanan nga nagpuyo niini mamaluya o maupos. Sa ingon, usa sa sangputan sa atong dili maayo nga paggamit sa yuta mao ang dili makatarungan nga pagdumili sa gasa nga gibuhat sa Dios ngadto sa ubang mga tawo, karon ug sa umaabot. Ang katuyuan sa Dios diha kang Kristo mao ang pag-ayo ug pagbalik sa pagkabug-os dili lamang sa katawhan kondili usab ang tibuok nga matang sa iyang gibuhat. "Kay pagbuot sa Dios nga ang Anak maghupot sa bug-os nga kinaiya sa Dios. Busa pinaagi sa Anak gipasig-uli sa Dios ngadto sa iyang kaugalingon ang tanag butang sa langit ug sa yuta. Nakigdait ang Dios pinaagi sa kamatayon sa iyang Anak didto sa krus." (Col. 1:19-20). Diha kang Kristo Hesus, ang magtutoo gipasaylo (sa ilang kasal-anan), giusab ug gidala ngadto sa ginharian sa Dios. "Kay bisan kinsa nga nahiusa kang Kristo, bag-o na siyang binuhat;" (II Cor. 5:17). Ang presensya o pagkadiha sa ginharian sa Dios tiniman-an dili lamang sa pagkabag-ong panag-usa kauban ang Dios, kondili usab may pagkabag-ong panag-angay ug may katarong tali sa mga katawhan, ug tungod sa bag-ong panag-angay ug katarong tali sa katawhan ug maingon man sa uban pang gibuhat nga kalibotan, "Mamiya kamo nga malipayon, tultolan kamo nga malinawon; mag-awit sa tumang kalipay ang kabukiran ug kabungtoran diha sa inyong atubangan, ug mamakpak sa ilang kamot ang tanang kakahoyan." (Isaias 55:12). Kami nagtoo nga diha kang Kristo naay paglaum, dili lang para sa mga lalaki ug babaye, apan para usab sa tanang gibuhat dinhi sa kalibotan kinsa nagaantos sa gisangputan sa tawhanong pagpakasala. Busa nanawagan kami sa tanang Kristohanon sa pagmatuod nga ang tanan nga binuhat iya sa Ginoong Dios; nga iya kining gibuhat nga maayo; ug nga ang Dios nagabag-o niini diha kang Kristo. Kami nagadasig sa lawom nga pagpamalandong sa tinuod, bibliyanhon nga mga kamatuoran ug Diosnon nga pagtudlo nga maoy nagsulti sa trabaho sa Dios sa kaluwasan pinaagi sa pagbag-o ug sa paghingpit sa katuyoan sa Dios mahitungod sa mga binuhat. Kami nagtinguha sa lawom nga pagpamalandong sa kahibulungan sa binuhat sa Dios ug ang mga pamaagi nga diha ang mga binuhat nagtrabaho. Nagsugyot usab kami sa maampingong paghunahuna kung unsaon ang atong katilingbanon o tagsatagsang mga buhat, pagtahod ug pagsunud sa mga balaod sa Dios alang sa mga binuhat. Gidasig namo ang mga Kristohanon aron hiusahon nila diha sa ilang mga kinabuhi ang hilabihang pagkamabuhaton sa Ginoo pinaagi sa dugang nga pag-amuma sa katungdanan sa katahom ug pagkabansay diha sa ilang personal, simbahanon, ug katilingbanong sundanan o panig-ingnan.
Gisugyot namo ang matag Kristohanon ug mga kasimbahanan aron mahimong mga sentro sa pag-alima ug pagbag-o sa mga binuhat (sa Ginoo) nga may kahinangup sa binuhat isip gasa gikan sa Ginoo, ug nagakalipay niini isip nga tagana gikan sa Ginoo, sa mga paagi nga makabuhi ug mag-ayo sila sa nadaot nga gambalay sa binuhat nga gisalig kanato. Nahinumduman namo ang pulung ni Hesus nga ang kinabuhi nato wala nag-agad sa kadaghan sa atong naangkon nga mga butang, ug busa giaghat namo ang mga manununod ni Hesus sa pagwakli sa pagkatintal sa pag-usik-usik ug subrang paggasto pinaagi sa paghimo ug kaugalingong pamaagi sa pagkinabuhi nga nagpadayag sa pagpaubos, pagpugong sa kaugalingon ug sa pagkamadaginuton. Kami nagpanawag sa tanan nga Kristohanon sa pagtrabaho sa Diosnon, matarong ug malahutayon nga pagdaginot nga maoy magpadayag sa harianong pagkamadaginoton sa Dios ug paghimo sa mga lalaki, babaye ug mga kabataan sa pag-uswag kauban sa tanang kalainlainan sa mga binuhat. Giila namo nga ang kapobrehon nagpugos sa katawhan sa pagdaot sa binuhat sa Dios aron sila mabuhi; busa gisupurtahan namo ang pagpauswag sa matarong, libreng ekonomiya nga maoy maghatag ug gahum sa mga kabus nga maghimong hupong ug nga dili madaot o maminus ang madagayaon nga gasa sa binuhat sa kalibotan. Gitugyan namo ang among mga kaugalingon aron pagtrabaho para sa kasaligang dayag nga mga polisiya nga maoy molangkub sa mga balaod sa biblianhon nga pagkatinugyanan sa binuhat. Giagda namo ang mga Kristohanon matag-usa, katiguman ug mga kapunungan sa pag- apil kanamo dinhi niining ebanghelyohanong pagpadayag sa kahimtangan sa palibot, mahimong mga tawong nagkauyon diha sa maluag nga grupo sa biblianhon nga pag- alima alang sa binuhat. Nanawagan kami ngadto sa mga Kristohanon sa pagpaminaw ug magtrabaho kauban sa tanan nga naay paghunahuna mahitungod sa pag-ayo sa binuhat, uban ang kahinam sa pagtoon gikan kanila ug usab sa pagbahin kanila sa atong hugut nga pagtoo nga ang Dios kinsa ang tanang tawo nakabati na kaniya diha sa iyang mga binuhat (Acts 17:27) nailhan sa hingpit gayod diha lamang sa Pulong nahimong tawo diha kang Kristo ang buhi nga Dios kinsa maoy nagbuhi sa tanang butang. Gihimo namo kini nga pahayag sa kahibalo nga hangtod nga mobalik si Kristo aron sa pagpasig-uli sa tanang butang, gitawag kita aron mahimong mga matinumanon nga mga piniyalan sa maayo nga tanaman sa Dios, ang atong kalibutanon nga pinuy-anan. Balaang Kasulatan Kamaayo sa Binuhat
Ang balaang kasulatan nagapahayag sa kahimuut sa Dios sa dili maihap nga klase sa kaliwatan. Ang Genesis 1 nagpahayag kanila nga "maayo" (vv. 21,25). Ang estorya sa pagbuhat sa Dios sa kalibotan nagsubli sa pulong nga "klase" (pitu ka higayon diha sa lima ka mga bersikulo, Gen. 1:20-25) nagpakita nga ang Dios naghatag ug pagtagad sa nagkalainlaing klase. Ang Magbubuhat sa kalibotan nagsugo usab kang Adan sa paghatag ug ngalan sa kada klase nga binuhat: Gen. 2:12-20. Ang Kasulatan usab nagpamatuod sa kaayo sa tawhanon nga binuhat: Gen. 1:26-28, Psa. 8:3-8, Mt. 10:31. Bisan pa sa kahalangdon sa binuhat, ang katawhan kinahanglang mabinantayon sa pagsimba sa Dios lamang; Isa. 42:8, Rom.1:18-25. Ang Kalipay sa Dios. Sa tibuok Kasulatan, nakita nato and Magbubuhat sa tanan nga malipayon sa iyang mga gibuhat (Psa. 104:24-25, 31, etc.) ug naghatag ug pagtagad bisan pa ngadto sa pinakadili mahinungdanon nga butang (Mt. 10:29). Ang Dios naghulagway sa iyang binuhat sa kataha, pagdayeg ug kahimuut. Mangahas ba kita nga mukunhod ang kalipay nga nakita sa Dios diha sa iyang gibuhat? Ang kahingawa sa Dios. Matt. 10:29-31. Walay bisag usa ka maya nga mahulog sa yuta gawas kung kabubut-on sa Amahan. Gapadayag kini sa dako nga panghiapil niya sa inadlaw nga kalihokan sa mga binuhat nga sa atong hunahuna morag wala na siyay labot. Gapadayag kini sa Dios nga dili siya scientist nga nagtigom ug mga kasayuran, kondili usa siya ka Magbubuhat nga makugihong nagtultul sa mga binuhat ngadto sa pagtuman sa iyang kabubut-on. Napadayag usab dinhi ang pagkalabing hataas ug bili sa binuhat nga tawo. Kung ang Dios nagmahal ug naghatag ug bili sa mga hilahila ug tabili, unsa ang gipasabot niini mahitungod kanako? Mahimong ingnon nga ang paglaban sa pagpanalipod sa mga mananap, katalamnan o kaliwatan magpataas sa tindog sa tawo. Kung hibaw-an nato kung unsa ang tua sa gawas nga mga binuhat, maghimo kini sa tawo nga labaw pang bililhon kaysa uban nga binuhat. Mahimo bang ingnon nga ang nagdugang nga hinungdan sa pagpaubos sa pagkinabuhi sa tawo mao ang pagkawala sa pagduol kauban sa Magbubuhat nga Dios ug sa iyang matahum nga binuhat? Katungdanan sa tawo ngadto sa binuhat. Ang tawo dunay talagsaon ug hataas nga lugar sa mga binuhat (Gen. 1:26-28, Psa. 8:3-8, Mt.10:31). Bisan pa niana, ang Biblia wala magsangkap kanato ug sugo sa pagdaot; ang atong pagkapinili mao ang pag-alagad isip mga piniyalan sa tanang binuhat sa Dios; Gen. 1:28, 2:15. Ang Genesis 1:28 lig-ong bersikulo nga nagpasabut nga pamunoan ang binuhat sa Dios. Ang karaang pulong diha sa Hebrew "redah" ug nagahulagway kini sa sa matarung ug mahigugmaong pagpamuno sa maayo ug maloloy-on nga hari. Genesis 2:15 naghulagway unsaon sa paghimo niini nga pagmando. Ang duha ka hinungdanon nga pulong sa Genesis 2:15 mao ang "mag-atiman" ("abad" sa Hebrew) ug "magbantay"(shamar). Sa uban nga teksto, ang "abad" gihubad nga "alagad." Josue 24:15 nag-ingon "mag-alagad kami sa Ginoo." Unsang klase sa pag-alagad ang gipangayo kanato sa Dios? Kasaligan o Madauton? Unsang matang sa pag-alagad ang gikinahanglan sa Ginoo kanato ngadto sa binuhat niya? Ang "shamar" magbantay, sa laing bahin, naghulagway sa klase sa pagbantay nga gipananglitan sa Numeros 6:24 kung diin ang Ginoo pinaagi kang propeta Aaron nagsulti sa iyang pagbantay sa mga Israelitas. "Ang Ginoo magpanalangin ug magbantay kaninyo." Sa pagkatinuud, ang ios
nagabantay sa iyang katawhan sa paagi nga makapakita niya ang iyang dakong gugma ug pag-alima. Ang iyang pagbantay maoy magpauswag sa iyang mga katawhan. Sa samang paagi, gipahimangnoan kita sa "pagbantay" sa mga binuhat sa Dios. Ang binuhat sa Dios takus sa atong gugma ug sa atong paghago nga maoy magtabang sa maayong panglawas ug kusog. Tawhanong kalabutan Kasagaran sa Kasulatan maingon ug naghatag ug pagdapig alang sa pag-alima sa kaliwatan alang sa ilang kaugalingong kaayohan. Ang Kasulatan usab nagtudlo nga ang katawhan makapahimulus o magakalipay sa mga kaayohan sa binuhat; Gen. 1:29-30. Mahimong lisod ang paghimulus sa kaayohan sa usa ka butang nga wala na diha. Maingon usab, ang tanang binuhat naay katungod nga magpahimulus sa mga kaayohan; Gen. 1:30. Pagkamatinumanon. Ang Kasulatan nagsugo kanato sa pag-atiman sa binuhat aron maampingankini ug mabag-o sa iyang kaugalingon; Deut. 22:6-7. Ang Dios motabang. Ang Biblia nagsulti nga ang Dios motabang sa iyang binuhat; Psa. 145:15-16, Mt. 6:26, 30. Sa unsang pagtawag nga ang tawo magpaibabaw o mosupak sa pag-apil sa Dios diha sa iyang gibuhat? Kasabotan. Ang Dios naghimo ug linain nga kasabotan sa tanan nga kinabuhi; Gen. 9:8- 17; dili kini pagalaglagon. Ang kabubut-on sa Dios. Diha sa sugilanon mahitungod kang Noe, ang Dios nagpadayag sa iyang kabubut-on nga ang tanang kinabuhi maampingan, Gen. 6:19-20, &:1-3, 7:14- 16, 8:17, ug sa paagi nga mahimong mabag-o sa iyang kaugalingon; Gen. 6:19b, 20b, 7:3b, 8:17c. Sagad usahay nga mahitabo ang mga pagpoo isip kabahin sa kabubuy-on sa Dios, apan dili kini tawhanong katungod. Ang saksi sa Dios. "Tungod kay sukad sa pagbuhat sa kalibotan, ang iyang dili makita nga mga kinaiya - ang iyang gahom nga walay katapusan ug ang iyang pagka-Dios - nakita nga klaro gayod, nga nasabtan kini diha sa kung unsa man nga gibuhat, aron ang tawo walay ikabalibad." (Roma 1:20). Kinsa kita, nga pinaagi sa atong mga buhat mapaubos ang saksi sa gahum sa Dios ug iyang pagkabalaan? Kinsa ang mag-atubang kaniya sa adlaw sa paghukom ug maghatag ug pamahayag sa atong mga buhat? Unsa ang atong masulti ngadto kaniya? Pagsimba. Ang Biblia nag-ingon nga ang tanan nga binuhat nagdayeg sa Dios; Salmo 96:11-13, Gipadayag 5:13. Ang gipahilom nga tingog sa pagdayeg makasubo ug dako, sama kini sa mananoy nga tingog nga "gitapos" diha sa wala makapanahon nga paagi. Tawhanong pagsimba Mahimo bang basahon sa usa ka tawo ang Salmo 104 o Job 38-41 nga dili masinati ang kataha ug kahibulong sa paghulagway sa Ginoo sa mga nilalang nga iyang binuhat? Ang pagkahibalo unsa ang gibuhat sa Dios mao ang pagkahibalo kaniya sa mas maayo pa ug nga mas masangkap (ang tawo) sa pagsimba kaniya. Tawhanong katungdanan Ang Dios naghatag kang Noe ug kang Adam sa linain nga katungdanan mahitungod sa pag-atiman sa binuhat. Gitawag ba kita nga mas diyutay ra ang katungdanan kaysa kang
Adam ug Noe? Kung giangkon nato nga ilhan nato ang Magbubuhat ug nga adunay kitay kaugalingong relasyon kaniya, nan karon, ngano nga dili kita maguol sa pagkadaot sa labing mahal nga gasa nga gibutang sa atong mga kamot? Sa pamatasan nga mga pangutana Masayon sa paghunahuna sa ubang mga binuhat nga kaliwatan nga mas hinungdanon kaysa uban. Kadaghanan kanato labaw pang matalagdon sa mga alibangbang kaysa mga hilahila. Apan mahimo ba gayod nato ang pagdesisyon sama niini? Kinsa man kita nga mobuut unsang mga kaliwatan ang labaw pang mahinungdanon kaysa uban? Mahimo ba natong tawgon nga "nagpakadios" kita? Gihatagan ba kita ug mando gikan sa kasulatan aron pagdaot? Katungdanan na kana sa Magbubuhat, ug dili sa piniyalan. Ang atong katungdanan mao ang pag-alima sa tanaman. Paghukum "Ang imong kapungot miabot na. Miabot na ang panahon nga hukman ang mga nangamatay . . . ug sa pagdaot niadtong mga nagdaot sa kalibotan." Gipadayag 11:18. Ang paggun-ub sa kaliwatan kalagmitan nahigamot diha sa sala ug tungod niini mahukman kita. Ang pagpaubos sa kahimtang sa atong palibot sangpotanan sa matang sa pagsimbag diosdios, kahakog ug garbo; ang atong pag-apas sa teknoloheya nag-agak kanato sa paglimot ug sa pagkawalay kahibalo sa trabaho sa Dios sa binuhat; gipanaghap nato ang kamahinungdanon sa atong trabaho ug panginahanglan, hangtod nga misangpot na sa pagdaot sa trabaho sa Dios; ang mga gamhanan dinhi kanato wala magtagad sa panginahanglan sa mahuyang, nagadaot (sila) sa naghatag sa panginabuhi alang sa mga kabus o gipugos nila ang mga kabus ngadto sa mga utlanan nga diin sila manginabuhing malumpagon aron lang sila mabuhi. Ang kalainan niini diha sa kahibalo sa Dios, ang atong pagkawalay kahibalo mao nga dili nato nahibaloan ang nagkalainlaing binuhat sa kaliwatan nga anaa, kung giunsa nila nga may kalabutan sa matag-usa, o kung unsaon nila aron mahimong mapuslanon o maingon nga kinahanglanon kanato. Ang pagpuo sa binuhat nga kaliwatan mapailhanon: problema kini nga nagpaila sa pagkamasal-anon ug pagkadili malahutayong matang sa pagkinabuhi ug ang atong pangyawat. Ang mga sala sa mga amahan mihampak sa mga anak, ingon sa Ginoo diha sa Deut. 5:8-10. Karon nakita nato nga ang mga sala sa katawhan mihampak usab sa uban pang kaliwatan. Pagwali sa Maayong Balita Ang dili matoohon nga kalibutan nagahulat sa mga Magtutoo kang Kristo sa pagpili ug tukmang baruganan sa nagkadaiyang mga hilisgutan, apil ang pagpanalipod sa kaliwatan. Sa katapusan, ang pagkaapil sa mga Magtutoo kang Kristo sa pagpanalipod sa kaliwatan sagubangon alang sa iyang kaulingon isip paagi sa pagpasidungog sa Dios. Bisan pa niana, makadahom kita nga ang uban sa mga tawo nga dili tumutoo motubag sa tinuud. Ang atong paghago sa pagpanalipod sa kaliwatan gamhanang mosulti mahitungod sa pagkakinaiyahan sa atong Dios.