BAG-ONG KINABUHI KANG KRISTO Volume 1 Mga Unang Ang-ang sa Kristuhanong Pagkinabuhi
Kini gihubad sa Cebuano gikan sa NEW LIFE IN CHRIST, Vol 1. Kini unang gimantala sa pinulongan sa Kastela nga nag-ulohan NUEVA VIDA EN CRISTO. Ang tumong sa pagtuon niini nga mahatagan ug lig-on nga pasukaranan o pundasyon ang imong kristuhanong kinabuhi, Sa dihang mahuman ka sa Volume 1, magpadayon sa uban nga mga Volume . Anaa usab kitay Tagalog ug English.. Para sa dugang nga kasayoran: mag-email sa: info@nuevavidaencristo.org. Maka-download ikaw ug libre nga kopya niining libroha sa website: Gitugotan ka sa pagpadaghan ug kopya niini aron sa pagtuon. Kinahanglan lang nga imong isulti ang gigi- kanan niini. Ayaw paghimog mga kausaban o mga pagdugang sa sulod o pormat niini. Copyrighted 1993 © Mark Robinson Fourth English edition 2014 Gihubad sa Cebuano ni Pastor Jhun Olayvar Naghimo Mark Robinson: Avant Ministries-Camino Global 10000 N Oak Trafficway, Kansas City, MO 64155 USA Augosto 1, 2019
ANG MGA SULOD NIINI Giya sa magtutudlo ... 4 Malipayong pag-abot sa pamilya sa Ginoo ... 5 Unang Ang-ang (1) Luwas ... 6 Ika-duhang Ang-ang . Ika-tulong Ang-ang (2) Kasigurohan ... 8 (3) Madaugon ... 10 Ika-upat nga Ang-ang (4) Dios sa tanan ... 12 Ika-lima nga Ang-ang (5) Pagkinabuhi diha sa Espiritu ... 14 Ika-unom nga Ang-ang (6) Ang Dios nakigsulti kanako ... 16 Ika-pitu nga Ang-ang (7) Ang Pakigsulti sa Ginoo ... 18 Ika-walo nga Ang-ang ( 8) Pagpakigtagbo sa Dios matag-adlaw ... 20 Ika - siyam nga Ang-ang (9) Ang akong Iglesia... 23 Ika - napulo nga Ang-ang (10) Pagsangyaw ... 25 Ika - onse nga Ang-ang (11) Bautismo ug Balaang Panihapon ... 27 Ika - dose nga Ang-ang (12) Ang Pamilya ... 29 Ika - trese nga Ang-ang (13) Pagsunod kang Jesus ... 31 Mga Appendices ... 33 3
GIYA SA MAGTUTUDLO 1. Giabi-abi ka namo sa imong pagdawat niini nga hagit sa pagbansay sa bag-ong magtutuo ug sa paggamit niini nga libro sa Bag-ong kinabuhi diha kang Kristo ingon nga imong giya. Ang bunga sa pagtuon niini nga liksyon para sa walay katapusan. 2. Himoa nga ang Bibliya maoy imong awtoridad sa pagtubag sa mga pangutana. Kinahanglan nga ang nagtuon mao gayud ang mosusi sa bibliya ug tingu- haon niya nga tubagon ang mga pangutana sumala sa Bibliya. Pwedi nga tabangan ang bag-ong magtutuo sa pagpangita sa mga libro ug mga bersikulo sa Bibli- ya. Ug dasigon ang nagtuon nga himuon gayud ang mga bulohaton o assignment sa matag-liksyon. 3. Kini nga liksyon pwedi nga gamiton sa lainlain nga paagi, sa naandan, kinahanglan nga magtuon ka ug usa ka liksyon sa matagsemana. 4. Kinahanglan nga dili kaayo taas ang pagtuon. 5. Dasigon ang mga nagtuon nga tubagon nila ang mga pangutana sa liksyon basi sa ilang kaugalingon nga pagsabot. Likaye nga kopyahon lang nila ang mga bersikulo sa bibliya. Makatabang ang paggamit sa ilang kaugalingon nga mga pulong sa pagsabot sa mga kahulogan diha sa mga bersikulo sa Bibliya. 6. Likaye ang pagwali, gamita ang mga pangutana aron nga imong masabtan kung unsa ang ilang nakat-onan ug dasigon nga moapil sa paghisgot-hisgot. 7. Kinahanglan nga mangandam ka sa matagliksyon. Ingon nga magtutudlo kinahanglan nga nakahibalo ka sa sulod sa matagliksyon. Kauban sa pagpangandam ang pag-ampo para sa nagtuon ug sa imong kaugalingon. 4 8. Sulayi nga maghunahuna ang mga nagtuon sa pag- aplikar sa ilang kinabuhi gikan sa ilang nakat-unan. Tabangi sila nga masabtan pa nila kini ug maayo. Ang mga bulohaton diha sa kilid sa matagliksyon gihimo para niana nga liksyon. Ayaw kini laktawi 9. Tabangi ang mga nagtuon nga makahimo sa maka- nunayon nga pag-ampo. Tudloi sila pinaagi sa pag- ampo nga kauban sila. 10. Importanti nga masabtan gayud nga ang pagban- say ingon nga mga nagsunod kang Kristo di lamang sa pagtuon sa liksyon sa bag-ong kinabuhi diha kang Kristo. Kinahanglan nga adunay kabag-ohan sa kina- buhi. Kini nga liksyon tabang lamang. Kinahanglan nga ang mga nagtuon mopadayon sa pagpangita sa kabag-ohan sa pagkatawo, panghunahuna, ug sa mga pamatasan. 11. Importante nga ang mga nagsunod ni Kristo maka- baton sa kinaiya sa makanunayon nga pagbasa sa Bibliya, sa pag-ampo ug sa pagsag-olo sa mga pu- long sa Dios. Sa dili pa magsugod sa matag-liksyon maggahin ug panahon sa pagkumusta sa miaging liksyon sa mga sag-ulohon ug sa mga basahonon. 12. Pagmabinantayon sa gibuhat sa Ginoo sa ilang kina- buhi. Maggahin ug panahon sa pagtubag sa ilang mga pangutana o kung aduna silay giatubang nga mga problema. Hinumdumi nga dili sa tanang pana- hon nga matubag ang mga pangutana sa mataglik- syon tungod kay kulang sa panahon. Sa ingon niini nga sitwasyon pagpili lamang ug mas importante nga mga pangutana. 13. Ayaw kaayo paggahin ug taas nga panahon sa pagtu- bag sa sayop ug sa insakto nga mga pangutana. Ba- saha ug maayo ang pangutana sa dili pa tubagon. Hinumdumi nga ang mga tubag pwedi nga sayop ug insakto depende kung unsay ilang pagsabot sa pangutana. Kung adunay problema sa pagtubag hisguti lang kini sa tumoy sa liksyon o di kaha dili nalang hisgutan.
Malipayong Pag-abot sa Pamilya sa Dios Malipayong pangumusta! Kung imong gidawat si Kristo ingon nga personal nga manluluwas, gianak ka pag-usab diha sa pamilya sa Dios. Gipasaylo ang imong mga sala ug nahimo ka na nga bag-ong binuhat ug aduna nay walay katapusang kinabuhi. "busa si bisan kinsa nga anaa na kang Kristo nahimo nang bag-ong binuhat, ang mga daan nga butang miagi na; ania na ang tanan nahimong bag-o." 2 Corinto 5:17 Nagsugod ang Ginoo sa pagbag-o sa imong kinabuhi, magkinabuhi matag-adlaw diha sa pagtuo, nga imong gisalig ang imong kaugalingon diha sa Dios samtang gibag-o Niya ang imong kinabuhi. Magmapailubon ug magpaabot. Usa ka halangdon nga paglakbay ang imong gisalmutan. Labaw sa tanan, hinumdumi nga naluwas ka tungod sa Grasya sa Dios, ug dili tungod sa maayo nga imong gibuhat. Ingon nga magtutuo, magkinabuhi ka sa grasya sa Dios. Ang imong pagkatawo sa atubangan sa Dios magpabilin sumala sa gibuhat ni Kristo didto sa Krus para kanimo, dili tungod sa imong himuon para Niya. Ang kinabuhi sa Kristuhanon mao ang pagkinabuhi diha sa pagsalig. Magsalig ka Niya para sa imong kaluwasan, ug para usab sa katakos sa magkinabuhi matag-adlaw. Mahimong maluya ka kung mahulog ka sa pagpakasala, tan-awa lang kanunay si Kristo didto sa krus. Iyang gihimo ang imong paglaum nga makabalik Kaniya ug magmalampuson, busa padayona ang imong pagsalig diha kaniya nga pasayloon ka sa imong mga kapakyasan ug mga sayop. Kung imong angkonon ang imong mga sayop ug maghinulsol ka, matinud-anon Siya ug maghinlo kanimo ug ibalik ang tam-is nga panagdugtong nimo diha Kaniya. Ang mga Ehersisyo o Pagpakusog maoy makatabang sa imong pagtubo Ingon nga bag-ong magtutuo, nagsugod ang imong bag-ong relasyon diha ni Kristo nga magtubo samtang magsunod ka Kaniya. Ang nagsunod kaniya gitawag ug Alagad Niya (Disciple). Adunay mga ehersisyo o pagpakusog nga makatabang kanimo ingon nga bagong magtutuo. Kung kanunay nimo kini nga buhaton mas mahimo kang kusgan. Gusto ni Kristo nga Siya ang mahimo nga sentro sa imong kinabuhi. Magpasakop ka Kaniya sa tanang panahon, tugutan nimo Siya nga maghari sa tanang bahin sa imong kinabuhi. Mag-ampo sa tibuok adlaw, ug sa matag adlaw. Ang pag-ampo maoy pagpakigsulti sa Dios. Basaha ang Bibliya matag-adlaw. Sa dili pa magsugod ang imong adlaw, sultihi Siya, "ania ako, Ginoo, andam maminaw sa imong tingog gikan sa Balaang Kasulatan."
Pangita ug simbahan nga ang Bibliya maoy ilang gitudlo. Ang ubang mga magtutuo maoy imong espiri- tuhanong pamilya. Biyai ang kalibutan nga makasasala, nga maoy imong nahimutangan kaniadto. Pangayoa sa Dios nga tabangan ka nga magmadaugon sa mga tentasyon ug hatagan ka ug bag-ong mga higala. Kung makasala ka ipadayag kini ngadto sa Dios ug dawata ang Iyang kapasayloan. Dili na kinahanglan nga magkinabuhi ka diha sa kaulawan ug hinukman, tungod kay gipasaylo kana Niya ug gibalik na ang kompleto nga panagdugtong sa Dios ug kanimo, bisan ug dili ka Angayan.
Ipakigbahin si Kristo sa ubang tawo. Ipakita kanila ang imong pagpakabana kanila tungod kay sama sila sa mga karnero nga walay nag-atiman.
Sa dihang mahuman ka niining bulyoma, padayon ngadto sa ubang bulyom sa Bag-ong Kinabuhi Kang Kristo. Kung dili ka makakita, makadownload ka libre sa website: 5
Unang Ang-ang Luwas Na Gibasa na ba nimo ang Malipayong Pag-abot sa Pamilya sa Dios sa miaging panid? Kung dili, balik ug tun-i kini pag-ayo. Kini maghatag kanimo sa kinatibuk-an nga pagsabot kung unsa ang gipasabut sa pagpuyo isip usa ka sumusunod ni Cristo. DAAN NGA KINABUHI 1. Sumala sa Efeso 2:1, Unsa ang atong kahimtang sa wala pa kita hatagi ni Kristo ORAS SA PAGHIMO UG HUKOM sa kinabuhing dayon? Gidawat na ba nimo si Kristo? Oo ❏ Wala ❏ 2. Mga Taga-Efeso 2: 2-3 Dili lang kita namatay, apan kita natanggong, nagsunod sa mga pamaagi niini nga ___________________ (b. 2). Nagpuyo kami ilalum sa gahum ni Satanas nga gitawag nga magmamando niining kalibutana, ang gingharian sa kahanginan. Imbis nga magsunod sa Dios, nagsunod kami sa Kong Oo, kanus-a? ________________ Kung hindi pa, nais mo ba? Oo ❏ Dili ❏ SA PAGDAWAT NI KRISTO: mga kailibgon o pangibog sa among __________________________ (b. 3). 1. Angkona nga ikaw makasasala. Kita angayan sa __________________ sa Dios (b. 3). 3. Ang Bibliya nag-ingon niini: "Ang tanan nakasala ug wala makaabut sa himaya sa Dios"(Roma 3:23). Aduna bay makasulti nga sila dili usa ka makasasala? Oo ❏ Dili ❏ Ayaw na kini tagoi pa. 2. Pagdesisyon sa pagpalayo gikan sa sala. Paghinulsol 3. Tuohi nga si Kristo namatay alang sa imong mga sala ug nabanhaw gikan sa kamatayon. Tanan kita napakyas; walay bisan usa nga maayo alang sa langit sa ilang kaugalin- gon nga kaayohan. ANG BUHAT SA DIYOS 4. Hangyoa si Jesus nga mosulod sa imong kasing-kasing sa pagpasaylo sa imong kasal-anan ug mokontro- lar sa imong kinabuhi. 4. Sa Efeso 2:4-5, Giunsa paghulagway ang Dios? __________________________ Kaluoy: Ang pagkamaluloy-on sa Dios nagapugong sa silot nga angay kanato. 5. Sumala niini nga bersikulo, Unsay gibuhat sa Dios alang kanato? ___________ Tan-awa ang Roma 5:8, Giunsa pagpadayag ang Gugma sa Dios dinhi kanato? Ang mosunod nga pag-ampo maoy giya sa pagdawat ni Kristo. Ginoo, ako nasayod nga ako makasasala nga nagkinahanglan sa imong kapa- sayloan. Ako nagtuo nga ikaw namatay alang sa akong mga sala ug nabanhaw gikan sa kamatayon, Gusto nakong biyaan ang akong mga kasal-anan ug magkinabuhi nga limpyo. Sumolod ka sa akong kasing-kasing, ug ikaw na ang akong manluluwas, mosunod ako kanimo nga akong manluluwas. Salamat sa pagluwas kanako. Amen. 6. Basaha ang Efeso 2:8-9. Ang Dios naghukom nga dili kita maluwas pinaagi sa atong binuhatan (b.9). Unsa nga klase sa maayong buhat ang mahimo sa mga katawhan aron maluwas? HUNA-HUNAA KINI Daghan ang nagtuo nga kung sila maningkamot lamang mahimong igo nga makapahimuot sa Dios. Gisulayan nila ang relihiyon ug maayong mga binuhatan, apan bisan unsa pa ka maayo nila, wala gayud sila makasukod sa mga sumbanan sa Dios. 7. Kay pinaagi sa ________________ naluwas kamo tungod sa ________________ ____________________ (b8). Grasya, Nagkahulogan "dili ka takos modawat sa gasa." sa laing pagkasulti, ang Dios naghatag kanatog kaluwasan nga libre, bisan pa ug dili kita angayan niana. Hunahunaa ang imong panimalay ug ang matag-usa ug ang tanan nimong hinigugma. Unsay Epikto sa imong sala ngadto kanila. Hunahunaa ang imong kaugmaon. Magpadayon ka ba sa daan nimo nga kinabuhi, moatubang ka gayod sa paghukom ngadto sa Dios.Basaha ang Pinadayag 20:11-15 ug paghuna-huna niini, pagpasalamat sa Dios sa Iyang dakong gugma. 6
PAGTUBO NGA LIG-ON Importante kaayo nga aduna kitay maandan nga makatabang kanato pagtubo sa bag-ong kinabuhi. Ang Ehersisyo Makapakusog Sa lawas. Adunay mga Desiplina diha Sa Espiritu nga Motabang kanimo Pagtubo diha ni Kristo Kini nga mga desiplina mao: Pagtuon sa Bibliya Pag-ampo Pagsag-ulo sa mga Bersikulo Matag-adlaw nga paghinulsol Ang Ipuno sa pagkompleto niini nga mga pagtuon mahinung- danon nga mobasa sa bahin sa Bibliya ug mag-ampo sa Dios kada adlaw.. Niining Semanaha Basaha ang kapitulo 1-7 sa Libro ni Juan, Usa ka kapitulo matag-adlaw. Pag-ampo sa Dios sa dili ka pa mobasa, pag-andam sa imong kas- ingkasing sa pagdawat sa mensahe sa Dios kanimo pinaagi sa Iyang pulong. Human sa pagbasa sa matag kapitulo, pag-ampo na usab, pagpakigsulti sa Dios mahitungod sa imong nabasa. Uban sa tabang sa Dios ako mosaad sa pagbasa sa kapitulo matag adlaw sa akong Bibliya. _______________________ Petsa Sag-uloha ang Efeso 2:8-9. Tungod sa grasya naluwas kamo pinaagi sa pagtuo dili kini inyong buhat, kondili hatag sa Dios aron walay makapasigarbo niini. Sanglit dili man kini bunga sa inyong mga paningkamot. Sa Appendix 1 makit-an nimo ang pipila ka mga kard aron makata- bang kanimo sa pagsag-ulo sa mga bersikulo niini nga mga leksyon. 8. Kang Kinsa man kita magbaton ug pagtuo aron mahimo tang mga anak sa Dios? Galacia 9. Sumala sa imong kaugalingong pulong Unsay kahulogan sa pagtuo diha kang Kristo? BAG-ONG KINABUHI 10. Unsay katuyoan sa pag-anhi ni Kristo? Juan 10:10 _________________________ 11. Unsay gitanyag sa Dios sa tawo nga modawat ni Kristo? Juan1:12 12. Sumala sa Juan 5:24, Unsay mahitabo sa tawo nga modawat ni Kristo? 13. Unsay katuyoan sa Dios sa Iyang pagbuhat kanato sumala sa Efeso 2:10? Hinumdomi nga wala kita maluwas pinaagi sa mga buhat apan naluwas kita aron magahimo sa maayong buhat. Samtang ang maayong mga buha dili makaluwas kanato, apan bunga na kini sa tinuod nga kaluwasan. 14. Basaha 2 Corinto 5:17 ang pagkaanaa ni Kristo nagkahulogan nga gidawat si Kristo nga manluluwas. Busa, kung ang usa ka tawo anaa ni Kristo, maunsa man siya? 15. Paghatag ug tino nga mga pananglitan sa: Ang daan miagi na: Sa mga butang nga na bag-o na: SA KINATIBUK-AN
Ikaw naluwas pinaagi sa grasya diha sa pagtoo. Ug si Cristo namatay aron sa pag hatag ug kinabuhi nga walay bayad bisan dili ikaw takus niini ug dili usab angayan nga makaankon niini. Nagkinabuhi ka nga Cristohanon karon pinaagi sa grasya ug sa pagtoo. Ang imong pagbarog atubangan sa Diyos wala magdepende sa imong katakos sa paghimog maayong mga butang aron mapahimut-an siya. Hinuon kini nagpasabut nga mitoo ka nga ang Dios karon nakakita kanimo nga matarong pinasikad sa dugo ni Cristo, busa nagabuhat ka sumala niana. Sa imong kaugalingon, Isulti sa minugbo ang atong natun-an. 1. Unsa man ang imong kinabuhi kung wala si Kristo? 2. Unsay gibuhat ni Kristo alang kanimo? 3. Unsaon nimo pagpakita ang bag-ong kinabuhi nga gihatag sa Dios kanimo sa matag-adlaw? 7
Ikaduhang Ang-ang Kasigurohan! Tubaga sa (T) kung tinuod ug sa (D) kung dili. Ayaw pag-usik ug panahon niining T/S nga mga pangutana. Ang mga tubag mahimong klaro sa magapadayon ikaw sa pagtuon. ______ Karon dayon ako makasiguro nga luwas na. ______ Gusto sa Dios nga ako makasala aron Iyang ikapakita ang dako Niyang Gugma. ______ Kung ako makasala ug mamatay nga dili makapangayo ug kapasayloan, ako luwas gihapon. ANG DIOS NAGHATAG KANAKO UG SIGURIDAD. 1. Basaha ang Roma 8:38-39 sa dihang atong nadawat si Kristo, Aduna pa bay makabulag kanato gikan sa gugma sa Dios? ANG PAGPASALAMAT Basaha ang Juan 10:27-29 ug tubaga ang ikaduhang pangutana hangtod sa ikapito. 2. Unsa man ang gitanyag kanato? (b. 28) 3. Kinsa ang naghatag ug kinabuhing walay katapusan? (b. 28 ____________ _______ Sumala sa Juan 10:28-29, Ikaw anaa na sa mga kamot ni Ginoong Jesu- Kristo, sa sama nga higayon, anaa usab ikaw sa kamot sa Dios Amahan. 4. Mahimo ba nga ang usa ka butang nga walay katapusan adunay utlanan? _______ ___________ Ang pulong "Hatag" maoy pulong nga nagapanghitabo karon. Kini nagapasabot nga kita nakabaton na gayod sa kinabuhing walay katapusan. Ang kinabuhing walay katapusan dili magasugod sa dihang kita mamatay, hinuon sa higayon nga kita modawat ni Ginoong Jesu-Kristo ingon nga atong manluluwas. Huna-hunaa kung unsa ikaw ka protektado diha nianang mga kamota? Mao nga dili ikahibu- long kung nganong ikaduha gayod gisaysay nga walay makaagaw kanato gikan niana nga dapit. 5. Kanus-a man kita mangawala o malaglag? (b. 28) ____________________________ (Kini naga-basi sa kamatuoran nga ang kinabuhing walay katapusan, wala gayoy utlanan) 6. Aduna bay makaagaw kanato nga tawo O butang gikan sa kamot ni Ginoong Jesu-Kristo? (b. 28) 7. Aduna bay makaagaw kanato gikan sa kamot sa atong Amahan? (b.29) Ako sigurado na sa kamot sa akong Manluluwas ug sa kamot sa Amahan. HUNA-HUNAA KINI Karon, Basaha ang Efeso 1:13-14 ug tubaga ang mga pangutana sa 8-9 8. Unsa man ang gibuhat sa Dios nganhi kanato? (b. 13 _________________________ Ang pagpakasala mao ang dili pagbuhat sa kabubut-on sa Dios. Bisan tinuod ang Dios nahigugma kanako, Apan gidumtan niya ang akong sala. 9. Kanus-a man kita nahimong sinilyohan O napatikan (b. 13 ____________________ b. 14 Ang Dios naghatag kanato ug balaang Espiritu ingon nga garantiya nga mag- pamatuod ga kita Iya na ni Ginoong Jesu-Kristo hangtod sa Iyang pagbalik alang kanato. Gipili kita sa Espiritu ingon nga iya sa Dios sa walay katapusan. Ang pagka-silyo usa ka butang nga gihimo sa Espiritu nga wala magdepende sa atong kaugalingong mga buhat o paningkamot. Huna-hunaa ug isulat ang duha ka rason o hinungdan kung ngano ang usa ka magtutuo kinahanglan man nga maglikay sa pagbuhat sa sala. 1. _________________________ _________________________ Basaha ang "Si kinsa ba ako diha ni Kristo? Sa Appendix #2 sa katapusangbahin sa libro. Unsay imong gibati sa dihang imong nabasa kining pagpamatuod? Nakahatag ba kini _________________________ 2. _________________________ kanimo ug kasigurohan? _________________________ _________________________ 8
KARONG SEMANAHA Karong semanaha, iampo ang usa ka sakop sa imong pani- malay nga wala pa makadawat ni Kristo pangayoa ang ilang kaluwasan. Isulat ang ilang pangalan" __________________________ __________________________ Naglisod ka ba sa pagpangita ug bersikulo. Aniay pamaagi. Sag-uloha ang 10 ka mga libro sa bag-ong tugon nga sunod- sunod. Mateo Marcos Lukas Juan Buhat Roma 1mga Corinto 2 mga Corinto Galacia Efeso PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Juan 8-14 karong semanaha. (Usa ka kapitulo kada adlaw.) Sag-uloha ang Juan 10:27-28 "Ang akong mga karnero ma- mati sa akong tingog. Nakaila ako kanila ug sila nagsunod kanako. Naghatag ako kanila sa kinabuhing dayon ug dili na gayod sila mangamatay ug walay makaagaw kanila gikan kanako" 10. Basaha ang 1 Juan 5:11-12. Aduna ka na bay kinabuhing walay katapusan? Unsaon nato sa pagkasiguro kung kita aduna na bay kinabuhing walay katapusan o wala? PASIDAAN 11. Karon nga ako luwas na, nganong dili man ako angayan magpakasala? Roma 6:1-2 12. Basaha ang Hebreo 12:5-10. Ingon nga ako anak na sa Dios, Iya akong paga- disiplinahon, Nganong Iya man kining pagabuhaton? b. 6 ______________________ b.10 ANG DIOS NAGHATAG KANAKOG KAPILIAN Dili tinguha sa Dios nga ikaw magpakasala. Apan ingon nga mga tawo, kita duol gayod sa mga tentasyon nagpasabot kini nga kita nakigbatok ug nanglimbasog batok sa sala sa atong kinabuhi. Unsay mahitabo kung ikaw makasala? Dili mawala ang imong kaluwasan. Apan maka epikto kini sa imong pagpakig-hiusa sa Ginoo. Ingon nga mahigugmaon Siya nga Amahan. Siya nagahatag kanato ug pamaagi sa pagduol pagbalik ngadto Kaniya kung kita makasala. Ato kining matun-an sa ikatulong Ang-ang. Bisan kung ang tanan nga mga Kristohanon nakasala, ang pagbaton sa kinabuhing dayon dili usa ka lisensya sa pagpakasala, hinunoa kini nagtukmod kanato sa pagsunod. Kung adunay usa nga nag-angkon nga usa ka Kristiyano, apan padayon nga nagpuyo sa sala uban ang dili mahinulsulon nga kasingkasing, kinahanglan niyang pangutan-on ang iyang kaugalingon kung nahibal-an ba niya ang ebanghelyo ug tinuud nga gidawat si Kristo. Ang mga simbahan puno sa gitawag nga "Kristiyanos" nga wala'y kinabuhi nga walay katapusan tungod kay wala gyud sila makasabut o mituo sa ebanghelyo sa grasya. Wala'y naluwas tungod kay nahulog sila sa pipila nga dili maayo nga batasan ug nagsugod sa pagsimba. Naluwas sila, ug padayon nga maluwas, pinaagi sa grasya sa Diyos lamang. ANG GANTI SA MGA MAGTUTUO Basaha ang 1 Corinto 3:11-15. Matag kristuhanon paga hukman. Dili kini aron Makita nga sila luwas na, kondili aron masulayan ang ilang mga buhat. Kung ang iyang buhat nakapahimuot sa Dios, ang Kristuhanon makadawat sa ganti. Kung dili gani kahimut-an sa Dios, mawad-an siya ug mga ganti. (Kini nga mga ganti dili dili sama sa kaluwasan, kay siya tinuod na man nga naluwas sumala sa bersikulo 15. Makadawat ba kita ug ganti? O basta igo na lang nga makasulod sa langit? Ipahayag. Ngano? 9
Ikatulong Ang-ang Madaugon Tubaga: Tinood (T) Sayop (S) ______ Kung kita pagatintalon, dili ikahibulong nga kita makasala, kay kita maluyahon. ______ Kung kita nakasala ug magasugid niini ngadto sa Dios. Siya magapasaylo kanato. ______ Aduna kitay mga espirituhanon nga mga kaaway nga maoy magtintal kanato. KITA NAGA-ATUBANG SA PAGPAKIG-AWAY 1. Ang Bibliya nagsaysay nga ang Dios dili mao ang nagtintal kanato (Santiago 1:13). Si kinsa man diay ang atong espirituhanong kaaway sumala sa mosunod nga bersikulo? Santiago 4:4 Galacia 5:17 1 Pedro 5:8 Pamalandungi kini nga kamatuoran ug tuohi kini! 2. Unsaon man nato sa pagpakigharong ang atong espirituhanong kaaway? Sa kalibutan Roma 12:2 Sa unod Galacia 5:16 Sa leksyon 5 atong matun-an kon unsaon nga mapuno sa Espiritu. Sa Demonyo / Yawa Santiago 4:7 Tan-awon ang duha ka mga lakang. Ang pagdumili walay kaposlanan kon walay pagsabmit una sa Dios. MAHIMO KITANG MAGMADAUGON 3. Kinsa man ang labaw ni satanas? 1 Juan 4:4 KARONG SEMANAHA Karong semanaha, iampo sa Ginoo ang imong Higala, Kauban sa trabaho, kaklase, silingan nga gikinahanglan makaila ni Ginoong Jesu- Kristo. 4. Kinsa ba ang nagpuyo sulod sa kasing-kasing sa usa ka magtutuo? 1 Corinto 3:16 Karong Semanaha ako magaampo ni: ________________________ 5. Kinsa ang magahatag kanatog kadaugan? 1 Corinto 15:57 ______________________ ________________________ PAGPAMATUOD SA KAMATUORAN ANG DIOS NAGAHATAG KANATO UG MGA BUTANG O PAMAAGI ARON KITA MAGMADAUGON 6. Sumala sa mga mosunod nga mga bersikulo, unsay angay natong pagabuhaton aron atong malikayan ang pagkahulog sa tentasyon? Ang kristuhanon makabuntog sa tentasyon. Makahinum- dom ka ba ug usa ka higayon nga kung diin ikaw gitintal ug imo kining nabuntog uban sa tabang sa Ginoo? Salmo 119:11 Hunahunaa ang tinuod nga mga paagi sa pagtago sa pulong sa Dios diha sa imong kasingkasing. _______________________ _______________________ Mateo 26:41 _______________________ Panultihon 4:14-15 _______________________ Unsay kalabutan sa mga higala nga imong gipili ug asa ka paingon? 2 Timoteo 2:22 Palandonga ang mga butang nga nagpadayon sa paghimo kanimo nga makahulog. Aduna ka bay pamaagi aron malikayan ang pagsulod sa mga dapit sa tintasyon? Kinahanglan dili lamang kita makalagiw sa dautan, apan kinahanglan nga magtinguha sa maayo. Usab, timan-i nga kinahanglan natong tinguhaon ang pagkamatarung uban ang pagsuporta sa uban nga mga magtutuo. 10
ANG PAGHIMOG TUL-ID SA USA KA BUTANG Ang angayan nakong suginlan sa akong mga sala mao lamang ang Dios. (Salmo 32:5) Apan adunay higayon nga daw dili pa kini igo. Kinahanglan pa gayod nako mo- padayon pa pagtikang. Kung ang akong sala makaa- pekto na sa ubang tawo, ako gayod nga duolon kadtong tawhana ug mangayog pasaylo usab Kaniya. Santiago 5:16; Mateo 5:23-24) Atong kutloon ang gipamulong ni Juan nga Apostolis. Kinsa ba ang wala ko hikit-i? kung ako dili matarung ngadto sa akong isigkatawo, Kinsa ba ang akong nakita? (I Juan 4:20) Sag-uloha ang laing 10 ka libro sa bagong tugon, ug sag-uloha usab pagbalik ang unang 10 nga imo nang nasag-ulo. Filipos Colosas 1 ug 2 Tesalonica 1 ug 2 Timoteo Tito Filimon Hebreo Santiago PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Juan kapitulo 15-21 karong simanaha (Usa ka kapitulo matag adlaw) Sag-uloha ang 1 Juan 1:9 "Apan kon isugid nato sa Dios ang atong mga sala, Siya nga matarung ug matinumanon sa Iyang saad mopasaylo gayod sa tanan natong mga sala ug maghinlo sa tanan 7. Kitang tanan pagatintalon, apan wala kini magpasabot nga kita magpakasala. Sa 1 Corinto 10:13 Adunay tulo ka kamatuoran nga makadasig kanato. Ang tentasyon kabahin nato ingon nga mga tawo. Imposibli kaayo nga mabun- tog nato kini. Ang Dios nagahatag ug limitasyon sa mga tentasyon: makasukol kita batok niini. • Sa matag tentasyon, ang Dios naghatag ug paagi nga ikaw makalingkawas gikan niini.. MAPASAYLO KITA 8. Sumala sa 1 Juan 1:8, Mahimo ba nga ang usa ka tawo, bisan kristuhanon makapadayag nga Siya walay sala? Pinaagi sa pagpakasala, ang panaghiusa sa Dios ug sa usa ka magtutuo maguba o madaut. Ang Dios dili malipayon, bisan tuod kita Iyang gihigugma, dili Siya mamati sa atong mga paghangyo samtang dili pa kita andam nga mosugid sa atong mga sala. 9. Unsay angay natong buhaton aron kita mapasaylo? 1 Juan 1:9 _________________ 10. Sumala sa 1 Juan 1:9, Unsay mahitabo kung akong isugid ang akong mga sala? a. b._________________________________ Sa dihang akong giila ang akong sala ug naghinulsol, ang Dios mopasaylo kanako ug makakita kanako ingon nga limpyo, dili ingon nga usa ka hugaw nga makasasala, kaaway o walay paglaum nga kapakyasan. Gibati nako nga dili takus tungod kay ako dili takus, apan siya gihapon ang mopasaylo kanako. Ang akong pagtindog sa atubangan sa Dios wala magdepende kung unsay akong gibati, apan sa krus. Ang Dios nagpahayag nga ako matarong tungod sa gibuhat ni Kristo, dili sa akong gibuhat o gibati. Ako dili kinahanglan nga magpakilimos aron dawaton sa Ginoo tungod kay ang kaluoy sa Dios maoy naglihok Kaniya sa pag-pasaylo. UNSAON NAKO PAGSUGID ANG AKONG MGA SALA? Ang pagsugid dili lamang ang pag-ingon nga "ako nakasala" ang tinuod nga pagsugid nagalangkob niini nga mga butang: Pagka-sensero Paghinulsol (Tinuod nga nagbasol ug nagtinguha sa dili na pagbuhat niini pag-usab). Klarohon ug isaysay gayod kung unsa kini. (Sultihi ang Ginoo kung unsa ang imong nabuhat). Dali nga pag-ila sa akong sayop. Sa higayon nga akong masabtan nga ako nakasala, ako gayod kining isugid. Kay kung dili, namiligro ako sa pagbuhat ug lain na usab nga sala. Magmapaubsanon sa pagpangayog pasaylo sa tawo nga naapektohan sa akong nabuhat nga sala.. Dawata ang kapasayloan, dili kita angayan nga mobuhat pag-usab sa sala nga ato nang gikasugid, kung ang Dios nagpasaylo na kanato kinahanglan nga atong dawa- ton ang kapasayloan ug tuohan, magpasalamat Kaniya Isalikway ang pagtulisok sa yawa nga ikaw dili na mapasaylo. PAGSUBLI / SUMMARY 1. Kinsa ba ang atong mga espirituhanong kaaway? 2. Unsa ang mga butang nga atong nabatonan nga maoy makabuntog kanila. 3. Kung kita makasala, Unsay atong buhaton aron kita mapasaylo 11
Ika-upat nga Ang-ang Dios sa tanan Tubaga: Tinuod (T) ug sayop (S) ______ Aduna akoy katungod sa pagdumala sa akong kinabuhi. ______ Kung akong itugyan kang Ginoong Jesu-Kristo ang akong kinabuhi, iyang kuhaon ang akong mga kalipay. ______ Nahibalo ako unsaon sa pagdagan ang akong kaugalingong kinabuhi. Walay katungod si bisan kinsa nga mosulti kanako kung unsay angay nakong buhaton. KINSAY AKONG AMO? Ang usa sa mga titulo nga kasagarang itawag kang Kristo mao ang "Ginoo" bisan ang kalibutan karon nagkinabuhi nga supak sa Dios, moabot gayod ang adlaw nga ang matag-usa moluhod sa atubangan ni Kristo ug ang tanan magasugid nga Siya ang Dios. (Pilipos 2:10-11) 1. Unsay Buot ipasabot sa pulong nga "Si Jesus Dios sa akong kinabuhi"? PAGSUSI Adunay daghang mga butang nga dili makadaut sa atong kinabuhi apan nakapuli sa dapit sa atong kinabuhi nga angay lang unta ni Kristo. 2. Nganong Aduna may katungod si Kristo nga modumala sa akong kinabuhi? Butangi ug tsek ang butang nga maoy makababag sa lihok ni Kristo sa imong kinabuhi: Colosas 1:16 ❏ Kabtangan ❏ Higala 2 Corinto 5:15 ❏ Pangandoy ❏ Trabaho Kinsa na man ang nanag-iya sa akong kinabuhi karon? ____________________ ❏ Kalingawan ❏ Hilig ANG AKONG TUBAG ❏ Imong kinaiya ❏ Pamilya ❏ Uban pang butang 3. Kung si Kristo ang nanag-iya kanako, Unsaon ko man pagpakigharong Kaniya ___________________________ sumala sa 2 Corinto 5:15? 4. Basaha ang Galacia 2:20. Kini nga bersikulo naga-saysay sa usa ka pinaka- importante sa kinabuhing kristuhanon. Isaysay kung unsay buot ipasabot niini nga mga pulong: "Dili na ako ang nabuhi, kondili si Kristo na ang nabuhi dinhi Unsang bahin sa imong kinabuhi nga angayan nimong itugyan sa pagdumala ni Ginoong Jesu- Kristo? ___________________________ sulod kanako" ___________________________ ___________________________ "Ang pagpalansang uban ni Kristo" nagpasabot nga ang akong daan nga kinabuhi patay na, o ako nang gitalikdan. Ug karon aduna na akoy bag-ong kinabuhi diha ni Kristo, uban ang gahom sa pagpilde sa sala. Karon pag-ampo sa Ginoo, Pan- gayoa nga Siya na ang magad- umala sa tanang bahin sa imong kinabuhi. 5. Unsaon man nako sa pagkinabuhi niining bag-ong kinabuhi diha ni Kristo? KARONG SEMANAHA Tan-awa ang ikaduhang bahin sa Galacia2:20 _____________________________ Sag-uloha ang nahabilin pa nga mga libro sa bag-ong tugon ug sublia usab sa pagsaulo ang ubang mga libro nga imo nang nakat-onan. 6. Unsa ang insakto nga pamaagi aron mahibaloan kung si Kristo na ba gayod ang Dios sa akong kinabuhi? Lukas 6:46 1 ug 2 Pedro 1,2, ug 3 Juan Judas Pinadayag 12
ANG PAGBUNTOG SA KAHADLOK Nakahadlok ba kanimo ang pag- hunahuna sa imong kompleto o hingpit nga pagtugyan sa imong kinabuhi diha ni Kristo? Gusto ba gyud sa Dios unsa ang labing maayo alang sa akong kinabuhi? Ania ang pipila ka mga rason sa mga tawo kung nganong mobati sila ug kahadlok sa pagtugyan sa ilang kaugalingon kang Kristo. Markahi ang nakaapekto kanimo. ❏ Nahadlok ko nga tingali ug dili masabtan pag-ayo sa Ginoo ang akong Problema. ❏ Nahadlok ako nga tingali unya ug mandoan ako sa Ginoo ug maglisod ako sa pagtuman. ❏ Nahadlok ko nga tingali unya ug dili ko paminyoon sa Ginoo sa tawo nga.makalipay kanako. ❏ Nahadlok ko nga tingali ug ku- haon.sa Ginoo ang akong mga higala ug ang mga butang nga akong ikalipay'ng buhaton. ❏ Nahadlok ako nga mahimo akong dili matinud-anon ug nga dili usabnako mahimo ang iyang guston ipabuhat kanako Karon basaha ang 1 Pedro 5:6-7. Sumala niini nga bersikulo, sa imong huna-huna, Aduna bay igong basi- han sa imong pagkahadlok? Oo ❏ Wala ❏ PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Buhat 1-7 (Usa ka kapitulo matag-adlaw) Sag-uloha ang Galacia 2:20 "Gilansang ako uban kang Kristo didto sa krus busa dili na ako ang nabuhi kondili si Kristo na nga ania kanako. Ug kining kinabuhi ko karon akong gikinabuhi diha sa akong pagtuo sa Anak sa Dios nga nahigugma ug nagtugyan sa iyang kaugalingon alang kanako. 7. Nganong gikinahanglan man nga itugyan o isalig ang akong kinabuhi ubos sa pagdumala ni Ginoong Jesu-Kristo? ✓ Dili ako maka-alagad ug duha ka Dios. Kinahanglan akong modesisyon kung kinsa gayod ang akong alagaran. Ang Dios ba o ang kalibutan. Dili nako mapahimuot ang duha. (Lukas 16:13) ✓ Kung wala si Kristo nga maoy mogiya sa akong kinabuhi, mahimo akong maulipon sa sala (Roma 6:16) ✓ Sa umaabot nga adlaw magatindog ako sa hukmanan ni Kristo aron sa paghatag ug husay (2 Corinto 5:10) SI KINSA BA ANG ANGAYAN NGA MODUMALA SA AKONG KINABUHI? Jesus ❏ Kinsa ba ang kanunay nagtinguha ug kaayohan para sa akong kinabuhi Kinsa man ang nahibalo Unsay maayo para ❏ sa akong kinabuhi? Akong kaugalingon ❏ ❏ Kinsa ang adunay katakos nga mohimo ug kaayohan para sa akong kinabuhi? ❏ ❏ UNSA MAN ANG ANGAYAN NAKONG ITUGYAN NI KRISTO? 8. Roma 12:1 Romans 12:2 Efeso 5:15-16 Mateo. 6:19-21, 24 2 Corinto 9:6-7naghisgut usab mahitungod sa malipayon nga paghatag. Mahimo kong magpugas ug gamay nga mag-ani, o magpugas nga madagayaon ug mag-ani nga madagayaon. ANG INADLAW-ADLAW NGA PAGTUGYAN DIHA NI KRISTO Ang Roma 12:1 Nagdasig kanato sa pagtugyan sa atong LAWAS kang Kristo. ang mosunod nga pag-ampo maoy giya sa inadlaw- adlaw nga Pagtugyan. "Ginoo, Akong itugyan ang akong kaugalingon diha kanimo. Kupti ang akong pagpanabot ug ang akong gipanghuna-huna. Kupti ang akong mga mata ug ang akong gipang sud-ong. Kupti ang akong igdulongog ug ang akong angay pamation. Kupti ang akong mga ngabil ug ang akong ipanulti. Kupti ang akong kasing-kasing unsay akong bation ug ang akong kinaiya. Kupti ang akong mga kamot ug ang akong pagabuhaton. Kupti ang akong mga tiil, ug ang akong pagalaktan. Kupti ang akong lawas, mao kini ang imong templo. Pun-a ako sa imong balaang Espiritu. Buot ko nga mosunod kanimo. Buot ko nga mobuhat sa imong kabubut-on." 13
Ikalimang Ang-ang Pagkinabuhi diha sa Espiritu Tubaga: Tinuod (T) kung sayop (S) ______ Ang Balaang Espiritu usa ka pwersa /gahum sa Dios. ______ Ang Balaang Espiritu Naghatag kanatog pagsabot mahitungod sa atong sala. ______ Ang Balaang Espiritu nagpuyo sa tanang mga anak sa Dios. ANG PASIUNANG LIHOK SA BALAANG ESPIRITU Sa dihang mikayab Siya ngadto sa Amahan didto sa langit, si Kristo Jesus Nagpadala sa Iyang Balaang Espiritu (Ang Espiritu sa kamatuoran) Alang sa paghatag ug testi- monyo mahitungod Kaniya(Juan 15:26) PAGPALAWOM Sumala sa 1 Corinto 6:11, Kinsa ba ang Balaang Espiritu? 1. Sumala sa Juan 16:8-9, Unsa man ang lihok sa Balaang Espiritu sa mga dili _________________________ magtutuo? _________________________ Basaha usab ang Buhat 5:3-4 2. Ang Balaang Espiritu maoy magtabang sa usa ka tawo sa pagdawat kang Kristo nga mahimong matawo pag-usab (Juan 3:3-8) Alang kanimo, unsay buot ipasabot sa "Natawo pag-usab" HUNA-HUNAA KINI Ug dugang pa, ang Balaang Espiritu nagalihok sa usa ka tawo nga mingdawat ni Ginoong Jesu Kristo sumala sa atong Makita sa mga bersikulo sa ubos: 3. Sumala sa 1 Corinto 12:12-13 Kitang tanan ______________________________ Ngadto sa usa ka lawas pinaagi sa balaang Espiritu Efeso 1:14 nag-ingon nga ang Balaang Espiritu mismo mao ang "Garantiya" o "pasiunang bayad" sa atong kaluwasan. Unsay imong gibati niini nga kamatuoran? _________________________ Ang Bautismo sa Balaang Espiritu wala magapasabot sa bautismo sa tubig, kondili ang balaang Espiritu naghimo kanatong sakop sa lawas ni Kristo nga mao kanang iglesia nga namugna sa tinuod nga magtutuo ni Kristo sa tibuok kalibutan. _________________________ _________________________ _________________________ 4. Sumala sa Efeso 1:13, Kita mga ______________ sa Balaang Espiritu sumala sa saad. Ang pagka- "pinatikan" sa Balaang Espiritu nagpasabot nga sigurado na diha sa atong kahimtang sa Ginoo sa higayon nga una natong gituohan Siya (B.14) Ang Dios nagbutang niini nga marka O patik nganhi kanato nga nagingon "Kini Akoa" 5. Sumala sa 1 Corinto 3:16, Ang Kristuhanon templo sa Dios, ug ang Balaang Espiritu ________________ Kaniya. Nagpasabot kini nga tinuod ang Balaang Espiritu permanente na nga nagpuyo sa matag-usa ka kristuhanon. PAGSUBLI SA PASIUNANG LIHOK SA BALAANG ESPIRITU: Magapakita o pagpaila sa sala ANG AKONG TUBAG Karon nga nahibalo na kita nga ang atong lawas templo sa Balaang Espiritu sa Dios, Unsaon man nato sa pagamp- ing ang atong lawas? Basaha ang 1 Corinto 6:19-20 Magapakita o pagpaila sa sala _________________________ Nagbautismo kanato diha sa lawas ni Kristo _________________________ Nagpatik hangtod sa hangtod _________________________ Nagpuyo sulod kanato _________________________ 14
KARONG SEMANAHA Ipakigbahin ang imong testemonyo (Kung giunsa nimo pagkaila ni Ginoong Jesu-Kristo) Ngadto sa usa ka tawo. Tan-awa ang appendix 6 alang sa mga ideya. Tingali usa kini sa tawo nga imo nang giampo. Pangayo-a sa Espiritu sa Dios sa pag-andam sa ilang kasingkasing nga modawat sa pagsabut sa imong tistimonya. Hinumdomi, Siya ang Dios, dili kita, mao ang mukombinsir sa mga dili magtotuo sa ilang panginahanglan. PAGPALAWOM Basaha ang Judas 20. Unsay buot ipasabot sa "Pag-ampo diha sa Balaang Espiritu"? Tan-awa ang pangutana sa Numero 8 ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Buhat 8-14 (usa ka kapitulo matag-adlaw) Sag-uloha ang 1 Corinto 12:13. "Ang uban kanato mga Judeo, ang uban dili. Ang uban mga ulipon ug ang uban usab dili. Apan kitang tanan gibunyagan diha sa usa ka lawas pinaagi sa mao gihapong Espiritu ug kitang tanan nakig-ambit pag-inom sa usa ka Espiritu. ANG PADAYON NGA LIHOK SA BALAANG ESPIRITU 6. Unsa man ang saad ni Kristo mahitungod sa Espirituhanongkahibalo, sumala sa Juan 14:26? Ang Espiritu naghatag kanato sa kaalam ug maayong panghukom. Gitabangan Niya kita nga makasabut ug i-aplay ang Kasulatan sa atong pagbasa niini. Nagkinahanglan ug giya? Usahay kita anaa sa tunga-tunga sa kalisud nga kahimtang ug wala kita masayud unsay buhaton. Tungod kay ang Balaang Espiritu mao ang tagsulat sa Kasulatan, hangyoa Siya sa pagpadayag sa kamatuoran ingon nga kini magamit sa imong kahimtang. Sa imong hunahuna ang Balaang Espiritu makagiya ba kanimo sa maalamong desisyon? Pangutan-a Siya! 7. Ang Balaang Espiritu nakaila kanato sa hingpit. Unsa pa ba ang iyang mga lihok ngadto sa usa ka magtutuo sumala sa Roma 8:26-27? _______________________ 8. Roma 8:14 Nag-ingon nga ang Balaang Espiritu naga-giya sa mga kristuhanon aron mahimong giniyahan nga magtutuo nga maoy gikinahanglan gayod. Sa unsang paagi nga mogiya siya kanato? Efeso 5:18 Galacia 5:16 Ang pagkapuno sa Balaang Espiritu ug ang paglakaw diha sa Espiritu nagpasabot nga siya kontrolado ug giniyahan Niya. Kini gihulagway diha sa Galacia 5:22-23 UNSAON NAKO PAGKAPUNO SA BALAANG ESPIRITU? ✓ Kung imong mahibaloan nga ikaw nakasala, isugid kini sa Dios. Ayaw paabota nga makatubo pa ang sala. (I Juan 1:9) ug dugang pa niini, gikinahanglan gayod nga pinaagi sa pagtuo atong dawaton ang kapasayloan nga gihatag sa Dios kanato. ✓ mokontrolar sa imong kinabuhi, mo pailalum sa Iyang kabubut-on Itugyan ang imong kaugalingon ngadto sa Dios. Tugoti Siya nga maoy (Roma 6:13) Sublia ang pag-ampo niadtong nanglabay nato nga liksyon. ✓ Pinaagi sa pagtuo, insaktoha ang pagkapuno sa Balaang Espiritu, nga kung diin Siya mao ang nagdumala kanimo. Sugdi ang pagbuhat ug pagkinabuhi sumala niana nga pagtuo PAGSUBLI PAGTAN-AW SA LIHOK SA BALAANG ESPIRITU DIHA SA MGA MAGTUTUO Siya nagatudlo sa mga magtutuo • Siya nagapataliwala sa magtutuo • Siya nagagiya sa mga magtutuo • Siya naga puno sa mga magtutuo • Siya naga himaya ni Kristo (Juan 16:13-14) 15
Ika-unom nga Ang-ang Ang Dios nakigsulti kanako Tubaga: (T) kung tinuod, (S) kung kini sayop _______ Halos ang tanan nga anaa sa Biblia, gibalaan gikan sa sinugdan pa. _______ Ang tanang tawo nga nangayo ug panabang sa Dios, makasabot gayod sa Bibliya. _______ Aron makuha nato ang pinakadako nga benepisyo O kaayohan sa Bibliya, pamalandongan nato kini. UNSA BA ANG BIBLIYA? 1. Unsa ba ang gisulti sa 2 Timoteo 3:16 Mahitungod sa gigikanan sa Bibliya? KARONG SEMANAHA Ang pulong "gilamdagan", Ang makaplagan nga kahulogan niini mao ang "Gininhawa sa Dios". Unsa man ang gisaysay niini mahitungod sa pulong sa Dios? Kumusta ang imong pagbasa sa Bibliya? Nagabasa ba ikaw ug usa ka kapitulo matag-adlaw? ❏ Oo ❏ Wala Kini nga bersikulo naga-ingon nga ang ____________Kasulatan gilamdagan sa Dios. Kung mao kana, possible ba kaha nga adunay sayop niini? Notis: Dili kinahanglan mobasa ug usa ka kapitulo kada adlaw. Usa- hay magbasa ka ug taas, usahay hamubo. Usahay makatabang ang pagbasa sa pipila ka mga bersikulo sa daghang mga higayon aron ma- sabtan kini sa maayo. 2. Sa unsang paagi nga ang Bibliya nahimong sahi O adunay kalainan sa ubang mga libro O basahon? Hebreo 4:12 3. Isaysay kung sa unsang paagiha nga nakatabang kanimo ang Bibliya ingon nga Sa imong pagbasa sa Bibliya, imo bang nakita ug nasinati ang gahum niini nga mitandog sa imong kasingkasing ug nagbag-o sa imong kinabuhi? espada sa imong kinabuhi? (Hebreo 4:12) ❏ Oo ❏ Wala ANG TUMONG SA BIBLIYA Ipakigbahin sa uban kung unsa ang imong nakat-onan sa imong gibasa. 4. Ang Bibliya nagapakaon sa atong Espiritu. Asa man gitandi ang Bibliya sumala sa 1 Pedro 2:2? Kung ugaling hangtod karon wala pa ikaw magmatinud-anon sa pag- basa sa Bibliya, Nganong dili man nimo sugdan karon? Unsay mahitabo sa usa ka Kristohanon nga maga-salikway sa pagbasa sa Bibliya? 5. Ang Bibliya mao ang giya sa atong inadlaw-adlaw'ng pagkinabuhi. Sa unsa man Uban sa tabang sa Ginoo, Ako magakomitar sa akong kaugali- ngon sa pagbasa sa Bibliya (Sugyot: usa ka kapitulo matag-adlaw) gikompara o gitandi ang bibliya sumala sa Salmo 119:105? __________________ Petsa _______________________ Unsa man ang kagamitan sa lampara o suga? _____________________________ Sag-uloha nga sunod-sunod ang 14 ka libro sa daang tugon: Kita nagapuyo karon sa panahon sa kalibog. Adunay daghang mga magtutud- lo, simbahan ug mga higala nga buot maghatag kanato ug mga tambag. Unsaon nato pagkahibalo kung hain ang insakto? Ang Dios naghatag kanato ug Bibliya al- ang niini nga tumong, paglamdag sa atong panghuna-huna ug magtabang kanato sa pagsusi sa mga tambag nga gihatag nila kanato. 6. Ang Bibliya magtabang kanato sa dili pagpakasala (Salmo 119:11). Unsa man ang buot ipasabot sa "akong gitipigan ang imong pulong sa akong kasing-kasing"? Genesis Exodu Levitico Numeros Deuteronomeo Josue Mga maghuhukom Ruth 1 ug 2 Samuel 1 ug 2 Hari 1 ug 2 Cronicas 16
PAGPAMALANDONG SA PULONG SA DIOS. Sa Josue 1:8 nagmando kanato sa pagpamalandong sa Bibliya adlaw ug Gabii, buot ipasabot nga sa tanan gayod nga higayon Adunay mga sugyot Unsaon sa pagpamalandong sa Bibliya nga mapi nadayonon: Gikan sa inadlawadlaw nimong pagbasa sa Bibliya, pagkopya ug bersikulo ngadto sa 3x5 nga card o kaha sa note- book. Dad-a kini kanunay ug ibutang sa imong pitaka(wallet) o kaha imo ipilit sa lugar nga kanunay nimo makit-an. (sama sa refrigerator o salamin) aron imo kining masubli-subli tibuok adlaw Kung ikaw mamalandong sa imong bersikulo, pangutan-a ang imong kaugalingon: ✓ Unsa kaha ang gitudlo sa Ginoo niini kanako? ✓ Unsaon ko kaha sa pagtu- man o pag-aplikar niini nga bersikulo sa akong kinabuhi? PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Buhat 15-21 (Usa ka kapitulo matag-adlaw) Sag-uloha ang 2 Timoteo 3:16-17 "Ang tibuok kasulatan gisu- lat uban sa lamdag gikan sa Dios ug mapuslanon alang sa pagtudlo sa kamatuoran, sa pagbadlong,sa pagsaway ug sa pagtudlo unsaon sa pagkinabuhi nga pagkamatarung, sa ingon ang nagalagad sa Dios masang- kap pag-ayo ug maandam sa tanang maayong buhat" 7. Ang Bibliya magtabang sa pagtubo sa atong kristuhanong kinabuhi. Sumala sa 2 Timoteo 3:16-17, ang Bibliya mapuslanon alang sa: Ang buot magpagiya sa Bibliya, mamahimong sangkap alang sa tanang maayong buhat. Pagmabinantayon niadtong mga tawo nga nagsulti nga ang Bibliya dili lang igo ug nagdasig kanimo sa paghubad pa ug damgo ug pagpanag-an sa umaabot. Ang Bibliya igo na kaayo 8. Malisod ba alang kanimo karon ang pagbaton ug pagtuo? Basaha ang Roma 10:17 ug tubaga: Unsaon ba aron mabatonan nato ang pagtuo? ____________________________ Unsaon pagpatubo O molig-on ang atong Pagtuo? ________________________ 9. Aduna bay dakong katungod sa imong kinabuhi ang Bibliya? Basaha: Buhat 17:10- 11 Unsa man ang naandang buhat sa mga magtutuo sa Berea nga angayan natong sundon? ANG SULOD SA BIBLIYA: Ang Bibliya nabahin sa duha: ANG DAANG TUGON 39 ka libro Ang Balaod (Genesis-Deuteronomeo) Ang sugilanon sa Israel (Josue-Esther) ANG BAG-ONG TUGON 27 ka libro Ang Kinabuhi ni Kristo (Ang upat ka Ebanghelyo) Mga Balak (Job-Awit ni Solomon) Ang pagtubo sa Iglesia (Buhat) Mga panagna (Isaias- Malaqueas) Pagtudlo (Mga sinulat Panagna ( Pinadayag) UNSAON PAGKUHA ANG PINAKA-MAAYO GIKAN SA BIBLIYA Pagpaminaw: Tambong ug panag-tigom sa usa ka Iglesia nga diin gitudlo nga matinud-anon gayod ang pulong sa Dios. (Pinadayag 1:3; Hebreo 10:24-25) Pagtuon: Nagabasa ba ikaw sa imong Bibliya matag-adlaw? Isulat sa imong notebook ang imong nakat-onan sa matag-adlaw nimong gibasa (Tan-awa Appendix 4). Ang maayong sugdan sa pagbasa mao ang mga libro sa Juan, Buhat, 1 Juan, ug Roma. Pamalandong: Tan-awa ang "Pagpamalandong sa pulong sa Dios" nga Makita sa kahon sa kilid.Sumala sa Biblia, ang pagpamalandong naglakip sa paghunahuna ug pagbanabana sa Pulong sa Dios alang sa pagsabut. Note: Daghang mga relihiyon ug grupo nga nagkalain- lain ang paagi sa pagpamalandong. Ilang gipaningkamotan nga mabakante ang ilang huna-huna, maglitok ug mga pulong sa pabalik-balik hangtod nga mahiabot kuno sila sa punto nga adunay espirituhanong paggiya. Dili gayod kana mao ang insaktong paagi sa pagpamalandong kung basihan ang pulong sa Dios. Buhat kana sa mga nagsimba ug dios- dios ug mga mamamarang nga diin dulomtanan diha sa Ginoo. (Tan-awa Deuteronomeo 18:9-13) ang Pagpamalandong mao ang paghuna-huna ug pagpakigsulti mahitungod sa pulong sa Dios. Ang focus mao ang sulod, samtang ang pagpamalandong sa Biblikal nagtinguha sa pagsulod gikan sa Kasulatan. Pagsag-ulo: Adunay bersikulo nga gitahas kanimo matag-liksyon. Importante gayod nga kompletohon kini nga tahas. Tungod kay sa dihang imong masag-ulo ang bersikulo, imo kining matipigan sa imong huna-huna ug magamit sa umaabot. Pagtuman: Isulat sa kaugalingon nimong pinulongan ang buot ipasabot sa Santiago 1:22 10. Unsay gibuhat ni Ezra sa Balaang Kasulatan? (Ezra o Esdras 7:10) Isulat ang tulo ka butang: 2. 3. 17
Ikapito nga Ang-ang Ang pagpakigsulti sa Ginoo Tubaga: Tinood (T) ug Sayop (S) _____ Sa pag-ampo, importante gayod nga anaa kita magluhod sa simbahan. _____ ako makaampo nga masaligon tungod kay ang Dios nagpatalinghog kanako ug nag-saad nga Iya gayod akong tubagon. _____ Igo na kaayo nga ako mag-ampo sa dili pa mokaon ug matulog. UNSA BA ANG PAG-AMPO? Ang pag-ampo mao ang pagpakigsulti sa Ginoo. Nahisama lamang ka sayon ug ka natural sa pagpakigsulti nimo sa imong higala. Makasulti ikaw sa Ginoo nga uban ang kompleto nga pagsalig sa bisan unsa nga topiko, kahadlok man o panginahanglan. Ang Pagampo mao ang suod nga pagpakighinabi sa Dios. HUNA-HUNAA KINI 1. Unsa man ang dakong gitanyag nga gihimo sa Dios diha sa Jeremias 33:3 Ang pag-ampo mao ang matinud-anon nga pagpadayag kung unsa ang anaa sa imong kasing-kasing sama sa pagpadayag ngadto sa usa ka higala nga andam mag- patalinghog sa imong mga tinguha. Unsa man ang gisaad sa Ginoo diha kanimo sa iyang pagtubag sa imong mga pag-ampo? Aduna bay mga higayon nga dili ka mapatalinghogan sa Ginoo sa imong mga pag-ampo ug pangaliyopo ngadto kaniya tungod sa daghan Niyang bulohaton? "kita gayod maga-ampo kung aduna kitay tinguha sa pag-ampo. Tungod kay mahimong usa ka sala kung atong usikan ang bililhon kaayo nga kahigayonan. Kita gayod mag-ampo bisan sa higayon nga dili kita ganahan nga moampo tungod kay makuyaw kaayo kung magpabilin kita nianang dili maayo nga pagbati ug kahimtang". Oo ❏ Wala ❏ 2. Unsa nga kinaiya ang atong batonan sa dihang ikaw moduol sa Ginoo sumala sa Charles H. Spurgeon Hebreo 4:16 Unsa ang hinungdan sa atong lig-on nga pagsalig diha sa pag-ampo? 3. Unsa man ang dilikadong butang nga atong likayan sa dihang kita mag-ampo? KARONG SEMANAHA Mateo 6:5-6 Ipasabut b.7 Ang "Pag-ampo sa Ginoo" v. 9-13 usa ka ehemplo sa husto nga paagi sa pag-ampo. Sag-uloha nga sunod-sunod gayod ang mga libro sa daang tugon ug sublia ang naglabay nimong nakat-onan usab. UNSAON MAN NATO SA PAG-AMPO? 4. Ang Salmo nagahatag kanato ug daghang rason o hinungdan nga daygon nato ang Ginoo.Pananglitan, unsa man ang hinungdan nga Makita nato diha sa Salmo 106:1 nga angayan natong daygon ang Dios? Paghisgut sa pipila ka mga paagi nga imong makita ang pagkamaayo sa Dios nga gipadayag. 5. Imbes nga magpunay kita ug kabalaka, unsa man ang angay natong pagabuhaton Esdras Nehemias Esther Job Salmo Panultihon Ecclesiastes Awit ni Solomon Isaias Jeremias Pagbangotan Ezekias Daniel sumala sa Pilipos 4:6? Kinahanglan kita mag-ampo sa matag sitwasyon, dili lamang sa dagkong mga butang o mga problima. 18
KARONG SEMANAHA Timoteo 2:1 nagmando kanato nga ang mga paghangyo, pagampo, pagpangaliyopo ug pagpasalamat angayan nga buhaton sa tanan. Aduna ka bay lista sa mga alampoanan nga diin mao kini ang magpahinumdom kanimo kungkinsa ang imong iampo? Paghimo ug listahan sa papel o kaha sa notebook. Ang imong listahan gikinahanglan nga maglangkob niini nga mga han-ay: Membro sa pamilya Mga higala Mga kaigsoonan sa pagtuo Mga alagad sa Ginoo (Sama saimong pastor o uban pa) Mga pangulo sa imong na- sod ug imong komonidad. Mga tawo nga nakapasakit kanimo Mga tawo nga buot nimong dalhon ngadto ni Kristo. Ang imong mga tiunguha o tumong ug pagtubo. PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Buhat 22-28 (Usa ka kapitulo matag-adlaw) Sag-uloha ang Filipos 4:6-7 "Ayaw kamo kabalaka sa bisan unsa kondili pangayoa sa Dios ang inyong gikinahanglan uban ang pagpasalamat sa tanan ninyong pag-ampo. Ug ang kalinaw sa Dios nga dili matugkad sa tawo, manalipod sa inyong kasing-kasing ug huna-huna diha sa inyong pagkahiusa kang Cristo Jesus" 6. Sa Pilipos 6:46, Unsa man ang angay natong batonan nga kinaiya sa dihang mangayo kita ug usa ka butang sa Dios "kinahanglang mapasalamaton". Ato nang gipadayag ang atong pagtuo sa Ginoo sa Iyang ihatag nga tubag sa atong mga paghangyo: Mao nga ang bersikulo 7 naga ingon nga kita makasinati ____________________ sa atong kasing-kasing. Ngano? Dihang atong itugyan ang atong ga kabugaton ngadto sa kamot nga makahimo gayod sa pagtabang kanato sa atong mga problema. 7. Unsa man ang buot ipasabot sa pag-ampo nga walay hunong? 1Tesalonica 5:17 Kung ikaw mag-ampo sa tanang higayon, nagpasabot ba kini nga magampo ka bisan sa pagsakay nimo ug bus? Sa imong pag-ampo gikinahanglan nga maglangkob niini: PAGDAYEG sa Dios kung kinsa Siya. PAGSUGID sa imong mga sala aron dili kini mahimong babag sa imong pakigdait o pagduol sa Ginoo. PAGPASALAMAT - unsa man ang gihimo sa Ginoo diha Kanimo? Kinahanglan makahibalo kita sa pagtan-aw ug utang kabubut-on. Atong ipadayag ang atong pagpasalamat ngadto Kaniya. PAGHANGYO para sa imong mga panginahanglan ug pag-ampo para sa uban. 8. Sumala sa Juan 14:13- mag-ampo kita pinaagi sa ngalan ni _____________________ Siya ang naghimo nga posibli nga moadto kita atubangan sa Dios. 9. Unsa pa man ang atong makat-onan mahitungod sa pag-ampo? Salmo 66:18 1 Juan 5:14-15 Mateo 21:22 10. Sa unsang paagi nga nakahatag ug pagdasig sa imong pagtuo ang Efeso 3:20: ANG DIOS NAGTUBAG SA IMONG MGA PAG-AMPO Atong nakita nga ang Dios naga-saad sa pagtubag sa atong mga pagampo. Apan sa unsang paagi? Adunay nag-ingon nga ang Dios naghatag sa Iyang tubag sa tulo ka paagi: Usahay moingon Siya ug "Oo". Adunay panahon nga para sa atong kaayohan moingon Siyaug "Dili". Adunay panahon usab nga moingon Siya ug "Paghulat lang usa sa makadiyot" 19
Ikawalong Ang-ang Pagpakigtagbo sa Dios matag-adlaw Tubaga: Tinuod (T) kung sayop (S) _____ Importante gayod ang pagbasa sa Bibliya ug pag-ampo matag adlaw. _____ Kinahanglan nga mosulay gayod pagbasa ug ubay-ubay nga kapitulo sa Bibliya matag-adlaw. _____ Ang Dios buot nga mobag-o sa atong kinabuhi adlaw- adlaw pinaagi sa Iyang pulong. UNSA BA KINING HIGAYON SA PAGDEBOSYON? Ang panahon sa pagdebosyon mao ang atong inadlaw-adlaw nga pakigtagbo sa Dios. Kinahanglan kining buhaton kada-adlaw. Tungod kay nagkinahanglan ug panahon ang pagpalambo sa atong relasyon ngadto Niya. Ang pagkahamtong dili moabot "diha-diha dayon", hinuon, gikinahanglan kining ugmaron adlaw-adlaw, usa ka lakang matag higayon. "sa kabuntagon, O Ginoo, dungga ang akong pag-ampo sa kabuntagon nag-andam akog mga halad ug naghulat ako Kanimo"- (Salmo 5:3) HUNA-HUNAA KINI Hebreo 4:12 naga-kompara sa Bibliya ingon nga espada nga "duhay sulab" Ang ubang mga tawo nagtawag niini nga "mahilom nga panahon" tungod kay mao kini ang panahon sa pagpaabot sa Dios nga makigsulti kanato pinaagi sa Iyang pulong ug pagtubag nato Kaniya pinaagi sa pag-ampo ANG KAHALANGDON NIINI Usahay ang pagbasa sa Bibliya dili mahimong komportabli alang nato tungod kay mo- tudlo man gayod kini sa atong kinabuhi ug nagapakita kung kinsa kita ug unsay angay na- tong usbon sa atong kinabuhi. Nganong importante man ang pagbaton ug inadlaw-adlaw nga higayon sa pagdebosyon? Josue 1:8 Nakapasalamat ka na ba sa Dios sa katakos nga mahimo sa Balaang Kasulatan? Salmo 63:1 Mateo 4:4 Makaingon ka ba nga ang inadlaw-adlaw nga pakigtagbo sa Ginoo usa lamang ka- panginahanglan o usa lamang ka maayo nga panghuna-huna (Kung adunay panahon) Ngano? KARONG SEMANAHA KANUS-A UG ASA MAN KITA ANGAY NGA MAGHIMO SA ATONG PAGDEBOSYON? Sag-uloha nga sunod ang mga libro sa daang tugon ug sublia usab ang imong nakat- onan na sa nangagi.. Kasagaran, ang labing maayo mao ang buntag. Mao kini ang pagsugod sa atong adlaw uban ang Dios. Ang mga tawo sama ni David ug ni Kristo naggahin ug maayong panahon sa buntag (Salmo 5:3 ug Marcos 1:35) Klaro kaayo nga gikina- hanglan natong mobangon ug sayo kay sa naandan, apan dili ma-usik ang imong pagkugi. Ang uban usab ganahan nga maggahin ug panahon sa gabii. (Salmo 63:6) O kaha sa laing panahon O higayon sulod nianang adlawa kung sila mismo nahibalo sa pagbaton gayod ug "Pakigtagbo" sa Ginoo. Bisan unsa nga higayon ang imong pilion, pangita ug mahilom nga dapit diin ikaw makagahin ug panahon nga walay makasamok kanimo. Usahay, sa atong pagpangita ug pribado nga panahon, gikinahanglan natong mobangon una pa kay sa ubang mga tawo, pagsirado sa imong kwarto o pag-adto sa gawas. Pag- gahin ug Oras ug lugar karon alang sa imong debosyonal. Oseas Joel Amos Abdias Miqueas Nahum Habakok Zoponias Hageo Zacarias Malaquias Oras: _________ Mobangon ako sa _________ Lugar: ______________________ 20
PLANO SA PAGBASA SA BIBLIYA Kami naga-sugyot nga magsugod ka sa pagbasa sa bagong tugon. Pagbasa ug usa ka libro hangtod mahuman kini nimo. Juan Buhat I Juan Roma Santiago Filipos Appendix #5 naghatag ug listahan sa mga basahon alang sa tibuok tuig. Note: kung aduna kana'y mahuman pagbasa nga usa ka libro, sulayi pagbasa usa ang Salmo ug usa ka kapitulo sa Panultihon sa dili pa ikaw mopadayon sa lain na usab nga libro. PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang 1 Juan .1-5, Salmo 1 ug 5 (usa ka kapitulo matagadlaw) Sag-uloha ang Josue 1:8 "Ayaw gayod kalimti ang basahon sa balaod. Kinahanglan nga tun-an mo kini adlaw ug gabii ug pagkinabuhi sumala sa tanang nahasulat niini ug magmauswagon ka. Appendix #4 Nakasulat dinhi ang hamobong han-ay kung unsaon sa pagbaton ug higayon sa imong pagdebosyon. Guntinga ang pahina ug ipilit sa imong Bibliya. Mahimo nimo kining giya ug makatabang kanimo sa imong matag adlaw UNSA MAN ANG ANGAYANG IAPIL SA ATONG PAGDEBOSYON Andama ang imong kasing-kasing: Unsa man ang kinaiya nga angayan natong batonan sa atong pakigharong atubangan sa Dios? Salmo 139:23-24 Salmo 119:18 Salmo 5:3 Hebreo 4:16 Tun-I ang pulong sa Dios: Sa Juan 5:39 atong Makita nga ang mga pangulo sa mga Judeo nagapangita sa Balaang kasulatan. Ang mga taga Berea sa Buhat 17:11 naga-susi sa Balaang Kasulatan sa dihang ila kining nadawat. Ug ang Salmista naga-ingon; "Ako naga-susi sa imong mga pulong... Akong gipamalandongan ang imong mga balaod" (Salmo 119: 94,95). Nagpasabot kini nga dili lamang sa pagbasa kung dili sa pagtuon usab sa bersikulo alang sa tumong sa pag-diskobre sa kahulogan niini ug pag tanaw kung unsa man gayod ang buot ipaabot sa Ginoo kanimo. Sa pag-sugod, tun-i ang pipila lang ka bersikulo (dili molapas sa usa ka ka- pitulo) usahay mas maayo pa kaayo ang pagbasa sa mubo nga basahon sa makadaghan kay sa pagbasa ug daghang kapitulo. Sa ingon niana nga Unsaon sa pagtuon ang Biblia Bersikulo: Susiha pag-ayo ang bersikulo pinaagi sa mga pangutana. Ania ang pipila ka sumbanan sa mga pangutana nga angay nimong himuon samtang ikaw magbasa. 1. Unsa man ang naka-tandog nimo dinha nga bersikulo? 2. Unsay pinaktumong bahin sa mga bersikulo? 3. Unsa man ang pinaka- sentro nga pulong? Ug unsay buot ipasabot niini? 4. Ipangutana: Kinsa? Unsa? Kanus-a? Asa man? Ngano? aron makatabang kanimo nga masabtan ang konteks ug ang mga nag-unang ideya. 5. Unsa man ang gipadayag niini para sa imong kinabuhi? Unsa man ang buot ipasabot sa Ginoo nimo? a. Aduna ba'y mando nga angayang tumanon? b. Aduna ba'y ihimplo o sumbanan nga angayan nimong sundogon? c. Aduna ba'y sala nga angay likayan? d. Aduna ba'y saad nga mahimo nimong kuptan? ✎	Pagkuha ug note book nga imong magamit sa imong pagdebosyon karon. Buhata ang mga pamaagi nga gihatag sa ibabaw kung unsaon pag- tuon ang Bibliya. Isulat ang imong panghuna-huna niini 21
Mga praktikal nga sugyot 1. Gamita ang panahon sumala sa imong gikinahanglan sa imong pagdebosyon. Ayaw pagdali- dali. Pag-ampo Pag-ampo, basihi ang gitun-an nimo nga bersikulo sa Bibliya, Pakigsulti sa Ginoo, sultihi Siya mahitungod sa imong nakat-unan sa maong bersikulo. Kini nagalangkob sa: ✓ Pagsugid, kung unsa ang nakita nimong kahugawan sa imong kinabuhi. 2. Himoa gayod nga prioridad ang imong pagpakigtagbo sa Ginoo. Paninguhaa nga dili ka mopak- yas kung ugaling malaktawan nimo, ayaw kaluya, apan ayaw pakyasa sa sunod nga higayon. ✓ Simbaha ang Dios kung kinsa Siya (Ang Salmo makatabang kanimo sa imong pagdayeg). ✓ Dayga ang Dios sa tanan Niyang nabuhat kanimo. ✓ Pasalamati ang Dios sa tanan nga gihatag niya kanimo. ✓ Pag-ampo alang sa mga paghangyo nimo nga anaa sa imong listahan 3. Paningkamoti ang pagbasa ug usa ka kapitulo, apan usahay mas maayo ang pagbasa nga minugbo unya tun-an dayon. 4. Butangi ug ilhanan ang imong Bibliya, Linyahi ang bersikulo aron imo dayon kining makit-an sa sunod nga higayon. sa pag-ampo. Pag-awit sa Ginoo Ang Awit makapadasig sa imong espiritu ug makatabang kanimo nga maan- dam ka sa maayong pagsimba. Pag-awit kanunay ug minugbong awit ug mga alawiton sa tibuok adlaw ug dili lang sa panahon sa imong pagdebosyon. Efeso 5:19, ug kung ganahan ka, pwedi ka motaghoy o kaha mohuni lamang. 5. Sulayi paghubad sa imong kaugalingong pinulongan ang bersikulo aron nga mas imo pa gayod kining masabtan. 6. Kung ugaling maglisod ka sa pagsentro sa imong huna-huna, pwedi ka magbasa ug mag-am- po sa kusog o kaha magbarog sa pag-ampo. Mas maayo kung sa panahon sa imong pagdebosyon nga dili ka maghigda sa imong higdaanan kay makatulog ka gayod. Pangayo ug panabang sa Ginoo aron ma sentro ang imong panghuna-huna. Buhata ang imong nakat-onan Ang Santiago 1:22 naga pahimangno kanato nga kinahanglan kita mahimong "magbubuhat sa pulong ug dili lamang mga tigpaminaw. Ang pagbasa sa Bibliya nga walay pag-aplikar niini sa atong kinabuhi, nahisama lamang sa nanamin ug- molakaw nga walay paghinlo sa hugaw sa iyang nawong nga iyang nakita sa iyang pagpanamin. Mahimong walay pulos ang atong pagbasa sa Bibliya kung di man lang gihapon kita andam sa pagsubmitar sa gipamulong niini. Note: Wala kini magpasabot nga mohunong na lamang kita sapagbasa sa Bibliya kung adunay panahon nga mabati nato nga masinupakon kita. Gikinahang lan hinuon nga mas mokugi pa kita pagbasa niina nga panahon. Atong pangayoon sa Ginoo ang kausaban sa atong kasing-kasing, Ayaw tugoti nga ang mga espirituha- nong kaaway maoy magpalayo kanimo sa Bibliya. (tan-awa ang ikalimang ang-ang). Pamalandong ug pagsag-ulo 7. Pagkuha ug notebook aron- masulat nimo ang tanang mga resulta sa pagtuon sa Bibliya ug mga pag-ampo. Pagkopya ug bersikulo gikan sa imong gibasa sa usa ka papel o notebook ug pamalandongi kini sa tibuok adlaw, sulayi sa pagsag-ulo kini. Sa ingon niini nga paagiha, ang Dios magtabang kanimo sa paglikay sa sala. PAGSUBLI: ANG MASAYON NGA PLANO ALANG SA PANAHON SA PAGDEBOSYON 1. Andama ang imong kasing-kasing 4. Pag-awit sa Ginoo Susiha ang imong kaugalingon ug isugid ang imong sala. Pag-awit ug minugbong awit Pangayo ug panabot gikan sa Ginoo 2. Tun-I ang Bibliya O mga alawiton. Ang awit makapadasig sa imong espiritu ug makatabang kanimo sa pagdayeg sa Ginoo. Unsa man ang nakapatandog kaayo kanimo? Unsa ang pinakapunto niini? Unsa pa ang uban nga mga sentro nga mga pulong ug unsa man ang buot ipasabot niini? 5. Buhata ang imong nakat-onan, Unsay imong buhaton karon alang sa pag-aplikar niini sa imong kinabuhi? Unsa man ang kahimoan niini sa imong kinabuhi? 6. Pamalandungi ug Sag-uloha 3. Pag-ampo sa Ginoo Pakigsulti sa Ginoo mahitungod sa imong natun-an nga pulong. Simbaha ang Ginoo kung kinsa Siya. Pasalamati ang Ginoo sa tanan niyang nab hat. Pamalandungi ug sag-uloha ang imong gibasa nga mga pulong, pagpili ug bersikulo nga diin maoy imong pamalandongan ug sag-ulohon. Isulat kini sa notebook o kaha sa 3x5 nga card aron imo kini madala-dala sa tibuok adlaw. Pangayo sa Ginoo gamit ang imong listahan sa mga paghangyo. 22
Ika-siyam nga Ang-ang Ang Akong Iglesia Tubaga: Tinuod (T) kung sayop (S) _____ Ang Iglesia o simbahan usa lamang ka tinukod o balay tigumanan. _____ Ang Iglesia mao ang gropo sa mga magtutuo. _____ Wala ako magkinahanglan ug Iglesia, samtang ako makabasa pa sa Bibliya sa balay ug makapaminaw pa ug kristohanong programa sa radio o sa telibisyon. UNSA BA ANG IGLESIA? Si Ginoong Jesus nag-ingon sa Mateo 16:18...."Pagatukoron ko ang akong iglesia" si Kristo naga-sulti alang sa umaabot (akong pagatukoron) ug namulong Siya nga daw kini iyaha (akong iglesia). Kini nga Iglesia nga pagatukoron ni Kristo namugna na karon ug padayon nga pagtubo. Mao kini ang dayag nga pagpakita nga si Kristo ania sa atong panahon karon. Pinaagi sa Ebanghelyo, ang tanan nga mga katawhan kinahanglan nga mahimong mga manununod, magpaambit sa mga saad sa kaluwasan (Efeso 3:6). Sa laing bahin, ang Iglesia kinatibuk-an apan sa laing bahin aduna kini local nga pagkamugna. (Mateo 16:18, Buhat 13:1) KARONG SEMANAHA Alang sa pagpalawom pa sa imong pakigdait sa imong mga kaigsoonan sa Iglesia, sugdi karong semanaha ang pag- imbitar ug usa kanila sa imong panimalay o mangaon ba kaha kamo sa gawas. ANG KINATIBUK-ANG IGLESIA Ang kinatibuk-ang iglesia mao ang lawas ni Kristo nga diin Siya mao ang ulo. Kini namugna o nalangkob sa daghang tawo nga natawo pag-usab sa adlaw gayod sa pentecostes ug hangtod sa adlaw sa pagsakgaw sa iglesia. 1. Sa diin man gikompara o gikatandi ang Iglesia? 1 Corinto 12:27 ____________ 2. Sa unsa man namugna kining lawas (Ang Iglesia)? Ang Iglesia namugna gikan sa tinuod mga magtutuo ni Kristo Jesus, kadtong mga gibag-o pinaagi sa Espiritu sa Dios. 1 Corinto 12:13 Kini adunay mga magtutuo gikan sa nagkalainlaing grupo, denominasyon, ug kultura. Kabahin kita sa usa ka butang nga dako ug espesyal, diha sa usa ka tibuok kalibutan nga pamilya ang gigamit sa Dios sa pagpakita sa iyang gugma ug pagbag-o sa kalibutan. 3. Unsa man ang gihatag sa Ginoo sa mga sakop sa Iglesia? Roma 12:4-8 _______ Tan-awa sa kilid nga linya. 4. Kinsa ang ulo sa Iglesia? Efeso 4:15 Pag-amping sa pagsunod kang Cristo, dili usa ka pundok sa relihiyon o lider. Pag- bantay sa mga naghatag ug mga ideya nga ang ilang grupo mao ang bugtong tinuod nga iglesia. Ang Dios naghatag ug Espirituhanong gasa sa matag-usa ka magtutuo. Roma 12, Efeso 4:11 ug I Corinto 12. Nagsaysay mahitungod sa mga gasa. Pananglitan: ang uban nga mga gasa mao kini: Pag-alagad • Pagpanangyaw • Pag-Pastor • Pagtudlo • Pagdasig sa pulong sa Dios • Paghatag • Pagtuo • Kaalam • Pagpakita ug kaluoy • Pagpangulo (Pag-administrar) 5. Sumala sa Efeso 1:12, ngano nga namugna man ang Iglesia? __________________ "Busa kon mokaon kamo o moinom o magbuhat ug bisan unsa, buhata ang tanan sa pagpasidungog sa Dios." (1 Corinto 10:31). Hunahunaa ang mga paagi sa pag- pasidungog sa Dios karon. 6. Unsa ba ang misyon sa Iglesia? Mateo 28:18-20 ___________________________ Nahibalo ba ikaw unsa ang imong mga gasa? Kung ang imong tubag wala, imo kining makaplagan pinaagi sa pag-ampo, pagserbisyo sa Iglesia, ug mahimo mo usab nga pangutanon ang imong mga kaigsoonan ni Kristo kung unsa ang ilang nakita diha kanimo. 23
HUNA-HUNAA KINI Paghimo ug listahan sa mga pasumangil o rason sa ubang magtutuo sa dili pagtambong sa simbahan O panimbahon. ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ Unsa man gayod ang tinuoray nga hinungdan ngano nga dili sila motambong? Hebreo 10:25 ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ ___________________________ KARONG SEMANAHA Paghimo ug listahan sa inyong mga pangulo sa Iglesia ug iampo sa matag-adlaw sulod niining semanaha ang usa kanila. PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Roma 1-4 (Basaha ang mga kapitulo sulod sa duha ka adlaw aron mas mas- abtan pa gayod) Sag-uloha ang Hebreo 10:24-25 "Magdinasigay kita sa pagpakita sa gugma ug sa pagbuhat sa maayo. Dili nato undangon ang batasan sa panagtigom sama sa gibuhat sa uban. Magdinasigay hinuon kita labi na kay nasayod kamo nga hapit na moabot ang adlaw sa pagbalik sa Ginoo" ANG LOKAL NGA IGLESIA Ang local nga Iglesia mao ang grupo sa mga katawhan nga natawo na pag-usab, Bautismado o binunyagan ug organisado alang sa paghimaya sa Dios. Nagpalig-on sa usag-usa ug nagpadayag sa ebanghelyo. 7. Basaha ang Hebreo 10: 24-25. Nagtudlo ba ang Bibliya nga ang magtutuo ni Kristo kinahanglan gayod nga mahimong kabahin sa lokal nga iglesia? ❏ Oo ❏ Wala Ngano man? Unsaon man nato sa pagdasig ang usag-usa sa pagpakita sa gugma ug sa pagbuhat sa maayo? 8. Unsa pa ang ubang mga butang nga gibuhat nga hiniusa sa mga magtutuo ngadto sa iglesia sa Jerusalem? Buhat 2:42 9. IKung ikaw kabahin sa Iglesia, kinahanglan mo kining tabangan. Sa unsang paagi ikaw makatabang sa imong Iglesia? Galacia 6:10 1 Pedro 4:10 2 Corinto 9:7 Sa I Timoteo 3:1-7 ug Tito 1:5-9, ang Bibliya nagpahayag ug mga giya sa pagpili ug pangulo sa Iglesia. Basaha kining mosunod nga mga bersikulo. Bisan ug wala pa ikaw magplano nga mamahimong pangulo, gikinahang- lan gayod nga ingon nga kristuhanon adunay Makita nga mga kinaiya diha kanimo sumala sa gisulat dinhi sa mga bersikulo. 10. Ingon nga ang Dios mao ang nagbutang sa mga pangulo diha sa Iglesia, Unsa man ang kinaiya nga angay natong ipakita ngadto kanila? 1 Tesalonica 5:12-13 Hebrews 13:17 11. Unsa man ang usa sa responsibilidad sa Iglesia ngadto sa mga sakop niini sumala sa Galacia 6:1-2? 12. Unsa nga kinaiya ang imong batonan kung magsaway ka sa igsoon nga nahisalaag? Galacia 6:1-2 Ang Iglesia, tungod kay kini Pamilya, adunay responsibilidad sa pagbantay sa mga kinaiya sa mga katawhan. Adunay panahon nga kinahanglanon ang desiplina aron sa pagpadayon sa ka-putli sa Iglesia. Kini buhat sa gugma ug pagtagad sa mga katawhan diha sa Iglesia. Ang desiplina usa sa gigamit sa Dios aron nga adunay pagdasigay sa usag-usa sa paghigugmaay ug sa pagbuhat sa mga butang nga maayo. 24
Ika-Napulo nga Ang-ang Pagsangyaw Tubaga sa (T) kung tinuod ug (D) kung dili tinuod _______ Mahinungdanon ang pagsangyaw sa uban, tungod kay ang kadaghanan naa sa dalan paingon sa Impierno. _______ Mahimo nako ang pagsangyaw sa akong pamilya nga adunay kalampusan. _______ Aron ako makasangyaw kinahanglan makadawat usa ako sa kurso sa pag- sangyaw. Usa sa prebilihiyo sa magtutuo mao ang Pagpamatuod mahitungod sa iyang pagtuo diha kang Kristo. Ang Pagpamatuod O pagsangyaw, nagkahulogan sa pagpakigbahin sa plano sa kaluwasan ngadto sa uban aron sila modawat ni Kristo. ANG GIKINAHANGLAN SA PAGSANGYAW Sa dihang atong nakita ang unang pagtulon-an, ang pagkatawhanon nagapos diha sa gahum sa sala. "kay ang kasulatan nag-ingon, wala gayoy tawo nga matarong... nakasala ang tanan ug nahilayo sa himaya sa Dios" Roma 3:10, 23 ANDAMA ANG IMONG KAUGALINGON SA PAG-SANGYAW NGADTO SA UBAN 1. Ang Mateo 7:13-14 nagsulti sa duha ka pultahan nga nagrepresentar sa duha sa nagkalain-laing padulngan sa kinabuhi. Sumala niini nga mga bersikulo, unsay nagpaabot nga distinasyon sa kasagaran nga mga katawhan? 2. Unsay gisulti sa Juan 3:18 niadtong mga tawo nga wala mosalig kang Kristo? Mibati ka ba ug kaulaw, tungod kay dili ka ma- hibalo unsay imong isulti ngadto sa tawo nga gusto nimo sangyawan? 3. Ug unsa man usab ang gisulti sa Bibliya niadtong mituo _______________________ 2 Corinto 5:17 Natural lang gayod kana nga pagbati. Aron nga dili ka mahadlok mosulti: ANG IMPORTANTE NGA MISYON NGA GISALIG KANATO
Tun-i ang plano sa kaluwasan diha sa Appendix 6 4. Ang Dios naghimo kanato nga mga embahador. Unsa man ang misyon nga gisalig sa Ginoo kanato ingon nga Iyang mga Embahador, sumala sa 2 Corinto 5:20) Kat-oni kini sa kinasing- kasing, apil ang mga bersikulo. 5. Basaha ang Mateo 5:14-16 ingon nga Embahador si Kristo nagtawag usab kanato nga (bers.14
Pwedi nimo guntingon ang "plano sa kalu- wasan" ug ipapilit kini sa imong Bibliya. 6. Unsay imong pagsabot sa giingon nga kita ang "Kahayag sa kalibutan"? 7. Sa laing bahin, Unsa man usab ang kahulogan sa pagbutang sa imong suga diha sa ilalom sa panaksan o sa basket? Bers. 15 Kung gusto nimo mahiba- loan unsaon nga mahimo ka nga epiktibo sa pag- pakigbahin sa personal nga testemonyo. Ang Appendix #6 maghatag kanimo ug mga maayong sugyot sa pagtabang kanimo sa pagpakigbahin kung unsa ang nahimo sa Ginoo sa imong kinabuhi. 25
NIINING SEMANAHA Kinsa ang anaa sa imong kasing2x nga gusto nimo nga sultihan sa ebanghelyo? Isulat ang ilang mga ngalan diha sa ubos: Mga sakop sa pamilya: ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ Mga nahimong higala: ______________________ ______________________ ______________________ ______________________ Iampo sila sa kanunay ug sultihi sila mahitungod ni Cristo. Kanus-a ka magsugod sa imong pagsangyaw? Niining semanaha ipakig- bahin ang plano sa Dios sa kaluwasan ngadto sa usa sa imong nalista nga pangalan. Ayaw pag- paabot nga daghan pa nga higayon ang molabay! Kung dili pa nimo sinati ang plano sa kaluwasan, ipakigbahin lang ang Juan 3:16. PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Roma kapitulo 5-8 (basaha ang matag kapitulo sulod sa duha ka adlaw, ug sabta ug maayo). Sag-uloha ang Pagkat-on sa Plano sa kaluwasan diha sa Appendix 6 8. Unsa kahayag ang imong pagdan-ag? I ngon nga ikaw mao ang kahayag sa kalibutan, buta ngi ug marka ang mga pulong sa ubos nga naghulagway gayud sa imong kinabuhi. ❏ Gusto nako nga mosulti mahitungod ni Kristo tungod kay Iyang giusab ang akong kinabuhi. ❏ Usahay ako modan-ag, pero usahay ang akong kahayag matabonan. ❏ Dili ako mahibalo unsaon pagsangyaw mahitungod kang Kristo. ❏ Maulaw ako kung maghisgot ni Kristo. ❏ Hangtud karon ang akong kahayag dyutay lamang. . 9. Maghatag ba kanimo ug kaulawan kung magsulti ngadto sa uban mahitungod kang Kristo? Kung mao kana, basaha ang Roma 1:16. Ngano nga si Apostol Pablo wala man maulaw sa Ebanghelyo? 10. Sa Mateo 28:19-20 naghisgot sa dako kaayong Sugo o Comisyon. Niini nga comi- syon, unsa may sugo ni Kristo kanato nga atong buhaton? Kini naglakip sa: Pag-adto sa mga wala makadungog, lakip ang uban nga mga nasud. Pagpahayag sa ebanghelyo ug pagdala kanila ngadto kang Cristo. Pagtudlo kanila kung unsaon pagtubo aron mahimong mga sumusunod ni Cristo. UNSAON PAGSANGYAW: MGA SUGYOT NGA PRAKTIKAL Tugoti si Kristo nga mousab sa imong kinabuhi. Hinumdumi nga dili mahimong epik- tibo ang imong mga pulong kung kini dili sundan sa imong batasan. (Mateo 5:16) Gamita ang Bibliya. Kini mao ang pulong sa Dios. Mao kini ang makagagahum nga hinagiban nga maoy molimpyo sa pagkalibog diha sa hunahuna sa makasasala. Hebrew 4:12 Saligi ang Balaang Espiritu sa pagtabang kanimo. Siya maoy mokonbektar sa kalibutan sa ilang mga sala, maoy mag-andam kanila aron sila mamati sa panahon nga ikaw makigbahin sa plano sa kaluwasan (Juan 16:8). Dili nimo mapugos ang matag-usa. Ang Ginoo lang gayud ang makahimo sa paglihok sa ilang mga kasing-kasing. Padayon sa pag-ampo sa imong higala nga wala pa makadawat ni Kristo. Pangita ug kahigayonan sa pagpakigbahin. Tan-awa sila uban ang kaluoy, pagsabot nga sila naulipon sa sala. Ang mga dili magtutuo dili inyong kaaway, hinuon biktima sila sa kaaway nga si (satanas) Pagsangyaw nga adunay pagkamapaubsanon (1 Pedro 3:15). Nga adunay pagsabut nga kung dili tungod sa grasya sa Dios. Mao usab kini ang imong kahimtang. Ayaw sila hukmi, ipabati kanila nga gusto ka gyud motabang kanila. Ang pinakamaayo nga mahimo nimo nga kontak mao ang imong pamilya ug mga higala., ayaw kahadlok sa pagpakigbahin kanila. Ayaw palabya ang mga kahigayonan. Pangita ug maayo nga mga gagmay nga basahon ug pagsugod pinaagi sa paghatag niini kanila. Pangayo sa imong pastor ug sa mga pangulo sa simbahan. Pagmaisog, bisan dili tanan modawat sa imong mensahe, hinumdumi nga ikaw maoy nagdala sa maayong balita nga magdala sa eternidad (Roma 1:16). Unsa pay lain, mas daghan ang abli sa panghunahuna kay sa atong gihunahuna 26
Ika 11 nga Ang-ang Bautismo ug Pagsaulog sa Balaang Panihapon Isulat ang (T) kung tinuod (D) kung dili tinuod ______ Kinahanglan ako mabautismohan aron ako maluwas. ______ Ang pagpabautismo ug pag-apil sa Balaang panihapon makadugang sa akong pagkabalaan. ______ Ang pan ug ang kupa sa balaan nga panihapon mga simbolo lamang sa lawas ug dugo ni Kristo. BAUTISMO 1. Sa wala pa mobalik si Hesus ngadto sa langit, Iyang gitugon ang Iyang mga tinun-an nga maghimo ug mga tinun-an sa tanang kanasuran. Matud pa sa Mateo 28:19-20, si bisan kinsa nga mosunod ni Kristo, unsa ang importanting lakang nga angayan niyang buhaton? Ang pagpabautismo dili kini usa pilianan; kondili kini usa ka sugo sa Dios nga angayan sundon sa tanang magtutuo. LALOM NGA PAGSABOT Basaha ang Roma 6:1-4. Sa unang pagtan-aw kining mga bersikuloha murag naghisgot sa bautismo sa tubig. Hinuon, ang pulong "Bautismo" gigamit aron nga ipakita ang pagkahisa- kop diha kang Kristo. 2. Ang pagpabautismo dili maoy kinahanglanon aron nga maluwas hinuon kini maoy resulta sa pagsunod sa mga linuwas sa Dios. Atong tan-awon ang magbalantay sa karsel sa Filipos diha sa buhat 16. Unsa ang gikinahanglan aron nga mamaluwas? Buhat 16:30-31 Giunsa pagpakita niining magbalantay sa karsel ug sa Iyang pamilya sa ilang testemonyo Sa dihang gidawat nato si Jesus nahilambigit kita sa Iyang kamatayon, sa paglubog, ug sa pagkabanhaw pinaagi sa Pag- pabautismo. Maoy hinungdan nga nahimo na kitang bag-ong binuhat. sa pagtuo? Buhat 16:32-33 B.34 gipakita dinhi nga ang tibuok pamilya niining magbalantay sa karsel nagbaton ug pagtuo dili lang ang magbalantay sa karsel. Ang pagpabautismo sa tubig nagsimbolo sa kabag-ohan nga nahitabo sa dihang kita naluwas. Ang pinakatumong niining Bautismo mao ang pagpakita diha sa publiko nga nakadawat na sa kaluwasan. 3. Matud sa Buhat 2:41, daghan kanila ang mituo sa iyang mensahe ug _______________. mga 3,000 ka tawo ang _____________ sa pundok sa mga magtutuo niadtong adlawa. Ang tulo ka libo nga mga katawhan nahidugang sa Iglesia sa Jerusalem pinaagi sa Bautismo. Ug pinaagi usab sa bautismo nahidugang ang atong kaugalingon diha sa Lokal nga Iglesia Ang pag-unlod sa tubig nag- simbolo sa atong kamatayon ug sa paglubong uban ni Kristo. Kini maoy pagpahinumdom kanato nga namatay na kita sa atong daang kinabuhi. Ug ang paghaw-as sa tubig nagsimbolo sa atong pagkabanhaw nga adunay bag-ong kinabuhi Adunay mga tawo nga sayop ang ilang pagsabot sa Bautismo, busa importante kaayo nga atong mahibaloan kini. MAGDESISYON 1. Ang Bautismo dili makaluwas kanato. 2. Dili usab kini mao ang lakang paingon sa kaluwasan. Kung gidawat na nimo si Cristo, andam ka ba mosunod Kaniya pinaagi sa pagpabautismo? Oo ❏ Dili ❏ 3. Dili usab kita mahimong balaan pinaagi sa bautismo, hinuon kini maoy nagdasig kanato nga magkinabuhi sa pagkabalaan. Kung wala ka pa mabautismohi, pakigsulti sa imong pastor o Pangulo sa imong Iglesia. 27
PAHINUMDOM Matud sa Hebrew 10:10-12, maka-pila ka higayon nga gihalad ni Jesus ang Iyang kaugalingon para sa atong mga kasal-anan? b.10 "... sa _________________ alang sa tanang panahon." Hunahunaa ug maayo ang aplikasyon niini sa nag-ingon nga ang pan ug ang kupa literal nga mahimo gayod nga lawas ug dugo ni Jesus. Kung kini tinuod, sa ato pa nga matag-duminggo si Cristo kanunay naghalad sa Iyang kaugalingon. PAGTUBO NGA LIG-ON Basaha ang Santiago 1-5; Salmo 19; Salmo 27 (1 ka kapitulo matag-adlaw). Sag-uloha ang Mateo 28:19 "tungod niini, sa inyong pag- panglakaw himoa nga akong mga tinun-an ang tanang katawhan sa tibuok kalibu- tan. Bunyagi sila sa ngalan sa Amahan,. Sa Anak ug sa Espiritu Santo." ANG BALAAN NGA PANIHAPON / KOMUNYON Ang balaan nga panihapon o komunyon gihimo sa atong Ginoong Jesus sa Gabii nga Siya gisalikway o Gibudhian. Kini usa ka Balaanon ug importante kaayo. Alang sa uban ila kini gitawag ug sakramento. Kini nakapalibog sa uban tungod kay ang pulong sakramento sa ilang ipasabot, nga kini maghatag kanila ug panalangin kung moapil sila niini. Nga sila mahimong Balaan kung makahimo sila sa pag-apil niini. 4. Atong Basahon ang 1 Corinto 11:23-26. Matud sa bersikulo 26, "kay sa matag- kaon ninyo niining pan ug sa matag-inom ninyo gikan niining kupa, gisangyaw ninyo Hangtud kanus-a? 5. Unsay ipasabot sa giingon nga "buhata ninyo kini sa paghinumdom kanako?" Kini nga bahin sa kasulatan nagtudlo kanato sa kahulogan sa Balaan nga Pani- hapon. Gipapahinumdom kini kanato nga si Kristo nagsakripisyo didto sa krus para kanato, ug kini usab nagpapahinumdom kanato sa Iyang Pagbalik. Dili kini maoy paagi aron nga madawat nato ang mga panalangin sa Dios, kondili kini maoy pagpahinumdom kanato nga kita nakadawat sa Iyang panalangin pinaagi sa kamatayon Ni Kristo. 6. Unsay gisimbolohan sa Pan ug sa kupa? B.24,25 Ang Pan Ang Kupa 7. Karon atong basahon ang 1 Corinto 11:27-31. Sa bersikulo 28 nagsulti kini nga sa dili pa kita moambit sa Balaan nga panihapon kinahanglan nga atong susihon una ang atong mga kagalingon. Unsay imong pagsabot niini? does this act mean to you? 8. 1 Corinto 10:16-17 naghatag ug pagtagad sa lain pang aspeto sa Balaan nga Panihapon, kini gitawag usab ug komunyon. Buot ipasabot nga pakighiusa. Unsay imong pagsabot sa pagpakighiusa sa ubang magtutuo? Mga sayop nga pagsabot mahitungod sa Balaan nga Panihapon. Importante nga mahibaloan nato kini: 1. Balaang Panihapon dili usa ka Sakramento nga naghatag ug mga panalangin sa Dios o sama sa usa ka magic. 2. Dili mahimong mas balaan, kondili nagdasig kini kanato nga magpakabalaan. 3. Ang kupa dili mamahimo nga dugo ni Jesus, bisan ang tinapay dili mamahimong lawas ni Kristo. 4. Kini maoy pagpakita sa atong pagsunod ug pagpakighiusa ni Kristo nga kauban sa mga kaigsoonan sa pagtoo. 28
Ika 12 nga Ang-ang Ang Pamilya (T) kung tinuod (D) kung dili tinuod) ______ Ang pinakadako nga responsibilidad sa Bana mao ang Paghigugma sa Iyang Asawa. ______ Ang pag respeto sa Asawa ngadto sa Iyang Bana maoy usa ka paagi nga ang iyang bana makaila ni Kristo. ______ Bisan pa ug ang mga ginikanan dili Kristuhanon kinahanglan pa gayod respetohon sa anak nga magtutuo ni Kristo. ANG KRISTUHANONG PANIMALAY Ang Kristuhanong panimalay mao ang sentro sa pagsuporta, Pagprotektar, ug pagpalig- on. usa ka panimalay nga ang mga panginahanglan sa material ug sa emosyon sa usag- usa anak matagbo, ug ang mga anak natudloan sa pag-atubang sa mga pagsulay sa kinabuhi. Pero kung wala si Kristo sa panimalay, mao kini ang lugar diin mahitabo ang panag-way ug ang mga kapakyasan. HISGUTANAN Ang Bibliya nagtudlo ngadto sa mga Asawa nga magpasakop sa mga bana. Ang ipasabot ba niini nga ang mga bana mas labaw sa mga Asawa? Ang plano sa Dios alang sa panimalay sumala sa libro sa Genesis HUNAHUNAA KINI "Ug miingon ang Ginoong Dios, "Dili mayo nga mag-inusara ang tawo. Himuan ko siyag kauban ug katabang nga angay kaniya." Genesis 2:18 Ang Dios maoy nagbuhat kang Eva nga mahimong asawa ni Adan, busa ang panghunahuna sa pagtukod ug pamilya nagagikan sa Dios mismo. Adunay daghang mga butang nga makahulga sa panaghiusa sa panimalay. Isulat ang uban niini diha sa ubos _____________________________
Ang Asawa angayan nga mahimong katabang sa Iyang bana sumala plano sa Dios. Ang Bana ug ang Asawa parehas nga adunay oblegasyon aron ma- kompleto ang matag-usa. Gihimong usa, ug kini maoy makaayo kanila kay sa ilang pag-inusara "tungod niini ang lalaki mobiya sa iyang amahan ug inahan ug motipon sa iyang aswa ug mausa sila. Silang duhapulos hubo apan wala sila maulaw. Gene.2:24-25 Mobiya sila sa ilang mga ginikanan buot ipasabot nga dili na sila magsalig sa ginikanan aron maghimo silag kaugalingong pamilya. Niini lamang paagiha makat-on sila sa pagsaligay sa usag-usa. "usa ka lawas" nagpasabot nga kinahanglan sila magkinabuhi ingon nga hiniusa ug dili magpalabwanay kondili magsinuoray ingon nga suod nga higala nga magbayloay sa ilang mga panghunahuna. _____________________________ ____________________________ Usa sa mga hulga sa panaghiusa sa pamilya mao ang wala kaayoy paghatag ug pana- hon sa obligasyon diha sa panimalay. Tingali atong gimahal ang tanang membro sa pamilya pero adunay mga panahon nga mobati kita nga wala kita higugmaa. Ang pakighilawas nga anaa sa kaminyoon dili angay nga ikaulaw tungod kay kini regalo sa Dios diha sa manag-asawa para sa ilang kaayohan. Ang ilang mga anak regalo ug gasa nga gikan sa Dios Unsa ang pwedi nimo buhaton karon nga imong ikapakita ang lig-on nimong paghigugma sa imong kapikas sa kinabuhi, sa imong mga ginikanan ug sa ubang sakop sa imong panimalay ANG IMONG RESPONSIBILIDAD SA PAMILYA _____________________________ 1. Unsa ang sugo nga gihatag sa Dios ngadto sa mga Bana? _____________________________ Efeso 5:25 Colosas 3:19 1 Pedro 3:7 Ikaw bana, nahimo ba nimo kining mga butanga? Kung wala pa, unsang bahina sa imong kinabuhi nga angay nimong bag-ohon? Hunahunaa ang paghigugma ni Kristo sa Iyang Iglesia. Kini nga paghigugma maoy ehimplo nga angay natong sundogon sa atong pakigrelasyon sa asawa _____________________________ Niining umaabot nga tibuok se- mana, unsay pwedi nimo himuon sa imong pakig-uban kanila nga Ilang mabati ang imong paghigugma kanila? _____________________________ _____________________________ 29
PAGPALAWOM 2. Unsa ang gihatag nga sugo alang sa mga Asawa? Ang paghigugma maoy pinaka buililhon sa kristuhanon nga panimalay. Sa 1 Corinto 13:4-7, gipasabot ni Pablo ang tinuod nga kahulogan sa paghigugma. Butangi ug linya diha sa imong Bibliya ang mga pulong gugma nga importante alang kanimo. Efeso 5:33 ____ 1 Pedro 3:1-2 3. Unsa ang gisulti sa Dios ngadto sa mga ginikanan nga angay likayan? Efeso 6:4 Paghatag ug pananglitan nga nahimo sa mga ginikanan nga maoy nagtukmod sa mga anak nga masuko kanila Ug pangayoa sa Dios nga imong mabatonan kini nga klase sa paghigugma ngadto sa imong pamilya. Unsa man ang angayang himuon sa mga ginikanan? _______________________ PAGTUBO NGA MALIG-ON 4. Matud sa Deuteronomeo 6:6-7, Asa man nga lugar nga angay tudloan ang mga anak? Basaha ang Filipos 1-4; Salmo 37,51 ug 139 (1 ka kapitulo kada adlaw) Sag-uloha ang Filipos 2:3-4 Ipakigbahin sa imong pamilya kung unsa ang imong nakat-onan sa imong inadlaw nga pagdebosyon. Basaha ang Bibliya ug pag-ampo nga hiniusa kauban sa pamilya. "Ayaw kamo pagbuhat bisan unsa gikan sa hinakog nga katuyoan o sa walay hinun dan nga tinguha sa pagpanghambog. Pagpaubos hinuon kamo ug isipa kanunay nga ang uban mas mayo kay kani- mo. Pagtinabangay kamo ug dili kay mao ray inyong atimanon ang tagsa-tagsa ninyo ka kaayohan. 5. Unsa man ang sugo sa Dios ngadto sa mga anak nga ilang buhaton sumala sa Efeso 6:1-2? 6. Adunay kinahanglan sundon aron adunay panaghiusa ang tibuok pamilya. Kini para sa mga bana, asawa, ug sa mga anak. Unsa man kini? Efeso 5:21 Filipos 2:3-4 HUNAHUNA-A ANG MAHITUNGOD SA IMONG MAHINONGDANONG PAGKINABUHI: Kon ang imong pamilya dili Kristiyano, pangandam alang sa pagsaway o pagbiaybiay tungod sa imong pagka magtutuo. Sa diha nga ikaw miduol kang Kristo, tingali gilikayan nimo ang pipila ka mga tradisyon sa pamilya. Hinumdomi, kinahanglan nimong pahimut-an una ang Dios kay sa imong pamilya, Siya mao ang imong pinaka labaw nga agalon. Hinumdomi, ang Ebanghelyo naghatag kanimo ug bag-ong kinabuhi ug nagbag-o sa imong walay katapusan nga padulngan (Roma 1:16). Pagbaton ug kaluoy sa tawo nga dili-luwas, nasayud nga sila mga biktima sa kaaway ug sa ilang kaugalingong makasasala nga kinaiya. Hinumdomi kung unsa ang imong kinabuhi kaniadto sa wala pa modawat kang Kristo. Ang pinakalisud nga mga tawo nga paga- sangyawan kasagaran kadtong "maayo" o "relihiyoso" kuno sila. Pagpamatuod pinaagi sa pagtugot kang Kristo nga usbon ang imong kinabuhi. Ang unang butang nga ilang mahibal-an mao ang imong kinaiya ngadto kanila. Higugmaa sila, ug magmapailubon, mag-ampo nga ang Dios motandog sa ilang mga kasingkasing. Ayaw pagwali. Busa sa samang paagi ipadan-ag ang inyong kahayag atubangan sa mga tawo aron makita nila ang inyong mga maayong buhat ug daygon nila ang inyong Amahan nga atua sa langit. (Mateo 5:16). Ang pagpanapaw nakaguba sa daghang mga familya. Panalipdi ang imong kasingkasing, nga mag-inusara ka sa imong kaugalingon alang sa imong kapikas. Protektahi ang imong kaugalingon batok sa pagpanapaw pinaagi sa pagkamatinud-anon sa panahon ug ku- sog sa pagpabilin nga himsog ang imong kaminyoon. Ang gugma kinahanglang amumahon matag adlaw. Kon ikaw o ang imong kapikas wala magmatinud-anon, ayaw itago kini apan maghinul- sol, mangayog pasaylo, ug mag-ampo nga pasayloon ka sa imong kapikas. Kamong duha tingali nagkinahanglan sa tambag sa usa ka hamtong nga magtutuo sa pagtrabaho pinaagi niini. Malisod ang pagkaulitawo o dalaga sa kalibotan karon, kay naghatag ug ubos nga bili sa seksuwal nga kaputli. Ang pagpangahas sa paglangoy batok sa pagkuyog, ug pagluwas sa imong kaugalingon alang sa umaabot nga kapikas. Isugid ang imong nangaging sala ug hangyoa ang Dios sa pagtabang kanimo pagbuntog sa tintasyon. Pag amigo o amiga lamang sa mga Kristohanon; apan siguroha usab nga sila seryoso mahitungod sa ilang paglakaw uban kang Cristo. Ang uban magpabiling mag-inusara alang sa ilang kinabuhi. Dili kini nagpasabot nga masalaypunon sila. Paglipay niining espesyal nga pagtawag. Ang pagpuyopuyo nga wala magminyo usa ka kasagarang gidawat nga praktis, apan ang Biblia nagtawag niini nga pagpaki- ghilawas. Ang Dios naghangyo kanato sa paghimo sa tibuok kinabuhi nga pasalig sa usa ka tawo nga atong gipili nga ikauban. Ayaw pag- alili sa ikaduha nga labing maayo. Ang Dios nagtawag kanimo sa usa ka butang nga mas maayo. Himoa kana nga pasalig. Kon ikaw dili minyo nga legal, pangayo sa imong pastor alang sa tambag kon unsaon pagtul-id sa sitwasyon. Kanunay kitang gilibutan sa pornograpiya, mao nga lisud likay- an. Pag-amping kon unsa ang imong gitanaw ug ang mga lugar nga imong giadtoan. Pag-alisto: ang pornograpiya makaadik! Kon ikaw adunay koneksyon sa internet, i-install ang internet filter/software sa imong computer aron mapanalipdan ang imong kaugalingon ug ang uban gikan sa tintasyon. Google "internet filter software" aron sa pagpangita sa mga programa alang sa imong computer. Pangita ug tawo nga makatabang kanimo sa matarong. 30
Ika 13 nga Ang-Ang Pagsunod ni Kristo (T) kung tinuod (S) kung sayop ______ Daghan ang kinahanglan buhaton sa usa ka kristuhanon aron nga mmagtubo sa Espirituhanon. ______ Ang pakig-uban sa mga kristuhanon ingon nga usa ka lawas ni Kristo (fellowship) dili mahinungdanon. ______ Posibli nga makabaton kalipay kung kanunay makighiusa sa Dios. CONGRATULATIONS Gipahalipayan ko ikaw sa imong paghuman sa liksyon mahitungod sa "Bag-ong kinabuhi diha kang Kristo." Among pan- ghinaut nga magpadayon ka sa pagtuon sa sunod nga mga pagtulon-an aron nga magpadayon usab ang imong pagtubo diha ni Kristo. Tagai ug panahon ang mga pangutana nga may kalabutan sa drawing nga anaa sa ibabaw Oo ❏ Dili ❏ Gusto ka ba nga mahisama ni Kristo? Kini nga mga pagtulon-an nakatabang nimo aron nga makab-ot ang imong gitinguha? Oo ❏ Dili ❏ Sa Paghuman ba niini nga mga pagtulon-an imo na ba nakab-ot ang imong gitinguha? Oo ❏ Dili ❏ Ang tinuod nga alagad ni Kristo dili lamang kinahanglanon nga humanon ang mga pagtulon-an nga sama niini. ang discipleship mura kini ug pagdagan sa layo kaayong paingnan, dili lang kay 100 meter dash lang. kini maoy paglakaw sa matag-adlaw, bag-ong kinabuhi nga gibasi sa mga bag-ong prinsipyo o pamaagi nga lahi sa kanhi nga pagkinabuhi. MGA BUHAT NGA MAKAHIMONG HAPSAY SA IMONG KINABUHI Sa miaging mga pagtuon, nakahimo ka ug Importante kaayong mga lakang paingon sa paglig-on Sa imong pag- kinabuhi nga kauban ni Kristo. Ilha ang mga pamatasan sa Kristohanong kinabuhi nga musunod sa matag usa niini nga mga drowing: ____________ ____________ ____________ ____________ Ang mga buhat dinhi sa drawing kinahanglanon kaayo Ug makatabang nga mahisama ikaw ni Kristo. Ayaw kini ibaliwala Ang importante nga imong mapahiluna ang imong kinabuhi sa paagi sa paghatag ug panahon sa mahinungdanon kaayong butang. Kini gitawag ug mga prioridad sa imong kinabuhi. Tuguti nga ang drawing dinhi maoy mahatagan _______________ _______________ Si Jesus nagsulti niining tulo ka butang nga nagpakita sa kinaiya sa usa ka Kristuhanon. Pagdedikar ngadto kang: Jesu - Cristo Sa ubang Kristuhanon • Ug sa bulohaton ni Kristo sa kalibutan 1. Unsay gusto ni Kristo nga imong mabatonan? Juan 17:2-3 2. Juan 17:11 Naghulagway sa relasyon nga gusto ni Kristo nga mabatonan sa mga Kristuhanon sa usag-usa "...bantayi sila diha sa imong gahum sa imong ngalan -.... aron sila ___________ ingon nga ikaw ug ako usa lamang! _____________________________ Why is unity among believers so important? Our love for other believers will show the world that we are truly Christ's disciples (John 13:34-35). 3. Juan 17:23 "ako anaa kanila ug ikaw ania kanako aron sila _________________________ ug sa ingon masayod ang ____________________ nga ikaw nagpadala kanako ug nga nahigugma ka kanila sama nga ikaw nahigugma kanako." Kini nga gugma ug panaghiusa sa mga magtutuo maoy lig-on nga testemonyo, nga magpamatuod sa atong mensahe ngadto sa mga dili magtutuo. Juan 13:34-35 . 31
PAGSUSI Migamit ka ba sa inadlaw-adlaw nga pagdebosyon nga gitudlo diha sa Liksyon 8? Oo ❏ Wala ❏ Unsang orasa ang imong gigahin sa inadlaw-adlaw nga pagdebo- syon kauban ni Kristo? ____________________________ Unsaon nimo nga mapalambo ang imong relasyon ngadto sa ubang mga Kristuhanon? ____________________________ ____________________________ ____________________________ ____________________________ Unsaon nimo pagpakita sa mga dili Kristuhanon nga si Kristo nag- puyo na diha sa sulod nimo? ____________________________ ____________________________ ____________________________ ____________________________ DUGANG PAGPALAWOM Basaha ang 15:16. Ang tinguha ni Jesus nga ang punoan nga mao Siya magmabungahon ug ang bunga magpabilin. Adunay duha ka klase sa bunga sumala sa Gala- cia 5:22 ug sa Mateo 28:18-20 ____________________________ ____________________________ ____________________________ PAGTUBO NGA MALIG-ON Basaha 1 Tesalonica kapitulo 1-5 ug 2 Tesalonica kapitulo 1-3 (usa ka kapitulo matag adlaw). Sag-uloha ang Panultuhon 3:5-6 "salig sa Ginoo sa bug-os mong kasing-kasing. Ayaw gayud pagsalig sa imong kaalam. Hinumdumi Siya sa tanan mong pagabuhaton ug tultolan ka Niya sa matarung nga dalan." make your paths straight." PAGLAKAW DIHA SA PAGTUO 4. SI Pablo nagsulti nga "nagkinabuhi kita pinaagi sa pagtuo, dili pinaagi sa atong makita" (2 Cor.5:7) giunsa paghulagway ang pagtuo diha sa Hebreo 11:1? 5. Sa Hebreo 11:6 nagsulti nga kung walay pagtuo dili makapahimuot sa Dios. Unsa man ang duha ka butang nga kinahanglan nato tuohan aron kita makaduol sa Dios? B.6 6. Paghunahuna sa makadiyot, Unsay kahulogan sa "Paglakaw diha sa pagtuo", unya pamalandungi kung unsay gisulti mahitungod sa pagtuo diha sa box nga naa sa ubos. Ang pagtuo dili lang paglaum nga walay kamatuoran, hinuon kini tinuod nga ang Ginoo matinud-anon ug motuman sa tanan Niya nga gisaad. Sa pagbaton ug pagtuo diha sa Ginoo nagkahulogan nga wala na kita magsalig sa atong kaugalingong kakayahan, kondili magsalig na diha sa Ginoo. Ang paglakaw diha sa pagtuo mao ang inadlaw-adlaw nga pagkinabuhi diha sa gitudlo sa Ginoo kanimo. Maoy hinungdan nga importante nga mamentinar ug maprotektahan ang imong pakighiusa sa Ginoo. 7. Giunsa paghulagway ni Jesus ang Iyang pakig-relasyon sa Iyang mga magtutuo diha sa Juan 15:4-5? Ang atong pakig-relasyon kang Kristo gikumpara sa punoan sa ubas, ingon nga si Kristo mao ang punoan ug kita mao ang mga sanga. 8. Nganong mahinungdanon man nga mamentenar ang atong relasyon diha sa Ginoo? 9. Sumala sa bers.4 sa Juan kapiyulo 15, unsay ipasabot sa giingon "pabilin"? 10. Sumala sa Juan 15:10, Unsaon nato pagpabilin diha sa Iyang Gugma? _______ PAKIGSAAD 11. Unsay gikinahanglan aron nga mahimong tinun-an ni Kristo? Luke 9:23 12 Andam ka ba nga molimod sa imong kaugalingong tinguha aron lang nga magmalipayon ka nga magsunod sa kabubut-on sa Dios sa imong inadlaw nga pagkinabuhi? Oo ❏ Dili ❏
Padayon diha sa dalan ug sa imong naandan nga imong nakat-onan.
Ikinabuhi kung unsa ang gipakita sa Ginoo kanimo sa matag-adlaw.
Pagmatinud-anon pagbantay sa imong pakigrelasyon sa Ginoo 32
1 x i d n e p p A o u k i s r e b l a s o u - g a s g a p l a s a t i m a g , a y n i l a g m a s y a b u s a g n i t n u G g n A - g n A a g n 3 1 a k I 6 - 5 : 3 n o h u t l u n a P . g n i s a k - g n i s a k g n o m s o - g u b a s o o n G a s i g i l a s " m u n H i . m a a a k l g n o m i a s g i l a s g a p d u y a g w a y A g u n o t a h u b a g a p g n o m n a n a t a s a y i S i m u d " . n a a d l a g n g n u r a t a m a s a y i N a k n a o t l u t l i ) 8 ( g n a - g n A a g n o a w - a k l I 8 1 : e u s o J . d o a a b l a s n o h a s a b g n a i t m i l a k d o y a g w a y A " i i b a g g u w a d a l i n k i o m n a - n u t a g n n a g n a h a n K l i n i i n t a u s a h a n l g n a n a t a s a a m u s l i h u b a n k g a p i g u ) 4 ( g n a - g n A a g n t a p u - a k I 0 2 : 2 a i c a a G l s u r k a s o t d d i o t s i r K g n a k n a b u o k a g n a s n a l i G " a n o t s i r K i s i l i d n o k i h u b a n g n a o k a a n i l i d a s u b n o r a k o k i h u b a n k i g n n k i i g U . o k a n a k a n a i a g n " . a k n o g a w s u a m g a m g u a s o u t g a p g n o k a a s a h d i i h u b a n k g i i g n o k a a s n a y g u t g a n g u a m g u g h a n i a g n s o D a s i k a n A " . o k a n a k g n a a l n o g n i l a g u a k g n a y i g n a - g n A a g n 2 1 a k I 4 - 3 : 2 s o p i l i F i h a s n a k g i a s n u n a s i b t a h u b g a p o m a k w a y A " a g n n a d g n u n h i y a a w a s l o n a o y u t a k a g n g o k a n n o u n h i s o b u a p g a P . g o b m a h g n a p g a p a s a h u g n i t o y a m s a m n a b u g n a a g n y a n u n a k a p i s i g u o m a k y a k i l i d g u o m a k y a g n a b a n i t g a P . o m n a k i y a k o y n n i a s g a t - a s g a t g n a n o n a m i t a g n o y n i y a r o a m . n a h o y a a k a k ) 7 ( g n a - g n A a g n u t i p - a k I 7 - 6 : 4 s o p i l i F i l i d n o k a s n u n a s i b a s a k a a b a k l o m a k w a y A " n a g n a h a n k g l i i g n o y n i g n a s o D a s i a o y a g n a p g a p g n o y n n i n a n a t a s t a m a a s a p g a p l g n a n a b u d a k g u t a m i l i d a g n s o D a s w a n i i l a k g n a g U . o p m a g n i s a k - g n i s a k g n o y n i a s d o p i l a n a m , o w a t a s g n a k a s u h a k g a p i g n o y n i a s a h d i a n u h - a n u h g u " s u s e J o t s i r C ) 3 ( g n a - g n A a g n o u t - a k l I 9 : 1 n a u J 1 a g m g n o t a g n a s o D a s i o t a n d g u s i i n o k n a p A " a s n o n a m u n i t a m g u g n u r a t a m a g n a y i S , a a s l g n o t a n n a n a t a s d o y a g o l y a s a p o m d a a s g n a y I a g m g n o t a n n a n a t a s o n h g a m g u l i a a s l a g m " n a s a p a a k l g n a - g n A a g n 1 1 a k I 9 1 : 8 2 o e t a M ) 6 ( g n a - g n A a g n m o n U - a k I 7 1 - 6 1 3 : o e t o m T 2 i ) 2 ( g n a - g n A a g n a h u d - a k I 8 2 - 7 2 : 0 1 n a u J a o m h w a k a g n a p g a p i l g n o y n i a s , i n i i n d o g n u t " n a h w a t a k g n a n a t g n a n a - n u n i t a g m g n o k a a g n a s n a a g n l a s a l i s i g a y n u B . n a t u b i l a k k o u b i t a s " . o t n a S u t i r i p s E a s g u k a n A a S . , n a h a m A g a d m a l a s o d u t g a p l a s g u y a w a s g a p g a p a g n n a b u t a u s i g l n a t a u s a k l k o u b i t g n A " g n a a l n o n a l s u p a m g u s o D a s i n a k g i a s , g n o d a b g a p a s l , n a r o u t a m a k a s i h u b a n k g a p i a s n o a s n u o d u t g a p l a s g n o k a a s i t a m a m o r e n r a k d o n u s g a n a l i s g u a l i n a k g n h u b a n k i i a s a l i n a k o k a a g m g n o k a g n A " o k a a l i a k a N . g o g n i t g a t a h g a N . o k a n a k s o D a s i d a g a a - g a n g n a l n o g n i a s , g n u r a t a m a k g u y a t a m a g n a m a l i s d o y a g a n i l i d g u n o y a d g n a n a t a s m a d n a a m g u o y a - g a p p a k g n a s a m " o k a n a k n a k g i a l i n a k w a g a a k a m y a a w l " t a h u b g n o y a a m ) 9 ( g n a - g n A a g n m a y i s - a k I 5 2 - 4 2 : 0 1 o e r b e H ) 5 ( g n a - g n A g n a m i l - a k I . 3 1 : 2 1 o t n i r o C 1 a m g u g a s a t i k a p g a p a s a t i k y a g i s a n d g a M " i n o g n a d n u o t a n i l i D . o y a a m a s t a h u b g a p a s g u t a h u b g i a s a m a s m o g i t g a n a p a s n a s a t a b g n a y a k a n i b a l a t i k n o u n h i y a g i s a n d g a M i . n a b u a s w a d a l g n a t o b a o m a n t i p a h a g n o m a k d o y a s a n " o o n G a s i k i l a b g a p a s . i l i d n a b u g n a , o e d u J a g m o t a n a k n a b u g n A " . i l i d b a s u n a b u g n a g u n o p i l u a g m n a b u g n A a l a k a s u a s a h d i n a g a y n u b g i n a n a t g n a t i k n a p A g n a t i k g u u t i r i p s E g n o p a h g i o a m a s i g a a n p i s a w " . u t i r i p s E a k a s u a s m o n i - g a p t i b m a - g k a n i n a n a t ) 1 ( g n a - g n A g n a n U - a k I . 9 - 8 : 2 o s e f E a s i g a a n p i o m a k s a w u a n l a y s a r g a s d o g n u T " a s g a t a h i l i d n o k , t a h u b g n o y n i i n k i i l i d o u t g a p i l i d t i l g n a S . i n i i n o b r a g i s a p a k a m y a a w n o r a s o D l i " . t o m a k g n n a p i a g m g n o y n i a s a g n u b i n k i n a m
2 x i d n e p p A . a y i l b B i a s t i l i p a p i i n k o m n i i i d e w p , o m n o t s u g i g n u K . a g n u t a s p o k i t i l g u a y n i l a s a g n i t n u G O T S I R K G N A K O K A A S N K I 7 1 : 5 o t n i r o C 2 . g n a a l l g n o - g a b a k o k a a s U L A S I P M U K G A P O K A N N O A S N U 6 : 4 4 1 : 1 ; 6 2 : 3 a c a a G i l s a s o o C l . a a s l ; 5 1 - 4 1 : 8 a g m g n o k a m o R n a n a t ; 2 1 : 1 n a u J . s o D a s i k a n a a s o y a s a p g l i g u s o b u t i g o k A o k A A L A S A G M G N O K A G N A 1 : 8 a m o R . m o k u h g a p a s n a k g n a r u t g n a h a k i a s o k a s a w u l i G 6 - 1 : 6 a m o R . a a s l a s m u h a g a s n a k g o k a i s a w a g a p G i , a a s l y a t i k a a w a g n l a t i k n o g n o m g n u K i n o r a s o D a s o n o r t a s n a g n a b u t a a s i w a u a k y a a w a g n s a w a g o m a g n d o g n u t a k y a n u d a o k A l l n o g n i l a g u a k g n o t a g n a o t a n n a g n u b m i l i g 6 1 : 4 o e r b e H . n a g n a h a n g n a p l i a s n o h a n a p a g m a s y o o a k l g o t a w a d a k a m . n a r o u t a m a k g n a o t a n a k a a w g u l 1 : 5 a m o R . o y a s a p g l i a g n s o - g u b , o t s i r C g n a k a h d g n o r a t a m o k A i , n a n a a s a k l a g m g n o t a g n a d g u s i i g n o t a g n u k n a p A 8 1 : 6 a m o R . g n u r a t a m a k g a p a s n o p i l u a k a s u o k A , s o D a s i a t i k n o o l y a s a p a g n n a g i l a s a m g n o t a 1 : 1 s o p i l i F ; 2 : 1 o t n i r o C 1 ; 1 : 1 o s e f E . n a a a b l o k A a g m g n o t a n n a n a t a s a t i k n a h o y p m i l g u 3 1 : 5 o e t a M . n a t u a b i l a k a s n i s a g n a o a m o k A " . g n u r a t a m a y i S y a k d o g n u t , a a s l 4 1 : 5 o e t a M . n a r o u t a m a k a s a a d g i t l , n a t u b i l a k a s g a y a h a k g n a o k A 5 1 : 5 1 n a u J . o t s i r K i n a a g h l i a k a s u o k A 9 - 8 : 1 n a u J 1 6 1 : 5 1 n a u J . a g n u b g n a y I a s a a d g a m a g n o t s i r l C i n o k a i l i p G i 1 : 4 ; 1 : 3 o s e f E ; 2 2 : 6 a m o R . s o D a s i n o p i l u o n o o g u u s l a k a s u a g n o k a t a h u b G i " . a a s a k a n l u s o m a g m i n i i o k a " a g n i t l u s g a p a s g n a m a l i l i d l a s i p m u k g a p g n A n b o k g n a g a n l s o D a s i l a s i p m u k g a p a g n d o u n i t g n A . n o a g a n o g n l 9 1 : 6 ; 6 1 : 3 o t n i r o C 1 . u t i r i p s E i l a g u a k g n o k a g n a o k a i l i D 5 1 - 4 1 : 5 o t n i r o C 2 ; 0 2 - 9 1 : 6 g n a a a B a s l n a n a - y u n p i g n a , o p m e t l a k o k a . s o D a s i a y i o k a a s u b g u i l i b a k a s u a s t i l a p g i o t n i r o C 1 . o t s i r C i n g n a a l o k i h u b a n k g a N i a s U o k A : d o n 0 3 : 5 o s e f E ; 7 2 : 2 1 o t n i r o C 1 . o t s i r C i n s a w a l a s p o k a s a k a s u o k A g n i s a k - g n i s a n K i ✓ d o u s l 9 1 - 8 1 : 5 o t n i r o C 2 . i l a s o y u p g a n o t s i r C i S u - g i s a p g a p ; i h u b o k a a n a s i l i d o r t s i n m a k i o k a g u , o t s i r C g n a k a s U . s o D a s i n a b u s u r k k a s i l a b - g k a n i o k A o k a g n a s n a l i G ) b a s u - g a p a a s a p g a m l i l i d a g n a h u g n i t y a n u d a ( l o s a b g a M ✓ n a a a b g n o m h a m n o r a l i n a t u b i l a k a s d o k u t g a p g n a a p a a w a s l 0 2 : 2 a i c a a G l . o k a n o t s i r K g n a k a h d o k a i i l i p G i g n o m i g n a a s n u g n u k s o D g n a i i h i t l u s ( o d a r u g i s g n o m h a M i ) t a h u b g i ✓ g n a y I 4 : 1 o s e f E . n a g n a b u t a g n a y I a s a m a l y a a w g u l 7 - 6 : 4 a i c a a G l . k a n a g n a y I o k a y a k d o g n u t , s o D a s i d o n u n u n a m a k a s u g n a n o t a h u b n o r a o t s i r K g n a k a h d b a s u - g a p o w a t a n , s o D a s i i o m h a k g a p g n a i o k A o k A g n o k a a g n n o h a n a p a S . p o y a s a g m a s n o k g n a o m a g n m a d n A ✓ 0 1 2 o s e f E : . t a h u b l a s i p m u k i g n o k a n a g n a h a n k l i , a a s a k a n o k a l a g n n a o a b h a m l i 4 2 : 4 o s e f E . g n o r a t a m g u n a a a b l o k A a g n o k a o r g i l i m a m , i l i d g n u k y a K . s o D a s i a h d i a h d n o y a d i 6 : 2 o s e f E ; 0 2 : 3 s o p i l i F . t i g n a l a s n o n a r o s g n u l a k o k a a s U . b a s u - g a p a a s a k a p g a p l a s g o u h a m l 1 1 : 2 o r d e P 1 . o y u p g a n a g n o y r a r o p m e t o k a n i i d , n a t u b i l a k a s m i r g l i p a k o k a a s U 5 : 5 a c i n o a s e T l 1 . t i g n t i g n a k a s i l i d , g a y a h a k a s k a n a a k a s u o k A a s n a o l y a s a p a k g u o y a g n a p g a p a s i g a a n p i n o n a s b u a p a m g a M ✓ . o t s i r K i n n a i r a h g n g a s o t d a g n n h a b g g u s a n a t a S i i l i i n o y n m o d i a s n a k g o k a i s a w u l i G . a a s l a g m g n o k a a s n a h u t k e p a a n a g n o w a t a g m 3 1 : 1 s a s o o C l n o u s a b l a g n n a g n a h a n k l i a n i l i D . n a o l y a s a p a k g n a n o t a w a D a s o t a n a n l a s i p m u k a n a g n a a s l a g m a s n o g n i l a g u a k g n a s a p g a m g u g i l a s g a m , i n k i o t a n n o t a w a d n a g n a h a n k l i , s o D i a a w a g n l s a n a t a S i n k a k a b a g m g n a n a y a k i L . a y i n a K t a m a a l ✓ 8 : 5 o r d e P 1 . a w a y a s y a w a a k a k a s u o k A 8 1 : 5 n a u J 1 . o k a n a k p a k h g a p i a s d a d i r o t w a y a a w a w a y l g n A . s o D a s i o k a o w a t a N 7 2 : 1 s a s o o C l . o k a n d o u s l a s o y u p g a n o m s i M o t s i r C i S 4 : 1 a c i n o a s e T 1 ; 2 1 : 3 s a s o o C l l . a m g u g n h i i g u n a a a b l , s o D a s i i l i p g i o k A 4 : 1 o r d e P 2 . s o D a s i n a k g d a a s i a g m a g n n o h l i l i b g u u k a d g n b a i l a s o k a t a w a d a k a N . s o D a s i n a k g i n a o l y a s a p a k g n o t a g n a o t e p m o k a m a p l 2 - 1 : 3 n a u J 1 . k i l a b o m a y S i n o k o t s i r K g n a k o k a a m a s i h a M 0 1 : 5 1 o t n i r o C 1 . o k a a s n u g n u k o k a o a m o k a s o y D a s i a y s a r g a s i g a a n P i ) t i g n t i g n a K a s a h d n a g u a d a K i ( " s s e n k r a D e h t r e v o y r o t c i V " a s n a k g i a h u k G i n o s r e d n A . T l i e N y b
3 x i d n e p p A . a y i l b B i a s t i l i p a p i i n k o m n i i i d e w p , o m n o t s u g i g n u K . a g n u t a s p o k i t i l g u a y n i l a s a g n i t n u G N O S U P M A L A M G A P A S " O K A N O M H A M " A G N E T N Y A B Y A N U D A I n a y g u t a k i o k a n n a m i d e w p a g n , s o b u h a m g u o k a n a m a k a a b a m g n o n a g N i l . 0 1 n a s a y k a p a k g n a g u o k a n o m h a m a s a t l u s e r n a g u a d a k g n a a g n n o g n i - g a n y a n u d A i o k a n a k a n a b a k a p g a p y a n u d a a g n o t s i r K i n a h d i a k a a b a k l a g n n a n a t g n a a s o b u t g a p a s a k n o s u p m a a m g a m a g n o m n o u t g a p g n A l i . o m h a m i i l i d a s a t l u s e r ? ) 7 : 5 o r d e P 1 ( a s n a g n g u p o y a a k a r i l a d n o n a h u t s i r k g n h u b a n k i i g n u k n a s a w a g a k y o k a n a m a n u d a a g n ? ) 1 5 : , o k a n a m n o p i l u a p g a m g n o n a g N a i c a a G l ( s o D a s i u t i r i p s E g n a n a h i . 1 1 i h u b a n k g a p a s a k o m h a k a m a g n i i i h o u t a s u B . n o g u a d a m g a m a n i l i d g u a n u h a n u h a s n o y s a t n e t a g m a s a k l o k u s a k a m , u t i r i p s E g n a a a B a s a y i g a s g u o u t g a p a s a h d l i a k o b u t g a m g U . o y n o m e d a s g u , d o n u a s , n a t u b i l a k a g n n a m i t l u s g a n a y i l b B g n a i a g n n a t o l i n i s a g n o k a n a m i t a b o m g n o n a g N . 2 1 i n k n o s u p m a a m g a p g n a o k a n o m h a m a g n e t n y a b g n A i l i . n o n a h u t s i r k a g n n o g n i ? ) 1 8 a m o R : ( n a t o l i s a m a n i l i d o t s i r K g n a k a a n a a g n a s n k i n a s i b i s " o m h a m o k a n i i l i d " a g n k o p a l a s n a k g o m n a k i i a s i o m y o a m a g n a y i l b B a s n a k g i i i n n a m a n i t l u s i g a g n g n a l a r a s u n g a n a g n o k a n a m a n u h a n u h g a m g n o n a g N i . 3 1 . o t s i r K i n n a b u a k t i g n a l a s o t d d i o m n a k i g n a t u b g a m g u y a w k i l a s i g u n a a y i b o k a a y i N i l i d g u y a n u n a k a s a y i S o k a n n a b u a k a g n s u s e J ? ) 5 3 1 o e r b e H : ; 0 2 : 8 2 o e t a M ( o m s i m a y i l b B g n a a g n , o m h a m o k a n i i i l i d a g n o k a n a m n o g n o m g n o n a g N i . 1 i t l u s i g a g n , t o l i s a s m o a l l i a s a a n a a g n o k a n a m a n u h a n u h g a m g n o n a g N . 4 1 ? ) 3 1 : 4 s o p i l i F ( . o t s i r K i n g n a b a t a s n a n a t g n a o k a n o m h a m a g n n a m i i t l u s g a n a s o g n u t l a s n a k g i o t s i r K i n i g a a n p i s a w u l i g g n o k a a Y I a g n a y i l b B i a s n a m n a m a n o k a a g n n o n a g n a h a n k a g m g n o k a a s o k a n a m a k a a b a m g n o n a g N l i l . 2 a i c a a G l ( o u t g a p a s i g a a n p i u t i r i p s E g n a y I a s t a w a d a k a m o k a n o r a d u a a B l o t a d a k g n a y I a s i s a b o k a n a k n a m i t a o m y a m o a m s o D g n a a g n n a o a b h a n i l i ? ) 4 1 - 3 1 : 3 ? ) 9 1 4 s o p : i l i F ( . n a a y a m h a k i a s n o - t a k a m , o b a P l i n a m a s o k a a g n n o y a p i l a m g a m o k a n a m i l i d g n o n a g N . 5 1 o k a n a k n a m i t l u s g a n o m s i m a y i l b B g n a i a g n o k a n a m k o d a h a m g n o n a g N l . 3 ? ) 1 1 4 s o p : i l i F ( a y s n a t s m u c r e c a g m a g n a s n u n a s i b a s o t n e t n o k a k g a p a s n a m a s u t i r i p s E a s i l i d n o k , k o d a h a k l a s u t i r i p s E a s i g a t a h o k a a y i N a a w l a g n a s o k a m g n a i n a m o t s i r K i s a g n i l i b y a a w a g n l o k a n a m i t a b o m g n o n a g N . 6 1 ? 7 : 1 o e t o m T i 2 . a n u h a n u h g n a p a g n n o - g i l g u a m g u g , m u h a g s o D a s i n a g n a b u t a g n u r a t a m g n o k a o m h a m n o r a i n a n a - l a s a k a g m g n o k a g a t a h g a n o t s i r K i s a g n a h u d a h u d g a p a s o k a n a m i h u b a n k g a m g n o n a g N i . 4 ? ) 1 2 : 5 o t n i r o C 2 ( ) 3 2 1 : a m o R ( . o u t g a p g u o k a n a k n a m a n a g n n a b u a s n a g n a b u t a a s o m h a m y a a w a g n i l o k a n a m i t a b o m g n o n a g N . 7 1 a g n n a m i t l u s g a n o m s i m a y i l b B i g n a a g n o k a n a m a y u a m g a m g n o n a g N l . 5 ? ) 1 3 8 a m o R : ( o k a n a k g o t n u b a k a m y a s n k g u i , o k a n a k n a m n a b u s o D g n a i a l i a k a n y a k d o g n u t a t i k a p a k i i n k o k a g u g o s u k g n o k a g n a o a m o o n G g n a i i w a n i l a k a s n a d b u n i t y a m o a m s o D g n a i a g n o k a n a m g o b i l g a m g n o n a g N . 8 1 ) 1 7 2 : o m a S l ; 2 3 : 1 1 l e n a D i ( s o D a s i o k a a n i h n d i i h u b a n a g n u t i r i p s E g n a y I a s i g a a n p m a a a k i l a s o k a n a k g a t a h g a n g u i h u b a n k g n o k a i a s r a o r t n o k o m a g n s a n a t a s l i s n a t o g u t n a m o k a g n o n a g N . 6 ) 1 3 4 : ; 2 1 2 o t n i r o C 1 ( : o k a n a k ? ) 4 : 4 n a u J I ( i h u b a n k g n o k a i a s i h n d o t s i r K i i s n a m a p n a n a h m a g s a m a g n n o g u a d a m a k o k a n a m a p w a b a l a g n s a y k a p a g n o k a n a m i t a b o m g n o n a g N . 9 1 n a m i t l u s g a n a y i l b B g n a i a g n , n a h d i l i p a k g n a n o t a w a d n a m o k a g n o n a g N . 7 ? ) 7 3 8 : a m o R ( o k a n a k a m g u g h a n i a g n o t s i r K i n i g a a n p i o t n i r o C 2 ( n a g u a d a k a s g n a a l o k a n a k n a b u g a n s o D i g n a y a n u n a k a g n o k a n a k k o m a s o m a g n i h u b a n k a s d o s i l i a k g n a o k a n n a m n a t o g u t g n o n a g N . 0 2 ? ) 4 1 : 2 g u n a t u b i l a k a s g o t n u b g a p a s o k a n a k n a m g n a b a t a k a m s u s e J o t s i r K i s a g n a g n n a o a b h a n l i n a m o k a a g n , m a a a k l a s o k a n a m n a g n a u k a m g n o n a g N l . 8 ) 3 3 6 1 n a u J ( : a m e b o r p l a g m a s n u b a a g n i n k i a y N g a t a h i i , o k a n a k a r a p s o D a s i m a a a k g n a o a m o t s i r K l i s 6 1 1 - 4 1 1 p p . , n o s r e d n A l i e N i n s s e n k r a d r e v o y r o t c V a s i n a k g i a h u k g i i n K i ? ) 5 : 1 o g a i t n a S ; 0 3 : 1 o t n i r o C 1 ( a y i n a K n o o y a g n a p i n k o k a g n u k i a y s n a d g u m u a g a p l y o k a n a m a n u d a a g n , o k a n a m n o - b o u s a m g a m l o n a g N . 9 a s , n a h o y a a k a g m a s a n u h a n u h g n a p g n o k a g n a k o t u t i g n o k a a g n i d e w p ? ) 3 2 1 2 : 3 n a t u g n a b g a P ( s o D a s n o n a - d u n i t a m a k i a s g u a m g u g h g a p i
4 x i d n e p p A a y i l b B i a s t i l i p a p i i n k o m n i i i d e w p , o m n i o t s u g g n u K . a g n u t a s p o k i t i l g u a y n i l a s a g n i t n u G G N S A K G N S A K G N O M I
I I A S M A D N A G A P
G N O M I A S O N A L P A G N N O Y A S G N A N O Y S O B E D G A P A G N W A L D A N I . g a t n u b g a t a m , g o g n i t g o k a g n a a w a n m a P i , o o n G O i , w a d a l g a t a M m u a a g a n l a g n t o b a a p g a n g u o m n a k i o y g n a h a g m g n o k a g n a o a b h a p g o k a l i i 3 : 5 o m a S l a o a b h g u o k a l i i y a u s l , g n i s a k g n i s a k g n o k a g n a a o a b h g u l i , o o n G i , o k a a h i s u S . a a s l a g m g n a d g u s i i g n i s a k - g n i s a k g n o m i g n a a m a d n A g u n o g n i l a g u a k g n o m i g n a a h i s u S
s o D a s i m a a a k l g u a o y a g n a P
. 1 i h a y i g g u , o k a n a k o y a a m i l i d y a n u d a g n u k a w a - n a T . a h u g n i t a g m g n o k a g n a a y i l b B g n a i I - n u T . 2 4 2 - 3 2 9 3 1 : o m a S l . n a s u p a t a k y a a w a s n a a d l l a s o k a ? o m n a k i g o a d n a t a p a k a n y a s n U
g u n i s a m g u o - g a b g o k a i g a t a h g u g n i s a k g n i s a k g n o k a g n a , s o D O i , a i l t u P ? n a - k u b i t a n k i a s n a t u g s i h g i y a s n U
0 1 : 1 5 o m a S l . u t i r i p s E g n o n a t ? n i i i n t o b a s a p g i y a s n U ? e t n a t r o p m i a g n g n o u p l a g m g n a n a m a s n U
u t a m a k a g m g n a g n o u b h a k g n a o k u t a m a k a g m g n a g n o u b h a k g n a o k i a t i k a M n o r a a t a m a g m g n o k a g n a a h k U B ? h u b a n k i i g n o m i a s g n a a l i n i i n t o b a s a p i y a s n U
8 1 9 1 1 : o m a S l . d o a a b l g n o m i a s a h d i n a r o o o n G a s o p m a - g a P i . 3 . a y s a r g g n a a a n a n i i d s o D a s i o n o r t a s l o u d g a p a s o k u n a p g a m a t i k i l i d a s u B . a y i l b B i a s a s a b a n g n o m i a s d o g n u t i h a m s o D g n a i i h i t l u S
. n a g n a h a n k g g n o t a l i i a g n a y s a r g g n a g u y o u a k g n a o t a n l t a w a d a m a h n D i 6 1 : 4 w e r b e H . a y S i a k g a p g n a y . t a h u b a n g n a y N n a n a t i I a s a s o o n G g n a i a h a b m S i s o D g n a i i t a m a a s a P l
o p m a g a p a s n a h a t s i l a g m g n o m i a s i s a b , s o D a s o y a g n a P i
s o D a s o t d a g n t i i w a - g a P . 4 A I L B B G N A N O U T G A P A S N O A S N U I a s w a y a b a k a m a k i s u m g n A . o n m H a g m o i s e s o r o K a g m g u t i w a - g a P . s o D a s i a b m i s g a p a s o m n a k i g n a b a t a k a m g u u t i r i p s e g n o m i m u s a k a l i p p g n a i a n A i . a n a t u g n a p a g m a s i g a a n p o u k i s r e b i l g n a o y a - g a p a h i s u S . a s a b g a m w a k i g n a t m a s n o u m h g n o m n i i y a g n a a g n a n a t u g n a p a g m a s n a n a b n a n u - t a k a n g n o m i g n a r a k i l p a I . 5 ? o u k i s r e b a g n l a h n d i o m n i g o d n a t - a k a n g n a n a m a s n U . 1 a s g n o u p g n a y I l g n a r a k i l p a a m g n o m i n o r a n o r a k n o t a h u b g n o m i y a s n U ? h u b a n k g n o m i i i ? o u k i s r e b l a g m a s n h a b i g n o m u t k a n p y a s n U i . 2 a y r o m e m g a P g u g n o d n a a m a p g a P l . 6 ? n i i i n t o b a s a p i t o u b y a s n u g U ? g n o u p a g n o r t n e s l a k a n p i g n a n a m a s n U . 3 a m a p g n o m a s o k o o b e t o n i a g n o u k i s r e b l g u i l i g n o m i a s a h d i i n k i p g a P , a y i l b B i a t a u S l . i n k i a s a s a b a n g n o m a h a y r o m e m g u , i a s n a k G i n a g n u d n a l g n a b a t a k a m n o r a ? o n a g N ? n a m a s A ? a - s u n a K ? a s n U ? a s n K i : a n a t u g n a p I . 4 . w a d a l k o u b i t a s a a d a a d a m l l i n k i o m i n o r a d r a c a g n 5 X 3 . a y e d i g n a n u - g a n a g m g n a g u s k e t n o k g n a n a t b a s a m a g n o m n a k i t o u b g n a n a m a s n U ? h u b a n k g n o m i i i a s a r a p i n i i n g a y a d a p g i g n a n a m a s n U . 5 A Y I L B B A S A S A B G A P A S O N A L P I ? o m n i o o n G a s i t o b a s a p i g a t a m o u t i p a k l a k a s u g u a s a b g a p , n o g u t g n o - g a B a s a s a b g a p a s d o g u s g a P ? n o n a m u t g n a y a g n a a g n o d n a m y ' a b a n u d A . a a s a k d o g u s g a m a g n t o y g u s i g n o m a , s o p a t a m i n k i o m i a g n d o t g n a h w a d a l a k a s u a s a s a b g a p g n o m i a s n a m u H . a m o R g u , n a u J I , t a h u B , n a u J a s o r b L i ? n o g o d n u s g n o m n i n a y a g n a a g n n a n a b m u s o o p m h l i i y ' a b a n u d A . B a s o u t i o p a k l a g m g u d o p a s a b g a p o r b i l g n a i l a s d o g u s g a m a p a k i l i d a s o r b i l ? n a y a k i l y a g n a a g n a a s l y ' a b a n u d A . c . e y l a t e d a g n g n a g u d a s 5 x e d n p a i a g m g n a a w a - n a T . n o h i t l u n a P a s g u o m a S l ? n a t p u k g n o m n i o m h a m a g n i d a a s y ' a b a n u d A . d
5 x i d n e p p A a y i l b B a s i t i l i p a p i i n k o m n i i i d e w p , o m n i o t s u g g n u K . a g n u t a s p o k i t i l g u a y n i l a s a g n i t n u G G N O M I A S O N A L P A G N N O Y A S G N A . G U T A K A S U A S A Y I L B B A S A S A B G A P I I 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 o t n i r o C 2 o u t i p a k l a s " X " g n a g n a t u b i , o u t i p a k l g n a a s a b g o m n i n a m u h a n g n a h d i a S 0 4 9 3 8 3 7 3 6 3 5 3 4 3 3 3 2 3 1 3 o m a S l g a p g n o m i g n a y a b u s a m a g n o m n i o m h a m i . o a t i p a k l , a h g a a p i a g m a g n g n a n a N i . a t s i l a s a b a n a g m a s a s a h d i g a w s u 6 5 4 3 2 1 a i c a a G l o u t i p a K a g M l 6 5 4 3 2 1 o e t o m T i 1 8 1 7 1 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 N A U J 4 3 2 1 o e t o m T i 2 1 2 0 2 9 1 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 s o c r a M 8 1 7 1 6 1 5 1 4 1 3 1 8 2 2 1 7 2 1 1 6 2 0 1 5 2 9 4 2 8 7 3 2 6 2 2 5 4 1 2 3 0 2 2 1 9 1 t a h u B 0 5 9 4 8 4 7 4 6 4 5 4 4 4 3 4 2 4 1 4 o m a S l 5 4 3 2 1 n a u J 1 3 2 1 o t i T 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 a m o R 1 n o m i l i F 5 4 3 2 1 o g a i t n a S 9 1 5 3 8 1 4 3 7 1 3 3 6 1 2 3 5 1 1 3 4 1 0 3 3 1 9 2 2 1 8 2 1 1 7 2 0 1 6 2 9 5 2 8 7 4 2 6 3 2 5 4 2 2 3 1 2 2 1 0 2 s i s e n e G 4 3 2 1 s o p i l i F 0 5 9 4 8 4 7 4 6 4 5 4 4 4 3 4 2 4 1 4 0 4 9 3 8 3 7 3 6 3 5 4 3 2 1 . . s i T 1 0 6 9 5 8 5 7 5 6 5 5 5 4 5 3 5 2 5 1 5 o m a S l 3 2 1 . . s i T 2 5 4 3 2 1 o r d e P 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 o m a S l 3 2 1 o r d e P 2 6 5 4 3 2 1 o s e f E 9 1 8 1 7 1 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 2 2 3 1 2 2 1 0 2 g a y a d a n P i 4 3 2 1 s a s o o C l 0 7 9 6 8 6 7 6 6 6 5 6 4 6 3 6 2 6 1 6 o m a S l 0 2 9 1 8 1 7 1 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 o m a S l 8 1 7 1 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 0 1 9 4 2 8 7 3 2 6 2 2 5 4 1 2 3 0 2 2 1 9 1 s a c u L 8 1 7 1 6 1 5 1 4 1 3 1 8 2 2 1 7 2 1 1 6 2 0 1 5 2 9 4 2 8 7 3 2 6 2 2 5 4 1 2 3 0 2 2 1 9 1 o e t a M 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 o e r b e H 0 3 9 2 8 2 7 2 6 2 5 2 4 2 3 2 2 2 1 2 o m a S l 6 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1 1 0 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 o t n i r o C 1
6 x i d n e p p A a y i l b B i a s t i l i p a p i i n k o m n i i i d e w p , o m n i o t s u g g n u K . a g n u t a s p o k i t i l g u a y n i l a s a g n i t n u G O Y N O M I T S E T A G N N O G N I L A G U A K G N O M I A S M A D N A G A P N O A S N U
N A S A W U L A K A S O N A L P G N A a s d o g n u t i h a m a a g h l i g n o m i g n a i t l u s g a p o m n n o a s n u i g n u k a b a n a k a n u h a n u h a k a N t i m a g a k a M . o y l e h g n a b e a s a t n e s e r p g a p a s i g a a p a g m g n a h g a d y a n u d A g n o m i a s i t l u s g a p g n a o a m i g a a p a g n n o y a s a k a n p i a s a s u g n a i l a g n T i ? o u t g a p g n o m i a g n g n a t u b a g m g n i t n a t r o p m i a g m y o y a g a n u d a o r e p , i n i i n n a h n a s i b i a t i k g n a b a t o m y o a m a y i g a g m a g n d o n u s o m g n A . y n o m i t s e t o i h u b a n k i a s n a i t a n i s a k g n A . s a w u a m a y i s l n o r a o w a t a k a s u a s n a t b a s a m n a g n a h a n k l i , n o y a s a g n o y n o m i t s e t g u m a d n a - g a p , a n u h a n u h a g m g n o m i a s y a - n a h g a p a s o m n a k i g n o n a h u t i r i p s E a k t a p u a s i s a b g i n a s a w u a k l a s o n a p l a g n d o n u s o m m a d n a - g a m i l a g n i t O . y a s n a b a m i n k i o m i a g n n o r a l e p a p a s i n k i t a u s I l . o b i t k p e i o r e p . s a a t - s a a t g n a b a s u n a i l g u o t u n m a k i 3 a s g n a l d o u s o m a g n l i l a d a k a n p g u a k i g n o m i a s o n a p y a y S l i a n u d a g u o o n G a s a k a m g u g h G i i i i h u b a n i k . 1 y n o m i t s e t a g n n o g n i l a g u a k g n o m i a s m a d n a - g a p a s a y i G s o D a s i a m g u g h g a p i g n A 6 1 : 3 n a u J " ... o t s i r K i n t a w a d o m o k a a p a a w a s " l . 1 i h u b a n k g n o m i i a s s o D a s i o n a p l g n A b 0 1 : 0 1 n a u J a s o y a a m a g m g u t o g s i h g a p a s i g a a n p i i o y a a m i l i d n k i o d a s i r e t n a g m g n a n a t I a g n a o m H i g n a a d a m u s I ? o t s i r K . i h u b a n k i g n o m i a s i n t a w a d o M n h a b g n a n a t i . s o D a s g a u m h a n g u a i l i l a s a s a k a m o w a t g n A . 2 g n o m i g n a i y a k a s g u , n a s a t a b a g m g n o m i a s , i t a b g a p i l , n o n a - d u n i t a m g a p . a p n a b u g u , g i l i h g n o m i a s , o g m a d a g m g n o m i a s a g m g n o m i a s n a s i b g u , a y i a n k i a a s a k a n n a n a t g n a t i k l 3 2 : 3 a m o R . g a y a h a p g a p a g n a r b u s , n o y a t a m a k g n o n a h u t i r i p s E g n a o a m a a s l a s a t l u s e r g n a 3 2 : 6 a m o R " ... o t s i r K i n t a w a d g a p o k a n a s n u G " i . 2 . s o D a s i n a k g i g a u m h a k g a p l i a n a g n n a a d g n a l a s n U ? o t s i r K i s t a w a d g a p o m n i a s n u g i : d o n u s o m g n n k i i a h a s U n o g n i l a g u a k g n o t a a s s a w u a k a m a t i l m i l i d 9 - 8 : 2 o s e f E ? o t s i r K i n a k l o u d a k a m a g n o m n a k i g n a b a t i a k a s n u G ? i t a b g g n o m i i i y a s n U ? o p m a g i m y a s n K ? n o y a g h i i a g n i n i i n a k t o b a a k g n o m i y a s n U ? o b a t i h a m n k n a m a - d D i i i g n o t a a s g n a l a g a t a h g g n a d u y a g g n a i l o a m o t s i r K i S . 3 ? s o D a s g o d n a t g a P i . n a s a w u l a k g n A . o y l e h g n a b e a s t o b a s g a p a s o m n a k i g n a b a t a k a n y o a m a g n o u k i s r e b g n a l l i p a I o t a n a k i l u p y a t a m a n o t s i r K i S 8 : 5 a m o R . y n o m i t s e t g n o m i a s d o g n u t o y e h g n a b e l a s t o b a s a k a m o w a t a g m n a a d l g n o t g u b g n a g n a l o a m o t s i r K i s 6 : 4 1 n a u J " ... o t s i r K i n t a w a d g a p g n o k a a s n a m u H " . 3 b a s u - g a p w a h n a b a n o t s i r K I S 6 - 3 ; 5 1 . r o C 1 a g m a g n o r a k g n a i t u g s i H ? o t s i r K l i n t a w a d g a p g n o m i a g n d a k u s o b a t i h a n y a s n U . i h u b a n i k g n o m i a s a t i k a n g n o m i a g n n a b a s u a k . s a w u u n a m g n o t a a g n n o g n l l i n o t a w a d g n o t a n a l g n a h a n K i . 4 t o y g u s a g M . s o D a s i k a n A g n a k o m h a m a g n n o r a o t s i r K i i s a t a w a D 2 1 : 1 n a u J a g m g n a w a y a , g n o u p a g m a g n l l a r u t a n g u t i m a g g a P . n o y a s a g n i n k i a o m H i . 1 o m a g n a y i n a K r a t i b m o m a g n i o m n a k i t a u h g a n l o t s i r K i s 0 2 : 3 . a n P i d o u s l . a s u - g a t a m a s n a t b a s a m a g n g n o u p a g m g u t i l m a g g a P . n a g n o u n p l i g u b a s u t o g s i h g a p o r e p ( e y l a t e d a g m a g n n o n a d g n u n h a m o y a a k i i l i ) t s e r e t n e a k a m a g n a g n o y i h i l e r d g n a e y a k i L e y l a t e d a g m g n o m i a s d o u s o m a g n l a y i S a r a t i b m i o u t g a p a s i g a a n p i 9 : 0 1 a m o R a g n e y a k i L . i l a w g a p w a y a , g n a a k l i t l u s g k a n g a r u m g u i g n a l l a r u t a n a g n a o m H i . 2 . g n i s a k - g n i s a k . n o y s a r t s u l i o n a t i l g n a n n a p a g m g u t i m a g g a p , a k o d u t g a m l . y a w g a u h g a p l a s n a y a g n a g u w a - n i t g u g a t a h g a m , o y a a m a g n a u m H i . 3
BBBBBBBBBBBBBBBBBBBB B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B BBBBBBBBBBBBBBBBBBB B B 1 e m u l o V o t s i r K _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ n o n a h u t s i r K g n i h u b a n i k g a P a s a s t e P o s r u K a s n o u t g a p a s n a m u h a k a n g n o n a - d u n i t a m a g N d o u t a m a p g a P 0 2 : 2 a i c a l a G g n a k a n i l i d a s u b s u r k a s o t d i d o t s i r K g n a k n a b u o k a g n a s n a l i . o k a n a k a i n a a g n a n o t s i r K a h i d i h u b a n i k i g g n o k a n o r a k o k i h u b a n i k g n i n i k g U g u a m g u g i h a n a g n s o i D a s k a n A a s o u t g a p g n o k a o t d a g n g a t a h a g I d o u t a m a p g a P a g n i n i K . o k a n a k g n a l a n o g n i l a g u a k g n a y i a s n a y g u t g a n i N a h i D i s i l i d n o k i h u b a n g n a i h u b a n i K g n o - g a B g n A g n a - g n A g n a n u o l d u t u t g a o k a a s G M O a g m g n A r o t s a P B B