Efeso 1:1 i Efeso 1:5 Ang Sulat ni Pablo sa Mga Taga-Efeso Ang Pag-abi-abi 1 Ako si Pablo nga apostol ni Cristo Jesus suno sa kabubut-un kang Dios, nagapangamusta kaninyo nga mga katawhan kang Dios* rugyan sa Efeso, kamo nga mga matutum sa inyo pagtoo kay Cristo Jesus. 2 Kabay nga bugayan kamo kag itaw-an kang kalinung kang Dios nga atun Amay kag ni Ginoong Jesu-Cristo. Mga Ispiritohanun nga Pagpakamaayo 3 Darayawun gid ang Dios kag Amay kang atun Ginoong Jesu-Cristo. Ginbugayan na kita kang tanan nga ispiritohanun nga pagpaka- mayad halin sa langit tungud kang atun suud nga kaangtanan kay Cristo, 4 tungud hay ginpili na run kita nga daan tun- gud kang atun suud nga kaangtanan kay Cristo bisan sa wara pa matuga ang kalibutan, agud nga kita mangin balaan kag wara ti kasawayan sa anang panuruk. Tungud kang anang paghigugma kanatun 5 ginpat-ud na run nga daan nga kita mangin anang mga kabataan paagi kay Jesu-Cristo. Amo gid dya ang nahamut-an nga himoon kang Dios kag anang kabubut-un 1:1 1:1 sa Ingles; saints
Efeso 1:6 ii Efeso 1:13 6 para nga dayawun ta tana tungud kang anang makatiringala nga bugay nga gintugro kanatun nga wara ti bayad tungud kang atun suud nga kaangtanan sa anang hinigugma nga Anak. 7 Tungud sa anang Anak kag paagi sa dugo† na kadya gintubos kita kang Dios, nga ang buut hambalun ginpatawad ang atun mga kasal-anan. Daw ano kabugana ang bugay kang Dios 8 nga anang ginpasagahay kanatun! Gintu- groan na kita kang tuman nga kaaram kag paghangup, 9 kag ginpamaan na kanatun ang anang plano, nga kauna wara na gid ginpahayag, nga ana pagahimoon paagi kay Cristo suno sa anang katuyoan. 10 Kag ang anang plano amo nga sa pag-abot kang gintalana nga panahon, tingbun na ang tanan nga mga butang sa langit kag sa lupa kag ipasakup sa pagdumarahan ni Cristo. 11 Ang tanan nga mga butang ginhimo kang Dios suno sa anang katuyoan kag kabubut-un, gani nga ginpat-ud na run nga daan nga himoon kami nga manunubli tungud kang amun suud nga kaangtanan kay Cristo 12 agud to nga dayawun tana sa anang pagk- agamhanan paagi kanamun nga amo ang una nga nagsarig kay Cristo. 13 Kag kamo man, kang pagkabati ninyo kang pulong nahanungud sa kamatuoran nga amo ang mayad nga balita nahanungud sa inyong kaluwasan, nagtoo kamo kay Cristo kag may † 1:7 1:7 dugo ukon; kamatayun
Efeso 1:14 iii Efeso 1:19 kaangtanan run kamo kana. Gani nga gintugro kaninyo kang Dios ang Balaan nga Ispirito nga anang ginsaad bilang tanda nga kamo ana run. 14 Ang Balaan nga Ispirito amo ang kasiguro- han nga mabaton natun ang tanan nga gin- saad kang Dios hasta nga mangin bug-os run gid ang kaluwasan kang anang mga katawhan. Tungud ka dya pagadayawun tana sa anang pagkagamhanan. Ang Pangamuyo ni Pablo 15 Amo ria gani nga kang pagkabati ko nga kamo nagtoo kay Jesus nga atun Ginoo kag nagapalangga kamo sa tanan nga mga katawhan kang Dios, 16 wara gid ako nag-untat sa pagpasalamat sa Dios para kaninyo kag ginasambit ko kamo sa akun mga pagpangamuyo. 17 Ginapangayo ko sa makagagahum nga Amay nga amo ang Dios kang atun Ginoong Jesu-Cristo nga paagi sa anang Balaan nga Ispirito tugroan na kamo kang kaaram kag ipahayag kaninyo ang kamatuoran, agud to nga mas makilala pa gid ninyo tana kamayad. 18 Ginapangayo ko man nga masanagan pa gid ang inyong panghuna-huna agud to nga maman- an ninyo kon ano gid bala ang inyo ginalauman nga ana gintigana kang pagtawag na kaninyo, kag kon daw ano ka bugana kag kanami ang anang mga ipasubli sa ana nga mga katawhan. 19 Kag ginapangayo ko man nga inyo mabatya- gan ang makatiringala kag wara ti tupung nga gahum kang Dios nga nagapanghikot kanatun
Efeso 1:20 iv Efeso 2:2 nga mga nagtoroo. Ang wara ti tupung nga gahum na nga dya amo man ang ana gin-gamit 20 sa pagbanhaw kay Cristo halin sa mga minatay kag sa pagpapungko kana sa anang tuo nayon‡ sa may kalangitan. 21 Gani nga si Cristo ang labing mataas sa tanan nga mga nagapangulo, may awtoridad, nagagahum, nagahari kag sa bisan ano pa man ang katungdanan nanda kadya makagagahum nga indi lamang sa kadya nga panag-on kundi amo man sa paraaboton. 22 Kag ginpasakup kang Dios ang tanan nga butang sa pagdumarahan ni Cristo kag ginhimo tana nga pangulo kang tanan nga butang para sa kaaraydan kang Iglesia, 23 nga amo ang anang lawas. Kita nga mga tumuluo amo ang nagabug-os sa lawas ni Cristo, kag tana amo man ang nagahimono sa tanan- tanan nga butang. 2 Ang Bag-o nga Kabuhi tungud kay Cristo 1 Kamo tana anay patay sa panuruk kang Dios tungud kang inyo mga paglapas kag mga kasal- anan, 2 hay nagagawi kamo kato nga nagasunod sa mga malain nga ginahimo kang mga tawo sa kalibutan, kag nagasunod pa gid sa nagahari sa mga ispirito nga dyan sa kahawaan. Dya tana amo man ang nagapanghikot kadya sa mga tawo nga nagasupak sa Dios. ‡ 1:20 1:20 ukon, pagtugro kana kang pinakataas nga katungdanan
Efeso 2:3 v Efeso 2:10 3 Sa pagkamatuod lang, kita tanan anay nagk- abuhi man nga pareho kananda, nga nagasunod sa luyag kang atun tawhanun nga kinaugali nga amo ang luyag kang atun lawas kag panghuna- huna. Sa kahimtangan natun nga to, pareho man kita kang iba nga nagakabagay nga mag-agum kang kasingkal kang Dios. 4 Pero ang Dios tama gid ka maluloy-on, kag ginahigugma na gid kita kamayad. 5 Bisan pa nga patay run kita sa anang panuruk tungud kang atun pagkamalinapasun, gintaw-an na kita kang bag-o nga kabuhi paagi kay Cristo. Tungud lang gid sa bugay kang Dios nga naluwas kamo. 6 Tungud kang atun suud nga kaangtanan kay Cristo-Jesus ginbanhaw kita kang Dios imaw kay Cristo para mangin kaimaw na sa pagdumara rugyan sa kalangitan. 7 Ginhimo na dya agud to nga sa maabot nga panag-on mapakita kang Dios sa tanan ang bugana na nga bugay nga indi gid matupungan kag ang anang kaalwan kanatun tungud kang atun suud nga kaangtanan kay Cristo Jesus. 8 Tungud [gid lang] sa bugay kang Dios naluwas kamo paagi sa inyo nga pagtoo. Kag ang inyo kaluwasan wara ninyo maagum paagi sa inyo kaugalingun nga paghimakas kundi nga libre dya nga gintugro kang Dios kaninyo. 9 Wara kamo naluwas tungud kang inyo nga hinimoan, gani nga wara ti bisan sin-o nga makapabugal. 10 Ang Dios ang naghimo kanatun kon ano kita. Tungud kang atun suud nga kaangtanan
Efeso 2:11 vi Efeso 2:15 kay Cristo Jesus gintugroan na kita kang bag-o nga kabuhi para nga maghimo kang mayad nga gin-aman na nga daan nga atun pagahimoon. Nangin Isara lang Kita tungud kay Cristo 11 Gani panumduma ninyo ang inyo kahim- tangan kauna. Kamo natawo nga mga bukun ti Judio kag ang panawag kaninyo kang mga Judio nga sinirkom mga bukun kamo ti sinirkom (pero ang pagpasirkom nga to sa lawas ginhimo.) 12 Panumduma ninyo nga kang amo to nga paniempo wara pa kamo ti kaangtanan kay Cristo, kag wara kamo maabay sa mga tawo nga pinili kang Dios.* Kag wara man kamo ti bahin sa mga saad nga nalakip sa kasugtanan nga ginhimo kang Dios sa mga Judio. Wara man kamo ti paglaum kag nagakabuhi kamo sa kalibutan nga dya nga wara nakakilala sa matuod-tuod nga Dios. 13 Pero kadya, tungud kang inyo suud nga kaangtanan kay Cristo Jesus, kamo nga marayu anay sa Dios nangin marapit run kamo kana paagi lang gid sa dugo† ni Cristo. 14 Hay tana mismo ang nagpasag-uli kanatun nga mga Judio kag mga bukun ti Judio. Kauna anay ang kaugut sa atun tunga daw pader nga nagabalabag sa atun relasyon. Gin-guba na ang nagabalabag nga dya kag ginhimo na kita nga isara run lang. 15 Tungud kang anang kamatayun,‡ ginhimo ni Cristo nga wara ti pulos ang kasugoan lakip 2:12 2:12 mga Judio, nasyon kang Israel ‡ 2:15 2:15 ukon anang lawas kamatayun † 2:13 2:13 ukon
Efeso 2:16 vii Efeso 2:22 run ang mga turumanun kag mga ordinansa na kadya, agud to nga paagi sa atun suud nga kaangtanan kana himoon na nga isara run lang§ ang mga Judio kag ang mga bukun ti Judio, gani nga nakaagum kita kang paghidait sa isara kag isara. 16 Kita nga isara run lang ka lawas,* ginpanum- balik na sa Dios paagi sa anang kamatayun sa kros, kag paagi man sa kros gindura na ang kaugut natun sa isara kag isara. 17 Nag-abot tana kag nagpangwali nahanungud sa paghidait kaninyo nga mga bukun ti Judio nga marayu sa Dios kag kanamun man nga mga Judio nga marapit kana. 18 Tungud kana kadya sarang run kita maka- parapit sa Dios nga Amay paagi sa sangka Ispirito lang. 19 Gani kar-on, bukun run kamo ti pangayaw kag dumaray-o sa katawhan kang Dios, kundi mga kaimaw run nanda kag sakup kang anang panimalay. 20 Kon sa sangka balay pa nga ginapatindug, ang inyo harigi amo ang mga apostoles kag mga propeta, kag ang bato nga inyo pinakapun- dasyon amo si Cristo Jesus mismo. 21 Tungud kang atun suud nga kaangtanan kana, kita nga mga bahin kang balay gi- naarangut hasta nga magbahul kag mangin bal- aan nga templo para sa Ginoo. 22 Kag tungud kana kamo man ginadugang agud mangin bahin kang balay nga pagaistaran § 2:15 2:15 sa Griego:sangka bag-o nga tawo * 2:16 2:16 ukon, Iglesia
Efeso 3:1 viii Efeso 3:6 kang Dios paagi sa anang Balaan nga Ispirito. 3 Ang Pagpangabudlay ni Pablo sa mga Bukun ti Judio 1 Tungud sa ginhimo nga ria kang Dios kaninyo, ako, si Pablo nga napriso tungud kang akun pag-alagad kay Cristo Jesus sa pagpangwali kaninyo nga mga bukun ti Judio nagapanga- muyo. 2 Sigurado gid nga nabatian run man ninyo nga tungud sa bugay kang Dios gintugyanan na ako kang dya nga pinasahi nga buruhatun para gid lang sa inyo nga kaaraydan. 3 Ginpahayag gid mismo kang Dios kanakun ang anang plano nga wara na gid ginpamaan bisan kay sin-o. Nakasulat run ako kang mabugu nahanungud dyan karia. 4 Sa pagbasa ninyo kadya, mahangpan ninyo kon ano ang akun naman-an nahanungud sa sikreto nga plano nga dya nga pagatumanun na paagi kay Cristo. 5 Dya nga plano wara ginpamaan kang Dios sa mga tawo katong una nga mga paniempo. Pero kadya, paagi sa anang Balaan nga Ispirito ginpahayag na run dya sa mga balaan na nga mga apostoles kag mga propeta. 6 Kag amo dyaay ang anang sikreto nga plano: nga paagi sa inyo pagpati sa mayad nga balita, kamo nga mga bukun ti Judio makaimaw run man sa mga Judio nga makabaton kang mga pagpakamayad nga turugro kang Dios kag bahin
Efeso 3:7 ix Efeso 3:12 run man kamo kang lawas ni Cristo, kag kaimaw man kamo nga makaambit sa ginsaad kang Dios tungud kang inyo suud nga kaangtanan kay Cristo Jesus. 7 Tungud sa bugay kang Dios nga gintugro na kanakun paagi sa pagpanghikot kang anang gahum, gintugyanan na ako kang dya nga bu- ruhatun nga amo ang pagpangwali kang mayad nga balita nga dya. 8 Bisan pa nga ako run gid ang pinaka-indi takus sa tanan nga mga tawo nga pinili kang Dios, gintugyanan na ako gihapon kang dya nga pinasahi nga buruhatun nga amo ang pag- pangwali sa mga bukun ti Judio nahanungud sa kamayad ni Cristo nga indi matungkad kang paminsarun kang tawo, 9 kag sa pagpamaan sa tanan nga katawhan kon paano kang Dios, nga amo ang nagtuga kang tanan nga butang, tumanun ang anang sikreto nga plano nga halin kang nagriligad nga panahon wara na gid ginpamaan bisan kay sin-o. 10 Ang ana gid katuyoan amo nga paagi sa Iglesia* mapamaan kang Dios sa mga naga- gahum kag nagadumara sa kalangitan ang anang kaaram sa nagkalain-lain nga paagi. 11 Dya nga mga butang gintuyo kang Dios kauna pa nga daan kag ginhimo na paagi kay Cristo Jesus nga atun Ginoo. 12 Tungud kang atun suud nga kaangtanan kay Cristo kag paagi sa atun pagtoo kana, makapara- pit kita sa Dios nga wara ti kahadluk kag may 3:10 3:10 Iglesia; sa Griego tanan nga nagtoroo
Efeso 3:13 x Efeso 3:19 pagsarig. 13 Gani, nga kon mahimo pa lang indi kamo magluya sa inyo nga pagtoo tungud kang akun pag-antos para kaninyo, hay dya para gid lang sa inyo nga kaaraydan. Pangamuyo para sa mga Taga-Efeso 14 Kon mapinsaran ko gani ang mga gin- himo kang Dios nga to, nagapaubus ako kang akun kaugalingun sa pagpangamuyo sa Dios nga Amay, 15 nga amo ang matuod-tuod nga Amay kang tanan na nga panimalay sa langit kag sa lupa. 16 Ang anang pagkagamhanan indi matupun- gan, amo ria gani nga nagapangamuyo ako nga paagi sa anang Balaan nga Ispirito papag-unun na gid kamayad ang ispiritohanun nga bahin kang inyo nga kabuhi, 17 agud to nga paagi sa inyo nga pagtoo magapabilin run si Cristo sa inyo tagipusoon. Kag, tungud nga ang inyo gugma marig-un kag indi matiung, 18 ginapangayo ko man nga mahangpan gid ninyo ka mayad, imaw kang tanan nga mga katawhan nga pinili kang Dios, kon daw ano ang paghigugma ni Cristo nga masakupan na ang tanan, malambotan na ang tanan, wara dya ti tupung, kag indi gid matungkad. 19 Kag maman-an man ninyo ang anang gugma nga indi gid malapawan kang kinaaram kang tawo, agud to nga ang bug-os nga pag-inugali kang Dios mangin rugyan man kaninyo.
Efeso 3:20 xi Efeso 4:5 20 Ang Dios sarang makahimo kang mga bu- tang nga sobra-sobra gid sangsa tanan natun nga ginapangayo ukon ginapinsar, paagi sa anang gahum nga nagapanghikot sa atun kabuhi. 21 Tungud kang anang hinimoan sa tanan nga anang gintubos kag tungud kang ginhimo na paagi kay Cristo Jesus, darayawun gid ang Dios sa tanan nga tion kag hasta sa wara ti katapusan. Kabay pa. 4 Ang Pag-isara Kang mga Tumuluo 1 Amo ria gani nga nagapangabay ako kaninyo, ako nga napriso tungud kang akun pagpan- galagad sa Ginoo, nga magginawi kamo kang nagakabagay sa kabuhi nga gintuyo kang Dios kaninyo bilang anang mga tinawag. 2 Magmapainubusun gid kamo kang bug-os kag mangin malulo. Magmapinasensyahun man kamo. Kag tungud kang inyo pagpalanggaanay magpasunaid kamo sa mga kakulangan kang kada isara kaninyo. 3 Tinguhaan ninyo gid ka mayad paagi sa matawhay ninyo nga pagsinarayo nga indi madura ang inyo mayad nga pagtiringbanay nga naagum ninyo halin sa Balaan nga Ispirito. 4 Kita tanan isara lang ka lawas, may sangka Balaan nga Ispirito, kag may sangka paglaum bilang resulta kang pagtawag kang Dios kanatun. 5 Isara lang ang atun Ginoo, may sangka pagtoo kita, kag may sangka pagbawtiso.
Efeso 4:6 xii Efeso 4:13 6 May sangka Dios kag Amay kita; tana kadya ang nagasakup kanatun tanan kag naga- panghikot sa tanan kag rugya kanatun tanan. 7 Pero gintugroan ni Cristo ang kada sara kanatun kang nanari-sari nga abilidad suno sa anang gusto nga itugro. 8 Gani ginkuon sa kasulatan, "Kang tana magkayab sa langit nagdara tana kang duro nga mga bihag, kag gintugroan na kang nanari-sari nga mga abilidad ang mga tawo."* 9 (Kar-on, ano bay ang buut hambalun kang "tana nagkayab sa langit?" amo dyaay: nga tana nagpanaog anay sa pinakaidalum nga bahin kang lupa. 10 Kag tana nga nagpanaog amo man ang nagkayab sa pinakataas nga kalangitan, agud to nga mapun-an kang anang prisensya ang tanan nga lugar.) 11 Kag tana man ang nagtugro kang mga abilidad sa mga tawo nga ang iba mangin apos- toles, ang iba mangin propeta, ang iba mangin manugwali kang mayad nga balita sa iba nga mga lugar, iba mangin pastor kag manunudlo. 12 Ginhimo na dya para ihanda ang mga nag- toroo sa Dios sa paghimo kang andang katung- danan sa pagpangalagad, agud to nga magrig-un ang tanan nga nagtoroo bilang lawas ni Cristo 13 hasta nga kita tanan mangin isara run lang paagi sa pagtoo kag sa pagkilala sa Anak kang 4:8 4:8 Mga Salmo 68:18
Efeso 4:14 xiii Efeso 4:17 Dios. Kag kita mangin pareho kang sangka ham- tung nga tawo hasta nga sa urihi mangin pareho run kita ni Cristo nga ang atun pagkahamtung wara ti kakulangan. indi run kita man- gin pareho kang bata nga nagabaylo-baylo ang anang paminsarun kag dali mahaylo sa sala nga pagturon-an paagi sa pagdaya kag pagpangluko kang mga tawo nga kamaan magtiko kang ka- matuoran. 14 Kon amo kita karia, 15 Sa baylo, paagi sa pagpanugid kang ka- matuoran nga may pagpalangga sa atun kabug- toan, ang tanan nga bahin kang atun pagkabuhi dapat nga magtubo kag magtubo pa gid hasta nga sa urihi mangin pareho run kita ni Cristo; tana kabay ang atun ulo? † 16 Paagi sa anang pagpangulo kanatun nga mga nagtoroo nga amo ang anang lawas ginatin- gub kita kag ginaarangut paagi sa anang pag- panghikot, kag ang kada bahin kang lawas, kon nagahimo kang igsakto nagatubo kag nagapag- un pa gid paagi sa pagpalanggaanay. Ang Kabuhi nga Ginbag-o ni Cristo 17 Gani, tungud sa awtoridad nga gintugro kanakun kang Ginoo, ginakuon ko gid dya kaninyo kag ginainsister nga indi run kamo magginawi nga pareho kang mga tawo nga wara makakilala sa Dios nga ang andang ginapamin- sar wara ti pulos. † 4:15 4:15 ulo; ang buut hambalun na kadya, nagapangulo kanatun nga anang lawas. tana ang
Efeso 4:18 xiv Efeso 4:26 18 Nadulman ang andang panghangup kag wara sanda makaagum kang bag-o nga kabuhi nga ginatugro kang Dios tungud indi sanda magpati hay mga awut gid sanda ti ulo. 19 Wara run sanda ti huya; pagusto lang sanda ka sunod sa andang lawasnun nga kairigbun kag sige lang himo kang mahigku nga buruhatun nga wara ti pugung-pugung. 20 Kamo tana, bukun ti amo ria ang inyo natun- an kang makilala ninyo si Cristo. 21 Nabatian run ninyo kabay ang nahanun- gud kana? Kag tungud kang inyo suud nga kaangtanan kana, gintudloan kamo kon paano magginawi suno sa kamatuoran nahanungud kay Jesus. 22 Gani, bayai ninyo run ang inyo daan nga kin- augali nga makita sa inyo pagginawi kato anay, nga nagadaya kaninyo kag magadara kaninyo sa kalaglagan. 23 Bag-ohon ninyo run ang inyo paminsarun kag panghuna-huna, 24 kag ipakita ninyo ang bag-o ninyo nga kinaugali nga gintuga kang Dios nga ang inyo pamatasan pareho run kana nga matarung kag balaan nga suno sa kamatuoran nga gintudlo kaninyo. 25 Gani kadya, indi run gid kamo magbinutig, kag ang kada isara kaninyo maghambal kang matuod sa anang isigka-tumuluo, tungud hay ang kada isara kanatun bahin kang sangka lawas lang. 26 Kon kamo mag-ugut andam gid nga indi kamo makasala, indi run ninyo paghulatun nga
Efeso 4:27 xv Efeso 4:32 masalupan kang adlaw ang inyo kaugut,‡ 27 kag indi ninyo gid pagtugroan kang kahi- gayunan ang yawa nga pahimoon na kamo kang sala. 28 Ang tawo nga nagapanakaw indi run gid magpanakaw, kundi ang himoon na mag-obra tana kang igsakto kag magtinandus, agud to nga makabulig man tana sa iba nga nagakina- hanglan. 29 Indi kamo maghambal kang mga sayud nga harambalunun, kundi ang nagakabagay lang nga makabulig parig-un sa baratyagun kang inyo isigka-tawo agud to nga makatugro kang kaaraydan sa mga nagapamati. 30 Kag indi kamo maghimo kang mga butang nga makapasubu sa Balaan nga Ispirito nga gintugro kang Dios kaninyo bilang tanda nga kamo ana run kag pasiguro nga sa pag-abot kang adlaw, hilwayun na run gid kita. 31 Duraa ninyo run ang tanan nga mga pagdu- mut, pagkasingkal kag pagkaugut, pag-irinaway, paghambal kang malain nga mga tinaga nga kontra sa sara kag sara, kag tanan nga sahi kang kaugut. 32 Sa baylo, mangin mayad kamo kag malulo sa kada isara, magpinatawaray man kamo, pareho kang pagpatawad kaninyo kang Dios tungud kang ginhimo ni Cristo. 5 Maggawi Pareho nga Kabataan kang Kasanag ‡ 4:26 4:26 makita dya sa Mga Salmo 4:4
Efeso 5:1 xvi Efeso 5:8 1 Gani, bilang mga pinalangga nga kabataan kang Dios himoon ninyo tana nga ihimplo. 2 Kag magkabuhi kamo nga mahigugmaun, pareho kay Cristo nga naghigugma kanatun kag nagtugro kang anang kabuhi para kanatun bilang halad nga makapahamuut sa Dios. 3 Dapat wara run ti may mahambal pa ang tawo kaninyo nga nagapakighilawas kamo ukon nagahimo kang bisan ano nga mahigku ukon nagadinalok hay indi dya nagakabagay sa mga tawo nga mga pinili run kang Dios. 4 Indi man nagakadapat nga maghambal kang mga binastos nga istorya, ukon wara ti pulos nga tinaga, ukon mahigku nga mga istorya. Sa baylo magpasalamat kamo sa Dios. 5 Naman-an gid kabay ninyo nga ang tawo nga nagapakighilawas ukon nagahimo kang mahigku nga mga butang, ukon ang tawo nga dalok, wara gid ti bahin sa mga pagpakamayad nga igatugro sa mga tawo nga ginadumarahan ni Cristo kag kang Dios? Tungud hay ang tawo nga dalok ginapakadios na ang mga butang nga anang ginadalokan. 6 Indi kamo magpainto sa mga tawo nga nagahambal kaninyo nga bukun ti sayud ang maghimo kang mga butang nga dya. Hay tungud sa dya nga mga butang nagakasingkal ang Dios sa mga wara nagatuman kana. 7 Gani indi gid kamo mag-intra sa andang buruhatun. 8 Hay kamo anay nagakabuhi sa madulum, pero tungud kang inyo kaangtanan sa Ginoo, rugyan run kamo sa kasanag. Gani dapat nga
Efeso 5:9 xvii Efeso 5:17 magkabuhi kamo bilang mga tawo nga rugyan run sa kasanag. 9 Ang tawo nga nasanagan run ang anang kabuhi maman-an nimo hay nagahimo tana kang mayad, matarung kag masarigan gid tana. 10 Kag tinguhaan ninyo nga maman-an kon ano ang inyo himoon nga makapahamuut sa Ginoo. 11 Indi gid kamo mag-intra sa mga tawo nga nagakabuhi sa kadulum nga nagahimo kang mga butang nga wara ti pulos. Sa baylo sawayun ninyo kag ipamaan kananda nga sayud ang andang ginahimo nga ria. 12 Hay ang mga butang nga andang ginahimo sa tago makahuruya gid bisan pa gani nga hambalun lang. 13 Pero ang tanan nga butang basta masanagan run gani makita run gid dya, 14 hay ang kasanag amo ang magapakita kang tanan nga butang. Gani, ginakuon sa kasulatan, "bugtaw, ikaw nga nagakaturog dyan, bangon halin sa mga patay, kag ikaw ipasanagan ni Cristo." 15 Gani mag-amlig gid kamo ka mayad kon paano kamo magginawi, nga indi kamo mangin pareho kang mga tawo nga wara ti naman-an kundi pareho kang mga maaram, 16 nga nagahingalit kang tanan nga kahigayu- nan sa paghimo kang mayad, hay ang tiempo natun sa tulad tama ka malaot. 17 Gani indi kamo magbinuang, kundi pinsara ninyo kag hangpun kon ano ang kabubut-un kang Dios para kaninyo.
Efeso 5:18 xviii Efeso 5:25 18 Kag indi gid kamo magpalingin kang makahurubug nga irimnun, tungud hay dya makaguba kang inyo nga kabuhi. Sa baylo, ang Balaan nga Ispirito ang pagahumun ninyo sa inyo kabuhi. 19 Mag-istoryahanay kamo paagi sa mga tinaga kang mga salmo,* mga karantahun nga naga- dayaw sa Dios, kag mga ispiritohanun nga kanta. Magkirinanta man kamo sa Ginoo kang tuduk sa inyo tagipusoon 20 kag magpasalamat pirme sa Dios nga Amay sa tanan nga butang tungud kay Jesu-Cristo nga atun Ginoo. Mga Katungdanan sa Panimalay 21 Magpasakup kamo sa sara kag sara tungud kang inyo nga pagtahod kag paghigugma kay Cristo. 22 Kamo nga mga asawa, tungud kang inyo pagtahod sa Ginoo, magpasakup kamo sa inyo mga bana. 23 Hay ang bana amo ang ulo kang anang asawa, pareho nga si Cristo ang ulo kang Iglesia.† Ang mga tumuluo amo ang anang lawas, kag tana mismo ang manluluwas nanda kadya. 24 Gani ang mga asawa dapat magpasakup sa andang mga bana sa tanan nga butang, pareho nga ang mga tumuluo nagapasakup kay Cristo. 25 Kamo nga mga bana, palanggaa ninyo ang inyo nga mga asawa, pareho man kang 5:19 5:19 karantahun nga pagdayaw sa Dios † 5:23 5:23 Iglesia; sa Griego:tanan nga tumuluo makita man dya sa 24 kag 32
Efeso 5:26 xix Efeso 5:32 paghigugma ni Cristo sa iglesia‡ kag ginhalad na ang anang kabuhi para rugya karia, 26 agud nga pakabalaanun na dya, nga gin- limpyohan paagi sa paghugas kang tubig kag kang pulong. 27 Ginhimo na dya agud to nga mapaatubang na sa anang prisensya kita nga anang iglesia§ nga nagabanaag gid sa kaanyag, wara ti dagta ukon yukut ukon bisan ano nga diperensya, kundi nga putli kag wara ti bisan ano nga sahi kang kasawayan. 28 Amo man ria sa mga bana; dapat nanda palanggaun ang andang asawa pareho kang pagpalangga nanda sa andang kaugalingun nga lawas. Ang nagapalangga sa anang asawa naga- palangga man sa anang kaugalingun. 29 Hay wara gid ti bisan sin-o nga tawo nga na- gaugut sa anang kaugalingun, kundi ginasagod na dya kag ginaatipan ka mayad, pareho kang ginahimo ni Cristo sa mga nagtoroo kana, 30 tungud hay kita bahin kang anang lawas. 31 Ginakuon sa kasulatan, "Amo dya ang ka- bangdanan nga ang laki magabiya sa anang tatay kag nanay kag magtingub sa anang asawa, kag sanda nga darwa mangin isara run lang ka lawas" * 32 Bahul gid dya nga katingalahan, pero ang akun tana gusto nga ipahangup amo ang naha- nungud sa kaangtanan ni Cristo kag ang iglesia.† ‡ 5:25 5:25 mga nagtoroo § 5:27 5:27 ang iglesia ginpaanggid † 5:32 sa sangka nobya 5:32 ukon mga nagtoroo kana 5:31 5:31 makita dya sa Gen. 2:24
Efeso 5:33 xx Efeso 6:5 33 Pero dya para man kaninyo: ang kada isara kaninyo nga mga bana, palanggaa ninyo ang inyo nga mga asawa, pareho kang pagpalangga ninyo kang inyo nga kaugalingun, kag ang asawa tana dapat magtahod sa anang bana. 6 Ang mga Kabataan kag mga Ginikanan 1 Kamo tana nga mga kabataan, tungud kang inyo nga kaangtanan sa Ginoo magtuman kamo sa inyo nga mga ginikanan hay dya nagakadapat gid nga himoon ninyo. 2 Nagkuon ang Dios nga, "Tahodon mo ang imo nga tatay kag nanay." Amo dya ang una nga sugo nga may imaw nga saad, kag ang saad amo dyaay - 3 "agud nga ang imo nga pangabuhi mangin mayad kag magakabuhi ikaw kang malawid sa dya nga lupa."* 4 Kamo nga mga tatay, indi ninyo pagpaugta ang inyo nga mga kabataan. Sa baylo, pabahulun ninyo sanda nga may pagdisiplina kag pagtudlo kang Ginoo. Ang mga Uripun kag ang mga Agalun 5 Kamo nga mga uripun, mangin matinuma- nun kamo sa inyo mga agalun nga rugya sa lupa, nga may tuman nga pagtahod nga tuduk sa inyo tagipusoon, pareho kang pagtuman ninyo kay Cristo. 6:3 6:3 makita dya sa Exodo 20:12 kag Deuteronomeo 5:16
Efeso 6:6 xxi Efeso 6:12 6 Tumanun ninyo ang inyo nga agalun indi lang nga kon nagaturuk sanda kaninyo para kuno nga maluyagan nanda kamo, kundi nga mag-obra kamo nga daw si Cristo ang inyo agalun nga ginahimo ninyo ang kabubut-un kang Dios nga tuduk sa inyo tagipusoon. 7 Mag-alagad kamo nga malipayun, nga daw nagaalagad kamo sa Ginoo kag indi sa tawo, 8 tungud nga naman-an ninyo nga ang Ginoo nagatugro kang balus sa bisan kay sin-o nga tawo nga nagahimo kang mayad, uripun man tana ukon bukun. 9 Kag kamo tana nga mga agalun, pasunaid man kamo sa inyo mga uripun. Indi ninyo Dapat ninyo maman-an sanda pagpahugun. nga ang andang agalun amo man ang inyo agalun nga rugto sa langit, kag wara tana ti may ginapasulabi. Ang Tanan nga Armas kang Dios 10 Sa katapusan, parig-unun ninyo ang inyo suud nga kaangtanan sa Ginoo paagi sa anang gahum nga wara gid ti tupung. 11 Pareho kang sangka suldado, gamitun ninyo ang tanan nga armas nga gintugro kang Dios agud to nga indi kamo madaug sa mga pahito kang yawa. 12 Tungud hay wara kita nagapakig-away batok sa pareho kanatun nga mga tawo, kundi batok sa mga ispirito nga nagagahum, sa mga nagadu- mara, kag sa mga nagahari sa kalibutan nga dya nga nadulman kang sala, kag sa pinanung nga mga malain nga ispirito nga dyan sa kahawaan.
Efeso 6:13 xxii Efeso 6:19 13 Amo ria gani nga gamitun gid ninyo ang tanan nga armas nga gintugro kang Dios, agud to nga sa oras kang kapipit-an indi kamo mal- ingkang, kag sa tapos ninyo nga pagpakig-away masapwan nga marig-un man angud kamo. 14 Gani mangin handa kamo sa pagpakig-away: magsugid kamo kang matuod pirme, hay ria pareho kang paha sa inyo hawak, kag maghimo kamo kang matarung hay ria pareho kang tam- ing sa inyo dughan. 15 Pareho nga nagsuksok kamo kang sapatos, maghanda man kamo sa pagpalapnag kang mayad nga balita nga magadara kang paghidait sa mga katawhan. 16 Dugang pa sa tanan nga dya, ang inyo nga pagtoo gamitun ninyo nga panagang nga amo ang magapatay sa daw nagahingalayo nga mga pana nga pag-atake ni Satanas. 17 Kag bilang helmet, panumdumun ninyo pirme nga kamo naluwas run, kag gamitun man ninyo ang pulong kang Dios nga bilang espada nga gintugro kang Balaan nga Ispirito. 18 Magpangamuyo kamo sa tanan nga oras suno sa paggiya kang Balaan nga Ispirito. Mag- ampo kamo nga buligan kamo kang Dios. Kon magpangamuyo kamo indi kamo magtinamad kundi magmaukud gid, kag pangamuyoan man ninyo ang tanan nga mga katawhan kang Dios. 19 Pangamuyoan man ninyo ako, nga sa tion ako maghambal tudloan ako kang Dios kang akun dapat nga pagahambalun agud to nga indi ako mahadluk sa pagpangwali kang Mayad nga Balita nahanungud sa anang plano nga kauna
Efeso 6:20 xxiii Efeso 6:24 wara na gid ginpamaan. 20 Tungud kang mayad nga balita nga dya nangin embahador ako kang Dios, kag napriso ako. Pangamuyoi ninyo nga indi ako mahadluk sa pagpangwali, hay amo gid ria ang dapat nakun himoon. Katapusan nga mga Pag-abi-abi 21 Kag kadya, para nga maman-an man ninyo kon ano ang akun kahimtangan rugya kag kon ano ang akun nga ginahimo, si Tiquico amo ang Tana kadya magasugid kaninyo kang tanan. pinalangga man natun nga bugto† kag matutum nga nagaalagad sa Ginoo. 22 Ginpaagto ko tana dyan sa dya nga katuyoan, nga maman-an ninyo ang amun kahimtangan kag sa pagparig-un man kang inyo baratyagun. 23 Mga kabugtoan, kabay nga ang Dios nga Amay kag si Ginoong Jesu-Cristo ang magtugro kaninyo kang paghidait kag buligan kamo nga magpalanggaanay nga may pagtoo sa Ginoo. 24 Kamo tanan nga nagahigugma sa atun Gi- noong Jesu-Cristo kang paghigugma nga wara gid nagalubad, kabay nga bugayan gid kang Dios. † 6:21 6:21 bugto; isigka-tumuluo
xxiv Kinaray-a NT Kinaray-a: Kinaray-a NT New Testament copyright © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Kinaray-a Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. 2020-11-18 PDF generated using Haiola and XeLaTeX on 25 Aug 2024 from source files dated 29 Jan 2022


M E N S A H E S A N G U N A N G P A N G U L U H A N , M A R S O 2 0 1 6 Ni Pangulong Thomas S. Monson "Magtuon Kamo sa Akon" Sa Ang Simbahan ni Jesucristo sang mga Santos sa Ulihing mga Adlaw, tanan kita mga manunudlo kag tanan kita mga tumuluon. Sa tanan nagaabot ining malulo nga pangagda gikan sa aton Ginuo. "Magtuon kamo sa akon . . . kag makakita kamo sang kapahuwayan sa inyo mga kalag." 1 Ginaagda ko ang tanan nga mga Santos sa Ulihing mga Adlaw sa pagbinagbinag sang ila mga paghimud- os sa pagtudlo kag sa pagtuon kag magtulok sa Manluluwas bilang aton Giya sa paghimo sing amo. Nakahibalo kita nga "ining manunudlo nga naghalin sa Dios" 2 mas labi pa sa isa lang ka manunudlo. Sia nga nagtudlo sa aton sa pag- higugma sa Ginuo nga aton Dios sa bug- os naton nga mga tagipusuon, bug- os naton nga mga kalag, bug- os naton nga kusog, kag bug- os naton nga mga panghunahuna, kag sa paghigugma sa aton mga kaingod subong sa aton mga kaugalingon, amo ang Halangdon nga Manunudlo kag ang Ehemplo sang perpekto nga kabuhi. Sia amo yadto ang nagsiling nga: "Kari, magsunod kamo sa akon." 3 "Nagpahamtang ako sang halimbawa para sa inyo." 4 Luwas Kon Kamo Magbag- o Si Jesus nagtudlo sang isa ka simple apang madalom nga kamatuoran suno sa nasulat sa Mateo. Pagkatapos nga Sia kag ang Iya mga disipulo nagpanaog gikan sa Bukid sang Pagbalhin sang Dagway, nagdulog sila sa Galilea kag nagpadulong sa Capernaum. Didto ang mga disipulo nagpalapit kay Jesus, nga nagapamangkot: "Sin- o bala ang labing dako sa ginharian sang langit? "Kag ginpatawag ni Jesus ang diutay nga mga bata kag ginpatunga sia sa ila, "Kag nagsabat, Sa pagkamatuod nagsiling ako sa inyo, kon indi kamo magliso kag mangin kaangay sang kabataan, indi kamo nga mas- a makasulod sa ginharian sang langit." 5 Sa Simbahan, ang lkatuyuan sang pagtudlo sang ebang- helyo indi ang pagbubo sang impormasyon sa mga hu- nahuna sang mga anak sang Dios, sa panimalay man, sa hulot sang klase, ukon sa patag sang misyon. Ini indi ang pagpakita kon ano kadamo ang nahibaloan sang ginikanan, manunudlo, ukon misyonero. Ukon ang pagdugang lamang sang ihibalo parte sa Manluluwas kag sa Iya Simbahan. Ang mayor nga katuyuan sang pagtudlo amo nga bu- ligan ang mga anak nga lalaki kag babayi sang Langitnon nga Amay sa pagbalik sa Iya presensya kag magkalipay sa kabuhi nga wala'y katapusan upod sa Iya. Agud mahimo ini, ang pagtudlo sang ebanghelyo kinahanglan magpai- sog sa ila sa pag- usoy sa dalanon sang adlaw- adlaw nga pagkadisipulo kag sagrado nga mga kasugtanan. Ang tuyo amo ang pagpaisog sang mga indibidwal sa paghunahuna, pagbatyag, kag dayon sa paghimo sang mga tikang agud ipangabuhi ang mga prinsipyo sang ebanghelyo. Ang katuyuan amo ang pagpalambo sang pagtuo sa Ginuong Jesucristo kag magliso sa Iya ebanghelyo. 1
Ang pagpanudlo nga nagapakamaayo kag nagapabag- o kag nagaluwas amo ang pagpanudlo nga nagasunod sa halimbawa sang Manluluwas. Ang mga manunudlo nga nagasunod sa halimbawa sang Manluluwas nagahigugma kag nagaalagad sa ila mga ginatudloan. Ginainspirar nila ang ila mga tagpalamati sang mga leksyon nga may diosnon nga kamatuoran. Nagakabuhi sila sing kabuhi nga nagakabagay sundon. Maghigugma kag Mag- alagad Ang kabug- osan sang pag- alagad sang Manluluwas maathag nga nagpakita sing paghigugma sa kaingod. Sa pagkamatuod, ang Iya gugma kag pag- alagad ang ma- sami Niya nga leksyon. Sa pareho man nga pamaagi, ang mga manunudlo nga madumduman ko sing maayo amo yadtong mga manunudlo nga nakakilala, naghigugma kag nag- ulikid sa ila mga estudyante. Ginpangita nila ang nadula nga karnero. Gintudlo nila ang mga leksyon sa kabuhi nga padayon ko nga pagadumdumon. Isa ka manunudlo nga kasubong sina amo si Lucy Gertsch. Kilala niya ang tagsa niya ka estudyante. Wala'y palta niya nga ginabisitahan ang mga nagalaktaw sa pag- simba isa ka Domingo ukon ang wala na gid nagakadto para magsimba. Nakahibalo kami nga nagaulikid sia sa amon. Wala sa amon sing nalipat sa iya ukon sang mga leksyon nga iya gintudlo. Madamo nga tinuig ang nagligad, sang si Lucy nagahi- lapit na sa katapusan sang iya kabuhi, ginbisitahan ko sia. Amon ginhanduraw yadtong mga adlaw nga madugay na kaayo sang sia amon nangin manunudlo. Ginhambalan namon ang tagsa ka miyembro sang amon klase kag kon ano na sila subong. Ang iya paghigugma kag pag- ulikid naglawig sa bug- os nga kabuhi. Nanamian ako sa layi sang Ginuo nga makita sa Doctrine and Covenants: "Ginahatag ko sa inyo ang isa ka kasuguan nga inyo da- pat tudloan ang tagsa- tagsa sang doktrina sang ginharian. "Magtudlo sing maukod kag ang akon grasya mangin yara sa inyo." 6 Si Lucy Gertsch nagtudlo sing maukod tungod naghi- gugma sia sing wala'y pagka- kapoy. Magtanyag sang Paglaum kag Kamatuoran Ang Apostoles nga si Pedro naglaygay, "Maghanda giha- pon sa pag- apin sa paglaum nga yara sa inyo sa bisan kay 2 sin- o nga magpamangkot sa inyo." 7 Ayhan ang pinakadako nga paglaum nga sarang matan- yag sang isa ka manunudlo amo ang paglaum nga masala- puan sa mga kamatuoran sang ebanghelyo ni Jesucristo. "Kag ano ini nga inyo pagalauman?" Si Mormon nagpa- mangkot. "Yari karon ginasiling ko sa inyo nga makaang- kon kamo sing paglaum paagi sa pagpasag- uli ni Cristo kag sang gahum sang iya pagkabanhaw, nga pagabangu- non sa wala'y katapusan nga kabuhi, kag ini tungod sang inyo pagtuo sa iya." 8 Mga manunudlo, ibayaw ang inyo mga tingug kag mag- saksi sa matuod nga kinaugali sang Panguluhan sang Dios. I- deklarar ang inyo pagsaksi nahanungod sa Libro ni Mor- mon. Ipabutyag ang mahimayaon kag matahum nga mga kamatuoran nga yara sa plano sang kaluwasan. Gamita ang mga materyales nga ginapahanugutan sang Simbahan, ilabi na ang balaan nga mga kasulatan, sa pagtudlo sang mga kamatuoran sang ginpanumbalik nga ebanghelyo ni Jesucristo sa ila kaulay kag kasimple. Panumduma ang kasuguan sang Manluluwas sa pag- "usisa sang balaan nga mga kasulatan; tungod sa ila imo mahunahuna nga sa ila ikaw may kabuhi nga wala'y katapusan: kag sila amo ang magasaksi sa akon." 9 Buligi ang mga anak sang Dios nga mahangpan kon ano ang matuodtuod kag importante sa sini nga kabuhi. Buligi sila nga mapalambo ang kusog sa pagpili sang mga banas nga magatipig sa ila nga luwas padulong sa kabuhi nga wala'y katapusan. Itudlo ang kamatuoran, kag ang Balaan nga Espiritu magaupod sa imo mga pagpaninguha. "Magtuon Kamo sa Akon" Tungod si Jesucristo nangin himpit nga matinumanon kag nagpaidalom sa Iya Amay, Sia "nagdugang sa kaalam kag sa kataason, kag nahamut- an sang Dios kag sang mga tawo." 10 May yara bala kita sang determinasyon nga himuon ang subong man? Subong nga si Jesus "nagba- ton sang bugay para sa bugay," 11 kinahanglan kita nga mangin mapasensyahon kag mapahinunuton sa pagpa- ngita sing kasanag kag kaalam gikan sa Dios sa aton mga paghimud- os sa pagtuon sa ebanghelyo. Ang pagpamati isa ka importante nga elemento sa pag- tuon. Kon nagahanda nga tudloan, mapinangamuyuon kita nga mangita sang inspirasyon kag kompirmasyon gikan sa Balaan nga Espiritu. Nagabinagbinag kita, nagapangamuyo
kita, ginadapat naton ang mga prinsipyo sang ebanghelyo, kag ginahibalo naton ang kabubut- on sang Langitnon nga Amay para sa aton.12 PAGTUDLO GIKAN SA SINING MENSAHE Si Pangulong Monson nagaagda sa aton sa pag- "binagbinag sang [aton] mga paghimud- os sa pagtudlo Si Jesus "nagtudlo. . . sing madamo nga mga butang paagi sa mga paanggid," 13 nga nagapangayo sing mga dulunggan nga magapamati, mga mata nga magatulok, kag mga tagipusuon nga magahangop. Kon kita naga- pangabuhi sing takos, sarang naton mabatian sing mas maathag ang mga hutik sang Balaan nga Espiritu, nga sa- rang maga"tudlo sa [aton] sang tanan nga mga butang, kag magapahanumdum [sa aton] sang tanan nga Iya ginsiling sa [aton]." 14 kag pagtuon kag sa pagtulok sa Manluluwas bilang aton Giya sa paghimo sang subong." Ayhan luyag mo binagbinagon ang pagtuon sa balaan nga mga kasu- latan upod sa ila nga inyo ginabisitahan agud maka- kuha sang mga ihibalo sa mga paagi nga si Jesucristo nagtudlo kag nagtuon. Mahimo mo suguran sa pila ka balaan nga mga kasulatan nga gintumod ni Pangulong Monson subong abi sang Mateo 11:29, Juan 5:30, kag Marcos 4:2. Mahimo ninyo hambalan kon paano ninyo Kon ginabaton naton ang mga malulo nga pangagda sang Ginuo, "Magtuon kamo sa akon" kita mangin mga umalambit sang Iya diosnon nga gahum. Gani, magpada- yon kita sa espiritu sang pagkamatinumanon, nga naga- sunod sa aton Ehemplo paagi sa pagtudlo subong sa Iya luyag nga kita magtudlo kag pagtuon subong sa Iya luyag nga kita magtuon. natun- an nga si Cristo sarang makabulig sa inyo nga "mangin umalambit sang Iya diosnon nga gahum." MGA KABATAAN Pagtuon parte kay Jesus MGA TANDA 1. Mateo 11:29. 2. Juan 3:2. 3. Lucas 18:22. 4. 3 Nefi 18:16. 5. Mateo 18:1-3; pagdagmit gindugang. 6. Tan- awa sa Doctrine and Covenants 88:77- 78. 7. 1 Pedro 3:15. 8. Moroni 7:41. 9. Juan 5:39. 10. Lucas 2:52. 11. Tan- awa sa Doctrine and Covenants 93:12. 12. Tan- awa sa Juan 5:30. 13. Marcos 4:2. 14. Juan 14:26. Ang Balaan nga Espiritu nagahatag sa aton sang malinong nga mga balatyagon agud buligan kita nga mahibaloan nga si Jesus matuod kag nagahigugma sa aton. Magsulat ukon magdrowing sang isa ka bagay nga imo natun- an parte kay Jesus. © 2016 iya sang Intellectual Reserve, Inc. Tanan nga mga kinamatarong ginahuptan. Ginbalhag sa Pilipinas. Petsa sang pagtugot sa Ingles: 6/15. Pagtugot sa paglubad: 6/15. Paglubad sang First Presidency Message, March 2016. Hiligaynon. 12863 861 3
M E N S A H E S A V I S I T I N G T E A C H I N G , M A R S O 2 0 1 6 Gintuga sa dagway sang Dios Tun- i sing mainampuon ining materyal kag magpangamuyo agud mahibaloan kon ano ang ipaambit. Paano ang paghangop sang "Ang Panimalay: Isa ka Proklamasyon sa Kalibutan" makapadugang sang inyo pagtuo sa Dios kag magabugay sa ila nga inyo ginabantayan paagi sa visiting teaching? Para sa dugang nga impormasyon maglog- on sa reliefsociety.lds.org. Pagtuo, Pamilya, Bulig "Niyan ang Dios nagsiling, hi- muon ta ang tawo sa dagway naton. . . . "Gani ang Dios nagtuga sang tawo sa iya kaugalingon nga dag- way, sa dagway sang Dios gintuga niya sia, lalaki kag babaye gintuga niya sila." (Genesis 1:26-27). Ang Dios amo ang aton Langit- non nga Amay, kag Iya kita ginhimo sa Iya dagway. Sa sining kama- tuoran, si Pangulong Thomas S. Monson nagsiling: "Ang aton Dios nga Amay may mga dulunggan nga among makabati sa aton mga pangamuyo. May mga mata Sia nga among makakita sang aton mga buhat. May baba Sia nga among ma- kighambal sa aton. May tagipusuon Sia nga among magabatyag sang kaluoy kag paghigugma. Matuod- tuod Sia. Buhi Sia. Mga anak Niya kita nga ginhimo sa iya dagway. Kita pareho sang itsura sa Iya kag Sia pareho sang itsura sa aton." 1 "Ang mga Santos sa Ulihing mga Adlaw nagatulok sa tanan nga tawo bilang mga anak sang Dios sa bug- os kag kompleto nga kahulugan; ginakabig nila ang tagsa katawo nga diosnon ang ginhalinan, kinaiya, kag ikasarang." 2 Ang tagsa "isa ka pinalangga nga anak nga espiritu nga lalaki kag anak nga es- piritu nga babayi nga may langitnon nga mga ginikanan." 3 "[Ang Propetang] si Joseph Smith nakatuon man nga ang Dios na- gahandum nga ang Iya mga anak makaangkon sang kasubong nga pagkahitaas nga Iya ginaambit." 4 Subong sa ginsiling sang Dios, "Kay yari karon, amo ini ang akon bulu- haton kag ang akon himaya - ang magpahanabo sang imortalidad kag wala'y katapusan nga kabuhi sang tawo" (Moses 1:39). Dugang nga Balaan nga mga Kasulatan Genesis 1:26- 27; 1 Mga Taga- Corinto 3:17; Doctrine and Covenants 130:1 Gikan sa Balaan nga mga Kasulatan Ang utod ni Jared sa Libro ni Mormon nagpangita sang paagi agud sugaan ang walo ka barko nga gindisenyo sa pagdala sang mga Jarednon patabok sa mga tubig pakadto sa dutang panaad. Iya "gintunaw gikan sa isa ka bato ang anum ka magagmay nga mga bato" kag nagpangamuyo sa Dios nga "tandugon ining mga bato" sang Iya tudlo agud "magabanaag ang ini sa kadudulman." Kag "gin- untay (sang Dios) ang iya kamot kag gintandog ang mga bato sing isa- isa." Kag ang kumbong nakuha gikan sa mga mata sang utod ni Jared, kag nakita niya ang tudlo sang Ginuo; kag subong ini sang tudlo sang isa ka tawo. . . . "Kag ang Ginuo nagsiling sa iya: Magapati ka bala sa mga pu- long nga akon igahambal? "Kag nagsabat sia: Huo, Ginuo." Kag "ginpakita sang Ginuo ang Iya kaugalingon sa [utod ni Jared]" kag nagsiling, "Nakita mo bala nga ikaw gintuga suno sa akon dagway? Huo, bisan ang tanan nga mga tawo gintuga sa ginsuguran suno sa akon kaugalingon nga dagway." (Tan- awa sa Eter 3:1- 17.) MGA TANDA 1. Thomas S. Monson, "I Know That My Redeemer Lives," sa Conference Report, Abr. 1966, 63. 2 Gospel Topics, "Becoming Like God," topics.lds.org; tan- awa man sa Moses 7:31-37. 3 "Ang Panimalay: Isa ka Proklamasyon sa Kalibutan," Liahona, Nob. 2010, 129. 4 Gospel Topics, "Becoming Like God," topics.lds.org; tan- awa man sa Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2007), 221. Binagbinaga Ini Paano ang pagkahibalo nga ang tagsa katawo gintuga sa dagway sang Dios makabulig sa aton sa aton mga kaangtanan sa iban nga mga tawo? © 2016 iya sang Intellectual Reserve, Inc. Tanan nga mga kinamatarong ginahuptan. Ginbalhag sa Pilipinas. Petsa sang pagtugot sa Ingles: 6/15. Pagtugot sa paglubad: 6/15. Paglubad sang Visiting Teaching Message, March 2016. Hiligaynon. 12863 861


83 PAGSUSI PAGSUSI GIYA 21 Ang Kadag-hanan Ba Masayop a Giya 16 atong nadiskobrehan nga ang pagsinati sa Sabado nga igpapahulay usa ka mahinungda- nong panagang o tambal sa karon nga masulob-on nga pagkinabuhi. Tungod amg Diyos nakasabot sa atong matag panginahanglan. Iyang gitukod ang matag pito ka adlaw alang sa atong physical na kapahulayan ug sa atong espirituhanong kabaskog. Human mamugna ang kalibutan sa unom ka S adlaw, " nagpahulay"; Siya sa ikapito ka adlaw "Gipanalanginan" ug "Gibalaan" ( Genesis 2:1-3 ). Sa diha nga gihatag sa Diyos ang napulo ka sugo ngadto sa Iyang katawhan Israel, Iyang gibutang ang kasugoan aron bantayan ang ikapito ka adlaw nga Sabado diha sa kasingkasing sa kasugoan ( Ex. 20: 8-11 ). Sumala niini naga kasugoan, ang Sabado handumanan sa gahum sa paglalang sa Dios, ang adlaw sa pagpa- hulay ug paghunahuna mahitungod sa katahum ug sa katingalahang mga buhat sa iyang paglalang , adlaw sa pagpahulay ug pagduol nga suod sa atong maglalalang, ang adlaw sa pagsuta sa dako lawom natong relasyon uban kaniya... 1. MAKALIBOG NA PANGUTANA Kini nagdala kanato sa suhito nga daghan ang nagalibug. Ang Kristohanon nga kalibutan may panahon nga nagbantay sa duha ka nagkalahi nga panahon o adlaw. Sa ua ka higayon, kadaghanan sa kristohanon nga sincero naga obserbar sa adlawng Domingo, ang unang adlaw sa semana, diin ilang gituohan nga mao ang handumanan sa pagkabanhaw ni Jesus. Sa laing bahin usab, dako nga grupo sa mga kristohanon , sama ka sincero, magtuo nga ang Bibliya nagtahud lamang sa ikapito - nga adlaw ingon nga igpapahulay ug wwalay nagpamatuod sa kabalaan sa Domingo. Aduna bay kalainan niini unsa nga adlaw atong bantayan nga igpapahulay? Ingon ug sincero ug mat- inodanon-anong katawhan nga gustong mahibalo sa kamatuoran, kinahanglan atong pangutan-on atong kaugakingon : " Unsay mahitabo ni Jesus? Unsay handum ni Jesus nga ipabuhat kanako?" Pagkab-ot sa decisyon mahitungod niini, daghang mahinungdanong kamatuoran kinahanglan mak- laro: Kinsay nag-usab sa igpapahulay gikan sa Sabado, ang ika pito nga adlaw sa swmana? Aduna bay pa- nugot sa Bibliya sa pag-usab niini? Kon mao, and Dios ba O si Kristo O tingali ang mga apostoles naghimo sa kausaban? Kon mao, atong ipakita pinaagi sa paglantaw sa tanan nga atong mahimong mga posibilidad. 2. ANG DIOS BA NAG-USAB SA ADLAW? Aduna bay mga pagpamatuod o mga pagpahibalo gikan sa Dios nga nag-usab sa igpapahulay gikan sa ikapito ngadto sa unang adlaw sa semana? Kasagaraan sa mga kristohanon nagdawat nga ang napulo ka sugo akseptado nga giya nga atong kinabuhian. Kini lang ang mensahe nga ang Dios sa personal nagdulat niini alang sa tibuok katawhan. Kini mahinungdanon kaayo, Iyang gisulat kini sa papan nga bato sa iyang kaugalingong tudlo. ( Exudo 31:18 ) Sa ikaupat ka sugo ang Diyos nagmando kanato: Hinumdumon mo ang adlaw nga igpapahulay aron sa pagbalan-an niini. Sa unom ka ad- law magbuhat ka, ug buhaton mo ang tanan nga imong bulohaton: APAN ANG ADLAW NGA IKAPITO MAOY USA KA ADLAW NGA IGPAPAHULAY ALANG KANG JEHOVA NGA IMONG DIOS, niining adlawa dili ka magbuhat... kay sa unom ka adlaw gibuhat ni JEHOVA ang langit ug ang yuta, ang dagat ug ang tanan nga anaa niini, ug MIPAHULAY sa ikapito ka adlaw; Busa GIPANALANGINAN NI JEHOVA ang adlaw igpapahulay ug GIBALAAN NIYA KINI. (Exudo 20: 8-11) Paghatag sa Dios sa napulo ka sugo sa iyang katawhan, iya usab nga giklaro walay tawo nga maga- usab sa kasugoan gikan sa iyang balaang ngabil. "DILI KO pagalapason ang akong kasugoan, ni PANGAILISDAN ANG BUTANG NGA MIGULA SA AKONG NGABIL" - ( Deuteronomeo: 4:2) Ang bibliya tataw nga ang Diyos wala mag-usab sa igpapahulay gikan sa ikapito ngadto sa unang
84 PAGSUSI adlaw sa semana. 3. GIUSAB BA NI JESUS ANG SABADO? Sumala ni Jesus, ang napulo ka sugo dili gayud kini mausab. "Ayaw kamo paghunahuna nga mian ako aron sa pagbungkag sa kasugoan o mga profeta; Ako mianhi dili sa pagbungkag kun dili sa pagtuman niini. Kay sa pagkatinuod sultihan ko kamo nga samtang magalungtad pa ang langit ug ang yuta, walay pagasayloan sa kasugoan bisan usa nalang ka kudlit o usa ka tulpok niini hangtud ang tanan matuman." - Mateo 5:17-18; Sa giya 16 sa atong nadiskobrehan, nga maoy nabatasan ni Jesus ang pagsimba sa sinagoga sa pagka Sabado (Lukas 4:16) ato usab na diskobrehan nga si Jesus gusto nga ang iyang mga tinun-an magpadayon sa pagsinati sa kalipay sa tinuod nga pagbantay sa adlawong igpapahulay. ( Mateo 24:20 ) Tataw kaayo nga gikan sa pagtulon-an ni Jesus ug iyang ehemplo nga kita kinahanglan og Sabado alang sa pagpahulay, paghunong sa trabaho, makig-uban sa Dios. 4. GIUSAB BA SA MGA APOSTOLES ANG IGPAPAHULAY? Si Jacobo ang unang pangulo sa unang Cristohanong Iglesya, nagsulat mahitungod sa Napulo ka Sugo: "Kay bisan kinsa nga magabantay sa kinatibuk-an sa kasugoan napason sa tanan niini. Kay siya nga nag-ingon, 'Ayaw pagpanapaw,' nag-ingon man usab 'ayaw pagpatay.' Bisan pa kon ikaw dili manapaw apan makapatay ka, ikaw mahimong malinapason sa kasugoan." - Ja- cobo 2:10, 11. Si Lukas, usa ka mananambal ug ebangelista sa unang iglesya, nagbalita: "Ug sa adlaw nga Igpapahulay nangadto kami sa gawas sa pultahan sa siyudad, sa daplin sa suba diin sa among paghunahuna didtoy dapit nga ampoanan; ug nanglingkod kami ug nakig- sulti sa mga babaye nga nagkatigum didto." - Buhat 16: 13. Ang libro sa Buhat sa Bag-ong Tugon naghisgut sa 84 ka higayon sa igpapahulay nga gibantayan sa mga Tinun-an ni Kristo, tanan sila kapin sa 14 anyos human nabanhaw si Jesus: duha ka igpapahulay sa Antioch (buhat 13:4) usa sa Pilipi(Buhat 16:13) tulo sa Thesalonica (17:2,3) 78 ka igpapahulay sa Corinto (Buhat 18:4,11). Si Juan, ang katapusan sa duce ka apostoles nga namatay, nagbantay sa Igpapahulay, siya nagsulat: "Sa adlaw sa Ginoo diha ako sa Spiritu." - Pina. 1:10. Matud pa ni Jesus, ang adlaw sa Ginoo mao ang Sabado/Igpapahulay; "Ang Anak sa Tawo Ginoo sa Igpapahulay." - Mateo 12:8. Usa ka pagtuki ug pagsusi sa kasulatan nagpamatuod nga ang mga apostoles walay pagsulay sa pag- usab sa Adlaw sa Dios nga pahulay gikan sa Ikapito ngadto sa unang adlaw sa semana. Ang Bag-ong tugon naghisgut sa unang adlaw sa semana walo(8) lang ka beses., ni usa niini nagpahayag nga ang unang adlaw sa seman gisulti ingon nga balaan nga adlaw, ni naghisgut man lang nga kinahanglan ato kining simbahon. Usa ka makuti nga pag-usisa sa walo ka texto nga nagtudlo sa unang adlaw sa semana nga mga panghitabo sa adlawng Domingo. 1. Ang babaye miabot sa Lubnganan sa unang adlaw sa semana. (Mateo 28:1). 2. Paglabay sa adlawng Igpapahulay "ang mga babae nagpadayon sa ilang ginbuhaton sa unang adlaw sa semana (Marcos 16:1,2). 3. Si Jesus mipakita pag-una kang Maria Magdalena sayo sa unang adlaw sa semana.(Marcos 16:9). 4. Ang mga Tinun-an ni Jesus nagpadayon sa ilang mga ginbuhaton sa unang adlaw sa semana. (Lukas 24:1). 5. Si Maria miadto sa lubnganan ni Jesus ug nakita ang Lubnganan wala nay sulod sa unang adlaw sa semana. (1Juan 20:1). 6. Ang mga Discipulo nagkatigum "sa kahadlok sa mga Judeo." (Wala magsimba) sa unang adlaw sa semana (Juan 20:19). 7. Si Pablo nangutana sa mga membro sa Iglesya sa pag-ihap sa ilang mga pundo sa unang adlaw sa semana, ug "naggahin ug kantidad sa salapi" alang sa mga kabus sa Jerusalem (1Corinto 16:1,2). Ang texto wala maghisgut sa relehiyosong katiguman. 8. Sa Buhat 20:7, si Lukas naghisgut sa pagwali ni Pablo sa unang adlaw sa semana sa panamilit nga katiguman, hinoon si Pablo nagwali kada adlaw, ug nagtipik-tipik sa tinapay kada adlaw(Buhat 2:46).
85 PAGSUSI Wala niini nga texto nagsugyot nga ang mga apostoles nagsulay pag undang pagsimba sa adlaw nga ikapito sa pagsimba. Ang mga apostoles naghisgut nga walay pagkausab sa Igpapahulay gikan sa Ikapito ngadto sa unang adlaw sa semana. Klaro kaayo nga walay ebidensiya pag-usab sa Igpapahulay gikan sa Sabado, ang ikapito ka adlaw sa semana ngadto sa Domingo, ang unang adlaw sa semana. Ang pag-usab miabot human sa mga adlaw ni Je- sus ug sa mga apostoles, busa kinahanglan lantawon ta ang kasaysayan aron sa pagsuta kanus-a ug giunsa pag-usab ang nahitabo. 5. DIIN GIKAN ANG DOMINGO? Ang mga Apostoles sa tataw nagpahibalo kanato nga ang ubang mga Kristohanon mangawala gikan sa doktrina sa Bag-ong Tugon nga Kristianismo." Busa pagbantay kamo" (Buhat 20:29-31) ug mao gayod ang insakto nga panghitabo. Takus nga mga manunulat sa kasaysayan sa tataw nagsulat giunsa sa mga Kris- tohanon pagsugod sa pagkawala gikan sa kaputli sa Apostolika Iglesya. Ang Tradisyon ug mga doktrina nga gimugna ni Pablo, Pedro ug uban pang nagmugna sa Kristohanon nga Iglesya wala gayud makahatag hinayhinay nga pagsupak ngadto sa Iglesya. Ang pag-usab sa pagbantay sa Sabado ngadto sa Domingo nga pagsimba nahitabo human sa Bag-ong Tugon natapus ug ang tanang apostoles nangamatay na. Ang kasaysayan nasulat nga ang mga Kristohanon hinay-hinay nga namalhin gikan sa pagsimba ug pagpahulay sa Ikapito ka Adlaw ngadto sa unang adlaw sa semana. Apan sa gihapon ang mga tumotoo wala mangundang sa pagsimba sa adlawng ikapito nga Igpapahulay sa gitakda nga pagpahulay ug sa kalit nagsugod pagbantay sa domingo sa mga Kristohanon nga gikan sa Italy, sa tunga-tunga sa ikaduha ka siglo human namatay si Kristo. Sa gidugayon sa panahon human ang daghang kristohanon nagbantay sa duha ka adlaw, samtang adunay uban nga sa gihapon nag- padayon sa pagbantay sa Sabado lamang. Sa Marso 7 A.D. 321, si Constantino Dako nag-issue sa unang balaod Civil sa Domingo, nga nag-aghat sa tanang katawhan, gawas sa mga mag-uuma, sa imperio sa Roma nga magpahulay sa Adlawng Domingo. Kini, uban sa lima ka civil nga balaod nga dekreto ni Constantino dako mahitungod sa Domingo, nagmugna sa Legal nga balaod alang sa tanan. Domingo Civil nga balaodnongikan niadto nga panahon hangtud karon. Sa ikaupat ka siglo, ang Konselyo sa Laodicia nagdili sa mga Kristohanon gikan sa paglikay sa trabaho sa adlawng Sabado, samtang gipamogas sila sa pagtahod sa adlawng Domingo paglikay sa trabaho kon mahimo ang tanan. Ang kasaysayan nagpakita nga ang Domingo nga pagsimba ug pagbantay usa ka binuhat sa Tawo. Ang Bibliya walay panugot sa pagbiya sa pagbantay sa ikapito ka adlaw nga igpapahulay nga anaa sa ikaupat ka sugo. Si Profeta Daniel nagtagna nga panahon sa Kristohanon nga katuigan ang gahum sa pagpanglingla mohimo sa pag-usab sa Balaus sa Dios. (Daniel 7:25). 6. KINSAY NAGHIMO SA PAG-USAB? Kinsa ang opisyal nga naghimo pag-usab sa Igpapahulay gikan sa ikapito ka adlaw ngadto sa unang adlaw sa semana? Ang Iglesya Katolika nag-angkon nga sila ang nagbuhat niini. Aron pagluwas sa na- hugmo nga imperio sa Roma ang mga maalamong pangulo sa Iglesya maoy nag-usab sa adlaw sa pagsimba gikan sa Sabado ngadto sa Domingo. Usa ka catecismo sa Iglesya Romano Catoliko mabasa: "Q. Unsa may adlaw nga Igpapahulay? "A. sabado ang adlawng Igpapahulay. "Q. Nganong ato man gibantayan ang Domingo inay sa Sabado? "A. Among gibantayan ang Domingo inay ang Sabado tungod sa Iglesya Katolika...gibalhin ang solemnidad gikan sa Sabado ngadto sa Domingo."--Peter Geierman, The Convert's Catechism of Catholic Doctrine(1957 edition), p.50. Ang Iglesya Catolica magarbohon nga nagpahibalo nga ang tawhanon mga pangulo sa Iglesya naghi- mo niini nga kausaban. "Ang Balaang Adlaw, ang Sabado, giusab gikan sa Sabado ngadto sa Domingo...wala gikan sa bisan asa nga texto sa kasulatan mao lamang ang autoridad, sila sa walay duhaduha mahimong mga Adventista del Septimo Dia, ug magbantay sa Sabado nga balaan." Cardinal Maida, Arsobispo sa Detroit, Saint Cath- erine Catholic Church Sentinel, Algonac, Michigan, May 21, 1995. 7. UNSAY GIHIMO UG GISULTI SA UBANG IGLESYA PROTESTANTE?
86 PAGSUSI Opisyal nga mga documento nga naghisgut sa mga pagtoo sa daghang Protestante nga denominasyon nga miuyon nga ang Bibliya walay panugot alang sa pagbantay sa adlawng domingo. Si Martin Luther, nagmugna sa Lutheran nga Iglesya, nagsulat sa Augsburg Confession, Articulo 28, parapo 9: "sila[ang Romano Catolico] nag-angkon sa pag-ilis sa Igpapahulay nga Sabado ngadto sa Domin- go, ang adlaw sa Ginoo, nga kasupak sa Decalogo[ang Napulo ka mga sugo],...nga wala nay laing ehemplo nga mas gipagarbo nila, kay sa pag-usab sa adlawng Igpapahulay. Ganhanan, miingon sila, ang gahum ug Autoridad sa Iglesya nga nakapausab sa usa sa napulo ka mga kasugoan." Ang mga Methodist nga mga theologians nga si Amos Binney ug Daniel Steele nag-obserbar: "Tinuod nga walay pagmando alang sa mga puya nga bautismohan...ug nga aduna bay pagbantay nga balaan sa unang adlaw sa seman." (Theological Compend) New York: Methodist Book Corner, 1902), pp. 180-181. Si Dr. N. Summerbell, historian sa Disciples of Christ o Christian Church, nagsulat: "Ang Romano Cato- liko nga Iglesya sa kinatibuk-an nahamulag...sa dayon...Iyang gibaliktad ang ikaupat nga kasugoan pinaagi sa pagpahilayo sa Igpapahulay sa pulong sa Dios, ug nagmando sa Domingo ingon nga balaang adlaw." 8. UNSA MAY TINUOD NGA ISYO? Kini nagadala kanato sa nawong por nawong uban sa mga pangutana: Nganong daghan mga Kristoha- non nagbantay sa Domingo bisan kon walay pagtugot sa Bibliya? Ug ang labing importante, unsang adlawa ang akong bantayan? Ako bang sundon kadtong nanag-ingon, "Ako wala maghunahuna nga adunay ka- lainan unsang adlawa ang akong bantayan basta nga ako nagbantay sa usa ka adlaw sa pito?" O, ako bang kuwentahon nga mahinongdanon ang adlaw ni Jesus, atong maglalalang, nga nagtukod sa atong kalibutan, ug ang adlaw nga gitudlo sa Dios diha sa Napulo ka sugo: "ang ikapito ka adlaw nga Igpapahulay?" Ania kita nagadumala subra pa sa gawas nga pagbantay, apan unsang adlawa ang husto sa Bibliya. Ang tinubdan nga Isyo mao ang pagkamatinumanon kang Jesus. Ang atong magbubuhat naggahin sa ad- law nga igpapahulay ingon nga "balaan," nga adlaw, ingon nga panahon alang kanato ug sa atong panima- lay aron sa pagduol nga suod diha Kaniya alang sa kusog ug kabaskog. Kinsay akong tumanon? Si Kristo ba ang Anak sa Dios, o tawhanong tradisyon nga lahi ang adlaw nga akong gibantayan nga balaan? Ang pagpili klaro: Ang mga pagtudlo sa tawo o ang mga kasugoan sa Dios. Ang Pulong sa tawo o ang Pulong sa Dios. Ang tawhanon pag-usab og ang Balaang kasugoan. Si Profeta Daniel nagwarning niadtong mosulay pag-usab sa panahon ug mga balaod," (Daniel 7:25) nagahunahuna sa pag-usab sa mga panahon ug balaod." Ang dios nanagtawag sa Iyang katawhan sa pag- kamatinumanon. Iyang gi-imbitar sila sa pagbantay sa Igpapahulay simbolo sa atong gugma ug pagkamau- nongon ngadto kaniya. Si Jesus miingon,"kon nahigugma ikaw kanako, bantaye ang akong sugo." (Juan 14:15) ug Siya nag- saad sa kinatibuk-ang kalipay niadtong nahigma kaniya igo makatuman sa Iyang mga kasugoan. (Juan 15: 9-11). Aduna kitay kahibulongang manluluwas. Nahingawa siya kanato nga makasinati sa Iyang Gugma sa tanang kabuhong. Ang kasing-kasing nga dako alang niana nga Gugma. Sa tanaman sa Getsemane si Kristo mitugyan sa hingpit ngadto sa kabubut-on sa Dios--bisan kon Iyang giatubang ang krus ug ang mga sala sa kalibutan nga naggun-ob sa Iyang kinabuhi. Sa Iyang paghilak ngadto sa Dios, " kuhaa kining copa gikan kanako, nagpabilin siya nga nagtugyan sa Iyang mga pangaliya, ug nagkanayon, "Apan dili sumala sa akong kabubut-on o pagbuot, kon dili sa imong kabubut-on." (Marcos 14:36). Si Kristo nangandoy alang kanato aron makasinati sa katumanan sa tinuod nga kinabuhi nga nagtug- yan ug gusto sab niya nga kita makasinati sa kalipay sa adlawng igpapahulay. Gusto niya nga kita mosalig kaniya igo nga makatuman kaniya sa tanang detalye sa kinabuhi. Kon ikaw magatubag ug magatuman sa tanan sa Iyang kasugoan, ikaw makasinati sa saad ni Jesus nga ang Iyang kalipay maana-a "kanimo" ug ang "imong kalipay" mamahingpit." (Juan 15:11).