Bag-ong Tugon Manwal sa Magtutudlo sa Doktrina sa Ebanghelyo
Bag-ong Tugon Manwal sa Magtutudlo sa Doktrina sa Ebanghelyo Gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw Dakbayan sa Salt Lake, Utah
Tabon: Ang Wali sa Bukid, ni Carl Bloch. Gigamit pinaagi sa pagtugot sa National Historic Museum sa Frederiksborg sa Hillerød. © 2004 pinaagi sa Intellectual Reserve, Inc. Tanang mga katungod gigahin Giimprinta sa Tinipong Bansa sa Amerika Pagtugot sa Iningles: 5/02 Pagtugot sa paghubad: 5/02 Hubad sa New Testament Gospel Doctrine Teacher's Manual Cebuano
Mga Sulod Numero sa Leksyon ug Ulohan Mga Tabang alang sa Magtutudlo 1 "Nga Unta Kamo Motuo nga si Jesus Mao ang Kristo" (Isaias 61:1-3; Hubad ni Joseph Smith, Lucas 3:4-11; Juan 1:1-14; 20:31) 2 "Ang Akong Kalag Nagdayeg sa Ginoo" (Lucas 1; Mateo 1) 3 "Diha Kaninyo Natawo ... ang Manluluwas" (Lucas 2; Mateo 2) 4 "Andama Ninyo ang Dalan alang sa Ginoo" (Mateo 3-4; Juan 1:35-51) 5 "Pagpakatawo Pag-usab" (Juan 3-4) 6 "Diha-diha Gibiyaan Nila ang Ilang mga Baling" (Lucas 4:14-32; 5; 6:12-16; Mateo 10) 7 "Gikuha [Niya] ang Atong mga Kaluyahon, ug Gipas-an Niya ang Atong mga Sakit" (Marcos 1-2; 4:35-41; 5; Lucas 7:11-17) 8 Ang Wali sa Bukid: "Usa Ka Labing Maayo nga Paagi" (Mateo 5) 9 "Unaha Ninyo Pagpangita ang Gingharian sa Dios" (Mateo 6-7) 10 "Isangon Ninyo ang Akong Yugo diha Kaninyo, ug Pagkat-on Kamo Gikan Kanako" (Mateo 11:28-30; 12:1-13; Lucas 7:36-50; 13:10-17) 11 "Ug Iyang Gisuginlan Sila sa Daghang mga Butang Pinaagi sa mga Sambingay" (Mateo 13) 12 "Ako Mao ang Pan nga Naghatag og Kinabuhi" (Juan 5-6; Marcos 6:30-44; Mateo 14:22-33) 13 "Hatagan Ko Ikaw sa mga Yawe sa Gingharian" (Mateo 15:21-17:9) 14 "Kinsa ang Akong Silingan?" (Mateo 18; Lucas 10) 15 "Ako Mao ang Kahayag alang sa Kalibutan" (Juan 7-8) 16 "Ako Buta Kaniadto, Karon Ako Makakita Na" (Juan 9-10) 17 "Unsa ang Akong Buhaton aron Makapanunod Ako sa Kinabuhing Dayon?" (Marcos 10:17-30; 12:41-44; Lucas 12:13-21; 14; 16) 18 "Siya Nawala, ug Siya Nakaplagan Na" (Lucas 15; 17) 19 "Ang Imong Hugot nga Pagtuo Nakaluwas Kanimo" (Lucas 18:1-8, 35-43; 19:1-10; Juan 11) 20 "Alaot Kamo, ... Mga Maut" (Mateo 21-23; Juan 12:1-8) 21 "Unsa ang Timailhan sa Imong Pag-anhi?" (Joseph Smith--Mateo [Mateo 24]) 22 "Panunod sa Gingharian nga Giandam Alang Kaninyo" (Mateo 25) 23 "Maghigugmaay Kamo sa Usag Usa, Ingon nga Ako Naghigugma Kaninyo" (Lucas 22:1-38; Juan 13-15) Pahina v 1 6 11 16 22 27 32 37 43 50 54 59 65 70 75 80 85 91 96 101 107 112 117 iii
iv 24 "Kini Mao ang Kinabuhing Dayon" (Juan 16-17) 25 "Dili ang Akong Pagbuot Maoy Matuman, Kon Dili ang Imo" (Mateo 26:36-46; Marcos 14:32-42; Lucas 22:39-46) 26 "Alang Niini nga Katuyoan Ako Nagpakatawo" (Mateo 26:47-27:66; Marcos 14:43-15:39; Lucas 22:47-23:56; Juan 18-19) 27 "Wala Na Siya Dinhi, Kay Siya Nabanhaw" (Mateo 28; Lucas 24; Juan 20-21) 28 "Kita Mao ang mga Saksi" (Mga Buhat 1-5) 29 "Ang mga Tinun-an Nag-anam nag Kadaghan" (Mga Buhat 6-9) 30 "Ang Dios Walay Pinalabi sa mga Tawo" (Mga Buhat 10-14; 15:1-35) 31 "Ug Tungod Niini ang mga Simbahan Nalig-on diha sa Hugot nga Pagtuo" (Mga Buhat 15:36-18:22; 1 ug 2 Mga Taga-Tesalonica) 32 "Mabuhi diha sa Espiritu" (Mga Buhat 18:23-20:38; Mga Taga-Galacia) 33 "Kamo Mao ang Templo sa Dios" (1 Mga Taga-Corinto 1-6) 34 "Buhata ang mga Ordinansa, Sigun sa Akong Gihatag Kaninyo" (1 Mga Taga-Corinto 11-16) 35 "Magpasig-uli Kamo Ngadto sa Dios" (2 Mga Taga-Corinto) 36 "Nga sa Dios Gihigugma, nga Gipanagtawag Aron Mamahimong mga Balaan" (Mga Taga-Roma) 37 Jesukristo: "Ang Mag-uugmad ug Maghihingpit sa Atong Hugot nga Pagtuo" (Mga Hebreohanon) 38 "Nanghimatuod Ikaw Kanako" (Mga Buhat 21-28) 39 "Alang sa Paghingpit sa mga Santos" (Mga Taga-Efeso) 40 "Ako Makahimo sa Tanan nga mga Butang Pinaagi kang Kristo" (Mga Taga-Filipos; Mga Taga-Colosas; Filemon) 41 "Natapus Ko Na ang Akong Pagdagan sa Lumba" (1 ug 2 Timoteo; Tito) 42 "Putli nga Relihiyon" (Santiago) 43 "Pinili nga Kaliwatan" (1 ug 2 Pedro; Judas) 44 "Ang Dios Gugma" (1, 2, ug 3 Juan) 45 "Ang Magmadaugon Makapanag-iya Niining Mao nga Panulundon" (Pinadayag 1-3; 12) 46 "Siya Magapuyo uban Kanila, ug Sila Mamahimong Iyang mga Katawhan" (Pinadayag 5-6; 19-22) 122 128 133 139 144 151 157 163 169 174 180 186 191 197 203 209 214 220 225 230 235 240 247
Mga Tabang alang sa Magtutudlo Human magpakita ang nabanhaw nga Ginoo ngadto sa iyang mga Apostoles, siya mipakita pag-usab ngadto sa mga pundok nga didto sa may Dagat sa Galilea. Samtang siya didto uban kanila, siya nangutana kang Pedro og usa ka pangutana sa makatulo ka higayon: "Naghigugma ba ikaw kanako?" Sa matag higayon si Pedro mitubag, "Ikaw nahibalo nga ako naghigugma kanimo." Diha sa gipanulti ni Pedro ang Dios mitubag: "Pakan-a ang akong mga karnero.... Pakan-a ang akong mga karnero.... Pakan-a ang akong mga karnero" (Juan 21:15-17). Isip usa ka magtutudlo sa Doktrina sa Ebanghelyo, ikaw makapakita sa imong gugma alang sa Ginoo pinaagi sa pagpakaon sa iyang mga karnero, magsiguro nga ang matag sakop sa imong klase "nahinumduman ug napakaon pinaagi sa maayong mga pulong sa Dios" (Moroni 6:4). Usa ka mahinungdanong katuyoan sa pulong sa Dios mao ang pagtabang kanato nga "motuo nga si Jesus mao ang Kristo, ang Anak sa Dios; ug nga motuo nga [kita] mahimong makabaton og kinabuhi pinaagi sa iyang ngalan" (Juan 20:31). Gigiyahan pinaagi sa Espiritu, ikaw makatabang sa mga sakop sa klase nga mapalig-on ang ilang mga pagpama- tuod sa Manluluwas, mapalig-on ang ilang hugot nga pagtuo diha kaniya, ug ang ilang pakigsaad nga magsunod sa iyang ebanghelyo. Makahimo ka usab sa pagtabang kanila nga makadawat og uban pang mga panalangin nga moabut gikan sa tinuoray nga pagtuon sa Bag-ong Tugon, sama sa gipahayag ni Presidente Thomas S. Monson: "Ang tibuok mensahe sa Bag-ong Tugon magdala og usa ka espiritu nga makapa- mata sa tawhanong kalag. Ang mga anino sa kapakyasan mawala tungod sa mga sanag sa paglaum, ang mga kasakit modala og kalipay, ug ang pagbati nga daw kita walay hinungdan mawala uban sa piho nga kahibalo nga ang atong Langitnong Amahan nagpakabana sa matag usa kanato" ("The Spirit Giveth Life," Ensign, Hunyo 1997, 2). Pagtudlo pinaagi sa Espiritu Kon mag-andam sa pagtudlo alang sa klase sa Doktrina sa Ebanghelyo, impor- tante nga ikaw magtinguha sa pagdasig ug paggiya gikan sa Espiritu Santo. "Ang Espiritu ihatag diha kanimo pinaagi sa pag-ampo uban sa hugot nga pag- tuo," miingon ang Ginoo, "ug kon ikaw wala makadawat sa Espiritu ikaw dili motudlo" (D&P 42:14). Hinumdumi nga ang Espiritu Santo mao ang magtutud- lo diha sa imong klase. Mahimo nimong tinguhaon ang Espiritu pinaagi sa pag-ampo, pagpuasa, pagtu- on sa mga kasulatan kada adlaw, ug pagsunod sa mga sugo. Samtang nag-andam alang sa klase, pag-ampo alang sa Espiritu aron sa pagtabang kanimo nga maka- sabut sa mga kasulatan ug sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. Ang Espiritu makatabang usab kanimo sa pagplano sa makahuluganong mga paagi aron sa paghisgut sa mga kasulatan ug sa paggamit niini sa atong mga kinabuhi karon (tan-awa sa 1 Nephi 19:23). Uban sa paggiya sa Espiritu, ikaw mamahi- mong epektibo nga instrumento sa mga kamot sa Ginoo aron pagtudlo sa iyang pulong ngadto sa iyang mga anak. v
Pagpunting diha sa mga Kasulatan vi Pipila ka mga sugyot kon unsaon sa pagdapit sa Espiritu diha sa imong klase gihatag sa ubos: 1. Pagdapit og mga sakop sa klase nga mohatag og mga pag-ampo sa dili pa magsugod ug sa pagkahuman sa leksyon. Sa panahon sa klase, pag-ampo sa imong kasingkasing alang sa Espiritu aron mogiya kanimo, sa pag-andam sa mga kasingkasing sa mga sakop sa klase, ug sa pagpamatuod ug pagdasig. 2. Gamita ang mga kasulatan (tan-awa sa "Pagpunting diha sa mga Kasulatan" diha sa ubos). 3. Hatag sa imong pagpamatuod kon ang Espiritu modasig kanimo, dili lamang diha sa katapusan sa leksyon. Pagpamatuod kabahin ni Jesukristo. Dapita kanunay ang mga sakop sa klase sa paghatag sa ilang mga pagpamatuod. 4. Gamita ang mga himno, mga awit sa Primary, ug uban pang sagradong mga musika aron pag-andam sa mga kasingkasing sa mga sakop sa klase nga mobati sa Espiritu. 5. Ipadayag ang imong gugma ngadto sa mga sakop sa klase, ngadto sa uban, ug ngadto sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. 6. Pakigbahin og mga panghunahuna, mga pagbati, ug mga kasinatian nga may kalabutan sa leksyon. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbuhat sa ingon. Ang mga sakop sa klase mahimo usab nga makasulti kon giunsa nila paggamit ang mga baruganan nga gihisgutan sa miaging mga leksyon. Si Elder Boyd K. Packer nagtudlo, "Ang tinuod nga doktrina, kon masabtan, makapausab og mga batasan ug mga kinaiya" (sa Conference Report, Okt. 1986, 20; o Ensign, Nob. 1986, 17). Sa imong pagpangandam ug diha sa panahon sa klase, pukos ngadto sa makaluwas nga mga doktrina sa ebanghelyo ingon nga gitudlo diha sa mga kasulatan ug sa mga pagtulun-an sa mga propeta sa ulahing mga adlaw. Kini nagkinahanglan nga ikaw makugihon ug mainampoong magtu- on sa mga kasulatan. Ang Ginoo nagsugo, "Ayaw pagtinguha sa pagpahayag sa akong pulong, apan unaha ang pagbaton sa akong pulong." Samtang ikaw naka- baton sa iyang pulong pinaagi sa pagtuon sa kasulatan, ang Ginoo misaad, "unya ang imong dila makasulti; unya, kon ikaw magtinguha, ikaw makabaton sa akong Espiritu ug sa akong pulong, oo, ang gahum sa Dios ngadto sa pagkabig sa mga tawo" (D&P 11:21). Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagdala sa ilang mga kasulatan diha sa klase matag semana. Basaha ang pinili nga mga tudling sa kasulatan nga magdungan samtang kamo naghisgut niini. Kon mahimo, gamita ang mga edisyon sa mga kasulatan sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw. Matag sakop sa klase kinahanglan mahatagan og kopya sa Giya sa Pagtuon sa Sakop sa Klase sa Bag-ong Tugon (35682 853). Kining gamay nga basahon maka- tabang sa mga sakop sa klase sa pagpalambo sa ilang mga kahanas sa pagtuon ug moabli sa mga kasulatan alang sa mga tubag sa ilang mga pangutana. Kini motabang kanila sa pagsabut sa mga kasulatan, sa paggamit niini, sa pag- andam sa paghisgut niini diha sa klase, ug sa paggamit niini diha sa mga panaghisgutan sa pamilya.
Ang Paggamit Niini nga Manwal Mga Tabang alang sa Magtutudlo Kini nga manwal usa ka himan nga makatabang kanimo sa pagtudlo sa mga doktrina sa ebanghelyo gikan sa mga kasulatan. Kini gisulat alang sa mga klase sa Doktrina sa Ebanghelyo para sa mga batan-on ug mga hamtong ug pagagami- ton matag upat ka tuig. Dugang nga mga pakisayran ug mga komentaryo dili na kinahanglan aron pagtudlo sa mga leksyon. Ang mga leksyon niini nga manwal naglangkob og daghang mga kasayuran kay sa imo tingaling matudlo sa usa ka klasehan. Pagtinguha sa Espiritu sa Dios diha sa pagpili sa mga istorya sa kasulatan, mga pangutana, ug uban pang mga materyal sa leksyon nga mao gayuy makatubag sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. Matag leksyon naglakip sa mosunod nga mga seksyon: 1. Ulohan. Ang ulohan naglangkob sa duha ka mga elemento: usa ka mubong hugpong sa mga pulong nga magpasabut o kinutlo ug ang mga kasulatan nga kinahanglan nimong basahon sa dili pa mag-andam sa leksyon. 2. Katuyoan. Ang pamahayag sa katuyoan nagsugyot og usa ka nag-unang ideya nga imong mapokus sa imong pag-andam ug pagtudlo sa leksyon. 3. Pagpangandam. Kini nga seksyon nag-summarize sa mga istorya sa kasulatan nga gilatid diha sa leksyon ug naghatag og mga sugyot aron sa pagtabang kanimo nga motudlo sa mas epektibong paagi. Kini usab mahimong maglakip og dugang nga pagbasa ug uban pang mga sugyot alang sa pagpangandam, sama sa mga materyal nga gusto nimong dad-on sa klase. 4. Pang-atensyon nga kalihokan. Kini nga seksyon naglangkob og usa ka yano nga kalihokan, praktikal nga paghulagway sa leksyon, o pangutana nga makatabang sa mga sakop sa klase nga maandam aron makat-on, sa pag- apil, ug mobati sa impluwensya sa Espiritu. Bisan kon kamo mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan sa manwal o usa ka kalihokan nga imong hinimo, importante nga mopokus sa atensyon sa mga sakop sa klase atol sa pagsugod sa leksyon. Kini nga kalihokan kinahanglan nga mubo. 5. Paghisgut ug paggamit sa kasulatan. Kini mao ang labing mahinungdanon nga bahin sa leksyon. Mainampoong magtuon sa mga istorya sa kasulatan aron ikaw makatudlo ug makahisgut niini sa epektibong paagi. Gamita ang mga sugyot diha sa "Pag-awhag og Panaghisgutan sa Klase" ug "Paggamit sa Nagkalainlaing Paagi sa Pagtudlo sa mga Kasulatan" (mga pahina viii-ix) aron sa paglainlain sa paagi sa imong pagtudlo ug sa pagpabilin sa interes sa mga sakop sa klase. 6. Panapos. Kini nga seksyon makatabang kanimo sa pag-summarize sa leksyon ug pagdasig sa mga sakop sa klase nga magsunod sa mga baruganan nga inyong nahisgutan. Kini magpahinumdom usab kanimo sa paghatag sa imong pagpama- tuod. Siguroha nga magbilin og igong panahon sa pagtapos sa matag leksyon. 7. Dugang nga mga ideya sa pagtudlo. Kini nga seksyon gihatag diha sa kadaghanan sa mga leksyon sa manwal. Kini mahimong maglakip og dugang nga mga kama- tuoran gikan sa mga istorya sa kasulatan, uban pang mga paagi sa pagtudlo, mga kalihokan, o ubang mga sugyot nga magdugang sa gilatid sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang pipila niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. Ribyuha ang matag leksyon mga usa ka semana sa dili pa itudlo. Kon ikaw mag- tuon og sayo sa gihatag nga mga basahonon ug sa materyal sa leksyon, makada- wat ka og mga hunahuna ug mga pagdasig sulod sa semana nga makatabang vii
Pag-awhag og Panaghisgutan sa Klase viii kanimo sa pagtudlo sa leksyon. Sa imong pagpamalandong sa leksyon nianang semanaha, pag-ampo alang sa Espiritu nga mogiya kanimo. Pagbaton og hugot nga pagtuo nga ang Ginoo manalangin kanimo. Dili kinahanglan nga kanunay kang maghatag og mga lecture. Hinoon, tabangi ang mga sakop sa klase nga makahuluganong moapil diha sa paghisgut sa mga kasulatan. Ang pag-apil sa mga sakop sa klase makatabang kanila nga: 1. Makat-on pa og dugang kabahin sa mga kasulatan. 2. Makat-on unsaon paggamit sa mga baruganan sa ebanghelyo. 3. Mamahimong mas mapasaligon sa pagsunod sa ebanghelyo. 4. Makadapit sa Espiritu diha sa klase. 5. Makatudlo ug makalig-on sa usag usa (D&P 88:122) aron sila makapahimulos gikan sa mga gasa, kahibalo, kasinatian, ug mga pagpamatuod sa usag usa. Ang mga panaghisgutan sa klase kinahanglang makatabang sa mga miyembro nga mapaduol ngadto ni Kristo ug magpuyo ingon nga iyang mga tinun-an. Ayaw hatagig gibug-aton ang mga panaghisgutan nga dili makahatag niini nga mga katuyoan. Pagtinguha sa paggiya sa Espiritu samtang ikaw magtuon sa mga pangutana niini nga manwal ug mohukom hain ang imong ipangutana. Ang manwal nag- hatag og mga pakisayran sa kasulatan aron sa pagtabang kanimo ug sa mga sakop sa klase nga makakita og mga tubag sa kadaghanan niini nga mga pangu- tana. Ang mga tubag sa ubang mga pangutana magagikan na sa mga kasinatian sa mga sakop sa klase. Mas importante ang pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut ug maka- gamit sa mga kasulatan kay sa pagtudlo sa tanan nga mga materyal sa leksyon nga imong giandam. Kon ang mga sakop sa klase nakakat-on gikan sa maayong panaghisgutan, sa kasagaran mas makatabang ang pagpadayon niini kay sa pag- tudlo sa tanang mga materyal sa leksyon. Gamita ang mosunod nga mga sumbanan aron sa pag-awhag og panaghisgutan sa klase: 1. Pangutana og mga pangutana nga nagkinahanglan og mga paghunahuna ug panaghisgut kay sa mga pangutana nga matubag lang og "oo" o "dili." Ang mga pangutana nga nagsugod og ngano, giunsa, kinsa, unsa, kanus-a, ug diin maoy kasagarang pinaka epektibo sa pag-awhag og panaghisgutan. 2. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga nagpa- kita kon sa unsa nga paagi nga magamit diha sa kinabuhi ang mga baruganan ug mga doktrina sa kasulatan. Awhaga usab sila sa pagpakigbahin sa ilang mga gibati kabahin sa unsay ilang nakat-unan gikan sa mga kasulatan. Hatag og nindot nga mga komentaryo kabahin sa ilang mga gipaambit. 3. Magmabination sa mga panginahanglan sa matag sakop sa klase. Bisan tuod nga ang tanang mga sakop sa klase kinahanglang awhagon sa pag-apil sa mga panaghisgutan sa klase, adunay uban nga magpanuko sa pag-apil. Mahimo nimo silang pakigsultihan nga kamo ra aron pagsuta kon unsa ang ilang bati-
Paggamit sa Nagkalainlaing Paagi sa Pagtudlo sa mga Kasulatan Mga Tabang alang sa Magtutudlo on kon sila pabasahon og kusog o paapilon diha sa klase. Pag-amping sa dili pagtawag sa mga sakop sa klase nga malagmit makapaulaw kanila. 4. Hatag og mga pakisayran sa kasulatan aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makakita og mga tubag sa ubang mga pangutana. 5. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpamalandong sa mga pangutana diha sa Giya sa Pagtuon sa Sakop sa Klase sa Bag-ong Tugon samtang sila magtuon sa ilang mga basahonon matag semana. Sa imong pag-andam sa matag leksyon, huna- hunaa kon unsaon paghisgut niini nga mga pangutana diha sa klase. Ang mga sakop sa klase mas makaapil sa mga panaghisgutan kon sila nakatuon sa ilang mga basahonon ug kon ikaw mangutana nga sila nakaandam sa mga tubag. Gamita ang mosunod nga mga sugyot sa pagtudlo sa mga istorya sa kasulatan sa mas epektibong paagi ug sa mas daghan nga nagkalainlaing mga paagi: 1. Tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut unsa ang gitudlo sa mga kasulatan mahitungod ni Jesukristo. Hangyoa sila sa paghunahuna kon sa unsang paagi nga ang piho nga mga tudling sa kasulatan makapalambo sa ilang hugot nga pagtuo sa Manluluwas ug makatabang kanila nga mobati sa iyang gugma. 2. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna ug sa pagpakigbahin og piho nga mga paagi nga magamit ang usa ka tudling sa kasulatan sa ilang mga kinabuhi. Ipa-personalize nila ang mga kasulatan pinaagi sa pagpuli sa ilang mga ngalan diha sa pinili nga mga tudling. 3. Agi og dugang sa pagtudlo sa doktrina, hatagi og gibug-aton ang mga istorya diha sa Bag-ong Tugon nga makapalambo sa hugot nga pagtuo, nga magsi- guro nga ang mga sakop sa klase makasabut niini ug paghisgut og mga paagi sa paggamit niini. 4. Papangitaa ang mga sakop sa klase og mga pulong, mga hugpong sa mga pulong, o mga ideya nga gibalik-balik kanunay diha sa tudling sa kasulatan o diin adunay talagsaon nga kahulugan alang kanila. 5. Awhaga ang mga sakop sa klase sa paggamit sa appendix nga anaa sa Latter- day Saint nga edisyon sa King James Version sa Biblia. Ang Topical Guide ug Bible Dictionary maoy mas makatabang sa personal nga pagtuon ug sa panaghisgutan sa klase. 6. Isulat diha sa pisara ang mga hugpong sa mga pulong, mahinungdanon nga mga pulong, o mga pangutana nga may kalabutan sa istorya sa kasulatan. Unya basaha o i-summarize ang istorya. Sa pagkadungog sa mga sakop sa klase sa mga hugpong sa mga pulong, mahinungdanon nga mga pulong, o mga tubag sa mga pangutana, hunong ug hisguti kini. 7. Sa tibuok Basahon ni Mormon, ang hugpong sa mga pulong nga "unya kita nakakita" maoy gigamit sa pagpaila sa usa ka summary sa mga baruganan nga gitudlo (tan-awa, sama pananglit, sa Helaman 3:28). Human mahisguti ang usa ka tudling sa kasulatan, hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagpasa- but sa baruganan diha sa tudling ginamit ang hugpong sa mga pulong nga "unya kita nakakita." ix
Pagtabang sa Bag-ong mga Miyembro Pagtudlo sa Ebanghelyo ngadto sa mga Batan-on x 8. Pangitaa ug hisguti ang mga simbolo nga gigamit diha sa Bag-ong Tugon. Sama pananglit, ang Pamanhunon ug ang pangasaw-onon nagrepresentar sa Manluluwas ug sa iyang mga katawhan. 9. Tan-awa kon sa unsa nga paagi nga ang mga katawhan o ang mga hitabo diha sa mga kasulatan mahimo nga managlahi sa usag usa. 10. Ipadrama sa mga sakop sa klase ang mga istorya diha sa kasulatan pinaagi sa pagbasa og kusog sa mga pulong sa nagkalainlain nga mga tawo diha sa istorya. Siguroha nga ang pagdrama mopakita og husto nga pagtahud sa mga kasulatan. 11. Bahina ang klase ngadto sa duha o daghan pa nga gagmayng mga grupo. Human maribyu ang usa ka istorya sa kasulatan, ipasulat sa matag grupo ang mga baruganan ug mga doktrina nga gitudlo sa istorya. Unya pahisguti sa tibuok klase kon sa unsa nga paagi nga kini nga mga panudlo magamit diha sa ilang mga kinabuhi. 12. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagdala og lapis aron imarka sa mahinung- danon nga mga bersikulo samtang kamo naghisgut niini. Isip usa ka magtutudlo sa Doktrina sa Ebanghelyo, ikaw adunay kahigayunan sa pagtudlo sa mga miyembro kinsa bag-o pa lang sa Simbahan. Ang imong pag- tudlo makatabang sa bag-ong mga miyembro nga mamahimong lig-on diha sa hugot nga pagtuo. Ang Unang Kapangulohan miingon: "Ang matag miyembro sa Simbahan nangi- nahanglan nga higugmaon ug amumahon, ilabi na sa mga unang bulan human sa bunyag. Kon ang bag-ong miyembro makadawat og tinuoray nga pagpakighi- gala, mga kahigayunan nga makaalagad, ug espirituhanon nga pag-amuma nga moabut gikan sa pagtuon sa pulong sa Dios, sila makasinati og malahutayon nga pagkakabig ug mahimong kauban uban sa mga santos, ug diha sa panimalay sa Dios (Mga Taga-Efeso 2:19)" (sulat sa Unang Kapangulohan, 15 sa Mayo 1997). Kon ikaw nagtudlo sa mga batan-on, hinumdumi nga sila kanunayng nangina- hanglan og aktibo nga pagsalmot ug biswal nga mga pagtudlo sa mga doktrina nga gihisgutan. Ang imong paggamit sa mga video, mga hulagway, ug mga kali- hokan nga gisugyot diha sa manwal makatabang sa mga batan-on nga magpabi- ling interesado sa mga leksyon. Alang sa ubang mga ideya nga makatabang sa imong pagtudlo sa ebanghelyo ngadto sa mga batan-on, tan-awa sa Teaching, No Greater Call (36123); sa Teaching Guidebook (34595); ug sa "Pagtudlo sa Ebanghelyo ug Pagpangulo," seksyon 16 sa Tamdanan nga Basahon sa mga Panudlo sa Simbahan, Basahon 2: Mga Pangulo sa Pagkapari ug Kaabag [Auxiliary] (35903 853).
"Nga Unta Kamo Motuo nga si Jesus Mao ang Kristo" Leksyon 1 Isaias 61:1-3; Hubad ni Joseph Smith, Lucas 3:4-11; Juan 1:1-14, 20:31 Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa paglig-on sa ilang mga pagpamatuod kang Jesukristo pinaagi sa pagtuon sa Bag-ong Tugon. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang kabahin sa mosunod nga mga kasulatan: a. Isaias 61:1-3; Hubad ni Joseph Smith, Lucas 3:4-11. Si Isaias ug si Juan Bautista nanagna kabahin sa misyon sa Manluluwas. b. Juan 1:1-14; 20:31. Si Apostol Juan mipamatuod nga si Jesukristo mao "ang tinuod nga Kahayag." Siya namahayag nga ang iyang katuyoan sa pagsulat sa iyang pagpamatuod mao ang pagtabang sa uban "nga motuo nga si Jesus mao ang Kristo." 2. Pagkuha og kopya sa Giya sa Pagtuon sa Sakop sa Klase sa Bag-ong Tugon (35682 853) alang sa matag sakop sa imong klase. (Ang ward kinahanglan nga naka-order na niining mga giya sa pagtuon isip bahin sa ilang tinuig nga order sa kurikulum. Ang sakop sa bishopric kinahanglan mohatag niini ngad- to sa kapangulohan sa Sunday School.) 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hangyoa ang pipila ka mga sakop sa klase sa pag-andam sa pagbasa o pag-summarize og usa ka pabo- rito nga tudling sa Bag-ong Tugon ug sa pagpasabut sa minubong paagi ngano nga kana nga tudling nakadasig ug nakatabang kanila. 4. Kon ang mosunod nga mga hulagway anaa, gamita kini sa panahon sa lek- syon: Si Isaias Misulat Kabahin sa Pagkatawo ni Kristo (62339 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 113) ug Si Juan Nagsangyaw sa Kamingawan (62132 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 207). Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala usab og pipila ka mga hulagway nga nagpakita sa mga panghitabo gikan sa Bag-ong Tugon, sama sa Pagpang- ayo ni Kristo sa Buta nga Tawo (62145 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 213) ug Si Maria ug ang Nabanhaw nga Ginoo (62186 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 233). 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagkompleto sa ilang basahonon matag semana ug sa pagtambong sa klase nga andam mohisgot sa unsa ang ilang nabasa. Kini nga pagpangandam makatabang sa pagtuman sa saad sa Ginoo nga "siya nga nagsangyaw ug siya nga nakada- wat [pinaagi sa Espiritu sa kamatuoran] nakasabut sa usag usa, ug ang duha makadawat og kaayohan ug maglipay nga maghiusa" (D&P 50:22). 1
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 2 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Iplastar ang mga hulagway nga nagpakita sa mga hitabo gikan sa Bag-ong Tugon. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna mahitungod sa mosunod nga pangutana: Unsa nga mga hitabo o mga pagtulun-an nga anaa sa Bag-ong Tugon nga nakapadasig o nakatabang gayud kaninyo? Hatagi ang mga sakop sa klase og higayon sa paghunahuna, ug unya dapita ang gitudlo nga mga sakop sa klase sa pagbasa o pag-summarize sa ilang paborito nga tudling sa Bag-ong Tugon. Kon ang ubang mga sakop sa klase buot nga mopa- ambit sa ilang paborito nga tudling, tuguti ang pipila kanila sa pagbuhat sa ingon. Ipadayag ang imong mga gibati mahitungod sa imong kahigayunan sa pagtudlo ug pagtuon sa Bag-ong Tugon karong tuiga. Ipasabut nga ang katuyoan sa pagtu- on sa Bag-ong Tugon niining tuiga mao ang pagtabang sa mga sakop sa klase nga malig-on ang ilang hugot nga pagtuo kang Jesukristo ug mahimo nga mas masinati sa iyang kinabuhi ug misyon. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsang paagi kini magamit sa adlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Isaias ug si Juan Bautista nanagna kabahin sa misyon sa Manluluwas. Basaha ug hisguti ang Isaias 61:1-3 ug Hubad ni Joseph Smith, Lucas 3:4-11. (Ang Hubad ni Joseph Smith sa Lucas 3:4-11 makita diha sa mga pahina 805-6 sa appendix sa LDS nga edisyon sa King James nga Biblia.) Ipakita ang hulagway ni Isaias nga nagsulat mahitungod sa pagkatawo sa Manluluwas. Ipasabut nga kita makapalig-on sa atong mga pagpamatuod kang Jesukristo ug sa atong pagpasalamat sa Bag-ong Tugon pinaagi sa pagtuon sa mga pulong ni Isaias ug sa uban kinsa nanagna kabahin sa misyon sa Manluluwas. Unsa nga mga aspeto sa misyon sa Manluluwas ang gihulagway diha sa Isaias 61:1-2? (Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara. Ang mga tubag mahimong maglakip sa gilista sa ubos.) a. "Pagwali sa maayo nga mga balita ngadto sa mga maaghup" (bersikulo 1). b. "Pagbugkos sa mga masulub-on og kasingkasing" (bersikulo 1). c. "Pagsangyaw sa kagawasan sa mga binihag" (bersikulo 1). d. "Paghupay niadtong tanan nga nagbangutan" (bersikulo 2). Giunsa ni Jesus pagtuman kini nga mga panagna? (Awhaga ang mga sakop sa klase sa paghatag og mga panig-ingnan gikan sa mga kasulatan ug sa pagpa- ambit og personal nga mga kasinatian.)
Ipasabut nga si Jesus mikutlo niini nga tudling diha sa sinugdanan sa iyang pangalagad aron pagpahayag nga siya mao ang Mesiyas (Lucas 4:16-21; tan- awa sa leksyon 6). Ipakita ang hulagway ni Juan Bautista nga nagsangyaw sa kamingawan. Ipasabut nga si Juan Bautista nanagna kabahin sa misyon sa Manluluwas sa wala pa magsugod si Jesus sa iyang mortal nga pangalagad. Giunsa sa paghulagway ni Juan Bautista ang misyon sa Manluluwas? (Tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith, Lucas 3:4-9. Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara. Kon wala ang Hubad ni Joseph Smith niini nga mga bersi- kulo, ilista ang mga panagna sama sa gipakita sa ubos.) a. "Magwagtang sa mga sala sa kalibutan" (bersikulo 5). b. "Magdala og kaluwasan ngadto sa mga nasud sa mga Hentil" (bersikulo 5). c. "Magapundok nga maghiusa niadtong kinsa nahisalaag" (bersikulo 5). d. "Maghimong posible sa pagsangyaw sa ebanghelyo ngadto sa mga Hentil" (bersikulo 6). e. "Mahimong kahayag ngadto sa tanan kinsa naglingkod sa kangitngit" (ber- sikulo 7). f. "Pagpahinabo sa pagkabanhaw gikan sa mga patay" (bersikulo 7). g. "Pagpangalagad og kaangayan ngadto sa tanan" (bersikulo 9). h. "Pagpatuo sa tanan nga dili diosnon mahitungod sa ilang dili diosnon nga mga buhat" (bersikulo 9). Giunsa ni Jesus pagtuman kini nga mga panagna? (Awhaga ang mga sakop sa klase sa paghatag og mga panig-ingnan gikan sa mga kasulatan ug sa pagpa- ambit og personal nga mga kasinatian.) Unsa ang inyong gibati samtang kamo naghunahuna mahitungod sa mga butang nga nabuhat ni Jesus alang kanato? Unsa kaha unta ang mahitabo sa atong mga kinabuhi kon si Jesus wala pa mobuhat niining mga butanga alang kanato? 2. Si Apostol Juan mipamatuod nga si Jesukristo mao "ang tinuod nga Kahayag." Basaha ug hisguti ang Juan 1:1-14; 20:31. (Gamita ang Hubad ni Joseph Smith sa Juan 1:1-14 kon anaa. Makita kini sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan.) Unsa ang atong makat-unan mahitungod ni Jesukristo gikan sa Juan 1:1-3, 14? (Tan-awa ang lista sa ubos. Hinumdumi nga "ang Pulong" diha sa Juan 1:1, 14 nagpasabut nga mao ang Manluluwas.) a. Siya "diha na sukad pa sa sinugdanan" uban sa Dios nga Amahan (Juan 1:1-2). Ipahibalo nga ang misyon sa Manluluwas nagsugod sa kalibutan nga wala pa dinhi sa yuta, sa wala pa siya matawo sa Bethlehem. b. Siya mao ang Dios (Juan 1:1). Ipasabut nga kon kita magsulti sa Dios, kita sa kasagaran nagpasabut sa Langitnong Amahan. Bisan pa niana, "ang per- sonahe nga naila nga Jehova sa mga panahon sa Daang Tugon ... mao ang Anak, naila nga Jesukristo ... kinsa mao usab ang Dios. Si Jesus mibuhat ubos sa pagdumala sa Amahan.... Daghang mga butang nga gisulti sa kasu- latan nga gibuhat sa Dios gihimo ni ... Jesus" (Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Dios"). Leksyon 1 3
Panapos 4 c. Pinaagi kaniya ang ebanghelyo gisangyaw sa kalibutan sa wala pa dinhi sa yuta (Hubad ni Joseph Smith, Juan 1:1). d. Siya mibuhat sa tanan nga mga butang (Juan 1:3). e. Siya ang Bugtong Anak sa Dios diha sa unod (Juan 1:14; tan-awa usab 1 Nephi 11:14-21). Kini nga doktrina gihisgutan diha sa leksyon 2. Si Apostol Juan miingon nga "diha ni [Jesus] mao ang kinabuhi" (Juan 1:4). Siya usab mipamatuod nga si Jesus mao "ang tinuod nga Kahayag, nga miha- yag sa matag tawo nga moabut sa kalibutan" (Juan 1:9). Sa unsa nga paagi nga ang Manluluwas mihatag kaninyo og kinabuhi ug kahayag? (Samtang ang mga sakop sa klase maghisgut niini nga pangutana, ikaw mahimo nga motud- lo sa Juan 8:12; 1 Mga Taga-Corinto 15:20-22; Moroni 7:15-18; 41; D&P 88:6-14; ug Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Kahayag ni Kristo".) Unsa ang katuyoan ni Juan sa pagsulat sa iyang pagpamatuod? (Tan-awa sa Juan 20:31.) Unsa ang gipasabut sa "pagtuo nga si Jesus mao ang Kristo"? (Ipasabut nga ang Kristo usa ka Griyego nga pulong nga nagpasabut og dinihu- gan. Kon kita adunay pagpamatuod nga si Jesus mao ang Kristo, kita mahibalo nga siya mao ang Anak sa Dios ug nga gidihugan ug gi-orden nang daan nga mahimo natong Manluluwas.) Sa unsa nga paagi nga ang pagtuon sa Bag-ong Tugon diha sa Sunday School karong tuiga makatabang pagpalig-on sa inyong pagpamatuod nga si Jesus mao ang Kristo? Unsa ang atong mabuhat ingon nga tinagsa ug ingon nga usa ka klase aron magiyahan pinaagi sa Espiritu samtang kita magtuon sa Bag-ong Tugon? (Tan-awa sa Santiago 1:5-6; D&P 50:17-22; 88:118.) Sa unsa nga paagi nga ang mga pulong sa Juan 1:10-14 atong magamit, bisan tuod kita wala didto sa panahon sa pagpangalagad dinhi sa yuta sa Manluluwas? Si Elder Thomas S. Monson nagtudlo: "Kita dili kinahanglang moduaw sa Balaang Yuta aron bation nga duol siya nato. Kita dili kinahanglan nga molakaw subay sa mga baybayon sa Galilea o sa taliwala sa mga bungtod sa Judea aron makalakaw diin si Jesus milakaw. "Diha sa tinuod gayud nga hunahuna, ang tanan makalakaw diin si Jesus milakaw kon, uban sa iyang pulong diha sa atong mga ngabil, sa iyang espiri- tu diha sa atong mga kasingkasing, ug sa iyang mga pagtulun-an diha sa atong mga kinabuhi, kita nagpanaw diha sa pagkamortal" (sa Conference Report, Abr. 1974, 70; o Ensign, Mayo 1974, 48). Pamatuod kabahin ni Jesukristo ug ipadayag ang imong mga gibati mahitungod sa pagkat-on diha kaniya pinaagi sa pagtuon sa Bag-ong Tugon. Pasaligi ang mga sakop sa klase nga ang ilang mga pagpamatuod sa Manluluwas motubo samtang sila magtinguha sa paggiya sa Espiritu diha sa ilang pagtuon sa Bag-ong Tugon ug samtang sila moapil sa panaghisgutan diha sa klase. Awhaga sila sa paggamit sa Giya sa Pagtuon sa Sakop sa Klase sa Bag-ong Tugon samtang magtuon sila sa mga kasulatan agi og pagpangandam alang sa matag klase.
Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Overview sa Bag-ong Tugon Dapita ang mga sakop sa klase sa pag-abli sa pahina sa mga Sulod diha sa Biblia ug ribyuha ang mga ngalan sa 27 ka mga basahon sa Bag-ong Tugon. Ipasabut nga ang Bag-ong Tugon mahimong mabahin ngadto sa upat ka mga bahin (mahimo nimo kining ilista diha sa pisara): a. Ang mga Ebanghelyo (Mateo, Marcos, Lucas, ug Juan), nga usa ka talaan ug pagsaksi sa kinabuhi, misyon, ug mga pagtulun-an ni Jesukristo. b. Ang basahon sa Mga Buhat, nga mao ang istorya sa pangalagad sa mga Apostoles human sa kamatayon ug Pagkabanhaw ni Jesus. Kini nga basahon nagpukos sa buluhaton ni Pedro uban sa mga Judeo ug buluhaton ni Pedro uban sa mga Hentil. c. Ang mga epistola (mga sulat) ni Pablo ug uban pang mga pangulo sa Simbahan, nga gisulat aron pagtudlo ug paglig-on sa mga Santos sa ilang panahon. d. Ang pagpadayag sa Ginoo ngadto ni Apostol Juan didto sa isla sa Patmos. 2. Pagpasalida sa video Kon ang Family Home Evening Video Supplement 2 (53277) anaa, mahimo nimong ipasalida ang lima ka minuto nga bahin nga "What Think Ye of Christ?" Gamita ang pasundayag aron pagpaila sa Bag-ong Tugon ug aron paghatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagbaton og usa ka pagpamatuod nga si Jesus mao ang Kristo. Kon ang New Testament Video Presentations (53914) anaa, mahimo nimong ipasa- lida ang "The Message of the New Testament," duha ka minuto nga bahin. 3. "Siya ... gipadala aron paghatag og saksi niana nga Kahayag" (Juan 1:8). Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Juan 1:6-8. Kinsa ang tawo nga gihisgutan niining bersikuloha? (Si Juan Bautista.) Unsa ang iyang misyon? (Tan-awa sa Juan 1:8.) Sa unsa nga paagi nga kita, sama ni Juan, "maghatag og saksi niana nga Kahayag"? Leksyon 1 5
Leksyon 2 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 6 "Ang Akong Kalag Nagdayeg sa Ginoo" Lucas 1; Mateo 1 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga mas mapalambo ang hugot nga pagtuo diha kang Jesukristo pinaagi sa pagtuon sa mga kinabuhi ni Elisabet, Zacarias, Juan Bautista, Maria ug Jose. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Lucas 1:5-25, 57-80. Ang anghel nga si Gabriel nagpakita ngadto ni Zacarias, ug miingon nga, agi og tubag sa pag-ampo, ang asawa ni Zacarias, nga si Elisabet, manganak og usa ka batang lalaki. Kini nga bata, hinganlan og Juan, ang moandam sa mga katawhan alang sa Ginoo. Si Zacarias wala motuo sa mga pulong ni Gabriel ug siya naamang. Si Elisabet nagsabak diha sa iyang katigulangon, ug si Juan natawo. Si Zacarias mipakita sa nabag-ong hugot nga pagtuo sa diha nga siya nanagna sa misyon ni Juan. b. Lucas 1:26-56; Mateo 1:18-25. Ang anghel nga si Gabriel misulti ni Maria nga siya mahimong inahan sa Anak sa Dios. Si Maria ug ang iyang ig-agaw nga si Elisabet nalipay sa mga balita sa pag-anhi sa Manluluwas. Si Jose nakahibalo nga si Maria manganak sa Manluluwas. 2. Kon ang mosunod nga mga hulagway anaa, gamita kini sa panahon sa lek- syon: Si Juan Nagsangyaw diha sa Kamingawan (62132 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 207) ug Ang Pagpahibalo: Ang Anghel nga si Gabriel Mipakita ngadto ni Maria (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 241). 3. Sugyot alang sa pagtudlo: Kon ang usa ka tawo magtudlo pinaagi sa Espiritu Santo, "ang gahum sa Espiritu Santo modala niini ngadto sa mga kasingkasing sa mga katawhan" (2 Nephi 33:1). Ang pagbati sa impluwensya sa Espiritu makapalig-on sa mga pagpamatuod sa mga sakop sa klase, sa ilang gugma alang sa Ginoo ug alang sa usag usa, ug sa ilang panaad sa matarung nga pag- puyo. Sa mainampoon nga paagi hunahunaa unsa ang imong mahimo aron sa pagdapit sa Espiritu sa panahon sa matag leksyon. (Tan-awa sa mga pahina v-vi niini nga manwal ug sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 45-46.) Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pangutan-a ang mga sakop sa klase sa mosunod nga mga pangutana: Kon kamo makaila-ila kang bisan kinsa diha sa Bag-ong Tugon gawas ni Jesus, kinsa ang inyong gustong maila-ila? Nganong gusto man mong makig-ila-ila nianang tawhana?
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Human ang pipila ka mga sakop sa klase makatubag sa mga pangutana, ipasabut nga kita sa kasagaran madani ngadto sa matarung nga mga tawo tungod kay sila misunod sa Manluluwas ug mipamatuod mahitungod kaniya. Sa atong pagkasi- nati niining mga tawhana, kita usab mahimong mas masinati kang Jesukristo. Kini nga leksyon mohisgut sa pipila ka mga tawo kansang matarung nga mga ehemplo makatabang kanato nga mas mahiduol ngadto kaniya. Samtang ikaw nagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpakigbahin sa mga kasinatian nga may kalabutan ngad- to sa mga baruganan sa kasulatan. Tungod kay malisud ang pagpangutana sa matag pangutana o hisgutan ang matag punto sa leksyon, sa mainampoong paagi pilia kadtong makatagbaw gayud sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. 1. Si Juan Bautista natawo ngadto ni Elisabet ug Zacarias. Hisguti ang Lucas 1:5-25, 57-80. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Giunsa paghulagway sila si Elisabet ug Zacarias diha sa mga kasulatan? (Tan- awa sa Lucas 1:6-9.) Unsa nga panalangin ang gi-ampo ni Elisabet ug ni Zacarias? (Tan-awa sa Lucas 1:7, 13.) Sa unsang paagi kini nga pag-ampo natubag sa katapusan? (Tan-awa sa Lucas 1:11-13, 24-25. Itudlo nga si Zacarias ug si Elisabet malag- mit nag-ampo sulod sa daghang mga katuigan nga unta sila mapanalanginan og usa ka anak. Bisan pa niana, ang Langitnong Amahan wala mohatag kanila niini nga panalangin hangtud sa panahon nga tukma aron mahimo ang iyang mga katuyoan.) Sa unsang paagi nga kita magpabilin nga matinud-anon ug malikay nga dili mawad-an og kadasig kon ang atong tinud-anay nga mga pag-ampo wala dayon tubaga sa paagi nga atong gitinguha? Unsa ang gipanagna ni Gabriel kalabut sa misyon ni Juan? (Tan-awa sa Lucas 1:14-17. Ipakita ang hulagway ni Juan nga nagsangyaw diha sa kamingawan, ug isulat ang mga panagna ni Gabriel diha sa pisara. Hisguti kon unsa ang gipasabut sa mga panagna, sa unsa nga paagi si Juan nakatuman niini, ug sa unsa nga paagi kita makasunod sa ehemplo ni Juan niana nga mga butang.) a. Si Juan "mopabalik [sa daghang mga katawhan] ngadto sa Ginoo nga ilang Dios" (Lucas 1:16). b. Siya "mopabalik sa mga kasingkasing sa mga amahan ngadto sa mga anak" (Lucas 1:17). c. Siya "mipabalik ... sa dili masulundon ngadto sa mga kaalam sa mga makia- ngayon" (Lucas 1:17). d. Siya "mopaandam sa mga katawhan alang sa Ginoo" (Lucas 1:17). Hinumdumi: Si Juan Bautista mao "ang labing dungganan nga tighupot sa Aaronic Priesthood sa tibuok kasaysayan" (Bible Dictionary, "John the Baptist," 714). Mahimo nimong hisgutan kon sa unsa nga paagi nga ang nag-unang mga bahin sa misyon ni Juan mahimong magamit sa mga sakop sa klase kinsa naghupot sa Aaronic Priesthood. 7
8 Unsa ang nahitabo ni Zacarias sa diha nga siya nagduha-duha sa mga pulong sa anghel? (Tan-awa sa Lucas 1:18-20.) Sa unsa nga paagi nga ang mga lihok ni Zacarias human sa pagkatawo ni Juan nakapakita sa iyang nabag-o nga hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Lucas 1:59-63. Siya ug si Elisabet mihingalan sa ilang anak nga lalaki og Juan, sa ingon nagsunod sa sugo sa Dios kay sa pagsunod sa lokal nga mga tradisyon.) Ingon nga si Zacarias nanagna mahitungod sa misyon sa iyang anak nga lalaki, siya usab misulti mahitungod sa katubsanan, kaluwasan, kapasayloan sa mga sala, malumo nga kalooy, ug kahayag (Lucas 1:68-79). Kinsay iyang gipasabut sa dihang siya misulti niini nga mga butang? (Si Jesukristo.) Pagdapit og usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Juan 1:6-9. Ipamatuod nga sama ni Juan Bautista, kita kinahanglan mopunting sa atong pag-alagad sa pagtabang sa uban nga moduol ngadto kang Kristo. Human sa pagkatawo ni Juan, siya mitubo ug "nalig-on sa espiritu" (Lucas 1:80). Ngano sa inyong hunahuna nga si Juan kinahanglan man nga malig-on sa espiritu aron makatuman sa iyang misyon? Unsa ang atong mabuhat aron malig-on sa espiritu? 2. Si Maria ug si Jose nakahibalo nga si Maria mahimong inahan sa Anak sa Dios. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Lucas 1:26-56 ug Mateo 1:18-25. Ipakita ang hulagway sa Ang Pagpahibalo. Unsa ang nahibaloan ni Maria gikan sa anghel nga si Gabriel? (Tan-awa sa Lucas 1:26-33.) Ngano nga ang Manluluwas kinahanglan man nga mahimong anak sa usa ka mortal nga inahan ug usa ka imortal nga Amahan? Naghisgut mahitungod ni Jesukristo, si Elder Bruce R. McConkie nagtudlo: "Ang Dios mao ang iyang Amahan, nga sa Imortal nga Personahe ... iyang napanunod ang gahum sa pagka-imortal, nga mao ang gahum sa pagpakabuhi hangtud sa kahangturan; o, kay mipili nga magpakamatay, kini mao ang gahum sa pagbangon pag-usab ngadto sa pagka-imortal, pagkahuman niana mabuhi sa kahangturan nga dili na mamatay.... " ... Si Maria mao ang iyang inahan, nga gikan sa mortal nga babaye ... siya nakapanunod sa gahum sa pagkamortal, nga mao ang gahum sa pag- pakamatay ... "Tungod niini ... ang pagkasagol sa balaan ug sa mortal diha sa usa ka tawo, nga ang atong Ginoo nakahimo sa pagkab-ot sa walay katapusan nga pag-ula. Tungod kay ang Dios mao ang iyang Amahan ug si Maria mao ang iyang ina- han, siya adunay gahum nga mabuhi o gahum nga mamatay, ingon sa iyang pagpili, ug may gahum sa paghalad niini, ug may gahum sa pagbawi niini, ug unya, sa ingon nga paagi nga dili nato masabtan, sa pagpatagamtam sa mga epekto sa pagkabanhaw ngadto sa tanan nga mga katawhan aron ang tanan mahimong mobangon gikan sa mga patay" (The Promised Messiah [1978], 470-71). Unsa ang atong makat-unan mahitungod ni Maria diha sa iyang pagpakigsul- tihanay sa anghel ug ni Elisabet? (Tan-awa sa Lucas 1:26-38, 45-49, tan-awa usab sa Alma 7:10. Isulat ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.
Panapos Kon ikaw nagtudlo sa mga batan-on, mahimo kang mosugyot nga sila mohu- nahuna ni Maria isip ehemplo sa usa ka matarung nga batan-ong babaye.) a. Si Maria nakaangkon og kahimuot sa Dios (Lucas 1:28, 30). Unsa ang gipa- sabut sa makaangkon og kahimuot sa Dios? Unsa nga laing mga tinubdan nga ang ubang mga tawo nangita og pabor? Sa unsang paagi nga ang pag- pangayo og pabor gikan niini nga laing mga tinubdan makapahimo nga malisud sa pagpangayo og pabor ngadto sa Dios? b. Si Maria takus aron ang Ginoo makig-uban kaniya (Lucas 1:28). Unsa ang atong mabuhat aron mahimo nga takus niini nga panalangin? c. Si Maria mapainubsanon ug masugtanon ngadto sa kabubut-on sa Ginoo (Lucas 1:38, 48). Ngano nga kini mahinungdanon man alang kanato nga motuman sa kabubut-on sa Ginoo? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas mapainubsanon ug masugtanon? d. Si Maria nalipay diha sa iyang Manluluwas (Lucas 1:47). Sa unsa nga paagi nga kita malipay diha sa Manluluwas? Ngano nga si Elisabet ug ang iyang wala pa matawo nga anak nga lalaki nalipay sa dihang si Maria miabut aron pagduaw kanila? (Tan-awa sa Lucas 1:39-44; tan-awa usab sa Lucas 1:15. Itudlo nga usa sa labing mahinungdanon nga buhat sa Espiritu Santo mao ang pagpamatuod kang Jesukristo.) Kon angay, isulti kon sa unsa nga paagi nga ang Espiritu Santo nakatabang kanimo nga makabaton og pagpamatuod kang Jesukristo, ug dapita ang uban sa paghimo sa ingon. Sa unsa nga paagi nga ang gugma ni Jose alang ni Maria gisulayan? (Tan-awa sa Mateo 1:18). Unsa ang gihimo ni Jose sa diha nga siya nakahibalo nga si Maria nagsabak? (Tan-awa sa Mateo 1:19. Itudlo nga sumala sa balaod, si Jose mahi- mong mokiha ni Maria sa paglapas sa pakigsaad sa kaminyoon ug modala kani- ya ngadto sa paghusay sa publiko. Ang maong paghusay modangat sa silot sa kamatayon. Kay sa buhaton kini, siya mihukom sa pagpalingkawas kaniya sa hilum gikan sa kontrata sa kaminyoon.) Giunsa sa Langitnong Amahan pagtabang ni Jose sa pagdawat sa kahimtang ni Maria ug pag-andam alang sa iyang kaugalingong mga responsibilidad? (Tan-awa sa Mateo 1:20-23.) Unsa ang gibuhat ni Jose agi og tubag niini nga damgo? (Tan-awa sa Mateo 1:24-25.) Unsa ang gipahayag niini nga tubag mahitungod sa iyang kinaiya? Pagdapit og usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Lucas 1:46. Ipasabut nga niini nga bersikulo, ang pulong pagpalambo nagpasabut sa mga paningkamot ni Maria sa pagdayeg sa Ginoo ug motabang sa uban nga makakita sa iyang pagkahalangdon. Sa unsa nga paagi nga ang mga ehemplo nila ni Elisabet, Zacarias, Juan Bautista, Maria, ug Jose nakatabang kaninyo nga makakita sa pagkahalangdon sa Manluluwas ug nakapalambo sa inyong hugot nga pagtuo diha kaniya? Sa unsa nga paagi kita makatabang sa uban sa pagpalambo sa ilang hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo? Ipadayag ang imong pagpasalamat alang sa matarung nga mga ehemplo nila ni Elisabet, Zacarias, Juan Bautista, Maria, ug Jose. Ipamatuod ang mga kamatuoran nga imong gihisgutan. Leksyon 2 9
Dugang nga Ideya sa Pagtudlo 10 Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kini nga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Aron sa dako nga gahum imong maila ang pagkatinuod sa kadto nga mga butang" (Lucas 1:4). Si Lucas namulong sa iyang pagpamatuod ngadto sa usa ka tawo nga ginganlan og Teofilo (Lucas 1:3). Unsa ang katuyoan ni Lucas sa pagsulat sa iyang pagpa- matuod? (Tan-awa sa Lucas 1:3-4. Aron pagtabang ni Teofilo nga mahibalo sa pagkatinuod sa mga butang nga gitudlo na.) Sa unsa nga paagi kamo nalig-on sa dihang nakadungog kamo sa uban nga nipamatuod kabahin sa pamilyar nga mga doktrina ug nasayran na kaayo nga mga istorya sa kasulatan?
"Diha Kaninyo Natawo ... ang Manluluwas" Leksyon 3 Lucas 2; Mateo 2 Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa paglipay diha sa pagkatawo ni Jesukristo ug pagsunod sa ehemplo nga iyang gipakita sa iyang pagkabatan-on, "[nagtubo] diha sa kaalam ug pamarug, ug sa kahimuot diha sa Dios ug tawo" (Lucas 2:52). Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Lucas 2:1-7. Si Jesukristo natawo. b. Lucas 2:8-39. Ang mga anghel ug uban pa nalipay sa pagkatawo ni Jesus. c. Mateo 2. Maalamon nga mga tawo gikan sa sidlakan miduaw ni Jesus ug mihatag kaniya og mga gasa. Si Herodes, mibati og kahadlok sa pagkatawo sa hari sa mga Judeo, mimando sa pagpatay sa tanan nga mga bata nga nagpanuigon og duha ka tuig paubos nga nagpuyo sa Bethlehem ug sa kasikbit nga mga dapit. Usa ka anghel sa Ginoo misugo ni Jose sa paglayas ngadto sa Ehipto uban ni Maria ug ni Jesus ug sa ulahiay mobalik sa Israel uban kanila. d. Lucas 2:40-52. Gigiyahan pinaagi sa Amahan, si Jesus mitubo ug mi-andam diha sa iyang pagkabatan-on alang sa iyang pagpangalagad. 2. Dugang nga basahonon: Hubad ni Joseph Smith, Mateo 3:24-26; 1 Nephi 11:1-23; Helaman 14:1-8; 3 Nephi 1:4-21; 27:13-16; Doktrina ug mga Pakigsaad 93:11-20. 3. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita ang uban niini sa panahon sa leksyon: a. "Luke II," unom ka minuto nga bahin gikan sa New Testament Video Presentations (53914). b. Ang mga hulagway nga Walay Lawak diha sa Balay-abutanan (62115 853); Ang Pagkatawo ni Jesus (62116 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 200); Ang Pagkatawo (62495 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 201); Ang Pagpahibalo sa Pagkatawo ni Kristo ngadto sa mga Magbalantay sa mga Karnero (62117 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 202); Ang Maalamon nga mga Tawo (62120 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 203); Ang Panaw ngadto sa Ehipto (62119 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 204); Ang Bata nga Jesus diha sa Templo (62500 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 205); Ang Pagkabata ni Jesukristo (62124 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 206); ug Si Jesus ug ang Iyang Inahan (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 242). 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Gamit og tukmang mga hulagway ug mga salida sa video aron sa pagdapit sa Espiritu, gamiti og nagkalainlaing mga paagi ang mga leksyon, ug tabangi ang mga sakop sa klase nga mahinumdom sa mga istorya diha sa kasulatan nga ilang gihisgutan (tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 160, 176). 11
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 12 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ilista ang mosunod nga mga tawo diha sa pisara: ang magbalantay sa karnero, Simon, usa ka maalamon nga tawo gikan sa sidlakan, Herodes, usa ka tawo diha sa balay-abutanan, Ana, usa ka anghel, Maria. Basaha ang mosunod nga mga gipangbuhat kalabut sa pagkatawo ni Jesukristo. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagparis sa matag gibuhat uban sa tukma nga tawo: 1. Ako mipanaw og layo aron siya makita, mihatag kaniya og mga gasa, ug misimba kaniya. (Usa ka maalamon nga tawo gikan sa sidlakan; Mateo 2:1-2, 9-11.) 2. Ako wala mohatag og lawak alang kaniya. (Usa ka tawo diha sa balay-abutanan, Lucas 2:7.) 3. Kay nakadawat na man og pagpamatuod gikan sa Espiritu Santo, ako migakos sa bata ug nahibalo nga ako mamatay sa kalinaw. (Simon; Lucas 2:25-32.) 4. Ako miingon, "Himaya sa Dios diha sa kalangitan, ug sa yuta kalinaw, panag- dait ngadto sa mga tawo." (Usa ka anghel; Lucas 2:13-14.) 5. Ako miadto pagdali aron pagtan-aw kaniya. (Usa ka magbalantay sa karnero; Lucas 2:15-16.) 6. Ako nasuko ug misulay sa pagpatay kaniya. (Herodes; Mateo 2:3-4, 16.) 7. Human siya nakita didto sa sulod sa templo, ako mipadayag sa pagpasalamat ug misangyaw sa balita sa iyang pagkatawo. (Ana; Lucas 2:36-38.) 8. Ako namalandong sa panghitabo sulod sa akong kasingkasing. (Maria; Lucas 2:19.) Hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagpamalandong sa mosunod nga mga pangutana panahon sa leksyon: Unsay inyong gibuhat kalabut sa kasayuran sa pagkatawo sa Manluluwas? Unsay inyong gibuhat kalabut sa kinabuhi, kamatayon, pag-ula, ug pagkaban- haw? Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut ngano nga kita kinahanglan man nga malipay diha sa pagkatawo sa Manluluwas. Hisguti ang mga paagi sa pagsunod sa mga ehemplo nga iyang gipakita diha sa iyang pagkabatan-on. 1. Si Jesukristo natawo. Basaha ug hisguti ang Lucas 2:1-7. Ipakita ang uban nga mga hulagway nga gilis- ta diha sa seksyon sa "Pagpangandam."
Si Jesus adunay himaya uban sa Langitnong Amahan "sa wala pa ang kalibu- tan" (Juan 17:5). Siya milalang sa kalangitan ug sa yuta (Mosiah 3:8). Isip mao si Jehova, siya mipadayag sa mga sugo ug sa mga kamatuoran sa ebanghelyo ngadto sa mga propeta diha sa Daang-Tugon (3 Nephi 15:2-5). Ngano nga si Jesus mianhi man sa kalibutan? (Tan-awa sa 3 Nephi 27:13-16.) Unsa ang mga kahimtang sa pagkatawo ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 2:7.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga kahimtang naghisgot sa iyang mortal nga pagpangalagad ug sa iyang matubsanon nga sakripisyo. Sa unsa nga mga paagi nga ang mga tawo midumili sa paghatag og lawak alang sa Manluluwas diha sa ilang mga kinabuhi? Unsa ang atong buhaton aron makahatag og lawak alang kaniya diha sa atong mga kinabuhi? 2. Mga anghel ug uban pa nalipay sa pagkatawo ni Jesus. Hisguti ang Lucas 2:8-39. Pagdapit og mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipakita ang uban nga mga hulagway nga gilista diha sa seksyon sa "Pagpangandam." Kon ikaw naggamit sa video nga "Luke II," ipasalida kini karon. Unsa ang gisulti sa mga anghel samtang sila mipahibalo sa pagkatawo ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 2:13-14.) Giunsa ni Jesus paghimaya ang Amahan? Giunsa niya pagdala og kalinaw ug panagdait sa tanang katawhan ug diha kaninyo? Sa unsa nga paagi nga kita makapakita sa atong pagpasalamat ngad- to sa Dios alang sa gasa sa iyang Anak? Unsa ang gibuhat sa mga magbalantay sa mga karnero human sila nakakita sa bag-ong natawo nga Manluluwas? (Tan-awa sa Lucas 2:17-18.) Unsa ang atong mabuhat aron makasunod sa ilang ehemplo? Pagdapit og mga sakop sa klase sa paghunahuma og usa ka tawo nga ilang mapaambitan sa ilang pagpamatu- od bahin sa Manluluwas. Unsa ang gibuhat ni Maria human matawo si Jesus ug sa pagduaw sa mga magbalantay sa mga karnero? (Tan-awa sa Lucas 2:19.) Unsa ang napadayag niini mahitungod ni Maria? Ngano nga mahinungdanon ang paghatag og panahon alang sa paghambin ug pagpamalandong sa mga kasinatian nga sagrado? Sa unsa nga paagi nga si Simon ug si Ana nahimong andam nga makakita sa bata nga si Jesus? (Tan-awa sa Lucas 2:25-26, 37.) Unsay ilang gibuhat sa dihang sila nakakita kaniya? (Tan-awa sa Lucas 2:27-35, 38.) Unsa ang atong makat-unan mahitungod sa Manluluwas gikan sa ilang mga panagna? 3. Ang maalamon nga mga tawo miabut aron pagsimba sa bata nga si Jesus. Si Herodes naninguha sa pagpatay kaniya. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 2. Ipakita ang uban nga mga hulagway nga gilista diha sa seksyon sa "Pagpangandam." Ngano nga ang mga "mago gikan sa sidlakan" nangita man ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 2:1-2.) Unsa ang ilang gibuhat sa diha nga siya ilang nakit-an? (Tan- awa sa Mateo 2:11. Hinumdumi nga sa diha nga sa katapusan sila miabut ngadto ni Jesus, siya "usa na ka bata," dili usa ka bag-ong natawo nga masu- so.) Unsa nga mga gasa ang atong mahalad ngadto sa Ginoo? Leksyon 3 13
14 Nganong buot man ni Herodes nga makita si Jesus? (Tan-awa sa Mateo 2:3-6, 13. Siya nahadlok, ug siya buot nga mopatay ni Jesus.) Ngano nga ang pagka- tawo ni Jesukristo nakapahadlok man sa hari? (Tan-awa sa Mateo 2:2, 6. Sumala sa panagna, si Jesus mao ang mohari sa Israel.) Sa unsa nga paagi nga si Jesus napanalipdan gikan ni Herodes? (Tan-awa sa Mateo 2:13-15.) Giunsa pagkahibalo ni Jose kanus-a mobalik gikan sa Ehipto? (Tan-awa sa Mateo 2:19-23.) Ngano sa inyong hunahuna nga si Jose nakada- wat niini nga paggiya gikan sa Dios? Unsa ang buhaton sa mga amahan ug mga inahan karon aron makadawat sa pagpadayag kalabut sa ilang mga pamilya? Giunsa sa Dios pagtabang kaninyo samtang kamo nangayo sa iyang giya alang sa inyong pamilya? 4. Gigiyahan pinaagi sa Amahan, si Jesus miandam sa iyang pagkabatan-on alang sa iyang pagpangalagad. Basaha ug hisguti ang Lucas 2:40-52. Ipakita ang uban nga mga hulagway diha sa seksyon sa "Pagpangandam". Ipasabut nga matag tuig si Jose ug si Maria ug ubang matinud-anon nga mga Judeo nagsaulog sa Kasaulogan sa Pagpalabay didto sa Jerusalem. Sa naandan, si Jesus mikuyog kanila sa dihang siya nag-edad na og 12 (Lucas 2:41-42). Human magsaulog sa Pagpalabay didto sa Jerusalem, si Maria ug si Jose nagsu- god sa ilang pagpanaw balik ngadto sa Nazaret sa dihang sila nakabantay nga ang 12 anyos nga Jesus wala didto uban kanila (Lucas 2:43-45). Diin nila sa katapusan siya nakaplagi? (Tan-awa sa Lucas 2:46.) Kon ang inyong mga gini- kanan o ubang mga minahal wala mahibalo kon hain kamo, makasalig ba sila nga kamo nagbuhat sa mga butang nga makapahimuot sa inyong Langitnong Amahan? Ang Hubad ni Joseph Smith sa Lucas 2:46 miingon nga ang mga tawo didto sa templo "naminaw ni [Jesus], ug nagpangutana kaniya og mga pangutana." Unsa ang gipadayag niini mahitungod sa pagkabatan-on ug sa pagbansay ni Jesus? Sa dihang nakaplagan ni Maria ug ni Jose si Jesus, si Maria miingon ngadto kaniya, "Ang imong amahan ug ako sa among kabalaka nangita kanimo" (Lucas 2:48). Kinsay iyang gipasabut sa dihang siya miingon "ang imong ama- han"? (Jose.) Giunsa ni Jesus pagtubag ang mga kabalaka ni Maria? (Tan-awa sa Lucas 2:49.) Kinsay gipasabut ni Jesus sa dihang siya miingon "sa buluha- ton sa akong Amahan"? (Langitnong Amahan.) Unsa ang gipakita niini ngari kanato mahitungod sa batan-on nga Jesus bahin sa iyang pagsabut sa iyang gimando nang daan nga misyon? Ingon nga batan-on, giunsa ni Jesus pagtagad si Maria ug si Jose? (Tan-awa sa Lucas 2:51. Bisan tuod siya mao ang Anak sa Dios, siya ubos pa sa pagmando sa iyang inahan ug ngadto ni Jose.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga panig-ingnan? Ingon nga batan-on, si Jesus "mitubo sa kaalam ug sa gidak-on ug sa kahimu- ot diha sa Dios ug sa tawo" (Lucas 2:52). Sa lain nga pagkasulti, siya milambo sa pangsalabutan, sa panglawasnon, sa pagkaespirituhanon, ug sa pagkakati- lingbanon. Unsa ang ubang piho nga mga butang nga atong mabuhat aron
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo motubo sa pangsalabutan, sa panglawasnon, sa pagkaespirituhanon ug sa pagkakatilingbanon? Unsa ang atong makat-unan gikan sa Doktrina ug mga Pakigsaad 93:11-17 mahitungod sa kalamboan sa Manluluwas ingon nga batan-on? (Sa iyang pagpangandam nga mahimong atong Manunubos, si Jesus wala makadawat diha-diha sa tanan nga gikinahanglan nga mga salabutan, gahum, kaalam, ug himaya. Siya nakadawat niini nga mga butang "grasya ug dugang pa nga grasya," gamay sa matag panahon.) Sa unsa nga paagi nga kini nga kamatu- oran atong magamit? (Tan-awa sa D&P 93:18-20.) Pagpamatuod sa mga kamatuoran nga imong gihisgutan niini nga leksyon. Awhaga ang mga sakop sa klase nga maglipay diha sa pagkatawo sa Manluluwas ug sa pagsunod sa ehemplo nga iyang gipakita diha sa iyang pagkabatan-on. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Apan kining tanan nga mga butanga gitipigan ni Maria nga namalandong niini diha sa iyang kasingkasing." (Lucas 2:19) Samtang naghisgut ka sa matahurong buhat nga gihimo ni Maria kalabut sa pagkatawo ni Jesus, pagdapit og usa ka inahan sa pagsulti mahitungod sa iyang gibati human nga usa sa iyang mga anak gipakatawo. 2. Pangbatan-on nga kalihokan Pagpili og lima ka mahinungdanong mga tudling sa kasulatan gikan sa leksyon, ug ipasinati sa mga sakop sa klase ang mga sulod sa matag tudling. Unya ipasira sa mga sakop sa klase ang ilang mga Biblia. Paghatag og mga timailhan nga motultol sa mga sakop sa klase ngadto sa mga tudling sa kasulatan nga imong giribyu, nga magsulti sa matag timailhan aron walay pagduda kon unsa nga tud- ling ang imong gipasabut. (Sama pananglit, ikaw moingon, "Kini nga bersikulo naglakip sa mga pulong sa anghel sa pagdayeg sa Dios sa diha nga si Jesus nata- wo. "Ang mahimong tubag mao lamang ang Lucas 2:14.) Human nimo mabasa ang usa ka timailhan, ipaabli sa mga sakop sa klase ang ilang mga Biblia ug ipa- pangita ang husto nga linya. Gamita kini nga kalihokan isip paagi aron mahi- mong mas masinati sa mga tudling sa kasulatan kay sa pag-indigay. Ayaw paggu- gol og sobra sa pipila ka mga minuto sa pagpahigayon niana. Leksyon 3 15
Leksyon 4 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 16 "Andama Ninyo ang Dalan alang sa Ginoo" Mateo 3-4; Juan 1:35-51 Aron pagdasig sa mga sakop sa klase nga mahiduol ngadto sa Manluluwas pinaagi sa paghinulsol sa ilang mga sala, pagtuman sa ilang mga pakigsaad sa bunyag, ug sa pagpakigbatok sa pagtintal. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 3:1-12. Si Juan Bautista nagsangyaw og paghinulsol ug nagbunyag, nag-andam sa dalan ni Ginoong Jesukristo. b. Mateo 3:13-17. Si Jesus gibunyagan ni Juan Bautista. c. Mateo 4:1-11. Si Jesus nakigbatok sa mga pagtintal ni Satanas diha sa kami- ngawan. d. Juan 1:35-51. Ang uban nga mga tinun-an ni Juan Bautista mihukom sa pagsunod ni Jesus. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 1:1-13; Lucas 3:1-22; 4:1-14; Juan 1:19-34; 2:1-25; 2 Nephi 31; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Bunyag," "Pagbunyag," "Juan Bautista," "Paghinulsol." 3. Kon ang mosunod nga mga hulagway anaa, gamita kini sa panahon sa lek- syon: Si Juan Nagsangyaw diha sa Kamingawan (62132 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 207) ug Si Juan Bautista Nagbunyag ni Jesus (62133 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 208). 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Gamita ang panahon sa klase nga maalamon. Planoha kon unsa ang imong hisgutan ug pila ka mga minuto ang imong iga- hin sa matag bahin sa leksyon, apan himoa nga ang Espiritu mogiya kanimo. Ayaw tapusa ang makahuluganon nga panaghisgut aron lang matudlo nimo ang tibuok leksyon. Kini mas mahinungdanon alang sa mga sakop sa klase nga makakat-on ug mobati sa Espiritu kaysa matag punto diha sa leksyon nga pagahisgutan. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Isulat ang mosunod diha sa pisara, ug pangutan-a ang mga sakop sa klase kon sila nakahibalo unsa ang gipasabut niini.
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Ipasabut nga kini mao ang Hebreohanon nga pulong Mesiyas, nga nagpasabut nga dinihugan. Ang mga Judeo naghulat sa daghang mga katuigan sa pag-anhi sa Mesiyas, kinsa, sumala sa panagna, mao ang ilang dinihugan nga Hari ug Tigluwas. Ang Griyego nga pulong sa Mesiyas mao ang Kristo. Si Jesukristo mao ang dugay nang gipaabut nga Mesiyas, ug si Juan Bautista mao ang propeta nga gipadala aron pag-andam sa agianan alang kaniya. Hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang mga pagtulun-an niining mosunod nga mga tudling sa kasulatan makatabang kanato nga mas mahiduol ngadto sa Manluluwas. Tungod kay malisud ang pagpangutana sa matag pangutana o his- gutan ang matag punto diha sa leksyon, sa mainampoong paagi pilia kadtong labing makatagbaw sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. 1. Si Juan Bautista nag-andam sa dalan ni Ginoong Jesukristo. Basaha ug hisguti ang Mateo 3:1-12. Ipakita ang hulagway ni Juan nga nagsang- yaw, ug ipakigbahin ang mosunod nga impormasyon sa imong kaugalingong mga pulong: Mga gatusan ka tuig sa wala pa matawo si Juan, daghan nga mga propeta ang nakakita nang daan sa iyang pagpangalagad ug nagpamatuod sa iyang pagkaban- tugan isip usa ka tawo nga mag-andam sa dalan alang sa Mesiyas (Isaias 40:3; 1 Nephi 10:7-10). Agi og pagpangandam alang sa pagpangalagad ni Juan, ang anghel nga si Gabriel mipahibalo sa umaabut nga pagkahimugso ni Juan (Lucas 1:13-19), si Zacarias nanagna sa adlaw sa paghingalan ug pagtuli ni Juan (Lucas 1:67-79), ug ang anghel mi-orden ni Juan nga nag-edad og walo pa ka adlaw ngadto sa iyang misyon (D&P 84:27-28). Ang pinakahalangdong pamahayag sa pagkabantugan ni Juan naggikan sa Manluluwas mismo, kinsa miingon, "Nga sa tanan nga gianak sa babaye, walay molabaw pa ka bantugan nga propeta kay ni Juan Bautista" (Lucas 7:28). Si Juan natawo mga unom ka bulan sa wala pa matawo si Jesus. Wala madugay human sa pagkatawo ni Jesus, si Herodes, mibati og kahadlok tungod sa pahiba- lo nga usa ka bag-ong hari sa mga Judeo natawo, "gipamatay ang tanan nga mga batang lalaki sa Bethlehem ug sa tanan nga kasikbit niini, gikan sa duha ka tuig 17
18 ang edad paubos" (Mateo 2:16). Aron mapanalipdan si Jesus, ang anghel nagpa- kita kang Jose sa usa ka damgo ug mimando kaniya sa pagdala ni Jesus ug Maria ngadto sa Ehipto (Mateo 2:13-15). Aron mapanalipdan si Juan, "Si Zacarias mimando ni [Elisabet] sa pagdala kaniya ngadto sa mga kabukiran, diin siya gipakaon og dulon ug dugos sa kagulangan" (Teachings of the Prophet Joseph Smith, sel. Joseph Fielding Smith [1976], 261). Si Juan misugod sa iyang pagpa- ngalagad sa mga tawo human sa daghan nga mga katuigan, unang nagsangyaw sa kamingawan ug unya sa Jerusalem ug "sa tanan nga kayutaan nga palibut sa Jordan" (Mateo 3:5). Unsa ang misyon ni Juan Bautista? (Tan-awa sa Lucas 1:76-79; 3:3-4.) Ngano sa inyong hunahuna nga kadto mahinungdanon man nga adunay usa nga mag-andam sa dalan sa Ginoo? Unsa nga mensahe ang gisangyaw ni Juan aron pag-andam sa katawhan alang sa pag-anhi sa Manluluwas? (Tan-awa sa Mateo 3:1-2.) Unsa ang gipasabut sa paghinulsol? (Samtang ang mga sakop sa klase maghisgut sa mga tubag niini nga pangutana, ilista diha sa pisara ang ubang mga aspeto sa paghinulsol sumala sa gipakita sa ubos. Mahimo nimong dapiton ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa kauban nga mga kasulatan.) a. Pagbati og diosnon nga kasubo tungod sa sala (2 Mga Taga-Corinto 7:9-10). b. Pagkumpisal ug pagsalikway sa mga sala (D&P 58:42-43). c. Paghimo og mga pakig-uli, kon mahimo, alang sa mga sayop nga nabuhat (Lucas 19:8). d. Pagtuman sa mga sugo (D&P 1:31-32). e. Pagbalik ngadto sa Ginoo ug pag-alagad kaniya (Mosiah 7:33). Sa unsa nga paagi nga ang paghinulsol makatabang kanato nga makapuyo uban sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo? (Tan-awa sa 3 Nephi 27:19.) Sa unsa nga paagi nga ang paghinulsol makatabang kanato nga mas mahiduol ngadto kanila matag adlaw? Ang mga Pariseo ug mga Saduceo nakasaksi sa mga pagbunyag nga gipahiga- yon ni Juan apan mihukom nga dili magpabunyag (Mateo 3:7; Lucas 7:29-30). Si Juan mibadlong kanila, nag-awhag kanila nga "maghinulsol ... ug magdala og mga bunga nga angay sa paghinulsol" (Hubad ni Joseph Smith, Mateo 3:35; hinumdumi nga ang pulong nga bunga nagpasabut sa mga sangputanan ug ang pulong nga angay nagpasabut nga takus o angayan). Unsa ang mga bunga sa paghinulsol? (Tan-awa sa Moroni 8:25-26.) Si Juan mibunyag "uban sa tubig ngadto sa paghinulsol" ug misaad nga si Jesus mobunyag "uban sa Espiritu Santo, ug uban sa kalayo" (Mateo 3:11). Unsa ang buot ipasabut sa pagbunyag "uban sa Espiritu Santo, ug uban sa kalayo"? Kita gibunyagan uban sa Espiritu Santo ug uban sa kalayo sa dihang kita midawat sa gasa sa Espiritu Santo pinaagi sa pagpandong sa mga kamot (D&P 20:41). "Ang gasa sa Espiritu Santo mao ang katungod nga maangkon, kon ang usa takus, sa pagpakig-uban sa Espiritu Santo.... Kini naglihok ingon nga tiglimpyo aron sa pagpadalisay sa tawo ug pagbalaan kaniya gikan sa tanang sala. Sa ingon kini kanunay nga gilitok ingon nga 'kalayo' " (Bible Dictionary, "Holy Ghost," 704).
2. Si Jesus gibunyagan ni Juan Bautista. Basaha ug hisguti ang Mateo 3:13-17. Ipakita ang hulagway ni Juan nga nagbun- yag ni Jesus. Ngano nga si Juan nagduha-duha sa pagbunyag ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 3:14.) Ngano nga si Jesus kinahanglan man nga pagabunyagan? (Tan-awa sa Mateo 3:15; 2 Nephi 31:6-7, 9-11.) Ngano nga kita kinahanglan man nga pagabunyagan? (Tan-awa sa 2 Nephi 31:5, 12-13, 17-18, D&P 20:71; 49:13-14.) Unsa nga mga pakigsaad ang atong gihimo sa dihang kita gibunyagan? (Tan- awa sa D&P 20:37.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga pakigsaad makaapekto sa atong inadlaw-adlaw nga mga lihok? (Tan-awa sa Mosiah 18:8-10.) 3. Si Jesus nakigbatok sa mga pagtintal ni Satanas sa kamingawan. Basaha ug hisguti ang Mateo 4:1-11 (tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith sa Mateo 4:1, 5-6, 8-9, sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan). Human dayon sa pagbunyag ni Jesus, ang Espiritu midala kaniya ngadto sa kamingawan aron makig-uban sa Dios (Hubad ni Joseph Smith, Mateo 4:1). Sa imong hunahuna sa unsang paagi nga kini nga kasinatian nakaandam ni Jesus sa pagpakigbatok sa mga pagtintal ni Satanas? Sa unsa nga paagi nga ang pagpuasa, pag-ampo, ug ang pagka "giniyahan ... sa Espiritu" makapalig- on kanato batok sa pagtintal? Unsay gitinguha ni Satanas sa dihang iyang gitintal si Jesus, kinsa nagpuasa, nga ipahimo ang mga bato og pan? (Tan-awa sa Mateo 4:2-3. Siya misulay sa pagdani sa tinguha sa pagtagbaw sa pisikal nga kagana.) Giunsa kita pagtintal ni Satanas aron mosunod sa pisikal nga kagana? Unsaon nato sa pag-ila ug sa pagsalikway niini nga mga pagtintal? Si Satanas misulay sa paggamit sa garbo sa dihang iyang gitintal si Jesus nga moambak sa kinatas-an ug mopamatuod nga siya adunay gahum nga pagalu- wason sa mga anghel (Mateo 4:5-6). Giunsa kita pagsulay ni Satanas ginamit ang atong garbo? Unsaon nato sa pag-ila ug pagsalikway sa mga pagtintal aron pagtagbaw sa mapagarbohon nga mga tinguha? Unsa ang gitanyag ni Satanas kon si Jesus mosimba kaniya? (Tan-awa sa Mateo 4:8-9.) Giunsa kita pagtintal ni Satanas ginamit ang kalibutanon nga katigayu- nan ug gahum? Unsaon nato pag-ila ug pagbatok niini nga mga pagtintal? (Tan-awa sa Mateo 4:10.) Unsa ang bakak kalabut sa tanyag ni Satanas sa paghatag ni Jesus sa mga gingharian sa kalibutan? (Tan-awa sa D&P 104:14.) Unsa ang ubang bakak nga mga tanyag nga gihimo ni Satanas karon aron sa pagdani kanato sa pagpakasala? Gitubag ni Jesus ang matag pagtintal ni Satanas pinaagi sa pagkutlo gikan sa mga kasulatan (Mateo 4:3-4, 6-7, 8-10). Sa unsa nga paagi nga ang mga kasulatan makahatag kanato og kalig-on aron pagpakigbatok sa pagtintal? (Tan-awa sa Helaman 3:29-30.) Si Satanas nangutana sa makaduha kon si Jesus mao ba ang Anak sa Dios (Mateo 4:3, 6). Sa inyong hunahuna ngano kaha nga si Satanas nangutana Leksyon 4 19
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 20 man niini? Giunsa niya kini pagpangutana sa kalibutan karon? Kon kita mag- atubang og pagtintal, sa unsang paagi nga makatabang kanato ang kahibalo nga kita mga anak sa Dios? (Tan-awa sa Moises 1:12-22.) Sa unsa nga paagi nga makatabang kanato ang atong kahibalo nga si Jesus, ang Anak sa Dios, nag-atubang og sama nga mga pagtintal sa unsay atong giatubang? (Samtang ang mga sakop sa klase naghisgut niini nga pangutana, mahimo nimo silang pabasahon sa Mga Hebreohanon 4:14-15.) Si Elder Joseph B. Wirthlin miingon: "Ang Ginoo nasayud kaayo sa atong pagkamortal. Siya nakahibalo sa atong mga kahuyang. Siya nakasabut sa mga hagit sa atong inadlaw-adlaw nga mga kinabuhi. Siya nakasabut gyud sa mga pagtintal sa kalibutanong mga kagana ug mga kahinam" (sa Conference Report, Abr. 1996, 46; o Ensign, Mayo 1996, 34). 4. Ang ubang mga tinun-an ni Juan Bautista nihukom sa pagsunod ni Jesus. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 1:35-51. Sa dihang si Jesus misugod sa iyang mortal nga pangalagad, unsa ang giawhag ni Juan Bautista nga buhaton sa iyang kaugalingong mga tinun-an? (Tan-awa sa Juan 1:35-37.) Sa dihang si Jesus nakakita sa duha ka mga tinun-an ni Juan Bautista nga misunod Kaniya, unsa ang Iyang gibuhat? (Tan-awa sa Juan 1:38-39.) Sa dihang si Andres nakadungog ug nakaila sa Manluluwas, unsa ang iyang gibuhat? (Tan-awa sa Juan 1:40-42.) Human makadawat sa pagpamatuod nga si Jesus mao ang Mesiyas, unsay gibuhat ni Felipe kalabut sa mga pagduda ni Natanael? (Tan-awa sa Juan 1:43-46.) Unsa ang atong buhaton aron madapit nato ang uban sa "pagduol ug pagtan-aw" sa Manluluwas? Ipamatuod nga ang pagdapit sa "pagduol ug pagtan-aw" sa Manluluwas gipaabut nga buhaton sa matag usa kanato. Ipasabut nga kita makadawat niana nga pag- dapit pinaagi sa paghinulsol, pagpabunyag, pagtuman sa atong mga pakigsaad sa bunyag, ug pagpakigbatok sa pagtintal. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Mga Pagtulun-an gikan sa pagbunyag sa Manluluwas Ribyuha ang Mateo 3:16-17. Sa unsa nga paagi nga ang mga kasayuran sa pagbunyag sa Manluluwas nag- pakita nga ang bunyag kinahanglan pagahimoon pinaagi sa pag-unlod? (Tan-awa sa Mateo 3:16; tan-awa usab sa Juan 3:23; Mga Taga-Roma 6:3-6; 3 Nephi 11:23-26; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Bunyag," "Pagbunyag," nga nagpasabut nga ang pulong bunyag gikan "sa pulong nga Griyego nga nagpasabut nga pagtunlud o pag-unlod.") Unsa ang nakita ni Juan human niya bunyagi ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 3:16.) Kang kinsang tingog ang iyang nadungog? (Tan-awa sa Mateo 3:17.)
Unsa ang gitudlo sa kasayuran sa bunyag sa Manluluwas kalabut sa Dios nga Kapangulohan? (Ang Langitnong Amahan, Jesukristo, ug ang Espiritu Santo lain-lain nga mga nilalang.) 2. Si Jesus mipakita og pagtahud ug gugma alang sa iyang inahan Ipasabut nga human si Jesus mabunyagi, siya ug ang iyang mga tinun-an mitambong og usa ka kasaulogan nga kasal sa Cana (Juan 2:1-11). Sa dihang ang iyang inahan misulti kaniya nga wala nay bino alang sa kasaulogan, siya nangutana sa iyang inahan, "Unsay gusto nimo nga akong buhaton alang kani- mo? Kay ako kanang buhaton" (tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith, Juan 2:4). Unsa ang gipadayag sa mga pulong ni Jesus ngadto sa iyang inahan kabahin sa iyang pagbati ngadto kaniya? Unsa ang iyang gibuhat aron pagtabang kaniya? (Tan-awa sa Juan 2:6-11. Ipasabut nga ang unang milagro ni Jesus girekord diha sa Bag-ong Tugon.) 3. Si Jesus mipakita og balaan nga pagtahud samtang siya naglimpyo sa templo Ipabasa sa mga sakop sa klase ang Juan 2:13-17, nga naglangkob sa istorya ni Jesus nga nakakita og mga magpapatigayon ug tigpangilis og mga salapi nga nagpasipala sa templo. Kon anaa ang hulagway nga Si Jesus Naglimpyo sa Templo (62163 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 224), ipakita kini. Ipasabut nga si Jesus nagpakita og balaan nga pagtahud sa dihang siya "miabug sa tanan ngadto sa gawas sa templo, ... ug giyabo ang mga salapi sa mga tigpa- ngilis, ug iyang gipanglintuwad ang ilang mga lamisa" (Juan 2:15). Ipasabut nga ang balaan nga pagtahud alang sa atong Langitnong Amahan naglakip og labaw pa kay sa hilum nga paglingkod diha sa Simbahan. Kini naglakip sa pagpakita pinaagi sa atong mga lihok nga kita naghigugma kaniya ug nga kita modawat sa iyang gahum. Leksyon 4 21
Leksyon 5 Katuyoan Pagpangandam 22 "Pagpakatawo Pag-usab" Juan 3-4 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut nga aron makadawat og walay katapusan nga kinabuhi, kita kinahanglan "magpakatawo pag-usab" ug magpadayon sa pagsunod si Jesukristo. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Juan 3:1-22, si Jesus nagtudlo ni Nicodemo nga ang tanan kinahanglan magpakatawo diha sa tubig ug sa Espiritu aron makasulod sa gingharian sa Dios. Si Jesus nagtudlo nga siya mao ang bugtong Anak sa Dios, nga gipadala aron pagluwas sa katawhan. b. Juan 4:1-42. Si Jesus nagtudlo sa usa ka babayeng Samarianhon sa Atabay ni Jacob. Daghan nga mga Samarianhon ang nakabig. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Buhi nga Tubig." 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala sa klase og: a. Usa ka himsog, maayong pagkabisbis nga tanum ug usa ka tanum nga nalaya tungod sa kakulang sa tubig (o pagdrowing diha sa pisara og usa ka tanum nga himsog ug usa ka nalaya nga tanum, sumala sa gipakita sa pang-atensyon nga kalihokan.) b. Usa ka pitsel nga may tubig. 4. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita ang uban niini sa panahon sa leksyon: a. Ang hulagway nga Si Kristo ug ang Samarianhon nga Babaye (62169 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 217). b. "The Woman at the Well," walo ka minuto nga yugto gikan sa New Testament Video Presentations (53914). c. Usa ka mapa sa Balaan nga Yuta sa mga panahon sa Bag-ong Tugon (mapa 11 diha sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa, mapa 14 sa gipang-imprinta sa wala pay 1999). 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Nasayud nga ang matag tawo maoy responsable sa pagkat-on sa ebanghelyo, tingali makapangutana kita, Unsa may katungdanan sa mga magtutudlo? Kana mao ang pagtabang sa matag tawo aron nga ilang barugan ang responsibilidad nga magkat-on sa ebanghelyo--sa pagpukaw sa ilang tinguha nga magtuon, makasabut, ug magsunod sa ebanghelyo ug pakit- on sila kon unsaon ni paghimo" (Teaching, No Greater Call [36123], 61).
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang mahimsog nga tanum ug ang nalaya nga tanum (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"), o pagdrowing niini diha sa pisara sumala sa gipakita sa ubos. Ipakita usab ang pitsel nga may tubig. Unsa ang mahitabo sa usa ka tanum kon kini wala kabubu-i og tubig? Unsa ang mahitabo kanato kon kita dili makadawat og tubig? Ipasabut nga sama ra nga kita mamatay sa pisikal kon kita dili makadawat sa pisikal nga tubig, kita mamatay sa espirituhanong paagi kon kita dili makadawat sa espirituhanong tubig. Kini nga leksyon naghisgut sa mga pagtulun-an kalabut sa pagpakatawo diha sa tubig ug sa Espiritu ug kalabut sa buhi nga tubig nga iyang gitanyag. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan nga anaa sa kasulatan. 1. Si Jesus nagtudlo ni Nicodemo nga ang tanan kinahanglan magpakatawo diha sa tubig ug sa Espiritu aron makasulod sa gingharian sa Dios. Hisguti ang Juan 3:1-22. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga si Nicodemo usa ka lider sa komunidad sa mga Judeo. Siya miduol ni Jesus sa pagkahibalo nga si Jesus usa "ka magtutudlo nga gikan sa Dios" (Juan 3:2). Unsa ang gitudlo ni Jesus ni Nicodemo nga kinahanglan nga iyang buhaton aron makasulod sa gingharian sa Dios? (Tan-awa sa Juan 3:5.) Unsa ang buot ipasabut sa "magpakatawo sa tubig"? (Juan 3:5; pagabunyagan.) Sa unsa nga paagi nga ang bunyag nahimong usa ka simbolo sa pagpakatawo pag-usab? 23
24 (Pinaagi sa pag-unlod diha sa tubig nagsimbolo kini sa kamatayon o paglubong sa atong nangaging mga sala; kon kita mohaw-as gikan sa tubig, kita magsugod og usa ka bag-ong kinabuhi.) Unsa ang gipasabut sa "magpakatawo ... sa Espiritu"? (Juan 3:5; ang pagdawat sa gasa sa Espiritu Santo). Si Elder Bruce R. McConkie nagtudlo nga "ang mga miyembro sa Simbahan wala magpakatawo pag-usab pinaagi sa usa ka bunyag lamang" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 vols. [1996-73], 1:142). Gawas nga gibunyagan ug nakadawat sa gasa sa Espiritu Santo, unsa pa ang gikinahanglan aron mamahi- mong matawo pag-usab? (Tan-awa sa Juan 3:16, 18; Mosiah 5:1-7; 27:25-26; Alma 5:14-35; 22:15-18. Mahimo nimong pamarkahan sa mga sakop sa klase kining mga bersikulo nga may kalabutan sa pagpakatawo pag-usab. Usa ka ehemplo nga lista gihatag sa ubos. Ipasabut nga ang mga bersikulo gikan sa Basahon ni Mormon nagtin-aw unsa ang gipasabut sa pagpakatawo pag-usab.) a. Nagtuo diha ni Jesukristo (Juan 3:16, 18). b. Nakasinati "og usa ka daku nga kausaban ... sa among mga kasingkasing, nga kami wala nay hilig sa pagbuhat og dautan, apan sa pagbuhat og maayo sa kanunay" (Mosiah 5:2; tan-awa usab sa Alma 5:12-14, 26). c. Pagka "usab gikan [sa] kalibutanon ug napukan nga kahimtang, ngadto sa usa ka kahimtang sa pagkamatarung" (Mosiah 27:25). d. Mahimong "anak nga mga lalaki ug anak nga mga babaye [sa Dios]" (Mosiah 5:7; 27:25). e. Mahimong "bag-o nga mga nilalang" (Mosiah 27:26). f. Aduna "sa hitsura sa Dios nga nakulit sa [atong] mga panagway" (Alma 5:19; tan-awa usab sa bersikulo 14). g. Maghinulsol aron ang atong "mga saput mahugasan hangtud kini malim- pyo gikan sa tanan nga mansa, pinaagi sa dugo ni [Kristo]" (Alma 5:21; tan-awa usab sa Alma 5:19, 33-34; 22:18). Si Elder McConkie nagtudlo usab nga ang pagpakatawo pag-usab "dili mahita- bo diha-diha dayon. [Kini] usa ka proseso" ("Jesus Christ and Him Crucified," sa 1976 Doctrinal Speeches of the Year, 399). Unsay atong mabuhat aron mapadayon kini nga proseso sa atong tibuok kinabuhi? (Tan-awa sa 2 Nephi 31:19-20.) Unsaon nato sa pagbuntog sa kawalay paglaum diha sa atong espi- rituhanon nga pag-uswag? Unsa nga mga kausaban ang inyong namatikdan sa inyong kaugalingon o sa laing tawo sa panahon sa proseso sa pagpakatawo pag-usab? Pagdapit og usa ka sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa Juan 3:14-18. Unsay kalabutan niini nga mga kamatuoran kabahin sa misyon sa Manluluwas ngadto sa iyang sugo nga kita magpakatawo pag-usab? Si Jesus migamit og mga konsepto kabahin sa kahayag ug kangitngit aron pagtudlo ni Nicodemo (Juan 3:19-21). Ngano nga ang uban mipili man sa kangitngit kay sa kahayag? Unsaon man nato sa pagpadayon sa atong abili- dad sa paghigugma sa kahayag ug pagsalikway sa kangitngit? Unsa nga mga saad ang gihimo sa Ginoo ngadto niadtong moduol sa kahayag? (Tan-awa sa D&P 50:24; 88:67.) 2. Si Jesus nagtudlo sa usa ka babayeng Samarianhon sa Atabay ni Jacob. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 4:1-42. Ipakita ang mapa sa Balaan nga Yuta. Ipasabut nga samtang si Jesus ug ang iyang mga
Panapos tinun-an nagpanaw gikan sa Judea paingon sa Galilea (mahimo nimong itudlo kining mga dapita diha sa mapa), sila mihunong aron sa pagpahulay sa Atabay ni Jacob didto sa Samaria. Samtang si Jesus naglingkod sa kilid sa atabay, usa ka babayeng Samarianhon ang miabut aron pagkuha og tubig. Ipakita ang hulagway sa babaye diha sa atabay. Kon ikaw naggamit sa video nga "The Woman at the Well," ipasalida kini karon. Ang mga Judeo "dili motagad sa mga Samarianhon" (Juan 4:9) ug kasagaran maglikay sa Samaria kon magpanaw. Apan si Jesus mituyo pag-adto sa Samaria. Unsa may gipadayag niini kabahin sa iyang pagkatawo? Kinsa man ang ubang mga "Samarianhon" sa kalibutan karon? (Ang mga tubag mahi- mong maglakip ni bisan kinsa nga tawo o pundok nga giisip nga ubos kaayo.) Unsaon man nato sila pagtagad? Unsa may gibuhat sa babayeng Samarianhon nga nahimo na lang sayon para ni Jesus ang pagtudlo kaniya? (Tan-awa sa Juan 4:9, 11-12, 15, 19, 25. Ang mga tubag mahimong maglakip nga siya mapailubon, siya matinguhaon nga makahibalo pa og dugang, ug siya mituo sa mga pulong ni Jesus.) Unsa ang atong buhaton aron mahimong mas madawaton sa mga pagtulun-an sa Manluluwas? Sa unsa nga paagi nga ang babayeng Samarianhon nausab man samtang si Jesus nagsulti ngadto kaniya? Giunsa pagtabang ni Jesus ang pagpahinabo niini nga kausaban? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga si Jesus nagtud- lo kaniya sa paagi nga sayon ra niyang masabtan, mipamatuod si Jesus sa iyang kaugalingon, migamit siya sa simbolo sa tubig sa talagsaon gyud nga paagi, ug mipakita siya og kalooy.) Unsaon man nato sa pagsunod sa iyang ehemplo samtang nagtudlo kita sa uban? Si Jesus miingon sa babayeng Samarianhon nga siya makahatag kaniya og "buhi nga tubig" (Juan 4:10) Unsa sa inyong pagtuo ang gipasabut sa "buhi nga tubig"? (Tan-awa sa 1 Nephi 11:25; D&P 63:23. Ang mga tubag mahi- mong maglakip sa mga doktrina sa ebanghelyo, sa gugma sa Dios, ug sa Pag- ula.) Unsaon man nato pag-angkon ang buhi nga tubig? Giunsa man niining buhi nga tubig pagpanalangin kaninyo? Ang babayeng Samarianhon miadto sa atabay alang sa tubig (Juan 4:7). Hinoon, human siya nakigsulti ni Jesus, iyang gibiyaan ang iyang pitsel sa atabay ug miadto aron pagsulti sa uban mahitungod sa kasinatian (Juan 4:28-29). Unsa ang atong makat-unan gikan sa iyang ehemplo? Sa unsang paagiha nga ang ubang tawo napanalanginan tungod sa hugot nga pagtuo sa babayeng Samarianhon? (Tan-awa sa Juan 4:39-42.) Sa unsang paagi kamo napanalanginan o nakakita sa uban nga napanalanginan tungod kay mituo sa Ginoo? Sa unsa nga paagi nga ang atong hugot nga pagtuo makaa- pekto niadtong naglibot kanato? Kon ikaw naggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ipakita pag-usab ang mga tanum ug ang pitsel nga may tubig. Ipasabut nga sama sa tanum nga nangina- hanglan og tubig aron mabuhi, kita gikinahanglan usab nga mosunod sa Manluluwas ug sa iyang mga pagtulun-an aron matawo pag-usab ug makabaton sa kinabuhing walay katapusan. Leksyon 5 25
Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 26 Ipamatuod ang mga kamatuoran nga imong gihisgutan sa panahon sa leksyon. Hagda ang mga sakop sa klase nga magtinguha kang Jesukristo, mosunod kaniya, ug magpadayon diha sa proseso sa pagpakatawo pag-usab. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Ako dili mao si Kristo, apan ... gipadala ako sa pag-una kaniya" (Juan 3:28) Diha sa Juan 3:25-36, unsa ang gipakitang kinaiya ni Juan kabahin sa iyang tahas nga may kalabutan sa tahas sa Manluluwas? Sa unsa nga paagi nga ang gipakitang kinaiya ni Juan nagpadayag og tinuod nga pagkatinun-an? Unsaon nato paggamit niini nga kinaiya sa atong pag-alagad diha sa Simbahan? 2. "Ang mga umahan ... puti na aron pagaanihon." (Juan 4:35) Unsa ang gitudlo ni Jesus sa iyang mga tinun-an kalabut sa misyonaryo nga buhat diha sa Juan 4:35-38? Unsay iyang gipasabut sa dihang siya miingon nga ang mga umahan ... puti na aron pagaanihon? Giunsa sa Manluluwas paggamit kining sama nga simbolo diha sa Doktrina ug mga Pakigsaad 4:1-4 ug 75:3-5? Hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga ilang nasinati sa dihang sila nagpaambit sa ebanghelyo ngadto sa uban. 3. Si Jesus nag-ayo sa anak nga lalaki sa halangdon nga tawo Basaha ug hisguti ang Juan 4:46-54. Unsa ang gusto sa halangdon nga tawo gikan ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 4:46-47.) Unsa ang unang tubag ni Jesus ngadto kaniya? (Tan-awa sa Juan 4:48.) Unsa ang tubag sa halangdon nga tawo? (Tan-awa sa Juan 4:49.) Unsa ang ikaduhang tubag ni Jesus ngadto sa halangdon nga tawo? (Tan-awa sa Juan 4:50.) Unsa ang tubag sa halangdon nga tawo? (Tan-awa sa Juan 4:50.) Unsa ang nahimong resulta sa hugot nga pagtuo sa halangdon nga tawo? (Tan-awa sa Juan 4:51-54.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga istorya kalabut sa gahum sa hugot nga pagtuo?
"Diha-diha Gibiyaan Nila ang Ilang mga Baling" Leksyon 6 Lucas 4:14-32; 5; 6:12-16; Mateo 10 Katuyoan Aron sa pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut nga ang mga Apostoles gitawag aron mahimong linain nga mga saksi ni Jesukristo ug nga kita mapanalanginan kon kita mopaluyo ug mosunod kanila. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Lucas 4:14-32. Si Jesus nagtudlo diha sa usa ka sinagoga sa Nazaret, ug nagpamatuod nga siya mao ang Mesiyas kinsa gipanagna ni Isaias. Ang mga tawo masuk-anon nga misalikway kaniya. b. Lucas 5:1-11, 27-28; 6:12-16. Si Jesus mitawag sa iyang Napulog Duha ka mga Apostoles. c. Mateo 10. Si Jesus miordinar ug mitudlo sa Napulog Duha ka mga Apostoles ug misugo kanila sa pagsangyaw sa ebanghelyo. 2. Dugang nga basahonon: Isaias 61:1-2; Mateo 4:18-22; Marcos 1:16-20; 3:13-19; 6:7-13; Lucas 9:1-6; 12:1-12; Doktrina ug mga Pakigsaad 107:23-24, 33-35, 39, 58; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Apostoles." 3. Kon ang mosunod nga mga hulagway anaa, gamita kini sa panahon sa lek- syon: Ang Pagtawag sa mga Mangingisda (62496 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 209) o Si Jesus ug ang mga Mangingisda (62138 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 210); Si Kristo Nag-orden sa mga Apostoles (62557 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 211); ug ang hulagway sa karon nga Korum sa Napulog Duha ka mga Apostoles (gikan sa labing bag-o nga isyu sa komperensya diha sa Ensign o sa Liahona). 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ilha ug tawga ang mga sakop sa klase pinaagi sa ilang pangalan. Kon ikaw mobuhat niana, ang mga sakop sa klase makakita nga ikaw nagtagad gayud sa matag usa kanila. Ang pagkahibalo sa mga pangalan sa mga sakop sa klase makatabang usab kanimo sa pagdasig sa pag- paapil pinaagi sa paghatag og mga pangutana ngadto sa piho nga sakop. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron sa pagsugod sa leksyon. Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang unang bahin sa Mosiah 27:31 (hangtud sa "pagkumpisal nga siya mao ang Dios"). Ipasabut nga sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo, ang tanan makaila kaniya nga mao ang Manluluwas. Dili kini parehas sa iyang unang pag-anhi. Ang mga Judeo nagtuon sa mga panagna kalabut sa pag-anhi sa Manluluwas sulod sa gatusan ka mga katuigan, apan daghan kanila 27
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 28 kinsa nakadungog ni Jesus napakyas sa pag-ila kaniya isip mao ang Manluluwas. Tungod kay si Jesus wala mopalingkawas sa mga Judeo gikan sa pagdumala sa mga Romano, ingon sa ilang gipaabut nga buhaton sa Mesiyas, daghan kanila ang misalikway kaniya ug sa iyang mensahe. Ipasabut nga ang unang bahin niini nga leksyon maghisgut unsa ang nahitabo sa dihang si Jesus unang mipahibalo nga siya mao ang dugay na nga gipaabut mga Mesiyas. Uban nga mga bahin sa leksyon maghisgut sa pagtawag og mga Apostoles aron motabang sa pagsangyaw sa iyang mensahe. Samtang ikaw nagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, paghisgut sa mga panalangin nga moabut gikan sa pagkahibalo nga si Jesukristo mao ang Manluluwas ug gikan sa pagsunod sa mga Apostoles. 1. Si Jesus mipahibalo nga siya mao ang Mesiyas. Tukia ang Lucas 4:14-32. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga si Jesus gidapit sa pagbasa og usa ka tudling sa kasu- latan ug pagkomentaryo bahin niiini sa panahon sa pagpangalagad sa sinagoga sa Nazaret. Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Lucas 4:16-19. (Ipasabut nga ang bersi- kulo 18-19 mga kinutlo sa Isaias 61:1-2. Si Isaias gitawag og "Esaias" diha sa Lucas 4:17.) Kabahin sa unsa kini nga mga bersikulo? (Kini mao ang mapa- nagnaon nga paghulagway sa mga butang nga buhaton sa Mesiyas; tan-awa sa leksyon 1.) Sa dihang nahuman na si Jesus sa pagbasa sa tudling gikan sa Isaias, unsa nga pagpamatuod ang iyang gihatag? (Tan-awa sa Lucas 4:21. Siya mipahayag nga siya mao ang Mesiyas kinsa gipanagna ni Isaias ug gihulat sa mga Judeo sulod na sa gatusan ka mga katuigan.) Unsay gibuhat sa mga katawhan diha sa sinagoga agig tubag sa pamahayag ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 4:22-29.) Ngano sa inyong hunahuna nga ang mga katawhan sa sinagoga maglisud man pagdawat ni Jesus isip mao ang Mesiyas? (Tan-awa sa Lucas 4:22.) Ang mga tubag mahimong maglakip nga sila nakaila kaniya ug nakakita kaniya sa iyang pagtubo, busa sila dili makatuo kon sa unsa nga paagi nga siya mao ang bantugan nga Mesiyas nga ilang gipaabut.) Sa inyong hunahuna ngano kaha nga ang uban nga mga tawo karon maglisud man sa pagdawat ni Jesukristo? Unsaon man nato pagpalig-on sa atong mga pagpamatuod nga si Jesus mao ang Manluluwas? 2. Si Jesus mitawag sa iyang Napulog Duha ka mga Apostoles. Basaha ug tukia ang pinili nga mga bersikuo gikan sa Lucas 5:1-11, 27-28; 6:12-16. Ipakita ang hulagway ni Jesus ug sa mga mangingisda ug ang hulagway sa karon nga Napulog Duha ka mga Apostoles. Samtang ikaw naghisgut sa mga tudling sa kasulatan, tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut nga ang mga Apostoles gitawag aron pagbuhat unsa ang gibuhat ni Jesus mismo didto sa sinagoga sa Nazaret - nagpahayag nga siya mao ang Mesiyas, ang Manluluwas. Unsa ang gibuhat ni Simon Pedro, Santiago ug Juan sa dihang si Jesus miduol ngadto kanila? (Tan-awa sa Lucas 5:1-2.) Unsa ang gisulti ni Jesus kanila mahi- tungod kon sa unsa nga paagi nga ang ilang mga kinabuhi mausab kon sila
mosunod kaniya? (Tan-awa sa Lucas 5:10.) Sa unsa nga paagi nga ang inyong kinabuhi naapektohan tungod sa inyong paghukom nga mosunod kang Jesukristo? Sa unsa nga paagi nga ang milagro mahitungod sa mga pukot sa pagpangisda nakapakita sa mga kasinatian nga nasinati ni Pedro, Santiago ug Juan ingon nga "mangingisda sa mga tawo"? (Marcos 1:17). Ipahunahuna sa mga sakop sa klase ang mosunod nga hugpong sa mga pulong: a. Lucas 5:5: "Sa imong pulong akong itaktak ang mga pukot." (Sila mobuhat kon unsa ang isugo ni Jesus kanila.) b. Lucas 5:6: "Ilang nakuha ang mabagang duot sa isda: ug kay nagkabusbos na man ang ilang mga pukot." (Sila makakaplag og daghan nga mga tawo kinsa modawat sa ebanghelyo.) c. Lucas 5:7: "Gikamay nila ang ilang mga kauban ... aron sa pagduol ug pag- tabang kanila." (Sila motawag sa uban aron pag-abag sa buluhaton.) Ipasabut nga diha sa Lucas 5:1-11, si Jesus mitawag ni Pedro, Santiago ug Juan nga mahimong iyang mga tinun-an. Sa kaulahian iya silang gitawag nga mahimong mga Apostoles. Isulat ang pulong Tinun-an [Disipulo] ug Apostol diha sa pisara. Unsa ang kalainan tali sa usa ka tinun-an ug usa ka Apostol? Ipasabut nga ang usa ka tinun-an mao ang bisan kinsa nga mosunod ni Jesukristo (Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Tinun-an"). Ang usa ka Apostol usa ka tinun-an kinsa gitawag nga mahimong linain nga saksi ni Kristo (D&P 107:23). Ang pulong Apostol nagpasabut nga "usa [kinsa mao] ang gipadala" (Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Apostol"). Ang mga sakop sa Kurom sa Napulog Duha ka mga Apostoles mao ang gipadala aron mopamatuod sa kali- butan nga si Jesus mao ang Manluluwas ug Manunubos sa mga katawhan. Ngano nga mahinungdanon man nga si Jesus motawag og mga Apostoles? (Tan-awa sa Mateo 9:36-38; 16:19; Marcos 3:14-15; Juan 20:19-21, 23; Mga Taga-Efeso 4:11-15. Sila motabang ni Jesus sa pagsangyaw sa ebanghelyo ug mangulo sa Simbahan ug modala sa pagtugot sa priesthood sa dihang wala na si Jesus.) Ngano nga mahinungdanon man nga ang Ginoo motawag og mga Apostoles karon? Giunsa ni Jesus pagpili ang orihinal nga Napulog Duha ka mga Apostoles? (Tan-awa sa Lucas 6:12-13.) Giunsa ni Jesus pag-andam ang iyang kaugalingon sa pagtawag kanila? Sa unsa nga paagi kini matandi sa paagi sa pagpili karon sa mga tawo nga mahimong mga Apostoles ug moalagad diha sa uban nga mga katungdanan sa Simbahan? (Ang mga pangulo sa Simbahan mag-ampo ug mangayo og mga pagdasig aron makahibalo kinsa ang buot sa Ginoo nga moalagad sa matag katungdanan.) Unsa ang gisulti sa mga kasulatan kalabut sa kinaiya ug batasan sa mga tawo nga gitawag ni Jesus isip mga Apostoles? (Tan-awa sa Lucas 5:5, 8, 11, 27-28. Ang mga tubag mahimong maglakip nga sila walay pormal nga pagbansay alang sa pangalagad, apan sila mapainubsanon, masulundon, kugihan motra- baho nga mga tawo kinsa andam nga mosakripisyo sa tanan nga butang aron sa pagsunod sa Ginoo.) Unsa ang gisugyot niini kalabut kon sa unsa nga paagi nga ang usa ka tawo mamahimong takus sa pag-alagad sa Ginoo? (Tan- awa usab D&P 4:3, 5-6, Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:5.) Leksyon 6 29
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 30 3. Si Jesus mi-ordinar ug mitudlo sa Napulog Duha ka mga Apostoles. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 10. Ipakita ang hulagway ni Kristo nga nag-ordinar sa mga Apostoles. Human matawag ni Jesus ang Napulog Duha ka mga Apostoles, siya mihatag kanila sa gahum sa priesthood ug mitudlo kanila sa ilang mga responsibilidad. Unsa ang atong nakat-unan kalabut sa mga gahum ug mga responsibilidad sa mga Apostoles gikan sa tambag ni Jesus sa Mateo 10? (Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara. Ang mga tubag mahimong maglakip nii- ning gilista sa ubos.) a. Sila adunay gahum sa pag-ayo sa espirituhanon ug pisikal nga sakit (bersi- kulo 1). b. Sila gipadala didto sa nawala nga mga karnero sa Israel aron sa pagsangyaw nga ang gingharian sa langit haduol na (mga bersikulo 6-7). c. Sila mogamit sa ilang gahum sa priesthood aron sa pagpanalangin ug pag- ayo sa mga tawo (bersikulo 8). d. Sila mangita niadtong kinsa andam na sa pagpaminaw sa ebanghelyo (mga bersikulo 11-14). e. Sila motudlo ingon nga gigiyahan sa Espiritu (mga bersikulo 19-20). f. Sila mohatag gayud sa ilang tibuok kinabuhi diha sa buluhaton sa Manluluwas (bersikulo 39). Sa unsang paagi nga ang mga gahum ug mga responsibilidad nga gihatag ngadto sa orihinal nga mga Apostoles matandi niadtong gihatag sa mga Apostoles sa ulahing mga adlaw? (Tan-awa sa D&P 107:23, 33, 35; 112:14, 19-22, 30-31.) Sa unsa nga paagi ninyo nakita nga ang mga Apostoles sa ulahing mga adlaw nagtuman niini nga mga responsibilidad? Unsa nga mga panalangin ang gisaad niadtong kinsa mosunod sa mga Apostoles? (Tan-awa sa Mateo 10:40-42; tan-awa usab sa D&P 124:45-46.) Si Elder Spencer W. Kimball miingon: "Walay usa dinhi niini nga Simbahan ang mahisalaag kinsa matinud-anon nga mosunod sa mga Kadagkoan sa Simbahan kinsa gibutang sa Ginoo diha sa iyang Simbahan. Kini nga Simbahan dili gayud mahisalaag; ang Kurom sa Napulog Duha dili gayud modala kaninyo palayo sa matarung nga dalan; wala gayud ug dili gayud kana mahitabo" (sa Conference Report, Abr. 1951, 104). Ipamatuod nga si Jesukristo mao ang tinuod nga Mesiyas ug nga ang Napulog Duha ka mga Apostoles iyang linain nga mga saksi. Ikaw mahimo nga mopakig- bahin og usa ka kasinatian diin ang pagsunod sa tambag sa usa ka Apostol naka- panalangin sa imong kinabuhi. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon.
1. Ang Napulog Duha ka mga Apostoles karon Ipakita ang mga hulagway sa Napulog Duha ka mga Apostoles karon ug tabangi ang mga sakop sa klase nga makaila sa ilang mga pangalan. Ikaw mahimo nga mogamit sa mosunod nga pasulit: Hatagi ang kada sakop sa klase og lapis ug usa ka piraso nga papel, ug hangyoa sila sa pagbutang og numero sa ilang mga papel gikan sa 1 hangtud sa 12. Ipakita ang hulagway sa kada Apostol sa walay pagtug-an sa ilang pangalan, ug hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagsulat sa pangalan diha sa ilang mga papel sunod sa husto nga numero. Kon ikaw nakapakita na sa tanan nga mga hulag- way, ribyuha ang husto nga mga tubag. 2. Ang orihinal nga Napulog Duha ka mga Apostoles Tabangi ang mga sakop sa klase nga makaila sa mga pangalan sa orihinal nga Napulog Duha ka mga Apostoles (Mateo 10:2-4). Itudlo ang mosunod nga kasa- yuran sa imong kaugalingon nga mga pulong aron sa pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut kon giunsa pagpaila ang nagkalainlain nga mga Apostoles diha sa mga kasulatan: Duha ka mga Apostoles ang ginganlan og Santiago: Si Santiago nga anak ni Zebedee ug si Santiago nga anak ni Alfeo. Duha ang ginganlan og Simon: Si Simon Pedro ug Simon nga Kananeyo, nga gitawag usab og Simon nga Zelote ("ang zelote"). Duha ang ginganlan og Judas: Si Judas (nga gitawag usab og Libeyo Tadeo) ug si Judas Iscariote, kinsa mibudhi ni Kristo. Si Mateo gitawag og Levi diha sa Lucas 5:27-28. Si Tomas nga nailhan usab nga si Didymus, nga nagpasabut nga "kaluha." Ang Apostol nga gihisgutan nga si Bartolome diha sa mga ebanghelyo ni Mateo, Marcos, ug Lucas gituohan nga mao ra nga tawo ang gitawag og Natanael diha sa ebanghelyo ni Juan. 3. "Siya nga mahigugma sa iyang amahan o inahan labaw pa kay kanako, dili takus kanako" (Mateo 10:37.) Ipabasa sa mga sakop sa klase ang Mateo 10:35-38. Sa unsa nga paagi nga ang mga bersikulo 35 ug 36 usahay matuman kon ang usa ka tawo mopasakop sa Simbahan? Nasayud nga ang Ginoo buot nga ang atong mga pamilya magmalinawon ug magkahiusa, sa inyong hunahuna ngano kaha nga siya mihimo niini nga mga pamahayag? Ngadto kang kinsa kaha kinahanglan ihatag ang atong una ug labing lig-on nga pag-unong? (Tan-awa sa mga bersikulo 37-38; tan-awa usab sa Lucas 14:33.) 4. Pagpasalida sa video Ang unang bahin sa "New Testament Customs," usa sa pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), mahimong magamit niini nga leksyon. Kini nga bahin naglakip sa kasayuran kon unsa ang gipasabut ni Jesus nga mipadayag nga siya mismo ang dinihugan, o Mesiyas (Lucas 4:18); sa pagsimba diha sa sinagoga; ug unsa ang gipasabut sa pagsangyaw sa ebanghelyo nga walay dalang puyo ni puntil, sama sa gisugo ni Jesus nga buhaton sa iyang mga Apostoles (Mateo 10:9-10). Leksyon 6 31
Leksyon 7 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 32 "Gikuha [Niya] ang Atong mga Kaluyahon, ug Gipas-an Niya ang Atong mga Sakit" Marcos 1-2; 4:35-41; 5; Lucas 7:11-17 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa pipila ka mga rason nga ang Manluluwas mihimo og mga milagro. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Marcos 1:14-15, 21-45. Si Jesus mipanaw sa tibuok Galilea nga nagtudlo sa ebanghelyo, mipapahawa sa mga dautan, ug miayo sa masakiton. Siya mipapahawa sa mahugaw nga espiritu gikan sa usa ka tawo, miayo sa uga- ngan nga babaye ni Simon Pedro ug milimpyo sa usa ka sanglahon. b. Marcos 2:1-12. Si Jesus mipasaylo sa mga sala sa usa ka tawo ug miayo sa usa ka tawo nga paralitiko. c. Marcos 4:35-41; 5:1-20; Lucas 7:11-17. Si Jesus mipakalma sa baloron nga dagat, mipapahawa sa dagkong panon sa mga dautan, ug mipabangon sa anak nga lalaki sa usa ka biyuda sa Nain gikan sa patay. d. Marcos 5:21-43. Si Jesus miayo sa usa ka babaye kinsa gitalinug-an ug mipa- bangon sa anak nga babaye ni Jairo gikan sa patay. 2. Dugang nga basahonon: Mateo 8-9; Lucas 4:33-44; 5:12-32; 8:22-56; Alma 7:11-12; Mormon 9:7-20; Moroni 7:27-29, 33-37; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Milagro." 3. Kon anaa ang mga hulagway nga "Nagpahunong sa Unos" (62139 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 214) ug Si Jesus Mipanalangin sa Anak nga Babaye ni Jairo (62231 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 215), gamita kini sa panahon sa leksyon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang mga sakop sa klase kinahanglan nga makahi- balo ngano nga ang mga pagtulun-an sa mga kasulatan mahinungdanon man karon. Samtang ikaw mag-andam sa matag leksyon, mainampoon nga maghunahuna unsa ang imong buhaton aron sa pag-awhag sa mga sakop sa klase sa paggamit sa mga baruganan sa ebanghelyo diha sa ilang mga kinabu- hi. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call, [36123], mga pahina 159-60.) Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron sa pagsugod sa leksyon. Unsa ang milagro? (Usa ka dili ordinaryo nga hitabo nga nahinabo pinaagi sa balaanon o espirituhanong gahum; tan-awa sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Milagro".)
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Unsa ang usa sa mga milagro sa Manluluwas nga ikaw buot mopamatuod? Ngano? (Ikaw mahimo nga molista sa mga milagro ni Kristo diha sa pisara aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga motubag niini nga pangutana.) Ipasabut nga kini nga leksyon maghisgut sa uban nga mga milagro sa Manluluwas ug sa iyang mga rason sa paghimo niini. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, paghisgut unsaon niini nga magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Ipasabut og maayo nga si Jesus nagpadayon sa paghimo og mga milagro diha sa atong mga kinabu- hi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit, kon angay, sa mga milagro nga ilang nasinati. (Ikaw mahimo nga mopahinumdom sa mga sakop sa klase nga ang pipila ka mga kasinatian sagrado ra kaayo aron ipaambit. Ang Espiritu Santo makatabang kanila nga makahibalo kon kini angay ba nga ipaambit ang usa ka kasinatian.) 1. Si Jesus mipanaw sa tibuok Galilea nga nagtudlo sa ebanghelyo ug mihimo og mga milagro. Tukia ang Marcos 1:14-15, 21-45. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa mga pinili nga mga bersikulo. Samtang si Jesus mipanaw sa tibuok Galilea nga nagtudlo sa ebanghelyo, siya mihimo og daghan nga mga milagro nga naglakip sa pag-ayo sa masakiton ug sa pagpapahawa sa mga dautan (Marcos 1:34, 39). Ngano kaha nga gihimo kini ni Jesus ug sa uban nga mga milagro sa panahon sa iyang pangalagad? (Ang mga tubag mahimong maglakip niining gilista sa ubos.) a. Aron sa pagpakita sa gugma ug kalooy (tan-awa sa Marcos 5:19; tan-awa usab sa 3 Nephi 17:6-7). b. Aron sa pagpalambo ug pagmatuod sa hugot nga pagtuo (tan-awa sa Mateo 9:27-30). c. Aron sa pagpamatuod sa iyang pagkabalaan ug gahum (tan-awa sa Marcos 1:27; 2:10-11). Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara, ug ipabilin kini nga lista diha sa pisara sa tibuok nga leksyon. Samtang ikaw naghisgut sa mga milagro nga gihimo ni Jesus, paghisgut og pipila ka mga katuyoan nga natu- man pinaagi sa matag milagro. Idugang diha sa mga lista ang bisan unsa nga gidugang nga mga katuyoan nga gihisgutan sa panahon sa leksyon. Ngano nga ang mga tawo didto sa sinagoga sa Capernaum natingala sa mga pagtulun-an ni Jesus ug sa iyang kahanas sa pagpapahawa sa mahugaw nga mga espiritu? (Tan-awa sa Marcos 1:22, 27.) Sa unsa nga katungod nga si Jesus mitudlo ug mihimo sa mga milagro? (Pinaagi sa gahum sa priesthood, nga wala sa mga escriba.) Unsay buhaton aron kita makabaton niini nga gahum ug katungod karon? Sumala sa Marcos 1:41, unsa ang usa ka rason nga si Jesus miayo sa sanglahon? Ipasabut nga si Jesus mihimo sa daghan nga mga milagro nga nanalangin mismo sa usa lang ka tawo. Unsa ang gipakita niini nga mga hitabo kalabut sa pagbati ni Jesus sa tagsa-tagsa kanato? Giunsa niya pagpakita og gugma ug kalooy alang kanimo? 33
34 Unsaon nato pagpakita og sama nga gugma ug kalooy ni Kristo alang niadto nga anaa sa atong palibut? Giunsa sa ubang mga tawo pagpakita og sama nga gugma ug kalooy ni Kristo kanimo? 2. Si Jesus mipasaylo sa mga sala sa usa ka tawo og miayo sa usa ka tawo nga paralitiko. Basaha ug tukia ang Marcos 2:1-12. Kang kinsang hugot nga pagtuo ang nakatabang sa pag-ayo sa tawo nga paralitiko? (Tan-awa sa Marcos 2:3, 5.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga tawo mipakita sa ilang hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Marcos 2:1-4.) Sa unsa nga paagi kita makapakita og hugot nga pagtuo ngadto sa uban? Sa unsa nga paagi nga ang hugot nga pagtuo sa uban nakatabang kanimo o sa usa nga imong kaila? Unsa ang gihunahuna sa pipila ka mga escriba sa dihang si Jesus miingon sa tawo nga paralitiko nga ang iyang mga sala gipasaylo na? (Tan-awa sa Marcos 2:5-7.) Unsay gihimo ni Jesus agig tubag ngadto sa mga escriba? (Tan-awa sa Marcos 2:8-11.) Ipasabut nga ingon nga kadto usa ka milagro alang sa tawo nga maayo sa pagkaparalitiko, kadto usa usab ka milagro alang kaniya nga pasayloon sa iyang mga sala. Ipasabut og maayo nga kini nga milagro moabut sa matag usa kanato kon kita maghinulsol. Unsa ang labaw nga makapaayo nga gahum ang nagsimbolo sa pisikal nga mga pagpang-ayo sa Manluluwas? (Tan-awa sa Isaias 53:5; 2 Nephi 25:13; 3 Nephi 9:13.) Sa unsa nga paagi nga ang mga gahum ni Jesus sa pagpang-ayo nakapanalagin kaninyo sa espirituhanong paagi? 3. Si Jesus mipakalma sa dagat, mipapahawa sa mga dautan, ug mipabangon sa anak nga lalaki sa biyuda sa Nain gikan sa patay. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Marcos 4:35-41, 5:1-20 ug Lucas 7:11-17. Ipakita ang hulagway ni Jesus nga mipahunong sa unos. Ang pisikal nga mga aspeto sa mga milagro sa Manluluwas sa kanunay nag- simbolo sa espirituhanong mga kamatuoran. Unsa nga espirituhanong mga kamatuoran ang atong makat-unan sa mosunod nga mga milagro? (Posibleng mga tubag gihatag diha sa parentheses.) a. Marcos 4:35-41. Si Jesus mipakalma sa dagat. (Siya makadala kanato og kalinaw.) b. Marcos 5:1-20. Si Jesus mipapahawa sa dakong panon sa dautan nga mga espiritu. (Siya makapapahawa ni Satanas ug sa iyang impluwensya gikan sa atong mga kinabuhi.) c. Lucas 7:11-17. Si Jesus mipabangon sa usa ka batan-on nga tawo gikan sa patay. (Tungod sa iyang Pag-ula, kita mobangon gikan sa patay diha sa Pagkabanhaw.) Dapita ang mga sakop sa klase sa pag-istorya og pipila ka mga milagro nga gihimo sa Manluluwas ug sa espirituhanong mga kamatuoran nga atong makat-unan gikan niini nga mga milagro. Unsa pa nga mga pagtulun-an ang inyong nakat-unan tungod sa pagtuon niining tulo ka mga milagro?
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 4. Si Jesus miayo sa usa ka babaye nga gitalinug-an ug mipabangon sa anak nga babaye ni Jairo gikan sa patay. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Marcos 5:21-43. Sa unsa nga paagi nga ang babaye nga gitalinug-an mipakita sa iyang hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Marcos 5:25-29.) Unsa ang hinungdan sa iyang pagka- ayo? (Tan-awa sa Marcos 5:34. Ipasabut og maayo nga ang iyang hugot nga pagtuo diha sa gahum ni Jesus, dili ang akto sa paghikap sa iyang saput, ang hinungdan sa iyang pagkaayo.) Ipakita ang hulagway ni Jesus nga nagpanalangin sa anak nga babaye ni Jairo. Sa unsa nga paagi nga si Jairo mipakita sa iyang hugot nga pagtuo diha sa Manluluwas? (Tan-awa sa Marcos 5:22-23.) Unsa ang gisulti ni Jesus aron pag- lig-on sa hugot nga pagtuo ni Jairo sa dihang si Jairo nakadungog nga ang iyang anak nga babaye namatay? (Tan-awa sa Marcos 5:36.) Sa unsa nga paagi nga kamo makagamit niini nga mga pulong diha sa inyong kinabuhi? Ngano kaha nga ang hugot nga pagtuo kinahanglan man nga mag-una sa mga milagro? (Tan-awa sa Ether 12:12, 18; Moroni 7:37; ug ang mosunod nga kinutlo.) Ngano man nga ang mga milagro dili makahatag og lig-on nga suka- ranan alang sa hugot nga pagtuo? Si Brigham Young miingon: "Ang mga milagro, o kining talagsaon nga mga pagpakita sa gahum sa Dios, dili alang sa mga walay pagtuo; kini gibuhat aron makahupay sa mga Santos, ug sa paglig-on ug pagmatuod sa hugot nga pag- tuo niadto kinsa mahigugma, mahadlok ug moalagad sa Dios" (Discourses of Brigham Young, pin. John A. Widtsoe [1941], 341). Ngano kaha nga ang mga milagro nga gihimo ni Jesus sa panahon sa iyang mortal nga kinabuhi mahinungdanon diha kanimo? Ngano kaha nga mahi- nungdanon man nga mahibalo nga siya magpadayon sa paghimo og mga milagro karon? Unsa ang uban nga mga ehemplo sa bag-o nga mga milagro? Ipamatuod nga ang Manluluwas makaayo sa espiritwal ug pisikal nga mga kaku- langan. Ipahayag ang imong pagpasalamat alang sa tanan nga iyang nahimo alang kanato. Kon angay, ikaw mahimo nga mosulti kalabut sa usa ka milagro nga nakapanalangin sa imong kinabuhi. Hangyoa ang mga sakop sa klase nga mamalandong sa hilum sa mga milagro nga ilang nasinati. Awhaga sila sa pag-ila ug paghatag og pasalamat sa mga milagro diha sa ilang mga kinabuhi. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Mga milagro sa Daang Tugon Ipasabut nga ang mga milagro dili bag-o sa mga Judeo. Ang mga milagro gihimo sa mga propeta sa Daang Tugon nga gipasidunggan sa mga Judeo. Ribyuha sa daklit ang mosunod nga mga ehemplo: Leksyon 7 35
36 a. Ang propeta nga si Elias mipabangon sa usa ka batang lalaki gikan sa patay (1 Mga Hari 17:17-24). b. Ang propeta nga si Eliseo mipakaon sa dakong panon sa gamay nga pagkaon (2 Mga Hari 4:42-44). c. Ang propeta nga si Eliseo miayo ni Naaman, nga usa ka sanglahon (2 Mga Hari 5:1-19). Pinaagi sa unsa nga gahum nga kini nga mga propeta mihimo og mga mila- gro? (Ang priesthood, ang balaan nga gahum nga gihatag ngadto kanila sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo.) 2. "Ang mga maayo rag lawas wala magkinahanglan og mananambal" (Marcos 2:17) Giunsa sa mga escriba ug mga Pariseo pagtubag sa dihang sila nakakita nga si Jesus mikaon uban sa mga tawo nga sa ilang pagtuo mga makasasala? (Tan-awa sa Marcos 2:15-16.) Unsa ang gisulti ni Jesus kanila? (Tan-awa sa Marcos 2:17.) Unsa ang gipasabut niini? Sa unsa nga mga paagi nga kitang tanan "adunay ... panginahanglan og mananambal"?
Ang Wali sa Bukid: "Usa ka Labing Maayo nga Paagi" Leksyon 8 Mateo 5 Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa pagduol ngadto ni Kristo pinaagi sa paggamit sa mga baruganan nga iyang gitudlo diha sa Wali sa Bukid. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 5:1-12. Sa usa ka bukid sa Galilea, si Jesus mitudlo sa mga Kabulahanan ngadto sa iyang mga tinun-an. b. Mateo 5:13-16. Si Jesus mipahayag nga ang iyang mga tinun-an mao "ang asin alang sa yuta" ug "ang kahayag alang sa kalibutan." c. Mateo 5:17-48. Si Jesus mipahayag nga siya mianhi aron pagtuman sa balaod ni Moises, ug siya mitudlo og labaw nga balaod. 2. Dugang nga basahonon: Lucas 6:17-36; Hubad ni Joseph Smith, Lucas 14:35-37; Mosiah 13:28-35; Alma 34:13-16; 3 Nephi 12; Ether 12:11; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Kabulahanan," ug "Ang Wali sa Bukid." 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hatagi ang matag sakop sa klase og lapis ug papel. 4. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita kini sa panahon sa leksyon: a. Ang hulagway sa Wali sa Bukid (62166 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 212). b. Usa ka sudlanan sa asin ug usa ka lamparilya. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Si Jesukristo mao ang Labawng Magtutudlo. Samtang ikaw magtuon sa Wali sa Bukid, tan-awa ang iyang mga pamaagi sa pagtudlo ug pangita og mga paagi nga ikaw makasunod kaniya isip usa ka magtutudlo. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Hatagi ang kada sakop sa klase og piraso nga papel ug lapis. Ipasabut nga ang mga kasulatan naglakip sa daghan nga mga pagdapit gikan sa Manluluwas. Ikaw mahimo nga mopabasa sa mga pagdapit sa Manluluwas diha sa Mateo 11:28-29 ug 3 Nephi 27:27. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagsulat sa Ang Manluluwas nagdapit kanako sa: diha sa ibabaw sa papel. Dayon ipasabut nga kini nga leksyon nagpukos sa Wali sa Bukid, nga naglakip sa daghan nga mga pagda- pit gikan sa Manluluwas. Awhaga ang matag sakop sa klase sa pagpangita sa mga pagdapit sa panahon sa leksyon ug sa pagsulat niini diha sa piraso nga papel. 37
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 38 Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpakigbahin sa mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. Tungod kay kini malisud sa pagpangutana sa matag pangutana o hisgutan ang matag punto sa leksyon, magmainampoong mopili niadtong labaw nga makatagbaw sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. 1. Si Jesus mitudlo sa mga Kabulahanan ngadto sa iyang mga tinun-an. Ipasabut nga mga gatusan ka mga tuig human ang dili pa mortal nga Kristo mihatag sa balaod ni Moises sa Bukid sa Sinai, ang mortal nga Mesiyas misaka sa lain nga bukid aron pagsangyaw og labaw nga balaod diha sa usa ka pakigpulong nga gitawag nga ang Wali sa Bukid. Ipakita ang hulagway sa Wali sa Bukid. Ang unang mga pagtulun-an niini nga wali gitawag nga mga Kabulahanan (Mateo 5:1-12). Ang pulong kabulahanan [beatitude] naggikan sa Latin nga pulong beatus, nga nagpasabut nga mapalaron, malipayon, o bulahan. Basaha ang mga Kabulahanan ug hisguti kini ingon nga gilatid sa ubos. Mateo 5:3. Unsa ang gipasabut sa "kabus sa espiritu"? (Magmapailubon. Tan- awa usab sa 3 Nephi 12:3.) Ngano nga mahinungdanon man nga kita magma- pailubon? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas mapailubon? Mateo 5:4. Unsa man ang ubang mga paagi nga gihatag sa Ginoo kanato aron mahupay? (Tan-awa sa Juan 14:26-27 ug Mosiah 18:8-9 alang sa uban nga mga panig-ingan.) Sa unsa nga paagi nga ikaw nahupay sa mga pana- hon sa pagbangutan? Mateo 5:5. Unsa ang gipasabut sa maaghup? (Malumo, mapasayloon, o maloloy- on. Sa unsa nga paagi kita makapalambo og pagkamaaghup? (Tan-awa sa Mosiah 3:19; Alma 7:23; 13:28.) Mateo 5:6. Unsa ang gisaad ni Jesus niadtong kinsa "gigutom ug giuhaw sa pagkamatarung"? (Tan-awa sa Mateo 5:6; 3 Nephi 12:6.) Unsa ang atong mahimo aron pag-usab sa atong mga kaibug gikan sa mga butang sa kalibutan ngadto sa mga butang sa pagkamatarung? Mateo 5:7. Unsaon nato sa pagpakita og kalooy ngadto sa uban? Ngano nga kita nagkinahanglan og kalooy gikan sa Ginoo? (Tan-awa sa Alma 42:13-15.) Mateo 5:8. Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabut sa pagbaton og putli nga kasingkasing? Unsaon man nato paglimpyo sa atong mga kasingkasing? (Tan-awa sa Helaman 3:35.) Ngano nga kinahanglan man nga kita adunay putli nga mga kasingkasing kon kita buot nga makakita sa Dios ug mopuyo uban kaniya? (Tan-awa sa Moises 6:57.) Mateo 5:9. Sa unsa nga paagi nga kita mahimong tigpasiugda og kalinaw diha sa atong mga panimalay ug sa katilingban? Mateo 5:10-12. Ngano man nga usahay ang matarung nga mga tawo gidaug- daug? Unsay atong buhaton agig tubag sa pagdaug-daug? (Tan-awa sa Mateo 5:44; Lucas 6:35.)
Kon ikaw migamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hangyoa ang mga sakop sa klase sa paglista sa mga pagdapit diha sa mga Kabulahanan nga ilang gibati nga mas makatabang kanila. 2. Si Jesus mipahayag nga ang iyang mga tinun-an mao "ang asin alang sa yuta" ug "ang kahayag alang sa kalibutan." Basaha ug tukia ang Mateo 5:13-16. Samtang ikaw maghisgut niini nga mga bersi- kulo, ikaw mahimo nga mopakita sa usa ka sudlanan sa asin ug usa ka lamparilya. Si Jesus miingon nga ang iyang mga tinun-an mao "ang asin alang sa kalibu- tan" (Mateo 5:13; D&P 101:39). Unsa ang uban pang kagamitan sa asin? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga ang asin usa ka igtitimpla ug usa ka tigpreserbar.) Sa unsa nga paagi nga ang mga Santos sa Ulahing mga Adlaw mahimong "asin alang sa yuta"? Pagdapit og usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 103:9-10. Unsa ang mga pagpasabut nga gidugang niini nga mga bersikulo mahitungod sa kon unsa ang gipasabut nga mahimong "ang asin alang sa yuta"? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong "mga manluluwas sa mga tawo"? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pagpaambit sa ebanghelyo ug pagbuhat sa buluhaton sa templo.) Sa unsa nga paagi nga ang mga Santos sa Ulahing mga Adlaw mahimong "kahayag alang sa kalibutan"? (Mateo 5:14; tan-awa usab sa bersikulo 16). Unsa ang mahitabo kon ang kandila ibutang "ilalum sa gantangan"? (Mateo 5:15; hunumdumi nga ang gantangan usa ka dako nga sudlanan). Sa unsang paagi nga kita isip mga sakop sa Simbahan usahay nagbutang sa atong kahayag ilalum sa gantangan? Sa unsang paagi nga kita makapakita sa atong kahayag nga mosanag nga modala sa uban sa "paghimaya sa [atong] Amahan ... sa langit"? (Tan-awa sa Mateo 5:16; 3 Nephi 18:24.) 3. Si Jesus nagtudlo sa labaw nga balaod kay sa balaod ni Moises. Tukia ang Mateo 5:17-48. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Si Jesus miingon nga siya mianhi aron sa pagtuman sa balaod ni Moises, dili aron pagbungkag niini (Mateo 5:17-18). Giunsa niya pagtuman ang balaod ni Moises? Ipasabut nga ang mga balaod ni Moises "gihatag ngadto sa mga anak sa Israel ... kay sila tikig og liog nga mga katawhan, dali nga mobuhat og kadautan, ug hinay mahinumdom sa Ginoo nga ilang Dios." Kini "usa ka balaod sa pagpa- higayon ug sa mga ordinansa, ... nga kinahanglan sundon sa higpit nga paagi [sa mga Israelita] matag adlaw, aron sila mahinumdom sa Dios ug sa ilang katungdanan ngadto kaniya" (Mosiah 13:29-30). Kadtong nakasabut sa balaod "[nagpaabut] uban sa pagkamakanunayon ngadto ni Kristo, hangtud nga ang balaod matuman. Tungod niini ang balaod gihatag" (2 Nephi 25:24-25). Ang Manluluwas mituman sa balaod ni Moises sa dihang siya mitubos sa atong mga sala (Alma 34:13-16). Human sa Pag-ula, ang mga katawhan wala na gisugo sa paghimo og mga sakripisyo sa hayop, nga gikinahanglan ingon nga bahin sa balaod ni Moises aron paghatag og punto diha sa matubsanon Leksyon 8 39
40 nga sakripisyo ni Jesukristo. Hinoon, ang mga katawhan gisugo sa "paghalad alang sa sakripisyo ... og usa ka mapainubsanon nga kasingkasing ug usa ka mahinulsulon nga espiritu" (3 Nephi 9:20; tan-awa usab sa bersikulo 19). Si Jesus miingon nga ang pagkamatarung sa iyang mga tinun-an kinahanglan nga "molabaw sa pagkamatarung sa mga escriba ug mga Pariseo" (Mateo 5:20). Unsay kulang sa "pagkamatarung" sa mga escriba ug mga Pariseo? (Sila nagpukos lamang sa dayag nga pagpakita sa balaod ug wala magtagad sa kamahinungdanon sa tinago nga mga pagkamatinud-anon. Kon sila misunod sa balaod sumala sa paghatag niini, sila unta nakaila ni Jesus nga mao ang Mesiyas.) Diha sa taas sa wala nga bahin sa pisara, isulat ang Kamo nakadungog nga kini gipamulong. Ipasabut nga sa Wali sa Bukid, si Jesus migamit niini nga mga pulong sa dihang siya mipasabut sa mga sugo nga kabahin diha sa balaod ni Moises. Diha sa taas sa tuo nga bahin sa pisara, isulat ang Apan Ako moingon nganha kaninyo. Ipasabut nga si Jesus migamit niini nga mga pulong sa dihang iyang gipasabut sa iyang mga tinun-an ang iyang labaw nga balaod. Sa Mateo 5:21, unsa nga daang balaod ang gipasabut ni Jesus? (Isulat ang Ayaw pagpatay ubos sa Kamo nakadungog nga kini gipamulong.) Unsa pa nga mas taas nga balaod ang gihatag ni Jesus kabahin niini nga sugo? (Tan-awa sa Mateo 5:22. Isulat ang Ayaw kasuko ubos sa Apan Ako moingon nganha kaninyo. Tan-awa ang pundok sa mga pulong "sa walay hinungdan" nga dili makita diha sa Hubad ni Joseph Smith sa Mateo 5:22 o diha sa 3 Nephi 12:22.) Sa unsa nga paagi nga ang sugo sa paglikay nga masuko usa ka labaw nga balaod kay sa sugo batok sa pagpatay? Sa unsang paagi nga ang mga pag- bati og kasuko makaapekto sa atong relasyon uban sa Dios? Unsa ang atong buhaton aron pagsumpo nga mobati og kasuko ug maninguha pagkuha niini gikan sa atong mga kinabuhi? Ang Manluluwas misulti sa pagdala og usa ka "halad ngadto sa altar," nga nagpasabut sa karaang tulumanon sa pagdala og mga paghalad nga pang-sak- ripisyo ngadto sa altar (Mateo 5:23). Unsa ang gisulti ni Jesus nga kinahang- lang buhaton sa iyang mga tinun-an kon adunay mga pagbati sa kasuko sam- tang sila nag-andam sa pagdala og halad ngadto sa altar? (Tan-awa sa Mateo 5:23-24.) Sa unsang paagi nga kini magamit nato? Unsa ang atong buhaton kon adunay usa ka tawo nga nakapasakit kanato? (Tan-awa sa Mateo 5:24; 18:15; D&P 64:8-11.) Unsa ang mga kakuyaw sa paghulat alang sa usa ka tawo kinsa nakapasakit kanato sa pagpangayo sa atong pagpasaylo? Sa Mateo 5:27, unsa nga karaang balaod ang gipasabut ni Jesus? (Isulat ang Ayaw pagpanapaw ubos sa Kamo nakadungog nga kini gipamulong.) Unsa nga balaod ang gihatag ni Jesus puli niini nga sugo? (Tan-awa sa Mateo 5:28. Isulat ang Paglikay sa maibugon nga mga hunahuna ubos sa Apan Ako moingon nganha kaninyo. Unsa ang uban nga mga sangputanan sa mahugaw nga mga hunahuna? (Tan-awa sa Mosiah 4:30; Alma 12:14; D&P 63:16.) Unsa ang atong buhaton aron sa paghimo sa atong mga hunahuna nga putli? Ang Hubad ni Joseph Smith miingon nga ang mata ug ang kamot nga gihisgu- tan sa Mateo 5:29-30 nagpasabut sa mga sala (Mateo 5:30). Unsa ang gitudlo
kanato niini nga mga bersikulo kalabut sa kon unsaon nato pagtagad ang atong mga sala? Ingon sa girekord diha sa Mateo 5:33, giunsa sa mga tawo sa mga panahon sa Daang Tugon pagpaila nga sila nagsulti sa tinuod? (Isulat ang Paghimo og mga panaad ngadto sa Ginoo ubos sa Kamo nakadungog nga kini gipamulong.) Unsa nga balaod ang gihatag ni Jesus aron pagpuli niini nga tulumanon? (Tan-awa sa Mateo:5:34-37. Basaha ang mosunod nga pamahayag ni Elder Bruce R. McConkie. Dayonisulat ang Buhata ang inyong gisulti ubos sa Apan Ako moi- ngon nganha kaninyo.) Si Elder Bruce R. McConkie miingon: "Ubos sa balaod ni Moises ang paghimo og mga panaad sagad kaayo ug naglakip sa sama nga nagkalainlain nga mga kahimtang, nga, sa pagbuhat, gamay ra ang tinuod niini nga mga pamahayag nga wala gihimo uban sa panaad.... Ubos sa hingpit nga balaod ni Kristo ang matag pulong sa tawo mao ang iyang pagpasalig, ug ang tanan nga gisulti nga mga pamahayag mga tinuod sama nga kini usa ka panaad nga nag-uban sa matag gisulti nga pulong" (The Mortal Messiah, 4 vols. [1979-81], 2:140). Sa Mateo 5:38, unsa nga karaan nga balaod ang gipasabut ni Jesus? (Isulat ang Mata sa mata ubos sa Kamo nakadungog nga kini gipamulong. Ipasabut nga ang "mata sa mata" nangahulugan nga ang usa ka tawo kinsa mipasakit sa lain makadawat sa sama nga pagpasakit isip silut; tan-awa sa Levitico 24:17-21.) Unsa nga sugo ang mipuli niini nga balaod? (Tan-awa sa Mateo 5:39-40. Isulat ang Itahan ang pikas aping ubos sa Apan Ako moingon nganha kaninyo.) Unsa nga mga baruganan ang gitudlo ni Jesus sa dihang siya misulti sa pagtahan sa pikas aping ngadto sa tawo nga nakapasakit kanato ug sa paghatag sa atong kapa ngadto sa tawo nga mikuha sa atong kupo? Sa Mateo 5:43, unsa nga karaan nga balaod ang gipasabut ni Jesus? (Isulat Higugmaa ang imong silingan ug kasilagi ang imong kaaway ubos sa Ikaw nakadungog nga kini gipamulong.) Unsa nga sugo ang mipuli niini nga tulu- manon? (Tan-awa sa Mateo 5:44-47. Isulat ang Higugmaa ang imong mga kaaway ubos sa Apan Ako moingon kaninyo.) Unsaon nato pagpalambo og gugma alang sa atong mga kaaway? (Tan-awa sa Moroni 7:47-48 alang sa usa ka panig-ingnan.) Sa unsang paagi nga ang atong mga kinabuhi mausab kon kita maghigugma sa atong mga kaaway? Sa unsa nga paagi nga ang ilang mga kinabuhi mahimong mausab? Kon ikaw migamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagtan-aw diha sa pisara ug ilista ang mga pagdapit diha sa Mateo 5:17-47 nga labing makatabang kanila. Unsaon nato pagsabut sa sugo sa Manluluwas nga kita magmahimong hing- pit? Ang lain nga hubad sa Griyego sa pulong nga hingpit mao ang "komple- to, nahuman, hingpit nga napalambo.) Sa unsa nga paagi nga ang sugo nga magmahimong hingpit modasig kanato kay sa mopaluya kanato? Si Presidente Joseph Fielding Smith miingon: "Ako nagtuo nga kon unsay gisulti sa Ginoo mao gayud ang iyang gipasabut: nga kita kinahanglan nga mahingpit, ingon nga ang atong Amahan sa langit hingpit. Kana dili mahitabo diha-diha dayon, apan pagtulun-an ngadto sa laing pagtulun-an, ug balaod ngadto sa laing balaod, panig-ingnan ngadto sa Leksyon 8 41
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 42 laing panig-ingnan, ug bisan pa gani hangtud nga kita magpuyo niining mor- tal nga kinabuhi, kay kita kinahanglan nga moagi sa lubnganan sa dili pa kita makakab-ot sa kahingpitan ug mahimong sama sa Dios. "Apan dinhi kita nagpahimutang sa tukuranan. Dinhi kita gitudloan niining yano nga mga kamatuoran sa ebanghelyo ni Jesukristo, niining kahimtang sa pagpangandam, aron pag-andam kanato alang niana nga kahingpitan. Kini mao ang atong katungdanan sa paghimo nga mas maayo karon kaysa kagaha- pon, ug mas maayo ugma kay sa karon.... Kon kita naghupot sa mga sugo sa Ginoo, kita anaa na niana nga dalan sa kahingpitan" (Doctrines of Salvation, hinugpong ni Bruce R. McConkie, 3 bol.. [1954-56], 2:18-19; tan-awa usab sa D&P 93:11-14, 19-20). Sa unsa nga paagi nga ang Pag-ula sa Manluluwas makatabang kanato pag- kab-ot sa kahingpitan? (Tan-awa sa Moroni 10:32-33; D&P 76:68-70.) Sa unsa nga paagi nga ang mga pagtulun-an sa Wali sa Bukid makatabang kanato sa "pagduol ngadto ni Kristo, ug nga mahingpit diha kaniya"? Ipamatuod nga ang mga pagtulun-an sa Wali sa Bukid makatabang kanato sa "pagduol ngadto ni Kristo, ug nga mahingpit diha kaniya" (Moroni 10:32). Awhaga ang mga sakop sa klase sa paggamit nianang mga pagtulun-an diha sa ilang mga kinabuhi. Kon ikaw naggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hang- yoa ang mga sakop sa klase sa pagtan-aw sa mga pagdapit nga ilang gilista ug sa pagpili og usa o duha nga ilang buhaton sulod sa mosunod nga semana. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Usa ka labing maayo nga paagi" (Ether 12:11) Pagdapit og pipila ka mga sakop sa klase nga moanha sa klase nga andam mopaambit sa mga ideya mahitungod kon sa unsa nga paagi nga ang mga pag- tulun-an nga anaa sa Mateo 5 makatabang kanila sa panimalay, sa tulunghaan, o sa buhatan. 2. Ang pagtulun-an sa Manluluwas mahitungod sa diborsyo. Kon ikaw o ang mga sakop sa klase adunay mga pangutana mahitungod sa Mateo 5:31-32, tan-awa ang ikalima nga dugang nga ideya sa pagtudlo diha sa leksyon 14 (tan-awa sa pahina 74). 3. Pagpasalida sa video Ang ikaduha nga bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), nagpasabut sa pulong magtutudlo, nga gigamit diha sa Mga Taga-Galacia 3:24-25 sa paghulagway sa balaod ni Moises. Kon ikaw magpasalida niini nga bahin, hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang balaod ni Moises nahimong usa ka magtutudlo nga moagak sa mga katawhan ngadto kang Kristo.
"Unaha Ninyo Pagpangita ang Gingharian sa Dios" Leksyon 9 Mateo 6-7 Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase nga mahimong mas mahalaron nga mga tinun-an ni Jesukristo. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan, diin mao ang sumpay sa Wali sa Bukid: a. Mateo 6:1-6, 16-21. Si Jesus mitudlo sa iyang mga tinun-an sa paghatag og mga limos, pag-ampo, ug pagpuasa sa tago ug pagtigum og mga bahandi didto sa langit kaysa sa kalibutan. b. Mateo 6:7-13; 7:7-11. Siya mipakita sa iyang mga tinun-an unsaon sa pag-ampo ug mitudlo nga ang Langitnong Amahan mopanalangin niadto kinsa mangayo kaniya alang sa unsa ang ilang gikinahanglan. c. Mateo 6:14-15; 7:1-6, 12. Si Jesus mitudlo sa iyang mga tinun-an sa pagpa- saylo sa uban, sa paghukom sa matarung nga paagi, ug sa pagtagad sa uban ingon nga sila buot nga pagatagdon. d. Mateo 6:22-34; 7:13-29. Siya mitudlo sa iyang mga tinun-an nga sila pagapanalanginan tungod sa pag-alagad sa Langitnong Amahan ug sa pagbuhat sa iyang kabubut-on. 2. Dugang nga basahonon: Lucas 6:37-49; 11:1-13, 34-36; 12:22-34; 16:13; 3 Nephi 13-14. 3. Kon duna kay hulagway sa Wali sa Bukid (62166 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 212) gamita kini panahon sa leksyon. 4. Tingali gusto sab nimong andamon ang pagkanta sa "The Wise Man and the Foolish Man" (Children's Songbook, 281) uban sa mga sakop sa klase. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang mga istorya nga makahulagway sa mga baruga- nan sa ebanghelyo ug makapabilin sa atensyon sa mga sakop sa klase ingon nga ang ubang mga paagi sa pagtudlo makahimo. Si Jesus pirmi mogamit og mga istorya aron sa pagtudlo og mahinungdanon nga mga leksyon o mopa- tin-aw og lisud sabton nga mga ideya. Samtang ikaw mag-andam sa imong mga leksyon, paghunahuna kon unsaon nimo paggamit og mga istorya aron sa pagtabang sa mga sakop sa klase sa pagsabut sa mga baruganan sa ebang- helyo. Kon mosaysay ka og istorya, siguroha nga ang mga sakop sa klase makasabut kon ang imong gisulti tinuod ba nga istorya o dili tinuod nga sugi- lanon nga imong gibuhat aron makahatag og pagtulun-an. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 179-82.) 43
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 44 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Isaysay ang mosunod nga sugilanon sa imong kaugalingon nga mga pulong: Si Elder William R. Bradford sa Seventy sa makausa nakigsulti sa bishop sa usa ka ward kansang mga batan-on nagtrabaho aron makakitag salapi alang sa usa ka kalihokan. Ang bishop mihangyo kang Elder Bradford kon siya mahimong bang makatabang sa mga batan-on nga matagaan og pahalipay alang sa ilang nahimo. Sa katingala sa bishop, si Elder Bradford miingon nga dili siya. Siya miingon nga siya nalipay nga ang batan-on nga mga lalaki mitrabaho og maayo, apan dili mahinungdanon nga sila makadawat og pasidungog sa publiko tungod niana nga buhat. Sa dihang ang mga batan-on nakahukom sa paghatag sa ilang salapi ngadto sa kinatibuk-ang pundo sa misyonaryo sa Simbahan kay sa paggamit niini alang sa kalihokan, sila buot magpahulagway uban ni Elder Bradford samtang sila naghatag, ug sila buot nga ang hulagway ug usa ka artikulo niini ibutang diha sa mantalaan. Si Elder Bradford nakapatingala kanila pag-usab pinaagi sa pag- sulti nga "dili". Siya misulti sa bishop: "Ikaw mahimong maghunahuna sa pag- tabang sa imong mga batan-on sa pagkat-on og labaw pa ka taas nga pasidu- ngog. Ang pasidungog gikan sa langit hilum. Kini mainampingon ug hilum nga girekord didto. Ipatagamtam kanila ang hingpit nga kalipay ug ipaangkon ang bahandi diha sa ilang mga kasingkasing ug kalag nga moabut gikan sa hilum, dili hinakog nga pag-alagad" (sa Conference Report, Okt. 1987, 90-91; o Ensign, Nob. 1987, 75). Unsa nga mga leksyon ang atong makat-unan gikan sa tubag ni Elder Bradford ngadto sa mga batan-on? Ipasabut nga ang usa ka leksyon nga atong makat-unan mao nga kita kinahang- lan nga mohimo og maayo nga mga butang tungod kay kita naghigugma man sa Dios ug buot nga mopahimuot kaniya, dili tungod kay kita buot nga modawat og pasidungog gikan sa uban nga mga tawo. Kini mao ang usa sa mga hiyas sa usa ka tinuod nga tinun-an ni Jesukristo. Isulat ang Tinuod nga mga Tinun-an diha sa pisara. Samtang ikaw maghisgut sa Wali sa Bukid, ilista ang mga kinaiya sa tinuod nga pagkatinun-an nga gitudlo sa Manluluwas dinhi niini nga wali. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, awhaga ang matag sakop sa klase sa paghunahuna unsa ang iyang angay nga buhaton aron mahimong mas labaw nga matinud-anon nga tinun-an ni Kristo. Awhaga ang matag sakop sa pagpaambit sa personal nga mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan sa tinuod nga pagkatinun-an. 1. Ang tinuod nga mga tinun-an mobuhat sa matarung nga mga butang alang sa matarung nga mga rason. Basaha ug hisguti ang Mateo 6:1-6, 16-21.
Nganong gisaway man ni Jesus ang pipila ka mga tawo nga nagbuhat sa maayo nga mga butang sama sa paghatag og limos (paghatag sa mga kabus), pag-ampo, ug pagpuasa? (Tan-awa sa Mateo 6:1-2, 5, 16. Sila nagbuhat niini nga mga butang tungod sa sayop nga rason.) Si Jesus mitawag niining mga tawhana nga mga maut o hipokrito. Unsa man ang usa ka maut? (Usa ka tawo kinsa nagpakaaron-ingnon nga adunay piho nga mga kinaiya apan wala mag- baton niini; usa ka tawo kinsa mosulay sa pagpakita nga matarung apan dili diay. Ang Griyego nga pulong sa maut mahimo usab nga mahubad nga "tig- pakaaron-ingon". Tan-awa sa Mateo 15:8; Lucas 11:39.) Unsa man unyay ganti sa mga tawo nga mobuhat og maayo nga mga butang aron makit-an sa uban? (Tan-awa sa Mateo 6:2, 5, 16.) Unsa nga mga butang nga malagmit atong buhaton aron makit-an sa uban kaysa pagpahimuot sa Dios? Sa unsa nga paagi nga kita makalimpyo sa atong mga tinguha sa pag- alagad ug paghimo og uban pang maayo nga mga buhat? Dinhi niini nga wali, unsa ang gitudlo ni Jesus mahitungod sa unsay angay natong hatagan og mas dakog bili? (Tan-awa sa Mateo 6:19-21.) Unsa ang gipasabut sa "pagtigum ... og mga bahandi sa langit"? Unsa ang pipila nga langitnong mga bahandi nga atong mahimong pangitaon? (Tan-awa sa D&P 18:14-16 ug 130:18-19 alang sa duha ka mga ehemplo.) Unsa ang gipasabut sa "kay hain gani ang inyong bahandi, atua usab didto ang inyong kasingkasing"? Unsaon nato pag-ila sa unsay atong gipakabahandi? (Usa ka paagi mao ang pagtimbangtimbang sa gidaghanon sa panahon, salapi, ug hunahuna nga atong gihatag ngadto sa usa ka butang.) Unsa ang gipakabahandi karon sa mga katawhan? Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna mahitungod sa mga butang nga ilang gibahandi ug sa hilum nga paagi maghunahuna unsa ang gisulti niini nga mga bahandi mahitungod kon hain ang ilang mga kasingkasing. 2. Ang tinuod nga mga tinun-an mosunod sa ehemplo sa pag-ampo sa Manluluwas. Basaha ug tukia ang Mateo 6:7-13; 7:7-11. Ipasabut nga ang Mateo 6:9-13 gita- wag ingon nga Pag-ampo sa Ginoo. Unsa ang gitudlo kanato sa Pag-ampo sa Ginoo mahitungod kon sa unsa nga paagi kita angay nga mag-ampo? (Tan-awa sa Mateo 6:9-13.) Sa unsa nga paagi nga ang Pag-ampo sa Ginoo nagpakita sa balaan nga pag- tahud ug pagrespeto ni Jesus alang sa Langitnong Amahan? Sa unsa nga paagi nga kita makapakita sa balaan nga pagtahud ug pagrespeto alang sa Langitnong Amahan kon kita mag-ampo? Si Elder Dallin H. Oaks mikomentaryo sa matang sa pinulongan nga atong gamiton kon kita mag-ampo: "Ang espesyal nga pinulongan sa pag-ampo magsunod og nagkalainlain nga mga porma diha sa nagkalainlain nga mga pinulongan, apan ang baruganan kanunay nga managsama. Kinahanglan nga kita makigsulti sa atong mga pag-ampo ngadto sa atong Langitnong Amahan sa mga pulong diin ang magsulti niana nga pinulongan paga-ubanan og pag- higugma ug respeto ug balaan nga pagtahud ug pagkasuod.... Mga lalaki ug mga babaye kinsa buot mopakita og respeto mohatag og panahon sa pagkat- on sa espesyal nga pinulongan sa pag-ampo" (sa Conference Report, Abr. 1993, 17, 20; o Ensign, Mayo 1993, 16, 18). Leksyon 9 45
46 Unsaon nato nga malikayan ang paggamit sa "kawang nga mga pagsublisubli" kon kita mag-ampo? (Tan-awa sa Mateo 6:7.) Tungod kay ang atong Langitnong Amahan nahibalo nang daan unsay atong gikinahanglan sa wala pa kita mag-ampo (Mateo 6:8), ngano nga kinahanglan pa man nga kita mag-ampo? Ngano nga ang pagpangayo, pagpangita, ug pagtuktok (Mateo 7:7) gikinahanglan man alang sa atong espirituhanong pag-uswag? Sa unsa nga paagi nga kita makapangayo og tabang sa mas maku- gihon nga paagi ngadto sa Langitnong Amahan? Unsaon nato pagsabut ang saad sa Manluluwas nga "ang tanan nga magapangayo makadawat"? (Mateo 7:8) Ngano man nga usahay dili kita makadawat sa unsay atong gipangayo sa panahon nga kita nangayo niini o sa paagi nga kita gusto niini? (Tan-awa sa 3 Nephi 18:20.) Giunsa ninyo pagkahibalo nga ang Dios nahibalo sa unsay labing maayo alang kaninyo? 3. Ang tinuod nga mga tinun-an mabination ug makiangayon nga motagad sa uban. Basaha ug tukia ang Mateo 6:14-15; 7:1-6, 12. Ngano kaha nga ang Manluluwas nagsugo man kanato sa pagpasaylo sa uban? Unsaon nato nga mamahimong mas mapasayloon pa? Ang Hubad ni Joseph Smith miusab sa Mateo 7:1 nga mabasa, "Ayaw paghu- kom sa dili matarung nga paagi, aron kamo dili pagahukman; apan hukom sa matarung nga paghukom" (Hubad ni Joseph Smith, Mateo 7:2). Unsa ang matarung nga paghukom? Unsa ang kadaot nga moabut kanato ug niadtong atong hukman kon kita mihukom sa dili matarung nga paagi? Unsaon nato pagsiguro nga kita magahukom gayud sa matarung nga paagi? (Tan-awa sa Mateo 7:3-5; Moroni 7:14-18.) Si Jesus miingon nga ang tawo nga mosulay sa pagkorihir sa uban sa dili matarung nga paagi usa ka maut o hipokrito (Mateo 7:4-5). Sa unsa nga paagi nga ang paghukom sa dili matarung nga paagi usa ka timaan sa pagkamaut? Ang pagtulun-an diha sa Mateo 7:12 sa kasagaran gitawag og Buluwanon nga Lagda. Unsa nga mga kasinatian ang nakapakita kaninyo sa bili niini nga baruganan? Sa unsa nga paagi nga ang pagsunod sa Buluwanon nga Lagda nakahimo kanato nga mas maayong mga tinun-an ni Jesukristo? Si Elder Marvin J. Ashton mihulagway og usa ka miting diin usa ka pundok sa mga miyembro sa Simbahan mituki sa pangutana nga "Unsaon nimo pagkahi- balo kon ang usa ka tawo nakabig ba gayud kang Jesukristo?": "Sulod sa kwarentay singko minutos kadtong nanambong mihatag og daghan nga mga sugyot agi og tubag niini nga pangutana, ug ang pangulo mainampi- ngong misulat sa kada tubag diha sa pisara. Ang tanan nga mga komentaryo maayo ug angay. Apan sa pagkahuman niana, kining bantugan nga magtutud- lo mipapas sa tanan nga gisulat. Dayon nagsulti nga ang tanan nga mga komentaryo maanindot ug kini gipasalamatan, siya mitudlo og usa ka mahi- nungdanon nga baruganan: 'Ang labing maayo ug labing tin-aw nga timail- han nga kita nag-uswag sa espirituhanong paagi ug nagduol ngadto ni Kristo mao ang paagi nga kita mitagad sa ubang mga tawo.' "
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Si Elder Ashton midugang: "Ang atong pagtagad sa mga sakop sa atong mga pamilya, sa atong mga higala, kadto kinsa atong gikauban sa trabaho matag adlaw ingon ka mahinungdanon sa ubang mas makita nga mga baruganan sa ebanghelyo nga usahay atong hatagan og gibug-aton" (sa Conference Report, Abr. 1992, 25; o Ensign, Mayo 1992, 20). 4. Ang tinuod nga mga tinun-an moalagad sa Dios ug mobuhat sa iyang kabubut-on. Basaha ug tukia ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 6:22-34; 7:13-29. Ngano nga imposible man ang pag-alagad og dungan sa Dios ug sa mga bahandi, o sa pagkakalibutanon? (Tan-awa sa Mateo 6:24.) Unsa nga mga panalangin ang gisaad sa Dios niadto kinsa moalagad kaniya? (Tan-awa sa Mateo 6:25-33; D&P 11:7.) Si Jesus misaad nga kon kita "mangita ... pag-una sa gingharian sa Dios," kita pagahatagan sa tanang mga butang nga atong gikinahanglan (Mateo 6:33). Unsa nga mga kasinatian ang nakatabang kaninyo sa pag-angkon og pagpa- matuod sa niini nga saad? Sa unsa nga paagi nga ang pagkakalibutanon makapalayo sa atong pagkamau- nongon ug pag-alagad gikan sa Dios? Unsa ang pipila ka mga paagi nga kita malagmit matintal sa pagtinguha sa kalibutanong mga butang una pa sa mga butang sa Dios? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pagdugay sa pagba- yad sa ikapulo hangtud human kita makapalit sa mga butang nga atong giki- nahanglan o butang nga atong gikagustohan o paghukom nga dili moalagad sa misyon tungod sa usa ka tinguha alang sa kalibutanong mga butang.) Sa hapit na mahuman si Jesus sa iyang wali, unsa ang iyang gitudlo mahitu- ngod sa pagsulod sa gingharian sa langit? (Tan-awa sa Mateo 7:13-14; 21-23.) Nganong makahuluganon man nga ang dalan paingon sa kinabuhing dayon pig-ot, samtang ang dalan paingon sa pagkalaglag halapad? Pagkahuman sa Wali sa Bukid, si Jesus misulti sa sambingay sa maalamon nga tawo ug sa buang nga tawo (Mateo 7:24-27). Sa unsa nga paagi nga kini nga sambigay magamit kanato? Unsa ang "bato" diin kita kinahanglan motukod? (Tan-awa sa Helaman 5:12.) Unsa ang gitukod sa uban nga mga tawo diha sa ilang mga kinabuhi nga malagmit matandi sa balas? Mahimong imong pakantahon ang mga sakop sa klase sa "The Wise Man and the Foolish Man" (Children's Songbook, 281). Ipamatuod ang kamahinungdanon sa pagsunod ni Jesukristo. Awhaga ang mga sakop sa klase sa paghunahuna unsa ang ilang kinahanglan nga buhaton aron mamahimong mas maayo nga mga tinun-an ni Kristo. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. Leksyon 9 47
48 1. "Maila ninyo sila pinaagi sa ilang mga bunga" (Mateo 7:20) Si Jesus mipasidaan sa iyang mga sumusunod mahitungod sa mini nga mga propeta - mga tawo kinsa nagtudlo og mga mini nga doktrina o mosulay pagdala sa mga katawhan palayo gikan ni Kristo (Mateo 7:15). Unsaon nato pag-ila tali sa mini ug tinuod nga mga propeta? (Tan-awa sa Mateo 7:16-20; tan-awa usab sa Moroni 7:5, 10-11.) Unsaon nga ang Mateo 7:20 atong magamit ingon man sa mga propeta? 2. Pagpasalida sa video Ang ikaduhang bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), naghatag og pasabut nga ang mga Judeo migamit sa mga plikteria [phylacteries] ug mga borlas [fringes]. Kon ikaw mopasa- lida niini nga bahin, hisguti kon sa unsang paagi nga kining mga butanga, nga kaniadto gigamit sa pagpakita og pagkamasulundon ngadto sa Dios, nahimo nga mga simbolo sa mga tinguha sa mga Pariseo "aron makita sa mga tawo" samtang sila nagsimba (Mateo 6:5). 3. Pagpangita sa puling diha sa atong kaugalingon nga mata Ipaambit ang mosunod nga istorya mahitungod kon giunsa ni Propeta Joseph Smith pagtudlo ang usa ka igsoong babaye pagtan-aw sa puling sa iyang kauga- lingong mata kon motagad sa usa ka personal nga kalapasan: Usa ka babaye miadto kang Propeta Joseph Smith nga nasuko mahitungod sa pipila ka mga butang nga gisulti sa laing miyembro sa simbahan mahitungod kaniya. Ang Propeta misulti kaniya nga kon ang gisulti sa maong tawo dili tinu- od, dili kini niya panumbalingon, tungod kay ang kamatuoran magpabilin apan ang mga bakak dili. Ang babaye mibati nga ang mga gipangsulti dili tinu- od, pero dili paigo kaniya nga iya ra kining ipakabaliwala. Ang Propeta dayon misulti sa iyang pamaagi sa pagtagad sa ingon niini nga mga komentaryo: "Kon ang usa ka kaaway misulti og usa ka makaulaw nga istorya mahitungod kaniya, nga kadaghan kini gibuhat, sa dili pa siya mohatag og paghukom siya naghunahuna ug iyang gihunahuna pag-usab ang panahon ug dapit ug nahita- boan sa istorya aron sa pagsuta kon siya wala ba makasulti og dili maayo nga pulong o binuhatan nga nakahimo og babag diin ang istorya gipasiugdahan. Kon iyang makit-an nga siya mibuhat niini, siya miingon nga sa iyang kasing- kasing iya dayong pasayloon ang iyang kaaway, ug mibati nga mapasalamaton nga siya nakadawat og pasidaan sa usa ka kahuyang nga wala niya mahibaloi nga anaa kaniya." Ang Propeta misulti sa igsoong babaye nga siya kinahanglan mainampingon nga maghunahuna mahitungod kon siya sa wala tuyoa nakahatag sa tawo og bisan unsa nga hinungdan nga siya makasulti niadto nga mga butang. Human sa dag- hang mga paghunahuna, siya nakaamgo nga siya nakabuhat, ug siya nagpasala- mat sa Propeta ug mibiya (Tan-awa sa Jesse W. Crosby, kinutlo ni Hyrum L. Andrus ug Helen Mae Andrus, mga tighugpong, They Knew the Prophet [1974], 144.) 4. Pangbatan-on nga kalihokan Isulat ang kada usa sa mosunod nga mga hugpong sa mga pulong gikan sa Mateo 6 ug 7 diha sa managlahi nga kard:
Ayaw pahibaloa ang imong tuong kamot (6:3) Ang inyong Amahan nga nagatan-aw sa tago (6:6) Ayaw kamo pagyamyam (6:7) Sa gibuhat sa imong walang kamot (6:3) Magabalos kaninyo sa dayag (6:6) Sa mga pamulongpulong nga walay kapuslanan (6:7) Sa ilang mga paglapas (6:14) Og mga bahandi alang kaninyo didto sa langit (6:20) Sa Dios ug sa mga bahandi (6:24) Ang gingharian sa Dios (6:33) Gikan sa kaugalingon mong mata (7:5) Ug kamo pagahatagan (7:7) Ug kamo makakaplag (7:7) Mini nga mga propeta (7:15) Pasayloa ang mga tawo (6:14) Pagtigum kamo (6:20) Dili kamo makaalagad (6:24) Pangitaa og una (6:33) Kuhaa ang troso (7:5) Pangayo (7:7) Pangita (7:7) Pagbantay sa (7:15) Pinaagi sa ilang mga bunga (7:20) Maila ninyo sila ((7:20) Ibutang ang mga kard nga kinulob diha sa lamesa o sa salog. Bahina ang mga sakop sa klase sa duha ka mga grupo, ug papulipuliha sila sa pagpili sa mga kard. Kon ang mga kard magkatukma, ang grupo mokuha niini gikan sa lamesa o sa salog ug mokuha og lain nga kard. Kon ang kard wala magkatukma, ang grupo mobutang niini sa orihinal niini nga pagkabutang, ug ang lain nga grupo moku- ha og kard. Ipadayon hangtud ang tanan nga mga kard magkatukma. Leksyon 9 49
Leksyon 10 "Isangon Ninyo ang Akong Yugo diha Kaninyo, ug Pagkat-on Kamo Gikan Kanako." Mateo 11:28-30, 12:1-13; Lucas 7:36-50; 13:10-17 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut nga samtang kita mosangon o mopas-an sa yugo sa Manluluwas ug mobuhat sa iyang kabubut-on, kita makakaplag sa kalinaw ug hingpit nga kalipay nga iyang gisaad. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 11:28-30. Si Jesus nagdapit sa tanan kinsa naghago ug nabug-atan sa pagduol ngadto kaniya, mosangon sa iyang yugo diha kanila, ug magkat-on gikan kaniya. b. Mateo 12:1-13; Lucas 13:10-17. Si Jesus namahayag nga siya ang Ginoo sa Igpapahulay. Siya miayo og mga tawo sa adlawng Igpapahulay ug gisaway tungod niini. c. Lucas 7:36-50. Usa ka babaye nga nangayo og pasaylo ang mihugas sa mga tiil sa Ginoo sa iyang mga luha; si Simon nga Pariseo mitamay ni Jesus tungod sa iyang pagpahikap sa usa ka makasasala nga babaye. Si Jesus mitudlo ni Simon sa sambingay sa duha ka mangungutang og kwarta ug mipasaylo sa babaye. 2. Dugang nga basahonon: Isaias 58:13-14; Mateo 11:16-19; 12:14-50; 26:6-13; Marcos 2:23-3:12; 14:3-9; Lucas 6:1-11; Doktrina ug mga Pakigsaad 59:9-19. 3. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita kini sa atol sa leksyon: a. "Come unto Me", usa ka pito ka minuto nga bahin gikan sa New Testament Video Presentations (53914). b. Ang hulagway ni Mary Fielding ug Joseph F. Smith nga Nagpanaw sa mga Kapatagan (62608 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 412), nga nagpakita sa usa ka parisan sa giyugohan nga kabayo. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Samtang mangandam ka sa matag leksyon, paghu- nahuna sa mainampoon nga paagi kon unsaon pag-awhag ang matag sakop sa klase aron moapil. Ang mga pagpasundayag, mga panaghisgut uban sa gagmay nga pundok, pag-role play, ug uban pang tukma nga mga kalihokan makatabang sa mga sakop sa klase nga mas ganahang moapil. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call, mga pahina 61-72, 159-84.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. 50
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagduol sa atubangan sa klase ug ipabukhad ang iyang mga kamot. Pagbutang og mga basahon o uban pang bug-at nga mga butang diha sa mga kamot nianang tawhana. Padayon sa pagbutang diha sa mga kamot sa sakop uban sa mga butang hangtud nga siya mao ra og nabug-atan. Unya pangutana: Hangtud kanus-a ikaw makapas-an niini nga kabug-at sa dili pa mohunong aron mopahulay? Unsa nga mga pagpangandam ang imong himoon aron pagdala sa bug-at ngadto sa layo kaayo? Ipasabut nga adunay daghang mga matang sa mga karga, o mga kabug-at. Ang uban mga pisikal, samtang ang uban espirituhanon o sa emosyon ug dili ingon ka sayon nga makit-an. Daghang dili makita nga mga palas-onon ang molabaw pa sa atong gahum sa pagpas-an niini nga mag-inusara, ug kita mahimong maluya. Kini nga leksyon maghisgut sa unsa nga paagi nga ang Ginoo mopaga- an sa atong mga kabudlay ug mohatag kanato og pahulay. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi kini magamit diha sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpakigbahin og mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Jesus midapit kanato sa pagsangon sa iyang yugo diha kanato ug pagkat-on gikan kaniya. Basaha ug tukia ang Mateo 11:28-30. Unsa ang gipasabut sa "naghago ug [mahimong] mabug-atan"? (Mateo 11:28). Unsa ang uban nga mga ehemplo sa mga kabudlay nga atong gipas-an niini nga kinabuhi? Sa unsang paagi nga ang Ginoo "makahatag [kanato] og pahulay gikan niini nga mga kabudlay? Unsa ang usa ka yugo? (Ipakita ang hulagway ni Mary Fielding ug Joseph F. Smith ug itudlo ang toro nga may yugo diha sa hulagway. Ipasabut nga ang yugo usa ka bayanan o giporma nga kahoy o puthaw nga mahimong ibutang sa usa o duha ka tawo o mga hayop nga mobira o modala sa bug-at nga karga. Ang yugo mobalanse sa gibug-aton ug mohimo niini nga sayon nga bitaron. Agi og dugang sa kahulugan niini, ang ideya sa usa ka yugo makita usab diha sa daghan nga mga kasulatan ingon nga pasumbingay alang sa pagkaulipon o pagka binilanggo; tan-awa sa Jeremias 28:2; Alma 44:2.) Unsa ang gipasabut sa pagsangon sa yugo ni Kristo diha kanato? (Mapainubsanon nga mobuhat sa iyang kabubut-on ug motugot kaniya sa paggiya ug pagdumala sa atong mga kinabuhi.) Kon ikaw naggamit sa video nga "Come Unto Me," ipasalida ang unang bahin niini karon. Ihunong ang video kon si Presidente Howard W. Hunter nakahu- man na sa iyang pagsulti. Ang Ginoo miingon, "Kay masayon ang akong yugo, ug magaan ang akong gipas-an" (Mateo 11:30). Sa unsang paagi nga ang yugo sa Manluluwas masayon? Ngano nga ang uban nga mga tawo naghunahuna nga ang mga pagtulun-an sa Ginoo hilabihan ka mapig-oton? Sa unsa nga paagi nga ang pagsunod ug pag-alagad sa Ginoo makahimo sa atong mga kabudlay nga magaan? 51
52 2. Si Jesus mipahayag nga siya mao ang Ginoo sa Igpapahulay. Tukia ang Mateo 12:1-13 ug Lucas 13:10-17. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Unsay gibuhat sa mga Pariseo sa dihang sila nakakita sa mga tinun-an ni Jesus nga nanguha og mais atol sa Igpapahulay? (Tan-awa sa Mateo 12:1-2. Ipasabut nga ang hubad sa mga Pariseo sa balaod ni Moises mibaliwala sa tinuod nga espiritu ug katuyoan sa Igpapahulay ug hinoon nagpunting sa mga tradisyon nga labing nagpig-ot sa mga kalihokan sa Igpapahulay.) Unsa ang gitudlo sa Ginoo samtang siya mitubag sa ilang mga pagpasangil? (Tan-awa sa Mateo 12:3-8.) Unsa ang gipasabut ni Jesus sa dihang siya miingon, "Maoy kahimut-an ko ang pagkaluoy, ug dili ang paghalad"? (Mateo 12:7. Siya buot nga ang kataw- han mopukos sa paghigugma sa uban, dili lamang sa paghimo og relihiyoso nga mga seremonya sa publiko.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit niini nga baruganan aron paggiya sa atong mga kalihokan sa Igpapahulay? Unsa ang gitudlo ni Jesus mahitungod sa katuyoan sa Igpapahulay sa dihang iyang giayo ang usa ka lalaki nga ang kamot mikuyos ug ang babayeng bakul? (Tan-awa sa Mateo 12:10-13; Lucas 13:10-17.) Unsa ang iyang gitudlo mahitungod sa Igpapahulay diha sa Marcos 2:27-28? (Ipasabut nga sa Hubad ni Joseph Smith sa Marcos 2:26 nagpasabut nga ang Igpapahulay gihatag ingon nga "adlaw sa pagpahulay" ug adlaw sa "paghimaya sa Dios.") Unsa ang atong buhaton sa adlaw nga Igpapahulay aron paghimaya sa Dios? Sa unsa nga paagi nga ang pagbalaan sa adlaw nga Igpapahulay makahimo sa atong mga gipas-an nga magaan ug makahatag kanato og kapahulayan? 3. Si Jesus mipasaylo sa usa ka babaye diha sa balay ni Simon nga Pariseo. Kon ikaw naggamit sa video nga "Come Unto Me" ipakita ang nahibilin niini karon. Dayon basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Lucas 7:36-50. Ang babaye nga misulod sa balay ni Simon nga Pariseo nagdala sa kabudlay sa sala (Lucas 7:37). Unsa ang gibuhat sa babaye nga nakapahimo ni Jesus sa pagkuha sa iyang kabudlay? (Tan-awa sa Lucas 7:38, 44-50.) Unsa ang atong buhaton aron ang Manluluwas mokuha sa kabug-at sa sala gikan sa atong mga kinabuhi? Sa unsang paagi nga ang babaye nga makasasala ug si Simon nga Pariseo magkalahi sa ilang mga batasan ngadto ni Jesus? (Ipakita ang kalainan sa paghinulsol, pagrespeto, pagpaubos, ug gugma sa babaye tali sa garbo, kulang sa pagtahud, ug mahukmanon nga kinaiya ni Simon. Tan-awa usab ang kinutlo sa ubos.) Ngano nga ang mga kinaiya nga gibatonan sa babaye mahinungdanon samtang kita maghinulsol ug mangayo og kapasayloan? Sa unsa nga paagi nga ang mga kinaiya nga gibatonan ni Simon makapahilayo kanato gikan sa paghinulsol? Si Elder James E. Talmage nagtudlo: "Nabatasan na niadtong panahona ang paghatag sa usa ka pinasidunggan nga dinapit sa tumang pagtagad; sa pagpa- dayon kaniya uban sa halok sa pag-abi-abi, sa paghatag og tubig alang sa pag- hugas sa abog gikan sa iyang mga tiil, ug lana alang sa pagdihog sa buhok sa
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 10 iyang ulo ug sa bungot. Kining tanan nga mabinationg mga pagtagad wala mahimo ni Simon" (Jesus the Christ, 3rd ed. [1916], 261). Sa unsa nga paagi nga ang batasan ni Simon ngadto sa babaye nakahatag og dugang kabug-at sa iyang sala? Sa unsa nga paagi nga kita makahatag usahay og dugang kabug-at sa sala sa uban nga tawo? Unsa ang atong makat-unan gikan sa tubag sa Manluluwas ngadto sa babaye? Bisan tuod kon siya wala dapita ug mirisgo nga dili tagdon sa mabination nga paagi ni Simon ug sa iyang sakop sa panimalay, ang babaye miadto paglahus kang Kristo sa dihang siya nakahibalo kon asa siya makit-an (Lucas 7:37). Unsa ang atong makat-unan gikan sa iyang ehemplo? Unsa ang mga babag nga malagmit makapugong kanato gikan sa paghinulsol ug sa pagduol ngadto ni Kristo? Unsaon man nato sa pagbuntog niini nga mga babag? Unsa ang atong makat-unan gikan sa sambingay sa duha ka mga mangungu- tang? (Tan-awa sa Lucas 7:41-50.) Sa unsa nga paagi nga ang sala matandi ngadto sa utang? (Tan-awa sa Lucas 7:44-50.) Sa unsa nga paagi nga ang pag- himo ni Kristo ingon nga atong "tigpautang" makahimo sa atong mga kabud- lay nga magaan? Ipamatuod nga kita makapili sa pagdala sa atong mga kaugalingon sa mga kabudlay sa kalibutan o sa yugo ni Jesus. Ipamatuod nga ang mga pagtulun-an ni Kristo tinuod ug nga kita makakaplag sa kapahulayan kon kita mosunod kani- ya. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagkat-on diha ni Kristo ug sa pagsunod sa iyang mga pagtulun-an aron sila makakaplag sa kapahulayan ug kalinaw. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Ang kamahinungdanon sa panaghiusa Basaha ug tukia ang Mateo 12:22-30. Sa unsa nga paagi nga kita wala magkahiusa usahay batok sa atong mga kau- galingon diha mismo sa atong mga pamilya, mga panimalay, o mga ward? Unsa ang atong buhaton aron mahimong mas magkahiusa? Si Jesus misulti sa mga Pariseo, "Siya nga wala kanako nakigbatok kanako" (Mateo 12:30). Ngano nga ingon man niini? 2. "Matag walay hinungdan nga pulong" (Mateo 12:36) Basaha ug tukia ang Mateo 12:33-37. Unsa ang gipadayag sa mga pulong nga atong gisulti mahitungod kanato? Ngano nga si Jesus mibutang og dakong importansya sa mga pulong nga atong gisulti? Unsa ang pipila ka mga ehemplo sa "walay hinungdan nga mga pulong"? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pagbugal-bugal, pagtabi-tabi, pagpamakak, pagpamalikas, pagbinastos). Sa unsa nga paagi nga kita makapalig-on sa atong mga pasalig sa pagsulti lamang sa maayo nga mga paagi? 53
Leksyon 11 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 54 "Ug Iyang Gisuginlan Sila sa Daghang mga Butang Pinaagi sa mga Sambingay" Mateo 13 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase sa pagpalambo og "mga dunggan nga makadungog" aron sila makasabut sa unsang paagi nga ang mga sambingay ni Jesus magamit diha kanila (Mateo 13:9). 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 13:1-17. Si Jesus mitudlo sa sambingay sa magpupugas ug mipasabut sa iyang paggamit sa mga sambingay. b. Mateo 13:18-23. Si Jesus mipasabut sa sambingay sa magpupugas. c. Mateo 13:24-53. Si Jesus mitudlo mahitungod sa gingharian sa langit dinhi sa yuta (ang Simbahan ni Jesukristo) pinaagi sa mga sambingay sa "trigo ug mga sagbot, sa liso sa mustasa, sa igpapatubo, sa bahandi nga gilubong ila- lum sa uma, sa perlas nga labing bililhon, ug sa pukot nga gitaktak ngadto sa dagat. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 4:1-34; Lucas 8:4-18; 13:18-21; Doktrina ug mga Pakigsaad 86:1-7; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Ebanghelyo, Panag- uyon sa mga," "Sambingay," ug "Gingharian sa Dios o Gingharian sa Langit." Sugyot alang sa pagtudlo: Si Elder Boyd K. Packer miingon: "Walay tabang sa pagtudlo nga makalabaw pa, ug makapareho, sa pisara.... Ikaw makagamit niini aron ang mga mata sa imong mga estudyante mapokus samtang ang importanting leksyon matudlo sa klaro nga paagi. Samtang ikaw magsulti, ikaw makabutang og gamay diha sa pisara aron mapokus ang ilang atensyon ug makahatag kanila sa ideya, pero dili kaayo daghan kay basin ang biswal mismo maoy makabalda kanila ug mas mainteresado sila niini kay sa imong leksyon" (Teach Ye Diligently [1975], 224-25), 224-25; tan-awa usab sa Teaching, No Greater Call, [36123], mga pahina 162-63). Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Dapita ang mga sakop sa klase sa paghanduraw nga sila nagsakay og usa ka bus. Samtang nagpadayon ang pagbiyahe, milantaw sila sa bintana sa bus ug mitan-aw sa talan-awon. Nga nagbiyahe kuyog sa samang bus, ikaw ba nakamatikod og samang mga butang sama sa uban nga mga sumasakay? Ngano o nganong dili?
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Itudlo nga ang mga tawo diha sa sama nga sitwasyon dili kanunay makamatikod sa samang mga butang. Ingon man usab, dili tanan sa mga tawo nga nakadungog sa mga sambingay nga gitudlo ni Jesus nakasabut kon sa unsang paagiha kini magamit ngadto kanila. Kini nga leksyon maghisgut kon unsaon nga kita maka- sabut ug makagamit sa mga sambingay ni Jesus. Samtang ikaw maghisgot sa mosunod nga mga sambingay, siguroha nga ang mga sakop sa klase makahibalo unsa ang girepresentaran sa nagkalainlaing mga tawo, mga butang, ug mga aksyon. Kini makatabang nila nga makasabut sa mga sambingay ug sa paggamit niini sa ilang mga kinabuhi. 1. Si Jesus mitudlo sa sambingay sa magpupugas ug mipasabut sa iyang paggamit sa mga sambingay. Basaha ug hisguti ang Mateo 13:1-17. Sa diha nga ang pundok sa mga katawhan nagpundok diha sa baybayon, si Jesus "nagsulti kanila pinaagi sa mga sambingay" (Mateo 13:3). Unsa man ang sambingay? (Usa ka simbolo nga sugilanon nga nagtudlo sa mga kamatuoran pinaagi sa pagtandi niini ngadto sa kalibutanong mga butang.) Unsa ang gisulti ni Jesus nga iyang tuyo sa pagtudlo pinaagi sa mga sambingay? (Aron itudlo ang iyang mensahe ngadto sa iyang mga tinun-an ug itago kini gikan sa mga wala motuo. Tan-awa sa Mateo 13:10-13.) Hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa sambingay sa magpu- pugas (Mateo 13:3-8). Dapita ang ubang mga sakop sa klase sa pag-apil sa pagba- sa, nga maghinumdom nga ang mga butang ug mga lihok diha sa sambingay nagpaila sa mga kamatuoran sa ebanghelyo. Unsa ang nakaingon nga dili motubo ang mga liso nga nahulog diha sa daplin sa dalan? (Tan-awa sa Mateo 13:4. Isulat diha sa pisara ang Mga liso diha sa daplin sa dalan--gikaon sa mga langgam.) Ngano nga ang mga liso diha sa batoon nga yuta nangalaya man? (Tan-awa sa Mateo 13:5-6; Lucas 8:6. Isulat diha sa pisara ang Mga liso sa batoon nga mga dapit---walay gamut.) Unsa ang mahitabo kon ang mga liso mahulog taliwala sa mga tunok. (Tan- awa sa Mateo 13:7. Isulat diha sa pisara ang Mga liso taliwala sa mga tunok--nalumos sa mga tunok.) Unsa ang nahitabo sa mga liso nga nahulog diha sa maayong yuta? (Tan-awa sa Mateo 13:8. Isulat sa pisara ang Mga liso diha sa maayong yuta---mamunga.) Ipabilin ang mga pulong nga imong gisulat diha sa pisara, ug ipasabut nga sulod sa pipila ka mga minuto kamo maghisgot sa mga kamatuoran nga gire- presentaran niini. Unsa kahay reaksyon sa mga tawo kon sila makadungog niini nga sambingay nga wala ipasabut ang kahulugan niini? (Ang ubang mga tawo malagmit mahigawad tungod kay sila wala makasabut niini. Ang uban malagmit maka- sabut niini pero maghunahuna nga kini dili nila magamit. Ang uban malag- mit mamalandong niini ug mangutana hangtud sila makasabut niini ug makahibalo unsaon kini paggamit sa ilang mga kinabuhi.) 55
56 Unsa nga imbitasyon ang gihatag ni Jesus human niya gipresentar ang sambi- ngay sa magpupugas? (Tan-awa sa Mateo 13:9.) Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabut sa pulong magpatalinghug niini nga imbitasyon? Unsa ang gipasabut sa motan-aw apan wala makakita ug maminaw apan wala makadungog? (Tan- awa sa Mateo 13:13-15.) Si Propeta Joseph Smith miingon: "Ang pundok sa mga katawhan ... wala modawat sa Iyang gipanulti ... tungod kay sila dili buot motan-aw uban sa ilang mga mata, ug maminaw uban sa ilang mga dunggan; dili tungod kay sila dili buot, ug walay kahigayunan sa pagtan-aw ug pagpaminaw, apan tungod kay ang ilang mga kasingkasing napuno sa mga kadautan ug mga salawa- yon.... Ang tinuod nga rason ngano nga ang pundok sa mga katawhan ... wala modawat sa pagpasabut diha sa Iyang mga sambingay, kay tungod sa pagka- walay pagtuo" (Teachings of the Prophet Joseph Smith, sel. Joseph Fielding Smith [1976], 96-97). 2. Si Jesus mipasabut sa sambingay sa magpupugas. Basaha ang Mateo 13:18-23, ug hisguti ang kahulugan sa mga butang ug mga lihok diha sa sambingay sa magpupugas. Liso Sa sambingay sa magpupugas, unsa ang girepresentaran sa liso? (Tan-awa sa Mateo 13:19; Lucas 8:11. Isulat sa pisara ang Liso = pulong sa Dios.) Daplin sa dalan Unsa ang girepresentaran sa daplin sa dalan? (Tan-awa sa Mateo 13:19.) Isulat sa pisara ang Daplin sa dalan = mga tawo kinsa nakadungog sa pulong sa Dios apan wala makasabut niini (pamub-i ang gipahayag kon gusto nimo). Unsa ang ubang mga butang nga malagmit atong gibuhat nga makapugong nato nga makasabut sa pulong sa Dios? (Tan-awa sa Mosiah 26:1-3 alang sa usa ka posible nga tubag.) Unsa ang kinahanglan gayud nga atong buhaton aron makasabut sa pulong sa Dios? (Tan-awa sa Alma 32:27.) Sa unsa nga paagiha nga ang kakulang sa panabut makapahimo ni Satanas nga sayon nga mokuha sa pulong gikan sa atong mga kasingkasing? (Tan-awa sa Mateo 13:19.) Batoon nga mga Dapit Unsa ang girepresentaran sa batoon nga mga dapit? (Tan-awa sa Mateo 13:20-21.) Isulat sa pisara ang Batoon nga mga dapit = mga tawo kinsa naka- dungog ug midawat sa pulong sa Dios apan wala maningkamot nga kini mogamut diha kanila (pamub-i ang gipahayag kon gusto nimo.) Ngano nga ang ubang mga tawo wala maningkamot nga ang pulong sa Dios mogamut diha kanila? (Tan-awa sa Mateo 13:21; Marcos 4:5.) Sa unsa nga paagi nga kita makapaningkamot nga ang pulong makagamut pag-ayo diha kanato? (Tan-awa sa Alma 32:41-43.) Sa unsa nga paagi nga kini makatabang nato nga makalahutay sa kainit sa kalisdanan, pagpanggukod, ug kahiubos? Tunokon nga mga Dapit Unsa ang girepresentaran sa tunokon nga mga dapit? (Tan-awa sa Mateo 13:22; Marcos 4:19; Lucas 8:14.) Isulat sa pisara ang Tunokon nga mga dapit =
Leksyon 11 mga tawo kinsa nakadungog sa pulong sa Dios apan nalinga sa mga kabalaka sa kalibutan (pamub-i ang gipahayag kon gusto nimo). Unsa ang gipasabut sa usa ka tawo nga wala mamunga? Unsa nga mga "tunok" ang hinungdan sa mga tawo nga wala mamunga? (Tan-awa sa Mateo 13:22; Marcos 4:19; Lucas 8:14.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga tunok makita sa kalibutan karon? Unsa ang atong buhaton aron sa pagpugong niini nga mga tunok nga makabalda sa pulong sa Ginoo diha kanato? Maayong Yuta Unsa ang girepresentaran sa maayong yuta? (Tan-awa sa Mateo 13:23.) Isulat diha sa pisara ang Maayong yuta = mga tawo kinsa nakadungog sa pulong sa Dios, nakasabut niini, ug mihimo sa mga buhat sa pagkamatarung. Unsa ang mahimong buhaton aron pagtabang sa walay abut nga mga dapit nga mamunga? (Ang daplin sa dalan mahimong darohon ug abunohan, ang mga bato mahimong kuhaon, ug ang mga tunok mahimong ibton.) Sa unsa nga paagi nga kini magamit sa atong mga pagpaninguha nga labaw nga mada- waton sa pulong sa Dios? Ngano sa inyong hunahuna nga ang sambingay sa magpupugas nagpokus sa yuta kay sa magpupugas o sa liso? 3. Si Jesus migamit og mga sambingay sa pagtudlo mahitungod sa gingharian sa langit dinhi sa yuta (ang Simbahan ni Jesukristo). Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 13:24-53. Ipasabut nga niini nga mga bersikulo ang termino nga "gingharian sa langit" nagpasabut sa Simbahan ni Jesukristo, nga mao ang gingharian sa langit dinhi sa yuta (Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Gingharian sa Dios o Gingharian sa Langit"). Unsa ang kahulugan sa sambingay sa trigo ug sa mga sagbot ? (Tan-awa sa Mateo 13:24-30; 36-43; D&P 86:1-7. Ikaw mahimo nga maglista diha sa pisa- ra sama sa imong gihimo uban sa sambingay sa magpupugas. Ilista kinsa o unsa ang gipaila sa magpupugas, sa uma, sa maayong liso, sa mga sagbot, sa kaaway, sa pag-ani, ug sa mag-aani.) Sa sambingay sa trigo ug mga sagbot, ngano nga ang magpupugas nagdumili nga ang iyang mga sulugoon moibot dihadiha dayon sa mga sagbot? (Tan-awa sa Mateo 13:27-30; tan-awa usab sa D&P 86:5-7, nga nagpatin-aw diha sa Mateo 13:30.) Si Propeta Joseph Smith mitudlo sa mga sambingay sa liso sa mustasa ug sa igpapatubo mahitungod sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw (Teachings of the Prophet Joseph Smith, sel. Joseph Fielding Smith [1976], 98-100). Unsa ang atong makat-unan mahitungod sa gipahiuli nga Simbahan gikan sa pagtandi niini sa Manluluwas ngadto sa liso sa mustasa? (Tan-awa sa Mateo 13:31-32.) Sa igpapatubo? (Tan-awa sa Mateo 13:33. Ipasabut nga ang igpapatubo usa ka sagol, sama sa yeast o baking powder, nga maoy mopatubo sa pan.) Sa unsa nga paagi kamo nakakita sa buluhaton sa Dios nga mitubo ingon sa gihulagway niini nga mga sambingay? Unsa ang atong makat-unan gikan sa mga sambingay sa bahandi ug sa perlas nga labing bililhon? (Tan-awa sa Mateo 13:44-46.) Unsa nga mga sakripisyo 57
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 58 nga kinahanglan nga atong andamon aron pag-angkon sa bahandi sa ebang- helyo? Unsa nga mga sakripisyo ang inyong gihimo o gihimo sa inyong kaila alang sa ebanghelyo? Unsa nga mga panalangin ang nadawat tungod sa mao nga mga sakripisyo? Unsa ang girepresentaran sa pukot sa sambingay sa pukot nga gitaktak ngadto sa dagat? (Tan-awa sa Mateo 13:47.) Unsa ang gipasabut nga pagapundokon diha sa pukot? Unsa ang girepresentaran sa aksyon sa pagpundok sa maayo diha sa mga sudlanan ug paglabay sa walay mga pulos? (Tan-awa sa Mateo 13:48-50. Ikaw mahimong mogamit sa Joseph Smith - Mateo 1:4 aron pagpa- sabut nga "ang katapusan sa kalibutan" diha sa bersikulo 49 nagpasabut sa paglaglag sa mga dautan.) Unsa ang atong buhaton aron pagtabang nato nga magpabilin nga matinuoron diha sa Simbahan ug sa pagtabang sa uban sa pagbuhat sa ingon? Itudlo nga si Jesus mipasabut sa iyang mga sambingay niadtong nagtinguha nga makasabut. Ipamatuod nga samtang kita magtuon sa mga sambingay ni Jesus uban sa tinuod nga tinguha sa pagsabut, kita makakita sa unsa nga paagi kini atong magamit karon. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kining mga ideya isip kabahin sa leksyon. Praktikal nga Paghulagway sa Leksyon Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut ug makahinumdom sa mga sambingay diha sa leksyon, ipakita ang ubang mga butang nga gihulagway niini. Sama pananglit, ikaw mahimong mopakita kon unsay mahitabo kon ang yeast isagol sa tubig ug asukal. Ikaw mahimo nga moluto og pan nga adunay yeast ug usa nga walay yeast, ug patan-awa ang mga sakop sa klase ug patilawa sa kalainan. Ikaw mahimong mopakita og mga liso sa mustasa (o sili nga gipi- no, diin sama sa itum nga mga liso sa mustasa). Tan-awa sa Teaching, No Greater Call (36123), mga pahina 163-64, alang sa mga sugyot mahitungod sa pagtudlo pinaagi sa praktikal nga paghulagway.
"Ako Mao ang Pan nga Nagahatag og Kinabuhi" Leksyon 12 Juan 5-6; Marcos 6:30-44; Mateo 14:22-33 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga motan-aw ni Jesukristo ingon nga "ang pan nga nagahatag og kinabuhi," ang tinubdan sa walay katapusan nga kinabuhi (Juan 6:47-48). Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Juan 5. Si Jesus nag-ayo sa usa ka tawo sa Igpapahulay. Ang mga lider sa mga Judeo nagtinguha sa pagpatay ni Jesus tungod sa iyang pamahayag nga siya mao ang Anak sa Dios. b. Juan 6:1-14; Marcos 6:30-44. Si Jesus milagroso nga mipakaon sa sobra sa 5,000 ka mga tawo. c. Juan 6:15-21; Mateo 14:22-33. Si Jesus naglakaw sa ibabaw sa tubig, mida- pit kang Pedro sa pagduol kaniya, ug mipahunong sa hangin. d. Juan 6:22-71. Si Jesus mipahayag nga siya mao ang "pan nga nagahatag og kinabuhi" ug nga kadto kinsa motuo kaniya makaangkon og walay katapu- san nga kinabuhi. Daghan ang misalikway niini nga pagtulun-an, apan si Pedro ug ang uban nga mga Apostoles nagpabilin uban ni Jesus. 2. Dugang nga basahonon: Mateo 14:1-21; Marcos 6:1-29, 45-52; Lucas 9:10-17. 3. Hangyoa ang usa ka sakop sa pag-anha sa klase nga andam sa pagpaambit og mubo nga summary sa istorya ni Jesus nga nag-ayo sa usa ka tawo diha sa tuburan sa Betsata (Juan 5:1-9). 4. Kon anaa ang mga hulagway nga Nagpakaon sa Lima ka Libo (62143) ug Si Kristo Naglakaw Ibabaw sa Tubig (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 243), gamita kini sa panahon sa leksyon. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang Manluluwas kanunay mogamit sa matag adlaw nga mga butang, sama sa pan o mga liso, aron pagtudlo sa mga baruganan sa ebanghelyo. Samtang ikaw nag-andam sa matag leksyon, hunahunaa kon sa unsa nga paagi ikaw mahimong mogamit sa mga butang aron makuha ang atensyon sa mga sakop sa klase o sa paghulagway og usa ka mahinungdanon nga punto. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call, [36123], mga pahina 163-64.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Drowinga ang mosunod nga mga paghulagway diha sa pisara: 59
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 60 Rock Bato Light Kahayag Bread Pan Unsay komon niining mga butanga? Hatagi og panahon ang mga sakop sa klase nga mohisgut sa lakbit sa posible nga mga tubag sa pangutana. Dayon ipabasa nila ang Helaman 5:12, diin si Helaman mipasabut bahin ni Jesukristo ingon nga "ang bato," ug sa Juan 8:12, diin si Jesus mipahayag nga siya mao "ang kahayag sa kalibutan." Ipasabut nga sa ulahi niini nga leksyon ikaw maghisgot sa unsa nga paagi nga si Jesus mao ang "pan nga nagahatag og kinabuhi" (Juan 6:35). Samtang ikaw magtudlo niini nga leksyon, tabangi ang mga sakop sa klase "sa pagsiksik sa mga kasulatan" (Juan 5:39). Awhaga sila sa pagpaambit og mga kasi- natian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan nga ilang gihisgutan. 1. Si Jesus nag-ayo sa usa ka tawo sa Igpapahulay ug mipahayag sa iyang kaugalingon nga Anak sa Dios. Hisguti ang Juan 5. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Dapita ang gihangyo nga sakop sa pag-summarize sa istorya ni Jesus nga nag- ayo sa usa ka tawo didto sa tuburan sa Betsata (Juan 5:1-9). Unsa nga mga panudlo ang gihatag ni Jesus sa tawo sa dihang iya kining nakit-an didto sa templo pagkahapon nianang adlawa? (Tan-awa sa Juan 5:14.) Ngano nga ang mga sangputanan sa sala "labi pang mangil-ad" kay sa pisikal nga mga kakulangan? Ngano nga ang mga pangulo sa mga Judeo nagtinguha sa pagpatay ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 5:16-18.) Samtang si Jesus mitubag sa masuk-anon nga mga Judeo, unsa ang iyang gipadayag mahitungod sa iyang relasyon ngadto sa Amahan? (Tan-awa sa Juan 5:19-23, 30.) Si Jesus misulti sa mga katawhan nga siya sa dili madugay mohimo sa labi pang "mahinungdanon nga mga buhat" kay sa pag-ayo sa sakit ( Juan 5:20). Unsa kining iyang gisulti nga labing mahinungdanon nga mga buhat? (Tan- awa sa Juan 5:21-29. Siya mopahinabo sa Pagkabanhaw, mohukom sa tanang katawhan, ug mohatag og walay katapusang kinabuhi ngadto sa mga matinud-anon.) Kinsa nga mga saksi ang gisulti sa Manluluwas nga nagpamatuod kaniya? (Tan-awa sa Juan 5:32-39, 45-47.) Ngano nga importante nga makabaton niini
Leksyon 12 nga mga saksi? (Tan-awa sa Jacob 4:6.) Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mga saksi sa Manluluwas? Si Jesus mihagit sa mga lilder sa mga Judeo sa "pagsiksik sa mga kasulatan" (Juan 5:39). Unsa ang kalainan tali sa pagsiksik sa mga kasulatan ug sa pagba- sa niini? (Ikaw mahimo nga mogamit sa unang dugang nga ideya sa pagtudlo diha sa katapusan sa leksyon samtang kamo maghisgut niini nga pangutana.) Giunsa ninyo paghimo ang inyong personal ug pamilya nga pagtuon sa kasu- latan nga mas makahuluganon? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan samtang kamo nagsiksik sa mga kasulatan? Sumala sa Juan 5:39, unsa unta ang mahibaloan sa mga pangulo sa mga Judeo kon sila nagsiksik ug mituo pa sa mga kasulatan? (Sila unta makahibalo nga ang mga kasulatan nagpamatuod ni Jesukristo. Tan-awa usab sa Juan 5:40, 46-47.) Sa unsa nga paagi nga ang mga kasulatan nakapalig-on sa inyong hugot nga pagtuo diha ni Kristo? 2. Si Jesus milagroso nga mipakaon sa sobra sa 5,000 ka mga tawo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 6:1-14 ug Marcos 6:30-44. Ipakita ang hulagway ni Jesus nga nagpakaon sa pundok sa mga katawhan. Ngano man nga si Jesus ug ang iyang mga tinun-an mitungas didto sa bukid? (Tan-awa sa Juan 6:1-3; ang Hubad ni Joseph Smith sa Marcos 6:31 miingon nga si Jesus ug ang iyang mga tinun-an miadto sa mingaw nga dapit.) Giunsa pagtubag ni Jesus ang pundok sa katawhan sa diha nga miapas kini kaniya? (Tan-awa sa Marcos 6:33-34; Mateo 14:14.) Sa unsa nga paagi kita makasunod sa iyang ehemplo sa kalooy? Giunsa pagpakaon ni Jesus ang pundok sa katawhan? (Tan-awa sa Juan 6:5-13; tan-awa usab sa Mateo 14:21.) Unsaon nato pagsunod ang ehemplo sa batang lalaki nga mihatag sa iyang mga pan ug mga isda ngadto ni Jesus? Sa unsa nga paagi nga ang Ginoo makapanalangin kanato kon kita, sama sa bata nga lalaki, mohatag sa bisan unsa nga ania kanato ngadto sa Iyang pag-alagad? Si Elder James E. Faust miingon: "Daghang wala mailhi nga mga tawo nga adunay mga gasa nga parehas lamang sa lima ka piraso nga pan ug duha ka gagmay nga mga isda ang mipa- lambo sa ilang balaan nga mga tawag ug mialagad nga wala matagad o walay pasidungog, nagpakaon sa mga liboan.... Kini mao ang mga gatusan ka libo ka mga lider ug mga magtutudlo diha sa tanan nga mga auxiliary ug mga korum sa priesthood, ang mga home teacher, ang mga visiting teacher sa Relief Society. Kini mao ang daghan nga mapainubsanong mga bishop diha sa Simbahan, ang uban walay mga pormal nga pagbansay apan napalambo sa hilabihan, nagkat-on og maayo, uban sa mapainubsanon nga tinguha sa pag- alagad sa Ginoo ug sa katawhan sa ilang mga ward ... "Usa ka dakong rason nga kining simbahan mitubo gikan sa ubos nga sinugda- nan ngadto sa kalig-on niini karon mao ang pagkamatinud-anon ug debosyon sa minilyon nga mapainubsanon ug maunungon nga mga katawhan kinsa adunay lima lamang ka piraso nga mga pan ug duha ka gagmay nga mga isda nga gihalad diha sa pag-alagad sa Magtutudlo. Sila mitugyan pag-ayo sa ilang kaugalingon nga mga interes ug sa pagbuhat sa ingon nakaplagan 'ang kalinaw 61
62 sa Dios, nga molabaw sa tanang pagsabut' (Mga Taga-Filipos 4:7)" (sa Conference Report, Abr. 1994, 4-5; o Ensign, Mayo 1994, 5-6). Unsa ang pipila ka mga ehemplo nga inyong nakita sa mga tawo nga gipalam- bo sa Dios samtang sila nag-alagad kaniya? Sa unsa nga paagi nga ang milagroso nga kasaulogan sa lima ka mga piraso nga pan ug sa duha ka mga isda simbolo sa espirituhanon nga kasaulogan nga gitanyag sa Manluluwas kanato? 3. Si Jesus milakaw ibabaw sa dagat, midapit ni Pedro sa pagduol kaniya, ug mipakalma sa hangin. Basaha ug hisguti ang Juan 6:15-21 ug Mateo 14:22-33. Ipasabut nga human si Jesus mipakaon sa pundok sa mga katawhan, siya mimando sa iyang mga tinun- an sa pagsakay sa barko ug moadto sa pikas bahin sa dagat. Unya Siya mipapauli sa pundok sa katawhan ug mitungas sa bukid aron mag-ampo. Samtang ang mga tinun-an mitabok sa dagat, sila naabtan sa makusog nga unos. Unsa ang reaksyon sa mga tinun-an sa dihang sila nakakita ni Jesus nga nag- lakaw paingon kanila ibabaw sa tubig? (Tan-awa sa Mateo 14:26; Juan 6:19.) Giunsa pagtubag ni Jesus ang ilang mga kahadlok? (Tan-awa sa Mateo 14:27; Juan 6:20.) Ipakita ang hulagway ni Kristo nga naglakaw ibabaw sa tubig. Unsa ang gihangyo ni Pedro sa dihang siya nakadungog sa tingog sa Manluluwas? (Tan-awa sa Mateo 14:28-29.) Ngano nga ang hugot nga pagtuo ni Pedro nawala samtang siya naglakaw ibabaw sa tubig? (Tan-awa sa Mateo 14:30.) Sa unsa nga paagi nga kita usahay makahimo og susama nga mga sayop kon ang mga kalisud moabut? Unsa ang gibuhat ni Pedro sa dihang siya nagsugod sa pagka-unlod? (Tan-awa sa Mateo 14:30.) Unsa ang gibuhat ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 14:31-32.) Unsa ang gipahayag niini mahitungod sa atong relasyon ngadto sa Ginoo? Sa unsa nga paagi nga kamo mibati nga ang Manluluwas milig-on kaninyo ug mihupay sa inyong mga kahadlok? 4. Si Jesus mipahayag nga siya mao "ang pan nga nagahatag og kinabuhi." Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 6:22-71. Sa adlaw human sa milagro ni Jesus sa mga piraso sa pan ug mga isda, ang mga tawo misunod kaniya ngadto sa Capernaum. Ngano nga sila misunod kaniya? (Tan-awa sa Juan 6:26.) Giunsa ni Jesus paggamit sa mga kadasig sa katawhan mahitungod sa milagro sa miaging adlaw sa pagpamatuod sa iyang misyon? (Tan-awa sa Juan 6:27-35. Hinumdumi nga ang pulong karne diha sa bersikulo 27 nagpasabut nga pagkaon. Si Elder Jeffrey R. Holland nakaobserbar nga: "Sa panahon sa pangalagad sa Manluluwas sa Galilea, Siya mibadlong niadtong kinsa nakadungog Kaniya nga nagpakaon sa 5,000 uban lamang sa lima ka pan ug duha ka mga isda, ug karon nagpundok ngadto kaniya nga nagpaabut sa libre nga paniudto. Kana nga pagkaon, ingon nga kini mahinungdanon, nakadugang sa tinuod nga pag- kaon nga Iyang gipaningkamutan nga ihatag ngadto kanila (sa Conference Report, Okt. 1997, 87; o Ensign, Nob. 1997, 65).
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 12 Sa unsa nga paagi nga ang "pan nga naghatag og kinabuhi" usa ka tukma nga paghulagway sa Manluluwas ug sa mga panalangin nga iyang gitanyag kanato? (Tan-awa sa Juan 6:35, 47-51.) Unsa ang gipasabut sa "dili gayud gutumon" ug "dili gayud uhawon"? Sa unsa nga paagi nga kita makakaon sa "pan nga nag- hatag og kinabuhi"? (Tan-awa sa Juan 6:47, 51-54; Mateo 26:26-28; Alma 5:33-35, D&P 20:77.) Si Presidente Howard W. Hunter mitambag: "Kita kinahanglan nga mas maka- ila pa ni Kristo kay sa atong pagkaila kaniya; kita kinahanglan nga mahinum- dom kaniya kanunay kay sa atong paghinumdom kaniya; kita kinahanglan nga mas magmaisugon sa pag-alagad kaniya kay sa atong pag-alagad kaniya. Dayon kita moinum sa tubig nga makahatag sa kinabuhing dayon ug mokaon sa pan nga naghatag og kinabuhi" (sa Conference Report, Abr. 1994, 84; o Ensign, Mayo 1994, 64). Ipasabut nga ang ubang tawo wala motuo ni Jesus tungod kay sila nakakita lamang kaniya ingon nga "anak nga lalaki ni Jose" (Juan 6:42). Ang pipila nga miangkon nga mga tinun-an ni Jesus nagbagulbol ug mipahilayo gikan kaniya, nag-ingon nga sila wala makasabut sa espirituhanon nga kahulugan sa iyang pamahayag nga siya mao ang pan nga naghatag og kinabuhi ug sa iyang pagtu- lun-an mahitungod sa panginahanglan nga mokaon sa iyang unod ug moinum sa iyang dugo (Juan 6:51-66). Sa dihang ang ubang mga tawo misalikway sa wali ni Jesus, unsa ang gipa- ngutana ni Jesus sa Napulog Duha ka mga Apostoles? (Tan-awa sa Juan 6:67.) Unsa ang tubag ni Pedro? (Tan-awa sa Juan 6:68.) Unsa ang nasabtan ni Pedro ug sa ubang mga Apostoles mahitungod ni Jesus nga wala masabti niadtong mibiya? (Tan-awa sa Juan 6:69.) Ipamatuod nga si Jesukristo mao "ang pan nga nagahatag og kinabuhi" ug nga siya aduna "sa mga pulong sa kinabuhing dayon" (Juan 6:35, 68). Awhaga ang mga sakop sa klase sa paggamit sa iyang mga saad gikan sa Wali sa Pan nga Naghatag og Kinabuhi: "Siya nga moduol kanako dili gayud gutumon; ug siya nga mosalig kanako dili gayud uhawon.... Siya nga mosalig kanako adunay kina- buhing dayon" (Juan 6:35, 47). Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Magsiksik sa mga kasulatan" (Juan 5:39) Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og hilum sa Juan 5:20-30 samtang ikaw kusog nga mobasa niini. Basaha kini pagdali, nga dili mohunong aron pag- pasabut o paghisgut sa bisan unsa niini nga mga bersikulo. Ipasabut nga kamo nakabasa na sa Juan 5:20-30 apan nga kamo karon magdu- ngan sa pagsiksik sa mga tudling. Bahina ang mga sakop sa klase ngadto sa mga grupo nga may tulo o upat ka mga sakop sa matag grupo. Hatagi ang matag pundok sa dili moubos sa usa sa mosunod nga mga seksyon gikan sa Juan 5:20-30; mga bersikulo 20-22, 23-24, 25-27, ug 28-30. Hatagi ang mga grupo 63
64 og pipila ka mga minuto sa paghimo niini. Ipabasa nila ang gihatag nga mga bersikulo, pagpili og tulo ka labing mahinungdanon nga mga pulong diha sa mga bersikulo, ug pag-andam sa pagsulti mahitungod ngano nga kadtong mga pulong mahinungdanon. Unsa ang inyong nakita sa dihang kamo nagsiksik sa mga kasulatan nga wala ninyo makita sa dihang kita nagdali sa pagbasa niini? Unsa ang atong buha- ton aron makasiksik sa mga kasulatan sa atong kaugalingon? Ipasabut nga si Propeta Joseph Smith nakadawat og panan-awon sa mga gingha- rian sa himaya human mamalandong sa Juan 5:29. Dapita ang usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 76:15-20. Unsa nga kahibalo ang gipanalangin ngari nato tungod sa pagsiksik ni Joseph Smith sa Juan 5:29? 2. "Tabangi kadtong kinsa naghulat sa may tuburan sa Betsata" Si Elder Boyd K. Packer migamit sa istorya diha sa Juan 5:1-9 aron sa pagpasabut pag-ayo nga kita kinahanglan motabang sa mga tawo nga adunay kakulangan. Siya miingon nga ang mga lawas ug mga hunahuna nga may kakulian "mamahi- mong hingpit. Sa pagkakaron, kita kinahanglan nga motan-aw niadtong naghu- lat diha sa tuburan sa Betsata" (sa Conference Report, Abr. 1991, 8; o Ensign, Mayo 1991, 9). Unsa ang atong buhaton aron makatabang sa mga tawo kinsa adunay mga pisikal o mental nga mga kakulangan?
"Hatagan Ko Ikaw sa mga Yawe sa Gingharian" Leksyon 13 Mateo 15:21-17:9 Katuyoan Aron paglig-on sa mga pagpamatuod sa mga sakop sa klase nga si Jesus mao ang Kristo ug nga ang mga yawe sa priesthood nga gihatag didto sa Bungtod sa Transpigurasyon gipahiuli. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 15:21-39. Si Jesus miayo sa anak nga babaye sa usa ka Hentil nga babaye ug milagroso nga mipakaon sa sobra sa 4,000 ka mga tawo, kadag- hanan kanila mga Hentil. b. Mateo 16:13-19. Si Pedro mipamatuod nga si Jesus mao ang Kristo. Si Jesus nagtudlo nga ang iyang Simbahan gitukod ibabaw sa bato sa pagpadayag ug misaad sa paghatag kang Pedro sa mga yawe sa gingharian. c. Mateo 17:1-9. Nahimaya ang panagway ni Jesus sa atubangan nila ni Pedro, Santiago, ug Juan. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 7:24-9:10; Lucas 9:18-36; 12:54-57; Bible Dictionary, "Revelation," 762; "Transfiguration, Mount of," 786. 3. Kon aduna kay kopya sa mapa sa Balaan nga Yuta nga makita sa Bag-ong Tugon, (mapa 11 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta sa tuig 1999 o lapas pa; mapa 14 nga giimprinta sa wala pay 1999), gamita kini sa panahon sa leksyon. Ikaw mahimo nga mopadako sa kopya sa mapa aron makita pag- ayo sa mga sakop sa klase. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang LDS nga edisyon sa King James nga Biblia adu- nay daghang gilakip nga mga tabang sa pagtuon sa kasulatan, naglakip kini sa mga sinulat ubos sa pahina, mga ulohan sa kapitulo, mga mapa, Topical Guide, Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, ug mga kinuha gikan sa Hubad ni Joseph Smith sa Biblia. Gamita kini nga mga kapanguhaan sa pag-andam ug sa pagtudlo sa imong leksyon, ug tabangi ang mga sakop sa klase sa pagga- mit niini sa ilang personal nga pagtuon sa mga kasulatan. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipaambit ang mosunod nga sugilanon: Daghang mga katuigan ang milabay, si Presidente Spencer W. Kimball ug pipila ka mga lider sa Simbahan mibisita sa gamay nga katedral didto sa Copenhagen, Denmark, nga gibutangan sa binuhat ni Bertel Thorvaldsen nga gibantug nga mga estatuwa ni Jesukristo ug sa Napulog Duha ka mga Apostoles. Naghisgut 65
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 66 kabahin niini nga kasinatian, si Elder Rex D. Pinegar miingon: "Samtang kami nagtan-aw niadtong maanindot nga mga trabaho sa art kami nakamatikod nga si Pedro gidrowing nga may dagko nga mga yawe diha sa iyang mga kamot.... sa dihang kami hapit na mobiya sa katedral, ang Danish nga tig-atiman ... nagbarug duol sa ganghaan nga naghulat sa among pagbiya. Si Presidente Kimball milama- no ug mipasalamat kaniya tungod sa iyang kaayo sa pagpasulod kanamo aron makabisita sa katedral. Unya ang presidente nagsugod sa pagpasabut kabahin sa simbahan nga gitukod ni Jesukristo ug sa pagkaimportante niini alang kanamo.... Iyang gipundok sila si Presidente Tanner, Elder Monson, ug Elder Packer, paduol kaniya, ang presidente mipadayon, "Kami mao ang buhi nga mga apostoles ni Ginoong Jesukristo. Adunay Napulog Duha ka mga Apostoles ug lain pang tulo kinsa mao ang kapangulohan sa Simbahan. Kami naghupot sa tinuod nga mga yawe, sama sa gibuhat ni Pedro, ug kami migamit niini matag adlaw. Kini kanu- nay nga gigamit" (sa Conference Report, Okt. 1976, 104; o Ensign Nob. 1976, 69). Ipasabut nga kini nga leksyon maghisgut sa mga yawe sa priesthood ug giunsa ni Pedro pagkadawat niini didto sa Bungtod sa Transpigurasyon. Sa mainampoong paagi pagpili og mga tudling sa kasulatan, mga pangutana, ug ubang mga materyal sa leksyon nga maoy labing makatubag sa panginahanglan sa mga sakop sa klase. Hisguti kon sa unsang paagi nga ang gipili nga mga kasu- latan magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga kasinatian nga may kalabutan sa maong mga baru- ganan sa kasulatan. 1. Si Jesus miayo sa anak nga babaye sa usa ka Hentil ug mipakaon sa sobra sa 4,000 ka mga tawo. Hisguti ang Mateo 15:21-39. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Unsa ang gihangyo sa babaye nga gikan sa Canaan nga buhaton ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 15:22.) Ngano nga si Jesus wala mosugot sa iyang hangyo diha-diha dayon? (Tan-awa sa Mateo 15:24. Usa siya ka Hentil - dili sakop sa pamilya ni Israel. Niadtong panahona, ang ebanghelyo wala pa ipaambit sa mga Hentil.) Ngano nga si Jesus sa katapusan miayo sa anak nga babaye niad- to nga babaye? (Tan-awa sa Mateo 15:28.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga babaye? (Mga tubag mahimong maglakip nga kadtong wala maka- baton sa kahingpitan sa ebanghelyo mahimong makabaton sa hugot nga pagtuo, ug nga kita kinahanglan dili mawad-an sa hugot nga pagtuo kon ang mga panalangin wala ihatag diha-diha dayon sumala sa atong gusto.) Ang Manluluwas mibiya paingon sa Dagat sa Galilea, nagpanaw ngadto sa Decapolis (Marcos 7:31). Ang Decapolis maoy usa ka dapit didto sa silangan nga bahin sa Dagat sa Galilea diin daghan nga mga Hentil ang nagpuyo. Sa unsa nga paagi nga ang Ginoo mipakita og kalooy alang sa mga tawo didto? (Tan-awa sa Mateo 15:29-31.) Unsa ang reaksyon sa pundok sa mga katawhan? Tan-awa sa Mateo 15:31.) Unsa nga mga milagro karon nga makapahimo kaninyo nga mohimaya sa Dios? Ang pundok sa mga katawhan nagpabilin uban ni Jesus sulod sa tulo ka mga adlaw, ug sa dihang panahon nga sila mobiya, si Jesus wala mopalakaw kanila nga gigutom. Unsa nga milagro ang iyang gihimo? (Tan-awa sa Mateo 15:32-38.)
Leksyon 13 Ipasabut nga kini nga milagro lahi gikan sa una nga pagpakaon sa 5,000 (Mateo 14:15-21) nga kadaghanan niini mga Hentil. Si Elder Bruce R. McConkie mipasabut nga sa pagpakaon sa 5,000, si Jesus "nagbutang sa tukuranan sa iyang dili ikatandi nga wali sa Pan nga Naghatag og Kinabuhi" ( Juan 6:22-69, tan-awa sa leksyon 12). Sa pagpakaon sa 4,000, si Jesus mapa- sumbingayong mitudlo nga sa umaabut nga panahon, ang buhing pan itan- yag ngadto sa mga nasud sa Hentil. (Doctrine New Testament Commentary, 3 vols. [1966-73, 1:375.) 2. Si Pedro gisaaran sa mga yawe sa gingharian. Basaha ug hisguti ang Mateo 16:13-19. Si Jesus mibiya sa Decapolis ug miadto sa dapit sa Cesarea Filipo, diin siya nangutana sa iyang mga tinun-an, "Unsa may inyong isulti, kinsa man Ako?" (Mateo 16:15). Unsa ang tubag ni Pedro? (Tan-awa sa Mateo 16:16.) Unsa ang tinubdan sa pagpamatuod ni Pedro? (Tan-awa sa Mateo 16:17.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga kasayuran mahitungod sa atong mga pag- pamatuod? Si Jesus miingon ngadto ni Pedro nga "Sa ibabaw niining bato pagatukoron ko ang akong simbahan" (Mateo 16:18). Si Propeta Joseph Smith mitudlo nga ang bato nga gipasabut mao ang pagpadayag (Teachings of the Prophet Joseph Smith, sel. Joseph Fielding Smith [1976], 274). Sa unsa nga paagi nga ang pag- padayag mao ang tukuranan sa Simbahan sa Ginoo? Ang Manluluwas misaad sa paghatag ngadto ni Pedro sa "mga yawe sa ging- harian sa langit" (Mateo 16:19). Unsa kini nga mga yawe? Ngano nga kini gikinahanglan? (Tan-awa sa D&P 128:9-10; 132:46.) Kinsa ang naghupot niini karon? Si Presidente Joseph F. Smith mitudlo: "Ang Priesthood sa kinatibuk-an mao ang usa ka pagtugot nga gihatag sa tawo aron paglihok alang sa Dios. Matag tawo nga gi-orden sa bisan unsa nga buha- tan sa Priesthood, aduna niini nga pagtugot nga gihatag ngadto kaniya. "Apan kinahanglan nga ang matag lihok nga gipahigayon ubos niini nga pagtugot kinahanglan nga pagahimoon diha sa tukma nga panahon ug dapit, diha sa tukma nga paagi, ug subay sa husto nga han-ay. Ang gahum sa pag- dumala niini nga mga paglihok naglangkob sa mga yawe sa Priesthood. Sa kahingpitan niini, ang mga yawe gihuptan sa usa lamang ka tawo sulod sa usa ka higayon, ang propeta ug presidente sa Simbahan. Siya mahimo nga mohatag bisan unsa nga bahin niini nga gahum ngadto sa lain, niana kana nga tawo maghupot sa mga yawe nianang piho nga buhat" (Gospel Doctrine, 5th ed. [1939], 136). Ngano nga ang pagtuo nga ang propeta naghupot niini nga mga yawe usa ka mahinungdanon nga bahin sa atong mga pagpamatuod? 3. Ang transpigurasyon ni Jesus sa atubangan nila ni Pedro, Santiago, ug Juan. Basaha ug hisguti ang Mateo 17:1-9. Ipasabut nga usa ka semana human si Pedro gisaaran sa mga yawe sa gingharian, siya, si Santiago, ug Juan nakasaksi sa Transpigurasyon sa Manluluwas ug nakadawat og mahinungdanong kahibalo ug 67
68 mga yawe. Kini mao ang labing mahinungdanong mga hitabo diha sa Bag-ong Tugon. Kini nakatabang ni Jesus pag-andam alang sa iyang Pag-ula ug nakapalig- on sa tulo ka mga Apostoles alang sa dugang nga mga responsibilidad nga ilang mabatunan sa dili madugay ingon nga mga lider sa Simbahan. Unsa ang gipasabut sa transpigurasyon? (Usa ka temporaryo nga pagkausab sa panagway ug kinaiyahan sa tawo; usa ka pagkausab ngadto sa mas mahimaya- on nga kahimtang. Kini mahitabo pinaagi sa gahum sa Dios. Tan-awa sa D&P 67:11; Moises 1:11.) Sumala sa Mateo 17:1-5, unsa ang nahitabo sa dihang sila si Jesus, Pedro, Santiago, ug Juan didto sa Bungtod sa Transpigurasyon? (Ikaw mahimo nga molista sa mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.) a. Ang nawong ni Jesus mihayag ingon sa adlaw, ug ang iyang saput nahi- mong masilakon sa kaputi. b. Si Moises ug si Elias (Elijah) nagpakita. c. Usa ka mahayag nga panganud ang milandong kanila, "ug sila nakadungog og tingog sa Amahan nga nagpamatuod sa iyang Anak." Ikaw mahimong mopasabut nga ang ngalan nga Elias gigamit sa daghang mga paagi diha sa mga kasulatan. Diha sa Mateo 17:3-4 kini usa ka Griyego nga tumbas sa Hebreo nga ngalan nga Elijah. Sa uban nga mga dapit (sama sa Mateo 17:10-13), kini mao ang usa ka titulo nga naghulagway sa usa ka tawo nga nag-una, o tig-andam. Ipasabut nga ang mga propeta sa ulahing mga adlaw nagtudlo og dugang pa mahitungod sa nahitabo diha sa Bungtod sa Transpigurasyon. Ribyuha ang mosunod nga mga pagtulun-an uban sa mga sakop sa klase ug, kon gitinguha, i-summarize kini sa pisara. a. Sila si Pedro, Santiago, ug Juan nakakita sa panan-awon sa transpigurasyon sa yuta sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas (D&P 63:20-21). b. "Nahimaya ang ilang panagway sa atubangan ni [Kristo]" (Teachings of the Prophet Joseph Smith, 158). c. Sila gitudloan mahitungod sa kamatayon ug pagkabanhaw sa Manluluwas (Hubad ni Joseph Smith, Lucas 9:31). d. Sila nakadawat gikan nila ni Jesus, Moises, ug Elijah sa mga yawe sa priest- hood nga ilang gikinahanglan aron sa pagdumala sa Simbahan human sa kamatayon sa Manluluwas (Teachings of the Prophet Joseph Smith, 158; Joseph Fielding Smith, Doctrines of Salvation, 3 vols. [1954-56], 2:110). Niadtong 1836 si Moises ug si Elijah mibalik pag-usab dinhi sa kalibutan. Sila mipandong sa ilang mga kamot diha ni Joseph Smith ug Oliver Cowdery aron pagpahiuli sa mga yawe nga gihatag nila ni Pedro, Santiago, ug Juan. Unsa nga mga yawe ang gipahiuli ni Moises? (Tan-awa sa D&P 110:11. Ang mga yawe sa pagpundok sa Israel.) Unsa nga mga yawe ang gipahiuli ni Elijah? (Tan-awa sa D&P 110:13-16. Ang mga yawe sa gahum sa pagbugkos.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga yawe gigamit karon? (Diha sa misyonaryo nga buhat ug sa buhat sa templo, nga gipahigayon ubos sa pagdumala sa Presidente sa Simbahan.) Si Elder David B. Haight mitudlo nga ang Transpigurasyon ni Jesus maoy "alang sa atong espirituhanong kahayag ug ingon man alang niadtong perso- nal nga mga saksi" (sa Conference Report, Abr. 1977, 8; o Ensign, Mayo 1977,
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 13 7). Unsa ang atong makat-unan gikan sa Transpigurasyon aron sa pagtabang kanato kon kita nagkinahanglan og espirituhanong kalig-on? Ikaw mahimong moribyu sa mosunod nga mga ideya nga gihatag ni Elder Haight (sa Conference Report, Abr. 1977, 9-10; o Ensign, Mayo 1977, 7-9). a. Kita kinahanglan nga mosunod sa ehemplo sa Manluluwas pinaagi sa mainitong pag-ampo kon kita nagkinahanglan og espirituhanong kalig-on (Lucas 9:28). Naghisgut mahitungod sa Transpigurasyon, si Elder Haight miingon: "Malagmit si Jesus mibati dili lamang sa usa ka langitnong kali- naw nga nianang mamingaw nga kahigayunan nga ikahatag sa pagpakig- sulti uban sa Iyang Amahan, apan labaw pa, usa ka pagsabut nga Siya pagapaluyohan sa umaabut nga takna pinaagi sa pag-alagad dili dinhi niini nga kalibutan.... Samtang Siya nag-ampo ngadto sa Iyang Amahan, Siya gibayaw labaw sa pagduhaduha ug pagkadautan sa kalibutan nga misalikway Kaniya." b. Kita adunay kasiguroan nga si Jesus molig-on kanato sama sa iyang gibuhat nila ni Pedro, Santiago, ug Juan. Si Elder Haight miingon, "Siya midala sa Iyang tulo ka mga apostoles uban Kaniya sa pagtuo nga sila, human maka- kita sa Iyang himaya ... malagmit malig-on, nga ang ilang hugot nga pagtuo mahimong mapalig-on aron pag-andam kanila alang sa mga pang-insulto ug sa mga makapaubos nga mga panghitabo nga mosunod." c. Kita mahimong mapalig-on pinaagi sa pagpamatuod sa Manluluwas (Mateo 17:5) ug pinaagi sa mga doktrina sa ebanghelyo. Si Elder Haight miingon, "Ang tulo nga pinili nga mga apostoles gitudloan [sa Manluluwas] sa nagsingabut nga kamatayon ug usab sa Iyang pagkaban- haw, mga pagtulun-an nga mopalig-on sa matag usa kanila diha sa halan- dumon nga mga adlaw sa unahan." Ipasabut og maayo nga isip mga Santos sa Ulahing mga Adlaw kita adunay kasayuran nga magtabang kanato nga makasabut unsa ang nahitabo sa Bungtod sa Transpigurasyon. Ipamatuod ang kamahinungdanon sa pagpadayag diha sa Simbahan karon ug ang panginahanglan sa mga yawe sa priesthood. Ipasalig sa mga sakop sa klase nga kita, sama ni Pedro, makahibalo pinaagi sa Espiritu Santo nga si Jesus mao ang Kristo, ang Anak sa Buhing Dios. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Mga higayon diin ang Amahan mipamatuod sa Anak Adunay upat ka mga higayon nga girekord diha sa mga kasulatan diin ang Amahan mipaila ug mipamatuod sa iyang Anak. Usa niini gihisgutan dinhing leksyona. Dapita ang mga sakop sa klase sa paghinumdom sa laing tulo. 1. Ang pagbunyag ni Jesus (Mateo 3:13-17) 2. Ang Transpigurasyon (Mateo 17:1-9) 3. Ang pagpakita ni Jesus ngadto sa mga Nephite (3 Nephi 11:1-7) 4. Ang Unang Panan-awon ni Joseph Smith (Joseph Smith - Kasaysayan 1:13-17.) 69
Leksyon 14 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 70 "Kinsa ang Akong Silingan?" Mateo 18; Lucas 10 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga magpaubos sa ilang mga kaugalingon, mopasaylo sa uban, ug mopakita og gugmang putli sa usag usa. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 18:1-6, 10-11, 14. Si Jesus mitudlo nga kita kinahanglan nga maka- big ug mahimo nga ingon sa gagmay nga mga bata aron makasulod ngadto sa gingharian sa langit. b. Mateo 18:15, 21-35. Pinaagi sa sambingay sa walay kalooy nga sulugoon, si Jesus nagtudlo mahitungod sa pagpasaylo. c. Lucas 10:25-37. Pinaagi sa sambingay sa maayong Samarianhon, si Jesus mitudlo mahitungod sa gugmang putli. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 9:33-50; Mosiah 3:17-21; 4:16-19, 26. 3. Kon anaa ang mga hulagway nga Si Kristo ug ang mga Bata (62467 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 216) ug Ang Maayo nga Samarianhon (62156 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 218), gamita kini panahon sa leksyon. 4. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdapit og usa ka gini- kanan nga mosulti diha sa klase ingon sa gilatid diha sa kalihokan. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Matag karon ug unya dapita ang mga sakop sa klase (o uban nga mga sakop sa ward) nga motabang sa leksyon pinaagi sa paghatag og report, magpaambit og sugilanon, mohatag og pagpamatuod, o motabang sa uban nga paagi. Kon maghatag og assignment, klaroha kon unsay buot nimong ipabuhat ug kon unsa ang gidugayon niini. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pag-imbitar og usa ka ginikanan nga may gamay nga bata (tulo ngadto sa lima ka mga tuig ang edad) sa pagdala sa bata diha sa klase, mopaila kaniya, ug sa makadiyot ipahulagway ang pipila ka maanindot nga mga kinaiya sa bata. Pagkahuman sa ginikanan, hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna og mga hiyas sa bata nga buot ni Jesus nga atong batunan. Ilista ang mga tubag diha sa pisara. Ipasabut nga kini nga leksyon naghisgut sa kamahinungdanon sa pagpalambo sa mga hiyas nga sama sa bata ug pagtagad sa tanang katawhan uban sa pagpaubos ug pagkamabination.
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Samtang ikaw nagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon unsaon nato pagsunod sa mga pagtulun-an sa Manluluwas mahitungod sa pag- paubos, pagpasaylo ug gugmang putli. 1. Si Jesus mitudlo nga kita kinahanglan nga mahimong sama sa gagmay nga mga bata. Basaha ug hisguti ang Mateo 18:1-6, 10-11, 14. Sa inyong hunahuna ngano man nga ang mga tinun-an nabalaka mahitungod kon kinsa man ang labing dako sa gingharian sa langit? (Mateo 18:1; Marcos 9:33-34). Sa unsa nga paagi nga kita usahay makabuhat og sama nga mga sayop? Sa unsa nga paagi nga kita makabaliwala sa ingon nga mga kabalaka? Ipakita ang hulagway ni Kristo ug sa mga bata. Unsa ang tambag ni Jesus ngadto niadtong kinsa nagtinguha sa pagkab-ot og tinuod nga kabantug diha sa iyang gingharian? (Tan-awa sa Mateo 18:2-4; Marcos 9:35.) Ngano nga usahay malisud man ang pagsunod niini nga tambag? Sa unsa nga paagi nga kini nga tambag matandi kon unsa ang gitudlo sa kalibutan mahitungod kon unsaon pagkab-ot niana nga kabantug? Unsay gipasabut sa mahimong sama sa gagmay nga mga bata? (Tan-awa sa Mosiah 3:19). Ipasabut nga bisan tuod nga ang mga bata dili hingpit, sila adunay daghang mga hiyas nga kinahanglan nga atong palamboon aron makapanunod sa gingharian sa langit. Kini nga mga hiyas naglakip sa pag- paubos, pagkamaaghup ug pagkamauyonon sa pagtuo.) Unsa ang inyong nakat-unan gikan sa mga bata? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas mahisama sa bata ug mas masugtanon ngadto sa kabubut-on sa atong Amahan sa Langit? Unsa ang gipasabut sa "pag-angin aron makasala ang usa niining mga gag- may"? (Sa kinatibuk-ang kahulugan niini, ang pag-angin nagpasabut nga aron masayop.) Unsa ang pipila ka mga paagi nga ang mga tawo mao ang makaingon nga masayop ang mga bata? (Ang mga tubag mahimong magla- kip sa dili maayo nga ehemplo ngadto kanila, dili mabination nga pagsaway, kapakyas sa pagtudlo kanila, ug pag-abuso kanila.) Unsay buhaton sa Ginoo niining maong mga kalapasan? (Tan-awa sa Mateo 18:6.) Si Elder M. Russell Ballard miingon: "Kami nakadungog og makapahasol nga mga taho sa mga ginikanan o mga magbalantay kinsa hangtud karon layo kaayo sa Espiritu ni Kristo nga ilang giabusohan ang mga bata. Bisan kon kini nga pag-abuso pisikal, sa pulong, o sa dili kaayo makita apan managsama ang gidak-on sa pag-abuso sa emosyon, kini usa ka salawayon ug usa ka hilabihan ka dako nga sala ngadto sa Dios" (sa Conference Report, Abr. 1991, 107; o Ensign, Mayo 1991, 80). Sa unsa nga paagi nga ang pagkasama sa bata makatabang nato sa pag-amuma sa mga bata? Unsa ang atong mahimo aron matuman ang kabubut-on sa Dios nga "[walay] bisan usa niining mga gagmay ang malaglag"? (Mateo 18:14). 2. Pinaagi sa sambingay sa walay kalooy nga sulugoon, si Jesus nagtudlo mahitungod sa pagpasaylo. Basaha ug hisguti ang Mateo 18:15, 21-35. 71
72 Diha sa Mateo 18:15, unsa ang gisulti sa Ginoo nga kinahanglan atong buhaton kon kita nasakitan? Ngano nga kini mao ang labing maayo nga paagi sa pagsulbad sa mga panagbingkil? Unsa ang gitubag ni Jesus sa dihang si Pedro nangutana kon makapila siya kinahanglan nga mopasaylo? (Tan-awa sa Mateo 18:22. Ipasabut nga si Jesus migamit niining taas nga numero aron pagtudlo nga kita kinahanglan nga mopasaylo kanunay sa uban.) Ngano nga usahay malisud man ang pagpa- saylo? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan sa diha nga kamo nag- pasaylo sa uban o ba kaha napasaylo nila? Aron pagdugang sa pagpasabut sa kamahinungdanon sa pagpasaylo sa uban, si Jesus mihatag sa sambingay sa walay kalooy nga sulugoon (Mateo 18:23-35). Si kinsa man ang girepresentaran sa hari ug sa mga sulugoon? (Tan-awa sa Mateo 18:35. Ang hari nagrepresentar sa Langitnong Amahan, ug ang mga sulugoon nagrepresentar kanato.) Sa unsa nga paagi nga kita sama sa mga sulugoon sa hari sa atong mga utang sa Ginoo? (Tan-awa sa Mateo 18:24-27.) Unsa ang atong buhaton aron mapasaylo sa atong "utang"? Unsa ang atong makat-unan gikan sa ehemplo sa hari sa pagpasaylo sa uban? (Tan-awa sa Mateo 18:33.) Unsa ang pipila ka mga kakuyaw sa dili pagpasaylo sa uban? (Tan-awa sa Mateo 18:34-35.) 3. Pinaagi sa sambingay sa maayong Samarianhon, si Jesus nagtudlo mahitungod sa gugmang putli. Basaha ug hisguti ang Lucas 10:25-37. Ipakita ang hulagway sa maayong Samarianhon. Unsa ang gitubag ni Jesus sa abogado nga nangutana unsa ang iyang kina- hanglan nga buhaton aron makapanunod sa kinabuhing dayon? (Tan-awa sa Lucas 10:25-28.) Sa unsa nga paagi nga ang mga sugo sa paghigugma sa Dios ug sa atong mga silingan naglukop sa tibuok ebanghelyo? Unsaon nato sa pagtuman sa hingpit niining duha ka mga sugo? Unsa ang gitubag ni Jesus sa pangutana sa abogado, "Kinsa ang akong sili- ngan?" (Tan-awa sa Lucas 10:29-37.) Unsa ang gitudlo niini nga sambingay mahitungod kon si kinsa ang atong silingan? Si Presidente Howard W. Hunter miingon: "Kita kinahanglan nga mahinum- dom nga bisan tuod kita ang makighigala, ang Dios maoy mihimo sa atong mga silingan--bisag asa. Ang gugma kinahanglan walay utlanan; kita kina- hanglan dili mohikaw sa atong pagkamaunongon" (sa Conference Report, Okt. 1986, 44; o Ensign, Nob. 1986, 35). Unsa ang gibuhat sa pari ug sa Levita sa dihang sila nakakita sa tawo nga gitulis ug nasamdan? (Tan-awa sa Lucas 10:33-35.) Unsa ang ubang mga paagi nga ang mga tawo nagkinahanglan og tabang karon? Unsa ang uban nga mga katarungan nga kita dili motabang sa uban nga nagkinahanglan? (Tan-awa sa Mosiah 4:16-19 alang sa usa ka ehemplo.) Giunsa sa maayong Samarianhon pagtabang ang tawo kinsa gitulis ug nasamdan? (Tan-awa sa Lucas 10:33-35.) Unsa ang mga kinaiya sa usa ka maayo nga silingan nga diha sa Samarianhon? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan "sa maayong mga Samarianhon"? Unsaon man nato aron mahimong "maayong mga Samarianhon"? (Tan-awa sa Mosiah 4:26.)
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 14 Ipamatuod ang pagkamahinungdanon sa pagsunod sa ehemplo sa Manluluwas pinaagi sa pagpaubos sa atong mga kaugalingon, pagpasaylo sa uban, ug pagpa- kita og gugmang putli sa usag usa. Hagita ang mga sakop sa klase sa pagsunod niini nga mga pagtulun-an. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Si Maria ug si Marta Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Lucas 10:38-42. Sa unsang paagi nga si Marta mialagad sa Ginoo? Unsa ang "maayong bahin" nga gipili ni Maria? Sa unsa nga paagi nga kita usahay mahimong "magkapu- liki og maayo sa hilabihang pag-atiman" nga wala na hinoon nato madawat si Jesus sama sa angay natong buhaton? Unsa ang atong makat-unan gikan niining mga bersikuloha? 2. "Paduola kanako ang gagmayng kabataan" (Marcos 10:14) Samtang ikaw maghisgut sa pagtulun-an sa Manluluwas nga kita kinahanglang mahimo nga ingon sa gagmayng mga bata, ikaw mahimo usab nga mohisgut sa istorya sa iyang pagpanalangin sa mga bata diha sa Marcos 10:13-16. Unsa ang gitubag sa mga tinun-an ni Jesus sa dihang ang gagmay nga mga bata gidala ngadto kaniya? (Tan-awa sa Marcos 10:13.) Unsa ang gisulti ni Jesus sa iyang mga tinun-an? (Tan-awa sa Marcos 10:14-15.) Unsa ang gibu- hat ni Jesus alang sa mga bata? (Tan-awa sa Marcos 10:16.) Unsa ang atong makat-unan mahitungod ni Jesus gikan niini nga istorya? Unsaon man nato aron mas makasunod sa ehemplo nga iyang gipakita niini nga istorya? 3. Dugang nga panaghisgutan sa Mateo 18 Hisguti ang Mateo 18:8-9 ug Marcos 9:43-48 (tan-awa usab sa Mateo 5:29-30). Unsa ang gipasabut niini nga mga bersikulo? (Ang Hubad ni Joseph Smith niila niining malapason nga mga elemento isip mga tawo nga maoy mopahisalaag kanato. Mas maayo pang tapuson na lang nato ang atong pakig-uban sa mga tawo kay sa pagtugot kanila nga moganoy kanato ngadto sa sala. Tan-awa usab sa Hubad ni Joseph Smith, Marcos 9:40-48.) Ang Hubad ni Joseph Smith sa Mateo 18:11 mirekord ni Jesus nga nag-ingon nga ang gagmay nga mga bata wala magkinahanglan og paghinulsol. Ngano nga ingon man niini? (Tan-awa sa Moroni 8:11-12.) Sa unsa nga paagi nga ang gagmay nga mga bata "buhi diha ni Kristo" (Tan-awa sa Moroni 8:12; D&P 29:46-47.) Unsa ang angay natong buhaton aron mahimong "buhi diha ni Kristo"? (Tan-awa sa Mateo 18:4; Mosiah 3:19; Moroni 8:10.) Basaha ang Mateo 18:11-14. Unsaon nato paggamit ang sambingay sa nawala nga karnero diha sa atong mga kinabuhi? Sa unsa nga paagi nga kamo o usa sa inyong kaila napanalanginan pinaagi sa usa ka tawo kinsa misunod sa baruganan niini nga sambingay? 73
74 4. "Ang Ginoo mitudlo sa laing kapitoan pa" (Lucas 10:1) Hisguti ang Lucas 10:1-24. Sa unsa nga paagi nga ang mga panudlo sa Ginoo ngadto sa Seventy matandi uban sa mga panudlo nga iyang gihatag ngadto sa Napulog Duha diha sa Mateo 10? Unsa ang mga responsibilidad sa Seventy karon? (Tan-awa sa D&P 107:25, 34, 38, 93-97.) 5. Ang pagkabalaan sa relasyon sa kaminyoon Ipasabut nga ang Mateo 19:1-12 naghulagway sa usa ka kahimtang diin ang mga Pariseo misulay sa paglaang ni Jesus pinaagi sa pagpangutana kaniya mahitu- ngod sa gitugotan sa balaod nga panagbulag (tan-awa usab sa Marcos 10:1-12). Ang panagbulag mao ang labing gihisgutan nga isyu tali sa mga iskolar ug mga pangulo sa mga Judeo, ug ang mga Pariseo naglaum nga ang tubag ni Jesus sa ilang pangutana makapasuko sa mga Judeo. Ipabasa og kusog sa usa ka sakop sa klase ang Mateo 19:3-9. Unsa ang tubag ni Jesus ngadto sa pangutana sa mga Pariseo diha sa bersikulo 3? (Tan-awa sa Mateo 19:4-6. Siya miingon kanila nga ang pagpakigbulag wala gi-orden sa Dios.) Ngano nga gitugot man ni Moises ang pagpakigbulag diha sa mga Israelita? (Tan-awa sa Mateo 19:7-8.) Ipasabut nga sa karaan nga Israel, ang usa ka tawo mahimo nga mobiya, o makigbulag, sa iyang asawa sa walay igo nga katarungan. Si Jesus mitudlo nga diha sa hingpit nga kalibutan, sama sa celestial nga gingharian, ang panagbulag wala itugot. Tungod kay ang kalibutan dili pa hingpit, ang panagbulag gitugutan apan dili kini angayng mahitabo gawas lamang sa pinaka bug-at nga katarungan. Sa Mateo 19:9 gipasabut nga ang usa ka tawo kinsa mobiya sa iyang asawa tungod sa walay igong hinungdan kasado gihapon ngadto kaniya diha sa mga mata sa Dios, ug busa siya nakapanapaw kon siya magpakasal sa laing babaye. (Tan-awa sa James E. Talmage, Jesus the Christ, 3rd ed. [1916], 473-75, 484.) Unsa may papel sa pagpaubos, pagpasaylo, ug gugmang putli diha sa malampusong kaminyoon? Sa unsa nga paagi nga ang pagpaninguha nga mahimong sama ni Kristo makatabang kanato sa kaminyoon ug sa uban nga mga relasyon? Unsaon man nato pagtabang sa mga tawo nga nag-antus sa samad sa panag- bulag? 6. Pangbatan-on nga kalihokan Isulat (o ipasulat sa mga sakop sa klase) ang mga pangutana mahitungod sa leksyon diha sa gagmay nga mga piraso nga papel. (Isip usa ka pang-ribyu nga kalihokan, ikaw mahimong mopili sa aktwal nga mga pangutana gikan sa matag seksyon sa leksyon.) Ibutang ang mga piraso nga papel diha sa sako o sa kahon. Ipahan-ay sa mga sakop sa klase ang ilang mga nga anaa sa nga magliyok, ug ibutang ang sako o kahon diha sa lingkuranan nga anaa sa tunga sa liyok. Ipapuli-puli pagkuha ang mga pangutana gikan sa sako o sa kahon sa mga sakop sa klase ug ipatubag kini.
"Ako Mao ang Kahayag alang sa Kalibutan" Leksyon 15 Juan 7-8 Katuyoan Aron paglig-on sa mga pagpamatuod sa mga sakop sa klase nga si Jesukristo mao ang atong Manluluwas ug nga pinaagi sa pagsunod kaniya kita makaangkon og tinuod nga kagawasan. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Juan 7. Si Jesus mitambong sa Kasaulogan sa mga Tabernakulo ug mitudlo diha sa templo. Ang uban nga katawhan mituo nga siya mao si Kristo, samtang ang uban nagtuo nga siya bakakon. b. Juan 8:1-11. Usa ka babaye nga hing-abtan nga nanapaw, gidala ngadto kang Jesus. Siya nalooy kaniya. c. Juan 8:12-36. Si Jesus mipahayag, "Ako mao ang kahayag alang sa kalibu- tan." Siya mitudlo sa mituo nga mga Judeo nga ang pagsunod kaniya makapalingkawas kanila gikan sa espirituhanong pagkaulipon. 2. Sugyot alang sa pagtudlo: Ribyuha kanunay ang imong leksyon labing ubos usa ka semana sa dili pa itudlo. Kon ikaw magtuon og sayo sa pinili nga mga kasulatan, ikaw makadawat og mga hunahuna ug mga pagdasig nianang semanaha nga makatabang kanimo sa pagtudlo sa leksyon. Samtang ikaw mamalandong sa leksyon niana nga semana, pag-ampo alang sa Espiritu nga mogiya kanimo ug pagbaton og hugot nga pagtuo nga ang Ginoo manalangin kanimo. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 22-23, 97-99.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pangitngita gyud ang kwarto pinaagi sa pagpalong sa mga suga ug pagsira sa bisan unsa nga mga kurtina o mga blinds. Hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa Doktrina ug mga Pakigsaad 93:1-2. Kon nabasa na sa sakop sa klase (o misulay sa pagbasa) niini nga mga bersikulo, pangutan-a siya: Malisud ba ang pagbasa niini nga mga bersikulo? Unsay makapasayon niini? (Dugang kahayag.) Pasigaa ang mga suga ug ablihi ang mga kurtina o mga blinds. Hangyoa ang sakop sa klase sa pagbasa pag-usab sa Doktrina ug mga Pakigsaad 93:1-2. Ipasabut nga ang kahayag nga gigamit sa tibuok mga kasulatan ingon nga simbolo ni Jesukristo. Si Jesus mismo migamit niini nga simbolo samtang nagtudlo diha sa templo. Kini nga leksyon maghisgut sa mga paagi diin si Jesukristo mao ang kahayag alang kanato. 75
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 76 Kon ikaw wala makahimo sa kwarto nga mongitngit gyud kaayo, pagdrowing hinoon og usa ka parola diha sa pisara (o ipakita ang hulagway sa parola). Ipasabut nga ang katuyoan sa usa ka parola mao ang pagpasidaan sa mga barko sa kakuyaw ug paggiya niini ngadto sa luwas nga kahimtang. Unya ipasabut nga ang kahayag mao ang usa sa mga simbolo nga gigamit ni Jesus sa iyang pagtudlo mahitungod sa iyang misyon ug sa iyang relasyon ngari kanato. Kini nga lek- syon maghisgut sa unsang mga paagi nga si Jesus mao ang kahayag nga mopaki- ta kanato sa dalan ngadto sa espirituhanong kaluwasan. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga kasayuran sa kasulatan, hatag og pagpamatuod ni Jesukristo kon ikaw mibati nga kini angay. Awhaga ang mga sakop sa klase sa paghatag usab og pagpamatuod ni Jesukristo kon sila gibati nga nadani sa pagbuhat sa ingon. 1. Si Jesus mitambong sa Kasaulogan sa mga Tabernakulo ug mitudlo diha sa templo. Hisguti ang Juan 7. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga ang Kasaulogan sa mga Tabernakulo usa ka tinuig nga kasaulogan sa mga Judeo nga gihimo unom ka bulan human sa kasaulogan sa pagpalabay. Kini molungtad og walo ka mga adlaw ug naghan- dom sa mga panalangin sa Ginoo ngadto sa mga anak sa Israel sa panahon sa ilang pagpanaw didto sa kamingawan. Kini usab nagsaulog sa tinuig nga pag- ani ug timailhan sa katapusan nga panahon sa pag-ani. Ang mga Judeo miisip niini nga kasaulogan nga labing dako ug labing malipayon sa ilang tanang mga kasaulogan. (Tan-awa sa Levitico 23:34-43.) Itudlo nga si Jesus mipanaw gikan sa Galilea ngadto sa Jerusalem aron pagtam- bong niini nga kasaulogan diha sa templo (Juan 7:1-10). Unsa ang gisulti sa mga tawo diha sa kasaulogan mahitungod ni Jesus samtang sila naghulat kaniya nga moabut? (Tan-awa sa Juan 7:12.) Ngano nga ang mga tawo nahibulong sa dihang si Jesus nagsugod sa pagtudlo? (Tan-awa sa Juan 7:14-15.) Unsa ang gisulti ni Jesus sa mga katawhan diha sa templo mahitungod sa iyang mga pagtulun-an? (Tan-awa sa Juan 7:16.) Unsa ang iyang gitudlo sa mga kataw- han nga buhaton aron makaangkon og pagpamatuod sa iyang mga pagtulun-an? (Tan-awa sa Juan 7:17.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit niini nga panudlo diha sa atong mga kinabuhi? Si Elder John K. Carmack sa Seventy miingon: "Si Jesus mipasabut, 'Kon tuyo- on ni bisan kinsa ang pagbuhat sa kabubut-on sa Dios, nan, iyang mahibaloan kon ang akong gitudlo gikan ba sa Dios o nagsulti ba lamang ako sa kaugali- ngon kong kabubut-on' (Juan 7:17). Sa laing mga pulong, samtang kamo mag- sulay niini kamo makahibalo nga kini tinuod. Kini nagkinahanglan sa hugot nga pagtuo aron pagsulay, apan kini makahatag og espirituhanong kalig-on. Ngadto sa tinun-an kinsa misulay sa paghimo sa eksperimento moabut ang hugot nga pagtuo, kahibalo, ug kahayag" (sa Conference Report, Okt. 1988, 32; o Ensign, Nob. 1988, 26). Dapita ang mga sakop sa klase sa pagsulti sa unsa nga paagi nga ang pagpama- tuod sa ebanghelyo nalig-on samtang sila nagsunod niini (ikaw mahimo nga
mopaambit sa imong kaugalingong kasinatian.) Itudlo nga ang tugbang sa saad diha sa Juan 7:17 tinuod usab: kon kita dili magsunod sa mga baruganan sa ebanghelyo, ang atong mga pagpamatuod mahuyang. Samtang si Jesus nagtudlo, ang mga tawo nagpadayon nga wala magkauyon sa ilang mga hunahuna mahitungod kaniya. Unsa ang pipila ka mga rason nga gituohan sa mga tawo nga siya mao ang Kristo? (Tan-awa sa Juan 7:31, 37-41.) Unsa ang pipila ka mga rason nga wala tuohi sa mga tawo nga siya mao ang Kristo? (Tan-awa sa Juan 7:27, 41-42, 52.) Sa unsang paagiha nga ang mga tawo nahibalo diin si Jesus naggikan? (Sila nakahibalo sa iyang pamilya ug sa iyang pinuy-anang lungsod.) Sa unsang paagiha nga ang mga tawo wala mahi- balo diin si Jesus naggikan? (Tan-awa sa Juan 7:28-29; 8:14, 19, 23-29.) Sila wala makasabut nga siya gipadala sa Langitnong Amahan.) Sa unsa nga paagi nga kita makapalig-on sa atong mga pagpamatuod sa misyon ni Jesukristo? 2. Usa ka babaye nga hing-abtan nga nanapaw, gidala ngadto ni Jesus. Basaha ug hisguti ang Juan 8:1-11. Ngano nga ang mga escriba ug mga Pariseo midala sa mananapaw nga babaye ngadto ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 8:4-6. Sila buot nga molaang ni Jesus ngadto sa paghukom sa babaye sa kamatayon o sukwahi sa balaod ni Moises.) Unsa ang gisulti ni Jesus ngadto sa mga escriba ug mga Pariseo? (Tan-awa sa Juan 8:7.) Ngano nga sila wala molabay og bato ngadto sa babaye? (Tan-awa sa Juan 8:9.) Samtang si Jesus wala mouyon sa sala sa babaye, siya wala mohukom kaniya tungod niini (Juan 8:10-11). Unsa ang atong makat-unan gikan sa ehemplo sa Manluluwas mahitungod kon unsaon nato pagtagad ang mga tawo nga grabe kaayo ang sala? Si Elder Marvin J. Ashton mipasabut: "Ang mga escriba ug mga Pariseo midala diha sa atubangan sa Manluluwas sa usa ka babaye nga hing-abtan nga nana- paw. Ang ilang katuyoan dili aron pagpakita og gugma sa babaye ni sa Manluluwas, apan sa pagpakaulaw ug paglaang ni Jesus ... Si Jesus wala mopa- saylo sa pagpanapaw; walay pagduhaduha mahitungod sa Iyang kinaiya ngad- to sa husto nga moral nga pamatasan. [Apan] Siya mipili sa pagtudlo uban sa gugma aron pagpakita sa mga escriba ug mga Pariseo sa panginahanglan sa pag-alagad ngadto sa usa ka tawo unsa ang labing maayo alang kaniya ug sa pagpakita sa magun-ubon nga mga kusog sa pagpanglaang ug pagpakaulaw" (sa Conference Report, Abr. 1981, 31-32; o Ensign, Mayo 1981, 24). 3. Si Jesus mipahayag, "Ako mao ang kahayag alang sa kalibutan." Basaha ug hisguti ang Juan 8:12-36. Sa panahon sa Kasaulogan sa mga Tabernakulo, ang templo sa Jerusalem gidan-agan sa mga dilaab nga siga gikan sa upat ka hilabihan ka dagko nga kandilahan. Kini nga mga dilaab nga siga makita sa tibuok dakbayan. Ngano nga kini usa ka haum nga kahimtang alang ni Jesus sa pagpahibalo nga" Ako mao ang kahayag alang sa kalibutan"? (Juan 8:12). Unsa ang gipasabut nga si Jesus mao ang kahayag alang sa kalibutan? (Tan-awa sa Juan 8:12; Alma 38:9; 3 Nephi 15:9; D&P 88:6-13.) Leksyon # 77
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 78 Samtang ang mga tawo nagtinguha nga mahimong sama ni Jesus, sila usab mahimo nga kahayag sa kalibutan, mag-aninag sa iyang kahayag (Mateo 5:14; 3 Nephi 18:24). Sa unsa nga paagi nga kita makatabang sa uban nga makakita sa kahayag nga gitanyag ni Kristo? (Tan-awa sa Mateo 5:16; 28:18-20; Mga Taga-Filipos 2:14-15.) Si Jesus misulti sa mga tawo diha sa templo nga siya kanunay nga nagbuhat sa mga butang nga makapahimuot sa iyang Amahan (Juan 8:29). Sa unsa nga paagi nga kita mahimo nga mas matinguhaon pa sa pagbuhat sa mga butang nga makapahimuot sa Langitnong Amahan? Samtang si Jesus mipamatuod sa iyang Amahan sa Langit, "daghan ang misalig kaniya" ( Juan 8:30). Unsa ang gisaad ni Jesus ngadto niini nga mga tawo kon sila mopadayon sa pagsunod kaniya? (Tan-awa sa Juan 8:31-32.) Unsa ang gihatag sa kamatuoran nga mopalingkawas kanato? (Tan-awa sa Juan 8:33-34.) Sa unsa nga paagi nga ang pagbuhat og sala makapahimo kanato nga ulipon? (Tan-awa sa Alma 12:11; 34:35.) Sa unsa nga paagi nga ang pagkahibalo sa kamatuoran nakapahimo kaninyo nga gawasnon? Si Jesus sa kaulahian mitawag sa iyang kaugalingon nga "ang kamatuoran" (Juan 14:6). Sa unsa nga paagi nga kini nakaapekto sa inyong pagsabut sa saad diha sa Juan 8:32? Sa unsa nga paagi nga ang pag-ila sa Manluluwas makahi- mo kanato nga gawasnon? Sa unsa nga paagi kita makaila kaniya? Ipamatuod nga si Jesukristo mao ang atong Manluluwas ug nga siya lamang ang makapalingkawas kanato gikan sa pagkaulipon sa sala. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagsunod ni Kristo, "ang kahayag alang sa kalibutan," aron siya mahimong mogiya kanila ngadto sa espirituhanong kaluwasan. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Tubig nga buhi Diha sa usa sa mga seremonya nga gipahigayon sa panahon sa Kasaulogan sa Tabernakulo, usa ka pari mibutang og tubig gikan sa tubod sa Siloe diha sa altar. Kini nga paghalad gihimo aron paghangyo og ulan ug maayong ani sa sunod nga tuig. Samtang si Jesus mitudlo diha sa templo sa katapusang adlaw sa kasau- logan siya midapit sa mga tawo sa pag-inom sa tubig nga buhi (Juan 7:37-38). Sa unsang lain nga kahimtang nga si Jesus mihisgut sa buhing tubig? (Tan-awa sa Juan 4:5-15.) Unsa ang "tubig nga buhi"? Sa unsa nga paagi nga kita makai- nom niini? 2. Si Jesukristo mao si Jehova Basaha ug hisguti ang Juan 8:37-59. Ngano nga si Jesus misulti sa wala motuo nga mga Judeo nga sila dili mga anak ni Abraham? (Tan-awa sa Juan 8:39-40. Bisan tuod sila tinuod mga kaliwat ni Abraham, sila wala mohimo sa matarung nga mga buhat ingon sa gibuhat ni
Leksyon 15 Abraham.) Ngano nga si Jesus misulti kanila nga sila dili mga anak sa Dios? (Tan-awa sa Juan 8:41-44.) Sa unsa nga paagi kita makapakita pinaagi sa atong mga lihok nga kita mga anak sa Langitnong Amahan? Ngano nga ang mga Judeo nalibog man sa mga komentaryo sa Ginoo mahi- tungod ni Abraham? (Tan-awa sa Juan 8:51-53, 56-57. Sila wala makaamgo nga si Jesus nagpasabut sa iyang gahum sa pagbuntog sa espirituhanong kamatayon [bersikulo 51] ug ngadto sa iyang kinabuhi sa wala pa dinhi sa yuta [bersikulo 56-57].) Sa unsa nga paagi nga ang pamahayag ni Jesus, "Sa wala pa si Abraham, mao na Ako" ( Juan 8:58) makatabang kanato nga makasabut mahitungod kaniya? (Tan-awa sa Exodo 3:13-14. Si Jesus mao si Jehova, ang Bantugan nga "mao Ako," ang Dios ni Abraham, Isaac, ug Jacob.) Ngano nga mahinungdanon nga mahibalo nga si Jesus mao si Jehova sa wala pa ang iyang mortal nga kinabuhi? 79
Leksyon 16 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 80 "Ako Buta Kaniadto, Karon Ako Makakita Na" Juan 9-10 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga mas makasabut ug magpasalamat ni Jesukristo isip mao ang Kahayag alang sa Kalibutan ug ang Maayong Magbalantay. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Juan 9. Si Jesus nagpamatuod nga siya mao ang Kahayag sa Kalibutan ug miayo sa usa ka tawo kinsa natawo nga buta. Ang naayo nga tawo mipama- tuod ngadto sa mga Pariseo ug misimba kang Jesus. b. Juan 10:1-15, 25-28. Si Jesus nagtudlo nga siya mao ang Maayong Magbalantay ug nga siya mohalad sa iyang kinabuhi alang sa mga karnero. Ang mga karnero sa Ginoo mao kadtong kinsa maminaw sa iyang tingog ug mosunod kaniya. 2. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita kini panahon sa leksyon: a. Ang hulagway nga Si Kristo Nag-ayo og Buta nga Tawo (62145 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 213). b. Bahin 3 sa "New Testament Customs," pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914). 3. Sugyot alang sa pagtudlo: "Maalamon ang pagbaton og kahadlok nga ang atong kahanas dili pa igo sa pagtuman sa gisangon ngari kanato sa pag- amuma sa pagtuo sa uban. Ang atong mga abilidad, bisan unsa pa ka dako, dili gayud makasarang. Apan kanang tinud-anay nga pagsabut sa atong mga kakulang makapahimo natong mapaubsanon nga maoy motulod nato ngadto sa pagkamasaligon sa Espiritu ug sa ingon ngadto sa gahum" (Henry B. Eyring, sa Conference Report, Okt. 1997, 114; o Ensign, Nob. 1997, 82-83). Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna og pipila ka pisikal nga mga kakulangan nga giayo ni Jesus sa panahon sa iyang mortal nga pangalagad. Ilista ang ilang mga tubag diha sa pisara. Dayon itudlo nga ang kabahin niini nga leksyon mao ang mahitungod sa pag-ayo ni Jesus sa usa ka buta nga tawo - usa ka milagro nga iyang gihimo kanunay. Sa inyong hunahuna ngano kaha nga ang pag-ayo sa buta mahinungdanon man kaayo nga milagro diha sa pagpangalagad sa Manluluwas? Sa espirituha- non nga paagi unsa ang gisimbolo sa pag-ayo sa buta? (Ang gahum sa
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Manluluwas sa pagtabang kanato nga makabuntog sa espirituhanon nga pag- kabuta ug "makakita" o makasabut sa espirituhanon nga mga kamatuoran.) Ipasabut nga ang mga kasulatan nga gitun-an niini nga leksyon nagpukos sa pagtan-aw ug sa pagpaminaw sa Manluluwas ug sa atong responsibilidad sa pagtabang sa uban nga mobuhat sa ingon. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon unsaon kini paggamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Jesus naghatag og panan-aw ngadto sa usa ka tawo nga buta sukad pa sa pagkatawo. Hisguti ang Juan 9. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Ipakita ang hulagway ni Jesus nga nag-ayo sa buta nga tawo. Sa wala pa mag-ayo sa tawo kinsa natawo nga buta, si Jesus mipahayag, "Ako ang kahayag alang sa kalibutan" (Juan 9:5). Sa unsang mga paagiha nga si Jesus midala og kahayag ngadto sa buta nga tawo? (Tan-awa sa Juan 9:6-7, 35-38.) Ang tawo nga kaniadto buta mipamatuod sa daghang mga higayon nga si Jesus miayo kaniya (Juan 9:10-11, 15, 17, 24-25, 27, 30-33. Ikaw mahimo nga moawhag sa mga sakop sa klase nga markahan ang mga tudling diha sa ilang mga kasulatan). Unsa ang atong makat-unan gikan sa ehemplo niini nga tawo? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga kita adunay responsibilidad sa pagpaambit sa atong mga pagpamatuod. Itudlo nga ang tawo maisugon nga mipamatuod ngadto sa daghang mga tawo, bisan niadtong misalikway sa iyang pagpamatuod ug mihadlok kaniya.) Sa unsang paagi nga ang pagpamatuod niini nga tawo mitubo samtang siya nagpadayon sa pagpaambit niini? (Itandi sa mga bersikulo 11, 17, 33, ug 38.) Sa unsang paagi nga ang inyong pagpamatuod mitubo samtang kamo nagpaambit niini? Unsay gibuhat sa mga Pariseo sa dihang ilang nadunggan ang kabahin sa milagro? (Tan-awa sa Juan 9:16.) Sa inyong hunahuna ngano nga nagdumili man sila sa pagdawat nga si Jesus nakahimo niini nga milagro pinaagi sa gahum sa Dios? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa garbo, kasuko mahi- tungod sa pagpang-ayo ni Jesus sa panahon sa Igpapahulay, kahadlok nga sila mawad-an sa gahum o sa pagkainila, ug uban pa.) Sa unsang paagi nga ang mga Pariseo misulay sa pagdaut ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 9:16, 18-20, 24, 28-29, 34.) Giunsa sa ubang mga tawo karon pagsalikway ang gahum sa Dios? Unsay gibuhat sa mga ginikanan sa tawo nga kanhi buta sa dihang ang mga Pariseo nangutana kanila mahitungod sa milagro? (Tan-awa sa Juan 9:18-23.) Ngano nga ang mga ginikanan mitubag man niini nga paagi? (Tan-awa sa Juan 9:22.) Sa unsa nga paagi nga kita usahay sama sa mga ginikanan niini nga tawo? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas maisugon sa atong mga pagpamatuod? Giunsa man sa mga Pariseo pagsilot ang tawo sa dihang siya nagpadayon sa pagpamatuod nga si Jesus ang miayo kaniya? (Tan-awa sa Juan 9:34. Ipasabut 81
82 nga ang gipapahawa nagpasabut nga gipahimulag sa pagkasakop sa simba- han.) Unsa ang gibuhat ni Jesus sa dihang siya nakadungog nga ang tawo gipapahawa tungod sa iyang pagpamatuod? (Tan-awa sa Juan 9:35-37.) Giunsa man pagpanalangin sa Ginoo ninyo tungod sa pagpabilin nga matinud-anon sa panahon sa kalisdanan? Kon ikaw naggamit sa video, ipasalida ang "The Synagogue" karon. Sa unsang paagi nga ang mga Pariseo makakita, ug sa unsang paagi nga sila buta? (Tan-awa sa Juan 9:39-41. Sila nakahibalo og maayo sa balaod, apan sila nabuta sa iyang tinuod nga katuyoan. Sila nagdumili sa pagtan-aw nga si Jesus miabut agi og katumanan sa balaod.) Unsa ang kalainan tali sa pagtan-aw pinaagi sa atong mga mata ug "pagtan-aw" o pagsabut sa espirituhanong paagi? Unsa ang ubang mga hinungdan sa espiritwal nga pagkabuta? Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga istorya mahitungod sa kon unsaon pagbuntog ang espiritwal nga pagkabuta? 2. Si Jesus nagtudlo nga siya usa ka Maayong Magbalantay. Basaha ug hisguti ang Juan 10:1-15, 25-28. Niini nga mga bersikulo, gihulagway ni Jesus kon unsaon sa usa ka magbalantay sa pagpanalipod ug pag-atiman sa iyang mga karnero. Ipasabut nga sa panahon ni Jesus, ang mga karnero dad-on ngadto sa usa ka koral nga gitawag og toril sa mga karnero inig ka gabii. Usa sa mga magbalantay mobantay sa pultahan samtang ang uban mopauli aron sa pagpahulay. Kon adunay ihalas nga hayop nga mosulod sa koral, ang magbalan- tay sa karnero magpakamatay kon gikinahanglan aron sa pagpanalipod sa mga karnero. Inig ka buntag, tanang mga magbalantay sa mga karnero mobalik ug motawag sa iyang mga karnero. Kini sila makaila sa iyang tingog ug mosunod kaniya aron manibsib. Sa paghisgut ni Jesus kabahin sa magbalantay sa mga karnero ug sa iyang mga karnero, kinsa ang gipasabut nga mao ang mga karnero? (Tan-awa sa Juan 10:4, 27.) Kinsa ang magbalantay sa mga karnero? (Tan-awa sa Juan 10:11.) Unsa ang pipila ka mga hiyas sa maayong magbalantay? (Ikaw mahimo nga molista niining mga hiyas diha sa pisara sama sa gipakita sa ubos.) a. Siya makaila sa iyang mga karnero, motawag kanila sa ilang ngalan, ug mangulo kanila (Juan 10:3-4, 14). b. Siya mao ang pultahan alang sa mga karnero, motugot kanila sa pagsulod sa pundok aron maluwas ug makakaplag og masibsib (Juan 10:7, 9). c. Siya mohatag sa mga karnero og "kinabuhi ... nga madagayaon gayud" (Juan 10:10). d. Siya mohalad sa iyang kinabuhi alang sa mga karnero (Juan 10:11, 15). Unsa ang kalainan tali sa usa ka magbalantay sa mga karnero ug sa usa ka sinuhulan? (Tan-awa sa Juan 10:11-14.) Sa unsang paagi nga si Jesus mao ang hingpit nga ehemplo sa usa ka magbalantay sa mga karnero? (Ginamit ang lista nga imong nasulat diha sa pisara, hisguti kon giunsa ni Jesus pag- hatag og ehemplo sa matag usa niini nga mga hiyas. Tan-awa sa 2 Nephi 9:41-42 sa paghisgut nimo sa unsang paagi nga si Jesus mao ang pultahan sa mga karnero. Sa imong paghisgut sa pagka-andam ni Jesus nga mohatag sa iyang kinabuhi alang kanato, tan-awa sa Juan 10:17-18.)
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 16 Giunsa sa mga karnero pag-ila ang ilang magbalantay? (Tan-awa sa Juan 10:3-4.) Unsaon man nato pagkadungog sa tingog sa Ginoo? (Tan-awa sa D&P 1:37-38; 18:33-36; 97:1.) Sa unsang paagiha nga kita mapanalipdan kon kita masayud ug mosunod sa tingog sa Maayong Magbalantay? Kon ikaw naggamit sa video, ipasalida ang "The Shepherd" ug ang "The Sheepfold" karon. Kinsa ang mga kawatan ug mga tulisan nga mosulay pagsulod sa toril? (Tan- awa sa Juan 10:1. Sila ang mga tawo nga mosulay sa paghatag og kadaot sa mga sumusunod sa Ginoo ug mopahisalaag kanila.) Unsaon man nato pag-ila tali sa tinuod nga mga magbalantay ug kadtong mosulay sa pagpahisalaag kanato? (Tan-awa sa Juan 10:10.) Sa unsang paagi nga ang mga karnero gantihan tungod sa pagsunod sa Maayong Magbalantay? (Tan-awa sa Juan 10:9-10, 28.) Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan tungod sa pagsunod sa Manluluwas? Ipamatuod nga si Jesus mao ang Kahayag alang sa Kalibutan ug ang Maayong Magbalantay. Kon angay, ipaambit sa mga sakop sa klase kon giunsa sa Ginoo pagtabang kanimo nga makatan-aw sa espirituhanong paagi ug makasunod kaniya. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Ang atong mga responsibilidad ingon nga magbalantay sa mga karnero Sa unsa nga paagi nga kita nahimo usab nga mga magbalantay sa mga karnero sa Ginoo? Unsa ang atong mahimo aron pagtabang sa uban nga makadungog ug mosunod sa tingog sa Maayong Magbalantay? Si Elder Bruce R. McConkie nagtudlo: "Bisan kinsa nga nag-alagad sa bisan unsa nga kapasidad diha sa Simbahan diin siya may tulubagon alang sa espi- rituhanon ug temporal nga kaayohan ni bisan kinsa nga mga anak sa Ginoo mao usab ang magbalantay niadto nga mga karnero. Ang Ginoo naghimo sa iyang mga magbalantay nga may tulubagon alang sa kaayohan (kaluwasan) sa iyang mga karnero" (Mormon Doctrine, 2nd ed. [1966], 710). 2. "Uban nga mga karnero Ako aduna" (Juan 10:16) Kinsa ang gipasabut ni Jesus diha sa Juan 10:16? (Tan-awa sa 3 Nephi 15:21-24.) Kanus-a nakadungog kining "uban nga mga karnero" sa tingog sa Manluluwas? Sa unsa nga paagi nga kini nga bersikulo makatabang sa usa ka tawo nga nagpakisusi sa Simbahan aron adunay maayo nga pagsabut sa Basahon ni Mormon? Si Elder Howard W. Hunter nagtudlo: "Kadtong mga nasinati sa kinabuhi ug mga pagtulun-an sa Magtutudlo gikan sa ilang kahibalo sa mga basahon diha sa Biblia mahimong interesado nga mahibalo nga adunay usa usab ka talaan 83
84 sa iyang pagpakita sa mga katawhan diha sa Kasadpang Katunga nga Bahin sa Kalibutan-ang uban nga mga karnero nga iyang gihisgutan. Kini giulohan nga ang Basahon ni Mormon nga gingalan sunod sa propeta kinsa mitigum ug mipamubo sa mga talaan sa mga katawhan didto sa kontinente sa Amerika. Ang Basahon ni Mormon mao ang lain nga saksi ni Kristo ug nagrekord sa iyang mga pagtulun-an ngadto sa laing panon sa Bag-o nga Kalibutan" (sa Conference Report, Abr. 1983, 19; o Ensign, Mayo 1983, 16). 3. Nagkalainlain nga mga paagi sa pagtan-aw Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga hingpit nga makapasalamat sa mga paagi sa Manluluwas sa pagtabang kanato nga makakita, paghimo og ginunting nga pulong sa pipila ka nagkalainlain nga mga kahulugan sa pulong nga tan-awa (gisugyot nga mga kahulugan makita sa ubos). Ibutang ang ginunting nga mga pulong diha sa kalo o kahon, ug papuli-puliha ang mga sakop sa klase sa pagpili og usa ka ginunting nga pulong ug ipasabut giunsa sa Manluluwas pagtabang kanato nga makakita sa paagi nga kini gihulagway. Kini nga ideya mahimong epektibo ilabi na sa mga klase sa mga batan-on. nga makakita pinaagi sa mata nga makasabut nga makahibalo sa nga makahunahuna ingon nga nga makakaplag nga makagiya sa atensyon sa nga makakita gikan sa usa ka talagsaon nga panglantaw
"Unsa ang Akong Buhaton aron Makapanunod Ako sa Kinabuhing Dayon?" Leksyon 17 Marcos 10:17-30; 12:41-44; Lucas 12:13-21; 14; 16 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut nga kita kinahanglan andam gayud sa pagsakripisyo sa mga butang niining kalibutana aron kita makaangkon og luna sa gingharian sa langit. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Marcos 10:17-30; 12:41-44. Usa ka batan-on nga adunahan nangutana unsa ang iyang buhaton aron makaangkon og kinabuhing dayon, ug si Jesus nagtudlo nga ang pagsalig sa mga katigayunan makapahilayo sa tawo gikan sa gingharian sa Dios. Si Jesus midayeg sa usa ka kabus nga biyuda nga mihulog og duha ka diyot ngadto sa panudlanan. b. Lucas 12:13-21. Pinaagi sa sambingay sa adunahan nga buangbuang si Jesus nagtudlo sa mga kakuyaw sa pagkamasinahon. Siya nag-awhag sa iyang mga sumusunod sa pagpangita sa langitnon, kay sa kalibutanong mga bahandi. c. Lucas 14:15-33. Pinaagi sa sambingay sa katapusang panihapon, si Jesus nagtudlo nga kadtong mosunod kaniya kinahanglan nga andam nga mosalikway sa tanang butang. d. Lucas 16:1-12. Pinaagi sa sambingay sa malimbongon nga tinugyanan, si Jesus nagtudlo sa iyang mga sumusunod sa pagtinguha sa espirituhanong bahandi uban sa sama nga kadasig parehas niadtong nagtinguha sa kalibu- tanong bahandi. 2. Dugang nga basahonon: Mateo 19:16-30; Lucas 18:18-30; 21:1-4; Jacob 2:18-19. 3. Kon anaa ang hulagway nga Si Kristo ug ang Batan-ong Adunahan nga Magmamando (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 244), gamita kini sa panahon sa leksyon. 4. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, paghimo og lit-ag sa unggoy o drowinga kini diha sa pisara (tan-awa sa gihulagway sa sunod nga pahina). Aron makahimo og usa ka laang sa unggoy, pagkuha og usa ka karton nga may lid. Ihigot ang lid diha sa karton, ug paghimo og lungag igo nga makasulod ang gibukhad nga kamot apan dili ang kinumo. Butangi og usa ka prutas o mga mani sa sulod sa karton. 85
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 86 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Si Nephi miingon, "Ako migamit sa tanan nga mga kasulatan ngari kanato, nga unta kini makahimo alang sa atong kaayohan ug pagkat-on" (1 Nephi 19:23). Tun-i ang Teaching, No Greater Call (36123), mga pahina 74, 159-60, ug 170-71, aron masuta kon sa unsang paagi nga mata- bangan nimo ang mga sakop sa klase sa pagpahiangay, o paggamit, sa mga kasulatan sa ilang mga kinabuhi. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang lit-ag nga imong gihimo o gidrowing (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). Ipasabut nga ang lit-ag nga sama niini mahimong magamit aron pagdakup og unggoy. Usa ka sudlanan nga gibutang og maayo diha sa yuta, ug usa ka paon (sama sa mani o prutas) ang ibutang sa sulod. Ang lungag sa sudlanan may igo nga gidak-on alang sa walay dala nga kamot sa unggoy aron sayon ang pagsulod apan gamay ra kaayo alang sa kamot sa unggoy ug sa paon nga magdungan paggawas (ikaw mahimo nga modemonstrar niini). Ang unggoy nakakita sa paon ug mokab-ot aron pagkuha niini. Kon ang unggoy nakakuha na sa paon, kini motugot sa iyang kaugalingon nga madakpan kay sa buhian ang paon. Kini dili mosakripisyo niini nga ganti alang sa usa nga labaw pa--ang iyang kagawasan. Itudlo nga usahay kita makahimo og mga sayop sama sa unggoy. Kon kita makaangkon og usa ka butang nga maanindot, kita malagmit dili mauyonon nga kini mawala bisan pa nga sa paghupot niini malagmit makapahimo kanato nga mawad-an og mas maayo pa kay niini. Kini nga leksyon mao ang kabahin sa uban pang mga butang nga kinahanglan nga atong isakripisyo aron sa pag- dawat sa pinaka mahinungdanon nga panalangin: kinabuhing dayon uban sa atong Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut nga ang matag usa kanato mahimong hangyoon sa pagsakripisyo sa nagkalainlain nga mga butang alang sa gingharian sa Dios.
Leksyon 17 Kita kinahanglan nga magmauyonon sa pagsakripisyo bisan unsa ang ihangyo sa Dios kanato. 1. Ang pagsalig diha sa mga katigayunan makapahilayo sa usa ka tawo gikan sa gingharian sa Dios. Basaha ug hisguti ang Marcos 10:17-30; 12:41-44. Ipakita ang hulagway ni Kristo ug ang batan-ong adunahan nga magmamando. Unsa ang gisulti ni Jesus ngadto sa batan-ong adunahan nga nangutana unsaon nga makadawat sa kinabuhing dayon? (Tan-awa sa Marcos 10:17-21.) Ngano nga kini nga mga panudlo nakapasubo sa batan-ong lalaki? (Tan-awa sa Marcos 10:22.) Sa inyong hunahuna ngano nga ang Ginoo mihangyo man kaniya sa paghatag sa tanan niyang mga kabtangan? Sa unsa nga paagi nga ang mga panudlo sa Manluluwas ngadto sa batan-ong adunahan magamit ngari kanato? Si Presidente Joseph F. Smith miingon: "Ang nakalisud sa batan-ong lalaki [mao nga] siya daghan og mga kabtangan ug siya mipalabi sa pagsalig diha sa iyang bahandi kaysa pagsalikway sa tanan ug pagsunod ni Kristo.... Walay tawo nga makaangkon sa gasa sa kinabuhing dayon gawas kon siya mauyo- non sa pagsakripisyo sa tanan nga kalibutanong mga butang aron makaang- kon niini" (Gospel Doctrine, 5th ed. [1939], 261). Unsa ang gitudlo ni Jesus mahitungod sa relasyon tali sa pag-angkon og katiga- yunan ug sa pagpanunod sa gingharian sa Dios? (Tan-awa sa Marcos 10:23-25.) Unsa ang kalainan tali sa pag-angkon og mga katigayunan ug pagsalig niini? Sa unsa nga paagi nga kita makapadayon og usa ka husto nga kinaiya mahitu- ngod sa kalibutanong mga kabtangan? (Tan-awa sa Mosiah 4:19, 21.) Si Presidente Smith nagtudlo usab: "Ang Dios walay pinalabi nga tawo. Ang adunahan nga tawo mahimong makasulod sa gingharian sa langit sama kaga- wasnon sa kabus, kon magpaubos siya sa iyang kasingkasing ug pagbati nga magsunod sa balaod sa Dios, ug sa mga baruganan sa kamatuoran; kon siya mobutang sa iyang mga pagbati ngadto sa Dios, sa iyang kasingkasing diha sa mga kamatuoran, ug ang iyang kalag diha sa paghimo sa mga katuyoan sa Dios, ug dili mopunting sa iyang mga pagbati ug sa iyang mga paglaum sa mga butang sa kalibutan" (Gospel Doctrine, 260-61). Itandi ang adunahan nga batan-on ngadto sa kabus nga biyuda diha sa Marcos 12:41-44. Unsa ang andam nga buhaton sa biyuda diin ang adunahan nga batan-on dili andam? (Tan-awa sa Marcos 12:44. Siya andam sa paghatag sa tanan nga iyang gipanag-iya alang sa gingharian sa Dios.) Sa unsa nga paagi nga kita makapalambo og usa ka kinaiya nga sama sa kabus nga biyuda? 2. Pagtinguha sa langitnon, kaysa kalibutanong mga bahandi. Basaha ug hisguti ang Lucas 12:13-21. Unsa ang gisulti ni Jesus sa tawo kinsa nabalaka mahitungod sa iyang kabilin? (Tan-awa sa Lucas 12:13-15.) Unsay buot ipasabut sa pagkamasinahon? (Usa ka dakong tinguha alang sa bahandi o alang sa mga kabtangan sa laing tawo.) Unsa nga mga butang ang kasinahan sa mga tawo karon? Ngano nga kuyaw man ang masina? Sa kalibutan nga sa kasagaran mobutang og dakong bili sa materyal nga mga kabtangan, sa unsa nga paagi nga atong mahinumduman nga ang bili sa 87
88 atong pagkatawo wala gitino pinaagi kon pila ang atong gipanag-iya? (Tan- awa sa Lucas 12:15.) Unsa nga mga panalangin ang mas importante kaysa materyal nga mga kabtangan? (Tan-awa sa Lucas 12:31-34; D&P 6:7 alang sa pipila nga mga ehemplo.) Sa unsa nga paagi nga ang tawo diha sa sambingay sa adunahan nga buang- buang napanalanginan? (Tan-awa sa Lucas 12:16.) Unsa ang iyang desisyon nga buhaton sa iyang sobra? (Tan-awa sa Lucas 12:18.) Unsa man ang gipaki- ta sa iyang mga lihok? (Tan-awa sa Lucas 12:19-21). Ang iyang kasingkasing gibutang diha sa iyang mga katigayunan. Unsa unta ang iyang angayng buhaton sa iyang kaadunahan kon siya nagtinguha pa sa langitnon, kaysa kalibutanon nga mga bahandi? (Tan-awa sa Mosiah 4:26; D&P 52:40.) Ngano nga kadaghanan sa mga tawo mobutang man sa ilang mga kasingkasing diha sa kalibutanong bahandi bisan tuod kon sila nahibalo nga kini temporaryo lamang? Unsaon man nato pagtino kon kita naghunahuna ba gayud sa mater- yal nga mga kabtangan? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas manggiha- tagon sa atong materyal nga mga bahandi ug uban nga mga panalangin, sama sa panahon ug talagsaon nga kahibalo? (Ikaw mahimo nga moawhag sa mga sakop sa klase sa paghunahuna og maayo niining mga pangutanaha sa gawas sa klase, sa ilang mga kaugalingon o uban sa mga sakop sa pamilya.) 3. Ang mga sumusunod ni Kristo kinahanglan nga andam sa pagsalikway sa tanan aron mahimong tinuod nga mga tinun-an. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Lucas 14:15-33. Sa paghubad sa sambingay sa katapusang panihapon, Si Elder James E. Talmage nagtudlo nga ang dinapit nga mga bisita nagpaila sa mga sinaaran nga katawhan, o sa balay sa Israel. Sa dihang ang sulugoon (Jesus) mihangyo kanila sa pag-adto didto sa kasaulogan (pagdawat sa ebanghelyo), sila mihatag og daghan nga mga pasumangil ug midumili sa pag-adto (Jesus The Christ, 3rd ed. [1916], 425). Ngano nga ang mga Israelita wala man moadto sa kasaulo- gan? Kinsa ang "mga kabus, ug ang mga pungkol, ug ang mga piang, ug ang mga buta" nga miadto sa kasaulogan? (Lucas 14:21). Sa unsa nga paagi nga ang sambingay sa katapusang panihapon magamit ngari kanato? Unsa nga mga pasumangil ang atong gihimo sa dili pagkaon diha sa lamesa sa Ginoo-sama pananglit, sa dili pagbasa sa mga kasulatan o sa dili pag- adto sa templo? Unsaon nato pagpakita sa atong pagdawat sa pagdapit sa Ginoo ngadto sa kasaulogan? Si Jesus nagtudlo nga ang iyang mga tinun-an kinahanglan nga andam sa pagsakripisyo sa bisan unsa nga butang nga iyang gihangyo gikan kanila (Lucas 14:26-33). Unsa ang pipila ka mga butang nga gihangyo nga isakripis- yo sa unang mga tinun-an? Unsa ang pipila ka mga butang nga gihangyo nga isakripisyo sa mga tinun-an karon? Unsa ang gihangyo sa Ginoo nga inyong isakripisyo? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan tungod sa paghimo niini nga mga sakripisyo? 4. Pagtinguha sa espirituhanong bahandi uban sa kadasig ug kalagsik. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Lucas 16:1-12. Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa sambingay sa dili makianga- yon nga tinugyanan, ipaambit ang mosunod nga kasayuran:
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Si Elder James E. Talmage mipasabut nga ang Ginoo migamit niini nga sambi- ngay "aron ipakita ang kalainan tali sa pag-amuma, pagkamanggihunahunaon, ug debosyon sa mga tawo nga anaa sa buluhaton sa pagpangita og salapi dinhi sa yuta, ug sa dili kinasingkasing nga mga paagi sa daghan nga niangkon nga nagtinguha sa espirituhanong mga katigayunan". Ang Ginoo wala magsugyot nga kita kinahanglan mosunod sa dautan nga mga binuhatan sa dili makianga- yon nga sulugoon, apan nga kita kinahanglan nga magtinguha sa espirituha- nong bahandi uban sa sama nga kadasig ug kakugi nga gipakita sa sulugoon sa pagtinguha sa materyal nga bahandi. Si Elder Talmage mipadayon, "Ang kalibutanong hunahuna sa mga tawo wala magpasagad sa mga tagana alang sa ilang umaabut nga katuigan, ug kadaghanan malapason nga nagtinguha sa pagtigum og daghan; samtang ang 'mga anak sa kahayag,' o kadtong mituo sa espirituhanong bahandi nga mao ang labing taas sa tanan nga mga kalibutanong mga katigayunan, nga dili kaayo madasigon, mabinantayon o maalamon" (Jesus the Christ, 463). Hangyoa ang mga sakop sa klase nga hilom nga magtandi sa gidugayon sa panahon, hunahuna, ug enerhiya nga ilang gihatag aron pagpadaghan sa sala- pi ug mga katigayunan uban sa gidugayon sa panahon, hunahuna ug enerhiya nga ilang gihatag sa pagpaninguha sa espirituhanong mga bahandi. Sa unsa nga paagi nga kita nahimong mas mainiton ug madasigon sa pagtinguha sa espirituhong mga bahandi? Ipamatuod nga aron makadawat og kinabuhing dayon, kita kinahanglan nga andam sa pagsalikway sa mga butang sa kalibutan ug moalagad sa Ginoo sa atong tibuok nga kasingkasing, gahum, hunahuna, ug kusog. Awhaga ang mga sakop sa klase nga magmapasalamaton alang sa yutan-on nga mga panalangin apan magtinguha sa pagsabut niini sa husto nga pagsabut. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Pagpaubos Basaha ug hisguti ang Lucas 14:7-11. Sa unsang paagi nga inyong nakit-an ang kamatuoran sa pamahayag ni Jesus diha sa Lucas 14:11? 2. Tinuod nga gugmang putli Unsa ang atong makat-unan gikan sa Lucas 14:12-14 mahitungod kon unsaon sa pag-alagad? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga kinahang- lan nga kita moalagad nga walay tuyo sa pagkuha og usa ka butang agi og balos, ug kinahanglan kita dili molimit sa atong pag-alagad ngadto niadtong mobayad pagbalik o gani mopasalamat kanato.) Unsa ang kinahanglan nga atong tumong sa pag-alagad? Sa unsa nga paagi nga ang tinuod nga gugmang putli makatabang kanato nga maduol ngadto sa Ginoo? Leksyon 17 89
90 3. Ang sambingay sa adunahan nga tawo ug ni Lazaro Ipabasa ug pahisguti sa mga sakop sa klase ang sambingay diha sa Lucas 16:19-31. Pagkamatay sa adunahan nga tawo, unsa ang iyang gihangyo nga buhaton ni Amahang Abraham alang sa iyang mga igsoon? (Tan-awa sa Lucas 16:27-28.) Unsa ang gitubag ni Abraham? (Tan-awa sa Lucas 16:29-31.) Unsa ang gitudlo niini kanato mahitungod sa pagpaminaw sa propeta? Sa unsa nga paagi nga kini nga sambingay nagtudlo kanato mahitungod sa kamahinungdanon sa pag-amuma sa mga kabus? (Tan-awa sa D&P 104:18.) Ang mga batan-on tingali malingaw nga ipadrama kini nga sambingay. Ibutang ang duha ka mga sakop sa klase (Abraham ug Lazaro) sa pikas bahin sa mga babag sama sa laray sa mga lingkuranan (ang dakung bung-aw), ug lain nga sakop sa klase (ang adunahan nga tawo) sa pikas bahin. Pagkuha og ikaupat nga sakop sa klase nga mao ang tigsaysay. Ipabasa sa mga sakop sa klase ang ilang mga linya gikan sa Lucas 16:19-31, unya ang tigsaysay mobasa sa tanan nga mga linya nga wala mabasa sa mga miapil.
"Siya Nawala, ug Siya Nakaplagan Na" Leksyon 18 Lucas 15:17 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa kalipay nga moabut kon kita maghinulsol ug kon kita motabang sa uban nga maghinulsol. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan. a. Lucas 15:1-10. Pinaagi sa sambingay sa nawala nga karnero ug sa sambi- ngay sa usa ka piraso nga plata, si Jesus nagtudlo sa bili sa mga kalag. b. Lucas 15:11-32. Pinaagi sa sambingay sa anak nga nawala, si Jesus nagtudlo nga ang Langitnong Amahan mobati og dakong kalipay sa pagpasaylo sa mahinulsulon. Ang Manluluwas nagtudlo usab sa iyang mga sumusunod nga magmapasayloon. c. Lucas 17:11-19. Ang tawo kinsa giayo ni Jesus sa sangla mibalik aron sa pagpasalamat kaniya. 2. Dugang nga basahonon: Mateo 18:11-14. 3. Kon anaa ang mga hulagway sa Ang Anak nga Usikan (62155 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 220) ug Ang Napulo ka mga Sanglahon (62150 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 221), gamita kini sa panahon sa leksyon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Si Jesus sa kasagaran mangutana og mga pangutana aron pag-awhag sa iyang mga tigpaminaw sa paggamit sa mga baruganan nga iyang gitudlo (tan-awa sa Mateo 16:13-16; Lucas 7:41-42). Mainampoon nga mag-andam og mga pangutana nga mag-awhag sa mga sakop sa klase sa pag- apil sa mga panaghisgutan ug motabang kanila nga makasabut ug makagamit sa mga baruganan nga gitudlo. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 63-70.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagsaysay mahitungod sa usa ka higayon sa dihang sila nawad-an og usa ka butang nga mahinungdanon kanila o sa dihang usa ka sakop sa pamilya nawala. Unya ipangutana ang mosunod nga mga pangutana: Unsa ang inyong gibati sa dihang ang butang o ang tawo nawala? Unsa ang inyong gibati sa diha nga ang butang o ang tawo nakit-an? Ikaw mahimo usab nga mangutana sa mga sakop sa klase sa pagsaysay mahi- tungod sa kasinatian nga ilang nasinati nga sila nawala ug unya nakit-an. 91
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 92 Ipasabut nga si Jesus kanunay nga nagtudlo sa espirituhanong mga leksyon pina- agi sa pag-istorya kanila sa mga kasinatian nga komon sa mga katawhan. Kini nga leksyon maghisgut sa pipila ka mga sambingay nga magtudlo sa kamahi- nungdanon sa pagpangita ug pagkakaplag niadtong nawala. Sa imong paghisgut sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut nga ang Langitnong Amahan ug si Jesukristo naghigugma sa matag usa ug buot nga kita mobalik ug mopuyo pag- usab uban kanila. 1. Ang Manluluwas nagtudlo sa bili sa mga kalag. Basaha ug hisguti ang Lucas 15:1-10. Ipasabut nga si Jesus mihatag sa sambingay sa nawala nga karnero ug sa sambingay sa usa ka piraso nga pilak human ang mga Pariseo ug mga escriba nagbagulbol, "Kini nga tawo nagaabiabi sa mga makasasala ug nakigsalo kanila sa pagpangaon" (Lucas 15:2). Diha sa sambingay sa nawala nga karnero, ang magbalantay mibiya sa nuben- tay nuebe aron pagpangita sa usa nga nawala (Lucas 15:4). Diha sa sambingay sa usa ka piraso nga plata, ang babaye nangita pag-ayo alang sa usa ka nawala nga plata (Lucas 15:8). Unsa ang atong makat-unan gikan sa mga gibuhat sa magbalantay ug sa babaye? (Tan-awa sa D&P 18:10-13.) Sa unsang mga paagi nga ang usa ka tawo "mawala"? Unsa ang atong respon- sibilidad niadtong nawala? (Tan-awa sa Lucas 15:4-5, 8; Alma 31:34-35.) Si Presidente Gordon B. Hinckley miingon: "Ang pipila sa atong mga kaubanan ... naghilak sa kasakit ug pag-antus ug pag-inusara ug kahadlok. Dako ug halangdon ang atong katungdanan sa pag-abag ug pagtabang kanila, sa pagbayaw kanila, sa pagpakaon kanila kon sila gigutom, sa pag-amuma sa ilang mga espiritu kon sila giuhaw alang sa kamatuoran ug pagkamatarung.... " ... Adunay mga tawo kinsa sa makausa init diha sa ilang hugot nga pagtuo, apan kansang hugot nga pagtuo nagkabugnaw. Daghan kanila nangandoy sa pagbalik apan wala mahibalo kon unsa ang buhaton. Sila nagkinahanglan og mahigalaon nga mga kamot nga motabang kanila. Uban sa gamay nga kakugi, daghan kanila ang mahimong mapabalik ngadto sa pagkaon pag-usab diha sa lamesa sa Ginoo. "Akong mga kaigsoonan, ako maglaum, ako mag-ampo nga ang matag usa kanato ... maninguha sa pagpangita niadtong kinsa nagkinahanglan sa panabang, kinsa anaa sa walay paglaum ug malisud nga mga kahimtang, ug mobayaw kanila diha sa espiritu sa gugma ngadto sa pagdawat diha sa Simbahan, diin ang malig-on nga mga kamot ug mahigugmaon nga mga kasingkasing moabiabi kanila, mohupay kanila, mopaluyo kanila, ug mobu- tang kanila diha sa paagi nga malipayon ug mabungahon nga mga kinabuhi" (sa Conference Report, Okt. 1996, 118; o Ensign, Nob. 1996, 86). Unsa ang atong bation diha sa pagbalik sa usa ka tawo nga nawala? (Ipapangita sa mga sakop sa klase ang tubag nga gisubli diha sa Lucas 15:5, 6, ug 9. Tan-awa usab diha sa mga bersikulo 7 ug 10 ug D&P 18:15-16.)
2. Si Jesus nagtudlo nga ang Langitnong Amahan magmaya diha sa pagpasaylo sa mahinulsolon. Basaha ug hisguti ang Lucas 15:11-32. Ipakita ang hulagway sa anak nga usikan. Diha sa sambingay sa anak nga usikan, unsa ang gibuhat sa manghud nga anak nga lalaki sa iyang kabilin? (Tan-awa sa Lucas 15:13) Unsa ang ubang mga paagi nga ang katawhan karon mobuhat og mga sayop susama niad- tong anak nga usikan. Unsa ang nahitabo sa anak nga usikan human niya giusikan ang iyang tanan nga kabilin? (Tan-awa sa Lucas 15:14-16.) Sa unsang paagi kini magamit sa atong panahon karon? Sa dihang ang anak nga usikan anaa na sa panginahanglan, kinsa ang miamu- ma kaniya didto sa layo nga nasud? (Tan-awa sa Lucas 15:16.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini? Kinsa ang gihunahuna sa anak sa dihang siya nakamatikod nga walay usa didto sa layo nga nasud ang nagpakabana kaniya? (Tan-awa sa Lucas 15:17.) Unsa ang atong makat-unan mahitungod sa paghinulsol gikan sa kinaiya sa anak? (Tan-awa sa Lucas 15:18-19.) Unsa ang gibuhat sa amahan sa dihang siya nakakita sa iyang anak nga miba- lik? (Tan-awa sa Lucas 15:20.) Unsay gihimo sa amahan sa pagkumpisal sa iyang anak? (Tan-awa sa Lucas 15:21-24.) Sa unsa nga paagi nga ang tubag sa amahan parehas usab sa tubag sa Ginoo kon kita maghinulsol? (Tan-awa sa Lucas 15:7; Mosiah 26:30; D&P 58:42.) Sa unsa nga paagi nga kita sama sa anak nga usikan? (Tan-awa sa kinutlo sa ubos.) Unsa nga paglaum ang gitanyag sa sambingay sa anak nga usikan? Nagpasabut ngadto sa sambingay sa anak nga usikan, si Presidente Gordon B. Hinckley miingon: "Ako mohangyo kaninyo sa pagbasa niana nga sugilanon. Matag ginikanan kinahanglang mobasa niini og balik-balik. Kini may igong kamahinungdanon alang sa matag panimalay, ug may igong kamahinungda- non alang sa tanang mga tawo, kay dili ba kitang tanan mga anak man nga usikan nga nagkinahanglan nga maghinulsol ug moambit sa mapasayloon nga kalooy sa atong Langitnong Amahan ug unya mosunod sa Iyang ehem- plo?" ("Of You It Is Required to Forgive," Ensign, Hunyo 1991, 5). Ngano nga ang magulang nga anak nasuko man sa paagi sa iyang amahan sa pagdawat sa iyang manghud nga anak? (Tan-awa sa Lucas 15:25-30.) Giunsa sa amahan pagtubag ang reklamo sa magulang nga anak? (Tan-awa sa Lucas 15:31-32.) Ngano nga usahay malisud man ang pagdawat og balik sa usa "ka anak nga usikan" nga naghinulsol na? Unsa ang atong makat-unan gikan sa gihimo niining tawhana ngadto sa iyang anak nga mibalik? (Tan-awa sa Lucas 15:32.) 3. Ang tawo nga giayo ni Jesus sa sangla mibalik aron sa pagpasalamat kaniya. Basaha ug hisguti ang Lucas 17:11-19. Ipakita ang hulagway sa napulo ka mga sanglahon. Leksyon 18 93
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 94 Samtang ang Manluluwas miadto sa Jerusalem, siya miayo sa napulo ka mga sanglahon (Lucas 17:11-14). Sa napulo ka mga sanglahon, pila ra man ang mibalik aron pagpahayag og pasalamat? (Tan-awa sa Lucas 17:15-16.) Unsa ang ubang mga katarungan nga kita, sama sa siyam ka dili mapasalamaton nga mga sanglahon, dili kanunay mopahayag sa atong pagpasalamat alang sa mga panalangin nga atong nadawat? Nganong mahinungdanon man nga kita mopahayag og pagpasalamat ngadto sa Ginoo? Bisan tuod nga ang tanang napulo ka mga sanglahon nalimpyo na, ang tawo lamang kinsa mibalik ang nahimong hingpit nga naayo (Lucas 17:14, 19). Unsa ang kalainan tali sa pagkaayo ug sa hingpit nga naayo? (Tan-awa ang kinutlo sa ubos.) Sa unsa nga paagi nga ang atong pagpasalamat ug hugot nga pagtuo makatabang kanato nga mahimong hingpit nga maayo? Si Bishop Merill J. Bateman nagtudlo: "Sa pagkahimong hingpit nga tawo, ang mapasalamaton nga sanglahon naayo diha sa sulod ingon man diha sa gawas. Niana nga adlaw ang siyam ka mga sanglahon naayo kutob sa panit, apan usa lamang ang adunay hugot nga pagtuo nga nakapahimong hingpit nga naayo" (sa Conference Report, Abr. 1995, 16; o Ensign, Mayo 1955, 14). Ipamatuod nga kita mobati og dakong kalipay kon kita maghinulsol ug mobalik ngadto sa Ginoo ug kon kita motabang sa uban nga mobalik. Ikaw mahimo nga mopahayag og pasalamat ni Jesus tungod sa mga sambingay ug sa ubang mga pagtulun-an nga nagpakita sa gugma sa Dios alang sa iyang mga anak ug sa iyang tinguha nga kita maghigugmaay sa usag usa. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Ang sambingay sa walay hinungdan nga ulipon Basaha ug hisguti ang sambingay sa walay hinungdan nga ulipon (Lucas 17:5-10). Si Jesus mihatag niini nga sambingay human ang mga Apostoles mihangyo kaniya, "Dugangi ang among hugot nga pagtuo" (Lucas 17:5). Unsa ang atong makat-unan niini nga sambingay mahitungod sa kon unsaon nga kita maka- dugang sa atong hugot nga pagtuo? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga kita motubo diha sa hugot nga pagtuo pinaagi sa makugihon nga pag-alagad sa Ginoo.) Ngano nga nahimo man kitang walay hinungdan nga mga ulipon bisan kon kita mibuhat sa tanang gisugo sa Ginoo kanato? (Tan-awa sa Mosiah 2:20-25.) Unsa ang gipadayag niini mahitungod sa gugma sa Ginoo alang kanato? 2. Ang sambingay sa mga mamumuo diha sa parasan Basaha ug hisguti ang sambingay sa mga mamumuo diha sa parasan (Mateo 20:1-16).
Niini nga sambingay, unsa ang nadawat sa matag mamumuo diha sa parasan? Ipasabut og maayo nga kadtong mitrabaho og usa ka oras nakadawat og susama nga suhol sama niadtong mitrabaho sa tibuok adlaw. Kita kinahanglan nga dili mabalaka kon kinsa ang makadawat sa labing dako o kinsa ang mihimo og labing dako diha sa pag-alagad sa Ginoo. Ang hingpit nga Maghuhukom sa tanan, kinsa nahibalo sa atong mga kasingkasing, mohukom kanato nga may kalooy ug mohatag kanato sa "bisan unsa nga matarung" (Mateo 20:4, 7). 3. Pagpasalida sa video Ang ikaupat nga bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), mahimong magamit sa pagpasabut kon giunsa pagtagad ang mga sanglahon sa mga panahon sa Bag-ong Tugon ug unsa ka dako nga panalangin nga kini nakapausab sa kinabuhi sa napulo ka mga sanglahon nga giayo ni Kristo. Kini nga bahin naglakip usab sa kasayuran mahitungod sa kon giunsa sa mga Judeo sa Bag-ong Tugon pagkwenta ang panahon. Ikaw mahimo usab nga mopasalida niini nga bahin kon maghisgut na ka sa sambingay sa mga mamu- muo diha sa parasan (tan-awa sa ikaduhang dugang nga ideya sa pagtudlo), aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga mas makasabut sa pangulo sa pani- malay nga "milakaw sa ikatulo nga takna" ug usab sa ikaunom, ikasiyam, ug sa mga katapusang takna (Mateo 20:3, 5-6). Leksyon 18 95
Leksyon 19 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 96 "Ang Imong Hugot nga Pagtuo Nakaluwas Kanimo" Lucas 18:1-8, 35-43; 19:1-10; Juan 11 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makapalambo og mas dakong hugot nga pagtuo sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Lucas 18:1-8. Pinaagi sa sambingay sa dili matarung nga maghuhukom ug sa biyuda, si Jesus nagtudlo sa kamahinungdanon sa makanunayon nga pag-ampo. b. Lucas 18:35-43. Usa ka buta nga tawo ang nagpakita sa iyang hugot nga pagtuo ug giayo ni Jesus. c. Lucas 19:1-10. Si Jesus gidawat sa balay ni Zaqueo. d. Juan 11:1-54. Si Jesus mipamatuod sa iyang pagkabalaan pinaagi sa pagpa- buhi og balik ni Lazaro gikan sa patay. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 10:46-52; Lucas 11:5-13; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Hugot nga Pagtuo." 3. Kon anaa ang hulagway nga Si Kristo Nag-ayo sa Buta nga Tawo (62145 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 213) ug Si Jesus Mipabangon ni Lazaro gikan sa Patay (62148 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 222), gamita kini panahon sa leksyon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Si Presidente David O. McKay miingon, "Ikaw maka- tudlo lamang sa epektibo nga paagi kon ikaw mismo mibati niini" (Gospel Ideals [1953], 190). Pagsiksik pinaagi sa pagtuon, pag-ampo, ug pagkamasulun- don aron paglig-on sa imong pagpamatuod sa mga baruganan nga imong gitudlo. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call, [36123], mga pahina 12-19.) Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Sa wala pa mobiya si Elder Hugh B. Brown para magmisyon, ang iyang inahan misulti kaniya: "Hugh, nahinumdom ka ba sa dihang gamay pa ka nga bata nga diha kay dau- tan nga damgo ug momata sa gabii nga nahadlok? Manawag ka gikan sa imong lawak, 'Mama, naa ka ba diha?' ug motubag ko ug mosulay sa paghupay nimo ug mopawala sa imong mga kahadlok. Karon nga moadto na ka sa misyon ug mogawas na sa kalibutan, dunay mga panahon nga mahadlok ka, nga mobati ka og kaluya, nga dili sarang, nag-inusara, ug dunay mga problema. Gusto kong masayud ka nga makatawag ka sa imong Langitnong Amahan sama sa imong
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan naandang pagtawag kanako ug moingon, 'Amahan, naa ka ba diha? Nagkinahanglan ko sa imong tabang.' Buhata kini uban sa kahibalo nga Siya anaa ug nga Siya andam sa pagtabang kanimo kon ikaw mobuhat sa imong bahin ug mopuyo nga takus sa imong mga panalangin. Gusto kong mopasalig kanimo pag-usab nga Siya anaa ra ug motubag sa imong mga pag-ampo ug mga panginahanglan alang gayud sa imong kaayohan" (gi-istorya ni Marvin J. Ashton, "Know He Is There," Ensign, Peb. 1994, 50). Ipasabut nga niini nga leksyon atong tun-an ang mga kasayuran sa kasulatan nga makatabang kanato nga mopalambo og mas dakong hugot nga pagtuo nga ang Langitnong Amahan ug si Jesukristo nakaila ug nahigugma sa matag usa kanato. Pilia sa mainampoong paagi ang tudling sa mga kasulatan, mga pangutana, ug uban pang materyal sa leksyon nga mas makatubag sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. Hisguti kon sa unsa nga paagi nga magamit ang pinili nga mga kasulatan sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase nga mopaambit og mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Jesus nagtudlo sa sambingay sa dili matarung nga maghuhukom ug sa biyuda. Basaha ug hisguti ang Lucas 18:1-8. Ipasabut nga si Jesus nagtudlo niini nga sambingay ngadto sa pundok sa mga Pariseo. Sumala sa Lucas 18:1, ngano nga si Jesus mihatag man sa sambingay sa dili matarung nga maghuhukom ug sa biyuda? Giunsa pagtudlo niini nga sam- bingay nga kita "kinahanglan nga mag-ampo sa kanunay"? (Tan-awa sa Lucas 18:1-8.) Si Elder James E. Talmage nagtudlo, "Si Jesus wala magpasabut nga samtang ang makasasala nga maghuhukom sa katapusan misugot sa hangyo ang Dios mobuhat usab; apan Siya mipasabut nga bisan kon ang maong tawo parehas niini nga maghuhukom, kinsa 'walay kahadlok sa Dios ni pagtahud sa tawo,' nga sa katapusan maminaw ug mosugot sa hangyo sa biyuda, walay usa nga magduhaduha nga ang Dios, ang Makiangayon ug Maloloy-on, maminaw ug motubag" (Jesus the Christ, 3rd ed. [1916], 436). Unsa ang gipasabut sa pag-ampo kanunay? (Tan-awa sa Lucas 18:7; Alma 34:27.) Unsa nga mga panalangin ang moabut kanato kon kita mag-ampo kanunay? (Tan-awa sa Lucas 18:7-8, 2 Nephi 32:9; D&P 90:24.) Sa unsa nga paagi nga ang makanunayon nga pag-ampo usa ka buhat sa hugot nga pagtuo? Unsa ang angay natong buhaton kon kita nagmakanunayon sa pag-ampo ug mibati nga kita wala makadawat og tubag? Si Elder Richard G. Scott miingon: "Kini usa ka sayop nga hunahuna nga ang matag pag-ampo nga atong gihalad tubagon dayon. Ang uban nga mga pag-ampo nagkinahanglan og igo nga paningkamot sa atong bahin.... "Kon kita mosaysay og usa ka problema ug motanyag sa kasulbaran [ngadto sa atong Langitnong Amahan], usahay Siya motubag og oo, usahay dili. 97
98 Kasagaran Siya dili motubag, dili tungod kay kulang sa pagtagad, apan tungod kay Siya nahigugma kanato - sa hingpit. Siya buot nga kita mogamit sa mga kamatuoran nga Iyang gihatag kanato. Aron kita molambo, kita kinahanglan nga mosalig sa atong kahanas sa paghimo og husto nga mga paghukom. Kita kinahanglan nga mobuhat unsa ang atong gibati nga matarung. Inig abut sa panahon, Siya motubag. Siya dili mopakyas kanato" (sa Conference Report, Okt. 1989, 30-31; o Ensign, Nob. 1989, 30-31.) Unsa ang inyong nakat-unan samtang kamo nagpadayon sa inyong pag- ampo? 2. Usa ka buta nga tawo nagpakita sa iyang hugot nga pagtuo ug giayo ni Jesus. Basaha ug hisguti ang Lucas 18:35-43. Ipakita ang hulagway ni Jesus nga nag- ayo sa buta. Giunsa pagpakita sa buta nga tawo nga didto sa duol sa Jerico nga siya adunay hugot nga pagtuo sa Ginoo? (Tan-awa sa Lucas 18:38-42.) Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan samtang kamo nagpakita sa inyong hugot nga pagtuo? Giunsa pagpakita sa tawo og pasalamat sa dihang siya nakakita na? (Tan-awa sa Lucas 18:43; tan-awa usab sa Marcos 10:52.) Unsaon nato pagpakita sa atong pasalamat ngadto sa Ginoo? 3. Si Jesus gidawat sa balay ni Zaqueo. Basaha ug hisguti ang Lucas 19:1-10. Kinsa si Zaqueo? (Tan-awa sa Lucas 19:2. Ipasabut nga ang mga publikano mga Judeo nga nagtrabaho isip maniningil sa buhis alang sa pangagamhanan sa Roma. Ang mga Judeo sa kasagaran wala mahimuot sa mga publikano ug nag-isip kanila nga mga mabudhion ug mga makasasala.) Giunsa ni Zaqueo pagpakita sa iyang dako nga tinguha nga makakita ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 19:3-4.) Unsa ang gisulti ni Jesus ngadto ni Zaqueo human nga nakita siya diha sa kahoy? (Tan-awa sa Lucas 19:5.) Unsa ang gitubag ni Zaqueo sa mga pulong ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 19:6.) Unsa ang atong mahimo aron malipayon nga modawat sa Manluluwas diha sa atong mga panimalay? Unsa ang reaksyon sa mga katawhan sa dihang si Jesus miadto aron mouban ni Zaqueo? (Tan-awa sa Lucas 19:7.) Sa unsa nga paagi nga ang tubag ni Jesus ngadto ni Zaqueo lahi gikan sa tubag sa uban? (Tan-awa sa Lucas 19:5.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa ehemplo ni Jesus niini nga istorya? Daghang mga tawo ang naglikay kang Zaqueo tungod sa iyang katungdanan isip usa ka publikano (Lucas 19:2, 7; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Maniningil sa Buhis.") Sa unsa nga paagi nga kita usahay mohimo og susama nga mga paghukom batok sa uban? Nganong mahinungdanon man alang kanato sa dili pagsalikway sa uban o maghunahuna nga kita mas maayo kay kanila? (Tan-awa sa Alma 5:54-56; 38:13-14.) Unsaon nato pagbuntog ang dili maayo nga mga pagbati batok sa uban?
Leksyon 19 Si Elder Joe J. Christensen miingon: "Adunay mga tawo kinsa mobangon matag buntag nga mahadlok moadto sa eskwelahan, o bisan gani ngadto sa kalihokan sa Simbahan, tungod kay sila naguol kon unsaon sila sa pagtagad. Kamo adunay gahum sa pag-usab sa ilang mga kinabuhi ngadto sa mas maayo.... Ang Ginoo naglaum kaninyo nga mahimong tiglig-on ug mobayaw kanila. Ayaw kaayo paghunahuna alang sa inyong kaugalingon ug paghuna- huna og sobra mahitungod sa gahum nga anaa kaninyo aron pagtabang sa uban, bisan kadtong sakop sa inyong kaugalingong pamilya" (sa Conference Report, Okt. 1996, 54; o Ensign, Nob. 1996, 39). 4. Si Jesus mipabuhi og balik ni Lazaro gikan sa patay Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 11:1-54. Ipasabut nga human miadto si Jesus sa panimalay ni Zaqueo, siya nakadawat og mensahe gikan sa iyang mga higala nga sila si Maria ug Marta nga ang ilang igsoong lalaki nga si Lazaro, nga minahal usab nga higala ni Jesus, masakiton (Juan 11:1-5). Human sa duha ka adlaw, si Jesus mihangyo sa iyang mga tinun-an sa pag-uban kaniya ngadto sa Betania, ang dakbayan sa Judea, diin si Maria, Marta, ug Lazaro nagpuyo (Juan 11:6-7). Sa dihang si Jesus mibalik didto sa Betania, si Lazaro namatay sulod na sa upat ka adlaw (Juan 11:17). Unsa ang gibuhat ni Marta sa dihang siya naka- dungog nga si Jesus nagsingabut? (Tan-awa sa Juan 11:20.) Unsa ang nakada- ni kaninyo sa pagpamatuod ni Marta sa balaanong misyon sa Manluluwas? (Tan-awa sa Juan 11:21-27.) Unsa ang gibuhat ni Jesus sa dihang iyang nakita si Maria ug ang uban pa nga naghilak? (Tan-awa sa Juan 11:33-35.) Sa unsang paagi kini nga kasayuran nakaimpluwensya sa inyong mga pagbati mahitungod ni Jesus? Bisan pa sa iyang lig-on nga pagpamatuod, ang hugot nga pagtuo ni Marta daw naluya sa dihang si Jesus mihangyo nga ang bato pagakuhaon gikan sa lubnganan ni Lazaro (Juan 11:39). Giunsa siya pagtabang ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 11:40). Unsa ang atong nakat-unan gikan niini mahitungod sa unsa ang gipaabut sa Ginoo gikan kanato? Unsa ang natudlo ngari nato sa pag-ampo ni Jesus sa wala pa niya mapaba- ngon si Lazaro mahitungod sa iyang relasyon uban sa iyang Amahan? (Tan- awa sa Juan 11:41-42.) Sa unsa nga paagi nga kita makasunod sa ehemplo ni Jesus sa atong personal ug sa pamilya nga pag-ampo? Ipakita ang hulagway ni Jesus nga mipabuhi og balik ni Lazaro gikan sa patay, ug pagdapit og usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Juan 11:43-44. Si Jesus mipabuhi og balik sa duha ka tawo gikan sa patay (Marcos 5:22-24, 35-43; Lucas 7:11-17). Sa unsa nga paagi nga ang pagkabuhi og balik ni Lazaro gikan sa patay magkalahi gikan sa duha ka miaging mga hitabo? (Ang anak nga babaye ni Jairo ug anak nga lalaki sa biyuda sa Nain gibuhi og balik gikan sa patay human sa pagkabulag sa ilang lawas ug espiritu. Sila wala pa mabutang sa lubnganan. Si Lazaro namatay sulod sa upat na ka mga adlaw, ug ang iyang lawas diha na sa lubnganan.) Sa unsa nga paagi nga ang milagro sa pagbuhi og balik ni Lazaro gikan sa patay usa ka saksi sa balaan nga misyon sa Manluluwas? Unsa nga epekto ang 99
Panapos Dugang nga Ideya sa Pagtudlo 100 anaa niini nga milagro diha sa mga tawo nga nakasaksi niini? (Tan-awa sa Juan 11:45-46.) Giunsa pagpalig-on niini nga milagro sa inyong hugot nga pagtuo diha sa Manluluwas? Ipasabut nga ang mga baruganan nga gitudlo niining mga kasayuran nga imong gihisgutan nakapalig-on sa atong hugot nga pagtuo sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. Human sa mubo nga pagribyu sa mga kasayuran, basaha ang mosunod nga mga pamahayag ni Elder Thomas S. Monson: "Ang pagpanglabay sa panahon wala makapausab sa kasarang sa Manunubos sa pag-usab sa mga kinabuhi sa mga tawo. Sama sa iyang gisulti ngadto sa patay nga Lazaro, siya usab misulti nganha kaninyo ug kanako: ' ... gula kamo.' (Juan 11:43.) Gula kamo gikan sa walay paglaum nga pagduhaduha. Gula kamo gikan sa mga kasakit sa sala. Gula kamo gikan sa kamatayon sa walay pagtuo. Gula kamo ngadto sa pagkabag-o sa kinabuhi. Gula kamo" (sa Conference Report, Abr. 1974, 72; o Ensign, Mayo 1974, 50). Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpangita og mga paagi nga sila makapalig-on sa ilang hugot nga pagtuo sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Ang sambingay sa Pariseo ug sa publikano Basaha ug hisguti ang sambingay sa Pariseo ug sa publikano (Lucas 18:9-14). Unsaon ninyo paghulagway ang pag-ampo sa Pariseo niini nga sambingay? Unsaon ninyo paghulagway ang pag-ampo sa publikano? Unsay buot ipasabut sa "ang matag-usa nga magapahitaas sa iyang kaugali- ngon, igapaubos; apan ang magapaubos sa iyang kaugalingon, igapahitaas"? (Tan-awa sa Lucas 18:14; Ether 12:27.)
"Alaot Kamo, ... Mga Maut" Leksyon 20 Mateo 21-23; Juan 12:1-8 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makaila ug makalikay sa pagminaut ug sa ingon niini makapalig-on sa ilang pasalig ngadto ni Jesukristo. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Juan 12:1-8. Si Jesus mipanaw ngadto sa Betania, diin si Maria midihog sa iyang mga tiil. Si Judas misaway sa paggamit ni Maria sa mahalon nga lana. b. Mateo 21:1-11. Si Jesus mibalik ngadto sa Jerusalem alang sa Kasaulogan sa Pagpalabay. Siya mihimo sa usa ka madaugon nga pagsulod ngadto sa dak- bayan, nga nagsakay sa asno, sa nati nga anak sa asno. c. Mateo 21:23-46. Ang labaw sa mga pari ug mga anciano miadto ni Jesus didto sa templo ug mihagit sa iyang awtoridad. Imbis nga tubagon ang ilang mga pangutana, si Jesus misulti kanila sa sambingay sa duha ka anak nga mga lalaki ug sa sambingay sa pangulo sa panimalay. d. Mateo 22:15-46. Ang mga escriba ug mga Pariseo misulay sa paglaang ni Jesus ngadto sa pagsulti og usa ka butang nga makapahimo kanila sa pagda- ut ug paghukom kaniya. e. Mateo 23. Si Jesus mihukom sa mga escriba ug mga Pariseo tungod sa ilang pagkamaut. 2. Dugang nga basahonon: Mateo 26:6-13; Marcos 11-12; 14:3-9; Lucas 11:37-51; 19:29-48; 20; Juan 12:12-18; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pariseo," ug "Saduceo." 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala og usa ka tasa nga limpyo sa gawas ug sa sulod ug usa nga susama nga tasa nga limpyo sa gawas apan hugaw sa sulod. 4. Kon anaa ang hulagway nga Madaugon nga Pagsulod (62173 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 223), gamita kini sa panahon sa leksyon. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Samtang ikaw mangandam sa pagtudlo, ikaw kina- hanglan nga mobuhat og labaw pa kay sa pagbasa lamang sa gihatag nga mga kasulatan. Tun-i ang matag kasulatan labing ubos makatulo ka mga higayon. Sa unang higayon, basaha kini aron makasabut unsa ang mga sulod sa mga tudling. Unya tun-i kini og maayo, nga mangita sa mga baruganan, mga dok- trina, ug mahinungdanong mga hitabo. Unya basaha kini pag-usab, nga mag- siguro kon hain sa mga tudling ang mas motubag sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase ug magplano og mga paagi aron paghisgut niadto nga mga tudling. 101
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 102 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang duha ka mga tasa (tan-awa ang seksyon sa "Pagpangandam".) Siguroha nga ang mga sakop sa klase makakita lamang sa gawas sa matag tasa. Hain niining duha ka tasa ang gusto ninyong imnan? Ipakita sa mga sakop sa klase ang sulod sa matag tasa. Karon asa nga tasa ang gusto ninyong imnan? Ngano man? Ipasabut nga si Jesus mitandi sa mga Pariseo ngadto sa usa ka tasa nga limpyo sa gawas apan hugaw ang sulod (Mateo 23:25-26). Ang mga Pariseo mihatag og dakong pagtagad ngadto sa dayag nga mga ordinansa ug mga lihok nga mopakita kanila nga kunohay matarung, apan sila wala kaayo magtagad sa tinuoray nga pagkamatarung diha sa ilang mga kasingkasing. Tungod niini si Jesus mitawag kanila nga mga maut. Kini nga leksyon maghisgut sa pagsaway sa Manluluwas sa mga maut - mga tawo nga mopakita nga ingon nga matarung apan wala maninguha sa pagpuyo sa matarung nga paagi. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon unsa ang gitudlo niini mahitungod sa paglikay sa kamaut. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpukos sa pag-ila ug pagtul-id sa kamaut diha sa ilang kaugalingon nga mga kinabuhi, kay sa pag-ila niini diha sa uban. 1. Si Maria midihog sa mga tiil ni Jesus. Basaha ug hisguti ang Juan 12:1-8. Ipasabut nga lima ka adlaw sa wala pa ang Paglansang kaniya sa krus, si Jesus migahin og usa ka gabii uban sa iyang mga higala didto sa Betania. Didto si Maria, ang igsoon ni Marta ug ni Lazaro, nga midihog sa mga tiil sa Manluluwas sa lunsayng nardo [spikenard], usa ka maha- lon nga pahumot (Juan 12:1-3). Si Elder James E. Talmage mipasabut ngano nga mibuhat siya niini: "Ang pagdihog sa ulo sa usa ka dinapit ginamit ang ordinaryo nga lana mao ang pagpasidungog kaniya; sa pagdihog sa iyang mga tiil mao ang pagpakita sa dili kasagaran ug talagsaon nga pagtagad; apan ang pagdihog sa ulo ug mga tiil sa lunsayng nardo [spikenard], ug sa ingon ka daghan, mao ang pag- hatag og balaanong pagtahud nga dili kasagaran ihatag bisan gani sa mga hari. Ang gibuhat ni Maria mao ang pagpahayag og pagdayeg; kadto mao ang nangalimyon nga tubod gikan sa kasingkasing nga nag-awas uban sa pagsimba ug paghigugma" (Jesus the Christ, 3rd ed. [1916], 512). Si Maria midihog sa mga tiil sa Ginoo aron pagpakita sa iyang gugma ngadto kaniya. Unsaon man nato sa pagpakita sa atong gugma ngadto sa Ginoo? Ang mga lihok ni Maria gisaway ni Judas. Unsa ang iyang gisulti nga unta pagabuhaton sa pahumot? (Tan-awa sa Juan 12:4-5.) Sa unsa nga paagi nga si Judas usa ka maut? (Tan-awa sa Juan 12:6). Kon ikaw wala maggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, gamita ang kasayuran diha sa kalihokan aron
Leksyon 20 sa pagpasabut unsa ang usa ka maut. Ipasabut nga ang ulahing bahin sa lek- syon maghisgut unsa ang gibati sa Manluluwas mahitungod sa mga maut.) 2. Si Jesus mihimo ug usa ka madaugon nga pagsulod ngadto sa Jerusalem. Basaha ug hisguti ang Mateo 21:1-11. Ipakita ang hulagway sa madaugon nga pagsulod ni Jesus. Ipasabut nga sa dihang si Jesus mibalik sa Jerusalem alang sa Pagpalabay, daghang mga tawo ang miadto aron motan-aw kaniya tungod kay sila nakadungog nga siya mipabuhi og balik ni Lazaro gikan sa patay (Juan 12:17-18). Samtang si Jesus nagsingabut sa dakbayan, siya gisugat sa dakong panon sa mga katawhan kinsa mibutang sa ilang mga saput diha sa iyang agia- nan ug mihimaya kaniya uban sa mga sanga sa palma, usa ka pasidungog nga kasagaran gitagana alang sa mga hari ug mga conquistador. Kini katumanan sa panagna ni Zacarias (Zacarias 9:9) ug nga usa pa ka lain nga pagmatuod nga si Jesus mao ang gisaad nga Mesiyas. Unsa ang nakadani kaninyo mahitungod sa istorya ni Jesus nga mapainubsa- nong nagsakay apan nagmadaugon ngadto sa Jerusalem? Unsa sa inyong hunahuna ang inyong bation kon didto pa kamo niadtong higayona? Ang katawhan kinsa mihimaya ni Jesus ginamit ang mga sanga sa palma miila kaniya ingon nga usa ka propeta ug hari (Mateo 21:9, 11; Lucas 19:38), apan ang uban wala makasabut sa iyang misyon ug misalikway kaniya. Sa unsa nga mga paagi nga ang mga tawo wala makasabut o misalikway sa Manluluwas karon? Sa unsa nga paagi nga kita mas modawat kaniya sa hingpit ug modawat kaniya diha sa atong mga kinabuhi? 3. Si Jesus mihatag sa sambingay sa duha ka anak nga mga lalaki ug sa sambingay sa pangulo sa panimalay. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 21:23-46. Diha sa sambingay sa duha ka anak nga mga lalaki, sa unsa nga paagi nga ang unang anak nga lalaki mipamatuod nga mas masulundon kay sa ikadu- hang anak nga lalaki? (Tan-awa sa Mateo 21:28-30.) Giunsa ni Jesus paggamit kini nga sambingay ngadto sa iyang mga tigpaminaw? (Tan-awa sa Mateo 21:31-32; tan-awa usab sa Hubad ni Joseph Smith sa Mateo 21:33.) Sa unsa nga paagi nga ang mga publikano ug mga puta sama sa unang anak nga lala- ki? (Sa sinugdanan sila misalikway sa mga sugo sa Dios, apan sa dihang si Juan misangyaw ngadto kanila, sila midawat ni Kristo ug naghinulsol sa ilang mga sala.) Sa unsa nga paagi nga ang labaw nga mga pari ug mga anciano sama sa ikaduhang anak nga lalaki? (Sila miangkon nga misunod sa Dios, apan sila misalikway sa mga pagtulun-an ni Juan ug misalikway ni Jesus bisan human sila nakakita kaniya.) Sa unsa nga paagi nga ang ikaduhang anak nga lalaki usa ka maut? Unsa nga mga saad ang atong gihimo ngadto sa Ginoo? (Ikaw mahimo nga mohisgut sa mga saad sama sa atong gihimo sa bunyag, kon kita moambit sa sakramento, ug kon kita modawat sa priesthood.) Sa unsa nga paagi nga usahay kita sama sa ikaduhang anak nga lalaki? Unsaon nato pagpalig-on sa atong pasalig ngadto sa Ginoo? Unsaon nato pagtabang sa matag usa nga makatuman sa mga saad nga atong gihimo ngadto sa Ginoo? Diha sa sambingay sa pangulo sa panimalay (Mateo 21:33-41), kinsa ang girepresentaran sa pangulo sa panimalay, o sa tag-iya sa ubasan? (Ang atong 103
104 Amahan sa Langit.) Sa mga saop? (Ang relihiyoso nga mga pangulo sa mga Judeo sa panahon ni Jesus.) Sa mga sulugoon? (Ang mga propeta.) Sa anak nga lalaki nga gipatay sa mga saop? (Si Jesukristo.) Sa unsa nga paagi nga ang relihiyoso nga mga pangulo sa mga Judeo sama sa mga saop? Unsa ang nahibaloan sa pangulo sa mga pari ug mga anciano nga mahitabo ngadto sa mga saop kon ang tag-iya sa ubasan moabut? (Tan-awa sa Mateo 21:41.) Kinsa ang "bato nga gisalikway sa mga magtutukod"? (Tan-awa sa Mateo 21:42; Mga buhat 4:10-12.) Kinsa ang mga magtutukod? Unsa ang gisulti ni Jesus nga mahitabo ngadto sa mga magtutukod nga misalikway sa tukurang bato? (Tan-awa sa Mateo 21:43-44.) Sa unsa nga paagi nga ang mga pulong ni Jesus diha sa bersikulo 43 magamit ngari nato? Unsa ang gibati sa labaw nga mga pari ug mga Pariseo sa dihang sila naka- amgo nga si Jesus nagsulti mahitungod kanila niini nga mga sambingay? (Tan-awa sa Mateo 21:45-46.) Unsaon nato pagbuntog ang bisan unsa nga garbo o kaligutgut nga ato untang bation kon sultihan sa paghinulsol? 4. Ang mga escriba ug mga Pariseo misulay sa paglaang ni Jesus. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 22:15-46. Ipasabut nga kini nga mga bersikulo girekord katulo ka mga higayon sa dihang ang mga Pariseo ug mga Saduceo misulay sa paglaang ni Jesus sa pagsulti og usa ka butang nga makapahimo kanila sa pagdaut ug paghukom kaniya. Giunsa sa mga Pariseo sa pagsulay sa paglingla ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 22:15-17. Ipasabut nga kon si Jesus mitubag og oo sa pangutana, sila mahi- mong makapasangil kaniya nga nagpaluyo sa gikasilagan nga pangagamhanan sa Roma. Kon siya mitubag og dili, sila makapasangil og pagsukol batok sa kagamhanan.) Unsa ang nakita ni Jesus mahitungod sa iyang mga tigpanguta- na? (Tan-awa sa Mateo 22:18. Itudlo nga ang Ginoo nahibalo sa atong mga kasingkasing ug mga hunahuna. Kita dili makatago bisan unsa gikan kaniya.) Giunsa ni Jesus pagtubag ang pangutana? (Tan-awa sa Mateo 22:19-21.) Sa unsa nga paagi nga kini nga tubag mogiya kanato sa paghatag og pagpaluyo sa Dios ug sa kalibutanon nga mga pangagamhanan? (Tan-awa usab sa Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:12.) Giunsa sa mga Saduceo sa pagsulay og lingla ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 22:23-28.) Sa unsa nga paagi nga ang mga Saduceo nagminaut sa ilang mga pangutana? (Tan-awa sa Mateo 22:23. Sila nagpakaaron-ingnon nga nabalaka mahitungod sa kaminyoon diha sa pagkabanhaw, apan sila wala motuo sa pagkabanhaw.) Giunsa ni Jesus pagtubag ang ilang pangutana? (Tan-awa sa Mateo 22:29-30. Ipasabut nga ang Doktrina ug mga Pakigsaad 132:15-16, 19 nagtin-aw sa mga panudlo ni Jesus. Kadtong wala makahimo ug wala mohu- pot sa mga pakigsaad sa kaminyoon sa templo mahimong mag-inusara didto sa langit. Alang niadtong mihimo ug mituman niini nga mga pakigsaad, ang kaminyoon mohangtud sa kahangturan. Unsa ang ikatulo nga pagsulay sa paglingla ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 22:34-36.) Sa unsang paagi nga ang tubag ni Jesus nakasulbad niini nga pangutana? (Tan-awa sa Mateo 22:37-40.) Sa inyong hunahuna ngano nga kining duha ka dagkong mga sugo mahinungdanon man kaayo? Unsa ang atong mahimo aron makasunod sa hingpit niining mga sugo?
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 20 Si Elder Howard W. Hunter miingon: "Siya nahigugma sa Ginoo sa tibuok niyang kasingkasing kinsa ... andam sa paghatag, pagbuhat o pag-antus sa bisan unsa aron sa pagpahimuot kaniya ug paghimaya kaniya. Siya nahigug- ma sa Dios sa tibuok niyang kalag ... kinsa andam magpakamatay alang kani- ya ug nga pagakuhaan sa mga kaharuhay sa kalibutan aron sa paghimaya kaniya. Siya nahigugma sa Dios sa tibuok niyang kusog kinsa naninguha sa tanang gahum sa iyang lawas ug kalag sa pag-alagad sa Dios. Siya nahigugma sa Dios sa tibuok niyang hunahuna nga migamit sa iyang kaugalingon aron lamang makaila sa Dios ug sa iyang kabubut-on, kinsa nakakita sa Dios diha sa tanang butang ug midawat kaniya sa tanan nga mga paagi" (sa Conference Report, Abr. 1965, 58; o Improvement Era, Hunyo 1965, 512). 5. Si Jesus misaway sa sala sa pagminaut. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 23. Ang mga escriba ug mga Pariseo mibayad sa ikapulo, mihatag ngadto sa mga kabus, mitambong sa mga pagsimba, ug moadto kanunay sa templo. Unsa ang hinungdan nga ang Ginoo misaway kanila? (Tan-awa sa Mateo 23:5; 14, 23-28. Sila mibuhat niini nga mga butang dili tungod sa hugot nga pagtuo, apan tungod sa tinguha nga makit-an sa uban ingon nga matarung.) Unsa ang "labaw nga bug-at nga mga butang" nga giingon sa Ginoo nga wala nila mabuhat? (Tan-awa sa Mateo 23:23.) Unsaon man nato pagsiguro nga kita nagbuhat niini nga "labaw nga bug-at nga mga butang" diha sa atong kauga- lingong mga kinabuhi? Sa unsa nga paagi nga kita isip mga sakop sa Simbahan usahay mahimong mga maut? (Sama pananglit, kon kita motambong sa mga miting sa Simbahan kita malagmit mas maghunahuna nga makit-an sa uban kay sa pagsimba sa Dios. Kita mahimong magbagulbol bahin sa mga buluhaton sa Simbahan diin kita wala makadawat og dakong pagtagad alang sa atong pag-alagad. Kita mahimong mopaluyo sa atong mga lider sa Simbahan ug unya mosaway sa ilang mga desisyon.) Unsa ang atong buhaton aron makalikay sa pagminaut? Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna sa hilom niining mga pangutana: Ako ba nag- bayad sa ikapulo, naghatag sa mga kabus, nagtambong sa akong mga miting, ug nag-alagad sa uban alang sa akong kaugalingong himaya o alang sa himaya sa Dios? Sa tanan nakong mga lihok, ako ba naninguha nga mas maduol ngadto sa akong Amahan sa Langit ug ni Jesukristo? Awhaga ang matag sakop sa klase sa pagsuta sa ilang mga kinabuhi mahitungod sa pagminaut ug sa pagpaninguha sa pagwagtang niini. Ipamatuod nga ang kinasingkasing nga tinguha sa pag-alagad ug pagsunod ni Jesukristo, nga dinasig tungod sa gugma ug hugot nga pagtuo diha kaniya, makahimo kanato nga mas maduol ngadto kaniya ug mopalambo sa atong gugma ug hugot nga pagtuo. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 105
106 1. Si Jesus mitunglo sa walay bunga nga kahoy nga igira, usa ka simbolo sa kamaut. Basaha ug hisguti ang Mateo 21:17-22. Ipasabut nga ang lain nga simbolo sa kamaut mao ang kahoy nga igira nga nakita ni Jesus sa iyang pagpaingon ngadto sa Jerusalem. Unsa ang gibuhat ni Jesus sa diha nga iyang nakita nga ang kahoy daghan og mga dahon apan walay bunga? (Tan-awa sa Mateo 21:19.) Sa unsa nga paagi nga ang kahoy nga igira sama sa usa ka maut? Si Elder James E. Talmage mipasabut: "[Ang kahoy] mao ang hingtungdan sa tunglo ug ang hilisgutan sa mga panudlo nga pakigpulong sa Ginoo, tungod kay, ang pagbaton og mga dahon, kini malimbungon kay walay bunga. Kon ang kahoy nakabaton pa og moral nga kaugalingong kabubut-on, kita mosa- way gyud niini nga usa ka maut; ang pagkawalay bunga pinarisan sa daghang mga dahon mihimo niini nga usa ka simbolo sa tawhanong kamaut" (Jesus the Christ, 3rd ed. [1916], 527). 2. Pagpasalida sa video Ang ikaduhang bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), mipasabut sa paggamit sa mga Judeo sa mga pilakteria [phylacteries] ug mga borlas [fringes]. Kon wala nimo mapasalida kining bahina diha sa leksyon 9, mahimo nga imo kining ipasalida karon aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa Mateo 23:5 ("sila mipalapad sa ilang mga pilakteria, ug mipadako sa mga borlas diha sa ilang mga saput"). Hisguti kon sa unsang paagi nga kining mga butanga nahimong simbolo sa kamaut sa mga escriba ug mga Pariseo. 3. "Sila nahigugma sa mga pagdayeg sa mga tawo" (Juan 12:43) Si Juan mirekord nga daghang mga tawo nga mituo ni Jesus dili moangkon sa ilang mga pagtuo tungod kay "sila nahigugma sa mga pagdayeg sa mga tawo labaw pa kay sa pagdayeg sa Dios" (Juan 12:42-43). Sa unsa nga paagi nga kita usahay mahimong mas interesado sa pagdawat "sa pagdayeg sa mga tawo"? Unsa ang mga sangputanan sa pagtinguha "sa pagdayeg sa mga tawo"? Unsaon nato pagbuntog sa tinguha nga maghunahuna sa pagdayeg ug pasidungog gikan sa uban? (Tan-awa sa D&P 82:19; 88:67.)
"Unsa ang Timailhan sa Imong Pag-anhi?" Leksyon 21 Joseph Smith--Mateo (Mateo 24) Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makaila sa mga ilhanan nga mag-una sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas ug sa pag-awhag sa mga sakop sa pag- andam sa ilang mga kaugalingon alang niining dakong hitabo. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Joseph Smith - Mateo 1:1-20 (Mateo 24:1-5, 9-13, 15-22). Si Jesus nanagna sa umaabut nga kalaglagan sa Jerusalem. b. Joseph Smith - Mateo 1:21-55 (Mateo 24:6-8, 23-51). Si Jesus mihulagway sa mga timailhan nga mag-una sa iyang Ikaduhang Pag-anhi ug nagtudlo sa unsa nga paagi nga ang iyang mga pinili makaandam alang sa iyang pag-anhi. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 13; Lucas 21:5-38; Doktrina ug mga Pakigsaad 45:15-55. 3. Kon anaa ang hulagway sa Ikaduhang Pag-anhi (62562 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 238), gamita kini atol sa leksyon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang usa ka tawag sa pagtudlo wala magkinahanglan nga ikaw nakahibalo sa tanan mahitungod sa ebanghelyo, busa ikaw kina- hanglan nga dili maulaw kon dunay usa ka sakop sa klase nga mangutana nga dili nimo matubag. Kay sa maghimo-himog tubag, ingna nga wala ka mahibalo ug ingna siya nga maningkamot ka sa pagpangita og tubag. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon: Patamboa ang mga sakop sa klase sa bintana ug patan-awa sa kalangitan. Kon walay bintana sa lawak-klasehanan, pangutan-a ang mga sakop sa klase kon unsa ang kahimtang sa panahon sa dihang sila miabut sa simbahan. Unya pahimoa sila og kanang dili mahitabo nga mga panagna mahitungod sa kahimtang sa panahon. Pananglitan, kon ang kalangitan hayag ug init sa gawas, panagna nga moulan sulod sa pipila ka mga takna. Kon tugnaw ug nag-ulan sa gawas ug morag ang ulan magpadayon pa og dugay-dugay, panagna nga sulod sa lima ka mga minuto moinit ug mouga ang gawas. Pangutan-a ang mga sakop sa klase unsay ilang hunahuna mahitungod sa imong panagna. Human sila makakomentaryo, pangutana sa mosunod: 107
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 108 Unsa ang inyong panagna mahitungod sa kahimtang sa panahon sa mosunod nga pipila ka mga takna? Unsay nakatabang kaninyo sa paghimo niana nga panagna? Sa unsa nga paagi nga ang mga timailhan sa nagsingabut nga kahimtang sa panahon makaimpluwensya sa mga butang nga atong gihimo? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga kita sa kasagaran mangandam pinasikad niini nga mga timailhan. Sama pananglit, kita maghimo og mga plano alang sa mga kalihokan sa gawas kon nagpakita nga ang kahimtang sa panahon maayo, o kita maghimo og talagsaon nga mga pagpangandam aron makasugakod sa makusog nga bagyo.) Ipasabut nga ang pagpanagna sa kahimtang sa panahon maoy usa ka sitwasyon nga kita magsalig sa mga timailhan aron sa pagtabang kanato nga maandam para sa umaabut nga mga panghitabo. Kon atong bantayan ang mga timailhan, atong mapaubsan ang posibilidad nga dili makalitan nga dili andam. Sama usab niana, ang pagbantay sa mga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo makatabang kanato nga makapangandam para sa dakong hitabo. Kini nga lek- syon maghisgut sa ubang mga timailhan nga gitagna ni Jesus nga mag-una sa dili pa ang iyang Ikaduhang Pag-anhi. (Mahimo nimong itudlo nga ang pagtag- na nagtino nga adunay usa ka butang nga malagmit mahitabo, samtang ang panagna nagtino nga usa ka butang mahitabo gayud. Ang pagtagna mahitungod sa kahimtang sa panahon mahimong masayup, pero ang mga panagna diha sa kasulatan kabahin sa Ikaduhang Pag-anhi tanan matuman gayud.) Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut nga ang Ginoo nagpadayag og mga kasayuran aron sa pagtabang kanato nga makaandam alang sa iyang Ikaduhang Pag-anhi. Bisan pa sa mga kalisdanan sa ulahing mga adlaw, kita mahinangpon nga nag- paabut uban sa hingpit nga kalipay niining dakong hitabo. Ipasabut nga ang Mateo 24 naglakip sa mga panagna sa Manluluwas mahitungod sa pagkalaglag sa Jerusalem ug mahitungod sa iyang Ikaduhang Pag-anhi. Sa mila- bay nga mga panahon, ang mga bersikulo niining mao nga kapitulo giusab ug gihan-ay pag-usab, naghimo niini nga usahay lisud sabton kon hain nga hitabo ang gihulagway sa piho nga bersikulo. Maayo nalang gani, isip kabahin sa iyang dinasig nga paghubad sa Biblia, giklaro ni Joseph Smith ang duha ka mga panag- na ug mipahiuli og dugang nga mga kasayuran. Ang iyang dinasig nga paghubad sa Mateo 24 makita diha sa Joseph Smith--Mateo sa Perlas nga Labing Bililhon. Gamita ang kasayuran sa Joseph Smith - Mateo samtang inyong tukion ang mga doktrina ug mga baruganan niini nga leksyon. Ipakita ang hulagway sa Ikaduhang Pag-anhi sa tibuok panahon sa leksyon. 1. Si Jesus mitagna sa umaabut nga kalaglagan sa Jerusalem. Tukia ang Joseph Smith - Mateo 1:1-20 (tan-awa usab sa Mateo 24:1-5, 9-13, 15 - 22). Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Pipila ka mga adlaw sa wala pa ang pagkalansang ni Jesus, ang uban sa iyang mga tinun-an mikuyog kaniya ngadto sa Bungtod sa mga Oliba. Unsa ang duha ka mga pangutana nga gipangutana sa mga tinun-an ni Jesus? (Tan-awa sa Joseph Smith - Mateo 1:4. Ipasabut nga ang Joseph Smith - Mateo 1:5-20
Leksyon 21 maoy tubag sa Manluluwas sa unang pangutana, nga naghisgut kabahin sa pagkalaglag sa Jerusalem. Ang Joseph Smith - Mateo 1:21-55 maoy tubag sa Manluluwas sa ikaduhang pangutana, nga naghisgut bahin sa Ikaduhang Pag- anhi.) Unsa ang gipanagna sa Manluluwas kabahin sa templo didto sa Jerusalem ug sa siyudad mismo? (Tan-awa sa Joseph Smith - Mateo 1:2-3, 12.) Unsa man nga mga timailhan nga gipanagna sa Manluluwas nga mag-una sa kalaglagan sa Jerusalem? (Tan-awa sa Joseph Smith - Mateo 1:5-10.) Unsa ang gisulti ni Jesus nga buhaton sa iyang mga sumusunod aron mali- kay sa kalaglagan? (Tan-awa sa Joseph Smith - Mateo 1:11-15.) Nganong importante man nga sila dili na mobalik ngadto sa ilang mga panimalay kon sila nakabiya na? (Tan-awa sa Lucas 9:62; D&P 133:14-15.) Ipasabut nga bisan kon daghang mga Judeo ang wala motuo nga ang ilang bantugan nga dakbayan ug ang templo pagalaglagon, ang mga panagna sa Ginoo natuman pagka A.D. 70. Nagtuo nga ang Mesiyas moabut ug motabang kanila sa gubat, ang mga Judeo nakig-away batok sa mga Taga-Roma sa A.D. 66. Paglabay sa upat ka mga tuig ang Taga-Roma milaglag sa tibuok dakbayan. Kadtong naminaw sa Manluluwas ug milayas ngadto sa mga kabukiran nalu- was. Kadtong wala maminaw sa tambag nahisalaag ug nalaglag. 2. Si Jesus mihulagway sa mga timailhan nga mag-una sa iyang Ikaduhang Pag-anhi. Basaha ug tukia ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Joseph Smith - Mateo 1:21-55 (tan-awa usab sa Mateo 24:6-8, 14, 23-51). Pahinumdumi ang mga sakop sa klase nga ang ikaduhang pangutana nga gipangutana sa mga tinun-an nagpunting sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas ug sa nag-uban niini nga kalaglagan sa mga dautan (nga usahay gitawag nga mao ang "katapusan sa kali- butan"). Samtang inyong hisgutan ang mga timailhan ug ang mga kalisud nga mag-una sa Ikaduhang Pag-anhi, ilista kini sa pisara. Unsa nga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas ang gihisgutan diha sa Joseph Smith - Mateo 1:22? Unsa nga ebidensya ang inyong nakita nga kining panagna natuman? Unsaon man nato paglikay sa pagpanglingla sa mini nga mga propeta? (Tan-awa sa Mateo 7:15-20; D&P 45:57; 46:7-8.) Unsa ang mga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi ang gihisgutan diha sa Joseph Smith - Mateo 1:23 ug 28? Unsa nga ebidensya ang inyong nakita nga kini nga panagna natuman? Ang Ginoo mitudlo nga kita angay nga "dili makuyawan" sa mga gubat ug mga huhungihong sa mga gubat. Sa unsa nga paagi nga kita makabaton og kalinaw panahon sa magubot nga mga panahon? (Tan-awa sa 1 Juan 4:16-18; D&P 6:34-36; 45:34-35; 59:23.) Si Elder M. Russel Ballard mihatag sa mosunod nga tambag sa paglaum ug pagdasig: "Bisan tuod ang mga panagna nagsulti kanato nga kini nga mga butang moabut gayud, nagkadaghan ang mga tawo nga nagpahayag sa dakong kahadlok diha sa unsay makita sa nag-anam og kadaghan nga mga katalag- man sa tibuok kalibutan.... Maangkonon kita nga adunay daghan nga mga rason nga labi gyung mabalaka tungod kay kita wala makakita og dihadiha nga mga tubag ngadto sa daw walay kasulbaran nga mga problema nga 109
110 giatubang sa tawhanong pamilya. Apan bisan pa sa ingon niini nga mga problema, nga sa kaulahian mas mograbe pa, dili gayud kita motugot nga mawad-an kita og paglaum! ... " ... Ang Ginoo mao ang nagdumala. Siya nahibalo sa katapusan gikan sa sinugdanan. Siya mihatag kanato og igo nga panudlo nga, kon sundon, mohatag kanato og kaayohan ibabaw sa bisan unsang kalisud. Ang iyang mga katuyoan pagatumanon, ug sa umaabut nga mga adlaw kita makasabut sa mahangturong mga rason alang sa tanan niini nga mga hitabo. Busa, karon kita kinahanglan nga magmainampingon nga dili kaayo magpalabi sa atong gibati, ni kinahanglan kita nga magpalabi sa kabalaka sa sobra nga mga pagpangandam; apan unsa ang atong buhaton mao ang paghupot sa mga sugo sa Dios ug dili gayud magpakawala sa paglaum! "Apan asa kita makakita og paglaum diha sa taliwala sa ingon nga kagubot ug katalagman? Labaw nga masayon, ang atong usa nga paglaum alang sa espirituhanong kaluwasan sa panahon niining mga kaguliyang mao ang pag- punting sa atong mga hunahuna ug sa atong mga kasingkasing ngadto ni Jesukristo.... Nagdala uban sa 'kalasag sa hugot nga pagtuo', kita makabuntog sa daghan sa atong inadlaw-adlaw nga mga hagit sa kinabuhi ug makabuntog sa atong labing dako nga mga kahuyang ug mga kahadlok, nakahibalo nga kon kita mobuhat kutob sa atong mahimo sa paghupot sa mga sugo sa Dios, bisan unsa pa ang mahitabo, kita anaa ra sa maayong kahimtang" (sa Conference Report, Okt. 1992, 41-43; o Ensign, Nob. 1992, 31-32). Unsa nga mga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi ang gihulagway sa Joseph Smith - Mateo 1:27 ug 31? Sa unsa nga paagi nga kini nga mga panagna natuman na karon? (Ang misyonaryo nga buhat milambo, ug ang ebanghel- yo gitudlo ug gidawat diha sa daghan nga mga dapit sa tibuok kalibutan.) Unsa ang mahimo sa matag usa kanato aron makatabang sa pagpatuman niining mga panagna? Unsa nga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi ang gihulagway diha sa Joseph Smith - Mateo 1:29-30? Unsa nga ebidensya ang inyong nakita nga kini nga panagna natuman? Unsa may gitambag sa ulahing mga propeta nga atong buhaton aron maandam sa mga natural nga mga katalagman nga mag-una sa Ikaduhang Pag-anhi? Unsa nga mga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi ang gihisgutan diha sa Joseph Smith--Mateo 1:32-33? Ang Ginoo miingon sa iyang mga sumusunod sa Jerusalem sa "pagbarug diha sa balaan nga dapit" ( Joseph Smith--Mateo 1:12), ug siya mihatag og sama nga tambag sa atong panahon karon (D&P 87:8; 101:22). Unsa pang uban nga balaan nga mga dapit nga kinahanglan nato nga maoy barugan? Sa unsa nga paagi kini nga mga dapit makapanalipod kanato sa panahon sa mga kalisud sa ulahing mga adlaw? Si Presidente Ezra Taft Benson miingon, "Ang balaan nga mga lalaki ug balaan nga mga babaye mobarug diha sa balaan nga mga dapit, ug kini nga balaan nga mga dapit naglakip sa atong mga templo, atong mga simbahan, atong mga panimalay, ug ang mga stake sa Zion, nga mao, ingon sa gipahayag sa Ginoo, 'alang sa panalipod, ug ang dangpanan gikan sa mga makusog nga unos, ug gikan sa mga kasuko kon kini igabu-bu sa walay pagsagul ibabaw sa
Panapos Dugang nga Ideya sa Pagtudlo tibuok yuta' (D&P 115:6)" ("Prepare Yourselves for the Great Day of the Lord," Brigham Young University 1981 Fireside and Devotional Speeches [1981], 68). Unsa nga giya ang gihatag ni Jesus aron makatabang kanato nga dili malingla niining ulahing mga adlaw sa dili pa ang Ikaduhang Pag-anhi? (Tan-awa sa Joseph Smith--Mateo 1:37.) Unsaon man nato pagmahal ang mga pulong sa Ginoo? Sa unsang paagi nga ang inyong pagmahal sa mga pulong sa Ginoo nakatabang kaninyo sa paglikay sa mga paglingla? Unsa ang gitudlo ni Jesus sa mosunod nga mga tudling aron pagtabang kanato sa pag-andam alang sa iyang Ikaduhang Pag-anhi? a. Ang sambingay sa kahoy nga igira (Joseph Smith--Mateo 1:38-40). b. Ang pagtandi sa Ikaduhang Pag-anhi ngadto sa mga Adlaw ni Noe (mga bersikulo 41-43). c. Ang panagna sa duha ka tawo nga nagtrabaho diha sa uma ug sa duha ka tawo nga naggaling diha sa galingan (mga bersikulo 44-46). d. Ang sambingay sa maayong tawo ug sa kawatan (mga bersikulo 47-48). e. Ang sambingay sa agalon ug sa iyang mga ulipon (bersikulo 49-54). Ngano nga importante man nga kita makanunayong magbantay ug mag- andam alang sa pag-anhi sa Ginoo? Sa unsa nga paagi nga kita makabantay ug makaandam sa pagsugat sa Ginoo? Unsa ang mahitabo sa mga matarung kon ang Manluluwas moanhi pag-usab? (Tan-awa sa Joseph Smith--Mateo 1:37, 44-45, 50; 1 Mga Taga-Tesalonica 4:16-18, D&P 88:96-98.) Ipamatuod nga ang mga panagna diha sa kasulatan mahitungod sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo matuman ang tanan. Ipasabut og maayo nga pinaagi sa pagtuon sa mga pagtulun-an sa Manluluwas ug sa pagsunod sa mga tambag sa mga buhing propeta, kita makaandam sa atong mga kaugalingon sa pagsugat ni Kristo. Kon kita andam, ang Ikaduhang Pag-anhi mahimong usa ka maanindot nga adlaw alang kanato. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Mga timailhan sa Ikaduhang Pag-anhi gipadayag diha sa ulahing mga adlaw Ipasabut nga si Propeta Joseph Smith nakadawat sa pagpadayag nga nagsubli ug nagtin-aw sa mga panagna nga gihatag sa karaang mga tinun-an ni Jesus. Kini nga pagpadayag makita diha sa Doktrina ug mga Pakigsaad 45. Ipatandi sa mga sakop sa klase ang Doktrina ug mga Pakigsaad 45:15-55 ngadto sa Joseph Smith--Mateo. Mahimo nimong ipasabut nga sa Doktrina ug mga Pakigsaad, ang Ginoo nagsugo kang Joseph Smith nga sugdan na sa paghubad ang Bag-ong Tugon. Ang Joseph Smith--Mateo kabahin niining dinasig nga hubad. Leksyon 21 111
Leksyon 22 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 112 "Panunod sa Gingharian nga Giandam alang Kaninyo" Mateo 25 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga maandam ang ilang mga kaugalingon alang sa Ikaduhang Pag-anhi pinaagi sa pagpuyo sa matarung nga paagi, pagpalambo sa ilang mga talento, ug pag-alagad sa uban. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 25:1-13. Pinaagi sa sambingay sa napulo ka mga birhen, si Jesus nag- tudlo nga kita kinahanglan mag-andam alang sa iyang Ikaduhang Pag-anhi. b. Mateo 25:14-30. Pinaagi sa sambingay sa mga talento, si Jesus nagtudlo nga kita kinahanglan mopalambo sa mga gasa nga atong nadawat gikan sa Dios. c. Mateo 25:31-46. Pinaagi sa sambingay sa mga karnero ug mga kanding, si Jesus nagtudlo nga kinahanglan nga kita andam sa pag-alagad sa usag usa. 2. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala og usa ka gamay nga garapon, usa ka sudlanan nga may lana o kinoloran nga tubig, ug, kon anaa, ang hulagway sa Ang Ikaduhang Pag-anhi (62562 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 238). 3. Pag-andam og usa ka papel ug usa ka bolpen o lapis alang sa matag sakop sa klase. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Matag karon ug unya, gamit sa mga pamahayag sa mga propeta sa ulahing mga adlaw, nga makit-an niini nga manwal ug sa mga magasin sa Simbahan, aron sa pagtabang sa pagdumala ug pagpatin-aw sa mga hilisgutan sa klase ug aron pagpasabut og maayo nga ang Ginoo magpa- dayon sa pagpadayag sa iyang kabubut-on karon. Gamita kining mga kinutlo aron pag-abag, dili pag-ilis, sa pagbasa sa kasulatan ug panaghisgutan sa klase. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang gamay nga garapon, usa ka sudlanan nga may lana o kinoloran nga tubig, ug ang hulagway sa Ikaduhang Pag-anhi. Ipasabut nga kini nga leksyon nagpukos sa tulo ka mga sambingay nga gitudlo sa Manluluwas agi og tubag sa mga pangutana sa iyang mga Apostoles mahitu- ngod sa iyang Ikaduhang Pag-anhi. Sultihi ang mga sakop sa klase nga kamo mogamit sa garapon ug sa lana o sa kinoloran nga tubig aron pagpasabut sa atong pagpangandam alang sa Ikaduhang Pag-anhi.
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Samtang ikaw nagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Jesus mitudlo sa sambingay sa napulo ka mga birhen. Basaha ug tukia ang Mateo 25:1-13. Ipasabut nga ang sambingay sa napulo ka mga birhen gipasikad sa pamatasan sa kasal sa mga Judeo. Sa panahon ni Jesus, ang pamanhonon ug ang iyang mga higala mokuha sa pangasaw-onon gikan sa iyang panimalay ngadto sa panimalay sa pamanhonon. Diha sa dalan, ang mga higala sa pangasaw-onon naghulat aron moapil kanila. Sa ilang pag-abut sa pani- malay sa pamanhonon, silang tanan mosulod alang sa kasal. Kini nga mga kasal sa kasagaran pagahimoon sa gabii, busa kadtong naghulat sa pangasaw-onon ug pamanhonon magdala og gagmay nga mga lampara nga gibutangan og lana. Sa sambingay sa napulo ka mga birhen, kinsa ang gipasabut sa pamanho- non? (Ang Manluluwas.) Kinsa ang gipasabut sa mga birhen? (Mga sakop sa Simbahan.) Unsa ang gipasabut sa kasal? (Ang Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas.) Unsa ang gipasabut sa lana sa mga lampara. (Pagpangandam alang sa Ikaduhang Pag-anhi.) Unsa ang gibuhat sa lima ka mga birhen nga binuang? (Tan-awa sa Mateo 25:3.) Unsa ang mga sangputanan sa ilang kakulang sa pagpangandam? (Tan-awa sa Mateo 25:8-12.) Sa unsa nga paagi kita usahay makahimo og sama nga sayop ingon sa buangbuang nga mga birhen? Unsa ang gibuhat sa lima ka mga birhen nga maalamon? (Mateo 25:4.) Unsa ang mga sangputanan sa ilang pagpangandam? (Tan-awa sa Mateo 25:10.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa mga gibuhat sa lima ka maalamon nga mga birhen? (Tan-awa sa D&P 45:56-57. Kita kinahanglan nga mag-andam sa atong mga kaugalingon alang sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo.) Ibutang sa hunahuna nga ang lana diha sa sambingay nagpasabut sa pagpa- ngandam alang sa Ikaduhang Pag-anhi, unsa ang ubang mga paagi nga kita makadugang sa "lana" sa atong "mga lampara"? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa piho nga mga elemento sa matarung nga pagpuyo, sama sa pag- bansay sa hugot nga pagtuo, pagdawat sa mga ordinansa, paghupot sa mga pakigsaad, o paghatag og pag-alagad.) Kon ikaw naggamit sa garapon ug sa lana o sa kinoloran nga tubig (tan-awa sa pang-atensyon nga kalihokan), ipasabut nga ang garapon nagpasabut sa mga lampara diha sa sambingay. Pagbutang og usa ka tolo sa lana o tubig diha sa garapon matag higayon nga ang sakop sa klase magsugyot kon unsa ang atong buhaton aron sa pag-andam. Ikaw mahimo nga mopaambit sa mosunod nga mga pagpasabut gikan ni Presidente Spencer W. Kimball: "Diha sa sambingay, ang lana mahimong mapalit diha sa merkado. Sa atong mga kinabuhi ang lana sa pagpangandam matigum sa kada tolo sa matarung nga pagpuyo. Ang pagtambong sa mga miting sa sakrament modugang og lana diha sa atong mga lampara, kada tolo sulod sa mga katuigan. Ang pagpuasa, pag-ampo sa pamilya, home teaching, pagpugong sa mga kagana sa lawas, pag- sangyaw sa ebanghelyo, pagtuon sa mga kasulatan ... matag buhat sa mapada- yonon nga kakugi ug pagkamasulundon maoy usa ka tolo nga idugang ngadto 113
114 sa atong pundo. Mga buhat sa kalooy, pagbayad sa mga halad ug mga ikapulo, limpyo nga mga hunahuna ug mga lihok, kaminyoon diha sa pakigsaad alang sa kahangturan--kini, usab, mahinungdanon kaayo nga makadugang sa lana diin kita sa tungang gabii makadugang sa atong nahutdan sa lana nga mga lampara" (Faith Precedes the Miracle [1972], 256). Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna sa hilom sa mosunod nga mga pangutana: Unsa ang inyong gibuhat niining miagi nga semana aron pagdugang og lana sa inyong lampara? Unsa ang uban nga mga butang nga inyong buhaton niining nagsingabut nga mga semana aron pagdugang og lana sa inyong lamapara? 2. Si Jesus mitudlo sa sambingay sa mga talento. Basaha ug tukia ang Mateo 25:14-30. Ipasabut nga diha sa panahon sa Bag-ong Tugon, ang talento usa ka kantidad sa salapi. Sa sambingay sa mga talento, kinsa ang gipasabut sa tawo nga milakaw sa layo nga nasud? (Ang Ginoo.) Kinsa ang gipasabut sa mga ulipon? (Matag usa kanato.) Unsa ang gipasabut sa mga talento? (Mga gasa gikan sa Dios.) Unsa ang gibuhat sa mga ulipon nga gihatagan og lima ka mga talento ug duha ka mga talento? (Tan- awa sa Mateo 25:16-17.) Unsa nga ganti ang nadawat nilang duha? (Tan-awa sa Mateo 25:21, 23.) Unsa ang gitudlo niini nga sambingay mahitungod sa walay katapusan nga ganti nga ipanalangin sa atong Langitnong Amahan kanato? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga ang mga tawo kinsa adunay pipila lamang ka mga gasa gikan sa Dios maka- dawat sa tanang panalangin kon sila mogamit sa ilang mga gasa sa hingpit.) Si Elder James E. Faust miingon niadtong ingon og adunay nadawat nga mas gamay nga mga talento: "Kon ang ilang mga talento gigamit aron pagtukod sa gingharian sa Dios ug pag-alagad sa uban, sila sa hingpit makadawat sa mga saad sa Manluluwas. Ang dako nga saad sa Manluluwas mao nga 'sila makadawat [sa ilang] ganti, gani ang kalinaw dinhi sa kalibutan ug kinabu- hing dayon sa kalibutan nga umaabut' (D&P 59:23)" (sa Conference Report, Abr. 1994; o Ensign, Mayo 1994, 6). Unsa ang gibuhat sa ulipon nga gihatagan og usa ka talento sa iyang salapi? (Tan-awa sa Mateo 25:24-25.) Unsa ang gisulti sa agalon ngadto kaniya? (Tan-awa sa Mateo 25:26-30.) Ngano nga kita usahay mapakyas sa pagpa- lambo sa mga talento ug mga gasa nga gihatag sa Dios kanato? Unsaon man nato pagbuntog sa mga babag sa pagpalambo niini nga mga gasa? Si Marvin J. Ashton nagtudlo nga "kini atong katungod ug responsibilidad ang pagdawat sa atong mga gasa ug ang pagpaambit niini" (sa Conference Report, Okt. 1987; o Ensign, Nob. 1987, 20). Unsaon nato pag-ila ug pagdawat sa mga talento o mga gasa nga gisalig sa Ginoo ngari kanato? Sa inyong hunahuna ngano nga mahinungdanon man ang pagpaambit sa atong mga talento o mga gasa? Unsa nga mga panalangin ang miabut sa inyong kinabuhi tungod kay kamo mipalambo ug mipaambit sa inyong mga talento o mga gasa? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan tungod kay ang uban mipaambit sa ilang mga talento o mga gasa? Ang matag tawo gihatagan og labing ubos usa ka gasa gikan sa Dios (D&P 46:11-12), apan ang ubang mga gasa mas sayon ra ilhon kay sa uban. Unsa
Leksyon 22 ang pipila ka mga gasa nga malagmit malisud ilhon apan magamit aron pag- alagad sa uban ug paghimaya sa Dios? Si Elder Marvin J. Ashton miingon: "Tuguti ako nga mosulti sa pipila ka mga gasa nga dili pirmeng makita o dili kaayo mabantayan apan mahinungdanon kaayo. Lakip niini tingali mao ang inyong mga gasa ... mga gasa nga dili kaayo makita apan bisan pa niana mga tinuod ug bililhon. "Atong balikan paghinumdom ang uban niining dili kaayo makita nga mga gasa: ang gasa sa pagpangayo; ang gasa sa pagpaminaw; ang gasa sa pagka- dungog ug paggamit sa gamay ug ligdong nga tingog; ang gasa nga makahi- mo sa pagbakho; ang gasa sa paglikay sa mga pakiglalis; ang gasa sa pagka- mauyonon; ang gasa sa pagsalikway sa walay hinungdan nga pagsublisubli; ang gasa sa pagpangita nianang matarung; ang gasa sa dili paghukom sa uban; ang gasa sa pagpangayo sa Dios alang sa paggiya; ang gasa sa pagkati- nun-an; ang gasa sa pag-atiman sa uban; ang gasa nga makahimo sa pagpa- malandong; ang gasa sa paghalad og pag-ampo; ang gasa sa paghatag og gamhanan nga pagpamatuod; ang gasa sa pagdawat sa Espiritu Santo" (sa Conference Report, Okt. 1987, 23; o Ensign, Nob. 1987, 20). Hatagi ang kada sakop sa klase og bolpen o lapis ug piraso nga papel. Hangyoa sila sa pagsulat sa usa o duha sa ilang mga talento o mga gasa uban sa dili moubos sa usa ka piho nga butang nga ilang buhaton sa sunod nga pipila ka mga semana sa paggamit niini sa pag-alagad sa uban. Kon ikaw naggamit sa garapon ug sa lana o kinoloran nga mga tubig, pagdugang og pipila ka mga tolo diha sa garapon. Ipasabut nga samtang kita nagpalambo sa mga talento ug mga gasa nga gihatag sa Dios kanato, kita nagdugang og lana sa atong mga lampara. 3. Si Jesus mitudlo sa sambingay sa mga karnero ug mga kanding. Basaha ug tukia ang Mateo 25:31-46. Si Jesus mitudlo nga sa iyang Ikaduhang Pag-anhi siya molain kanato ingon nga ang magbalantay sa mga karnero molain sa mga karnero gikan sa mga kanding (Mateo 25:31-32). Diha sa sambingay sa mga karnero ug sa mga kan- ding, kinsa ang gipasabut sa mga karnero? (Tan-awa sa Mateo 25:33-34.) Kinsa ang gipasabut sa mga kanding? (Tan-awa sa Mateo 25:33; 41). Unsa ang gitudlo niini nga mga sambingay nga angay natong buhaton aron pag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi ug sa adlaw sa paghukom? (Tan-awa sa Mateo 25:35-46.) Si Elder Marion D. Hanks miingon: "Si Jesus mitudlo sa iyang mga sumusunod sa sambingay sa mga karnero ug sa mga kanding, nga nagpasabut sa paghukom nga moabut, diin siya tin-aw nga miila kinsa kadtong makapanunod sa 'kinabuhing dayon' ug kadtong kinsa 'mamahawa ngadto sa silot nga dayon' (Mateo 25:46). Ang timailhan sa kalainan mao nga kadtong makapanunod sa gingharian uban kaniya nakapalambo sa iyang kinaiya sa pagtabang, nakasinati sa hingpit nga kali- pay sa paghatag ug ang katagbawan sa pag-alagad. Siya mitubag sa mga panginahanglan sa gigutom, giuhaw, walay pinuy-anan, sa walay saput, sa masakiton, ug kadtong nabilanggo.... 115
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 116 "Wala tingali mas tin-aw pa kay sa kataas sa bili nga gibutang sa Manluluwas diha sa dili hinakog nga pag-alagad sa uban ingon nga kinahanglan kaayo nga elemento sa Kristohanon nga kinaiya ug sa kaluwasan. Ang pagtabang, paghatag, ug pagsakripisyo mao, o kinahanglan gayud, nga sama gyud ka natural sa pagtubo ug pagginhawa" (sa Conference Report, Abr. 1992, 10; o Ensign, Mayo 1992, 9). Kon ikaw naggamit sa garapon ug sa lana o kinoloran nga tubig, pagdugang og pipila ka mga tolo ngadto sa garapon. Ipasabut nga samtang kita mag-ala- gad sa uban, kita nagdugang og lana sa atong mga lampara. Kita usab mahi- mong motabang sa uban sa pagdugang og lana sa ilang kaugalingon nga mga lampara. Pakig-ambit og mga ehemplo sa pag-alagad nga imong namatikdan, ug pagdapit sa mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga ehemplo nga ilang nakit-an. Giunsa man nato sa pagpanalangin ang uban pinaagi sa atong pag-alagad? Sa unsa nga paagi nga ang pag-alagad sa uban nakapanalangin kaninyo? Unsa ang inyong gibati niadtong inyong gialagaran? Unsa ang inyong gibati niadtong kinsa mialagad kaninyo? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas makamatngon sa panginahanglan sa uban? Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas makugihon sa pag-alagad sa uban? Sa inyong hunahuna unsa man ang gipasabut sa Manluluwas sa dihang siya miingon, "Tungod kay gibuhat ninyo kini ngadto sa usa sa labing gagmay niining akong mga igsoon, gibuhat usab ninyo kini kanako"? (Mateo 25:40; tan-awa usab sa Mosiah 2:17). Ipamatuod nga kita kinahanglan nga mangandam alang sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo. Kita kinahanglan nga mopalambo sa mga gasa sa Dios nga gihatag kanato ug mosunod sa ehemplo sa Manluluwas sa pagtagana sa atong mga kina- buhi diha sa pag-alagad sa uban. Ipasabut og maayo nga kita makabuhat niining tanan nga mga butang, dili magsapayan sa atong mga kahimtang. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "A Poor Wayfaring Man of Grief" Uban sa mga sakop sa klase, kantaha o basaha ang mga pulong sa himno nga "A Poor Wayfaring Man of Grief" (Hymn, no. 29). Dayon basaha ang Mateo 25:40. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga pagbati kabahin sa mensahe sa himno ug sa tudling sa kasulatan. 2. Pagpasalida sa video Ikaw mahimong mogamit sa ikalima nga bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), aron pagpasabut sa naandan nga mga kombira sa kaminyoon diha sa mga panahon na Bag-ong Tugon.
"Maghigugmaay Kamo sa Usag Usa, Maingon nga Ako Naghigugma Kaninyo" Leksyon 23 Lucas 22:1-38; Juan 13-15 Katuyoan Aron pagdasig sa mga sakop sa klase sa pagsunod sa ehemplo ni Jesus pinaagi sa paghigugma ug pag-alagad sa uban. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Lucas 22:7-30. Si Jesus nakigkita sa iyang Napulog Duha ka mga Apostoles alang sa Kasaulogan sa Pagpalabay. Siya mipahigayon sa sakramento ug mitudlo sa mga Apostoles nga sila kinahanglan mag-alagad ngadto sa uban. b. Juan 13. Si Jesus mihugas sa mga tiil sa mga Apostoles ug nagsugo kanila sa paghigugma sa usag usa. c. Juan 14:1-15; 15. Si Jesus nagtudlo, "Ako mao ang dalan, ang kamatuoran, ug ang kinabuhi." Siya mitandi sa iyang kaugalingon ngadto sa usa ka tanum nga ubas ug ang iyang mga tinun-an ngadto sa mga sanga sa ubas. (Pahinumdom: ang mga bersikulo gikan sa kapitulo 14 ug 15 nga naghisgut mahitungod sa Maghuhupay pagahisgutan diha sa leksyon 24.) 2. Dugang nga basahonon: Mateo 26:1-5, 14-35; Marcos 14:1-2, 10-31. 3. Kon ikaw maggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pakigsabut og usa ka mag-aawit o usa ka gamay nga pundok sa mga dagko o mga bata nga moawit sa "Maghigugmaay sa Usag Usa" diha sa pagsugod sa klase. Kon kini dili mahimo, pagdala og recording sa awit o andama ang mga sakop sa klase sa pag-awit niini nga magdungan. 4. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita kini sa panahon sa leksyon: a. Ang mga hulagway sa Ang Katapusang Panihapon (62174 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 225) ug Si Jesus Naghugas sa mga Tiil sa mga Apostoles (62550 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 226). b. Usa ka gamay nga tanum aron paghulagway sa inyong paghisgut sa Juan 15:1-8. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang pag-awit o pagpatugtog og himno o awit sa Primary nga may kalabutan ngadto sa hilisgutan sa leksyon maoy usa ka maayong paagi aron pagdapit sa espiritu sa panahon sa leksyon. Ang Ginoo miingon, "Ang akong kalag malipay diha sa awit sa kasingkasing, oo, ang awit sa mga matarung usa ka pag-ampo alang kanako, ug kini pagatubagon uban sa panalangin ibabaw sa ilang mga ulo" (D&P 25:12, tan-awa usab sa Mga Taga-Colosas 3:16). Ang mga himno og mga awit sa Primary makatabang usab sa mga sakop sa klase nga makakat-on sa mga doktrina sa ebanghelyo. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 45-46, 172-74.) 117
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 118 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipaawit sa mag-aawit o gamay nga pundok ang "Maghigugmaay sa Usag Usa," o magpatugtog og usa ka recording o ipaawit ang himno nga magdungan (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). Ipasabut nga ang teksto niining mao nga himno gikuha sa Juan 13:34-35. Ipapakli sa mga sakop sa klase kini nga kasulatan, ug hangyoa ang usa ka sakop sa pagbasa niini og kusog. Itudlo nga si Jesus misulti niini nga mga pulong diha sa Katapusang Panihapon. Kini nga leksyon maghisgut niini nga sugo ug sa uban nga mga butang nga gisulti ug gibuhat ni Jesus sa panahon niini nga tigum uban sa iyang mga Apostoles. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti sa unsa nga paagi nga ang mga pulong ug mga lihok sa Manluluwas sa panahon sa Katapusang Panihapon nagpakita sa iyang gugma alang sa iyang mga Apostoles ug alang kanato. Tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut nga si Jesus buot nga kita mosunod sa iyang ehemplo sa paghigugma ug pag-alagad ngadto sa uban. 1. Si Jesus mipahigayon sa sakramento. Tukia ang Lucas 22:7-30. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Itudlo nga kining pagkaon sa Pagpalabay, nga gisaluhan ni Jesus ug sa iyang mga Apostoles sa adlaw nga wala pa siya ilansang, kasagaran gitawag og Katapusang Panihapon. Ipakita ang hulagway sa Katapusang Panihapon. Sa dihang si Jesus ug ang iyang mga Apostoles nagtigum aron sa pagpangaon sa pagkaon sa pangilin sa Pagpalabay, si Jesus mipaila sa ordinansa sa sakra- mento. Unsa ang iyang gisulti sa mga Apostoles mahitungod sa katuyoan sa sakramento? (Tan-awa sa Lucas 22:19-20. Kini makatabang kanila sa paghi- numdom kaniya ug sa iyang matubsanong sakripisyo.) Sa unsa nga paagi nga ang pag-ambit sa sakramento makatabang kanato sa paghinumdom sa Manluluwas? Si Elder Jeffrey R. Holland miingon: "Sukad niadtong kasinatian sa lawak sa itaas sa wala pa didto sa Getsemani ug Golgota, ang mga anak sumala sa saad anaa ubos sa pakigsaad sa paghinumdom sa sakripisyo ni Kristo nii- ning bag-o, labawng taas, labawng balaanon ug personal nga paagi.... Kon ang paghinumdom mao ang kinauyokan nga tahas ngari kanato, unsa ang malagmit moabut sa atong mga panumduman kon kadtong yano ug bilil- hon nga mga simbolo gitanyag kanato?" (sa Conference Report, Okt. 1995, 88, 90; o Ensign, Nob. 1995, 67, 68). Hisguti ang mga tubag sa mga pangutana ni Elder Holland, lakip na ang pipila sa mosunod nga mga butang nga gisugyot ni Elder Holland nga kita kina- hanglan mohinumdom mahitungod sa Manluluwas (sa Conference Report, Okt. 1995, 90-91; o Ensign, Nob. 1995, 68-69):
Leksyon 23 a. Ang iyang gugma ug kalig-on diha sa Dakong Konseho sa Langit. b. Nga siya ang Tiglalang sa langit ug sa yuta. c. Ang tanan nga iyang gibuhat diha sa iyang kinabuhi sa wala pa dinhi ingon nga si Jehova. d. Ang yano nga kahalangdon sa iyang pagkatawo. e. Ang iyang mga pagtulun-an. f. Ang iyang mga milagro ug mga pagpang-ayo. g. Nga "ang tanan nga butang nga maayo naggikan ni Kristo" (Moroni 7:24). h. Ang dili mabination nga pagtagad, pagsalikway, ug ang dili makiangayon nga iyang giantus. i. Nga siya nagpaubos sa tanan nga mga butang aron nga mabayaw ibabaw kanila. j. Nga siya mihimo sa iyang mga sakripisyo ug miantus sa iyang mga kagul- anan alang sa matag usa kanato. Ngano nga importante man nga kita moambit sa sakramento kada semana? Sa unsa nga paagi nga kita makaandam sa espirituhanong paagi sa atong mga kaugalingon sa dili pa moambit sa sakramento? Sa Katapusang Panihapon ang mga Apostoles naglalis pag-usab mahitungod kon "hain nila ang pagaisipon nga maoy labing dako" (Lucas 22:24; tan-awa usab sa Mateo 18:1, Lucas 9:46). Sa unsa nga mga paagi kita usahay mangan- doy nga paga-isipon nga labaw pa kay ni bisan kinsa? Sa unsa nga paagi nga kita makabuntog niini nga mga pagbati? Unsa ang gitudlo sa Ginoo mahitungod sa tinuod nga pinaka bantugan? (Tan-awa sa Lucas 22:25-27; tan-awa usab sa Mateo 20:25-28.) Sa unsa nga paagi nga siya mismo mihatag og ehemplo niini nga pagtulun-an? Sa unsa nga paagi nga kita makasunod sa iyang ehemplo? 2. Human sa paghugas sa ilang mga tiil, si Jesus misugo sa mga Apostoles sa paghigugma sa usag usa. Basaha ug tukia ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 13. Ipakita ang hulagway ni Jesus nga naghugas sa nga tiil sa mga Apostoles. Ipasabut nga sa dihang nahuman na og pangaon si Jesus ug ang iyang mga Apostoles atol sa Katapusang Panihapon, si Jesus mihugas sa mga tiil sa matag Apostoles (Juan 13:4-5). Kini nga tahas kasagaran gipahigayon sa usa ka ulipon kon adunay usa ka dinapit nga moabut. Usa sa rason nga gihimo kini ni Jesus mao ang pagtudlo sa iyang mga Apostoles mahitungod sa pagpaubos ug pag-alagad. Ngano kaha nga si Simon Pedro midumili sa dihang si Jesus nagsugod paghu- gas sa iyang mga tiil? (Tan-awa sa Juan 13:6, 8. Siya mibati nga kini dili angay alang sa Ginoo nga molihok sama sa ulipon.) Unsa ang gitubag ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 13:8.) Unsa ang gisulti ni Jesus sa mga Apostoles mahitungod ngano nga siya mihu- gas sa ilang mga tiil? (Tan-awa sa Juan 13:12-17. Siya misulti kanila nga sila kinahanglan mosunod sa iyang ehemplo sa pag-alagad.) Sa unsa nga paagi nga ang pag-alagad ngadto sa uban makahatag kanimo og kalipay? Unsa ang atong makat-unan gikan sa mga pulong ug mga lihok ni Jesus mahi- tungod sa mga hiyas sa maayong mga pangulo? Sa unsa nga paagi kita maka- sunod sa iyang ehemplo kon kita anaa diha sa katungdanan sa pagpangulo? 119
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 120 Sa panahon sa Katapusang Panihapon, si Jesus misubli sa pag-ingon ngadto sa iyang mga tinun-an sa paghigugma sa usag usa (Juan 13:34-35; 15:12, 17). Unsa ang pipila ka mga piho nga mga butang nga atong mabuhat aron pagsu- nod sa ehemplo ni Kristo sa gugma? 3. Si Jesus nagtudlo "Ako mao ang dalan, ang kamatuoran, ug ang kinabuhi" ug "Ako mao ang tinuod nga ubas." Tukia ang Juan 14:1-15; 15. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ngano nga si Tomas nabalaka sa dihang si Jesus misulti sa mga Apostoles, "Bisan asa Ako moadto kamo mahibalo, ug sa dalan kamo nahibalo"? (Tan- awa sa Juan 14:4-5.) Unsa ang gisulti ni Jesus kang Tomas? (Tan-awa sa Juan 14:6.) Ngano nga si Jesus mao lamang ang agianan nga kita makaduol ngadto sa Langitnong Amahan? Si Jesus mitudlo sa iyang mga tinun-an sa pagpakita sa ilang gugma alang sa uban pinaagi sa pag-alagad. Unsa ang iyang gisulti kanila nga ilang buhaton aron pagpakita sa ilang gugma alang kaniya? (Tan-awa sa Juan 14:15.) Sa unsa nga paagi nga ang atong pagkamasulundon makapakita sa atong gugma alang sa Ginoo? Samtang siya nagtudlo sa iyang mga Apostoles, si Jesus migamit sa simbolo sa usa ka ubas (Juan 15:1-8). Kinsa ang gisimbolo sa ubas? sa mga tig-alima (mga hardinero)? sa mga sanga? (Tan-awa sa Juan 15:1, 5.) Kon ikaw nagdala og usa ka tanum diha sa klase, ipakita kini karon. Unsa ang mahitabo sa usa ka dahon o sanga nga giputol gikan sa tibuok nga tanum? Sa unsa nga paagi nga ang inyong relasyon ngadto sa Manluluwas sama sa relasyon sa usa ka dahon o sanga ngadto sa tibuok nga tanum? Agig pagtandi sa Manluluwas, unsa ang gibuhat sa tig-alima ngadto sa mga sanga sa tanum sa ubas nga wala mamunga? (Tan-awa sa Juan 15:2.) Unsa ang iyang gibuhat sa mga sanga nga namunga? (Hinumdumi nga ang dalisay nag- pasabut nga hinlo.) Unsa man ang kagamitan niini ngari kanato? Si Jesus mitudlo, "Siya nga magpabilin kanako, kang kinsa Ako magapabilin, mao siya ang magapamunga og daghan, kay gawas kanako wala gayud kamoy arang mahimo" (Juan 15:5). Sa unsa nga paagi nga kamo nasayud nga kini tinuod? Sumala sa Juan 15:13, unsa ang pinaka dako nga pagpakita og gugma? Unsa ang gisulti niini kanato mahitungod sa gugma sa Manluluwas alang kanato? Ipamatuod nga si Jesukristo naghigugma kanato ug buot nga kita maghigugmaay ug mag-alagad sa usag usa. Ipahinumdom sa mga sakop sa klase ang Pag-ula ni Kristo ug ang iyang gugma alang kanato sa panahon sa sakramento matag semana. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon.
Leksyon 23 1. Dad-on nato ang ngalan ni Kristo Sa panahon sa inyong paghisgut-hisgot mahitungod sa sakramento, mahimo kang mohisgut sa mosunod nga mga pangutana mahitungod sa pagdala ngari kanato sa ngalan ni Kristo. Ang uban nga gisugyot nga mga tubag gipahiangay gikan sa pakigpulong ni Elder Dallin H. Oaks niadtong Abril 1985 nga kinatibuk- ang komperensya (tan-awa sa Conference Report, Abr. 1985, 101-5; o Ensign, Mayo 1985, 80, 83). Kanus-a kita modala diha sa atong mga kaugalingon sa ngalan ni Kristo? a. Sa diha nga kita gibunyagan ngadto sa iyang Simbahan (2 Nephi 31:13; Mosiah 25:23; Moroni 6:3; D&P 18:22-25, 20:37). b. Sa diha nga kita magbag-o sa atong mga pakigsaad sa bunyag pinaagi sa pag-ambit sa sakramento (Moroni 4:3; 5:2; D&P 20:77, 79). c. Sa panahon nga kita mosangyaw sa atong pagtuo diha kaniya. d. Sa panahon nga kita modala diha sa atong mga kaugalingon sa pagtugot sa paglihok sa iyang ngalan ug paggamit niana nga pagtugot. e. Sa panahon nga kita moapil sa sagrado nga mga ordinansa sa templo. Unsa ang atong gisaad kon kita modala diha sa atong mga kaugalingon sa ngalan ni Kristo? a. Kita mopadayag sa atong pagkamauyonon sa pagbuhat sa buluhaton diha sa iyang gingharian ug sa atong kamatinguhaon sa pag-alagad kaniya hang- tud sa katapusan (D&P 20:37; Moroni 6:3). b. Kita mosaad sa pagsunod kaniya uban sa tinuod nga tinguha, pagtuman kaniya ug paghinulsol sa atong mga sala (2 Nephi 31:13; Mosiah 5:8). Unsa ang gisaad ni Jesukristo kanato kon kita modala ngari kanato sa iyang ngalan? (Kita mahimo nga iyang anak nga mga lalaki ug anak nga mga baba- ye, nga magdala sa iyang ngalan. Kadto kinsa gitawag sa iyang ngalan diha sa katapusang adlaw pagabayawon; tan-awa sa Mosiah 5:7-9; 15:12; Alma 5:14; 3 Nephi 27:5-6; D&P 76:55, 58, 62). 2. Pagpasalida sa video Ang ikalima nga bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), nga naglakip sa kasayuran diha sa mga kasaulogan sa mga panahon sa Bag-ong Tugon. Kini nga bahin makatabang sa mga sakop sa klase sa pagtan-aw sa gipahigayon nga Katapusang Panihapon ug makasabut sa pakisayran sa mga tinun-an "nga nagpauraray sa dughan ni Jesus" (Juan 13:23). 3. Pagpasundayag sa sakop sa klase Ang mga pagtandi sama sa "Ako mao ang tinuod nga ubas" malagmit malisud alang sa uban nga tawo, ilabi na sa pagsabut sa mga batan-on. Alang sa dugang nga kinaugalingong pagpasundayag sa gugma ni Jesukristo alang kanato, pag- dapit og usa o duha ka mga sakop sa klase sa pagpaambit og usa ka kasinatian diin sila mibati sa gugma sa Manluluwas nga naghatag kanila og kalig-on, sama sa tanum nga ubas nga mohatag og kalig-on ngadto sa iyang mga dahon o mga sanga. Himoa ang pagdapit nga labing ubos usa ka semana sa dili pa ang klase, ug awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpangita sa pagdasig sa Espiritu Santo sa pagpili og usa ka kasinatian nga angayng ipaambit. 121
Leksyon 24 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 122 "Kini Mao ang Kinabuhing Dayon" Juan 16-17 Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase nga mahimong madawaton sa impluwensya sa Espiritu Santo ug mas mahiduol sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Juan 16:1-15. Si Jesus miandam sa iyang mga Apostoles alang sa malisud nga mga panahon nga mosunod human sa paglansang kaniya sa krus. Siya nagtudlo kanila mahitungod sa misyon sa Espiritu Santo ug misaad nga sila makadawat sa gasa sa Espiritu Santo. b. Juan 16:16-33. Si Jesus nanagna sa iyang kamatayon ug pagkabanhaw ug mitambag sa mga Apostoles nga "magmaya." c. Juan 17. Si Jesus mihalad sa mahinungdanon nga mapangaliyupoong pag- ampo alang sa iyang mga Apostoles ug sa tanan kinsa mituo kaniya. 2. Dugang nga basahonon: Juan 14:16-31; 15:18-27; 3 Nephi 19:19-36; Doktrina ug mga Pakigsaad 132:21-24; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Maghuhupay," ug "Espiritu Santo." 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala diha sa klase og duha ka mga kahon sa mga regalo (o pagdrowing diha sa pisara og duha ka mga kahon sa regalo). Pag-andam og duha ka ginunting nga mga pulong nga ibutang diha sa mga kahon sa panahon sa leksyon: ang usa nga mag-ingon nga Gasa sa Espiritu Santo ug ang usa nga mag-ingon nga Kinabuhing Dayon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Agi og dugang sa pag-ampo nga ikaw magtudlo uban sa Espiritu, pag-ampo nga ang mga sakop sa klase makakat-on pinaagi sa Espiritu ug makadawat sa iyang panghimatuod sa mga kamatuoran nga gitudlo. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang duha ka mga kahon sa mga regalo (o pagdrowing diha sa pisara og hulagway sa duha ka mga kahon sa mga regalo. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagsulti og mubo bahin sa mga regalo nga ilang gusto nga madawat. Ipasabut nga usa sa mga kahon sa regalo nga imong gipakita nagpasabut sa usa sa labing dako nga mga gasa nga atong madawat niini nga kinabuhi. Ang lain nga kahon nagpasabut unsa ang gitawag sa Ginoo nga "ang labing mahinungdanon sa tanan nga mga gasa sa Dios" (D&P 14:7).
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Ipasabut nga niini nga leksyon ang mga sakop sa klase makahibalo unsa kining duha ka mga gasa ug makakat-on unsaon sa pagkadawat niini. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang mga pulong sa Manluluwas ngadto sa iyang mga Apostoles magamit alang kanatong tanan. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga may kalabutan sa leksyon. 1. Si Jesus misaad sa iyang mga Apostoles nga sila makadawat sa gasa sa Espiritu Santo. Tukia ang Juan 16:1-15. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Sa katapusang mga takna sa iyang mortal nga pangalagad, si Jesus mitudlo ug milig-on sa iyang mga Apostoles. Ngano nga ang mga Apostoles kina- hanglan man nga lig-unon niining panahona? (Tan-awa sa Juan 16:1-6; tan-awa usab sa Juan 15:18-20.) Ang Manluluwas miingon sa mga Apostoles nga siya mopadala sa Maghuhupay (ang Espiritu Santo) ngadto kanila (Juan 16:7). Unsa ang misyon sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Juan 14:26; 15:26; 16:7-14. Ilista ang mga tubag diha sa pisara sumala sa gipakita sa ubos.) Ang Espiritu Santo: a. Mohupay (Juan 14:26). b. Motudlo (Juan 14:26). c. Modala sa mga kamatuoran ngadto sa atong mga panumduman (Juan 14:26). d. Mopamatuod sa Manluluwas (Juan 15:26). e. Mogiya kanato ngadto sa tanan nga kamatuoran (Juan 16:13). f. Mopakita kanato sa mga butang nga moabut (Juan 16:13). g. Mohimaya sa Manluluwas (Juan 16:14). Ang Napulog Duha ka mga Apostoles nakasinati sa mga pagpakita sa implu- wensya sa Espiritu Santo sa panahon sa mortal nga pangalagad ni Jesus, apan sila wala makadawat sa gasa sa Espiritu Santo hangtud pagkahuman sa iyang kamatayon ug pagkabanhaw ( Juan 20:22). Unsa ang kalainan tali sa pagpadayag sa Espiritu Santo ug sa gasa sa Espiritu Santo? (Tan-awa ang kinutlo sa ubos.) Sa unsa nga paagi nga ang pagdawat sa gasa sa Espiritu Santo nakatabang kaninyo? Si Elder Dallin H. Oaks mitudlo: "Ang mga pagpadayag sa Espiritu Santo gihatag aron pagtultol sa matinud- anon nga mga tigpangita sa mga kamatuoran sa ebanghelyo nga mag-awhag kanila ngadto sa paghinulsol ug pagbunyag. Ang gasa sa Espiritu Santo mas malukpanon.... [Kini] maglakip sa katungod sa kanunay nga pagpakig-uban, nga kita 'kanunay nga makabaton sa Espiritu nga mag-uban [kanato]' (D&P 20:77). "Ang usa ka bag-o nga gibunyagan nga sakop misulti kanako unsa ang iyang gibati sa dihang siya nakadawat niana nga gasa. Kini siya usa ka matinud- anon nga babayeng Kristiyano nga migugol sa iyang kinabuhi sa pag-alagad 123
124 sa uban. Siya nakaila ug nahigugma sa Ginoo, ug iyang gibati ang pagpada- yag sa Iyang Espiritu. Sa diha nga iyang nadawat ang dugang kahayag sa gipahiuli nga ebanghelyo, siya gibunyagan ug ang mga elder mibutang sa ilang mga kamot diha sa ibabaw sa iyang ulo ug mihatag kaniya sa gasa sa Espiritu Santo. Siya nahinumdom nga, 'Ako mibati sa impluwensya sa Espiritu Santo nga misulod kanako uban sa tumang kainit kay sa akong gibati sukad masukad. Siya sama sa usa ka daan na nga higala kinsa migiya kanako kaniadto apan karon miabut aron magpabilin' " (sa Conference Report, Okt. 1996, 80; o Ensign, Nob. 1996, 60). Kon ikaw naggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ibutang diha sa usa ka kahon sa mga regalo ang ginunting nga pulong nga nag-ingon nga Gasa sa Espiritu Santo. Human kita makadawat sa gasa sa Espiritu Santo, sa unsa nga paagi nga kita mahimong takus sa kanunay nga pagpakig-uban sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Buhat 5:32; D&P 6:14; 20:77, 79; 76:116; 121:45-46.) Sa unsa nga paagi nga kita makaila sa impluwensya sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 5:22-23; D&P 6:15, 23; 11:13.) Si Presidente Boyd K. Packer nagtudlo: "Ang Espiritu Santo mosulti ginamit ang usa ka tingog nga mas bation nimo kay sa imong madungog. Kini gihulagway ingon nga usa ka gamay nga ligdong nga tingog. Ug samtang kita naghisgut og 'pagpaminaw' ngadto sa mga hunghong sa Espiritu, sa kasagaran ang usa ka tawo mohulagway sa usa ka espirituhanon nga pag-aghat pinaagi sa pag-ingon, 'Gibati nako nga ... ' ... Ang pagpadayag moabut ingon sa mga pulong nga atong mabati kay sa madungog" (sa Conference Report, Okt. 1994, 77; o Ensign, Nob. 1994, 60.) Diha sa usa ka damgo ni Presidente Brigham Young, si Propeta Joseph Smith mipahimangno kaniya sa pagtudlo sa mga Santos nga "ang Espiritu sa Ginoo...mohunghong sa kalinaw ug hingpit nga kalipay diha sa ilang mga kalag, kini mokuha sa malisya, kalagut, kagubot ug tanan nga dautan gikan sa ilang mga kasingkasing; ug ang ilang tibuok nga tinguha mao ang paghimo og maayo, magdala sa pagkamatarung ug magtukod sa gingharian sa Dios" (Manuscript History of Brigham Young, 1846-1847, comp. Elden J. Watson [1971], 529). 2. Si Jesus nanagna sa iyang kamatayon ug pagkabanhaw. Basaha ug tukia ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 16:16-33. Human tudloi ni Jesus ang mga Apostoles mahitungod sa Espiritu Santo, siya misulti kanila nga siya hapit na mamatay ug pagabanhawon (Juan 16:16-20). Dayon siya miingon, "Ako misulti kaninyo niining mga butanga aron kamo makabaton og kalinaw" (Juan 16:33). Unsa sa inyong hunahuna ang gipasa- but sa makabaton og kalinaw diha kaniya? (Tan-awa usab sa Mga Taga-Filipos 4:7-9; D&P 59:23.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa pagtulun-an ni Jesus diha sa Juan 16 nga makatabang kanato aron makaangkon og kalinaw diha kaniya? Si Jesus miingon ngadto sa iyang mga Apostoles, "Dinhi sa kalibutan kamo adunay kalisdanan; apan sumalig kamo; gidaug ko na ang kalibutan" ( Juan 16:33). Sa unsa nga paagi nga ang kahibalo nga si Jesus mibuntog na sa
Leksyon 24 kalibutan makatabang kanato nga magmaya kon kita magsagubang sa kagul-anan? Ngano nga mahinungdanon nga magmaya? 3. Si Jesus mitanyag sa labing mahinungdanon nga mapangaliyupoon nga pag-ampo. Basaha ug tukia ang Juan 17, nga naglakip sa pag-ampo nga gihalad ni Jesus sa hapit na ang iyang pag-antus didto sa Tanaman sa Getsemani ug didto sa krus. Kini nga pag-ampo sa kasagaran gitawag nga mao ang mahinungdanon nga mapangaliyupoong pag-ampo tungod kay samtang si Jesus nag-ampo, siya mila- ban, o mibarug taliwala kanato ug sa Langitnong Amahan, aron paghangyo alang sa atong kaluwasan. Pangayo sa giya sa Espiritu sa pagpili sa mga bersikulo nga basahon ug hisgutan. Sa diha nga si Jesus nagsugod sa iyang pag-ampo, giunsa niya paghulagway ang iyang misyon sa kalibutan? (Tan-awa sa Juan 17:1-2; tan-awa usab sa Moises 1:39.) Giunsa niya pagtuman kini nga misyon? Sa iyang pag-ampo, ang Manluluwas miingon, "Mao kini ang kinabuhing dayon, nga sila unta makaila kanimo nga mao ang bugtong tinuod nga Dios, ug kang Jesukristo, kinsa imong pinadala" ( Juan 17:3). Sa unsa nga paagi nga ang pagkaila sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo lahi gikan sa pagkaila lamang mahitungod kanila? Sa unsa nga paagi nga kita makaila kanila? (Tan-awa sa 1 Juan 4:7-8; Mosiah 5:10-13, Alma 22:18; D&P 18:33-36; 132:21-24.) Kon ikaw naggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ibutang ang ginunting nga pulong nga nag-ingon nga Kinabuhing Dayon diha sa ikaduhang kahon sa regalo. Pagdapit og usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 14:7. Sa unang bahin sa iyang pag-ampo, si Jesus mihulagway sa mga butang nga iyang nabuhat ngadto sa katumanan sa iyang misyon (Juan 17:4-8). Unsaon nato pagtaho sa atong mga kakugi ngadto sa Langitnong Amahan? Sa unsa nga paagi nga kini malagmit makaapekto sa atong mga lihok kon sa matag gabii kita maglakip diha sa atong mga pag-ampo sa pagreport sa atong mga kakugi sa pag-alagad kaniya nianang adlawa? Bisan tuod nga si Jesus nahibalo nga siya hapit na mag-antus sa hilabihan, kang kinsa siya nag-ampo? (Tan-awa sa Juan 17:6-9, 20.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini? Sa unsa nga paagi nga kita sama ni Jesus ug sa iyang mga Apostoles, nga magpuyo sa kalibutan ug nga "dili magpakalibutanon"? (Juan 17:14; tan-awa usab sa mga bersikulo 15-16). Si Elder M. Russel Ballard miingon: "Sa Simbahan, kita kanunay nga mopahayag sa panultihon, 'Pagpakaanaa sa kalibutan apan dili magpakalibutanon.' Samtang kita magtan-aw sa mga sa salida sa telebisyon nga nagpakita nga ang pagpanamastamas, pagdagmal, ug pagluib, komon ra kaayo ug madanihon, kita sa kasagaran mangandoy nga atong masirad-an ang kalibutan ug mapalayo ang atong mga pamilya gikan niining tanan ....' "Tingali kita makapahayag sa panultihon nga gihisgutan sa unahan ingon nga duha ka managlahi nga mga pahimangno. Una, 'Pagpakaanaa sa kalibutan.' 125
Panapos 126 Magmaapilon; magpakisayud. Paninguha nga magmasinabuton ug mauyonon ug matinahuron sa mga kalainan sa kultura, pagtuo ug uban pa. Paghimo og makahuluganon nga pagtampo sa katilingban pinaagi sa pag-alagad ug pagpa- kabana. Ikaduha, 'Dili magpakalibutanon.' Ayaw pagsunod sa sayup nga mga dalan o moduko aron sa pag-uyon o pagdawat sa unsay dili matarung. "Kita kinahanglan maninguha sa pag-usab sa dunot ug imoral nga mga tumong sa telebisyon ug sa katilingban pinaagi sa pagsanta sa mga butang nga makasakit ug makapaulaw sa atong mga panimalay. Bisan pa sa tanan nga mga pagkadautan sa kalibutan, ug bisan pa sa tanan nga mga pakigbatok sa maayo nga atong makit-an sa matag dapit, kita kinahanglan dili mosulay sa pagkuha sa atong mga kaugalingon o sa atong mga anak gawas sa kalibu- tan. Si Jesus miingon, 'Ang gingharian sa langit sama ngadto sa igpapatubo,' o yeast (Mateo 13:33). Kita kinahanglan nga mobayaw sa kalibutan ug mota- bang sa tanan sa pagpataas ibabaw sa pagkadautan nga naglibot kanato. Ang Manluluwas nag-ampo ngadto sa Amahan: " 'Ako dili mag-ampo nga kuhaon mo sila gikan sa kalibutan, kon dili himoon nimo unta silang ilikay gikan sa dautan' (Juan 17:15)" (sa Conference Report, Abr. 1989, 101; o Ensign, Mayo 1989, 80). Sa unsa nga paagi nga ang Langitnong Amahan ug si Jesukristo "usa," nga giingon sa Juan 17:21-22? Kon magsulti mahitungod sa Langitnong Amahan, ni Jesukristo, ug sa Espiritu Santo, si Presidente Gordon B. Hinckley miingon: "Sila managlahi nga mga lina- lang, apan sila usa ra sa katuyoan ug paningkamot. Sila nagkahiusa sa pagpahi- nabo sa dako, balaanon nga plano alang sa kaluwasan ug kahimayaan sa mga anak sa Dios.... Kini mao ang hingpit nga paghiusa tali sa Amahan, sa Anak, ug sa Espiritu Santo nga magbugkos niining tulo ngadto sa pagkausa diha sa balaan nga Dios nga Kapangulohan" (sa Conference Report, Okt. 1986, 69; o Ensign, Nob. 1986, 51). Ngano nga mahinungdanon man alang sa mga Apostoles nga mahimong usa? (Tan-awa sa Juan 17:22-23.) Ngano nga kita kinahanglan man nga mag- hiusa uban sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo? uban sa mga sakop sa Simbahan? uban sa atong mga pamilya? Unsaon man nato pagtabang sa pagpalambo og panaghiusa niining mga relasyona? (Tan-awa sa Juan 17:26; Mosiah 18:21; D&P 35:2.) Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna kon unsa ang ilang bation kon sila mahibalo nga adunay usa ka tawo nga nag-ampo alang kanila. Dapita sila sa pagpamalandong unsa kaha ang ilang bation kon sila uban pa ni Jesus sa dihang siya mihalad sa mapangaliyupoong pag-ampo. Ipasabut nga ang mapa- ngaliyupoon nga pag-ampo makatabang kanato sa pagpasalamat sa bililhon nga mga gasa sa kinabuhing dayon nga gitanyag sa Manluluwas kanato. Ipamatuod nga kita mapanalanginan samtang kita magtinguha sa pagsunod sa pag-aghat sa Espiritu Santo ug mahimong usa uban sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo.
Dugang nga Ideya sa Pagtudlo Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Pagdapit sa Espiritu Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga mobati ug makaila sa impluwensya sa Espiritu Santo, pakigsulti og sayo sa pipila kanila, magdapit sa kada usa nila sa pagpili sa usa sa mosunod nga mga pasundayag nga buhaton isip kabahin sa leksyon: a. Pagbasa og usa ka paborito nga tudling sa kasulatan. b. Paghatag og pagpamatuod. c. Kanta og usa ka himno o awit sa Primary mahitungod sa Manluluwas. d. Pahayag og gugma alang sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. e. Pakigbahin og usa ka espirituhanon nga kasinatian (kon angay). Human nga ang mga pagpahayag nahatag na diha sa klase, pagdapit og mga sakop sa klase sa paghulagway kon unsa ang ilang gibati sa panahon sa pagpa- sundayag. Basaha ang pamahayag ni Presidente Boyd K. Packer diha sa mga pahina 124, ug tabangi ang mga sakop sa klase sa pag-ila sa ilang mga pagbati nga moabut gikan sa Espiritu Santo. Sulti mahitungod kon unsa ang imong gibati sa dihang ikaw nakadawat sa paggiya gikan sa Espiritu Santo. Leksyon 24 127
Leksyon 25 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 128 "Dili ang Akong Pagbuot Maoy Matuman, Kon Dili ang Imo" Mateo 26:36-46; Marcos 14:32-42; Lucas 22:39-46 Aron paglig-on sa mga pagpamatuod sa mga sakop sa klase nga sila makadawat sa kapasayloan, kalinaw, ug kinabuhing dayon tungod sa Pag-ula ni Jesukristo. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan, diin naghatag og kasayuran sa kasinatian sa Manluluwas didto sa Tanaman sa Getsemani: Mateo 26:36-46, Marcos 14:32-42, ug Lucas 22:39-46. 2. Dugang nga basahonon: 2 Nephi 2:5-8; Alma 7:11-14; 34:8-16; 42:1-31; Doktrina ug mga Pakigsaad 19:15-24, Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pag-ula," ug "Getsemani." 3. Kon anaa ang hulagway nga Si Jesus Nag-ampo sa Getsemani (62175 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 227), gamita kini sa panahon sa lek- syon. 4. Pagdapit og pipila ka mga sakop sa klase sa pagtambong sa klase nga andam sa mubo nga pagpahayag sa ilang mga gibati mahitungod sa Pag-ula ni Jesukristo pinaagi sa pagbasa sa paborito nga tudling sa kasulatan mahitu- ngod sa Pag-ula o pagbasa og kusog sa pipila ka mga linya gikan sa paborito nga himno sa sakramento. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang Ginoo miingon, "Ayaw pagtinguha sa pagpaha- yag sa akong pulong, apan pagtinguha og una sa pag-angkon sa akong pulong" (D&P 11:21). Aron makatudlo sa epektibo nga paagi gikan sa mga kasulatan, ikaw kinahanglan nga magtuon ug mamalandong niini matag adlaw. Sa kanunay mag-amuma sa imong pagpamatuod sa gahum ug katinuod niini. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call, [36123], mga pahina 14-17.) Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Daghang mga tuig sa wala pa si Elder Orson F. Whitney ma-ordenahi nga Apostol, siya nakadawat og panan-awon sa Manluluwas didto sa Tanaman sa Getsemani. Basaha ang mosunod nga kinutlo, diin si Elder Whitney mihulagway sa iyang panan-awon: "Ako mora pud og didto sa Tanaman sa Getsemani, usa ka saksi sa pag-antus sa Manluluwas. Ako nakakita kaniya ingon ka yano sa akong pagkakita kang bisan kinsa. Nagbarug sa luyo sa usa ka kahoy diha sa atubangan, ako nakakita ni Jesus, uban ni Pedro, Santiago ug Juan, samtang sila miagi sa gamay ... nga gang- haan diha sa akong tuo. Mibiya sa tulo ka mga Apostoles didto, human sila sulti- hi sa pagluhod ug sa pag-ampo, ang Anak sa Dios miadto sa pikas bahin sa
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Tanaman sa Getsemani, diin Siya usab miluhod ug nag-ampo. Kini mao ang sama nga pag-ampo nga nasinati sa tanan nga magbabasa sa Biblia: 'Amahan ko, kon mahimo man, isaylo lang kanako kining kopa; gani dili sumala sa akong pagbuot, kon dili sa imo.' Samtang Siya nag-ampo ang mga luha midagayday sa iyang nawong, nga nag- atubang kanako. Gisakitan kaayo ko sa akong nakita nga gani ako usab mihilak, tungod sa tinud-anay nga kalooy. Ang akong tibuok kasingkasing nalooy kaniya; ako naghigugma kaniya sa akong tibuok kalag, ug nangandoy nga mauban kani- ya ingon nga ako walay laing gipangandoy. "Pagkataud-taud Siya mibarug ug milakaw ngadto diin ang mga Apostoles nag- luhod ... nakatulog pag-ayo! Siya hinay nga miuyog kanila, mipukaw kanila, ug uban sa tingog sa malumo nga pagbadlong, wala maapektohi bisan gamay nga pagpakita og kasuko o ka walay pailub, mihangyo kanila sa yano kon sila ba dili makatukaw uban kaniya sulod sa usa ka oras. Didto Siya, uban sa hilabihan ka bug-at nga sala sa kalibutan diha sa iyang mga abaga, uban sa pag-agulo sa matag tawo, babaye ug bata nga miigo sa iyang mabination nga kalag--ug sila dili gayud makatukaw uban kaniya sulod sa usa ka mubo nga oras! "Mibalik ngadto sa iyang dapit, Siya mihalad sa sama nga pag-ampo ingon sa una; unya mibalik ug nakit-an na sab sila nga nangatulog. Siya mipukaw pag- usab kanila, miawhag pag-usab kanila, ug sa makausa pa mibalik ug nag-ampo. Kini nahitabo sa tulo ka higayon" (Through Memory's Halls [1930], 82). Ipakita ang hulagway ni Jesus nga nag-ampo sa Getsemani. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna bahin sa ilang gugma alang sa Manluluwas ug unsa kaha ang ilang bation kon sila nakakita nga siya nag-ampo diha sa Tanaman sa Getsemani sa gabii sa dili pa ang iyang Paglansang sa Krus. Pagdapit og pipila ka mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga hunahuna. Kini nga leksyon ug ang leksyon 26 maghisgut mahitungod sa Pag-ula--ang kinabubut-on nga paghimo ni Jesukristo sa pagdala diha sa iyang kaugalingon sa kamatayon ug sa mga sala ug mga kahuyang sa tanan nga katawhan. Kini nga leksyon nagpunting sa kasinatian sa Manluluwas diha sa Tanaman sa Getsemani, samtang ang leksyon 26 maghisgut sa iyang Paglansang sa Krus. Kini mahinung- danon nga hinumduman nga ang Pag-ula naglakip sa pag-antus sa Manluluwas sa tanaman ug diha sa krus. Si Presidente Ezra Taft Benson mitudlo: "Sa Getsemani ug didto sa Kalbaryo, Siya mihimo sa walay kinutuban ug walay katapusan nga pag-ula. Kadto mao ang labing dako nga buhat sa gugma nga natala sa kasaysayan. Sa ingon Siya nahi- mong atong Manluluwas - nagtubos kanatong tanan gikan sa pisikal nga kama- tayon, ug nagtubos kanato gikan sa espirituhanong kamatayon niadtong kinsa motuman sa mga balaod ug mga ordinansa sa ebanghelyo" (The Teachings of Ezra Taft Benson [1988], 14). 1. Ang Manluluwas midala diha sa iyang kaugalingon sa atong mga sala ug mga kaluyahon. Tukia ang Mateo 26:36-46; Marcos 14:32-42; ug Lucas 22:39-46. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. 129
130 Unsa ang gihangyo ni Jesus sa iyang mga Apostoles nga buhaton didto sa Tanaman sa Getsemani? (Tan-awa sa Lucas 22:39-40.) Ngano nga mihangyo man si Jesus sa mga Apostoles sa pag-ampo? (Tan-awa sa Lucas 22:40.) Sa unsa nga paagi nga ang pag-ampo makalig-on kanato batok sa mga pagtintal? Unsa ang gihangyo ni Jesus nilang Pedro, Santiago, ug Juan nga buhaton didto sa Tanaman sa Getsemani? (Tan-awa sa Mateo 26:38, 41. Ipasabut nga kining paggamit sa pulong bantay nagpasabut nga magtukaw.) Sa unsa nga paagi nga ang sugo sa pagbantay, o sa pagtukaw, atong magamit samtang kita naninguha sa pagsunod sa ebanghelyo? (Tan-awa sa 2 Nephi 4:28; Alma 7:22; 32:26-27.) Ngano nga si Jesus andam man sa pag-uyon sa hilabihang pag-antus nga siya nahibalo man nga iyang masinati didto sa Tanaman sa Getsemani? (Tan-awa sa Mateo 26:39, 42, 44.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa pag-ampo sa Manluluwas didto sa Getsemani? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan sa diha nga kamo mituman sa kabubut-on sa Langitnong Amahan? Human nga si Jesus miingon nga siya mobuhat sa pagbuot sa Langitnong Amahan, "adunay anghel nga mipakita ngadto kaniya gikan sa langit, naglig- on kaniya" (Lucas 22:43). Unsa ang gitudlo niini kanato mahitungod sa atong Langitnong Amahan? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga siya maglig- on kanato samtang kita mapainubsanon nga mobuhat sa iyang pagbuot.) Unsa ang nasinati sa Manluluwas didto sa Getsemani? (Tan-awa sa D&P 19:16-19; Lucas 22:44; Mosiah 3:7; Alma 7:11-13.) Si Elder James E. Talmage mitudlo: "Ang pag-antus ni Kristo didto sa tanaman dili matugkad pinaagi sa hunahuna nga may kinutuban, sa kakusog ug sa hinungdan niini.... Siya nanglimbasog ug miagulo ubos sa kabug-at ingon nga walay lain nga nilalang nga nagpuyo dinhi sa yuta nga daw gani makahandu- raw nga kini mahimo. Dili ang pisikal nga kasakit, ni ang mental nga kasubo lamang, maoy hinungdan sa iyang pag-antus sa ingon nga kasakitan diin nakapahimo sa pag-ula og dugo gikan sa matag lungag sa panit; apan usa ka espirituhanon nga pag-antus sa kalag ingon nga ang Dios lamang ang may gahum sa pagsinati.... Nianang takna sa kasakitan si Kristo nakasarang ug nakabuntog sa tanan nga kakuyaw nga ikapahamtang ni Satanas, 'ang prinsi- pe niini nga kalibutan,' ... Sa uban nga paagi, nahinabo ug sa hilabihan ka tinuod nga dili masabut sa tawo, ang Manluluwas midala diha sa iyang kauga- lingon sa kabug-at sa mga sala sa kalibutan gikan ni Adan ngadto na sa kata- pusan sa kalibutan" (Jesus the Christ, 3rd ed. [1916], 613). Si Elder Neal A. Maxwell miingon: "Isip kabahin sa Iyang walay kinutuban nga pag-ula, si Jesus nahibalo 'sumala sa unod' sa tanan nga atong maagian (Alma 7:11-12). Siya mipas-an sa atong mga sala, sa mga kaguol, sa mga kasu- bo, ug ... sa mga kasakit sa matag tawo, babaye, ug bata (tan-awa sa 2 Nephi 9:21)" (sa Conference Report, Abr. 1987; o Ensign, Mayo 1987, 72). 2. Kita nagkinahanglan sa Pag-ula ni Jesukristo. Ngano nga kita nagkinahanglan man sa Pag-ula ni Jesukristo? (Tan-awa sa Alma 34:9.)
Leksyon 25 a. Tungod sa Pagkapukan ni Adan ug ni Eva, kita makaangkon sa pisikal nga kamatayon, nga mao ang panagbulag sa lawas ug sa espiritu (Moises 6:48). b. Kon kita makasala, kita magdala sa espirituhanon nga kamatayon diha sa atong mga kaugalingon tungod kay kita mibulag sa atong mga kaugalingon gikan sa Dios. Ang atong mga sala nakahimo kanato nga dili limpyo ug dili makapahimo kanato nga mopuyo uban sa Dios (1 Nephi 10:21). c. Tungod kay kita dili makabuntog sa pisikal ug espirituhanon nga kamata- yon pinaagi sa atong mga kaugalingon, ang Langitnong Amahan mipadala sa iyang Bugtong nga Anak aron paghalad sa Pag-ula (Juan 3:16; 2 Nephi 2:5-9). Unsa nga mga panalangin ang maanaa kanato tungod sa matubsanon nga sakripisyo sa Manluluwas? Unsa may buhaton aron makadawat niini nga mga panalangin? a. Tungod kay ang Manluluwas nagpakamatay ug nabanhaw, kitang tanan mabanhaw, makabuntog sa pisikal nga kamatayon (Mosiah 16:7-8). b. Tungod kay siya midala sa iyang kaugalingon sa atong mga sala, kita maka- hinulsol sa atong mga sala ug mapasaylo, maghimo kanato nga limpyo ug takus nga mopuyo uban sa Dios (Alma 7:13-14; Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:3). c. Tungod kay siya midala sa iyang kaugalingon sa atong mga kaluyahon, siya makasabut sa atong mga kalisdanan ug mahibalo kon unsaon sa pagtabang kanato (Alma 7:11-12). Kita makadawat og kalinaw diha kaniya samtang kita mapainubsanon nga mosunod kaniya (D&P 19:23). Si Elder Marion G. Romney mipasabut nga pinaagi sa Pag-ula ang tanan nga tawo maluwas gikan sa pisikal nga kamatayon ug ang mahinulsulon ug masu- london maluwas usab gikan sa sala: "Gikinahanglan ang pag-ula ni Jesukristo aron mahiusa ang mga lawas ug mga espiritu sa mga tawo diha sa pagkabanhaw. Ug busa ang tanan sa kalibu- tan, mga tumutuo o ang dili mga tumutuo, utangan ngadto sa Manunubos tungod sa ilang piho nga pagkabanhaw, tungod kay ang pagkabanhaw mahi- mong malukpanon ingon man ang pagkapukan, nga midala sa kamatayon sa matag tawo. "Adunay lain nga bahin sa pag-ula diin nakahimo kanako sa paghigugma sa Manluluwas og labaw pa, ug mipuno sa akong kalag sa pagpasalamat nga dili malitok. Kini mao nga agi og dugang sa pagtubos alang sa mga kalapasan ni Adan, tungod niana nagdala sa pagkabanhaw, ang Manluluwas pinaagi sa iyang pag-antus mibayad sa utang sa akong mga sala. Siya mibayad sa utang alang sa inyong mga sala ug alang sa mga sala sa matag buhi nga tawo nga nagpuyo dinhi sa yuta o ni bisan kinsa nga magpuyo sa pagkamortal dinhi sa yuta. Apan kini iyang gibuhat nga adunay kondisyon. Ang mga kaayohan niini nga pag-antus alang sa atong indibidwal nga mga kalapasan dili moabut kanato nga walay kondisyon dili parehas sa pagkabanhaw nga moabut nga dili igsapayan bisan unsa man ang atong buhaton. Kon kita moambit sa mga panalangin sa pag-ula kon ang atong indibidwal nga mga kalapasan ang his- gutan, kita kinahanglan gayud nga motuman sa balaod. " ... Kon kita nakahimo og sala, kita mahibulag sa Dios ug dili angayan nga mosulod ngadto sa iyang atubangan. Walay mahugaw nga butang nga maka- 131
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 132 sulod ngadto sa iyang atubangan. Kita dili makahimo pinaagi lamang sa atong mga kaugalingon, bisan unsa pa ang atong buhaton, sa pagkuha sa atong mga kaugalingon sa lama nga anaa nato ingon nga sangputanan sa atong kauga- lingon nga mga kalapasan. Kana nga lama kinahanglan nga pagahugasan pinaagi sa dugo sa Manunubos, ug siya mihimo og paagi nga kanang lama mahimong mawala. Kana nga paagi mao ang ebanghelyo ni Jesukristo. Ang ebanghelyo nagsugo nga kita motuo sa Manunubos, modawat sa iyang pag- ula, maghinulsol sa atong mga sala, magpabunyag pinaagi sa pag-unlod alang sa kapasayloan sa atong mga sala, modawat sa gasa sa Espiritu Santo pinaagi sa pagpandong sa mga kamot, ug sa pagpadayon nga matinud-anon sa pagtuman, o mobuhat kutob sa atong mahimo, sa mga baruganan sa ebanghelyo sa tanan nga mga adlaw sa atong mga kinabuhi" (sa Conference Report, Okt. 1953, 35-36). Dapita ang gisangunan nang daan nga mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga pasundayag nga ilang giandam (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). Pagpamatuod kang Jesukristo ug pagpadayag sa imong pagpasalamat alang sa iyang Pag-ula. Kon angay, hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagbuhat sa ingon. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Pagpasalida sa video Ang ikalima nga bahin sa "New Testament Customs," usa ka pinili gikan sa New Testament Video Presentations (53914), nagpasabut nga ang Getsemani mao ang "pigsanan sa oliba." Kon ikaw mopasalida niining bahina, hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang Getsemani mao ang angay nga ngalan alang sa tanaman diin ang Manluluwas mipas-an sa atong mga sala. 2. "Ang Tigpataliwala" Si Elder Boyd K. Packer migamit og usa ka sambingay aron pagtudlo kon sa unsa nga paagi nga ang Pag-ula ni Jesukristo nakapalingkawas kanato gikan sa sala samtang kita maghinulsol ug maghupot sa mga sugo. Ikaw mahimo nga mopaambit niini nga sambingay aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa panginahanglan sa Pag-ula. Ang sambingay makit-an diha sa mosunod nga mga tinubdan: a. Mga Baruganan sa Ebanghelyo [1997], mga pahina 70-73. b. "The Mediator," usa ka bahin sa Book of Mormon Video Presentations (53911). c. Conference Report, Abr. 1977, mga pahina 79-80; o Ensign, Mayo 1977, mga pahina 54-55.
"Alang Niini nga Katuyoan Ako Nagpakatawo" Leksyon 26 Mateo 26:47-27:66; Marcos 14:43-15:39; Lucas 22:47-23:56; Juan 18-19 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga mobati sa gugma sa Manluluwas alang kanila ug motubo ang ilang gugma alang kaniya ug ang ilang pagpasalamat alang sa iyang matubsanon nga sakripisyo. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 26:47-75; Marcos 14:43-72; Lucas 22:47-71; Juan 18:1-27. Human dayon sa iyang hilabihan nga pag-antus didto sa Getsemani, si Jesus gibud- hian ni Judas, kinsa mipakita uban sa pangulo sa mga pari, mga Pariseo, ug mga sundalo. Si Jesus mitugyan sa iyang kaugalingon ngadto sa iyang mananakop, kinsa mikuha kaniya gikan sa tanaman ug mitugyan kaniya ngadto sa hukmanan sa mga Judeo. Siya gipangutana pag-una ni Anas, usa ka kanhi labaw nga pari, ug unya ngadto ni Caifas, ang sumusunod ug umagad ni Anas. Ang labaw nga mga pari ug ang mga anciano miluwa ni Jesus, mibugal-bugal kaniya, migapos kaniya ug mipasangil kaniya nga nanamastamas sa Dios, usa ka kalapasan nga pagasilotan sa kamatayon. Sa gawas sa palasyo ni Caifas, si Pedro milimud nga siya nakaila ni Jesus. b. Mateo 27:1-26; Marcos 15:1-15; Lucas 23:1-25; Juan 18:28-19:16. Kay ang labaw nga mga pari ug mga anciano wala may gahum sa paghukom ni Jesus ngadto sa kamatayon, sila mipadala kaniya aron pagahusayon ni Poncio Pilato, ang gobernador sa Roma didto sa Judea (Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pilato.") Sa atubangan ni Pilato, si Jesus gipasanginlan nga usa ka kaaway ni Cesar. Pagkasayud nga si Jesus taga-Galilea, si Pilato mipadala kaniya ngadto ni Herodes, usa ka gobernador sa Galilea. Si Herodes midumili sa paghukom ni Jesus ug mipadala kaniya og balik ngadto ni Pilato, kinsa misugot sa mga pagpugos sa pundok sa katawhan nga si Jesus ilansang sa krus. c. Mateo 27:27-66; Marcos 15:16-39; Lucas 23:26-56; Juan 19:17-42. Si Jesus gibunalan ug gilansang sa krus. Diha sa krus siya nakasinati sa tumang pag-antus samtang mihalad sa iyang kaugalingon isip sakripisyo alang sa katawhan. 2. Dugang nga basahonon: Isaias 53; Marcos 15:39-47; Juan 3:16; 15:13; 1 Nephi 11:32-33; 19:7-9; 2 Nephi 9:21-22; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Ang Paglansang sa Krus." 3. Andama ang pito ka ginunting nga mga pulong nga gihulagway diha sa pahi- na 136 (o pag-andam sa pagsulat sa mga pamahayag diha sa pisara). 4. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita kini sa panahon sa leksyon: a. Ang mga hulagway nga Ang Pagbudhi kang Jesus (62468 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 228); Ang Paglimud ni Pedro (62177 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 229); ug Ang Paglansang sa Krus (62505; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 230). 133
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 134 b. "To This End Was I Born," usa ka dise sais ka mga minuto nga bahin sa New Testament Video Presentations (53914). 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Kon ang mga magtutudlo ug mga sakop sa klase magbaton og balaan nga pagtahud, sila magdapit sa Espiritu aron maanaa sa klase. Ang mga sakop sa klase kinahanglan nga "may kagawasan sa paghisgut, may kagawasan sa pagsulti, may kagawasan sa pag-apil sa buluhaton sa klase, apan walay sakop sa klase nga adunay katungod sa pagsamok sa laing sakop pinaagi sa pagtulud o paghimo sa walay pulos ug binuang nga mga sulti" (David O. McKay, Gospel Ideals [1954], 224). Pagpakita og ehemplo sa balaan nga pagtahud ngadto sa Dios ug pagtahud alang sa matag sakop sa klase. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipaabli sa mga sakop sa klase ang mapa sa Jerusalem sa panahon ni Jesus" (mapa 12 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa, mapa 17 nga giimprinta sa wala pay 1999). Ipasabut nga kini nga leksyon nagpunting sa Pagkalansang sa Krus sa Manluluwas ug sa mga hitabo sa mga takna nga nag-una niini. Kining mga butanga nahitabo sa mga dapit nga makit-an diha sa mapa. Tabangi ang mga sakop sa klase nga makakaplag sa mosunod nga mga dapit: (1) ang Tanaman sa Getsemani, (2) ang balay ni Caifas, (3) Kota sa Antonia (ang balay ni Pilato), ug Golgota (Kalbaryo). Kon ang mga sakop sa klase nakakita na sa Bungtod sa Golgota, ipasabut nga si Jesus gilansang sa krus didto. Ipakita ang hulagway sa Paglansang sa Krus. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna og usa ka bata nga nagtan-aw sa hulagway ug nangutana, "Ngano nga si Jesus kinahanglan man nga mama- tay?" Dapita ang mga sakop sa klase sa paggahin og panahon diha sa leksyon aron sa pagpamalandong unsa ang ilang itubag ngadto sa bata. Sultihi sila nga kamo maghisgut sa pangutana ngadto na sa katapusan niini nga leksyon. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, tabangi ang mga sakop sa klase nga makasabut sa gugma sa Manluluwas nga gipakita alang kanila sa dihang iyang gitugotan ang iyang kaugalingon nga pagadagmalan ug ilansang sa krus. 1. Si Jesus gibudhian, gidakop, ug gipasanginlan nga nanamastamas sa ngalan sa Dios; Si Pedro milimud ni Jesus sa tulo ka mga higayon. Hisguti ang Mateo 26:47-75; Marcos 14:43-72; Lucas 22:47-71; ug Juan 18:1-27. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ikaw mahimo nga mo-summarize niini nga kasayuran sama sa gi-outline sa aytem 1a diha sa seksyon sa "Pagpangandam." Ipakita ang hulagway ni Jesus nga gibudhian didto sa Getsemani.
Leksyon 26 Unsay gibuhat ni Pedro ngadto sa mga tawo nga miadto sa Tanaman sa Getsemani aron pagkuha ni Jesus? (Tan-awa sa Juan 18:10.) Unsay gibuhat ni Jesus niining mga tawhana? (Tan-awa sa Lucas 22:51-53; Juan 18:11-12.) Ngano nga si Jesus misugot man nga siya dad-on? (Tan-awa sa Mateo 26:53-54; Juan 10:17-18. Ipasabut nga kadto mao ang pagbuot sa Langitnong Amahan nga si Jesus mohatag sa iyang kinabuhi alang kanato.) Ang labaw nga mga pari ug mga anciano sa mga Judeo mipasangil ni Jesus nga nanamastamas sa ngalan sa Dios, usa ka krimen nga pagasilotan og kamatayon (Marcos 14:64). Unsa ang pagpanamastamas sa ngalan sa Dios? (Ang pagkawalay pagtahud ngadto sa Dios o nag-angkon nga sama sa Dios.) Unsa ang gisulti ni Jesus nga gituohan sa labaw nga mga pari ug mga anciano nga panamastamas sa ngalan sa Dios? (Tan-awa sa Marcos 14:60-63.) Samtang si Jesus gidala gikan sa tanaman, kadaghanan sa iyang mga tinun-an "mitalikod kaniya ug mipahilayo" (Mateo 26:56). Hinoon, si Pedro ug si Juan mipadayon sa pagsunod kaniya (Mateo 26:58; Juan 18:15; kini gituohan nga ang wala hinganli nga tinun-an diha sa Juan 18:15 mao si Juan). Unsa ang gibuhat ni Pedro sa dihang ang mga tawo sa gawas sa palasyo ni Caifas mii- ngon nga siya nakaila ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 26:69-74.) Unsa ang gibuhat ni Pedro sa dihang siya nakaamgo nga iyang gilimud si Jesus sa tulo ka mga higayon? (Tan-awa sa Mateo 26:75; tan-awa usab sa mga bersikulo 33-35.) Ipakita ang hulagway ni Pedro nga naglimud ni Jesus. Sa unsa nga paagi nga ang pipila kanato, sama ni Pedro, usahay molimud sa atong hugot nga pagtuo? Unsa ang atong makat-unan gikan sa kinabuhi ni Pedro human siya milimud sa Ginoo? Si Presidente Gordon B. Hinckley miingon: "Ako mibati og kalooy ni Pedro. Daghan kaayo kanato nga sama gayud kani- ya. Kita manumpa sa atong kamaunongon; kita mipamatuod sa atong deter- minasyon sa pagkamadasigon; kita mipahayag, usahay gani sa dayag, nga bisan unsa ang mahitabo kita mobuhat sa matarung nga butang, nga kita mopaluyo alang sa matarung nga katuyoan, nga kita magmatinud-anon sa atong mga kaugalingon ug ngadto sa uban. "Unya ang mga kalisud magsugod sa pagdaghan. Usahay kini sosyal nga mga kalisud. Usahay kini personal nga mga kagana. Usahay kini sayop nga mga pangandoy. Adunay pagkaluya sa kabubut-on. Adunay pagkahinay sa pagdi- siplina. Adunay pagtugyan ngadto sa pagpakasala. Ug dayon adunay pagbasol, pagasundan sa pag-akusar sa kaugalingon ug mapait nga luha sa pagmahay.... " ... Kon adunay ingon niana sa tibuok Simbahan nga pinaagi sa pulong o lihok milimud sa hugot nga pagtuo, ako nag-ampo nga kamo makakuha og kahupayan ug kasulbaran gikan sa ehemplo ni Pedro, kinsa, bisan tuod siya milakaw matag adlaw uban ni Jesus, sa panahon sa kakuyaw sa makadiyut milimud sa Ginoo ug sa pagpamatuod usab nga iyang gidala diha sa iyang kaugalingon nga kasingkasing. Apan siya mibuntog niini ug nahimong usa ka bantugan nga tigpanalipod ug gamhanan nga manlalaban. Ingon man, usab, adunay paagi alang sa bisan kinsa nga tawo sa pagbalik ug pagdugang sa iyang kalig-on ug hugot nga pagtuo ngadto sa kalig-on ug hugot nga pagtuo sa uban sa pagtukod sa gingharian sa Dios" ("And Peter Went Out and Wept Bitterly," Ensign, Mar. 1995, 2-4, 6). 135
136 2. Si Jesus gihukman nga ilansang sa krus. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 27:1-26; Marcos 15:1-15; Lucas 23:1-25; ug Juan 18:28-19:16. Ikaw mahimo nga molakbit pag- istorya niini nga saysay sama sa gi-outline sa aytem 1b diha sa seksyon sa "Pagpangandam." Sa dihang si Pilato nasayud nga si Jesus taga-Galilea, siya mipadala kaniya ngadto ni Herodes, kinsa mao ang gobernador sa Galilea (Lucas 23:6-7). Ngano kaha nga si Herodes "nalipay sa hilabihan" sa pagkakita ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 23:8.) Giunsa pagtubag sa Manluluwas ang mga pangutana ni Herodes? (Tan-awa sa Lucas 23:9; itandi kini nga bersikulo diha sa panagna sa Isaias 53:7.) Human si Herodes ug ang iyang mga tawo mipasangil ug mitamay ni Jesus, sila mipadala kaniya pagbalik ngadto ni Pilato (Lucas 23:11). Unsa ang gihu- kom ni Pilato ngadto ni Jesus? (Tan-awa sa Lucas 23:13-17; tan-awa usab sa Lucas 23:4.) Ngano nga si Pilato mihukom man ni Jesus nga ilansang sa krus? (Tan-awa sa Mateo 27:15-24; Marcos 15:6-15; Lucas 23:18-25; Juan 19:1-16.) Sa unsa nga paagi nga kita, sama ni Pilato usahay mosulay paglikay sa kapa- ngakohan tungod sa malisud nga mga paghukom? Ngadto sa usa sa mga pangutana ni Pilato kon siya ba ang hari, si Jesus mitubag: "Alang niini nga katuyoan Ako nagpakatawo, ug alang niini mianhi Ako sa kalibutan, aron Ako magapanghimatuod sa kamatuoran" ( Juan 18:37). Sa unsa nga paagi nga si Jesus usa ka Hari? (Tan-awa sa Salmo 24:10; Isaias 44:6; Pinadayag 11:15; 15:3; 2 Nephi 10:14.) Unsa ang gipasa- but nga ang iyang "gingharian dili iya niini nga kalibutan"? ( Juan 18:36). 3. Si Jesus gilatigo ug gilansang sa krus. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 27:27-66; Marcos 15:16-39; Lucas 23:26-56; ug Juan 19:17-42. Ipakita ang hulagway sa Paglansang sa Krus. Unsa ang gibuhat sa mga katawhan ngadto ni Jesus human siya gihukman nga ilansang sa krus? (Tan-awa sa Mateo 27:27-44; Lucas 23:34-39.) Ngano nga si Jesus mitugot sa mga katawhan sa pagdagmal kaniya? (Tan-awa sa 1 Nephi 19:9.) Ang mga kasulatan mirekord og pito ka mga pulong nga gisulti ni Jesus samtang siya diha sa krus. Basaha ug hisguti ang mga bersikulo nga gilista sa ubos. Samtang ikaw maghisgut niini, ipakita ang ginunting nga mga pulong sa mga gipamahayag o isulat ang mga pamahayag diha sa pisara. 1. Lucas 23:34. "Amahan, pasayloa sila; kay wala sila masayud sa ilang gibuhat." Gikan sa Hubad ni Joseph Smith kita nakakat-on nga sa dihang si Jesus misulti niini, siya nag-ampo alang sa mga sundalo nga taga-Roma nga milansang kaniya sa krus (Hubad ni Joseph Smith, Lucas 23:35). Unsa ang gipakita niini kabahin sa iyang pagkatawo? Unsa ang paagi sa kalibutan ngadto ni bisan kinsa nga mopasakit o mopalagut kanato? Sa unsa nga paagi nga kita mapana- langinan kon kita mosunod sa ehemplo ni Jesus? 2. Lucas 23:43. Ngadto sa mahinulsulon nga kawatan: "Sa pagkatinuod magaingon ako kanimo, nga karong adlawa adto ikaw sa paraiso uban kanako."
Panapos 3. Juan 19:26-27. Ngadto sa iyang inahan, nga si Maria: "Babaye, tan-awa ang imong anak!" Ngadto ni Juan: "Tan-awa ang imong inahan!" Kang kinsang mga panginahanglan ang gihunahuna ni Jesus sa panahon sa iyang mapait nga kaagi? (Tan-awa sa Lucas 23:43; Juan 19:26-27.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini? (Kon adunay mga pangutana nga moabut mahitungod sa pamahayag ni Jesus diha sa Lucas 23:43, tan-awa sa ikatulong dugang nga ideya sa pagtudlo.) 4. Mateo 27:46; Marcos 15:34. "Dios ko, Dios ko, nganong gitalikdan mo ako?" Unsa ang nasinati ni Jesus sa krus nga nakapahimo kaniya sa pagsabut ug pag- tabang kanato kon kita mobati nga nag-inusara? Nganong mahinungdanon man nga mahibalo nga ang Manluluwas mopas-an dili lamang sa atong mga sala apan sa ato usab nga kamingaw, kasubo ug kahadlok? Si Elder Jeffrey R. Holland miingon: "Tungod kay siya kinahanglan nga sa katapusan motunob sa pigsanan sa katubsanan nga mag-inusara, siya ba makalahutay sa pinakamapait nga higayon niining tanan, ang kalisang sa hilabihang kasakit? Kini dili tungod sa mga tunok ug sa mga lansang, apan tungod sa kahadlok sa gibati nga tumang pag-inusara ... 'Dios ko, Dios ko, nganong gitalikdan mo ako?' (Marcos 15:34). Siya ba makapas-an sa atong tanan nga mga sala ug sa atong mga kahadlok, ug sa atong mga kamingaw? Siya nakahimo ug iyang gihimo ug siya mohimo" (sa Conference Report, Okt. 1989, 32; o Ensign, Nob. 1989, 26). 5. Juan 19:28. "Giuhaw ako." Bisan pa sa tanang pag-antus ni Jesus, kini lamang ang iyang gisulti nga pisi- kal nga kabalisa. Unsa ang gihatag kaniya sa diha nga siya miingon nga siya giuhaw? (Tan-awa sa Juan 19:29.) 6. Juan 19:30. "Natapos na." Sumala sa Hubad ni Joseph Smith, si Jesus misulti, Amahan, natapos na, ang imong pagbuot natuman na (tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith, Mateo 27:54). Ngano nga ang Manluluwas kinahanglan man nga mamatay aron pagtuman sa pagbuot sa Langitnong Amahan? (Tan-awa sa 2 Nephi 9:5; 3 Nephi 27:13-16. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, dapita ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga ideya kon unsaon sa pagtubag sa pangutana sa bata.) Si Spencer W. Kimball miingon: "Siya kinahanglan nga mamatay, aron iyang maablihan ang mga lubnganan sa tanan nga katawhan sama nga ang iyang kaugalingon nga lubnganan naabli. Kon wala pa ang hilabihang kangiub sa takna sa paglansang sa krus, wala unta magsugod ang pagpanggawas gikan sa lubnganan" (sa Conference Report, Abr. 1975, 4; o Ensign, Mayo 1975, 4). 7. Lucas 23:46. "Amahan, nganha sa imong mga kamot itugyan ko ang akong espiritu." Kon ikaw naggamit sa video nga "To This End Was I Born," ipasalida kini karon. Ipasabut nga ang unang narekord nga mga pulong sa Manluluwas mao ang "Ania ako, ipadala ako" (Abraham 3:27). Uban sa iyang unang narekord nga mortal nga mga pulong mao ang "Ako kinahanglan magapadayon sa mga butang nga iya sa akong Amahan" (Lucas 2:49). Uban sa katapusan nga mga pulong nga iyang gisulti diha sa pagkamortal mao ang Amahan, natapos na, ang Leksyon 26 137
Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 138 imong pagbuot natuman na (tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith, Mateo 27:54). Si Jesus wala gayud kawad-i og panan-aw sa pagbuot sa iyang Amahan ug sa iyang kaugalingon nga misyon. Siya unta makatawag sa mga panon sa mga ang- hel aron pagtabang kaniya, apan siya wala mobuhat niini (Mateo 26:53-54). Bisan pa man sa iyang kasakit, siya wala gayud magduhaduha sa iyang pagpau- bos ug sa iyang pagkamauyonon sa pagtuman sa walay kinutuban nga Pag-ula. Ipamatuod ang mga kamatuoran nga gihisgutan sa leksyon. Kon angay, dapita ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga pagpamatuod. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Pagsunod sa ehemplo sa Manluluwas sa panahon sa mga kalisdanan Ang mga lihok sa Manluluwas sa panahon sa katapusan nga adlaw sa iyang mortal nga kinabuhi nagpakita sa labing kamahinungdanon sa iyang kinaiya. Ribyuha ang pipila ka mga pagsulay nga gilahutay ni Jesus nianang adlawa. Unya ipangutana ang mosunod nga mga pangutana. Unsa nga matang sa kinaiya ang makita diha ni Jesus niining malisud nga panahon? (Ang tubag mahimong maglakip nga siya mas nabalaka sa uban kay sa iyang kaugalingon, nga siya mapasayloon, nga siya mauyonon sa pagbuot sa Langitnong Amahan, nga siya wala mohukom sa uban tungod sa ilang mga kahuyang, ug nga siya wala mobagulbol. Ilista ang mga tubag diha sa pisara. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghatag og piho nga mga higayon nga ang mga kinaiya makita.) Unsa nga mga kinaiya ang kasagarang makit-an diha kanato sa higayon sa atong pinakalisud nga panahon? Unsaon nato sa pagsunod sa ehemplo sa Manluluwas sa mga panahon sa kalisdanan? 2. "Nakasala ako sa akong pagtugyan sa dugo nga matarung" (Mateo 27:4) Unsa ang gibuhat ni Judas sa iyang pagsulay sa paghinulsol sa iyang pagbudhi sa Manluluwas? (Tan-awa sa Mateo 27:3-5.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa iyang kasinatian mahitungod sa "bayad" nga gihatag sa kalibutan kanato agi og bugti sa atong mga sala? 3. "Karong adlawa adto ikaw sa paraiso uban kanako" (Lucas 23:43) Dangup ngadto sa mosunod nga kasayuran kon ikaw nagkinahanglan og pagpa- sabut sa mga pulong sa Manluluwas diha sa Lucas 23:43. Si Propeta Joseph Smith miingon nga si Jesus misulti ngadto sa kawatan, "Karong adlawa adto ikaw uban kanako sa kalibutan sa mga espiritu" (Teachings of the Prophet Joseph Smith, sel. Joseph Fielding Smith [1976], 309). Gikan sa Doktrina ug mga Pakigsaad 138:36-37 kita nakakat-on nga si Jesus miadto sa kalibutan sa mga espiritu sulod sa mga panahon tali sa iyang kamata- yon ug Pagkabanhaw ug nga didto siya miandam sa matinud-anon nga mga espiritu sa pagsangyaw sa iyang ebanghelyo ngadto sa mga espiritu kinsa wala makadawat niini dinhi sa yuta.
"Wala Na Siya Dinhi, Kay Siya Nabanhaw" Leksyon 27 Mateo 28; Lucas 24; Juan 20-21 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga mobati og pagpasalamat alang sa Pagkabanhaw sa Manluluwas ug sa mga panalangin nga ikahatag niini kanato. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mateo 28:1-15; Lucas 24:1-12; Juan 20:1-10. Si Maria Magdalena ug ubang mga babaye miadto sa lubnganan ni Jesus ug nakit-an kini nga walay sulod. Ang mga anghel misulti nga si Jesus nabanhaw na. Si Pedro ug si Juan miadto aron pagtan-aw sa walay sulod nga lubnganan. Ang nabanhaw nga Ginoo nagpakita ngadto sa mga babaye. b. Lucas 24:13-35. Si Jesus naglakaw ug nakigsulti sa duha ka mga tinun-an didto sa dalan sa Emaus. Sila wala makaila kaniya hangtud nga siya mipi- kas-pikas sa pan alang kanila. c. Mateo 28:16-20; Lucas 24:33-53; Juan 20:19-31. Si Jesus nagpakita ngadto sa iyang mga Apostoles, nagpakita kanila nga siya nabanhaw, ug misugo kanila sa pagtudlo sa ebanghelyo ngadto sa tanang mga kanasuran. Si Tomas mihikap sa mga samad ni Jesus diha sa mga kamot, sa mga tiil, ug sa kilid. d. Juan 21. Si Jesus nagpakita pag-usab ngadto sa ubang mga Apostoles didto sa Dagat sa Tiberias (sa Dagat sa Galilea). Siya misugo ni Pedro, "Tagda ang akong mga karnero." 2. Dugang nga basahonon: Marcos 16; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pagkabanhaw." 3. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa pag-andam sa pag-summarize sa istorya ni Jesus ug sa duha ka mga tinun-an didto sa dalan paingon sa Emaus (Lucas 24:13-32). 4. Kon ang mosunod nga mga hulagway anaa, gamita kini sa panahon sa lek- syon: Paglubong ni Jesus (62180 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 231); Ang Lubnganan ni Jesus (62111 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 232) o Ang Walay Sulod nga Lubnganan (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 245); Si Maria ug ang Nabanhaw nga Ginoo (62186 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 233); Si Jesus Nagpakita sa Iyang mga Samad (62503 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 234); ug ang Nabanhaw nga Jesukristo (62187 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 239). 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang sugo sa Ginoo ngadto ni Pedro, "Tagda ang akong mga karnero" (Juan 21:16-17), para usab sa tanan nga mga magtutud- lo. Mainampoong mangita og mga paagi aron ang espirituhanong pagkaon diha sa mga kasulatan mahimong mopagana sa mga sakop sa klase aron sila ganahan nga magpakabusog niini. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 5-7.) 139
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 140 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. I-istorya ang mosunod nga sugilanon nga gisulti ni Elder James E. Paramore: "Daghan nga mga katuigan ang milabay.... Usa ka tagsulat alang sa usa ka pamantalaan gipangutana sa usa ka mahinungdanon nga pangutana, 'Unsa ang labing mahinungdanon nga balita nga madawat sa kalibutan?' " Unsaon nimo pagtubag niini nga pangutana? Si Elder Paramore mipadayon: "[Ang tagsulat] naghunahuna og maayo bahin sa pangutana, siya nakigsulti sa daghang mga tawo, ug mibasa kutob sa iyang mahimo sa pagpaningkamot nga makakita og tubag alang sa iyang kaugalingon. Ug sa katapusan, siya miimprinta sa iyang tubag, "Nga mahibalo nga si Jesukristo buhi karon mao ang labing mahinungdanon nga balita nga madawat sa kalibutan. Sa pagkatinuod, kon Siya buhi karon, kita usab mabuhi nga walay katapusan sumala sa Iyang gisulti' " (sa Conference Report, Okt. 1990, 80; o Ensign, Nob. 1990, 64). Ipakita ang mga hulagway nga gilista diha sa seksyon sa "Pagpangandam." Ipasabut nga ang mga kagul-anan sa mga tinun-an sa kamatayon ni Jesus gipuli- han sa dili matukib nga kalipay diha sa iyang Pagkabanhaw. Kita usab malipay sa kahibalo nga si Kristo nabanhaw. Ipabilin nga nakaplastar ang mga hulagway nga gipakita. Gamita kini sa saktong higayon diha sa leksyon. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti uban sa mga sakop sa klase kon sa unsa nga paagi nga ang ilang kahibalo sa Pagkabanhaw nakaapekto sa ilang inadlaw-adlaw nga mga kinabuhi. Kay sa maningkamot sa pagtino sa husto nga han-ay sa mga panghitabo nga nagliyok sa Pagkabanhaw (ang matag tagsulat sa Ebanghelyo naghatag og gamay nga panaglahi sa han-ay), pagpukos sa mga pagpamatuod sa Pagkabanhaw nga giha- tag sa matag kasayuran sa Ebanghelyo. 1. Si Maria Magdalena ug laing mga babaye mao ang mga saksi sa nabanhaw nga Ginoo. Hisguti ang Mateo 28:1-15; Lucas 24:1-12; ug Juan 20:1-10. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga human sa pagkalansang ni Jesus sa krus, ang iyang lawas giputos sa limpyo nga panapton nga lino ug gibutang sa lubnganan nga gipanag-iya ni Jose nga taga- Arimatea, usa sa mga tinun-an ni Jesus (Mateo 27:57-60; Lucas 23:50-53; Juan 19:38-42). Kini gidali paghimo tungod kay ang Igpapahulay hapit na magsugod. Sa pagkabuntag human sa Igpapahulay, si Maria Magdalena ug laing mga babaye mibalik didto sa lubnganan nga may mga pahumot ug mga panghaplas aron madihugan ug pahumtan ang lawas ni Jesus. Unsa ang nakit-an ni Maria Magdalena ug sa laing mga babaye sa ilang pag- abut didto sa lubnganan ni Jesus? (Tan-awa sa Mateo 28:1-4; Lucas 24:1-4.
Hinumdumi nga ang Hubad ni Joseph Smith sa Mateo 28 nag-ingon, sama sa giingon ni Lucas, nga dihay duha ka mga anghel. Tan-awa sa Mateo 28:2) Unsa ang gisulti sa mga anghel ngadto sa mga babaye? (Tan-awa sa Mateo 28:5-7; Lucas 24:5-8.) Unsa ang gipasabut sa mga anghel sa dihang sila miingon nga "Siya naban- haw"? (Si Jesus nabanhaw.) Unsa ang gipasabut sa pagkabanhaw? (Tan-awa sa Alma 11:42-45; tan-awa usab sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pagkabanhaw.") Unsa nga mga panalangin ang atong madawat tungod sa Pagkabanhaw ni Jesus? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 15:22, 50-58; Alma 11:42-45. Kitang tanan mabanhaw ug pagahatagan og imortal nga mga lawas.) Si Presidente Howard W. Hunter miingon nga ang mga pulong nga "Wala na siya dinhi, kay siya nabanhaw" (Lucas 24:6) "naglangkub sa tanan nga pagla- um, kasiguroan, ug pagtuo nga gikinahanglan aron kita makalahutay sa atong mahagiton ug usahay puno sa kagul-anan nga mga kinabuhi" (sa Conference Report, Abr. 1986; o Ensign, Mayo 1986, 15-16). Sa unsa nga paagi nga ang inyong pagpamatuod sa Pag-ula ug sa Pagkabanhaw nakatabang kaninyo sa pagsagubang sa malisud nga mga panahon? Unsa ang gibuhat sa mga babaye human makasulti ang mga anghel? (Tan-awa sa Mateo 28:8; Lucas 24:8-9.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa ilang ehemplo? Si Maria ug ang laing mga babaye mao ang una sa daghang mga tawo nga nakakita ni Jesukristo human siya nabanhaw (tan-awa usab ang ikaduha ug ikatulo nga dugang nga mga ideya sa pagtudlo). Ngano sa inyong hunahuna nga mahinungdanon man nga ang nabanhaw nga Ginoo magpakita ngadto sa mga saksi dinhi sa yuta? (Tan-awa sa 2 Mga Taga-Corinto 13:1.) 2. Duha ka mga tinun-an didto sa dalan paingon sa Emaus mga saksi sa nabanhaw nga Ginoo. Hisguti ang Lucas 24:13-35. Ipa-summarize sa gisangunan nang daan nga sakop sa klase ang tudling sa kasulatan. Ngano nga si Cleofas ug ang iyang kauban masulub-on man samtang nagla- kaw didto sa dalan paingon sa Emaus? (Tan-awa sa Lucas 24:13-24.) Unsa ang gitudlo sa nabanhaw nga Ginoo ngadto kanila samtang sila nanglakaw? (Tan-awa sa Lucas 24:25-27.) Unsa ang gibati sa duha ka mga tinun-an samtang si Jesus nagtudlo kanila? (Tan-awa sa Lucas 24:32.) Unsa ang nakahatag nila niini nga pagbati? (Ang impluwensya sa Espiritu Santo.) Dapita ang mga sakop sa klase sa pagsaysay og mga kasinatian sa dihang sila nakadawat sa pagpamatuod gikan sa Espiritu samtang nagtuon sa ebanghelyo o nakadungog sa usa ka tawo nga nagtudlo niini. 3. Ang mga Apostoles mga saksi sa nabanhaw nga Ginoo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mateo 28:16-20; Lucas 24:33-53; ug Juan 20:19-31. Unsa ang gihunahuna sa mga Apostoles nga ilang nakita sa dihang ang Manluluwas nagpakita ngadto kanila pagkagabii nianang adlaw sa iyang pag- kabanhaw? (Tan-awa sa Lucas 24:36-37.) Giunsa ni Jesus pagpasalig kanila Leksyon 27 141
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 142 nga siya usa ka nabanhaw nga nilalang, dili usa ka espiritu? (Tan-awa sa Lucas 24:38-43.) Unsay gibuhat ni Tomas kalabut sa pagpamatuod sa ubang mga Apostoles nga ang Ginoo nabanhaw? (Tan-awa sa Juan 20:24-25.) Sa unsang paagi nga nakatuo man siya nga ang Ginoo nabanhaw? (Tan-awa sa Juan 20:26-29.) Sa unsang paagi nga kita usahay magpakita sa sama nga kahuyang nga gipakita ni Tomas? Si Elder Gordon B. Hinckley miingon: "Kamo ba wala makadungog sa uban nga mosulti sama sa gisulti ni Tomas? 'Hatagi mi,' sila moingon, 'og makita nga kalig-unan. Ipamatuod sa atubangan sa among kaugalingong mga mata, ug sa among mga dunggan, ug sa among mga kamot, kon di gani dili gyud mi motuo.' Kini mao ang pinulongan sa panahon nga atong gipuy-an. Si Tomas ang Nagduhaduha maoy nahimong ehemplo sa mga tawo sa tanang panahon kinsa midumili sa pagdawat gawas sa pisikal nga pagmatuod ug pagpasabut - nga mora gyud og makapamatuod sila sa gugma, o hugot nga pagtuo, o bisan sa ingon nga pisikal nga mga butang nga katingalahan sama sa elektrisidad.... "Ngadto sa tanan nga makadungog sa akong tingog nga adunay pagduhaduha, akong usbon pagsulti ang mga pulong nga gihatag ni Tomas samtang siya mihikap sa nasamdan nga mga kamot sa Ginoo: 'Ayaw na nianang pagka dili matinuohon, hinonoa magmatinuohon ka' " (sa Conference Report, Abr. 1978, 90; o Ensign, Mayo 1978, 59). Unsaon nato pagsunod sa hingpit ang awhag nga "ayaw na nianang pagka dili matinuohon, hinonoa magmatinuohon ka"? (Juan 20:27). 4. Ang ubang mga Apostoles nakakita pag-usab ni Jesus didto sa Dagat sa Tiberiades (Dagat sa Galilea). Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Juan 21. Ang nabanhaw nga Ginoo nagpakita pag-usab sa iyang kaugalingon ngadto sa pito sa iyang mga Apostoles samtang sila nangisda. Giunsa nila pag-ila nga siya mao si Jesus diha sa lapyahan? (Tan-awa sa Juan 21:4-7.) Human sa ilang pagpangaon, unsa ang gihangyo ni Jesus nga buhaton ni Pedro ug sa uban nga mga Apostoles? (Tan-awa sa Juan 21:15-17.) Unsaon nato sa pagtagad ang mga karnero sa Ginoo? Unsa ang katarungan ni Juan sa pagsulat sa ubang mga butang nga gisulti ug gibuhat sa nabanhaw nga Jesus? (Tan-awa sa Juan 20:30-31.) Sa unsa nga paagi nga kamo nahatagan og kaayohan gikan sa pagtuon sa mga kasayuran sa kasulatan mahitungod sa Pagkabanhaw ni Jesus? Ipamatuod nga si Jesukristo nabanhaw ug nga tungod kaniya kita usab maban- haw. Hatag og pagpamatuod sa kalig-on ug sa kahupayan nga nahatag sa imong kahibalo bahin sa Pagkabanhaw. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon.
Leksyon 27 1. "Siya nabanhaw" (Mateo 28:6) Pakigsabut og gamay nga grupo nga moawit og "Siya Nabanhaw" (Mga Himno ug mga Awit sa mga Bata, p. 55) o "Si Kristo ang Ginoo Nabanhaw Karon" (Mga Himno ug mga Awit sa mga Bata, p. 54) diha sa katapusan sa leksyon. 2. "Babaye, nganong nagahilak ikaw?" (Juan 20:15) Ipasabut nga ang Ebanghelyo ni Juan mao lamang ang Ebanghelyo nga naglang- kob sa istorya sa pagpakita ngadto ni Maria Magdalena human dayon sa iyang Pagkabanhaw. Ipabasa og kusog sa sakop sa klase kini nga istorya diha sa Juan 20:11-18. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga hunahuna ug mga pagbati mahitungod niining hitaboa. 3. Laing mga saksi sa nabanhaw nga Ginoo Agi og dugang ngadto sa daghan pang mga saksi nga gisulti diha sa mga Ebanghelyo, kinsa pa ang nakakita sa nabanhaw nga Ginoo? (Ang ubang mga tubag gilista sa ubos.) Esteban (Mga Buhat 7:55) Kapin sa lima ka gatus ka mga kaigsoonan (1 Mga Taga-Corinto 15:6) Ang Apostol nga si Santiago (1 Mga Taga-Corinto 15:7) Ang Apostol nga si Pablo (1 Mga Taga-Corinto 15:8) 2,500 ka mga Santos didto sa karaang Amerika (3 Nephi 11:8-15, 17:25) Si Propeta Joseph Smith (Joseph Smith - Kasaysayan 1:17; D&P 76:22-24) Sidney Rigdon (D&P 76:22-24) 4. Mga kasulatan mahitungod sa Pagkabanhaw Daghan nga mga tudling sa kasulatan gikan sa Basahon ni Mormon ug sa Doktrina ug mga Pakigsaad ang mopadako sa atong pagsabut sa Pagkabanhaw. Hisguti ang mosunod nga mga punto kon itugot sa panahon: a. Si Jesus mao ang una nga nabanhaw (2 Nephi 2:8), ug tungod sa iyang Pagkabanhaw, ang tanan nga mga katawhan mabanhaw (2 Nephi 9:22; Alma 11:42, 44). b. Human ni Jesukristo, kadtong makadawat sa celestial nga kahimayaan mabanhaw pag-una, pagasundan niadtong makadawat sa terrestrial nga himaya, kadtong makadawat sa telestial nga himaya, ug sa katapusan ang mga anak sa perdisyon (D&P 88:96-102). c. Kon kita mabanhaw, ang atong mga espiritu maghiusa pag-usab sa atong nahingpit nga mga lawas, nga dili na gayud pagabulagon pag-usab (Alma 11:43, 45). d. Ang kahibalo ug kaalam nga atong maangkon sa yuta "mouban kanato diha sa pagkabanhaw" (D&P 130:18-19). e. Ang mga espiritu sa mga patay nagtan-aw sa pagkabulag gikan sa lawas isip pagkaulipon; ang pagkabanhaw makapasinati nato og kahingpitan sa kalipay (D&P 138:12-17, 50). 143
Leksyon 28 Katuyoan Pagpangandam 144 "Kita Mao ang mga Saksi" Mga Buhat 1-5 Aron pagpahinumdom sa mga sakop sa klase sa ilang responsibilidad nga mahimong mga saksi ni Jesukristo ug sa pagtabang kanila nga makakita kon sa unsa nga paagi nga ang gasa sa Espiritu Santo motabang kanila sa pagbuhat sa ingon. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Buhat 1. Human sa pagpangalagad sa iyang mga tinun-an sulod sa 40 ka mga adlaw, ang nabanhaw nga Ginoo mikayab ngadto sa langit. Si Matias mao ang napili sa pagpuli sa bakante nga dapit nga gibiyaan ni Judas diha sa Korum sa Napulog Duha ka mga Apostoles. b. Mga Buhat 2. Diha sa adlaw sa Pentecostes, ang mga Apostoles napuno sa Espiritu Santo ug misulti sa daghan nga mga pinulongan. Daghan sa mga naminaw kanila nakabig. c. Mga Buhat 3-4. Sila si Pedro ug si Juan miayo sa usa ka bakul nga tawo ug mipamatuod nga ang tawo naayo pinaagi sa gahum ni Jesukristo. Ang mga Apostoles nag-ampo ug nakadawat sa dakong gahum pinaagi sa Espiritu Santo. d. Mga Buhat 5:12-42. Ang mga Apostoles mipadayon sa pagsangyaw ug pagpang-ayo uban sa dakong gahum. Sila gidakop ug gibilanggo apan sila gipagula gikan sa bilanggoan pinaagi sa usa ka anghel. Sila mipahayag ngadto sa labaw nga mga pari nga sila mosunod sa Dios kaysa mga tawo. Si Gamalio mitambag sa mga Pariseo sa dili pagpatay sa mga Apostoles. 2. Dugang nga basahonon: Marcos 16:19-20; Lucas 24:49-53; Joseph Smith - Kasaysayan 1:21-25. 3. Kon anaa ang hulagway nga Ang Pagkayab ni Jesus (62497 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 236), gamita kini sa panahon sa leksyon. 4. Kon ikaw naggamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pakigsabut og duha ka tawo nga moanha sa klasehanan sa dili pa magsugod ang klase, samtang ang mga sakop sa klase nagpahimutang na. (Kon mahimo, kini nga mga tawo dili sagad motambong sa imong klase.) Pasudla sila sa lawak, pabuhata og usa ka butang sa makadiyot lamang (sama pananglit, makigsulti diha kani- mo o magdala og usa ka butang sulod sa lawak), ug dayon mogawas . Sila kinahanglan dili makigsulti ngadto sa mga sakop sa klase o mopatagad sa ilang mga kaugalingon. 5. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang mga magtutudlo kinahanglan gayud nga mopamatuod nga ang ilang gitudlo tinuod. Pagpamatuod kang Jesukristo ug sa iyang ebanghelyo kon ang Espiritu modasig kanimo, dili lamang diha sa katapusan sa leksyon. Ang paghatag og pagpamatuod magdala og gahum diha sa imong pagtudlo. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 10, 43-44.)
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pangutan-a ang mga sakop sa klase kon sila ba nakamatikod sa duha ka mga tawo kinsa misulod sa lawak ug unya mibiya sa wala pa magsugod ang klase (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). Kon adunay mga sakop sa klase nga nakamatikod, ipasulti kanila unsa ang ilang namatikdan mahitungod sa mga tawo, kon si kinsa sila, unsa ang ilang gisul-ob, ug unsa ang ilang gibuhat. Ipasabut nga ang mga sakop sa klase nga nakakita niini nga mga bisita mga saksi. (Kon walay usa nga nakamatikod sa mga bisita, isulti kon unsa ang ilang gibuhat ug ipasabut nga ikaw usa ka saksi.) Ang tawo nga nakakita o nakasinati sa usa ka hitabo ug mosulti sa uban mahitungod niini maoy usa ka saksi. Pangutan-a ang bisan kinsa nga sakop sa klase kinsa wala makakita sa mga bisita: Ikaw mituo ba unsa ang gisulti niini nga mga saksi kanimo? Ngano o nga- nong dili? Ipasabut nga ang leksyon karon mahitungod sa unang mga Apostoles, kinsa mga saksi sa nabanhaw nga Jesukristo. Sa dihang sila mipamatuod kaniya, daghang mga tawo ang mituo kanila ug sila gibunyagan diha sa Simbahan. Sa imong pagtudlo sa mga tudling sa mosunod nga kasulatan, ipasabut pag-ayo ang kabahin sa hugot nga pagtuo ug gahum nga gigamit sa mga Apostoles sa pagpamatuod sa nabanhaw nga Ginoo. Hisguti uban sa mga sakop sa klase kon sa unsa nga paagi nga sila usab mahimong mga saksi ni Jesukristo. Ipasabut nga ang basahon sa Mga Buhat mao ang istorya ni Lucas sa importan- ting mga hitabo diha sa Simbahan sulod sa 30 ka mga tuig o sobra pa human sa mortal nga kinabuhi ni Jesukristo. Si Lucas misulti sa 40 ka mga adlaw nga pangalagad sa nabanhaw nga Manluluwas ug sa iyang Pagkayab. Siya mihulag- way dayon sa dakong espirituhanong pagdagayday sa adlaw sa Pagkunsad sa Espiritu Santo, ang pagpangulo ni Pedro sa Simbahan, ang unang misyonaryo nga mga kakugi sa mga Apostoles, ug ang mahinuklugon nga pagkakabig ni Pablo. Ang ikaduha nga katunga sa basahon nagpukos sa mga misyonaryo nga kahago ni Pablo taliwala sa mga Hentil. 1. Ang Ginoo mikayab ngadto sa langit. Si Matias gitawag nga mahimong usa ka Apostol. Hisguti ang Mga Buhat 1. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipakita ang hulagway sa Pagkayab. Human nga si Jesus nabanhaw, siya nagpabilin uban sa iyang mga disipulo sulod sa 40 ka mga adlaw, "nagsulti sa mga butang mahitungod sa gingharian sa Dios" (Mga Buhat 1:3). Sa dihang hapit na siya mobalik ngadto sa iyang Amahan sa Langit, unsa ang iyang gisaad nga madawat dayon sa iyang mga Apostoles? (Tan-awa sa Mga Buhat 1:4-5; tan-awa usab sa Lucas 24:49. Itudlo nga bisan tuod kon ang mga Apostoles nakasinati sa mga pagpakita sa implu- wensya sa Espiritu Santo, sila wala pa makadawat sa gasa sa Espiritu Santo.) 145
146 Unsa ang gisulti ni Jesus sa mga Apostoles nga ilang buhaton human sila makadawat sa gasa sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Buhat 1:8.) Sa unsa nga kini nga mga panudlo matandi ngadto sa responsibilidad nga gihatag sa mga Apostoles karon? (Tan-awa sa D&P 107:23, 35.) Giunsa pagtuman sa mga Apostoles kini nga responsibilidad sa panahon human gyud sa Pagkabanhaw ni Jesus? (Hinumdumi, sama pananglit, nga pipila sa gamhanang pagpamatuod ang girekord diha sa Mga Buhat 2-5.) Giunsa pagtuman sa mga Apostoles niini nga responsibilidad karon? Sa unsang paagi nga ang gasa sa Espiritu Santo nakatabang sa mga Apostoles sa ilang responsibilidad aron mahimong mga saksi ni Jesukristo? (Tan-awa sa Juan 15:26-27; 1 Mga Taga-Corinto 12:3.) Unsa ang papel sa Espiritu Santo diha sa atong pagpaningkamot sa pagtudlo sa ebanghelyo? (Tan-awa sa 2 Nephi 33:1; D&P 42:14.) Samtang ang mga Apostoles nagtan-aw ni Jesus nga mikayab ngadto sa langit, duha ka mga tawo nga nagsul-ob og puti ang nagbarug sa duol. Unsa ang gisulti niini nga mga tawo ngadto sa mga Apostoles? (Tan-awa sa Mga Buhat 1:10-11.) Ipamatuod nga ang Ikaduhang Pag-anhi ni Kristo mahimong usa ka tinuod nga hitabo. Si Kristo mobalik ngari sa yuta aron sugdan ang Milenyum ug maghari sa yuta. Human sa Pagkayab sa Ginoo, usa ka bag-o nga Apostol ang gipili aron pagpuli sa bakante nga dapit diha sa Korum nga gibiyaan ni Judas. Giunsa sa pagkapili ni Matias isip bag-o nga Apostol? (Tan-awa sa Mga Buhat 1:21-26.) Giunsa pagpili ang mga Apostoles ug ubang mga lider sa Simbahan karon? (Tan-awa sa Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:5.) 2. Sa adlaw sa Pentecostes, ang mga Apostoles napuno sa Espiritu Santo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 2. Ipasabut nga ang kasaulogan sa Pagkunsad sa Espiritu Santo usa ka pagsaulog sa ting-ani nga gihimo 50 ka mga adlaw human sa Kasaulogan sa Pagpalabay. Ang mga Judeo gikan sa daghang mga kanasuran moabut ngadto sa Jerusalem alang niini nga kasaulogan. (Tan-awa sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Kasaulogan.") Unsa ang mahinungdanon nga hitabo diha sa adlaw sa Pentecostes, usa ka semana human sa Pagkayab sa Manluluwas? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:1-4. Itudlo kon giunsa kini pagtuman sa mga saad sa Ginoo diha sa Juan 14:26, 15:26, ug 16:7-14 ug diha sa Mga Buhat 1:5.) Unsa ang gibuhat sa mga Apostoles sa dihang ilang nadawat ang Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:4.) Unsa ang reaksyon sa mga tawo sa dihang ilang nadungog ang mga Apostoles nga nagsulti og nagkalainlaing mga pinu- longan? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:5-13.) Sa unsa nga paagi nga ang pagsang- yaw sa ebanghelyo karon sama sa pagsangyaw diha sa adlaw sa Pentecostes? (Tan-awa sa D&P 90:11; 100:5-8.) Unsay gibuhat ni Pedro niadtong kinsa mibugalbugal sa mga Apostoles tungod sa pagsulti sa daghang mga pinulongan? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:14-24, 36.) Unsa ang nakapadani kaninyo sa tubag ni Pedro? Ngano nga mahinungdanon man nga magbaton og pagpamatuod ni Jesukristo ug sa iyang balaan nga misyon? Ngano nga mahinungdanon man alang kanato ang pagpaambit sa atong mga pagpamatuod ngadto sa uban? Sa unsa nga
Leksyon 28 paagi nga ang Espiritu Santo makatabang kanato sa pagpaambit sa atong mga pagpamatuod? Unsay nahimong epekto sa pagpamatuod ni Pedro niadtong mga nakadungog niini? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:37.) Unsa ang gitudlo ni Pedro sa mga tawo nga mituo sa iyang pagpamatuod? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:38.) Ipatandi sa mga sakop sa klase ang Mga Buhat 2:38 ngadto sa ikaupat nga artikulo sa hugot nga pagtuo ug sa 3 Nephi 27:19-20. Ipasabut nga ang sukaranan nga mga baruganan ug mga ordinansa sa ebanghelyo managsama ra sa tanang mga dispensasyon. Mga 3,000 ka mga tawo ang mituo sa mga pulong ni Pedro ug gibunyagan. Giunsa pagpakita niining mga tawhana nga sila nakabig ngadto sa ebanghelyo ni Jesukristo? (Tan-awa sa Mga Buhat 2:41-47. Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa ilang mga ehemplo? 3. Si Pedro ug si Juan miayo sa usa ka bakul nga tawo pinaagi sa gahum ni Jesukristo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 3-4. Ikaw mahimo nga mopabasa og kusog sa usa ka sakop sa klase sa Mga Buhat 3:1-11. Bisan tuod nga si Pedro ug si Juan walay salapi nga gikahatag ngadto sa bakul nga tawo didto sa pultahan sa templo, unsa ang ilang gikahatag kaniya? Pinaagi sa unsa nga gahum nga ang tawo naayo? (Tan-awa sa Mga Buhat 3:6, 12-13, 16; 4:10.) Sa unsa nga paagi nga kamo mibati sa makaayo nga gahum ni Jesukristo sa inyong kinabuhi? Si Pedro migamit niini nga milagro isip usa ka kahigayunan sa pagpamatuod kang Jesukristo (Mga Buhat 3:12-26; 4:5-12). Unsa nga mga kahigayunan ang ania kanato aron makapamatuod kang Kristo? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan samtang kamo nahimong saksi (o nakadungog sa uban nga nahimong mga saksi) ni Jesukristo? Unsay gibuhat sa mga pari ug mga Saduceo kalabut sa mga wali ni Pedro? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:1-3. Ilang gipadakop si Pedro ug si Juan.) Unsay gibuhat sa panon sa katawhan kalabut sa wali? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:4.) Sa inyong hunahuna ngano nga kining duha ka mga pundok managlahi man ang ilang reaksyon agig tubag ngadto sa parehas ra nga wali? Unsa ang gipa- dayag sa atong reaksyon ngadto sa mga pulong sa mga lider sa Simbahan mahitungod sa kondisyon sa atong mga kasingkasing? Uban sa naayo nga tawo nga nagpabilin nga nagbarug, ang mga pari ug ang mga Saduceo dili makalimud nga usa ka milagro ang nahitabo (Mga Buhat 4:13-14, 16). Tungod kay sila walay katarungan sa pagpabilanggo ni Pedro ug ni Juan, unsa man ang ilang gibuhat? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:15-18. Ipasabut nga ang mga relihiyoso nga mga pangulo sa Judeo naglaum nga si Jesus ug ang iyang pagtulun-an makalimtan human sa Paglansang sa Krus. Sa dihang ang mga Apostoles nagpadayon sa pagsangyaw sa ebanghelyo ni Jesukristo, ang mga pangulo sa Judeo misulay sa pagpahunong kanila.) Unsay gibuhat nila ni Pedro ug ni Juan kalabut sa gusto sa mga pari ug sa mga Saduceo nga ilang hunongon ang pagtudlo sa ebanghelyo? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:19-20.) Unsa ang mga kahimtang sa inyong kinabuhi nga malagmit 147
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 148 nagkinahanglan og sama nga kaisug aron mahimong usa ka saksi alang ni Jesukristo? Human nga si Pedro ug si Juan gibuhian, sila mibalik ngadto sa mga miyembro sa Simbahan ug nag-ampo uban kanila (Mga Buhat 4:23-30). Unsa ang ilang gipangayo sa ilang pag-ampo? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:29-30.) Unsa ang nahitabo isip resulta niini nga pag-ampo ug sa nagsunod nga mga gibuhat sa mga Apostoles? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:31-35; 5:12-16.) 4. Ang mga Apostoles nagpadayon sa pagsangyaw ug pag-ayo uban sa dakong gahum. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 5:12-42. Sa dihang ang mga Apostoles nagpadayon sa pagsangyaw ug paghimo og mga milagro, ang mga pari ug mga Saduceo mibalhog kanila ngadto sa bilanggoan (Mga Buhat 5:17-18). Giunsa nila paggawas gikan sa bilanggoan? (Tan-awa sa Mga Buhat 5:19-20.) Unsa ang ilang gibuhat human sila makagawas? (Mga Buhat 5:21, 25.) Ngano nga ang mga Apostoles nagpadayon man gihapon sa pagsangyaw sa ebanghelyo bisan human sila gibilanggo? (Tan-awa sa Mga Buhat 5:29-32.) Unsa ang tambag nga gihatag ni Gamalio ngadto sa mga pangulo sa mga Judeo nga buot mopatay sa mga Apostoles? (Tan-awa sa Mga Buhat 5:33-39.) Unsa nga mga kasinatian ang inyong nakita sa kamatuoran sa mga pulong ni Gamalio? Unsa nga kausaban ang gikahatag sa gasa sa Espiritu Santo ngadto sa mga Apostoles? (Itandi ang Mateo 26:47-56, 69-75 ngadto sa Mga Buhat 4:5-21; 5:17-18, 26-42.) Sa unsa nga paagi nga ang mga ehemplo sa mga Apostoles makadasig kanato nga mahimong mga saksi sa kamatuoran? Ipasabut nga human makadawat ang mga Apostoles sa gasa sa Espiritu Santo, nahimo silang gamhanan nga mga saksi ni Jesukristo. Samtang ang mga Apostoles adunay linain nga mga tawag aron mahimong mga saksi ni Kristo, ang matag miyembro sa Simbahan adunay responsibilidad usab sa pagsaksi kaniya. Hatag og pagpamatuod nga ang Espiritu Santo makatabang kanato nga mahibalo kanus-a ug unsaon sa pagpamatuod kang Kristo. Sa atong pagsunod sa mga pag-aghat sa Espiritu, ang atong hugot nga pagtuo molambo, ang atong pagkamabination ngadto sa Espiritu molambo, ug kita mahimong mas epektibo pa nga mga saksi ni Ginoong Jesukristo. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o daghan pa niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Mga Pagpadayag sa Espiritu Santo sa panahon sa pagpahinungod sa Templo sa Kirtland Ipasabut nga ang pagkunsad sa Espiritu sama sa nahitabo diha sa Mga Buhat 2:1-4 nahitabo usab sa panahon sa pagpahinungod sa Templo sa Kirtland niad- tong 27 sa Marso 1836. Ipabasa og kusog sa usa ka sakop sa klase ang Doktrina
Leksyon 28 ug mga Pakigsaad 109:36-37, ang bahin sa pagpahinungod nga pag-ampo diin si Propeta Joseph Smith mihangyo sa ingon nga pagkunsad. Unya ipabasa sa laing sakop sa klase ang mosunod nga pamahayag, nga naghulagway sa unsa nga paagi nga kana nga paghangyo gihatag: Si Propeta Joseph Smith miingon nga sa usa ka tigum sa pagkagabii sa adlaw sa pagpahinungod sa Templo sa Kirtland, si "Brother George A. Smith mitindog ug misugod sa pagpanagna, sa dihang usa ka banha ang nadungog sama sa tingog sa naghaguros nga hangin, nga mipuno sa Templo, ug ang tanan sa kongregasyon nagdungan pagtindog, nga giaghat sa dili makita nga gahum; daghan ang nagsul- ti og lain-laing mga pinulongan ug nanagna; ang uban nakakita og mahimayaong mga panan-awon; ug akong nakita nga ang templo napuno sa mga anghel, nga ang katinuod akong gipahayag diha sa kongregasyon. Ang mga tawo sa kasilinga- nan nangabut nga nagdinaganay (kay nakadungog og dili kasagaran nga tingog diha sa sulod, ug nakakita og usa ka dan-ag nga siga sama sa kalayo nga nagtung- tong ibabaw sa templo), ug natingala bahin sa kon unsa ang nahitabo" (History of the Church, 2:428). 2. "Ang panahon sa pagpahiuli na sa tanan nga mga butang" (Mga Buhat 3:21) Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Mga Buhat 3:20-21. Unsa ang nakit-an nang daan ni Pedro sa dihang siya nanagna "sa pagpahi- uli sa tanan"? (Iyang nakita ang pagpahiuli sa ebanghelyo ni Jesukristo sa ulahing mga adlaw pinaagi ni Propeta Joseph Smith.) 3. "Ang tanan nga mga butang ingon sa katigayunan sa tanan" (Mga Buhat 4:32) Hisguti ang Mga Buhat 4:32-5:11. Ipasabut nga ang mga miyembro sa unang Simbahan "adunay tanan nga mga butang ingon sa katigayunan sa tanan" (Mga Buhat 2:44; tan-awa usab 4:32, 34-37). Sila mipahinungod sa tanan nga anaa kanila aron ang panginahanglan sa matag usa mahatagan. (Ikaw mahimo nga motandi niini ngadto sa dakbayan ni Enoch [Moises 7:18], ang mga kaliwat ni Lehi [4 Nephi 1:1-3], ug ang unang mga miyembro sa Simbahan niini nga dispensasyon [D&P 42:30-34].) Unsay gibuhat ni Bernabe kalabut niining pamaagi sa pagpahinungod sa mga kabtangan. (Tan-awa sa Mga Buhat 4:36-37.) Giunsa ni Ananias ug Safira pag- supak kini nga pamaagi? (Tan-awa sa Mga Buhat 5:1-2.) Unsa ang gisulti ni Pedro ngadto nila ni Ananias ug Safira bahin sa ilang mga gibuhat? (Tan-awa sa Mga Buhat 5:3-4, 8-9.) Unsaon nato sa pagsiguro nga kita matinuoron ngadto sa Dios? Bisan tuod kita wala magpuyo ubos sa pormal nga pamaagi sa pagpahinu- ngod, unsa ang gipangayo gikan kanato nga ihatag ngadto sa Dios o ipaam- bit sa laing mga tawo? (Tan-awa sa Omni 1:26; Mosiah 4:16; D&P 4:2; 119:4 alang sa pipila ka mga ehemplo.) Sa unsa nga paagi nga kita usahay "motipig sa uban nga bahin"? Si Elder Neal A. Maxwell mikomentaryo: "Si Ananias ug si Safira ... 'mitipig sa uban' nga bahin imbis sa pagpahinungod nianang tanan (tan-awa sa Mga Buhat 5:1-11). Ang uban dili gayud mobaligya 149
150 ni Jesus sa katloan ka buok nga mga plata, apan dili usab sila mohatag ngadto Kaniya sa tanan nila! " ... Kita tingali naghunahuna sa pagpahinungod diha lamang sa mga butang ug mga salapi. Apan adunay daghang mga paagi sa pagtipig sa uban. Ang usa mahimong mohatag sa salapi ug panahon pero mopugong sa usa ka mahi- nungdanon nga bahin sa iyang kaugalingon. Ang usa mahimong mopaambit sa mga talento sa dayag apan sa tago mitipig og usa ka piho nga garbo. Ang usa mahimong magpugong sa pagluhod sa atubangan sa Dios apan mopakita og pagtahud sa piho nga pundok sa mga higala. Ang usa mahimong modawat og katungdanan diha sa Simbahan apan ang iyang kasingkasing mas nagpahi- mutang sa usa ka piho nga papel diha sa kalibutan" (sa Conference Report, Okt. 1992, 90; o Ensign, Nob. 1992, 66). Unsaon man nato pagbuntog ang kahigayunan sa "pagtipig sa uban"? Unsa nga mga panalangin ang mahimong moabut gikan sa atong paghatag sa tanan ngadto sa Ginoo? 4. Pangbatan-on nga kalihokan Ang mga magtutudlo sa mga batan-on mahimong mogamit sa proseso sa "pag- bansay-bansay pinaagi sa pagpangutana" sa bisan asang bahin sa leksyon. Ipatag-an sa mga sakop sa klase kon unsay ulohan sa leksyon pinaagi sa pagpa- ngutana og mga pangutana nga imong matubag og "oo" o "dili."
"Ang mga Tinun-an Nag-anam nag Kadaghan" Leksyon 29 Mga Buhat 6-9 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase sa pag-ila nga ang buluhaton sa Simbahan gihimo pinaagi sa daghang mga tawo, ang tanan kanila naghatag sa ilang mga talento aron paglig-on sa Simbahan. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Buhat 6:1-7. Ang Napulog Duha ka mga Apostoles miordinar sa pito ka mga tawo aron pagdumala sa temporal nga buluhaton diha sa Simbahan. b. Mga Buhat 6:8-7:60. Si Esteban, usa sa pito, mipamatuod sa atubangan sa Sanhedrin. Ang iyang mga pulong nakapasuko sa mga katawhan kinsa naminaw, ug sila midala kaniya gawas sa dakbayan ug mibato kaniya hang- tud nga namatay. c. Mga Buhat 8:4-40. Si Felipe, lain sa pito, misangyaw ug mihimo og mga milagro didto sa Samaria. Siya mitudlo ug mibunyag sa Etiopiahanon nga eunoco. d. Mga Buhat 8:1-3; 9:1-31. Si Saulo migukod sa Simbahan hangtud nga siya nakadawat sa panan-awon ni Jesukristo. Si Saulo nakabig ug gibunyagan ug misugod sa pagsangyaw sa ebanghelyo. 2. Dugang nga basahonon: Mga Buhat 22:1-16; 26:1-5, 9-18. 3. Sugyot alang sa pagtudlo: Hinumdumi nga ikaw nagtudlo sa klase sa mga indibidwal. Mahimong adunay dako nga kalainan ang ilang mga kasinatian sa kinabuhi, ang gidugayon sa pagkasakop diha sa Simbahan, ang pagsabut sa doktrina ug mga ordinansa sa ebanghelyo, mga talento ug mga kahanas, ug mga kahigayunan alang sa pagtuon. Paninguhaa ang pagsabut sa mga kalainan sa mga sakop sa klase ug tabangi ang matag sakop nga makasabut sa mga kamatuoran nga gitudlo. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 33-39.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pangutan-a ang mga sakop sa klase: Unsa nga bahin sa inyong lawas nga sa inyong pagtuo mao ang labing mahi- nungdanon? Ngano man? Human nga ang daghang mga sakop sa klase nakatubag, ipangutana: Kinsa nga miyembro sa Simbahan nga sa inyong pagtuo mao ang labing mahinungdanon? Ngano man? 151
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 152 Tuguti pag-usab ang pipila ka mga sakop sa klase nga makatubag. Unya ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang 1 Mga Taga-Corinto 12:14-21, ug ipabasa sa laing sakop sa klase ang 1 Mga Taga-Corinto 12:12-13. Ipasabut nga dinhi niini nga mga bersikulo si Apostol Pablo mitandi sa mga miyembro sa Simbahan ngadto sa mga bahin sa lawas. Sama nga ang tiil, ang kamot, ang dunggan, ug ang mata mga mahinungdanon diha sa ilang magkalahi nga mga kagamitan, mao usab ang tanan nga mga miyembro sa Simbahan mga mahinungdanon uban sa ilang nagkalainlain nga mga kahanas ug mga talento. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsang paagi kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan diha sa kasulatan. 1. Pito ka mga tawo ang giordinahan aron pagdumala sa temporal nga buluhaton diha sa Simbahan. Basaha ug hisguti ang Mga Buhat 6:1-7. Ipasabut nga ubos sa pagdumala sa mga Apostoles ang Simbahan kusog nga mitubo, nagdugang sa mga nakabig sa daghang mga nasud. Kini mao ang hinungdan sa dakong kalipay, apan kini usab nagmugna og daghang mga hagit. Samtang nagtubo ang Simbahan, ang mga Apostoles nagkinahanglan sa ubang mga miyembro nga motabang sa pagdumala sa Simbahan ug pagtukod sa gingharian sa Dios. Samtang ang Simbahan nagtubo, ang mga grupo sulod niini usahay dili mag- kauyon sa usag usa. Nganong ang uban nga mga Griyego nga mga sakop nag- bagulbol man batok sa mga miyembro nga mga Hebreohanon? (Tan-awa sa Mga Buhat 6:1.) Sa unsa nga paagi nga kita ingon nga mga miyembro sa Simbahan makabuntog sa dili pagpanag-uyon ug mga panagbahin taliwala kanato, ma pinasikad man kini sa etniko, ekonomikanhon, kultura o uban pang mga kalainan? Ngano nga mahinungdanon nga kita mobuntog sa ingon nga panagbahin? (Tan-awa sa 2 Nephi 26:33; D&P 38:26-27.) Si Presidente Howard W. Hunter miingon: "Kini anaa diha sa pagsabut ug sa pagdawat [sa] malukpanon nga pagkaamahan sa Dios nga ang tanan nga taw- hanong mga nilalang labing makapasalamat sa pagtagad sa Dios alang kanila ug sa ilang relasyon ngadto sa usag usa. Kini usa ka mensahe sa kinabuhi ug gugma nga moigo sa tumang kahingpit batok sa tanan nga makapugong nga mga tradisyon pinasikad sa kaliwat, sa pinulongan, sa ekonomikanhon o politikanhon nga kahimtang, sa nakab-ot nga edukasyon, o sa kultural nga kasinatian. Kay kitang tanan naggikan sa sama nga espirituhanong kaliwatan. Kita adunay balaan nga kagikanan; matag tawo usa ka espirituhanon nga anak sa Dios" (sa Conference Report, Okt. 1991, 22; o Ensign, Nob. 1991, 18). Sa unsa nga paagi nga ang panaglahi sa mga miyembro makapalambo ug makapalig-on sa Simbahan? Sa unsa nga paagi nga kita magkalahi gikan sa usag usa ug sa gihapon magkahiusa? Ang mga Apostoles mibati nga sila dili kinahanglang mogahin og panahon gikan sa pagtudlo sa ebanghelyo aron lang paghusay sa mga panagsumpaki ug pagtagad sa uban pang temporal nga atimanonon (Mga Buhat 6:2). Giunsa nila pagsulbad kini nga suliran? (Tan-awa sa Mga Buhat 6:3-6.) Ngano nga mahinungdanon man alang sa buluhaton sa Simbahan nga bahinon sa dag-
Leksyon 29 hang mga tawo? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan pinaagi sa mga kahigayunan sa pag-alagad diha sa Simbahan? Unsa nga mga kausaban sa organisasyon ang gidasig sa Ginoo ngadto sa mga lider sa Simbahan sa ulahing mga adlaw nga buhaton samtang ang Simbahan nagtubo? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pagdugang sa mga Korum diha sa Seventy o sa organisasyon diha sa Simbahan ngadto sa mga dapit nga gidumala ubos sa Area Presidency.) Sa unsa nga paagi nga kining mga kausa- ban nakatabang pagtagbaw sa mga panginahanglan sa mga miyembro sa Simbahan sa tibuok kalibutan? 2. Si Esteban mipamatuod sa atubangan sa Sanhedrin ug gibato hangtud namatay. Hisguti ang Mga Buhat 6:8-7:60. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Si Esteban, usa sa pito ka mga tawo nga gitawag aron pagtabang sa Napulog Duha ka mga Apostoles, gidakop ubos sa sayop nga pasangil sa pagpanamastamas sa ngalan sa Dios ug gidala sa atubangan sa Sanhedrin, ang konseho sa mga Judeo. (Mga Buhat 6:11-15; kon gikinahanglan, ipasabut nga ang pagpanamastamas mao ang pagkawalay pagtahud ngadto sa Dios o sa sagrado nga mga butang). Unsa ang gibuhat ni Esteban samtang siya miatubang sa Sanhedrin? (Tan-awa sa Mga Buhat 7:1-53. Siya mi-istorya sa kabahin sa kasaysayan sa mga Israelita.) Sa inyong hunahuna ngano nga si Esteban mihatag man og gibug-aton sa mahinungdanon nga mga butang nga nahimo sa Ginoo diha sa kasaysayan sa Israel? Sa unsang paagi nga kita makasiguro nga kita dili makalimot sa mga gihimo sa Ginoo diha sa atong mga kinabuhi? Sa unsa nga paagi nga ang paghinumdom sa miagi nga mga panalangin gikan sa Ginoo makatabang kanato nga magpabilin nga matinud-anon karon? Sa inyong hunahuna ngano nga si Esteban mipasabut man pag-ayo sa kanunay nga pagkamalimtanon ug pagka dili masulundon sa Israel ngadto sa Dios? Unsa nga mga pagtandi ang gihimo ni Esteban tali sa iyang tigpaminaw ug sa pagka- dili masulundon sa unang mga Israelita? (Tan-awa sa Mga Buhat 7:51-53.) Unsa ang reaksyon sa mga tawo niini nga pagtandi? (Tan-awa sa Mga Buhat 7:54.) Unsa nga panan-awon ang nadawat ni Esteban pagkahuman niya pagsulti? (Tan-awa sa Mga Buhat 7:55-56.) Unsa ang gibuhat sa mga tawo sa dihang siya misulti kanila sa iyang panan-awon? (Tan-awa sa Mga Buhat 7:57-58.) Unsa ang gipadayag sa katapusang pulong ni Esteban mahitungod sa iyang pagkatinun- an? (Tan-awa sa Mga Buhat 7:59-60.) 3. Si Felipe misangyaw ug mihimo og mga milagro didto sa Samaria. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 8:4-40. Si Felipe, lain sa pito ka mga tawo nga gipili aron pagtabang sa mga Apostoles, misangyaw ug mihimo og mga milagro didto sa Samaria. Unsay gibuhat sa mga katawhan sa Samaria kalabut sa mensahe ni Felipe? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:6-8, 12.) Sa unsang paagi nga ang mga tawo nakadawat man sa gasa sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:14-17.) 153
154 Usa sa Samarianhon nga mga nakabig mao ang usa ka tigsalamangka nga ginganlan og Simon. Kinsa may gipasidunggan ni Simon tungod sa iyang nahimo pinaagi sa salamangka? (Tan-awa Mga Buhat 8:9-11.) Kinsa may gipasidunggan sa mga Apostoles tungod sa mga milagro nga ilang nahimo? (Tan-awa sa Mga Buhat 4:7-10.) Ngano nga kini nga kalainan mahinungdanon man? (Itudlo nga daghang mga tawo kinsa mag-indigay alang sa atong pagtagad ug pag-unong mibuhat sa ingon aron paghimaya sa ilang mga kaugalingon. Ang kalainan, ang mga sulugoon sa Dios mihatag ngadto kaniya sa himaya. Ang pagsabut niini nga kalainan mahimong makatabang kanato sa pagtimbang-timbang sa daghang mga impluwensya diha sa atong mga kinabuhi.) Unsa ang gibuhat ni Simon sa dihang iyang nakita ang mga Apostoles nga mihatag sa gasa sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:18-19.) Giunsa ni Pedro pagtubag ang hangyo ni Simon? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:20-23.) Sa unsa nga paagi nga ang usa ka tawo mahimong takus sa pagdawat sa gahum sa priesthood? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 5:4; D&P 121:36.) Si Presidente James E. Faust miingon: "Kining labing dako sa tanan nga mga gahum, ang gahum sa priesthood, dili magamit sa paagi sama sa giunsa kini nga gahum paggamit diha sa kalibutan. Kini dili mapalit o mabaligya.... Ang kalibutanon nga gahum kasagarang gigamit sa sinalbahis. Bisan pa niana, nga gahum sa priesthood magamit lamang pinaagi niadtong mga baruganan sa pagkamatarung diin ang priesthood gidumala" (sa Conference Report, Abr. 1997, 59-60; o Ensign, Mayo 1997, 43). Giunsa ni Felipe sa paghimamat ang Etiopiahanon nga eunoco? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:25-29.) Unsa nga mga panalangin ang miabut ni Felipe ug ngadto sa Etiopiahanon tungod kay si Felipe misunod sa Espiritu? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:30-38.) Unsa nga mga panalangin ang miabut kaninyo (o ngadto sa usa nga inyong nailhan) tungod kay kamo misunod sa Espiritu? Sa unsa nga paagi nga ang Etiopiahanon mipakita sa iyang pagkamapainubsanon? (Tan-awa sa Mga Buhat 8:30-39.) Sa unsa nga paagi nga ang pagkamapainubsanon makatabang kanato nga makasabut ug makadawat sa pulong sa Dios? 4. Si Saulo nakabig ug nabunyagan ug nagsugod sa pagsangyaw sa ebanghelyo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 8:1-3 ug 9:1-31. Ipasabut nga si Saulo usa ka Pariseo kinsa aktibo nga migukod sa unang mga Santos. Siya didto atol sa pagbato kang Esteban (Mga Buhat 7:58) ug maoy responsable sa pagkabilanggo ug pagkamatay sa daghang mga miyembro sa Simbahan (Mga Buhat 8:3; 22:4). Bisan pa niana, siya nakasinati sa milagroso nga pagkakabig ug nahimong usa ka bantugan nga misyonaryo. Unsa ang hinungdan sa pagkausab ni Saulo gikan sa pagka tiggukod sa mga Santos ngadto sa pagkabantugan nga sulugoon sa Ginoo? (Tan-awa sa Mga Buhat 9:1-9, 17.) Itudlo nga si Saulo nakabig sa dihang siya nakadungog sa tingog sa Ginoo. Sa unsang paagi nga atong madungog ang tingog sa Ginoo? (Tan-awa sa D&P 1:38; 6:23; 8:2; 18:34-36.) Sa unsang paagi nga ang pagkadu- ngog sa iyang tingog makatabang kanato nga mahimong makabig?
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 29 Pahinumdumi ang mga sakop sa klase nga ang pagkakabig kasagaran usa ka mahilum, inanay nga kasinatian, dili usa ka kalit, milagroso nga kasinatian sama sa kang Saulo. Si Elder Robert D. Hales miingon, "Sa tukmang panahon ang usa ka tawo mahimong [makasinati sama sa kang Saulo] apan sa kasagaran, ang pagkakabig mahitabo sulod sa taas nga panahon, samtang ang pagtuon, pag-ampo, kasinatian, ug hugot nga pagtuo makatabang kanato sa pagpatubo sa atong pagpamatuod ug pagkakabig" (sa Conference Report, Abr. 1997, 111; o Ensign, Mayo 1997, 80). Si Elder Ezra Taft Benson miingon nga ang pangutana ni Saulo, "Ginoo, unsa ang imong buot nga akong buhaton?" mao ang labing mahinungdanon nga pangutana nga kita makapangutana niini nga kinabuhi (sa Conference Report, Okt. 1972, 53; o Ensign, Ene. 1973, 57). Ngano nga mahinungdanon man nga kita mangutana niini nga pangutana? Sa unsa nga paagi nga kamo napanala- nginan samtang kamo miuyon sa kabubut-on sa Dios alang kaninyo? Ngano nga si Ananias nagduhaduha sa pagpakigkita ni Saulo? (Tan-awa sa Mga Buhat 9:10-14.) Ngano nga si Ananias miadto bisan pa sa iyang mga pagduhaduha? (Tan-awa sa Mga Buhat 9:15-6.) Unsa ang atong makat-unan gikan sa mga lihok ni Ananias? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga ang Dios makahatag kanato og kadasig sa pagbuhat bisan unsa ang iyang gihangyo gikan kanato ug nga kita kinahanglan nga dili gayud mobiya sa usa ka tawo, bisan pa kon siya ingon og dili na matabangan sa espirituha- nong paagi.) Unsa ang gibuhat ni Ananias alang ni Saulo? (Tan-awa sa Mga Buhat 9:17-18.) Unsa ang gibuhat ni Saulo human siya mabunyagi? (Tan-awa sa Mga Buhat 9:19-22, 26-29.) Unsa ang atong mga responsibilidad kon kita nakabig na ngadto sa ebanghelyo ni Jesukristo? (Tan-awa sa Lucas 22:32; Juan 8:31; Mosiah 18:8-10; D&P 88:81.) Ipasabut nga kita, sama ni Esteban, Felipe, ug Saulo nagpuyo sa panahon sa dihang ang Simbahan kusog nga nagtubo. Ipamatuod nga ang Ginoo buot nga ang matag usa kanato moalagad diha sa iyang gingharian samtang kini nagtubo. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pag-ila ug sa pagpasalamat sa nagkalainlaing mga kinaiya, mga talento, ug mga kasinatian nga ikahatag sa matag miyembro sa ward o branch ngadto sa pag-alagad sa Ginoo. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton ang usa o tanan niining mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Kini malisud alang kanimo sa pagpatid batok sa mga tuslok" (Mga Buhat 9:5) Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Mga Buhat 9:5. Unsa ang buot ipasabut sa "pagpatid batok sa mga tuslok"? (Ang pagbatok sa panudlo o pahimangno. Usa ka mahait nga tusok nga usahay gamiton sa pagtuslok sa mga hayop aron pagpalihok kanila pagdali o diha sa piho nga padulngan. Kon ang usa ka hayop mopatid batok niini nga tusok samtang gituslok, kini makapasakit 155
156 pag-ayo sa hayop.) Sa unsa nga paagi nga ang mga lihok ni Saulo sa wala pa ang iyang panan-awon makadaut man kaniya? Sa unsang paagi nga atong mapasakitan ang atong mga kaugalingon kon kita makigbatok sa kamatuoran? 2. Pangbatan-on nga kalihokan Isulat ang mosunod nga mga pulong diha sa ginunting nga mga papel o isulat diha sa pisara: Ananias, pagtugot, dautan, mga mata, Espiritu Santo, kahayag, pag- sangyaw, mga himbis, dili makatingog, nagkurog, galamiton, tingog. Patun-i sa mga sakop sa klase ang Mga Buhat 9:1-22 ug ipatino ang sangputanan ug han-ay niini nga mga pulong diha sa sugilanon sa pagkakabig ni Saulo. Unya ipasaysay kanila ang sugilanon, ginamit ang tanang mga pulong.
"Ang Dios Walay Pinalabi sa mga Tawo" Leksyon 30 Mga Buhat 10-14; 15:1-35 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase sa pag-ila nga ang ebanghelyo alang sa tanang mga tawo ug nga ang Simbahan gigiyahan pinaagi sa mapadayonon nga pagpadayag. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Buhat 10:1-11:18. Usa ka anghel nagpakita ngadto ni Cornelio diha sa panan-awon ug misulti kaniya sa pagpadala ni Apostol Pedro. Si Pedro nakakat-on diha sa panan-awon nga ang ebanghelyo kinahanglan isangyaw ngadto sa mga Hentil (mga katawhan nga dili mga Judeo). Siya miadto sa Cesaria aron pagtudlo ni Cornelio ug sa iyang pamilya ug mga higala. Ang Espiritu Santo mikunsad diha ni Cornelio ug sa uban, ug sila gibunyagan. Ang uban nga mga miyembro sa Simbahan misaway ni Pedro tungod sa iyang pagtudlo sa mga Hentil, apan sa dihang siya misulti sa iyang panan- awon, sila midawat niini ingon nga pagpadayag alang sa Simbahan. b. Mga Buhat 12. Si Haring Herodes mipatay ni Santiago ug mipabilanggo ni Pedro. Ang mga Santos nag-ampo alang sa kagawasan ni Pedro, ug usa ka anghel sa Ginoo ang miluwas kaniya. Si Herodes gihampak sa usa ka anghel sa Ginoo ug namatay. c. Mga Buhat 13-14. Si Saulo (karon gitawag na og Pablo) ug si Bernabe mihi- mo sa ilang unang misyonaryo nga panaw, nagtukod sa mga Simbahan taliwala sa mga Hentil diha sa pipila ka mga dakbayan. d. Mga Buhat 15:1-35. Ang uban nga Judeo nga mga Santos nagtudlo nga ang mga Hentil nga mipasakop sa Simbahan kinahanglan nga motuman sa balaod ni Moises, naglakip sa pagtuli sa mga lalaki. Ang mga Apostoles mitino nga kini wala gimando sa Ginoo. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pagtuli," ug "Cornelio." 3. Kon duna kay kopya sa mapa nga nagpakita sa unang misyonaryo nga panaw ni Pablo (mapa 13 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa; mapa 19 sa giimprinta sa wala pay 1999), ikaw mahimo nga moga- mit niini sa panahon sa leksyon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Si Elder Gordon B. Hinckley miingon: "Ang imong mga estudyante nagkinahanglan og labaw pa kay sa imong kahibalo. Sila nag- kinahanglan ug nangandoy sa imong pagdasig. Sila gusto sa mainitong pagba- ti sa personal nga relasyon. Kini mao kanunay ang timailhan nga kinaiya sa usa ka bantugan nga magtutudlo" (sa Conference Report, Okt. 1965, 52; o Improvement Era, Dis. 1965, 1124). Sa mainampoong paagi paghunahuna kon unsaon nimo sa pagpalambo ug pagpakita og gugma alang sa matag sakop sa klase. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 12, 31-36.) 157
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 158 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ihatag ang mosunod nga mga timailhan, usa sa matag higayon, ug hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagtino unsa ang mahinungdanon nga hitabo diha sa kasaysayan sa Simbahan nga gipasabut niini: 1. Pagpadayag 2. 8 sa Hunyo 1978 3. Presidente Spencer W. Kimball 4. Priesthood 5. Opisyal nga Pamahayag 2 Ipaabli sa mga sakop sa klase ang Opisyal nga Pamahayag 2 (nga anaa sa katapu- san sa Doktrina ug mga Pakigsaad) ug ipabasa nila ang ikaduha nga parapo (magsugod sa "Diha sa sayo sa Hunyo"). Itudlo nga ang Opisyal nga Pamahayag 2 nagrekord sa pagpadayag nga ang priesthood mahimo nang itugyan ngadto sa tanang takus nga mga lalaking miyembro sa Simbahan. Kon adunay mga sakop sa klase nga mahinumdom sa adlaw sa pagpahibalo sa pagpadayag, dapita sila sa paghulagway kon unsa ang ilang gibati sa dihang sila nasayud niini. Kinsa ang mihatag sa priesthood sa tanang takus nga mga lalaking mga miyembro sa Simbahan? (Ang Ginoo.) Giunsa sa Ginoo pagpahibalo ang iyang kabubut-on ngadto sa Simbahan? (Siya mipadayag niini ngadto sa propeta, kinsa mipahibalo dayon niini ngadto sa mga miyembro sa Simbahan. Sa unsa nga paagi nga kini nga pagpadayag nakaapekto sa Simbahan? Ipasabut nga kini nga pagpadayag usa ka ehemplo kon giunsa sa Ginoo sa pag- padayon sa pagdumala ang iyang Simbahan pinaagi sa pagpadayag. Kini nga lek- syon naghisgot sa susama nga pagpadayag nga gihatag ngadto sa mga miyembro sa Simbahan human gyud dayon sa Pagkabanhaw ni Jesukristo. Sa imong pagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, ipasabut pag-ayo ang kamahinungdanon sa mapadayunon nga pagpadayag gikan sa Ginoo ngadto sa iyang Simbahan. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga pagpamatuod sa mapadayunon nga pagpadayag. 1. Si Pedro nakakat-on diha sa usa ka panan-awon nga ang ebanghelyo kinahanglan masangyaw ngadto sa mga Hentil. Hisguti ang Mga Buhat 10:1-11:18. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Unsa nga klase sa tawo si Cornelio? (Mga Buhat 10:1-2, 30-31. Siya usa ka matarung nga tawo kinsa mituo sa Dios, apan siya usa ka Hentil, o dili Judeo.) Unsa ang mensahe sa anghel ngadto ni Cornelio? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:3-6.) Unsa ang reaksyon ni Cornelio niini nga mensahe? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:7-8, 33.) Ngano nga mahinungdanon man ang pagbuhat dihadiha dayon sa mga panudlo o mga pag-aghat gikan sa Dios?
Leksyon 30 Samtang ang mga tawo ni Cornelio nagpanaw ngadto sa Jope, si Pedro adunay usa ka panan-awon (Mga Buhat 10:9-16). Unsa ang nakita ni Pedro niini nga panan-awon? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:11-12.) Unsa ang gisulti ngadto ni Pedro nga iyang buhaton? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:13.) Ngano nga si Pedro midumili man? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:14. Siya dili buot nga mokaon sa mga hayop nga gituohan nga dili limpyo ubos sa balaod ni Moises.) Unsay gibuhat sa Ginoo kalabut sa kabalaka ni Pedro? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:15-16.) Sa dihang nakigkita siya ni Cornelio, si Pedro nakasabut sa iyang damgo. Unsa ang gipasabut niini? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:28, 34-35. Ang ebanghelyo alang sa tanang katawhan, dili lamang alang sa mga Judeo. Ipasabut nga ang "Dios walay pinalabi sa mga tawo" nangahulugan nga ang Dios mohatag sa matag tawo sa kahigayunan sa pagdawat sa mga panalangin nga anaa pinaagi sa plano sa kaluwasan.) Ngano nga ang mga Hentil girepresentaran man sa dili limpyo nga mga hayop diha sa damgo? (Ang mga Judeo naghunahuna nga ang mga Hentil sa espirituhanong paagi dili takus ug dili limpyo, sama sa mga hayop nga gidili sa balaod ni Moises nga kan-on sa mga Judeo. Pinaagi sa pag-ingon nga ang mga hayop diha sa damgo sa pagkakaron "limpyo na" ang Ginoo nagsulti ni Pedro nga ang ebanghelyo kinahanglan nga isangyaw karon ngadto sa tanang mga tawo.) Human gipasabut ni Pedro ang iyang damgo, nagsugod siya sa pagtudlo ni Cornelio ug sa iyang mga higala. Unsa ang iyang gitudlo diha sa iyang unang wali ngadto kanila? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:36-43.) Unsa ang nahitabo samtang si Pedro nagsangyaw? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:44, 46.) Ngano nga kini nakapakombinser man ni Pedro nga si Cornelio ug ang iyang mga higala kinahanglan nga bunyagan? (Tan-awa sa Mga Buhat 10:47-48; tan-awa usab Mga Buhat 11:15-17.) Unsa ang reaksyon sa ubang mga miyembro sa Simbahan sa dihang sila nakadungog nga si Pedro nagtudlo sa ebanghelyo ngadto sa mga Hentil? (Tan-awa sa Mga Buhat 11:1-3.) Ngano nga kini nga mga miyembro nasuko man? (Sila wala maghunahuna nga ang mga Hentil kabahin sa pinili nga mga katawhan sa Dios.) Sa unsa nga paagi nga ang mga hunahuna sa mga miyembro sa Simbahan nausab human si Pedro misulti kanila mahitungod sa iyang panan-awon ug sa iyang kasinatian uban ni Cornelio? (Tan-awa sa Mga Buhat 11:4-18.) Unsa ang atong buhaton kon kita makadawat og bag-o nga mga panudlo gikan sa atong mga lider sa Simbahan, bisan kon kita sa sinugdanan wala makauyon sa mga panudlo o nakakita niini nga lisud sabton? (Tan-awa sa Juan 7:17; 2 Nephi 28:30; D&P 6:11, 14-15.) Ngano nga si Pedro mao man ang tawo nga nakadawat sa pagpadayag sa pagtudlo sa ebanghelyo ngadto sa mga Hentil? (Siya mao ang lider sa Simbahan niadtong higayona. Kinsa man ang makadawat sa pagpadayag karon alang sa tibuok Simbahan? Ngano nga kini mahinungdanon nga usa lamang ka tawo ang modawat sa pagpadayag alang sa tibuok Simbahan? (Tan-awa sa D&P 43:2-6.) 2. Si Pedro sa milagroso nga paagi nakagawas gikan sa bilanggoan. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 12. Si Haring Herodes mipatay ni Apostol Santiago, unya mibalhog ni Pedro ngad- to sa bilanggoan ug mibutang kaniya og daghang mga bantay (Mga Buhat 159
160 12:1-4). Unsay gibuhat sa mga miyembro sa Simbahan kalabut sa pagkabilang- go ni Pedro? (Tan-awa sa Mga Buhat 12:5.) Sa unsa nga paagi nga ang atong mga pag-ampo makatabang sa propeta ug sa ubang mga lider sa Simbahan karon? (Tan-awa sa D&P 43:12; 93:51; 107:22.) Si Presidente Joseph F. Smith mipahayag: "Wala gayuy usa ka adlaw nga angay nga palabyon nga ang tanang mga katawhan nga ginsakupan sa Simbahan kina- hanglang mopataas sa ilang mga tingog sa pag-ampo ngadto sa Ginoo aron sa pagpaluyo sa iyang mga sulugoon" (Gospel Doctrine, 5th ed. [1939], 223). Sa unsa nga paagi nga si Pedro nakagawas gikan sa bilanggoan? (Tan-awa sa Mga Buhat 12:6-10.) Sa unsang laing mga higayon nga ang Ginoo sa milagroso nga paagi mipatunhay sa kinabuhi sa usa ka tawo hangtud nga kana nga tawo mahuman sa iyang misyon sa kalibutan? (Mga ehemplo gikan sa mga kasula- tan naglakip nila ni Daniel; Sadrach, Mesach, ug Abednego; Abinadi; Alma ug Amulek, ug ni Joseph Smith.) Unsa ang nahitabo ni Haring Herodes human makagawas si Pedro? (Tan-awa sa Mga Buhat 12:21-23.) Itandi unsa ang nahitabo ni Herodes ngadto sa unsay mahitabo sa Simbahan, sama sa gihulagway diha sa sunod nga bersikulo (Mga Buhat 12:24). Unsay inyong nakita kalabut sa pag-uswag sa Simbahan bisan pa man sa mga pagpaninguha sa ubang mga tawo sa pagguba niini? 3. Si Saulo (karon gitawag na og Pablo) ug si Bernabe nagsangyaw sa ebanghelyo ngadto sa mga Hentil. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 13-14. Kon ikaw naggamit sa mapa, itudlo ang mga dapit nga gibisitahan ni Pablo ug ni Bernabe samtang ikaw maghisgut niini. Unsa may gipakita kabahin sa tawag ni Saulo ug ni Bernabe ngadto sa kon sa unsang paagi nga ang mga miyembro sa Simbahan gitawag sa pag-alagad sa Dios? (Tan-awa sa Mga Buhat 13:1-3. Hisguti ang panginahanglan sa pag- ampo ug pagpuasa, pagpadayag, ug awtoridad sa priesthood sa pagtawag sa mga miyembro aron sa pag-alagad diha sa Simbahan.) Unsa nga mga kasinati- an ang nakatabang kaninyo nga mahibalo nga ang mga katungdanan diha sa Simbahan mga dinasig sa Espiritu? Ang mga magmamando sa sinagoga sa Antioquia midapit ni Pablo sa pagpa- mulong atol sa tulumanon sa Igpapahulay (Mga Buhat 13:14-15). Unsa ang mahinungdanong mensahe ni Pablo? (Mga Buhat 13:23-31, 38-41.). Unsay gibuhat sa mga Hentil sa Antioquia kalabut sa mga misyonaryo ug sa ilang mensahe? (Tan-awa sa Mga Buhat 13:42-44, 48.) Ngano nga ang ubang mga Judeo migukod man nila ni Pablo ug ni Bernabe? (Mga Buhat 13:45-47.) Unsa ang reaksyon sa mga katawhan sa Listra sa dihang si Pablo miayo sa bakul nga tawo (Tan-awa sa Mga Buhat 14:8-13. Ipasabut nga si Zeus ug si Hermes mga mini nga mga dios-dios nga gisimba sa mga tawo.) Unsay gibu- hat nila ni Pablo ug ni Bernabe kalabut niining maong pagdayeg ug pagta- gad? (Tan-awa sa Mga Buhat 14:14-18.) Ipasabut nga ang tinuod nga mga magtutudlo sa pulong sa Dios kanunay nga magtinguha sa paghatag sa Dios sa himaya ug ipalayo ang pagtagad gikan sa ilang mga kaugalingon. Unsay inyong nakita kalabut niining maong kinaiya nga gipakita sa mga lider sa Simbahan karon?
Panapos Diha sa matag dakbayan nga giduaw ni Pablo ug Bernabe, sila nakakita nga ang mga tawo matinguhaon nga modawat sa ebanghelyo, apan sila usab nakakita og mga tawo kinsa migukod kanila ug midani sa uban batok sa Simbahan (Mga Buhat 13:43-45, 50; 14:1-6, 19). Ngano nga si Pablo ug si Bernabe mibalik ngadto sa matag dakbayan bisan pa man nga sila gigukod didto? (Tan-awa sa Mga Buhat 14:21-23. Sila mitukod og mga branch sa Simbahan didto sa mga dakbayan, ug sila mibalik aron pagdasig ug pagtudlo sa bag-ong mga miyembro niini nga mga branch.) Unsa ang atong mabuhat aron pag-abag sa bag-ong mga miyembro sa atong ward o branch? Si Presidente Gordon B. Hinckley nagsulti: "Uban sa pagtubo sa gidaghanon sa mga kinabig, kita kinahanglan mohimo og dugang sa gikinahanglan nga paningkamot aron pagtabang kanila samtang sila mangita sa ilang agianan. Matag usa kanila nagkinahanglan sa tulo ka mga butang: usa ka higala, usa ka responsibilidad, ug usa ka pag-amuma uban "sa maayong pulong sa Dios" (Moroni 6:4). Kini atong katungdanan ug kahigayunan sa paghatag niini nga mga butang (sa Conference Report, Abr. 1997, 66; o Ensign, Mayo 1997, 47). 4. Ang mga Apostoles mitino nga ang mga Hentil dili kinahanglan nga mosunod sa balaod ni Moises. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 15:1-35. Unsa nga panaglalis ang giadto ni Pablo ug ni Bernabe sa Jerusalem aron husayon? (Tan-awa sa mga Buhat 15:1-2; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pagtuli," 205. Ipasabut nga ang pagtuli usa ka simbolo sa kinatibuk-ang balaod ni Moises. Ang usa ka tinuli nga tawo mao ang usa nga mituman sa balaod. Bisan tuod og si Jesukristo mituman sa balaod ni Moises, ang ubang mga Kristiyanos nga mga Judeo mihimo gihapon niini ug buot nga ang mga kinabig nga Hentil mohimo usab niini.) Giunsa pagsulbad ang panaglalis? (Human sa hingpit nga paghisgut, ang mga Apostoles mihukom pinaagi sa inspirasyon nga dili na kinahanglanon ang pagtuli.) Sa unsa nga paagi nga ang mga hitabo nga gihulagway diha sa Mga Buhat 15:6-31 nagpakita sa sumbanan diin ang mga paghukom mahitungod sa lagda ug buluhaton sa Simbahan gihimo? a. Ang mga pangulo sa Simbahan maghimo og katiguman aron pagtimbang- timbang sa hilisgutan (bersikulo 6). b. Sila hingpit nga maghisgut sa hilisgutan (mga bersikulo 7-21). c. Sila maghimo og paghukom sumala sa pagbuot sa Ginoo (mga bersikulo 19-21). d. Ang Espiritu Santo mopamatuod nga ang paghukom husto (bersikulo 28). e. Ang paghukom ipahibalo ngadto sa mga Santos alang sa pagpaluyo (mga bersikulo 22-31). Ipamatuod nga ang Simbahan sa kanunay gigiyahan pinaagi sa balaan nga pag- padayag ug nga kana nga pagpadayag nagpadayon karon. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagsunod sa tambag sa buhing propeta ug sa ubang mga lider sa Simbahan. Leksyon 30 161
Dugang nga Ideya sa Pagtudlo 162 Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Mahimo nimong gamiton kini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Ang tibuok kalibutan nga Simbahan Aron pagpakita sa mga sakop sa klase sa unsang paagi milambo ang Simbahan, ipakita ang mapa sa kalibutan. Itudlo ang mga dapit diin ang mga miyembro sa Simbahan nagpuyo sa panahon ni Cornelio ( sa karon nga panahon nga Israel, Turkey, Greece, ug uban pang naglibut nga mga dapit). Dayon ipatudlo sa mga sakop sa klase ang mga dapit diin ang mga miyembro sa Simbahan nagpuyo karon. Ipasabut nga sa sinugdanan sa 2002, ang Simbahan adunay sobra sa 11 ka milyon ka mga sakop nga nagpuyo sa 160 ka mga nasud. Adunay sobra sa 60,000 ka mga misyonaryo nga nagmisyon sa 120 ka mga nasud, nga adunay mga 50 ka nagkadaiyang mga pinulongan ug daghan pang mga sinultihan. (Pwede kang mangita sa labing bag-o nga estatistika sa bag-ong mga magasin sa Simbahan.)
"Ug Tungod Niini ang mga Simbahan Nalig-on diha Leksyon sa Hugot nga Pagtuo" "Mga Buhat 15:36-18:22; 1 ug 2 Mga Taga-Tesalonica 31 Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makakat-on gikan sa mga panudlo ni Pablo mahitungod kon unsaon sa pagpaambit sa ebanghelyo ug unsaon sa pagpuyo ingon nga mga Santos. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Buhat 15:36-41; 16; 17:1-15; 18:1-22. Human mahusay ang panaglalis sa nakabig nga mga Hentil ug diha sa balaod ni Moises, si Pablo ug si Bernabe nag-andam alang sa ilang ikaduhang misyonaryo nga pagpanaw. Sila wala magkauyon bahin sa misyonaryo nga kauban ug nakahukom nga magbulag. Si Pablo midala ni Silas ug ni Timoteo ug nagsugod sa misyonar- yo nga buluhaton didto sa Macedonia ug sa Gresya. Sila kanunay nga gigu- kod apan nakakabig og daghan nga mga tawo. b. Mga Buhat 17:16-34. Si Pablo miduaw sa Atenas ug nakakita nga ang tibu- ok dakbayan nagsimba og mga dios-dios. Siya mipamatuod ngadto sa mga taga-Atenas nga mga pilosoper ug nagsangyaw sa Areopago mahitungod sa kinaiya sa Dios, ang panaghiusa sa katawhan ingon nga mga anak sa Dios ug sa Pagkabanhaw. c. 1 ug 2 Mga Taga-Tesalonica. Si Pablo misulat sa duha ka mga sulat ngadto sa mga Santos sa Tesalonica, usa ka dakbayan sa Macedonia. Siya mitambag kanila mahitungod sa pagpaambit sa ebanghelyo, sa pag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi, ug sa pagpuyo ingon nga mga Santos. 2. Dugang nga basahonon: 1 Mga Taga-Corinto 2:4-5, 10-13; Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Mga Sulat ni Pablo: 1 ug 2 Mga Taga-Tesalonica." 3. Kon ang mosunod nga mga kagamitan anaa, ikaw mahimong mogamit niini sa panahon sa leksyon: a. Usa ka mapa nga nagpakita sa misyonaryo nga panaw ni Pablo (mapa 13 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa; mapa 20 sa mga na-imprinta sa wala pay 1999). b. "The Second Coming," tulo ka minuto nga bahin sa New Testament Video Presentations (53914). 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang mga sakop sa klase adunay reponsibilidad sa pagtambong sa klase nga andam sa pagpangutana, sa paghatag og mga huna- huna, sa pagpaambit og mga kasinatian, ug sa paghatag og pagpamatuod. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pag-andam kon motambong pinaagi sa pagtuon sa mga kasulatan ug sa pag-ampo matag adlaw. Ipahayag ang kaikag ug pasalamat tungod sa pag-apil sa mga sakop diha sa klase. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon 163
Pang-atensyon nga Kalihokan 164 Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa klase. I-istorya ang mosunod nga sugilanon: Samtang nagpuyo uban sa pamilya nga Heywood sa dakbayan sa Salt Lake sa naghinapos nga tuig niadtong mga 1800, si John Morgan nagdamgo usa ka gabii niana nga siya nagbiyahe subay sa dalan sa Georgia. Siya nakahibalo sa dalan tungod kay siya kanunay nga moagi niini ingon nga usa ka sundalo atol sa Gubat Sibil sa Estados Unidos. Siya niabut sa nagsanga nga mga dalan ug iyang nakita si Brigham Young nga nagbarug didto. Bisan tuod nga ang tuo nga sanga sa dalan nagpaingon sa sunod nga lungsod, si Presidente Young miingon kaniya sa pag-agi sa wala nga sanga sa dalan. Si Mister Morgan, kinsa dili miyembro sa Simbahan niana nga panahon, misu- gilon ni Sister Heywood mahitungod sa iyang damgo ug nangutana kon unsa ang iyang hunahuna niini. Siya misulti kaniya nga siya (Sister Heywood) nag- tuo nga siya (Mister Morgan) magpasakop sa Simbahan ug mag-alagad sa mis- yon diha sa kasadpan nga mga estado, ug nga usa ka adlaw siya makakita sa iyang kaugalingon diha sa dalan nga iyang nakita sa iyang damgo. Kon kana mahitabo, kinahanglan nga iyang hinumduman ang tambag ni Brigham Young ug moagi sa wala nga sanga sa dalan. Milabay ang daghan nga mga tuig, human si John Morgan nabunyagan ug nata- wag ingon nga misyonaryo ngadto sa kasadpang mga estado, siya miabut sa nag- sanga nga dalan nga iyang nakit-an diha sa iyang damgo. Siya nahinumdom sa tambag sa pag-agi sa walang bahin, busa siya miagi didto. Usa ka oras ang mila- bay, siya nakakaplag sa iyang kaugalingon diha sa daplin sa Bungtod sa Heywood - usa ka maanindot nga dapit uban sa sama sa ngalan sa pamilya diin siya mitipon sa pagpuyo sa dihang siya nagdamgo sa milabayng mga katuigan. Samtang siya nagpanaw sa tibuok walog nga nagsangyaw, nakamatikod siya nga ang mga tawo andam na kaayo nga maminaw sa ebanghelyo. Human makadungog kaniya nga nagtudlo, pipila ka mga pamilya misugilon nga usa ka wala mailhi nga tawo miabut diha sa walog napulo ka mga adlaw ang milabay, naghangyo nga momarka sa ilang mga Biblia. Ang tawo nga wala mailhi misulti kanila nga adunay laing sinugo nga moabut ug mopasabut sa gimarkahan nga mga tudling ngadto kanila. Si John Morgan mipasabut nii- ning gimarkahan nga mga linya samtang siya nagtudlo sa ebanghelyo. Sa misunod sunod nga mga semana, si Elder Morgan mitudlo ug mibunyag sa tanan gawas sa tulo sa baynte tres ka mga pamilya diha sa walog (Bryant S. Hinckley, The Faith of Our Pioneer Fathers [1956], 242-44.) Unsa ang nakaingon sa kalampusan ni John Morgan isip usa ka misyonaryo? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga siya andam nga motrabaho pag-ayo, siya naminaw sa Espiritu, ug ang mga kasingkasing sa mga tawo naandam na sa pagdawat sa ebanghelyo.) Ipasabut nga kini nga leksyon mahitungod ni Apostol Pablo, kinsa sama ni John Morgan, naminaw ngadto sa Espiritu ug nahimong malampuson nga mga misyonaryo. Diha sa iyang ikaduhang misyonaryo nga panaw, si Pablo nag- antus sa daghan nga mga pagpanggukod apan nakakaplag usab sa daghan nga mga tawo kinsa andam sa nga modawat sa ebanghelyo ni Jesukristo.
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Leksyon 31 Samtang ikaw nagtudlo mahitungod sa kang Pablo nga ikaduhang misyonaryo nga pagpanaw, hisguti kon unsa ang atong makat-unan gikan ni Pablo mahitu- ngod sa iyang pagtudlo sa ebanghelyo, sa pag-andam sa atong mga kaugalingon sa pagkat-on sa ebanghelyo, ug sa paglig-on sa atong mga pagpamatuod. 1. Si Pablo, Silas, ug Timoteo nagsangyaw sa tibuok Macedonia ug Gresya. Hisguti ang Mga Buhat 15:36-41; 16; 17:1-15; 18:1-22. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Ikaw mahimo nga mopahinumdom sa mga sakop sa klase nga ang basahon sa Mga Buhat gisulat ni Lucas. Siya tataw kaayo nga mipanaw uban ni Pablo diha sa pipila ka misyonaryo nga mga pagpa- naw ni Pablo, tungod kay siya kanunay nga mogamit sa pulong kami kon mag- pasabut ngadto sa mga gibuhat ni Pablo ug sa iyang mga kauban nga misyonar- yo (Mga Buhat 16:10). Sa panahon sa iyang ikaduhang misyonaryo nga pagpanaw, si Pablo misang- yaw sa daghan nga mga dakbayan sa Macedonia ug sa Gresya, naglakip sa Filipos, Tesalonica, Berea, Corinto, ug sa Atenas. (Itudlo kining mga dakbayan diha sa mapa.) Sa unsa nga paagi nga ang Espiritu migiya ni Pablo ug sa iyang mga kauban sa ilang pagpanaw? (Tan-awa sa Mga Buhat 16:6-10; 18:9-11.) Sa unsa nga paagi nga ang Espiritu migiya sa inyong pagpaninguha sa pag-alagad sa Ginoo? Ang mga kasulatan mirekord nga si Lidia nakadungog ug mituo sa mga pulong ni Pablo tungod kay ang Ginoo miabli sa iyang kasingkasing (Mga Buhat 16:14-15). Ngano nga ang usa ka "abli nga kasingkasing" gikinahanglan aron makabig ngadto sa ebanghelyo? (Tan-awa sa Mosiah 2:9; D&P 64:34.) Dapita ang mga sakop sa klase sa pagsulti mahitungod sa ilang mga kasinatian sa dihang ang Ginoo miabli sa ilang kasingkasing (o sa kasingkasing sa usa ka tawo nga ilang nailhan) ngadto sa ebanghelyo. Ngano nga si Pablo ug ang iyang mga kauban gibilanggo sa Filipos? (Tan-awa sa Mga Buhat 16:16-24.) Sa unsa nga paagi nga sila gibuhian? (Tan-awa sa Mga Buhat 16:25-26.) Sa unsa nga paagi nga sila migamit niini nga kasinatian ingon nga usa ka misyonaryo nga kahigayunan? (Tan-awa sa Mga Buhat 16:27-34.) Unsa ang uban nga mga ehemplo, gikan sa kasaysayan sa Simbahan o sa imong kauga- lingon nga kinabuhi, diin ang maayo misangput tungod sa pagpanggukod? Unsa ang gitudlo ni Pablo sa mga katawhan sa Tesalonica sa dihang siya migahin og tulo ka mga adlaw nga Igpapahulay diha sa sinagoga uban kanila? (Tan-awa sa Mga Buhat 17:1-3.) Unsa ang mga sangputanan sa mga pagtudlo ni Pablo didto sa Tesalonica? (Tan-awa sa Mga Buhat 17:4-10.) Sa unsa nga paagi nga ang mga katawhan diha sa sinagoga sa Berea midawat sa mga panudlo ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 17:10-12.) Sa unsa nga paagi nga kita makapalambo sa usa ka "bug-os nga pagkamasinabuton" sa pagkat-on sa ebanghelyo? 2. Si Pablo misangyaw sa Areopago ngadto sa mga pilosoper nga taga-Atenas. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 17:16-34. Ipasabut nga human si Pablo mibiya sa Berea, siya miadto sa Atenas diin mao ang kanhi sentro sa kultura sa kalibutan. Ang mga pilosoper didto mitan-aw sa 165
166 Dios ingon sa dili makita nga nilalang o gahum, kay sa literal nga Amahan sa atong mga espiritu. Sila misimba sa mga nilalang sa Dios kay sa Dios mismo. Sila mipuli sa pagpadayag uban sa katarungan ug panaglalis, naghatag og bili sa kaalam sa tawo kay sa mga kamatuoran sa Dios. Ang mga pilosoper sa Atenas "migugol sa ilang panahon sa walay hinungdan, apan sa pagsulti, o sa pagpaminaw sa ubang bag-o nga butang" (Mga Buhat 17:21). Sa unsa nga paagi nga kini nga kahimtang makita karon? Unsa nga mga kakuyaw ang anaa sa pagpangita kanunay "sa uban nga bag-o nga butang"? Unsa ang gitudlo ni Pablo sa mga Taga-Atenas mahitungod sa Dios? (Tan-awa sa Mga Buhat 17:22-31.) Ngano nga mahinungdanon nga mahibalo nga "kita mga anak sa [Dios]"? (Mga Buhat 17:28). Sa unsa nga paagi nga sa pagsabut sa tinuod nga kinaiya sa Dios ug sa iyang buhat ingon nga atong Amahan maka- tabang kanato sa paghigugma ug sa pagsimba kaniya? Si Pablo misumbalik sa mga katarungan ug kabuut sa mga pilosoper uban sa kinasingkasing nga pagsaksi sa Dios, ang atong Amahan. Diha sa pagtudlo sa ebanghelyo, ngano nga ang kinasingkasing nga pagpamatuod labaw nga makapadani kay sa kabuut ug katarungan? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 2:4-5, 10-13.) Ngano nga ang mga pilosoper naminaw ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 17:18-21.) Ngano sa inyong hunahuna nga kini nga katuyoan nakaapekto sa ilang reaksyon sa mensahe ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 17:32-33.) Sa unsa nga paagi nga kita makaandam sa atong mga kaugalingon sa pagpaminaw ug sa pagsabut sa mga pulong sa mga lider sa Simbahan? 3. Si Pablo misulat og mga sulat sa tambag ngadto sa mga Santos sa Tesalonica. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa 1 ug 2 Mga Taga- Tesalonica. Si Pablo nabalaka mahitungod sa mga Santos didto sa Tesalonica pero wala makabalik aron pagduaw kanila, busa siya mipadala ni Timoteo (1 Mga Taga- Tesalonica 2:17-18:3:1-2, 5-7). Human sa pagbalik ni Timoteo, si Pablo misu- lat og duha ka mga sulat nga naghatag og mga tambag ug pagdasig ngadto sa mga Santos nga taga-Tesalonica. Unsa ang atong makat-unan gikan sa paning- kamot ni Pablo alang sa bag-ong mga miyembro sa Simbahan? Unsa ang gitudlo ni Pablo diha sa 1 Mga Taga-Tesalonica 1:5 ug 2:2-12 mahi- tungod kon unsaon pagtudlo ang ebanghelyo sa uban? (Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.) Sa unsa nga paagi nga ang pagsunod niini nga mga baruganan nakatabang kaninyo sa pagtudlo sa ebanghelyo? Unsa ang mga kabalaka sa mga Santos nga taga-Tesalonica ang midayag diha sa mga pagpasabut ni Pablo sa Ikaduhang Pag-anhi? (Tan-awa sa 1 Mga Taga- Tesalonica 4:13-18; 5:1-3.) Unsa ang gisulti ni Pablo sa mga taga-Tesalonica nga mahitabo sa dili pa ang Ikaduhang Pag-anhi? (Tan-awa sa 2 Mga Taga- Tesalonica 2:1-4.) Sa unsa nga paagi nga kini nga panagna natuman? (Tan-awa sa D&P 1:15-16; 112:23; Joseph Smith - Kasaysayan 1:19.) Unsa ang gisulti ni Pablo sa mga Santos nga taga-Tesalonica nga ilang buha- ton aron pag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi? (Tan-awa sa 1 Mga Taga- Tesalonica 5:4-8.) Unsa ang atong buhaton aron sa pag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi?
Panapos Dugang nga Ideya sa Pagtudlo Kon ikaw naggamit sa pasundayag sa video nga "The Second Coming," ipasunda- yag kini karon. Hisguti sa lakbit ang mga tambag ni Elder Packer ug ni Elder Maxwell mahitungod sa pag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi apan dili mabalaka mahitungod kon kanus-a kini mahitabo. Unsa nga mga tambag ang gihatag ni Pablo sa mga taga-Tesalonica mahitu- ngod sa pagpuyo isip mga Santos? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Tesalonica 4:9-12; 5:11-22.) Ilista ang mga tubag diha sa pisara. Kon gigiyahan sa Espiritu, hisguti ang uban nga mga punto sa tambag nga imong gilista. Ang panaghisgutan mahimong maglakip kon sa unsa nga paagi nga kita hingpit nga makatuman sa tambag ug sa unsa nga paagi kita mapanalanginan kon kita mobuhat sa ingon. Ipamatuod ang mga kamatuoran nga gitudlo ni Pablo mahitungod sa mga kinai- ya nga angay nga huptan sa malampuson nga mga misyonaryo ug sa maloloy-on nga mga Santos sa Ulahing mga Adlaw. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpa- ninguha sa pagpalambo niini nga mga kinaiya aron sila makatabang sa pag- andam sa ilang mga kaugalingon ug sa uban alang sa Ikaduhang Pag-anhi sa Ginoo. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit niini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Pagtudlo sa ebanghelyo uban sa matarung nga kinaiya Ipabasa sa mga sakop sa klase ang 1 Mga Taga-Tesalonica 2:2-3. Itudlo nga si Pablo miingon nga ang ebanghelyo kinahanglan nga itudlo uban sa kaisug ug uban sa walay paglimbong o paglingla. Si Elder James E. Talmage midugang sa pagtudlo nga kita kinahanglan maisugon nga motudlo sa kamatuoran sa walay pagsaway o pag-ataki sa mga pagtuo sa ubang katawhan. Isaysay ang mosunod nga istorya aron sa paghulagway niini: Samtang siya usa pa ka tinun-an, si Elder Talmage sa makausa giduol sa usa ka tawo nga nagbaligya ngadto kaniya og usa ka maanindot nga lampara nga de lana. Si Elder Talmage aduna nay lampara nga sa iyang pagtuo nindot na, pero siya mitugot sa tigbaligya sa lampara sa pagsulod sa iyang kwarto aron sa pag- demonstrar. "Kami misulod sa akong kwarto, ug akong gipasiga ang akong maayong pagkaa- timan nga lampara. Ang akong bisita midayeg pag-ayo. Kini ang labing nindot nga lampara sa iyang matang, siya miingon, ug siya wala gayud makakita og lampara nga ingon kaanindot. Siya mipataas ug mipaubos sa pabilo sa lampara, ug miingon nga ang pabilohan maayo kaayo. " 'Karon,' siya miingon, 'uban sa imong pagtugot akong pasigaon ang akong lam- para,' mipagawas niini gikan sa iyang maleta.... Ang kahayag niini midan-ag sa labing layo nga suok sa akong lawak. Ang masulaw nga siga niini mipahinay ug mipaawop sa siga sa akong lampara. Hangtud niana nga panahon sa madanihon nga demonstration nga sukad wala gayud nako mahibaloi ang kaawop ug kangiub diin maoy akong gipuy-an ug gitrabahoan, gitun-an ug gipaningkamutan." Si Elder Talmage mipalit sa bag-o nga lampara, ug siya sa kaulahian misugyot Leksyon 31 167
168 unsa ang atong makat-unan gikan sa tigbaligya sa lampara samtang kita magtud- lo sa ebanghelyo: "Ang tawo kinsa nagbaligya sa lampara wala mobiay-biay sa akong lampara. Siya mibutang sa iyang mas hayag nga suga tupad sa akong hinay nga siga, ug ako gusto gyud dayong makaangkon niini. "Ang misyonaryo nga mga sulugoon sa Simbahan ni Jesukristo karon gipadala, dili aron sa pagsaway ni pagyam-id sa mga pagtuo sa katawhan, apan paghatag sa kalibutan og usa ka labing maayo nga kahayag, diin ang nag-aso nga kangiub sa nag-awop nga siga sa binuhat sa tawo nga pagtuo mahimong makita. Ang buluhaton sa Simbahan maayo, dili makadaot" (sa Albert L. Zobell, Jr., Story Gems [1953], 45-48; tan-awa usab ang The Parables of James E. Talmage, comp. Albert L. Zobell Jr., [1973], 1-6).
"Mabuhi diha sa Espiritu" Leksyon 32 Mga Buhat 18:23-20:38; Mga Taga-Galacia Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa mga klase nga magtinguha sa pag-aghat gikan sa Espiritu Santo ug sa paglikay sa mga kinaiya ug mga aksyon nga makapahimo nato nga dili makadawat niini nga mga pag-aghat. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Buhat 18:23-19:41. Si Pablo nagsugod sa iyang ikatulong misyonaryo nga pagpanaw. Si Aquila ug si Priscila nagtudlo sa ebanghelyo ngadto ni Apolos. Si Pablo mitudlo, mibunyag, ug mihatag sa gasa sa Espiritu Santo sa mga matuohon sa Efeso. Si Demetrio ug ang uban nga platiro miagni sa mga katawhan sa Efeso nga masuko batok ni Pablo. b. Mga Buhat 20. Si Pablo mibiya sa Efeso ug misangyaw sa Macedonia ug Gresya. Diha sa iyang pagpauli balik sa Jerusalem, siya nanamilit ngadto sa mga lider sa Simbahan sa Efeso, nagpasidaan batok sa apostasiya. c. Mga Taga-Galacia. Si Pablo mihimo og usa ka sulat nga nagbadlong sa mga taga-Galacia sa ilang pagbalik ngadto sa balaod ni Moises. Siya mipahinum- dom kanila sa panginahanglan sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo ug nag-awhag kanila sa pagtinguha sa mga bunga sa Espiritu. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Espiritu Santo," 58 ug "Mga Sulat ni Pablo: Mga sulat ngadto sa mga taga-Galacia." 3. Kon anaa ang mapa nga nagpakita sa ikatulong misyonaryo nga panaw ni Pablo (mapa 13 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa; mapa 21 sa mga naimprinta sa wala pay 1999), ikaw mahimo nga mogamit niini panahon sa leksyon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang uban nga labing maayo nga mga sugilanon ug mga ehemplo mao kadto nga naggikan sa imong kaugalingon nga kinabuhi. Salig sa Espiritu sa pagtabang kanimo nga mahibalo hain sa imong mga kasi- natian ang angay ug maggamit sa pagpaambit ngadto sa mga sakop sa klase. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 179-82.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna og usa ka talento o kahanas (sama sa pagtugtog sa instrumento, pagtahi, pagsulat, o pagdula og sport) nga sa makausa ilang gipalambo apan wala na magamit sulod sa taas nga panahon. Pangutana: 169
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 170 Komportable ba kamong mogamit niini nga talento o kahanas karon? Unsa kaha kamo ka malampuson? Unsa ang inyong gikinahanglan nga buhaton aron paggamit niini nga talento o kahanas sama sa kamaayo sa inyong gibuhat kaniadto? (Kon walay sakop sa klase ang makahunahuna sa mao nga talento o kahanas, paghisgut og ehemplo sa imong kaugalingon nga kinabuhi.) Itudlo nga ang pag-ila sa mga pag-aghat sa Espiritu Santo mahimong isipon ingon nga espirituhanong talento o kahanas. Kon gamiton nato kini nga talento, mas mohanas kita niini. Sa unsa nga paagi nga kita makapalambo sa kahanas sa pag-ila sa mga pag- aghat sa Espiritu Santo? (Ang mga tubag mahimong maglakip pinaagi sa pag- puyo sa matarung nga paagi, sa pagtinguha sa inspirasyon pinaagi sa Espiritu Santo, ug pinaagi sa pagsunod sa mga pag-aghat kon kita makadawat niini.) Unsa ang mahitabo kon kita mipalambo niini nga kahanas ug unya wala na magtagad niini? Ipasabut nga karon nga panaghisgutan sa ikatulong misyonaryo nga panaw ni Pablo ug sa iyang sulat ngadto sa mga taga-Galacia maglakip sa panaghisgut sa mga kahimtang diin kinahanglan nga atong sundon ang mga pag-aghat sa Espiritu Santo ug sa unsa nga paagi nga kita mapanalanginan sa pagbuhat sa ingon. Sa mainampoon nga paagi pilia ang mga tudling sa kasulatan ug mga pangutana nga labing makatubag sa panginahanglan sa mga sakop sa klase. Hisguti kon sa unsa nga paagi nga kini nga mga kasulatan magamit sa inadlaw-adlaw nga kina- buhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Pablo mitudlo, mibunyag, ug mihatag sa Espiritu Santo ngadto sa mga matuohon sa Efeso. Hisguti ang Mga Buhat 18:23-19:41. Pagdapit og mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga human si Pablo mipauli gikan sa iyang ikaduhang misyon, siya migahin sa ubang panahon didto sa Antioquia ug unya mibiya alang sa iyang ikatulo nga misyon (Mga Buhat 18:22-23). Sa panahon niining ikatulong pagmisyon siya migahin sa iyang panahon - hapit tulo ka mga tuig - nga nagsangyaw didto sa Efeso. (Kon ikaw naggamit sa mapa, itudlo ang nahimutangan ni Pablo sa tukma nga mga panahon samtang ikaw maghisgut sa iyang ikatulong misyonaryo nga panaw.) Si Apolos usa ka Judeo kinsa nakahibalo mahitungod sa bunyag sumala sa gitudlo ni Juan Bautista apan wala makahibalo mahitungod sa gasa sa Espiritu Santo. Sa dihang si Aquila ug si Priscila, duha ka mga miyembro sa Simbahan kinsa anaa sa Efeso, nakadungog ni Apolos nga nagsangyaw, sila mitudlo kani- ya "sa dalan sa Dios nga labawng mahingpiton" (Mga Buhat 18:26). Unsa nga mga hiyas ang nakapahimo ni Apolos nga matudloan. (Mga Buhat 18:24-28.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga kinaiya nakapahimo kaniya nga usa ka epektibo nga magtutudlo? Sa unsa nga paagi nga kita makapalambo niini nga mga kinaiya? Unsa nga mga espirituhanon nga pagpadayag ang nahitabo sa dihang ang uban nga mga taga-Efeso nakadawat sa Espiritu Santo? (Tan-awa sa Mga Buhat 19:6.) Sa unsang mga panahon nga kini nga matang sa pagpadayag nahitabo?
Leksyon 32 (Tan-awa sa Mga Buhat 2:1-4; 10:44-46. Ang mga Apostoles magsulti og mga pinulongan sa dihang sila nakadawat sa gasa sa Espiritu Santo diha sa adlaw sa Pagkunsad sa Espiritu Santo. Daghan nga mga Hentil sa Cesarea misulti usab og mga pinulongan human si Pedro nakadawat og panan-awon nga ang ebang- helyo kinahanglan itudlo ngadto sa mga Hentil.) Unsa nga mga pagpadayag sa Espiritu Santo ang kalagmitan masinati karon? (Tan-awa sa D&P 6:15, 23; 8:2 alang sa pipila ka mga ehemplo; tan-awa usab sa 1 Mga Hari 19:12.) Ngano nga si Pablo mibiya sa sinagoga sa Efeso ug nagsugod sa pagtudlo didto sa eskwelahan sa Tirano? (Tan-awa sa Mga Buhat 19:8-9. Ipahibalo nga ang panaglalis niini nga mga bersikulo nagpasabut nga pagsangyaw o pangatarungan.) Unsay atong buhaton agig tubag sa mga tawo kinsa motamay o mosupak sa ebanghelyo? (Tan-awa sa 3 Nephi 11:29-30.) Si Elder Marvin J. Ashton mitudlo: "Kon ang uban wala makauyon sa atong mga pagtuo dili gayud kita makiglalis, ni makigsumpaki sa ingon, o makiglan- tugi kanila.... Ang atong responsibilidad mao ang pagpasabut sa atong mga pagtuo pinaagi sa katarungan, mahigalaon nga pag-awhag, ug tukma nga mga kamatuoran. Ang ato mao ang pagbarug nga lig-on ug dili makig-abin sa moral nga mga isyu karon ug sa walay katapusan nga mga baruganan sa ebanghelyo, apan dili makiglantugi ni bisan kinsa nga tawo o organisasyon. Ang pakiglan- tugi mohimo og mga paril ug mga babag. Ang gugma moabli og mga pulta- han.... Ang panaglantugi wala gayud ug dili gayud mahimong kauban sa kaus- wagan" (sa Conference Report, Abr. 1978, 10; o Ensign, Mayo 1978, 7-8). Ngano nga si Demetrio ug ang uban nga mga platiro nabalaka man sa pag- sangyaw ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 19:23-28. Sila nagbuhat ug nagba- ligya og mga urna sa simbahan ni Artemisa, usa ka mini nga dios-dios, ug nabalaka nga mawad-an og kustomer sa dihang si Pablo mitabang sa kataw- han nga makabig ngadto sa ebanghelyo ni Jesukristo.) Sa unsa nga paagi nga ang mga kabalaka mahitungod sa bahandi o ubang kalibutanong mga tinguha makaapekto sa atong pagkamaunongon ngadto sa Dios? Sa unsa nga paagi nga ang ingon nga kabalaka makaapekto sa atong kahanas sa pagpaminaw sa mga pag-aghat sa Espiritu? Itandi ang mga kinaiya ni Demetrio ug sa mga platiro ngadto sa kinaiya sa mga taga-Efeso kinsa misunog sa ilang mga basahon sa pagpamarang sa dihang sila nagsugod sa pagsunod ni Jesukristo (Mga Buhat 19:18-19). Sa unsa nga paagi nga kita adunay sakto nga pagsabut sa kalibutanon nga mga kabtangan? 2. Si Pablo mihatag og pakigpulong sa panamilit ngadto sa mga lider sa Simbahan sa Efeso. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 20. Ipasabut nga si Pablo mibiya sa Efeso ug mipanaw sa tibuok Macedonia ug Gresya, nga nagsangyaw sa ebanghelyo. Siya nagplano sa pagbalik sa Jerusalem alang sa Kasaulogan sa Pagkunsad sa Espiritu Santo. Sa iyang pagpaingon balik sa Jerusalem, siya mipadala og mensahero sa paghangyo sa mga lider sa Simbahan sa Efeso nga makigkita kaniya didto sa Mileto. Siya mihatag sa iyang makapau- kay nga pakigpulong agig panamilit ug unya mipadayon sa iyang pagpanaw. Nagtuo nga kini mao ang katapusan nga higayon nga siya makigsulti ngadto sa mga lider nga taga-Efeso, unsa ang gipasabut pag-ayo ni Pablo sa iyang pakig- pulong agig panamilit?(Tan-awa sa Mga Buhat 20:28-35.) Kinsa ang mga 171
172 "mabangis nga mga lobo" nga gipasidaan ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 20:29. Mga kaaway sa Simbahan.) Kinsa pa ang uban nga gipasidan-an ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 20:30. Ang mga miyembro sa Simbahan kinsa mobiya sa kamatuoran ug mosulay sa pagpahisalaag sa ubang mga miyembro.) Sa unsa nga paagi kita makabantay batok sa apostasiya sa atong mga kinabuhi? Unsa ang gisulti ni Pablo sa mga anciano nga taga-Efeso nga ilang buhaton aron pagtabang sa pagpanalipod sa mga miyembro sa Simbahan gikan niadto kinsa mosulay sa pagpalayo kanila gikan sa Simbahan? (Tan-awa sa Mga Buhat 20:28; tan-awa usab sa Juan 21:15-17.) Sa unsa nga paagi nga kita makatabang sa pagpanalipod sa mga panon sa Dios gikan sa "mabangis nga lobo"? Si Pablo mitapos sa iyang pakigpulong ngadto sa mga kaigsoonan nga taga- Efeso pinaagi sa pagpahinumdom kanila sa mga panudlo sa Ginoo nga "labi pang bulahan ang paghatag kay sa pagdawat" (Mga Buhat 20:35). Sa unsa nga paagi nga kamo nakakita nga kini tinuod diha sa inyong kinabuhi? 3. Si Pablo mibadlong ug mitambag sa mga Santos nga taga-Galacia. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa mga sulat ni Pablo ngadto sa mga taga-Galacia. Ipasabut nga samtang si Pablo nagpaingon sa iyang ikatulong misyonaryo nga pagpanaw, siya mihimo og sulat ngadto sa mga Santos sa Galacia, kadaghanan kanila kinsa mibalik sa pagtuman sa balaod ni Moises. Siya mibadlong kanila kinsa mituo nga ang kaluwasan moabut pinaagi sa mga buhat nga gikinahanglan pinaagi sa balaod ni Moises kay sa pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Ginoong Jesukristo. Unsa ang katuyoan sa balaod ni Moises? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 3:23-26; Jacob 4:4-5; Mosiah 13:29-30. Ang Ginoo mihatag sa mga Israelita niini nga balaod aron pagtabang kanila sa paghinumdom kaniya ug sa pag- andam kanila sa pagdawat sa kaluwasan pinaagi sa iyang Pag-ula.) Sa unsa nga paagi nga ang balaod ni Moises natuman? (Tan-awa sa 3 Nephi 15:2-5; Alma 34:10; 3 Nephi 9:19. Si Jesus mituman sa balaod ni Moises pinaagi sa iyang Pag-ula, diin gisimbolo sa daghan nga mga ordinansa sa balaod.) Si Pablo natingala nga ang mga Santos nga taga-Galacia mibalik ngadto sa balaod ni Moises sa ingon ka dali human nila makat-uni ang ebanghelyo ni Jesukristo (Mga Taga-Galacia 1:6; 4:9). Ngano nga kini nga pagbalik ngadto sa balaod ni Moises nagpakita sa kakulang sa hugot nga pagtuo diha sa Ginoo? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 2:16; 3:1-5; 5:1-6.) Sa panahon ni Pablo, ang uban nga mga tawo nagtinguha sa pagtuis, o pag- usab, sa ebanghelyo ni Jesukristo (Mga Taga-Galacia 1:7-8). Unsa ang uban nga kamatuoran niini sa kapanahonan karon? Unsay atong mabuhat agig tubag sa mga paninguha sa pagtuis sa ebanghelyo? Unsa ang atong makat-unan gikan sa Mga Taga-Galacia 1:11-12 mahitungod kon sa unsa nga paagi kita modawat sa pagpamatuod sa ebanghelyo? Ngano nga mahinungdanon nga ang atong mga pagpamatuod ibase sa pagpadayag gikan ni Jesukristo? (Ikaw mahimo nga maghisgut kon sa unsa nga paagi nga ang mga pagpamatuod nga natukod sa lain nga mga sukaranan, sama sa sos- yal nga mga relasyon o sa salabutan nga pagtuki, kadaghanan dili makasagu- bang sa mga pagsulay sa hugot nga pagtuo.) Si Pablo mipasidaan sa mga taga-Galacia batok sa paghimo "sa mga buhat sa unod" (Mga Taga-Galacia 5:19). Unsa ang mga buhat sa unod? (Tan-awa sa
Panapos Dugang nga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 32 Mga Taga-Galacia 5:19-21.) Unsa ang mga sangputanan sa paghimo niini nga mga buhat? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 5:21.) Bisan sa pagkaylap sa mga buhat sa unod dinhi sa kalibutan karon, unsa ang inyong mabuhat niini nga semana aron sa pagpalambo sa espirituhanon nga kahimtang nga inyong gipuy-an? Si Pablo miawhag sa mga taga-Galacia sa pagtinguha sa mga bunga, o mga sangputanan, sa pagpuyo uban sa Espiritu (Mga Taga-Galacia 5:16, 25). Unsa ang uban niini nga mga bunga? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 5:22-23.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga bunga makita sa inyong kinabuhi? Unsa ang atong buhaton kon kita mobati nga kini nga mga bunga wala sa atong mga kinabuhi? Unsa ang gitudlo ni Pablo ngadto sa mga Santos nga taga-Galacia mahitu- ngod kon unsaon sa pagtagad sa ilang mga silingan? (Tan-awa sa Mga Taga- Galacia 5:14; 6:2; tan-awa usab sa Mosiah 18:8-10.) Sa unsa nga paagi nga kita "mopas-an ... sa salagubangon sa usag usa"? Sa unsa nga paagi nga sa pagbuhat sa ingon makapaduol kanato ngadto ni Jesukristo? Unsa ang gipasabut ni Pablo sa dihang siya miingon nga ang "Dios dili mabi- aybiay"? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 6:7; tan-awa usab sa D&P 63:58. Usa sa kahulugan mao nga kadto kinsa malapason sa Dios ug dili maghinulsol nagbi- aybiay kaniya ug pagasilotan.) Sa unsa nga paagi nga ang katawhan karon mibiaybiay sa Dios? Unsa ang gipasabut sa "unsay ipugas sa tawo, mao usab kana ang iyang pagaa- nihon"? (Tan-awa sa Mga Taga-Galacia 6:7-9.) Sa unsa nga paagi nga kini nga baruganan magamit sa atong kahanas sa pagpaminaw ug sa pagsunod sa mga pag-aghat sa Espiritu Santo? Sa unsa nga paagi nga kini magamit sa atong relasyon uban sa laing mga tawo? Sa unsa nga paagi nga kini magamit sa uban nga mga kahimtang diha sa atong mga kinabuhi? Ipamatuod nga ang dili matarung nga mga kinaiya ug mga aksyon, sama sa pakiglantugi, pagkakalibutanon, ug apostasiya, makapugong kanato gikan sa pagdawat sa mga pag-aghat gikan sa Espiritu Santo. Apan kon kita maninguha sa pagpuyo sa matarung nga paagi ug mosunod sa mga pag-aghat nga atong madawat, ang atong kahanas sa pag-ila ug pagsunod sa mga pag-aghat molambo. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagtinguha ug pagsunod sa mga pag-aghat gikan sa Espiritu Santo. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimong mogamit niini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Pagtudlo sa ebanghelyo sama sa gibuhat ni Pablo Unsa ang atong makat-unan gikan sa panudlo ni Pablo mahitungod sa ebang- helyo? (Tan-awa sa Mga Buhat 19:8-10, 21; 20:7-12, 18-24, 27, 31, 35-36. Tan-awa usab ang panaghisgutan sa 1 Mga Taga-Tesalonica 1:5 ug 2:2-12 diha sa leksyon 31.) Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara, ug hisguti kon sa unsa nga paagi nga kita makasunod sa ehemplo ni Pablo diha sa atong panudlo. 173
Leksyon 33 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 174 "Kamo Mao ang Templo sa Dios" 1 Mga Taga-Corinto 1-6 Aron pagdasig sa mga sakop sa klase sa pagtinguha sa mga panalangin nga moabut gikan sa pagkahiusa diha ni Kristo, pagsunod sa Espiritu, ug sa pagkalimpyo sa moral. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. 1 Mga Taga-Corinto 1:10-13; 3:1-11. Si Pablo miawhag sa mga Santos sa paglikay sa panagbingkil ug nga mahimong usa diha sa hunahuna ug sa paghukom. b. 1 Mga Taga-Corinto 1:17-31; 2:1-16. Si Pablo mitambag sa mga Santos sa pagsalig sa Espiritu Santo kay sa kaalam ug sa mga pilosopiya sa kalibutan. c. 1 Mga Taga-Corinto 3:16-17; 5; 6:9-20. Si Pablo miawhag sa mga Santos nga magmalimpyo sa moral. 2. Dugang nga basahonon: 1 Mga Taga-Corinto 7-10; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Mga Sulat ni Pablo: 1 ug 2 Mga Taga-Corinto," Mga Taga-Galacia ug Mga Taga-Roma," 55. 3. Sugyot alang sa pagtudlo: Si Elder Boyd K. Packer mitambag: "Mahinungdanon alang sa usa ka magtutudlo nga makasabut nga ang mga tawo sa kasagaran maayo. Mahinungdanon nga mahibalo nga ang ilang kalagmitan mao ang pagbuhat sa butang nga matarung. Sa ingon nga mahimayaon nga hunahuna makapalambo sa hugot nga pagtuo. Makahimo kini sa tanan nga kalainan kon kita mobarug sa atubangan sa atong kaugalingon nga mga anak o moadto sa atubangan sa klase sa mga batan-on aron sa pagtudlo kanila" (Teach Ye Diligently [1975], 73). Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pagdrowing og usa ka dalan diha sa pisara, ug pagdrowing og awto o lain nga sakyanan diha sa dalan. Dayon ipaambit ang mosunod nga kasinatian nga giis- torya ni Elder Joseph B. Wirthlin: "Samtang kami nagbiyahe subay sa bukiron nga dalan usa ka gabii niana pinaagi sa pagmaneho ubos sa makusog nga ulan inubanan sa makanunayon nga pagla- gapak sa dugdug ug sa pagkalit og siga sa mga kilat, si Sister Wirthlin ug ako hapit na dili makakita sa dalan, bisan asa diha sa among atubangan o diha sa tuo o diha sa wala. Akong gitan-aw pag-ayo ang puti nga mga linya diha sa dalan labaw pa kaniadto. Ang pagpabilin subay sa mga linya makatabang kanamo nga dili
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan motipas sa dalan ug ngadto sa lawom nga pang-pang diha sa usa ka kilid ug naka- tabang kanamo nga makalikay nga magbinanggaay sa pikas bahin. Ang pagtipas sa bisan asa nga linya mahimong makuyaw kaayo. Dayon ako naghunahuna, 'Aduna bay tawo nga tarung ang panghunahuna nga motipas ngadto sa wala o sa tuo diha sa linya sa trapiko kon siya nasayud nga ang sangputanan makamatay? Kon siya mohatag og bili sa iyang mortal nga kinabuhi, sa pagkatinuod siya mag- pabilin taliwala niini nga mga linya.' "Kana nga kasinatian sa pagbiyahe niining bukiron nga dalan sama sa kinabuhi. Kon kita magpabilin sulod sa mga linya nga gimarkahan sa Dios, siya manalipod kanato, ug kita makaabut nga luwas sa kakuyaw ngadto sa atong padulngan" (diha sa Conference Report, Okt. 1990, 80; o Ensign, Nob. 1990, 64). Ipasabut nga sa panahon nga si Pablo misulat sa iyang unang sulat ngadto sa mga Santos sa Corinto, ang uban kanila nagsugod na sa pagtipas gikan sa mga linya sa ebanghelyo. Kini nga leksyon maghisgut sa mga pag-awhag ni Pablo alang sa mga Santos sa paghinulsol sa tulo ka mga paagi nga sila misugod sa pagkahisalaag. Pagdrowing og tulo ka mga linya diha sa pisara nga nagpakita sa sakyanan nga mitipas sa dalan. Diha sa katapusan sa unang linya isulat ang Panagbingkil ug wala magkahiusa. Diha sa katapusan sa ikaduhang linya isulat ang Mag-agad sa kaalam sa kalibutan. Diha sa katapusan sa ikatulong linya isulat ang Imoralidad. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga ang mga tambag ni Pablo magamit sa atong panahon karon ug unsa nga paagi nga kita makagamit sa iyang mga panudlo diha sa atong kaugalingon nga mga kinabuhi. 1. Likayi ang panagbingkil ug maghiusa. Basaha ug hisguti ang 1 Mga Taga-Corinto 1:10-13; 3:1-11. Unsa nga mga problema ang gisulti ni Pablo diha sa 1 Mga Taga-Corinto 1:10-13? Unsa ang gipasabut nga ang uban nga mga Santos miangkon nga "kang Pablo," ang uban "kang Apolos," ang uban "kang Cefas [Pedro]," ug ang uban "kang Kristo"? (Kay sa magkahiusa ingon nga mga sumusunod ni Jesukristo, ang uban nga mga Santos nagpundok-pundok sa ilang mga kaugali- ngon o grupo sulod sa Simbahan.) Sa unsa nga paagi nga kita usahay makahi- mo niining sama nga sayop? Unsa ang uban nga mga sangputanan niini nga mga matang sa panagbahin? Sa unsa nga paagi nga ang panagbahin ug panag- bingkil makaapekto sa atong panag-uban ingon nga mga tinun-an ni Kristo? (Tan-awa sa Mosiah 18:21-22; 3 Nephi 11:29-30; D&P 38:27.) Unsa ang gitambag ni Pablo ngadto sa mga Santos nga buhaton aron mahi- mong mas magkahiusa? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 1:10. Samtang ang usa ka sakop sa klase magbasa niini nga bersikulo, ilista ang matag bahin sa tambag ni Pablo diha sa pisara ingon sa gipakita sa ubos.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit niini nga tambag diha sa panimalay ug diha sa Simbahan? a. "Pagsulti sa sama nga butang." b. "Ayaw pagbaton og mga panagbahin diha kaninyo." c. "Pagmahingpiton nga maghiusa diha sa sama nga hunahuna ug diha sa sama nga paghukom." 175
176 Ngano nga ang mga Santos nga Taga-Corinto nakadawat lamang sa "gatas" sa ebanghelyo? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 3:1-4.) Ngano nga ang panag- bingkil makapugong nga kita makadawat sa "unod" sa ebanghelyo? Sa unsa nga paagi nga kita makaandam sa atong mga kaugalingon nga pakan-on sa "unod" sa ebanghelyo? Si Pablo mitudlo nga adunay daghan nga mga ministro (mga sulugoon) sa ebanghelyo apan nga si Jesukristo mao lamang ang tinuod nga sukaranan (1 Mga Taga-Corinto 3:5-11). Ngano nga mahinungdanon nga kita magbaton sa Manluluwas ingon nga sukaranan sa atong hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Helaman 5:12.) 2. Salig sa Espiritu kay sa kaalam sa kalibutan. Hisguti ang 1 Mga Taga-Corinto 1:17-31; 2:1-6. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Si Pablo mitudlo nga ang kaalam sa Dios mohimo sa kaalam sa kalibutan nga "kabuang" (1 Mga Taga-Corinto 1:18-21). Sa unsa nga paagi nga ang kaalam sa Dios lahi gikan sa kaalam sa kalibutan? (Tan-awa sa Isaias 55:8-9; D&P 38:1-2. Unsa ang uban nga mga ehemplo sa kaalam sa Dios nga mihimo sa kaalam sa kalibutan nga binuang? Sa unsa nga mga paagi nga ang sekular nga pagkat-on usa ka panalangin ngari kanato? (Kon gikinahanglan, ipasabut nga ang sekular nagpasabut nga dili reli- hiyoso.) Sa unsa nga paagi nga kini mahimong babag ngari kanato? Sa unsa nga paagi nga kita makabalanse sa sekular ug espirituhanon nga pagkat-on? (Tan-awa sa 2 Nephi 9:28-29.) Si Presidente Spencer W. Kimball mitudlo: "Adunay kahigayunan sa pag- angkon sa [sekular ug espirituhanon nga pagkat-on] nga magdungan.... Kon kita mogahin sa atong mortal nga mga adlaw sa pagtigum sa sekular nga mga kahibalo ngadto sa pagsalikway sa espirituhanon nan kita wala mag-andam sa atong mga kaugalingon, kay kini ang panahon alang sa tawo sa pag-andam sa pagsugat sa Dios; kini ang panahon alang sa hugot nga pagtuo nga pagalig- onon, alang sa bunyag nga masangputon; alang sa Espiritu Santo nga pagada- waton, alang sa mga ordinansa nga ipahigayon. Uban niini nga programa mahimong moabut ang sekular nga kahibalo, kay gani diha sa kalibutan sa espiritu human sa kamatayon ang atong mga espiritu makapadayon sa pagkat- on" (The Teachings of Spencer W. Kimball, ed. Edward L. Kimball [1982], 390). Unsa ang gipasabut ni Pablo sa dihang siya miingon nga ang Dios mipili "sa kabuang sa kalibutan aron sa pagpakaulaw sa mga manggialamon," ug "sa huyang nga mga butang sa kalibutan aron sa pagpakaulaw sa ... mga kusgan"? (1 Mga Taga-Corinto 1:27). Ngano nga ang Dios mipili sa "huyang nga mga butang sa kalibutan" aron pagtuman sa iyang mga katuyoan? Unsa nga mga kahuyang ang giatubang ni Pablo samtang siya nagtudlo sa ebanghelyo? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 2:1-3.) Sa unsa nga paagi nga ang iyang mga kahuyang nahimong mga kalig-on? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 2:2, 4-5.) Sa unsa nga paagi nga ang Ginoo mitabang kaninyo sa diha nga kamo mibati og kakulang o kahadlok sa paghimo sa iyang buhat? Sumala ni Pablo, sa unsa nga paagi kita makahibalo sa "mga butang sa Ginoo"? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 2:10-13.) Ngano nga kita usahay
Leksyon 33 labaw nga mosalig sa atong kaugalingon nga kaalam ug salabutan kay sa pag- padayag pinaagi sa Espiritu? Unsa nga mga kalainan ang inyong namatikdan tali sa pagkat-on nga moabut pinaagi sa Espiritu ug sa pagkat-on nga moabut pinaagi sa salabutan lamang? Si Elder Bruce R. McConkie mitudlo: "Ang tinuod nga relihiyon mao ang usa ka butang sa Espiritu ug dili sa salabutan lamang, ug ang iyang mga kamatuo- ran mosulod ngadto sa mga kasingkasing sa mga tigpaminaw pinaagi sa gahum sa Espiritu, kay kon dili ang tawhanon nga kalag dili mausab ... ug ang nagpangita sa kaluwasan dili mahimong mabuhi diha ni Kristo" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 vols. [1966-73], 2:318). Si Pablo mitudlo nga imposible alang sa "kinaiyanhon nga tawo" sa pagdawat sa mga butang sa Dios (1 Mga Taga-Corinto 2:14). Ngano nga ingon man niini? Unsa ang atong buhaton aron pagbuntog sa kinaiyanhon nga tawo? (Tan-awa sa Mosiah 3:19.) 3. Kalimpyo sa moral. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa 1 Mga Taga-Corinto 3:16-17; 5; 6:9-20. Unsa ang gitandi ni Pablo sa atong mga lawas? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 3:16-17; 6:19-20.) Ngano sa inyong hunahuna nga kini tukma nga pagkatan- di? Unsa nga mga butang ang makahugaw sa atong mga lawas? Unsa ang atong buhaton aron pag-atiman sa atong mga lawas ingon nga mga templo? Diha sa iyang pagpasidaan batok sa daghan nga mga mabug-at nga mga sala sa iyang panahon, si Pablo milakip sa sala sa pakighilawas (1 Mga Taga- Corinto 6:9). Unsa ang balaod sa Dios sa sekswal nga imoralidad? (Tan-awa sa D&P 42:23; 59:6.) Si Elder Richard G. Scott miingon: "Bisan unsa nga panghilawas nga gawas sa mga bugkos sa kaminyoon - ako nagpasabut nga bisan unsang tinuyo nga pagdapat sa sagrado, pribado nga mga bahin sa lawas sa uban, aduna o walay saput - usa ka sala ug gidili sa Dios. Usa usab ka kalapasan ang tinuyo nga pag-aghat niini nga mga pagbati sa inyong kaugalingon nga lawas" (sa Conference Report, Okt. 1994, 51; o Ensign, Nob. 1994, 38). Ngano nga ang mga sala sa panghilawas seryoso kaayo? (Tan-awa ang mosu- nod nga mga kinutlo.) Unsa ang mga panalangin sa pagkalimpyo sa moral ? Si Elder Joseph B. Wirthlin mitudlo: "Usa ka labing malukpanon nga mga paglingla sa bag-o nga mga panahon mao ang hunahuna nga ang imoralidad normal ug nga madawat ug walay dautan nga mga sangputanan. Sa tinuod lang, ang imoralidad mao ang hinungdan sa daghan nga mga pag-antus ug daghan nga matang sa mga problema nga mikaylap karon, naglakip sa nag- dagsang nga mga sakit, pagkuha sa bata gikan sa tiyan, panagbulag sa mga pamilya, mga pamilya nga walay mga amahan, ug mga inahan kinsa sa ilang mga kaugalingon mga anak usab" (diha sa Conference Report, Okt. 1994, 100-101; o Ensign, Nob. 1994, 76). Si Elder Boyd K. Packer mitudlo: "[Si Satanas] nahibalo nga kini nga gahum sa paglalang dili lamang importante sa plano, apan mao ang yawe niini. Siya nahibalo nga kon siya makahaylo kaninyo sa paggamit niini nga gahum sa dili pa ang panahon, ang paggamit niini sa hilabihan ka sayo, o sa paggamit 177
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 178 niini sa bisan unsa nga paagi, kamo mahimong mawad-an sa inyong mga kahigayunan alang sa mahangturon nga paglambo" (sa Conference Report, Abr. 1972, 137; o Ensign, Hulyo 1972, 112). Si Pablo mitambag sa mga Santos sa "dili pagpakig-uban [pakig-abin] sa mga makihilawason nga dili pa minyo" (1 Mga Taga-Corinto 5:9). Sa unsa nga paagi nga kini nga tambag atong magamit? (Hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang mga higala ug ang mga matang sa paglingaw-lingaw nga atong gipi- li makaapekto sa atong tinguha ug abilidad nga malimpyo ang moral.) Sa unsa nga paagi nga kita makalikay sa imoral nga mga impluwensya? Unsa nga mga paagi ang gigamit ni Satanas sa pagsulay sa pagdani kanato nga adunay dili apil sa balaod sa moralidad sa Ginoo? (Tan-awa ang kinutlo sa ubos.) Sa unsa nga paagi nga kita makasalikway niini nga mga pagtintal? Unsa nga mga pasalig ang gihatag kanato sa 1 Mga Taga-Corinto 10:13 samtang kita maninguha sa pagsalikway sa mga pagtintal sa pagbuhat sa sala sa pakighilawas? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan samtang kamo nangayo sa tabang sa Ginoo sa pagsalikway sa pagtintal? Si Elder Richard G. Scott miingon: "Si Satanas motintal sa usa ka tawo sa pagpa- tuo nga adunay mga kahimtang nga katugutan sa pisikal nga pagdapat sa lawas ngadto sa pag-uyon sa usa ka tawo kinsa nagtinguha sa gamhanan nga paghul- hog sa mga pagbati nga anaa kanila, ug kon magpabilin diha sa mga utlanan, walay kadaut nga moabut. Isip usa ka saksi ni Jesukristo ako magpamatuod nga kini hingpit nga bakak.... Paghukom unsa ang inyong buhaton o unsa ang dili buhaton. Kon ang mga pagtintal moabut, ayaw usba ang inyong mga sumba- nan" (sa Conference Report, Okt. 1994, 51; o Ensign, Nob. 1994, 38). Unsa nga mga saad ang gihatag sa Pag-ula ni Jesukristo niadtong kinsa maghi- nulsol sa sala sa pakighilawas? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 6:11; Isaias 1:18; D&P 58:42.) Ipamatuod nga, sama ni Pablo, ang mga apostoles ug mga propeta sa atong pana- hon karon nagpadayon sa pagtudlo kanato unsa ang angay nga atong buhaton aron magpabilin diha sa mga utlanan nga gihatag sa Ginoo. Ikaw mahimo nga molakbit paghisgut sa bag-ohay nga pakigpulong sa komperensya diin ang prope- ta o usa sa mga apostoles mihisgot sa hilisgutan nga gisulti ni Pablo sa iyang sulat ngadto sa mga taga-Corinto, sama sa paglikay sa pakiglalis, pagsalig diha sa Espiritu, o pagpabilin nga limpyo sa moralidad. Kon angay, pakig-ambit kon sa unsa nga paagi kamo napanalanginan samtang kamo nagtuman sa tambag gikan ni Pablo o sa usa sa mga apostoles o mga propeta sa ulahing mga adlaw. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o sa tanan niini nga mga ideya isip kabahin sa lek- syon. 1. "Ang mga butang nga gitagana sa Dios alang kanila nga nahigugma kaniya" (1 Mga Taga-Corinto 2:9) Unsa ang labing talagsaon o labing maanindot nga butang nga inyong nakita o nasinati?
Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang 1 Mga Taga-Corinto 2:9. Ipamatuod nga ang mga panalangin nga gitagana sa Dios alang kanato kon kita maghigugma kaniya ug maghupot sa iyang mga sugo labaw pa ka talagsaon kay sa bisan unsa nga butang nga atong mahanduraw. 2. "Ang igsoon makigburoka batok sa iyang igsoon" (1 Mga Taga-Corinto 6:6) Basaha ug hisguti ang 1 Mga Taga-Corinto 6:1-8. Sa unsa nga paagi nga ang kadaghanan sa mga Santos sa Corinto misulbad sa ilang panaglalis? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 6:1-8.) Sa unsa nga paagi nga kini mosangpot sa walay panag-uyon? Sa unsa nga paagi nga kini nga problema makita karon? Unsa ang atong makat-unan gikan sa tambag ni Pablo? Leksyon 33 179
Leksyon 34 Katuyoan Pagpangandam 180 "Buhata ang mga Ordinansa, Sigun sa Akong Gihatag Kaninyo" 1 Mga Taga-Corinto 11-16 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase sa pag-ila sa kamahinungdanon sa pagpuyo sumala sa mga doktrina sa ebanghelyo ug sa pagdawat sa ordinansa sa priesthood. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. 1 Mga Taga-Corinto 11:1-3, 11-12. Si Pablo mitudlo sa relasyon sa mga bana ug mga asawa sa usag usa ug ngadto sa Ginoo. b. 1 Mga Taga-Corinto 11:17-19. Si Pablo mitudlo nga ang sakramento usa ka timailhan sa sakripisyo sa Manluluwas ug kinahanglan nga pagaambitan agi og handumanan diha Kaniya. c. 1 Mga Taga-Corinto 12-14. Si Pablo mitudlo nga adunay daghan nga espiri- tuhanong mga gasa ug nga kini mahinungdanon ngadto sa Simbahan. Siya mitudlo nga ang gugmang putli labaw ka mahinungdanon kay sa bisan unsa nga gasa o matang. Siya mitudlo nga ang espirituhanon nga mga gasa kinahanglan pagagamiton alang sa kaayohan sa tanan. d. 1 Mga Taga-Corinto 15. Si Pablo mitudlo nga tungod ni Jesukristo, kita mahimong mabanhaw. Siya usab mihisgot sa bunyag alang sa mga patay ug sa tulo ka mga ang-ang sa himaya. 2. Dugang nga basahonon: 3 Nephi 18:1-14; Moroni 7:44-48; 10:8-18; Doktrina ug mga Pakigsaad 46:1-26; 76:50-119; 88:27-32, 95-102. 3. Kon ang mosunod nga mga litrato anaa, gamita kini sa panahon sa leksyon sa paghulagway sa gugmang putli: Maghulat sa Atong Panahon (62316); Pagpasakay og apil sa Traysikol (62317); Kalingawan sa Pamilya (62384); Pagpangalagad ngadto sa Masakiton (62342 853; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 613); Pagtudlo sa Pamilya (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 614); Mag-alagad sa Usag Usa (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 615). 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Aron sa pagtudlo sa ebanghelyo nga epektibo, ang mga magtutudlo nagkinahanglan og masinabuton nga kasingkasing. Aron mas makasabut sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase, ang mga mag- tutudlo kinahanglan magbaton og gugma nga putli ug magiyahan pinaagi sa Balaang Espiritu. Ang mga magtutudlo kinahanglan mainampoon nga maghu- nahuna sa mga panginahanglan sa matag sakop sa klase ug unsaon pagtabang nga matubag kadto nga mga panginahanglan. (Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 12-13, 31-39, 92, 98-99, 102.)
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Pangutan-a ang mga sakop sa klase kon sila ba nahibalo unsa ang usa ka switch point sa agianan sa tren. Pagdrowing og usa diha sa pisara (ingon sa gipakita sa ubos nga pahina), ug ipasabut nga ang switch point maoy nahimutangan sa dalan nga agianan sa tren diin ang tren mahimong ibalhin gikan sa usa ka dalan ngad- to sa lain. Ipaambit ang mosunod nga kasinatian nga giasoy ni Elder Gordon B. Hinckley: "Daghan nga mga tuig ang milabay ako nagtrabaho sa punoang buhatan sa usa sa among mga agianan sa tren. Usa ka adlaw ako nakadawat og tawag sa telepono gikan sa akong kauban sa Newark, New Jersey, kinsa miingon nga ang tren mia- but nga wala ang sakyanan sa bagahe. Ang mga suki nga sumasakay nangasuko. "Kami nakadiskubre nga ang tren maayong pagkaandam didto sa Oakland, California, ug maayong pagkahatud ngadto sa St. Louis, gikan sa maong estasyon kini pagadad-on ngadto sa ilang padulngan sa silangang bahin sa Estados Unidos. Apan didto sa yarda sa St. Louis, usa ka walay hunahuna nga switch man miirog sa usa ka piraso nga puthaw tulo ka mga pulgada lamang. Kana nga piraso nga puthaw mao ang switch point, ug ang sakyanan nga unta paingon sa Newark, New Jersey, atua sa New Orleans, Louisiana, trese ka gatus ka mga milyas ang gilay-on" (sa Conference Report, Okt. 1972, 106-7; o Ensign, Ene. 1973, 91). Kon mahuman na nimo ang istorya, itudlo ang switch point sa agianan sa tren diha sa pisara ug ipangutana ang mosunod: Sa unsa nga paagi nga ang ingon ka gamay nga pagkausab nakahatag og ingon ka dako nga epekto sa padulngan sa tren? Unsa ang uban nga mahimong mga switch point diha sa atong mga kinabuhi? (Ang mga tubag mahimong magla- kip sa mga hitabo, mga paghukom, mga bag-o nga kahibalo, o bisan unsa nga makapausab sa direksyon sa atong kinabuhi. Ang mga switch points mahimong negatibo kon kini modala kanato palayo sa kamatuoran o mahimong positibo kon sila mobutang kanato pagbalik diha sa matarung nga dalan.) 181
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 182 Ang katapusan nga mga kapitulo sa unang sulat ni Pablo ngadto sa mga taga- Corinto nagsulti sa upat sa doktrinal nga mga switch point diin ang mga taga- Corinto mipalayo gikan sa kamatuoran. Ipasabut nga samtang kita magtuon sa mga pagtulun-an ni Pablo niini nga mga kapitulo, kita makalig-on sa atong pasa- lig sa pagsunod sa dalan sa pagkamatarung nga modala kanato ngadto sa atong Amahan sa Langit. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga istorya sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Ang mga relasyon sa mga bana ug mga asawa uban sa usag usa ug ngadto sa Ginoo Basaha ug hisguti ang 1 Mga Taga-Corinto 11:1-3, 11-12. Unsa ang tulo ka mga relasyon nga gisulti ni Pablo diha sa 1 Mga Taga- Corinto 11:3? Ngano sa inyong hunahuna nga giapil ni Pablo ang tanan nga mga relasyon? Unsa nga mga kinaiya ang anaa diha sa relasyon tali ni Jesukristo ug sa iyang Amahan? (Tan-awa sa Juan 5:20; 8:29; 17:21-22.) Sa unsa nga paagi nga kita makapalambo niini nga mga kinaiya diha sa atong relasyon ngadto ni Jesukristo? Sa unsa nga paagi nga ang mga bana ug mga asawa makapalambo niini nga mga kinaiya diha sa ilang relasyon? Unsa ang gipasabut sa "ni ang lalaki gawas sa babaye, ni ang babaye gawas sa lalaki, diha sa Ginoo"? (1 Mga Taga-Corinto 11:11). Ngano nga ang relasyon sa bana ug asawa mahinungdanon kaayo diha sa gingharian sa Dios? Unsa ang gitudlo niini kanato mahitungod kon unsaon sa mga bana ug mga asawa pagtagad sa usag usa? Si Presidente Marion G. Romney mitudlo: "[Ang usa ka bana ug asawa] kina- hanglan usa diha sa panag-uyon, pagtahud ug pagsinabtanay sa usag usa. Ni magplano o magsunod og kinaugalingon nga palakaw. Sila kinahanglan nga mokonsulta, mag-ampo, ug maghukom nga magkahiusa.... Hinumdumi nga ni ang asawa ni ang bana ulipon sa usag usa. Ang mga bana ug mga asawa managsama nga mga kauban" ("In the Image of God," Ensign, Mar. 1978, 2, 4). Kon ikaw migamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga kini nga relasyon makahimo sa ingon nga positibo o negatibo nga mga switch point sa atong mga kinabuhi. 2. Ang katuyoan sa sakramento Basaha ug hisguti ang 1 Mga Taga-Corinto 11:17-29. Ipasabut nga daghan sa mga Santos sa Corinto ang wala magtuman sa katuyoan sa sakramento. Imbis mopokus sa ordinansa sa sakramento, sila nagbingkil sa usag usa ug nangaon ug nag-inom sa hilabihan (1 Mga Taga-Corinto 11:18-22). Unsa ang labing una nga katuyoan sa miting sa sakramento? (Tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith sa 1 Mga Taga-Corinto 11:20, Dili ba kini mao man ang pagkaon sa panihapon sa Ginoo?") Si Elder Jeffrey R. Holland mitudlo: "Uban sa hilabihan kaayo ka peligro nga mawala o maangkon, [ang sakramento] kinahanglan nga pagaambitan sa ser-
Leksyon 34 yoso nga paagi kay usahay kini dili mao. Kini kinahanglan nga usa ka gamha- nan, malinawon nga yugto sa pagpamalandong. Kini kinahanglan magdasig sa espirituhanon nga mga pagbati ug mga pagkadani. Sa ingon kinahanglan nga dili kini dali-dalion. Kini dili usa ka butang nga 'aron mahuman' aron ang tinuod nga katuyoan sa katiguman sa sakramento mapadayon. Kini mao ang tinuod nga katuyoan sa katiguman" (sa Conference Report, Okt. 1995, 89; o Ensign, Nob. 1995, 68). Sumala ni Pablo, unsa ang mga katuyoan sa sakramento? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 11:23-26; tan-awa usab sa Lucas 22:19-20.) Sa unsa nga paagi nga kita mas makapokus sa atong mga hunahuna ug mga kasingkasing nga mapunting diha ni Jesus samtang kita moambit sa sakramento? Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod sa kamahinungdanon sa pag-ambit sa sakramento nga takus? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 11:27-29.) Unsa ang gipasabut sa pag-ambit sa sakramento nga dili takus? Ngano nga ang pagsusi sa atong pagkatakus usa ka mahinungdanon nga bahin sa sakramento? Sa unsa nga paagi nga ang pag-ambit sa sakramento nakapanalangin kanin- yo? Sa unsa nga paagi nga kita makahimo niini nga ordinansa nga mas makahuluganon diha sa atong mga kinabuhi? Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang atong mga kinaiya ngadto sa sakramento mahimong switch point sa atong mga kinabuhi. 3. Ang kamahinungdanon sa tanang espirituhanon nga mga gasa Hisguti ang 1 Mga Taga-Corinto 12-14. Dapita ang mga sakop sa klase sa pag- basa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga ang sulat ni Pedro nag- sugyot nga ang mga Santos sa Corinto malagmit mihatag pag-ayo og dakong importansya sa gasa sa mga pinulongan (1 Mga Taga-Corinto 14:2-14, 27-28). Diha sa kapitulo 12-14, si Pablo mipasabut nga ang tanan nga gasa sa Espiritu mahinungdanon, apan nga ang mga Santos kinahanglan nga magtinguha sa mga gasa nga mahimong alang sa kaayohan sa tanan. Unsa ang espirituhanong mga gasa? (Espirituhanon nga mga panalangin o kahanas nga gihatag pinaagi sa Espiritu Santo. (Tan-awa sa 1 Mga Taga- Corinto 12:7-11; D&P 46:11.) Ngano nga ang Dios mohatag sa espirituha- non nga mga gasa? (Tan-awa sa D&P 46:26.) Unsa nga mga gasa sa Espiritu ang inyong nasinati o namatikdan? (Ikaw mahimo nga molista ug mohisgut sa uban nga espirituhanong mga gasa ingon sa gipadayag sa 1 Mga Taga-Corinto 12:8-10, Moroni 10:8-17, ug D&P 46:13-25.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga gasa nakapanalangin kaninyo o sa uban? Ngano sa inyong hunahuna nga si Pablo mitandi sa mga miyembro sa Simbahan ngadto sa nagkalainlain nga mga bahin sa lawas? (1 Mga Taga- Corinto 12:12-25. Aron pagpakita nga ang matag miyembro mahinungdanon ngadto sa uban nga mga miyembro ug ngadto sa Simbahan ingon nga usa.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit niini nga pagtandi ngadto sa nagkala- inlain nga mga gasa sa Espiritu? 183
Panapos 184 Ang mga kasulatan mitambag kanato sa pagtinguha sa espirituhanon nga mga gasa (1 Mga Taga-Corinto 12:31; D&P 46:8). Unsa ang kinahanglan nga atong mga katarungan alang sa pagtinguha sa espirituhanon nga mga gasa? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 14:12; D&P 46:9. Kon gikinahanglan, ipasabut nga ang paghatag og kaayohan mao ang pagtukod, pagtudlo, paglambo ug paglamdag.) Unsa ang gitudlo ni Pablo nga mao ang labing mahinungdanon sa tanang espirituhanon nga mga gasa? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 13. Hatagi og kahulugan ang matag hiyas sa gugma nga putli nga gisulti diha sa mga bersi- kulo 4-7, ug hisguti kon sa unsa nga paagi nga kita makagamit niini diha sa atong mga kinabuhi. Ikaw mahimo nga molista sa mga hiyas diha sa pisara.) Ngano nga ang gugmang putli mas mahinungdanon man kay sa bisan unsa nga espirituhanon nga mga gasa? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 13:1-3, 8-13.) Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan pinaagi sa laing tawo kinsa mipakita og gugma nga putli diha kaninyo? Sa unsa nga paagi nga kita maka- palambo og mas dakong gugma nga putli? (Tan-awa sa Moroni 7:44-48.) Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang gugma nga putli mahimong switch point diha sa atong mga kinabuhi. 4. Ang Pagkabanhaw ug ang mga ang-ang sa himaya Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo sa 1 Mga Taga-Corinto 15. Ipasabut nga daghan sa mga taga-Corinto nagsugod sa paglalis sa katinuod sa Pagkabanhaw (1 Mga Taga-Corinto 15:12). Kinsa nga mga saksi sa Pagkabanhaw ang gihisgutan ni Pablo? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 15:5-8.) Ngano sa inyong hunahuna nga si Pablo mikut- lo sa daghan kaayo nga mga saksi sa Pagkabanhaw? (Tan-awa sa 2 Mga Taga- Corinto 13:1.) Ngano nga ang mga saksi sa Pagkabanhaw importante alang kaninyo? Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod sa relasyon tali sa Pagkapukan ni Adan ug sa Pagkabanhaw? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 15:20-23.) Sa unsa nga paagi nga si Pablo migamit sa doktrina sa bunyag alang sa mga patay aron pagtudlo mahitungod sa Pagkabanhaw? (Tan-awa sa 1 Mga Taga- Corinto 15:29. Ang ordinansa sa bunyag alang sa mga patay mahimong walay hinungdan kon wala ang Pagkabanhaw.) Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod sa mga gingharian sa himaya? (Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 15:35-44. Kita mabanhaw ngadto sa nagkalainlain nga mga gingharian sa himaya - celestial, terrestrial, o telestial. Tan-awa usab sa D&P 88:27-32.) Sa unsa nga paagi nga ang inyong kahibalo sa Pagkabanhaw ug sa mga gingharian sa himaya makaimpluwensya sa paagi sa inyong pagpuyo? Ipamatuod ang kamahinungdanon sa pagsunod sa mga doktrina nga modala kanato balik ngadto sa atong Amahan sa Langit. Kon ikaw migamit sa pang- atensyon nga kalihokan, dapita ang mga sakop sa klase sa pagsusi sa ilang kauga- lingon nga mga kinabuhi alang sa mga switch point - mga kinaiya ug mga pangli- hok nga, kon sundon, makausab sa dalan sa ilang mga kinabuhi. Awhaga sila sa pagpili sa mga dalan nga positibo nga makaapekto sa ilang mga kinabuhi.
Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 34 Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o tanan niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Ang Dios dili Dios sa kasamok" (1 Mga Taga-Corinto 14:33) Ipabasa sa mga sakop sa klase ang 1 Mga Taga-Corinto 14:33. Dayon ipangutana ang mosunod nga mga pangutana: Unsa ang uban nga mga hilisgutan diin adunay daghan nga kasamok ug panagbingkil diha sa kalibutan? Ngano sa inyong hunahuna nga adunay daghan kaayong kasamok sa kalibutan? Sa unsa nga paagi nga ang Dios ang tigpasiugda ... sa kalinaw"? 2. Pangbatan-on nga kalihokan Sa dili pa ang klase, paghunahuna og pipila ka mga kahimtang diha sa inadlaw- adlaw nga mga kinabuhi sa mga batan-on diin sila adunay kahigayunan sa pag- pakita og gugma nga putli (sama pananglit, nakakita og tawo kinsa nagkina- hanglan og tabang diha sa tulunghaan, diha sa dili panag-uyon uban sa igsoon nga lalaki o igsoon nga babaye, o adunay higala kinsa gibati og kamingaw o wala matagad.) Ihatag kini nga mga kahimtang ngadto sa mga batan-on, ug pangutan-a kon unsaon nila paggamit sa mga hiyas sa gugma nga putli, ingon nga gitudlo ni Pablo diha sa 1 Mga Taga-Corinto 13, aron sa pagpalambo sa kahimtang. 185
Leksyon 35 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 186 "Magpasig-uli Kamo Ngadto sa Dios" 2 Mga Taga-Corinto Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase nga mahimong tinuod nga mga tinun-an ni Jesukristo pinaagi sa paggamit sa tambag ni Pablo diha sa 2 Mga Taga-Corinto. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. 2 Mga Taga-Corinto 1:3-11; 4; 6:1-10; 11:21-33; 12:1-10. Si Pablo mitudlo mahitungod sa pagbuntog sa kalisdanan. b. 2 Mga Taga-Corinto 2:5-11. Si Pablo mitambag sa mga Santos sa pagpasaylo sa usag usa. c. 2 Mga Taga-Corinto 7:8-10. Si Pablo mitudlo mahitungod sa pagbati sa diosnong kasubo alang sa mga sala. d. 2 Mga Taga-Corinto 5:7-21. Si Pablo miawhag sa mga Santos nga magpasig- uli ngadto sa Dios. 2. Kon ang New Testament Video Presentations (53914) anaa, ipasundayag ang "Godly Sorrow," usa ka onse ka minuto nga bahin, sa panahon sa leksyon. 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala og diyutay nga balas diha sa klase. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Paggahin og panahon diha sa katapusan sa klase aron sa pag-summarize unsa ang imong gitudlo. Usa ka maayo kaayong pag- kaplano nga katingbanan makatabang sa mga sakop sa klase sa pag-organisar ug pagtin-aw unsa ang ilang nakat-unan ug maghunahuna unsaon sa pagga- mit niini sa ilang mga kinabuhi. (Teaching, No Greater Call [36123], mga pahi- na 94-95.) Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa klase. Ipakita sa mga sakop sa klase ang balas nga imong gidala diha sa klase. Kon adunay usa ka tawo nga mohatag kaninyo og balas uban sa saad nga kini adunay bulawan, unsa ang inyong buhaton? Tuguti ang mga sakop sa klase sa pagtubag sa mga pangutana. Unya ipabasa ang mosunod nga pamahayag ni Elder Henry B. Eyring mahitungod sa pagdawat og tambag gikan sa mga propeta: "Ayaw og isalikway ang tambag, apan himoa kini nga bililhon. Kon adunay usa ka tawo nga mohatag kaninyo ug makita nga walay lain kon dili ang balas uban sa saad nga kini adunay bulawan, guniti kini ninyo og maayo diha sa inyong
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan kamot sa makadiyut, nga hinayng mouyog niini. Sa matag panahon nga ako mobuhat niana uban sa tambag gikan sa usa ka propeta, sa wala madugay ang mga hup-ak sa bulawan magsugod pagpakita ug ako mapasalamaton" (sa Conference Report, Abr. 1997, 35; o Ensign, Mayo 1997, 26). Unsa ang kahulugan sa pamahayag ni Elder Eyring? Ipasabut nga ang basahon sa 2 Mga Taga-Corinto naglangkob sa mapanagnaon nga tambag nga magamit sa atong panahon karon. Ang mga panudlo ni Pablo sa iyang sulat sama ngadto sa mga panudlo nga kanunay natong madungog diha sa kinatibuk-ang komperensya. Si Elder Eyring nakamatikod, "Nga kon ang mga pulong sa mga propeta ingon og nagbalik-balik, kinahanglan nga atong ipunting ang atong tanang atensyon [diha niini]" (sa Conference Report, Abr. 1997, 32; o Ensign, Mayo 1997, 25). Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagdawat sa mga tambag niini nga leksyon ug "himoa kini nga bililhon." Kini nga leksyon gibahin ngadto sa upat ka mga seksyon nga nagpunting sa mahinungdanon nga mga hilisgutan diha sa 2 Mga Taga-Corinto. Sa mainampo- ong paagi pilia kon hain niini nga mga hilisgutan ang hisgutan uban sa mga sakop sa klase. 1. Pagbuntog sa kalisdanan Basaha ug hisguti ang 2 Mga Taga-Corinto 1:3-11; 4; 6:1-10; 11:21-33; 12:1-10. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ang sulat ni Pablo ngadto sa mga taga-Corinto gisulat human sa panahon sa hilabihang pagdaug-daug sa dihang si Pablo ug si Timoteo "nawad-an og pagla- um nga mabuhi pa" (2 Mga Taga-Corinto 1:8). Ngano nga si Pablo ug si Timoteo nakabuntog sa ka walay paglaum bisan pa nga sila gisamok, gisakit, gigukod, ug gidaug-daug? (Tan-awa sa 2 Mga Taga-Corinto 1:3-5; 4:5-15.) Ngano nga ang Langitnong Amahan ug si Jesukristo mao ang atong labing maayo nga tinubdan sa kahupayan? Si Elder Neal A. Maxwell mipasalig kanato nga si Jesukristo motabang kanato sa tanan natong mga kasakitan: Kon kita mosangon sa yugo ni Jesus ngari kanato, kini nakapadawat kanato sa unsay gitawag ni Pablo nga 'pag-ambit sa [kang Kristo] nga mga kasakit' (Mga Taga-Filipos 3:10). Bisan kon sa sakit o pag-inusara, ka walay hustisya o pagsa- likway, ... ang atong matandi nga gamay nga matang nga mga kasakit, kon kita maaghup, motuhop ngadto sa kinauyokan nga bahin sa kalag. Kita dayon mas makapasalamat dili lamang sa mga kasakit ni Jesus alang kanato, apan usab sa iyang dili matandi nga kinaiya, diin nag-aghat kanato ngadto sa laba- wng pagdayeg ug gani sa pagsunod. "Si Alma mipadayag nga si Jesus nahibalo unsaon sa pagtabang kanato taliwa- la sa atong mga kagul-anan ug mga kasakitan tungod kay sa labing tinuod si Jesus nakapas-an na sa atong mga kagul-anan ug mga kasakitan (tan-awa sa Alma 7:11-12). Siya unang nakahibalo niini; busa ang Iyang pagbati anaa na. Dayag na lang, kita dili sa hingpit makasabut niini ni kita makasabut sa unsa nga paagi nga Siya nakapas-an sa mga sala sa tanang mga mortal, apan ang Iyang Pag-ula nagpabilin nga makatabang ug masaligon nga kamatuoran" (sa Conference Report, Abr. 1997, 13; o Ensign, Mayo 1997, 12). 187
188 Sa unsa nga paagi nga ang Langitnong Amahan ug si Jesukristo nakatabang kaninyo sa panahon sa kalisdanan? Si Pablo mipadayag og tinguha sa pagtabang sa uban nga makadawat sa sama nga paghupay nga iyang nadawat gikan sa Dios (2 Mga Taga-Corinto 1:4). Sa unsa nga paagi nga kita makatabang sa uban nga makadawat og paghupay gikan sa Dios? Si Pablo mipasalamat sa mga Santos kinsa nag-ampo alang kaniya ug ni Timoteo diha sa ilang panahon sa kalisdanan (2 Mga Taga-Corinto 1:11). Ngano nga mahinungdanon alang kanato ang pag-ampo alang sa usag usa? Sa unsa nga paagi nga ang mga pag-ampo sa uban nakapanalangin kaninyo o sa usa ka tawo nga inyong nailhan? Sa unsa nga paagi nga kita napanalanginan kon kita mag-ampo alang sa uban? Sa unsa nga paagi nga ang mga pagtulun-an sa 2 Mga Taga-Corinto 4:17-18 makatabang kanato sa panahon sa kalisdanan? (Tan-awa usab sa D&P 121:7-8.) Ngano nga makatabang nato ang pagtan-aw sa atong mga pagsulay gikan sa usa ka mahangturon nga panglantaw? Sa unsa nga paagi nga kita makakat-on sa pagtan-aw sa atong mga kalisdanan gikan sa mahangturon nga panglantaw? Si Pablo misulti sa mga taga-Corinto sa mga pagsulay nga iyang giantus ug sa daghang mga Santos tungod sa ilang pagtuo ni Jesukristo (2 Mga Taga-Corinto 6:4-5; 11:23-33). Unsa nga mga kinaiya ang gitudlo ni Pablo nga kinahanglan nga atong palamboon aron pagtabang kanato sa paglahutay sa mga pagsulay? (Tan-awa sa 2 Mga Taga-Corinto 6:4, 6-7.) Sa unsa nga paagi nga ang usa o labaw niini nga mga kinaiya nakatabang kaninyo sa panahon sa pagsulay? Si Pablo miingon nga ang Ginoo mihatag kaniya og kahuyang - usa ka "tunok diha sa lawas" (2 Mga Taga-Corinto 12:7). Ngano nga ang Ginoo mihatag ni Pablo niini nga kahuyang? (Tan-awa sa 2 Mga Taga-Corinto 12:7.) Unsa ang nakat-unan ni Pablo sa dihang ang Ginoo wala mokuha sa iyang "tunok diha sa lawas" sumala sa iyang gipangayo? (Tan-awa sa 2 Mga Taga-Corinto 12:8-10.) Sa unsa nga paagi nga ang atong mga kahuyang makatabang kanato pagdawat sa kalig-on gikan ni Jesukristo? (Tan-awa sa Ether 12:27.) Sa unsa nga paagi nga kamo nakakita sa kamatuoran sa pamahayag ni Pablo nga "sa diha nga magmahuyang ako, magmalig-on man hinoon ako"? 2. Pagpasaylo sa uban Basaha ug hisguti ang 2 Mga Taga-Corinto 2:5-11. Si Pablo mitambag sa mga Santos sa pagpasaylo sa usag usa (2 Mga Taga- Corinto 2:5-8). Ngano nga mahinungdanon nga kita mopasaylo sa uban? (Tan-awa sa Mateo 6:14-15; 2 Mga Taga-Corinto 2:7-8; D&P 64:9-10. Hisguti kon sa unsa nga paagi nga kita ug ang uban - maapektohan kon kita mapasay- loon ug kon kita dili mapasayloon.) Si Presidente Gordon B. Hinckley miingon: "Kita nakakita sa panginahanglan alang sa [pagpasaylo] diha sa mga panima- lay sa katawhan, diin ang gagmay nga pagka dili pagsinabtanay mahimong dagko nga mga panaglalis. Kita nakakita niini sa mga silingan, diin ang walay hinungdan nga panaglalis mosangpot ngadto sa walay katapusang kapait. Kita nakakita niini diha sa mga kaubanan sa patigayon kinsa mag-away ug
Leksyon 35 magdumili sa pag-uyon ug magpasaylo nga, sa kasagaran sa mga higayon, kon adunay panagsabut nga manglingkod ug magsultihanay og hinay sa usag usa, ang problema masulbad alang sa kaayohan sa tanan. Hinoon, sila migahin sa ilang mga adlaw sa paghunahuna sa mga kaligutgut ug nagplano sa pagbalos.... "Kon ugaling adunay usa kinsa nag-amuma diha sa ilang mga kasingkasing sa makadaut nga mga pagbati sa pagdumot ngadto sa usa, ako naghangyo kanin- yo sa pagpangayo sa Ginoo sa kalig-on aron makapasaylo. Kini nga pagpaha- yag sa inyong tinguha mahimong labing mahinungdanong butang sa inyong paghinulsol. Mahimong dili kini sayon, ug kini mahimong dili moabut pagda- li. Apan kon kamo magtinguha niini sa kinasingkasing ug mag-amuma niini, kini moabut.... " ... Walay kalinaw sa paghunahuna sa kasakit sa daan nga mga samad. Adunay kalinaw lamang diha sa paghinulsol ug pagpasaylo. Kini mao ang tam-is nga kalinaw diha ni Kristo, kinsa miingon, 'bulahan ang mga tighimo sa kalinaw: kay sila pagatawagon og mga anak sa Dios.' (Mateo 5:9.)" ("Of You It Is Required to Forgive," Ensign, Hunyo 1991, 2, 5). Unsa ang atong mabuhat aron mahimong mas mapasayloon? 3. Pagbati sa diosnong kasubo alang sa atong mga sala Basaha ug hisguti ang 2 Mga Taga-Corinto 7:8-10. Human makadungog nga usa sa iyang mga sulat "nakapasubo sa [mga taga- Corinto]," si Pablo nalipay (2 Mga Taga-Corinto 7:8-9). Ngano nga si Pablo gibati sa ingon nga paagi ngadto sa mga kasubo sa mga taga-Corinto? (Tan- awa sa 2 Mga Taga-Corinto 7:9-10.) Unsa ang gipasabut sa pagbaton og "diosnong kasubo" alang sa atong mga sala? Kon ikaw maggamit sa video nga "Godly Sorrow," ipasundayag kini karon. Unsa ang kalainan tali sa diosnong kasubo ug "ang kasubo diha sa kalibutan"? Ngano nga ang diosnong kasubo usa ka mahinungdanon nga bahin sa paghi- nulsol? Si Presidente Spencer W. Kimball mipasabut: "Kon ang usa nagsubo lamang tungod kay adunay usa nga nakahibalo mahitungod sa iyang sala, ang iyang paghinulsol dili hingpit. Ang diosnong kasubo mosangput sa usa nga buot mohinulsol, bisan tuod siya wala mahibaloi sa uban, ug mohimo kaniya nga maglig-on sa pagbuhat sa matarung bisan unsa pa ang mahitabo. Kini nga matang sa kasubo mosangput sa pagkamatarung ug mosangko ngadto sa pagpasaylo" (Repentance Brings Forgiveness [pamphlet, 1984], 8). 4. Magpasig-uli ngadto sa Dios Basaha ug hisguti ang 2 Mga Taga-Corinto 5:17-21. Si Pablo ug si Timoteo mitambag sa mga taga-Corinto nga " magpasig-uli ngadto sa Dios" (2 Mga Taga-Corinto 5:20). Unsa ang gipasabut sa magpasig- uli ngadto sa Dios? Si Elder Bruce R. McConkie mitudlo: "Ang pagpakig-uli maoy usa ka paagi sa paglukat sa tawo gikan sa iyang kahimtang sa sala ug espirituhanon nga kangitngit ug sa pagpahiuli kaniya diha sa kahimtang sa panag-uyon ug pag- hiusa uban sa Dios.... Ang tawo, kinsa sa makausa kalibutanon ug dautan, 189
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 190 kinsa mipuyo sumala sa mga paagi sa kalibutan, mahimo nga usa ka bag-o nga binuhat diha sa Espiritu Santo; siya natawo pag-usab; ug, gani ingon sa gamay nga bata, siya nabuhi diha ni Kristo" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 vols. [1965-73], 2:422-23). Sa unsa nga paagi nga kita mahimong magpasig-uli sa Dios? (Tan-awa sa 2 Mga Taga-Corinto 5:17-19, 21; 2 Nephi 25:23; Jacob 4:10-11.) Ipamatuod ang mga kamatuoran nga imong gihisgutan. Awhaga ang mga sakop sa klase sa paghinumdom ug pagsunod sa tambag ni Pablo diha sa 2 Mga Taga- Corinto. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o sa tanan niini nga mga ideya isip kabahin sa lek- syon. 1. Ang "pagkatawo nga makita sa gawas" ug ang "pagtakawo sa kinasuloran" (2 Mga Taga-Corinto 4:16) Si Pablo misulti diha sa "pagkatawo nga makita sa gawas" ug sa "pagkatawo diha sa kinasuloran" (2 Mga Taga-Corinto 4:16). Unsa ang gipasabut niining duha ka mga hugpong sa mga pulong?" Sa unsa nga paagi nga ang "pagkatawo diha sa kinasuloran [mahimo] nga mabag-o sa adlaw-adlaw"? (2 Mga Taga- Corinto 4:16). 2. "Mga tinugyanan nga pinadala ni Kristo" (2 Mga Taga-Corinto 5:20) Si Pablo miingon nga siya ug si Timoteo "mga tinugyanan nga pinadala ni Kristo" (2 Mga Taga-Corinto 5:20). Unsa ang usa ka tinugyanan? (Ang usa ka tinugyanan mao ang usa ka opisyal nga representante kinsa mosulti alang sa kapangulohan diha sa nasud o sa organisasyon. Ang usa ka tinugyanan mobuhat aron pagtukod og maayo nga pakigrelasyon tali sa mga katawhan nga iyang girepresentar ug sa uban nga katawhan.) Sa unsa nga paagi nga si Pablo ug si Timoteo mga tinugyanan nga pinadala ni Kristo? Sa unsa nga paagi nga ang matag usa kanato mahimong usa ka tinugyanan nga pinadala ni Jesukristo?
"Nga Gihigugma sa Dios, nga Gipanagtawag aron Mamahimong mga Balaan" Leksyon 36 Mga Taga-Roma Katuyoan Aron pagpahinumdom sa mga miyembro sa klase nga mga anak sila sa Dios ug aron awhagon sila sa pagpakabuhi nga takus sa ilang balaan nga kabilin. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Taga-Roma 2-5. Si Pablo nagtudlo nga ang tanang tawo hatagan og kaangayan pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo, nga makita pinaagi sa matarung nga mga buhat. b. Mga Taga-Roma 6; 8. Si Pablo nagtudlo nga ang mga anak sa Dios mahimong matawo pag-usab ug mahimong mga isigkamanununod uban kang Kristo. c. Mga Taga-Roma 12-13; 15:17. Si Pablo mitambag sa mga taga-Roma sa pag- puyo sama sa mga Santos. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Grasya," 72; "Mga sulat ni Pablo, Mga Taga-Roma," 55. 3. Ikaw mahimo nga modapit ug usa ka solowista o gamay nga grupo nga moa- wit o mopasundayag sa "Ako Anak sa Dios" (Mga Himno ug mga Awit sa mga Bata, p. 58) o "Akong Gibati ang Gugma sa Akong Manluluwas" (Primary 3). Kon dili kini mahimo, ikaw mahimong moandam sa pagkanta sa usa o tanan niini nga mga awit uban sa mga sakop sa klase. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Diha sa iyang sulat ngadto sa mga taga-Roma, si Pablo mipahinumdom sa mga magtutudlo sa kamahinungdanon sa pagpuyo sa mga baruganan nga ilang gitudlo (Mga Taga-Roma 2:23-22). Ang imong ehemplo makatudlo sa mga sakop sa klase sa labaw pa kay sa imong pulong. Ipakita sa imong klase nga ang imong pagpamatuod sa mga baruganan sa ebanghelyo nagagikan sa pagpuyo niadtong mga baruganan matag adlaw (Juan 7:17). (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 18-19.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Mga Taga-Roma 3:10. Ipasabut nga niini nga bersikulo si Pablo wala magpasabut nga walay bisan usa nga mibuhat og matarung nga mga lihok; hinoon, siya nagtudlo nga walay tawo sa kalibutan nga hingpit nga matarung. Si Kristo mao lamang ang tawo kinsa mipuyo sa usa ka walay sala nga kinabuhi. Ang tanan makasala (tan-awa usab sa Mga Taga-Roma 3:23). 191
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 192 Kon kita makasala, unsay kinahanglan natong buhaton aron mahimong limpyo pag-usab? (Magbaton og hugot nga pagtuo diha ni Kristo ug maghinulsol sa atong mga sala aron kita mahimong makadawat sa makalimpyo nga gahum sa iyang Pag-ula.) Ipasabut nga kon kita nakabuhat og sala, kita dili mahimong hingpit nga limpyo pag-usab sa atong kaugalingon. Kini nga leksyon maghisgut sa unsa nga paagi nga kita mahimong limpyo pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo, usa ka paagi nga gitawag ni Pablo og paghatag og kaangayan. Sa mainampoong paagi pagpili og mga tudling sa kasulatan ug mga pangutana nga mas makatubag sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa ilang mga pagpamatuod sa mga doktrina ug mga baruganan nga gihisgutan diha sa leksyon. 1. Kita mahatagan og kaangayan pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo. Basaha ug hisguti ang Mga Taga-Roma 2-5. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga si Pablo nagsige og sulat ngadto sa mga miyembro sa Simbahan sa pipila ka mga dapit kinsa miusab sa pagbuhat sa balaod ni Moises, nagtuo nga ang estrikto nga pagsunod niini nga balaod gikinahanglan alang sa kaluwasan. Bisan tuod nga ang mga Santos sa Roma mga lig-on diha sa ebanghelyo (Mga Taga-Roma 1:8), si Pablo misulat niini nga sulat aron pagpasabut nga ang pagkadawat og kaangayan ug kaluwasan moabot pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Kristo, dili pinaagi sa mga buhat diha sa balaod ni Moises. Diha sa iyang sulat, si Pablo naninguha sa pagtabang sa mga Santos nga taga-Roma nga makasabut sa doktrina sa pagkadawat og kaangayan. Unsa ang gipasabut nga mahimong makadawat og kaangayan? (Aron mapasig-uli ngadto sa Dios, mapasaylo gikan sa silot tungod sa sala, ug mapadayag nga matarung ug walay sala.) Ngano nga kita kinahanglan man nga makadawat og kaangayan? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 3:10-12, 23; tan-awa usab sa Alma 7:21. Kitang tanan nakasala sa Dios ug nahimong dili limpyo tungod sa sala. Tungod kay walay dili limpyo nga butang nga makapuyo uban sa Dios, kita kinahanglan maha- tagan og kaangayan aron makabalik ngadto kaniya.) Unsa ang gitudlo ni Pablo kon sa unsa nga paagi kita makadawat og kaanga- yan? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 3:24, 28; 5:1-2; tan-awa usab sa 2 Nephi 2:6. Kita makadawat og kaangayan pinaagi sa grasya ni Jesukristo ug sa atong hugot nga pagtuo diha kaniya.) Unsa man ang grasya? (Balaan nga tabang ug kalig- on; tan-awa diha sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Grasya.") Sa unsa nga paagi nga kini nga balaan nga tabang mahimong maanaa kanato? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 5:8-11; 2 Nephi 2:7-8. Ang grasya ni Jesukristo mahimong maanaa kanato pinaagi sa iyang Pag-ula.) Ngano nga gikinahanglan alang kanato nga magbaton og hugot nga pagtuo aron hingpit nga makadawat sa grasya sa Manluluwas? Si Pablo mipasabut nga ang pagkadawat og kaangayan moabut pinaagi sa grasya ni Jesukristo, dili pinaagi "sa buhat sa balaod" (Mga Taga-Roma 3:20,
Leksyon 36 24, 28). Ngano nga kita dili makaangkon og kaangayan ug kaluwasan pinaagi lamang sa atong mga buhat? (Tan-awa sa Mosiah 2:20-21, Alma 22:14.) Daghan ang mga tawo nga mihubad sa mga sulat ni Pablo nga nagpasabut nga kita mahatagan og kaangayan pinaagi sa hugot nga pagtuo lamang bisan walay maayo nga mga buhat. Unsa ang relasyon tali sa atong mga lihok (o mga buhat) ug sa pagkadawat og kaangayan pinaagi sa grasya ni Kristo? (Tan- awa sa Mga Taga-Roma 3:31; Santiago 2:14-18, 24; 2 Nephi 25:23; D&P 88: 38-39.) Si Propeta Joseph Smith miingon: "Aron mahatagan og kaangayan sa atuba- ngan sa Dios kita kinahanglang maghigugmaay sa usag usa: kita kinahanglang mobuntog sa dautan; kita kinahanglang moduaw sa mga walay amahan ug sa biyuda diha sa ilang mga kasakitan, ug kinahanglang magpabilin kita nga walay lama gikan sa kalibutan: tungod kay ang ingon nga mga hiyas moda- gayday gikan sa dakong tuburan sa tinuod nga relihiyon, maglig-on sa atong hugot nga pagtuo pinaagi sa pagdugang sa matag maayo nga kinaiya nga magdayandayan sa mga anak sa bulahan nga Jesus. Kita makaampo diha sa angay nga pag-ampo; kita makahigugma sa atong mga silingan sama sa atong mga kaugalingon, ug nga magmatinud-anon diha sa kalisdanan, nakahibalo nga ang ganti sa ingon mas dako diha sa gingharian sa langit. Makapahupay! Makapalipay!" (Teachings of the Prophet Joseph Smith, pinili ni Joseph Fielding Smith [1976], 76. 2. Kita mahimong matawo pag-usab ug mahimong isigkamanununod ni Kristo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Taga-Roma 6 ug 8. Si Pablo mitandi sa bunyag ngadto sa kamatayon, paglubong, ug pagkaban- haw. Sa unsa nga paagi nga ang bunyag nagrepresentar sa kamatayon, paglu- bong, ug pagkabanhaw (bag-ong natawo)? (Tan-awa sa mga Taga-Roma 6:3-4; D&P 76:50-52.) Sa unsa nga paagi nga ang bunyag maoy bag-o nga pagpaka- tawo alang kaninyo? Ipasabut nga ang bunyag pinaagi sa pag-unlod maoy simbolo sa atong espiri- tuhanon nga pagpakatawo pag-usab. Sa dihang kita anaa sa ilawom sa tubig, kini usa ka simbolo nga kita naglubong sa atong daan nga kaugalingon diha sa lubnganan. Sa dihang kita migawas gikan sa tubig, usa kana ka simbolo nga kita nalimpyohan. Kita nahimong bag-o nga tawo kinsa nakigsaad sa pagsunod ni Kristo. Sa unsa nga paagi nga kita magpabilin sa kalimpyo ug sa "kabag-o sa kinabu- hi" (Mga Taga-Roma 6:4) nga atong nasinati diha sa bunyag? (Ang mga tubag mahimong maglakip pinaagi sa pagbag-o sa atong mga pakigsaad diha sa bunyag samtang kita moambit sa sakramento matag semana, pinaagi sa pag- hinulsol ug pagpangayo og pasaylo gikan sa Ginoo, ug pinaagi sa pagsunod sa matag adlaw uban sa bag-o nga paninguha sa pag-alagad sa Dios.) Unsa ang gipasabut sa pagka "kalibutanong panghunahuna"? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 8:5-6.) Unsa ang mga sangputanan sa pagkakalibutanon og panghunahuna? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 8: 6-8, 13.) Sa unsa nga paagi nga kita makasalikway sa pagkakalibutanon gikan sa atong mga hunahuna ug 193
194 kasingkasing? Sa unsang paagi nga kamo napanalanginan sa dihang gipili ninyo ang pagka-espirituhanon sa panghunahuna? Si Pablo mipamatuod "nga kita mga anak sa Dios" (Mga Taga-Roma 8:16). Sa unsa nga paagi nga kamo naapektohan pinaagi sa kahibalo nga kamo anak sa Dios? Unsa ang gipasabut niini mahitungod sa inyong kapasidad ug potensyal? Si Elder Dallin H. Oaks miingon: "Hunahunaa ang gahum sa pagtuo nga gitudlo diha sa atong minahal nga awit nga 'Ako Anak sa Dios' (Mga Himno ug mga Awit sa mga Bata, 58).... Ania ang tubag sa usa mahinungdanong mga pangutana sa kinabuhi, 'Kinsa ako?' Ako anak sa Dios nga adunay espiritu nga nagagikan sa langitnong mga ginikanan. Kana nga pagkaginikanan nagpasa- but sa atong mahangturong potensyal. Kana nga gamhanan nga hunahuna maoy usa ka kusog nga makapawala sa kaguol. Kini makapalig-on sa matag usa kanato sa paghimo og matarung nga mga pagpili ug pagpangita sa labing maayo nga anaa kanato. Ugmara diha sa hunahuna sa usa ka batan-on kanang gamhanan nga pagtuo nga siya anak sa Dios, ug nga ikaw mihatag sa pagtahud sa kaugalingon ug pagdasig sa paglihok batok sa mga suliran sa kinabuhi" (sa Conference Report, Okt. 1995, 31; o Ensign, Nob. 1995, 25.) Kon imong giplano daan ang pagpakanta o pagpatukar sa "Ako Anak sa Dios" ingon nga usa ka espesyal nga pasundayag sa musika, ipakanta kini karon sa solowista o sa gamayng grupo. O kantaha kini uban sa mga sakop sa klase (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). Unsa ang dakong saad nga gisulti ni Pablo nga madawat sa mga anak sa Dios? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 8:17.) Unsa ang gipasabut nga mahimong isigka- manununod ni Kristo? (Tan-awa sa D&P 76:50, 54-70.) Unsa ang atong buha- ton aron makadawat niining dako nga panulundon? (Tan-awa sa D&P 76:51-53.) Sa unsa nga paagi nga ang pagkahibalo nga kita mga anak sa Dios ug may potensyal nga mahimong isigkamanununod ni Kristo makatabang kanato sa paglahutay sa mga pagsulay niini nga kalibutan? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 8:18, 28, 31; tan-awa usab sa Mga Taga-Roma 5:3-5.) Sa unsa nga paagi nga kamo nakakita nga ang "tanan nga butang magkahiusa alang sa kaayohan ngadto kanila nga nahigugma sa Dios"? (Mga Taga-Roma 8:28). Unsa ang gitudlo ni Pablo diha sa Mga Taga-Roma 8:35-39 mahitungod sa gugma ni Jesukristo? Sa unsang paagi nga kamo mibati sa gugma sa Manluluwas diha sa inyong kinabuhi? Unsa ang kalainan nga nahimo sa iyang gugma diha sa inyong kinabuhi? Kon imong giplano daan ang pagpakanta o pagpatukar sa "I Feel My Savior's Love" isip usa ka espesyal nga pasundayag sa musika, ipakanta kini karon sa solowista o sa gamay nga grupo. O kantaha kini uban sa mga sakop sa klase (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). 3. Kita kinahanglan nga magpuyo ingon nga mga Santos. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Taga-Roma 12-13; 15:1-7. Si Pablo miawhag sa mga Santos nga taga-Roma sa pagtugyan sa ilang mga kaugalingon ingon nga "usa ka buhi nga halad, balaan, hinangponon sa Dios"
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 36 (Mga Taga-Roma 12:1). Sa unsa nga paagi nga kita makatugyan sa atong mga kaugalingon ingon nga buhi nga mga halad sa Dios? (Tan-awa sa 3 Nephi 9:20; D&P 59:8.) Si Elder Bruce R. McConkie mipasabut, "Ang pagtugyan [sa kaugalingon] ingon nga usa ka buhi nga sakripisyo mao ang pagpakita sa mapainubsanon nga kasingkasing ug mahinulsulon nga espiritu pinaagi sa pagkamasulundon" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 vols. [1966-73], 2:292). Si Pablo mitambag ngadto sa mga Santos nga taga-Roma sa "dili pagpahiuyon niini nga kalibutan" (Mga Taga-Roma 12:2). Unsa ang uban nga mga paagi nga kita mosulay sa pagpahiuyon sa kalibutan karon? Sa unsa nga paagi nga kita makabuntog niini nga kahimtang? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 12:2.) Ang Mga Taga-Roma 12 ug 13 naglista sa daghan nga mga hiyas sa tinuod nga mga Santos. Ipaila kini nga hiyas sa mga sakop sa klase ug ipasulat kani- la diha sa pisara. (Ikaw mahimo nga mobahin sa klase ngadto sa gagmay nga mga pundok ug mohangyo sa matag pundok sa pagpangita sa kabahin niini nga kapitulo.) Dayon hisguti ang mosunod nga mga pangutana mahitungod sa pipila niini nga mga hiyas. Ngano nga kini nga hiyas importante nga mapalambo? Unsa ang atong buhaton niining semanaha aron pagpadayon sa pagpalambo niini nga hiyas? Giunsa ni Pablo pagtudlo kanato sa pagtagad sa atong mga kaaway? (Tan- awa sa Mga Taga-Roma 12:19-21.) Unsa nga mga panalangin ang moabut sa atong mga kinabuhi kon kita motagad sa atong mga kaaway niini nga paagi? Unsa nga mga ehemplo ang inyong nakita sa usa ka tawo nga nag- mabination aron pagbuntog sa dautan o sa dautan nga buot? Unsa nga sugo ang gisulti ni Pablo nga naglakip sa tanang mga sugo? (Tan- awa sa Mga Taga-Roma 13:8-9.) Sa unsa nga paagi nga kini nga sugo nagla- kip sa tanan nga mga sugo? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 13:10.) Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod kon unsaon pagtagad sa mga sakop kinsa lig-on diha sa hugot nga pagtuo ang mga sakop kinsa huyang diha sa hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 15:1-7.) Unsaon pagtabang sa usa ka tawo kinsa lig-on diha sa hugot nga pagtuo ang usa ka tawo kinsa huyang? Hatagi og gibug-aton nga pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo ug sa matarung nga pagpuyo kita mahimong mapamatarung--mapadayag nga mata- rung ug nagpasig-uli ngadto sa Dios. Ipamatuod nga kita anak sa Dios ug adunay potensyal nga mahimong isigkamanununod ni Kristo kon kita adunay hugot nga pagtuo diha kaniya ug magpuyo sama sa iyang gisugo kanato. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o tanan niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Ako dili maulaw sa ebanghelyo ni Kristo" (Mga Taga-Roma 1:16) Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Mga Taga-Roma 1:16. 195
196 Sa unsa nga paagi kita makapakita nga kita dili maulaw sa ebanghelyo ni Jesukristo? (Tan-awa sa 1 Pedro 3:15 alang sa usa ka sugyot. Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara, ug awhaga ang matag sakop sa klase sa pag- buhat sa labing ubos usa niini nga mga butang niining mosunod nga semana.) 2. Pangbatan-on nga kalihokan Hatagi ang matag sakop sa klase og usa ka buok papel ug usa ka bolpen o lapis. Ipasulat sa mga sakop sa klase diha sa ilang mga papel ang mosunod nga pangu- tana gikan sa Mga Taga-Roma 8:31: "Kon ang Dios anaa kanato, kinsa ang makabatok kanato?" (Ikaw mahimo nga mogamit sa mga pulong gikan sa Hubad ni Joseph Smith, nga naghatag sa katapusang bahin sa sentence sama sa "kinsa ang magmadaugon batok kanato?") Hisguti kon sa unsa nga paagi nga kini nga pamahayag makapalig-on sa mga sakop sa klase sa ilang inadlaw-adlaw nga mga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagbutang sa kard diin sila makakita niini kanunay.
"Jesukristo: Ang Mag-uugmad ug Maghihingpit sa Atong Hugot nga Pagtuo Leksyon 37 Mga Hebreohanon Katuyoan Aron pagpahinumdom sa mga sakop sa klase nga ang kaluwasan moabut pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo ug sa pagkamasulundon sa iyang mga sugo. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Hebreohanon 1-4. Si Pablo mipamatuod nga si Jesukristo, ang Bugtong Anak sa Langitnong Amahan, mao ang atong Manluluwas. b. Mga Hebreohanon 5; 6:20; 7. Si Pablo mipasabut nga ang Melchizedek Priesthood usa ka bahin diha sa kahingpitan sa ebanghelyo. c. Mga Hebreohanon 8:4-10:18. Si Pablo mitudlo nga ang balaod ni Moises mao ang daan nga pakigsaad tali sa Dios ug sa iyang mga anak, samtang ang ebanghelyo ni Jesukristo mao ang bag-o nga pakigsaad. Ang daan nga pakigsaad mao ang matang, o sumbanan, sa bag-o nga pakigsaad, apan ang bag-o nga pakigsaad lamang ang adunay gahum sa pagluwas. d. Mga Hebreohanon 10: 19-11:40. Si Pablo miawhag sa mga Santos sa pagpa- kita sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo aron sila mahimong makapanu- nod og usa ka luna diha sa gingharian sa Dios. 2. Dugang nga basahonon: Mga Hebreohanon 6; 12-13; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Mga sulat ni Pablo: Taga-Filipos, Mga Taga-Colosas, Mga Taga- Efeso, Filemon, Mga Hebreohanon." 3. Sugyot alang sa pagtudlo: Pagbantay nga dili ka mahimong usa ka tig-lektyur. Usahay ikaw kinahanglan nga molektyur og gamay aron sa paghatag og kasa- yuran, apan ang paglektyur dili mahimong epektibo kon mao lamang kini ang paagi nga gamiton sa pagtudlo. Human ka makahatag sa kasayuran o makapasabut og usa ka baruganan, siguroha ang paghatag og mga kahigayu- nan alang sa mga sakop sa klase sa pagtubag ug sa pag-apil. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call [36123], mga pahina 61-72, 89-90, 170.) Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay gamita ang mosunod nga kalihokan o usa kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ihulagway ang mosunod nga kahimtang, ug hangyoa ang mga sakop sa klase sa pagpangita og usa ka kasulatan nga mahimong magamit sa usa sa mga kahimtang. (Pipila ka mga kasulatan gisugyot diha sa sulod sa parentheses.) 197
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 198 1. Usa ka bata nga imong nailhan nga mao pay pagkakat-on sa Primary nga si Jesukristo milalang sa kalibutan ug buot masayud kon asa kini gipasabut diha sa kasulatan. (Mga Hebreohanon 1:2; Juan 1:1-3; Mga Taga-Efeso 3:9; Mosiah 3:8) 2. Usa ka higala adunay personal nga problema ug naglibog kon sa unsa nga paagi nga ang Manluluwas makaatiman kaniya sa personal gayud ug makasa- but unsa ang iyang giagian. (Mga Hebreohanon 2:6-8, 18; 2 Nephi 1:15; Alma 7:11-12) 3. Usa ka higala nga dili miyembro naglibog kon gikinahanglan ba gayud alang sa usa ka tawo nga adunay priesthood aron makapahigayon sa mga bunyag ug sa uban nga mga ordinansa. (Mga Hebreohanon 5:1, 4; Exodo 28:41; Juan 15:16) Pagdapit og usa o duha ka mga sakop sa klase sa pagbasa sa mga kasulatan nga ilang napili alang sa matag kahimtang. Itudlo nga ang sulat ni Pablo ngadto sa Mga Hebreohanon naglangkub sa mga kasulatan nga mahimong magamit diha sa matag usa niining tulo ka mga kahimtang. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagpaminaw niini nga mga kasulatan samtang ikaw maghisgut sa basahon sa Mga Hebreohanon. Samtang ikaw nagtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti sa unsa nga paagi kini magamit sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. Ipasabut nga sa iyang tibuok nga misyonaryo nga mga panaw, si Pablo naningu- ha sa pagpasabut sa mga miyembro sa Simbahan nga sila dili na gayud mosunod sa balaod ni Moises. Samtang ang mga Kristiyano nga mga Judeo gitudloan nga ang kaluwasan moabut pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo, daghan kanila ang mituo gihapon nga ang pagkamasulundon ngadto sa balaod ni Moises mahinungdanon alang sa kaluwasan. Si Pablo misulat ngadto sa mga Hebreohanon aron sa pagpasabut nga ang balaod ni Moises natuman diha ni Kristo. 1. Si Jesukristo, ang Bugtong Anak sa Langitnong Amahan, mao ang atong Manluluwas. Hisguti ang Mga Hebreohanon 1-4. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pinili nga mga bersikulo. Unsa ang atong makat-unan mahitungod ni Jesukristo gikan sa Mga Hebreohanon 1? (Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara. Ang mga tubag mahimong maglakip niining gilista sa ubos.) a. Siya milalang sa kalibutan (mga bersikulo 2, 10). b. Siya sama sa panagway sa Dios nga Amahan (bersikulo 3). c. Siya miula alang sa atong mga sala (bersikulo 3). d. Siya mao ang Unang Anak sa Dios nga Amahan (mga bersikulo 5-6). e. Ang iyang himaya ug gahum mahangturon ug dili mausab-usab (mga bersi- kulo 8, 12).
Leksyon 37 Si Pablo miingon nga ang Anak sa Dios, kinsa " gihimo nga labawng maayo kay sa mga anghel" (Mga Hebreohanon 1:4), siya usab "gihimo nga ubos og diyutay kay sa mga anghel" (Mga Hebreohanon 2:9). Sa unsa nga paagi nga si Jesus " gihimo nga ubos og diyutay kay sa mga anghel"? (Tan-awa sa Mosiah 13:34-35. Siya mianhi sa yuta nga mortal ug nga moagi sa kasakit ug kamatayon.) Ngano nga kini gikinahanglan? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 2:9-10, 16-18; 4:15-16; tan-awa usab sa Mateo 23: 10-11.) Si Pablo miawhag sa mga Santos sa pagpuyo sa matarung nga paagi aron sila makasulod ngadto sa kapahulayan sa Dios (Mga Hebreohanon 3:7-19; 4:1-11). Unsa ang gipasabut sa pagsulod ngadto sa kapahulayan sa Dios? (Tan-awa sa D&P 84:23-24; 3 Nephi 27:19.) Unsa ang gipasabut ni Pablo kalabot kon ngano nga ang uban nga mga anak sa Israel sa panahon ni Moises wala maka- sulod ngadto sa kapahulayan sa Dios? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 3:7-11, 16-19; 4:1-2.) Sa unsa nga paagi nga kita makatabang sa usag usa nga mahi- mong takus sa pagsulod ngadto sa kapahulayan sa Dios? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 3:13-14; 4:11; Alma 13:12-13, 16.) 2. Ang Melchizedek Priesthood kabahin sa kahingpitan sa ebanghelyo. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Hebreohanon 5; 6:20; 7. Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod kon sa unsa nga paagi nga ang usa ka tawo makadawat ug makagamit sa awtoridad sa priesthood? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 5:1-4.) Ngano nga ang usa ka tawo nga naghupot sa priesthood "pagatawgon sa Dios" kay sa mangunay sa [pagpahiluna] sa iyang kaugalingon sa maong katungdanan"? Unsa nga awtoridad sa priesthood ang anaa sa balaod ni Moises? (Ang Aaronic Priesthood, nga gitawag usab og Levitical, ubos, o igpangandam nga priesthood. Tan-awa sa D&P 84:25-27.) Unsa nga pagtugot sa priesthood ang gihuptan ni Jesukristo? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 5:5-6; 6:20.) Ipasabut nga sa dihang si Jesus miabut ug mituman sa balaod ni Moises, siya usab mipahiuli sa Melchizedek Priesthood. Ngano nga kini gikinahanglan man? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 7:11. Ang Aaronic Priesthood walay awtori- dad sa pagpahigayon sa tanang mga ordinansa nga gikinahanglan alang sa kaluwasan.) "Dili ang balaod ni Moises ni ang Aaronic priesthood nga maoy nag-adminis- trar niini ang makahimo sa pagdala sa mga anak sa Dios ngadto sa kahingpi- tan. Ang Aaronic Priesthood usa ka ubos, ug kini mag-alagad sa igpangandam nga ebanghelyo lamang. Ang Melchizedek Priesthood, sa laing bahin, mao ang labaw nga priesthood, gitahasan sa pagpangalagad sa mga ordinansa sa ebanghelyo diha sa kahingpitan niini ug makahimo sa atong mga kinabuhi nga putli aron kita makasulod pag-usab ngadto sa atubangan sa Ginoo" (The Life and Teachings of Jesus and His Apostles [manwal sa Church Educational System, 1979], 385-86; tan-awa usab sa D&P 107:18-20). Nganong ato mang gitawag nga Melchizedek Priesthood ang labaw nga priesthood? (Tan-awa sa D&P 107:2-4.) Sa unsa nga paagi nga ang mga miyembro sa Simbahan karon napanalanginan pinaagi sa pagbaton sa Melchizedek Priesthood ingon man usab sa Aaronic Priesthood? Sa unsa nga paagi nga ang priesthood nakapanalangin sa inyong kinabuhi? 199
200 3. Ang ebanghelyo ni Jesukristo mao ang bag-o nga pakigsaad tali sa Dios ug sa iyang mga anak. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Hebreohanon 8:1-10:18. Ipasabut nga si Pablo mipahinumdom sa mga miyembro sa Simbahan nga ang pagsimba ubos sa balaod ni Moises gipunting ngadto ni Ginoong Jesukristo. Sumala sa Mga Hebreohanon 8:5, unsa ang gisulti sa Ginoo nga buhaton ni Moises samtang nagtukod sa tabernakulo nga pagagamiton sa mga Israelita alang sa pagsimba? (Ipasabut nga ang mga tulumanon diha sa tabernakulo nagsimbolo sa "langitnong mga butang" ingon sa gilatid sa ubos.) Ordinansa diha sa tabernakulo: Unsa ang gisimbolo niini: a. Ang mga pari mihalad og mga hayop ingon nga mga sakripis- yo ngadto sa Dios (Mga Hebreohanon 10:1-4, 11). Si Jesus mihalad sa iyang kaugali- ngon ingon nga sakripisyo alang sa atong mga sala (Mga Hebreohanon 9:26-28; 10:4-12). b. Ang mga pari mibutang sa dugo gikan sa gihalad nga hayop diha sa altar aron pagsimbolo sa paghugas ug paglimpyo sa mga katawhan (Mga Hebreohanon 9:6-7, 19-23). Ang dugo ni Jesus, nga gipaagas atol sa Pag-ula, mihugas ug milim- pyo kanato gikan sa sala (Mga Hebreohanon 9:11-15). c. Ang halangdong pari misulod ngadto sa mga tabil sa Balaan sa mga Balaan (Mga Hebreohanon 9:1-7). Si Jesus ang labing halangdon nga pari, misulod ngadto sa tabil sa langit mismo (Mga Hebreohanon 9:24). Si Pablo mipasabut nga ang balaod ni Moises mao ang daan nga pakigsaad tali sa Dios ug sa iyang mga katawhan (Mga Hebreohanon 8:9; tan-awa usab sa Mga Taga-Galacia 3:24-25). Unsa ang bag-o nga pakigsaad nga gidala ni Jesukristo? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 8:6-8, 10-13. Ang kahingpitan sa ebanghelyo.) Itudlo nga ang daan nga pakigsaad anaa sa Daang Tugon diha sa Biblia, samtang ang bag-o nga pakigsaad gihulagway diha sa Bag-ong Tugon. Ngano nga ang daan nga pakigsaad dili makahimo sa paghingpit sa mga nagbuhat niini? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 10:1-4.) Ngano nga ang bag- o nga pakigsaad makahatag kanato ug mas dako nga paglaum alang sa kahingpitan? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 10:9-18.) 4. Kadtong kinsa mipakita sa ilang hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo makapanunod og luna diha sa gingharian sa Dios. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Hebreohanon 10:19-11:40. Itudlo nga human mapasabut ni Pablo ang mga paagi diin ang kahingpitan sa ebanghelyo mao ang mas hingpit nga balaod nga gipuli sa balaod ni Moises, siya miawhag sa mga Santos sa pagsunod niining "bag-o ug
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 37 buhi nga agianan" pinaagi sa pagpakita sa ilang hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo (Mga Hebreohanon 10:19-22). Unsa ang una, o pinaka sukaranan nga baruganan sa ebanghelyo? (Tan-awa sa Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:4.) Unsa ang hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 11:1; Alma 32:21; Ether 12:6.) Sa unsa nga paagi nga ang hugot nga pagtuo labaw pa kaysa pagtuo? Ngano nga ang hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo mahinungdanon man sa atong kaluwasan? Si Pablo mihatag og daghan nga mga ehemplo sa mga katawhan kinsa naka- kab-ot sa dagko nga mga butang pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo? Kinsa ang iyang gihisgutan? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 11:4-12, 17-34.) Ilista diha sa pisara ang mga ngalan nga iyang gisulti, ug hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang lihok sa matag tawo nagkinahanglan og hugot nga pagtuo. Ikaw mahimo nga mobahinbahin sa mga sakop sa klase ngadto sa gagmayng mga grupo alang niini nga panaghisgutan. Sugoa ang kada grupo sa paghuna- huna og pipila ka mga tawo nga gihisgutan diha sa Mga Hebreohanon 11. Hatagi ang kada grupo og pipila ka mga minuto aron paghisgut kon sa unsa nga paagi nga ang mga lihok sa mga tawo nagkinahanglan og hugot nga pag- tuo, ug dayon sugoa ang kada grupo sa paghatag og minubo nga pahayag mahitungod sa ilang nahimong mga konklusyon. Si Pablo usab mitudlo nga ang hugot nga pagtuo makatabang kanato sa mga panahon sa kakulian o panagsumpaki (Mga Hebreohanon 11:32-38). Sa unsa nga paagi nga ang hugot nga pagtuo nakatabang kaninyo sa pag-atubang sa kalisdanan? Unsa ang uban nga mga panalangin nga kamo (o usa nga inyong nailhan) nakadawat pinaagi sa pagpakita sa inyong hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo? Itudlo nga kita bulahan gyud nga makapuyo sa panahon diin ang kahingpitan sa ebanghelyo anaa. Ipamatuod nga ang kaluwasan moabut pinaagi sa hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo ug sa pagkamasulundon sa iyang mga sugo sa gipahiuli nga ebanghelyo. Ang mosunod nga materya makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o sa tanan niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Ang Dios motuman sa iyang mga saad Unsa ang gitudlo sa Mga Hebreohanon 6:10-19 mahitungod sa mga saad sa Dios ngadto sa Iyang mga anak? Unsa ang gitudlo sa bersikulo 15 mahitungod sa relasyon tali sa paglahutay sa mga pagsulay ug pagdawat sa mga saad gikan sa Dios? (Tan-awa usab sa D&P 82:10.) Unsa nga mga kasinatian ang inyong nasinati uban sa Dios nga mituman sa iyang mga saad diha kaninyo? 2. "Kay ang Ginoo nagapanton kaniya nga iyang ginahigugma" (Mga Hebreohanon 12:6) Ipabasa sa mga sakop sa klase ang Mga Hebreohanon 12:5-11. 201
202 Giunsa sa Ginoo pagpanton kanato? Sa unsa nga paagi nga ang pagpanton gikan sa Ginoo "alang sa atong kaayohan"? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 12:10; D&P 61:8; 95:1; 101:5.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit sa pagpanton ingon nga kahigayunan sa pagkat-on ug sa pagtubo? (Dapita ang mga sakop sa klase sa pagsulti mahitungod sa mga panahon diin ang Ginoo mipanton kanila ug unsa ang ilang nakat-unan gikan niini nga kasinatian.
"Nanghimatuod Ikaw Kanako" Leksyon 38 Mga Buhat 21-28 Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa pagsunod sa ehemplo ni Pablo ug sa matinud-anon nga mga saksi ni Jesukristo bisan anaa sa taliwala sa mga pagsulay ug kalisdanan. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Buhat 21:1-22:21. Bisan pa sa mga pagsupak sa iyang mga kauban, kinsa nahadlok alang sa iyang kinabuhi, si Pablo miadto sa Jerusalem. Siya mitaho sa iyang misyonaryo nga mga panaw ngadto sa iyang mga kaigsoo- nan didto. Siya miadto sa templo ug siya gidala sa mga nasuko nga mga panon sa katawhan. Ang labaw nga kapitan midakop kaniya apan mitugot kaniya sa pagsulti ngadto sa mga katawhan. Si Pablo misulti mahitungod sa iyang pagkakabig sa ebanghelyo ni Jesukristo. b. Mga Buhat 22:22-23:35. Ang panon sa mga katawhan misalikway ni Pablo ug nagtinguha sa iyang kinabuhi. Ang labaw nga kapitan mikuha ni Pablo gikan sa panon sa katawhan ug mibutang kaniya diha sa kastilyo. Sa sunod adlaw ang labaw nga kapitan midala ni Pablo sa atubangan sa Sanhedrin. Lain pa nga panag-away ang nahitabo ug ang labaw nga kapitan mikuha pag-usab ni Pablo ug mipadala kaniya ngadto sa kastilyo. Nianang gabhiona ang Ginoo mipakita ngadto ni Pablo ug misulti kaniya nga siya gitawag aron sa paghatag og pagsaksi sa Roma ingon man sa Jerusalem. Sobra sa 40 ka mga Judeo sa tago naglaraw sa pagpatay kaniya, ug siya gidala ngadto ni Felix, ang gobernador, aron maluwas sa kakuyaw. c. Mga Buhat 26. Human sa daghan nga mga tuig sa pagkaginukod ug pagka- bilanggo, si Pablo gidala aron magpamatuod sa atubangan ni Haring Agripa. Si Agripa misalikway sa pagpamatuod ni Pablo ug mipadala kaniya ngadto sa Roma aron ipakita ni Cesar. d. Mga Buhat 27-28. Nalunod ang gisakyang barko ni Pablo sa iyang pagpai- ngon sa Roma human ang kapitan sa barko mibaliwala sa iyang tambag. Sa dihang sa katapusan siya miabut sa Roma, siya gibilanggo, apan siya nagsangyaw sa tanan kinsa maminaw. 2. Kon ang mosunod nga mga materyal anaa, gamita kini sa panahon sa leksyon: a. "Paul - A Chosen Vessel," onse ka minuto nga bahin sa New Testament Video Presentations (53914). Tan-awag una kini nga bahin, kon mahimo, aron ikaw mahibalo kanus-a ipahunong ang video alang sa panaghisgutan. b. Usa ka mapa sa panaw ni Pablo ngadto sa Roma (mapa 13 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa; mapa 22 sa mga naimprinta sa wala pay 1999). 3. Sugyot alang sa pagtudlo: "Mahinungdanon nga kadtong kinsa imong gitud- loan mabusog, nga sila matudloan og usa ka butang. Matag higayon nga sila 203
Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 204 motambong sa klase kinahanglan nga sila adunay labing ubos bisag usa lang ka hunahuna, usa ka ideya, kadasig nga ilang maangkon tungod sa ilang pag- tambong sa klase. Mahimong gamay lang kini nga hunahuna, yano lamang - sa tinuod lang, kon mas daling sabton kana nga ideya, mas dako kag nahimo" (Boyd K. Packer, Teach Ye Diligently [1975], 154). Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Aduna bay usa ka tawo diha sa kasulatan, nga sa inyong hunahuna ikasinabut ninyo, tungod sa managsama nga mga hunahuna, mga kasinatian, o mga kahimtang? Ngano nga kamo mobati og piho nga pagkasuod niining tawhana? Tuguti ang daghan nga mga sakop sa klase sa pagkomentaryo. Dayon itudlo nga pinaagi sa paghinumdom sa iyang mga kasinatian human sa Unang Panan- awon, si Propeta Joseph Smith mibati nga ang iyang mga kasinatian sama ngad- to sa kang Apostol Pablo. Ipabasa sa mga sakop sa klase ang Joseph Smith--Kasaysayan 1:23-25 aron makahibalo kon ngano. Ipasabut nga ang pagpakita ni Apostol Pablo sa atubangan ni Haring Agripa maoy usa sa mga panghitabo nga pagahisgutan niini nga leksyon. Diha niini nga kahimtang ug sa tibuok niyang pagpanaw isip usa ka misyonaryo, bisan pa sa pagsalikway ug pagpanggukod, si Pablo nagpabilin nga lig-on sa iyang hugot nga pagtuo ug maisugon nga mihatag sa iyang pagpamatuod ni Jesukristo. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga kita makapalambo sa atong kadasig ug hugot nga pagtuo ingon ka lig-on sa kang Pablo. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagsulti sa mga higayon nga sila madasigong mihatag sa ilang pagpamatuod pinaagi sa ilang mga pulong ug mga lihok. 1. Si Pablo mitaho sa iyang pagpanaw ug miatubang sa masuk-anong mga panon sa katawhan sa Jerusalem. Kon ikaw naggamit sa video nga "Paul - A Chosen Vessel," ipasundayag ang unang bahin karon. Ihunong ang video human ang tigsaysay mosulti, "Siya mituman sa mga pulong sa Ginoo nga siya modala sa iyang ngalan sa atubangan sa mga hari ug mga magmamando" (sa panahon niini nga mga pulong, si Pablo gikuyogan sa daghan nga mga sundalo paingon sa alagian.) Tukia ang Mga Buhat 21:1-22:21. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa mga pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga human sa tulo ka malampuson nga misyonaryong mga panaw nga maoy hinungdan nga nalukop niya ang tibuok kagamhanan sa Roma, si Pablo mibalik sa Jerusalem, bisan tuod siya nakahibalo nga makuyaw ang pagbuhat sa ingon. Ngano nga ang mga higala ni Pablo misulay sa pagpugong kaniya pagbalik sa Jerusalem? (Tan-awa sa Mga Buhat 21:10-12.) Giunsa ni Pablo pagtubag ang
Leksyon 38 mga kabalaka sa iyang mga higala? (Tan-awa sa Mga Buhat 21:13.) Sa unsa nga paagi nga kini nagpakita sa pasalig ni Pablo ngadto ni Kristo? Unsa ang gibuhat ni Pablo human sa usa ka adlaw nga pag-abut sa Jerusalem? (Tan-awa sa Mga Buhat 21:17-19.) Sa unsa nga paagi nga kini sama ngadto sa buhaton sa mga misyonaryo karon human sila mibalik gikan sa ilang mga misyon? (Sila mitaho sa ilang mga kasinatian sa misyon ngadto sa stake pre- sident ug high council ug kasagaran ngadto sa mga sakop sa ward o branch diha sa katiguman sa sakramento.) Sa unsa nga paagi nga kamo nakakuha og kaayohan gikan sa pagpaminaw kalabut sa uban nga mga kasinatian sa misyonaryo? Daghang mga Kristiyanong Judeo ang misupak sa mga panudlo ni Pablo nga ang kaluwasan moabut pinaagi ni Jesukristo, dili pinaagi sa balaod ni Moises (Mga Buhat 15:1-35). Aron pagpahimuot niini nga mga tawo, ang mga kaigsoonan sa Jerusalem mihangyo ni Pablo sa pag-adto sa templo ug mohimo sa tulumanon sa paghugas ingon nga timailhan nga siya sa giha- pon mituman sa balaod (Mga Buhat 21:20-25). Unsay nahitabo samtang si Pablo didto sa templo? (Tan-awa sa Mga Buhat 21:26-30. Siya gilabni sa mga panon sa katawhan kinsa mipasangil kaniya nga nagtudlo batok sa balaod ni Moises ug sa paghugaw-hugaw sa templo pinaagi sa pagdala og usa ka dili Judeo ngadto niini.) Sa unsa nga paagi nga si Pablo naluwas gikan niining panon sa katawhan? (Tan-awa sa Mga Buhat 21:31-36.) Unsa ang gibuhat ni Pablo sa dihang ang labaw nga kapitan mitugot kaniya sa pagpakigsulti ngadto sa mga tawo? (Tan-awa sa Mga Buhat 21:37-22:21.) Ngano nga kini nagkinahanglan og kaisug? Ikaw mahimo nga mosugod sa paglista sa pisara sa tanan nga mga higayon diha sa Mga Buhat 21-28 diin gipakita ni Pablo ang dakong kaisug sa iyang pagsaksi ni Jesukristo. Pun-i ang lista kon angay sa panahon sa leksyon. Kanus-a kamo mihatag sa inyong pagpamatuod sa usa sa kahimtang nga nagkinahanglan og kaisug? Sa unsa nga paagi nga kamo nakaangkon og kaisug sa pagbuhat niini? Sa unsa nga paagi nga ang pagkat-on gikan sa mga lihok ni Pablo makatabang kanato sa pagbaton og mas dakong kaisug sa pagpaambit sa atong mga pagpamatuod ngadto sa uban? 2. Si Pablo gidala sa atubangan sa Sanhedrin. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 22:22-23:35. Unsay gibuhat sa mga panon sa mga katawhan, nga diha sa gawas sa templo agig tubag sa istorya ni Pablo mahitungod sa iyang pagkakabig? (Tan-awa sa Mga Buhat 22:22.) Unsa ang katuyoan sa labaw nga kapitan sa iyang pagkuha ni Pablo gikan sa mga panon sa katawhan? (Tan-awa sa Mga Buhat 22:24.) Sa unsa nga paagi nga si Pablo nakalikay sa kastigo? (Tan-awa sa Mga Buhat 22:25-26.) Siya misulti nga siya usa ka Romanhon. Kini nakahatag kaniya og talagsaon nga mga katungod ug mga kahigayunan diha sa Romanhon nga kagamhanan, diin kabahin ang Jerusalem.) Unsa ang unang butang nga gisulti ni Pablo sa dihang siya gidala sa atuba- ngan sa Sanhedrin (ang konseho sa mga Judeo)? (Tan-awa sa Mga Buhat 23:1; ug tan-awa usab sa Mga Buhat 24:16. Tan-awa usab sa D&P 135:4 alang sa 205
206 susama nga pamahayag nga gihimo ni Propeta Joseph Smith.) Unsa sa inyong hunahuna nga ang kang Pablo nga "maayong tanlag sa atubangan sa Dios" nakatabang kaniya niadtong higayona? Dapita ang mga sakop sa klase sa pag- hunahuna unsa nga mga kausaban ang gikinahanglan nga buhaton diha sa ilang kaugalingong mga kinabuhi aron makabaton og usa ka "maayo nga tan- lag sa atubangan sa Dios." Unsa ang gisulti sa Dios sa dihang siya nagpakita ngadto ni Pablo human sa pakisusi nga gihimo sa Sanhedrin ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 23:11.) Sa unsa nga paagi nga ang Ginoo mitabang kaninyo "nga magmadasigon" sa higayon sa mga kalisdanan? Sa adlaw human ang Ginoo nagpakita ngadto ni Pablo, sobra sa 40 ka mga Judeo sa tago nagplano sa pagpatay ni Pablo, nanumpa nga dili mokaon ni moi- num hangtud nga sila magmalampuson (Mga Buhat 23:12-15). Sa unsa nga paagi nga si Pablo gipanalipdan gikan sa ilang plano? (Tan-awa sa Mga Buhat 23:16-35.) Ikaw mahimong motudlo nga kini mao ang ikatulo ka higayon sa pipila lamang ka mga adlaw nga si Pablo gipanalipdan gikan sa kamatayon.) 3. Si Pablo mipamatuod ngadto ni Agripa, apan ang iyang pagpamatuod gisalikway. Basaha ug hisguti ang Mga Buhat 26. Ikaw mahimong mohatag og minubo nga asoy sa mosunod nga kasayuran gikan sa Mga Buhat 24-25: Si Pablo gipa- dala ngadto ni Felix, ang gobernador, ug maisugong mimatuod sa iyang atuba- ngan. Si Pablo nagpabilin nga usa ka binilanggo sulod sa duha ka mga tuig samtang si Felix naglaum nga makadawat og kwarta aron sa pagpagawas kani- ya. Sa dihang si Felix gipulihan ni Festo isip gobernador, ang mga Judeo mihangyo ni Festo nga ipadala si Pablo ngadto sa Jerusalem aron hukman. Si Pablo midumili pag-adto, nahibalo nga didto siya dili makaangkon og kaanga- yan sa paghukom. Hinoon, si Pablo mipakilooy ngadto ni Cesar, ingon nga iyang katungod nga usa ka Romanhon. Si Festo miuyon sa pagpadala ni Pablo ngadto sa Roma, apan si Pablo magpakita una sa atubangan ni Herodes Agripa, ang Romanhon nga gitudlo nga magmamando. Kon ikaw naggamit sa video, ipasundayag ang ikaduha nga bahin karon. Ihunong ang video human sa pamahayag ni Pablo, "Ako nagapangamuyo ngadto sa Dios nga dili ikaw lamang, apan usab ang tanan kinsa nakadungog kanako karon, mamahimo untang ingon kanako, gawas lang niining mga gapus" (sa wala pa kuyugi si Pablo ngadto sa korte ni Haring Agripa). Unsa ang nakapadani kaninyo mahitungod sa mga pulong ni Pablo ngadto ni Haring Agripa? (Tan-awa sa Mga Buhat 26:2-27.) Unsa ang gitubag ni Agripa sa mga pulong ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 26:28.) Unsa ang malagmit nga nakapugong ni Agripa nga mahimong usa ka Kristiyano? Unsa nga mga kinaiya ug uban nga mga problema ang nakapugong sa mga katawhan karon sa pagdawat sa ebanghelyo ni Jesukristo? Sa unsa nga paagi nga ang mga reaksyon ni Festo ug ni Agripa ngadto ni Pablo managlahi? (Tan-awa sa Mga Buhat 26:24, 28. Itudlo nga walay lain kon dili ang hingpit nga debosyon mao ang dawaton sa Ginoo. Bisan tuod nga si Agripa nakamatikod sa mensahe ni Pablo nga katuohan samtang si Festo misalikway dihadiha dayon, silang duha nahagbong sa pagsulay sa hugot nga pagtuo nga gitanyag ni Pablo kanila.)
Panapos Leksyon 38 4. Ang barko nga gisakyan ni Pablo nalunod sa iyang pagpaingon sa Roma. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Buhat 27-28. Ipasabut nga si Agripa andam sa pagpagawas ni Pablo (Mga Buhat 26:32), apan si Pablo nagpakilooy ni Cesar ug busa siya gipadala ngadto sa Roma. Samtang ikaw maghisgut sa mga panaw ni Pablo sa Roma, ipakita ug itudlo ang mahinungda- non nga mga dapit, sama sa Mga Maayong Dunggoanan, diin si Pablo mitambag sa mga katawhan sa pagpabilin alang sa tingtugnaw, ug sa Malta (Melita), diin ang nalunod nga mga pasahero milangoy paingon sa baybayon. Unsa ang nahitabo sa dihang ang kapitan sa barko misalikway sa mga pasidaan ni Pablo nga hilabihan kakuyaw ang paglawig gikan sa Mga Maayong Dunggoanan? (Tan-awa sa Mga Buhat 27:7-20.) Unsa ang nakahimo sa kapitan sa pagsalikway sa tambag ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Buhat 27:11-12.) Ngano nga ang uban kanato usahay mosalikway sa mga tambag sa mga lider sa Simbahan? Sa unsa nga paagi nga ikaw nakakat-on sa kamahinungdanon sa pagsunod sa mga tambag sa mga lider sa Simbahan? Sa unsa nga paagi nga si Pablo nahibalo nga ang tanan nga mga pasahero moabut sa daplin nga luwas, bisan tuod ang sakayan maguba tungod sa unos? (Tan-awa sa Mga Buhat 27:21-26.) Sa unsa nga paagi nga kini nga panagna natuman? (Tan-awa sa Mga Buhat 27:27-44.) Sa unsa nga paagi nga si Pablo migamit sa iyang gahum sa priesthood sam- tang didto sa isla sa Malta? (Tan-awa sa Mga Buhat 28:7-9.) Unsa ang gisug- yot niini nga panghitabo mahitungod sa katuyoan sa gahum sa priesthood? Sa unsa nga paagi nga ang pagtahud sa priesthood makatabang kanato nga mahimong mga saksi ni Kristo? Human sa pipila ka mga bulan, si Pablo sa katapusan miabut sa Roma, diin siya gibilanggo pag-usab. Unsay iyang gihimo aron nga kining mga kalisda- nan makahatag kaniya og kaayohan? (Tan-awa sa Mga Buhat 28:16-31. Siya gihatagan og kagawasan, busa siya migugol sa iyang panahon sa pagtudlo sa ebanghelyo ug sa pagpamatuod ni Kristo.) Unsa ang atong makat-unan gikan ni Pablo mahitungod sa iyang pagkamatinud-anon nga saksi ni Jesukristo? (Kon imong nalista sa pisara ang mga panahon nga si Pablo mipakita og kaisug sa pagkamatinud-anon nga saksi, itudlo kini.) Kon ikaw naggamit sa video, ipasundayag ang nahabilin karon. Ipasabut nga ang mga historyan nagtuo nga si Pablo namatay sama sa kama- tayon sa martir didto sa Roma sa mga A.D. 65. Sa iyang tibuok nga kinabuhi, siya mituman sa iyang responsibilidad ingon nga Apostol nga "panglakaw kamo ug himoa ninyong mga tinun-an ang tanan nga mga kanasuran" (Mateo 28:19). Siya mituman usab sa panagna sa Ginoo nga siya mosangyaw sa ebanghelyo "sa atubangan sa mga Hentil, mga hari, ug mga anak sa Israel" (Mga Buhat 9:15). Siya usa ka matinud-anon nga saksi ni Kristo bisan pa sa mga pagdaug-daug sa pulong ug sa pisikal sa dili makiangayon nga pagkabi- langgo, ug mga katalagman sa kinaiyahan. Ipamatuod nga kon kita mosunod sa ehemplo ni Pablo pinaagi sa pagkamatinud- anon nga mga saksi ni Jesukristo sa tanan nga mga kahimtang, siya mohatag kanato sa kalig-on sa paglahutay sa atong mga pagsulay. 207
Dugang nga Ideya sa Pagtudlo 208 Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit niini nga ideya isip kabahin sa leksyon. Pagribyu sa kinabuhi ni Pablo Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makadayeg kon giunsa ni Pablo pagtuman ang iyang misyon sa kinabuhi sa pagmatuod ni Kristo, ipaabli nila ang Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan ubos sa "Pablo." Papilia ang matag sakop sa klase og usa ka hitabo sa kinabuhi ni Pablo sa dihang siya mimatuod ni Kristo. (Ang mga hitabo nga wala malista diha sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan mahimo usab nga magamit. Dapita ang matag sakop sa klase sa pag- paambit sa ilang napili ngadto sa klase, ug ilista ang tanan nga mga nahitabo diha sa pisara. Dayon hangyoa ang mga sakop sa klase sa pag-abli ngadto sa mga mapa sa mga panaw ni Pablo (mapa 13 sa LDS nga edisyon sa Biblia nga giimprinta niadtong 1999 o lapas pa; mga mapa 19-22 sa mga naimprinta sa wala pay 1999) ug ipatan-aw kon diin nahitabo ang matag hitabo. Tabangi ang mga sakop sa klase sa pagribyu sa tukma nga mga kasulatan kon kinahanglan aron pagtino sa dapit nga nahitaboan.
"Alang sa Paghingpit sa mga Santos" Leksyon 39 Mga Taga-Efeso Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut nga ang paagi sa "paghingpit ... sa mga santos" (Mga Taga-Efeso 4:12) nagkinahanglan nga kita mopalambo sa atong hugot nga pagtuo diha ni Kristo, mosunod sa mga panudlo sa mga apostoles ug mga propeta, ug manalipod sa atong mga kaugalingon gikan sa pagkadautan sa kalibutan. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Taga-Efeso 1:9-10. Si Pablo mitudlo nga ang katuyoan sa dispensasyon sa kahingpitan sa panahon mao ang "paghiusa sa tanan nga mga butang diha ni Kristo." b. Mga Taga-Efeso 2:12-22; 4:1-16. Si Pablo mitudlo nga si Jesukristo mao ang atong bato nga tukuranan. Siya mitudlo nga ang Ginoo mihatag kana- to sa mga apostoles ug mga propeta aron pagtabang kanato nga mahimong hingpit ug moabot ngadto sa "pagkahiusa sa hugot nga pagtuo." c. Mga Taga-Efeso 5:22-29; 6:1-4. Si Pablo mitudlo sa panginahanglan alang sa panaghiusa tali sa bana ug asawa ug tali sa mga ginikanan ug mga anak. d. Mga Taga-Efeso 4:21-32; 6:10-18. Si Pablo mitudlo nga kita kinahanglan "mosul-ob sa bag-ong pagkatawo" ug "mosul-ob sa tibuok hinagiban sa Dios" aron sa pagpanalipod kanato gikan sa pagkadautan sa kalibutan. 2. Dugang nga basahonon: Juan 17:11; Mosiah 18:21-22; Doktrina ug mga Pakigsaad 27:15-18; 38:25-27; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Kapaigoan," 126. 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala diha sa klase og hilo (mga 1 ngadto sa 3 ka pye ang gitas-on) ug pisi nga susama ang gitas-on. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang pagmarka sa kasulatan makatabang sa mga magtutudlo ug mga sakop sa klase sa pag-ila sa mahinungdanon nga mga pulong, mga ideya, mga tawo, ug mga panghitabo. Ikaw makaawhag sa mga sakop sa klase sa pagmarka sa ilang mga kasulatan pinaagi sa pagtudlo sa mahinungdanon nga mga baruganan, paghatag og mga ikatandi nga pakisay- ran, o pagsulti unsa ang imong gisulat diha sa margin sa imong kasulatan. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita sa mga sakop sa klase ang hilo ug pisi (tan-awa sa seksyon sa "Pagpangandam"). 209
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 210 Unsa ang anaa sa hilo ug sa pisi nga komon sa duha? ( Ang duha gibuhat sa lanot o sa lubid nga materyal.) Sa unsa nga paagi nga sila magkalahi? (Ang hilo usa lang ka lanot, samtang ang pisi gibuhat sa daghan nga mga lanot nga gilubid.) Hain niini nga mga butang ang mas lig-on? Ipasabut nga, sama sa usa ka hilo, kita huyang kon kita magdepende lang sa atong mga kaugalingon. Hinoon, sama sa pisi, kita mahimong mas lig-on kon kita makighiusa sa uban diha sa hugot nga pagtuo ug pagkamatarung. Sa iyang sulat ngadto sa Mga Taga-Efeso, si Pablo mihatag og gibug-aton sa kamahinung- danon sa "paghingpit ... sa mga santos" ug pagkab-ot sa "paghiusa diha sa hugot nga pagtuo" (Mga Taga-Efeso 4:12-13). Kini nga leksyon maghisgut sa unsa nga paagi nga isip mga pamilya ug isip Simbahan kita makapaduol ngadto sa pagkahingpit ug paghiusa pinaagi sa pagsalig sa Manluluwas, pagsunod sa mga apostoles ug mga propeta, pagpalambo sa lig-on nga mga pamilya, ug pagsul-ob sa tibuok hinagiban sa Dios. Sa mainampoong paagi pagpili og mga tudling ug mga pangutana sa kasulatan nga mas makatubag sa mga panginahanglan sa mga sakop sa klase. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Ang dispensasyon sa kahingpitan sa mga panahon Basaha ug hisguti ang Mga Taga-Efeso 1:9-10. Diha sa unang kapitulo sa Mga Taga-Efeso, si Pablo naghisgut kabahin sa "dis- pensasyon sa kahingpitan sa panahon" (Mga Taga-Efeso 1:10). Unsa man ang dispensasyon sa ebanghelyo? (Usa ka tagal sa panahon diin ang Ginoo adunay dili mokubos usa ka sulugoon dinhi sa yuta kinsa naghupot sa mga yawe sa priesthood ug nga gitugutan sa pagpangalagad sa ebanghelyo. Tan-awa sa Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Kapaigoan", 126. Unsa man ang dispensasyon sa kahingpitan sa panahon? (Ang dispensasyon nga nagsugod sa pagpahiuli sa ebanghelyo ug sa kapunongan sa Simbahan pinaagi ni Joseph Smith.) Ngano nga ang atong dispensasyon gitawag nga kahingpitan sa panahon? Si Presidente Gordon B. Hinckley mitudlo: "Ikaw ug ako nakasinati sa talag- saon ug maanindot nga mga panalangin sa dispensasyon sa kahingpitan sa panahon. Karon nga panahon ug higayon gipahiuli dinhi sa yuta ang tanan nga mga baruganan, mga gahum, mga panalangin, ug mga yawe sa tanan nga nag-una nga mga dispensasyon" (sa Conference Report, Abr. 1992, 98; o Ensign, Mayo 1992, 70). Unsa ang gisulti ni Pablo nga buhaton sa atong Langitnong Amahan niini nga dispensasyon? (Tan-awa sa Mga Taga-Efeso 1:9-10.) Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabut sa "maghiusa sa tanan nga butang diha ni Kristo"? Unsa ang uban nga butang nga gihiusa sa atong panahon karon? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa mga kasulatan, mga miyembro sa Simbahan, mga talaan sa mga patay, ug mga pamilya nga gibugkos diha sa templo.) Sa unsa nga paagi kita makatabang niini nga proseso sa paghiusa?
Leksyon 39 2. Si Jesukristo ingon nga atong bato nga tukuranan Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Mga Taga-Efeso 2:12-22 ug 4:1-16. Itandi ang Mga Taga-Efeso 2:12 ug 2:19. Giunsa paghulagway ni Pablo ang mga kausaban nga nahitabo niadtong kinsa midawat ug misunod sa Manluluwas? Sa unsa nga paagi nga kamo nakakita niining sama nga mga kasulatan diha sa inyong kaugalingon o sa uban? Sa unsa nga paagi nga ang inyong pagpakig-uban sa uban nga mga miyembro sa Simbahan ingon nga "katagi-lungsod" diha sa ebanghelyo nakapanalangin sa inyong kinabuhi? Unsa ang gipasabut ni Pablo sa pagtulun-an nga si Jesukristo mao ang "punoan nga bato nga tukuranan" sa Simbahan? (Mga Taga-Efeso 2:20). (Kon kinahang- lanon, ipasabut nga ang bato nga tukuranan mao ang sukaranan nga bato nga gibutang diha sa suok diin ang duha ka mga bongbong mag-abot. Ang bato nga sukaranan mahinungdanon alang sa kalig-on sa paghiusa sa usa ka estruk- tura.) Sa unsa nga paagi nga si Jesukristo nahimong bato nga tukuranan sa inyong hugot nga pagtuo? Unsa ang gitudlo ni Pablo diha sa Mga Taga-Efeso 2:20 ug 4:11-14 mahitungod sa kamahinungdanon sa mga apostoles ug mga propeta? Ngano nga ang buhi nga mga apostoles ug mga propeta mahinungdanon diha sa tinuod nga Simbahan? Unsa ang uban nga mga pagtulun-an gikan sa mga apostoles ug mga propeta sa ulahing mga adlaw nga nakatabang kanato sa pagtubo ngadto sa kahingpitan ug paghiusa? (Ikaw mahimo nga molista sa mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.) Si Presidente Boyd K. Packer mitudlo: "Nga ang pagpangalagad sa mga propeta ug mga apostoles magdala kanila sa bisan kanus-a ug kanunay ngadto sa pani- malay ug sa pamilya.... Ang pinakaimportante nga katuyoan sa tanan natong gitudlo mao ang paghiusa sa mga ginikanan ug mga anak diha sa hugot nga pagtuo diha ni Ginoong Jesukristo, nga sila malipayon sa panimalay, mabug- kos diha sa mahangturong kaminyoon, madugtong ngadto sa ilang kagikan, ug makasiguro sa kahimayaan diha sa atubangan sa atong Langitnong Amahan" (sa Conference Report, Abr. 1995, 8; o Ensign, Mayo 1995, 8). Unsa ang gipasabut ni Pablo pinaagi sa pagtudlo nga adunay "usa ka Ginoo, usa ka hugot nga pagtuo, usa ka bunyag"? (Mga Taga-Efeso 4:5). Ngano nga mahinungdanon nga kita mahiusa sa atong pagsabut ug pagtudlo sa sukara- nan nga mga doktrina sa Simbahan? 3. Ang paghiusa tali sa bana ug asawa ug tali sa mga ginikanan ug mga anak Basaha ug tukia ang Mga Taga-Efeso 5:22-29; 6:1-4. Unsa nga mga pagkomparar ang gigamit ni Pablo sa dihang siya mihulagway sa relasyon tali sa bana ug asawa? (Tan-awa sa Mga Taga-Efeso 5:22-29.) Unsa ang makat-unan sa mga bana ug mga asawa gikan niini nga pagkomparar aron pagtabang kanila sa pagpalambo og mas dakong gugma ug paghiusa diha sa ilang kaminyoon? (Hisguti ang piho nga mga paagi sa pagpakita ni Jesus sa iyang gugma alang sa Simbahan ug sa unsa nga paagi nga magamit matag adlaw diha sa kaminyoon. Mahimo nimong ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.) 211
212 Si Presidente Spencer W. Kimball mitudlo: "Inyo bang mabasahan diha sa tanang balaan nga mga kasulatan diin si Ginoong Jesukristo mipakyas sa iyang simbahan?... Siya ba matinud-anon? Siya ba matinuoron? Aduna bay maayo ug nahiangay nga wala niya ihatag? Unya kana mao ang atong gipa- ngayo - unsa ang iyang gipangayo gikan sa usa ka bana.... "... Kamo ba makahunahuna kon giunsa niya paghigugma ang Simbahan? Ang matag gininhawa mahinungdanon ngadto kaniya. Ang matag pagtubo, ang matag tawo, bililhon alang kaniya. Siya mihatag ngadto niadtong mga katawhan sa iyang tanan nga kusog, sa iyang tanan nga gahum, sa iyang tanan nga kaikag. Siya mihatag sa iyang kinabuhi--unsa pa ang labaw nga ikahatag sa usa?" (Men of Example [pakigpulong nga gihatag ngadto sa mga magtutudlo sa relihiyon, 12 sa Sept. 1975], 4-5). Unsa ang tambag ni Pablo ngadto sa mga anak diha sa Mga Taga-Efeso 6:1-3? Ngano nga kini nga tambag mahinungdanon karon? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan tungod sa pagtahud sa inyong mga ginikanan? Unsa ang gipasabut ni Pablo sa dihang siya mitambag sa mga ginikanan sa pagmatutu sa anak pinaagi "sa pagbansay ug pagpahimatngon gikan sa Ginoo"? (Mga Taga-Efeso 6:4). Sa unsa nga paagi nga ang mga ginikanan makabansay sa ilang mga anak sa espirituhanon nga paagi? Sa unsa nga paagi nga ang mga ginikanan makasunod sa ehemplo sa Ginoo kon magpahimat- ngon sa mga anak? Sa unsa nga paagi nga ang tambag ni Pablo ngadto sa mga ginikanan ug mga anak makatabang sa pagpalig-on sa relasyon sa pamilya ug makapatun- hay sa panaghiusa diha sa panimalay? Unsa nga tambag ang gihatag kanato sa mga apostoles ug mga propeta sa ulahing mga adlaw mahitungod sa mga pamilya? Dapita ang mga sakop sa klase sa paghisgut sa bag-ohay nga tam- bag nga gihatag sa kinatibuk-ang komperensya, diha sa uban nga mga miting o mga fireside, ug diha sa mga artikulo sa magasin sa Simbahan. Diha sa "Ang Banay: Usa ka Pamahayag ngadto sa Kalibutan," ang Unang Kapangulohan ug ang Korum sa Napulog duha ka mga Apostoles mitudlo nga ang "kalipay diha sa kinabuhi sa panimalay labing mapaabut nga mahi- mong makab-ot kon kini gitukod ug gipalungtad diha sa baruganan sa hugot nga pagtuo, pag-ampo, paghinulsol, pagpasaylo, pagtahud, gugma, kalooy, buhat, ug makaayo sa lawas nga kalihokan sa paglingaw-lingaw" (Ensign, Nob. 1995, 102). 4. Pagsul-ob sa "bag-ong pagkatawo" ug "sa tibuok hinagiban sa Dios" Basaha ug hisguti ang Mga Taga-Efeso 4:21-32 ug 6:10-18. Unsa ang gipasabut ni Pablo sa dihang siya miawhag sa mga taga-Efeso sa "pagsul-ob sa bag-ong pagkatawo"? (Mga Taga-Efeso 4:24). Unsa ang uban nga mga kinaiya sa mga katawhan kinsa nahimong "bag-o" pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo? (Tan-awa sa Mga Taga-Efeso 4:21-32.) Samtang nag-awhag sa mga Santos sa pagsul-ob sa hinagiban sa Dios, si Pablo mipasidaan kanila batok sa daghan nga mga matang sa dautan nga mga impluwensya (Mga Taga-Efeso 6:10-12). Unsa ang ubang dautan nga mga impluwensya niini nga kinabuhi?
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 39 Unsa ang nagkalainlain nga mga piraso sa unsay gitawag ni Pablo nga hinagi- ban sa Dios? Unsa ang girepresentaran sa matag piraso? (Tan-awa sa Mga Taga- Efeso 6:13-18; D&P 27:15-18. Ikaw mahimo nga molista sa mga tubag diha sa pisara ubos sa mga ulohan Hinagiban ug Gipaila.) Sa unsa nga paagi nga ang matag piraso sa hinagiban sa Dios makapanalipod kanato batok sa impluwen- sya ni Satanas? Unsa ang atong mabuhat aron pagsul-ob niini nga hinagiban matag adlaw? Ipamatuod nga ang Ginoo mitukod sa iyang Simbahan, nga adunay mga aposto- les ug mga propeta, aron pagtabang kanato nga mahimong sama kaniya ug makabalik sa pagpuyo uban kaniya. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpani- nguha nga maghiusa alang sa "panghingpit sa mga Santos" pinaagi sa pagsunod sa mga pagtulun-an diha sa Mga Taga-Efeso. Ang mosunod nga materyal makadugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimong mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Isul-ob ang tibuok hinagiban sa Dios" (Mga Taga-Efeso 11) Ipasundayag ang "The Whole Armor of God," trese ka minutos nga bahin gikan sa New Testament Video Presentations (53914). Unya ipangutana ang mosunod: Unsa nga mga kakuyaw ang giatubang sa mga sundalo diha sa video? Unsa nga mga kakuyaw ang giatubang sa mga batan-on? Sa unsa nga paagi nga ang sakop sa matag pundok napanalanginan tungod sa pagsul-ob sa ilang hinagiban? 2. Pag-ampo alang sa mga lider sa Simbahan Basaha ang Mga Taga-Efeso 6:18-20. Ngano sa inyong hunahuna nga si Pablo mihangyo sa mga taga-Efeso sa pag-ampo alang kaniya? Kanus-a nga kita nalig- on pinaagi sa mga pag-ampo sa uban? Ngano nga mahinungdanon nga kita mag-ampo alang sa matag usa ug alang sa mga lider sa Simbahan? 3. "Pinaagi sa grasya kamo nangaluwas pinaagi sa hugot nga pagtuo" (Mga Taga- Efeso 2:8) Unsa ang gitudlo ni Pablo diha sa Mga Taga-Efeso 2:8-9 mahitungod kon sa unsa nga paagi nga ang usa ka tawo makadawat sa kaluwasan? Nganong imposible man alang kanato ang pagluwas sa atong mga kaugalingon pinaagi lamang sa atong mga buhat? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 3:23; Mosiah 3:17; Alma 22:14. Ikaw mahimo nga motudlo nga si Pablo kanunay nga mipahi- numdom sa mga Santos nga mga Judeo nga ang mga buhat sa balaod ni Moises dili makapaluwas kanila. Alang sa dugang mga makuti nga panaghis- gutan sa grasya ug mga buhat, tan-awa sa leksyon 36.) 213
Leksyon 40 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 214 "Ako Makahimo sa Tanan nga mga Butang Pinaagi kang Kristo" Mga Taga-Filipos; Mga Taga-Colosas; Filemon Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa pagpalambo sa mga kinaiya sa tinuod nga sumusunod ni Jesukristo. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Mga Taga-Filipos. Si Pablo mipasalamat sa mga Santos sa Filipos sa ilang gipadala nga tabang ngadto kaniya ug nag-awhag kanila nga maghiusa, magmatinud-anon nga mga sumusunod ni Kristo. b. Mga Taga-Colosas 1. Si Pablo mipahinumdom sa mga Santos sa Colosas nga ang katubsanan moabut lamang pinaagi ni Jesukristo. c. Mga Taga-Colosas 2:1-8, 16-23; 3; 4. Si Pablo mitudlo sa mga Santos nga taga-Colosas mahitungod sa mga butang nga kinahanglan ilang buhaton ug sa mga kinaiya nga kinahanglan nga ilang ipalambo ingon nga pinili sa Dios. d. Filemon. Si Pablo miawhag ni Filemon nga magmapasayloon ngadto ni Onesimo, usa ka ulipon nga milayas. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Mga Epistola ni Pablo: Mga Sulat ngadto sa Mga Taga-Filipos," 55; "Mga Sulat ni Pablo: Mga Epistola ngadto sa Mga Taga Colosas," 55; ug "Mga Epistola ni Pablo: Sulat ngadto ni Filemon," 55. 3. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang usa ka outline sa leksyon o basahonon nga kasu- latan mahimong maglangkub og daghan ra kaayo nga mga materyal nga wala nay igong panahon sa paggamit niini sa klase. Samtang ikaw mag-andam sa matag leksyon, sa mainampoong paagi desisyoni hain nga mga doktrina ug mga baruganan ang labing maayong gamiton alang sa imong klase. Ibutang sa imong plano nga kini maoy unahon sa pagtudlo, lakip sa ubang mga bahin sa leksyon kon adunay panahon. Hinuon, samtang ikaw magtudlo, pagmabinati- on ug pagmasulundon sa hunghong sa Espiritu kon suguon ka sa pag-usab sa imong plano. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Isulat diha sa pisara ang pipila ka mahinungdanon nga mga pulong gikan sa ika- trese nga artikulo sa hugot nga pagtuo, sama sa tinuod, matinud-anon, mahiyason, ug dalaygon.
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Unsa nga artikulo sa hugot nga pagtuo ang naglangkub niini nga mga pulong? (Kon ang mga sakop sa klase wala mahibalo, ipatan-aw nila ang Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo, nga makit-an sa katapusan sa Perlas nga Labing Bililhon.) Kon ang mga sakop sa klase nakatubag sa sakto, hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagsulti o pagbasa sa ikatrese nga artikulo sa hugot nga pagtuo. Unya ipasulti pag-usab sa maong sakop sa klase ang unang katungang bahin sa artiku- lo sa hugot nga pagtuo, hangtud sa "mga tambag ni Pablo." Unsa ang "mga tambag ni Pablo"? Asa kini makit-an? Ipaabli sa mga sakop sa klase ang Mga Taga-Filipos 4:8 ug itandi kini ngadto sa ikatrese nga artikulo sa hugot sa pagtuo. Ipasabut nga sa dihang si Joseph Smith misaysay sa mga tambag ni Pablo diha sa ikatrese nga artikulo sa hugot nga pagtuo, siya nagpasabut ngadto sa Mga Taga-Filipos 4:8, nga kabahin sa sulat nga gisulat ni Pablo ngadto sa mga Santos sa Filipos. Ang karon nga leksyon maglangkob niini nga sulat ug sa mga sulat ni Pablo ngadto sa Mga Taga- Colosas ug ni Filemon, diin tanan niini gisulat sa panahon sa iyang pagkabi- langgo didto sa Roma. Kini nga mga sulat naghisgot sa mga hiyas nga kina- hanglan atong palamboon ingon nga matinud-anon nga mga sumusunod ni Jesukristo. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga kini atong magamit karon sama nga kini nagamit sa mga Santos sa panahon ni Pablo. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Si Pablo miawhag sa mga Santos nga taga-Filipos sa pagsunod ni Jesukristo. Hisguti ang mahitungod sa mga sulat ni Pablo ngadto sa Mga Taga-Filipos. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Si Pablo gibilanggo didto sa Roma sa dihang siya misulat ngadto sa Mga Taga- Filipos. Unsa ang reaksyon sa uban nga mga sakop sa Simbahan sa pagkabi- langgo ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Taga-Filipos 1:12-18.) Sa unsa nga paagi nga kamo natabangan pinaagi sa pagkakita o pagkadungog sa uban kinsa mga maisugon diha sa pag-alagad sa Ginoo? Diha sa Mga Taga-Filipos 2:2-3, unsa ang gitambag ni Pablo nga buhaton sa mga miyembro sa Simbahan? Sa unsa nga mga paagi nga ang mga miyembro sa Simbahan kinahanglan nga magbaton sa "samang panghunahuna"? (Tan- awa sa Mga Taga-Filipos 1:27; 2:14-15.) Ngano nga kita usahay mobuhat sa mga butang nga "kawang pagpagarbo sa kaugalingon"? Ngano sa inyong hunahuna nga si Pablo mitambag batok niini? Ngano nga mahinungdanon nga dili mohunahuna nga kita mas maayo kay sa ubang mga tawo? (Tan-awa sa D&P 38:24-26.) Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod ni Jesus diha sa Mga Taga-Filipos 2:5-8? Sa unsa nga paagi nga si Jesus mipakita sa hingpit nga ehemplo sa pagpaubos ug masugtanon sa kabubut-on sa iyang Amahan? (Tan-awa sa Juan 8:29.) Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mas mapainubsanon ug masugtanon sa kabubut-on sa Langitnong Amahan? 215
216 Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabut ni Pablo sa dihang siya miingon sa mga taga-Filipos, "Buhata ninyo ang inyong kaugalingon nga kaluwasan uban sa kahadlok ug pagkurog"? (Mga Taga- Filipos 2:12). Si Presidente David O. McKay mipasabut: " 'Buhata ang inyong kaugalingon nga kaluwasan' mao ang usa ka pag-awhag sa pagpakita pinaagi sa paglihok, pinaagi sa paghunahuna, masulundon nga kakugi sa katinuod sa hugot nga pagtuo. Apan kini kinahanglan nga pagabuhaton uban sa pagkaamgo nga ang bug-os nga pagsalig sa kaugalingon malagmit mosangput sa garbo ug mga kahuyang nga magdala og kapakyasan. Uban sa 'kahadlok ug pagkurog' kita kinahanglang magtinguha sa kalig-on ug sa grasya sa Dios alang sa pagdasig aron makaangkon sa katapusang kadaugan" (sa Conference Report, Abr. 1957, 7). Si Pablo misubli sa pagtambag mga taga-Filipos nga "paglipay kamo diha sa Ginoo" (Mga Taga-Filipos 3:1; 4:4). Sa unsang paagi nga kita maglipay diha sa Ginoo? Si Pablo misulti sa mga taga-Filipos nga siya misakripisyo sa tanang mga butang alang ni Kristo (Mga Taga-Filipos 3:7-8). Unsa ang gisakripisyo ni Pablo? Ngano nga mahinungdanon nga kita mobuhat og mga sakripisyo alang ni Kristo? (Tan-awa sa Mga Taga-Filipos 3:9-12.) Si Propeta Joseph Smith mitudlo: "Ang usa ka relihiyon nga wala magkina- hanglan og sakripisyo sa tanan nga mga butang dili gayud makaangkon og gahum nga makapakita og hugot nga pagtuo nga gikinahanglan diha sa kina- buhi ug sa kaluwasan: tungod, kay gikan sa unang pagpuyo sa tawo, ang hugot nga pagtuo nga gikinahanglan diha sa paglipay sa kinabuhi ug sa kalu- wasan dili gayud maangkon kon walay sakripisyo sa tanan nga kalibutanong mga butang" (Lectures on Faith [1985], 69). Sa unsang paagi nga kita makaangkon sa "kalinaw sa Dios" nga gisulti diha sa Mga Taga-Filipos 4:7? (Mga Taga-Filipos 4:6-7.) Kanus-a kamo mibati sa kalinaw sa Dios? Sa unsa nga paagi nga kita makagamit sa tambag ni Pablo diha sa Mga Taga- Filipos 4:8? (Tan-awa usab sa Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:13.) Sa unsa nga paagi nga kita mapanalanginan kon kita mosunod niini nga tambag? Si Pablo mipamatuod nga, "Ako makabuhat sa tanan nga mga butang pinaagi ni Kristo diin makapalig-on kanako" (Mga Taga-Filipos 4:13). Sa inyong huna- huna giunsa ni Pablo pag-angkon niini nga pagpamatuod ni Kristo? Sa unsa nga paagi nga kamo nakakita nga kamo "nakahimo sa tanang mga butang pinaagi ni Kristo"? 2. Si Pablo mipahinumdom sa mga taga-Colosas nga ang kaluwasan moabut lamang pinaagi ni Kristo. Hisguti ang Mga Taga-Colosas 1. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga ang mga Santos sa Colosas, usa ka gamay nga dakbayan sa silangan sa Efeso, naimpluwensya pinaagi sa mga panudlo nga nagpaminos sa kamahinungdanon sa Manluluwas ug mipunting sa pag-angkon sa kahingpitan pinaagi sa paghimo sa mga ordinansa ug pagsimba sa mga anghel. Diha sa iyang sulat ngadto sa mga taga-Colosas, si Pablo mipasida- an batok niini nga mga panudlo, nagtambag sa mga Santos sa pagpadayon sa pagka "dili matarug ug magmalig-on" (Mga Taga-Colosas 1:23; tan-awa usab sa
Leksyon 40 Mga Taga-Colosas 2:5-7) diha sa kahibalo nga ang kaluwasan moabut lamang pinaagi ni Jesukristo. Unsa nga mga kamatuoran ang gitudlo ni Pablo mahitungod ni Jesukristo ngadto sa mga taga-Colosas? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 1:12-22. Ilista sa pisara ang mga tubag sa mga sakop sa klase.) Ngano nga mahinungdanon alang sa mga taga-Colosas nga makasabut niini nga mga kamatuoran? Sa unsang paagi nga ang inyong kahibalo ug pagmatuod ni Jesukristo makaapek- to sa paagi sa inyong pagpuyo? Unsa ang mga "panulundon sa mga santos" nga atong mahimong madawat gikan sa Amahan sa Langit? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 1:12; 2 Nephi 9:18; D&P 50:5.) Kinsa ang mihimo niini nga panulundon nga posible? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 1:12-14.) Unsa ang atong buhaton aron makadawat niini nga panulundon? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 1:10-12; 2 Nephi 9:18; Alma 5:51; D&P 50:5.) Unsa ang gipasabut ni Pablo sa dihang siya mitambag sa mga taga-Colosas nga "dili matarug ug magmalig-on" sa ebanghelyo? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 1:23.) Unsa ang mga hinungdan sa uban nga mga tawo sa "pagbulag gikan sa paglaum diha sa ebanghelyo"? (Mga Taga-Colosas 1:23). Unsa ang atong buhaton aron pagpalig-on sa atong mga pagpamatuod? 3. Si Pablo mitudlo sa mga taga-Colosa unsa ang kinahanglan nga ilang buhaton ingon nga pinili sa Dios. Hisguti ang Mga Taga-Colosas 2:1-8, 16-23; 3; 4. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga bersikulo. Si Pablo buot nga ang mga kasingkasing sa mga Santos "maghiusa nga mata- gik diha sa gugma" ug diha sa kahibalo sa Dios nga Amahan ug Jesukristo (Mga Taga-Colosas 2:2-3). Sa unsa nga paagi nga kita makakab-ot niini diha sa atong kaugalingong ward o branch? Unsa ang gipasabut sa "pinagamot ug pinatubo" diha ni Kristo? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 2:7.) Sa unsa nga paagi nga kita mahimong mapagamot diha ni Kristo? Sa unsa nga paagi nga ang "pagkagamot ug pagtubo" diha ni Kristo makatabang kanato sa mga panahon sa pagsulay? (Ikaw mahimo nga motandi sa usa ka kahoy nga adunay mugbo, mabaw nga mga gamot ngadto sa usa nga adunay tag-as, lawom nga mga gamot. Hisguti kon hain nga kahoy ang malagmit makalahutay sa mga pagsulay sama sa unos o mga huwaw.) Unsa nga mga kinaiya sa "pinili sa Dios" ang gilista diha sa Mga Taga-Colosas 3:12-15? (Ilista sa pisara ang mga tubag sa mga sakop sa klase.) Sa unsa nga paagi nga si Jesukristo mipakita og ehemplo niini nga mga kinaiya? (Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna og piho nga mga higayon diin si Jesus mipakita sa matag kinaiya.) Sa unsa nga paagi kita mas hingpit nga makapalambo niini nga mga kinaiya? Sa unsa nga paagi nga kita makapahimo sa pulong ni Kristo nga motuhop ngari kanato, ingon sa gi-awhag ni Pablo? (Tan-awa sa Mga Taga-Colosas 3:16-17; tan-awa usab sa D&P 1:37; 18:34-36.) Sa unsa nga paagi nga ang mga himno makapalig-on sa atong pagsabut ug pagpamatuod sa pulong ni Kristo? Sa unsa nga paagi nga kita makagamit og maayo sa mga himno ug sa ubang sagrado nga mga awit? 217
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 218 Si Elder Dallin H. Oaks miingon: "Kinahanglan atong gamiton og maayo ang atong mga himno aron kita mahiuyon uban sa Espiritu sa Ginoo, sa paghiusa kanato ug pagkat-on sa atong doktrina. Kinahanglan atong gamiton og maayo ang atong mga himno diha sa misyonaryo nga pagtudlo, diha sa mga klase sa ebanghelyo, diha sa mga katiguman sa korum, diha sa mga family home even- ing, ug diha sa pag-visiting teaching sa panimalay. Ang musika maoy usa ka epektibo nga paagi sa pagsimba sa atong Langitnong Amahan ug sa iyang Anak, nga si Jesukristo. Kita kinahanglan mogamit sa mga himno kon kita nagkinahanglan og espirituhanong kalig-on ug kadasig" (sa Conference Report, Okt. 1994, 13; o Ensign, Nob . 1994, 12). Si Pablo misubli sa paghatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagka- mapasalamaton (Mga Taga-Colosas 2:7; 3:15, 17). Nganong mahinungdanon man nga kita magmapasalamaton? Sa unsa nga paagi kita makapakita sa atong pagpasalamat sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo sa tanan nga higayon? 4. Si Pablo miawhag ni Filemon nga magmapasayloon ngadto ni Onesimo. Hisguti ang sulat ni Pablo ngadto ni Filemon. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga si Pablo misulat og usa ka personal nga sulat ngadto ni Filemon nga usa ka sakop sa Simbahan sa Colosas, mahitungod sa ulipon ni Filemon nga si Onesimo. Si Onesimo nanga- wat ni Filemon ug milayas ngadto sa Roma, diin gikakita si Pablo ug nga nakabig ngadto sa Simbahan. Si Pablo mihangyo ni Filemon sa pagpasaylo ni Onesimo ug nga dawaton siya ingon nga igsoon diha sa ebanghelyo. Unsa ang atong makat-unan mahitungod ni Pablo gikan sa iyang sulat ni Filemon? Sa unsa nga paagi nga si Pablo mipakita og pagtahud sa kabubut-on ni Filemon? (Tan-awa sa Filemon 1:14.) Sa unsa nga paagi nga si Pablo mipaki- ta sa iyang tinguha sa kaayohan ni Onesimo? Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga sulat mahitungod sa gahum sa ebanghelyo sa pagpausab sa relasyon sa tawo? (Tan-awa sa Filemon 1:16.) Sa unsa nga paagi nga ang ebanghelyo nakaapekto sa inyong relasyon sa mga tawo nga naglibot kaninyo? Ipamatuod ang kamahinungdanon sa pagpalambo sa mga hiyas nga makatabang kanato nga mas mahimong sama ni Jesukristo, sama sa gisulti sa sulat ni Pablo ngadto sa mga taga-Filipos, sa mga taga-Colosas, ug ni Filemon. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa Mga Taga-Filipos 4:8 ug Mga Taga-Colosas 3:12-15 ug pagpili og usa ka hiyas gikan niana nga mga bersikulo aron mapalambo karon nga semana. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Relasyon tali sa mga ginikanan ug sa mga anak Ipabasa sa mga sakop sa klase ang Mga Taga-Colosas 3:20-21.
Leksyon 40 Sumala ni Pablo, unsa ang obligasyon sa anak ngadto sa iyang mga ginika- nan? Unsa ang obligasyon sa mga ginikanan ngadto sa usa ka anak? Sa unsa nga paagi nga kamo makapalambo sa relasyon tali sa mga ginikanan ug mga anak diha sa inyong pamilya? 2. "Kamo magaalagad ni Ginoong Kristo" (Mga Taga-Colosas 3:24) Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Mga Taga-Colosas 3:23-24. Sa unsa nga paagi nga kita makasunod sa mga panudlo ni Pablo niini nga mga bersikulo? (Tan-awa usab sa Mateo 25:34-40.) Unsa nga kalainan ang malag- mit mahimo niini nga kinaiya kon sa unsa nga paagi kita moalagad? 219
Leksyon 41 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 220 "Natapos Ko Na ang Akong Pagdalagan sa Lumba" 1 ug 2 Timoteo; Tito Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa pagkat-on ug sa pagtudlo sa tinuod nga doktrina ug nga mahimong matarung nga mga ehemplo alang sa uban. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. 1 Timoteo 4; 2 Timoteo 1-4; Tito 1. Si Pablo mihulagway sa timailhan sa apostasiya. Siya mitudlo nga ang pagkat-on ug pagtudlo sa tinuod nga doktrina makatabang sa pagbantay batok sa apostasiya. b. 1 Timoteo 4:12. Si Pablo mitudlo nga kita kinahanglan nga mahimong "panig-ingnan sa mga matuohon." c. 1 Timoteo 6; Tito 2-3. Si Pablo mitudlo nga kita kinahanglan "mosunod subay sa pagkamatarung" ug mosalikway sa pagka dili diosnon. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Mga Epistola ni Pablo: 1 ug 2 Timoteo, Tito," 56. 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, andama ang ginunting nga mga pulong sa mosunod nga mga pamahayag, o pag-andam sa pagsulat niini diha sa pisara: Aron makatapos sa akong lumba, ako kinahanglan: Magkat-on ug magtudlo sa tinuod nga doktrina Mamahimo nga panig-ingnan sa mga matuohon. Mosunod subay sa pagkamatarung, ug mosalikway sa pagka dili diosnon. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ilainlain ang mga kagamitan ug mga paagi nga imong gamiton sa pagtudlo. Sama pananglit, ikaw mahimong mogamit og mga hulagway o mga kagamitan sa audiovisuals, lahi nga paagi sa paghisgut- hisgot, o lahi nga paghan-ay sa mga lingkuranan. Ang nagkalainlaing paagi makatabang sa mga sakop sa klase nga interesado kanunay sa mga leksyon. Tan-awa sa Teaching, No Greater Call (36123), mga pahina 89-92 ug 159-84, alang sa mga materyal ug mga pamaagi nga tingali angay gamiton sa imong mga leksyon. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Unsa ang katapusang lumba sa dagan nga inyong naapilan o nakita? Unsa ang kalainan tali sa pagdaug ug sa paghuman sa lumba sa dagan? Pila ka buok ang mga mananaug sa kasagaran nga lumba? Unsa ang kinahanglan nga inyong buhaton aron modaug?
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Sa unsa nga paagi nga ang dagan sa atong kinabuhi sama sa usa ka lumba? (Ang tanan nga katawhan makahimo sa pagdaug sa "lumba" sa kinabuhi.) Unsa ang kinahanglan nga atong buhaton aron makahuman sa lumba sa kinabuhi nga malampuson? Hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa 2 Timoteo 4:7. (Ikaw mahimo usab nga motudlo nga ang usa ka "lumba" mahimo sab nga tawgong usa ka "dalan".) Ipasabut nga si Apostol Pablo nagpuyo sa ingon nga paagi nga siya nakahimo sa pagpahayag niini dihang hapit na matapos ang iyang kinabuhi. Kini nga leksyon naghisgut sa pipila ka mga pagtulun-an ni Pablo nga makata- bang kanato samtang kita magtinguha sa paghuman sa atong lumba nga malampuson. Ipakita ang ginunting nga pulong nga Aron makahuman sa akong lumba, ako kina- hanglan: Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi kini magamit sa atong inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan sa kasulatan. Ipasabut nga si Timoteo ug si Tito mga sinaligan nga mga kauban ni Pablo kinsa nag-abag kaniya sa pagsangyaw sa ebanghelyo. Human sa unang pagkabilanggo ni Pablo sa Roma, siya mipadayon sa iyang misyonaryong mga panaw. Didto sa Efeso, siya mibiya ni Timoteo aron mangalagad sa Simbahan, ug didto sa Creta siya mibiya ni Tito nga adunay susama nga buluhaton. Samtang si Pablo mipa- dayon sa iyang pagpanaw, siya misulat og mga sulat alang sa pagpalig-on niini nga mga kaigsoonan ug aron sa pagtambag kanila sa ilang mga responsibilidad ingon nga mga pari ug mga magbalantay sa mga Santos. Busa kini nga mga sulat sa kasagaran gitawag og pastoral nga mga sulat. 1. Kat-uni ug itudlo ang tinuod nga doktrina. Tukia ang 1 Timoteo 4; 2 Timoteo 1-4; ug Tito 1. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Unsa ang mga timailhan sa apostasiya nga gihulagway ni Pablo sa iyang mga sulat ngadto ni Timoteo ug Tito? (Tan-awa sa 1 Timoteo 4:1-3; 2 Timoteo 3:1-7, 13; 4:3-4; Tito 1:10-11.) Sa unsa nga paagi nga kini nga mga timailhan sa apostasiya makita karon? (Tan-awa sa 2 Nephi 28:3-9; D&P 1:15-16. ) Sa unsa nga paagi nga kita makapanalipod sa atong mga kaugalingon batok niini nga mga dautan? Ngano nga ang ubang mga tawo "kanunayng magtuon, apan bisan unsaon dili gayud makakab-ot og kahibalo sa kamatuoran"? (2 Timoteo 3:7). Sa unsa nga pamaagi nga kita makasiguro nga ang atong pagkat-on makahatag kanato og kahibalo sa kamatuoran? Unsa ang gitudlo ni Pablo ngadto ni Timoteo mahitungod sa mga responsibili- dad sa mga tawo kinsa nagtudlo sa ebanghelyo? (Tan-awa sa 1 Timoteo 4:6-7, 13-16; 2 Timoteo 2:16, 23-25; 3:14-17; 4:2, 5. Ikaw mahimo nga mosulat niini nga mga kapangakohan diha sa pisara.) Unsa nga mga kahigayunan nga ania kanato aron sa pagtudlo sa ebanghelyo? (Ang mga tubag mahimong mag- 221
222 lakip sa pagtudlo sa mga sakop sa pamilya, pagtuman sa mga calling sa Simbahan, ug paghisgut sa ebanghelyo uban sa mga higala ug mga kaila. Itudlo nga ang matag usa kanato sa ubang paagi magtutudlo sa ebanghelyo.) Sa unsa nga paagi kita makatudlo sa ebanghelyo sa mas epektibo nga paagi? Si Pablo mihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtudlo ug pagkat- on sa tinuod nga doktrina (1 Timoteo 1:3; 4:6, 13; Tito 2:1). Sa unsa nga paagi nga ang pagkat-on sa tinuod nga doktrina makatabang kanato sa pag- bantay kalabot sa apostasiya? Unsa ang uban nga mga kakuyaw sa dili tinuod nga mga pagtulun-an? Sa unsa nga paagi ang pagkat-on sa tinuod nga mga doktrina sa ebanghelyo nakapanalangin sa inyong kinabuhi? Sa paghisgut sa gahum sa tinuod nga doktrina, si Elder Boyd K. Packer mii- ngon: "Ang tinuod nga doktrina, nga nasabtan, makapausab sa mga hiyas ug mga batasan. Ang pagtuon sa mga doktrina sa ebanghelyo mas dali kaayo nga makapalambo sa batasan itandi sa pagtuon lamang mahitungod sa maayong pamatasan.... Mao kana ang hinungdan nga among gipasabut pag-ayo ang mahitungod sa pagtuon sa mga doktrina sa ebanghelyo" (sa Conference Report, Okt. 1986, 20; o Ensign, Nob. 1986, 17). Sa unsa nga paagi nga kita makasiguro nga unsa ang atong gitudlo mao ang tinuod nga doktrina? (Tan-awa sa Mosiah 18:19-20; D&P 52:9.) Si Elder Joseph B. Wirthlin mitambag: "Ang Dios mipadayag sa tanang butang nga gikinahanglan alang sa atong kaluwasan. Kita kinahanglan motudlo ug mohatag og importansya sa mga butang nga gipadayag na ug molikay sa pag- suhid sa giingon nga mga misteryo. Ang akong tambag ngadto sa mga magtu- tudlo sa Simbahan, kon sila magtudlo diha sa ward ug mga stake, mga tulung- haan sa Simbahan alang sa mas taas nga pagkat-on, mga institute sa relihiyon, mga seminary, bisan ingon nga mga ginikanan diha sa ilang mga panimalay, kinahanglan nga ibasi ang ilang mga pagtudlo diha sa mga kasulatan ug sa mga pulong sa mga propeta sa ulahing mga adlaw" (sa Conference Report, Okt. 1994, 101; o Ensign, Nob. 1994, 77). Unsa ang gitambag ni Pablo nga atong buhaton kon kita makadawat sa mata- rung nga doktrina? (Tan-awa sa 2 Timoteo 1:13; Tito 1:9.) Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabut sa "paghupot nga malig-on"? (Tan-awa sa 1 Nephi 15:23-24.) Kon ikaw migamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ipakita ang ginunting nga mga pulong nga Pagkat-on ug pagtudlo sa tinuod nga doktrina. 2. "Paghimo ... nga usa ka panig-ingnan sa mga matuohon." Basaha ug hisguti ang 1 Timoteo 4:12. Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabot sa paghimo "nga usa ka panig-ingnan sa mga matuohon"? (1 Timoteo 4:12). Sa unsa nga paagi nga kamo naimpluwen- sya sa usa ka tawo kinsa mao ang "usa ka panig-ingnan sa mga matuohon"? Ilista ang matag paagi nga giawhag ni Pablo ni Timoteo nga mahimong usa ka panig-ingnan. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghulagway sa unsa nga paagi nga kita mahimong usa ka panig-ingnan sa matag usa niini nga mga paagi.
Panapos Leksyon 41 Pulong Pakigsultihanay (mahimo usab nga nagpasabut sa linihokan o batasan) Gugma nga putli Espiritu Hugot nga pagtuo Kaputli Kon ikaw migamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ipakita ang ginunting nga mga pulong nga Mamahimo nga usa ka panig-ingnan sa mga matuohon. 3. "Mosunod subay sa pagkamatarung" ug mosalikway sa pagka dili diosnon. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa 1 Timoteo 6 ug Tito 2-3. Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod sa paghigugma sa salapi? (Tan-awa sa 1 Timoteo 6:7-10.) Sa unsa nga paagi nga ang gugma sa salapi mao ang "gamut sa tanan nga pagkadautan"? Sa unsa nga paagi nga kita makasiguro nga kita wala magpunting sa hilabihan diha sa salapi ug ubang materyal nga mga katigayunan? (Tan-awa sa 1 Timoteo 6:17-19; Jacob 2:18-19.) Si Elder Dallin H. Oaks mitudlo: "Wala gayuy dautan kalabut sa salapi. Ang Maayong Samarianhon migamit sa susamang salapi aron pag-alagad sa iyang isigkatawo nga gigamit ni Judas sa pagbudhi sa Magtutudlo. 'Ang gugma sa salapi [mao] ang gamut sa tanan nga pagkadautan (1 Timoteo 6:10; italics gidugang.) Ang kritikal nga kalainan mao ang matang sa pagka-espirituhanon nga atong gigamit sa pagtan-aw, pagtimbang-timbang, ug pagdumala sa mga butang niini nga kalibutan" (sa Conference Report, Okt. 1985, 78; o Ensign, Nob. 1985, 63). Sa iyang sulat ngadto nila ni Timoteo ug Tito, si Pablo mihatag og daghan nga mga panudlo mahitungod sa pagpuyo sa matarung nga paagi. Unsa nga tam- bag ang gihatag ni Pablo sa mosunod nga mga bersikulo: 1 Timoteo 6:11-12; 2 Timoteo 2:22; Tito 2:1-8, 12; 3:1-2, 8? (I-summarize ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara. Hisguti unsa ang gipasabut niini nga mga panud- lo ug unsaon nato paggamit niini sa atong mga kinabuhi.) Kon ikaw migamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ipakita ang ginunting nga mga pulong nga Mosunod subay sa pagkamatarung ug mosalikway sa pagka dili diosnon. Ipasabut nga si Pablo nakahibalo nga siya hapit na patyon tungod sa iyang pag- pamatuod ni Jesukristo. Apan siya usab nakahibalo nga tungod kay siya nagpuyo sa ebanghelyo, adunay gitagana alang [kaniya] nga korona sa pagkamatarung" (2 Timoteo 4:8). Paghatag og pagpamatuod sa kamahinungdanon sa pagbuhat sa matarung nga mga butang matag adlaw ug pagpabilin sa dalan aron kita makasulti uban ni Pablo, "Nakigbisug ako sa maayong pag-away, natapos ko na ang akong pagdalagan sa lumba, ako nagpabilin sa hugot nga pagtuo" (2 Timoteo 4:7). 223
Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 224 Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Dugang nga panaghisgutan sa 1 Timoteo Unsa nga tambag ang gihatag ni Pablo mahitungod sa pag-ampo diha sa 1 Timoteo 2:1-3? Ngano nga kita mag-ampo alang sa tanan nga mga tawo? Sa unsa nga paagi nga kita makabuhat niini nga makahuluganon? Ngano nga kita kinahanglan nga mag-ampo ilabi na alang sa mga lider sa mga nasud? Diha sa 1 Timoteo 3:1-7 si Pablo mihatag sa mga kwalipikasyon sa usa ka bishop. Ngano nga kini nga mga kinaiya mahinungdanon alang sa usa ka bishop? Unsa ang gitudlo ni Pablo sa 1 Timoteo 5:8 mahitungod sa pag-atiman sa atong mga pamilya? Ngano sa inyong hunahuna nga si Pablo makusganon nga misul- ti batok niadtong kinsa wala motuman niini nga responsibilidad? 2. "Ang Dios wala mohatag kanato sa espiritu sa kahadlok" (2 Timoteo 1:7) Hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa 2 Timoteo 1:7. Unsa ang ubang mga butang nga gikahadlokan sa mga tawo dinhi sa kalibu- tan karon? Unsa nga kasigurohan ang gihatag ni Pablo ngadto ni Timoteo kalabut sa "espiritu sa kahadlok"? Sa unsa nga paagi nga inyong nasayran nga tinuod gayud kini nga kasiguroan sa inyong kaugalingong kinabuhi? 3. Pagkamaayo nga mga empleyado Basaha ug hisguti ang Tito 2:9-10. Sa unsa nga paagi nga ang tambag ni Pablo ngadto sa mga sulugoon niini nga mga bersikulo magamit ngadto sa mga empleyado? (Itudlo nga ang pulong pangawkaw nagkahulugan sa pagpangawat o paggamit sa dili maayo.) Sa unsa nga paagi nga ang mga empleyado usahay mangawat gikan sa ilang mga agalon? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pagpanghuk- huk, pagkuha sa mga suplay alang sa personal nga gamit, o sa dili pagtraba- ho sa tibuok adlaw.) Unsa ang gisulti ni Pablo nga kita kinahanglan nga mobuhat kay sa mangaw- kaw? (Ipakita ang "maayong pagkamatinud-anon" o pagkamasaligan sa pag- salig. Unsa ang mga resulta nga inyong nakita sa pagpakita sa "maayong pag- kamatinud-anon" sulod sa trabahoan?
"Putli nga Relihiyon" Leksyon 42 Santiago Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa mga kinaiya nga kinahanglan atong ipalambo aron hingpit natong masunod ang atong relihiyon. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Santiago 1:1-4; 5:10-11. Si Santiago mitudlo nga kita kinahanglan molahu- tay sa mga kasakit nga mapailubon. b. Santiago 1:5-7; 4:8. Si Santiago mitudlo nga kita kinahanglan mag-ampo sa Dios diha sa hugot nga pagtuo. c. Santiago 1:19-20, 26; 3:2-18. Si Santiago mitudlo nga kita kinahanglan mopugong sa atong mga dila ug nga "dili dali masuko." d. Santiago 1:22-25, 27; 2:14-26; 4:17. Si Santiago mitudlo nga kita kinahang- lan "motuman sa pulong," magpakita sa atong hugot nga pagtuo pinaagi sa atong mga buhat. 2. Dugang nga basahonon: Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Ang Epistola ni Santiago," 232. 3. Sugyot alang sa pagtudlo: "Itudlo ang katinuod sa personal nga pakigsulti gikan ug ngadto sa Dios. Tabangi ang matag usa nga makasabut unsaon sa pag-ampo nga takus ug unsaon sa pagdawat ug pag-ila sa mga tubag gikan sa Dios". Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa klase. Isulat ang Putli nga relihiyon diha sa pisara, ug ipangutana ang mosunod: Unsa ang gipasabut sa pulong putli? (Mga butang mahimong maglakip sa tinu- od, bug-os, ug hingpit.) Unsa ang gipasabut sa relihiyon? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pag-alagad ug pagsimba sa Dios, usa ka paagi sa pagtuo ug mga buhat; ug usa ka pasalig o paghalad sa usa ka piho nga dalan sa kina- buhi.) Unsaon ninyo paghatag og kahulugan sa putli nga relihiyon? Hangyoa ang usa ka sakop sa klase sa pagbasa sa Santiago 1:27. Ipasabut nga kini nga leksyon maghisgut kon sa unsang paagi kita makagamit sa mga pag- tulun-an ni Santiago aron pagtabang kanato sa pagpuyo sa usa ka "putli nga relihiyon" ug mahimong "dili mahugaw sa atubangan sa Dios." 225
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 226 Samtang ikaw naghisgut sa mga pagtulun-an ni Santiago, ilista kini diha sa pisa- ra ubos sa ulohan nga Putli nga relihiyon. Hisguti kon sa unsa nga paagi nga ang matag ideya nga gitudlo ni Santiago makatabang kanato sa pagpuyo sa usa ka putli nga relihiyon. Ipasabut nga ang tigsulat sa basahon ni Santiago sa kinatibuk-an gituohan nga mao ang igsoon ni Jesukristo. Human mabanhaw si Jesus, si Santiago mialagad ingon nga usa ka Apostol ug siya usa ka mahinungdanon nga lider sa unang Simbahan (Mga Buhat 12:17; 15:13-20). 1. Kita kinahanglan nga molahutay sa mga kasakit sa mapailubong paagi. Basaha ug hisguti ang Santiago 1:1-4; 5:10-11. Unsa ang gitudlo ni Santiago mahitungod sa pag-atubang sa mga pagsulay sa atong hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Hubad ni Joseph Smith sa Santiago 1:2-3 diin nagpakita nga ang hugpong sa mga pulong nga nagkalain-lain nga mga pagtintal giusab ngadto sa daghang mga kasakit.) Sa unsa nga paagi nga ang mga pagsulay makatabang kanato sa pagpalambo sa atong pagpailub. Sa unsa nga paagi nga kita mapanalanginan kon kita molahutay sa mga kasakit nga mapailubon? (Tan-awa sa Santiago 1:4; Mga Taga-Roma 5:3-5; Alma 36:3.) Si Elder Orson F. Whitney misulat: "Walay sakit nga atong giantus, walay pag- sulay nga atong nasinati nga nausik. Kini nakatabang sa atong edukasyon, ngadto sa kalamboan sa ingon nga mga kinaiya sama sa pailub, hugot nga pagtuo, kalig-on, ug pagkamapainubsanon. Ang tanan nga atong giantus ug tanan nga atong gilahutay, ilabi na kon kita milahutay niini nga mapailubon, mag-ugmad sa atong mga kinaiya, magputli sa atong mga kasingkasing, mag- palig-on sa atong mga kalag, ug maghimo kanato nga mas malumo ug mang- giloloy-on, mas angayan nga pagatawgon nga mga anak sa Dios" (kinutlo sa Spencer W. Kimball, Faith Precedes the Miracle [1972], 98). Kinsa ang gisulti ni Santiago nga maayong panig-ingnan sa pailub diha sa kasakit? (Tan-awa sa Santiago 5:10-11.) Sa unsa nga paagi nga kamo nakakita sa mga propeta sa ulahing mga adlaw nga mipakita niini nga pailub? Sa unsa nga paagi nga ang ilang mga ehemplo nakatabang kaninyo? 2. Kita kinahanglang mag-ampo sa Dios pinaagi sa hugot nga pagtuo. Basaha ug hisguti ang Santiago 1:5-7 ug 4:8. Unsa ang tambag nga gihatag ni Santiago ngadto niadtong "kulang sa kaa- lam"? (Tan-awa sa Santiago 1:5-6.) Unsa ang buhaton sa Langitnong Amahan kon kita mangayo uban sa hugot nga pagtuo? Unsa nga mga kasinatian ang inyong nasinati sa pagdawat og mga tubag sa pag-ampo? Sa unsa nga paagi nga si Joseph Smith naimpluwensya sa tambag diha sa Santiago 1:5? (Tan-awa sa Joseph Smith--Kasaysayan 1:11-13.) Unsa ang atong makat-unan sa iyang kasinatian? Sa unsa nga paagi nga ang hukom ni Joseph Smith sa pagsunod sa tambag sa Santiago 1:5 nakaapekto kanato? (Tan-awa sa Joseph Smith--Kasaysayan 1:14-20.) Si Presidente Spencer W. Kimball miingon: "Tungod kay ang katorse anyos nga batan-ong lalaki miadto sa kakahoyan aron sa pag-ampo, human makabasa sa mga kasulatan ... tungod kay siya misunod sa pagpadayag nga iyang nadawat
Leksyon 42 gikan sa kahitas-an, ania Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw. Ania kanato ang tanan nga mga panalangin nga makahimo kanato nga labing malipayon nga katawhan sa tibuok kalibutan, tungod kay ang katorse anyos nga batan-ong lalaki miadto sa kakahoyan aron sa pag-ampo" (sa Conference Report, Area Conference sa Melbourne Australia 1976, 23). Kon ikaw nagtudlo sa mga batan-on, ipamatuod nga ang pagpangayo sa Dios pinaagi sa hugot nga pagtuo ug pagdawat sa kaalam wala mag-agad sa edad o uban nga mga kahimtang. Si Joseph Smith nag-edad og katorse sa dihang iyang gisulayan ang mga pulong ni Santiago ug siya nakadawat sa Unang Panan-awon. Siya nag-edad og disesyete sa dihang si anghel Moroni mibisita kaniya ug mipadayag diin gitago ang bulawan nga mga palid. Giunsa ni Santiago paghulagway niadtong kinsa nag-ampo nga walay hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa Santiago 1:6-7.) Unsa ang atong buhaton aron pag- lig-on sa atong hugot nga pagtuo? Si Santiago mitudlo, "Dumuol kamo sa Dios, ug siya moduol kaninyo" (Santiago 4:8). Sa unsa nga paagi nga ang tinuod nga pag-ampo makapaduol kanato ngadto sa Dios? 3. Kita kinahanglang mopugong sa atong mga dila ug "dili dali masuko." Hisguti ang Santiago 1:19-20, 26; 3:2-18. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Si Santiago mitudlo nga kita kinahanglang "magmaabtik sa pagpamati, mag- mahinay sa pagsulti" (Santiago 1:19). Unsa nga mga kasinatian diha sa inyong kinabuhi ang nakapamatuod sa kaalam niini nga tambag? Sa unsa nga paagi nga kita mahimo nga mas maayo nga tigpaminaw ug manggihunahunaon nga mga tigsulti? Si Santiago mitudlo usab nga "dili dali masuko" (Santiago 1:19). Unsa ang uban nga mga sangputanan diha sa pagsulti o paglihok nga may kasuko? Unsa nga mga kasinatian diha sa inyong kinabuhi ang nakapamatuod sa kaa- lam sa tambag si Santiago? Sa unsa nga paagi nga kita makabuntog o maka- kontrol sa mga pagbati sa kasuko? Si Santiago mitudlo nga kita kinahanglang mopugong sa atong mga dila (Santiago 1:26). Unsa ang katuyoan sa pugong sa kabayo? (Aron paggiya ug pagkontrol sa kabayo.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit sa tambag ni Santiago sa "pagpugong" sa atong mga dila? (Tan-awa sa Santiago 4:11. Ang mga tubag mahimong maglakip sa paglikay sa paglibak, mga bakak, pag-away- away, pagpanumpa, ug masuk-anon nga mga pulong. Hinoon, kita kinahang- lang mogamit sa atong mga dila sa pagsulti sa mabination nga mga pulong, sa pagsulti sa kamatuoran, sa pag-ampo, ug sa pagpasiugda og kalinaw.) Basaha ang Santiago 3:3-5. Unsa ang gitandi ni Santiago sa niini nga mga bersikulo? (Ang pagtaud sa bokado sa kabayo ug sa timon sa usa ka sakayan. Ikaw mahimo nga mopasabut nga ang bokado usa ka bahin nga puthaw sa pugong nga gisulod sa baba sa kabayo.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga mga pagtandi? Sa unsa nga paagi nga ang pagkat-on sa pagpugong sa atong mga pulong makatabang kanato sa pagpugong sa ubang mga bahin sa atong kinabuhi? 227
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 228 Basaha ang Santiago 3:9-13. Unsa ang gitudlo ni Santiago niini nga mga bersikulo mahitungod sa pagpugong sa atong sinultihan? (Hisguti ang mga paggamit niini nga tambag uban sa mga sakop sa klase. Sama pananglit, kon adunay mga sakop sa klase nga mga priests, ikaw mahimong maghisgot sa kamahinungdanon sa pagmatngon nga ang ilang mga sinultihan limpyo sulod sa semana aron sila takus nga mopanalangin sa sakramento sa Domingo. Usa ka sama nga paggamit mahimo nga buhaton alang niadtong nagtudlo sa ebanghelyo.) Sa unsa nga paagi nga ang pagpugong sa atong mga dila makatabang sa pag- pasiugda og kalinaw? (Tan-awa sa Santiago 3:16-18.) Ngano nga ang pagpu- gong sa atong mga dila mahinungdanon nga bahin sa putli nga relihiyon? 4. Kita kinahanglang "motuman sa pulong," magpakita sa atong hugot nga pagtuo pinaagi sa atong mga buhat. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa Santiago 1:22-25, 27; 2:14-26; 4:17. Unsa ang gipasabut sa "tigpaminaw lamang" sa pulong sa (Santiago 1:22). Sa unsa nga paagi nga ang "tigpaminaw lamang" naglingla sa ilang mga kaugali- ngon? (Tan-awa sa Santiago 1:22-25; 4:17.) Unsa ang mga panalangin sa "pagtuman sa pulong"? Unsa ang gitudlo ni Santiago mahitungod sa relasyon tali sa hugot nga pagtuo ug sa mga buhat? (Tan-awa sa Santiago 2:14-26.) Ngano nga ang hugot nga pagtuo patay kon kini walay binuhatan? Sa unsa nga paagi nga ang maayong mga binuhatan maglig-on sa atong hugot nga pagtuo diha ni Jesukristo? Unsa ang gipasabut pag-ayo ni Santiago nga kita kinahanglan mopuyo sa putli nga relihiyon? (Tan-awa sa Santiago 1:27 o pahinumdumi ang mga sakop sa klase sa pang-atensyon nga kalihokan.) Ngano sa inyong hunahuna nga ang pagduaw ug pagtabang sa mga tawo nga nanginahanglan kabahin sa putli nga relihiyon? Unsa ang atong mabuhat sa pagpabilin "nga walay lama gikan sa kalibutan"? (Santiago 1:27; tan-awa sa D&P 59:9). Sa unsa nga paagi nga ang pagtambong sa simbahan ug pag-ambit sa sakramento matag semana makatabang kanato sa pagpabilin nga walay lama gikan sa kalibutan? Ipamatuod ang kamatuoran sa mga pagtulun-an ni Santiago. Hatagi og gibug- aton nga kita makapuyo sa atong relihiyon nga labawng putli pinaagi sa pagka- mapailubon diha sa kasakit, pag-ampo sa Dios pinaagi sa hugot nga pag-tuo, pagpahanas sa atong mga kaugalingon, ug paghimog maayong mga binuhatan. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimong mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Pagpasundayag sa sakop sa klase Sa semana sa dili pa ang leksyon itudlo, paghangyo og lima ka mga sakop sa klase nga matag usa magtuon sa nagkalainlain nga kapitulo sa Santiago. Sa
Leksyon 42 pagsugod sa klase (human dayon sa pang-atensyon nga kalihokan, kon ikaw migamit niini), ipaambit niini nga mga sakop ang ilang mga pagsabut sa mga kapitulo nga ilang natun-an. 2. Pagpasalida sa video Basaha ang Santiago 1:27 ug unya ipasundayag ang "The Body Is a Temple," unom ka minuto nga bahin sa video gikan sa New Testament Video Presentations (53914). Hisguti kon unsa ang gitudlo niini nga pasundayag sa video mahitungod sa paghimo sa atong mga kaugalingon nga mga walay lama gikan sa kalibutan. 3. Dugang nga paghisgut-hisgot mahitungod sa basahon ni Santiago Diha sa Hubad ni Joseph Smith sa Santiago 1:12, ang pulong paglahutay giusab ngadto sa pagsalikway. Unsa ang kalainan tali sa paglahutay sa mga pagtintal ug pagsalikway sa mga pagtintal? Unsa ang mga saad niadtong mosalikway sa pagtintal? (Tan-awa sa Santiago 1:12; 4:7.) Unsa ang gitudlo ni Santiago mahitungod sa paghukom sa uban? (Tan-awa sa Santiago 2:1-9.) Ngano nga ang uban nga mga tawo mohukom sa uban pinaagi sa ilang kalibutanon nga mga kabtangan o materyal nga mga kati- gayunan? Sa unsa nga paagi nga kita makakat-on sa pagtan-aw sa mga kasingkasing sa mga tawo ug dili sa panagway, nga ingon sa gihimo sa Dios? (Tan-awa sa 1 Samuel 16:7; D&P 38:24-27.) Unsa ang gitudlo ni Santiago mahitungod sa sangputanan sa kasina ug kahigal? (Tan-awa sa Santiago 3:16; 4:1-6.) Sa unsa nga paagi nga kita makabuntog sa pagbati sa kasina o kahigal? (Tan-awa sa Santiago 4:7-10.) Unsa ang gitudlo ni Santiago mahitungod sa pagpangalagad ngadto sa masakiton? (Tan-awa sa Santiago 5:14-15.) Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan o nakakita sa uban nga napanalanginan pinaagi sa makaayo nga gahum sa priesthood? Si Santiago mipasabut pag-ayo sa kamahinungdanon sa pagtabang sa mga tawo kinsa "nahisalaag gikan sa kamatuoran" (Santiago 5:19-20). Sa unsa nga paagi nga kita makahimo niini? 229
Leksyon 43 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 230 "Pinili nga Kaliwatan" 1 ug 2 Pedro; Judas Aron pagtabang sa mga sakop sa klase sa pagpuyo diha sa pagkabalaan ug nga mahimong usa ka pinili nga kaliwatan. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. 1 Pedro 1; 2:1-10. Si Pedro nagtudlo nga kita kinahanglang magbaton og hugot nga pagtuo ug magpuyo sa pagkabalaan. Siya mipasabut nga ang mga Santos usa ka pinili nga kaliwatan, gitawag aron sa pagpakita sa mga pagdayeg ngadto sa Manluluwas. b. 1 Pedro 2:19-24; 3:13-17; 4:12-19. Si Pedro nagtudlo nga kita kinahanglang mosunod sa ehemplo sa Manluluwas sa paglahutay sa mga pagsulay ug sa mga pagpanggukod. c. 2 Pedro 1. Si Pedro miawhag kanato sa pag-ambit sa diosnong kinaiya ug magmakugihon sa pagsiguro sa atong pagtawag ug pagkapili. d. 2 Pedro 2-3; Judas. Si Pedro ug si Judas mipasidaan batok sa mini nga mga magtutudlo ug niadtong misalikway sa Ikaduhang Pag-anhi. Sila miawhag sa mga sumusunod ni Kristo sa pagpabilin nga matinud-anon. 2. Dugang nga basahonon: 1 Juan 3:2-3; 3 Nephi 12:48; Doktrina ug mga Pakigsaad 122:7-8. 3. Sugyot alang sa pagtudlo: Pagtuon pag-ayo sa matag leksyon aron ikaw maka- tudlo niini nga dili motan-aw kanunay sa manwal. Makatabang kon ikaw nakahibalo sa imong igtutudlo sa pagtan-aw kanunay sa mga mata sa mga sakop sa klase samtang ikaw magtudlo. Ang pagtan-aw sa mga mata makadu- gang sa partisipasyon sa mga sakop sa klase ug makapalambo sa ilang mga kinaiya ug makatabang kanimo sa pagsulti sa imong gugma ug pagtagad alang kanila. Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipaambit ang mosunod nga istorya nga giistorya ni Bishop Vaughn J. Featherstone: "Daghang mga tuig ang milabay ako nakadungog sa usa ka sugilanon sa anak ni Hari Louis XVI sa Pransya. Si Haring Louis gipapahawa gikan sa iyang trono ug gibilanggo. Ang iyang anak nga lalaki, ang prinsipe, gidagit sa mga tawo nga mipapahawa sa hari. Sila naghunahuna nga tungod kay ang anak sa hari manununod sa trono, kon sila makapahimo kaniya nga imoral, siya dili gayud makahibalo sa maanindot nga kapalaran nga gihatag sa kinabuhi kaniya.
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan "Sila midala kaniya ngadto sa usa ka katilingban nga layo kaayo, ug didto sila mipabantang sa batan-on sa tanan nga kahugaw ug kadautan nga ikatanyag sa kinabuhi ... Sulod sa sobrag unom ka bulan giingon siya niini pagtratar--apan walay bisan kausa nga ang batan-ong lalaki nakig-abin sa nagtintal. Sa katapu- san, human sa hilabihan nga pagtintal, sila nangutana kaniya, ngano nga siya wala motugyan sa iyang kaugalingon ngadto niini nga mga butang--ngano nga siya wala gyud magpadala? Kini nga mga butang mohatag og kalipay, motagbaw sa iyang kahigal, ug kini maanindot; maiya kining tanan. Ang batan-ong lalaki miingon, "Ako dili makabuhat sa inyong gisugo tungod kay ako gipakatawo nga mahimong hari" ("The King's Son," New Era, Nob. 1975, 35). Si Bishop Featherstone mikomentaryo: "Ang atong Amahan usa ka hari, ug sama nga ang anak sa hari gipabantang sa tanan nga kadautan ug sa hiwi nga butang niini nga kinabuhi, kamo usab mahi- mong mapabantang sa hilabihan nga kahugaw ug kaubos sa atong kaliwatan. Apan kamo ... usab natawo nga mahimong mga hari ug mga rayna, mga pari ug mga pari nga babaye [priestesses]" (New Era, Nob. 1975, 35). Ingon nga espiritu nga anak sa atong Langitnong Amahan, unsa ang atong potensyal? Sa unsa nga paagi nga ang kahibalo sa atong balaan nga potensyal makaimpluwensya sa paagi sa atong pagpuyo? Hatagi og gibug-aton nga ingon nga mga anak sa atong Langitnong Amahan, kita mahimong sama kaniya ug makapanunod sa iyang tanan nga gipanag-iya. Ang mga sulat nila ni Pablo ug ni Judas nagtanyag og bililhon nga mga pagtu- lun-an nga makatabang kanato sa pagpuyo nga takus ingon nga mga anak sa Dios. Sa mainampoong paagi pagpili sa mga tudling sa kasulatan, mga pangutana, ug uban nga materyal sa leksyon nga mas makatubag sa panginahanglan sa inad- law-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit og mga kasinatian nga may kalabutan sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Pagpuyo uban sa hugot nga pagtuo ug pagkabalaan ingon nga usa ka pinili nga kaliwatan. Tukia ang 1 Pedro 1 ug 2:1-10. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa sa pini- li nga mga bersikulo. Unsa ang gitudlo ni Pedro sa kapitulo 1 mahitungod sa misyon ni Jesukristo? (Tan-awa sa 1 Pedro 1:3-4, 18-21.) Sa unsa nga paagi nga ang pagkahibalo sa misyon ug sakripisyo sa Manluluwas makaapekto sa atong inadlaw-adlaw nga mga lihok? (Tan-awa sa 1 Pedro 1:8, 13-16, 22-23; 2:5. Mahimong ilista nimo sa pisara ang mga tubag sa mga sakop sa klase.) Ngano nga ang hugot nga pagtuo "labaw kabililhon kay sa ... bulawan," sama sa giingon ni Pedro (1 Pedro 1:7; Mga Hebreohanon 11:6; 1 Nephi 7:12.) Unsa sa inyong hunahuna ang gipasabut nga ang atong hugot nga pagtuo pagasula- yan sa kalayo? Unsa gayud ang katuyoan sa atong hugot nga pagtuo? (Tan-awa sa 1 Pedro 1:5, 9.) Si Pedro mitudlo nga ang mga propeta kinsa mipamatuod ni Jesukristo "nagku- gi sa pagpangita ug pagpakisusi nga matinguhaon" (1 Pedro 1:10; tan-awa usab 231
232 sa bersikulo 11). Sa unsa nga paagi nga ang matinguhaon nga pag-ampo ug pagtuon sa kasulatan makalig-on sa atong mga pagpamatuod sa Manluluwas? Kinsa ang pinili nga kaliwatan nga gisulti ni Pedro? (1 Pedro 2:9-10 ug ang kinutlo sa ubos.) Unsa ang atong responsibilidad ingon nga usa ka pinili nga kaliwatan? (Tan-awa sa 1 Pedro 2:9.) Unsaon nga kita makatuman niini nga responsibilidad? (Tan-awa sa Mateo 5:16.) Si Elder Bruce R. McConkie mihatag og kahulugan sa usa ka pinili nga kaliwa- tan nga "dili kadtong nagpuyo diha sa piho nga panahon o edad, apan ... sa balay sa Israel sa karaan, sa panahon nga si Jesukristo mipuyo sa yuta, ug karon niining ulahing mga adlaw ... [Kini naglakip] sa matinud-anong mga sakop sa Simbahan kinsa midala sa ilang mga kaugalingon sa ngalan ni Jesukristo ug nga gisagup ngadto sa iyang pamilya" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 bol. [1966-73], 3:294). 2. Sunda ang ehemplo sa Manluluwas sa paglahutay sa mga pagsulay ug mga kasakit. Basaha ug hisguti ang 1 Pedro 2:19-24; 3:13-17; 4:12-19. Si Pedro misulat nga si "Kristo ... nag-antus tungod kanato, nagbilin kanato og panig-ingnan" (1 Pedro 2:21). Unsa ang atong buhaton aron makasunod sa ehemplo sa Manluluwas sa pag-atubang sa mga pagsulay ug sa mga pagpanggu- kod? (Tan-awa sa 1 Pedro 2:19-23.) Unsa nga mga ehemplo ang inyong nakita sa mga tawo kinsa sama ni Kristo milahutay sa mga pagsulay? Sa unsa nga paagi nga kita mapanalanginan samtang kita magsunod sa ehemplo sa Manluluwas sa pag-atubang sa mga pagsulay? Kanus-a nga kamo (o usa ka tawo nga inyong nailhan) gigukod tungod sa inyong pagbuhat sa kabubut-on sa Ginoo? Giunsa kita pagtambag ni Pedro sa pagtubag sa ingon nga mga kahimtang? (Tan-awa sa 1 Pedro 3:13-17; 4:12-19. Ikaw mahimo nga molista sa mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara.) Sa unsa nga mga paagi nga ang pagsulay makahatag kanato sa kahigayunan sa pagpaduol ngadto sa Ginoo ug sa paghimaya kaniya? 3. Pag-ambit sa diosnong kinaiya ug sa pagpaningkamot sa pagsiguro sa atong pagkatinawag ug pagkapinili. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa 2 Pedro 1. Unsa ang mga kinaiya nga gihulagway ni Pedro kabahin sa atong diosnon nga kinaiya? (Tan-awa sa 2 Pedro 1:4-7. Ilista ang mga kinaiya diha sa pisara.) Ngano nga mahinungdanon nga kita mopalambo niini nga mga kinaiya? (Tan-awa sa 2 Pedro 1:8.) Sa inyong nakit-an, giunsa kini nga mga kinaiya pagdemonstrar sa uban? Si Pedro miawhag sa mga Santos sa "pagpaningkamot sa pagsiguro sa inyong pagkatinawag ug pagkapinili" (2 Pedro 1:10). Unsa ang gipasabut sa paghimo sa pagkatinawag ug pagkapinili nga siguro? (Aron makadawat gikan sa Ginoo sa kasigurohan o saad sa kahimayaan didto sa celestial nga gingharian. Ang usa ka tawo kansang tawag ug pagkapili gihimong siguro nahibalo nga siya "gibugkos ngadto sa kinabuhing dayon, pinaagi sa pagpadayag ug sa espiritu sa panagna" [D&P 131:5]. Si Joseph Smith nakadawat niini nga saad gikan sa Ginoo, ingon nga girekord diha sa Doktrina ug mga Pakigsaad 132:49.)
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 43 Unsa ang atong buhaton aron ang atong tawag ug pagkapili mahimong siguro? Si Propeta Joseph Smith mitudlo: "Human ang usa ka tawo makabaton sa hugot nga pagtuo ni Kristo, naghinulsol sa iyang mga sala, ug nabunyagan alang sa kapasayloan sa iyang mga sala ug nakadawat sa Espiritu Santo (pina- agi sa pagpandong sa mga kamot),... dayon papadayona siya sa pagpaubos sa iyang kaugalingon sa atubangan sa Dios, nga gigutom ug giuhaw sa pagka- matarung, ug nagpuyo sumala sa matag pulong sa Dios, ug ang Ginoo moi- ngon dayon ngadto kaniya, Anak, ikaw pagahimayaon. Kon ang Ginoo sa hilabihan nakapamatuod kaniya, ug nakit-an nga kana nga tawo matinguha- on sa pag-alagad kaniya diha sa tanan nga kakuyaw, busa kana nga tawo makakaplag sa iyang pagkatinawag ug sa iyang pagkapinili nga nahimong siguro" (Teachings of the Prophet Joseph Smith, pinili ni Joseph Fielding Smith [1976], 150). 4. Isalikway ang mini nga mga magtutudlo ug kadtong molimud sa Ikaduhang Pag-anhi. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo gikan sa 2 Pedro 2-3 ug Judas. Ipasabut nga si Judas anak ni Jose ug ni Maria ug igsoon ni Jesus. Si Pedro ug si Judas mipasidaan nga adunay mini nga mga magtutudlo taliwala sa mga miyembro sa Simbahan. Unsa ang ilang gisulti nga mao ang mga kinaiya sa mini nga mga magtutudlo? (Tan-awa sa 2 Pedro 2:1-3, 10, 12-19; Judas 1:4, 8, 10-13, 16, 18-19.) Unsaon nato pag-ila ang mini nga mga magtutudlo karon? Unsa ang tambag nga gihatag ni Pedro ug ni Judas nga makatabang kanato sa paglikay sa mini nga mga pagtulun-an ug magpabilin nga matinud-anon sam- tang kita mag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi? (Tan-awa sa 2 Pedro 3:11-14, 17-18; Judas 1:3, 20-21; tan-awa usab sa Moroni 7:12-17; D&P 45:57; 46:7-8.) Ipamatuod ang mga kamatuoran nga imong gihisgutan. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagsunod sa mga pagtulun-an nila ni Pedro ug Judas samtang sila naninguha sa pagpuyo diha sa hugot nga pagtuo ug pagkadiosnon. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. Dugang nga panaghisgutan sa 1 Pedro Diha sa 1 Pedro 1, unsa nga panaglahi ang gihimo ni Pedro tali sa kon unsa ang madunoton o madugtaon ug unsa ang dili madunot o mahangturon? (Tan-awa sa 1 Pedro 1:4, 7, 18-19, 23-25. Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara ubos sa duha ka mga ulohan: Madunoton o Madugtaon ug Dili Madunot o Mahangturon.) Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga mga panaglahi? Si Pedro mitudlo nga si Jesus "gi-ordinahan nang daan sa wala pa ang katuku- ran sa kalibutan" aron mahimong Manluluwas (1 Pedro 1:20; tan-awa usab sa Pinadayag 13:8). Ngano nga kini nga kamatuoran mahinungdanon? Unsa ang gipadayag sa mga kasulatan sa ulahing mga adlaw nga nakadugang sa atong 233
234 pagsabut sa pag-ordinar nang daan sa Manluluwas? (Tan-awa sa Moises 4:1-4; Abraham 3:27-28.) Unsa ang tambag nga gihatag ni Pedro mahitungod sa mga balaod sa yuta? (Tan-awa sa 1 Pedro 2:13-15.) Unsa ang tambag nga gipadayag sa Ginoo sa ulahing mga adlaw mahitungod sa mga balaod sa yuta? (Tan-awa sa D&P 58:21-22; 98:4-10; 134:5; Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:12.) Unsa ang gitudlo ni Pedro mahitungod sa buluhaton sa pagsangyaw sa ebanghelyo ngadto sa mga patay? (Tan-awa sa 1 Pedro 3:18-20; 4:6.) Kanus- a si Jesus miadto sa kalibutan sa espiritu aron pag-organisar sa pagsangyaw sa ebanghelyo taliwala sa mga patay? (Tan-awa sa D&P 138:27.) Ngano nga siya mihimo niini? (Tan-awa sa D&P 138:29-37.) Unsa ang gipadayag sa pag- pangalagad sa Manluluwas didto sa kalibutan sa espiritu mahitungod sa buluhaton sa Dios? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga tungod sa hingpit nga kaangayan ug kalooy sa Dios, ang tanan nga katawhan kinsa nagpuyo sa kalibutan adunay kahigayunan sa pagdawat sa ebanghelyo ug pagdawat sa hingpit nga mga panalangin niini.) Unsa ang tambag nga gihatag ni Pedro sa mga lider sa Simbahan sa 1 Pedro 5:1-4? Sa unsa nga paagi nga ang mga lider sa Simbahan "mopakaon sa mga panon sa Dios"? (1 Pedro 5:2; tan-awa sa 2 Pedro 1:12-15; D&P 42:12-14). Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan pinaagi sa mga lider sa Simbahan kinsa misunod niini nga tambag? 2. "Walay ... kasulatan nga arang kahimoan sa kinaugalingon nga panabut" ( 2 Pedro 1:20) Basaha ang 2 Pedro 1:20-21. Unsa ang gitudlo ni Pablo niini nga mga bersiku- lo mahitungod sa paghubad sa mga kasulatan? Unsaon nato pagsiguro nga kita mihubad sa mga kasulatan sa husto nga paagi? (Ang mga tubag mahi- mong maglakip sa pagtinguha sa dinasig nga mga hubad sa mga lider sa Simbahan ug pinaagi sa pagtinguha sa giya sa Espiritu Santo.) Sa unsa nga paagi nga ang mga pagtulun-an sa mga lider sa Simbahan o ang giya sa Espiritu nakatabang kaninyo sa pagsabut sa usa ka piho nga kasulatan?
"Ang Dios Gugma" Leksyon 44 1, 2, ug 3 Juan Katuyoan Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa unsa nga paagi nga ang Amahan ug Anak mipakita sa ilang gugma alang kanato ug sa unsa nga paagi nga kita makapakita sa atong gugma alang kanila. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. 1 Juan 2:28-29; 3:1-2; 4:7-19; 5:1, 11-15. Si Juan nagtudlo nga ang Langitnong Amahan mipakita sa iyang gugma alang kanato pinaagi sa pag- hatag og paagi alang kanato nga mahimong sama kaniya ug makapanunod sa kinabuhing dayon. b. 1 Juan 1:7-9; 2:1-2; 3:5-8, 16; 5:11-13. Si Juan nagtudlo nga si Jesus mipa- kita sa iyang gugma alang kanato pinaagi sa matubsanon nga sakripisyo, nga makapahimo kanato nga mahisama sa atong Amahan sa Langit. c. 1 Juan 2:3-17; 3:9-24; 4:4-21; 5:1-10; 2 Juan; 3 Juan. Si Juan nagtudlo nga kita makapakita sa atong gugma sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo pinaagi sa atong pagkamasulundon ug sa atong gugma alang sa usag usa. 2. Dugang nga basahonon: Moroni 7:48; Doktrina ug mga Pakigsaad 45:3-5. 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pagdala og litrato sa pamilya o usa sa mosunod nga mga hulagway: Usa ka Pamilya nga Nagkahiusa sa Pagtrabaho (62313); Paglingaw-lingaw sa Pamilya (62384); o Panaghiusa sa Pamilya (Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 616). 4. Sugyot alang sa pagtudlo: "Samtang imong gahinan og insaktong panahon ang mahunahunaon ug mainampoon nga pagpangandam, ikaw mapanalangi- nan og mas maayo nga panabut. Mas dali ikawng mobati sa giya sa Espiritu.... Hinumdumi nga sa imong pagpaningkamot sa pagtudlo sa ebanghelyo ni Jesukristo, dili igo nga basta lang maandam ang mga leksyon. Kinahanglan usab nga imong andamon ang imong kaugalingon (Teaching, No Greater Call [36123], 97)." Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang hulagway sa usa ka pamilya. Unsa ang uban nga mga paagi nga ang mga ginikanan makapakita og gugma alang sa ilang mga anak? Unsaon sa mga anak pagpakita og gugma alang sa ilang ginikanan, mga igsoon nga mga lalaki ug mga babaye? 235
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 236 Sa unsa nga paagi nga kitang tanan mga sakop sa usa ka pamilya? Pahinumdumi ang mga sakop sa klase nga agi og dugang sa pagkasakop ngadto sa kalibutanon nga pamilya, ang matag usa kanato espiritu nga anak sa atong Langitnong Amahan, kinsa naghigugma kanato ug nagtinguha sa pagpanalangin kanato. Diha sa iyang mga sulat, si Juan misubli sa pagpasabut pag-ayo kon giunsa sa Amahan ug sa Anak pagpakita sa ilang gugma alang kanato ug unsaon nga kita makapakita sa atong gugma alang kanila. Samtang ikaw magtudlo sa mosunod nga mga tudling sa kasulatan, hisguti kon sa unsa nga paagi nga kini magamit sa atong inadlaw-adlaw nga kinabuhi. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpaambit sa mga kasinatian nga may kala- butan ngadto sa mga baruganan sa kasulatan. 1. Mga pagpadayag sa gugma sa Langitnong Amahan alang kanato. Hisguti ang mga bersikulo nga gilista sa ubos. Ikaw mahimo nga molakbit pagti- ngub sa panaghisgutan diha sa pisara sa mga pagpadayag sa gugma sa Dios. Kon ikaw mogamit sa usa ka pulong sa paghulagway sa Langitnong Amahan, unsa man kini? Unsa nga pulong ang gigamit ni Juan sa paghulagway sa Langitnong Amahan diha sa 1 Juan 4:8, 16? Ngano nga kini mao man ang angay nga pulong? Basaha ang 1 Juan 3:1-2. Unsa nga mga pagpadayag sa gugma sa Ginoo ang gisulti ni Juan niini nga mga bersikulo? (Ang Dios motawag kanato nga iyang mga anak ug mohimo kanato nga sama ni Kristo - gidayeg, gihimaya, ug isig- kamanununod uban kaniya; tan-awa usab sa Mga Taga-Roma 8:14-17.) Unsa ang atong buhaton aron mahimong pagatawgon nga mga anak sa Dios? (Tan-awa sa 1 Juan 2:28-29; 4:7; 5:1; Mga Taga-Galacia 3:26-27; Mosiah 5:5-9; Moroni 7:48. Ipasabut nga samtang kitang tanan mga espiritu nga mga anak sa Dios, ang paggamit sa mga pulong "mga anak sa Dios" diha sa 1 Juan 3:1-2 nagpasabut niadtong midala sa ilang mga kaugalingon sa ngalan ni Kristo pinaagi sa bunyag ug pagpasidungog sa iyang ngalan pinaagi sa hugot nga pagtuo ug pagkamatarung.) Basaha ang 1 Juan 4:9-10. Unsa nga pagpadayag sa gugma sa Dios ang gisulti ni Juan niini nga bersikulo? (Tan-awa usab sa Juan 3:16; 1 Juan 5:11; 2 Nephi 9:10. Ipasabut nga ang pulong pagpakig-uli diha sa 1 Juan 4:10 nagpasabut sa maulaong pagsakripisyo ni Jesukristo.) Sa unsang paagi nga ang iyang pagpa- dala sa iyang Anak aron pagtubos sa atong mga sala nagpakita sa gugma sa Langitnong Amahan alang kanato? Basaha ang 1 Juan 4:13. Unsa nga pagpakita sa gugma sa Dios ang gisulti ni Juan niini nga bersikulo. Sa unsa nga paagi nga ang Espiritu mahinungdanon nga gasa sa inyong kinabuhi? Si Juan mitudlo nga ang Langitnong Amahan motubag sa atong mga pag- ampo kon kita mangayo sumala sa Iyang kabubut-on (1 Juan 5:14-15). Sa unsa nga paagi nga ang pag-ampo nakatabang kaninyo sa pagbati sa gugma sa Langitnong Amahan? Ngano nga ang pag-ampo mahinungdanon alang kanato aron mahimong sama sa atong Amahan sa Langit? Si Juan mitudlo nga "kita naghigugma [sa Ginoo], tungod kay siya unang mihi- gugma kanato" (1 Juan 4:19). Unsa ang uban nga mga paagi nga gipakita sa
Leksyon 44 Dios ang iyang gugma kaninyo? Unsa ang inyong gibati sa dihang kamo mihu- nahuna sa mga paagi nga gipakita sa Dios ang iyang gugma alang kaninyo? Si Presidente Thomas S. Monson miingon: "Ang plano sa atong Langitnong Amahan naglangkub sa mahinungdanong pagpadayag sa tinuod nga gugma. Ang tanan nga atong gimahal--gani ang atong mga pamilya, atong mga higala, atong kalipay, atong kahibalo, atong mga pagpamatuod - mahimong mawala kon dili pa tungod sa atong Amahan ug sa Iyang Anak, si Ginoong Jesukristo.... Ang kalibutan nakasaksi og mas dako nga gasa, ni kini nakaila og mas mahangturon nga gugma" (sa Conference Report, Abr. 1993, 77; o Ensign, Mayo 1993, 62-63). 2. Mga pagpadayag sa gugma sa Manluluwas alang kanato Hisguti ang mga bersikulo nga gilista sa ubos. Basaha ang 1 Juan 3:16. Unsa nga pagpadayag sa gugma sa Manluluwas ang gisulti ni Juan niini nga bersikulo? Unsa nga mga panalangin ang atong madawat tungod sa matubsanong sakripisyo sa Manluluwas? (Tan-awa sa 1 Juan 1:7-9; 5:11-13; 2 Nephi 9:11-13; Alma 11:40-44. Mahimong ilista nimo ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara samtang ikaw mag- hisgut niini nga mga bersikulo.) Basaha ang 1 Juan 2:1-2. Unsa nga pagpadayag sa gugma sa Manluluwas ang gisulti ni Juan niini nga bersikulo? Unsa man ang usa ka Manlalaban? (Ang usa kinsa mopakilooy alang sa kaayohan sa uban.) Unsa ang gibuhat ni Jesus alang kanato isip atong manlalaban? (Tan-awa sa D&P 45:3-5.) Si Juan mitudlo nga ang Anak sa Dios miabut aron sa pagguba sa mga buluhaton sa yawa (1 Juan 3:8). Sa unsa nga paagi nga ang kinabuhi ug mga pagtulun-an sa Manluluwas makaguba sa mga buluhaton sa yawa? 3. Pagpakita sa atong gugma alang sa Langitnong Amahan, ni Jesukristo, ug sa uban Hisguti ang mga bersikulo nga gilista sa ubos. Mahimong imong i-summarize ang panaghisgutan diha sa pisara pinaagi sa paglista sa mga paagi nga kita makapakita og gugma alang sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. Basaha ang 1 Juan 2:3-6. Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga mga bersikulo mahitungod kon unsaon sa pagpakita sa atong gugma alang sa Dios? (Tan-awa usab sa Juan 14:15; 1 Juan 3:24; 5:3; 2 Juan 1:6.) Sa unsang paagi nga ang pagkamasulundon nagpakita sa atong gugma alang sa Dios? Basaha ang 2 Juan 1:4 ug 3 Juan 1:4. Sa unsa nga paagi nga ang atong pagka- matinud-anon makahatag og kalipay ngadto sa atong Langitnong Amahan? Basaha ang 1 Juan 2:15-17. Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga mga bersikulo mahitungod kon unsaon nato sa pagpakita sa atong gugma sa Dios? Sa unsa nga paagi nga usahay kita mopakita og gugma alang sa kalibutan kay sa gugma alang sa Dios? Sa unsa nga paagi nga kita maapektohan kon kita mopakita sa gugma alang sa kalibutan? Unsaon man nato pagbuntog sa gugma alang sa kalibutanon nga mga butang? Basaha ang 1 Juan 4:7-8, 11. Unsa ang atong makat-unan gikan niini nga mga bersikulo mahitungod kon unsaon nato sa pagpakita sa atong gugma alang sa Dios? (Tan-awa sa 1 Juan 3:11, 23; 4:21.) Giunsa paghulagway ni Juan ang mga 237
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo 238 tawo nga miangkon nga ilang gihigugma ang Dios apan wala "maghigugmaay sa usag usa"? (Tan-awa sa 1 Juan 2:9, 11; 3:14-15, 17; 4:20.) Ngano nga ang atong gugma alang sa uban usa ka sukdanan sa atong gugma sa Dios? Unsaon man nato sa pagbati ug pagpakita og mas dako nga gugma alang sa usag usa? Sa unsa nga paagi nga kamo napanalanginan pinaagi sa gugma sa laing tawo alang kaninyo? Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, ipakita pag-usab ang hulag- way sa pamilya ug ipangutana ang mosunod: Unsa ang mga panalangin sa pagpuyo diha sa usa ka pamilya nga ang mga sakop naghigugmaay sa usag usa ug naghigugma sa Dios? Unsaon man nato pagtabang ang uban aron makatagamtam nianang sama nga mga panalangin ingon nga kabahin sa pamilya sa Dios? Ipamatuod ang dakong gugma sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo kanato. Awhaga ang mga sakop sa klase sa paghinumdom sa mga pagtulun-an ni Juan samtang sila naninguha sa pagpakita sa ilang gugma alang sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo ug alang sa uban nga mga tawo. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa leksyon. 1. "Maglakaw diha sa kahayag" (1 Juan 1:7) Basaha ang 1 Juan 1:6-7. Unsa ang gipasabut sa "paglakaw diha sa kangitngit"? Unsa ang gipasabut sa "paglakaw diha sa kahayag"? (Ingon nga bahin sa imong panaghisgutan niini nga mga pangutana, ikaw mahimo nga mopakanta sa mga sakop sa klase sa "Tudloi Ko Paglakaw sa Kahayag.") (Tan-awa sa Mga Himno ug mga Awit sa mga Bata, p. 66.) 2. Si Juan mipasidaan batok sa espiritu sa anti-Kristo Diha sa iyang mga sulat, si Juan misubli sa pagpasidaan sa mga Santos sa paglikay sa mga anti-Kristo. Unsa ang gisulti ni Juan nga buhaton sa mga anti-Kristo? (Tan-awa sa 1 Juan 2:22-23; 4:1-3; 2 Juan 1:7.) Ngano sa inyong hunahuna nga ang kaaway mosulay sa pagwagtang sa atong mga pagpama- tuod sa Manluluwas? Unsa ang atong buhaton aron mapalig-on ang atong mga pagpamatuod? Si Elder M. Russell Ballard mitudlo: "Ang indibidwal, kinaugalingon nga pagpamatuod sa ebanghelyo sa kamatuoran, ilabi na sa balaan nga kinabuhi ug misyon ni Ginoong Jesukristo, mahinungdanon alang sa atong kinabu- hing dayon.... Ang kinabuhing dayon gipasikad sa atong kaugalingon, tagsa- tagsa nga kahibalo sa atong Amahan sa Langit ug sa Iyang Balaan nga Anak. Ang yano nga pagkahibalo mahitungod kanila dili igo. Kita kinahanglan nga adunay kinaugalingon, espirituhanon nga mga kasinatian aron mapalig-on ang atong pagpamatuod. Kini moabut pinaagi sa pagtinguha niini sa sama nga tumong, sama sa hunahuna sa gigutom nga tawo nga nagtinguha og pagkaon" (sa Conference Report, Abr. 1996, 111; o Ensign, Mayo 1996, 80).
Leksyon 44 3. "Wala pa gayuy tawo nga nakakita sa Dios bisan kanus-a (1 Juan 4:12) Kon ang mga sakop sa klase matingala kon ang 1 Juan 4:12 nagpasabut nga ang tawo dili makakita sa Dios, ipakita nila ang pareha nga bersikulo diha sa Hubad ni Joseph Smith, diin mabasa, "Wala pa gayuy tawo nga nakakita sa Dios bisan kanus-a, gawas kanila kinsa mituo" (1 Juan 4:12. Itudlo nga daghan ang mga propeta nga nakakita sa Dios. Tan-awa sa Exodo 33:9-11; Juan 6:46; Mga Buhat 7:55-56; Doktrina ug mga Pakigsaad 67:10-12; Moises 1:1-2; Abraham 3:11; Joseph Smith--Kasaysayan 1:16-17. 4. Pangbatan-on nga panaghisgutan Pasundi ang pang-atensyon nga kalihokan ginamit ang dugang detalyado nga paghisgut-hisgot kon unsaon sa mga batan-on pagpakita og mas dakong gugma alang sa ilang mga ginikanan. Awhaga ang mga sakop sa klase sa pagpadayon sa ilang mga hunahuna, ug hangyoa sila sa pagpangandam sa pagpaambit sa ilang kasinatian sa umaabut nga semana. 5. Mga himno mahitungod sa gugma Pagpili og usa ka himno mahitungod sa gugma. Pakigsabut sa usa ka gamay nga grupo sa mga sakop sa klase sa pag-awit sa himno, o ipaawit ang himno sa tibuok klase, basaha ang mga pulong niini, o patukara ang girekord na niini. 239
Leksyon 45 Katuyoan Pagpangandam Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan 240 "Ang Magmadaugon Makapanag-iya Niining Mao nga Panulundon" Pinadayag 1-3; 12 Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut sa uban nga mga panalangin nga moabut niadtong kinsa makabuntog sa mga pagsulay sa pagkamortal pinaagi sa ilang pagpamatuod ni Jesukristo. 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Pinadayag 1:1-3, 9-20. Si Juan gisugo sa pagrekord sa pagpadayag nga iyang nadawat gikan sa Ginoo pinaagi sa usa ka anghel. Nakita ni Juan pinaagi sa pagpadayag ang pipila ka mga timailhan nga nagpaila sa mga bahin sa Simbahan ni Jesukristo. b. Pinadayag 2-3. Pinaagi ni Juan, ang Ginoo mitudlo sa pito ka mga branch sa Simbahan sa Asya mahitungod sa dagkong mga panalangin nga naghulat niadtong makabuntog sa mga pagsulay ug sa mga pagtintal sa pagkamortal. c. Pinadayag 12. Si Juan nakakita sa panan-awon sa Gubat sa Langit, ug sa pagpadayon niini dinhi sa yuta. Siya nakakat-on nga ang mga Santos makabuntog ni Satanas pinaagi sa Pag-ula sa Manluluwas ug sa ilang mga pagpamatuod. 2. Dugang mga basahonon: Pinadayag 21:7; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pinadayag ni Juan." 3. Kon ikaw mogamit sa pang-atensyon nga kalihokan, pag-andam sa paggamit sa mga paghulagway diha sa pahina 246. Mahimo nimong drowingon ang dakong bersyon niini nga mga paghulagway diha sa pisara o sa dakong piraso nga papel aron ang tanang mga sakop sa klase makakita niini. 4. Sugyot alang sa pagtudlo: Ang maayong mga magtutudlo mao ang maayong mga tigpaminaw. Ang pagpaminaw naglakip dili lamang sa pagpaminaw apan usab sa pagsabut unsa ang gisulti. Ang mga magtutudlo kinsa maayo nga maminaw makasulti nga sila nakasabut ug mohatag og bili sa matag sakop sa klase. (Tan-awa sa Teaching, No Greater Call, [36123], mga pahina 66-67). Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Hangyoa ang mga sakop sa klase sa paghunahuna og mga simbolo nga gigamit sa Ginoo sa iyang pagtudlo sa panahon sa iyang pangalagad dinhi sa yuta. (Ang mga tubag mahimong maglakip sa asin, trigo ug mga sagbut, pan, ug mga kahoy nga oliba.)
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan Ngano nga ang mga simbolo mapuslanon diha sa pagtudlo? (Kini makatabang nga masabtan ug mahinumduman sa mga sakop sa klase pinaagi sa pagtandi sa dili mga sinati nga mga hunahuna o mga butang ngadto sa mas sinati; Kini adunay nagkalainlaing ang-ang sa kahulugan; makaawhag kini sa mga sakop sa klase sa paghunahuna og maayo kon unsay gitudlo. Ipasabut nga ang mga simbolo gigamit sa tibuok mga kasulatan, apan labi na diha sa basahon sa Pinadayag. Ipakita ang mga paghulagway diha sa pahina 246, ug itudlo nga kini nga mga paghulagway mipakita sa mga simbolo nga gihisgu- tan diha sa kapitulo 1 sa Pinadayag. Matag usa niini nga mga simbolo pagahis- gutan niini nga leksyon. Mahimong imong ipasabut nga si Apostol Juan, ang tigsulat sa basahon sa Pinadayag, nagagikan sa kultura nga kusog kaayong mogamit og mga simbolo sa ilang pinulongan ug sa mga basahon. Ang mga magbabasa karon kadagha- nan maglisud sa pagsabut sa mga simbolo diha sa mga sinulat ni Juan. Kon kita mohubad sa mga hulagway sa tinuoray, ang basahon sa Pinadayag mahimong makapatingala ug makalibog. Kon atong hinumduman nga kadaghanan sa mga paghulagway nagsimbolo lamang o nagrepresentar og mga tawo, mga butang, o mga hunahuna nga pamilyar alang kanato, ang basahon mamahimong mas daling sabton. Sa mainampoong paagi hunahunaa kon unsa nga mga tudling sa kasulatan ug mga pangutana gikan niini nga leksyon ang mas makatubag sa mga pangina- hanglan sa mga sakop sa klase. Paggahin og taas nga panahon sa klase sa paghis- gut niini nga mga tudling ug mga pangutana. Tabangi ang mga sakop sa klase nga makahibalo nga ang basahon sa Pinadayag angay ug mapuslanon kanato karon. 1. Si Juan nakakita sa pipila ka mga simbolo nga nagpaila sa mga bahin sa Simbahan ni Jesukristo. Basaha ug hisguti ang Pinadayag 1:1-3, 9-20. Ribyuha uban sa klase ang mosunod nga kinatibuk-ang kasayuran kalabut sa basahon sa Pinadayag: Si Juan maoy usa sa orihinal nga mga Apostoles sa Manluluwas. Siya gipalayas sa kagamhanan sa Roma ngadto sa Patmos, usa ka gamay nga isla sa may kasadpan nga lapyahan nga karon mao ang Turkey, tungod sa iyang pagpamatuod ni Jesukristo. Samtang didto, si Juan giduaw sa usa ka anghel ug gihatagan og pagpa- dayag nga iyang gitala sa mga sulat sa pito ka mga branch sa Simbahan sa Asya (Pinadayag 1:1, 9-11). Kini nga mga sulat nahimong ang basahon sa Pinadayag. Ang basahon sa Pinadayag gisulat sa pinulongan nga naggamit og mga simbolo. Ang iyang tema mao ang "aduna unyay mahitabo nga kadaugan sa Dios batok sa yawa dinhi sa yutaa; makanunayon nga kadaugan sa maayo batok sa dautan, sa mga santos batok sa ilang tigdaug-daug, sa mga gingharian sa Dios batok sa mga gingharian sa mga tawo ug ni Satanas.... Ang detalye kalabut sa upat ka mga binuhat, mga gubat, mga anghel, mga tawo, ug uban pa, nagtampo alang sa kalamboan niini nga tema. Pinaagi sa gamay nga pagtuon, ang tema mahimong masabtan bisan kon ang mga detalye dili hingpit nga maila" (Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pinadayag ni Juan," 219). 241
242 Ang tulo ka pasiuna nga mga kapitulo sa basahon nagtala sa pagpamatuod ni Juan sa kamatuoran sa pinadayag, sa mga panudlo ni Juan gikan sa Ginoo, sa tambag ni Juan sa pito ka mga branch sa Simbahan sa Asya. Ang kapitulo 4 mirekord sa panan-awon ni Juan mahitungod sa langit, ang kapitulo 5 hangtud sa 20 mitala sa panan-awon sa madaugon nga padulngan sa gingharian sa Dios. Kini nga panan-awon nagpakita sa mga pakigsangka batok sa mga gingharian ni Satanas, ang pagkalaglag sa gingharian ni Satanas, ug ang katapusan nga yugto sa kasaysayan sa kalibutan. Human niini mao ang panan-awon sa bag-ong mga langit ug bag-ong yuta - ang kalibutan sa iyang celestial nga kahimtang (Pinadayag 21:1-5). Ang basahon sa Pinadayag natapos uban sa pagpamatuod sa anghel ug sa dugang nga tambag gikan sa Ginoo. Unsa ang una nga hulagway o simbolo, nga nakita ni Juan niini nga pagpa- dayag? (Tan-awa sa Pinadayag 1:12.) Unsa ang girepresentaran sa mga kan- diliro? (Tan-awa sa Pinadayag 1:20.) Ngano nga ang mga kandiliro mga angay nga simbolo alang sa mga branch sa Simbahan? (Tan-awa sa 3 Nephi 18:24 ug ang kinutlo sa ubos.) Sa unsa nga ang mga ward o mga branch karon naglihok sama sa mga kandiliro? Si Elder Bruce R. McConkie miingon: "Ang mga kandiliro mohatag og kahayag; wala nila kini himoa. Ang ilang katungdanan mao ang pagdala niini ngadto sa uban, dili ang Paglalang niini. Busa pinaagi sa paggamit sa pito ka mga kan- diliro sa paghulagway sa pito ka mga Simbahan ngadto niini si Juan karon mohatag sa tambag, ang Ginoo nagpakita nga ang iyang katiguman dinhi sa yuta mao ang modala sa iyang kahayag ngadto sa kalibutan" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 bol. [1966-73], 3:442). Asa man ang simbolo sa Manluluwas niining pito ka mga kandiliro? (Tan-awa sa Pinadayag 1:13.) Sa unsa nga paagi nga ang Manluluwas anaa diha sa tunga sa iyang Simbahan karon? Ngano nga mahinungdanon man alang kanato nga mahibalo nga siya anaa sa tunga sa iyang mga katawhan? Unsa ang gigunitan sa tuo nga kamot sa Manluluwas sa dihang siya nagbarug diha sa tunga sa pito ka mga kandiliro? (Tan-awa sa Pinadayag 1:16.) Unsa ang girepresentaran sa pito ka mga bitoon? (Tan-awa sa Pinadayag 1:20 ug sa footnote 20b; tan-awa usab sa Pinadayag 2:1, footnote 1a, ug sa Pinadayag 3:1, footnote 1a. Sa tibuok Hubad ni Joseph Smith sa Pinadayag 1-3, ang pulong mga anghel giusab ngadto sa mga sulugoon, nagpatin-aw niini nga ang mga bitoon nagrepresentar sa mga lider sa pito ka mga branch sa Simbahan.) Sa unsa nga paagi nga ang mga lider sa Simbahan sama sa mga bitoon? (Ang mga tubag mahimong maglakip nga sila makanunayon ug mohatag og padulnganan ngadto niadtong kinsa motan-aw niini.) Unsa ang migawas sa ba-ba sa Manluluwas diha sa iyang panan-awon? (Tan- awa sa Pinadayag 1:16.) Unsa ang girepresentaran niini nga espada? (Tan-awa sa D&P 6:2.) Sa unsa nga mga paagi nga ang pulong sa Dios sama sa espada? (Tan-awa sa Mga Hebreohanon 4:12; Helaman 3:29.) Unsa pay laing mga butang nga nagsimbolo sa Ginoo niini nga pagpadayag? (Tan-awa sa Pinadayag 1:18.) Unsa ang buhaton sa Manluluwas niini nga mga yawe? (Siya moluwas sa tanan nga katawhan sa pisikal nga kamatayon, ug siya moluwas sa mga matarung gikan sa espirituhanon nga kamatayon. Tan-awa sa 2 Nephi 9:10-13.)
Leksyon 45 2. Ang Ginoo misulti sa pito ka mga sanga sa Asya mahitungod sa mga panalangin nga gisaad ngadto niadtong kinsa magmadaugon. Hisguti ang Pinadayag 2-3. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga ang mga kapitulo 2 ug 3 naglangkub sa mga pulong sa Ginoo ngadto sa matag usa sa pito ka mga branch sa Simbahan sa Asya. Ang Ginoo mibalik pagtan-aw sa uban nga mga kalig-on ug mga kahuyang sa matag sanga ug mipasidaan sa mga Santos sa pagtarung sa ilang mga kahuyang. Sama nga ang Ginoo nagdayeg ug mikorihir sa mga miyembro sa Simbahan sa Asya, ang Ginoo modayeg ug mokorihir kanato karon. Unsa kaha ang daygon sa Ginoo kanato? Unsa ang gisulti sa Ginoo nga atong tarungon? Ipasabut nga sa iyang mga panudlo ngadto sa mga branch sa Simbahan sa Asya, ang Ginoo misaad usab og dako nga mga panalangin ngadto niadtong kinsa magmadaugon sa mga pagsulay ug mga pagtintal sa pagka-mortal. Isulat diha sa pisara ang Mga Saad Niadtong Kinsa Makabuntog. Samtang ikaw maghisgut sa matag saad, ilista diha sa pisara ubos niini nga ulohan. Ngadto sa Mga Taga-Efeso (Pinadayag 2:1-7) Ang Ginoo mipasidaan ngadto sa mga taga-Efeso sa ilang panginahanglan sa paghinulsol, apan siya usab misaad nga, "Ngadto kaniya nga magmadaugon Ako magatugot sa pagkaon sa kahoy sa kinabuhi." Unsa ang gipaila sa kahoy sa kinabuhi? (Tan-awa sa 1 Nephi 11:21-22.) Ngano nga kini ang labing giti- nguha sa tanan nga mga panalangin? Ngadto Sa Esmirna (Pinadayag 2:8-11) Ang Ginoo mipasidaan sa mga Santos sa Esmirna nga sila mag-antus sa mga kasakit, apan misaad usab siya, "Kaniya nga magmadaugon walay gahum ang ikaduhang kamatayon sa pagsakit kaniya." Unsa ang ikaduhang kamatayon? (Tan-awa sa Alma 12:16, 32; Helaman 14:18.) Sa unsa nga paagi nga ang saad sa Ginoo ngadto sa mga Santos sa Esmirna makatabang kanato sa pagtan-aw sa atong mga kasakitan diha sa husto nga panglantaw? Ngadto sa Pergamo (Pinadayag 2:12-17) Ang Ginoo misaway sa uban nga mga tawo sa Pergamo tungod sa pagsunod sa doktrina ni Balaam, usa ka propeta sa Daang Tugon kinsa nagtinguha sa kali- butanong mga dungog ug mga ganti labaw kay sa iyang tinguha sa pagsunod sa kabubut-on sa Ginoo. Unsa nga mga kalibutanon nga mga dungog ug mga ganti ang malagmit atong isalikway aron pagsunod sa kabubut-on sa Ginoo? Ngadto sa mga Santos sa Pergamo ang Ginoo misaad, "Ngadto kaniya nga magmadaugon, pagahatagan ko sa mana nga tinagoan." (Ang pulong tinagoan nagpasabut nga mao ang sagrado, o dili makita ngadto sa matag usa.) Unsa ang malagmit girepresentaran sa tinagoan nga mana? (Tan-awa sa Juan 6:35, 49-51.) Ngadto sa Tiatira (Pinadayag 2:18-29) Sa iyang mga pulong ngadto sa mga Santos sa Tiatira, unsa ang gisaad sa Ginoo niadtong magmadaugon? (Tan-awa sa Pinadayag 2:26-28. Ipasabut nga kini nga mga saad nagpasabut sa mga panalangin sa kahimayaan ug 243
244 kinabuhing dayon, kon ang matarung momando ibabaw sa langitnong mga gingharian.) Unsa ang gunitanan nga puthaw nga gamiton sa mga matarung sa pagmando sa mga nasud? (Tan-awa sa 1 Nephi 11:25; Hubad ni Joseph Smith, Pinadayag 2:27.) Sa unsa nga paagi nga kita makagamit sa pulong sa Dios aron pagdumala sa atong kaugalingon nga mga kinabuhi? Kinsa ang bitoon nga kabugason nga gisulti diha sa Pinadayag 2:28? (Tan-awa sa Pinadayag 22:16.) Unsa kaha ang ipasabut sa pagahatagan sa bitoon sa kabugason? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa pagdawat ni Kristo sa atong mga kinabuhi ug sa pagdawat sa mga panalangin sa iyang Pag-ula.) Ngadto sa Sardis (Pinadayag 3:1-6) Unsa nga mga panalangin ang gisaad sa Ginoo sa mga Santos sa Sardis? (Tan- awa sa Pinadayag 3:5.) Sa unsa nga paagi nga ang pag-apil sa mga ordinansa diha sa templo makaandam kanato nga paga- "sul-oban sa saput nga puti" sa kahangturan? Unsa ang basahon sa kinabuhi? (Tan-awa sa D&P 128:7; tan-awa usab sa Exodo 32:33; Alma 5:58; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Basahon sa Kinabuhi," 27.) Unsa ang mahitabo kanila kansang mga ngalan nahisulat diha sa basahon ug unya pagapapason tungod sa pagkadautan? (Tan-awa sa Pinadayag 21:10, 23-27; Alma 5:58; D&P 88:2.) Ngadto sa Filadelfia (Pinadayag 3:7-13) Unsa ang gisulti sa Ginoo nga iyang buhaton alang sa mga Santos sa Filadelfia tungod kay sila "naghupot [sa iyang] pulong, ug wala mosalikway [sa iyang] ngalan"? (Tan-awa sa Pinadayag 3:10.) Sa unsa nga paagi nga ang matarung nga pagpuyo makapasayon sa pagsalikway sa tintasyon? Ang Ginoo misaad ngadto niadtong magmadaugon, " Ako mosulat diha kani- ya sa ngalan sa akong Dios, ug sa ngalan sa dakbayan sa akong Dios. Unsa ang gipasabut sa ang ngalan sa Dios ug ang ngalan sa iyang dakbayan isulat diha kanato? (Kita mahimong sama sa Dios ug mahimong mga lumulupyo sa iyang mahangturong gingharian.) Ngadto sa Laodicea (Pinadayag 3:14-22) Ang Ginoo misaway sa mga Santos sa Laodicea kinsa mga "dagaang, ug dili mabugnaw ni mainit" (Pinadayag 3:15-16). Sa unsa nga paagi nga malagmit kita usahay espirituhanon nga "dagaang"? Sa unsa nga paagi kita makapalam- bo sa atong pasalig ngadto sa ebanghelyo ni Jesukristo? Ang Ginoo misaad ngadto sa mga taga-Laodicea, "Ngadto kaniya nga magma- daugon pagatugotan ko sa paglingkod sa akong trono uban kanako, maingon nga ako usab nagmadaugon ug maglingkod uban sa akong Amahan diha sa iyang trono" (Pinadayag 3:21). Unsa nga mga panalangin ang gisimbolo pina- agi sa saad sa paglingkod uban sa Ginoo diha sa iyang trono? (Tan-awa sa Mga Taga-Roma 8:16-17.) Itudlo sila ngadto sa lista sa mga saad diha sa pisara, ug ipasabut nga kon kining tanang mga saad moabut, naghulagway kini sa mahangturon nga padulngan sa mga matarung. Ipabasa sa mga sakop sa klase ang Doktrina ug mga Pakigsaad 132:20 isip maoy katingbanan niini nga mga saad.
Panapos Dugang nga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 45 3. Si Juan nahibalo nga ang mga Santos magmadaugon batok ni Satanas pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo ug sa ilang mga pagpamatuod. Basaha ug hisguti ang pinili nga mga bersikulo sa Pinadayag 12. Ipasabut nga ingon nga kabahin sa iyang pagpadayag, si Juan nakakita sa simbolo nga panan- awon sa Gubat sa Langit ug sa pagpadayon niini dinhi sa yuta. Ipasabut nga ang babaye nga gihulagway sa Pinadayag 12:1-2, 5 nagpaila sa Simbahan sa Dios. Ang bata nga iyang gidala nagpaila sa gingharian sa Dios - ang kagamhanan nga maanaa dinhi sa yuta sulod sa paghari ni Kristo sa panahon sa milenyum. (Tan-awa sa Pinadayag 12:7.) Kinsa ang girepresentaran sa dragon diha sa Pinadayag 12? (Tan-awa sa Pinadayag 12:9.) Unsa ang nahitabo ngadto sa dragon ug sa iyang sumusu- nod didto sa Gubat sa Langit? (Tan-awa sa Pinadayag 12:3-4, 7-9.) Unsa ang gibuhat sa dragon human sila gipapahawa? (Tan-awa sa Pinadayag 12:17.) Kinsa ang gikaaway karon ni Satanas? (Tan-awa sa Pinadayag 12:12.) Si Presidente Wilford Woodruff miingon: "Adunay duha ka gahum dinhi sa yuta ug diha sa mga katawhan sa yuta - ang gahum sa Dios ug ang gahum sa yawa.... sa dihang ang Dios miatubang sa mga katawhan diha sa yuta, wala magsapayan unsa nga pangidaron, si Lucifer, ang anak sa kabuntagon, ug ang minilyon nga napukan nga mga espiritu nga gisalikway nga gipapahawa gikan sa langit, makiggubat batok sa Dios, batok ni Kristo, batok sa buluhaton sa Dios, ug batok sa mga katawhan sa Dios. Ug sila dili magduhaduha sa pagbu- hat niini sa atong panahon ug henerasyon. Sa matag higayon nga ang Ginoo mibutang sa Iyang kamot aron pagpahigayon sa bisan unsang buluhaton, kana nga mga gahum maningkamot sa paggun-ob niini" (sa Deseret Evening News, 17 sa Okt. 1896, 9; gikutlo ni Gordon B. Hinckley, sa Conference Report, Okt. 1986, 56; o Ensign, Nob. 1986, 43). Sa unsa nga paagi nga ang Simbahan ug ang gingharian sa Dios sa katapusan magmadaugon batok ni Satanas? (Tan-awa sa Pinadayag 12:11.) Sa unsa nga paagi nga ang Pag-ula ni Kristo ug ang atong mga pagpamatuod niini makata- bang sa atong tagsa-tagsa ka mga pakigbisog batok ni Satanas? Ipamatuod nga kadtong kinsa magmadaugon sa mga pagtintal ug mga pagsulay sa kalibutan makapanunod sa mga panalangin sa kinabuhing dayon. Ipahinumdom sa mga sakop sa klase nga ang Pag-ula sa Manluluwas maghatag og paagi kanato sa pagdaug kon kita maghinulsol ug magmatinud-anon. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit niini nga ideya isip kabahin sa leksyon. "Tan-awa, Ako nagatindog sa pultahan" (Pinadayag 3:20) Ipakita ang hulagway nga Si Jesus diha sa Pultahan (62170; Pakete sa mga Hulagway sa Ebanghelyo 237). Unsa ang gitudlo sa Pinadayag 3:20 mahitungod sa Ginoo? (Tan-awa sa Pinadayag 22:17.) Giunsa ninyo pagkahibalo nga tinuod kini? 245
"Siya Magapuyo uban Kanila, ug Sila Mamahimong Iyang mga Katawhan" Leksyon 46 Pinadayag 5-6; 19-22 Katuyoan Aron pag-awhag sa mga sakop sa klase sa pag-atubang sa umaabut nga malaumon tungod kay sila nahibalo nga ang mga pwersa sa dautan mabuntog ug ang Manluluwas maghari nga madaugon. Pagpangandam 1. Basaha, pamalandongi, ug i-ampo ang mahitungod sa mosunod nga mga kasulatan: a. Pinadayag 5:1-5; 6. Si Juan nakakita pinaagi sa pagpadayag og usa ka basa- hon nga adunay pito ka mga timbri ug naniid sa uban nga mga panghitabo diha sa unang unom ka mga timbri, o kapanahonan. Siya nakakita nga si Satanas nakig-away batok sa mga matarung sa tanan nga kapanahonan. b. Pinadayag 19:1-9; 20:1-11. Si Juan nakakita nga si Satanas pagagapuson ug si Kristo maghari nga madaugon sa panahon sa Milenyum. c. Pinadayag 20:12-22:21. Si Juan nahibalo nga human mahitabo ang katapu- sang paghukom, ang mga matarung mopuyo uban sa Dios. 2. Dugang nga basahonon: Doktrina ug mga Pakigsaad 77; Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, "Pinadayag ni Juan," 219-20. 3. Sugyot alang sa pagtudlo: "Labaw sa tanan, ang labing mahinungdanon nga pagpangandam mao ang imong kaugalingon. Pag-andam aron makabaton sa impluwensya sa Espiritu Santo" (Boyd K. Packer, Teach Ye Diligently [1975], 219). Matag usa kanato kinahanglan maningkamot sa pagpuyo sama sa pagpuyo sa Manluluwas ug sa pagtudlo sama sa iyang pagtudlo. Sa mainampoon nga paagi paghunahuna unsa ang imong buhaton aron masiguro nga ikaw nagtudlo uban sa impluwensya sa Espiritu Santo. Gisugyot nga Pagpalambo sa Leksyon Pang-atensyon nga Kalihokan Kon angay, gamita ang mosunod nga kalihokan o usa ka kalihokan nga imong hinimo aron pagsugod sa leksyon. Ipakita ang bag-ohay nga mantalaan, ug itudlo ang duha o tulo ka mga maka- pasubo nga mga artikulo, sama sa mga report sa krimen o kinaiyanhon nga mga katalagman. Unsa ang inyong bation kon kamo makabasa kalabut sa mga panghinabo nga ingon niini? (Ayaw paghisgut sa detalye sa kada panghitabo.) Ipabasa sa klase ang 2 Timoteo 3:1. 247
Paghisgut ug Paggamit sa Kasulatan 248 Ipasabut nga kita nagpuyo niining katapusang mga adlaw, diha sa mga panahon nga gihulagway ni Apostol Pablo nga "makuyaw." Ipasabut nga usa sa mga hagit sa pagpuyo niining katapusang mga adlaw mao ang pagkat-on sa pagbuntog sa kahadlok ug kasubo aron mabuntog nato ang mga pagsulay ug mga tintasyon. Kini nga leksyon maghisgut kon unsaon nga kita makakaplag sa paglaum ug kai- sug pinaagi sa pagsabut sa mga panghitabo nga moabot sa katapusang mga adlaw. Tukia kon sa unsa nga paagi nga ang mosunod nga mga tudling sa kasulatan makatabang kanato sa pagbaton sa paglaum samtang kita moatubang sa mga kalisdanan sa katapusang mga adlaw. Tabangi ang mga sakop sa klase sa pagsa- but nga ang matarung dili kinahanglan nga mahadlok sa Ikaduhang Pag-anhi. 1. Si Satanas makig-away batok sa mga matarung. Hisguti ang Pinadayag 5:1-5; 6. Dapita ang mga sakop sa klase sa pagbasa og kusog sa pinili nga mga bersikulo. Ipasabut nga ang unang tulo ka mga kapitulo sa basa- hon sa Pinadayag naghisgut mahitungod sa panahon ni Juan (tan-awa sa leksyon 45). Ang nahabilin sa basahon naghisgut sa mga hitabo nga para ni Juan umaabot pa, gikan sa Apostasiya nga nahitabo human sa kamatayon sa mga Apostoles hangtud sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo ug sa katapusang paghukom. Ipasabut nga ang mga kapitulo 5 ug 6 sa Pinadayag migamit sa simbolo sa usa ka basahon nga "gisilyohan sa pito ka timbri" (Pinadayag 5:1). Matag timbri nagpa- ila sa usa ka libo ka tuig nga kapanahonan diha sa temporaryo nga pagkaanaa sa yuta (D&P 77:6-7; tan-awa ang ikatulong dugang nga ideya sa pagtudlo alang sa dugang kasayuran sa ikapito nga timbri). Diha sa kapitulo 6, ang Kordero (si Jesukristo) miabli sa unang unom ka mga timbri, nagpakita kang Juan sa uban nga mga panghitabo nga may kalabutan sa matag kapanahonan. Usa ka butang nga atong makat-unan sa kapitulo 6 mao nga si Satanas nakig-away batok sa mga matarung sa tibuok kasaysayan sa yuta. Sumala sa Pinadayag 6:4-11, unsa ang uban nga mga paagi nga siya mibuhat niini? (Ang mga tubag mahimong maglakip niining gilista sa ubos.) a. Kabangis ug pakiggubat (Pinadayag 6:4, 8) b. Kagutom ug kanihit sa pagkaon (Pinadayag 6:5-6, 8. Ipasabut nga ang usa ka sintabo sa Roma mao ang kasagarang usa ka adlaw nga suhol ug usa ka takus sa trigo alang sa usa ka adlaw nga pagkaon sa usa ka tawo; bersikulo 6 nagpaila nga ang usa ka adlaw nga suhol makapalit lamang og pagkaon alang sa usa ka adlaw alang sa usa ka tawo.) c. Pagpanggukod (Pinadayag 6:9-11) Unsa ang mga pamaagi nga gigamit ni Satanas karon aron pagsulay sa pag- buntog sa mga matarung? Si Presidente Gordon B. Hinckley miingon: "Kana nga gubat, hilabihan ka pait, hilabihan ka mainiton, nagpadayon, ug kana wala gayud mohunong. Kana mao ang gubat tali sa kamatuoran ug sayop, tali sa kabubut-on ug pagpugos, tali sa mga sumusunod ni Kristo ug niadtong misalikway Kaniya. Ang iyang mga kaaway migamit sa tanan nga pamaagi diha niana nga panagsumpaki. Sila nagpatuyang sa mga pagpamakak ug pagpangilad. Sila migamit sa salapi ug katigayunan. Sila milimbong sa mga
Leksyon 46 hunahuna sa mga tawo. Sila mipatay ug migun-ob ug migamit sa tanan nga dili balaan ug dili putli nga kalihokan aron pagtuis sa buluhaton ni Kristo.... "[Ang oposisyon] gibati diha sa walay kamatayon nga paninguha sa daghan, diha sa sulod ug gawas sa Simbahan, aron pagguba sa hugot nga pagtuo, gipakagamay, gipakaulawan, aron, pagsaksi og bakak, aron pagtintal ug pag- haylo ug pagpugos sa atong mga katawhan sa mga kalihokan nga supak sa mga pagtulun-an ug mga sumbanan niini nga buluhaton sa Dios.... "Ang gubat nagpadayon. Kini gipakig-awayan sa tibuok kalibutan tungod sa isyu sa kabubut-on ug pagpugos. Kini gisagubang sa kasundalohan sa mga misyonaryo ibabaw sa suliran sa kamatuoran ug sayop. Kini gisagubang sa atong kaugalingon nga mga kinabuhi, matag adlaw, diha sa atong mga pani- malay, diha sa atong mga trabaho, diha sa atong mga pakig-uban sa eskwela- han; kini gisagubang ibabaw sa mga pangutana sa gugma ug sa pagtahud, sa pagkamaunungon ug pagkamatinud-anon, sa pagkamasulundon ug pagkama- tarung. Kitang tanan nahilakip niini" (sa Conference Report, Okt. 1986, 55-58; o Ensign, Nob. 1986, 42, 44-45). Human sa paghimo og komentaryo sa kinutlo sa ibabaw, si Presidente Hinckley midugang, "Kita magmadaugon [sa gubat batok ni Satanas], ug wala pay umaabut nga ingon niini ka masidlakon" (sa Conference Report, Okt. 1986, 58; o Ensign, Nov. 1986, 45). Unsaon man nato pagpatunhay sa atong paglaum ug positibo nga panglantaw samtang kita makiggubat ni Satanas? Unsa may mga kapanguhaan nga makahatag kanato og kalig-on batok sa gahum ni Satanas ug sa iyang mga sumusunod? (Ang mga tubag mahimong maglakip sa mga kasulatan ug sa mga pagtulun-an sa buhing mga propeta, katungod sa priesthood, mga templo, ug pakig-uban sa ubang mga miyembro sa Simbahan.) 2. Si Satanas pagagapuson, ug si Kristo maghari nga madaugon sa panahon sa Milenyum. Basaha ug hisguti ang Pinadayag 19:1-9 ug 20:1-11. Si Juan mihisgut sa daghang mga sakit nga modagsang, mga gubat, ug mga pag- hukom nga moabut sa dili pa ang Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo (Pinadayag 8-16). Unya, diha sa Pinadayag 19, siya mihulagway sa pag-abut sa Ginoo, gisimbolo pinaagi sa panihapon sa kaminyoon (Pinadayag 19:7-9). Unsa ang girepresentaran sa asawa sa Kordero? (Ang Simbahan ni Jesukristo.) Unsa may gihulagway sa simbolo sa panihapon sa kaminyoon, diin si Kristo mao ang pamanhunon ug ang Simbahan mao ang pangasaw-onon, mahitungod sa relasyon sa Ginoo ug sa iyang Simbahan? Unsa ang atong buhaton aron maimbitar niini nga panihapon sa kaminyoon? Si Elder Bruce R. McConkie mipasabut: "Ang mga elder sa Israel karon nang- hatag sa mga pagdapit ngadto sa panihapon sa kaminyoon sa Ginoo; kadto kinsa motuo ug maghupot sa ebanghelyo sa ingon niana modawat sa pagdapit ug nga molingkod kon moabut ang panahon ... diha sa bangkete sa kaminyo- on" (Doctrinal New Testament Commentary, 3 bol. [1966-73], 3:563-64). Ang Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo mag-una sa Milenyum, ang usa ka libo ka tuig nga kapanahonan, diin si Kristo personal nga mohari sa ibabaw sa yuta. 249
250 Unsa ang mahitabo ni Satanas sa panahon sa Milenyum? (Tan-awa sa Pinadayag 20:1-3.) Unsa kaha ang kinabuhi kon si Satanas gapuson? (Tan-awa sa 1 Nephi 22:26; D&P 45:55, 58.) Unsaon nato pagpugong sa gahum ni Satanas sa atong mga kinabuhi karon dayon? Human sa Milenyum, si Satanas pagabuhian sulod sa mubong panahon, ug katapusan nga dakong gubat pakig-awayan tali sa mga kasundalohan sa Dios ug mga kasundalohan ni Satanas (Pinadayag 20:7-8; D&P 88:111-13). Kini usahay pagatawgon og ang gubat sa Gog ug sa Magog. Unsa ang mahimong sangputa- nan niining dakong gubat pagkahuman sa Milenyum? (Tan-awa sa Pinadayag 20:9-11; D&P 88:114-15.) Tungod kay ang sangputanan sa gubat nahibaw-an na, unsa ang atong responsibilidad mahitungod niini nga kadaugan? Si Presidente Ezra Taft Benson miingon: "Matag adlaw ang mga pwersa sa dau- tan ug mga pwersa sa maayo maglista og bag-ong mga sakop. Matag adlaw kita personal nga mohimo og daghan nga mga paghukom gipakita sa katuyo- an nga atong gipaluyohan. Ang katapusan nga sangputanan piho - ang mga gahum sa pagkamatarung modaug. Apan unsa ang nagpabilin nga wala pa mahibaloi mao nga asa kitang dapita mobarug niini nga gubat, karon ug sa umaabut---ug unsa kaisug kita nga mobarug. Kita ba magmatinud-anon sa atong katapusan nga mga adlaw ug magtuman sa atong gi-orden nang daan nga mga misyon?" ("In His Steps," Ensign, Sept. 1988, 2). 3. Human sa katapusang paghukom, ang matarung mopuyo uban sa Dios. Basaha ug tukia ang mga pinili nga bersikulo gikan sa Pinadayag 20:12-22:21. Human sa katapusan nga dakong gubat, ang katapusan nga paghukom mahitabo. Unsa ang atong makat-unan gikan sa Pinadayag 20:12 mahitu- ngod kon unsaon kita paghukom? Unsa nga mga panalangin ang moabut ngadto niadtong kinsa gihukman nga mga matarung? (Tan-awa sa Pinadayag 21:3-7. Ilista ang mga tubag sa mga sakop sa klase diha sa pisara. Ang mga tubag mahimong maglakip niadtong gilista sa ubos.) Ang mga matarung: a. Mopuyo diha sa atubangan sa Dios (Pinadayag 21:3). b. Dili na makasinati sa kamatayon, kaguol, paghilak, o kasakit (Pinadayag 21:4). c. makapanunod sa tanan nga mga butang ingon nga anak nga lalaki ug anak nga babaye sa Dios (Pinadayag 21:7). Sa unsa nga paagi nga ang kahibalo niining dagko nga mga panalangin maka- tabang kanato samtang kita mag-atubang sa mga kalisud sa mortalidad? Ang Pinadayag 21:10-22:5 naghulagway sa celestial nga kahimayaan sa yuta ug sa dakbayan diin kadto kinsa nakakab-ot sa celestial nga kahimayaan mopuyo. Ngano nga walay templo diha sa celestial nga dakbayan? (Tan-awa sa Pinadayag 21:22. Ang katuyoan sa templo mao ang pagdala kanato paduol sa Dios ug magtudlo kanato sa iyang plano. Kon kita magpuyo uban kaniya pag- usab, ang mga templo wala na kinahanglana.) Unsa ang gisulti kanato sa Pinadayag 22:14 nga atong buhaton aron makasulod sa pultahan sa mahang- turon nga dakbayan?
Panapos Dugang nga mga Ideya sa Pagtudlo Leksyon 46 Si Presidente David O. McKay miistorya kabahin sa usa ka panan-awon diin siya nakakita sa maanindot nga dakbayan, sa daghang mga tawo nga nagsul- ob og puti, ug sa Manluluwas: "Ako nakasabut nga ang dakbayan iya [sa Manluluwas]. Kana mao ang Dakbayan nga Mahangturon; ug ang tanan nga mga katawhan nga misunod kaniya mopuyo didto sa kalinaw ug sa kalipay nga mahangturon. "Apan kinsa sila? "Nga daw ang Manluluwas mibasa sa akong mga hunahuna, siya mitubag pinaagi sa pagtudlo sa semi-circle nga nagpakita kanila, ug diha gisulat sa bula- wan ang mga pulong: Kini Mao Sila Kinsa Nagmadaugon sa Kalibutan--kinsa sa tinuoray natawo pag-usab!" (Cherished Experiences from the Writings of President David O. McKay, hinugpong ni Clare Middlemiss [1976], 60). Itudlo nga ang Bag-ong Tugon gitapos uban sa usa ka mensahe sa dakong pag- laum. Mga propeta sama ni Juan nga Tigpadayag nakakita sa mga butang nga moabut ug misulti kanato sa mga panalangin nga atong madawat kon kita magpabilin nga matarung ug molahutay sa katapusan. Ipamatuod nga ang matarung modaug diha sa katapusan sa kalibutan. Awhaga ang mga sakop sa klase nga magbaton sa kaisug ug paglaum gikan niini nga kahibalo samtang sila mobarug batok sa mga dautan ug magtinguha sa pagbuntog sa mga babag niini nga kinabuhi. Ang mosunod nga materyal magdugang sa gisugyot nga outline sa leksyon. Ikaw mahimo nga mogamit sa usa o pipila niini nga mga ideya isip kabahin sa lek- syon. 1. Ang mga kakuyaw sa pagbutang sa atong mga kasingkasing sa kalibutanon nga mga kabtangan Ang Pinadayag 18:11-18 nagtudlo nga ang dautan magbangutan sa pagkawala sa ilang kalibutanon nga mga kabtangan ug nga matingala nga ang mahi- nungdanon nga kalibutanong gingharian mahimong magun-ob sulod sa mubong panahon. Kanus-a nga ikaw nakakita sa kalibutanong mga kabtangan nga nagun-ob o nawala sulod sa mubong panahon? Unsa ang mga kakuyaw sa pagbutang sa atong mga kasingkasing diha sa kalibutanong mga butang? Sa unsa nga mga paagi nga ang kalibutanong mga butang makapalinga kanato gikan sa espirituhanong mga butang? 2. Ang Unang Pagkabanhaw Ipabasa sa usa ka sakop sa klase ang Pinadayag 20:4-6. Aron pagtabang sa mga sakop sa klase nga makasabut niini nga mga bersikulo, ipaambit ang mosunod nga kasayuran (sa ubos): Ang Unang Pagkabanhaw, o ang pagkabanhaw sa mga makiangayon, magsugod diha sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas. Kadto kinsa makadawat sa celestial o terrestrial nga ganti mobangon pag-una niini nga pagkabanhaw (D&P 88: 98- 251
252 99). Ang Ikaduhang Pagkabanhaw, o ang pagkabanhaw sa dili makiangayon, dili magsugod hangtud sa katapusan sa Milenyum. Kadto kinsa makadawat sa telesti- al nga ganti ug ang mga anak sa kapildihan mobangon niini nga pagkabanhaw (D&P 88:100-102). 3. Ang pito ka mga timbri diha sa basahon sa Pinadayag Ang mosunod nga tsart maghatag sa dugang nga kasayuran mahitungod sa matag usa sa pito ka mga timbri. Ang tsart mahimo usab nga magamit sa pag- sabut sa estruktura sa basahon sa Pinadayag. Imong makita nga ang mga pang- hitabo gilista sa kronolohikal nga pagkahan-ay, gibasi kon kanus-a kini mahita- bo. Dili kinahanglan nga ikalibog kini sa mga dispensasyon sa ebanghelyo. Timbri Mahinungdanon nga mga Hitabo Unang Timbri Ang paglalang ug ang pagkapukan ni Adan ug ni Eva; ang pagpangalagad ni Enoch ug ang pagbalhin sa iyang dakbayan ngadto sa langit (Pinadayag 6:1-2). Ikaduhang Timbri Si Noe ug ang Baha (Pinadayag 6:3-4). Ikatulong Timbri Mga pagpangalagad ni Abraham, Isaac, Jacob, Jose, ug ni Moises; ang Exodo; ang kapanahonan sa paghari sa mga maghuhukom (Pinadayag 6:5-6). Ikaupat nga Timbri Ang kapanahonan sa pagdumala sa mga hari; ang pagkabahinbahin sa mga gingharian; ang pagkabihag sa mga gingharian (Pinadayag 6:7--8). Ikaunom nga Timbri Ang pagkatawo, ang pangalagad, ang pagkabanhaw ni Jesukristo; ang pagtukod sa iyang Simbahan ug ang pangalagad sa mga Apostoles; ang pagpatay sa mga Apostoles; ang Apostasiya (Pinadayag 6:9-11). Ikaunom nga Timbri Pagpadayon sa Apostasiya; pagpahiuli sa ebanghelyo pinaagi ni Propeta Joseph Smith; mga timailhan sa mga panahon gipakita (Pinadayag 6:12--17; 7:1--8). Ikapito nga Timbri Mga gubat, mga sakit nga midagsang, ug pagkagun-ob; Ikaduhang Pag-anhi sa Ginoo (Pinadayag 8:1-19:21). Milenyum sa Kalinaw (Pinadayag 20:1-6). Si Satanas pagabuhian sulod sa mubo nga panahon, ang katapusang dako nga gubat, ug ang katapusang paghukom (Pinadayag 20:7-15). Human sa Ikapito Ang yuta mahimong celestial (Pinadayag 21:1--22:6). Itudlo nga ang unang lima ka mga timbri nahisgutan sa 11 ka mga bersikulo, ang ikaunom nga timbri nahisgutan sa 14 ka mga bersikulo, ug ang ikapito nga timbri nahisgutan sa 226 ka mga bersikulo. Unsa ang gitudlo kanato niini nga empasis? Itudlo nga si Juan mihatag og dakung pagtagad sa mga panghitabo sa atong panahon ug sa unsay moabut. Ang basahon sa Pinadayag gisulat alang kanato karon, ug ang atong mga kinabuhi mapanalanginan samtang kita magtuon niini ug mag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas.
5CEBUANO 35681 85340235681853