X ■ UN1VEKSITY OF THE fcHli.ü' FLORENTINO D. TECSON FLORENTINO ORTEGA Pagsugod sa Gubat sa 1914-¿Masubl¡ ang Hitabo? * Katubsanan Gisaad ni Quezon sa mga Magbabaol *** Pangayo sa mga Mamumuo sa Westranco Nakab-ut na ¡Maghiusa Kitá Bk. Hapón, sa Italya ug Alemanya * * © 8 Basa us Basa... s - O - njAK>ALOLOOY ang ma- ivlmumuó nga gil i ni i san sa kangiub sa kaburóng kay sayón kaayong daugdatigon ug lupigan ug dili makatoltol sa paggamit sa iyang mga katungód. Apán labíng nía- kalolooy ang mamumuó nga nasayud nga makahimo siyd paggulá sa kangitngit liga nagbilanggo kaniya, apán magpabatang lamang ug dili magtagda. Karóñ sayón kaayo ang pagkakat oír kon ang mamu muó magkugí lamang. Hapit ang matág ikatuló nimong kauban kun silingan moka- maóng mobasa ug mosulát, ug adunay mga tulonghaán alang sa mga hamtong nga waláy alamag. Makausá nga makat on sayón na ang pag- bansay kay dunay daghang mantalaan nga mapalit sa bilí nga kubós ug maabút sa timaiva. Mga Balité, mga Sugilanong Makatandog sa Kasingkasing Basa ug basa.. .maó da y paagi sa kabiis arón masayud tinsa ug unsaon paggamit ang iyang mga katungód. 30oe""ofi"eea® wnflnofl"fMnwfi Hingpit nga Asoy sa Pagpatay sa Duba ka Milyonaryo ug Usa bg Opisyal sa Pampanga SIYUDAD SA SUGBO HULYO 31, 1939
¡Mamumuo: Hunong, Pamati! ¿Giduiigdmig bn IkftW en iinong iikhIou ug giyntnknn aug iinong mgii kutungód? (WhIú ku hnbigi b;i ítnong subül ktin diigny bu liiuooug bu bula ti liiiinnu matapus ntig biilnn? íNiigdiiwnt lia ikaw diyulttyhg bhIioI ngu (lili tugbHiig su imoug kiibudlNj ug knhngo? ¿Wril.i pH bu ikaw nmgpiihimuloe en Bnlnod e>i 8 Orne? ¿Otiiin kay mulo ug tuto) ngn dili tilo ikn|>nInhus fh imoiig agulón kay inalmdlok kn ngn pngul on? DAGNOP SA Federacion Obrera de Fílipinas Ramal de Cebú 173 León Kilat Siyudad sa Sugbo "i I í
Bayranan sa ÍMagbabasa: Usá ka tuig pl.10 Tungá su tuig P.60 Sa Hau/ay ug Ameri- ka, ang Tuig - p4.00 Mamumuo Mantalaan sa mga Kabus ug Timawa Pangulo: Hartadlo b. Ttrsaa Mamahandl: Hortallno Orleji Tanáng mga sulát ug bagad ipadala sa nga- (ansa MAÜUMUÓ. Mogulá Kausá Matáq Bulan P. O. Box 486 Telepono 144 J Tinugotan sa Buhatán sa Pahatanan nga Korespondensya sa Ikaduháng Matang TUIG II || HULYO 31, 1939 II ISIP XXI Pagsugod Sa Gubat Sa 1914 ,* *♦* *** *,* tMasubli Kaha Inigfyailog Sa Danzig? - o----- ANG Hulyo bulan nga halandumon sa kaagi sa mga naeud sa Uropa. Hunyo 28 maóy pagpa táy kang Archduke Francia Ferdinand, manununod sa truno sa imperyo sa Awetrya ug Hungarya, sa iyang pag aulod sa diyatayng siyudád sa Serajevo, kaulohan sa lala- wigán sa Bosnia ug Herzegovi na, duhá ka mga gagmayng lalawigán sa naeud ea Serbya. Apán Hulyo 28 ug hangtud sa Agosto pa gani inaóy pagde- klarar sa ubáng mga naeud nga sugdan ang Gubat. Maóy nagpatáy kang Fran- cie-Ferdinand ei Gavrilo Prin- zip, batan on nga walá pa gani 20 ang panuigon ug sakop sa u á ka kapunongan nga na- ngandoy sa kaluwasán sa Ser bya. May unóm ka tuig pa lang milabáy, pinaagi sa gim- but-an nga gímantela sa mga papíl nga gipapílít sa tanáng mga dapit sa Serbya, kining naeura giagaw sa Awetrya ug Hungarya. Maóy nagbuút ang iyang imperador nga si Fran cía Josef. Sukádai pagkailog sa Ser bya. ang mga makilungsod nga Serbyanhon nagmaluló sulod sa ilang kasingknsing sa mga pangandoy sa kaga- wusán. Usá ka kspunongun, pinangulohan ea usá ka baten ong magtutuon nga may 24 lang ang panuigon, Daniel Ilyitch ang ngaian, nengan- doy nga moabúl unté ang ad- law nga maluwás ang yutang natawhao ea talikala sa ka- ulipnan. Ang adlaw miabút. Si Arch duke Francia Ferdinand miau- lod sa Serbya nianang Hun yo 28, 1914. Ang iyang pageu- lo dginganlag "triumphal en- Hangtud sa Kamatayon... o - Bilanggo hangtud sa kamatayon maóy gisiiot sa Hukmanansa Unang Lakbangsa Bagyo kang Octavio 'Mara sigan nga nagpatdy sa iyang Itini- gugma, Eloísa Jereos, didto sa Pines Hotel sa miaging bulan sa Oktu bre, 1938. Ang pagpa táy nakapahirat sa mga mata sa kadaghanan sanglil ang dunihd. sí Octavio ug si Eloísa.pu las mga batan an ug pu bis usáb mga linón un sa Manila. Nangadto sa Bagyo orón lang pag- lingawlingaw. Nakapa- nakla ang daghang mga ginikanan kay ang pag- patay gipasikad manía- mang sa diyutayng ka- bangian sa ilang kahim- tang sanglil ang duruhd moa naghigugmaay. Kor- ta maóy gigamit sa pag- patáy ug natusáktusák ang lawas sa babaye sa daghang mga samád. ■4 itg sinilotan midangóp sa Korte Suprema. Maó nga si 'Piskál Henerdl Román Ozaeta nanga yo nga dakpon dayon si Marasigan sanglil dakú man ang silot nga gipa- hamtang. trance" tungúd kay maóy unang pagtaak sa bag-ong npeud nga nailog sa usé ka sakop sa harianong banay sa Awetrya. Miuhán kaniya ang iyang asawA, Kondesa Sophn Hotek, anák sa dili harianon. Alang kang Francis Joeefang iyang pageulod sa Serbya usá ka pagdaúg sanglit eiyá man ang manununod sa imperyo. Alang sa iyang asawa usáb, nga si Kondesa Sophia, ang hitabó usá ka pagdaúg sanglit unang higayón kadtó nga eiyá makita ea kadaghanan nga nagatupád sa iyang baña. Sa kabatesanan aa mga hari, ang prinsipé nga manununod ea trono dili mahimo nga nía- ininyo se dili harianon. Koo mahitelió kiní, lagmit pugeon ang prinsipé sa pagpabulág ug, kon dili man gani mabu- lág, ang asawa dili ilhon nga Rayna ug dili makatupád ea iyang bañe sa mga talan-awon nga makita sa kadaghanan. Niining higayona si Kondesa Sophia makita ea kadaghanan nga mosulod sa Serbya lupád sa iyang baña, buea ea ka eingkasing niya nagahari ang pagtuo nga inighupót ni Fran cia Ferdinand ea pagkaimpe radór eiyá gayúd ang mahi mong imperatris- Nageapút alang sa pangilin ang siyudád sa Serajevo nia nang buntag ea Hunyo 28. Alang ea mga Serbyanhon ang maóngadlaw (nahitunóng gayúd usáb) usá ka pangilin kay sumad sa pagpatáy kang Milosha 01 ilitch kang Sultán Murad nga miilog ea Serbya sa 1339. Buea, alang aa mga Serbyanhon ang Hunyo 28 usé ka pangilin sa kalip^y ennglit pagsaulog aa sumad ea kagawasán, ug adlaw usáb ea kasakit ug kaulawan eang- lit maóy pageulod ea ueá ka tinugyanan sa gingharian nga nagatangkol kanila ea kuulip nan. Apán nianang gabii nga sa pegkaingón ugma maóy iabút ni Francis Ferdinand nagti gum ang mga kadagkuan ea kapunongan nga gipangulo- han ni Daniel Ilyitch. Limé ang tugyanan ea mabangís nga katungdenan. Usá kanilá si Gavrilo Prinzip. Samtang ang awto nga gisakyan ea ha- rianong banay nagadagán pa ingón sa siyudád, takulahaw lang mihageasa atubangan ni Francia Ferdinand ang usé ka bomba granada nga dinusli- tan nang deán. Walá makibó bisan diyutay, ai Francia Ferdinand mitikubo lang, gipunit ang bomba ug giealibáy sa halayó. Sa pag butó, may inga samarán, ug usá kanila maó ang iyang ayudante. Sa pagabút sa inandam tongtonganan atbang ea ba lay sa lungeod ang alkalde ea eiyudád mihatag pakigpulong ea himamat. Ang pakigpulong walá matiwás kay gisanta ni Francia Ferdinand nga mipa- hibaló nga moduaw eiyá ea iyang ayudante didto ea oa pitál. Ang hepe ea polis nalimot ea pagpHsidaán sa eapyór ea awtong harianon nga ang da tan ea ospitál lahí ea dalan ea paeunding. Samtang ang awto nagadagán, nakita ea eapyór ang hepe sa polis nga nageagpae kaypabalikon eiyá eanglit inieaylo na ea eirua ngan. Naglibog ang ulo, ang eapyór mipahunong ea awto, ug dinhi nahitabó ang nahita- bó. Usa ka batan on miduol pag- kalít ea awto ug gipusíl si (Ipadayon sa panid 34)
MAMUMUO Hulyo 31. I"3# Katubsanan Gisaad - Quezon sa Magbabaol Sublian ang Pamuno, Banhatüon ang Senado USBON ang batakáng- sa mg* katarungsn ngano nga ug sa supak nngpabsti ailá si SA usá ka tigum nga gi balaod 8h Pilipinas arón usbon ang bat'ikáng lialaod hawás Ensebio Orense, Rnfaet (1) knsublian ang presi* arón ang presidente mapili na Vilianueva ug Paúl Güilas sh dente ug himoong 4 sa makaduhá ug aog senado Sugbo. Ang pnkigpulong ni ináy sa 6 ang lagál sa iyug banhawon. Gihikyad niya ang Sekreteryo Roxas ug ang pagdumala sa katungdanan mga panlimnasog. mea pagba kang Paúl Güilas maóy giilá ug (2) banhawon ang Senado lad ni Presidente Q iezon alatig sa tunan nga labíng maayo ug pilion aa tibuók nasud ang 9a kaayohRii sa u g i lnngson<non. en uyon ug supak sulod sa mga senador. Kiní maó ang Sa buntag sa Biyernes wnláy kotnl enayón. hinungdanong kauyonun nga nahimo. Nuniudto lang Ang kombensyón gitapu9 nahiino sa komnenavong na- dayon sa gidalit ni Espiker ea usé ks pakigpulong ni sudnon su Partido Naeyone- Yulo. Sa hapon nageugod ang Presidente Quezon nianang lista nga gihimo sa Rizal Me kanyonaso sa mga pakigpu Sahadó sa gabii, diín gipaha- morial Stadium sa Manila ea long ug lantugi. vag usób niya ang hunahuna Hulyo 6, 7 ug 8 nga miagi. Nanagpanulti ang inga ka- nga kon siyá sangonan giba- Ang kotnbensyón gitambo dapig ea kausabán s" kosti- pon sa katungdíinan siyá an- ngán aa kapín ea 500 ka inga tusyón ug nanagpanulti ueáb dam ea pagbalad sa iyang du- delegado- ug maóy nangahi ang supak. Sa dap g misulti gang mga tuig alang sa ka- mong delegado ang mga ea ai Vuldez-Liongaon, Goberna- ayohan ea mga Pilipin- kop ea gabinete, ang mga ha- dór García. Hawás Tolentino hon. wús, mga gobernador prohin- ug unyá si Sekretaryo Roxas; _ syal, mga bokál probinsyal, mga konuehál sa mga siyudád ug tagutlo ka mga delegado sa matág purok sa pagkaha- wáe nga tinudlo sa hawás ug ea gobernador probinsyal. tambongán ea daghang tawo ug unyá ea usá ka p isunding nna gikuyogan sa gibanabuna nga miabút 100,000 gihimo didto ea Ca- banatuan, Nueva Ecija ang kotnbensyón ea mga magba- bnol sa miaging Hulyo 16. Domingo. Maóy mga pinasi- dunggang dinapit ei Presiden te ugGng. Quezon nga nangad- to niadtong Sabadó ug Do mingo dungén sa daghang mga delegado gikan sa ubáng mga lalawigán. Nianang buntag ea Domin go gihimo ea mga delegado ang tigum arón paguyon kun pagdawat ea batakáng bulaod ea "National Commiseión oí Peaeants" ug'gipamati usá'- ang mga pakigpulong sa mga kadagkuan sa mga magbabaol sa Kspupud en. Snma se na hitabó se kombensyón sa "National Labor Commieeion" sa Hunyo 5. si Gng Quezon maóy nagbukhad sa bandilá ea panaghiusa sh tanéng mga n>agbnb><liiod. Ang bAnda sa kskostahlihan nagatogtog sa honi nga naeudnon sa pag bukhad se bandilá. - o - Maóy nangulo sa komben- eyón ei Espiker José Yulo, painunó ea Partido. Ang unang bahin ea tulomanón maó ang paniudto nga gidalit □i Presidente Manuel L. Que zon ea iyang "Bahay Kubo" nga nahimutáng sa Pasig st bang i-a Malakanyang. Gihi mo kiní sa Myerkolés sa udto, Hulyo 5, igo lang nahiabút ang Presidente gikan ea iyang panaw ea Kabisay an. Sa pag- ka-Miyerkolés sa hapon ug Hwebes ea buntag gipariünol ea Komité ea Kredensyal ang mga sulát nga tiniman-en ea mga hawás ug inga goberna dor probinsyal nga megmatu- od sa delegado. Nianeng h"pon mnóy peg- himo sa pasunding nga gi- tambongan sa daghang mga magbabaol gikan sa labíng batan on hangtud se labíng tigulang. Didto nakita ang mga magbabaol nga gikan sa kepategan ug ea kabukiran, ug nakita ueáb ang mga tigu lang nga ea ilang panagway didto matawo. didto megatu- bó ug waláy duhaduha adto mengamatay sa kaumahán. Gieugdan ang tininuód nga bulohatón sa kombeosyón ea Hwebee ea hapon na, ika 5 ang takna. Mihatag si Presi dente Yulo sa iyang pakigpu- long-himamst sa mga delega do. Gipabati niya ang tanán Ang kombeneyón ea mga magbabaol ea Cabanatuan maóy una nga tigum aa mga anák ea yuta ea tibuók Pili* pinas. Sa unang mga adlaw daghang mga pageuláy nga Upadayon sa panid 34)
Hulyo 31, 1939 MAMUMUO 6 PANGAYO SA MGA OBRERO SA "WESTRANCO" NAHUSAY Gikomperensyahan Dinhi sa Sugbo sa mga GG. Jesús Moraza ug Alfredo K. Bantug, Abogado Bernardino Demeterio ug Florentino D. Teeson - o----- BUMAN makapadalA mga telegrama ang Public sabutan ngn ang uabitabó ka 11Ímtnng sa kom|>nniyn dnhá ka paugayo a- Defeuderen Leyte ug ang aa Weatraneo auhi lung ug sa gibati en inga mamo- laug sa kauBbawan sa inauedyer ea kompatiiya DihádihA dayou gitelegra- Hibuw-un nga Hiig puti- ilaug subol ng kaluAg 8a diulii aa Sugbo, Q. Jesús ilaug kahimtang ang mga MoruZa. Sa Sabndó, Hulyo mahau aug inga pungirlo gnyon bh Westraueo dili mamumuó ug mga kawaiii 15, aag Presidente sa Pe- sh kapunougau sh Maasin inHayog lakAw Bnlod niug (mga aapyór, kouduktór, ie- deraeyón Obrera 8a Pilipi- ug aa pHgkaluueB en bun inga bulan irga úanglabay pektór, mekauikó ug mga une diuhi bh Sugbo, uga tag nangabút ei Ig. Alfre- tungúd bh niaitritotig iuin- kawani bh bnhatan) bu maó usáy gipiynlánea pag- do K. Bantug, Painunó ug digáy batok sa ulrrtirg mga "West Leyte Transporta- atimáu sa mga eangá nga Mlbau. Hernardino Deine- patigayon sa mga salakya- tion Compauy" (Weatrau- uabimutáug ea Sugbo, Ley- terio, abogado Ba kapuno- náu. Khióii uakagaUHiieya co), gipakaingóti kon ma- te, Sainar, Negros Oryen- ligan didto. Gihimo angdu- ug diyutay, apAn naga- hitabó ang aklas. Aug mga tal ug AinibauAii ea ,Min- hii ka adlaw uga komperen- knuhod na usAb tungúd mamumuó walá inntu- danrtw (Florentino D. Tee- sya Ba bnhntiiu ni Public kay bisan diín aug bulan bág Ba ilaug paugayo, busa aonl.'gikasulti ni G. Moraza Defender Logarta diín ang sa Huuyo, Hulyo ug Agoa- uahaiiug sa hiTuabuna ang Ba telepouó ug ilaug gika- tuuán uagapadaygniiHy sa to diuhi Ba PilipinitB daután gayúd alniig Sa patigayon. üBá ka inalultoug pHgbati. Ang mga dagkudagku sa T~) Kiuíug tauAn gimHtuod ea kompaniya uga gipiyalAn 1 dH^dyO SQ óUnOL iVlinimO mga uunieró gayúd gikan husaya ea Sugbo. miró. , C L / A/f* * didto sa Baybay, Leyte uagpakita usáb mga libok F). TJ7 I/ Jl/f J sa basahón bh kompaniya. Tlgd ilSOS rr dld LrldtU.mdd Ang pangayosa tuga ma- ug oagpabatl mga siuulti- ------ mnmtió maó: (1) iuli nug háu nga makadugHiig sa Duna nay Bag-ong Sumbanan sa Panuhol sa 10^ r>°re'y."to ug" ,11". kslnltea buót. Kiníng kahimtanga, nga maóy BÍuugdauau ba dili inaHyoug kabubut-on nga usé ka sulát nga iyang uagaharl Ba pubouan ug su gipadalá sa Iyang Katna- pamno, misaugko ua hapit balau, Presidente Manuel sa klnHtumyan sa pailub L. Quezou, si Concordio sa dihá nga upAt ka inga llagan sa Tolong, Negros iepektór gipaurong sa ka- Oryeutal uangayo uga ipa- tungdanau. Katarnugan sa tumau gayúd ang subo! mga puuounsa kompuniya: nga miuitno uga'Pl.OO Bu buút kuuho.ran ang gidag- trabaho Ba daluu Tolong- bailón sa inamumiióenuglit Kubaugkalan. Iyang gi- dautáu ang lakáw Ba pati- hangyo aug Pamiruó nga gayón. Dautáng katabap su tninanon untrt ang gimbut- mga mamurnuó: uga aug un sa Balaod isip 211, sek- upét gipapahawa tungúd syóu 1, nga gitiyouau sa laug kay maóy uangulo ea Huero 1, 1937. mga eakop sa pagdaugóp A ng suhol gidawat karóu sa Pederasyóu Obrera ea ea mga mamuinuó P.70 sen- Pllipiuas, SaugáBa Maasin. tubos lamaug ug, matúd ni- Naulupad na ang mga lele- Ig. Ilagau, dlll paigo ki. grama ea ultimátum. Hipa- uíug suliola labiná karóu subút nga kou dill mahu- nga ang kalan-on mahál euy ang bitabó aug mga Iyuug glpaugayo usAb mamumuó ug kaWHuI nga tumauon didto ang Ba- maugwelga. Gipadnd-an laod sa waló ka takua sang- 7 ° [J? D . ... UuluS lUDIIKdS basa ilnugsuhol katriadto; ug (2) iuli aug 30 sintabos uga dyelu alaug sa ilaug lit ang inHinutnuó nagtra- pagkaou. baho giliapon sa karaaug (Ifradayon sa paníd 33) Blyám ka takna uga maóy nnaiidau Ba uuang mga ad- CinnknÜL- VipauailK Ihw. Mabltungúd uiinlug Humáii pabibaloa'nga dili bahina ea pangayo, hayan ua eiya makabnlik su ka- niakab ut niya kay duua tiiugdauiin, si Ig. Lorenzo inay gimbut-iui nga glpaka- Saromine^, SHkop en "Sik- naog sa MalakHuyang di- sik" en Kompauiya sa Tren, íu giawhag nga aug Balaod gipabalik Ba iyang katuug- Ba 8-oras ipatuman sh ta- dunati Ba miagiug HwebeB Ba hapou. Hiuuugdair: tu- uAug mamumuó. Apán mHllItungód sa Bu- ngúd kay nakita nga hol nga mínimo, diinuy nbóa en pagdiioiala ni Ig. bag-oug gimbut-au nga Uldarico Sijismnndo, aug uagusábsa karaaug Balaod mgu kiiWHiii ug mamumuó ug maó kiníng tnoBunód: ea muóng kompHiiiyii na- Abra, P.60; Agnsau, P.75; uaghiusa gayúd.Angpag- Albay, P.60; Autique, P75; pabalik nabiuabó huináu Bataau, P.85; Batanes. P75; sa pakigsultl ni Public De- Pulo ea Itbayat, P.60; Ba- feuder Logarta ug PreeL tangas P.85; Beuguet, P.75 deuteTecsou kaugSuperiu. lakíp na uiiui ang dakba- deuteute Mariano Rodri- (Ipadayon sa panid 33) guez.
Mga Sinapsap ug Sinapilpa Sa Kombenspon Nasponalista Mga Sulting Dugmok, mga Hitabóng Way Hinungdan, mga Kidhat nga Mahu- loganon ug mga Mulo nga Bikil ug Masupakon, Nía Gihipus Ning Sinulál ni FLORENTINO I). 'J ECSON SA bisan diíng dapít ug br bisan unsang higayón, kon magkapundok na geni ang daghang tawo, dili kalikayánang mgn euitisulti ug hitabó nga maorág way hinungdan ug kapuslanan, apán tnaayo lang uaáb nga subayeubayon ug hhgothigo tan. Tungúd sa ilang k*gag may ug tungúd kay walá mu- hamutáng sa triga linatid nga surnbanán, kanila dili maka- alinggatang mga magsusulat sa mga inedtawng mantalaan. Ug tungúd kay usahay tnga honghong ug mga kidhat man lamang, ruga sikíl sa siko ug kimód ea eimód, pakaingnoo kon angay lang palabayón nga dili makatiláw aa tinta sa mantalaan. Pagbating Piniutan Kdiiinio Nene Moameg na gani ning panumduman Kanáng panagway mong tnapahiyumon; Dugosnong pangnndoy mosidlak ning dughnn Kalág ko sa kalipayng turnan hadlaon. Kombeneyón ea Hwebes sa hapon. 90 poreiyento ea mga delegado nanagutó na. Si Pa muñó Yulo dugay nga tnia- búl. Sa dihá nga miabút na, dugay nga mieugod. "Maó ki- ni nnkadaut kang Yulo," nag- kanuyón ang usá ka Hawáa. "Bisan sa Asambleya, maó kaná siyá. Dunay mga ligum nga ipahi^alóng sugdan ea ika 5 sa hapon, unyá ika 7 ea gahii na siyá moabút." Misagbat ueá ka delegado: "Namuriring pn man ugód ei Yulo. Nahibaló na kaná nga ubéy ubáy kiníng supak sa reeleksyón ug ea senado. Bu- sa, arón di ¡i kaulawan ug arón matuman ang kububul on sa taga taaa, gipaniid niyang daan ug gihilotang mga bikil." o - Apán, baya, may labut silá sa lakáw ug lihok sa katigu man. Usahay anha hialinggati ang pulso kun hunahuna sa daghan. Tungúd kay dili man maató pagsukót ang kabulmt on ea tegaatagea unsay huna huna, ug tungúd kay ang inga taghikáy sa katiguman mag- ukonukon usahay pagsukót kay mahadlok nga ang huna huna nga m aba ti dili meha- takdo sa ilang tuyo, ang pañi- iron rnaó ang mga aultisulti ug mga higothisgot aa mga tapok nga ginagmay mga sulti ug hisgot nga, kon mag- binagsa walá kapuelanan, apán kon hugpongon puno ea kahulogao. o - Pananglit, ang miaging Kombeneyón Nasudnon- sa mga naayonalieta. Sa walá pa sugdi ang taló ka adlawng ti gutn, deán nga dihá nay sutn- banán sa pagabuhaton. Sa gi- bukean na, diháy tnga gag- mayng papíl gisabwag diin gilalid daan ang tanáng pa- gabuhaton. Ug geni diháy miingón nga ang aamputanan hibaw-an nang daan. Ang pagpundok sa mga delegado. Apán human sh makalingáwng paghanduraw, Sanapan king du^tian sa kngul anan Ning akong mga matá inlawon tnanglugmaw. Luha sa pagmahay ko'a kapalaran. NgHdto.nang bungól nga kalangitan, Ituwáw ang way bilíng pangalyyupo; Baein se hoyohoy kanimo itug un, King pagbating piniutan - tinago. Layó, apán dawduól ikáw kanako. Sama nang bulan ug inga bitoon; Ang imong k"tahúm di gyud maako, Bisan ning tumang pagpeulipon. Tun an ko un lang ang paghikalimót, Kay kanimo dili man gayúd angay; . Mga matá piyongon paghugót, * Kon hitandangán nang uiaeulawng gihay. Arón king kalág mohunong pagegulo, Mahanaw king damgong way katumanan; Ug ning kasingkasing dili na magmando Ang gugmang alaut, pagbating piniutan. TEOFILO GONZAGA ea ueá ka kombeneyón meó aultisulti ug usahay mga li- ang pagpangita lang sa kapa- bák, nga karón gipahimuslan eikaran arón ang kabubut-on ko peghipus. Silá nganlan ta ea pipila ingnon nga kabubut- lang, mga sinapsap ug sisa- on sa daghan. Apán, bisan pa pilya. niiní, may mga ginagmayng hitabó ug mga butáng, mga Dugay nga gibuk9an ang - o - - o - Sa pagbukés ea Kombeneyón sa Hwebea-aa hapon, Hulyo 6, mitindog ei Rafael Villanueva, delegado sa Batangas. Natiga- yo nga ilhong waláy bili ang Kombeneyón kay ang nanam- bong nangahimong delegado eupak sa Batakán sa Partido, "Ang Batakán," matúd niya, "nageugo nga kinahatiglnn pilion sa tagsatagsa ka purok ang mga delegado. Apán ni- ining ania karón, ¿kinea kana- toy pinili?" Mitindog ei To más Confesor, ea Iloilo (karón gobernador ug kanhi giilá nga "Storiny Petrei" sa Kamará), "Usá ka pangutana alang sa mamumulong," matúd niye. "¿Delegado ka ha?" Milubág ei Villanueva: "Delegado." "I Miilá ka ea gahúm ug kabu butonnga nagtudlo kanimo ug noghimong delegado?" Milubág: "Miilá" Unya si Confesor mikatawa: "Kon miilá ka sa gahúm ug kabu but-on nga nagtudlo kanimo, waláy katarui'gau ugano nga dili ino ilhon ang gahúm ug kabubuton nga nagtudlo sa ubán. Kon walá ka ueáb (Ipadayon sa panid 31)
Hulyo 31, 1939 MAMUMUO ¡MaghiusaBk. Hapón, Italya ug Alemanya! Ang Kongreso sa Demokrasya nga Gihiino sa ¡Manila Gitambongán sa Dag- hang Tawo ug Nakakab-ut Mga Kadaugan NGA LABANAN ANG TSINA SA GUBAT GIASDANG USA sa inga komhen- eyón uga diutigokau aa unang bÍiuhiih Si Hnlyo unió ang aa "Con greso for Democmcy and Coliective Security" uga gillimo 8n dakú ug hauni- gnway liga "Opera Housa" bh Manila. Giingón mimo nga uba bh mga koinben- eyóu tungiíd kay niadtong bíiuhiihIih gihiino mau ubaó ang koinbenayóii aa Parti do NaeyoualiatH. Ang Kongreso e" Detno- kraeya (ngH maóy gingn* lan bh innóng kombeneyón) gihitno aa 4 bh Hnlyo - utól bh BiimHd bh pagkatawo bh Inbíng dakii ug inal(HgHga- lluiii Demoklney a bh kali- butau kiirón, nng Tiui- pong Bnnsa. Gintól pagto- yo niining lmlHudumong ndlaw kHy bmit íbíIbíIbh inga pungido bh Kongreso nga, BHtntHtig ang Atnerikl tnnóy tinuod nga iualmn bh lian ka tinuod ngH Kh- ii.ngayHii, "ug Kongreeo maliiino neAb liga ¡nuliAn bh knnnguyhn ngH isang- yaw ug tnoabút liHiigtnd bh kalMpusaiig siiók Bu Fi lipinos. Ang tuyo bh Kongreeo tutaw ug Lin-aw konyo: (1) paghiido ubA ka rrmlig- ong aedang batok bh tria- hnlgHong daadttB bh phbíb- ttiong Itulyanhou, uhbíb- mong AleniHii ug imperiu- lietnoug Haponaiiou nga karón htiút momundo sh tibuók kalibutan; ug (2) pHgdeklnrar ubh kii uaend- nong boykotiyo batok bh mga inanggHd ug bnlig- ynng HapotiHUOti. Laing pHtigHtidoy Ba Kongreso iiihó Htig pHghHiigyoaa ka- gHmlmnniig Pilipinhon liga mahunong iiutA nng piigpadnlA ngadto bh Hh- pón bh mga puthawiig dili na mngsmit dinhi ug mga puthow ngH gikun pa ah minahán, k"y nng rrmóng nivn hutAng pagues Ibh Ion didto bh Hapón ngH mgH bala tig bomba Hrón ilflg- lag bh mga kabataaii ug kababuyen-Hii bh Teína. Su laing pHgkHBIlIti, Htlg tuvo ah Kongreso maó nng pakighugpong nunót bh lliyogaa k a I i ó 11 tu n karón: nng pogHanta, kon dili man gani paglnmpag, bh mnbiingÍB ngH galnim bh AlemHiijH, Italya ug Hh- póu nga bmit mohakópRa tnnáng ingH naaiid, lnhiii" ang mga mahnyang ug ma- gngmiiy. SnkAd bh pagsugod bh pangilog sa mga Hapona- non bh kuyutHan bh Teína, ang pHgbating Pilipinhon kHUunayng nahadHpig bh mgH Ineik. Ang Filipinas usrt ka íiHBiid nga mahu yniig. Naugaudoy sa iyang kagHWHBrtll. UbÓB BH HITlH- hanong pagugak bh Tini- pong Bausa, nng inga Pili pinhon makakab-ut na ha- piten iyang kaiigalingnaii. Lidgkubatou sa Filipinas sa inaóng kn uga I i ugu h ti, ang uiiaiig kakuynw liga pagabation maó ang pag- ilog bh Hnpoti. Ang Filipi nas gisugdan iih pngtuhak bh Hapón didto bh í^abaw. Mnóy hiuungdan ngH nng pagbntiug Pilipinhon na- liHdiipig dityon bh Tsina bh Hangka Teína Irntok Ha pón; tungúd kay kon nng Hapón gieayonAn pagpaei- pala bh mgH Ineik pinaagi Bu Mancharía, siyá ueah labíog BiiyonAn bh pagpHAÍ- pala bh inga Pilipinhon pi- IIHHgi sa Dhóhw. GhwAb pa, ang kapín su 300 ka tullí ngH pHiiHghoy- hoy aa pHtigayon bh mga Pilipinhon ug mga Ineik, UHkapHtawo ug unya na- kapalig-on bh tulíkiilH bh pHgbinatiáy niining dtirn hA ka kaliwat. (thii¡, du- UHy dagliHng inga Pilipin hon karón liga muy du- góng Ineik ngH ougudugán hh ilung kaiigatAn. Apán kinlng pegbatia bh mga Pilipinhon ngadto bh mga Ineik walá mahugpong ug mHliiuBH. Paiigntan-on rno ang iieá ka Pilipinhon - ya kay kaniing tawo nga tiagalakíLw bh dalan, nng magbabHol uga nagHbug- whI sh iyaug umá, aug aea- wa liga nhgatimAn sh iyang bulohatón aa pHiiimaláy, J'angulo sa a<á ka ¡tasad nga ¿oía/¡larga nga kaaway sa Deniokraxf/a. nng sakayanong Bu tasa an BHkiiyáii liga iyang paga- Bak ya n pangu tu n-on tno liaiiieiya niHliadapig, ang iyung tubág iuhó gayud nga atnii eiyáea Teína. Apiiu, biilikon ñamo, kiníng png* batía uatago lang ea ka- eiiigkasing. WhIA ikapada- yag ng walá mahugpong. Mhó ugn dihAy mgH higa- yóu ngu gidiihHdiiliHHii kou hain gayiid hilig ang tinu- od nga pngbAli bh mgn Pi- lipíllllOLI. ApAn bh pagkatawo bh (¡padayon sa panid 30)
8 MAMyMUO Hulyo 31. 1939 ¡Tag-iya sa Sentrál ug Mangilngig nga Pagluthang Nahitabó sa Pampanga,, ug Usá sa mga Biktimá Maó si Don Pepe De León, Milyonaryo Gikabangian: Ang Pagbahin sa Kamay PAGPATaY nga labíng Biihol "i Digani sa tul ó ug psgdalá niini ngadto ea sen tral. Apán ang mga t"giya ea sentral walá mouyon ug, bi san d'háy higovón gañí nga ang mga mxglatanum naghi- mog paeunding arón pagpa- dayóg ea ilang tinguha, eilá kanun-y ng" gibalibaran. Su. kád niadtong paaunding ang mga magtatanum walá mobu- lág ea aintrsl aleng pagpain 'tueca ilang tuhó. "páu ■ ng maóng paeunding maóy na kahaling ea kalnyo sa da- utáng kahubut-nn ng nagpa- taliw^le kanila ug ea tagiya ea eentral. Pampangga, nanginúm silág aerbiea ea usá ka imnanán nga ginganlag "Pike'a Hotel". Sa dihá nga nanginit na ang mga dalunggan ug nakaba- tón igong kaisug ea pagdalá -a tingog ea mga tnogtata- num ea atubangan ea pxngu- lo ea sentral, naugadto silá sa buhatán sa Pampangga Sugar Developmeut nga nanagapod ea rehalber. Sa buhatán ni Don Pepe didto ilang hieud- lan si Don Pepe gayúd, si Don Augusto Gonzalee ug ei Dr. Clemente Puno, mana- nambal sa banayng de León. Binitbit deán ang mga pa- píl nga inandam, ei Gregorio miduol knng Don Pepe arón timan-an ang kauyonan nga ang inga magtataDum inaka- dawat nag 60 poreiyento ináy sa 55. Si Don Pepe didto ma- galingkod ea tumóy ea ueá ka talad nga laasón samtang sa iyeng tuo nagalingkod si Dr. Puno. Kay mibalibad si Don Pepe, ei Gregorio Timbol mi lingkod ea aiya atbang ni Don Pepe samtang sa iyeng walá nagalingkod usáb ei Don Augusto. mangilngig, makapanli bawot ea balhibo ug nía-, kapakithi sh atáy maó ang nahitabó sa Pampanga sa mi- aging Hulyo 12, Miyerkolés, diín tutuló ka kiuabuhi nahu nos tungúd aa panagbHngi aa kabahinanan bh kamay nga pag"inlueon se sentral. Ang nagsangka pulóa mga supian: ang tagiya ug mga punoan aa sentral balok aa duhá ka asendero nga tnanagsuon. Hi nungdan aa away, maó a> g pangayo en mgn asendero nga ang pagbahin aa kamay nga ininttiB sa central himo- on nga 60-40 ináy aa 55-45 Mgt maóy ginasunód sukád "'taniadlo. jMga patéy: Don José L. de JUeon, patnuno ug tagiva aa Hbíng dakúng akeyón sa "Pampanga Sugar Develop ment Co."; Don Augusto Go> • zalee, Sékreteryo-Tesurero sa maóng eentral ug kapitan Julián Olivas, ispektór pro binsyál sa kakostablihan sa Pampangga. Si Don Pepe (nga maóy angga nga naan- dan pagtawág kang Don Jo sé) tigulang na kay duna nay 72 ka tuig; samtang si Don Augusto ug'ei Kupitán Olivas inga hnmtong ng ang naha- uná 52 pa ug ang ikaduhá, 43. Ning miaging pipila ka ei mai^a naeibut silá tungúd ea pahayag ni Presidente Que- zon nga ang eentral kina- hsnglan mohatsg dugang 5 porsivento ea kabahinsn ea mga magtatanum. Ang kapu- nongen ea mga magtatanum ea tul'ó sa Pampangga nagka tivon nga eublion nila ang ilang pangayo. Maóy ilang gioiyalán p"gn"dalá sa inan dam ng;" kalig-nnan arón ti man an ni Don Pene de I.eon, ngu pamunn ng dakúng tag iva sa sentral. ene mga mag-uon Timbol, Gregorio ue Carmelino. AA" duruhá mga pangulo u.°áb sa kapun< - ngan. PRES. QVEZON: Kadapig nga Hsb'iwtiH ang bithin sa sentral. nga tts<í sa gikaha- tigian sa pagpatáy kang i)e León. ugalingon ang mga gipueil sanglit waláy mga hinugi>án nga dalá ug ang ilang mga kaalbang sangkup, maóy ei gamít ang rebolher nga awta- malik nga mey kalihreng .380. ANG HINUNGDAN Nahitabó nng mainiton nga tubeglubag. Ang mga magem ong Timbo) nagpseabút nga kinahanglang timan an ang mga papíl, kay kon dili, silá mapugós pagdangóp sa u* báng mga paagi arón inapu* gós ei Don Pepe pagtimaan. Si Dod Pepe mitubág nga dili eiyá moliiuaan i isan ps kon gamitan ang bisan unsang paagi nga magapugós kaniya. Arón ang mga magbabasa inakabatón hingpit nga knpa- yuran sa dugoon nga hitabó, atong eubayon ang lintunga- nay nga hinungdan. SIJGO GITUMAN Dugay na nga ang mga magtatanum sa lubó sa Pain- pangga nangayo ea mga tag iya su eenti'Hl nga ang paagi ea pagbahin sa kamav nga inintus usbon. Sama ea mga sentral dinhi ea Sugbo, 55 poreiyentu da ang dawaton ea mga niagtxtannm ug 45 porkíyento ang su sentral. Ang mga magtatanum nanga yo nga pun an ug 5 porsiyen- to ang tía tungúd kay pit os konó intawon ang ilang pag- kabutáng Icón kuhaan pa sa Mga tnamumuno: Gregorio Timbol, Carmelino Timbo!, Dalmacio P. Timbol ug Gero nimo Buan. Ang nahaunáng duruhá manags-uon, ang ika- tuló ilang pagumangkon ug ang ikaupát polis sa Angeles, Pampangga nga nangavog bakasyón nga unóm ka adlaw arón lamang mahaubán sa mga magsuong Timbol. Sa Sabadó, Hulvo S, ang mga magsuong Timbal na- ngadto es Manila. Gidalá nila a" Gerónimo Buan, polis e" Angeles, Psmp"ngga, ug ei Dalmacio P. Timbol nga ilang pagumangkon ug naga- puvó sa T"rlnc. Nagssdya eilá ea Manila ug nagpshimuloe. ANG PAGPATAY Niining tungora maóy pag- eulod ni Knpitán Julián Oli vas ea kakostablihan, kinsa misagbat nga sa iyang pag- katinugyanan ea pagbantay ea kalinaw ug kahueay dili eiyá meki'tugot nga dunay Sa Miyerkolés. Hulyo 12, ang upát nanakáy sa awto numer'38 1200 nga kaugali- ngon ni Gregorio Timbol ug ea pagnlnit sa Sen Fernando, Ang pagpatáy nahitabó ea buhatán gayúd ni Don Pepe de LeoD sa San Fernando, ug walá makapanalipod ea ka-
HhIyo 31. 1939 MAMUMUO 2 ka Kauban G ¡patay! tawo nga hulgaon ug pugeon paghimo ea butáng nga su- gaon pagikyas tapue makapa- Apán walá eiyá makaapil kay pak sa kabubut on. Si Kapitán táy. Silá nagdalá usá ka isko milayát man sa bintana, mi- Olivas nahaadto didto kay, pitang "tear gas". Sa dihánga dagan latas aa katubhan ug aa pagduol aa uaá ka kawa- Bng tutuló nanligdae na nga mieakáy aa tartanilya pauli ni kang Don Pepe arón ti- patay,'nanagan eilá epán nag- aa Angeles. Sa walá pa mo- man an ang nomina nianang pabutóng daan sa iakopita abút sa lung-md, hiap9an eiyá Bimanaha. gisup it man ea ti- arón pageanta kang bisan aa hepe sa polis aa maóng lungsod (ang iya rang hepe) gulang ang ueá ka diyutayng kinea nga mogukód. papíl diín gieulát ang pipila Sa pahayag nga gihimo hu- nga gikan ueáb aa San Fer- ka pulong Dga nagpahamat mán silá hidakpi, si Dalma- nando kuyog sa duhá ka polis ngon kanilang mga kawani c¡o p. Timbol miingón nga nga aakóp. May tuyo eilá ea aa pagbantay. Ang kawani Biyá mikuyog sa pagaaká Piskál, apán sa pagkabalitá nagleleponó aa buhatán ea ngadto ea buhatán ni Don Pe- sa pagpatáy namauli na la- kakoetablihan arón pagpa- pe. Apán, sa pagkaalinggat mang sanglitnagatuo nga ang ngayo duruhá ka mga aekre- niya nga may kssamok nga piskál waláy panahón ea pag- ta, apán ináy sekreta ang mo- umaabut, nanaeg eiyá pag- atimán kanila gumikan sa hi adto, ai Kapitán Olivas ang una ug gibilin ea eapyorang tabó nga nagkinahanglan ea nangunáy. rebolber nga gihatag kani- dinalián nga pagtagád- Sa dihá nga misagbat ea yang daan. Sa walá pa eugdi Sa dihá nga hiapsnn nila ai panaglalis ei Kapitán Olivas, ang pagpatáy, aumala sa Gerónimo Buan ug sa pagtu ai Gregorio miatuháng kani- ¡yang pahayag, didto na aiyá bág niini nga aiyá uakakitá ya ug iniaupla nga aa gikala- sa ¿alan ug nangita aa trak sa pagpatáy, gidakóp na la dean waláy labut ang taga nga aráng kaaakyan paingón mang ug gieulod aa atob. gawás kon dili silá dang mag sa Tarlac. Siyá gidakóp ni Ang mageuong Timbol na- tatanum ug ang ruga taga sen Kapitán José G. Polotan sa kaikyas sakáy sa ilang awto tra. IKiníug mga pulonga na kekostablihan sa Tarlac sa ug didto paingón sa balangay kapainit ug nakapaduol kang pagkanaog niya 8a trak nga sa Tangle, eakop sa munisip- Kapitán Olivas kang Grego- iyang gieakyan. yo sa México, may 22 kilome rio arón pagalain-alam. Nata- Si Gerónimo Buan ueáb troa gikan sa San Fernando, hap nga ang Kapitán nga na nagpahayag nga siyá naka- Maóy ilang gitagoan ang ba- gakaduól kaniya may da tambong ug nakakitá sa pag- láy aa ilang bayáw nga si utáng tuyo, ai Gregorio mi pUe¡| kang Kapitán Olivas. Carlos Sandico. ii'út dayon aa rebolber ug di- hádihá gikablit ang gato. ANG PAGDAKOP Kapín sa napulog-upát ka takna ang milabáy una hi baw i hain tago ang mga ma mumuno. Ang pagpatáy nahi tabó ea ika 11:45 ea udto. Sa ¿ihá nga, ea pagkegabii, hia linggatán sa inga mamumuno nga ang balay nga ilang gita goan gilibután sa mga kosta blie, nga naghulát na lamang ea mando ea pagdaadae eeng lit nsnagana nga ang duruhi eangkap sa hinagibán, si Gre gorio ug Carmelino nagsugo kang Carlos nga ipaadto e Piskál Román de Jesús ea Manila kay silá moampo la mang. Nahiabút ei Carlos ea Manila sa ika 10:00 ea gabii Dihádihá, ang Piekál kuyog kang Kapitán José P. Guido ea kakoetablihan, miadto ea dapít nga gitagoan sa inga mamumuno ug ea ika 2:14 sa kaadlawon maóy pagdalá nila sa duruhá nga pinusaean na ug dinakpsn. Karón ang upát gisumbong sa sala nga "triple murder" upan hayan si Dalmacio P. Timnol gamiton arón pageak- si ea kagamhanan. DE LEON SAPIAN Ang Kapitán imhuaaraaay, apán walá kewadi dayon ea kábuot. Sanglit waláy hinagi- bán, nanliinhasog pagpangi log. Apán ang rebolber ni Gregorio may eiyám ka bala, ug lima ang mibutó ug nasa- |od pagayo sa kapitán. Ang duruhá didto mahatunóng sa ulo ug ang tutuló, aa lawas. Si Don Augusto nga dihá na- gidingkod sa iyang walá mi haná pagtindog kay molikáy, apán gistubáng siyá ug usá ka bala nga naealod pagayo sa iyang dughan, milapós ea siya ug milaroy pa sa salóg. Si Don Pepe midagan pa ingón sa lewák nga kaligo- nnan apán walá makaabút didto kay hiapsan aiyá sa du há ka bala nga nagBanóeanó. Si Dr. Puno meó ray nakaik- yas kay, samtang nagsanósa nó ang butó aa pagpatáy pa kang Kapitán Olivas, mida gan eiyá paingón aa eilong. MAMUMUNO NANAGO Ang mga mamumuno ta- kiin maingón nga nangandam daan ug nageabut pagayo un- Cebú Bed Factory 37 T. PADILLA ST. Malig-on, Maanindot ug Barato MOAYO IJSAB KAMI lití MGA KATRE Montebon Fashion Tailoring and Beauty Parlor Coner J. Luna and Sanciangco St. Cebú City E. V. MONTEBON CuLler Ar Prop. Angtigulang Don Pepe De León giilá nga usá sa mga eapian, kon dili man gani maó ang labíng eapian nga Pilipinhon. Siyá maóy tag-iya sa ' Regina Building" ea Ma nila ug ea mga dagkúng as- yenda sa tubo ug humáy ea Pampangga. Sa pagsuei sa iyang katigayonan nibáloán □ga eiya dunay 15 milyón ka pisos sa mga bengko ug mia- i.útlO milyón ka pieos ang bilí ea iyang mga baláy ug yuta. Si Don Augusto Gonzalee igsuon ni Dr. Bienvenido Gonzales, sa U. P. ug ni Dr. Urgilio Gonzalee sa Sugbo. Si kapitán Olivas usá ea mga masilakong opieyál ea kakoelablihen. Si Carmelino Timbol adu nay laing eumbong giatubang tungúd ea pagpatáy en ueá ka saóp samtang kini nageag ob. Nakagawás eiyá una samtang naghulát sa husay tungúd kay mibutáng ea piyanea nga P15.000 nga gipangoyo ea hukmanan.
10 MAMUMUO Hulyo 31. 1939 Lanog ug Balita sa Sulod ug Gatüas Si Prisedeute Quezou, bu attibangan bh mgH paugulo hh mga maniurnuó nga mi- diiHW kauiya Ba MbIhUbU- yang iiHgpahayag ug" ang Balaod 8a whIÓ ka tiikna magadapat usáb 8a mga mamnmiió sa kngainhHuaii. Klníüg pahayag liíya uh- gabHkwi ea hubad nga gi- himo bh Departamento sa Hustisya dili pa dngay diíu giingóu liga tnaó day makapahimuloe ea inaóng BalHod Hiig mga mainninuó Ha mga patígayon liga Wa- láy labut aa kagainhauan. - o - tíidrtkóp 8a kapolisail SÍ Laurencia Campa, taga Paugdauon, Bohól liga nag- alagad 8a pHgkaBul nguóu bh íisá ka bmiay bh datan Tupas, lsip 189-1, kay hi- malnd-au nga maóy ¡liaban bh bata uga bipalguu nga walá nay ulo 8a baybayou bh Sau Nicolás. 8a ataba- □ gan sa kapoliaau ai Lau rencia mitug-an uga: (1) 17 pa ang iyang punuigon; (2) uakaealá aiyá ubrtu bh usá ka lalake uga glngun- lag Melchor; (3) uga aa mi- aging 6 aa Hulyo nakuha aug bata uga iyang gisabhk tiingúd kay uHhadakdak ei- yá ea labbanáu Sauitaug nagHknha ug tnbíg; ug (4) nahHdlok uga bibaw-au ei- yá, labiuA kay aug bHta uga uatarto namatáy, ¡ya kiiiíng gilubóng bh bayba you. - o - Alang bh umaabtit uga piliáy muóy gitudlo nga hepe aa kampanya el Mduou. Eulogio Rodríguez, kauhi Sekretaryo aa De- partamentoaa Agriknltura ug karón tnauedyer aa "Ce- bu Portland Cemeut Co." Sa miaging simuna dayou, snkád su kwartel sh Par tido NasyoualisU ea dalan Gurriedo, nagpadalá aiyá zon piliouon. - o - Pres. QUEZON Giailotan bh bilmiggo haugtud sa karnatayon si Octavio Maraeigan, bHtau- Ong muy 19 kH tnig pa la ma ng ng tinon-an bh uní- beraidád bh ShuIü Tomás, Lnugúd bh iyhng pagpatáy kuiig Eliea Jereoe bh mia- giug tuiga didtosH Baguio. Ang pagpatáy uahitabó humrtn silá inanaglalis ug arón kouó paglutnau bh ilaug pauumpu nga, sanglít inanHghigtiginaay, magiuu- uongny sild kon kiusa may kaBal-atiati. A ng durillo! pulós inga Bukopsa haml- ling banay. mga flulAt 8a tuga dagkuuk líderbh mga talawigan diíu glpHBÍdartn nga tnbaugaii ang tmidng mga pilionoii. Aug bulohaton ni Mdnon. Rodríguez dili tiugali malí- súd aauglit aug pundok aa kasupakan, pinaagi kang Heuerál José Alejandrino, nagpaaidaán man nga dili mobutnug uga pillonoti kon mahinayóu pagusáb nug batakaii-bHlHod ug kon du- uay piliáy nga pagahimo- ondiiusi Presidente Que- - o - Si Ricardo Eray giBilpIau limA ka pisos bh htikmanan bh kadaitan sa siyudád tu- ugúd kay himatud-an nga uakadaginal sil iyHtig kaba- yo ug aiyrt nsri ka kuteiro. - o - Sa ueá ka pHkigsulti ni AIkalde Vicente Rama bh opísyál bu kakostabl i han nga g'piyalAn bu pHgiiBÍsa bm mga Balakyauau, iyang Passenger and Freight Service From Cebú To Mindanao SíS "BOLINAO" Le uves Cebú every Fiiday at 8:00 P- M. for the porta of Jsgna, MHiiibujao. Tubay, CHbHdbnran, Butuun, Bueiis- vieta and Naeipit, and arrives Cebú every Tueeday at 5:00 A. M. (Note: - <Jn her wny back tu Cebú she calle "guiri ni Muinbajao and .tagne.) Lea vea Cebú every Tueeda.v iit 3:00 P. M. for the porte of Butuun, Cabadba- ran, Meinbajao, Guindulman and Jagna, and arriyee Cebú every Friday at 5:00 A. M. Regular Trip: Ü pedal Trip: For freight and passage please apply to CEBU NAVIGATION CO., INC. P. O. Boi 10" Tel. No. 35 108 Morga St., Cebú City. gisulti nga inanyoug bug- hoou kanAng mgH Irak bh paBHhero ugn magablyahi bieau mga dunót na ug gu- baón. M"túd niya, dili 1h- niHiig kay kHimniiy ngn iiHgungRW ang kiuabuhi sn mga pasahero sauglit whIá hibnw-l H8a katauglangl sn pulid ugH nagtaugótH ligó na, kon dili niHugil-ud nsrtb nlangan kaBanilian ug bh tuga duiiioduong guini- kau Ha ilaug kabuliugón ug líalugo nga taiiawon. Aug ubáu pntuynngHn la- maug pagpasakáy bieau pnnó na sh mgH tawo. o - GiBilotau ni Máglluhn- kom Marcelo C. Huncaii sh hukinHUan bh uiiHug lak- baug Ba Manila, el Henlguo R. Rhiiiob, pHUgulo sa mgn Bakdaliatu. Iyang siilá: ang pagtukod kapunougan nga Biipak aa balnod. Silot: bi- lauggo gikHii sh iinóm ka bulan ugadto sh dubA ka tuig, 11 kn bulan ug napu- lo kH adlaw ug pagbHyad a i 1 p i nga Pl,000.00. Kiul iieá lamang sa dag- huug mga surnbong batok kang Beniguo Ramos. o - Si Alkalde Vicente Re ma, ea usá ka enlát kang Inheuyero Pastor Tencha- vez bh OHmeÜH Water Works, naghHugyo uga kí- nahHnglnn moabag bh siyu dád sh pagtumau ea kam- panyu ea bayrauan bh nía- óug bllllatán h ug mga asa- we sh inga puuoau sh Biyu- dád. Gipadayág ni Alknlde Rama sa waláy lipodlipod uga, eamtaug glnapauiug- luu sh pilit aug inga uta- Ligan bh gHWáB, aug hbhwh ni Inbeuyero Alfredo Eu genio walá rnakubayád sn- kád sa miaging Disyembre 31, 1938 haugtud karón. - o - Gldakóp bh inga kostablls
Hulyo 31, 1939 Julio Pasnke, Gregorio Si- mapangca, sí Manuel del Buena, kobradór bh mga pasnhero 8h lHutea "China" uga mugabiyahid ti gikan sa Masbate ngadto 8a Hag- naya, sa amihanáu liiug lu la wigan. Ang rebolber nga iyaug gitakintiikin bi- nohat larnung sa Danao. Gisukót ngano liga nagtu- kín siyAg rebolber, mito- bdg nga alón konó maka sukol eiyá su kompeteneyn ea iuilogáy sa suaiHBHkuy bntok sa inga lantén ngn kaindig Bu pntigayon Biing- kit kon siyA maóy inakaku- hri Bu pasahero mahadlok man ang inga kobradór sa ubAng luutsu pagilog tu ngúd ea rebolber nga iyang gilakintakin. Gieurnboiig BÍyá su paglapas sa balaod. - o - Sí Fausto Mariposa gida- kóp ni Polis Eliodoro Qui- Jauo kay walá rnobayad sa pausit nga iyang gikaón Bu kati-audn sa lundiganan. ti ¡Bumboug aiya sa panikaB. - o - Sarntang uniigisdii sa kn- dagHtHii duol bh Kordobu, Pulo ea Maktang, ginamit ang di na mita ei Se vero Premacio (ulitawo, 18 ang piiuiiigon), Oalmacio Premacio (minyo, 33 ang panuigon) ug Federico Pon- pol (minyo, 29 ang panui- gon) llíbntlian Bu dinamita ug niiiignniatHy. Kiní nahi- tabó ea niÍHging aimann. - o - Arón madaWat Bn tulong- lluSu ang daghaug kabata- an Ba Slyudád nga nangas; • likwHy tungúd bh kakulang Ba huid, ang inga piinoan naglaraw pagtukod usa ka baláy tunghaán sa Carreta dili halayó bb lubuganau nga kaugalingoii ea inga Oemeña. [bntdng didto ang inga Btiring Ba intermidya. --o - Gikan'ea Manila, nada- wat ea Siyndád lUig pnhat lillui Ba ulahíng ganaiisyñ nga mlknbat P7,373 ngn glbahiu Ba Ingón nilni: 1*2,000 alaUg Ba OBpítál Bu Biigpaóu; P2.373.81, bina- MAMUMUO bang sa Waldy hinguhaan, gipasikaran sa pngtudlo bu alaut sa siiuog, bagyo, ang inaayo uiyntig pagdn- linog ug ubdug hitabó; mala ea kat^iigdanan dinhi P1.Ü00 ipalít inga tambal bh Pilipiims ug giilá nadb alung bh tamba lima o en ei- nga makaeibut bh iyang yudad ug P2.000 alniig bh kanij anya b i pagkiq atntinó bh Tinipong Sansa Buuglit Asilo de la Milagrosa. Pree. ROOSEVELT Si Alto Komisyouado Pa ul V. McNut miluwat ea iyang katungdnñau di ni) i Pili pinas arón pngduwat usa ka hag-ong katungda- nau didto bh Amerikd nga maó aug pagkapii ngtilo sa uaA kn bago ug hinungda- nong biihuLán liga gitukod ni Presidente Roosevelt: (ang Federal Security Agency). Kinlug bag-ong k ii t tmgd a ti a n nga gihuptim ni McNut glild liga nsii ka usbaw kauiya Sanglit maóy ang iniidng bnhatán maga- atinidii man ea nngkalaiu- laing bausa nga magkiua- linuglHg ealnpi nlatig ea inga kubús. Sa laiug baiiiu, ang pagtudlo kaniya Ba maóng kntimgdalian gisH- bút nga USA ka paagi ni Presidente Roosevelt arón inagapus sa usá ka katung- danan ang pilionon ngn rnakiisabal kanija kon ngii- ling buril man siyd paBti- bli bh katungdunan. ANG Visayan Funeral Service SanhagoSuson) EMBALSAMAD0R Gregorio Suson . NI UG Nagabaligya mga inulnbum lungon, lig-on ug barato liga inaubut sa timan. Sulayi BÍya una tnoadto ea hiiu kon kainiityan ku. Modawat sa tanang panugon nga inag-iina ang bayud plnaagi bh koriyo. Nahainutang sa dalan A. Bonifacio ug U. Jakosalern ning Siyndad. 11 Usd ka Ng Dee, 10, asa- wa ni Uy Lim Suy, magpu- pntigayón, uaghikog nind- tong ika 10 ang takua bh buntag didto Ba ilnug pi- uny-anan isip 469 Mannli- li, ning Siyndad. Giingóu nga si Ng Dee nangabub- lio bh iyang bu na nga ti- ngali nabihag na bh laing babaye. Gipahibaló ang kHpoIlBauBH maóng hitabó ug walá mndugay nahia- bút Ba nauBoyng balíy ai TsipRamas, Tsip bu Katlk- tiknu Cañizares, Surhento Rueca, Dr. Baltaziir, Tiktik Gandiongco ug Jaucinn. Giansi ug iniingón si Dr. BaltHZar nga UHgbiiong Ba kaiigiilingou pinaagi pag- hikót pisi sa liog ug maóy namHtyan bh alaut nga In- BÍk. Hisayriin sa kapoliean nga kadMghnniin bh liikog naggikán sa paugububho. Si Uyl ang baña, Baiiglit magpapatigayón, wald di- hd sa paghitabó. Dili pa lumang dngHy kaayo si Ng Dee nntniuyo kang Uy muy usl ka tuig pa lamimg. - o - Ginatús kn enriug su inga tnnghHHiig primnrya bh Pilipiiias nga gipanuk- pan dili pa dugay hnkaaii pagusab, misugo si Sekre- taryo Jorge Bbcobo bh Ib- truksyóu Publikrt tapus niakigkitu ug makigBulti kang Direktor Celedonio Salvador sh Edukasyóu. Aug maóng inga earing na- ugutakpan tungúd kay aug mga kugatnhanaug muniei- pál wald makagahúm katii- la ug rnakatumuu sa mgH regulaByón bahiu niiui. ingón piiUHUglit Ba angay nga balAy-tungbaihi ug mitayo ngadapít. Tungúd bh pagbnkde uiini nga mga Bariug, daghaug bata nga walá ínuügadawat sa mga tunghaAn ning tuiga walá makatungha ug makatuón. Hinoon si Sekreluryo Jorge Bocobo mibutyag nga ka- rón aduna pay 300 ka libo ka bata nga wh1A madawat bh mga tungliaáu ug kou (ipadayoM su panid 28)
12 MAMUMUO Hulyn 31. 1989 "¡NA-ESPIYA AKO!" Si,mui Marthe McKenna Giangpag "Uura" n Buhilan sa Eapiya sa inga Inglis (IKANAPULOG SIYAM NGA ¿iUM7>AY) SA pagabút ko sa Dakúng Hawan ang kalibutnn ntnha yag sama ea adían, kay ang lanáng mga balay nga na- galibut nagailaób ea dakúng eunog. Nabati ko nng waláy hunong oga suliyáw aa mga tawo dungán ea I utóbutó t-a mga bala nga naaunog ea gitumpian kanila. Ang tibuók ka- eundalohan ea Roulers milihok arón pngpalong ea kalnyo, mga lalake nga nanegdagán, ug ea tunáng mga daten n><- nagbad ay ang mga goma liga gihimong tubo ea tubig W"- láy ueá ka diti alíndalo nga nakita ea datan, kay pitá dili man moeupak ea mga kaeugoan ea pagpahipus ug pagpaka- tulog inigkaealop ea adlaw. Apán dinhay mga masueisusi hón nga nanagpahipí aa mga bintana ug nagaeud ong aa la nán nga nahitabó. Sa pagabút ko misulod dayon ea lawák en akong ina- hán kay didto ang roga tamboanan nagaatubáng sa eunog. Siyá nagnbanlay eamtang nagalíli aa diyutayng tungágaa tamboanan nga tioakpan. "¿Unsay nahitabó?'* Nangutana akó. "Walá akó maeayud, María, uneay einugdanan, apán kalít kaayo ea tnay ika 10:30 karón nabati ñamo ang duhá ka mga maaipang butó; unyá misunód ang mga degkung ai- laob ea eunog. Sa akong panghuDahuim, ueá ka dili Alemán nga ania ea Roulere takúa makepengiilnna ning hitaboa," nagkanayón eiyá nga negkatawá. "Apán hinaut unlá nga eiyá walá hisakpi." "Ang imong mga panghinaut matuman, inahán ko," gi- ingón ko eiyá. "Ang tawo nga nagahimo niana ania karón nakiglupad kauimo ug nagaeud-ong nga malipayoo eama kang Ñero nga nagat m aw nga nagalawá sa pagkaaunog sa Roma. Ang nakalain lamang kay akó dili makapanigingón kang Ñero, kay kon patingogon ko ang akong biyolín matu gáw man ang mga eundalo nga nalingáw pagp itáy ea kaln- yo." "Nalipay kaayo akó, Murta, apán usahny mstahap akó nga moabút dH ang adlaw nga ang potad mm.ulág kanimo," misulti eiyá mga pulong mahinuklogon. Sa nagsingabút ang kabuntagon ang kalayo napalong, binilin ang dakúng tipun-og sa mga uling nga nag-asó pa ug nagapulaw aa tibuók adlaw. HiHÜnggatán ko usá ka dautáng hitabó; ang akong retóla puteo nawalá. Walá akó inahi- numdum ea k itapusang higayón nga ang akong reló hialing- gatán ko dihá ea ekong puteo. Ang takdoanan en likong ni- adío dugay na nga nadaut, apán Lungúd ea daghang mga buluhatón kanuuay ko lang giu9weg ea laing higayón ang pagpaayo nhidtm Tingali natagHk kadtó sa didto pa kamí aa tambalanan una akó molipót bh luyó nianang pagkegabii. Tingali natagak sa didto na kamí ea ilawóm sa yuta, ug ni ana malieúd na pagpangita kay dili na mnayong balikon kadtóng dapita. Apán kiní nakabalda kaayo kanako tungúd kay lagmit nga mahimong kamatuoran batok kanako kon ugaling magkinaunea man. Apán walá ueáb akóy maliirno, gawáe ea pagpanghinaut nga waláy kodaut nga mahitabó. akó ea nkong mga bulohatón sama aa adlawng nanga- gi, apán tniingón usáb siyó nga tingali magalieúd akó ea pa- kighuyooy kanila eo einugdan, apán nga siyá ug ang ubáng mga mananambal nndam ea pagtahnng kanako kon ugaling msgkinahang¡Hn. Kinahanglan nga nmgpabilin akó ea ospi tál, kay ang bulohatón ko ea pagkeespiya malieúd mung tu; manon kon waln akó magalagad didto. Gawáe pa, mibati akó nga innlÍ9Úd oa ang pagbiya ea kalungdanRn kay einati ná akó ea bulohatón ingón umn higala ea mga tawo nga nagaiagad suma kanako. Waló ka mga narres ug U9á ka pa ngulo nila nangabút. Gawáe sa pangulo, ang tanán pulóe mga batan on ug dili pa hanáe ea inga bulohatón. Sa dag hang mga higayón silá makaeamok hinoon ináy mekata- bang. ug nagtuo akó nga eilá nakaalinggat niini eanglit ang mga manHnambal ug ubáng mga alagad ea tambalanan megpakita man kanila dili mahimuton nga pagtagád. Nahimo hinoon akó nga tumóng ea ilang i.inata nga pa- ngigi. Ang kasinati ko ea mga bulohatón sa tambalanan na- kapahimo kanakong euód ea mga samarán; buea, dayág na lang nga ang mga tinambalan mopakita ug pagtahud kana- ko, sarntung kanila dili. Ang ilang pangulo naeilag kaayo kanako kay ang omong inga kinaiya nagkasumpaki man- Maniwang eiyá ug bukogón, naganliyohoe ug tikíg kaayo nga manlihóklihók. Humán ea luló ka adlaw miduol eiyá kanako ug misulti nga akó hilabihán da konó kaayo nga Dia- kigsulti ea mga samarán, butáng Dga alang ea maóng ka- DY TE ¿t COMPANY IMPORTADORES y EXPORTADORES Tel. -"2-s Oficina Gentral: Gonzales Nos. 51 al 69 J'. O. Box 20* - Cebú. Cebú, Filipinas COMPRADORES DE COPRA Ihiici.s Itistrihuidor-.i de: Gasolina MARIPOSA, Kerosene KATIPUNAN & Harina KaTU'UNaN de toda cióse <U Ar/W-, (Ordinario y (ilutinoso) Jluri- na (SOLI) hiEDAI.. Harina COMETA. Cacao, Café. Mongo, Sutcale. Kapok, .Sal. Sardinas. Saimón Almidón de Maíz. Sacos, ¡■arios. de. Ueá ka eiinana milabáy ug ang pangulo ea te "batanan nagatawág kanako. Maorag ugdang kaayo ang iyang na- wóag, buea mibati akóg kalieang k;<y gípakaingón ko kon eueihon na ba tnahitungód sa akong nahimo. Apán ang iyang gieulti waláy labul a¿< nahitabó. Nagpahibaló lang eiyá Dga usá ka panón sa mga narses nga Alemán tnangabút sa tambalanan. Ang pangulo naghangyo nga mopadayonlang OFICINA CENTRAL MOLEMOS MAIZ EN GRANO fh-parlanicnto de Ferretería y Materia) Eléctrico: Esquina de Gonzales y Comercio, - Fábrica de Jabón y Candela", Calle Plaridel No.'ll.
Hulyo 31, 1939 MAMUMUO 13 i tambeg ni Alfonso. Gieuginlan uaáb akó DÍya aa gisangpu- tan aa pakieuBi mahitungód aa mga einugdanan sa prtgbutó ug pagkaeunog aa mga bala ug polborá. Waláy katinoan nga nakab ut. Ang mga magaususi waláy ueá ka aundato nga na- samad ug waláy uaá ueáb nga nakatahó mga kaaayuran aa nahitai-ó. Buaa napugóe ailá pagtuo'nga ang hinungdaD aa pagbutó n aó ang mga polborá da nga nainit ug mieilaob sa ilang kaugalingon. I Sa psgkabutyag nga akó mogulá na aa oapitál ang ta- nán mipakitag kahinuklog gawáa aa mga naraie nga bag o. Ang pangulo aa tamhalanan nagpaealamat sa tanán kong nahiino samtang nanglugtnaw ang luha sa iyang mga matá. Ang iyang kahimtang malisúd usáb kaayo, kay bisan siyá mibatig kaikog kanako apán kinahanglan nga siyá mobarúg ubán aa iyang mga tagilungsod. Gieaaran ko eiyá nga aa bi san unsang higayón nga ang oapitál magkapuliki aa mga liulohatón ug magkipahanglan dugang alagad, akó andam aa pagtanyag ea akong kabudlay nga waláy kinahanglan nga pagabayran. Unyá mieuroy akó aa mga lawák erón pagpa- namilit sa mga mananambal ug sa mga alegad nga naainati himtang gikinahonglan gayúd kaayo erón paghupay ea ka ko sa hetaás nga panahón. Ang pagpanamilit maóy buláng "£* nga maa.caooog sa KasmgMsmg, busa n>aorag nagas" ang ul-ol nB. gibali aa tagaatagea; buaa, anj nga makatandog ea kasingkasing, buea maorag nagaán ang gihimo kanako aa pangulo sa mga naraia walá ko kahatagi ,kong d.ighan aa pagpig-it ko sa kamót sa magbslantay aa ug pagtagad. Makauaa kun mokaduhá, magakalalis na gr ganghaan kay "iyé m.n ang katapuaan kong ianamilitan. yud unta kami kon dili pa akó maanl gong mopahinunot sa Akó manghitabó aa oapitál kay ai iyang dauténg botasen. Ang mga batan oog nenia kulang glfonso mosugilon man kanako. sa pagtagád kanako ksy nakita mía ngs> ako msoy tinawag Naghinapús k.dló sng bulan sa Nobyembre, ug usé ka kanunay aa mga masakitón. Dil s la makigsulti kanako ug hapon niana nahilabáy akó sa buhatán sa Komandante ug kon dunay mga sayón sa tamba anón ako maóy ilang dat , k M aa " gipap¡llt aa p¡8arra ki. ugan ug magalibák allá sa akong luyó. d ¡h nI moaunód; Sa pagkatapus sa-9imana, gipntawag akó ea pangulo ea tamhalanan. Ang pangulo sa mga narsis misumbong nga akó konó higala ra kaayo ea mga samarán nga bihág. Mi- '*Usá ka sundalo sa Wurtenberg hisakpan nga nanga- eugyot ueáb eiyá nga akó dili tugotan pagpakigeulü sa mga wat. Daghang mga butáng nekuha kaniya nga gituhoan nga sundalong Alemán gawáe kon kini gikinahanglan samtang kaugalingon sa mga molupyo ning lungeod. KinBa kadtóng magabugkos sa ilang mga eamád. Ang pangulo sa tambala- makailá sa ilang mga butáng ning talaan ea ubóe makahi- nao walá mohatag gibug-aton ea mga binabayeng sumbong, mo pagduaw niining Buhatán gikan ea ika 10 sa buntag apán gipahamatngonan akó nga magabantay sa akong mga nRe<jto sa ika 12 ea udlo arón, kon silá makamatuod, ihatag lihok. Pilá ka adlaw milabáy ug gitawág akó ni Alfonso, gi- kanila ang mga butáng." sullihnn nga iyang nabati ang mga nereis didto en diepen Ikaupát nga butáng nga didto sa talaan nabasa ko kini: saryo nga hil biháng nakalibák kanako. Ueá konó kamla "Usá ka reló ea pulso nga adunay mga inieyál M. C. ngagi- nageugilon nga ang ilang-pangulo nanumpa nga kon dili ga- kulit sa ilawóm dapít ea luyó." Waláy duhaduha nga meó ni akó pagul on ea pengulo ea tambalanan siyá moeumbong kadtó ang akong reló. Bisan waló akó mahinumdum diín ea komandante. Tingali dili siyá makakab ut sa iyang tuyo kadtó mawalá, karón misantop sa akong hunahuna nga gi- apán ang iyang sumbong makapatingob ea tman awán sa kawet diáy ea usé ka bilyeko. Buea, naghioámhinám akó ea mga tawo ngari kanako. Si Alfonso nagtambag nga akó mo pBg8ulod ea Buhatán ea Komandante arón pagkuha ea bu- gnlá lang ea akong gueto. Makaeabal kaayo sa akong mga táng kong nawalá. lihok ang paghnlág ea tambalanan, apán tnngúd kay naglabí Sa ¡ka jq Ba buntag ea adlaw nga misunód maóy pageu- ea mga Alemán nga nagpuyóea lungsodako man kaayoDg lod ko ea buhatán. Ang komandante sinati ko kaayo, busa mga suód nga higala, akó makabatón gihapon sa mga kaea nagpahiyúm eiyá nga mitubág ea akong "maayong buntag". yuran nga akong panginahanglanon. Buút akó motuman sa Sa pagpasabút ko ea akong tuyo maora ug nahikugáng eiyá, apán hiulian usáb dayon aa iyang pagingón: "Ania, Gn. Cnockaert.'1 Ug gitunol niya kanako ang akong relé. Karón, naglibog akóng naghuoáhuná ngano nga ang akong reló wa- lá mahiipón aa daghang mga butáng nga, súmala aa talaan, didto sa ilang komót. MGA BUTANG NAWALA Luzon Liimber Co. "Buyno, nalipay akó nga nahibalík kaná kanimo," ug gí- (¡padayon sa punid 24) LANDIGANAN SA SUGBO TEL. 627 Nagabaligya sa lainlaing malang sa kahoy.Tanán nga molukod inga balay, tindahan, kam<~r. rín ubp., makadaginót ug dakúng sapi kon arí kanamo mopalít ug kahoy. Sangkap kamí aa inga makiná. Delfín M. Genobaña ABGOADO-NOTARIO PUBLICO Aria Kami Una ka Moadto sa Ubán
14 MAMUMUO BISAN uagayaugbag nfcóng daan kay ua- kabatl man ea lina- goktok ea sapín uga Daga* dnlongea ganghaAu 8a a* kong buhatán, nahaelga aug akoug mga matA ea pagkakitá kauiln. UeA ka babaye ug iibA ka lalake. Aug náhanuA batau-ou, 25 tiugali ang pauuigon; aug ikaduhA, hamtong, tiugali 45. Albahaka ♦_ _____*
MUBO KAAYONG SUGILANON NI Florentino D. Tecson "|Anha abó aa nulimot kal" nagkanayón aug ba- baya, nagkatuwA ug naka- baeá tiugali ea kalibog ugu akoug gibati. Midiyong ang akoug ti- uau-nwAu. Naugunót ang akoug baeAgbaBAg. "iNalimot kal" inidason ang babaye. "Dili ba inabiino uga man" llngkod una kamó," giing- uau ko eiyá. Ug ngadto aa lalake, kiueaug pauagway ug pauapiit nagapailá sa kaliHinili, tniyukbo akó ug miagda. "Liugkod." Nangliugkod eilrt. "Tabi, iúueay akoug ma- himo kaniuyoí" tíiduuga- uAn kodiyutayng pahiyúm ug diyutayng yukbo ki- nlng pangutanaha, kay, la- gí, inga bamili mau kiníug akoug giutubang. "Ada, akó maóy may tu yo," mitubág aug babaye ea sinultiháu uga yauo ug maorAg hiuaea ko aiyA ku- ayo. "Mibapít lang akó. NahauuA.arón pagtíno kon walA ka ba tnalimot kann- ko. IkaduhA, aróu pagpa- ealainat kaniino." bdng sa akoug talad, gitu- noj ko aa lalake ang Hkong kamót. "IkAw ualimot na.lKamit- liintunon lang gayad nin- yong mga lalake! Gañí god, ¿aogay ba ugód hiuum- dtimán ang uert ka panag- kita ug panagila uga ingón ea ato? Akó hinoon whIA eiyA kay dili nmn makasa- gayúd inalimot. Nahinum- bútsaatoug biuieayi. Aw, dnm akó kanimo tungúd ipailA ko hinoon slyk kani- kny ang imoug tambag ma mo. Aug akoug baña.'' Mi- óy uakapahimo kauako uga tau-aw elyá ea lalake, "Ri cardo, tliis ie Mr. Sisón." Naugunót na ueab aug akoug baeágbueAg. Mitán- aW akó ea lalake. "Ada, angelí lang kanrt ingón uiini knróu." Mitiudog akó ug, gikau sa akoug lingkorauau la- Mieamót ang pangunót ea akoug baeágbaeAg ug midugaug aug diyoug ea akoug tinan-awAn. "Gabii kiieltó. -Didto ka sa Manila. 8a Mayon Refreah- meut. KitAy nagkaeulti kay pulóe man man Bieayá. jNalimot kai" Miginhnwa akóg taáe-ta- As. Giprthitad ko ang akoug laWaB ug, dungáu ea pag- bieiga aa tiuau-awáu, nahe- pairAg akó ea liugkoranau. Tuod. Naliinuuidum ua akó. "UgikAw, jai Corazóu?" Giinguau ko. Miyangó. Tuod, uahiuutDdutn na akó. Hapon uga maiult Hulyo 31, 1939 ug kay mahél aug ilirn- uoug inabugnaw ea otél, akó ug si Teryo Cadlbeu uga akoug kaubau nangi- ta baratohón. 8a Mayón Refreehmeut. tíikaila ko kiuíng babayliHiia. Nagau- gilou ea iyang kinabtibi. Sa iyang kaliimtang. 8a iyaug kaagi. Ug unyrt, ea tiugog liga maorAg tiniuu- ód kay ginuntau man sa pangagut ea íyuug mga ngipon, tniingón: "UeA ka adlaw, maghikog akó. Dili ua kiní inaautue." Giiiigón ko BÍyA. "AyAw. Maó gayúd ang k i lia bu h i. Dunay mga tawo liga, sa ma aa albahaka, kinabaug- latí magantos liga Ruino- ton, dokdckou ug pinópi- uohóu. una tnoaliebo aug iyang kalminót. IkAw usáb, bisan ingón uiaua, - giku- mot, gidokdok ug gipinópl- uó ea kapularan - ¿kíueay uaeayud ugu aiiha kou tna- ingón nlana, maóy ialiebo ea imoug kahumót nga ma- kakabig ea inaayoug higa- yóu?" Nahiuumdum akó. Ug kiuíng mga piilonga na- uagpamalik karóu ea akoug pndumdumau. Glatubang ko siyá. "¿Unen kadtó, lino kiuíng bauaí" "Oó. Naminyo kamí usA ka bulan tiugali eukAd ea imong pagtalikód," "Ñau, karón ¿línea inay mabimo ko kauiuyo?" "Aw, unen mnn, |wa lagí? Adío ua laug biuoou kamí. Tana, Ricardo." Igo lang Dahanganga aug akoug baba kay biint uutá mohawid, apAu walA ua laug kay gituuol ua mansa dtiruhá ang ilang mga kamót. 8a WalA pa makaabút sa gaugbaAu, gi- luguau ko eilá. "Balikbalik kamó. Balik- balik... albabaka.'. (KATaPUSAN)
Hunyo 30, 1939 MAMUOUM 15 Siyá: kun ang Kausabán ni ADULFO Sugilanon ni Claudio E. Sable --------- :o---------- ltiiigáu: ko sa akong moa higala: Simplicia ug Clemencia Secretaria, Jía'am jindriHj/ Cantan uy Jlfarcel M. Jfavarra . - o - lliingiitulia karón Ba hilnin kou mahimo ba diáy nga eiyú mohilak, nga usa ka lalake nga lalake gayiid mohilak óh diáy. "Kou dili pa untá tu- ngód kaniya," misnlti ug mipadayAg siyA niiui kahA nakainatngon siyá nga akó gigapusgayñd pagayo ning tulugBiion niyaug kausáb - ug bmit gaynd nioipsot gi- kan niog gapiisa. "Nakasabút akó Adulfo. Nasayud akónganong kanako. Kon nasayranpa untó nako sa unahan". pakigbulagáy ko kaniya. K:ON kinl karón nga aula sa akOtig atuha- ' Ligan maó ba gaynd si yA, naglieúd akó pagino sa siiuigdan. Nagdiihad uha ako pagayo nga ang mipig- it karón sa akong mga ka- tnót aróu pagpHüguinosta niug bag o kong pagbiabút gikau ea Iligan, niaó ba ga- yúd bí Adulfo. Naglisiid akópagtuOBa akong kan- gHlingon nga eiyrt maó ga- yiid HUg minahAl kong hi- gala ug kanban, ang mu- kighuaoyhogoy kanako bi san asa sulod en iibA ku ku- libntan liga katní, amzniga olitawo, maó ray tag-iyu. Nakita ko nga gitiikás ang lynng mga ngabil su usrt ka pnbiyiíin. Apán snlod ni- ndtong pahiyiiin naliimntik dan ko nga knlang sa ka- iuit ng walAy kadasig ang iyang paghaugóp kanako. "Mahibiilong ka gnyiid, Diiig, ngano nga naiiigón ikáw mahagugma .Mihilak si Ester sa karón akó niini. Kou I'H laug unta tnngiid ni ya " dili ka- Midnkó siyA nga nageul- li niini ug nakita ko nga Iniiit niyang, pugngan aug pila ka lusók luha nga na- nainbo sa iyang inga mata. ¿Mobiluk ba diáy si Adul fo? {Muautiizo bu diáy alyá iufu mohilak? Akó liga lia- sinati na kaayo kaniya, su- kad sa hatada nga punahóu su niiioug pagkuyogkuyog "Walá ikáw makailA knng Ester. Ding. Apán dili akó maulaw motug-au kaiiimo nga siya ang naka- i ligón k" ron sa akong ka- himtaug. Si Ester, Ding, Oó, si Ester. SiyA akong gimnliA). Siyá alcoug gibi- gugina.. gihigiigma ea tiu n- od. Alaiig kauakosiyá aug labíng inabál butáng niug k i 11 a b o b i. Mahimo ngH hi- kaWHii akó bisan nueay akong pangayoou, a¡>an di li intawon mahimo nga hi- kawau aleó bisan lisa ka gutlo su dili pagBlld-Olig kaniya... kay gimahál ko - lagf eiyá, gibigugma ko si yA. . ." (Ipadayon sa paiiíd 22)
16 MAMUMUO Hulyo 31, 1939 Panimalús sa Usa ka es55aeo5ssec5ce"ccc:Tcc€"cr>f"9 o " " o J *" S MARIA CORELLI ! A A 2 Hímtbad ni FAUSTINO VILLARIN 8 S n o o 9 occecccesecseccc cscesccosove Íyugilíintbong ni h (Ikakawhaág upát nga sumpay) ANIB XXI SULOD sa pipilá ko gutlo nalipong akó. Halúe akó ma- kahinumdum karón unsay akong gibuhat. Maó ray hi- alimatmatán ko nga gigakúsko siyáea akong duruhá ka kueganong mga bukton - unyá gihagkan ko ang iyang inga ngfibil, ang iyang tutonlan ug ang iyang mga kilay - ug nga sa taliwala aa kainit sa akong mga gakús, nahinumdum akó unea kalaksot eiyáng pagkababaye ug dihádiliá giluwatán ko eiyá ug nahisaraeay - mahipayaká kahá unta kon wulá pa makapanukod sa bitang nga dihñ sa iyang luyó. Ang iyang pagginhawá nagsanóeanó sahi en tawo nga gikutaeán ug ang iyang nawóng nahiláw - nahitingala eiyá, apán walá ma eukó. Walá, walá eiyá maeukó, kon dili akó maóy nasukó- nasukó akó sa akong kaugalingon tungúd kay su kalit nahi- mong buang. "Pasayloa akó," nagkanayón akó sa tingog nga hagaw haw, "kay nalimot akó aa akong kaugalingon." Mapuangorong pahiyúm miameg sa iyang mga ngabil. "¡Gipasaylo ko na ikáwng daan!" nagkanayón sa tingog nga mahinay, "waláy kinahanglan nga mangayo kag paeaylo." sabút ka? Walá eiyáy hiyae nga nahieama ea imo - ¡walá! Apán eiyá maayong mokatawa kanako - iyang giyatakan ang akong kinabuhi. ¡iyang giwataswatés! ¡Iyang gigubá ang akong kaeingkasing! Dugay na kadtóng milabáy. Walá na akó mahinumdum Ifaniya, ug ang katawA roo karón maó day nakapahinumdum kanako kaniya." Ug gikuha ko ang iyang kamót ug gihagkan ko. "Gieuginlan ko lang ikáw ea kaagi sa akong kabuang ea kabatanon - ug hikalimti kadtó ug ¡paeayloa akó! Panahón pe nga mangandam ikáw alang ea imong panaw, ¿dili ba? Kon makaalagad akó kanimo, pagsugo lamang. Naanyud ikáw aee mo akó ipakuha. ¡Adto na akó! ug nga ang kalinaw sa ueá ka tanlag nga malinawon ¡moubán untá kanimo!'' Ang iyang pahiyúm nagadugáng; unyá mitalidhay eiyása tingog nga matamie ug tagingting kaayong pamation - ta- lidhuy nga midulot sa akong kaunorán sama aa maidlot nga tumóy sa usá ka baraw. ¿Dili ba maó kadtóng talidhaya ang akong nabati niadtong gabiing dili ko hikalimtan ea pagpa- uraray niya sa mga dughan ni Guido? ¿Dili ba kadtóng ta lidhaya ang diriyút kanako makapnbuang? Dili akó maka- antua nga mamati niadto - miduoi akó ea iyang kilirán, na hilum ang iyang talidhay ug mitanaw siyá kanako nga nahi buiong. "¡Pamati!'' miingón akó ea sinultihán nga nagakuróg ug masuk-anon. "¡Ayáw pagkatawá ea ingón niana! ¡Makatay-og ea akong kaugalánl - ¡makaaatnad kanako! Sultihan ko ikáw ngano. Makausá niana - dugay na kaayo - ea batanon pa akó - nahagugma akó sa U6á ka babaye. Dili eiyá sama kani- mo, ¡kay kadtóng babeyhana malimbongon man! Malimbo- ngon ea kinahiladman aa iyang kaeingkaeiDg - malimbongon ea tanáng mga pulong nga mahigulá ea iyang baba. ¿Naka- Ug gitapion ko ang kamót kong nagaliengaw ea kainit ea iyang agtang díín nangumbitay ang kulongón niyang bu- hók Nagtuo siyá nga kadtóng gibuhat ko pagpanalangín ka niya. Apán nagtuo akó - ug ei Bathala naeayud uneay akong gituhoan - nga kadtóng ako maó ang pagpabalon kaniya ea lablng mabangís ea akong mga panghimaraut. Walá na akó eumalig sa akong kaugalingon ea iyang atubangan, busa aa walá nay lain pang gieulti mikanaog akó ug mitelikód ea baláy. Nasayud akó nga lain ang iyang pageabút ea paneg- way ug paniihok nga akong gipakita-nga akó maorag hi- baghoán ea paggakúe sa ueá ka babaye, buea walá ko lingia ang iyang tinan-awán nga nagatutok ksnako. Dili akó maka- lingi - nangurog ang tibuók kong kalawasan eamtang naga- hunahuná ea iyang kangil-ad. Nahimutáng akó ea taliwala ea gugma ug kaeilag-gugma nga natawo ea ueá ka pagbati nga kalibutanon lamang; kaeilag nga nanukád ea kinauyo- kán ea akong kasingkaeing, kaeilag gumikan sa ueá ha ka- daut alang kang kinea waláy tambal nga aráng tnakehupay.
Hulyo 31, 1939 Makausá nga walá na akó ea gahú n sa iyang makapalipong □ga kaanyag, ang akong ali-npalakán naganám kabueak - ug ang pageakáy ko sa akong ealakyanán paingón a" otél nga akong gipuy an sa taliwala ea ueá ka mabugoawng ha- ngin sa Diayembre nakapahiulí kaoako sa akong kaugali ngon. Maó kadtóy adlaw nga matahúin - ang hínoyohoy nga aráng makahanggap tinimplahán aa aliodangang inaliengaw sa dagat. Ang tubig sa daplin sa liaybayon waláy tirník aa iyang pagkatagumon, ug sa kadaplinan nagabawodbawod ang lunhawng kadahonan nga nakaeamót ea kahalaknon aa kinaiyahén. Sa kadalanan nanageunód mga babayeng na nageapút binugkan, sá ilang ulo gilukdo ang dagkung hapág nga naglampiay ea bulak kaneang kahulak moeapigad sa ilóng sa ilang hilabyan - raga bata nga nagkagidlay sa ilang bulingóng eapút, kaneang mga buhók nga nagyongyong na- hilahí sa kakiát ea liraw aa ilang mga mata, nenaghugpong gihapon ug raga bulak ug nagakanayón kutob ea mahilabáy kanila: "Palítkamóg mga bulak alang kang Hesúe nga ha- pit na moabút." Mga lingganay nagaingki ug nagtulyangtang gikan aa kampanaryo sa mga aimbahán pahinungód kang Santo To más, kang kinsang pangilin gisautog niadtong adlewa, - te- lanawon nga sinati na kaayo aa mga Italyanhon apán naka- paeiga sa mata aa ueá ka Inglis kinsang hunahuna nagali- bog ngano nga giingón niadto paghalad ang ueá ka balean. Siyá, kinsáng pahiyúm moaubáng lamang kon atua ea dula- an diin ginapaeudayag ang hubad nga ininglio aa ueá ka du- lang Pranayanhon, mahitingala ngano kadtóng katawa ea mga lalake ug talidhay aa mga babaye - mga binuhat nga nengalipay kaayo nga ailá mga buhi pa ug gipapaabut aa pangílin aa ilang hinalaran nga balean. Ug human ang te as nga paghinuktok, ang Inglia nagatuo nga kadtóng tunan nga nagalibut kaniya mga sipát ug waláy batasan ug aiyá da MAMUMUO 17 gayúd, siyá dang usara didtong dapita, ang tinuod nga pa- nigingnan sa ueá ka buhilaman nga talahuron. Ug siyá nga alang kanamo makalolooy kaayong tanawon - ea among ka- singkaeing gibati kamíg kaikog kaniya nga, kon eiyá mobu- lág pa unta makadiyút aa kamaút ug kamapehitaa-on nga kinaiya se ubáng inga naeud ea Uropa, siyá makahimo unté pagipon ea raga Napolienon arón pagkatawa ubán aa tanán nga nagalibut kaniya. Samtaog nagaluwán akó nga malínawon aa akong ma- tahúm ug mahál nga ealakyanán, takulahaw lang hitukma- án ko ueá ka pundok sa mga tawo - pundok nga sabaán ug matawá - nga nagalirong ea ueá ka waláy pangandam nga megUabalak - ueá ka lalaking eupaogon nga inaorag ang ta- náng mga garaygaray anha da kutloa sa tumóy ea iyang mga tudlo, tungúd kay makahimo siyá pagbuhat balak ea bisan uneang butáng ug hiliegotan ug ikabungát niya aa la- náng nanagalirong sa dakúng kaeayón. Gipahunong ko ang ealakyanán arón makapamati ea iyang dili inandam nga mga garay, pipila kanila mga rnaayong pagkahan-ay busa giiteahan ko siyá tuló ka prangkoe. Iyang gitageatagea pag- ¡tea ang ealapi ngadto ea itaáe ug gisawó sa kahimuót ea mga nanambong nagkanayón eiyá: "¡Ancora affamato, excelenzu!" (Gigutum pa akó, imong ka- mahalan) ug unyá ang mga tawo nanghugyaw pagpangata- wa. Maó siyáy malipxyong magbabalak nga waláy tinagoeng kamaút ug kadautág kagawian - ug mieamót ang iyang ka- himuót eadihánga giueban ko aiyá pagtunol ueá ka ealapí - ug eiyá nagkanayón na: "Malipayon liga panghunahuna alang kanimo, Talahuron, ug pahiyúm zá imong pinangga nga hinigugma.*' Sa unahan pa gayúd hitukmaán ko ueá ka panón ea mga mamumungaod, kineang mga gorrang mapula pinetuáy ea agtang eamtang nagalirong ea ueá ka dapóg diin nagpitípití ang mala nga sinangag. Ang tageatagea nagnawit duyog se ueá ka kítarang karaan, ang ilang giawit ainati ko ug nasag- ulo pagayo. Apán, yuna pa-¿diin ko mabati kiníng awita dili pa dugay? ¡Aha, nahinumdum na akó! Niadtong pagkamang ko gi kan sa dapít aa pantyón nga gibutangán ea tulisán ea mga bahandi nga iyang kinawat - niadtong higayón nga ang akong kaeingkaeiog nagalumpayát ea kalipay nga walá pa- abuta -niadtong panabón nga gítuhoan ko pa ang bilí ea panaghigala ug sa gugme - niadtong buntag nga gieud ong malipayon ang adlaw nga namidlisiw ea iyang silaw ug na gatuo akó-jkabuang ko niadtong panahona!-nga ang mga bugway ea iyang hayag nagapailá ea himaya nga akong ba paghiluwáe ko ea kamatavon ug peghibalík (Ipadayan sa panid 20)
18 MAMUMUO Hubo 31. 19'31- ♦ "SOCIETY GIRL," f Dili Maayong Asawa Kon Mamumuó Ang Mabana Maputo sa Gasto ug Magmatá Lag Buntag Similát ni TI I/ E. SALERA NA8AYUD akóng ún an uga ning akong ainulat balayó uga inopahalipay kauako Hiig babaye, Tingali hiuoon ka- Wad-an akó bh tiyauggilinti sa babaye. Maglawéy akó liga magaud-ong kauila Bamtang eilA muglagot uga makHalinggHt kauako Ug kou mahiduól akó bh baba- je tingali niHkadawAtakóg bUDOg llg tlllÍBOkOU Hlig akoug mga mata. Ynm-ir"u ug talilhlan kny tnaó lagí, hilAbtauou ka gayúd uga bataa ka. Apán masukó kuu iuhii- luod kauako ang habaye kiuahauglau inaanyiid diya uga aug UAgpugóB kauako ■ a pagBillAt uiiui uiaó ka- uáug bullng uga nagkapal la katillugbati uga haugtud karóu wa)A pa gayiid ka- liiulo-i. Aug pageulti sa uart ka maeakít uga matnod di li maóy pHgpnhimutHUg bh mga biügtiiugdan (kon du na mmi ugaIing) bh dautátig daplt, kon dili maóy ueA ka pagpahatnaliigon uga aug ilaug mga bubat pn- llng ea mga matAen kataw- han ug uga kitiahanglan Bumpoon. SnlHWayou ug niangil-ad kauaug búhala uga kou magpad.iyon Ilaug- tud ea kahaugtnrau dili ba layó ang adlaw uga moa i ti ta aug kabitae-au ug sama sa pagaapbig bh gantangáu aug tanán mabÍBugba rh ANGTAGSULAT knlavo, innpaig u¿ maHgiw Sa makalilisatig lmnipak bh katnrungan. Mga inadlHWtig pauiíd maginatuoil nt'ii jiiil- "bo- cioty girl" dili tnaavoiig hruwii. GhWAb bk pipila, kiidaghaiiH n knuihi waln makallatag inatiyoug pHg- Hinoina Ha ilaug nigH balín. Ug kon ang iuhÓmiih in- tawou usrt ka itinniuinnó kaiidang pinangitann alian ra gayud niHhikntób ea pugkauti gikim bu buntag haugtud Sa liapou, ang pa- nininlay daw usa ka ispid- no. Walay kalimiw ug ka- luisa y aug paiiiniiiyó. Wa lay annoiiiya aug kamin- yoou. lUuaaoii paghalag mu- ayoug patrHiiinniu na usA ka "Hociely girl" mi iynng ba ña kou ang mullínio tibiiók adlaw tnaó m ang pHgsulo- Raliriug na dakilug Batnin? ¿Aiihh rag pahiluna na bu hó k nga krokiguoli ¿Papil la en aping? ¿Mga ludio? ¿Pattibo sa inga kukó ug pagpulH uiiui bh mga ka- mót ug mga tiíl? Ang iibA ka hbhwh nga "aocÍHty girl" maliadlok ngnui nga ino- Ihiuhhhh plato kHy iinjág mapapaBHa tnbig ang pa pilla sa inga kukó na tuga katnót. habí pang miigli- krty sa paghtigas bh kulou mahadlok nga liistidlun ang inga kukó sa la kulíng. Aug kalnnon ug eitd-au niabig- niit nga dili inaayong pag- kntiikay. Sahng uga malii- liwaiig kn-i-ou ng parat hiil' Habaw. Kami 1 tn, ang ta- nnii snlod ho pi< nitnnlny hntdnn an tiynn kay tnaó kanrt. niig kan on hilnw- latrt. ang Ifldn mía lulo.-i dubók na kny didto mala- niriiii sa pngpahiliiuii sn krokiguol nga, bisan adu na imy tnlagaang liban, gi- tlna arón ingiioiig'batan-on gihnpon hisan ang nawóng kmiotóu. ¿Ang paniiiwiláy? (Ang inga hala? AtiiH ring- katnwag aug Riilod. NHg- kAhidiindiiu lniig aug tuga luwag, nagkaligirAy lang ang mga kulou ugaug inga plato nagkBtibnlnag, Ug aug inga bala uagkabuli- ngil. A ug nawóug wala ibhI)itsnni, inikatay eukad bu ilóng ang dip on Hn- gaw knayoug tan awon. ApAu tali-aWa nng hshWí, piistomwo kaayoug Bud- ongoii. Bisan inatitAa uag binílak ang bata anua rng Bu losa I i ri ng HH dakilug 8n- miii. [Maó kanay hbhwh! üikau rh buntag liuiig- tud bh hapou, ang tisrt ka inainunuió. atoa hh bu- lint, alúa sa JngM inga bode ga kiinea bisan diing dn- pít da patnilllOAtl. Su kapi liga aug asaWa nioubag da bana pinaagi sa piigktiií- klirí bh bisan iiiiaaug bulo- liatón Ha pnniniiilAy, atua hiuoon bh inga kalingawan, iiagpnbHyuIlHy, atua 8h bi né kuu bh bisan diíug daplt libán bh i y h ng inga kabiga- laan diín ang an¡Hpí daw ilabayea walriy paglmna- hiiiia nga ai.g iihh ka diyut gipntllloali BHHiuuÓtBa ba lín. LulingliHyaw, knligo Ba inga swiniining pool, maó kaua Htig ampay. Hi- galuaa tauang daplt díin angBHlKpl gnHtobon hh wh- lay kukalooy. Sultilii ang tisA kw "no- ciety girl" nga dili kaná inaayo--kon ang imoug tuyo mao ang pag-awhag kauiyasa pugatiniHn hh pa- niniHlñy -niaiilipaghong i- knwsa kmilaw kay tuba- góu ka Ihhk nga kiiiaraáu
Hnnyo 30, 1939 kmirt lite; ang pagliugaw- liiigaw way kuydnwo. Un- y", koti igkita [Tío gañí bh inga kaliugawaii, eultihi liga 8H pagbilahAy ido b;i Sm iyaug balrty nabutiau tito uga nagbilak aug bota ug uagpangayóg kalan 011. Aug iyaug iyaug itubag kaniino maó ra aug pagpa- kiboea abaga ug alón l<"- hrt ikrtw niatagbaW Snlti- han ka nga atnay bínalo- liAli, nagbaiilay aa bata. ApAn ang matuod maó, ang litná kun nnóm pa ka tllíg liga kitiaiDagulungmi inaóy iiagntiniAu aa kaba- taan tig ninóy uagltigaw aróil ang lañóte" liiHigaW ipainúm 8a bata samtmig ang inahAu nagliilinglm- yaW. ¿Mariyong H0HWK? Nukigkita akÓB" usa ka lligala kiuaang asawa naa kn society glrl. Sukrtd ni' adtong aniong kulokabildo nahibaw-an ko nga anlod aa pilé ka tuig na uíyaug panino, iuly raouewag <>g niatigayón ang ilang ka- hiintaiig, hagkaaiinin lli- iioott ug kmiulod. UiiHay híii11ngda11 liiiiking tunan, lianpakisayud akó. Ug ang akong higala mignlti nga walrty kwestyón sa riiIioI kay nagdawat eiyAg i^o- igO ng kahá inakakHpln gayód nntA aa ilang pag- kaon. ApAn ang kwestyón dihrt ra sh iyaug asawa. jUusaon pagkakapln ugn ang salapl ibaru nbada sa inga bntáng sa laWnaí lina- hay gani konó dili aiya inakakaón sa huelong tiug- kaóli gikan Ra bnhut kay wnlA pa maka-Iuto aug iyaug hbrWb liga gikan ambút diíii. May inga hi- gayón usAb nga dili uiyA inaka pnniud to ea ilaba kay ang iyaug asawa bi san larók na ang adlaw, ntna gihnpon ug yainpu- ligad sa inga kulingawan ug btisa ang iyaug Diabl illo mnó ra ang pagpatig- liulog sa restawrant. Matnd sa akong Mígala, kon aug makapíti Sailaiig MANI OI'M pavkaon fliikAd sa iyaug la nay bngns ng and mi, tun ang j>agpnliiyang Ra pHgpatnuo gitipigan pa, ang pila ka aintxboa ida- guato ilahí na nmy inga uhayubAy na untá. A pan gao aa inga tindallaii aa kahalami nasilA nga ><ti- pinaiioii ]>atkatipíg bisan pnhuinól kiiURa bisa ti un- ninnoii ng pnkmion. A pan usa ka diyiit nga aug Rabí- SHUg hutAug alang 8a pie ....tabmig inga laiigil. Aug pí ipidít man Inng na inga anyng kun ibuynd ha lii- iyaug asawa iiatnikó. mig mahal nga sapót, tuga pa- nonti sa pukulong. A pan, iyaug lawaa uapulós bini- humót, pabainia rh apiug, migo, ang ilang tíyAn nag- og, uaputió sn inga gama su patos, ríiiÍIiih ug uhAu kntóysa kagutorn. ang nawóng kay giknpo- pa? i A iihh^'p" y inga kali- GisulayAn kouó uiyn gan sa iyHiig asawa ug" iigaWiin. Biné, snroyauroy pauinaymuy aug iyaug pi- walA gmii konó inagsiigod ngHPtiagkÍunhaiiglHg kwar- iHilmiguiiug hrhw" nga usA aa,¿dan únaay imong guato? tn? Usaba y gani, blaun Wn k" "sociaty giil" nga dan- Milahok lang konó ng" wiila mugstigod pHgbirig. , Napiilóe lagútn ang Ihwhr ea pobre. Mauandis "ug pobre. Ug wala p" kouó ma- tagbaw 8" kiipog, uaiiiun- boy pa gayiid nga aprtt bi- taw konó kay dalagn eiyA ligauong gituyoaii pagpn- ngKHuWa. | Manyan" ka, En río! Cebú Bed Factory 37 PADILLA ST. Malig-on, Maanindot ug Barato MOAYO IJSAB KAMI UG MOA KATIIE ApAn aug labíng ngib ugig, ang labíiig paít nga tnnlon ug knbn dili gayiitl (/paiLiyon s<¡ punid 23)
20 MAMUMUO Hillyo 31. 1HM9 COMPAÑIA MARITIMA Panimalús Sa... (Su/npay sa punid 17) SS LUZON PORTS Manila... Monday - 7.<ui a.m. Tuesday--9.U0 p.m. Cebú... Tbursdxy - 7:0U a.m. Thursilay - 6:00 p.m. Cagayan... Frlday - fl 30 a.m, Frlday-D UO p.m. Cebú... Saturday - 6:30 a.m. Saturday - 8:00 p.m. ARRIVALS DRPARTURES SS PAXAY PORTS Manila... Wednesday - 8:30 a.m. • rlday - 7:30 a.m. Cebú... Saturday - 0:30 a.m. saturday - 5:00 p m. Dumaguete... Salurda'y - 10:00 p.m. Saturday--12:1'0 p.m: Hieamli... Sunday - 6:00 a.m. Sunday - 12:00 M ¡ligan... Sunday - 2 00 p.m. Sunday --10:00 p.m. Dumaguete ... Momlay-- 6.00 a.m. Mondar - 7:30 a.m' Cebú... Monday - 1:00 pm. Tuesday - 7:30 a.m. ARRIVAL9 DEPARTURES SS CORREGIDuR PORTS Manila... Saturday - 6:00 p.m. Tuesday - 3 00 p.m llollo... Wedneaday"0:30 a.m. Wedne"day - 6:00 p.m Cebú... Thursday - 6:00 a.m. Thursday - 11:00 a.m Surlgao... Tbursdav -5:00 p.m Thursdav - 11:00 p.m Cebú... Frlday - 6:00 a m. Frlday ' .. 10 00 a.m llollo... Frlday --7:00 p.m. Frlday ..li tio p.m ARRIVALS DRPARTURES ko ea kagHwusán - niadtong higayona nabati ko gikan aa hulayó ang awit ea sakayanon ngn eama ning awit nga na bati ko karón: nagapailé ea kalipay ea mwgpapanaw nga na- biulí gikan eahalayóng dapít, ug niadtong panahona gipa- keingón ko kon ang maóng gipahinungód ea akong kahim- tang! Awit nga mabangíe-¡mabangis ea iyang katam-ie! |Ma ayo p""ng gieap ongan koang akong da'unggan aa una kong pagpakabatí kaniya, arón dili untó akó balion ea kangut' ngut karón nga nabati ko siyá pagusáb! Kay niadtong unang bignyón akó nagahatón ueá ka kesingkaeing - ueá ka kaeing kaoing nga nagapitík ea mga pegating inatam ie, matahúm ug mahigugmaon - apán karón kadtóng kasingkaeing patéy na, namugnaw eama sa bato ea matugnaw nga kagRbhion. Ang minatáy ea akong kasingkaeing maó na lang kiníng anin eu akong dughan, eng iyang kabug-at n 'gayudyud ka- nako paiogón ea lubnganan diín nanghilubong ueáb eng mga dningo ug pangandoy nga mahal kanako - inga handu- manang patay ea "kong hagahupon kineang inga gagmayng kalág karón nemangon ug daw n^gehonghong kanako: "¿Dili mo ba lang hilakán kadtóng mga katam-ieang nahanaw? ¿Dili ka na ba lang motagamtam kanila pagueáb? ¿Nalimot na ikáw niadtong mga makawiwiling mga parayeg?" Apán alang ning matintalong mga honghong ang patay kong ka lég. dili na mekabati, kay ang Katarungan - ang Katarungang dili mekapaeaylo maóy iyang gipangita ug maó ipahamtang sa mga inakeaaaala. SS MACTAN- SS CERO PORTS Manila... Thursday - *:0Ua.m. Saturday-- H:IKI p.m. Cebú... Monday - il.-ÜOa.m. Monday - 4:00 p.m. Dumaguete... Monday - 11:00 pm Tuesday - 2:00 u.m Dlpolog... Tuesday - 7:00 a.m. Tuesday- 10:00 a.m. Zamboanga... Wednesday-- 6:00 a.m. Wednesday 9:00 a.m. Jolo... Wednesday- 4:00pm. Wednesday 12:00 M. Cotabato... Thursday - 0:00 p.m. Saturday - .7:00 p.m. Zamboanga... Sunday - 6:00 a m. Sunday - 1:00 p.m. Dlpolog... Monday - 5:00a. m. Monday - - 10:00 <i ni. Dumaguete... Monday -- 3:00 p in. Monday- 0:00 p.m. Cebú... Tuesday -- 6:00 a.m Tuesday-- 9:00 p.m. ARRIVALS ÜEPAR'IUKES SS 11O1IOL SS UAS1LAN ARniVAL9 PORTS Manila... Monday - 6:00 a m. Wednesday -9:00 p m. Cebú... Frlday - 8 00 a.m. Friday - 4:W) p.m. Marlbojoc... Frldav - 7: 0 p.m. Frlday ---10:0"" p.m. Zamboanga... Satur<fay-3:00 p.m. Saturday ■■■ 1:00 p.m. Cotabato... sunday--6:00 a.m. Sunday' - l:00p.m. Davao... Monday 10:00 a m. Wednesday-2:O0 p.m. ,'l hursday--9:0O p m. Frlday - 10:00 a.m. Zamboanga... Marlbojoc... Saturday - 1:00 a.m. Saturday-- <*00 a.m. Cebú... Sattirday--'9.3(l a.m. Saliirdny-dlhOO p.m. OEPARTURES SS ISLAS FILIPINAS-SS LEYTE PORTS ARRIVALS DEPAIlTUItES Tingali kamó neglisúd pagsabút giunsa ko paghimo ngn nakalahutay man akó paglaraw ug pagtuman aa panimalús sama ning akong pagabuhaton. Kon kamó nga nagabaea ni- ini, mga Inglis, kamó meglisúd pageabút ea akong kabim- tang, Ang kábugnaw br dugo ea taga-amihanán, dinaeonen ea iyang kinaiyang dili matahepon, nakaavo ea mga Inglia kay kanamo. Ang ueá ka Inglis dili makahimo paghembin eulod sa hataáe nga panahón pRgdumót bisan batok ea ueá ka aeewang malnibon - eiyá kadeli dang mabugnaw, nagtuo nga ang pagdumót magausik leng aa iyang panahón. Apán kaming mga Napolienon, makahimo kamí pagtipig ea pag dumót eulod ea hutaés nga panahón. mahimo nga ang pani- malúe among hambinon hangtud sa kamatayOD - ug mahi mo pa geni nga among ikabilin ea magaeunód nga kaliwa- tan. Mangil ad kiní, moingón kamó - dili matarung, dili Krietohanon. ¡Waláy molalie kanimol Kamí katungá pa man ugód nga luóg ng irihie ea among kasingkaeing - karaí gihi- mo ea among nasud pinuyanan nga eama níini. Negkina- hanglan pa kamí laing pagduaw ni Krieto ea kalibutsn una makakaton aa pHgpaeaylo niadtong makasalá kanamo. Mga pagtudlo ea pagpaeaylo alang kanamo mga pulong lamang nga angay ea mga beta. Gawáe pa. ei Krieto nga Krieto ¿na- kupaeaylo ba kang Hudae? ¡Ang Balaang Kaaulatan walá mageulti niini! Manila... Thursday - 6W n.m. Ssturday-3:00 p.m. Maebate*... Sunday - 5:00 p.m.Sunday - 8:00 ■■."ti. Tacloban... Monday - 9:00 a.ni. Monday--12:00 M Catbalogan .. . Monday -4:00 v.m. Monday-- 6:00 i>.m... Tuesday - 8:00 a... Tuesday - 8.00 p. m. Cebú.... Digan... Wed. - - 3:00 p.m. 1:00 i*.n>. Wed. Misarais... Wed. - 5:00 r.m. Wed. - 9:00 p.m. Dipolog... Thure. - 5:00 "mu. Thurs. - 9:00 ".m. Cebú... Seturday-6:00 ".m. Saturday 11:00 p.m. Catbalogan ... .Sunday - 1:00 p.m. Sunday - 5:00 p.m Tacloban ... Monday - 6:00 x.m. Monday - 5:00 p.m. Maabate ... Tuesday - 6:00 ".m. Tuesday - 12:00 M Sa pagabút ko ea akong mga lawák didto ea otel akó na- luya ug newad an ea urnóy. Buút akóng mopehuláy, buen negpehibaló ngn dili modawat dumoduaw nianang edlawa. Samtang nagpahnmetngon kang Vincenzo ueá ka hunahu- na misantop kanako. Míduol akó sa ueá ka aparadór ug gi- bukean ueá ka huoe didto. Didtoy usé ka súdlanán nga bi- nuhat aa panit. Gikuha ko kiní ug gieugo si 'Vincenzo br pogpaukáb. Gituman ang akong eugo ug walá eiyá magpaki- ta biean diyutay nga katingela ea pagkakitá sa eulod nga maóy duhá ka mga pistolang bag o pa. "¿Maeyo bnng mga hinagibana?'' nangutan akó arón All eubject to alteration depending upon volume of cargoea et porte of cali Compañía Marítima FERNANDEZ BLDG. Cebú City Piasen __Te). S® FrellM - " 672 Accounttng D"pt. Tel. 2U Manager's Telepbone 311 pagdaldel kaniya ea pagpeeulti. Gihabwa ea euluguón ang duruhá ka hinagibán ea ilang mga eudlanán, ug giaulingeuling pagayo ang tageatagaa. "Kinahanglan eiláng liniean, TalHhuron." "¡Manyo''! Mituáw akó. "Panglinisi eilá ug ipahiluna ea maavong pagkabutáng. Tingali magkinahenglan da akó ka nila.'* Ang li-úd tugkeron nga Vincenzo miyukbo ug unyágL sugdun pagpanglinie ang duruhá ka mga hinagibán.
Hulyo 31. 1939 "¡Yuna pa''' Milingi ai Vincenzo. Gitutokan ko siyá pag- tan-aw. "Nagtuo akó nga ikáw ueá ka tawo nga buotan, Vincen- zo." Iyang gieugat aog tinanawán aa tinanawán aa tawong dungganan. "Ang adlaw moabút da tingali," miingón akó, nga eu- layán ko kon tinuod ba kanáng pagbuotan mo kanako." Ang maitúm nga mga mata aa Tuakanhon, nga walá ma- kibo bisan diyutay, mikigbat karón ug midiyong aog iyang mga kilay. "Talahuroo, ¡msgaagda ka lang ugakó megaeugót! Na* alíndalo akó kaniadtó - buea nasayud akó uneaon pagtu- man ang katungdanan. Apán dunay butáng nga labáw pa aa katungdanan nga nagaghat aa tawo aa pagbuhat kutob ea iyang mahimo - ang pagbalue ea mga utang-buót. Akó ueá lang nitno ka ubóe nga auluguón, apán naangkon mo ang akong kaaingkaaing. Ihatag ko kanimo ang akong kinabuhí kon imo man nga kinahanglanon." Miurong eiyá, kalungá naulaw tungúd aa mga luha nga nagaugod pagpanglugok aa iyang mga maté, iniyukbo na man ueáb ug mihaná na untá paglakáw kon walá ko pa pug- ngi ug sultihi. "Magpigitáy kitá aa atong kamót, higala." Gidawat niya ang akong kamót ubán ang tinao awán nga matingad-on - ug una nako kapugngi, gihagkan niya . ug uny mikalít pagkahanaw aa akong atubangaD. Nagpabilin. nga naginusara, akó nagpalandong ning hitaboa. Nga kining akong auluguón nahagugma kanako, kanáwalá nay makala* lie. Ngano - akó walá makatugkad. Walá akóy nahitno kani- ya gawás aa angay buhaton aa ueá ka agalon ngadto aa ueá ka meayong auluguón. May mga higayón pa gani nga eulti han ko siyá aa mga pulong mahait, apán aa gihapon "naha gugma lang eiyá kanako." ¿Ngánong modulot man ang iyang pagbati kanako? ¿Ngáno nga kining auluguón ko nag- hambin man aa akong ngalan aa iyang panumduman aa da- kúng pagmatngon? ¿Ngáno nga ang akong iró nagamahál man kanako, nga ang labíng euód ko hinoong kauban, ang akong aeawa nga gibuhóng ko aa akong pagpangge, nagluíb man ug buút mahikalimót kanako? Tingali ang pagbuotan walá na mauróg karón ea mga tawong inaa]am - ang pag- buotán atua na lang magpabilin aa inga ubóa ug aa mga ma- nanáp. Nanghupáw akó nga maluya ug gipahiluna ko pagayo ang akong lawae aa ueá ka eiyang pahaodayanan, ug eang lit nahatupád man aog akong gilingkorán ea tamboanan gitan-aw ko ug gikahimut an ang mga aakayáng linayagan maputí nga nagatedlae, usahay magbinagaa ugusahay tnag panon, ea kadagatan aa akong tungód. Ang ganay ea tambo- lina oakakabig walá madugay ea akong pngtagád ug kay di há man gikan ea akong tungód, akong gitamboan; ueá ka batan ong babaye nakita ko nga nagaeayaw. Matahúm ei yáng audougon, ug nagaeayaw ea kaanindot nga dili kanu- nay makita, apán ang katahúm ea iyang panagway ugkalv Bon sa iyang lawae walá makapalong ea kaugdang ea iyang panan-aw ug panglihok nga nakapatuo kanako en kadung- ganan ea banay nga iyang kagikan. Gieud-ong ko eiyá ea pagkatapua ea iyang eayaw, miyukbo eiyá ea taliwala ea ka- himuot ug kalipay sa mga tawo nga nagalirong. Salupí nag ulan ngadto kaoiya, ug akó miamot ueáb ea angay kong ¡ha- tag; apán ang tanán niyang nadawat iyang gieulod ea ueá ka puntil nga gigunitan sa ueá ka uatan-on nga iyang kuyog, ueá ka lalake nga ambongan, apán butá intawon ang tanán niyang inga inatá. Kining duruhá, nahinumdum akó, daan ko diáy nga hiilhan. Nasayud gani akó bahin sa ilang kaagi. Naghigugmaáy eilá kaoiadlo nga ang lalake maayo pa ug mata ug naghupót ueá ka katungdanan aa usá ka buhatán ea mga pahiyae. Ang iyang mga mala, nga nadaut tungúd ea iyang buhat, walá madugay nabuta ug eiyá walá na ge- yúy Itiing kapaingnan eanglit walá na man ueáb eiyáygini- kanau. Tungúd kay hutá na man ug dili makapangila, gi eultihan niya aog iyang hinigugma nga halagan eiyá sa iyang kegawasán arón makapamana aa lain. Apán ang ba- baye walá sumugót ug nagbuút hinoon nga pakasál eilá di- hádihá. Natuman ang kabubuton ea babaye, ug diháng na- MAMUMUO 21 ¡BANTAY! Ang Pagéulon-ang Binisayá-Tinagalóg Ni FRANCISCO MORELOS NAPATIK NA Ang baaahón adunay 120 ka paníd ug ang gidaghanón ea hulád adunay kinutoban. TAG MAMISOS LAMANG Arón ea kapulihay dili ka magbaeul, pagtugon dayon. Ang basahón gibahin sa duruhá: UNANG BAHIN ug IKADUHANG BAHIN. Ang UNANG BAHIN nag- hiegot ea "vocabulario", mg^panulti ug mga berbo ea Tinagalóg ug Binieayá. Ang IKADUHANG BAHIN □aghisgot ea GRAMATIKA Ba duruhá ka pinulongan. Adunay niga "berbo" ea katapuean ea tagea-tagsa ka bilang eaz unang bahin. UNANG BAHIN 1. Sa Panimaláy 2. Sa Tiyanggihán 3. Sa Katilingban 4. Sa Kadalanan, Buhatán - ug ubán pa. riya, restawran) 7. Sa Kan-anán (karende- 8. Sa Landiganan, bapór ug ubán pa. 5. Sa Tunghaán 6. Sa Simbahán 9. Sa Kagamhanan ug Po- litika. 10. Mugbong Sulti-eulti IKADUHANG BAHIN 1, Paggawi ea: Prepoeesyóti, conjunción, pronom bre, adjetivo ug iirtikulo, ubp. 2. Conjugación ea "verbo", "formación" eu verbo, "clasificación" sa verbo- 3- Mga liatahúu (vocabulario) ea "adjetivo" ug "nombre". Gipatik kiuíug baeahona arón kadtóng buút magtuóu ea Tinagalóg ea mndaliug paiuihói), tnakakat on dayon. Guutinga aug KUPON ea ubóe. Ang MAMUMUO Siyudad 3a Sugbo Palihog, padad-i ukó ug... ku hulád ea Baeuhóug Baneaybau* eay ea pageulti ea BIN1SA T.l - T1NAGALOU. Ngalan... Puloyanan... Ikap sa kulad nga paliion... I'...
22 MAMUMUO Hulyo 30, 1939 minyo na eilá, ang babaye naghalad ea iyang panahón,ea iyang kalág ug kinabuhi aleng aa iyang baña nga butá - moaayaw eiyá aa kadalanan arón dunay malooy ug ikabuhí kanila, ug gitudloan üiya ang iyang nana aa paglaa aa iu kág arón ilang ibaligya ug ipalit makaon. Alaut ngaimta- kay eiyá bata lang ea akong panan hw, gawáe nga ea iyang panagway milutáw ang kai.uotan ug kadungganan nga naka- eamót ea kaputí sa iyang panit, kataliwtiw ea iyang ilóng ug kamaka'ii' ihng niyang tan-awon. Ang katahúm nga la waonon giduyogan ea katahúm nga kalagnon. Waláy duha- duha nga ang tanán nga naeayud ea ilang kangi nalooy ka nila - ang talegsaóng gugrna ea babaye ea usá ka liatanon nga butá nakapahimo kanivang bayani ea gugrna bh alue ngan ea mga molupyo. Walá, ea tibuók lungeod, nakaako pagbugalbugal kaniya. Tanán nagatahud kaniya ug nagaha- tag kutol" ea ilang mahimo arón pagpailá nga, diáy, ang ti- nuod nga gugtna, ginatahud pa. Ang bateng i-abaye buotan, waláy bulíngang hunahuna ug dungganan - ¿ngáno nga walá man akó makapanagiya ea ueá ka babaye nga ingón, nga nagbinuotán man intawon akó? Ang mga kabúe da ugóy duna nianang karaang hiyae - ea kadungganan, en kaputli ea hunahuna ug tinuod nga gugrna? Kiníng pagpaeagád ea mga matahúm eapút ug aa taliwala ea kinabuhing buhóng, ¿nakawagtang ba ea karaang'>ilí ea kadungganan ea tawo? Nahaei ning akong mga hunahuna, mikuha akó mga basa hón ug nagabaea akó. Sa dayon nang panihauon gitunolan akó ni Vincenzo ueá ka eulát nga dalá ea kuteiro ea Konde ea Romani. Ang maóng eulát gikan na aa Kombento "La Santieima Annunziata" ug nagaingón: "¡Hinigugma ko! Maayo Ang akong paga1út dirí; ang madre nahinangóp ea akong paga'út ug eilá andam ea pag dawat kanimo ea dakúng pagtahud ug pagmahál kon moarí ikáw. Naghunahuna akó kanimo katuinay-ah, ¡kurnalipayon ko karón! Ikáw nahagugma kanako, apán ¿ngánong dili ka man uialingáw kaayo ea imong buotan nga "NINA?" Siyá: kun ang... (Sumpay sa partid /5) NueabtHii ko liga dihny buló ikáw uubh akó knul- bugón nga mital op ea adto. Apiiu ueá uh 4kn7da- lyang ttitoiilaii arón ang kúug luwód aug nug-ulaug mira Biimpay uga puloug ea Adolfo kntiledto ug ea inahigHiigko, ug ang inga Adulfo karón." Iuha nga kngHiiiua iyang Dihrty diyuthyiig keluit gipngugHn miutnbrtk uh ga- "h iyang paniugog. Bieati pa, uabikHtawa gihapon yúd, ug mlliugíw eiyá. Si Ester. íKíush ba ki- akó. A páu ultig akong*png- iifiig EeterUMakatuo kahá hikatawa kaj*óu dldto dn akó ugH ueá ka baba ye ang molanog ilawóin ea akong iiahapaiieab kaniya? Baba- dughau. Kon milahús pa ye Uy, ha, ha, ha. kiuí ug naeawod ea iyang Kiníng akoiig pagpalau- dnlunggau bisan lanog doog Tuahitungód kaniya laug unta. . . . n a h i e a u g k o ligadlo A páii tmakatiio kahá akó ea akong p a gk a t a w a , en ¡yang gieulli? ¿Dili kallrt wa. iiakapaliiigi kaniya ug ueá latnaug ka tlaw? Pugót mitutok eiya kanako. Ang gayúd aug akong pagtuo iyauu tiiiMii-awan buút ma- uga dili gayúd mahltabó tiingkamot pagtugan liga liga babaye maóy iiagka- ang Iyang giaulti uagagi- wat ea kahiineog en iyang káu ea iyang kaeiugkaBing. lawae, dili gayúd mahltabó "Dili ka gayúd tnotno, nga tiea ka Ester tnakapa- Ding, nga babaye ang na- litigó kaniya, inakapani- kaingón kanako. Dili ka wang en daaiig yagpia uga gayúd motilo eanglit uahi- (Ipadayon sa patiid 2S) Akong gikumot ang papíl ug giealb áy ea eiga ea kalnvo ea'dapog. Didtoy baho ea agwa ngi n"kapalagot kanako eanglit nakapahinumdutn ea buho ea tigre nga niagahupóng daan ug magabantay ea mannnáp nga buút niya kuniekuni eón ug patyon. Dili akó mnhimuot maniinaho ea agwa nga oiuuhig aa papíl nga eulatauan - ueá ka hunahuna moeantop kanako nga ang n.ga tudlo nga nagskudlit l ahó tingali ka ayo nga buút niyang taponan ea kahumót aa agwa. Giimlik ko ang akong pagbaea ug unyá nanihapon, nga ei Vincenzo nahimuot kaayo nga nagadulot kanako. Maorág gilaayan akó ea panahón. ¿Kanua a moebút ang ka .untagon? Andam na ang tanán - gi*>utáng ko na ang laang ea ekong litag - ang tanán andam ni gayúd. Unyá gituuol kanuko ni Vin cenzo ang ueá ka hatud-kawat nga nagkanayón: "Gikan kang Guido Ferrari, aa Roma, ngadto kang Kon de Ceeario de Oliva, Napolee - Anas akó ea 24 niini. Ang tren moebút ea ika 6:30 ea hapon. Anaa akó ea imong pasi dungóg kanako aa waláy eipyat.'' (SUMFAYAN PA) CONCISO D. OSORIO Mga Galamiton sa Pakulong Ibaligya Tungúd kay ang tag-iya nagkapoliki ea laing bu- lohatón ug walá nay panahón pagatimán ea iyang Pekulongan ea Buhók, aniay mga galamitón ea paku long nga ibaligya ea bili nga labíng kuboe: 1 Stand De Luxe 30 Craquignole Heatere (Binuhat ea Afberiká) 12 Spiral Heatere (Binuhat ea Ameriká) 1 Hand Portable Blower 1 Shampoo Board 1 Shampoo Spray 2 Bottlee Medicine for Spiral 2 Rubber Mate ATTORNEY - AT - LAW Daghan pang galamitóng ginagmay nga iu£án NOTARY PUBLIC kon mapalít ang gipanghinganlan aa itaae. Pakigeabut kang Res.'. ThIhrh, ArgHO Cebu Office: Aiiií Mga Auak ea LungKod Florentino Ortega Gitugyanan ea Pakigeabut 173 León Kilat P. O. Box 486 Phone 442 - R., Cebú City Siyudad ea Sugbo
Hulyo 31, 1939 MAMUMUO 23 "Socidy Girl"... (gumpay sa panid 19) matulo" kay moBangit sa tutoulaü, njaó ang inga bti- bat sa asawa liga liiing- dang ea pangaeyoe ug hila- bihring pagpatuyaug ea gusto. Dili pa igo ngu mu- rabauítang baña sa dng- hang inga gasto gumikaii sa niga butring sa paanyag, luibtlii ug limbongan pa ílltllWOD. Ayriw pangutaua kanu- ko aa inga ngalau, pauid-i lang ang inga maniumuó kiueang. inga asnwu inga "eociety girl". Likaydn ta lina karón ang bilanggorin kay dili tam-is ung pagka- biuilanggo. Sueilin ang ilang pnnimuyó. Panid i kon duna bay armaiiiya ang kamiuyoou. IbuiióiI ni- ana pagpuniid ang lihok ea neawa. Sa ngadto ngadto makatuwriw ka: Maó ka di- áy nga aeawaha ka, Limbo* ngrin, maliiibon, lampinga- san ug hugawrin. Huiiahuuna lang nga ea tibnók adlaw aug baña atoa intawou uamuo. Ug maó lagl ang iríng nga du- hriy kamót ug duhriy tiíl nga mageakriy ug awto mo- dayou pngdagit ea aeawa kay konó mangadlo silá ea inga kalingawau, inaugali- go kun inagpahayabay ain- bút asMiig iepidnoha. Didto aa painnboaii ang baña ma- laumon nga ang iyang pi- iinngga uagbinuotiin ea pa- niinalriy. Nagbuuabuna nga makahigóp guyúd eiyií karón sa panitidto aa ma- ayong sabri w ea tiuula. Un- yá inigprlnli tuod, bisan ang linuug-ag walri pti ma lulo kun ang pagkaon wa- Id pa mahikay, ang asawa maayo kaayong maginina- út nga "mosugat sa batía. Moparayeg. inoliatigóp ug engato" ang bmia 8a inga halók. Halók ni Hudae. Kay maó gayiid kauá ang knengiiran ninhitHbó ea tuga aeawa nga hilnbihriti ka ligpaaron-itiguon, ueyli sa- nga-wn la y-k wa rta. ¿Kay asa paingóü sa inga mahál pagsulod-gulri ea mga sini- ngasapút? ¿Kuu sa uagka- liáu. Ayoha gayúd pagpili lainlaing butang alang sa kpn makapilí ka ba 8a ína- paauyag ug mga dnyauda- mahimoug buotan moug yan sa lawas? Kon paugu- aeawa. Anaa ueáb ang tau-on diin ang salapí mo- "diese nuiker" nga iiBahay tubrtg nga, ay kauimo, Tita, mobiya ea makiuri ea pana* nakahulrim akó ea akong hí ug sa mga talahion kay liigala. Huina'ia ba kanri. moadto sa mga kalingawau. Silabón. . .na ikriw lay ti- Madanilion usrib siyA. A- pdu panid-i uua atig kiua- wrie teoy. Unyii ra ba kou malanga" bulii. Sidiuga kon dili ba ung bauit kay may naalaug- bunog ua ang lawas. Ti- ¡ilungaiiea buhatáu luba- ngali bayrt, aprin likayl ga go" iiug dunggaii, eiugha- yúd uga mamahimo kang gao nga, diin ka malaugun maululuwas bh bhIií. pnnuwaya ka. Tiugali did- Ug katupusay koug ilu to ka en itnong babaye. [Hi- gou kauimo, ayrtw pagtuo innbayé ka gayúdl BayA kanako kay tiugali baka* niigbaiiaug buotau, buli- kon kay nakapainakak. ligón pay plato uga bag- Tan-awa tig'pilia lung ang ong hiutigaéau kon itandi maimihimo inong aeawa. su knlinis sa iyang kitiabu- Kay ang babaye knróu ma- lii. Waláy sala ea kamin- út pung labáw bu tnuáug yoon. ¿Maó ktyuiy aeawa? nangamatay. Hamili neáb Na, inga igeuon uga ma- suma kauimo. Apáu maó inumuó. Anaaaug taris nga kan ang takiibau, malínis kutriy ea mga "society ang kiuabuhi, putli, waláy girl." Nageaylosaylo silA bulítig, walá pa inataudog ea kndalauau. Mga mabi- ang lawae. Himaiihíman liagou, madanilion ug daw putli pay bakyA ea Insik. inugpaugiimriy kauimo ea, Bun og -na aug lawas kay patigHBHW-a akó kay buo- naliulog en kamót ea mili tan. Adhh ea inga kaiingn- yo. lAto ra kauá, bal Ug wan, atua Ba inga ewim- bangtud sa eunód taug ki- niiiitf pool, niHgbatiuebaniie ta. Teong._________________ (Magfynahariglan Kag Gabasero? Gaudioso O. Sosmeña Abogado-Notario Público CORNER: MAGALLANES^ JAKOSALEM Sts. KHdaghannn b" inga gabeauan 8" kulioy 8a Cebo City Mindanuw inagliaud pagpangitu inga gnbaeero. A lang kaüila atnong Itanyag ang inga gabaeerong ANG batid ug lianas ea mgu koudieyou 8" euhol ngu "Ang Funeraria La Fe" kasarangau kaayo. Moungod ea buhat ug dili molnnga liga ningalapas 8a kasabutan. üg Genaro DHI \ Embalsamador PaKIGSABUT SA Federación Obrera de Filipinas Dalan León Kilat Isip 173 Namaligya inga lungon nga barato ug moem- baleamnr nga ang bnlayraiiHn kuboe kaayo ug miuibiit ea taiuin. A ron ikaw makntuo. sulayí aila ea pagpHkigSabtit ea dalau Mártires, dili ba inuhi- tnuot ka en ilang alagad ug walay duhadulla, tnag- liigalam ka gayud. Tel. 144-J Siyudad sa Sugbo P. O. Box 486 TEL. 853-R Dalan Mártires isip 361
24 MAMUMUO Hulyo 31, 1939 "¡Na-Espiya Akó!" (Siimpuy su punid 13} pig it niya ang akong mga kamót ea deyon Ico nang talikód. Sa paghiulí Ro aa kantina, human malangón aa mga linda- han arón pagpamalít, gieuginlan akó aa akong inahán nga ang among balay gieaká aa mga polis. "Buyno, taudtaúd na man ueáli nga walá eilá mahiduáw nagpalandong uneay aunód nga mahitabó. 9a ika 3:00 ea ha- pon ubó ka higalang liabaye, ei Agnee Verbrey ang ngalan, □agdagán paingón kanxko. Malúd niya ang mga detiktib bag o lang nahikanaóg ea ilang baláy diín eilá gisukoteukót pagayo unsav ilang hibaw an mahitungód kanako. Naglieúd akó pageabút unea kiní; apán nnkahunahuná akó nga tinga li ang matrona se mga naraie ea oepitál nagaabwag mga da utáng balitó mahitungód ea akong kadungganan ug kiní na- kapahupáy kanako kay maayo na lang kiní kay ea himatud- an akó nga usá ka eepiya. dinhi. Tingali nangita eilá ug inga makaon nga gilagoan." "Maó kanáy ilang peeangil. Apán ingón aa ilang panli- hóklihók, maorag duna eiláy luin nga gipangile." "¿Gihinganlan ba nila ang akong ngalan?" "Walá ibundak; apán naaabút ko ang mga paeumbi- ngay." "Ah, ayáw lang kabnlaka; walá l?gí mabita' ó." Mga ueá ka takna tingali, ang among euluguón nga ai Berta mipahibaló kanako nga uaá ka lalake nga walá niya liiilhi mituktok ea ganghxén, nangulnna kon ang akongeu- lát alang kaug Gn. Van Eurne naandam na ba. Walá akó makadungóg niining Van Eurne, busa naglibog ang akong ulo. Kiníng tawo nga nakigkita kanako karótj usá ka dumo duong alang kanako. Ang iyang einultihán hingpit kaayo nga pagka Belhjkanhon, apán gahi ang iyang tingog ug na gapailá nga aiyá uaá ka Alemán. "Ginoo, tingali naeeyip ikáw. Gitudloan ka tingali aa dili maó nga baláy. Walá akó mekallá nianang Gn. Van Eurne." "Hunahunaag maayo, gining, kay ikáw angay ngu moaa lig kanako," mieulti aiyá sa tingog nga mahTnay. "Walá akó makeaabút aa imong gieulti. Ambútkahá kon si G. Molendort, nga anaa karón ea iyang buhatán na kailá ba nianang ginganlan ug Van Eurne.'' Maorág nakita ko ang tinao awán ea kabataka ea iyang mga mata apán mitalikód eiyé nga nagbagoh ol ea iyang pangayog paeaylo tungúd aa pageamok kanako. Mieakú akó ea ítaae nga giabút ug kahadlok. Tin aw kaayo nga kadtóng tawhana ueá ka Alemán apán ¿ngáno nga iya man akóng gi panagal? Akó nalahap i>ga aiyá sinugo arón pagkuha mga kaeayuran mahitungód kanako, busa gikulbaán ukó nga Hapnn na ug ang landong sa mga bungtod nga nagali- but nagunám nag kaylap ea kapatagan. Maó kadlóy takna mga ang kantina waláy kieaw kay walá pa may manginúm. apán, kalít knayo, nabati ko ang kaeikae ee lawák ea ailong, keeikae nga nakapakurog kanako ea knlieang. Nsanad akó ea pagpinamnti ea inundek ea tumóy aa pueíl sa kantina, xpán nnu dungan nga inundak ea daghang mga pueíl naka- patahap kxnako ea dautáng hilalió nga umaabut. Gipugngmi k<*> kutob sa akong mahimo ang akong kahadlok, ug nanaog akó sa silong arón pageugat sa bisan uneang kadaut nga modangnt. Nagberúg an hawauán sa kantina ang usá ka opisyál ea Brigedatug duhé ka eundalo nga gimandahán aa ilnng eerhento. "¿Uneay kHpasikaran ning ikaduháng paeidungóg nga inyong gihimo karón?'' Nangutana akó, ea tingog nga malí- naw ug ma'-ugnaw. Ang opieyál walá lang magtagád ea pag aaludár aaiva ea iyang pagabuhaton kaniadto. "Gisugo akó en paghimo ueá ka hingpit nga pageuei ea eulod niining balóy, Gining," mitubág eiyá ea tingog nga maiaug. "Serhento," giagda niya ang earhento nga nagtisár nai'g daxn sa hawák, "ipahiluna ang imong mga tawo arón waláy makagawáB dinhi; unyá. balik ngarí kanako." Mitán aw pagbalik kanako. "Gining, ihatag ang tanáng raga yawi erón dili maueik ang pinahón," matúd niya, ug unyá mipu nó, "ingón man ang imong mga butáng." "Biean uneaon mog pangita, walá key makuha, Ginoo," gipaealig ko aiyá. "Walá akóy angay kahadlokan, ug mang- hinaut akó nga sa umaabut biyaan mo akó nga malinawon.'* Miyukbo eiyá ea pagtunol ko kaniya ea mga yawi. Ug ilpuduyon su punid 27} "ROSITAS" 30 CIGARETTES FOR 10 cts. "LA ESCOLTA" The cigarelte most popular for over 30 years. TABACALERA.-TEL. 569
Hulyo 91, 1999 MAMUMUO 26 Siyá kun... (Sumpay sa pan id 22) luWaa, makapahanaw sa kiiugayá aa iyaug pxnag* way, ang uagpatáy aa ki- uabuhi liga nagpuyó aa iyaug pahiyiiiu. Nakailá inau ugód nkó kaniya. Nasayud akó unan siyá kanladto aa uiiaug mga adlaw. Sa litnri ka tu- ig kapín ex among pHgkn- yogkuyog, ug alaug kana- ko masayóu da kaayo aug babaye. Dili kiimf niotu- ugas hatada ngu biiDgtod aróu lang pagkab-ut aa gugma aa usá ka maliu- yang biniihat. Ngauo uga ínahapsay ka ayo ug Waláy bisan diyu- tayug butáiig makasabal a" among agiauan paingón ngadto sa malumóng dug- han sa babaye, kahá kay aug nság-UBá kauamo do- nay tagaatagea ka biyris tiga gikaibgau sa mga ka- babayen-an. Kaug Adulfo, aduna siyá uiatiniig panag- way uga dili molngpot layó sa kaugTyroD Power. Aug babaye koo makakltá ka- uiya, malamat gayúd. Mi- bati akóg kaibug kaog A- dulfo. A páu uusa upód aug auia kaiiHko, nakapaibug upód kaug Adulfo. Duna akó uianoug kahait sa sa- labutau. Gianggaáu akó ug José García Villa sa mga rnagsusugilanoDg bieaya. A ng a kong'barúg, dili tnap layo sa kang Adolfo uga husto sa gitns-on. Maó uga mahapsay ka ayo aug among agiauati paingóu ngadto sa dugllau sa babaye. Maó uga walá si Adulfo kun akó kiitneí pagtungaS Sa iibá ka bnng- tod, dilu sa Inmoytutnoy nliui tua silá si Pet ug No ria, uga alaug kanainong dnhá, igo naug makatag- baw sa arnoug lawasnong kahinatn. Apáu walá magpabilin aug ainoug gugma ning do- bá ka binuhat. Misubay ua upód karní luing agiauan. Mituugas lia upód katni la- iug buugtod, diín sa una- han among uakita aug ta- taw uga kaduugan sa pag- angkou kang Fer ug Lira. "Dulf, ¿úusaoo god niuyo pagpaagi uga mokubít mau ang babayesa iuyong pa- óu?" nangutaua kauako usá ka higayóu uiaua bí Beu, aug among liigala sa pHgkasayud ng ugou uiya uga gitalikdau ñamo si Fer ug Lira, ug maó na uséy nahulog sa among mga kamót si Rita ug Resíug - ug ang gitubág ñamo ning pangutanHba maó aug makusóg talidhay. Masayóu lagl kaayo alaug kHiiamoaug babaye. Dili gayúd mahitabó uga si A- dulfo kuu akó rnohilak tu- ugúd lang bu babaye. Ma- himo biuoou nga HUg baba- ye rnohilak ttingúd kaua- mo, ug kiuí dili ikaglimód nga may mga kaBiugkaeing Qagmahay tuugúd kaua- moug dnbá. binuhat nga karón maó na usáy uahulog sa akoog mga kamót, Ba dlhá uga natHg- baw na akó kanila ni Be sito?, Neria ug Lira. "Ang ako hinoon, Diug, segura- bit na. . .si Larua." Nakasabút siyá uga di- háy inibakóp kanakong ka* paglitók uiya ning ngalan ni Larua. Kiní pa snkád ang babaye nga walá uiya ikatug-an kana to. Silabóu uut.4 kadtó, matág babaye uga mabulog sa iyaug mga kamót mo- tug-an mau gayud siyá ka uako, kay akó upód uiotug- au mau kauiya. Apáu mi- siilti siyá nga bag-o pa laug niyaug gikakita ang baba- ye sa Cine Oriente, sa pag- tau-aw uiya sa "Sweet- hearts." Ug mliugóu siyá uga uindto dayoug higayo- ua. UHSabtau uiya aug gi- bati sa babaye. Tataw ka ayo ang iyaug kndaugan sa gugma niug babayhaua. "Ipailaila ko ikáw kaug Aídiug, Diug," miingón ai- yá kauako ug misnbay kn- pagkamat- hibnloug sa "Diug, komlista ang atoug Eleua, ¿segurabit baí"Nag- pakisayud siyá kauako ba hía kang Eleua, aug laing For Safety& Accommodation M/V Princesa'' - Leaves Cebú every Monday at 9:00 p. ni. for Jagna, Mainbajuo, Cagayan, Pluridel, Oroquietn, Jiménez, MÍHainia and Ilignn arriving Cebú on Friday niorning. Speeinl Trip - Leaves Cebo every Friday al 5:00 p.m. for Iligan, Kolumbngan, Miaamia, Cagayan and Digan arriving Celio on Morday niorning. - Leaves Cebú every Moiiday at l0:00p.m. for Ormoc, Merida, Palotnpon, Villava, San Isidro, Special Trip "Iruüa" Special Trip Naval, Calubiaii and Tacloban arriving Cebú on Thuredaj morning. Leave* Celm every Thnrsiln.v ut 3:00 p m. for Pulompon, Villaba, San Iaidro, Naval, Catnbinn, <lny nfteri .. . Talnlora. Zunuirruga, Cathalogan and Tncloban arriving Cebo Snnduy níternoon. Leaves Cebo overy Sntnrday al 9:00 i> m. for (nopncnn, Himli ... ng, Bilongo*, Balo, Matalón), •iving Cebú Weilneulny niorning. ,... Inopicnn, Hinilang, Hilongos, Bato, Mata Naval, Calubiaii and Tacloban arriving Cebú on Thuredaj morning. Leave* Celm every Thnrsiln.v ut 3:00 p m. for Pulompon, Villaba, San Iaidro, Naval, Catnbinn, <lny nfteri .. . Talnlora. Zunuirruga, Cathalogan and Tncloban arriving Cebo Snnduy níternoon. Leaves Cebo overy Sntnrday al 9:00 i> m. for (nopncnn, Himli ... ng, Bilongo*, Balo, Matalón), •iving Cebú Weilneulny niorning. ,... Inopicnn, Hinilang, Hilongos, Bato, Mata M/V "Pacitu" loni, MaHȒn, Malitbog and Liloan a .•riviiig Cebú Saturday niorning. - Lcnves Cebú every week for Bulnan, Nasipil, Kinognitan, Balingasag, Guinsiliban and Mn- hinog. "C. Coppena" M?V "Aurora'' - Lea ves Cebú every week for - Leaves Cebú every Fridav at _ C-<t"irnuin, Sagay, Odiongan, TtilieR.van and Gingoog. 2:00 p.m. for SurigAo, Placer, General Luna, Cintilan, Tentlng, ,____________ ___________________ _... , ... , ... Caguail, Marihalag, Oleiza, Santo Niño, and Claver arriving Cebú on Thursday afternoon. - Leaves Cebú every Friday afternoon for Tangke, Limbujan, Cataingan, Palanas, Armeña, Mobo, Masbate, Aroroy, Baleno, Magdalena, Batuan, San Jacinto and San Fernando arriving Cebu Wednesday morning. - Leaves Cebu every Wednesday at 12:00 noon for Naval, Calubian and Tacloban arriving Cebu on .Friday morning. MORCA ST. Insular Navigation Company, Inc. CEBU, CEBU PHONE 92
26 MAMUMUO Hulyo 91. 19H9 mí bu diilaQ Lakaudula. ianud, ug mapusnga ug Mihunong kamí en usA maghiugAhiugA Ba hilubi- ka matahóm balAy nga ua- lirtng pagbasitl. Kuy nag- hamutAng 8a kínadaplinAii tuo akó uga dad-on gayúd 8a dalan Lakaiidulu. "Muó akó aa kakosóg Bi baba, ug kíníng balaya aug giiugóii tnngúd niini malnpus ko ko kauimo, Diug. Iya aug mnayoug latid aa a- klLií ni Aiding." Nakita mong pauagliigala. Apmi uiya uga dihóy pilA ka ku* Balainat uga dihrt pay diyu- nót mibadlia bh akoug ag- tiyng kusóg uga iiubabillu tang. Miduol siyá ugadto kiitinko, ug mignuit akó, bb bagdauAn ug naiigayog iianlimbaBiig pagguuit arón katahuraü, WalA madugay dili ibanlua. Niini. wulit tnltukAB ang pulid sa gaug- inas.-iyiid ai Adulfo. Wnhi haAu ug migiiho usa ka lila- eiyrt ni a k" n 1 i n ggii l uga en tallólo baba ye uga uagpii- ligimbisug akó pagguuit 8>t híyúm. "¿Mhó kiuí aug gi- uaA ka butáng nga (lili k>> lugóu mo kanakong Aiding, mahika p lirón lang dili akó Adulfo? Maauyag miui lagí niapadpad en kakueóg Sn kiuí. Labáw pa gañí kiuí bahA, ug ngii akó iiuiuud kaatiyag nilu ni Pet, Fer ligad tosa can ka dapít nga ug Rita. Labrtw pa guui WalA komaenyii una" nng kiuí kaanyng kanila tii Ne- Bnngputanau, uneay tua aa ría, Lira, Resíug ug Elena, iiuahau, blaan masayón da Maauyag ug mabihagou un tu kaayo alntig kminko kaayo kíníng babnyhaiiH, ang pnglitók aa tuló ku lu* Dulf, ug niay kutamugn n bíng maiiAl nga pulong. ikAw ngn aug inga Imbuye "Tiniiod, Dlng, ai Ester nga gihalwa mo sa imoiig nng unkaiiigón kauimo ni' dugban imong gipalupAd iui. Ug haiigtud karón lia- kay natugbnw na ikrtw ka- hngngina gibupon akó ka- nila ug maó na iterty giba- niya." uiie mo pugpasulo kíníng maauyag nga Lama." "¿Ester? ¿Kíusn bu kiuíug A pAn ang kHdakú sa akoug Ester, Dulf?'' Kurón na- gugma kauiya, aug naglii- ugutHiiu akó kahiya ug di- ugapiu kong pHginnbal ka- ha na kannko aug dlyu- uiya, hangtud dili ko lia tayng puntuó n¿n babuye matugkad ang giladmon bh maóy unkupaueAb kauiya. akoug gibati, gibulagAu ko ApAn ¿dnsa ba kiuí al Eb- B¡yA. Akó aug naklgbulAg ter? ¿Manuyng ba kahrt kl- kaniya. A kó aug mibuwl sa uí kun moliibrtw pa ba ka- amoug mgH saad bisan na- anyag nila ni Peí, Fer, RL kita ko uga wuIh siyAy Ba ta ug Lnhui, aug babaye 1A. Ug tungúd uilui, (nilbl- --mga inaanyag babaye lakelya). "Nakaeabñt akó, ngn iiag]>akita kmiakoma- Dolí, nakaeabiit akó nga- kudiyiit sulod su usA ku no nga walA nn ikaw mu* hnuAp txlun-iiwoii? hagllgmu kauako. PaBtllAli, "Arón ku niHk-iilA kani- kon uaBaymii pa nntA na ya, kuyog kmiako kny pa- ko sa uiiahun, Adulfo ngn kit on ko ików ug dili akó w"l" ka diAy inHhagugma matilaw mopakita kauimo kanako sa inntuod. . . .Oó, kon iiHSiiyrau pa niitA un- kang Ester" tíigiiyod ukó uiya ug ko aa tiuahim....Ngaiio ga- naulakuw kamí. Misubay fdd kahA uga uahugugnia mun n kó kauimo".... Mi- su daluu Magallanes. "Hangtnd karón, Ding, lingiwBlyA ug nukita ko nahagiignia akó gihapon ><g" mlkuBÓg pagpanulhog kaiiiyu. GimahAl ko giba- "Qg mga luaók sa Inhaemn- pon si Ester ug eiyA upód tung nanluBot kíníng mga Iihhagugma gíbapon knua- pulonga 8a iymig oiga nga* ko. GimnbAl akó niya sa ti- A pan d111 kauA maó buók niyang kitiabnhi. Gi- H1|g mutnod hluungdan aa higugma ko upód eiyA Ba akoug pakigbulág kauiya. tibnók kong kasingkiising. Nneayud Hkó ii£h dunay inga maauyag babaye liga layó da kaayo Sontaudlou; apánslyúimg akoug gilli- gugma ea titinod. Kon un- kigbulag akó knnlyti kmiú dili tungúd kny WalA na akó mabagiigma kuuiya. | Dilil Kay uakulantiiw man tigód akó sa nuahan uga sa akoug mga kamót - kon ugaling nagkadayon kumí - dili gayúd ai y A magmali- puyón. | Dili gayód!........Ug dili upód akó makatngot nga siyá mugantes, modu- yog Ba akóug pagantes, kay nakrta ko ngH eiy¿ gisap' nay ea kahmuhAy ea kluii- bullí, samtaug akó....ah, nasayud Biyá sa akong ka- himtang. NneayiidBiyá ngn kou mabllagput akó sa bu* hatáu liga akoug gialaga* ran.. .¿Ngáno ba ueab ku- 1¡¿ nahagugma mau akó ea- uiya, ug siyá upód ugiiuo nga uabagngma man kana- ko?" Bollozos Electrical Works & Co. "Dayón mo, Dulf. Pasak* a uang Imong ktiyog." Nabati ko kiuíug tingo- ga glkau en babaye nga maóy ínitagbo knonmo. Gi- tawdg akó ni Adulfo. Na- uaká kumí bh itune aa ina- óug balrty. Milingkod akó ttiprtd kaug Adulfo, 8hiu- taDgaug babaye didto bh atbang inulangea usA ka gamáyng talad,dlín 8a ibu- brtw nllul gitougtong ang uart ka plorira ea mga bu- lak uga nagkulawós na. SPECIAL1ZE /¿Y REWINDING andREPAIRING DYNAMOS, MOTORS & ALL KINDS OF ELECTRICAL APPARATUS -0- Latheworking, Blackemilhing. Foundry Works, Electric & Oxy Acetylene Welding Battery Service Station DAY & NIGHT SERVICE Different Kind9 oí Electrical Apparetns & Machineries Rebui t For Sa'e Gipailaila akó ni Adulfo kaug Aiding. Akó nga nag- Bild-ong kaug Aiding, uag- plg-it sa maluitnok niyang mga kamót, iiHgatau-aw sa malamatong pHhiyúin, na- gatutok Ba duruhá ka bug- dougdugbau ug 8a IhWiib nga mobatag kanato iibA ka talagBaóng pagbati; na- kamatugon nga diháy uia- kiieóg babá nga buút mo- baulas kauuko arón akó Automobile Repair OVERHAULING MACHINES, PAINTING, TOPPING. W00DW0RK1NG AND UPH0LS1ERY Alfredo Bollozos-Demetrio Penaescoza 'PROPWEKORS 153 LEON K1LAT ST. CEBU CITY PHONE NO. 998-R NahimiitugOüáu ko nga (Ipadayon sa panid 29}
Hnlyo 31, 1939 MAMUMUO 27 Na-Espiya Afeó (Sutnpay sa panid 24) dihadihá dayon gisugdan ang pagpangabli sa mga lawák arón himoon ang pageuei. Gibauran akó ea pagpahulát ea lawák didto ea luyó. Ang akong inahán ug amaban walá di- há. Sa hinageek ea mga butáng nga ilang giukadyang mailá nga ang pagauai gihimo ea waláy kokaluoy. Sa kinabuhi aa tawo, dunay mga higayón diáy gayúd nga takúe kapaeanginlan aa kadaut nga moabút kaniya. Ingón ea akong kamabinanlayon unté, nga dili akó l>uút nga dunay bisan ueá ka butáng nga akong hialigaman kay tingali unyá mahiinong paaikaran ea pagunlod kanako ea kadaut - apán ambút nga niining higayona hinoon nga giki nahanglan ang hilabiháng pagbantap, mikidlxy man ang ku yáw nga katahep nga didto ea ilawóm sa papíl nga nagapi- lít sa bongbong ea akong lawák, gisukeok ko ang duhá ka papíl Dga linikit nga may mensahe nga igpapadala ko ngad to ea akóng mga pangulo. Gipaningót ang akoDg agtang ug eimód nga naghunahuna niini. Si Berta walá hialinggalí nga miyuhot paglili ea itaáe, mibalik kanako ug nagsulti nga gipangwakli ang mga kohío ea siya ug gipanglili hangtud ang mga gagmayng lungág. Naghulét akó nga maluepad kaayo ug walá mahaglihok, nagampo nga human makapang- hilíng sa mga kohín eilá matagbaw na ug moundang. ang hinagtok ea tiíl sa mga tawo nga nagdalí pagkanaog ea silong. Ang opisyál maóy unang mieulti. Matúd niya ea ti- ngog nga nagdahunóg: "Angay kang malisang niining hikaplagán didto ea bongbong, Gining. Kinahanglan monu nót ka keróD dayon ngadto ea buhatán sa Komandante. Ania kanamo ang mga kamatuoran nga inakapalup-og ka- nimo sa atubangan sa pueíl ea mga berdugo. Sarhento, taw- ga kadtóng duba ka suDdalo." Si Berta miminatay, apán akó, karón nga ang labing mabangís ngH hitabó miabút na, gilig on ko ang akong ka bubut on; walá akó mokibó bisan diyutay, ug giyanghag ko ang akong agtang ea dakúng kaieug waláy sapayán bisan unsay modangat. Karón naga^káw na akó ea datan, waláy kalo, tinali- wad an sa opisyál ug ea sarhento ug ainunód ea duhá ka sundalo. Ang balitá tulin kaayo nga mikaylap, ug ang inga tawo nagdagán nga nagtan-aw kanako nga milabáy. Mga eundalong bagis nangulihad ug mitayo pagpanluwa sa pag- labáy ko. Didto sa buhatán 9a Komandante gipasakaan akóg sumbong nga ueá ka espiya, biean walá nganli ang ea- lá kong nahimo; ug waláy gitugotan ea pagpakigsu'ti kana ko. Arón pagabút ea bilanggoán kinahanglan ang pagagi ea istaeyonán ea trambiya. Didto nakita ko ug nakakitá kana ko ang mga ma.numuó nga gisuholan pagkalot ug kanál. Nabati ko ang bagolbol nga nagpailá ug kalooy kanako, ug gikahadlokan ko gani nga eilá dili inakapugóng ea inulbo ea ilang tinguha sa pagagaw kanako aa ilang kamót. Mikalít pagundang ang kaaaba ea itaáe. Unyá nabati ko Galamiton sa Panimalay Mga Apiiradór, Mahinay apán tataw eá akong dalunggan, nabati ko ang mga pulong nagaingón: "¡Paghatóg kaieug, igsuon!" Ug kiní nakadugang ea kalig on sa akong kabuboton. Akó na- kaamgo na unaay modangat kanako. Akó narilón ^syúd. Apán, ¿walá na ba akóy kaluwasén nga mapaabut? Si Bat- hala nga nagsud-ong ea alaut nga gidangatan ea among Belhiká, ug nasayud nga ang tanán kong gihimo arón la- mang ea paglaban ea U9á ka lungeod nga dinaugdaug. ¿Mo- tugot ba Siyá nga akó mahiunlod ea kadautan? Siya, Kabinét (SUMFAYAN PA) ug ubáiig mga KHeaugkapau ea Panimalny. Pauiigou Bieau The Motor Ship Baybay Twice a week Service schedule Pinaegi en 'REGULAR TRIP Suila frotn CEBU every Monday at 6:00 P. M. for Maneta, Pinluyan, Suriguo, Placer, Dupa, and General Luua. MAMUMUO Kay Kiibóe SPECIAL TRIP Saila from CEBU every Saturday at 19:00 P- M. for Bntuun, Cubadbaran, 'pibay and Suriguo. Hüg Bilí The Motor Ship Folien nga Saila every week for Suriguo, Cautilan, Tandag, Liuuga aud Barogo. Paiiinglon The Motor Ship Davao Kaniino. Economic Furniture Factory Salle every ten Days from CEBU to Suriguo, Tandag, Lianga, Hinatuan, Bagimgu aud Man- ay. (For exact date aud hour of eailiug cali Tel. No. 525.) For freight and paesage or for furtber informiition, apply to N I Florencio Regodon San Isidro, San Fernando, Sugbo FORK SET COMPANY SHIPPING DEPARTMENT 2 Progreeo St. C6bu, Cebu P. O. Box 245
28 MAMUMUO Hunyo SO, 1999 Siyá faun... Lanog Ug... (¿jumpíty sa panid 29} (Sumpay sa panid 11} nga mibakop ea iyaiig ka- laWaSan, ug mitmi-aw siyn ügadto bh uuahaii diin ak<" uagabarug. Nahitiurok ai- yag mukadiyut 6a pagka- matugon niyn nn" gituto- kan ko siya. Midnko eiya. Wala makastigakod pagt"ü- aw kauako. Naeablun ko Dga mibati eiyag di y uta y ng kanlaw. Nakmnatngon ako uga ang babaye tnibalig diyutnyug kugil-na niug pagtutok ko kaniyu. Diluí BH lyHUg pHtlHgWliy llllg pa- DglltailH, llgllllOllg gituto- kan ko eiya. Apanang bililhong bu- tmig bh iyang kiiuibiihi, aug butaug nga piikHinnt- yau bh lien kn inatiiod ba- bayeug Pilipinhou, Wnla ba kahn uiya ikatugyun ugndto kaüg Adulfo, |whIii ba kaha iiitawou inapue- gay? Ako ngH iiHBayud iih ka- ayo kaug Adulfo, uakaila iih kanyo kHiiiya, uaeayud ug iihIihoutnduní bh iyaug gibiihntHa uput ka babaye, ua ka pa ugu ta lia karoti ni- ¡ni, ug mihapit ako pHg- tau aW ligadlo kang Adul fo uga didlo nHgbarng nng- bnlat gihapoii kuiiako. tíibnlik ko ang akong ti uau Hwau ngarí ea yugpi- eón ug ituinou ngH pagkn- babaye. Nnkilu ko liga ang babaye niidiikó ug mitán- aw na upód ngarí kriimko, ug laúdlmid inibnlik na mau upód pagduko. Ug t>- lidtmid, rniliiiiHy eiyA pag* yahat ug mialint paglnn- HW ngarí kauako ug dil- iigan uiiui, diháy tnihakóp katiakoug talxgBaOllg pag batí. (KATaPUSAN) ang AsHinbleyu Nneyouál bh uinaiibut B"Byón niiul di- lí mHgguhíll llg BH 111 pí, Hllg ínHÓng inga biitn dili gayiid luakatiingha ning tiiigii. - o - A ug pnblikh Bh pHinuhHt ea ingH pniiHptou en kngHin- hHiinii bukSHii tui Hulyo 15, mipahayHgsi Huí. Grego rio A iioiuib, I"hn w ng niHg- (liidumHln uiiui. Mga peo- syuiindóiig Pilipinhou ngH gipiidnlrt HH laing mgH uh- S>id BH pHgtiiÓn en uigH 8ÍH- temii Bu pHgpHinulint, png- pintnl Ug pngtilUHHII sh inga pmuiptoii limó Hiig motno-aw bh pHgpHlakAw bh ínnkiná. Ang pHgbukáe bh mHÓiig pubriká niakada- eig bh pumitiúin bh gapna Ba PílipiliHB. Gitnhó ni HhI. Auoiihb, ngH dnghan mi ang iiHiiHiniin bh gnpHB ku rdo bh mgn lnlawigHii en llocos, bh Luzón ug bh mgn probiueyH en Mindunáw. o - 300 kn libo ka piaos ung gituhoHng pildi bh pngkh- Biinog sh pHiilnlnii l)gH pri- hado ug bodega bh inga kn- hoy ni Ong Hing LIhd, nng linri ugn Iiiaik .la mgH ka- hoyen iHlnnignii sa Suri- gao, riindtoiig billitHg ea Hulyo 3. Ang kalnyo mi- Bugod en ikn 4 aug takna bh buutag ug iiHgBÍgrt pa sa pagkiihapoii. Pahimusli Ninyo INTERNATIONAL HARVESTER CO. OF PH1L1PPIN& P. O. Box 132 Cebú City Te. 422 WE SELL Ang "LA PERLA DEL SUR" pinangulohau ul tí. Genaro Mendoza uagaabli uglaiug Bunga ea patigayon nga maó ang AGENCIA DE EMPE ÑOS k un H ULA M A NA N SA BALAPI uga Hdu- □ay ¡prenda. Kami riiodawat ug prenda bh inga alu* Jue, eiiiubong, bulawiui, brilyante, reloj, nuikiua ubp. l)g iing tiinbaug iiHftb sa inyong alalina ¡bu* tnng Ba resibo. I)hkii nug idawatsH iuyong ¡prenda, Hprin ubós da nng tubo biilan-bulan. TRACTORS (Diesel, Kerosene, Gaso line or Alcohol) CRAWLER TYPE WHEEL TYPE ENGINES I Farmall Big Sin Cullivalor I (Speelal for Silgar Carie) ¡ BOIL PULVERIZAR CORN MACHINES | CORN PLANTERS CORN SIIELLERS Ang uinong Platería kamaug mainutniihat ug nagabaligya en ingn BÍniibong ug liban pang nlu- Jas ngn wnlÁy pHglubiid liaiigtud ea kahungturiin: Aduna usiih kiimí ing mgn oro nga inandnm alang rh inga Dentista. i Corn Grinders or Mills (Diesel Kerosene, Gaso-' 1 Grain Elevators | line or Alcohol) POWER (JNITS-22 t upt to ¡ RICE THRESHERS RTOR THRF.SMF.RR uima-íí u" w ttlUIL IrtKiSJStltHB dbbM1: RICE¡MILLS MIIIa i1 ■ un tr> 5 WP i SUGAR CAÑE MILLS >xi?n? a up WATER PUMPS bLACKSTONÉ-i; ... _ __ • ■■n.vn FARMS IMPLEMEhTS McCORMICK r f'/-"Krr"D,C'7'C' WTVDTIC' CONCRETE MIXERS ELECTRIC PLANTS POWER EQUIPMENT INTERNATIONAL MOTOR TRUCK (le up to lO ton tnodels) PLOWS-Trnetor & Animal IIARROWS - Tractor Sl Ani mal CULTIVATOES - Tractor & Animal Khidí maóy iiniing namalíl sa oiga ainubong nga duginok ug dili dugmok, inga bulHWun, wagns oro ug libán jiang inga buláiig ngH aduniiy oro piiiHiigi ea timbang. Lnbing dakii ang Htnong da- wat ug pamalít kada gramo. DUAWA NINYO ANG LA PERLA DEL SUR Write or visit us to Cebú City Branchea at\ - Baguio, Bacolod, Cagayan, Davao, Iloilo, Legaspi. PLATERIA Utí AGENCIA DE EMPEÑOS Siloug ea Bufete ni Abogado NUMERIANO tí. ESTENZO Nos. 476-478 Maualili Eak. Lincoln Telepono 642-R Cebú, Cebú
Hulyo 31, 1939 MAMUMUO Siyá kun... (Sumpay sa panid 26) dihá uh kaml ea taytayiin Forbee, utlaumi ea dalau MagnllHüee ug Tupas. "¿Nía diáy diuhi magpn- yó bí Ester, Dulf?" "Oó. KhuAijk liaay balay nga iiHgbuutHÓg ugH muy igoug gilny-on eukiid ning atong gibarugán, kaiuing baláy nga ang aeirae si- mentó, iuablihau aug,si- loug, kauáng uany gibitay ngH karatulii en pakulo- ligan ea buhók, tnaó ka- nág balaya. Nan eiyá din- ha - si Ester. Nakaila ikáw- kang Ester. Thii-hwh Ih- mang kaiiAng ituinón, ta- asón ug yngpisón liga pag* kabahaye, kaiiAng adunay ulatea ubóssa walá niyang tnatá, tnaó kauá siyá si Es ter, "UtiyA ikáw, [dili laug diáy inoubáu kauako?" "Dili uh akó bmit uga motaii-aw ph kaug Ester. Dili ua akó makuako. Ma tando# unyá ang Sainfld sa etkong kasingkasing. llg tnodugó ua upód uuya hi>k lymig samrtd kon tnaknkitá eiyá katinko. Diuhi Imnang akó." Mipiiduyon akó panlakáw. Ang akoug muta, gipaeig- pat ko ngarí ea wala. Pilá ka liikmg, nubiinuutog akó en balay nga giingóu kauako ni Adulfo. Mihu- noiig akó ug inakndiylit, unyá tnilakang pipila ka lakatig tigadto Sa athaiibr. Mipaslgpnt akó ug uakitH ko ang tuló kn hahaye. Usil niudtoug tiltuló ni"ó nng taasón, yHgpieón ng iturnón liga pagkababaye. diyiit.Gitutokan ko. Ug ua- kita koaug ulat uga ua^a- inutAng ubós sh wh)A ni- yang m.itá, snuinla Ba gihu- bit kauako ul Adulfo. A- pán kiuíng tHHBÓn, yagpi- són ng itumóu nga pagkn- babuye, walá tnakamat- ngon kon gitun-aw ko ba siyá, mipadayon lamang kiuí pagbaBH su ueá ka innutalaa n. [Mhó diáy kiníng babay- haiia nng nakHpausAb ka- niya? ¿Maó diáy kitiíug Iisá ka Ester nyn ungbikaW kurón kaniya Bti pagdalit kHiiakos, iisá ka pahiyúm nga ptuió en kíuabiihi su- kád ea pHgbiabñt ko gikan 84 [ligan? [Kalahí god uiug usá ka Ester ngn tiakapa- tis*b kaniya? ¿Ngáno ngód nga UHbuang man siyá pag- ayo niug bHbayhana? Ki- níng usá ka Ester nga dili gaul biean diyutHy na laug uutá makakabig kniig bisan kineang mgH mata ükh ino- tau-HW kaniya - inageud- oug sa pauagway. - [Nga- nong wala man biuoou ma- kapHiisab kaniya aug upat ka inga mabibagong biuu- hat: eilan g n p a t si Pet, Ner, Rita ug Lama meó man ang uabuang ka- uiyu, mibilnk tuugúd kaul- yii? jApHii eiufng giitigón niya kanakoug Ester? Ug iinsa kahay batiou Ba upat ka inga babaye kon tnaan- ytidsila ugn aug nakapa- biluk kaug Adulfo, maó lamang kiníng usa ka Es ter, kiníng Ester uga. . . . Mibnuoug makadiyut ki uíng tansón, iturnón ug yagpieóug bHbnye sa iyang pHgbaBa. Mituyhakaw siya tirón pHgnbug ea kukapoy Gisud-ong ko kinf niaka- (Ibali sa panid 28) LA NAVIERA FILIPINA, INC. AND PHILIPPINE STEAM NAVIGATION COMPANY REGULAR WEEKLY SAILINGS FROM CEBU FOR PASSENGER AND FREIGHT SERVICE - VESSELS AND VESSELS OPERATED BY LA NAVIERA FILIPINA. INC MONDAY M.S. "Plcket II" salís at 9.00 p. m. (or Tíldela, Baybay and Ormoc. M.S. "P. oí Cebú" salís at 10.00 p.m. for Ormoc. M.S. "A. Mablnl" salís at 0.00 p. m. for Inopacan, Illndang, Bilongos, Bato, Maasln, San Francisco, Surlgao and Ma- loan, Cabellan, Illmatngon and Mtilalom. M. S. "P. of Cebú" salís at. 4'00 p. m. for Mlsamls and Illgan. FBIDAY M. S. "Manuk" salís at 9.00 p.m. for Carena, Dumaguete. Dlpolog, Slndangan, Labason, Ilallangao. Llloy and Dumaguete. M. S. ''Agustina" salís at 10.00 p. m. for Duinaguete, [.arena, Dlpolog. [ligan, Mlsamls, Kolambugan, (Jroquletu and Plarldel. M |S. "Zambales" salís at 9:00 p.m. for Ormoc. Bayliay.Maasin, Malltbog, (.'aballan, Ilinunangnn, Lagoma ¿k Taeloban. SATUKDAY r . M. S. "Plcket 11" salís at 0.00 p. in. for Tíldela. Baybay and TUESDAY M. S. ''Surlgao" salís at 9.00 p. rn. for Maasln. Malllbog, San Francisco, Plntuyan. Surlgao, Cabadluran, Bullían, Bueuavlsta, Mambajao, Jagna and Cagayan. S. S "F. EM-afln" salís at S.Ofi p. ni. for Jagna, Mambajao. Ca- gayan, Sagay, Tallsayan. Ballngasag, Catarman, Klno guita" and Glngoog. M.S. "P.of Cebu"sal)sal 6 00p.m. forMlsamlsand Illgan. WEDNESOAY M. S. "Manok" salís Qt <00 p. in. f'.r Sllionga and Mlsamls. M. S. ''Biza)" and "P. Abolllz." salís nlternatlng every Wed- nesday at 0 00 p. m. for Dumaguete. Dlpolog, Zambonn- ga, Coiabato. Leiink, Mlibuk. Kllng, Khmha. Glan. Ma nta. Davao. Malabang and Malí. (Note) - Only Ihe M.S. "lUzal" wll) pass Malí every trlp. M. S. "Zambales" salís at í).OO p. m. for.Ormoc. M. S. "Plcket II" salís at 0.0<) p. m. for Tíldela, Baybay, Ma- asi", and Giilndulman. M. S. "Emilia" salís ai. 0.00 p. m. for Catbalogan, Calbayog, Alien, Legaspl, Laoang, Caranglan and Taeloban. TI1UHSDAY M. S. "Kolanibugan" salís at 12:00 noon for Manila vía Kolam- bugnn. M. S. "Mablnl" salís at 0.06 p. m. for Inopacan, Bilongos. Ha to, Maasln. Malltbog, Sogod. Consolación, Llbagon, Ll- Ormoc. M. S. "P. of Cebú" salís at 10.00 p. m. for Ormoc. M. S. "Agustina" sails at 4.00 p. m. for Slbonga and Mlsamls. NOTE M. 8. "Atlas" salís for Surlgao. Hlnatuan. Caleel, Bangaga, Carraga.and Manar. Noie: The M.S. "Atlas" luiving Irregular salling Is run iipproxlmately on an eleven dar scliedule starilng (rom Cebú. M. S. "Camotes" Is run or a two da.v scbedule and salís for Camotes Islands or Palompon and Vlllaba and anotber trlp tu Madrldejos. Manila Cebu-Mindanao Service M.S. "LEGAZPI" and M.S "ELCAKO" Salllngs from Cebú to MANILA every MONDzt Y at. 9.00 p m. Saillngs from Cebú to DUMAGUETE. ZAMBOANGA. COTABATO and JOLO every SATURDAY at 11.Oü p. in. Philippioe Sleam Navigatioo Compaoy <4 genis La Naviera Filipina, Inc. FOR MORE PARTICULARS WRITE OR CALL AT ¿y? N^IVIER^ FILFPKKJI, ffiCC. MARTIRES ST. NO. 41 Teiephone Nos. 673-674 CEBU, CEBU
30 Maghiusa Bk. Hapon... (Sumfray sa punid 7) "Leagne for the Defensa of Deinocracy" uga maóy iiHgahlkay bh Kougreso. uattiman ang damgo ea pag- hiuaa sh mga pagbating Pillpiuliou. Ang Kougreao maó aug gisangkoan bh dagbaug inga tiiig 8a pHg- ukouukou ug ruad usrtb ang katuirin tiau sa inga pa- ugandoy liga gitagoan bh kHBÍugkHBÍDg 8a (lagbatig mga Piltpinhoii. A ii g Kombeneyón sa Hulyo 4 iiHgeiigod sa ika 9:00 bh bnutng. IiiigBulotl sa "Opera Hoitee" tnailii dayon aug h 11 u h h 11 n a ug gibad uiadtoug komben- Byotia. 8a inga knrtél liga gipaBundayag ug "a inga panaptou liga sinulatau ng gibituy aróu tnakita ea kadaghannu tiihiln ang tu yo 8a kombeueyóu: maó ang pakighiuSH bh pHgae- daug sa Hapóli. May inga kartél uga nagawhag nga kiuabaiiglau boykotiyo- bati ang tindahmig Hapo- nanou tuugúd kuy ang usA ka dakú nga ikabayad ta ea llaiig nga baligya mabimoug pisos ngadto- ngadto, uuya mahimoug kapid-an ka libo ka pieoB liga ipadaiá Sa inga Hapo- nauou ngadto 8a Hapón aróu ipalíl mga giilamitón BH gubat liga ilaglag sa mga alant uga lusik. Maoy naugiilo sa kom- beiiByón si Dr. Autouio Bautista, patinillo aa Liga. Iyaug gibukeau aug kom- beusyóu pinnagi aa ueá ka pakigpuloug uga nagbi- inamat sa tauáug mga de legado - mikabat kapid-au ka gatús ang gikau sa mga lalawigBii, ug iibA sa inga lalawigan nga uagpadalá maó ang Sugbo. Uuya iyaug glsulti su inga pu- loug Dga walAy pupauapi- ou ang tiuiiod nga katuyo- au ea katiguniHU. Aug iyaug pakigpuloug puuó 8a pagbati. Iyaug gihulag- MAMUMUO r Damgo llingatc ko kang Patring ug Lucing Gidamgo ko nga gihalokán aa adlaw, Mibugway tupád ea akong hígdaanan; Sa 'kong kaugalingon ingón kog naulaw, ¿Kinea ko? Waláy handumang nabatunán. Halók no aa tnanulonda akong naangkon, Sa kalít nahanaw bumán nako mahadla; Gibati kog kalipay ea palad kong naangkon, Damgo lang diáy tong dapít nkong ñútala. I I L Sa paghimungawong ko di diáy tinuod, BungH lang diáy ea kanunay kong pnnghayhBy, Human niadto ingón ko ea palad nangiiiod, Ug walá ko kalikayi Hng mga pagmahay. Damgo langintawon aa akong kab^tanon, Damgong punó aa pangindahay aa kinabuhi; Damgo nga dihá akó sh pagantua makat-on, Magpuhiuyon ea palad nakong nagmagahi. NICOMEDES MACHACON wny niig kHliimtang nga tnuii bh mga gHgmuyng na- knrón iHHkitu bh mgn iih- Biid ugn gihnmbnt ug gitu- sud uga totalitHryo su Uro- kób niiniug duruhú, aug pH diíu ang kaaiiHuyuii gi- kagaWaBán ueá ka sugila- nahulga kniinuny. 8a Ale- non lumutig. Aug inga kus- manya ug Italya, ingón gnu maó day nngHinando Compliments of Cebú Cornmill Association City of Cebú I J Hulyo 31, 1939 eamtaug aug katuugód 8h tugn luugBorauou gluayu- txkaii. Si Dr. Bhulieta, nga mu- óy usii ka mnayong mallín- mnlóiig ug iuiléug maula- Inbau, uagiiwling nga ki- uallauglau iituilióu HUg ta- "ring mga pa n I i ni hnBog bn- lok bh Aleninuyii ug Ithl- ya. Human niyn isayeay nga tiug durulia ka iiasud dunay eagabay dinlii sa sidlakáu uge nmó aug Ha- póu, kiuSHtig tuyo tunó aug pagHgaW ueab en inga gHginHyng nasiid aróii mu- himo Biyáng ínakngiiga- huin, iyaug giliungyo giha- pon liga kiiialiHtiglan aug Tbíuh ug Pillpiiias mng- hngpoug sa ilmig ktieóg aróu pageauta su milltarie- mong Ha pon. Hiitnáu su pakigpuloug dí I)r. Bautista, gibasa uug inga meiiBahe nga nada- wat gikau ea mga paugu* loug Iusik ug bh mga be- nerál uga karón nagadaB- das Sa pa nggubatii 11. Oiba- Sa usáb ang ineusahe gi- kim kang Mdnon. J. Wel- dou Jouee, Alto Kotnieyo- uadoug Ainerikiiuhon diu- hi 8a PillpiiiaB. Ang ma- óug inga meuenbe gipama- ti ug gipnkpakau Sa mga delegado Baiiglit iiagpnda- yág bh SHinatig gibati 8h inga tagtukod ea kombeu- eyóu. A ug kata pusaug mieulti tiiHuaug buntag ' maó si Dr. Fowley, usa ea inga magbubulig ea Liga. Ang iyaug pakigpuloug lina- masan inga umeakít nga pasumbingay batok sa Ha- póu ug uagliiilagwa y en kaliirntang karón 8h Taina gumikati sa mabungis uga pauglHglag bh mga Hapo- nauou. Gibisgotan uiya aug mga bata, inga bHba- ye ug mga tigulang uga naugHgtiháygiiháy aug la- was humáu maigo sa inga bomba uga glpaughulog sa mga abyadór nga Hapoua* uou. GihiBgotHu uiya, pi- uaagi sh paBumbingay,
Hulyo 31, 1939 MAMUMUO 31 Mga Sinapsap ug... aog militarismong Hapo- nanon nga nanlimbaeiig aa paginando dinhi aa Sidlu- kán. Gihisgotau iiiyu ang 8a Impon maóy pagpaaa- kaiaug ug kalig-on sa ka- bubut-on aa mga Iíieik sa ka ug paglantugi 8a uagka- I a i ii I n i n g inga resolusyón pHgdaadua aa mga matiiinu- nga ipadalá ea Teína arón lóng. Iyang gidHyeg ai He- nerulisimo Chinug Kai- pagawhag kanila Ba pagpa- dayon ea bugno. Diuhí Shek ug ei Múdame Chiang Kai Sbek nga maóy mag- nanghatag ueáb mga pakig- puloug ang íngu delegado, dadala sa naaud paiugón pipilá kauila maó ai José sa kadaiigan. 8a iyaug Mk. Nava, aa Iloilo; Ma pagBiiroy aa daghang mga nuel Palacios,aa NegrosOk- naaud ea Sidlakáu, matud ni Dr. Fowley, iyang na- eidental; Fedro C. Cuatro, saksillán ang mapintHe sa Manila; Florentino I). Tecsou, sa Sugbo;ug dih.iy uga gubat aa Taina ug iyang uapaniid ueáb aug babayeng delegada gikan sa mga lalawigáu sa Bikol. pagdupig aa nbiiiig mga naaud bu mga Iusik. Ang koinbenayóii nata- pus nianaug adlawa, Mar tes, Hulyo 4 -apán ang inaóug katapuean maó ang einugdaunn ea usá ka kart)- pnuya nga molukóp ea ti- maó ang unang halad arón pagbuntog ea gahúm nga inolaglag ea kaaugayan aa Sidlukán. (Stnnpay sa panid 6) k*ilá, dili ka delegado; ug, dot Iang gihapong patnation. kon diii ka delegado, wala " v' "¿Ngano la kanáng ksba- ' kay katungód sa pageulod nga?" Ang mga bsg-ong na- dinhi ug pagbaróg karón." kakitá nangutana. Labiná si Orense tigulang na, mubó, Ang magsusupak nga takús halap ug kabáng ang nawóng kanganlag "eternai" kay meo- ug tangkugo sama sa hawób rág waláy katapuean ang sa kamótsa platero. "Gisayo- nán man Iang god kaná," mi- iyang psg'-ikil, maó si Hawás Eusebio Orense, delegado sa tubág usá ka delegado nga si- Bstangae. Walá pa gani 6Í nati na. "Kining mga hawas nga karón mga tadhan na, yáng kahibaló unsay tuyo ea motindog, mosinggit na: "¡Me kadaghanan kanila mga daug opongo!" Ug bisan mahika- kun mga admirador nianang tawhana. Ug si Yulo dili usát> tnwá kitá kay niaorág binu- ang Iang ang iyn, mahaaiga iluo niana (kay, tinuoráy, si Yulo bisan magunsag pokpok ang atong mga mató inigsulti _________ ____"____ " r._r... na. KiDÍng tawhana, inahimo sa pakáng dili balihon), kay nga pasultihon dspig kun su tinon an man ea propesor pa pak sa usá ka hunahuna, nga siyá." ang iyang sinullihán maanin- - o - 8i Dr.Fowley miingóu nga ang Taina duna sa tHUáu uga kaaaligan ea pagaukol sa Hapón. Duna aiyáy ka- i pid an ka milyóu kn mga alíndalo nga magamit aa ilutad bh pagawayau. Ang panaghiuBa ea mga Inaik karón, uga dukii na ka- ayog kalainan ea panag- biugkil Ba unaiig mga nd- law, uagapailá nga ang Taina dili gayúd maparot. Apáu, matrtd ni Dr. Fow ley, ang gikinahanglau ea Taina maó ang pa^bnlig "moral" gikan aa gawáa. Buút ea Taiua nga pumati- on kunáng pagbati nga ma- gaaghnt aa tuwo aa pnkig- away tungód kay aiyá na- gaaWHy ulaug aa usa ka lia- mili ugn tuyo. Ang Taina uagakinahanglan ngu aiyá atong ingnon uga ang Fili- pinae hiihh sa iyung kili- ráu ning giibata ug nga ki tá nanlimbaaog ug uagaam- po nga maparot aug Ha- póu. Kou aug atong kagam- banan dili mopadala pul- haw ligadlo ea Hapón, kou ang mga Filipiuhon dili' inopallt sa mgn tnanggnd uga Haponauou aanglit aug paghiino uilnl sama ra inan ea nagatabéog kitá kauila 8a paglaglag-ea mga aiyudád ug inga puinopu- yong Insik - kitá uagata- báug Ba Taina an pugpada- úg ning gubnta. Ang Taina - o - "¡Botasyón! ¡Botasyón!" Ma- ninggit ang mga delegado inigkahumág sulti ni Orense. Mipakpak silá sa gisulli ea Batangenyo, kay n>aayo ga- yúd usáb nga patnation; apán nangayosilág botasyón dayon kay mahadlok nga tingali makabig unyá ang daan nang ginapus nilang kabubut-on. "¿Botasyón?'' mieumbalík si Orense daw kabaw nga kasu- ngayón. '¡Kanáng inyong siya- gitwaláy kalainan sa maa ea ¡carnero nga pesudlon ug hi- puson na sa toril!" buók Filipinas arón pug- snngyaw ea tuyo ug tingu- ha hh Kougreao. EO/i KC0N0MY STA Y AT H KALINAWAN I -o-t-e-L - o - WH1LE /N AAN CARI,OS Kay, ¿ginalungan ba ugód aa itaas ang kabubut on sa kadaghanan? ¿Dili ba ang tagsatagsa hinatagan sa kagawasan sa pagsulti ug sa kagawasan sa pagbótár? Na- tubág kiní sa usa ka delegado, ea ¡yang paghonghong kana- mo; "Dinhi, labiná kanáng inga hawas, mahitno sa pag- sulli batok sa tinguha ea ita- as. Mahitno nga molantugi eupak sa tuyo sa administras- yón. Apán, inigai-út ea botas yón, kitishanglun mobotár su pak ea ilang lintunganay nga kabubut-on." Mitimang pag- hung ang leing delegado: "Ka- ná si Kinlanar bitaw, dihá may iyang pakigpulong sulod sa kawkus nga maayo ka- ayong pagkasulti supak sa reeleksyón. Apán sa botasyón na, ¿magayó ka?" Midaeon usáb ang usé: "May kataru- ngan. Tululó da ka kagawa- ean ang labíng mahái ug angay ampingan: Ang kaga wasán ea pagsulti, ang kaga wasán sa mantalnan ug ang kagawasan sa linuhoan. ¿Kín- Olean unci ventihited roome. comfortnble heda, good foo-l hikI good service. Chni'ge: Very raueoiiHble J. Y. KALINA WAN. Ih-op. and Mgr. Neur Kalinawan Hotel, are located the offices and ga rages for the four big transportaron companies, like the Visayan Rapid Transit Co., Inc., Negros TransportHtion Co., Inc., Filipino Bus Transpor tation and Visayun T^xicab. If you desire to travel to any point in Oriental and Occidental Negros or Iloilo, you can alwnys ob tain "t the Kalinawan Hotel reliable ¡informa- tione with regard to land transportation, besides the easy means for handling your cargoes and baggage. So that you will not be left behind by the truck and for aafety, comport, econotny and good Service, stay at KALINAWAN HOTEL San Carlos, Occ. Negros
82 say nagingón nga dunay ka- gawaean ea Uotaeyón?" - o - May mga paeumbingay ai Hawae Pedro Hernaez, ea Negros Okeidental, nga nake- palurat aa mga mata aa ka daghanan. Misulti eiyá sa.na aa pasutnbingay ni Kristo aa Katapusang Panihapon mahi- tungód aa tinon-an nga ma- gabudhi Kaniya. "Dinhi," mi- ingón ai Periko, "niay mga delegado nga dili lubos naa- yonaliata ug dili gani eimpa- tiaadór aa pundok!" Nagpa- ngutan-anéy ang tagaatagae, ang ubán aa tinao awan la* mang. "¿Kínea?" Ug unyá aa kaugalingon nangutana: "¿A- kó?" Ang gipasumbingayan diáy maó ai Gng. Crietina Aguinaldo - Suntay, anák ni Henerál Emilio Aguinaldo nga napiling aakop aa hunta pro- bineyal aa Kebite aa tiket aa Frente Popular, diín ai Hene rál Aguinaldo ueá aa mga magtutukod. Kiní gihatagag katin-awan ni Sekretaryo Jo sé Avelino, pangulo aa Komi- té aa mga Kredeneyál, nga nianang hapona lamang, aa ika 5 ang takna, maóy pagti- maen ni Gng. Sunlay aa pag- paaakop aa Partido. - o - Ueá aa mga utok nga ma- hait nga nailá aa Komben* eyón maó ai Hawáe Gregorio Perfecto, delegado ea Manila. Paralitikóng maglisúd gani sa paglakáw nga tanawon, nakapanagiya aa salabutan nga ueá aa mga maailakon. Ang mga maayog lawaa na- ngaibog kaniya. Labiná ga- yúdnga naibog ea iyang anák dalaga nga maóy tig-agak ka niya sulod ea Kombenayón. Tinuod nga maanyag ug ma- kabibihag gayúd ang dalaga, kay ueá ka delegadong Sugbo- anón nakapangutana: "¿Un- aaon kahá pagatnorál kanáng anák ni Perfecto, no?" Mitu- bág ang ueá ka laing Sugboa non: "Sayón da. Kapiíáy pag- ingón, Mies, ¿mahimo ba nga pulipulihan ko ikáwg guroy ni Tatay rao?" - o - Ginaingón nga ang agianan paingón aa kaeingkaeing arón kini, kon bikil, malukmay ug mouyon, maó ang tungol. Mga ginikanan nga dili mouyon aa mangulitawó aa ilang anák, mapoypoy kon ang olitawo inagkapoliki nag tunol ea mga gasa. Mga manghud nga tig* sulirab ea mga raatá ioigeaká ea oütawo nga maghalad aa ilang magulang dalaga, ma- ayo na kaayong mohataghiga- MAMÜMUO Hulyo 31, 1939 Akong Kapakyasan Sa binnti kong mrtgdadasig ng nagpukar <a Cim-M kong puglaum aa tuyo es taga-laae, halé, pa- danglog. PaDgaon. Maóy hi- nungdan nga, sa pagdapit ni Pamunó Yulo ea tanáng dele gado alang ea paniudto, si Orense misinggit: "¡Otro mas!" " 8a matág gauay sa mga taknaug mamingaw, Larawan mo aug bugtoug koug hikit-an; Sa klnatumyau ntlning mga paghandnraw Ikáw ra sab ang batlou niug dnghau. Kay aa matág kuyanap nga paugngho, iMahandum ko ang mga luhaug mauagtulo Sa mga taknaug malaay! Unyá uing kanunay kong pagdinagboug, Ikáw ra ang bugtoug uga uatiugbau; Ning kagul-Hiiau nga kanako glnahonghoug Ikáw ra aug matuod kong nalugnan.... Kahá sa kapintas sa pagulog pagbiaybiay, iNaakoug tanáng liieók ea daghaug pagtamay Nga waláy kiitapuean! Busa, iniggilling aa imoug mga pahlyúm, Akó ra ang ea kalipay maóy pagdlgoon; Apán kon eilaw mo na gaui ang modisdum, Kalág ko 'tawou moy bugtoug pahllakon: --o - Ang "Rizal Memorial Sis- dium" nga gihimoan sa Kom- beneyón nilabiháng inita. Tu- ngúd kay magngitngit man guraikan ea kadakú ug kay tinikop eng bongbong nga di- riyut dag tamboanan, ang tagtukód nagbutáng mga haw-ang ea atóp nga inaptan sa bildo, arón makalueót ang hayag. Apán, nunót ea hayag, molueót ueáb ang init. Maó nga, ea ilawóm, bisan nagka- nuóe ang raga bentiladór nga dagku, alimuot ug igang ka- ayo. Uaá ka delegado ea lio- kos nagkanayón: "Maayong pagkahunahuna ea mga tag- bikay. Walá tuoy makalahu- tay sa laolugi tungúd sa ka- igang. Mouyon na lang kon einggitán nga botasyón." Sanglit ikáw HUg aiuugdauau sa tanán, Ikáw 'aab ang mapiutas kong [8a dayoug kapakyasan! ' katapusan - BUENAVENTURA G. MALIGAD Colegio de San Carlos, Sugbo ¿Giunsa Mo Akó? "41an^ kang Leoning ¿Walá ua ba Ikáw makailá kanako, Nga sa kallsúd ¡mo mang gipHSagdau? ¿Magaautus ua ba lamang akó sa tago, Ning katalagmaug waióg sa giuluhaau? Maó gayúd klug tawo ea kalibutan: Ang mga alaut, |ay 1 pagatamayou,- Ang mga aduuahansadiighAn pauggaou, Kay dugbau mau siláug pagaanlbou; - o - Ang seeyón ea Biyernes ea buntag hilabiháng muboa. Ika 10 maóy ieugod, súmala sa tulomanon; apán ika 11:48 na kon buksan. Igo lang na- kahagtok ang pakáng Ba Pa- muñó arón pagbukás, mihag- tok lang ueáb dayon arón pagtapus. "Maniudto," matúd ni Yulo. Daghang nagbagol- bol ug nagmulo, labiná sa mga delegado nga ika 9 sa buntag pang pinaabut. Nahu páy ang kalagut ug nabu- nong ang mga mulo kay ang paniudto nga gidalit sa ha- wan nga dulaanaa "Stadium" dili man liawliaw. "Maó diáy hinungdan Dgano nga gieayó pagundang didto," nagkana- yón ang ueá ka delegadong taga-4. "Kay paeayoón man diáy kitá pagtambong diDhi." Unyá ra ba, ngalan konó si- yáng maghubóg sa nagdahilí nga ilimnon, "truorange" maóy gihinayeg pangayo. ¿Glunsa mo ba lamang akó, pinangga, Nga glbilin mo kanako aug mga luha? iPadayonoü ko ba ang pagiuusara, Hinlkawan sa talidhay ug katawaí - o - Nahimong pueodsa kahimuót, aulod sa Kombensyón.ang ruga Batangenyo. Ang ilang korla * na lang "28'' maóy kulang. Ang mga delegado nga didto, daan nga nagbandobando ea paggikan. Sa pagsulod sa kombenayón, didto tnagpahu- ngawáy sa ilang kalagut. Si Orense ug Villanueva sa pi lcas, ug si Miguel Tolentino yón kon tunolan mga karmili- sa tubá nga einumeuman ea i (hawáe usáb) ug mga kadapig tos. Mga elektór nga kuaóg adobo. Kiní nahitabó ueáb sa ____ ______ _ ---- "a sa pikas. Ang ilang eangka - - kaayo molibák ea kandidato, Kombenayón. Samtang hia- dili tiawtiaw. Naghinukaráy mahilum kon makainúrn na linggatán nga dagbang supak ea ilang mga tinagoan, sa tali- Dili mahimo uga motalikód aa dayou, Kay ikáw da gayúd ang akong kallpay; Ug kou mawalá ka ako magmasulub-ou. ¡Obi blnuhat nga putli, akong kalipay. TO^Y M. 8EFILLO8 _____ ..B_
1939 MAMUMUO wala sa hugyaw ug siyagit sa inga delegado nga giioitan ug nagduká. :^Can - O__ Ang Sugboanong Paúl Gu- lisa misikad ug milabók. Da an nga, sa walá pa kaeugdi ang lantugi sa Byernea ea ha- pon, ang mgaTagalog ug mga Biaayáng delegado naoghimu- ót sa pagkasayud nga si Paúl, mosulti. Mga karaang kauban * sa Kamará, bisan nahibalóng daan nga ai Paúl supak sa re- elekayón ug eilá mga dagkung uyon, mipikpik sa abaga ug bukóbukó sa Sugboanong mabigot, daw kaingnonon: ' ¡Hala, hasmag!'' Ug ang gi- paabut ea kadaghanan walá makawang. Sa tanáng misulti sa supak, si Paúl day gipak- pskan pagayo sa mga reelek syonistang sakop ea gabinete ug eakop ea Komisyóng Na- sudnon sa Partido. Sa Ininglis nga hinagpatsama ea Kabkara nong nagpili ea tabakong maa- yo nga, dili lang gitan-aw niya ang eisikon ug kalidád, kon dili,gipaasó ang tumóy kon dili ba hawóng kun sumó; ug sa - linitokan nga maorág ang Bulakawnon nga nagnawi sa uway nga ikalat sa siyang pi- natuyo pagbuhat-ei Paúl na- kaangkoo sa kahimuót sa ka daghanan. Ang mga Sugboa- non nagkinidhatáy, ug walá managana nga dunay t"ga- laing lalawigán nga makakitá. - o - Alang kang Beatriz Fontannsa, .tfaamyrmg Bulak sa Railsíde, Maguícay Buntag.sa akoug tauaman naghulad, Akó ang íUHgbabuiil'iig waláy pillad, Tulokibon imig aloug kagHhapon, Ipagarbo ko sa kahigalaan, Nangaliya uga ikáw un maako, Gugma koy biiinktokl, palandonga, iilnk niatahiiin, siyá inadanihon; ag-o pn gayúd siyáug mingbiiklad, aláy ung laiidoug sa iyang dahou. nhn lint;) intawou inopasilong; utigon lang sh ako niyang paghalad, ng bulak nasukó kay di papaeilong. alikalaan ko iintá ikAw; alikdan, yatn irán sa gihapon. amayon, ug ang kalooy gihikaw. káw bulak ako gayúng kiitloou; sipón koug i ido miug gitagaan, pon kit", sa snlag magloon, augaudoy a" imong gugma'g kalooy; auagayday dagbaug luba kanako, aunsa ugód, ¿walá gyud malooy? iuuea ko ikáw pagpasalig; isakit, Bathala, akó Süd-onga, ibaugon unko, king nagakahilig. - Dionisio C. del Castillo Estancia, Mandawe Apán ang pakigpulong nga, labáw hinoon ueáb sa kang - Paúl, tnaóy niatahúm sa taga- pikas, ea uyon sa reeleksyón, maó ang kang Sekretaryo Manuel.Roxae, Tanán, labiná ang gimingáw ea iyang inga aiauRtie ug inniutiufi, naiua Koinperenaya millltáw arangke ug linitokán, halúe mamilók. Sa iyang pangum- ng" aug SOeintabos nga gi- pas maorágtnadalá ang tanán, kuha sa pagkaon giuli ii* monunót pagpangumpas. Sa 8^h tigadto 8a mga matnii- Pangayo sa... (Sumpay sa panid S) - o- m"0 (bi8""di" mga pakpak. "Maayo gayúng !•"""""" "" 'isbaw sa ilang lake ang amoDg Roxas," nag- inadlaw nga suhol. Milu- panglingó ang inga kanhi Pro. táw ueab tiga, karóu nga knróti dili mnkauli aug Ang gíeamputan sa Kom- kumpatiiya sil 10% porsi benayón hibaw-an na sa ta yento tungúd kay dili pa nán. Subay gayúd sa latid sa taga-taas. Ang mga panikad siguro aug liikrtw sa pati- ea taga supak kawang. Ang gayón. "Me opongo" ni Orense natu- Hinoon nakah ut sa mga nsw. Ang pangisug ni Villa- nueva aa Batangaa nah>,loBsa PW"tu- linaw.Sapagabútsabotasyón, 'H'*11 81t Balaod Ba 8-OraB dukó ug uyon. Maóy pagning- su iugón nga paagi uga ang non: '"¡Manyana lang tang ta... a a;i; a.---------------------- inga tnainiimnó dili dnnga- náo dinhi! Naguaíkuaík lang gan aróu silay tnak^paha- sa píete!" mulos sa 26% porsiyento liga ginahatag aa Balaod alaug ea "Overtime" Ang - o - ¿ (Kioíng einulát nahimanta- la sa "Bisayé" sa gula sa Hulyo 17.) kompaniya naghiiuahuna un A nga modngang lang mgH eapyór ug kouduktór apAn kay nakita uga aug mga marntirnuóog daan a- laug-alang iiBáb nga mohn* nongaa bu lia t kon adto hiat- li sa ika 8 ka oras sa paiiHW, g i ka ii y o n a n uga eilá papa- dayonon laman? ug maga- dawAt dugaug euhol ang mga inamtimuóea Weetran* co uga nagtrabaho sa 10 oras kuu kapín tnngúd sa gilay-on sa ilang biyahe. Sa ingón niatia magadawát na dagktiug suhol kay eilá man gihapon ang motiwás sa biyahe biimán aug 8 0* ras. Muhitungód niadtoug mga iepektór nga gipapa- hawa eilá ibalik ug uga. kon, duna mau gañí ktihn- ou aug pagtaktak iagtíd sa 33 Pangayo sa Suhol... (Sumpay sa panid 5) yan sh Bagyo; Bohol, P 60; Bukidnon, P.60; Bnlacan, P.95; Cagayan, P.75; Ca marines, Norte, P.75; Ca- marines Sur, P.75; Capiz, P.75; Cabite, P85. Alang sa Inlawigan sa Suvbo gawás Ba dakbayau, P.60; Dakbayau ea Sugbo, P.75; Cotabato, 85; Davao, P.95; llocos Norte, P.60; llocos Sur, P.60; lloilo, sa dakhayaii. 1*95; sa lalawi gán, P85; Isabela, P.75; La guna, P.85; Lauao, P.80; La Union,P.80; Leyte.P60; Mariiiduque, P.75; Meába te. P60; Mindoro, P.75;Mt, Province P.60; Nueva Eci- ja, 5*85; Nueva Viecaya, P.85; Okeidental Mieamis, P.75; Okeidental Negros, P.75; Negros Oryetital, P.60; Palawan, P.60; Pam- panga, P.95; Patigasiuan, P.85; Romblon, P.60; Sa mar, P.60; Sorsogon, P.60; Snlu, P.60; SurigHo, P.60; Tiirlac, P.86; Tayabas, P.85; Zambales, P.85; Zam- boanga, P.60¡ ug Maúlla. P1.00 Ang bug-ong Biimbanan sa siiholáu alaug sa mga inamuiniió uga anaa mag- alagad ea kagiiinhnuan ubóeea Obrae Ptibliküe hu- nulu na nyoui ni Sekretaryo Cuenco sa Obrae Publikrts ng giuyonan na uertb ni Sek. Roxhb ea Asyetida. labíug kubóeea gidugayón en ilang pagsilbi sa kom- fianiya. Aug tauáug gikaeabutan gihimoao usá ka koutrato uga gitiman-au ea mga títí. Alfredo K. Bautug ug Je sús Moraza sa atubaugau ni Mlbnn. Meciano, Mlbau. BeruardiDO Demeterio ug Florentino D. Teceon. Gi- pauutnpaau uila ea "tuba- ngan ni Mlban. Delfín M. Ceuohaña, abogado ea Pe- derasyóu sa Sugbo.
34 MAMUMUO Balangáy sa Mamumuó - o------- SA pagkHdtingóg ümno nga tnkoron diuhi aa SlyudAd aug ueá k*i "Bario Obrero" knn Balaiigny ea MHinumiió, diIi diyntay ang kHhiiiMiigóp liga Hinoug glbati. Ha tiüHii-uwrtn b" Htnotig Imndu- rawau nug|>nkith Htig usa kn dnpit diíu pulós inarninniió aug nagpuyó, lalii bh pitos, hirni ug ugitngit nga inga eilonu uga karón gipuy-aiiaa atong inga nía- muinuó. Mga balAy uga malitiia, bisan biuiihat BH kaWHyan ug ñipa, nía y tug- knrAu uga k a d i11 Hd u l a a u ea inga huta, inay lagwertu ngH kutamnau inga uta- uón ug dili sigpit ang mga baliebisau arón dili magpnot aug usó gikan Ba mgH aboban. Kon mnliimo. adiinay huía sa taliffala bh balnngAy diíu. uiatAg hupon gikan bh bubat, ang iDatiiuinnó ng ang iyaug mga anak mHkapainati inga mata' húui liga houi sanitaiig iiagbauggap sa lab-ae hitioyohoy ilie ea ahogón. hiiiiohoii ng lauabon uga uahingoa niya Bnintang dldto 8a garo-auan ugu iynug glpanmo- hau. angót ang kaSHiiilinn ug bombero, kay lagmit rnaghimi, duól da bh auuog. Sa laing pHgkaBiilti, ang "Bario Obrero/ nga tnntukod k i 11 h Iih n g I a u gayñd uga pnabsiigan ug niahnl arón pagbiiwl bh inalinl ngH gasto. Nmi, t'ieng ikaalint nimia mrg mgn mu- miinnió? ¿Kínemig tnHiniiinnohn diuhi bu Sugbonug maknpiiyó niaiiHiig dapltu? Among gieuei, ug kadtóng nmiHgpuyó bh "Bario Obrero" bh Manila dili aug mgn mHRiiiniuó nga didto ng diuhi bh Sugbo kiiiahanglan Iiiwhbóu bh ninhiini ilg pitos Uga lawAk bh sílong ngH ílang giabangun. Sa Manila kiníng panona bh mga timaWH misa giba pon rh ilung mga fiilong gipiiy-Hii, kay ang atoa en "Ba rio Obrero" iiihó man aug inga kawnui Ba kiigamlmnan ng mgH balay ea patt gayón - mga tnamnnmó nga bisan pa kon waláy "Bario Obrero" makHpuyó en tnaHDing .-irnng diipít kay inga dagku mag auliol. ApAuwalA kamí niopadayAg b-i mnong hiiuabuua liangtnd nga uakita ñamo ang "Bario Obrero" bh Manila uga m"- óy iiakapaBibiit ea mga punoin sh Siyu- dád ea Sugbo bh pagtukod suma bh tna- óug balangdy diuhi h!hi>k bh inga mamu- innóug Sugbou llOtl. Nakita llamo ang "Bn rio Obrero" sa Manila. Wala makHtupóng Bu kulubúm 8a nakita bh atnong bnndnrawan, tuiigúd kay kadtó liilnbihAu da kannindot ng:i igkita 8h mgH datngu iHiiiHng diáy. Ang Ba MhdíIh malinÍB, ang mga bnlay binu- hat bh mgH ibalig-on nga gHlHniitóu tu- ngnd kay iniigaenuód sa inga Ixgda aa kaeiuiillHti. Dunay tuga daiHtidalHU nga nagknroB Hi'óu lUHBayóu bh mga nmiHg- poyó paggulá paiugón Ba Jlang bnhat kuu ugadto aa SiyndAd. Koo didto adto magpuyó aug mamumiió, masbindot. ApAu, ¿pilA man aug bayad? jPiláy abang biilaii-biilnu? Maorag giugbok kamí bh among gl* hiirogAn. iPlO.OO, P15.00, P20.00, P25.00 ang bulan! Malisúd ang pagkuliÓB ea balayranáD kay ptilós mahAl ang galainitóu Ba pag tukod mga balrty. ug ffalA usAb mahirno pagmnntiiiíl Bu baratobón kay dili mo- Human nmkakitA su "Barrio Obrero*' bh Mauila tinkuiogón kamí nga arón dili* kitrt mahiunyAk pngdamgo tiw diyutayng kHhimayHiin. kiníng gihiiiiahuuH aa mga punoaii sh Siyndád maHyong bnnyagag "Barrio de Empleado." Kami inítno nga "ng "empleado" mn- muronó man usAb apáu ulnnang "Bu* rio Obrero" imód maó may mnkita ah atong biiiiHbiiiiii nng mga in>itni>mnó bh bodega, pabrlkn, landigiinan, barko uga nngdawat tngldynt dmig stihol, SilA man maó ang aiigay tagHii-Hn unté ea balrty nga mnliuid >ig maning-arAng kay bh mga InwAk gagniny nga duw mgn paga paga 8h laugob nga ila karóng uipiiy-nn. ApAu hMlikon ñamo nga rnaHeúd ga" yúd di:iy pagtnkod balangAy alangea tiinaWang mamnmiió, Ang kHAHiiiban mngkiiiahanglHn ngH ang balHiigAy nga niHtiikod kagastohan dakilng ealapi.Kay kiigaetohan daknng Bulapí kinahanglan ngH maiiingíl ug abang nga dili mnabút bh kabiie. WalAy mnmumiió nga magdnmili pag- puyo 8h ubA ka BalangAy aa Mamumuó. ApAu kon papilion bh manyo apán ma- hrtl ug sa p¡t-oe apAn barato, ang mamu* tnuó, tungúd ea kadiyutay sa iyang Bu ho). n rí la ng sa pit os. Hulyo 31, 193b Pagsugod sa... (Sumpay sa partid 5) - o- FranciaFerdinand. Iieunód untó ai Henerái Potiorek, Vi- ceroy ea Bosnia ug Heregovi- na, nga dihá ueéb negaakay. ApAn ai Dukeaa Sophia miti kubo arón pagagakay sa iyang baña, ug aa paghimo bh ingón diyáy nakaealud sa IirIA nga alang untó sa henerái. Kad tóng hitaboa maó ang einug- danan as kalayo nga mieilaob - ang gubat aa Oropa. Among gibiegotan kiní lu- ogúd kay Hulyo karón, sumad sa'pagdeklarar ea inga nasud nga silá apíl niadtong gubata. Si Hitler aa miaging Hunyo pa nga saad-aaad ngs mosulod aa siyudád sa Dauzíg. Tanán nagtuo nga ang pagaulod ni Hitler ea Dunzig mahimong sínugdenan aa kalayo nga mosunog aa tibuók kalii-utan. Busa kitá mangutana: ¿Mahipayóní kahá pageuiod aa Danzig? ¿Mahitabó kahá kaniya ang sama aa nahitahó kang Francia-Ferdinand? ¿Ka- eugdan kahá ang gubat ni ining mga bulana? Katubsanan... (Sumpay sa partid 4) - o - nahimo apán kanunay nga napakyee. Sa miaging Hulyo 16 maóy pagla-npue sa tingu ha einibut sa Departamento ea Trabaho ug ea Malakan yang. Ang pakigpulong ni Presi dente Quezon takús maieip nga ueé ka laing kaiigonHn ueáb ea iyang pagmaliál ug pagpangga sa mga kabúe. Sa miaging Hunyo 5 maóy na- mati kaniya ang mga mamu- muó ea mga pahriké ea nag kalaiolaing mga buhatán. Sa miaging Hulyo 16 maóy pag pakaangkon ea iyang pagta- tagád ang mga magbabaol ea kaumahán. Matúd niya ea iyang pakig pulong nga "miabút na ang adlaw ea katubsanan" ea mga magbabaol. Gipasabút niya, ea taliwaía ea kalipHy ea mga tigulang magbnhaol nga ang tanán makategamtam ea ka lipayan nga gipahimudeao ea ubán. Giéaad niya daghang mga kaayohan alang ea mga magbabaol ug ang tanán na- mauli nga nakasagulo kaayo Ba daghang mga i utáng nga sukád maaukád walá pa nila inabati.
¡Ganti! ¡aniay Ganti! Usá ka Matahúm Basahón Ihatag ¡Walay Bayad! ¡ANG IMONG IIIMOON MAO DA ANG PAGPANGÍTAG MGA MAGBABASA NGA Bayad Dayon sa Atong MAMUMUO! ¡Tag P1.10 da ang tuig! ANIA ANG RONDIS YON UG 8UMBANAN: 1. Padad-i kwiní LIMA (5) ka inagbnbasa tinufg ug giisahaii ka turnio asá ka lmlád sa Kasingkasing sa Inahán Sugilanibong nga inutahíun ug níaI)inukIogoti. 2. Piidnd-i kand NAPULO (10) kn inga mugbabaeii Tiuuíg ug gasahan ka namo usá ka hnlád bh Kasingkasing sa Inahán ug i'iiknpinúii ikáw na suRkrisyón sa MAMUMUO nga ¡TUNGA SA TUIG! Gunlinga Lang Kiníng Kupon MAMUMUO Sugbo, Sugho Pn ii g 11) o: A nía da wata ang snlnpíug 1'. . . . a lang na pagkamagbabasa sulod sa una ka tuig RiiMAMtJMUO niiig ihORuLÓd: 1... Nugpuyó sa ... (8a ubóa idugang ang lima kun nnpulo ka inga ngalitn) SIGALAS' NAGPADALA: 71¡XUY-a:\a:\:
H.E. HEACOCKCO CEBU BRANCH P. 0. Box 144 Cor. Magallanes & Plarídel Sts, Cebú City The Store of Quality" 8 1 1 1 JEWELERS DE LlIXE Gold and Silverware Rogej-s Flatware Elgin, Hamilton W Groen Watches PHOTOGRA PHIC SIJPPLY DEPT. Kodak, Cine Kodak, Etc. MEN'8 HABERDASHERY DEPT. RADIO DEPARTMENT Pili Ico, Ridios Commercial Soond Equipment REFRIGERATING AND ENGINEERING DEPT. Frigidaire Domestic Refri Tobes Diainonds and Precióos Stones Westclox Big Ben Heacock's Special Foontaio Pene o Grayeoahd Arrow Shirte and Ti es Complete bine of Men'g Furnishings OFFICE EQUIPMENT DEPT. gera tors So per coid Uuitiaed Commer- cial Refrigerator Electric Lighting Planta Engineer'B Sorveyor's and Draftsmen's Sopplies SPORT1NG GOODS DEPT. MacGregor Golf Clubs D. "te M. Sporting Goods Jantzen Bathing Snits Johnson Óntboard Motors Remington Tyiewriters Monroe Calcnlators Allsteel Office Fornltiire Mosler <fc Relia ble Safes Dalton Adding and Calcnlating Machines, Etc. Winchester Flashlight and Batteries Winchester and Rwniogton A riñe, Colt's Revolverá and Ani- inunition. Purchases can be made by Cash and Installment' ■