Ang Sambingay sa Tikasan nga Piniyalan: Tawo ug Salapi, Lukas 16:1-13 Lukas 16:1-13 1 Ug miingon si Hesus sa Iyang mga tinun-an, "Dihay usa ka dato nga may piniyalan ug gisuginlan siya nga ang iyang salapi giusik-usikan lamang sa iyang piniyalan. 2 Busa iyang gitawag ang iyang piniyalan ug giingnan, 'Unsa man kining akong nadungog mahitungod kanimo? Hatagi akog hingpit nga husay sa imong pagdumala sa akong katigayonan kay sukad karon dili kana piniyalan.' 3 Busa miingon sa iyang kaugalingon ang piniyalan, 'Papahawaon na ako sa akong agalon, unsa na may akong buhaton? Wala akoy igong kusog sa pagtrabaho ug bug-at ug maulaw usab ako nga magpakilimos. 4 Ah, mao kini ang akong buhaton aron kon papahawaon na ako sa akong trabaho, may mga higala ako nga magpasaka kanako sa ilang balay.' 5 "Busa iyang gitawag ang tanang mga utangan sa iyang agalon. Ang una iyang gipangutana, 'Pila bay utang nimo sa akong agalon?' 6 Usa ka gatos ka taro nga lana,' mitubag ang tawo. 'Ania ang imong bali. Lingkod ug 50 lang ang isulat,' matod sa piniyalan. 7 Ug giingnan niya ang usa, 'Ug ikaw, pila may imong utang?' 'Usa ka libo ka bakid nga trigo,' mitubag ang tawo. 'Ania ang imong bali; 800 lang ang isulat,' miingon ang piniyalan. 8 Ang agalon niining tikasan nga piniyalan midayeg kaniya tungod sa iyang inantigo nga buhat kay ang mga tawo niining kalibutana mas maantigo modumala sa ilang buluhaton kay sa mga tawo nga iya sa kahayag." 9 Ug si Hesus mipadayon sa pag-ingon, "Busa sultihan ko kamo: pagbaton kamog mga higala pinaagi sa mga bahandi niining kalibutana aron inigkahurot na niini, dawaton kamo didto sa walay katapusang puloy-anan. 10 Kinsa kadtong kasaligan sa gagmayng butang, kasaligan usab sa dagko. Ug kinsa kadtong limbungan sa gagmayng mga butang ,limbungan usab sa dagko. 11 Busa kon kamo dili kasaligan sa inyong paggamit sa bahandi niining kalibutana, kinsay mopiyal kaninyo sa tinuod nga bahandi? 12 Ug kon dili kamo kasaligan sa mga butang sa uban, kinsay mohatag kaninyo sa mga butang nga inyo? 13 "Walay tawo nga mahimong ulipon sa duha ka agalon kay iyang dumtan ang usa ug ang usa iyang higugmaon; unongan niya ang usa ug ang usa iyang tamayon. Dili kamo mahimong magpaulipon sa Dios ug sa salapi." (Lukas 16:1-13) Pasiuna - Tikasan nga Piniyalan: Kini nga bahin sa Kasulatan gitan-aw nga usa sa labing lisud nga masabtan sa mga bahin sa tibuok Biblia. Ang bersikulo 8 maoy nag-una nga hinungdan. Lukas 16:8 8 "Ang agalon niining tikasan nga piniyalan midayeg kaniya tungod sa iyang inantigo nga buhat kay ang mga tawo niining kalibutana mas maantigo modumala sa ilang bulohaton kay sa mga tawo nga iya sa kahayag." 1
Sa pagtuon niini nga bahin adunay duha ka naglangkob nga pamaagi angay'ng himuon. Una sa diha nga ang tawo magabasa sa sambingay nga gisulti ni Kristo ug moingon nga mao na kana sumala sa gikasulti sa maong sambingay ug dili na modugang o motan-aw kon duna pa bay makuha gikan niini. Ang ikaduha, makakita pa nga duna pa siya'y makuha nga mga ponto gikan sa maong sambingay nga gitudlo ni Kristo. Alang kaniya nga intresado sa ikaduha nga pamaagi, tabangan siya kay duna pay makuha nga mga ponto nga gikahatag ni Kristo sa maong sambingay. Ang piniyalan maoy gisaligan nga ulipon sa kabtangan sa agalon. Taas kaayo ang pag-ila ug pagtamod kaniya ingon nga kasaligan nga ulipon. Ang pulong "piniyalan" ika-aplikar ngadto sa usa ka magbobuhat (1 Corinto 4:1) ug ngadto sa kinatibuk-ang magtotoo (1 Pedro 4:10; Lukas 16:1). (1 Corinto 4:1) 1 "Isipa kami nga mga sulugoon ni Kristo nga gitugyanan (oikonomos) sa mga tinagong kamatuoran sa Dios." (1 Peter 4:10) 10 "Ingon nga maayong piniyalan (oikonomos) sa nagkalainlaing mga gasa sa Dios, kinahanglan nga gamiton sa tagsatagsa ang talagsaong gasa nga iyang nadawat gikan sa Dios alang sa kaayohan sa uban. (Lukas 16:1) 1 "Ug miingon si Jesus sa iyang mga tinun-an, "Dihay usa ka dato nga may piniyalan (oikonomos) ug gisuginlan siya nga ang iyang salapi giusik-usikan lamang sa iyang piniyalan." Duolan sa 40 ka mga sambingay nga gihisgutan ni Ginoong Jesus sa mga ebanghelyo, mga tulo ka bahin niini naghisgot mahitungod sa salapi. Dili ikahibulong nga ang salapi duna gayoy dako kaayong papil sa mga pagpanudlo ni Ginoong Jesus, kay ang salapi man ang nagdominar sa mga tawo sa atong katilingban. Taas nilang panahon gigugol sa paghunahuna ug salapi; unsaon nga makabaton, unsaon paggasto, unsaon pagtigom, unsaon pagpatigayon, unsaon paghulam, unsaon sa pagpadagan nga dili mahurot ug usahay pagpanghatag. Ang katag na kaayo nga subrang paghunahuna ug salapi maoy nagdominar sa katilingban niining panahona karon nga miresulta sa kabalaka, kadalo, kahakog, dili kontinto, garbo ug pagsimba niini. Ang Kasulatan daghan kaayong ikasulti mahitungod sa salapi, apil na niini ug unsaon nga makaangkon, unsaon pag-ila ug unsaon sa paggamit niini. Nagpadayag usab kini sa duha ka butang, ang maayo ug sayop nga pagpakabaton niini. Ang labing mahinungdanon nga paagi nga makaangkon niini mao ang pagtrabaho. (Panultihon 14:23) (cf. 6:6-11; 20:4; 28:19), nagaingon, Panultihon 14:23 23 "Pagbuhat ug maangkon mo ang hamugaway'ng kinabuhi, apan pagsigi lang ug tabi ug maalaot ka gayod." Panultihon 6:6-11 6 "Tawong tapulan kinahanglan nga makakat-on ka ug pagtulon-an gikan sa mga hulmigas." 2
7 Wala silay pangulo o dakudako o hari, 8 apan magtigum sila sa ilang pagkaon sa panahon sa ting-init alang sa ting-tugnaw. 9Magpadayon ka ba lamang sa pagkatulog,tawong tapolan? Kanus-a ka man mobangon? 10 "Moingon ka ba lamang, " Motagpilaw lamang akog makadiyot," o "Mangiyugpos una ako ug mopahulay ug makadiyot?" 11 Apan samtang matulog ka, mohasmag kanimo ang kawad-on sama sa armadong tulisan. Panultihon 20:4 4 "Ang mag-uuma nga tapulan kaayong modaro sa iyang uma sa panahon sa tingdaro dili makabaton bisag unsa panahon sa ting-ani. Panultihon 28:19 19 "Daghag makaon ang mag-uuma nga kugihan, apan ang nagtinguha sa mga butang nga walay kapuslanan magpabilin sa kalisdanan. Si Pablo nagsulat nga sila nga magdumili sa pagtrabaho ayaw pakan-a (2 Tesalonica 3:10) 2 Tesalonica 3:10 10 "Kay samtang diha pa kami uban kaninyo, giingnan namo kamo, "Ayaw pakan-a ang dili motrabaho." Ang ikaduha, ang salapi mabatonan satawo pinaagi sa pagtigom alang sa umalabot nga mga adlaw. Panultihon 21:20 20 "Ang tawong maalamon mahimong dato ug magpuyo sa kaharuhay apan ang mga hungog mag-usik- usik lamang sa ilang salapi." Panultihon 30:24-25 24 "Sa kalibutan may upat ka gagmayng mananap apan abtik kaayo: 25 Ang hulmigas: hinay sila, apan nagtigom sila ug pagkaon panahon sa ting-init" Ang ikatulo, ang salapi mabatonan sa tawo pinaagi sa husto nga pagbalansi sa iyang kita ug manggialamon nga plano. Si Solomon nagtambag: Panultihon 27:23-24 23 "Atimana pag-ayo ang imong mga karnero ug ang imong kahayopan, 24 Kay ang kadato dili molungtad hangtod sa hangtod bisan gani ang mga hari sa kanasoran." Ug ang katapusan, ang salapi mabatonan sa tawo piaagi uu gasa (Filipos 4:16) Filipos 4:16 16 "Dili lang kay kausa ra ako ninyo pada-i ug hinabang sa dihang nagkalisod-lisod ako didto sa Tesalonica." Sa laing bahin, adunay sayop nga mga pamaagi unsaon nga makabaton ug salapi (bisan tinuyo nga pagbuhat) (Exodo 20:15; Efeso 4:28) 3
Exodo 20:15 15 "Ayaw kamo pangawat." Efeso 4:28 28 "Ang kawatan kinahanglan dili na mangawat kon dili magtrabaho na, manginabuhi sa matarong nga paagi aron makatabang usab sa mga kabos." Pinaagi sa pagpanikas (Salmo 37:21; Oseas 12:27; Amos 8:5; Miqueas 6:11) Salmo 37:21 21 "Mamaylo ang daotan ug dili mobayad, apan ang matarong mahinatagon." Oseas 12:7 7 "Ang Ginoo miingon, "Ang negosyante nga kanunay'ng naggamit ug timbangan nga dili husto, gusto kaayong manglimbong sa uban." Amos 8:5 5 "Nag-ingon kamo sa inyong kaugalingon, "Dili kami makahulat sa pagkatapos sa balaan nga adlaw aron mamaligya kami ug mga trigo. Kanus-a man matapos ang Adlaw'ng Igpapahulay, aron makabaligya kami sa among trigo? Mahalon nato ang presyo niini; gamiton ta ang dili hustong taksanan ug usbon ang timbangan aron paglimbong sa pumapalit." Miqueas 6:11 11 "Pasayloon ko ba ang mga tawo nga naggamit ug mga timbangan nga dili husto?" Pinaagi sa pagpatong ug subra kaayo nga tubo sa gipahulam nga salapi (Exodo 22:25; Levitico 25:36-37; Nehemias 5:7, 10; Salmo 15:5; Panultihon 28:8) Exodo 22:25 25 "Kon magpahulam kamo ug salapi sa akong katawhan nga mga kabos, ayaw kamo pagpangayog tubo sama sa gihimo sa tigpatanto." Levetico 25:36-37 36 "Ayaw siya pangayoi ug tanto o tubo, patipuna hinuon siya pagpuyo kaninyo tungod sa inyong pag-ila sa Dios. 37 Ayaw patantohi ang salapi nga inyong pahulaman kaniya ug ayaw pabayri ang kalan-on nga gipakaon ninyo kaniya." Nehemias 5:7 7 "Human ko timbangtimbanga kini, gikasab-an ko ang mga kadagkoan ug ang mga opisyal. Giingnan ko sila, "Nganong nagpatanto man kamo sa inyong kadugo?" Nehemias 5:10 10 "Ako mismo ug ang akong mga paryenti ug mga sulugoon nagpahulam kanilag salapi ug pagkaon sa walay pagpatanto. Hunongon nato ang pagpatanto." 4
Salmo 15:5 5 "Siya nga magpagpahulam ug dili magpatanto ug dili magpasuborno aron pagsaksi batok sa dili sad-an. Ang nagbuhat niini dili gayod matarog." Panultihon 28:8 8 "Kon madato ka pinaagi sa pagdawat ug tubo ug sa pagpamintaha sa mga tawo, ang imong bahandi mahiadto sa tawo nga maluloy-on sa kabos." Pinaagi sa pagpugong sa uban ug unsay angay kanila (Santiago 5:4), o sa sugal , nga sa hinungog magasalig sa suwerte inay sa panalangin sa Dios. Santiago 5:4 4 "Pamatia ninyo ang tuaw sa mga nagtrabaho sa inyong kaumahan nga wala ninyo hatagi sa ilang suhol. Ang mga mulo sa mga nag-ani sa inyong mga abot nadungog sa Dios, ang Ginoo nga labing gamhanan." Ang Kasulatan nagpadayag ug duha ka butang, ang maayo nga paagi ug ang sayop nga paagi sa pag- ila kalabot sa salapi. Ang husto nga pamatasan mao ang pag-ila nga ang Dios maoy tag-iya sa tanang butang (Salmo 50:10; Hageo 2:8) Salmo 50:10 10 "Kay akoa man ang tanang mananap sa kalasangan lakip ang mga baka sa linibong kabungtoran." Hageo 2:8 8 "Akoa ang salapi ug ang bulawan" Ang Dios maoy tinubdan sa abilidad sa tawo nga makasapi ( Deuteronomio 8:17-18, cf. 1Timoteo 6:17). Deuteronomio 8:17-18 17 "Ayaw kamo pag-ingon, 'Naangkon ko kining bahandia tungod sa akong gahom ug kakugi.' 18 Hinumdomi ninyo ang Ginoo nga inyong Dios kay siya ang naghatag kaninyog gahom aron kamo mangadato ug niining paagiha gipamatud-an niya ang kasabotan nga iyang gihimo tali kaniya ug sa inyong katigulangan." 1 Timoteo 6:17 17 "Pahimangnoi ang mga dato nga dili sila magmapahitas-on ug dili magsalig sa bahandi kon dili sa Dios. Kay ang bahandi dili makahatag ug kasigurohan apan ang Dios sa walay sukod naghatag kanato sa tanan aron kita malipay." Ang sayop nga pag-ila sa salapi mao ang paghigugma niini nga magahatod ngadto sa kadautang epekto (1 Timoteo 6:10) 1 Timoteo 6:10 10 "Kay ang pagkamahigugmaon sa salapi maoy tinubdan sa tanang pagkadautan. May mga tawo nga tungod sa kadako sa ilang tinguha nga masapian, nahimulag hinuon sa pagtoo ug nahiagom sa daghang mga kagul-anan." 5
Ang paghigugma sa salapi makadaot (1 Timoteo 6:9), maihap ang iyang mga biktima si Acan (Josue 7:1-25), Balaam (Numeros 22:24), Judas (Mateo 26:24; Buhat 1:25), Ananias ug Safira (Buhat 5:1-10). Ang paghigugma maghatod ngadto sa walay pagsalig sa Dios (Job 31:24-28; Panultihon 11:28; 1 Timoteo 6:17), Job 31:24-28 24 Wala gayod ako magsalig sa bahandi 25 O magpasigarbo sa akong kadato. 26 Wala ko gayod simbaha ang adlaw bisan ang iyang kahayag o ang bulan sa iyang katahom; 27 Wala gayod ako matintal sa paghimo niini. 28 Ang maong sala silotan sa kamatayon, kay kini maoy pagsalikway sa Dios nga Labing Gamhanan." Panultihon 11:28 28 "Molambo ang matarong sama sa lunhaw nga dahon, apan ang nagsalig sa ilang bahandi malarag sama sa dahon sa tingtugnaw." 1 Timoteo 6:17 17 "Pahimangnoi ang mga dato nga dili sila magmapahitas-on ug dili magsalig sa bahandi kon dili sa Dios. Kay ang bahandi dili makahatag ug kasigurohan apan ang Dios sa walay sukod naghatag kanato sa tanan aron kita malipay." Ang paghigugma sa salapi moresulta sa dili mapasalamaton ug garbo (Deuteronomio 8:12-17). Deuteronomio 8:12-17 12 "Kon makakaon na kamo ug mangabusog na ug makahimo na kamo ug matahom nga balay ug magpuyo na niini, 13 Kon ang inyong kahayopan ug mga plata ug bulawan ug ang tanan ninyong kabtangan modaghan na, 14 Ayaw gayod kamo pagpagarbo. Ayaw kalimte ang Ginoo nga inyong Dios nga maoy nagkuha kaninyo gikan sa Ehipto diin naulipon kamo 15 Siya ang nagtultol kaninyo latas niadtong hilabihang dakoa ug makalilisang nga kamingawan nga gipuy-an sa daghang malalang bitin ug tanga. Yuta kadto nga walay tubig apan nagpaagas siyag tubig gikan sa batong bantilis aron inyong mainom 16 Siya ang naghatag kaninyog mana aron inyong kan-on, pagkaon nga wala pa gayod matilawi sa inyong mga katigulangan. Gibuhat niya kini aron pagputol sa inyong garbo ug sa pagsulay kaninyo alang sa inyong kabulahanan. 17 Ayaw kamo pag-ingon, 'Naangkon ko kining bahandia tungod sa akong gahom ug kakugi.' Ang paghigugma sa salapi maoy hinungdan nga ang kinaiya sa tawo mausab (Lukas 12:16-21) Lukas 12:16-21 16 "Unya misugilon si Jesus kanila niining sambingaya: "Dihay usa ka dato nga may yuta nga maayog abot." 17 "Namalandong siya, 'Wala na akoy kabutangan sa tanan kong abot. Unsa may angay kong buhaton?" 6
18 "Ah, kini mao ang akong buhaton,' miingon siya sa iyang kaugalingon; 'gub-on ko ang akong kamalig ug magtukod ako ug mas dako diin akong tigumon unya ang akong abot ug ang uban kong mga kabtangan" 19 'Unya moingon ako sa akong kaugalingon: Pagkabulahan nimo! Anaa na kanimo ang tanang mga butang nga imong gikinahanglan alang sa daghang katuigan. Pagpahayahay na lang, kaon, inom ug paglipay!' 20 "Apan ang Dios miingon kaniya, 'Uy buang! Niini gayong gabhiona mamatay ka, unya kinsa na may makapanag-iya nianang tanang butang nga imong gitigom alang sa imong kaugalingon?" 21 "Ug mitapos si Jesus pag-ingon, "Mao kini ang mahitabo kanila nga magtigom ug mga bahandi alang sa ilang kaugalingon apan dili dato sa atubangan sa Dios." Ang paghigugma sa salapi maoy hinungdan nga tawo makapangawat sa Dios (Malaquias 3:8) Malaquias 3:8 8 "Mangutana ako, matarong ba sa usa ka tawo ang pagtikas sa Dios? Dili, apan gitikasan ako ninyo. Sa unsang paagi? Sa mga ikapulo ug mga halad! Ang paghigugma sa salapi maoy hinungdan nga ang tawo dili magtagad sa panginahanglan sa uban (1 Juan 3:17). 1 Juan 3:17 17 "Unsaon man pag-ingon sa usa ka dato nga nahigugma siya sa Dios kon magdumili siya pagtabang sa iyang isigkatawo nga naa sa kawad-on? Ang Kasulatan usab nagpundar sa hustong paagi sa paggamit sa salapi. Ang tawo kinahanglan nga makakat-on sa pagpakabaton niini alang sa iyang kaugalingon. (2 Tesalonica 3:10-12) 2 Tesalonica 3:10-12 10 "Kay samtang diha pa kami uban kaninyo, giingnan namo kamo,"Ayaw pakan-a ang dili motrabaho." 11 Gisulti namo kini kay nakabalita man kami nga may pipila kaninyo nga nagtinapulan ug walay laing gihimo gawas sa pagpanghilabot sa buhat sa uban. 12 Busa, sa ngalan sa Ginoong Jesu- Kristo, nagsugo kami ug nagpasidaan niining mga tawhana nga kinahanglan nga magpuyo sila nga malinawon ug magtrabaho alang sa ilang kaugalingong panginabuhi." Kinahanglan ang mga makabaton niini alang sa ilang mga pamilya (1 Timoteo 5:8). 1 Timothy 5:8 8 "Ang dili mag-atiman sa iyang mga paryenti labi na sa mga sakop sa iyang kaugalingong panimalay, nagsalikway sa iyang pagtoo ug mas daotan pa kay sa dili magtotoo." Kinahanglan nga ang mga tawo makabaton niini alang sa pagpaluyo sa ilang nasud (Roma 13:6-7) Roma 13:6-7 6 "Mao kini hinungdan nga magbayad kamog mga buhis kay nag-alagad sa Dios ang mga punoan sa pagtuman nila sa ilang mga katungdanan. 7
7 "Busa bayad kamo sa mga buhis nga gipangayo gikan kaninyo ug ipakita ang inyong pagtahod ug pagpasidungog kanilang tanan." Kinahanglan ang mga tawo makabaton niini alang sa pagtabang sa mga nagkinahanglan (Mateo 6:2-3; Santiago 2:15-16) Mateo 6:2-3 2 "Busa kon mohatag kamog hinabang, ayaw kini ipanghambog sama sa gibuhat sa mga tigpakaaron- ingnon sulod sa mga sinagoga ug sa kadalanan. Nagbuhat sila niini aron daygon sa mga tawo. Apan sultihan ko kamo nga ang naghimo niini nakadawat na sa ilang ganti. 3 Kon pananglit motabang ka sa usa ka tawong kabos, tabangi siya sa paagi nga bisan gani ang labing suod kanimo dili masayod niini." Santiago 2:15-16 15 "Pananglit may mga kaigsoonan nga nagkinahanglan ug bisti ug walay igong pagkaon, 16 Magpulos ba ang inyong pag-ingon kanila, "Panalanginan unta kamo sa Dios! Pagsinina kamo ug kaog maayo!" - kon dili ninyo sila hatagan sa ilang gikinahanglan? Labaw ug dugang pa niining mga butanga, aduna pay biblikanhong panginahanglan sa paghatag alang sa mga katuyoan sa gingharian. Una, ngadto kanila nga buot gayod nga sa tinud-anay magpasidungog sa Dios kinahanglan nga ibalhin niya ang pagpanag-iya sa ilang salapi, kabtangan, panahon ug mga talinto ngadto kaniya. Ikaduha, sila kinahanglan gayod nga igatuboy si Kristo ug and pagsangyaw sa maayong balita mao gayoy unang katuyoan sa ilang mga kinabuhi. Ug sa katapusan, ilang ipahaluna ang ilang kaugalingon sa kaakuhan sa paggamit sa salapi alang sa himaya sa Dios pinaagi sa paghimo ug mga lakang nga makalingkawas gigan sa mga utang (pagbayad sa mga obligasyon, unahon gyod pagbayad ang nag-unang balayranan, dili iapil ang dili kinahanglanon nga gastohan, ang pagpamaligya ug mga gamit sa balay aron lang makapadayon sa utang, magaduli sa pagpanghulam ug salapi alang sa katagbawan, kinahanglan nga makontinto ug uban pa.) Daghan kaayong mga prinsipyo nga nagtimaan sa pagpanghatag diha sa Bag-ong Tugon (cf. 2 Corinto 9:7) 2 Corinto 9:7 7 "Busa kinahanglan nga maghatag ang matag usa sumala sa iyang gusto, ug dili magsubo o maghunahuna nga gipugos siya , kay ang Dios nahigugma sa malipayong naghatag. Ang argumento nga ang mga Kristohanon gimanduan sa Biblia nga maghatag sa ikanapulo sa ilang kinitaan kini gibasi sa dili kompleto nga pagsabot sa Daang Tugon. Wala magpasabot nga napugos tungod sa balaod, ang paghatag kinabubot-on, malipayon, matinguhaon, madasigon, ug kinasingkasing. 8
Kini usab buhaton sa hilom nga paagi, dili sama sa paghatag sa mga nagasunod sa balaod nga pagpakaaron-ingnon (Mateo 6:2-4) Mateo 6:2-4 2 "Busa kon mohatag man kamog hinabang, ayaw kini ipanghambog sama sa gibuhat sa mga tigpakaaron-ingnon sulod sa mga sinagoga ug sa kadalanan. Nagbuhat sila niini aron daygon sa mga tawo. Apan sultihan ko kamo nga ang naghimo niini nakadawat na sa ilang ganti. 3 Kon pananglit motabang ka sa usa ka tawong kabos, tabangi siya sa paagi nga bisan gani ang labing suod kanimo dili masayod niini. 4 Himoa kini sa tago ug ang imong Amahan nga nagtan-aw sa imong gibuhat moganti kanimo. Ang paghatag kinahanglan nga makanunayon ug dunay sistema (1Corinto 16:1-2) 1 Corinto 16:1-2 1 "Mahitungod sa ihinabang alang sa katawhan sa Dios: buhata usab ninyo ang akong gibuhat sa mga simbahan sa Galacia. 2 Sa unang adlaw sa matag semana, ang usag-usa kaninyo maggahin gayod ug kuwarta sumala sa inyong kinitaan ug tigumon kini aron maandam na inig-anha ko. Sa Katapusan ang pagpanghatag kinahanglan nga dinasig sa gugma dili kay napugos tungod sa balaod (2 Corinto 8:8) 2 Corinto 8:8 8 "Wala ko maghimog bisan unsang lagda. Apan buot ko nga masayran kon tinuod ba gayod ang inyong gugma pinaagi sa pagpakita kon unsa ka mainiton ang uban sa pagtabang." Daghang mga tawo nga ang panghunahuna mao nga ang "negosyo, negosyo gyod" ug ang "simbahan, simbahan gyod" Kining duha halos ilang gibulag sa hingpit sa ilang hunahuna ug usahay sa ilang pagbuhat. Lahi kaayo ang ilang kinaaya mahitungod sa salapi ug kinaiya mahitungod sa pagsimba. Daw maglibog ka sa paghunahuna pag-atubang sa kamatuoran sa pulong sa Dios. Wala bulaga sa Dios ang imong pagka negosyante gikan sa imong pagka-espirituhanon. Kining duha mga mahinungdanon ug usahay lisud masabtan apan nagkatakdo ra gihapon. Mobalik kita sa atong pagsabot mahitungod sa pag-uswag. Dili gayod ka magmauswagon kon ang imong paglampos, pagtubo ug pagpamunga kini sa pikas bahin lamang sa imong kinabuhi. Kay ang pagka mauswagon naglangkob man kini sa tibuok nimong kinabuhi. Sa sayon nga paagi atong masabtan nga ang Dios nagmatinagdanon man mahitungod sa imong panalapi ug sa imong abilidad nga matagbo ang imong panginahanglan sa lawas ug mga butang materyal ingon nga nagmatinagdanon siya sa imong espirituhanong pagtubo ug paglambo. Daghang mga tawo natudloan sa sayop nga pagtulon-an mahitungod sa salapi. Akong dalion pagdugang nga ang paghunahuna ug salapi maoy pagkadalo. Ang ilang pagtan-aw sa salapi ug negosyo mga butang nga dili biblikanhon ug klaro kaayo nga dili kini isipon nga balaan. Ang pagtan-aw nila sa 9
salapi ug mga prinsipyo niini mga butang nga kinahanglan bulag ug walay labot sa pagdumala sa simbahan. Ipaniguro nako kaninyo nga ang Dios wala magtan-aw sa salapi ingon nga kini ngil-ad ug dili maayo kanato. Alang kaniya ang salapi naa sa tungang bahin. Giunsa nimo kini paggamit maoy tan-awon sa Dios diha sa imong kinabuhi. Tinguha sa Dios nga ang atong kinabuhi sa panalapi mamahimong balaan, kini nagpasabot nga ang atong himoon sa atong salapi uban ang kaputli , nga kitay magbuot uban ang tanang katuyoan nga matarong ug kahimut-an sa Dios. Dugang pa nga kon sa mga katuigan nga nanglabay, natutokan lang unta sa pagtudlo ang mga tawo sa simbahan pinaagi sa mga lederes niini mahitungod sa maayong pagkapiniyalan sa salapi, daghan unta ang makalikay sa kaguol, kabalaka ug labad sa ulo. Ingon nga usa ka pastor sa taas na kaayo nga panahon, daghan na kaayong mga tawo nga akong nahinabi o nasulatan nga nagpaambit sa ilang mga problema ug kalisdanan. Dako kaayo nga porsiyento sa mga problema nagsukad sa kalisud sa salapi. Daghan sa mga minyo nga naglisud, miangkon nga ang ilang problema naglambigit sa salapi. Ang uban nagmagol-anon gumikan kay dili pa sila andam nga moritero sa trabaho, dunay wala damha nga pamalatian o daghan pang galastohanan sama sa: tabangonon nga anak nga naa pa sa kolehiyo. Kini tungod kay wala nila makat-oni ang pagdumala sa ilang salapi sumala sa mga prisipyo sa Dios. Ug duna pay uban nga napakyas nga dili na nila mahimo ang pagbuhat sa bulohaton sa Ginoo nga maoy nagtawag kanila tungod kay wala silay igo nga kapaninguhaan aron matagbo ang mga panginahanglan sa ilang pagpangalagad. Sa gihapon kini tungod kay wala man sila magkinabuhi sumala sa mga prinsipyo sa maayong pagkapiniyalan. Usa ka butang nga akong nasayran mahitungod sa kalisud sa palapi, nga kini makapaapekto sa ubang bahin sa kinabuhi sa tawo. Kay dili man ka makasinati ug dakodako nga problema, pagduhaduha ug kapakyasan sa imong hunahuna, imong pagbati ug mga relasyon apil na niini ang Dios kon dili ka mosinati ug problema nga naglambigit sa salapi. Maayo gayod kaayo, husto ug biblikanhon nga maghisgot mahitungod ug salapi unya pangitaan ug paagi aron masayran unsay gisulti sa Dios mahitungod sa pagbaton ug paggamit niini. Maayo gayod kaayo kini alang kanimo ug sa tibuok Iglesia nga masayod unsay kabubot-on sa Dios kalabot sa mga butang niining kinabuhia. Ang pag-aplikar sa Dios niini nga sambingay, ang Ginoo magagiya pag-usab sa atong mga kinaiya ug siya mag-establisar sa iyang kabubot-on alang sa mga magtotoo mahitungod sa bahandi. 1. Ang dili maayong piniyalan (v. 1-7) 2. Ang mga tawong kalibotanon mas manggialamon pa sa ilang pagpaningkamot sa mga butang materyal kay sa mga katawhan sa Dios sa ilang espirituhanong pagpaningkamot (v.8) 3. Ang Kristohanon maggamit sa materyal nga bahandi alang sa maayo (v.9) 4. Ang Kristohanon magmatinud-anon sa pagkupot sa mga kabtangan: Ug gi-unsa niya kini maoy magdeterminar kon kasaligan ba siya sa mga butang nga walay kataposan (v.10-12) 10
5. Ang Kristohanon dili makaalagad ug duha ka agalon: siya kinahanglan magpili ang Dios ba o ang kadato (13) 1. (Lukas 16:1-7) Ang Sambigay sa Piniyalan nga Dili Masaligan: sa maong sambingay mismo si Ginoong Jesus naghisgot ug upat ka mga butang mahitungod sa dili masaligan nga piniyalan. Lukas 16:1-13 1 "Ug miingon si Hesus sa Iyang mga tinun-an, "Dihay usa ka dato nga may piniyalan ug gisuginlan siya nga ang iyang salapi giusik-usikan lamang sa iyang piniyalan. 2 Busa iyang gitawag ang iyang piniyalan ug giingnan, 'Unsa man kining akong nadungog mahitungod kanimo? Hatagi akog hingpit nga husay sa imong pagdumala sa akong katigayonan kay sukad karon dili kana piniyalan.' 3 Busa miingon sa iyang kaugalingon ang piniyalan, 'Papahawaon na ako sa akong agalon, unsa na may akong buhaton? Wala akoy igong kusog sa pagtrabaho ug bug-at ug maulaw usab ako nga magpakilimos. 4 Ah, mao kini ang akong buhaton aron kon papahawaon na ako sa akong trabaho, may mga higala ako nga magpasaka kanako sa ilang balay.' 5 "Busa iyang gitawag ang tanang mga utangan sa iyang agalon. ang una iyang gipangutana, 'Pila bay utang nimo sa akong agalon?' 6 Usa ka gatos ka taro nga lana,' mitubag ang tawo. 'Ania ang imong bali. Lingkod ug 50 lang ang isulat,' matod sa piniyalan. 7 Ug giingnan niya ang usa, 'Ug ikaw, pila may imong utang?' 'Usa ka libo ka bakid nga trigo,' mitubag ang tawo. 'Ania ang imong bali; 800 lang ang isulat,' miingon ang piniyalan. 8 Ang agalon niining tikasan nga piniyalan midayeg kaniya tungod sa iyang inantigo nga buhat kay ang mga tawo niining kalibutana mas maantigo modumala sa ilang buluhaton kay sa mga tawo nga iya sa kahayag." 9 Ug si Hesus mipadayon sa pag-ingon, "Busa sultihan ko kamo: pagbaton kamog mga higala pinaagi sa mga bahandi niining kalibutana aron inigkahurot na niini, dawaton kamo didto sa walay katapusang puloy-anan. 10 Kinsa kadtong kasaligan sa gagmayng butang, kasaligan usab sa dagko. Ug kinsa kadtong limbungan sa gagmayng mga butang ,limbungan usab sa dagko. 11 Busa kon kamo dili kasaligan sa inyong paggamit sa bahandi niining kalibutana, kinsay mopiyal kaninyo sa tinuod nga bahandi? 12 Ug kon dili kamo kasaligan sa mga butang sa uban, kinsay mohatag kaninyo sa mga butang nga inyo? 13 "Walay tawo nga mahimong ulipon sa duha ka agalon kay iyang dumtan ang usa ug ang usa iyang higugmaon; unongan niya ang usa ug ang usa iyang tamayon. Dili kamo mahimong magpaulipon sa Dios ug sa salapi." 1. Ang kaso batok niini nga piniyalan mao ang pagpangilad uban ang pag-usik-usik sa "katigayonan" sa Ginoo. Niini ang piniyalan maoy enkargado sa katigayonan sa Ginoo. Busa, sayon ra kaayo alang kaniya ang paggamit sa salapi sa iyang kaugalingong katuyoan, bisan unsay iyang gustong buhaton. Ang ponto mao nga ang Dios naghatag siya ug mga "maayong butang": kinabuhi, talento, balay, kabtangan, salapi, katungdanan, kaakuhan, konsensiya, panimalay ug daghan pang nagkalainlaing maayong butang. 11
Ang tawo gikatugyanan apan dunay pagpangilad nga hilabihan gayod ang pag- usik-usik sa gikatugyan kaniya. Mateo 25:14-15 14 "Kay ang paghari sa Dios sama sa usa ka tawo nga molakaw ngadto sa laing dapit. Gitawag niya ang iyang mga sugoon ug gipiyalan niya sila sa iyang katigayonan. 15 "Sumala sa ilang katakos: ang usa gihatagan niyag lima ka puntil nga salapi, ang usa duha ka puntil nga salapi ug ang usa pa gayod usa ka puntil nga salapi. Unya milakaw siya." Roma 12:6-8 6 "Busa angay natong gamiton ang atong nagkalainlaing katakos sumala sa grasya nga gihatag sa Dios kanato. Kon may katakos kita sa pagwali sa mensahe sa Dios, himoon nato kini sumala sa pagtoo nga ania kanato 7 "Kon may katakos kita sa pag-alagad, kinahanglan, mag-alagad kita. Kon sa pagtudlo, magtudlo kita." 8 "Kon may katakos kita sa pagdasig sa uban, buhaton nato kini. ang mohatag, maghatag nga madagayaon gayod; ang mangulo kinahanglan magkugi; ang maghimog buhat sa kalooy kinahanglan magbuhat nga malipayon." 1 Corinto 12:7 7 "Adunay mga butang nga nagpaila nga ang presensya sa Espiritu anaa sa matag-usa ug kini alang sa kaayohan sa tanan. Lukas 19:13 13 "Sa wala pa siya mogikan, gipatawag niya ang iyang napulo ka sulogoon ug gihatagan niya ang tagsatagsa kanila ug usa ka salapi ug giingnan sila, 'Ipatigayon ninyo kini samtang wala ako dinhi.' 1 Corinto 4:2 2 "Ug kinahanglan nga ang usa ka tinugyanan kasaligan sa iyang agalon. 1 Pedro 4:10 10 "Ingon nga maayong piniyalan sa nagkalainlaing mga gasa sa Dios, kinahanglan nga gamiton sa tagsatagsa ang talagsaong gasa nga iyang nadawat (oikonomos) gikan sa Dios alang sa kaayohan sa uban." 2. Ang piniyalan kinahanglan nga magahatag ug husay sa mga gikapiyal kaniya. Adunay duha ka kamatuoran nga mga mahinungdanon kaayo niining bahina. a. Ang Ginoo nakadungog nga ang piniyalan wala ayoha ang iyang "katigayonan." Tan-awa ra gud, ang Ginoo igo pa lamang nakadungog mahitungod sa pagpanikas. Ang kompletong ebedensiya batok sa piniyalan wala pa gayod masayri. Niining bahina ang Ginoo naghatag pa ug kahigayonan nga iyang mapamatud-an nga siya matinud-anon. Kay ang paghatag ug husay wala man kini magpasabot nga siya matangtang na gikan sa pagkapiniyalan sa kabtangan sa Ginoo (langit, Gingharian sa Dios) ang gikinahanglan man lamang sa piniyalan mao nga mapamatud-an niya nga matinud-anon siya. 12
Lukas 16:2 2 "Busa iyang gitawag ang piniyalan ug giingnan, 'Unsa man kining akong nadungog mahitungod kanimo? Hatagi akog hingpit nga husay sa imong pagdumala sa akong katigayonan kay sukad karon dili kana piniyalan." Mao nga kon ang piniyalan dili man matinud-anon sa pag-atiman sa katigayonan sa Ginoo nan matangtang gayod siya: "Karon dili kana [ou gar dunē ] piniyalan" b. Ang katapusang husay mahitabo diha sa kamatayon (Hebreo 9:27). Hebreo 9:27 27 "Ang tanan kinahanglan nga mamatay sa makausa ug tapos niana hukman siya sa Dios. Kon ang piniyalan makaplagan nga dili kasaligan, siya matangtang ug wala nay labot gikan sa kabtangan sa Ginoo (gingharian, langit ug kinabuhing walay katapusan. Ta-awa sa ubos (Deeper Study # 1-Matthew 19:23-24). DEEPER STUDY # 1 Mateo 19:23-24 23 "Unya miingon si Jesus sa iyang mga tinun-an, "Sultihan ko kamo nga malisud kaayo sa usa ka dato ang pagsulod sa Gingharian sa langit." 24 "Usbon ko: mas lisud alang sa usa ka dato ang pagsulod sa Gingharian sa Dios, kay sa usa ka kamelyo paglusot sa lungag sa dagom." (Mateo 19:23-24) Gingharian sa Langit: ang Gingharian sa Langit klaro nga nagpasabot nga mao ra sa Gingharian sa Dios, kinabuhing dayon ug kaluwasan. Kay ang Gingharian sa Langit ug Gingharian sa Dios mahimo ra nga magkabaylobaylo sa pag-ingon ni Jesus, "ang tawong dato maglisud sa pagsulod ngadto sa Gingharian sa Langit" (Mateo 19:23) o "Gingharian sa Dios" (Mateo 19:24). "Kinabuhing Dayon" (Mateo 19:26) ug "Kaluwasan" (Mateo 19:25) kining tanan mao ra gihapon ang ipasabot. Ang Walay Katapusan ug kaluwasan, Gingharian sa Dios ug Gingharian sa Langit mao gayod ang gihisgutan sa Mateo 19:16-30. Ang pagpakabaton sa kinabuhing dayon, pagkaluwas o pagpakasulod ngadto sa Gingharian sa Dios o Langit mao ni ang hilabihan ka lisud alang sa tawong dato kay sa usa ka kamelyo ang pagsulod sa buho sa dagom. Ang Gingharian sa Dios ug Langit nadayag sa upat ka nagkalainlain nga hut-ong sa kasaysayan. 1. Adunay espirituhanon nga gingharian nga ania na:; niining panahuna karon (Mateo 4:17; Mateo 12:28). Mateo 4:17 17 "Sukad niadto si Jesus migsugod sa pagwali nga nag-ingon, "Hinulsoli ang inyong mga sala kay hapit na maghari ang Dios." 13
Mateo 12:28 28 "Dili si Satanas kon dili ang Espiritu sa Dios ang naghatag kanako sa gahom sa pagpagulag mga yawa ug nagpaila kini nga miabot na kaninyo ang paghari sa Dios." a. Ang presente nga gingharian nagpasabot kini sa paghari ug pagdula sa Dios ug kagamhanan diha sa kinabuhi sa mga magtotoo. Efeso 1:18-23 18 "Naghangyo usab ako nga malamdagan unta ang inyong salabotan aron masayod kamo unsa ang paglaom nga alang niini gitawag kamo ug aron masayran ninyo ang kadagaya sa mga panalangin nga gisaad niya sa iyang balaang katawhan." 19 "Giampo ko usab nga masayran ninyo ang kadako sa iyang gahom nga ania kanato nga nagtoo kaniya. Kining gahoma nga ania kanato mao ang, 20 "iyang gigamit sa pagbanhaw ug pagpalingkod kang Kristo sa iyang tuo didto sa langit. 21 Didto naghari si Kristo labaw sa tanang mga hari ug mga anaa sa gahom ug sa mga namunoan ingon man sa mga pangulo. Labaw gayod siya sa tanan dili lamang niining panahuna kondili sa umalabot usab. Gibutang sa Dios ang tanan ubos sa pagmando ni Kristo ug alang sa simbahan gihimo siyang pangulo nga labaw sa tanan. 22 Gibutang sa Dios ang tanan ubos sa pagmando ni Kristo ug alang sa simbahan gihimo siyang pangulo nga labaw sa tanan. 23 Ang simbahan mao ang lawas ni Kristo, ang kahingpitan niya nga mao ang naghingpit sa tanang butang." Filipos 2:5-11 5 "Angay ninyong batonan ang hunahuna nga gibatonan ni Kristo Jesus nga mao kini: 6 Bisan siya Dios, wala siya mamugos nga magpabiling tupong sa Dios. 7 Hinuon, sa iyang kaugalingong kabubot-on, gibiyaan niya kining iyang katungod ug nahimong usa ka ulipon. Natawo siya sama sa kasagarang tawo; 8 Nagpaubos siya ug nagmasinugtanon hangtod sa kamatayon-bisan sa iyang kamatayon sa krus. 9 Tungod niini gituboy siya sa Dios ngadto sa kinatas-ang dapit sa kalangitan ug gihatagan siyag ngalan nga labaw sa tanang ngalan. 10 Busa mangluhod ang tanang binuhat nga atua sa langit, sa ibabaw sa yuta ug sa ilalom sa yuta sa pagpasidungog sa ngalan ni Jesus. 11 Ug ang tanan magsangyaw nga si Jesu-Kristo mao ang Ginoo, alang sa himaya sa Amahan." Colosas 1:13 13 "Kay giluwas kita niya gikan sa gahom sa kangitngit ug gidala ngadto sa gingharian sa iyang hinigugmang Anak." b. Ang presente nga gingharian gitanyag sa kalibutan ug sa mga tawo diha sa pagkatawo ni Jesu-Kristo. c. Ang presente nga gingharian kinahanglan nga pagadawaton sama sa mga bata. Marcos 10:14-15 14 "Sa pagkamatikod ni Jesus niini, nasuko siya ug giingnan niya ang iyang mga tinun-an, "Paaria kanako ang mga bata. Ayaw silag pugngi kay ang Gingharian sa Dios ila sa mga sama niining mga bata" 15 Timan-i ninyo kini: ang dili mudawat sa paghari sa Dios sama sa usa ka bata dili mahisakop niini." 14
d. Ang presente nga gingharian masinati lamang pinaagi sa bag-ong pagkatawo. Juan 3:3 3 "Si Jesus mitubag,"Sultihan ko ikaw: walay makakita sa Gingharian sa Dios gawas kon siya matawo pag-usab." e. Ang presente nga gingharian masulod na ug madawat na karon. Mateo 21:31 31 "Kinsa man sa duha ang mituman sa buot ipabuhat sa amahan?" Sila mitubag, "Ang magulang." Unya si Jesus miingon, "Sultihan ko kamo nga ang mga kobrador sa buhis ug ang mga dautang babaye una pang makadawat sa panalangin sa paghari sa Dios kay kaninyo. Marcos 10:15 15 "Timan-i ninyo kini: ang dili modawat sa paghari sa Dios sama sa usa ka bata dili mahisakop niini." f. Ang presente nga gingharian espirituhanon ug panalangin sa kausaban sa kinabuhi. Roma 14:17 17 "Kay ang Gingharian sa Dios dili pagkaon ug pag-inom, kondili pagkamatarong, pakigdait ug kalipay nga gihatag sa Espiritu Santo. g. Ang presente nga gingharian maoy unang butang nga pangitaon sa mga magtotoo. Mateo 6:33 33 "Apan labaw sa tanan, paharia ninyo ang Dios ug pagkinabuhi kamo uyon sa iyang kabubot-on ug ang ubang mga butang ihatag ra niya kaninyo." 2. Adunay pag-angkon sa gingharian nga nia usab niini nga panahon. Kini nagtudlo sa Kristiano sa matag henerasyon niining modernong pahon karon. Kini naghulagway sa unsa nga pagkasama ang Gingharian sa Langit o ang pag-angkon nga Kristiano ug unsa ang pag-angkon nga Kristiano mahisama tali sa unang pag-anhi ni Kristo ug sa iyang pagbalik. Kining dili pa husto nga panahon maoy ginatawag ug "mga tinago sa gingharian sa langit" (Mateo 13:1-52; Mateo 13:11). Mateo 13:24-25 24 "Unya misugilon si Jesus kanilag laing sambingay: "Ang paghari sa Dios nahisama sa usa ka tawo nga nagpugas ug maayong binhi (maayong mga tawo) didto sa iyang uma." 25 "Usa niana ka gabii, samtang nangatulog ang tanan, usa ka kaaway (dautang mga tawo) ang miadto ug misabod ug liso sa mga sagbot sagol sa trigo ug unya mibiya. 3. Adunay gitawag ug millennial nga gingharian kini umalabot pa. Mao na kini ang paghari gayod ni Kristo o panggoberno ni Kristo nga moabot niini nga kalibutan sulod sa usa ka libo ka mga katuigan. a. Ang millenial nga gingharian mao kini ang gitagna ni Daniel. Daniel 2:44 15
44 "Sa panahon niining mga haria ang Dios magtukod ug usa ka gingharian nga dili gayod malumpag ug ang iyang gahom dili maagaw sa laing katawhan. Dugmokon niya kining mga ginghariana ug kini maoy ilang kataposan ug kining maong gingharian mobarog hangtod sa kahangtoran." Daniel 7:18 18 "Apan ang mga pinili sa Dios maoy manag-iya sa gingharian hangtod gayod sa kahangtoran." Daniel 7:22 22 "Unya miabot siya nga Walay Kataposan ug gipakanaug niya ang hukom dapig sa mga pinili sa Labing Halangdon. Miabot ang adlaw nga nadawat sa katawhan sa Dios ang gingharian." Daniel 7:27 27 "Ug ihatag ngadto sa mga pinili sa Labing Halangdon ang gingharian. Ang gahom sa mga gingharian ubos sa kalangitan mapanag-iya sa mga katawhang pinili sa Dios. Walay pagkatapos ang ilang gingharian ug alagaran sila sa tanang nasod." b. Ang millenial nga gingharian maoy gingharian nga gisaad ngadto kang David. 2 Samuel 7:12 12 "Ug inig kamatay nimo ilubong ka tupad sa imong mga katigulangan ug himoon nako nga hari ang usa sa imong mga anak ug lig-onon ko ang iyang gingharian." 2 Samuel 7:16 16 "Ug palungtaron ko ang imong banay ug gingharian hantod sa hangtod." Salmo 89:3-4 3 "Miingon ka, "Naghimo akog kasabotan uban sa tawo nga akong gipili; si David nga akong sulogoon akong gisaaran." 4 "Himoon kong maghari kanunay ang imong kaliwat ug patunhayon ko ang imong trono hangtod sa kahangtoran." Zacarias 12:8 8 "Niadto unyang adlawa butangan sa Ginoo ug usa ka taming ang mga lumolupyo sa Jerusalem ug mahimong sama ka gamhanan kang David ang labing mahuyang kanila ug ang banay ni David mahimong sama sa Dios, sama sa anghel sa Ginoo nga maoy mangulo kanila." c. Ang millenial nga gingharian maoy gingharian nga gihulagway ni Juan. Pinadayag 20:4-6 4 "Unya nakita ko ang mga trono ug ang mga naglingkod niini nga gihatagan ug gahom sa paghukom. Nakita ko usab ang mga kalag niadtong mga gipamungotan tungod sa pagsangyaw nila sa kamatuoran nga gipadayag ni Jesus ug tungod sa pulong sa Dios. Wala sila mosimba sa mananap o sa iyang larawan. Wala sila magpapatik sa ilang agtang ug kamot sa timaan sa mananap. Nabanhaw sila ug naghari uban kang Kristo sulod sa 1,000 ka tuig. 16
5 "Wala mabanhaw ang ubang mga patay hangtod nga miagi ang 1,000 ka tuig. Mao kini ang unang pagkabanhaw." 6 "Bulahan kaayo ang nahiapil sa unang pagkabanhaw. Wala nay gahom kanila ang ikaduhang kamatayon. Mahimo silang mga pari sa Dios ug ni Kristo ug maghari sila uban kaniya sulod sa 1,000 ka tuig." 4. Adunay hingpit nga gingharian sa bag-ong langit ug yuta sa umalabot nga panahon. a. Ang walay kataposang gingharian mao ang paghari ug pagdumala sa Dios sa tibuok kalibutan ug sa wala nay kataposan. Juan 14:1-3 1 "Ug miingon kanila si Jesus, "Ayaw kamog kaguol. Salig kamo sa Dios ug salig usab kanako. 2 Sa balay sa akong Amahan adunay daghang mga lawak ug moadto ako aron pag-andam ug dapit alang kaninyo. Kon dili pa kini tinuod, dili ko unta kamo sultihan niini. 3 Ug kon atua na ako didto ug makaandam nag dapit alang kaninyo, mobalik ako ug kuhaon ko kamo aron ug bisan asa ako, atua sab kamo. 1 Corinto 15:24 24 "Unya moabot ang kataposan ug buntogon ni Kristo ang tanang pangulo, mga awtoridad ug mga kagamhanan. Unya itugyan niya ang Gingharian ngadto sa Dios nga Amahan. 2 Peter 3:10-13 10 "Apan ang Adlaw sa Ginoo moabot sama sa usa ka kawatan. Nianang Adlawa ang kalangitan mahanaw uban sa kusog nga dinahunog ug ang mga butang mosilaob ug maugdaw ug ang yuta mahanaw uban sa tanang anaa niini. 11 Ug sanglit kining tanan laglagon man niining paagiha, unsa may angay ninyong buhaton? Kinahanglan nga magkinabuhi kamo nga balaan ug ihalad ang inyong kinabuhi ngadto sa Dios. 12 Samtang maghulat kamo sa Adlaw sa Dios ug ang langit mosilaob ug maugdaw ug ang mga butang mangatunaw tungod sa kainit. 13 Apan nagpaabot kita sa gisaad sa Dios nga mao ang bag-ong kalangitan ug bag-ong yuta diin maghari ang katarong." Pinadayag 21:1 1 "Unya nakita ko ang usa ka bag-ong langit ug bag-ong yuta kay nahanaw naman ang unang langit ug ang unang yuta ingon man ang dagat. b. Ang walay kataposang gingharian maoy hingpit nga kahimtang alang sa mga magtotoo sa umaabot nga panahon. 1 Corinto 15:50 50 "Mga igsoon, ang buot kong ipasabot mao nga ang hinimo gikan sa unod ug dugo dili makaambit sa Gingharian sa Dios, ug ang butang nga madunot dili makaangkon sa kinaiya niadtong walay pagkadunot. Pinadayag 21:4-5 17
4 "Pahiran niya ang ilang luha ug wala nay kamatayon o kasubo, paghilak o kasakit kay nahanaw na man ang daang mga butang." 5 "Unya ang naglingkod sa trono miingon. "Gibag-o ko na ang tanang butang. Busa isulat kini kay kining mga pulonga kasaligan ug matuod gayod!" c. Ang walay kataposang gingharian maoy usa ka dapit nga ang mga magtotoo magasulod sa umalabot nga panahon. Mateo 8:11 11 "Hinumdomi kini: daghan ang mangabot gikan sa sidlakan ug sa kasadpan ug makigsalo kang Abraham, kang Isaac ug kang Jacob didto sa Gingharian sa Langit. d. Ang walay katapusang gingharian maoy gasa sa Dios nga igahatag sa umaabot nga panahon. Lukas 12:32 32 "Ayaw kahadlok, gamayng panon! Kay ang inyong Amahan nahimuot sa paghatag kaninyo sa gingharian." Panghunahuna 1. Ang kamatayon maoy magdala kanato palayo gikan sa atong yutan-ong kabtangan. Ug kon ang atong paghunahuna makahatag ug maayo niini nan kita mahatagan ug labing dako nga responsibilidad ug kini maoy dayon na nga responsibilidad alang sa Ginoo. Mateo 18:23 23 "Kay ilalom sa pagmando sa Dios ang kahimtang sama sa usa ka hari nga naghusay sa mga utang sa iyang mga sulugoon." Mateo 21:34 34 "Sa tingpamupo na sa ubas, gipadala niya ang iyang mga ulipon ngadto sa mga saop aron pagkuha sa iyang bahin." Mateo 25:19 19 "Tapos sa dugay nga panahon, mipauli ang agalon niadtong mga suluguon ug nangayog husay kanila." Lukas 19:15 15 "Apan siya nahimo gayong hari ug unya mipauli. Ug gipatawag dayon niya ang iyang mga sulugoon nga gihatagan niyag salapi aron hingsayran niya pila ang ilang ganansya." Roma 14:12 12 "Busa ang tagsatagsa kanato maghatag ug husay sa iyang kaugalingon ngadto sa Dios." Hebreo 9:27 27 "Ang tanan kinahanglan mamatay sa makausa ug tapos niana hukman siya sa Dios." 18
1 Pedro 4:4 4 "Apan karon ang mga walay pagtoo nahibulong nga kamo dili na moduyog kanila sa samang mapatuyangon nga pagkinabuhi ug busa gipakaulawan kamo nila." 3. Ang maong tinugyanan nasayod nga siya nakasala apan dili siya andam nga mag-usab ug mangayo ug kalooy. Dunay duha ka butang ang atong mabantayan dinhi. a. Ang mga pulong nga nag-ingon nga "Unsa may akong buhaton?" Ang maong tinugyanan nasayod nga nakasala siya ug ang agalon andam na nga mopapahawa kaniya. b.Ang maong tinugyanan naghunahuna nga unsay angay niyang buhaton. Siya naghunahuna ug duha ka bulohaton nga iyang buhaton." ⇒ Makakalot man siya sa yuta. apan dili siya andam sa pagbuhat niini, dili gani siya andam nga pagatangtangon ug magaalagad sa ubos nga kahimtang. ⇒ Makahangyo man unta siya. Apan nagpasulabi hinuon ang iyang garbo sa pagbiya sa agalon ug sa paghangyo. Kay maulawan man siya niini. Apan dako ra kaayo ang iyang garbo sa pagpangayo ug pasaylo, garbo ra kaayo nga mabaniug siya nga naghinulsol sa iyang sala. Mao gayod kini ang butang nagpasulabi kaniya, apan bisan pa nga wala kini mahisgosti. Kay ang pagpangayo man lang unta ug pasaylo ang bugtong niyang paglaom. Unta naghunahuna man siya sa tanang butang nga angay niyang buhaton apan ang pagpangayo ug pasaylo wala niya mahunahunai nga angayng buhaton. Panultihon 28:13 13 "Dili ka gayod molampos sa kinabuhi kon tagoan mo ang imong sala." Isugid kini ug paghinulsol ug kaluy-an ka sa Dios." Isaias 29:15 15 "Alaot kadtong nagtago sa ilang plano gikan sa Ginoo, ug gustong magbuhat diha sa kangitngit ug nag-ingon. "Walay makakita kanamo o masayod sa among gibuhat." Isaias 30:1 1 "Nag-ingon ang Ginoo, "Alaot ang mga pangulo sa Juda kay sila misupak kanako. Naglaraw sila ug ilaila ra ug naghimog kasabotan nga supak sa akong kabubut-on, ug sa ingon nagpatungpatong ang ilang sala." 4. Ang maong ulipon naghimo ug hukom nga unsay iyang buhaton: iya na lamang kalimtan ang iyang agalon ug hanyoon unta ang pabor ug mobalik ngadto sa mga tawo. Iyang gibuhat ang iyang gituohan nga maoy iyang mahimo aron siya dawaton sa mga tawo sa panahon nga dili na siya piniyalan. a. Iya na lamang gigiyahan ang mga tawo ngadto sa dili pagkamatinud-anon aron mawagtang o mogamay ang ilang mga utang sa Agalon. Sila gigiyahan ngadto sa pagpanlimbong ug pagtago sa uban nilang bahandi. Tan-awa ra gud, ang Ulipon nahimong responsable (relihiyoso) ug nagpahisalaag sa uban." 19
Panghunahuna 1. Pila man ka mga relihiyosong tawo ang nakapahisalaag sa uban pinaagi sa ilang sayop nga pagpanudlo nga maoy hinungdan nga daghan ang wala magpagamit sa ilang kinabuhi ug mga gasa nga anaa kanila alang unta ngadto sa Dios. b. Kini nga buhat kawat gigan sa Dios, kini pagkawat sa mga bahandi (kinabuhi ug mga gasa) sa uban gikan sa Dios. c. Ang maong ulipon nagpasalaag sa uban aron siya makaganansya, aron makabaton ug katungdanan ug panginabuhi. Ug kini iyang gihimo sa hilabihan gayod nga pagpangilad, usa ka pamaagi nga daw malipay ug ginansyado kaayo ang mga nakautang. Ug unya ang matag-usa nga nakautang magmalipayon sa pagtabang sa diha nga ang maong ulipon magkinahanglan kanila. (Tan-awa sa ubos ang Deeper Study # 2 - Lukas 16:6-7). Malaquias 2:8 8 "Apan kamo nga mga pari mibiya sa kamatuoran. Ang gitudlo ninyo nagtukmod hinuon sa kadaghanan sa pagbuhat ug sayop. Gilapas ninyo ang kasabotan nga akong gibuhat uban kaninyo." Roma 14:13 13 "Busa dili na kita manaway sa usag-usa ug likayan nato ang pagbuhat sa bisan unsa nga makaangin sa atong igsoon sa pagpakasala." DEEPER STUDY # 2 Lukas 16:6-7 6 Usa ka gatos ka taro nga lana, mitubag ang tawo. 'Ania ang imong bali. Lingkod ug 50 lang ang isulat, matod sa piniyalan. 7 Ug giinan niya ang usa, 'Ug ikaw pila may imong utang? Usa ka libo ka bakid nga trigo, mitubag ang tawo. Ania ang imong bali; 800 lang ang isulat, miingon ang piniyalan. (Lukeas 16:6-7) Sukod - Lana - Bahandi: ang sukod sa lana (batous) moabot ngadto sa 8-3/4 ka gallon. Busa, ang balayranan dako gayod 800 ka gallon. Ang sugod sa trigo (korous) moabot 10 ka bushels. Kini usab daghan kaayo nga moabot ngadto sa 1,000 ka bushels. 2. (Lukas 16:8) Paghalad -Kalibutanon-Materyalismo: ang mga kalibutanon labi pang maalamon sa mga materyal nga pagpaningkamot kay sa mga katawhan sa Dios sa ilang mga espituhanong pagpamuhat. Lukas 16:8 8 "Ang agalon niining tikasan nga piniyalan midayeg kaniya tungod sa iyang inantigo nga buhat kay ang mga tawo niining kalibotana mas maantigo modumala sa ilang buluhaton kay sa mga tawo nga iya sa kahayag." Tan-awa adunay duha ka mga ponto dinhi. 1. Si Jesus miingon nga ang tikasan nga piniyalan nagbuhat sa "inantigo" 20
⇒ Kini iyang gibuhat nga naglantaw sa iyang kaugalingon nga kaayohan. Ug niini siya hilabihan gayod ka manggialamon. ⇒ Kini iyang gibuhat nga tinud-anay ug kini alang sa iyang ugma. Si Jesus wala magsugyot nga maayong buhat ang gihimong kahanas apan tinunto sa piniyalan. Apan sa iyang pagtagad sa iyang ugma, sa iyang tinud-anay ug kusog. Ang piniyalan kombensido sa pagpaningkamot nga maangkon niya ang iyang gitinguha ug kana kabahin man sa iyang kinabuhi. Mao lamang nga ang iyang katuyoan mga butang niining kalibutana ug ang kalipayan inay unta si Kristo. 2. Si Jesus miingon nga ang kalibutanon mas manggialamon "sa ilang kaugalingong klasi" kay sa mga magtotoo. Ngano man? Kini tungod kay dako kaayo ang ilang gihalad nga kusog ug hago alang sa ilang kalibutanong kaayohan. Kini nga ponto klaro kaayo. Ang matag tinun-an kinahanglan nga ingon sa pagpaningkamot sa kalibutanon mao usab unta alang sa espirituhanong paningkamot. Kini nga tinun-an dili gayod maapsan sa kalibutanon sa pagbuhat, kusog ug paghalad alang sa materyal nga pagpaningkamot. Panghunahuna 1. Tan-awa unsa ka dako nga buhat, kusog ug paghago ang kalibutanong tawo itandi sa daghang Kristohanon sa ilang pagpaningkamot. Mateo 13:23 23 "Ug ang binhi nga napugas didto sa maayong yuta sama sa tawo nga nakadungog ug nakasabot sa mensahe. Mamunga silag tag 100, ang uban tag 60 ug ang uban tag 30." Lukas 9:23-24 23 "Ug miingon siya sa tanan, "Kon may buot mosunod kanako, kinahanglan nga magdumili siya sa iyang kaugalingon, magpas-an sa iyang krus sa tanang adlaw ug magsunod kanako." 24 "Kay ang buot magluwas sa iyang kinabuhi kawad-an hinuon niini apan ang kawad-an sa iyang kinabuhi tungod kanako magluwas niini." Roma 12:1 1 "Busa, mga igsoon, tungod sa dakong kaluoy nga gipakita sa Dios kanato, hangyoon ko kamo sa pagtugyan sa inyong kaugalingon ngadto sa Dios ingon nga buhing halad, balaan ug makapahimuot kaniya. Mao kini ang matuod nga pagsimba nga angay ninyong ihalad." Panultihon 3:5 5 "Salig sa Ginoo sa bug-os mong kasingkasing. Ayaw gayod pagsalig sa imong kaalam." Panultihon 23:26 26 "Anak, pagmatngon pag-ayo ug himuang panig-ingnan ang akong kinabuhi." 3. (Lukas 16:9) Lukas 16:9 Pagkapiniyalan - Bahandi - Kadato - Materyalismo: ang Kristohanon maggamit sa materyal nga bahandi alang sa kaayohan. 21
Lukas 16:9 9 "Ug si Jesus mipadayon sa pag-ingon, "Busa sultihan ko kamo: pagbaton kamog mga higala pinaagi sa mga bahandi niining kalibotana aron inigkahurot na niini, dawaton kamo didto sa walay kataposang puloy-anan." Ang mga kristohanon wala sultihi nga maghimo ug dato nga mga higala, siya gisultihan nga gamiton ang bahandi alang sa pagtabang sa uban. Kay pinaagi sa pagtabang, ang mga tinun-an makabaton ug mga higala nga maimpluensya alang kang Kristo. Ug sa diha nga ang mga tinun-an mahutdan sa ilang salapi niining kinabuhia, sila makadawat gikan niadtong ilang natabangan." Mateo 6:33 33 "Apan labaw sa tanan, paharia ninyo ang Dios ug pagkinabuhi kamo uyon sa iyang kabubot-on ug ang ubang mga butang ihatag ra niya kaninyo." But seek first His kingdom and His righteousness, and all these things will be added to you." Lukas 18:29-30 29 "Ug si Jesus miingon kanila, "Tinuod kana! Ug sultihan ko kamo niini nga bisan kinsa ang mobiya sa ilang puloy-anan o asawa o mga igsoon o mga ginikanan o mga anak tungod sa Gingharian sa Dios, And He said to them, "Truly I say to you, there is no one who has left house or wife or brothers or parents or children, for the sake of the kingdom of God, 30 Makadawat ug daghan pang mga panalangin niining panahona ug kinabuhing dayon sa umalabot nga panahon." Exodo 23:25 25 "Simbaha ako ninyo nga inyong Dios ug hatagan ko kamog pagkaon ug tubig ug ayohon ko ang tanan ninyong mga sakit." Malaquias 3:10 10 "Dad-a ang tibuok nga ikapulo ngadto sa Templo aron adunay pagkaon didto. Sulayi ako ug makita ninyo nga ablihan ko ang mga bintana sa langit ug ibubo ko kaninyo sa madagayaon gayod ang mga panalangin." Tan-awa ang laing mahinungdanon nga ponto: kon ang kristohanon dili matabangan niining kinabuhia, didto unya sa iyang kamatayon inig abot na niya sa langit hilabihan gayod kaayo ang pag- abiabi kaniya. Kay ang iyang buhat sa kaluoy sa pagtabang sa uban maoy magahatag kaniya sa siguradong pagdawat sa Dios. (Tan-awa sa ubos Notes #1 - Santiago1:9-11 alang sa dugang pang paghisgot.) Mateo 6:20 20 "Pagtigom hinuon ug mga bahandi alang sa inyong kaugalingon didto sa langit diin walay taya ug anay nga makakutkot niini ug walay kawatan nga makakawat niini." Mateo 19:21 21 "Ug miingon si Jesus kaniya, "Kon gusto kang mahingpit, lakaw ug ibaligya ang tanan mong 22
katigayonan. Ihatag ang halin ngadto sa mga kabos ug makabaton kag mga bahandi didto sa langit. Unya balik nganhi ug sunod kanako." Lukas 12:33 33 "Ibaligya ang tanan ninyong katigayonan ug ihatag ang halin ngadto sa mga kabos. Pagsangkap kamog mga puntil nga dili madunot ug tigoma ang inyong mga bahandi didto sa langit. Didto dili gayod kini makunhod kay walay kawatan nga makahilabot niini o anay nga makakutkot." Lukas 14:33 33 "Sa samang pagkaagi, walay bisan kinsa kaninyo nga mahimong akong mga tinun-an gawas kon iyang biyaan ang tanan nga anaa kaniya." 2 Corinto 5:1 1 "Kay nasayod kita nga inigkaguba na niining atong gipuy-an nga payag dinhi sa yuta nga mao ang atong lawas, hatagan kita sa Dios ug puloy-anan didto sa langit. Kini maoy usa ka puloy-anan nga walay kataposan ug siya gayod ang nagbuhat." Filipos 3:8 8 "Dugang pa niana, giisip ko na ang tanan nga walay bili tungod sa kahibalo mahitungod ni Kristo Jesus nga akong Ginoo nga labaw pa kaayo kabililhon. Tungod kaniya gisakikway ko ang tanan ug giisip ko nga basura lamang aron maangkon ko si Kristo." 1 Timoteo 6:19 19 "Niining paagiha makatigom sila ug bahandi nga mahimo nilang lig-on nga sukaranan alang sa umaabot ug maangkonunya nila ang kinabuhing matuod." 2 Pedro 1:10-11 10 "Busa, mga igsoon, paningkamoti nga kapamatud-an ninyo ang inyong pagkatinawag ug pagkapinili sa Dios. Kon buhaton ninyo kini, dili gayod kamo mapukan, 11 Ug niining paagiha hatagan kamo sa hingpit nga katungod sa pagsulod sa walay kataposang Gingharian sa atong Ginoo ug manluluwas nga si Jesu- Kristo." Pinadayag 3:18 18 "Busa tambagan ko ikaw sa pagpalit gikan kanako ug bulawan nga gilunsay pinaagi sa kalayo aron ka madato. Pagpalit usab ug bisting puti nga isul-ob mo aron katabonan ang imong makauulawng pagkahubo. Pagpalit usab ug tambal nga idihog sa imong mata aron ka makakita." NOTES # 1 Santiago 1:9-11 9 "Ang kabos nga igsoon angay maglipay kay pauswagon sa Dios, 10 Ug ang dato nga igsoon kinahanglan nga magpaubos kay siya mahanaw lamang sama sa bulak sa balili. 23
11 Ang adlaw mosubang uban sa naglagiting nga kainit nga makapalaya sa balili ug ang bulak niini malarag ug mahanaw ang iyang katahom. Sama niini ang dato; takulahaw lang nga mamatay siya samtang nagkapuliki sa iyang patigayon." (Santiago 1:9-11) Pagsulay - Kinabuhi, Kahimtang: Una, unsaon man sa usa ka magtotoo nga mabuntog niya ang mga pagsulay ug tentasyon sa kinabuhi? Ikaduha, kinahanglan nga siya magakalipay sa iyang kahimtang sa kinabuhi. Dili kini magsapayan dato ba siya o kabos, maayo ba siya ug lawas o masakiton, siya angay nga magmalipayon diha sa Ginoo. 1. Una, ang magtotoo nga ubos ang kahimtang magakalipay diha sa Ginoo. Kini wala magpasabot nga malipay siya kay kabos siya, masakiton o bakol. Nagpasabot kini magkalipay diha kang Kristo bisan taliwala sa mga pagsulay bisan unsa kalisud. Kay si Kristo nahigugma sa mga mapainubsanon ug nagsaad siya nagluwas kaniya ug nagsaad nga siya pagabayawon ingon nga hari ug prinsipe sa walay kataposan. Busa, ang magtotoo nga ubos ang kahimtang magbaton ug espiritu nga sama ka kusgan sa usa ka hari ug prinsipe. Siya ang labing kosgan ug espiritu karon samtang nia siya sa kalibutan bisan pa daghang mga kawad-on o balatian. Si Jesu- Kristo maoy nagabayaw kaniya aron mobarog sa wala nay kataposan. Mao nga maggawi sama sa usa ka hari o prinsipe. Ang tanan alang sa pagpamatuod kang Kristo ug sa iyang gahom sa pag-usab sa mga kinabuhi. (Tan-awa sa ubos Notes # 2, Rewards - • Luke 16:10-12.) Lukas 19:17 17 "Ug miingon ang tawong halangdon, 'Maayo buotan ka nga sulogoon! Kay kasaligan ka man sa gagmayng mga butang, piyalan ko ikaw sa napulo ka siyudad." Lukas 22:28 28 "Miunong kamo kanako sa tanang mga pagsulay nga akong naagian." 1 Corinto 6:2-3 2 "Wala ba kamo masayod nga ang balaang katawhan sa Dios maoy maghukom sa kalibotan? Ug kon kamo maoy maghukom sa kalibotan, dili ba kamo makahusay sa mga ginagmayng panagsumpaki? 3 Wala ba kamo masayod nga kitay maghukom sa mga anghel? Unsa pa kaha sa mga butang niining kinabuhia? 2 Timoteo 2:12 12 "Kon molahutay kita, maghari usab kita uban kaniya. Kon ilimod ta siya, ilimod usab kita niya." Pinadayag 1:5-6 5 "Ug gikan kang Jesu-Kristo, ang kasaligang saksi, ang unang gibanhaw nga mao usab ang nagmando sa mga hari sa kalibotan. Gihigugma kita niya ug pinaagi iyang dugo giluwas kita niya sa atong mga sala. Pinadayag 3:21 21 "Ang modaug patuparon ko paglingkod sa akong trono ingon nga gipalingkod ako tupad sa akong Amahan diha sa iyang trono tungod kay midaog man ako." 24
Salmo 91:14 14 "Ang Dios nag-ingon, Luwason ko kadtong nahigugma kanako, ug panalipdan ko kadtong miila sa akong ngalan. Daniel 12:3 3 "Ang mga maalamon mosidlak sama sa kahayag sa kalangitan ug kadtong nakakabig ug daghan ngadto sa pagkamatarong modan-ag hangtod sa hangtod sama sa mga bituon." Panghunahuna 1. Kini dili kanunay sa kahimtang sa mga gagmay niining kalibotana. Kay sa kanunay ang kabos ug dili himsog . nga tungod sa mga serkomstansiya laay, walay pagbati, o makaguba sa espiritu sa kalipay sa kinabuhi. . nga mahimong pait batok niadtong adunay daghan ug magapangita nga makaambit unta sa unsay naa kanila. . nga magmugna ug pagbati nga ubos lamang ug dili paigo ang iya, mao nga dunay kinaiya nga molikay na lang. Kini siya nga kinaiya sayop ug makaguba sa duha, ang tawong naa sa ubos nga kahimtang ug sa matag-usa nga nalambigit apil na niini ang membro sa pamilya, mga higala ug katilingban ug ang kalibotan sa kinatibok-an Ang matag-usa ka tawo nga ubos ang kahimtang niining nawong sa yuta kinahanglan nga makigbisog ug makigbisog ug dili gyod moundang sa pakigbisog aron mouswag ang iyang kahimtang sa kinabuhi ngadto na sa ponto nga makatabang na usab siya sa uban. Mao kini ang tataw kaayo nga pagpanudlo sa kasulatan (Ephesians 4:28). Efeso 4:28 28 "Ang kawatan kinahanglan dili na mangawat kondili magtrabaho na, manginabuhi sa matarong nga paagi aron makatabang usab sa mga kabos." Dili gayod tugotan sa tawo nga ang mga serkomstansiya bisan ug kini makuyaw nga makaguba sa iyang kalipay o makahimo kaniyang pait ug ubos nga kahimtang o bin ba kaha makapahilayo kaniya. Ang matag-usa ka binuhat wala magsapayan unsa siya ka ubos, kinahanglan nga motampo siya sa pagtagbo sa panginahanglan sa katilingban ug sa kalibotan. Kini siya tinuod labi na gayod sa hut-ong sa mga magtotoo. Ang magtotoo dili gayod makalimot sa Dios ug sa iyang mahimayaong kaluwasan ug sa pagbayaw tungod kay siya ang nagapabarog kanila. Ang pagkalipay sa bisan unsa nga kahimtang nga magaatubang sa tanang hagit sa pagsulay sa kinabuhi aron mabuntog kini. Kini siya dili gayod motugot nga malupig apan hinuon magmugna ug kusganon nga espiritu. Kusganon nga espiritu uban ang kaalam sa Dios makahimo kaniya nga madaugon sa bisan unsa nga pagsulay nga gibuno batok kaniya. 2. Ikaduha, ang magtotoo dato o taas nga kahimtang sa kinabuhi magakalipay nga siya gipaubos sa Dios. Unsa may buot ipasabot niini? a. Una, ang dato o taas nga kahimtang gidawat sa Dios dili tungod sa iyang pagkasiya o unsay naa kaniya. Kay ang iyang kadato wala gayod kini bili sa Dios. Bisan siya pa ang hari ug maoy tag-iya sa tibuok kalibotan, kini wala gayoy bili atubangan sa Dios. Kay aduna ba diay bili nga ikatandi bisan pa sa tibuok kalibotan. Ang dato ug kabos, ang tanan moatubang sa Dios nga mga hubo ug walay nahot. 25
Moatubang ang tanan sa Dios nga sama sa usa ka bata kabos ug wala gayoy butang nga maoy hinungdan nga dawaton siya. Mao nga ang dato ug sila nga naa sa taas nga kahimtang magakalipay tungod kay gidawat sila sa Dios dili tungod sa bisan unsa pa. b. Ikaduha, ang dato o naa sa taas nga kahimtang magagamit sa tanang naa kanila bisan pa ang ilang inpluensiya sa pagtabang niadtong nanginahanglan: sa mga gigutom, nagkalisod, nagmasakiton, walay panimalay, makasasala, talimatyon ug sila nga nagakawala sa kalibotan. Kini ang labing tinuod nga wala mahatagi ug igo nga pagtagad, gikalimtan na lang, wala mapasabot ug gani dunay mga higayon nga gibalibaran. Apan bisan pa niana, kinahanglan nga ang Kasulatan maoy makita nga tinuod ug ang tawo maoy namakak kay lagi ang Kasulatan mao may nagtudlo nga dayag kaayong tinuod. Ang dato o naa sa taas nga kahimtang kinahanglan nga magkinabuhi ug magsakripisyo sa pagtagbo sa panginahanglan niining atong katilingban dato man o kabos. Wala kini mag-ingon nga dunay panagbahinbahin sa mga tawo. Negosyante man siya o pangulo- dako man ang panginahanglan kinahanglan patas ang tanan kay ang kasagaran kanila dili komitado diha kang Kristo. Dili man sila maghimo ug negosyo o magtahud sa usa ka pangulo nga maoy magpugong. Apan sa diha nga ang tawo ilabi na gayod ang magtotoo maoy magtagbo sa iyang panginahanglan kay mao kini ang iyang mahimo. Dili siya maningkamot sa pagtigom nga labaw pa sa iyang pamilya. Maningkamot lamang siya sa pagtagbo sa panginahanglan labi na gayod sa pagpalapad sa ebanghelyo, sa pagkaon, sa tubig, sa tambal, sa edukasyon, sa bisti, ug sa balay. Tan-awa ug unsay giingon niini nga bahin sa Kasulatan: ang dato o sila nga naa sa taas nga kahimtang kinahanglan nga mahinumdom niini nga dako nga panginahanglan. Santiago 1:10-11 10 "Ug ang dato nga igsoon kinahanglan nga magpaubos kay siya mahanaw lamang sama sa bulak sa balili." 11 Ang adlaw mosubang uban sa naglagiting nga kainit nga makapalaya sa balili ug ang bulak niini malarag ug mahanaw ang iyang katahom. Sama niini ang dato; takulahaw lang nga mamataysiya samtang nagkapuliki sa iyang mga patigayon. Santiago 4:14 14 "Wala kamo masayod kon unsay mahitabo kaninyo ugma! Sama kamo sa gabon nga makita sa makadiyot ug unya mahanaw. 1 Pedro 1:24 24 "KAY NAG-INGON ANG KASULATAN, "ANG TANANG MGA TAWO SAMA SA SAGBOT, UG ANG TANAN NILANG KATAHOM SAMA SA BULAK NIINI. ANG SAGBOT MAMATAY UG MALARAG ANG BULAK NIINI." Isaias 40:6-7 6 "May usa ka tingog nga nag-ingon, "Isangyaw!" Ug miingon ako, "Unsa may akong isangyaw?" "Isangyaw nga ang tawo sama lamang sa sagbot ug sama lamang sa bulak ang iyang katahom." 7 "Malaya ang sagbot ug malarag ang bulak sa dihang padad-an kini sa Dios ug hangin; wala gayoy kalainan sa sagbot ang tawo." 26
Isaias 51:12 12 "Ang Ginoo miingon, "Ako mao ang naghatag kaninyog kaisog, busa ayaw kamo kahadlok sa tawo nga mamatay ra sama sa mga sagbot." Job 7:6 6 "Tulin kaayong nanglabay ang akong mga adlaw, mga adlaw nga walay paglaom." Job 9:25 25 "Tulin nga nanglabay ang akong mga adlaw, kay wala sila makakita ug kalipay." Salmo 39:5 5 "Pagkamubo sa kinabuhi nga gihatag mo kanako! Pipila lamang ka dangaw ang gitas-on niini, ug balig wala lamang ang akong kinabuhi sa imong atubangan. Ang tawo sama lamang sa gininhawa! Salmo 49:12 12 "Ang pagkainila sa tawo dili gayod makapugong sa iyang kamatayon. Mamatay gayod siya sama sa mananap." Salmo 78:39 39 "Gihinumdoman niya nga sila tawo lamang ug sama sa hangin mohuros ug mahanaw." Salmo 103:14-16 14 "Nasayod siya diin kita gikan; nahibalo siya nga gikan kita sa abog. 15 Ang kinabuhi sa tawo sama sa balili; motubo siya ug molipang ingon sa ihalas nga bulak. 16 Unya huypon kini sa hangin ug ipadpad ug unya mahanaw sa dayon." Salmo 64:6 6 "Naglaraw silag dautan ug nag-ingon,"Wala gayoy makadiskubre kanato kay maayo ang atong pagkaplano niini." Dili gayod matukib ang hunahuna ug kasingkasing sa tawo!" 4. ( Luke 16:10-12 ) Mga ganti: ang Kristohanon kinahanglan matinud-anon sa pagdumala sa iyang bahandi kay ang iyang pagkamatinud-anon mao may magdeterminar ug unsay ikasalig kaniya sa dayon. Lukas 16:10-12 10 "Kinsa kadtong kasaligan sa gagmayng butang, kasalian usab sa dagko. Ug kinsa kadtong limbongan sa gagmayng mga butang, limbongan usab sa dagko." 11 Busa kon kamo dili kasaligan sa inyong paggamit sa bahandi niining kalibutana, kinsay mopiyal kaninyo sa tinuod nga bahandi? 12 Ug kon dili kamo kasaligan sa mga butang sa uban, kinsay mohatag kaninyo sa mga butang nga inyo?" 1. Ang salapi ug mga kabtangan maoy labing gamayng butang nga gikasalig ngadto sa tawo (Lukas 16:10). Kini dili ikatandi sa walay kataposang kaluwasan ug gugma, kalipay, kalinaw, ug ang hingpit nga kasigurohan ug pasalig sa kinabuhing dayon. Kining tanan dili gayod ikatandi sa presensiya ug panag-uban, ang gahom ug pagdumala sa Balaang Espiritu. Dili ikatandi sa naangkon nga Pulong sa 27
Dios ug sa iyang mga saad. Dili ikatandi sa kaugalingong pagkasayod ug ang pagkamanununod sa Dios ug kang Kristo. 2. Ang dili pagkamatinud-anon sa paggamit sa salapi ug kabtangan maoy makatangtang sa usa ka tawo gigan sa tinuod ug langitnong kadato. Tingali ang tawo maghunahuna nga naa kaniya ang tanang gahom sa paggamit sa panalangin bisan unsay iyang gustohon nga buhaton, apan wala kini kaniya. Kay ang tinuod mao: nga ang iyang kinabuhi ug bahandi iya man sa Dios. Gikasaligan lamang siya sa kinabuhi ug bahandi samtang nia siya sa kalibotan. Dili siya makadala niini gawas sa kalibotan sa diha nga mamatay na siya. Ang tanan dinhi ra ug gikasalig ra kini kaniya ug kon dili maayo ang iyang pagdumala niini, nagpakita lamang kini nga dili usab siya unya responsable ug angayan nga saligan sa bag-ong langit ug yuta. NOTES # 2 Lukas 16:10-12 10 "Kinsa kadtong kasaligan sa gagmayng butang, kasalian usab sa dagko. Ug kinsa kadtong limbongan sa gagmayng mga butang, limbongan usab sa dagko." 11 Busa kon kamo dili kasaligan sa inyong paggamit sa bahandi niining kalibutana, kinsay mopiyal kaninyo sa tinuod nga bahandi? 12 Ug kon dili kamo kasaligan sa mga butang sa uban, kinsay mohatag kaninyo sa mga butang nga inyo?" Ang Kasulatan nag-ingon nga ang tinuod nga mga langitnong kadato ug ganti lapaw kini sa tanang pagpanabot: Ang mga ganti naghisgot kini uban ang atong kinaiyahan o kahimtang: ⇒ Ingon nga gisagop sa Dios nga anak (Galatians 4:4-7; 1 John 3:1). ⇒ Ingon nga nahimong dili salawayon ug dili makadaot (Phil. 2:15). ⇒ Ingon nga gikatugyanan sa kinabuhing dayon (John 3:16; 1 Tim. 6:19). ⇒ Ingon nga gikahatagan ug malahutayon nga kinasuloran (Hebrews 10:34). ⇒ Ingon nga gikahatagan mahimayaong lawas (Phil. 3:11, 21; 1 Cor. 15:42-44). ⇒ Ingon nga gikahatagan sa walay kataposang himaya, kadungganan ug kalinaw (Romans 2:10). ⇒ Ingon nga gikahatagan ug walay kataposang pahulay ug kalinaw (Hebrews 4:9; Rev. 14:13). ⇒ Ingon nga gikahatagan ug walay kataposang pahulay ug kalinaw (Hebrews 4:9; Rev. 14:13). ⇒ Ingon nga gikahatagan sa panalangin sa Dios (Proverbs 10:22). ⇒ Ingon nga gikahatagan sa kahibalo ni Kristo Jesus (Phil. 3:8). ⇒ Ingon gikahatagan malungtaron nga kadato ug katarong (Proverbs 8:18). ⇒ Ingon nga gihimong pagkapari (Rev. 20:6). ⇒ Ingon nga gikahatagan sa korona nga dili madaot (1 Cor. 9:25). ⇒ Ingon nga gikahatagan sa korona sa pagkamatarong (2 Tim. 4:8). ⇒ Ingon nga gikahatagan sa korona sa kinabuhi (James 1: ⇒ Ingon nga gihatagan ug korona sa himaya (1 Peter 5:4). 28
Mga ganti nga naghisgot uban ang buhat o katungdanan sa pagdumala: ⇒ Ingon nga gibayaw nga binuhat (Rev. 7:9-12). ⇒ Ingon nga hinimong pangulo labaw sat tanan (Matthew 25:23). ⇒ Ingon nga gihatagan ug gingharian sa Dios (James 2:5; Matthew 25:34). ⇒ Ingon nga gihatagan ug katungdanan o pagbulot-an ug kagahom (Luke 12:42-44; Luke 22:28- 29; 1 Cor. 6:2-3). ⇒ Ingon nga gihatagan ug dayong kagahom ug kalipay (Matthew 25:21, 23). ⇒ Ingon nga gihatagan ug pagbulot-an ug kagahom ibabaw sa daghang siyudad (Luke 19:17, 19). ⇒ Ingon nga gihatagan ug mga trono ug kahigayonan nga maghari sa walay kataposan (Rev. 20:4; Rev. 22:5). ⇒ Ingon nga gihatagan ug kahigayonan nga libot sa trono sa Dios. (Rev. 7:9-13; Rev. 20:4). ⇒ Ingon nga gihimong mga pari (Rev. 20:6). ⇒ Ingon nga gihimong mga hari (Rev. 1:5; Rev. 5:10). Mga ganti nga naghisgot uban ang atong mga panulondon o bahandi: ⇒ Ingon nga gihimong manununod sa Dios (Romans 8:16-17; Titus 3:7). ⇒ Ingon nga gihatagan sa dili madunot nga panulondon (1 Peter 1:3-4). ⇒ Ingon nga gihatagan sa mga panalangin sa Ginoo (Proverbs 10:22). ⇒ Ingon nga gihatagan sa mga molungtad nga kadato ug pagkamatarong (Proverbs 8:18). ⇒ Ingon nga gihatagan sa dili masusi nga kadato (Ephes. 3:8). ⇒ Ingon nga gihatagan ug mga bahandi sa langit (Matthew 19:21; Luke 12:33). ⇒ Ingon nga gihatagan sa mga molungtad nga kadato ug pagkamatarong (Proverbs 8:18). ⇒ Ingon nga gihatagan sa dili masusi nga kadato (Ephes. 3:8). 3. Ang dili pagkamatinud-anon maoy makatangtang sa usa ka tawo gigan sa tanan unta niyang madawat. Ang laing tawo sa bersekulo 12 naghisgot mahitungod sa Dios. Lukas 16:12 12 "Ug kon dili kamo kasaligan sa mga butang sa uban (Dios), kinsay mohatag kaninyo sa mga butang nga inyo? Ang atong kinabuhi ug kabtangan iya man. Kon dili kita matinud-anon sa paggamit kanila, unsaon man nato pagdahom nga kita bugtian? Tan-awa dili gayod maangkon sa tawo ang tanan kon mapakyas siya sa pagsunod sa Dios ug sa paghatag ngadto sa uban ug unsay alang kanila. (cp Mateo 19:29; Marcos 10:29-30; Lukas 18:30). Mateo 19:29 29 "Ug ang tanan nga mibiya sa ilang balay, mga igsoon, amahan, inahan, mga anak o mga uma tungod kanako makadawat ug labaw sa usa ka gatos ka pilo ug hatagan pa gayod siyag kinabuhing dayon." Marcos 10:29-30 29 "Miingon si Jesus kanila, "Sultihan ko kamo nga ang mobiya sa iyang panimaly o mga igsoon, o inahan, o amahan, o mga anak, o mga uma tungod kanako ug tungod sa Maayong Balita, 29
30 Makadawat ug labi pang daghan niining kinabuhia. Makadawat siyag ginatos ka mga balay, mga igsoon, mga inahan, mga anak, ug mga uma bisan tuod ug lutoson siya. Ug sa umaabot nga panahon makadawat siya sa kinabuhing dayon." Lukas 18:30 30 "Makadawat ug daghan pang mga panalangin niining panahona ug kinabuhing dayon sa umalabot nga panahon." Mateo 25:27-29 27 "Ngano nga wala mo man ideposito sa bangko ang akong salapi aron mahibalik kini nga kanako nga may tubo na? 28 'Ug miingon ang agalon ngadto sa laing sulugoon, Kuhaa kaniya ang salapi ug ihatag ngadto sa sulugoon nga may napulo ka puntil nga salapi." 29 'Kay ang naay iya hatagan pag dugang ug makabaton siyag labaw pa sa iyang gikinahanglan. Apan ang wala gayoy iya, bisan pa gani ang diyutay nga iyaha kuhaon pa gikan kaniya." Marcos 8:36 36 "Unsa may makuha sa usa ka tawo kon maangkon niya ang tibuok kalibotan apan kawad-an siya sa iyang kinabuhi? Wala gayod! 1 Corinto 3:13-15 13 "Ug ang kalidad sa binuhatan sa tagsatagsa makita unya sa adlaw nga kini ibutyag ni Kristo pinaagi sa kalayo. Sulayan kini diha sa kalayo ug sutaon ang iyang matuod nga kalidad." 14 Kon ang gitukod sa tawo diha sa patukoranan dili masunog, makadawat siyag ganti." 15 Apan kon masunog kini, mahanaw kini gikan kaniya apan maluwas siya sama ra nga nakalatas siya sa kalayo." Jeremias 5:25 25 "Apan ang inyong kadaotan ug pagkamakasasala nakapahilayo niining kaayohan gikan kaninyo." 5. (Lukas 16:13) Hukom - Espirituhanong Pakigbisog: ang Kristohanon dili makaalagad ug duha ka agalon: kinahanglan nga magpili siya ang Dios ba o ang bahandi. Lukas 16:13 13 "Walay tawo nga mahimong ulipon sa duha ka agalon kay iyang dumtan ang usa ug ang usa iyang higugmaon; unongan niya ang usa ug ang usa iyang tamayon. Dili kamo mahimong magpaulipon sa Dios ug sa salapi." Tan-awa ang tulo ka mahinungdanon nga mga ponto. 1. Adunay duha ka agalon sa kinabuhi, ang Dios o ang mga butang ug kadato dinhi sa kalibotan. 2. Ang tawo mag-alagad usa sa duha ka agalon. Itugyan niya ang iyang kaugalingon usa niini kanila.. Iyang itutok ang iyang kaugalingon sa butang ug kadato o ngadto sa Dios. Iyang ikiling ang iyang kaugalingon ngadto sa mga butang ug bahandi niining kalibotan o ngadto sa Dios. 30
Iyang hunahunaon una ang mga butang sa kalibotan o ang Dios. • Iyang ihatag ang iyang panahon, kusog ug paghago sa mga butang sa kalibotan o sa Dios • Iyang tugotan ang iyang kalibotanong paningkamot nga maoy magkontrolar kang Kristo o si Kristo maoy magkontrolar sa iyang paningkamot. 3. Ang tawo dunay bangi batok sa Dios o bangi batok sa mga butang ug kadato niining kalibotana. Walay makaalagad sa duha Dios o bahandi. ⇒ Iyang higugmaon ang usa ug dumtan ang usa. ⇒ Iyang unongan ang usa ug tamayon ang usa. Mateo 4:10 10 "Mitubag si Jesus, "Pahawa, Satanas! Ang Kasulatan nag-ingon, SIMBAHA ANG GINOO NGA IMONG DIOS UG SIYA LAMANG ANG ALAGARI!" Marcos 10:21 21 "Mitutok si Jesus kaniya uban ang gugma ug namulong, "Usa ra ka butang ang kinahanglan nimong buhaton. Lakaw ug ibaligya ang tanan mong katigayonan ug ihatag ang halin ngadto sa mga kabos ug maangkon mo ang mga bahandi sa langit. Unya balik nganhi ug sunod kanako." 1 Corinto 10:21 21 "Dili mahimong moinom kamo gikan sa kupa sa Ginoo ug sa kupa usab sa mga yawa. Dili mahimong mokaon kamo diha sa kan-anan sa Ginoo ug sa kan-anan sa mga yawa. Santiago 1:18 18 "Sa iyang pagbuot gihimo kita niyang mga anak pinaagi sa pulong sa kamatuoran aron sa tanan niyang binuhat mahisama kita sa unang mga bunga." Santiago 4:8 8 "Duol kamo sa Dios ug moduol siya kaninyo. Paghinulsol kamo, mga makasasala! Hinloi ang inyong kasingkasing, mga tigpakaaron-ingnon!" Deuteronomio 30:15 15 "Karong adlawa pagpili kamo niini: kinabuhi ba kauswagan o kamatayon ba o katalagman? Josue 24:15 15 "Kon dili kamo andam sa pag-alagad kaniya pagpili karong adlawa kon kinsay alagaran ninyo, ang mga diosdios ba nga gialagaran sa inyong mga katigulangan didto sa Mesopotamia o ang mga diosdios ba sa mga Amorihanon dinhi sa yuta nga gipuy-an ninyo karon. Apan alang kanako ug sa akong pamilya, mag-alagad kami sa Ginoo." 1 Hari 18:21 21 "Ug si Elias miduol sa tanang katawhan ug miingon, "Nganong dili man kamo makahukom? Kon si Yaweh mao ang Dios, simbaha siya!" Apan kon si Baal maoy Dios, siyay simbaha!" Apan ang katawhan wala gayod motubag kaniya." 31