Yunit 2 Mga Sensilyong Pilipinhon Pagpalab-as: Kini ang mga nagkalain-lain nga mga sensilyong Pilipinhon ug ang ilang bili. Sensilyo Bili sa pulong Ngalan sa simbolo 5 sentabo 5 sentabos 5 c 10 sentabo 10 sentabos 10 c 25 sentabo 25 sentabos 25 c 1 peso 1 pesos P 1.00 5 peso 5 pesos P 5.00 10 peso 10 pesos P 10.00 119
Buluhatong Papel 1: Isulti ang letra sa luyong nawong sa matag sensilyo nga tukma o haom sa atubangan nga nawong. Atubangan nga nawong Luyo nga nawong 1. a. 2. b. 3. c. 4. d. 5. e. 6. f. 120
Buluhatong Papel 2: Isulat sa papel ang hustong bili sa matag sensilyo. 1. 10 c 10.00 P .00 2. 10 c P 1.00 3. 5 c P 5.00 4. 5 c P 5.00 5. 25 c P 5.00 6. 10 c P 10.00 121
Buluhatong Papel 3: Isulat sa papel ang hustong bili sa sensilyo. 1. 2. 3. 4. 5. 122
Buluhaton sa Balay: Buot ihatag ni Kim ang husto nga bili sa matagbutang. Isulat sa inyong papel ang sensilyo nga kinahanglan niyang gamiton. P 10 10 c P 5 P 1 25 1. 2. 3. 4. 5. 123 c
Kwarta de Papel Pagpalab-as: Aniay mga kwarta de papel sa Pilipinas. Gitawag usab kini og peso bills. Kini ang simbolo sa pagpakita sa husto nga bili sa kwarta, P. Kwarta de Papel Kon ihisgot Kon isulat nato nato 1. Baynte pesos P 20.00 2. Singkwenta pesos P 50.00 3. Usa ka gatos ka P 100.00 pesos 124
Buluhatong Papel 1: Isulat ang letra hustong bili sa kwarta de papel sa matag blangko. Buhata kini sa inyong papel. Pagpili niini. P P a. 50.00 b. 100.00 c. 20.00 P 1. 2. 3. 125
Buluhatong Papel 2: Isulat sa papel ang hustong bili sa matag kwarta de papel. 1. P 50.00 P 20.00 P 100.00 2. P P P 50 .00 100.00 20.00 3. P 20.00 P P 100.00 50.00 126
Buluhatong Papel 3: Nikuyog si Carlo sa iyang Mama aron mangompra. Ipalit sa inyong notebook ang hustong kantidad (use playmoney) sa matag butang. 1. P 20.00 2. 100.00 P 3. P 50. 00 127
Buluhaton sa Balay: Isumpay ang hustong kwarta de papel aron makapalit og butang. Buhata kini sa inyong notebook gamit ang play money. 1. a. P 100.00 2. b. P 20.00 3. c. P 50.00 128
Mga Numerong Makapilahon 1st, 2nd, 3rd up to 10th Pagpalab-as: Adunay program ang Unang Ang-Ang seksyon mabini nga klase. Napulo ka mga bata ang magsul- ob sa ilang paboritong mga bisti. Magtagsa-tagsa sila og tindog sa atubangan. Mary 1st Ika-una Marlon 2nd ikaduha Josie 3rd ikatulo Jose 4th Ika-upat Bea 5th ikalima Jun 6th ika- unom Jona 7th ikapito Nely 8th ikawalo Pat 9th Jane 10th ikasiyam ikanapulo Ang mga numero 1st, 2nd, 3rd, 4th, 5th, 6th, 7th, 8th, 9th and 10th gitawag og mga numerong makapilahon. Kini nagapakita sa sunod-sunod nga paghan-ay sa mga butang o tawo nga gipahaluna. 129
Buluhatong Papel 1: Tan-awa ang simbolo sa mga numerong makapilahon sa column A.Bulunga ang hustong pulong ngadto sa column B. Isulat sa papel. Column A Column B Ika-1 ikasiyam Ika-2 ika-upat Ika-3 ikaduha Ika-4 ikalima Ika-5 ika-unom Ika-6 ikawalo Ika-7 ikanapulo Ika-8 Ika-una/primero Ika-9 ikatulo Ika-10 ikapito 130
Buluhatong Papel 2: Pagbansaybansay sa pagsulat og numerong makapilahon (ordinal). Kaduhaa pagsulat ang matag numero. Buhata kini sa inyong notebook. Ika-1 Ika-2 Ika-3 Ika-4 Ika-5 131
Ika
6 Ika
7 Ika
8 Ika
9 Ika
10 132
Buluhatong Papel 3: Tan-awa ang mga butang. Unya, tubaga ang mga pangutana pinaagi sa pagsulat sa simbolo sa numerong makapilahon. Isulat ang inyong tubag sa papel. 1. Haing lut-ora nahimutang ang sepelyo? 10th 2. Haing lut-ora nahimutang ang tasa? 9th 3. Haing lut-ora nahimutang ang martilyo? 8th 4. Haing lut-ora nahimutang ang panyo? 7th 5. Haing lut-ora nahimutang ang gunting? 6th 6. Haing lut-ora nahimutang ang lapis? 5th 7. Haing lut-ora nahimutang ang sudlay? 4th 8. Haing lut-ora nahimutang ang kutsara? 3rd 9. Haing lut-ora nahimutang ang ballpen? 2nd 10. Haing lut-ora nahimutang ang cellphone? 1st 133
Buluhaton sa Balay: Kaduhaa pagsulat ang matag pulong. Buhata kini sa inyong notebook. Ika-una ikaduha ikatulo Ika-upat ikalima 134
ika
unom ikapito
ikawalo ikasiyam
ikanapulo 135
Pag-ila sa Han-ay sa mga Butang Pagpalab-as: Nangadto sa zoo si Jason ug ang iyang pamilya. Nakit-an niya ang daghang klase sa mananap ug hayop didto. Iro ang ika-una (1st) nga hayop gikan sa wala. Kabayo ang ikaduha (2nd) nga hayop gikan sa wala. Elepante ang ikatulo (3rd) nga hayop gikan sa wala. Himongaan ang ika-upat (4th) nga hayop gikan sa wala. Leyon ang ikalima (5th) nga hayop gikan sa wala. Unggoy ang ika-unom (6th) nga hayop gikan sa wala. Zebra ang ikapito (7th) nga hayop gikan sa wala. Tigre ang ikawalo (8th) nga hayop gikan sa wala. Kalabaw ang ikasiyam (9th) nga hayop gikan sa wala. Baboy ang ikanapulo (10th) nga hayop gikan sa wala. 136
Buluhatong Papel 1: Isulat sa papel ang husto nimong tubag sa pangutana. M A T H E M A T I C S Unsay nag-unang letra? _______________________ Unsay ika-upat nga letra? _______________________ Unsay ikanapulo nga letra? _______________________ Unsay ikapitong letra? _______________________ Unsay ikawalo nga letra? _______________________ Unsay ikalima nga letra? _______________________ Unsay ikaduha nga letra? _______________________ Unsay ikasiyam nga letra? _______________________ Unsay ikatulo nga letra? _______________________ Unsay ika-unom nga letra? _______________________ Unsa nga letra ang nagkapareho? ________________ Unsay pagsunod-sunod nila?______________________ 137
Buluhatong Papel 2: Kolori ang mga butang. Pagsugod sa wala sa pagsunod-sunod. Buhata kini sa inyong notebook. 1. Kolori og yellow ang ika-una. 2. Kolori og pula ang ika-upat. 3. Kolori og green ang ikawalo. 4. Kolori og itom ang ikanapulo. 5. Kolori og pink ang ikalima. 6. Kolori og violet ang ikasiyam. 7. Kolori og lunhaw ang ikaduha. 8. Kolori og brown ang ikapito. 9. Kolori og blue violet ang ikatulo. 10. Kolori og yellow green ang ika-unom. 138
Buluhatong Papel 3: Isulat ang simbolo sa numerong makapilahon sa matag prutas ug utanon nga anaa sa pundok. Pagsugod sa wala. Isulat sa papel inyong tubag. 1. 6. 2. 7. 3. 8. 4. 9. 5. 10. 139
Buluhaton sa Balay: Tan-awa ang retrato. Buhata ang gipangayo. Pagsugod sa tuo. Buhata kini sa imong notebook. 1. Lingini ang 6th nga butang. 2. Idibuho og dako ang 10th nga butang. 3. Ikahon ang 3rd nga butang. 4. Badlisi ang 7th nga butang. 5. Markahi og X ang 1st nga butang. 6. Badlisi og tulo ka badlis ang 8th nga butang. 7. Markahi og X ang 4th nga butang. 8. Markahi og check () ang 9th nga butang. 9. Ikahon ug lingini ang 2nd butang. 10. Linginig kaduha ang 5th nga butang. 140
Ang Subtraction Buhat Pagkuha, Pag-iban, Pagbahin Pagpalab-as: Unang Pangutana: Adunay lima ka hulen si Ronald. Gihatagan siya og duha sa iyang Manoy. Pila tanan ang hulen nga anaa kaniya? Ikaduhang Pangutana: Kon Pananglitan si Ronald nga karon aduna nay 7 ka hulen nihatag og 3 ka hulen sa iyang ig- agaw. Pila man ka hulen ang nahibilin kang Ronald? Pagsulbad gamit ang hulagway: Pagsulbad gamit ang hulagway: "5 ug 2 pareho sa 7" "7 kuhaan og 3 nahabilin 4" Mao nga adunay 7 ka hulen si Ronald. Mao nga 4 pa ka hulen ang nahabilin kang Ronald. 141
Ipadayag nato ang hulagway gamiton ang hugpulong nga numero (number sentence): 5 + 2 = 7 7
3 = 4 Addend Addend Sum Minuend Subtrahend Difference Addition mao kini ang paagi sa pag-ipon og duha ka hugpong. Gitawag og addends ang mga numero nga idugang. Ang simbolo nga "plus" (+) maoy gamiton nato sa addition. Ang "sum" maoy tawag sa resulta sa addition. Ang simbolo sa tumbas o pareho (=) gigamit pagpakita nga ang bili sa usa ka kilid sa hugpulong nga numero (number sentence) tumbas o pareho (=) sa bili sa pikas nga kilid. Pananglitan: 6 + 4 = 10 Addend 6 + 4 = 10 ang pananglitan sa hugpulong nga numero (number sentence). Kini ang addition nga hugpulong o addition sentence. Addend Sum 142
Gitawag og subtraction ang pagkuha o pagtangtang og butang sa hugpong. Gipaila kini sa simbolo nga −, basahon nga minus. 5
4 = 1 Minuend Subtrahend Difference Minuend ang numero nga gikuhaan. Subtrahend ang numero nga gikuha o gitangtang. Difference ang tubag o resulta sa subtraction. 143
Buluhatong Papel 1: Basaha ang pangutana. Ipahayag gamit ang diagram. Unya isulat ang hugpulong nga numero sa matag usa. Buhata kini sa papel. 1. Adunay 8 ka pula nga mga balloon ug 4 ka mga lunhaw nga balloon . Pila kabuok ang tanang balloon? Hugpulong nga numero: _ = 2. Nagkuha si Ronald og 2 ka kinhason. Nagkuha pod si Michelle og 10. Pila man ka kinhason ang nakuha nilang duha? Hugpulong nga numero: _ = 3. Adunay 5 ka kendi si Ana ug si Maria adunay 4 ka kendi. Pila man ka kendi tanan? = _ Hugpulong nga numero: Hugpulong nga numero: _ = 144
Buluhatong Papel 2: Basaha ang matag pangutana. Ipadayag gamit ang diagram. Unya isulat ang hugpulong nga numero sa matag usa. Buhata sa papel. 1. Adunay 10 ka bata sa grupo. Kon nibiya ang 6 nila, pilay nahibilin? Hugpulong nga numero: = 2. Tig-inom si Lea og 8 ka basong tubig sa tibuok adlaw. Kon niinom siya og 2 ka baso sa buntag, pila man ka baso pa ang inomon niya ? = Sentence: Hugpulong nga numero: = 3. Adunay 10 ka langgam sa hawla. Nilupad ang 5. Pila ka langgamang nahibilin sa hawla? Hugpulong nga numero: _ = 145
Buluhatong Papel 3: Pilia ang hustong hugpulong nga numero. 1. Pila ka elepante ang tanan? 4 3 = 1 2 + 3 = 5 3 + 4 = 7 2. Pila ka langgam ang nahabilin? 6 3 = 3 9 3 = 6 6 + 3 = 9 3. Pila ka balloon kon iponon ang tanan? 7 + 4 = 11 7 5 = 2 7 + 5 = 12 146
4. Pila tanan ang mga bata? 5. Pila ka bata ang nahabilin? 147 3 + 2 = 5 4 + 2 = 6 4 2 = 2 4 + 2 = 6 4 2 = 2 6 2 = 4
Buluhatong Papel 4: Pilia ang hustong tubag. 1. Nipalit si Nanay og 13 ka manggang hinog. Kon giambitan niya og 8 ang iyang mga anak, Pila man ka mangga ang nahibilin? 13 + 8 = 21 13 - 5 = 8 13 - 8 = 5 A B C 2. Adunay 6 ka isdang lunhaw ug 5 ka isdang pula. Pila man ka isda ang anaa? 6 + 5 = 11 6 - 5 = 1 6 + 8 = 14 A B C 148
3. Adunay 3 ka lapis si Karen sa iyang bag. Gidugangan niya og 7 ka lapis. Pila naman ka lapis ang anaa sa iyang bag? 7 + 5 = 12 7 - 3 = 4 3 + 7 = 10 A B C 4. Nag-andam si Liza og 5 ka platong kahel og 3 ka platong pula. Pila man ka plato ang giandam ni Liza? 5 + 3 = 8 2 + 3 = 5 5 - 3 = 2 A A B C 5. Adunay 14 ka kamatis. Kon 9 niini dili hinog. Pila man ka buok ang hinog? 9 + 5 = 14 14 - 9 = 5 9 - 5 = 4 A B C 149
Buluhatong Papel 5: Isulat ang hugpulong nga numero sa matag usa. Isulat ang mga numero sa matag luna nga gihatag ug ang simbolo sa plus (+) o minus (-) sa lingin. Buhata kini sa papel. 1. Adunay 5 ka babaye ug 4 ka lalaki sa grupo. Pila man ka bata tanan ang anaa sa grupo? = 2. Adunay 10 ka langgam sa kahoy. Nilupad ang nilupad. Pila man ka langgam ang nahambilin? = 3. Unom ka babaye ang nagdula samtang ang 3 ka babaye nagtuon. Pila ka babaye tanan ang anaa? = 4. Adunay 10 ka isda sa aquarium. Gidugangan ni Gale og 2 pa ka isda. Pila tanan ang isda sa aquarium? = 5. Adunay 8 ka bata sa grupo. Kon ang duha nipauli na, pila ka bata ang nahibilin? = 150
Buluhaton sa Balay Unang Buluhaton "Pangitaa ang mensahe": Tabangan nato ang batang babaye aron makatoltol pagpauli sa ila. Isulat ang letra nga nagkatakdo sa husto nga hugpulong sa numero aron matubag ang matag pangutana sa luna nga gihatag sa ubos. 1. Nipalit si Nanay og 3 ka mansanas og 2 ka saging. Pila tanan ang prutas? 3 + 1 = 4 T 3 + 2 = 5 I 3 - 1 = 2 M 2. Nagpakaon si Vicky sa 5 niya ka iro. Kon adunay 2 ka iro nga moapil, pila tanan ka iro ang anaa? 5 + 2 = 7 L 5 - 2 = 3 T 2 + 6 = 8 A 3. Aduna koy 12 ka pula nga balloon ug 10 ka anvel (blue) nga balloon. Pila tanan ang mga balloon? 12 - 10 = 2 F 12 - 5 = 7 P 10 + 5 = 15 M 4. Nagluto si Nanay og 12 ka itlog. Gikaon nila ang 6, pila man ang nahabilin nga itlog? 12 + 6 = 18 U 12 - 6 = 6 V 12 + 8 = 20 C 151 3 - 2 = 1 S 4 - 2 = 2 N 12 + 10 = 22 O 12 - 8 = 4 E
5. Adunay 14 ka mga balloon sa lawak. Kon 6 niini nibuto, pila man ka balloon ang nahabilin? 6. Nipalit si Nanay og 10 ka itlog. Giluto niya ang duha, pila man ang nahabilin? 7. Nipopo si Tatay og 13 ka mangga. Kon gihatag niya ang 5 kang Luz, pilaman ang nahabilin kaniya? 8. Adunay napulo ka babaye ug 5 ka laki. Pila tanan ang mga bata? 9. Ang pito kuhaan og 4 Mensahe: 1 14 - 6 = 20 E 10 + 2 = 12 T 13 + 5 = 18 R 1 + 5 = 6 S 7 - 4 = 3 H 2 3 4 5 152 14 + 6 = 20 B 2 + 8 = 10 I 13 - 5 = 8 A 10 - 5 = 5 Y 7 + 4 = 11 P 6 + 14 = 20 U 15 - 6 = 9 K 10 - 2 = 8 M 8 - 2 = 6 S 5 + 10 = 15 D 2 + 13 = 15 J 10 + 5 = 15 T 10 - 1 = 9 O 7 + 14 = 21 M 14 - 7 = 7 F 6 7 8 9
Ikaduhang Buluhaton Idibuho ang prutas sa matag porma aron ang kadaghanon sa prutas sa usa ka kilid, pareho o tumbas sa kadaghanon sa prutas sa pikas kilid. Isulat sa papel ang sibo nga hugpulong nga numero. 1. ug tumbas Hugpulong nga numero: 2. ug tumbas Hugpulong nga numero: 3. ug tumbas Hugpulong nga numero: _ 153
4. ug tumbas Hugpulong nga numero: 5. ug tumbas Hugpulong nga numero: 154 _
Ang Subtraction Susama sa Pantandi ug Pagdugang Pagpalab-as: Unang Pangutana Si Mama naghatag ug 5 ka mga cookies kang Cora ug 3 ka cookies kay kang Allan. Pila man ang labaw nga cookies ni Cora kaysa kang Allan? 155
Sulbad 1: pagkuha o subtraction susama sa pagtandi 5 ka mga cookies Cora Allan 2 ka mga cookies nga walay pares 3 ka paresan nga mga cookies Si Cora adunay 2 ka mga cookies nga walay pares. Mao nga si Cora labaw og 2 kaysa kay Allan. Ang hugpulong nga substraction sa maong pamaagi mao kini: 5 - 3 = 2 Sulbad 2: Ang Subtraction nga sama sa pagdugangdugang. Kini nga pangutana masulbad usab pinaagi sa pangita sa "addends." Kana mao ang pagtubag niini nga pangutana, "Unsa ang akong idugang sa 3 aron makuha og 5?" Kini masulat sama niini: 3 + = 5 Kon idugang nimo ang 1 sa 3, makuha nimo ang 4 og kon dugangan nimo og laing usa makakuha ka og 5. Mao nga nagkinahanglan ka og 2 nga idugang sa 3 aron makuha ang 5. Mao nga, Si Cora labaw og 2 ka cookies kaysa kay Allan. 156
Ang hugpulong nga substraction sa maong pamaagi, mao kini: 5 - 3 = 2. Ikaduhang Pangutana: Si Ana adunay 5 ka tag peso. Gusto siya nga mopalit og biskwet nga tag 8 ka pesos. Pila pa man ka pesos ang iyang kulang nga kwarta? Sulbad 1: Ang Subtraction susama sa pagtandi: Sa pagtandi, mao kini ang mahitabo: 5 ka paresan Si Ana adunay lima ka tag-1 nga. Ang biskwet tag 8 ka pesos. Tulo ka 1- peso coins nga walay pares 157
Mao nga si Ana nanginahanglan pa og 3 ka pesos aron siya makapalit og biskwet. Ang hugpulong nga subtraction sa maong pamaagi, mao kini: 8 - 5 = 3 Sulbad 2: Ang Subtraction nga sama sa pagdugangdugang: Ang lain pang pamaagi sa pagsulbad sa pangutana mao ang paghuna-huna sa ikadugang nga kwarta sa 5 ka pesos aron makakuha og 8 ka pesos. Kana mao ang pagtubag sa pangutana "Pila ang idugang sa 5 aron makakuha og 8?" Mahimong masulat kini sa ingon aning paagi: 5 + = 8 Kon idugang ang 1 sa 5, mahimong 6; Kon magdugang og 1 pa gayod, mamahimong 7; Ug kon modugang pa gayod og 1 pa, mahimo na gayod nga 8. Mao nga modugang ta og 3 sa 5 aron mahimong 8. Mao nga si Ana nagkinahanglan og 3 ka pesos aron siya makapalit og biskwet. Ang hugpulong nga subtraction sa ingon niini nga paagi, mao kini: 8 - 5 = 3 Ang mga pangutana nga, "Pila ang labaw?" ug "Pila pa ang kantidad nga kinahanglanon?" nagkinahanglan sa pagpangita sa difference o kulang. Ang kulang mahimong makit-an sa pagpares-pares o pairing o sa pagpangita sa nawala nga addend. Kining duha ka pamaagi mao ang gigamit sa operation subtraction. 158
Buluhatong Papel: Sulbara kining mosunod nga mga pangutana. Isulat ang inyong tubag sa papel. 1. Si Edna adunay 5 ka bareta nga chocolate. Si Kim adunay 7 ka bareta nga chocolate. Pila man ka bareta nga chocolate ang labaw ni Kim kaysa kang Edna? 2. Adunay 3 ka pesos si Dana. Buot siya nga mopalit og ballpen nga nagkantidad og 8 pesos. Pila pa ang kantidad nga iyang kinahanglanon? 3. Adunay 6 ka dulaan nga tarak-tarak si Lino. Si Rico adunay 4 usab ka dulaan nga tarak- tarak. Pila man ang labaw nga dulaan nga tarak- tarak ni Lino kaysa kang Rico? 4. Gipadala ni Mr. Ruiz ang mga magtutungha og 10 ka crayon. Si Beth adunay 6 ka mga crayon. Pila pa ka crayon ang gikinahanglan ni Beth? 5. Adunay 3 ka orange si Lily. Aduna siyay 7 ka mga higala. Nagplano siya nga mohatag og tag-usa ka orange sa matag higala niya. Pila pa ka mga orange ang iyang gikinahanglan aron mahatagan niya ang tanan niyang mga higala? 159
Buluhaton sa Balay A. Sulbara kining mga pangutana sa nagkalain- laing pamaagi. Buhata kini sa papel. 1. Mao kini ang imong kwarta. a. Aduna ba kay igong kwarta nga makapalit ug butang nga anaa sa ilalom? Ipahayag ang imong tubag. Chocolate Bar Cost: 10 pesos b. Pila pa ka peso nga kwarta ang gikinahanglan nimo aron makapalit ka og bareta nga candy? 160
2. Ang hulagway sa ubos nagpakita og asul nga mga balloon ug pula nga mga balloon. Pila ang labaw nga asul nga balloon kay sa pula nga balloon? Asul nga balloons Pula nga balloons B. 1. Pagsulat og imong kaugalingong pangutana nga masulbad sa pagtandi-tandi o pagpangita sa addends. 2. Sulbara ang pangutana nga imong gihimo. 161
Addition and Subtraction as Inverse Operations Pagpalab-as: Adunay 6 ka kimpit sa buhok si Gale sa iyang bag. Gihatag niya ang 2 ka kimpit sa buhok saiyang igsuon nga babaye. Pila ka kimpit ang nahibilin sa iyang bag? Sulbad: "6 kuhaan og 2 nahabilin ang 4." Mao nga, adunay 4 ka kimpit ang nahabilin sa bag. Atong ipakita nga ang "6 kuhaan og 2 nahibilin ang 4" sa hugpulong nga numero, 6 - 2 = 4 Matikdi nga kon ang 4 idugang sa 2, mamahimong 6. Kon ipakita ang hugpulong nga numero, Mao kini ang dangatan, 2 + 4 = 6 Makaingon kita nga, kon ang 6 - 2 = 4 mahimo nga 2 + 4 = 6. Usab, kon 2 + 4 = 6 mahimong 6 - 2 = 4 ug 6 - 4 = 2. Kini nga proseso nagpakita nga ang subtraction ug addition, binali nga proseso o inverse operation. 162
Buluhatong Papel 1: Lingini ang letra sa pundok o set B nga nagpakita og hustong inverse operation sa pundok o set A. Isulat ang inyong tubag sa notebook. 1. Set A a. Set B b. 2 + 3 = 5 5 - 2 = 3 5 - 4 = 1 2. a. b. 4 + 1 = 5 5 - 3 = 2 5 - 1 = 4 3. a. b. 4 + 3 = 7 6 - 4 = 2 7 - 3 = 4 163
4. 5. 6. Set A 4 - 2 = 2 10 - 5 = 5 6 - 2 = 4 a. a. a. 2 + 2 = 4 5 + 5 = 10 4 + 3 = 7 164 Set B b. b. b. 1 + 2 =3 4 + 6 = 10 4 + 2 = 6
Buluhatong Papel 2: Idrowing ang nawalang butang sa matag set o pundok. Isulat ang hugpulong nga numero sa . Isulat sa blangko ang hugpulong nga numero nga nagpakita nga ang subtraction ang addition mga inverse operation o binali nga proseso. Buhata kini sa inyong notebook. 1 . ug tumbas 5 + = 8 2 . ug tumbas 3 + 2 = 165
3 .
4 .
5 .
8 7
ug
+
2 3
166 tumbas
=
tumbas
=
tumbas
=
6 5
6 .
tumbas 5
2 = Buluhaton sa Balay Nag andam si Liza og 7 ka plato alang sa panihapon. 3 lang ka plato ang nagamit. Pila man ka plato ang wala nagamit? Isulat ang inyong tubag sa inyong notebook. 1. Sulbara ang pangutana sa nagkalain-laing paagi. 2. Gamita kining pangutana sa pagpakita sa subtraction ug addition nga mga inverse operations. 167
Sibo nga Pulongan sa Numero Gamit ang Pagdugang o Pagkuha Pagpalab-as: Unang Pangutana Gisugo ni Nanay si Ria ug si Liza nga mangadto sa ilang tanaman ug magkutlo og bulak para sa iyang duha kaplorera. Nikutlo si Ria og 3 ka rosas ug gidugangan pa og 4 ka rosas. Si Liza nikutlo og 2 ka rosas ug nagdugang pa og 5 ka rosas. Pila man ka rosas ang nakutlo matag usa nila? Sulbad: Kang Ria 3 ug 4 7 4 7 ka rosas tanan nga nakutlo ni Ria 3 + = 7 Kang Liza 2 ug 5 7 5 7 ka rosas ang nakutlo ni Liza. 2 + = 7 168
Tungod kay ang 3 + 4 = 7 ug ang 2 + 5 = 7, maingon nato nga ang 3 + 4 ug ang pulungan nga numero 2 + 5 adunay pareho nga bili. Isulat nato 3 + 4 = 2 + 5. Maingon nato nga ang pulongan 3 + 4 ug ang 2 + 5 sibo nga pulongan nga numero o equivalent number expressions. Ikaduhang Pangutana Nag-andam og sandwich sila si Gina ug Aisa alang sa ilang mga classmate nga moadto sa ilang balay. Nag-andam og 8 ka sandwich si Gina. Nag-andam usab si Aisa og 9 ka sandwich. Apan dili tanan nga classmate nila nga nangabot. Gihatagan ni Gina og tagsatagsa ang 4 niya ka classmate nga niabot. Gihatagan usab ni Aisa og tagsatagsa ang 5 niya ka classmate. Pila sandwich ang nahabilin matag usa nila? 169
Sulbad: Kang Gina Kang Aisa 8 - 4 = 4 9 - 5 = 4 Adunay 4 nga nahibilin kang Gina ug 4 usab ang kang Aisa. Tungod kay ang 8 - 4 = 4 ug ang 9 - 5 = 4, makaingon ta nga ang pulongan nga numero 8 - 4 ug ang pulongan nga numero 9 - 5 adunay pareho nga bili. Isulat nato og 8 - 4 = 9 - 5. Makaingon ta nga ang pulongan nga numero 3 + 4 ug ang 2 + 5 sibo nga pulongan nga numero equivalent number expressions. Ang sibo nga pulongan nga numero mao kadtong mga pulongan nga adunay pareho o tumbas nga bili. 170
Buluhatong Papel 1 Kopyaha kini sa inyong notebook. Kolori ang duha ka mangga nga adunay sibo nga pulongan nga numero. 3 + 2 4 + 3 5 + 2 4 + 2 1. 3 + 6 7 + 3 2 + 8 6 + 2 2. 2 + 10 2 + 5 7 + 5 3 + 8 3. 171
4. 5. 6. 7. 7 + 0 9 - 5 8 - 6 10 - 6 1 + 6 7 - 5 5 - 3 6 - 4 172 0 + 6 8 - 2 10 - 2 8 - 2 2 + 3 10 - 4 4 - 3 12 - 8
Buluhatong Papel 2: Tabangi ang matag iro pagpangita og bukog. Itandi ang pulongan nga numero sa column A ug sa iyang tumbas nga pulongan nga numero sa column B. Isulat ang tubag sa papel. Column A Column B 1. 8 + 2 a. 7 - 4 2. 3 + 6 b. 10 - 4 3. 9 - 2 c. 2 + 6 4. 8 - 5 d. 1 + 9 5. 3 + 5 e. 1 + 8 6. 9 - 3 f. 7 - 0 173
Buluhaton sa Balay Isulat ang kulang nga numero aron makahimo og tumbas o pareho nga pulongan nga numero. Buhata kini sa inyong notebook. 1. 6 + 4 + 3 6. 6 + 0 4 2. 4 + 4 + 3 7. 8 + 7 - 2 3. + 9 10 + 0 8. + 1 12 - 4 4. 0 + 9 2 + 9. 10 - 6 4 - 5. 7 + 8 + 4 10. 9 - 8 + 3 174
Ang Sumbanan sa Paghimo ug Pagbungkag sa Numero Gamit ang Pagdugang o Addition Pagpalab-as: Nag-uli si Ronald og 6 ka isda. Buot niya ibutang sa 2 ka aquarium ang mga isda. Pila man ka isda ang iyang ibutang sa matag aquarium? Pila kaha ka isda ang akong ibutang sa matag aquarium? A B 175
Unang Pamaagi sa Pagsulbad sa Pangutana 1: Unang Pamaagi sa Pagsulbad sa Pangutana 2: Unang Pamaagi sa Pagsulbad sa Pangutana 3: Unang Pamaagi sa Pagsulbad sa Pangutana 4: Unang Pamaagi sa Pagsulbad sa Pangutana 5: 176
Atong tapukon an gang duha ka pundok sa isda sa mga aquarium sa matag sulbad sa pagsulat sa pamaagi nga ingon niining hugpulong sa pagdugang o addition sentence: Unang sulbad 4 + 2 = 6 Ikaduhang sulbad 2 + 4 = 6 Ikatulong sulbad 3 + 3 = 6 Ika-upat nga sulbad 1 + 5 = 6 Ikalimang sulbad 5 + 1 = 6 Pundok 6 6 + 0 = 6 Atong ihan-ay ang hugpulong nga pagdugang sa ingon niini: 6 + 0 = 6 5 + 1 = 6 4 + 2 = 6 3 + 3 = 6 2 + 4 = 6 1 + 5 = 6 0 + 6 = 6 177
Makaingon kita nga usa ka numero mahimong adunay 2 o sobra pa nga pagdugang nga mga kombinasyon o addition combination. Makuha nati kini sa pinaagi sa sunod sa sumbanan o pattern. Sugdi ang unang hugpulong sa pagdugang sa maong numero. Kini ang unang addend ug zero ang ikaduhang addend. Samtang ang unang addend nagkaanam og paubos, ang ikaduhang addend usab nagkaanam og kadugang. Tan awon nato kon makasundog ikaw sa sumbanan sa 5 nga numero. 5 + 0 = 5 4 + 1 = 5 3 + 2 = 5 2 + 3 = 5 1 + 4 = 5 0 + 5 = 5 Hinumdomi Kini: Ang numero mahimong magkunhod ngadto sa daghang kombinasyon sa pamaagi sa pagdugang. Kini mahimong adunay 2 o sobra pa nga kombinasyon. Makuha nato ang maong kombinasyon sa pagsunod sa sumbanan o pattern. Magsugod ta sa hugpulong nga pagdugang o addition sentence sa maong numeroha nga unang addend ug sip o zero ang ikaduhang addend. Samtang ang unang addend nagkakunhod o nagkaubos, ang ikaduhang addend nagkadaghan usab. 178
Buluhatong Papel 1: Lingini ang tanan nga pwedeng mahimong kombinasyon sa pagdugang sa matag numero nga nasulat sa mangga. 2 0 + 2 1 + 2 1 + 1 3 + 1 5 3 + 4 1 + 4 2 + 3 5 + 0 8 5 + 3 3 + 6 1 + 7 6 + 2 3 1 + 2 2 + 1 3 + 0 4 + 0 9 7 + 3 1 + 8 7 + 2 6 + 3 7 5 + 2 6 + 1 7 + 1 3 + 4 179
Buluhatong Papel 2: Isulat sa notebook ang hugpulong nga numero nga dunay hustong kombinasyon sa pagdugang sa gihatag nga numero diha sa ubos. 1 + 5 2 + 5 7 + 5 2 + 6 4 + 2 3 + 4 9 + 2 4 + 5 0 + 6 3 + 3 9 + 0 3 + 6 6 9 6 + 5 2 + 8 2 + 5 4 + 3 5 + 5 6 + 4 6 + 1 7 + 2 1 + 7 7 + 3 5 + 3 7 + 0 10 7 180
Buluhatong Papel 3: Isulat ang tanang kombinasyon sa pagdugang sa matag numero nga gihatag. Buhata kini sa papel. 11 12 13 14 15 181
Buluhaton sa Balay Kopyaha ang drowing sa ubos ug sunda ang direksyon kon unsay buhaton. Diskobreha ang natagong hulagway. Gamita ang timailhan nga kolor sa ubos aron koloran ang mga "addends" sa gihatag nga numero. 10 + 0 5 + 5 6 + 2 1+8 2 + 7 4 +4 2+4 4+2 9 + 1 8+0 + 2 6+1 2 0 + 10 5+4 6+3 0+6 1 + 9 9 + 0 1+5 7 + 2 8 + 2 2 + 8 3 + 6 3+3 8 + 1 7+3 0 3 + 7 4+6 4 + 5 2 + 6 2 +7 6 + 2 5 + 5 10 + 0 6 + 4 10 - ANYEL O ASUL 9 - TABUNON 8 - DALAG 7 - PULA 6 - ITOM 182
Pagdugang og Duha ka Tag-usa ka "digit" nga Numero nga Adunay Suma o Total Hangtod sa 18 Gigamit ang Han-ay o "Order"or "Zero properties of Addition" Pagpalab-as: Unang Pangutana: Gisugo ni Nanay sila si Grace ug Jean aron mamupo og mga bulak sa hardin. Si Grace gisugo nga mamupo og pula nga rosas ug si Jean, mga puti nga rosas. Nakakita si Grace og 8 ka pula nga rosas. Samtang si Jean, wala gayoy nakit- an nga puti nga rosas. Busa wala siya nakapupo og bulak. Pila man ka bulak tanan ang ilang napupo? Pangitaa ang suma o total ug paghatag og rason nganong kini ang imong tubag. a. 9 + 0 b. 4 + 0 c. 0 + 7 d. 0 + 6 Matikdi nga ang 9 + 0 = 9, 4 + 0 = 4, 0 + 7 = 7, ug 0 + 6 = 6. Mao nga kon ang numero idugang sa zero, ang suma o total mao ra gihapon ang numero. Ang suma sa bisan unsang numero og 0, mao ra gihapong numeroha. 183
Ikaduhang Pangutana: Pananglitan sa mosunod nga semana, namulak na ang mga puti nga rosas og kon mosugo si Mama kang Grace nga mamupo og 8 ka pula nga rosas ug kang Jean 7 ka mga puti nga rosas, pila tanan ang ilang napupo nga mga rosas? ug tumbas 8 ka pula nga mga rosas + 7 ka puti nga mga rosas = 15 ka mga rosas 184
ug tumbas 7 ka puti nga mga rosas + 8 ka pula nga mga rosas = 15 ka mga rosas Kon aduna kitay 8 ka mga pula nga rosas ug 7 ka mga puti nga rosas, ang tanan nga rosas mahimong 15. Ingon niini ang pagsulat nato: 8 + 7 = 15. Maingon man nga kon adunay 7 ka mga puti ka rosas ug 8 ka mga pula ka rosas, ang tanan mahimong 15 ka mga rosas. Ingon niini ang pagsulat nato: 7 + 8 = 15. Ang pagbalhin sa mga addends dila makapausab sa suma o total. 185
Buluhatong Papel 1 A. Pun-i ang mga blangko sa hustong tubag: 1. 19 + 0 = 2. 12 + 0 = 3. 0 + 13 = 4. 7 + 0 = 5. 13 + 0 = B. Pun-i og nawala nga numero ang kahon. Isulat ang inyong tubag sa papel. 1. 18 + = 18 2. 0 + 15 = 3. + 0 = 16 4. 8 + 0 = 5. + 17 = 17 Buluhatong Papel 2 A. Isulat ang nawalang numero sa kahon. Isulat ang inyong tubag sa papel. 1. 16 + 6. = 2 + 16 + 13 = 13 + 7 2. + 11 = 11 + 7 7. 4 + 14 = + 4 3. 4 + 14 = + 4 8. 7 + = 9 + 7 4. 12 + 6 = 6 + 9. + 12 = 12 + 5 5. 3 + 15 = 15 + 10. 15 + 7 = 7 + 186
Buluhaton sa Balay Isulat ang hugpulong nga numero sa inyong notebook. 1. ug tumbas = 2. ug tumbas = 3. ug tumbas = 187 ug ug ug
4.
5.
ug ug
tumbas
=
tumbas
=
188 ug
ug
Pagdugang og 3 ka 1-Digit nga mga Numero sa Pinahigda (Horizontally) ug Pinatindog (Vertically) nga Adunay Suma o Total hangtod sa 18 Ginamit ang Han-ay o "Order" ug Pundok o "Grouping" nga Kinaiya sa Pagdugang (Addition) Pagpalab-as: Pangutana Alang sa pagpaanindot sa harden sa matematika, ang mga opisyales sa Mathematics Club nagtanom niining mosunod: 9 ka gumamela, 4 ka rosas, ug 5 ka santan. Pila man ang tanang natanom nila. 189
Unang sulbad: Paggamit og mga butang pang-ihap I I I I I I I I I ug I I I I ug I I I I I tumbas sa I I I I I I I I I I I I I I I I I I 9 + 4 + 5 = 18 Ikaduhang sulbad: (9 + 4) + 5 = 13 + 5 13 + 5 = 18 ang tanan nga mga bulak Ikatulong sulbad: 9 + (4 + 5) = 9 + 9 9 + 9 = 18 ang tanan nga mga bulak Ika-upat nga sulbad: (9 + 5) + 4 = 14 + 4 14 + 4 = 18 ang tanan nga mga bulak Ikalimang sulbad : 9 13 4 + 5 5 18 ang tanan nga mga bulak Ika-unom nga sulbad: 9 9 4 + 5 9 18 ang tanan nga mga bulak Ang pag-usab sa mga pundok sa mga addend Dili makapausab sa suma o total. Bisan pa kon kini isulat sa pahigda (horizontal) nga pagsulat sa hugpulong nga numero o patindog (vertical) nga pagsulat sa hugpulong nga numero. 190
Buluhatong Papel 1: Paggamit og sal-ot o parentheses aron mapakita ang lain pang pamaagi sa pagpundok sa addend. Unya, pangitaon ang suma o total. Isulat ang tubag sa inyong papel. 1. 3 + (7 + 5) = 6. (4 + 7) + 5 = 2. (2 + 8) + 6 = 7. 5 + (9 + 4) = 3. 7 + (6 + 5) = 8. (6 + 2) + 10 = 4. (5 + 3) + 10 = 9. 5 + (4 + 6) = 5. 6 + (4 + 8) = 10. (3 + 9) + 6 = Buluhatong Papel 2: Isulat ang nawalang numero sa inyong papel. 1. (9 + 3) + 6 = ___ + (3 + 6) 2. (7 + 5 ) + 4 = ___ + (5 + 4) 3. 8 + (9 + 1) = (___ + 9 ) + 1 4. 3 + (10 + 4) = (3 + ___) + 4 5. 7 + (2 + ___) = 7 + (6 + 2) 6. (5 + 8) + ___ = 5 + (4 + 8) 7. 4 + (___ + 6) = (4 + 8) + 6 8. ___ + (1 + 5) = (9 + 1) + 5 9. (8 + 3) + 5 = 5 + (3 + ___) 10. 7 + (___ + 2) = 6 + (2 + 7) 191
Buluhaton sa Balay Pangitaa ang suma o total. Unya itandi ug ipadayag ang tubag nga imong nakuha sa nagkalain-laing sa matag pangutana. Buhata kini sa inyong notebook. 1. a. (4 + 6) + 2 = b. 4 + (6 + 2) = c. 4 6 + 2 d. 4 6 + 2 2. a. 7 + (9 + 3) = b. (7 + 9) + 3 = c. 7 9 + 3 d. 7 9 + 3 192
3. a. 15 + (6 + 8) = b. (15 + 6) + 8 = c. 15 6 + 8 d. 15 6 + 8 4. a. (20 + 9) + 7 = b. 20 + (9 + 7) = c. 20 9 + 7 d. 20 9 + 7 5. a. 15 + 28 = b. 28 + 15 = c. 15 + 28 = 28 + 193
Paggamit og Pagpalapad nga Porma aron Ipahayag ang Buot Ipasabot sa Pagdugang o Addition Pagpalab-as: Nipalit si Mama og 2 ka bandeha nga mga itlog. Ang usa ka bandeha naay sulod nga 12 ka itlog. Samtang ang usa ka bandeha naay sulod nga 24 ka itlog. Pila tanan ang mga itlog? 194
Unang sulbad: Paggamit og butang-pang-ihap. Gamit og butang-pang-ihap. Pag-ihap og 12 ka tukog. Unya moihap na usab ka og 24 ka tukog. Ihapon ang tanang tukog. Ang tanan, adunay 36 ka mga tukog. Mao nga ang12 + 24 = 36 ka mga itlog tanan. Ikaduhang sulbad: Pinaagi sa pag-ihap. Pag-ihap og 12 ka numero human sa 24. Sama niini, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36. Mao nga adunay 36 ka mga itlog. Maong ang 12 + 24 = 36 ka mga itlog. Ikatulong sulbad: Pinaagi sa paggamit og papalapad og porma og numero. Kon mabungkag ngadto sa tagnapulo (tens) ug tag-usa (ones), ang pagpalapad nga porma sa 12, mao ang 10 + 2 ug ang pagpalapad nga porma sa 24 mao ang 20 + 4. Mao nga; 12 + 24 = (10 + 2) + (20 + 4) (10 + 2) + (20 + 4) = (10 + 20) + (2 + 4) (10 + 20) + (2 + 4) = 30 + 6 30 + 6 = 36 So 12 + 24 = 36. 195
Buluhatong Papel 1: Isulat ang matag numero sa pagpalapad nga porma. Buhata kini sa inyong notebook. 1. 18 2. 30 3. 35 4. 48 5. 54 6. 61 7. 78 8. 80 9. 92 10. 99 Buluhatong Papel 2: Sumaha kini. Isulat sa papel. 1. 25 + 4 2. 43 + 12 3. 34 + 13 4. 52 + 37 5. 65 + 21 6. 50 + 29 7. 78 + 20 8. 44 + 54 9. 83 + 10 10. 93 + 5 Buluhaton sa Balay 1. Sulbara ang mga mosunod nga mga pangutana sa nagkalain-laing pamaagi. Isulat ang tubag sa notebook. Si Maria nipalit og 33 ka orange samtang si John nipalit og 56 ka orange. Pila tanan ka orange ang ilang nadala? 2. Paghimo og imong kaugalingong pangutana. Unya sulbara ang pangutana sa hingpit. 196
Ang Pagpadugang og Numero Kansang Suma Hangtod 99 nga Dili Pundokon Pag- usab Pagpalab-as: Pangutana: Nipalit si Mama og 24 ka pula nga balloon ug 15 ka anyel o asul nga balloon alang sa kasaulugan sa adlaw nga natawhan sa iyang anak nga babaye. Pila tanan ang balloon nga gipalit ni Mama? Ang pagsulbad niini gamitan og drowing sama sa mosunod: Kon ihapon nato ang mga balloon sa dakong rektangulo, aduna tay 39 ka balloon. Busa, 39 ka balloon ang tanang gipalit ni Mama. 197
Makuha sad nato ang 39 pinaagi sa sumbanan nga gitawag og Longs ug Units. Ang modelo makit-an nato sa ubos: 1 unit Sa usa ka long adunay 10 ka mga units: 1 long 1 long = 10 units 24 15 3 longs ug 9 ka mga units 198
Anaay 30 ka unit sa 3 ka longs apan sa tanan anaay 39 ka unit. Sa ato pa, 24 + 15 = 39 nga mahimong isulat og: 24 + 15 39 Makuha pod nato ang 39 kon idugangdugang nato ang mga numero sa Ones Place, 4 + 5 = 9 ug ang mga numero sa Tens Place, 2 + 1 = 3. Mao nga sa pagdugangdugang og 2-digit nga numero nga dili pundukon pag-usab, kini mosunod ang mahimo nimong buhaton: Pagsulat og duha ka numero nga gikan sa taas ngadto sa ubos (vertically or in column) Idugangdugang ang mga numero sa "Ones place." Isulat ang suma (sum) diha lang sa ubos sa linya sa pagdugang (addition line). Italay o ilinya sa ones place. Idugangdugang ang mga numero sa tens place. Isulat ang suma sa ilalom sa addition line. Italay o ilinya sa tens place. Sanglitanan: Unsay suma sa 64 + 32 Sulbad: 64 + 32 96 Addition line 199
Buluhatong Papel A. Pangitaa ang suma aning mga sunod nga pulongan nga numero gamiton ang sumbanan sa longs ug units. Buhata kini sa papel. 1. 32 + 26 = _____ 2. 27 + 30 = _____ 3. 33 + 44 = _____ 4. 58 + 11 = _____ 5. 46 + 32 = _____ 6. 63 + 36 = _____ 7. 27 + 32 = _____ 8. 30 + 40 = _____ 9. 54 + 45 = _____ 10. 36 + 41 = _____ B. Pangitaa ang suma sa mga pulongan nga numero sa taas, gamiton ang paagi nga idugangdugang ang 2-digit numbers nga dili pundukon pag-usab. Buhata sa papel. Buluhaton Isulat ang inyong tubag sa notebook. 1. Ihatag ang 2-digit numbers kansang suma 99. Itandi ang imong tubag sa tubag sa imong classmate. Unsay namatikdan nimo? 2. Ibutang ang mga numero 1, 2, 3 ug 4 sa luna nga gihatag aron makuha nimo ang mosunod: a. Kinadak-ang suma + b. Kinagamyang suma + 200
Ang Pagdugangdugang og mga Numero Kansang Suma Hangtod 99 nga Dili Pundokon Pag-usab Pagpalab-as Nangadto si Betty ug si Beth sa tanaman. Nikutlo si Betty og 24 ka bulak. Nikutlo si Beth og 18 ka bulak. Gibutang nila ang mga bulak sa plorera. Pila man ka bulak ang naa sa plorera? Sulbad: Gamiton ang sumbanan nga longs and units 24 Mahimo kini nga usa ka linya. 18 4 longs ug 2 units 201
Mga lakang: 1. Idugangdugang ang mga unit. 4 units + 8 units = 12 units Ipundok pag-usab ang mga unit 12 units = 1 long ug 2 units 2. Unya, idugangdugang ang "longs" 4 2 1 long + 2 longs + 1 long = 4 longs or 40 units (Hinumdomi nga ang 1 long = 10 units) So, 40 + 2 units = 42 units or 24 + 18 = 42 nga mahimo pod nga isulat ingon ini Mao adunay 42 ka mga bulak sa plorera. Lahi pod nga sulbad, mao ang paggamit og sumbanan pareho sa taas; 1 Maong adunay 42 ka mga bulak sa plorera. 202
Hinumdomi: Ang pagdugangdugang og 2-digit nga numero nga dili usbon ang pagpundok, kini ang pagabuhaton; Isulat ang numero nga addends vertically or in column. Unaha pagdugtongdugtong ang mga numero sa ones place ug usba pagpundok ang suma ngadto sa tens and ones. Unya idugangdugang ang mga numero sa tens place. Buluhatong Papel 1 1. Pangitaa ang suma gamit ang longs and units models. a. 24 + 37 = ? b. 46 + 35 = ? c. 43 + 39 = ? d. 36 + 47 = ? 2. Pangitaa usab ang suma gamit ang paagi nga gipadayag sa unahan. Buhata sa papel. 3. Unsay masulti nimo bahin sa imong tubag sa A ug B? Ipadayag, ngano kini? 203
Buluhatong Papel 2 Pangitaa ang sumada. Ibutang ang inyong tubag sa papel. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Buluhatong Papel 3 Sulbara ang matag pangutana. Isulat ang inyong tubag sa papel. 1. Adunay 19 ka lastiko si Tonyo. Adunay 14 ka lastiko si Roy. Pila man ang tanan nga lastiko nga anaa kanila? 2. Adunay 18 ka munyeka nga papel si Connie. Adunay 16 ka munyeka nga papel si Cynthia. Pila man ang tanan nga munyekang papel nga anaa kanila? 3. Adunay 24 ka "popsicle sticks" si Ludy. Adunay 28 ka "popsicle sticks" si Trina. Pila man ang tanan nga "popsicle sticks" nga anaa kanila? 204
4. Adunay 38 ka tarheta si Tracy. Adunay 14 ka tarheta si Kara. Pila man ang tanan nga tarheta nga anaa kanila? Buluhaton sa Balay A. Adunay _____ ka kahel sa bulseta. Gidugangan ni Tonyo og ______ pa ka mga kahel. Pila tanan ka kahel ang anaa sa bag ni Tonyo, karon? Sulbara sa lain-lain nga paagi. A. Adunay 34 ka tuhog si Mira. Gidugangan niya og 19 pa ka tuhog. Gibutang niya kining tanan sa kahon. Pila man ang tanan nga mga tuhog nga anaa sa kahon? Sulbara sa lain-lain nga paagi. Isulat ang inyong tubag sa notebook. 205
Pagdugang sa Usa ka Digit nga Numero nga adunay Suma hangtod sa 18 Gamit ang Huna-huna Pagpalab-as: Si Malou, Mira, ug Macy niadto sa tindahan sa mga libro. Si Malou nipalit og 3 ka anyel o asul nga kahon. Si Mira nipalit og 7 ka pula nga kahon. Si Macy nipalit og 5 ka dalag nga kahon. Pila tanan nga kahon ang napalit sa mga babaye? Unang sulbad: (3 + 7) + 5 = 10 + 5 or 3 + (7 + 5) = 3 + 12 or = 15 = 15 (3 + 5) + 7 = 8 + 7 = 15 Ang tulo ka babaye nipalit og 15 ka mga kahon. 206
Ikaduhang sulbad: + 3 7 5 10 5 15 + 3 7 5 3 12 15 + 3 5 7 8 7 15 Ang tulo ka babaye nipalit og 15 ka mga kahon. Unahon pagkuha sa suma sa 3 ug 7 unya idugang ang maong suma sa 5. Maong adunay, 3 + 7 = 10 10 + 5 = 15 Sa pagdugang og 3 ka usa ka digit nga numero pinaagi sa hunahuna (mentally), pangitaa ang duha ka addends kansang suma mao ang 10 unya idugang kini nga suma sa nahabilin nga addend. Kon walay mga addend kansang suma 10, kuhaa ang suma sa 2 ka addend. Unya idugang kini nga suma sa nahabiling addend. 207
Buluhatong Papel 1: Isulat ang hugpulong nga numero ug ihatag ang suma o total pinaagi sa paghuna-huna lamang (mentally). Ihulagway kon giunsa nimo pagkuha sa suma o total. Isulat ang tubag sa papel. 1. + + _____ + _____ + _____ = 2. + + _____ + _____ + _____ = 3. + + _______ + ______ + _______ = 4. + + _______ + ______ + _______ = 5. + + _______ + ______ + _______ = 208
Buluhatong Papel 2: Ihulagway giunsa nimo pagkuha sa suma o total. Isulat ang tubag sa papel. 9 6 + 2 7 4 + 3 8 4 + 5 5 6 + 3 8 3 + 5 7 5 + 3 6 6 + 4 8 6 + 4 9 3 + 4 209
Buluhatong Papel 3: Ihulagway kon giunsa nimo pagkuha sa suma o total. Isulat ang tubag sa papel. 1. 2. 3. 5 + 4 + 6 = 8 + 4 + 3 = 6 + 4 + 8 = 4. 5. 6. 4 + 4 + 3 = 5 + 3 + 2 = 9 + 2 + 5 = 7. 8. 9. 9 4 + 2 7 5 + 4 7 3 + 8 10. 11. 12. 7 5 + 6 8 3 + 5 7 6 + 4 210
Buluhaton sa Balay Sulbara ang matag pangutana pinaagi sa huna- huna (mentally). Isulat ang tubag sa notebook. 1. Adunay 9 ka krayola si Tin-Tin. Gidugangan ni Tracy og 5 pa. Nanghatag usab si og 3 pa gayud. Pila tanan ang krayola ni Tin-Tin? Suma sa tanang krayola: ___________ 2. Nagpupo si Corina og 8 ka dalag nga santan. Nagpupo pod si Trina og 6 ka mga rosas nga santan. Nagpupo usab si Toni og 5 ka pula nga santan. Gibutang sa mga bata ang mga bulak sa usa ka basket. Pila ang tanang bulak nga anaa sa basket? Suma sa tanang mga bulak: ____________ 3. Adunay 8 ka mga hulin si Billy. Gihatagan siya ni Tim og 5 pa. Si Jose nagdugang usab og 3 pa ka hulin. Pila tanan ang hulin ni Billy? Suma sa tanang mga hulin: ___________ 211
4. Nakakolekta si Luis og 2 ka kabhang (shells). Si Ben, 9 ka kabhang ang nakolekta. Si Rico usab naka kolekta og 5 ka kabhang. Pila tanan ka kabhang ang nakolekta sa tulo ka mga lalaki? Suma sa tanang kabhang: _____________ 5. Nipalit si Cathy og 3 ka pandesal. Si Luz nipalit og 7 ka pandesal. Si Rey nipalit og 3 ka pandesal. Pila tanan ang napalit sa mga bata nga pandesal? Suma sa tanang pandesal nga gipalit: _________ 212
Pagdugang sa 2-ka Digit nga Numero ug Usa ka Digit nga Numero nga Adunay Regrouping Gamit ang Huna-huna Pagpalab-as: Managhigala sila si Tom ug Totoy. Nagakolekta sila og stickers. Adunay 18 ka stickers si Tom. Gihatagan siya ni Totoy og 9 pa ka mga stickers. Pila tanan ang stickers ni Tom? 213
Sulbad: 1 18 +9 27 Mao nga si Tom, adunay 27 ka stickers tanan. Sa pagdugang sa 18 + 9 pinaagi sa huna-huna (mentally), gamiton nato ang mosunod nga ideya: Sa pagdugang og 2-digit ug 1-digit nga numero nga adunay pagpundok pag-usab, pinaagi sa huna-huna, unahon sa pagpadayag ang 2-digit nga numero sa iyang pinalapad nga porma. Dayon, idugang ang 3 ka numero. Ingon niini, 18 + 9 = (10 + 8) + 9 = 10 + (8 + 9) = 10 + 17 = 27 214
Buluhatong Papel 1: Pilia ug isulat sa papel ang hustong suma. 1. 2. 2 7 + 5 3 8 + 4 32 33 34 35 42 43 44 45 3. 4. 2 9 + 5 1 8 + 5 32 33 34 35 22 23 24 25 5. 6. 1 9 + 8 4 5 + 6 27 26 25 24 39 51 54 55 215
Buluhatong Papel 2: Isulat ang hustong suma sa papel. 1. 25 + 9 2. 15 + 8 3. 4. 23 + 8 5. 24 + 7 6. 7. 8. 9. 45 + 8 35 + 7 10. 11. 12. 38 + 5 35 + 6 216 35 + 6 28 + 6 28 + 8 42 + 9
Buluhaton sa Balay Sulbara ang matag pangutana pinaagi huna-huna lamang. Isulat sa notebook ang tubag. 1. 2. Adunay 17 ka mga kalapati ug 9 ka pereko. Pila tanan ka mga langgam ang anaa? Adunay 25 ka mga lalaki ug 8 ka mga babaye. Pila tanan ang mga bata? 3. 4. Adunay 26 ka himongaan ug 9 ka mga sunoy. Pila tanan ang mga manok? Adunay 19 ka pula nga mga balloons ug 5 ka anyel o asul ka mga balloons. Pila tanan ang mga balloon? 217
5. Nipalit si Jane og mga candy sa iyang adlaw nga natawhan. Adunay 36 ka mga chocolate nga candy ug 9 ka mint nga candy. Pila tanan ang mga candy? 7. Adunay 19 ka mga rosas si Ana. Si Maria usab adunay 6 ka mga pula ka rosas. Pila tanan ang rosas? 218 6. Sa Rizal Elementary School, adunay 28 ka mga lalaki nga magtutudlo ug 9 ka mga babaye nga mga magtutudlo sa Unang Ang-ang. Pila tanan ang mga magtutudlo sa Unang Ang-ang? 8. Adunay 15 ka bayabas ug 8 ka mga mangga. Pila tanan ang mga prutas?
Ang Pagsulbad sa mga Tagsa ka Lakang nga "Word Problems" bahin sa Pagdugangdugang og mga Tibuok nga Numero Lakip ang Kwarta Pagpalab-as: Gidapit ni Cathy ang iyang mga higala sa pagsaulog sa iyang ikapito ka tuig nga natawhan. Nag-andam si Nanay og sandwiches, spaghetti ug pineritong manok. Adunay 18 ka laki ug 15 ka babaye nga nanambong sa kasaulogan. Pila man ka bata ang nanambong sa kasaulugan? 219
Gisulbad nato ang problema nga gitiman-an kining mga mosunod: 1. Unsay mga gihatag nga hitabo? Kini ang mga nahitabo: mga 18 ka laki ug 15 ka babaye ang mitambong sa kasaulugan 2. Unsay gipangita diha sa problema? Gipangita diha sa problema ang suma (sum/total) sa kadaghanan sa mga bata nga nanambong sa kasaulugan. 3. Unsaon nato sa pagpakita sa problema gamit ang hugpulong nga numero? Ipakita nato ang problema pinaagi niining hugpulong nga numero: Suma sa tanang bata = 18 + 15 Ug, gisulbad nato ang hugpulong sa numero sa niining paagi. 18 + 15 33 33 ang suma sa kadaghanan sa bata nga mitambong. 220
Hinumdomi: Sa pagsulbad sa problema, sundon nato kining mga lakang: Unang lakang: Basahon ug sabton ang problema. Sutaa ang mga hitabo ug pangitaa kon unsay gipangayo sa problema. Ikaduhang lakang: Planoha kon unsaon pagsulbad. Ipakita ang problema pinaagi sa larawan kon kinahanglan, unya pinaagi sa pagbuhat og hugpulong nga numero (number sentence). Ikatulong lakang: Tumanon ang plano sa pagsulbad. Ika-upat nga lakang: Sutaa ang tubag. Sutaa kon salabtunon ba. 221
Buluhatong Papel 1 Kompletoha ang Chart. Gihimo na ang una alang kaninyo. Buhata kini sa papel. Estorya sa Problema Unsay gipangayo Gihatag nga Hitabo Pagdugang -dugang nga Hugpulong Adunay 4 ka iring si Pat. Adunay 6 ka itoy si Pilar. Pila man tanan nga mananap nga binuhi? Ang suma sa kadaghan on sa iring ug itoy 4 ka iring 6 ka itoy Suma sa kadaghanan sa binuhi = 4 + 6 Nikaon si Sid og 12 ka jelly candy. Si Pit nikaon pod og 9 ka jelly candy. Pila tanan ka jelly candy ang nakaon nila? Niambak si Sam og ka 10. Niambak pod si Tina og ka 8. Kapila tanan sila nangambak? 222
Estorya sa Problema Adunay 26 pesos si Cora, Gihatagan siya ni Nanay og 5 pesos pa gayod. Pilay tanang kwarta naa ni Cora? Adunay 22 ka dahon si Pedro. Adunay 3 ka dahon si Ting- ting. Pila tanan ka dahon ang naa nila? Nibayad si Cindy og 11 pesos sa art paper. Nibayad pod siya og 5 pesos para sa felt paper. Pila tanan ang gibayran ni Cindy? Unsay gipangayo 223 Gihatag nga Hitabo Pagdugang -dugang nga Hugpulong
Buluhatong Papel 2 Basaha ang matag problema, unya tubaga ang mga pangutana. Isulat sa papelang inyong tubag. Nangadto si Tomas ug Pedro sa plasa. Nakit-an nila ang 10 ka babaye ug 9 ka laki nga nagdula. Pila tanan ka bata ang ilang nakit-an? 1. Unsa man ang hinatag nga hitabo? 2. Unsay gipangayo sa problema? 3. Unsa man ang hugpulong nga numero? 4. Giunsa nimo pagsulbad ang problema? 5. Unsay katapusan nga tubag? Gibayran ni Terry og 12 pesos ang kahel. Gibayran ni Cora og 15 pesos ang bayabas. Pila tanan ang gibayran nila? 1. Unsay hinatag nga hitabo? 2. Unsay gipangayo sa problema? 3. Unsa ang hugpulong nga numero? 4. Giunsa nimo pagsulbad ang problema? 5. Unsay katapusan nga tubag? 224
Buluhatong Papel 3 Sulbara ang matag problema. Isulat sa notebook ang inyong tubag. 1. Nigamit si Nanay og 12 ka itlog sa pagluto og cupcake. Nigamit pod siya og 24 ka itlog sa paghimo og leche flan. Pila tanan ka itlog ang gigamit ni nanay? 2. Adunay 11 ka kandila si Mina. Adunay 24 ka kandila si Bert. Pila tanan ka kandila ang naa nila? 3. Nakakwarta si Toti og 25 pesos sa pagbaligya og pandesal sa Lunes. Nakakwarta pa gyod siya og 20 pesos sa Martes. Pilay napangwarta niya sa Lunes ug Martes? 4. Adunay 45 pesos si Betty. Gihatagan pa gyod siya ni Tatay og 40 pesos. Pila tanan ang kwarta ni Betty? 225
Buluhaton sa Balay Sulbara ang problema sa lain-laing paagi. Isulat sa notebook ang tubag. Nipalit si Nicky og ____ ka hiwa nga para sa iyang mga higala. Nipalit si Nanay og ____ ka hiwa nga . Gisulod nila ang tanang hiwa nga bolseta (paper bag). sa usa ka Pila tanan ka hiwa sa (paper bag)? ang naa sa bolseta 226


GOD'S ROBOT ANG ROBOT SA DIOS Kini nga tract sa Ebanghelyo gihubad sa usa ka kompyuter. Kung mahimo nimo nga matul-id o mapaayo ang sinultian, palihug kontaka ang opisina sa info@angp.co.za Ang Robot usa ka suga nga pahimangno sa mekanikal nga magdumala sa mga tawo sa ilang pagbiyahe sa mga dagkung lungsod sa kalibutan. Gisulti niini sa mga tawo kung kanus-a sila makapadayon, ug gipasidan-an ang mga tawo kung kanus-a sila kinahanglan mohunong. Ang Diyos sa Iyang kinaadman ug gugma ngadto sa katawhan nakit-an nga kinahanglan nga magbutang piho nga mga ilhanan sa paghunong dinhi sa kalibutan. Bisan sa tanaman sa Eden diin si Adan ug Eva may kagawasan sa pagkaon sa bunga sa tanang kahoy sa tanaman, ug makatagamtam sa hingpit nga pakig-uban sa ilang magbubuhat, ang Dios nga napugos sa ibutang sa usa ka robot o sa usa ka stop ilhanan sa atubangan nila. Ang Download from page 1
kahoy nga naghatag sa kahibalo o f unsa ang maayo ug unsa ang ang daotan, mao nga stop ilhanan nga nagsulti kanila nga dili mokaon sa bunga niini tungod sa kahadlok sa kamatayon. Genesis 2: 16-17 Pagkahuman sa pagdaghan sa katawhan, nakita sa Diyos nga kinahanglan nga dugangan ang mga ilhanan sa paghunong sa paghimo sa daghang mga balaod nga naghatag paggiya sa mga tawo sa tibuuk nga mga butang aron mahibal-an kung asa paadto ug asa mohunong. Ang ingon nga mga balaod wala lamang gihatag sa tawo apan sa kinaiyahan ug tanan nga uban pa sa yuta ug sa langit. Dios nga gibutang sa stop ilhanan sa atubangan sa mga gamhanan nga dagat, sa paghimo sa usa ka utlanan sa mga tubig, pagpugong kanila gikan sa nga naglangkob sa pag- usab sa yuta. Adunay mga stop ilhanan alang sa mga anak ingon man usab sa sama sa mga hamtong, stop ilhanan alang sa pagkaon ug pag-inom ingon man alang sa pagkatulog, kay sa pagdula ug sa pagtrabaho. "Busa sa halayo ug sa walay dugang pa nga" kita gisultihan sa kinaiyahan. Adunay paghunong mga karatula sa kinabuhi nga nag-inusara ug kinabuhi nga minyo , sa negosyo, sa isport, sa mga pabrika, sa mga ospital, sa mga eskuylahan, sa kinabuhi sa kasundalohan ingon man sa syensya. Sa pagsaka sa bukid o sa dagat, sa paglupad ingon man pagmina alang sa bulawan sa kahiladman sa yuta, nahimamat namon ang daghang mga timaan sa paghunong . Ang pagsalikway sa kini nga mga timaan makalilisang nga katalagman ug makadaot sa labi . sa paghunong mahimong hinungdan sa Niining mga moderno nga adlaw kitang tanan nahibal-an sa mga timaan sa paghunong sa trapiko . Nindot gyud tan-awon kung giunsa, nga adunay pipila nga mga eksepsyon, Download from page 2
naobserbahan sa mga motorista ang makatabang nga mga ilhanan sa paghunong . Ang pagsupak sa kanila mahimong mapamatud-an nga makadaot ug mahimong ipahamtang ang usa ka mabug-at nga multa. Kung ang usa ka pasahero nga tren, usa ka barko, o ayroplano dili manumbaling sa pipila ka mga senyas sa paghunong , gatusan nga mga kinabuhi ang mahimong mawala. Ang atong mga moderno nga bombang atomo ug uban pa nga labi nga makaguba nga mga bomba sa pagkakaron gikontrolar sa piho nga mga senyas sa paghunong . Angay ba sa bisan unsa sa kanila pinaagi sa pipila ka mga sayop sa tawo o pagpasagad nga wala tagda, ang labing dako nga bahin sa katawhan mahimo nga gipahiran sa gawas. Ang labing dako ug labing kahinungdan nga ilhanan sa paghunong alang sa kahilwasan, pagpahiuli ug pagluwas sa katawhan nahimo sa Kalbaryo dul-an duha ka libo ka tuig ang nakalabay sa dihang si Hesu-Kristo nga Anak sa Diyos namatay alang kanato sa krus. Kini mao ang labing gamhanan nga robot nga walay katapusan gibutang dinhi sa yuta sa stop sa katawhan sa dalan ngadto sa kalaglagan. "Ang matag usa nakasala ug halayo sa presensya sa pagluwas sa Dios" ( Roma 3:23), ug ang tanan padulong sa walay katapusang kalaglagan. Sukad nga gilimbungan ni Adan ug Eva ni Satanas, wala manumbaling sa una nga paghunong nga karatula sa tanaman sa Eden, ang katawhan nakaagi sa halapad nga dalan padulong sa kalaglagan. Sa tinuud ang buang nga gisulayan sa Dios pahunongon nga pagdali padulong sa kalaglagan pinaagi sa pagbutang daghang mga ilhanan nga paghunong pinaagi sa Iyang pipila nga mga matinud-anon nga sumusunod, apan wala Download from page 3
magdugay timaan sa paghunong , pagdagan ug pagyatak wala pa manumbaling ang mga Atol sa usa ka panahon sa dihang ang maglalaglag milatas sa yuta sa Egipto pagpatay sa mga panganay sa matag panimalay ingon man sa taliwala sa mga panon sa vaca, gisugo sa Dios ang iyang mga pinili nga mga tawo sa Israel sa pagbutang sa usa ka stop ilhanan. Ang ulo sa matag panimalay kinahanglan magpatay sa usa ka hingpit nga karnero ug isablig ang dugo niini sa mga poste sa pultahan sa balay. Exodo 12: 5- 7,12. Kini mao ang paghimog ilhanan sa maglalaglag, nga nagpugong kaniya gikan sa pagdala sa kamatayon sa panganay sa balay. Wala'y usa ka balay sa gabii sa paghukum diin wala usa nga namatay, gawas kung diin ang paghunong nga ilhanan sa dugo sa nating karnero nga nakababag sa manunungko nga makasulud. Exodo 12:13. Naghatag dugo sa nating karnero alang sa panganay, parehas ra kang Jesus nga Kordero sa Dios, nga naghatag sa Iyang kinabuhi alang kanimo ug kanako. Juan 1:29 Sa ulahi sa diha nga ang kasundalohan sa Israel nakapalibut sa makusog nga mga kuta sa Jerico, gisultihan si Rahab nga bigaon nga mag-ayo sa usa ka timaan sa paghunong sa usa ka pula nga pisi sa bintana sa iyang balay nga gitukod sa mga kuta sa lungsod. Mituo siya ug milihok sumala sa iyang pagtuo sa Diyos sa Israel ug gihigot ang pula nga pisi sa bintana. Samtang ang mga kuta sa Jerico, ang kalaglagan miabut sa usa ka paghunong sa balay ni Rahab, ug siya ug 18- 19, 6:17, 22-23 ang iyang balay nga maluwas. Josue 2: Ang labi ka dako ug labing kusug nga ilhanan sa paghunong , ang krus sa Kalbaryo nagsugo kanamo nga adunay awtoridad sa langit nga: Download from page 4
Hunong sa pagpatig-a sa imong kasingkasing pinaagi sa pagkawalay pagtuo. Heb. 3.12 Hunong na sa pag-inum, panumpa, panunglo, pasipala sa ngalan sa Dios, pagsulti sa bakak ug hugaw nga mga komedya. Colosas 3: 8 Hunong ang tanan nga garbo, "nga moabut sa wala pa ang pagkapukan", kalaglagan. Hulubaton 16:18 nga mosangput sa Hunong na sa pagpuyo sa imoralidad, panapaw, homoseksuwalidad o bisan unsang makasasala nga paggamit sa atong mga lawas, nga gilaraw aron mahimong mga templo sa buhi nga Dios. Hunong ang makasasalang kailibgon sa pagsigarilyo sa sigarilyo o dagga, pag- snuff o pag-chewing nga tabako, ang paggamit sa pipila nga mga tambal ug papan nga makadaot sa lawas sa tawo nga mao ang templo sa Dios. 1 Corinto 3: 16-17 Hunong ang tanan nga mga porma sa kahakog, pagpuyo aron mokaon imbis mokaon aron mabuhi. Hulubaton 23:21 Hunong ang tanan nga pagkawalay pakialam sa Dios ug sa Iyang gingharian, espirituhanon nga pagkatapulan ug isalikway ang kaluwasan alang sa usa pa kaayon nga adlaw nga tingali dili moabut. Usa pa lang ka lakang nga naagi sa stop sign mahimong magpasabut sa imong mahangturon nga pagkondena, kay ang giingon sa Pulong sa Dios, karon kung madungog nimo ang akong tingog, ayaw pagahia ang imong kasingkasing. Hebreohanon 3:15 Hunong na sa pag-adto sa mga mananagna, pagsamba sa mga idolo, pagsalig sa pagpamarang ug pagkonsulta sa mga patay imbis nga manawag sa buhi nga Diyos. pagsimba sa mga diosdios ug sa ungo mao ang mga buhat sa unod ug Download from page 5
sa mga silot sa Dios. Deuteronomio 18: 10-12, Isaias 8: 19- 20 Ihunong ang tanan nga pagreklamo ug pagbagulbol ug pagpasalamat Diyos. Mga Taga-Efeso 5:20 sa Hunong sa tanan nga tabi ug pagbutangbutang, apan hinoon sa pagsulti sa uban ingon nga kamo gusto kanila sa pagsulti mahitungod kaninyo. Hulubaton 26: 20-23 Ihunong ang pagpakaon sa kana nga kinaiyanhon nga nagselos, nga makadaut ug mahimong mosangput sa pagdumot, pagpatay ug kamatayon. Mateo 5: 21-22 Hunonga ang tanan nga kasuko ug pagdumot. Kuhaa kini gikan sa imong kasingkasing ug hangyoa ang Dios nga hatagan ka usa ka malinawon, mahigugmaon nga espiritu. Filipos 4: 5- 7 Hunong sa gugma sa salapi nga nakadaut bisan sa labing kaayo nga mga tawo. Alang sa kadaghanan nga nagtinguha sa salapi nahunong ang pagsalig sa Dios ug nagdala sa daghang mga kasub-anan sa ilang kaugalingon. Hinumdomi si Hudas ug ang iyang katapusan nga katapusan. 1 Timoteo 6:10 Hunong na kana nga hakog, hakog nga espiritu nga wala matagbaw. Hunong na ang tanan nga pagkasalingkapaw nga gidumtan ni Jesus labi pa sa daghang ubang mga sala, nga nagpakaaron- ingnon nga dili ikaw. 1 Pedro 2.1 Hunong sa pagkahadlok niini ug kahadloki kana, imbis nga mosalig sa Dios. Si kahadlok , toohi." Salig sa Diyos! Isaias 41:10 Jesus miingon, "Ayaw Download from page 6
Hunong ug tan-awa ang imong kaugalingon nga buhi kauban ni Cristo nga nag-ambit sa Iyang bag-ong kinabuhi maingon man sa Iyang diosnon nga kinaiya. 2 Pedro 1: 3-4 Hunong ug tan-awa ang gugma sa Dios nga naghatag sa Iyang bugtong Anak nga ang tanan nga mosalig Kaniya dili malaglag apan adunay kinabuhing dayon. Juan 3:16 Hunong na sa pagsulti bakak, kay ang yawa mismo mao ang amahan paghunong ug dawata si Kristo ingon imong Manluluwas. Juan bakak. Juan 8:44 10: 9 sa tanan Paghunong sa krus, ang robot sa Diyos, ug pagtalikod ug isugid ang imong mga sala sa Diyos ingon man sa mga kontra nimo nga nabuhat nga daotan. "Kon kita mokumpisal sa atong mga sala ngadto sa Dios, Siya magabantay sa Iyang saad ug sa pagbuhat unsa ang matarung, Siya mopasaylo kanato sa atong mga sala ug magahinlo kanato gikan sa atong tanan nga mga sayop nga buhat." 1 Juan 1: 9. "Ang dugo ni Jesus, Iyang Anak, naglimpiyo kanato gikan sa matag kasal-anan ." 1 Juan 1: 7 Hunong sa krus ug tan-awa ang kaluwasan sa Ginoo nga Iyang gipalit alang kanimo. "Tungod sa atong mga kasal-anan Siya nasamdan, gibunalan tungod sa kadautan nga atong nabuhat. Nangaayo kita sa silot nga Iyang nahiaguman, nahimo nga tibuuk sa mga pagbunal nga Iyang nadawat. Giantos Niya ang mga pag-antus nga unta ato, ang kasakit nga unta unta gipanganak. " Isaias 53: 5,4. "Si Cristo wala'y kasal-anan, apan alang sa aton kaayohan gihimo siya sa Dios nga bahin sa atong kasal-anan aron nga nahiusa kita Kaniya makaambit kita sa pagkamatarung sa Dios." 2 Corinto 5:21 Hunong na sa pagpangayo tambag sa mga tawo kung kanus-a nakigsulti ang Dios kanimo ug gipahibalo kanimo ang Iyang kabubut-on. Download from page 7 nga
Hunong sa pagsulay sa pag-alagad sa duha ka agalon. Kini dili nga buhaton. Dili ka makaalagad sa Dios ug sa kalibutan. Lukas 16:13 Hunong ug pangitaa Kaniya ang Kordero sa Diyos nga nagtangtang sa kasal-anan sa kalibutan, imong sala ug akong sala. Juan 1:29 Hunong sa tanan nga pagkawalay pagsalig , wala'y pagsalig sa Diyos. Pagbaton og pagsalig sa Dios. Hunong sa pagsalig sa imong kaugalingon nga mga kaarang o paghandum sa mga daotan sa nangagi. Hinumdomi ang asawa ni Lot. Hulubaton 3: 5 Ayaw na paghunahuna og daotan ug hunahunaa ang mga butang nga tinuud, dungganan ug putli. Filipos 4: 8 Hunong kahadlok. Paghangad kang Jesus. sa pagtan-aw sa imong palibut sa Hunong ug sukli ang yawa sa ngalan ni Jesus ug siya modagan gikan kanimo. Santiago 4: 7 Ang langitnon nga pag- undang nga ilhanan sa krus dili lamang makatabang kanato nga madawat ug makita ang daghang kaluwasan sa Diyos ug gasa nga kinabuhing dayon diha kang Kristo Hesus, gihimo usab niini ang usa ka balaan ug matarong nga Diyos nga mohunong kung makita Niya ang usa ka makasasala nga naglikay sa iyang daotang mga pamaagi. Kitang mga sad-an nga makasasala angayan ang paghukum ug panghimaraut sa Dios nga igugol sa kahangturan sa impyerno. Apan kung nakita sa Diyos ang ingon nga makasasala sa krus Siya mihunong ug nagpadayag sa Iyang kaugalingon ingon ang Kordero sa Dios nga nagtangtang sa mga kasal-anan sa matag usa, ingon ang Usa nga nagpasaylo sa tanan natong kasal-anan ug nagaayo sa atong mga sakit. Imbis nga Download from page 8
hinukman sa balaod makit-an naton ang grasya ug gugma ug kalinaw. Pinaagi sa krus nakita kita sa Dios nga giluwas ug gihinloan pinaagi sa dugo sa Iyang Anak nga si Jesukristo. Ang krus nag-ingon stop sa kasuko sa Dios nga kon dili unta miabut sa ibabaw kanato. Nagpangamuyo si Jesus, "Patawara sila, Amay! Wala sila makahibalo sang ila ginahimo." Lukas 23:34. Gawas pa niini ang krus usa usab ka kusug nga ilhanan batok sa satanas ug tanan nga gahum sa demonyo nga mosulay sa pagguba sa amon ug pagguyod kanato ngadto sa impyerno. Alang sa krus nga mga saksi sa atong kaluwasan. Gisugo usab niini ang magsusumbong, ang yawa nga mohunong sa pagsumbong sa amon, kay pinaagi sa sakripisyo nga kamatayon ni Kristo kita gipagawas, kana mao, gipasaylo ang atong mga sala ( Mga Taga-Efeso 1 : 7) ug wala Niya nahinumduman ang mga sala nga gisugid naton. Lakaw Apan ang krus dili lang usa ka stop sign. Gisugo kita niini nga moadto . Nagahatag kini kanato sa berde nga kahayag ngadto sa Iyang presensya. Pinaagi kang Jesukristo ug sa Balaang Espirito kita adunay kagawasan sa pag- adto sa Amahan, atong Amahan kansang anak nga mga lalaki ug anak nga mga babaye gihimo kita pinaagi sa pagsalig diha kang Jesukristo. Gigisi ang kurtina gikan sa taas hangtod sa ilawom ug bisan kinsa ang gusto nga moanha, ug moinom nga libre sa tubig sa kinabuhi. Si Jesus miingon: "Ako mao ang dalan, ako mao ang pultahan." Juan 10: 9. Lakaw gipasaylo ang makasasala, pinaagi sa pig-ot apan ablihan ang matag tawo. Marcos 16:15 ganghaan ngadto sa langit. Lakaw sa matinud-anon hangtud nga kamo mosulod sa langit, diin nag-andam ni Jesus ang usa ka balay alang Download from page 9
kaninyo, ug ang tanang mata. Pinadayag 21: 4 luha gikan sa imong mga Lakat ug isulti sa imong kaugalingon nga mga tawo ang niining katingad-an, libre nga libre . Lukas 14:23. kaluwasan. Sultihi ang imong mga silingan, imong mga higala ug bisan ang imong mga kaaway nga giluwas ni Jesus . Lakaw ngadto sa tanan nga sa kalibutan ug pagsangyaw sa Ebanghelyo ngadto matag tawo. Marcos 16:15. sa Pag- adto sa madali sa mga kadalanan ug mga linya, ug dad- a ang tanan nga mga tawo. Pangadto kamo sa mga dalan sa dalan ug mga agianan ug pasudla ang mga tawo, aron ang balay sa Ginoo mapuno. Lukas 14:23 Lakaw ug ayaw na pagpakasala . JR GSCHWEND Kini nga tract sa Ebanghelyo gihubad sa usa ka kompyuter. Kung mahimo nimo nga matul-id o mapaayo ang sinultian, palihug kontaka ang opisina sa info@angp.co.za Kung nakit-an nimo ang kaluwasan diha kang Kristo, o gipanalanginan ka pinaagi sa among literatura sa Ebanghelyo, palihug ipahibalo kanamo. Gusto namon magpasalamat sa Dios uban kanimo, ug labi ka mahinumduman namon sa among mga pag-ampo. Alang sa libre nga literatura sa Ebanghelyo, mga libro ug tract sa sobra sa 540 nga sinultian, palihug kontaka kami : Download from page 10
ANG KASINGKASING SA TAWO This Gospel tract was translated with a computer. If you can correct or improve the language, please contact the office at info@angp.co.za E-MAIL: info@angp.co.za ALL NATIONS GOSPEL PUBLISHERS P.O. Box 2191, PRETORIA, 0001, R.S.A. (A Gospel Literature Mission financed by donations) (Reg. No. 1961/001798/08) Download from page 11


Hi Abang Abaka, An Saging Nga Naiiba h adton una nga panahon, an mga puno, adton una nga panahon, an mga puno, katamsihan, kamanampan ngan isda ha dagat katamsihan, kamanampan ngan isda ha dagat namagyayakan. Sugad man liwat an ngatanan namagyayakan. Sugad man liwat an ngatanan nga may-ada kinabuhi. nga may-ada kinabuhi. Usa kaadlaw , may tumubo nga saha ha piliw han usa nga puno han saging. Gintawag ito nga Abang Abaka. Maharasuhas ngan napuputos hiya hin maitom ngan madakmol nga mga dahon. Nalalain hiya han iba pa nga mga saha an napapansin han iroy nga puno han saging. Pero waray niya ito asiha kay pare-pareho la an iya pagkita han iya mga saha. iba an pagkita han mga saha. Deri nira makarawat an hitsura ngan an kaitom han kolor han ira bugto. "Iwas dinhi!" guliat han usa. "Deri ka sugad ha amon; maraot ka ngan maluya!" guliat liwat han usa. Pero Salit nagpahirayo hi Abang Abaka ha ira ngan nabuhi nga nag-usahan pero mas naging marig-on. Naluoy an Iroy nga Puno han Saging ha iya anak. Ngan pirit nga gin-aabot an iya mga dahon para makaiwas ha paso han adlaw. Pero an iba nga saha dayon nga naaawa. Sanglit ginpanginano han Iroy nga Puno han Saging an iya bug-os nga atensyon ha ira. 31
Usa ka adlaw umabot a an usa nga makusog nga bagy bagyo. Bumaha ha tanuman ngan g ngan gin-abot an pamilya ni Abang Abaka. Abang Abaka. Nagkagisi-gisi an mga dahon han Iroy nga dahon han Iroy nga Puno han Saging ngan nagka utud-utod an iya nagka utud-utod an iya mga dahon. Gin-aanod an iya mga anak han an iya mga anak han malaksi nga darusdos han tubig ha salug. Waray hiya nahimo ngan han tubig ha salug. Wa napaluhod nala hiya samtang ginkikinitaan napaluhod nala hiya nala niya an mga anak ng nala niya an mga anak nga saha nga gin-aanod. Pero malaksi nga gumios h Pero malaksi nga gumios hi Abang Abaka. Dayon niya ginhubo an iya ma niya ginhubo an iya maitom nga panit, iya ini ginduru gindurudugtong dugtong ngan gin-itsa gin-itsa niya hin makusog. "M "Mga kabugtuan saluha ini ini nga akon panit ngan kapot kamo kapot kamo hin maupay. Tatalwason ko kamo ko kamo!" Ginbutong ni Abang Abaka Abaka an iya mga kabugtuan hasta nabari an iya bata pa nga nga lawas. Pero nakuha p pa gihapon niya ini ngan n nahigawas ligid. Pagkatapos nakaluhod ngan tigda natumba hi Abang Abaka. niyo niyo ha "Habaka! "Habaka! Habaka!" guliat han kabugtuan nga kabugtuan nga nag-aabot-abot an pagginhawa. Gin-alsa nira hi Abang pagginhawa. G Abaka. Abaka. 33
"Pasaylu-a kami "Pasaylu-a kami manoy. Ha imo pala manoy. Ha imo pala maitom nga panit may maitom nga panit may gintatago ka ngayan nga gintatago ka ngayan nga maupay nga kasing-kasing. maupay nga kasing-kasing. Salamat han pagsalbar mo Salamat han pagsalbar mo ha amon!" napahiya hiya ha amon!" napahiya hiya han iya nabatian, pagpasabot han iya nabatian, pagpasabot nga iya ginkakarawat. nga iya ginkakarawat. Tikang hadto magsarapit ngan mag- Tikang hadto magsarapit ngan mag- urupod na hira pagtubo hin magkusog ngan urupod na hira pagtubo hin magkusog ngan magrig-on. magrig-on. 35