Romans Plan of salvation in Samarenyo Philippines GOD'S SIMPLE PLAN OF SALVATION Introduction 1 Juan 5:13 Nagsusurat ako ha iyo hini basi hibaroan niyo nga may-ada niyo kinabuhi nga waray kataposan - kamo nga natoo han ngaran han Anak han Dyos. I We are all sinners! It is not hard to admit that we all have done things that we know is wrong, but yet we do them anyway. That is called sin! We all are guilty of it we have been doing it since we were born. Roma 3:10 Sumala han siring han Kasuratan: "Waray tawo nga matadong, Roma 3:23 nagpakasala an ngatanan nga mga tawo ngan nawad-an hira han himaya han Dyos. Roma 5:12 Nakasulod ha kalibutan an sala pinaagi hin usa ka tawo, ngan nagdara hin kamatayon an iya sala. Tungod hini an ngatanan nga mga tawo nahiagom han kamatayon, kay nakasala man an ngatanan nga mga tawo. We are all sinners! II There is a cost for that sin! Roma 6:23 Kay an bayad han sala amo an kamatayon, kundi an libre nga hatag han Dyos amo an dayon nga kinabuhi dida ha pakig-usa kan Cristo Jesus nga aton Ginoo. Ginpadayag 21:8 Kundi adton mga magtalaw, mga maglingo, mga makimalaw-ay, mga parapamatay, mga maghilas, mga salamangkero, mga nagsisingba hin mga diyosdiyos, ngan an mga buwaon - an dapit nga angay ha ira amo an linaw nga naglalaga hin kalayo ug asufre, nga amo an ikaduha nga kamatayon." III Christ died for our sins.
Roma 5:6 Kay han waray pa naton sadang mahimo, nagpakamatay hi Cristo para han mga magpakasasala, ha amo nga panahon nga gintalaan han Dyos. Roma 5:8 Kundi iginpakita han Dyos an iya dako nga paghigugma ha aton nga dida han magpakasasala pa kita, nagpakamatay hi Cristo para ha aton. Roma 6:23 Kay an bayad han sala amo an kamatayon, kundi an libre nga hatag han Dyos amo an dayon nga kinabuhi dida ha pakig-usa kan Cristo Jesus nga aton Ginoo. Christ died for sinners! IV Salvation is a free gift, not by good works. You must take God's word for it, and trust Jesus alone! Salvation is trusting and receiving Jesus Christ as your Savior. It's trusting in the fact that Jesus Christ died on the cross of Calvary to pay for your sins! It's realizing there is absolutely nothing whatsoever you can do to save yourself and completely trusting in Jesus Christ to save you! It's not any church that saves. It's not any baptism, not good works, not sacraments, not repenting, not praying through, not living a good life - IT'S NOT ANYTHING YOU CAN DO! Buhat 4:12 Hiaagian an katalwasan pinaagi gud la ha iya. Kay ha bug-os nga kalibutan waray lain nga ngaran nga iginhatag han Dyos ha mga tawo, nga sadang makatalwas ha aton." Efeso 2:8-9 Kay pinaagi hin pagtoo, natalwas kamo tungod han grasya han Dyos. Diri ini iyo kalugaringon nga buhat, kundi hatag gud la ini han Dyos. Waray gud niyo dinhe sadang ipanhambog, tungod nga diri ini bunga han iyo kalugaringon nga mga buhat. Tito 3:5 gintalwas kita niya. Diri adto tungod hin ano man nga mag-upay nga mga buhat nga aton gintuman, kundi tungod han iya kalugaringon nga pagkalooy nga gintalwas kita niya pinaagi han paghugas han Espiritu Santo nga nahatag ha aton hin bag-o nga pagkatawo ngan bag-o nga kinabuhi.
V We must put our faith and trust in Christ in order to be saved. Roma 4:24 Ginsurat liwat ini para ha aton nga pag-iisipon nga matadong, nga natoo ha iya nga nagbanhaw kan Jesus nga aton Ginoo. Roma 10:9-10,13 Matatalwas ka kon itug-an mo ha imo mga im-im nga "Ginoo hi Jesus," ngan tumoo ka ha imo kasingkasing nga ginbanhaw hiya han Dyos. Kay natoo an tawo ha iya kasingkasing, ngan nagmamatadong hiya sa Dyos; nagtutug-an hiya pinaagi han iya mga im-im, ngan natatalwas hiya. Sumala han siring han Kasuratan, "Matatalwas an bisan hin-o nga natawag han ngaran han Ginoo." If you want to accept Jesus Christ as your Savior and receive forgiveness from God, here is prayer you can pray. Saying this prayer or any other prayer will not save you. It is only trusting in Jesus Christ that can provide forgiveness of sins. This prayer is simply a way to express to God your faith in Him and thank Him for providing for your forgiveness.
"Lord, I know that I am a sinner. I know that I deserve the consequences of my sin, which is death and hell. However, I am trusting in Jesus Christ as my Savior. I believe that His death and resurrection provided for my forgiveness. I trust in Jesus and Jesus alone as my personal Lord and Savior. Thank you Lord, for saving me and forgiving me! Amen!" If you just prayed that prayer - according to the Word of God - YOU ARE SAVED! HALLELUJAH! You say, but I don't feel any different. Guess what? Your salvation does not depend on your feeling. It ALL depends on doing what God SAID! God said if you receive and trust in Jesus Christ you are saved. Notice it does NOT say you "might" or "could" be saved - but "shall be saved". YOU ARE SAVED! Sumala han siring han Kasuratan, "Matatalwas an bisan hin-o nga natawag han ngaran han Ginoo." Roma 10:13 Didn't you just believe on the Lord Jesus Christ? Look at what John 3:36 says! It says you HATH EVERLASTING LIFE! Not "maybe" or "hope so" - BUT HATH - YOU ARE SAVED! May dayon nga kinabuhi an nasarig han Anak; kundi an nalaris han Anak diri gud makakaangkon han kinabuhi, ngan magpapabilin ha iya ha kadayonan an kapungot han Dyos. Juan 3:36 Friend, if you prayed the prayer and received Jesus Christ - YOU ARE SAVED! You did what God said - AND GOD CANNOT LIE! Amazing Grace Publishing * PO Box 1963 * Joshua TX 76058 * 817-426-1828 * E-Mail


ANG Pahayagan ng Partido Komunista ng Pilipinas Pinapatnubayan ng Marxismo-Leninismo-Maoismo Edisyong Bisaya Bolyum LII Ihap 20 Oktubre 21, 2021 EDITORYAL Ta bu nok ang yu ta alang sa gu bat sa ka taw han Nag lu nang sa kri sis ang ka ba ni kan han sa Pi li pi nas. Nag-i la id sa ka li sud ug ka gu tom ang mil yun-mil yong mag-uu ma, ma mu mu ong pa ngu ma ug se mip ro le tar ya do atu ba ngan sa pag sa ka sa gas tos sa pro duk syon ug pre syo sa mga pa la li ton, ka wa lay pa ngi na bu hi an nga gi pag ra be pa sa pa bug-at nga pa li si ya atu ba ngan sa pan dem ya, pag ham pak sa mga ka ta lag man ug pa ‐ sis tang pag pang ha si sa es ta do. Miu bos usab ang ka ti ling ba nong ka him tang sa mga pe ti bur ge sya ka du ngan sa ki na ti buk-ang pag ka hag ba sa pa ngi na bu hi an. Ila lum sa an ti-mag-uu ma ug an ‐ ti-ka taw hang re hi meng US-Du ter te, wa lay puas ang mga pag-a ta ke sa pa ngi na bu hi an ug mga ka tu ngod sa ma sang mag-uu ma. Ang ba lik-ba lik nga yaw yaw ni Du ter te nga ipang-a ‐ pud-a pud ni ya ang yu ta nag sil bi lang nga ta ku ban sa lain-la ing is ke ‐ ma sa pag pa ngi log og yu ta. Suk wa hi sa re por ma sa yu ta, gi pa tu man ila ‐ lum ni Du ter te ang ma luk pa nong kum ber syon sa yu ta nga gi man do ni yang pas pa san pa bor sa in te res sa mga ma ngi ngi log og yu ta. ug mad nga yu ta aron ha ta gag da lan pang- ang mga imprastruk tu ra, pang-e ner hi ya ug pang-e ko tu ris mo, pag su lod sa ope ‐ ra syon sa mga kum pan ya sa mi na ug pag pa la pad sa mga plan ta syo n. Gi ‐ pa hi mus lan ki ni sa mga dag kung lang yawng ka pi ta lis ta ka so syo ang dag kung bur ge syang kompra dor nga kro ni o ka sang ga ni Du ter te. Sa pi kas ba hin, 1.1 mil yong pwer sa sa pa muo sa ag ri kul tu ra ang na wad-an og pa ‐ ngi na bu hi an niad tong 2016-2018. pro yek tong tang sa mga kontrol sa im por ta syon sa mga pro duk tong pang-ag ri kul tu ra. Ang gi pa tu man nga Rice Import Li be ‐ ra liza ti on Law - a ron ku no paub san ang pre syo sa bu gas - nag re sul ta sa gra beng pag ka lu gi sa mga mag-uu ma sa hu may nga mi bi ra pau bos sa ki ta tu ngod sa di li pa tas nga kom pe ti syon sa lang yawng bu gas. Ang pa li si ya sa li be ra li sa syon nag ha tag da lan sa ma luk pa nong is ‐ mag ling nga na ga pa tay sa lo kal nga pro duk syon ug sa pa ngi na bu hi an sa gag mayng mag-uu ma. Na ga rek la mo ang gag mayng mag gu gu lay atu ba ‐ ngan sa pag dan-ok sa sob rang pro ‐ duk tong pang-ag ri kul tu ra gi kan sa ubang na sud. Mi du gang ki ni sa gia ‐ ba ga ni lang nag ka da kung gas to sa pro duk syon nga mi re sul ta sa ma luk ‐ pa nong pag ka lu gi sa gag mayng mag gu gu lay. Nag re sul ta ki ni sa di nag hang pag pa la yas sa mga mag-uu ma o pag- i log ka ni la sa kontrol sa ilang gi na ‐ Nag kag ra be ang pag-an tus sa ma sang mag-uu ma atu ba ngan sa pas pas nga pag pa tu man sa mga pa li ‐ si yang neo li be ral, ila bi na sa pag tang ‐ Di li la yong po si bi li dad nga hing pit nga pa ga pat yon sa sub sub nga li be ‐ ra li sa syon ang ka pa si dad sa pro duk ‐
syon sa ag ri kul tu ra sa Pi li pi nas nga mag sup lay sa lo kal nga pa ngi na hang ‐ lan sa pag ka on, la kip ang hu may. Hu ‐ man ang pi pi la ka de ka da sa wa lay puas nga li be ra li sa syon sa im por ta ‐ syo n, nag ti nga ka ron ang lo kal nga pro duk syon sa ahos, si bu yas ug uban pang pro duk to ug nag ka ta as ang pag sa lig sa pag-im port alang sa ki na ‐ hang lang pag ka on sa mga Pi li pi no. Sam tang gi pag ra be sa ma luk pa ‐ nong kum ber syon sa yu ta ug sub sub nga li be ra li sa syon sa im por ta syon ang kri sis sa pro duk syong pang-ag ri ‐ kul tu ra sa Pi li pi nas, sa ba ta kan, nag gi kan sa nag pa bi ling gi nag may ug at ra sa dong sis te ma sa pro duk syon ila lum sa sis te mang se mi ko lon yal ug se mip yu dal. Ang pag do mi na sa mga mo no po lis tang aga long yu ta an nga mi kaw kaw sa ba han di nag-u na sa por ma sa abang sa yu ta, ang nag-u ‐ nang hi nung dan nga na ga ba bag sa pag pa lam bo sa pro duk syo n. Tu ngod sa ka wad-on o ka ga may sa yu tang gi na ug mad sa na nga bang nga mga mag-uu ma wa lay ob he ti bong ba si han alang sa me ka ni sa syon ug uban pang pag pa lam bo sa sis te ma sa pro duk ‐ syong pang-ag ri kul tu ra. Sa ki na ti buk-an, na ga ga mit pa gi ha pon og ha yop ug mga ma nu ma ‐ nong ka hi ma nan sa pag-ug mad sa yu ta sa ma luk pa nong yu tang mo no ‐ pol yo sa pi pi la ka aga long yu ta an. Bu lag bu lag ug li mi ta do ang ga mit sa mga giim port nga sob rang ma ki nar ‐ ya sa pag-a ni ug pag lu bo. Ga may ang lang kub sa yu tang adu nay sis te ‐ ma sa pa tu big ug mas dag han ang na ka san dig pa gi ha pon sa tu big ulan. Ubos ang ang-ang sa me ka ni ‐ sa syon bi san sa mga plan ta syong ka pi ta lis ta kung asa da kung ba hin sa pro duk syon na ka san dig sa man wal nga pa muo. Ang pag pa da ku sa pro ‐ duk syon na pa tu man di li pi naa gi sa pag pa lam bo sa sis te ma, kun di li sa pag pa la pad sa ka yu ta ang lang kub sa mga plan ta syo n. Ang nag kag ra beng kri sis sa ka ‐ ba ni kan han nag-u nang mi tam pa rus sa ma sang mag-uu ma ug mga ma ‐ mu mu ong pa ngu ma, sa por ma sa gra be ka taas nga abang sa yu ta, da ku kaa yong gas to sa pro duk syo n, pag ka lu bong sa gra be ka taas nga in te res sa utang, ubos nga pre syo sa ilang mga pro duk to, ug ubos nga su ‐ hu lan. Nag ka da ku ang ihap sa wa la ANG Unod Editoryal: Tabunok nga yuta alang sa gubat Bolyum LII Ihap 20 | Oktubre 21, 2021 sa katawhan 1 Sundalong gwardya, giatake sa BHB 3 Ang Ang Bayan ginapagawas sa pinulongang Pilipino, Bisaya, Iloco, Mipatay sa lider-kabus, gisilutan 3 Hiligaynon, Waray, Ingles ug Han-ay sa pulitika, wala pa napinal 4 Espanyol. Nagadawat ang Ang Bayan og mga kontribusyon sa porma sa Presyo sa lana 4 mga artikulo ug balita. Ginaawhag Terorismo gikan sa kahanginan 4 usab ang mga tigbasa nga 6 ka mag-uuma, giaresto 5 magpadangat og mga puna ug rekomendasyon sa pagpalambo sa Mga protesta 5 atong mantalaan. Mga multinasyunal, hari sa pinya 6 @cpp_angbayan Ubos nga presyuhan sa Dolefil 7 Pagkahigmata sa usa ka migranteng titser 8 Sa mubong pagkasulti 9 "Engrandeng konsabohay" 10 Ang Ang Bayan ginamantala duha ka hugna matag bulan sa Komite Sentral sa Partido Komunista ng Pilipinas 2 nay pa ngi na bu hi an ug naob li gang moad to sa mga syu dad pa ra ma ngi ‐ tag tra ba ho. Ka ma ta yon ang da la sa mga bag yo, hu law, pes te ug uban pang ka la mi dad. La baw pang pag-an tus ug ka ba ‐ ngis ang na si na ti sa ma sang mag- uu ma sa mga lu gar nga gi pai la lum sa kontrol ug pag ha ri sa mi li tar. Gi ‐ na pa tu man sa Armed Forces of the Phi lip pi nes ang pa li si ya sa pag pang ‐ ham let o pag ku ral sa mga bar yo aron kontro lon ang li hok sa mga ta ‐ wo su bay sa hu ngog nga tak ti kang "hi ka wan sa tu big ang is da" ba tok sa Ba gong Huk bong Ba yan (BHB). Gi na pa tu man ang mga paan tus nga pa li si ya sa ma sa pag ba wal nga moad to sa uma han ug pag li mi ta sa gi dag ha non sa pag ka on ug mga pang kun su mo nga pwe deng pa li ton. Nag si na ti si la sa lain-la ing dag way sa pag pang-a bu so sa ma sa ar ma ‐ dong pag pang had lok, di li ma ka ta ru ‐ nga nong pag-a res to, pag da git, pag ‐ pa ngu la ta, mga pag pa tay, pag pa ‐ mom ba ug pag pa ngan yon sa ti ngu ‐ hang bung ka gon ang ilang mga or ‐ ga ni sa syon ug sum pu on ang ilang ipa kig bi sog ang de ter mi na syong ilang kaa yu han ug mga ka tu ngod. Ki na hang lang la baw pang mang ‐ lim ba sog ang BHB sa pag pu kaw, pag-or ga ni sa ug pag pa li hok sa ma ‐ sang mag-uu ma sa ka ba ni kan han. Ki na hang lang sub sub nga ias dang ang mga an tip yu dal nga pa kig bi sog aron paub san ang abang sa yu ta, tang ta ngon ang usu ra, ipa ta as ang su hu lan, kab-u ton ang ma ka ta ru ‐ nga nong pre syo sa pag ba lig ya sa ilang mga pro duk to, suk lan ang pag ‐ pa ngaw kaw sa yu ta, du yog sa pa kig ‐ bi sog alang sa ti nu od nga re por ma sa yu ta. Ka du ngan nii ni ki na hang lang ti bu ok-ku sog nga ias dang ang pa kig ‐ bi sog ba tok sa te ro ris mo nga gi na ‐ sab wag sa pa sis tang mi li tar ug pu lis. Tu ngod sa na si na ti nga pag-an ‐ tus, pag pang da ug da ug ug pag pang ‐ ha si, de ter mi na do ang ma sang mag-uu ma nga pa da yong man lim ba ‐ sog sa da lan sa pa kig bi sog. La baw nga na hi mong ta bu nok ang yu ta sa ka ba ni kan han aron mo la lum ug mo ‐ la pad ang ugat sa BHB ug sub sub nga ias dang ang gu bat sa ka taw han. Oktubre 21, 2021 ANG BAYAN
Mga naggwardyang sun da lo sa kal sa da alang sa mi na han sa Agu san, gia ta ke sa BHB WALO KA ARMAS ang na kum pis ka sa Bagong Huk bong Ba yan (BHB) sa gi lun ‐ sad nii ning reyd ba tok sa 29th IB sa Ba ‐ ra ngay Ma raiging, Ja bo nga, Agu san del Nor te niad tong Set yembre 28. Tig-du ha ka R4 ug M16-A1, usa ka M14 ug tu lo ka ka lib re .45 nga pis to la ang na sak mit sa reyd. Upat ka sun da lo ang na pa tay ug lain pang du ha ang sa ma ron. Nag sil bing gwardya ang mga sun da lo sa konstruk syon sa kal sa da sa pri ba dong kum pan yang Z'Char les Constructi on. Ang maong kal sa da gi na pa ga was nga "farm to mar ket road" apan sa aktwal nag sil bing agia nan sa mga trak ug ka hi ma nan sa mga kum pan yang mi na nga pla nong mag- o pe reyt sa lu gar. Sa Rizal, giam bus sa BHB-Rizal niad ‐ tong Set yembre 30 ang mga ele men to sa 80th IB nga nag-o pe ra syon sa Sit yo Ilas, Ba ra ngay Pu ray, Rod ri guez. Gu ha ka sun ‐ da lo ang na pa tay. Mi pa tay sa li der-ka bus sa Ley te, gi si lu tan sa BHB GITAHO SA LARAB, re bo lu syo nar yong man ta la an sa Eas tern Vi sa yas (EV), niad ‐ tong Oktub re 2 nga na si lu tan na sa Ba ‐ gong Huk bong Ba yan-EV si Jojo "Pe ku lo" Luce ro, kri mi nal nga la kip sa mga mi pa tay kang Car li to Ba di on. Gi pa ham ta ngan si ya sa re bo lu syo nar yong hus ti sya sa Ormoc City niad tong Hun yo 25. Si Luce ro na huk mang sad-an sa hu ku ‐ mang ba yan (huk ma nan sa ka taw han) sa Ley te hu man na pa ma tud-ang lambigit sa mi pa tay kang Ba di on, kan hing pang ki na ti ‐ buk-ang ka li him sa Ka li pu nan ng Da ma ‐ yang Ma hi hi rap, gru po sa mga ka bus sa ka syu da ran, niad tong Ma yo 28, 2020 sa Ba ra ngay River si de, Ormoc City. Sa gi pa ‐ hi ga yong im bes ti ga syon sa ka so, na pa ma ‐ tud-ang anaa sa pro tek syon sa pu lis si Luce ro. Ma tud sa na ka lap nga im por ma ‐ syo n, "mi su ren der" si ya sa lo kal nga yu nit sa Phi lip pi ne Na tio nal Po lice (PNP) hu man ma pa tay si Ba di on. Wa la si ya gi pa sa ka han sa un sa mang ka so. Gi pa pau li na hinuon si ya ug gi ha tagn og gan ti ug sup lay. Ka hi num du man nga gi na pa ga was sa PNP nga ang BHB ang nagpaluyo sa pag ‐ pa tay kang Ba di on. ANG BAYAN Oktubre 21, 2021 Han-ay sa pu li ti ka, wa la pa na pi nal NAHUMAN NA ANG pag su mi te sa mga pa pe les sa mga kan di da to niad tong Oktub re 8 apan wa la pa na pi nal ang ga nay sa ma yor nga mga par ti do. Sa ula hing ad law sa pag su mi te, gi hi mong ka taw-a nan sa pun dok ni Rod ri go Du ter te ang pro se so di hang ka lit nga mi tu nga si Sen. Ro nald de la Ro sa isip kan di da to sa pag kap re si den te sa PDP-La ‐ ban. Mis mong si de la Ro sa ang nag pa da yag nga ang iyang pagsumite tu ngod sa wa la pa nag-a nun syo sa kan di da tu ra si Sa ra Du ter te. Sa ula hing han-ay, unum ka pre si dent ug li ma ka bi se-pre si den te ang mi da gan ila lum sa mga reak syu nar yo ug kon ser ba ti bong pulitikanhong par ti do. Ang mga na ti bu ok nga pangkumbuya mao ang mo su nod: Le ni Rob re do-Ki ko Pa ngi li nan alang sa Li be ral Party, Isko Mo re no-Wil lie Ong alang sa Ak syon De mok ra ti ko, Ping Lacson-Ti to Sot to sa Par ti do Re por ma, Ba to de la Ro sa-Bong Go sa PDP-La ban (pak syong Cu si), ug Manny Pacquiao-Li to Ati enza sa par ti dong Prom ‐ di. Mi da gan nga wa lay ka tim bang si Fer di nand Marcos, Jr. ila lum sa Par ti do Fe de ral sa Pi li pi nas, usa ka par ti do nga gi tu kod sa mga ali pu ‐ res ni Du ter te. Wa la pa gi ha pon na hu man ang ga nay sa pag ka se na dor. Mii nit nii ‐ ning Oktub re ang wa la pag la kip kang Ne ri Col me na res sa koa li syong Ma ka ba yan sa han-ay sa gi ti bu ok sa tandem ni Rob re do-Pa ngi li nan. Gi la kip na hi nu on sa han-ay nii ni si lang Juan Mi gu el Zu bi ri, Joel Vil la ‐ nueva ug Richard Gor don, mga se na dor nga adu nay taas nga re kord sa pa kig ti na ba ngay kang Du ter te. Sam tang, gilakip sa tandem ni Pacquiao-Ati enza pa re ho si Col me ‐ na res ug Elmer La bog, li der sa Ki lu sang Ma yo Uno, sa ilang han-ay sa mga kan di da to pag ka se na dor. Gien dor so usab si la sa gru pong La kas ng Ma sa nga nag ha on usab sa pag kan di da to isip pre si den te ug bi se pre si den te. Pre syo sa la na, mi sang ko sa la ngit ang pag si rit SA MILABAYNG WALO ka se ma na, wa lo ka be ses nga gi pa tas-an sa mga kum pan ya sa la na ang pre syo sa mga pro duk tong pet rol yo. Kung iba si sa pag su god sa tuig, ₱19.70 ka da lit ro na ang na du gang sa pre ‐ syo sa ga so li na, ug ₱18 ka da lit ro usab ang na du gang sa die sel. Se gu ra dong sang ko sa la ngit ang pag si rit sa mga pre syo sa pag ‐ ka on ug uban pang pro duk tong pang kon su mo sa uma la bot nga mga bu lan tu ngod nii ni. Gi na sul ting ang mga pag ta as sa pre syo bu nga sa pag sa ka sa pre ‐ syo sa kru dong la na ngad to sa $80 ka da ba ri les sa in ter na syu nal nga mer ka do. Mi sa ka ang pre syo sa kru dong la na tu ngod sa pag ba li bad sa Orga niza ti on of Pet ro le um Expor ting Countri es, Rus sia ug mga al ya do nii ni nga pa tas-an ang pro duk syon sa kru dong la na. Na hi ta bo ki ni sam tang nag ka da ku ang de mand alang sa la na sa Chi na ug Eu ro pe. Sa Pi li pi nas, gi ta go sa mga kum pan ya sa la na ang por mu la nga gi ‐ na ga mit nii ni sa pag tak da sa nag ka dai ya ni lang mga pre syo, in gon ‐ man ang pagkwen ta sa an ga yang du gang pre syo ma tag adu nay li hok sa pang ka li bu tang mer ka do. Tu ngod nii ni, gi sug yot sa blo keng Ma ka ‐ ba yan nga ide tal ye sa mga kum pan ya sa la na ang ba si han sa ilang pagpre syo ug ihik yad sa pub li ko ang im por ma syo n. Ingon man, ki na hang lang iba su ra ang ₱10 nga du gang bu his sa ga so li na nga gi pa ham tang niad tong Ma yo ta li wa la sa pan dem ya aron ma ka ko lek ta ku no og pon dong pang-a yu da. Ki na hang lan usab nga iba su ra ang nau na nang ₱10 nga exci se tax sa ga so li na, ₱6 sa die sel ug ₱3 sa ma tag ki lo sa LPG nga gi pa tong sa 12% nga va lue ad ded tax. 3
Te ro ris mo gi kan sa ka ha ngi nan Ika tu lo sa ser ye ma hi tu ngod sa di ma ki taw ha non ug ma gun- ubong pag ga mit sa mga dro ne ug pag pa mom ba gi kan sa ere. Ang pag pang hu log og bom ba gi kan sa mga erop la nong ig ‐ gu gu bat sa Armed Forces of the Phi lip pi nes (AFP), kaa ‐ bag ang mga dro ne ug pag pa ng-istra ping gi kan sa he li kop ter, ang usa sa pi na kab ru tal nga tak ti ka sa ma pa num pu ong gu bat sa reak syu nar yong es ta do. Ki ni wa lay lain kun di li usa ka pa ‐ sis tang te ro ris mo gi kan sa ka ha ngi nan nga ang da la ka ba ngis, ka had lok, pag ka gu ba asa man ki ni isab wag sa AFP. Ang pag sab wag og te ro ris mo gi kan sa ka ha ngi nan labaw pang mi kag ra be hu man gi man do ni Rod ‐ ri go Du ter te nga "pa ta gon ang ka ‐ bu ki ran" niad tong 2017. Gi pa ki ta ni ya sa ti bu ok Pi li pi nas ang iyang wa lay pugong nga bru ta li dad pi ‐ naa gi sa pag pul pog sa Ma ra wi City. Su kad ka ni ad to, ga tu san ka mga bom ba, li bo ang rocket, dag hang ba ‐ la sa ma sing gan ug ba la sa kan yon na ang gi ga mit sa AFP sa gye ra nii ni sa pag sum po sa ka taw han ug sa ilang ma ka ta ru nga nong ar ma dong pa kig bi sog. lay pi li, nag bu tang sa mga si bil yan sa pe lig ro ug nag bu nga sa pag ka gu ‐ ba sa kab ta ngan ug ki nai ya han. Niad tong mi la bayng bu lan la ‐ mang, nag hu log ang AFP og 69 ka bom ba ug 18 ka rocket, ug 51 ka hug na nga gi kan yon ug pa ba lik-ba ‐ lik nga giistra ping ang mga ko mu ni ‐ dad ug uma han sa mga Lu mad sa Ta lai ngod, Davao del Nor te ug sa pa li bot sa ka bu ki ran sa Pan ta ron su lod sa 35 ka ad law gi kan sa Set ‐ yembre 15. La raw nii ning pa lu hu ron ug "ipa su ren de r" ang mga re si den ‐ teng Ma no bo sa AFP. Gi sug dan ang sub sub nga te ro ‐ ris mo gi kan sa ka ha ngi nan sa lain- la ing re hi yon sa Min da nao niad tong 2018, apan sa wa la ma du gay gi sab ‐ wag ki ni sa ti bu ok na sud. Pa da yon usab ang gra beng pag pa mom ba gi ‐ kan sa ere sa mga lu gar sa Mo ro, kung asa per ma nen teng na ka ba se ang mga pwer sa sa US. Pa da yon nga na ga da wat ang AFP og mga sak ya nang pang ka ha ngi nan, kan ‐ yon, mi sayl ug bom ba sa la raw nga ipai la lum ang ti bu ok na sud sa te ro ‐ ris mo. Sa ka sam ta ngan, ang pag pa ‐ mom ba sa ka wa na ngan ug istra ping kanunay nang ka ba hin sa ar se nal sa mga ar mas nga gi na ga mit sa kaa ‐ way sa mga ope ra syong kontra-ge ‐ ril ya nga adu nay la raw nga mag ‐ sab wag og ka had lok sa ma sang mag-uu ma ug mga Pu lang mang gu ‐ gu bat sa Ba gong Huk bong Ba yan. Suk wa hi sa mga lag da ug prin sip yo sa in ter na syu nal nga ma ki taw ha ‐ nong ba la od, ang maong mga ar mas sob ra-sob ra sa gi ki na hang lan, wa ‐ Du gay nang gi na bom ba sa AFP ang mga ko mu ni dad sa mga Lu mad. Niad tong 2017, ang bom bang gi hu ‐ log sa AFP mi lagapak sa duul sa iskwe la hang Lu mad nga Fr. Pops Ten to rio Me mo ri al Scho ol sa Mag ‐ pet, North Co ta ba to. Niad tong Di ‐ sye mbre 31, 2018, unum ka bom ba ang gi hu log sa AFP sa Ba ra ngay Dia ta gon, Lia nga, Su ri gao del Sur, nga mi bug sok sa 150 met ro la mang ang gi lay-on sa mga ko mu ni dad sa Sit yo Pa nuk mo an ug Sit yo Decoy. Niad tong Mar so 24, 2020, mi la ga ‐ pak ang mga ba la sa kan yon sa gi ‐ lay-ong 330 met ro gi kan sa sentrong ko mu ni dad sa Ba ra ngay Man da hi kan, Ca bang la san, Bu kid ‐ non. Niad tong Ene ro, mga pas tu ‐ han, uma han ug tig wa ya nan sa ha ‐ yop sa mga lu mad ang nai go sa mga bom ba nga gi hu log sa Abra ug Mt. Province niad tong Ene ro. Sa Vi sa ‐ yas, usa ka shrap nel sa rocket ang mi bus lot sa atop sa usa ka ba lay sa Do lo res, Eas tern Sa mar niad tong Agos to 16. 4 Sa gad gi na hi mo ang mga ope ra ‐ syon sa pag pa mom ba gi kan sa ka ha ‐ ngi nan sa kaad la won ug na ga lung tad sa pi pi la ka oras. Niad tong Abril 19, 2020, ban dang ala-5 sa bun tag nag ‐ hu log og upat ka bom ba ang AFP duul sa mga ba lay sa Sit yo Ka pa nal, Ba ra ngay Ga si, Kiam ba, Sa ra nga ni, bisan adu na nay pi pi la ka mag-uu ‐ mang Lu mad (gi kan sa tri bong T'bo li) ang anaa na sa ilang mga uma. Niad ‐ tong Abril 26, 2018, ang pag pa mom ‐ ba sa Ma ti, Davao Ori en tal nag su god ban dang ala-5 sa ha pon ug naun ‐ dang la mang hu man ang du ha ka oras, ug sub ling nag su god sa alas-9 sa ga bii hang tud tu ngang ga bii. Sa maong ga biu na, 38 ka bom ba ang gi ‐ hu log sa mga lung sod sa Si naca ban ug Ji me nez sa Mi sa mis Occi den tal gi kan alas-9 sa ga bii hang tud alas-4 sa bun tag sa mi su nod nga ad law. Nag su god usab sa alas-11 sa ga bii ang pag pa ngan yon sa Ba ra ngay Osmeña, Pa la pag, Northern Sa mar ug mi lung tad hang tud alas-2 sa bun ‐ tag. Ang pa tu ra gas nga pag pa mom ba gi kan sa ka ha ngi nan ug istra ping, ug pag pa ngan yon nag da la og gra bing tro ma sa ka taw han sa ka ba ni kan han. Di li mou bos sa 1,000 ka pa mil ya ang nag bak wit sa mga ko mu ni dad sa Ba ‐ ra ngay Mon tecla ro, San Jo se, Occi ‐ den tal Min do ro ug Ba ra ngay Li sap, Bo nga bong, Ori en tal Min do ro hu man upat ka ad law nga gi bom ba ug giistra ping ang ilang mga ba ra ngay su god Abril 29, 2019. Ka pin kun-ku ‐ lang 1,000 ka pa mil ya usab ang nag ‐ bak wit niad tong Peb re ro 11, 2017 "Terorismo...," ipadayon sa panid 5 Oktubre 21, 2021 ANG BAYAN
6 ka mag-uu ma, ili gal nga gia res to Unum ka mag-uu ma ang na ta hong ili gal nga gia res to sa ar ma dong mga ahen te sa es ta do nii ning mi la bayng mga se ma na. Ka du ngan niing ang pag pa ngu ting kay sa mi li tar sa mga ko mu ni dad sa mag-uu ma ug pag pa mu gos sa pag pa su ren ‐ der. Niad tong Oktub re 17, gi da kop sa mga pu lis si Cris ti na Ma ‐ gistra do, kan hing or ga ni sa dor sa Ami han-Ca ga yan sa iyang ba lay sa Bi na ngo nan, Rizal su bay sa ga ma-ga mang ka so. Gi ‐ da la si ya sa is ta syon sa pu lis sa Tu gue ga rao City ug did to gip ‐ ri so ug giin te ro ga. Sa Sor so gon, gia res to hu man gi tam nan og ebi den syang pu sil si Sonny G. Nace ug gia ku sa hang myembro sa Ba gong Huk bong Ba yan (BHB). Re si den te si Nace sa Ba ra ngay Tu la tu ‐ la Sur, Ma gal la nes ug na ngi na bu hi isip ahen te sa small-town lot tery (STL). Du ha ka bu lan na nga gia li ru ngan sa 31st IB ug mga pu lis ang di li mou bos sa si yam ka ba ra ngay sa Don sol ug pi to sa ka ‐ sik bit ng lung sod sa Pi lar. Gi du so sa BHB-Sor so gon niad tong Oktub re 14 nga ka pin 20 ka si bil yan gi kan sa lu gar ang gi pig- ot ug gip wer sang mo su ren der isip mga myembro sa BHB. Niad tong Set yembre 27, gi da kop sa 85th IB ang mag tia ‐ yong Leo ni na Ilag ug Po li Naval sa Sit yo Ha gak hak, Ba ra ngay Ma la ya, Ge ne ral Lu na, Quezon hu man na hi ta bo ang pa nag ‐ sang ka ta li sa usa ka yu nit sa BHB ug 85th IB duul sa ilang ba ‐ lay. Du ha ka re si den te usab sa Ba ra ngay Ma rai ging, Ja bo nga, Agu san del Sur ang gia res to sa 29th IB hu man ang reyd sa BHB sa lu gar niad tong Set yembre 28. Nai la ang mga bik ti ma nga si lang Andre Pi nao ug Tu ngan Lau ro. "Terorismo...," gikan sa panid 4 hu man gi kan yon ang mga ba ra ngay sa Maco pa, Ki bag yo ug Bul lucan sa Laak, Com pos te la Val ley (Davao de Oro). Ka pin 190 ka pa mil ya (la kip ang 660 ka ba ta) ang nag bak wit sa Ba ra ‐ ngay Bu ha wen, San Marce li no, Zam ba les niad tong Agos to 21, 2020 hu man gi bom ba ang ilang lu gar; ug ka pin 200 ka pa mil ya ang nag bak wit sa mag ka sik bit nga ba ra ngay hu man gi bom ba ug giistra ping sa AFP ang bu ki rong bahin sa Ba ra ngay Li dong, Ca ra mo an, Ca ma ri nes Sur niad tong Agos to 13, 2020. Gi pa hi mus lan sa AFP ang gi na mug nang ka had lok sa pag ‐ pa mom ba ug gi na ga mit isip pag pang hul ga aron pa lu hu ron ang mga re si den te ug pa tu ma non sa mga man do sa AFP, sa ma sa pwer sa hang "pag pa su ren der" ka ni la. Adu nay ka so nga pwer ‐ sa hang gi pa bak wit ang mga ta wo sa ma sa 2,000 ka pa mil yang Lu mad ug mag-uu ma sa Ca bang la san, Bu kid non, hu man gi ‐ bom ba og 15 ka hug na ang ilang lu gar nga mi gu ba sa mga mai ‐ sa han. Niad tong Nob yembre 2, 2018, gi hul ga ang mga re si ‐ den te sa Ba ra ngay Lua yon, Ma ki la la, North Co ta ba to, nga pa ‐ ga bom ba hon ang ilang mga ko mu ni dad, usa ka ad law hu man si lang mi bak wit tu ngod sa li nog. (Tan-a wa ang ta la an sa mga ka so sa bru tal nga pag pa ‐ mom ba sa cpp.ph). ANG BAYAN Oktubre 21, 2021 World Hu nger Day. Nagpro tes ta ang mga ak ti ‐ bis tang maguu ma niad tong Oktub re 16 atu ba ‐ ngan sa Me ga QMart sa Quezon City isip pag ‐ dum dum sa World Food Day nga ilang gi ta wag og World Hu nger Day (Adlaw sa Ka gu tom). Gi ‐ ha git ni la ang mga kan di da to sa elek syong 2022 nga hi mu ong ka ba hin sa ilang ad yen da ang pag la ‐ tag sa "kong kre tong so lu syon sa du gay nang kri ‐ sis sa pag ka on ug sek tor sa ag ri kul tu ra, nga an ga ‐ yang na ka su bay sa prin sip yo sa eko no mi kan hong ka ga wa san ug pag sa lig sa kau ga li ngon." Ihu nong ang pro yek tong rek la ma syon sa Ce ‐ bu. Nag lun sad og pro tes tang pa ra da sa da gat ang mga mag da da gat ug maguu ma sa Ca lajoan, Ming la nil la, Ce bu niad tong Oktub re 15 aron ipa ‐ hu nong ang ope ra syon sa kwa ri ug pla nong rek la ‐ ma syon sa lu gar. Gi kun de na ni la ang pagap ru ba sa lo kal nga gub yer no sa 100ek tar yang pro yek ‐ tong rek la ma syon nga MingMo ri. Na ba la ka si la sa ma ma hi mong epek to nii ni sa ki nai ya han ug sa ilang pa ngi na bu hi an. Ingon man, gi ta ho ni la ang pa da yon nga ope ra syon sa kwa ri sa ka bu ki ran sa Ming la nil la. Pro tes ta sa mga elektri sya n. Nagpro tes ta niad ‐ tong Oktub re 11 atu ba ngan sa upi si na sa De ‐ partment of La bor and Employ ment ang mga ma ‐ mu muo sa Hypervolt Contractor Cor po ra ti on aron kun de na hon ang na la ngan ug ili gal nga mga kal ‐ tas sa ilang su hu lan ug ka wa lay be ne pi syo sa kum pan ya. Ang Hypervolt usa ka kontrak tor sa mga elektri syan nga na ga du ma la sa pag kabit ug paga yo sa lin ya sa kur yen te. Ayu da, ba ku na di li de mo li syo n. Nag ta pok ang Ka da may niad tong Oktub re 9 atu ba ngan sa De ‐ partment of the Inte ri or and Local Government sa Quezon City aron idu so ang "ze ro de mo li ti on" o pag pa hu nong sa ta nang de mo li syon ila bi na sa pa ‐ na hon nga ma yor ya nagan tus tu ngod sa pan dem ‐ ya ug kri sis sa eko no mi ya. Gi ta ho ni lang adu nay 50,000 ka ka bus ang po sib leng ma wadan og pu ‐ luya nan sa Met ro Ma ni la tu ngod sa hul ga sa de ‐ mo li syo n. Ka dau gan sa koo pe ra ti ba sa kur yen te sa Be ‐ ngu et. Ma lam pu son nga na pa lag pot sa mga emple ya do sa Be ngu et Electric Coo pe ra tive ang itoy sa Ma lacañang nga si Ana Ma rie Rafael nga pu gos nga gi bu tang sa Na tio nal Electrifica ti on Aut ho rity isip pang ki na ti bukang ma ned yer niad to pang Hul yo 29. Na pa lag pot si Rafael hu man ang mga pro tes ta nga gi lun sad sa mga emple ya do sa Ba guio City nga gi sal mu tan sa ga tu san ka ta wo. 5
Mga mul ti na syu nal, ha ri sa pin ya sa Pi li pi nas Usa ang pin ya sa mga nag-u nang pro duk tong pang-ag ri kul tu ra sa Pi li pi nas. Ang na sud ang ika du hang pi na ka da kung ekspor ter sa pin ya sa ti ‐ bu ok ka li bu tan. Ang ani sa pin ya niad tong mi la ‐ bayng tuig mi ka bat sa 2.7 mil yong met ri ko to ne la da (MT) nga nag kan ti dad og ₱26.1 bil yon. Ma yor ya (85%) sa ki na ti buk-ang lo kal nga pro duk syon sa pin ya ang kontro la do sa hi gan teng mul ti na syu nal nga mga kor po ra syong Del Mon te Phi lip pi nes Incor po ra ted ug Do le Phi lip pi nes (Do lefil) nga pa ‐ re hong unang gi tu kod sa mga kum pan yang US niad tong de ka da 1920. Gi pa nag-i ya han ka ron sa dag kung bur ge sya -kumpra dor nga pa mil yang Cam ‐ pos ang Del Mon te Phi lip pi nes ug ng kum pan yang Ja pa ne se nga Itochu Cor po ra ti on ang Do lefil. Gi na ba lig ya ang pin ya nga pres ‐ ko, na ka-la ta, o gip ro se so isip ilim ‐ non ug na ka sa gol sa ubang pro duk ‐ tong pag ka on. Adu nay ga mayng ba ‐ hin nga gip ro se so isip te la. Ma tud sa pi na kau la hing da tos sa re hi men, ang abe reyds nga pre syo sa re ta il sa pin ‐ ya mi ka bat sa ₱53.07 ka da ki lo. Gi ‐ na pa lit ki ni sa pre syong ₱19.37 ka da ki lo apan sa aktwal anaa la mang sa Ubos nga pre syu han sa Do lefil GIBATIKOS SA UNYON sa mga Mang ga ga wa sa Agri kul tu ra (UMA) ang ta ho sa Phi lip pi ne Sta tis tics Aut ho rity (PSA) niad tong Oktub re 4 nga nag sul ting ang pin ya ang "la bing haum nga pa ngi na bu hi an nga pro duk tong pang-ag ri kul tu ra alang sa mga Pi li pi nong mag-uu ma." Gi pang hi ma kak ki ni sa li bo ang mag-uu ma sa pin ya sa Po lo mo lok ug Tu pi sa South Co ta ba to nga na ka pai la lum sa mga kontra ta sa contract gro wing sa Do le Phi lip pi nes (Do lefil) ug ob li ga dong sa kum ‐ pan ya ang ta nan ilang ani. Ma tud sa UMA, gi na pa lit sa Do lefil ang mga pin ya sa pre syong ₱5 ka da ki lo la mang ug di li ₱19.37 ka da ki lo sa ma sa gi na sul ti sa PSA. Sa in gon nii ning pre syu han, ilu syon ang gi na sul ti sa PSA nga mi ka bat sa ₱658,097 ang abe reyds nga ne tong ki ta sa mga mag- uuma ka da ek tar ya sa pin ya niad tong 2020. Sa aktwal, anaa sa ₱202,100 la mang ang ini syal nga ki ta sa mga mag-uu ma sa ka da ek tar ya sa pin ya han. Anaa sa abe reyds nga 40,422 ki lo ang ilang naa ning pin ya ka da tuig. Su lod sa tu lo ka tuig nga sik lo sa pag ta num, mi ka bat la mang ang ki ta sa mga mag-uu ma og ₱404,220 (18 ka bu lan ang gi nai hap ay ha maa ni ang usa ka ta num). Sa aktwal, na ga ki ta la mang og ₱134,740 ka da ek tar ya ang mag-uu ma. Kung ikib hang ang gas tos sa pro duk ‐ syon nga ₱124,881, mo ga was nga ₱154,458 ang ne tong ki ta su lod sa tu lo ka tuig o ₱4,290.50 ka da bu lan. ₱5 ka da ki lo ang pag pa lit nii ni sa mga mag-uu ma. Lang kob sa mga pin ya han ang 66,048 ek tar ya sa yu tang ag ri kul tu ‐ ral sa ti bu ok na sud. Da kung ba hin nii ni na ka kon sentra sa Northern Min da nao Re gi on (26,507 ek tar ya) ug Soccsksar gen (24,561 ek tar ya). Gi ba na ba nang 32,000 ek tar ya ang lang kob sa mga plan ta syon sa pin ya sa Do le sam tang 20,000 ek tar ya usab ang sa Del Mon te nga pa re hong ki naw kaw sa yu tang ka bi lin sa mga Lu mad. Ang re la ti bong mas ga may nga pin ya han na ka pai la lum sa lea se ‐ back ug contract gro wing nga kon di ‐ syon ka so syo ang Del Mon te ug Do ‐ lefil. Ga was sa du ha, na ngontra ta usab ang La pan day Foods Cor po ra ‐ ti on sa mga Lo renzo, usa ka pa mil ‐ yang aga long yu ta an. Agre si bong nag pa la pad sa plan ‐ ta syon ang maong mga kum pan ya aron ma ngaw kaw og mas da kung tu ‐ bo gi kan sa pro duk syon sa pin ya. Niad tong 2014, nag-a nun syo ang Do lefil sa pla nong ek pan syon sa 12,000 ek tar ya. Pa gai lu gon nii ni ang mga yu tang ag ri kul tu ral ug yu tang ka bi lin sa Soccsksar gen nga du gay nang gi na ug mad ug gi puy-an sa mga set ler ug Lu mad. Sa pi kas ba hin, ha los dob leng mas da ku ang na ta ho nga tu bong gi na hut hot sa Do lefil gi kan sa mga mag-uu ma sa mi la bayng mga tuig - ₱284,273 ka da ek tar ya su lod sa tu lo ka tuig nga crop cycle o ₱94,757 ka da ek tar ya. Gi na ga mit sa maong mga kum ‐ pan ya ang mga is ke mang contract gro wing ug lea se back aron di rek ‐ "Pinya...," ipadayon sa panid 7 6 Oktubre 21, 2021 ANG BAYAN
Ko res pon sal Pag ka hig ma ta sa usa ka mig ran teng mag tu tud lo Dob le ang ka li sud nga gia tu bang sa mga mig ran teng ma mu muo pag su god li ka yang tag don ang ubang mga mag tu tud lo nga na pai la lum sa is ke ‐ mang "no work, no pay" (wa lay tra ‐ ba ho, wa lay swel do) nga na wad-an og tra ba ho su kad gi pa sa ra ang mga eskwe la han ug wa la na ka ki ta og laing tra ba ho. sa pan dem yang Covid-19. Usa ka ni la ang mig ran teng si Ju lie, usa ka mag tu tud lo gi kan sa Min da nao nga pi pi la ka tuig nang nagtra ba ho sa usa ka na sud sa Asya. Kum pa ra sa ubang na sud, ga may lang ang ko mu ni dad sa mga Pi li pi no did to. la yo sa iyang pa mil ya ug sa kau ga li ngong na sud pa ra sa mas taas nga swel do. Su sa ma sa swel ‐ do sa usa ka prin si pal Na nim pa lad si Ju lie sa Pi li pi nas ang pau nang swel do nga na da wat ni ya sa na sud nga iyang gi ‐ nat ra ba ho an. Taas ang de mand alang sa mga Pi li pi nong mag tu tud lo did to tu ngod sa ka ha nas sa pi nu lu ‐ ngang Ingles. "Mas ubos ang swel do sa mga sa ma ni la. Na pai la lum si la sa 10-ka- bu lan nga kontra ta mao nang wa la si lay swel do su kad nag-lockdown," su bo ni yang gi say say. Sa ra do nga mga klas rum, ab li nga mga ma ta Su kad gi pa sa ra ang mga eskwe la han su god niad tong Mar so hang tud Abril 2020, na hig ma ta si Ju lie sa bul ne ‐ rab leng ka him tang sa dag ‐ hang mig ran te sa ma ni ya. Na ka ki ta si ya og tem po rar yo nga tra ba ho ug na ka da wat og mga ma ter yal ug me di kal nga be ne pi syo. Apan di li ni ya ma ‐ "Muu li na un ta ko niad tong Ma ‐ yo 2020 pa ra mag ba ka syon pe ro ang in gon sa ako, ayaw usa kay li ‐ sud pa mu ba lik kung naa pay lockdown," say say ni ya. Dag hang mga mag tu tud lo nga niu li sa Pi li pi ‐ nas ay ha ang lockdown ang wa la na ma ka ba lik sa tra ba ho. Wa la si lay mga tra ba ho ka ron, du gang ni ya. Na wad-an og pa ngi na bu hi an ang mga mag tu tud lo sa na sud pe ro wa lay bi san usa ka ni la o sa mga ma ‐ mu mu ong Pi li pi no nga nag pu yo o "Pagkahigmata...," ipadayon sa panid 8 "Pinya...," gikan sa panid 6 tang kontro lon ang mga yu tang gi ‐ pa nag-i ya han sa mga mag-uu ma alang sa pro duk syon sa pin ya. Ang contract gro wing usa ka kon di syon kung asa gi na pa sa sa mag-uu ma ang ti bu ok pro se so sa pro duk syo n, sam tang ang pre syo sa pag pa lit, gi ‐ dag ha non sa pro duk to ug ka li dad nii ni so long gi na tak da sa kor po ra ‐ syo n. Ang sis te mang lea se back usab usa ka kon di syon kung asa ang yu ta (nga na ka pai la lum sa "koo pe ra ti ‐ ba") di nu gay nga gi naa ba ngan sa mga kor po ra syon sa hi la bi han ka ubos nga kan ti dad. Ba wal mag ta ‐ num og uban pang pa na num sa maong mga yu ta bi san alang sa kon su mong pag ka on. Pag pa hi mu los sa mga ma mu mu ong pa ngu ma Sa ting-a ni, na ga emple yo ang dag kung plan ta syon og mga ma mu ‐ mu ong pa ngu ma aron la baw pang makabarato. Gi na hi kaw ka ni la ang ka tu ngod nga mag-or ga ni sa, mag- un yon ug ma ka da wat og di sen teng su hu lan ug mga be ne pi syo. Kay lap usab ang sis te mang pak ya wan aron la baw pang makakabo og tu bo gi kan sa mga mag-uu ma sa mga plan ta ‐ syon sa pin ya. Du gang paan tus ug pe lig ro sa mga mag-uu ma sa mga pin ya han ang sis te ma ti ko ug du gay mga pag ‐ ka ba bad sa ma ka hi long mga ke mi kal (pes ti sid yo, her bi sid yo ug abo no) nga gi na ga mit sa mga mul ti na syu nal aron pa pas pa son ug pa lun ta ron ang ki na bu hi sa mga pin ya. Pro duk tong pang-eksport Sa 2020, mi ka bat sa 990,780 met ri ko to ne la da (MT) sa pres ko ug gip ro se song pin ya ang gieksport sa Pi li pi nas sa kan ti dad nga $674.54 mil yon. Ka pin 1/3 ki ni sa ki na ti buk- ang bol yum sa pin ya nga nap rod yus sa na sud. Da kung ba hin (71%) sa gieksport nga pin ya sa Pi li pi nas na ‐ pa du long sa US (236,810 MT), Chi na (231,340 MT) ug Ja pan (231,080 MT). Ila lum sa re hi meng Du ter te, li ‐ ma ka be ses nga mi bu rot ang bol yum sa gieksport nga pin ya sa Pi li pi nas sa Chi na - gi kan 44,360 MT niad tong 2016 ngad to sa 231,340 MT sa 2020. Sa US, ang abe reyds nga pre syo sa re ta il sa pres kong pin ya mi ka bat sa $1.44 (₱72) ka da ki lo o ha los upat ka be ses nga mas da ku sa pre ‐ syo kung tag pi la ki ni gi na ba lig ya sa mga mag-uu ma (₱19.37). Nag kan ti ‐ dad usab ang pi ne apple juice og $2.8 (₱140) ka da lit ro. ANG BAYAN Oktubre 21, 2021 7
"Pagkahigmata...," gikansa panid 7 duul sa iyang gi puy-an ang na ka da ‐ wat og bi san un sang ayu dang pi ‐ nan syal o ma ter yal gi kan sa gub yer ‐ no sa Pi li pi nas. Sa pag du gay sa lockdown, na ‐ ba ti ni Ju lie ang pag ka hi mu lag ug pag ka mi ngaw ila bi na kun ma ki ta ni ‐ ya ang mga sa ra dong eskwe la han. Na ba la ka si yang mak wa ran ti na nga si ya ra usa, ma hut dan og kwar ta ug re kur so ug di li na ma kau li. Pa ra pa ‐ gaa non ang iyang gi ba ti, na kig-is ‐ tor ya na lang si ya sa kau ban ni yang mga mig ran teng Pi li pi no. Ki ni nga pa na hon ang nag hig ‐ ma ta ka ni ya sa mga ka ti ling ba nong prob le ma, nga sa wa la pa ang pang ‐ so syo -e ko no mi kan hong la was ug kri sis, nga daw nag-a li rong lang sa iyang inad law-al daw nga ki na bu hi isip mig ran teng ma mu muo. Nag ka ‐ la lum ang iyang pag sa bot sa mga hi ‐ nung dan kung nga nong mil yun-mil ‐ yon ka mga Pi li pi no ang na tuk mod nga mag-ab rod. Na ka ta bang sa iyang pag sa bot ang pag ba sa og mga pu li ti kan hong ba la sa hon nga gi man ta la sa mga prog re si bo ug re bo lu syo nar yong Pi ‐ li pi no. Na kit-an ni ya ug gi sun dan ang mga web si te sa re bo lu syong Pi ‐ li pi no, la kip na ang man ta la ang Ang Ba yan, ug mga akawnt sa mga re bo ‐ lu syo nar yong or ga ni sa syon sa social me dia. La baw sa pag sa bot sa mga pang hi ta bo sa pu li ti ka, na ka ta bang ki ni aron mas ma sab tan niya ang iyang ig su on nga mi pi li sa da lan nga la hi ka ni ya. iyang mga kau bang mig ran te, adu nay ig ‐ su on si Ju lie nga usa ka Pu lang mang gu gu bat - si Elmo, myembro sa Ba gong Huk bong Ba ‐ yan sa Min da nao. Lu yo sa ka sa yu ran sa Ka Ang ma ka nu na yong pag kon tak sa iya ni Ka Elmo ang na hi mong da ‐ lan pa ra "ma or ga ni sa ug ma kon so ‐ li da" si ya bi san anaa si ya sa la yo. Si Ka Elmo ang nag ha tag og mga ba ‐ la sa hon ma hi tu ngod sa na sud non- de mok ra ti kong re bo lu syon ug mga si nu lat nga Marxis ta-Le ni nis ta nga nag pa ta as sa iyang pang-i deo lo hi ya ug pu li ti kan hong kaam gu han. 8 Tin-aw nga ka la hi an Sa pag bi nay lo ay ni la og men sa he ga mit ang sel pon, na his gu tan ni la ang pal pak nga tu bag ni Rod ri go Du ter te pa na hon sa kri sis sa pang la was tu ngod sa Covid-19, ila bi na sa sis te ‐ ma sa edu ka syon sa Pi li pi nas. Duul ka ni la ang his gu ta nan tu ‐ ngod kay na hi mo usab nga mag tu tud lo si Ka Elmo su lod sa usa ka tuig ay ha si ya mi sam pa sa BHB. Mag tu tud lo usab ang ilang ina han sa pang pub li kong eskwe la ‐ han. La yo man si Ju lie sa Pi li pi nas, na ba ti ni ya ang ka li sud sa mga mag ‐ tu tud lo ug es tud yan te. "Daw gi bi ya an na lang sa gub ‐ yer no ang mga mag tu tud lo ug es ‐ tud yan te," sa way ni Ju lie di hang iyang ma say ran nga na ga ku ot na sa kau ga li ngong bul sa ang ilang ina han pa ra sa mod yul ug ko nek syon sa in ‐ ter net tu ngod kay wa la o ku lang ang su bisdyo o ala wans alang nii ni. Ka nu nay ma his gu tan sa ma nag ‐ su on ang tin-aw nga ka la hi an sa tu ‐ bag sa pan dem ya ni Du ter te kum pa ‐ ra sa mga li der sa ubang na sud. Di li ma li ka yan ni Ju lie ikum pa ra ang mas pas pas nga tu bag sa pan dem ya ug mas lam bo nga sis te mang pang la ‐ was sa na sud nga iyang gi nat ra ba ‐ ho an. Di li la yo ang ka him tang sa mga Pi li pi no sa ka taw han sa na sud nga nag-am pon kang Ju lie, pe ro la yo nga mas maa yo ang pag sul bad did to sa pan dem ya. La got kaa yo si Ju lie sa tu bag sa gub yer nong Du ter te, ila bi ‐ na sa pag pa bi ling sa ra do sa mga eskwe la han, di li su sa ma sa iyang git ra ba ho an. "Gi na pu gos man gyud ni Du ter te nga mag pa ha um na lang ang mga Pi ‐ li pi no sa 'bag-ong nor mal' pe ro ang ti nu od, ang iyang bag-ong nor mal, pag nor ma li sa lang sa mga ka pak ya ‐ san ug inu til nga mga pa li si ya sa re ‐ hi men, ko rap syon ug sa yop nga pagpra yo ri ti sa sa bad yet sa gub yer ‐ no," ma tud ni Ju lie sa usa ka is tor ‐ ya ha nay ni la ni Elmo. Gi sa way usab ni ya ang ayu da sa gub yer no nga ma tud ni ya pu no sa ko rap syon ang pro se so. "Ki na hang lang ta ga an og nag-u ‐ nang kon si de ra syon ang mga mag- uu ma ug Lu mad, kay si la ang pi na ‐ ka bul ne rab le nga sek tor, sa pagpla ‐ no sa blen ded lear ning," ma tud ni ya. Wa la gi kon si de ra sa gub yer nong Du ter te ang ga tu san ka mga es tud ‐ yan te nga wa lay ak ses sa in ter net ug kur yen te ila bi na ang mga mag tu ‐ tud lo ug es tud yan te sa pru bin sya ug lag yong mga lu gar. "Dag han ka ni la, mag bak tas pa og pi la ka oras pa ra ma ka ku ha og mga mod yul," say say sa iya ni Ka Elmo. Su ko kaa yo si Ju lie sa gra beng pag pa nga ta ke sa pa sis tang re hi men sa mga eskwe la hang Lu mad ug sentro sa mga bak wit. Wa la na si ya na hi bu long kung nga nong dag han sa mga mag-uu ma ug Lu mad ang mi sal ‐ mot sa ar ma dong re bo lu syon isip pa maa gi aron un da ngon ang na si na ‐ ting pag pang da ug da ug. "Kung mo lu rang na ang Covid- 19 ug ka ya nang mou li sa Pi li pi nas, mo bi si ta gyud ko ni mo sa ka ba ni ‐ kan han," saad ni ya kang Ka Elmo. Sam tang nag hu lat, nag sa ad si yang pa da yu non ang pag tu on ug pag hi ba ‐ lo ma hi tu ngod sa ma lung ta rong gu ‐ bat sa ka taw hang Pi li pi no, ug "kung ma hi mo" mag tu kod sya og gru po sa na sud kung asa si ya ka ron pa ra "su ‐ por ta han ang pa kig bi sog sa atong na sud." Oktubre 21, 2021 ANG BAYAN
ANG BAYAN Oktubre 21, 2021 9
"Engran deng kon sa bo hay" ni la Du ter te, DBM ug Phar mally, gi ta ho sa Se na do Impo sib leng wa lay ka lam bi gi tan si Rod ri go Du ter te sa na hi ta bong "eng ran deng kun sa bo hay" aron ma nga wat sa gub yer no og bi nil ‐ yong pi so sa tu nga-tu nga sa pan dem ya sa nia ging tuig. Si ya ang anaa sa sentro sa pag pa ngu ra kot nga pri mar yong gi hi mo pi naa gi sa iya hang hi ga lang ne go sya nteng Chi ne se ug tig tam bag sa eko no mi ya nga si Micha el Yang, mga upi syal sa Phar mally Phar maceu tical Cor ‐ po ra ti on ug mga kan hi ug ka sam ta ngang upi syal sa Procu re ment Service sa De partment of Bud get and Ma na ge ment (PS-DBM). Ki ni ug uban pang unod sa ini ‐ syal nga ta ho sa Se na te Blue Rib bon Com mit tee (BRC) nga gi but yag ni Sen. Richard Gor don niad tong Oktub re 19. Gi pa ga was sa Se na do ang ta ho ta li wa la sa pag pang had lok ni Du ter te sa mga se na dor aron ba ‐ ba gan ang pag du ngog nga gi sug dan niad tong Agos to 18. Wa la na pug ‐ ngan ang im bes ti ga syon bi san gi hul ‐ ga ni Du ter te ang mga se na dor nga pri so hon si la ug gibawalan niya ang pag tam bong sa mga myembro sa iya hang ga bi ne te sa mga pag du ‐ ngog. Gi tu gu tan ni Du ter te ang iya ‐ hang mga hi ga la nga hut don ang pon do sa gub yer no, ma tud sa se na ‐ dor. Ka ba hin sa mga na but yag nga mga ano mal ya sa BRC ang mo su ‐ nod: 1) Maa no mal yang gitugyan sa De partment of Health (DOH) ang ₱47.7 bil yong pon do nii ni ngad to sa PS-DBM niad tong Abril 2020 nga wa lay en sak tong do ku men ta syo n. Gi du ma la han kan hi ni Chris top her Lao ang PS-DBM, ali pu res sa upi si na ug ma ki nar ya sa pag pa ngam pan ya ni Du ter te niad tong 2016. 2) Gi kan sa pon do sa DOH, gi ‐ tug yan ni Lao sa Phar mally ang di li mou bos sa wa lo ka kontra ta nga adu nay ti ni bu ok nga kan ti dad nga ₱11.486 bil yon bi san wa la ki niy igong ka pi tal. 3) Ka pin dob le ang pre syo sa mga per so nal pro tective equip ment ang gi pa lit sa PS-DBM gi kan sa Phar mally nga nag kan ti dad og ₱1,910 ma tag set bi san adu nay ga ‐ ba lig ya nii ni og ₱945 ma tag set niad tong pa na hu na. 4) Ha los dob le ang pre ‐ syo sa mga test kit nga gi ‐ pa lit sa PS-DBM gi kan sa Phar mally nga adu nay pre ‐ syong ₱1,720 ma tag usa bi san gi na ‐ ba lig ya ki ni og ₱925/bu uk sa ubang kum pan ya. 5) Pe ke ang ad res nga gi bu tang sa tu lo ka upi syal sa kum pan ya sa ila hang upi si na, apil ang ila hang gi ‐ puy-an ug tu ngod nii ni di li si la ma ‐ tul tu lan sa unang mga se ma na sa pag du ngog. 6) Ang tag-i ya sa Phar mally nga si Huang Tzu Yen, ug ang fi nancier ni ya nga si Micha el Yang nag-a tu ‐ bang sa ka song es tafa sa Tai wan. Ni ga was sa pag du ngog nga "gi pa hu ‐ lam" ni Yang ang Phar mally og mi nil ‐ yong pi so nga ka pi tal aron ipang ba ‐ yad sa mga sup la yer nii ni nga na ka ‐ ba se sa Chi na. Suk wa hi ki ni sa unang pa ma ha yag ni Yang nga wa la si yay ka la bu tan sa Phar mally, ga was sa pag pai la-i la sa mga upi syal nii ni sa mga kum pan yang sup la yer sa Chi na. 7) Gi pa lu sot sa Phar mally ang expi red nga mga face shi eld pi naa gi sa pag-u sab sa mga expi ra ti on da te sa mga ka hon nii ni. 8) Gi pa ga was sa PS-DBM nga adu nay mga de li be ri sa mga hi man- me di kal bi san di li ki ni ti nu od. 9) Gi ga mit sa Phar mally ang mga erop la no sa AFP aron mo ku ha og sup lay sa Chi na. 10) Wa la nag ba yad og bu his ang Phar mally sa Pi li pi nas bi san nag ha ‐ kop ki ni og bi nil yong pi so gi kan sa mga kontra ta sa gub yer no. Ka la bot nii ni, gi re ko men da sa BRC ang pag pa sa ka og mga ka song kri mi ‐ nal, la kip ang perjury o pag pa ma kak, ba tok kang Yang. Ka su han usab ang kan hing officer-in-char ge sa PS-DBM nga si Lao, ug ang ka sam ta ngang di ‐ rek tor nii ni nga si War ren Liong sa mga ka song ko rap syon ug pag pang ‐ lan si sa pon do sa ka taw han. Pa sa ka ‐ han pud og ka song pal si pi ka syon sa do ku men tong pang pub li ko ang mga upi syal sa PS-DBM nga mi pir ma sa mga pa pe les sa pe keng de li be ri. Pa gaa tu ba ngon usab sa mga di ‐ rek tor ug upi syal sa Phar mally ang ka song kri mi nal nga pag pa ma kak, pag ha tag og sa yop nga im por ma syo ‐ n, es tafa ug mga pag la pas sa Ba ya ‐ ni han To Heal As One Act. Nag pa bi ling anaa sa kus to di ya sa Se na do si Linconn Ong, usa sa mga upi syal sa kum pan ya, tu ngod sa iya hang pag ba li bad nga ibut yag kung pi la ang "gi pa hu lam" ni Yang sa Phar mally. Sa mga ta ho, nag ta go na si Yang ug ang mga taas nga upi syal sa Phar mally ay ha pa gi pa gu la sa Se na ‐ do ang mga re ko men da syon nii ni. Da ku ang po si bi li dad nga wa la na si ‐ la sa na sud, ma tud sa ser ge ant-at- arms sa Se na do. Niad tong Oktub re 19, nagpro ‐ tes ta ang mga prog re si bong or ga ni ‐ sa syon atu ba ngan sa Se na do aron sing lon ang re hi meng Du ter te sa pag pa ngu ra kot sa pon do nga alang sa pan dem ya. Ayha nii ni, nag pa ga ‐ was og pa ma ha yag ang ka pin 300 ka mga dok tor aron kun de na hon ang mga upi syal sa re hi men nga "wa lay ala mag, wa lay kau law, ug ha kog." 10 Oktubre 21, 2021 ANG BAYAN


Nganong maghatag ug Pagsuplemento sa Bitamina A sa mga bata nga nag edad 6 hangtod sa 56 ka bulan 1. Kini gikinahanglan - Ang Bitamina A usa ka gikinahanglanong sustansiya sa atong lawas, apan ang mga bata nagkinahanglan niini aron mabuhi ug molungtad. 2. Kini nagagikan sa mga pagkaon ug suplemento - Ang mga pagkaon nga buhong sa Bitamina A lakip ang gatas sa inahan ug mga produkto sa hayop sama sa karne, isda ug gatasan. Anaa usab kini sa mga berdeng utanon sama sa alugbati ug masilawon nga pula ug orange ang kolor na mga prutas ug gulay, sama sa mga manga, patatas ug karot. Ang mga bata nga dili makakaon ug igo niini nga mga pagkaon nagkinahanglan sa pagsuplemento sa Bitamina A aron mapanalipdan batok sa kakulangon sa Bitamina A. 3. Kung wala niini, ang kakulangon mahitabo - Ang kakulangon sa Bitamina A nakaapekto sa gibana bana nga 190 ka milyones ka mga bata nga nag edad ug 6 hangtod sa 56 ka bulan sa tibuok kalibutan. Ang kakulangon sa Bitamina A maoy hinungdan sa pagkabuta ug mga sakit sa mga bata sama sa diarrhea, mga impeksiyon human sa tipdas ug uban pa. Ang kakulangon sa Bitamina A ang adunay kinadak-ang kontribusyon sa pagpangamatay sa bata. Mao kini ang hinungdan ngano ang pagpakunhod sa kakulangon sa Bitamina A maoy pinakamahinungdanon nga elemento sa mga programa sa pagluwas sa mga bata. 4. Paghatag ug malukpanong pagsuplemento aron mapaubos ang pagpangamatay sa bata - Ang World Health Organization nag-awhag nga ang tanang mga bata nga may edad 6-59 ka bulan makadawat sa pagsuplemento sa Bitamina A kada 4-6 ka bulan kung nagapuyo sa mga nasud nga ang kakulangon sa Bitamina A usa ka kasarangan o grabe nga pampublikong problema sa panglawas. Kini usa ka pagsumpo, dili pagpanambal nga paagi sa pagpapha sa kakulangon sa Bitamina A. Ang malukpanong pagsuplemento sa Bitamina A makapaubos sa pagpangamatay sa bata duol sa 24%. Pagtambag sa mga inahan ug uban pang mga tig-alima 1. Mga kapsula nga adunay 2 ka koda sa kolor, tukma sa edad nga kalig-on Ang asul nga kapsula nagadala ug 100,000 iu nga Bitamina A-para sa mga bata nga may edad 6-11 ka bulan Ang pula nga kapsula nagadala ug 200,000 iu nga Bitamina A - para sa mga bata nga may edad 12 hangtod sa ika-59 ka bulan. 2. Ihatag ang Bitamina A kada 6 ka bulan - Sugod sa edad 6 ka bulan, ang mga bata gikinahanglan nga makakuha ug usa ka dosis sa Bitamina A kada 4 hangtod 6 ka bulan hangtod sila makaabot sa ilang ika-5 nga birthday. 3. Kini luwas - Ang Bitamina A hilabihang luwas para sa mga bata. Sukad niadtong 1997 sobra sa 8 ka bilyones nga dosis sa Bitamina A ang gipanghatag sa tibuok kalibutan. Walay nahibaloan nga namatay tungod sa pagsuplemento sa Bitamina A ug kini mahimong ihatag dungan sa mga bakuna, pagpurga, multivitamins, ug mga pagkaon nga makapalig on. 4. 5 ka mga Benepisyo - Ang pagsuplemento sa Bitamina A makahimo sa mga bata na himsog ug baskog agi sa 1.) pagsumpo sa pagkabuta sa mga bata (xerophthalmia), 2.) pagpa-usbaw sa sistemang pangluwas sa mga sakit, 3.) mapaubos ang peligro sa pagpangamatay sa mga bag-ong panganak na bata ug mga gagmayng bata duol sa 24%, 4.) mapakunhod sa mga panghitabo ug kabangis sa kalibanga ug tipdas, ug 5.) mapaubos ang anemia. 5. Ang 5 ka dautang epekto talagsaon ra ug kasamtangan - Dul-an sa 5 sa matag 100 nga bata ang may nasinati nga usa ug labaw pa nga dautang epekto sa Bitamina A. Ang dautang epekto moluntad lang sa labing taas sa 48 ka oras human mahatagan sa Bitamina A unya kini mawala lang. Sa talagsaong kaso nga ang dautang epekto nahitabo*, lakip niini ang 1) kasukaon 2) pagsuka suka 3)labad sa ulo 4) pagkawala sa gana sa pagkaon o 5) paghubag sa hubon (humok nga bahin sa ibabaw sa ulo). Kung ang sintomas moluntad pa ug labaw sa 2 ka adlaw, o kung may uban pang mga sintomas ang motumaw, dan ang bata nanginahanglan ug medical nga pagtagad. Unsaon paghatod sa Bitamina A ngadto sa mga bata nga nag edad ug 6 hangtod sa 59 ka bulan ! Dili gayod ipauli sa balay ang Bitamina A sa tig-alima aron ihatag sa bata sa ulahi 3 ka angayang sukaranan* Ang bata kinahanglan makabaton sa tanang 3 ka sukaranan aron mahimong takos sa pagsuplemento sa Bitamina A. Gamita ang mga maayong pamatasan sa paglikay sa impeksyon. 1. Maghugas sa mga kamot kada oras nga maghatag sa Bitamina A - Hugasi ang mga kamot gamit ang panghugas sa kamot nga hinaluan sa alcohol, o sabon ug limpyo nga tubig, kada oras bag-o maghatag ug Bitamina A sa bata. 1. Nag-edad sa 6 - 59 ka bulan - Ang bata kinahanglan mag edad ug 6 ka bulan sa panahon sa iyang unang dosis, ug wala pa sya makaabot sa iyang ika-5 nga birthday kon madawat niya ang hinapos na dosis sa Bitamina A. 2. Ang katapusang dosis kinahanglan sa miaging usa ka bulan - Ang bata wala pa makadawat sa Bitamina A sa miaging 1 ka bulan (4 ka semana). 2. Gamita ang limpyo nga gunting ug trapohi ang sobra nga lana - Gamita ang limpyo nga gunting sa pagputol sa tumoy sa kapsula. Pagkahuman maghatag sa Bitamina A, trapohi ang sobra nga lana gikan sa imong mga kamot ug gunting. 3. Ayaw tanduga/guniti ang bata - Aron malikayan ang pagbalhin sa mga impeksyon, ang inahan/tig-alima mao lang ang tawong maggunit sa bata. Hatagan sa pahimangno ang inahan/tig-alima nga suportahan ang ulo sa bata ug iseguro nga ang baba sa bata nagnganga aron sa pagdawat sa Bitamina A. 3. Panglawas nga patigayon: Walay grabeng kalisod sa pagginhawa - Ang bata walay grabeng kalisod sa pagginhawa sa adlaw sa ilang pagtungha para sa Bitamina A. Kung ang bata adunay grabeng kalisod sa pagginhawa karon, ayaw ihatag ang serbisyo ug idangop ang bata para sa medical nga hinabang. 4. Ayaw pugsa ang bata sa pag-inom sa Btamina A - Iseguro nga ang bata kalmado. Aron gamay ang peligro nga matuk-an, ayaw pugsa ang bata sa pagtomar sa Bitamina A ug ayaw kini ihatag sa bata nga naghilak. !
Nganong maghatag ug pampurga sa mga bata nga anaa sa preschool nga nag edad 12 hangtod sa 59 ka bulan? 1. Kini makapa-usbaw sa panglawas ug sa kahimtang pangnutrisyon. - Ang pagpurga makapagawas sa mga bitok sa tyan, labing ilado isip mga bitok nga nagagikan sa yuta (STH). Ang mga bata nga walay bitok adunay mas maayong kahimtang pangnutrisyon, paspas motubo, ug mas dali makakat-on. Ang pagtambal sa mga bata para sa bitok usa sa pinakayano ug pinaka-epektibo ang bili nga pamaagi sa pagpa-uswag sa ilang panglawas. 2. Kon walay pagpurga - Ang mga bitok nga nagagikan sa yuta, nga kasagarang ginatawag nga mga bitok sa tyan lakip ang roundworms, hookworms, ug whipworms. Ang STH makahatag ug sakit ug makapa-among sa nutrisyon sa mga bata nga anaa sa preschool nga nag edad 12-59 ka bulan. Kon dili matambalan, ang mga bitok sa tyan makaingon sa "hilom nga pag-antos", makapakunhod sa nutristion, makaingon sa kakulangon sa mga mahinungdanong bitamina ug mineral, lakip na ang anemia. Ang STH makahatag usab ug negatibong epekto sa kahimtang sa Bitamina A. Adunay gibana-bana nga 266 ka milyones na mga bata sa preschool nga ubos sa edad 5 ang anaa sa peligro sa impeksyon sa STH sa tibuok kalibutan. 3. Mga Himsog nga mga Pamatasan sa Paglikay - Ang mga bitok sa tyan ug ang ilang mga itlog mokaylap pinaagi sa tai, nga makapahugaw sa yuta ug tubig. Ang mga himsog nga mga pamatasan nga makapakgang sa pagkaylap sa STH ug lakip ang: a) pag-inom sa luwas nga tubig, b) paggamit sa inidoro, c) pagsuot ug sapatos, d) paghugas sa mga prutas ug gulay sa limpyo nga tubig, e) pagluto sa mga hilaw nga pagkaon, f) ang paghugas sa mga kamot gamit ang sabon ug limpyo nga tubig bag-o mokaon o magpakaon sa uban, ug kung human paggamit sa kasilyas, ug g) dili pagtugot sa mga bata nga mokaon ug yuta ug tai sa hayop. 4. Ihatag ang pampurga aron mouswag ang panglawas ug nutrisyon. - Ang WHO nagsugyot nga ang tanang mga bata nga nag edad 12 hangtod sa 59 ka bulan makadawat ug makapasumpo nga pampurga kon nagpuyo sa mga nasud nga makanunayong makita ang STH. Pagtambag sa mga inahan ug mga tig-alima mahitungod sa pagpurga 1. Tukma sa edad nga pampurga nga dosis gamit ang Albendazole - KANUNAY dugmuka ang pampurga nga tabletas alang sa TANANG bata nga ubos sa 5 ka tuig 200mg (i.e., tunga sa tablet, gidugmok) - para sa mga bata nga may edad 12 hangtod 23 ka bulan. Kong nagamit ug tunga sa tablet, hiposa ang lain nga katunga aron magamit sa lain nga bata. 400mg (i.e., usa ka tibuok nga tableta, gidugmok) - para sa mga bata nga nag-edad 24 hangtod 59 ka bulan. 2. Ihatag ang pampurga kada 4 hangtod 6 ka bulan - Hatagi ang mga bata nga nag edad 12 hangtod sa 59 ka bulan ug tukma sa edad nga dosis nga pampurga kada 4 hangtod 6 ka bulan dungan sa Bitamina A. 3. Kini luwas - Ang pagpurga ginatuohan nga hilabihang luwas, ug mahimong ihatag dungan sa pagsuplemento sa Bitamina A, mga bakuna, multivitamins ug makapabaskog nga mga pagkaon. 4. 5 ka mga Benepisyo - Ang pagpurga sa mga bata nga nag edad 12-59 ka bulan 1) makapahawa sa mga bitok gikan sa lawas sa bata, ug sa paghimo niini, kini 2) makapa-uswag sa kahimtang pangnutrisyon, 3) makapa-uswag sa kahimtang sa mga mahinungdanong bitamina ug mineral. 5. 6 ka mga dautang epekto nga talagsaon ug kasamtangan - Dul-an sa 5 sa matag 100 ka mga bata ang mahimong makakuha sa usa ug labaw pa nga mga dautang epekto gikan sa pagpurga. Ang mga dautang epekto talagsaon ug dili molungtad sa labaw sa 48 ka oras diha dayon pagsunod sa pagpurga. Sa talagsaong kaso ang mga dautang epekto nga nahitabo* kini gilangkuban sa: 1) labad sa ulo, 2) kasukahon, 3) pagsuka suka, 4) pagkahago, 5) swabeng sakit sa tyan, o 6) kalibanga. 6. Mga Lain pang epekto sa pagpurga - Ang mga bitok mahimong makita sa tai sa bata, ug sa hilabihang talagsaong kaso, ang mga bitok mahimong mogawas sa ilong ug sa baba. Sa ingon aning mga kaso, ang tig-alima kinahanglan tabangan ang bata sa hinay hinay na pagbira sa mga bitok o pagluwa niini pagawas. Kung ang sintomas moluntad pa ug labaw sa 2 ka adlaw, o kung may uban pang mga sintomas ang motumaw, dan ang bata nanginahanglan ug medical nga pagtagad. Unsaon paghatod sa pampurga sa mga bata nga nag edad 12 hangtod sa 59 ka bulan ! Dili gayod ipauli sa balay ang pampurga sa tig-alima aron ihatag sa bata sa ulahi Mga takos nga sukaranan* Ang bata kinahanglan makabaton sa tanang 6 ka sukaranan aron mahimong takos sa pagpurga. 1. Nag-edad sa 12 - 59 ka bulan - Ipaniguro nga ang bata anaa sa sulod sa 12 hangtod sa 59 ka bulan nga laray sa edad. 2. Ang katapusang dosis kinahanglan sa miaging usa ka bulan - Ang bata wala pa nakadawat sa pampurga sa miaging usa kabulan (4 ka semana) Gamita ang mga maayong pamatasan sa paglikay sa impeksyon 1. Maghugas sa mga kamot kada oras nga maghatag sa pampurga - Hugasi ang mga kamot gamit ang panghugas sa kamot nga hinaluan sa alcohol, o sabon ug limpyo nga tubig, kada oras bag-o maghatag sa pampurga. 2. Dugmuka ang tablet - KANUNAY dugmuka ang pampurga nga tabletas alang sa TANANG bata nga ubos sa 5 ka tuig. Sagad sa edad sa bata, magbutang ug tunga o usa ka tibuok tableta sa sulod sa gamay, nga pinilo na papel. Gamit ang botelya, dugmuka ang tableta hangtod mapolbos. Ang pinilong papel mahimong imbudo sa pagbubo sa polbos ngadto sa baba sa bata. 3. Mga Panglawas nga patigayon - Kinahanglan sigurado nga ang bata wala bisan unsa nianing mga panglawas nga patigayon karon: a. Grabeng kalisod sa pagginhawa 3. Ayaw tanduga/guniti ang bata - Hangyoa ang tig-alima nga suportahan ang likod sa ulo sa bata ug ipaniguro nga ang baba sa bata nagnganga. Gamita ang papel nga imbudo aron hinay-hinay nga ibubo ang dugmok nga tableta ngadto sa baba sa bata. b. Kalintora, c. Pagsuka suka, o d. Grabeng kalibanga. 4. Ayaw pugsa ang bata sa pagtomar sa pampurga - Ipaubos ang mga dili buot nga mga peligro nga matuk-an pinaagi sa pagpaniguro nga kalmado ang bata ug andam nga motomar sa pampurga nga tableta. Ayaw pugsa ang bata sa pagtomar sa pampurga ug ayaw kini ihatag sa bata nga naghilak. Kung ang bata adunay bisan unsa nianing mga panglawas nga patigayon, ayaw hatagi sa pampurga ug idangop ang bata para sa medical na hinabang. 5. Maghatag sa limpyo nga tubig imnunon pagkahuman sa pagpurga Pagkahuman mahatagan sa pampurga ang bata, mahimong hatagan ug limpyo nga tubig imnunon sa usa ka tasa. Apan kung walay mainom nga limpyo na tubig, magpabukal, pagsala o pagbutang ug chlorine sa tubig ang makapahimo niani nga luwas nga imnunon. !