Ang Yanong Plano sa Dios sa Kaluwasan - Cebuano ~Other Speakers G-L: God's Simple Plan of Salvation: HIGALA:Ako mangutana kanimo sa labihan ka bililhong pangutana sa kinabuhi.Ang imong kalipay o ang imong kasub-anan alang sa kinabuhingWALAY KATAPUSANnagasalig lamang niining butanga. Ang pangutana mao:LUWASka na ba? Dili sa imong pagkamembro sa simbahan; kon dili,LUWAS KA NA BA?Dili nga unsa ikaw, kon dili,LUWAS KA NA BA?Walay usa nga maka-tagamtam sa panalangin sa Dios o makaadto sa Langit nga dili linuwas. Si Jesus miingon kang Necodemo sa Juan 3:7,"KINAHANGLAN MAGPAKATAWO KAMO PAG-USAB." Ang Dios nagahatag sa Iyang Pulong kanato ngaUSAlamang ka plano sa Kaluwasan. Ang Plano mayano, mahimong maluwas ikawKARON. Una: Kinahanglan nga ilhon nimo ngaIKAW USA KA MAKASASALA. Taga-Roma 3:10 -"Walay bisan kinsa nga matarung,bisan usa lamang." Taga-Roma 3:22,23 -"Kay walay kalainan: Kay angTANANnanagpakasala, ug nawad-an sa himaya sa Dios." WALA NAY UBANG HIGAYONsa pagkaluwas, gawas kung ikaw moila ngaMAKASASALA. Tungod kay ikaw makasasala,GINASILOTANka sa kamatayon. Taga-Roma 6:23 -"Kay ang bayad sa sala mao ang kamatayon." Jacobo 1:15 -"Ang sala maga-anak ug kamatayon." Kini nagakahulogan ug pagbulag gikan sa Dios, diha saIMPIERNO,saWALAY KATAPUSAN.Pagkamakalilisang! Oo, higala, apan kini matuod. Apan ang Dios nahigugma kanimo ug maayo, ngaGIHATAG NIYA ANG IYANG ANAK NGA BUGTONG,si Jesu-Kristo, ingon nga imongKAPULI, nga nagapas-an sa IMONG sala ug nagpakamatay siya tungod kanimo. "Siya(si Jesus)nga wala makaila ug sala,GIPULIsiya tungodKANATO;aronKITAdiha kaniyaMAMAHIMONG PAGKAMATARUNG sa Dios"(Ikaduhang Taga-Corinto 5:21). "Nga Siya saIYANG KAUGALINGONmao angNAGDALAsaATONGmga sala saIYANGlawas sa ibabaw sa kahoy aron,KITAnga nangamatay ngadto sa sala, mabuhi kita ngadto sa pagkamatarung: tungod sa mga samad NiyaNANGA-AYO KITA"(1 Pedra 2:24). Karon, dili nato masabtan kong giunsa pagbutang sa atong sala diha kang Jesu- Kristo, apan angPULONG SA DIOSnagaingon sa matu-od, BusaANG IMONG SALA,higala gipahamtang ngadto kang Jesu-Kristo ug Siya NgaNAMATAY SA IMONG DAPIT.Kini tinuod. Ang Dios dili mamakak. "Ang nagabantay sa bilango-an mangutana kang Pablo: UnsayAKONG PAGABUHATONaron akoMALUWAS?" "Ug sila miingon:TUMOOka sa Ginoong Jesu-Kristo ugMAMALUWAS KA, ikaw ug imong panimalay"(Mga Buhat 16:31). Ang unang pag-ampo nga gihattag alang sa mga makasasala makita sa Lukas 18:13 -"Oh, Dios malooy KaKANAKO NGA USA KA MAKASASALA."Karon, makasasala ikaw ug sa tinuoray ikaw nasubo tungod sa imong sala. Karon dayon, bisan hain ka, ibayaw ang imong kasing-kasing ngadto sa Dios sa pag-ampo. Dili ka magakinahanglan sa taas nga panahon, sa kusog nga pagampo, kay ang DiosANDAMsa pagluwas kanimo. Mag-ingon lamang:"Oh, Dios MALOOY ka kanako nga makasasala ug akong gikasubo kini, -LUWASAako alang kang Jesus."Karon dawata Siya, sa Iyang pulong. "KayBISAN KINSA(apil ikaw) nga magatawag sa ngalan sa Ginoo,MAMALUWAS SIYA (MAMALUWASsiya, walay pagduhaduha)MAMALUWAS SIYA"(Taga-Roma 10:13). Dawata ang Dios sa Iyang PULONG. Sa diha nga ikaw nagatuman sa Iyang gipangayo,ANGKONA ANG KALU-WASAN SA PAGTOO,sumala sa IyangPULONG.TUMOO KA UG MAMALUWAS IKAW.Dili ang simbahan, Page 1/2
Ang Yanong Plano sa Dios sa Kaluwasan - Cebuano dili ang panimalay, dili ang mga maayong buhat, walay lain, kon dili,Sl JESU-KRISTO LAMANG ANG MAKALUWAS KANIMO. Ang yanong plano sa kaluwasan mao kini: IKAWMAKASASALA;tungod kay ikaw makasasala,KINAHANG-LAN KA MAMATAY o tuo kang Kristo nga mao ang imong KAPULI ug nagpakamatay saIMONG DAPIT,gilu-bong ug nabuhi pag-usab. Tawag ka lamang sa Dios,PAGHINULSOLnga ikaw makasasala ug pangayo Kaniya nga ikaw hatagan ug kalooy aron luwason ka Niya Alang kang Jesus. Unya dawata Siya diha sa Iyang Pulong ugPINAAGI SA PAGTOO ANGKONA ANG KALU-WASAN.Basin ikaw moingon, "Dili lamang kana ang kinahanglanon aron maluwas." Sa pagkatinuod kana lamang ang imong kinahanglan buhaton aron ikaw maluwas. Salamat sa Dios nga aduna na'y daghan nga naluwas pinaagi sa yanong kaluwasan. Kini gikan saKASULATAN. KINI ANG PLANO SA DIOS.Higala,TUMOO KA UG SUNDON MO KINI KARON.Karon mao ang panahon-karon mao ang adlaw aron ikaw maluwas. Ayaw palabya ang kahigayonan, higala. "Ani-aKARON,ang panahan nga nahamut-an; ani-aKARON,ang adlaw sa kaluwasan"(Taga-Corinto 6:2). Kon dili pa gani tataw kaayo, balik-balika sa pagbasa hangtud nga imong masabtan kini. Ayaw kini ibutang kon dili nimo masabtan. AngIMONG KALAGmas labaw pa ka bililhon kay sa kalibutan. "Kay unsa may kapuslanan sa usa ka tawo kong maangkon niya ang tibuok kalibutan, ug mawala angIYANG KALAG"(Markos 8:36,37). PANIGUROHA NGA IKAW MALUWAS. NAGAKINA-HANGLAN IKAW SA KALUWASAN LABAW SA TANANG MGA BUTANG. KON MAWALA ANG IMONG KALAG, MAWALA KANIMO ANG LANGIT UG MAWALA ANG TANAN. ANG DIOS MOTABANG KANIMO ARON MALUWAS KA KARON. "Walay bisan unsa nga panulay nga miabut kaninyo, kon dili kadto nga maantus sa tawo; apan ang Dios matinumanon, nga dili motugot nga panulayan kamo sa labaw sa inyong masarangan; kon dili uban sa panulay, magahatag usab Siya ug lutsanan aran kamo makahimo sa pag-antus"(1 Mga Taga-Corinto 10:13). AYAWpagsalig sa imong pagbati. Kini may kausaban.BAROGIangSAAD SADIOS.KiniDILI GAYUD mausab. HUMAN ADLAWADLAW ALANG SA ESPIRITUHANONG PAGTUBO: IKAW MALUWAS ADUNAY TULO KA MGA BUTANG NGA KINAHANGLAN BANSAYON SA PAG-AMPO - Pakigsulti sa Dios. PAGBASA SA BIBLIYA - ug ang Dios makigsulti kanimo. PAGSAKSI - ikaw mosulti sa uban alang sa Dios. "Busa, bisan kinsa kadtong magasugid kanako sa atubangan sa mga tawo, ako magasugid usab kaniya sa atubangan sa akong Amahan nga atua sa langit"(Mateo 10:32) Page 2/2


PAGTUBAG SA ILEGAL NGA PAGPAMALIGYA SA MGA WILDLIFE SA PILIPINAS
PHILIPPINES Ikaduha nga pinakadakong arkipelago (yuta nga gilibotan sa kadagatan) sa tibuok kalibutan nga gilangkoban ug 7,500 mga isla Ang iyang populasyong sa karon nga panahon mikabat sa usa ka gatos ka milyon (100M) ug gibanabana nga moabot kini sa 125M sa tuig 2030. Ang kadaghanan ug kasagarang mga tawo, labi na ang mga pobre, nagasalig lang sa nagkadaiyang pagpangabuhi diha sa ilang palibot Adunay 114 ka species sa mga mananap nga nabuhi sa katubigan, sama sa baki ug uban pa Adunay 240 ka mga gipanalipdang lugar. Dili kini ginapasudlan ug mga tawo nga walay pag tugot gikan sa otoridad sa gobyerno 342 ka klase sa reptiles ug makita dinhi samtang 69% niini diila nga kasagaran or endemic May 228 ka lugar nga adunay nagkalainlaing klase sa kinabuhi o biodiversity Usa sa 17 nga Mega-Nasud sa nagkalain-laing kinabuhi ug nagapakupot sa mga klase sa wildlife nga dili jud makita bisan asa nga lugar sa kalibutan Ikaupat kini nga pinaka importanteng nasud sa pagkadaghan sa kasagarang langgam (bird endemism) nga gilangkob sa 700 ka species Aduna'y sobra sa 52,000 ka species dinhi ug katunga niini gina ila nga natural o kasagaran lang Kini pinuy-anan sa lima gikan sa pito ka inilang klase sa bao sa dagat sa tibuok kalibutan, sama sa hawksbill, olive ridley, loggerhead, ug leatherback Ikalima sa tibuok kalibutan sa kinatibuk-ang mga klase sa species sa tanum, ug ang katunga niini mga endemic
Ilegal Pagpamaligya ug mga Wildlife Ang balor sa ilegal nga pagpamaligya sa mga mananap sa kalasangan gibana-bana nga mokabat sa kantidad nga napulo ngadto sa kawhaan ug tulo (23) ka bilyon dolyares kada tuig ug naghimo niini nga negosyo nga mahimutang sa ika upat nga pinakataas nga ilegal nga negosyo sama sa ilegal nga druga, human trafficking ug pagpayuhot ug mga armas. Ang Pilipinas giila nga usa ka tig gamit, tighatag ug tinubdan sa mga ginapayuhot nga mga lasangnon nga mga mananap. Kini nakahulga sa pagkawala sa mga "endemic" nga mga mananap, ekonmikanhong panginabuhian ug nagkadaiyang kinabuhi sa katilingban. Ang nasud sa Pilipinas kabahin sa Convention on Biological Diversity sukad pa niadtong tuig 1992. Ang kantidad sa ilegal nga pagpamaligya sa mga wildlife dinhi sa Pilipinas mikabat na ug 50 ka bilyon ka pesos o usa ka bilyon dolyares matag tuig. Kini gilangkoban sa bili niini sa merkado (market value) ug kun asa gikuha ang mga wildlife, and ilang kamahinungdanon ug bili niini diha sa kinaiyahan, ang kadaut sa kinaiyahan samtang ginapangdakop sila ug ang posibleng pagkawala sa kontribusyon nila sa kita sa eco-turismo sa nasud. MGA DAGKONG PAGPANG-IMBARGO UG PAGPANGSAKMIT SA MGA WILDLIFE 5 tons of elephant ivory tusks (1996-2009) • 1,522 mynas (2000-2006) • 652 blue-naped parrots (2000-2006) • 95 kg of pangolin scales and 36 kg of pangolin meat equivalent to approximately 200 individual pangolins (2012) 2,870 pangolins (2013) • 354 marine turtles (2014) • 4,300 freshwater turtles, 4,000 of which were Philippine forest turtles (2015) 58 pangolins (2017) • 70 hawksbill turtles (2017) • 58 Goffins cockatoos (2017) • nearly 1,000 endemic pitcher plants and lady slipper orchids (2017) • 106 sulfur-crested cockatoos (2018) • 462 Indonesian endemic parrots over at least 4 seizures (2013-2017) Note: kg = kilogram, ₱ = Philippine peso, $ = United States dollar. Source: Confiscation records from the Department of Natural Resources-Biodiversity Management Bureau (DENR-BMB) and the Palawan Council for Sustainable Development (PCSD) of the Philippines.
Isip pag-ila sa hulga sa ilegal nga pagnegosyo sa mga wildlife sa nasudnong panaglahi sa kinabuhi ug economiya, ang gobyernon sa Pilipinas nagpasa ug balaod nga nagmugna ug inter-agency nga grupo aron magsumpo sa ilegal nga pagbaligya sa mga wildlife, mga parte sa lawas niini ug ang pagpalig-on sa kapasidad sa mga nagapatuman niini sa lain- laing ahensiya nga adunay otoridad pagpatuman sa balaod. Ang 10-ka tuig nga Nasudnong Wildlife Law Enforcement Action Plan (WILDLEAP) 2018-2028, nga nag alayon sa Philippine Biodiversity Strategy ug Action Plan nagsilbi nga nasudnong sumbanan nga motubag ug mosumpo sa crimin diha sa wildlife ug mosilbing giya aron paghatag sa dinaliang buluhaton sa pagpagpatuman, paggahin ug pundo ug ubang kahimoan ug pagsukod sa eperkto sa pagpatuman sa mga balaod mahitungod niini. Pinaagi sa pagtinabangay sa mga nag-unang ahensiya, sa nasyonal, rehiyonal, probinsiyal ug local nga pangagamhanan ug nga katilingbanong organisasyon, and WILDLEAF mag pukos sa mas lig-on nga polisiya, pagtinabangay, pagpalig- on sa katakus, pagpahibalo, pag edukar ug paghimo ug mga katilingbanong pagpakabana, pagtarong sa pagdala sa kagmhanan ug sumpoon ang korapsyon. PANG KALIBOTANG PROGRAMA SA WILDLIFE Pagsumpo sa Organisadong Krimen Batok sa Kinaiyahan sa Pilipinas Pag-atubang sa Krimen batok sa wildlife dinhi sa Pilipinas pinaagi sa legal ug institusyonal nga kabag- ohan, paglig-on sa kapasidad sa tibuok nga sistema sa pagpatuman ug makuhaan ang panginahanglan sa mga wildlife ug mga bahin sa lawas niini. KINATIBUK-ANG KAHIMTANG Pagpondo • Global Environment Facility (GEF): US$1.8 million • Gobyerno sa Pilipinas (DENR): US$575,757 Ang Tigpatuman nga Ahensiya Asian Development Bank Mga Kaubang International The International Consortium on Combating Wildlife Crime: CITES Secretariat, INTERPOL, the United Nations Office on Drugs and Crime, the World Bank, and the World Customs Organization. Tig-implementar nga Ahensiya Department of Environment and Natural Resources- Biodiversity Management Bureau (DENR-BMB) MGA NAHIMUTANGAN UG LUGAR SA PROYEKTO Caraga: Agusan del Norte and Surigao del Norte Metro Cebu Metro Manila
MGA GILANGKOBAN SA PROYEKTO Resulta Timailhan/Ebidensiya Malig-on nga sumbanang legal 1 Gibag-o ug malangkobong polisiya ug mga instrumentong makagiya ug makapatuman Malungtarong programa sa pagpalig- on sa kapasidad 2 Kapasidad sa pagsukod ug pagtubag sa mga kakulangon sa tibuok pamaagi sa pagpatuman sa balaod Nagkataas nga higayon sa pag-inambitay sa mga impormasyon ug kahibalo 3 Pagbansay ug paghimo'g sistema sa pagmonitor ug pagsubay (CITES e-permitting system), Intelligence gathering ug pagmugna sa mga kaso Sumbanan sa pagpakunhod sa kagustuhan ipatuman 4 Mga pagtuon mahitungod sa pang ekonomiyang bili, ug pamatasan sa mga tigpalit, aduna bay kabag ohan sa ilang batasan sa pagpakigestorya, aduna na'y malungtarong kampanya ug pagpakabana sa katilingban ug madasigong opinyon lider, tigpasabot ug mga batan-on Cover Photo: "Last of the Dying Breed" from the book Haring Ibon: The Great Philippine Eagle by Alain Pascua. Special thanks to Alain Pascua, the Palawan Council for Sustainable Development, AA Yaptinchay, Miguel Lorenzo Mamon, Emerson Y. Sy, Erickson Tabayag, and Francesco Ricciardi for photos. Illustrations by Ross Locsin Laccay. References: • The Biodiversity Finance Initiative (BIOFIN) UNDP 2017. Compilation of Reports 2014-2017 Quezon City • C.P. Canlas, E.Y. Sy, and S. Ching 2017. Rapid Survey of online trade in live birds and reptiles in the Philippines. TRAFFIC Bulletin Vol.29. No.2 Government of the Philippines. DENR-BMB 2016. Philippine Biodiversity Strategy and Action Plan 2015-2028. Manila • L. Gomez and E.Y. Sy 2018. Illegal Pangolin Trade in the Philippines. TRAFFIC Bulletin Vol.30. No.1 2018 • E.Y. Sy 2018. Trading Faces: Utilisation of Facebook to Trade Live Reptiles in the Philippines TRAFFIC, Selangor, Malaysia
ILLEGALLY TRADED SPECIES IN THE PHILIPPINES Conservation status - DENR Administrative Order 2004-15 (DAO-2004-15) - Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora Appendices I and II (CITES) CR EN VU Critically endangered Facing an extremely high risk of extinction in the wild in the immediate future Endangered Survival in the wild unlikely if the causal factors continue Vulnerable Under threat from adverse factors throughout its range. Likely to be endangered in the future Endemic naturally occurring and found only in the country or within a specific area in the country Indigenous natural population is established in, but not confined to, the country; natural population is also found in other countries OTS Other threatened species Under threat from adverse factors such as overcollection throughout its range. Likely to move to vulnerable in near future Migratory seasonal visitor to the country NL Not Listed
Mga Inilang Pinakadaghang Species nga Ginabaligya Philippine forest turtle (Siebenrockiella leytensis) • Palawan • Mabuhi sa tubig ug sa kamad-an • Taas kayo ang pagkinahanglan ug balor • Gilat-an (giluto) aron makasuplay sa local ug internasyonal nga merkadong tigpayuhot sa mga pagkaon ug binuhing hayop Palawan pangolin • Rehiyon sa mga tanum sa Palawan • Kritical nga mawala pinaagi sa pagpagula ug Issuance sa PCSD Resolution No, 15-521. Ginadili ang pagpamaligya o pagpangaso sa mga gakawala nga species, bisan pa ug mga lumad ang lumulupyo dinhi (Manis culionensis) Sa mga adunay taas nga panginahanglan sa karne alang sa mahalong pagkaon ug mga himbis alang sa tradisyonal nga tambal labi na sa Metro Manila Hawksbill turtle (Eretmochelys imbricata) • Ang Pilipinas, Atlantica, Pacifico ug Dagat Indian ug tibuok kalibutan • Ang nga kinhason gihimong nag- Ang populasyon sa mga wildlife gituohan nga nagkaubos ug sobra sa singkwenta ka porsiyento sulod sa niaging biente uno ka tuig Blue-naped parrot (Tanygnathus lucionensis) unang tinubdan sa panit sa bao nga ginagamit para sa pagdayan dayan ug mga alahas Southeast Asian box turtle (Cuora amboinensis) Hapit na mahurot • Makita kini sa mga isla sa Pilipinas ug adunay daghan niini sa usa ka lugar sama sa Palawan ug Tawi-tawi. Makaplagan pud ni sa isla sa Talaud, sa Indonesia ug sa isla gawas sa amihanang-sidlakan sa Borneo nga nahimutang sa Malaysia Sa tibuok Pilipinas ug Southeast Asya • Ang pinaka komon nga klase nga ginabaligya nga bao nga gihulga sa ilegal ug dili malungtarong pagpanguha. Ang mga bag-o ug maibogon lang nga tigpamalit ang kasagarang nagapalit niini Palawan hill mynah (Gracula religiosa palawanensis) • Palawan Hill Mynah "Philippine Talking Mynah" o Palawan Mynah PMakuha sa Palawan sa Balabac, Busuanga, Culion, Sulu ug Tawi-tawi Gidakop/ gipangkuha gikan sa lasang para sa local nga baligyaanan sa mga binuhing hayop Asian leaf turtle (Cyclemys dentata) Balabac, Palawan, Siasi, ug Tawi-Tawi Ginakolekta sa ilegal nga paagi ug ginabiyahe ug ginabaligya sa Metro Manila Tokay Gecko • Makita siya sa tibuok Pilipinas, sa Southeast (Gekko gecko) Asia ug sa Habagatnang Asia Nag antos gikan sa sobra ug di-maayong pagpangokolekta tungod sa hungihong ug propaganda nga makaayo kini sa sakit nga AIDS . HIV ug pwedeng ibaligya sa taas kaayong presyo.
Gina baligya ug ginahadlok nga mawala Philippine slow loris (Nycticebus menagensis) Borneo ug Philippines ( Sulu Arkipelago) • Ang pagpamaligya sa local nga lugar sa Mindanao, ug Malaysia. Pero dili kini ginabaligya sa mga kalye Philippine cockatoo (Cacatua haematuropygia) Palawan: Rasa Island (Narra), Dumaran Island (Dumaran), Pandanan ug Bugsuk Islands (Balabac) • Taas nga pangianahanglan ug balor: Mga mangangaso ug nagalit -ag naga sulong sa tanang dili protektado nga mga salag sa cockatoo Kakusog sa pagkunhod (o pag-ubos sa populasyon tungod sa pagkawala sa ilang mga pinuy-anan ug pagpamaligya sa mga gikulong nga langgam igbabaligyacaged bird trade Giant golden-crowned flying fox • Makita sa Pilipinas - gawas sa faunal region sa Palawan, sa Batanes ug isla sa Babuyan • Nag-atubang karon sa posibleng pagkawala niini tungod sa pagpangdakop ug pagkaguba sa kalasangan (Acerodon jubatus) Mindanao water monitor (Varanus cumingi) Luzon or marbled water monitor (Varanus marmoratus) Ang monitor sa tubig sa Miindanao, sa Luzon ug ang pagbantay niini • Gipang kolekta gikan sa mga idlas nga paagi aron makasuplay sa taas nga panginahanglan sa tradisyonal nga tambal, pagkaon, sakit sa panit, pangdayandayan ug aron himoong pet Ang napulo nga laing species sa mga butiki sa Pilipinas gihulga usab nga i-negosyo, o i-pamaligya Visayan Tarictic hornbill (Penelopides panini) • Makita sa isla sa Panay, apilsa mga baybayon sa Sicogon ug Pan de Azucar sa Guimaras, sa Negros, Masbate, ug Ticao Philippine serpent eagle (Spilornis holospilus) Makita sa mga dagkong isla sa Pilipinas Ginadakop ug ginaluto para sa ipamaligya sa pinasahi nga mga hayop or parte lang sa lawas sa agila Brahminy kite (Haliastur indus) Nagkatag kini sa tibuok Pilipinas • Ang mga batan-ong langgam ginapangita na para sa ginahawla nga pagpamaligya Luzon lowland scops owl (Otus megalotis) • Makita sa probinsiya sa Catanduanes, ug Marinduque sa Luzon Gitago nga luto na sa mga mangangaso ug gibaligya sa mga collectors diha sa kadalanan, tago nga merkado ug sa internet (online)
Philippine hanging parrot "Colasisi" • Makita kni sa nagkalain laing isla sa Pilipinas. Ang ubang mga kaparehong species giila nga native sa lain-laing pulo sa Pilipinas (Loriculus philippensis) Ginabaligya kini sa mga merkado ug mga kalye • Nihit na jud ang ubang kaparehong species ug wala na jud mahibaoi pila sila ka buok Calamian deer (Axis calamianensis), Visayan spotted deer (Rusa alfredi), and Philippine deer (Rusa marianna) Makita sa tibuok Pilipinas ug walay apil sa Negros-Panay, Palawan, ug ang Faunal region sa Sulu ug rehiyon sa Babuyan nga grupo sa Batanes • Ginakuha para karne nga kaonon • Ang mga Usa sa Pilipinas igo-onon na jud ang uban nagakawala na Pitcher plants (Nepenthes spp.) • Gilangkoban kini sa kalim-an ug tulo (53) ka inila nga klase Ginakabuangan sa pagpangita sa mga local ug internasyonal nga mga lobbyist (tig-lobby) Ang ubang spec ies gibahin-bahin ising CR, EN ug VU sa ilalum sa DAO 2017 - 11 Bantigue/bantigi (Pemphis acidula) • Ginadakop, giluto ug gibaligya nga bonsai ug ornamental nga tanum Leopard cat (Prionailurus bengalensis) • Makita kini gikan sa Siberia ngadto sa Pakistan ug Bali, Indonesia, Dinhi sa Pilipinas narekord kini nga nakita sa Negros ug Palawan lang ug nareport kini nga gikan sa Busuanga, Cebu ug Panay Ang nagka anam ug kagamay niyang populasyon nakalimit pud sa pagpamaligya niini. Ginapangita pag ayo sa mga zoo Rufous hornbill • also known as Philippine hornbill • Aduna siyay 3 ka laing klase:: hydrocorax (Luzon, Marinduque), semigaleatus (Biliran, Bohol, Buad, Calicoan, Leyte, Panaon, Samar), mindanensis (Balut, Basilan, Bucas, Dinagat, Mindanao, Siargao, Talicud) (Buceros hydrocorax) Gakahadlokon nga mawala ang ilang puloy-anan, pangaso ug pagpayuhot sa luto na nga hornbill Ang bata pa o ang galumlu pa kay dako ang panginahanglanon Tarsier • Makita sa Bohol, Dinagat, Leyte, Mindanao, Samar, Basilan, Maripipi, ug Biliran • Usa sa pinakagamay nga primate sa tibuok kalibutan (Tarsius syrichta) Gihulga ngA mawala tungod sa nagakahanaw nilang pinuy - anan, ilegal nga pamaligya ug pagpahimulos sa turismo Philippine sailfin dragon (Hydrosaurus pustulatus) • Makita sa Luzon sa Polilio, Mindoro, Negros, Cebu, Guimaras, Panay, Masbate, Tablas, Romblon, Sibuyan ug Catanduanes Taas kayo nga panginahanglan tungod sa exotic nga pagnegosyo alang sa binuhing hayop
Philippine pit viper (Trimeresurus flavomaculatus) Luzon red-tailed rat snake (Coelognathus erythrura manillensis), Luzon bronzeback snake (Dendrelaphis luzonensis) Makita sa Amihanang Camiguin, Luzon, Catanduanes, Panay, Bohol, Mindanao, Isla sa Polilio, Dinagat, ug Siargao • Adunay gakadako nga panginahanglan sa Sikretong tigpamalit ug ginabaligya pud sa online o internet Philippine flying dragon • Makita sa Palawan, Mindanao, Bohol ug Luzon • Lain-laing native nga klase niini Makita sa Isla o Pulo sa (Draco spp.) Batan, Bohol, Luzon, Mindanao, Palawan, Panay, Negros ug Samar Gihulga sa pagkawala sa ilang natural nga puluy-anan ug ang gakataas nga pagkinahanglan sa mga kinaraang tambal o medisina Mga langgam gikan Indonesia ug New Guinea Sulphur-crested cockatoos (Cacatua galerita triton) Goffins cockatoos (Cacatua goffiniana) Moluccan cockatoos (Cacatua moluccensis) Palm cockatoos (Probosciger aterrimus), Black-capped lories (Lorius lory) Large fig-parrots (Psittaculirostris desmarestii) Orchids (Orchidaceae) • Sobra sa 1,000 nailhan nga mga klase; kadaghanan mga native Posible nga ang ubang klase niini nawala nga wala mahibaloi tungod sa wala'y hunong nga pagpanguha kanila Ginabaligya bisan asa nga parte sa nasud • Ug gihulga gihapon sa genetic nga paghugaw-hugaw pinaagi sa pagpa-hybrid kanila o pagsagol sa laing genes aron makahimo ug bag-ong klase sa orkids
MGA GIILANG LUGAR NGA HOTSPOT SA KRIMEN BATOK SA WILDLIFE Source: Philippine Operations Group on Ivory and Illegal Wildlife Trade and Biodiversity Management Bureau, DENR-based on confiscation data and information from 2010-2018 Mga Lugar Agianan sa mga wildlife gikan sa Indonesia 01 Balut Island, Davao Occidental Mga nag-unang lugar para sa gabalhin-balhin nga pagdunggo ug pag-imbargo sa Ihalas nga mga wildlife gikan sa Indonesia 01 General Santos 02 Glan, Saranggani 03 Lipata, Surigao del Norte 04 Metro Manila Mga dapit sa pagbalhin ug padala sa wildlife 01 Cavite (Tanza, Rosario, Bacoor) 02 Batangas (Balayan, Calatagan) 03 Lucena Port, Quezon 04 San Jose, Occidental Mindoro 05 Matnog, Sorsogon 06 Allen Port, Samar 07 Medellin, Cebu 08 Liloan Port, Southern Leyte 09 Lipata Port, Surigao del Norte 10 Mati, Davao Oriental 11 Bacolod 12 Dingalan, Aurora Mga nag-unang lugar nga imbargohanan sa mga ihalas nga wildlife 01 Metro Manila 02 Zambales 03 Batangas 04 Cavite 05 Palawan 06 Cebu City 07 Surigao City 08 Cagayan de Oro 09 Pagadian City 10 Zamboanga City 11 Davao City 12 Bulacan Mga nag-unang lugar imbargohanan sa mga ihalas nga tanum 01 General Nakar, Quezon 02 Cabadbaran, Agusan del Norte Mga nag-unang lugar sa pagluto sa mga ilahas nga wildlife Poaching occurs throughout the Philippines, these sites are based on DENR-BMB and PCSD confiscation data. 01 Palawan 02 Aurora 03 Quezon 04 Nueva Ecija 05 Samar 06 Leyte 07 Bohol 08 Agusan del Norte 09 Bukidnon 10 Mapun Island 11 Turtle Islands 12 Pampanga Lugar sa ADB-DENR-GEF nga Proyekto 01 Cebu 02 Metro Manila 03 Caraga: Agusan del Norte and Surigao del Norte
About the Department of Environment and Natural Resources-Biodiversity Management Bureau Ang DENR-BMB usa ka nasudnong Focal Point alang sa Kumbensyon para Nagkalain-laing Kinabuhi sa kinaiyahan ug responsable alang sa pagpanalipod sa ecosystems sa nasud, mga species ug nagkalain-laing genetic. Usa kini ka otoridad sa pagdumala alang sa Convention on International Trade in Endangered Species sa mga ihalas nga tanum ug wildlife alang sa mga species nga mabuhi sa hangin, sa mga pawikan, dugongs ug buaya ug ilang ginapatunhay ug ginamonitor ang pagpamaligya sa mga langyaw nga merkado alang sa mga klase nga nalista sa CITES. I-report and krimin sa wildlife pinaagi sa pagtawag sa numerong: 925 8952 ug 925 8953 pinaagi sa denrbiodiversity. About the Asian Development Bank Ang Asian Development Bank nagtakda nga kab-oton ang usa ka mauswagon, maabi-abihon, malahutayon ug mapadayonong Asya ug Pacifico, samtang ginapadayon ang iyang paningkamot sa pagwagtang sa tumang kapobrehon sa katawhan. Gitukod niadtong tuig 1966, kini gipanag-iya sa kan-uman ug pito (67) ka miyembro - kap-atan ug walo (48) niini gikan sa rehiyon. Ang nag-unang instrument sa pagtabang sa mga miyembro nga nasud nga naga-uswag pa mao ang pagpakig-estorya mahitungod sa mga polisiya, mga pahulam, pagnegosyo nga adunay pagtan-aw sa capasidad, mga garantiya, pagtabang pinaagi sa grants, ug ang pagtabang teknikal. About the Global Environment Facility Ang Global Environment Facility natukod niadtong tuig 1992 aron motabang sa pagsagubang sa atong planeta sa iyang pinakabug-at nga problema sa kalikupan. Kat-luan ug siyam (39) ka mga donor nga nasud ang naghatag ngadto sa GEF gina-ulian sa iyang mga gasto kada upat ka tuig. Ang ika-pitong Pagpuli or Replenishment, nahitabo niadtong Hulyo 2018, sa kantidad nga 4.1 ka bilyon dolyares nga gitakda na alang sa mga tuig sa 2018 hangtud 2022. Ang mga pundo sa GEF alang sa mga proyekto ug programa sa mga naga-uswag pa nga mga nasud o mga nasud nga nagasinati ug transisyon aon ilang makab-ot ang tinguha sa international environmental conventions ug mga kasabutan. Ang GEF mohatag ug mga pundo sa mga lain-laing grupo sa gobyerno , ahensiya sa gobyerno ug departamento, Non- government organizations, organisasyong sibil, mga lumad, people's organization, ug mga pribadong sector. Ang ADB usa sa mga napulo'g walo (18) nga accredited nga ahensiya sa About the Global Wildlife Program Ang global wildlife nga programa usa ka global nga partnership nga gipasiugdan sa World Bank nga naga-awhag sa pag konserbar sa wildlife ug malungtaron nga kauswagan pinaagi sa pagpakigbatok sa tinago nga pagpagawas ug pagbaligya sa mga wildlife. Kining 7 ka tuig, usa ka gatos ug katloan ug usa (US 131 dollars) nga programang grant naga dahum nga makatumpang sa dugang nga pito ka gatos ug upat (US704) ka milyon dolyares aron idugang sa co-financing gikan sa daghang mga partner aron ipatunhay jud ang pagnegosyo sa pagkonserbar sa mga nasud sa Asya ug Africa. Pinaagi sa pagubag sa krisis dala sa pagpanluto ug pagpanghipos nga malangkobon pinaagi sa mga proyekto sa lainlaing nasud ug sa pangkinatibuk-ang proyekto, kini nagapangita ug paagi nga makunhuran ang suplay u gang panginahanglan nga nagatulod aron sa paghimo ug mgba ilegal nga pagnegosyo sa wildlife ug pagpanalipod sa mga species ug pinuy-anan nila (habitat) pinaagi sa hiniusang pagplano sa paggamit sa mga kayutaan.