1 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Year 3 Theme: Human Degradation and Spirituality for a New Humanity CC 2016-2017 Scope 2: Identity: On Being and Becoming Strand 1: Jesus' Choice of the Kind of Messiah Season: Eastertide Age Level: Youth April 16, 2017 Domingo sa Pagkabanhaw: Ang Pagkabanhaw sa mga Matarong Daang Kasabutan: Daniel 12:1-3 1Ang anghel mipadayon pag-ingon, "Unya niadtong panahona, motungha si Miguel, ang gamhanang prinsipe nga maoy tigpanalipod sa imong katawhan. Unya moabot ang usa ka panahon nga hilabihan kalisod nga sukad masukad wala pa gayod mahitabo apan ang tanan sa imong katawhan nga ang ngalan gilista sa basahon sa Dios maluwas gikan niini. 2Ug daghan sa mga nangamatay nga atua na sa lubnganan mabanhaw ngadto sa kinabuhing dayon ug ang uban ngadto sa kaulawan nga walay kataposan. 3Ang mga maalamon mosidlak sama sa kahayag sa kalangitan ug kadtong nakakabig ug daghan ngadto sa pagkamatarong modan-ag hangtod sa hangtod sama sa mga bituon." Bag-ong Kasabutan: Juan 11:25-27 25Ug si Jesus miingon kaniya, "Ako mao ang pagkabanhaw ug ang kinabuhi. Ang nagtuo kanako, bisan tuod mamatay, mabuhi. 26Ug ang tanan nga buhi ug nagtuo kanako dili gayod mamatay. Mituo ka ba niini?" 27Ug siya mitubag, "Oo, Ginoo, mituo ako nga ikaw ang Mesiyas, ang Anak sa Dios nga gisaad nga moanhi sa kalibotan." Mga Taga-Roma 6:5 5Kay kon nahiusa kita kaniya diha sa iyang pagkamatay, mahiusa usab kita kaniya kon banhawon na kita ingon nga gibanhaw siya. Kinatibuk-ang Panghunahuna: Kinsa katong magpabiling matinud-anon hangtod sa katapusan dili pagalalglagon, makaangkon hinuon siya sa kinabuhing walay katapusan Susing Panghunahuna: Youth: Nabanhaw si Kristo alang sa paghimo kanatong matarong ug makabaton sa kinabuhing dayon. PAGPASABOT SA BIBLIKANHONG TEKSTO: Daniel 12:1-3. Sa kapanahonan diin ang libro sa Daniel gisulat, ang mga Hudiyo napailalom sa pagpanglutos ug pagpanglupig sa pagano nga hari. Usa kini sa mga gitawag nga Apocalyptic nga sinulat nga sagad molambo kon dunay krisis sa tanang matang. Ang mga
2 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH sugilanon ug mga panglantaw sa unahan nga anaa sa libro gigamit aron sa pag-awhag o pagdasig sa mga katawhan sa ilang kapanahonan, maghatag kanilag paglaum nga moabot ang adlaw nga ang Dios magluwas sa iyang katawhan gikan sa mga tango sa tigpanglupig kanila. Ang deklarasyon sa pagtuo niini nga libro mao nga ang Dios magluwas niadtong mga katawhan nga nagtuo Kaniya bisan pa sa lainlaing pagpanghadlok ug kakuyaw nga ilang paga-atubangon. Bisan pa katong mga nawala na ug nag-antos pag-ayo sa malupigong mga kamot sa ilang tiglutos ipasig-uli ug tubsun sa Dios diha sa kahingpitan. Ilang madawat ang ganti para sa ilang matinud- anong pagsaksi ug mapadayonong pag-alagad sa Dios bisan pa sa mabangis ug malupigong pwersa sa pagpangdagmal nga ilang nasinati. Ang paglaum nagpabilin gihapon bisan ngadto sa mga gikatahapan nga nangalaglag diha sa taliwala sa mabug-at ug makapatay nga panghitabo. John 11:25-27. Ang mga miyembro sa komunidad sa Johannine dili dawat sa mga manggiduhaduhaon nga mga mata sa lokal nga mga pangulo sa sinagoga tungod sa ilang pagtuo nga si Hesus ingon nga Mesias ug nagdala sa Gingharian. Ang mga pangulo sa Roma nagpadayag gihapon sa susamang kinaiya ngadto kang bisan kinsa nga nagdumili sa pagsimba sa emperor. Tungod sa maong kahimtang, ang magsusulat sa Juan nagsulat niini nga Ebanghelyo alang sa pag-dasig sa mga Kristohanong Hudiyo sa paglahutay sa mga hagit ug makahimo sa paghupot sa ilang pagtuo kang Hesus. Gitagaan ug duso sa magsusulat nga si Hesus mao ang Pulong (Juan 1:1-18), ang tigdala sa mensahe ug nga ang paglimud kang Hesus paglimud usab sa Dios. Sa napa-ilalom ang mga magtutuo sa mga pagsulay, ang magsusulat migamit sa mahinungdanong punto alang sa pagdasig sa mga maminaw kaniya: anaay inila nga panghunahuna nga ang mga patay mabuhi pag-usab sa katapusang mga adlaw. Sa tinuod, ang paglaum sa pagkabanhaw natawo diha sa sitwasyon nga gipalibutan kanunay sa kasamtangang talan-awon sa kamatayon pinaagi sa ilang maglulutos. Gimantala kini ingon nga tubag sa usa ka nagtubo nga espiritu sa pagkawalay paglaum, ug kahadlok nga mawad-an sa kaugalingong yutan-ong kinabuhi. Gipamatud-an ni Hesus nga diha sa iyang kamatayon ug pagkabanhaw gipadayag ang kamatuoran nga ang pagkamatay alang sa katuyoan ni Hesus dili mopadulong sa kamatayon o pagkawala sa tanan kabahin sa kinabuhi sa mga matinud-anong martir. Usa kini ka lakang ngadto sa usa ka mas lawom nga kasinatian sa kinabuhi nga makahimo sa pagbuntog sa kahadlok ug sa pagkawalay paglaum sa kamatayon. Ang mamatay diha sa ngalan ni Hesus mao ang pagdawat sa tinuod nga bag-ong kinabuhi, kinabuhi nga walay katapusan diha sa iyang ngalan. Ang teksto naghulagway nga ang pagtoo kang Jesus mao lamang ang gikinahanglan nga paagi sa pagkab-ot sa pagkabanhaw. Kini nga pagkabanhaw mahitabo karon ug sa umalabot. Ang 11:4, nagpadayag nga ang katuyoan sa pagkabanhaw ni Lazaro mao nga (v.4b) "...kapasidunggan ang Dios ... ug pinaagi niini kapasidunggan usab ang Anak sa Dios". Kini nga panghitabo nagpamatuod nga ang Dios diha kang Jesus mao ang Dios nga nagahatag sa kinabuhi ug dili Dios sa kamatayon. Kini mao usab ang usa sa pamaagi sa iyang mga tinun-an (v.15) ug sa mga dili-magtutuo sa pagtuo ni Jesus (v.42). Kadtong nakasaksi sa pagkabanhaw ni Lazaro mituo kang Jesus. Apan, ang mga Pariseo nga milimud ni Jesus ingon nga Mesiyas ug tigdala sa kinabuhi nagkahiusa sa paghimo sa usa ka plano sa pagpahilom kaniya. Sila ang naghikay ug nagplano alang sa kamatayon ni Jesus (b. 47-57).
3 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Kini nga hitabo nagpahayag sa duha ka klase sa mga tawo. Kinsa kadtong motuo ug adunay hugot nga pagtuo kang Jesus ingon nga dalan ngadto sa pagkabanhaw naghupot sa hugot sa ilang pagtuo bisan pa man sa nagkalain-laing mga hulga sa kamatayon nga ilang paga- atubangon. Apan, kadtong mga tawo nga milimud ug wala nag-ila sa presensya sa Dios diha kang Jesus mangita gayud og paagi aron sa paglaglag kaniya. Ang pagkabanhaw ni Lazaro nagpaila sa dili matugkad nga gugma sa Dios. Sa sukwahi, ang tinamdang kinaiya nga kasuko sa mga Pariseo naghulagway sa panginahanglan sa pagbaton og pagkabanhaw sa kasingkasing ug sa hunahuna. Ug kini nga matang sa pagkabanhaw mahimo lamang makab-ot pinaagi sa pagsalig ug pagbaton sa tinuod ug hugot nga pagtuo sa Anak sa Dios. Roma 6: 5. Alang sa mga Judio, ang bunyag mao ang aktuwal nga paagi aron ang mga dili-Hudiyo makabig ngadto sa Judaismo. Kini nga buhat nagtapos sa pagwagtang sa gitawag nga "Hentil mahugaw" (Gentile Impurity). Pinaagi niini nga buhat, talikdan na sa usa ka tawo ang paganismo ug sala, ug magasaad siya sa pagtuman sa mga sugo sa Dios ug mamahimong bag-ong tawo subay sa mga balaod sa Hudiyo. Sa samang paagi, kinsa katong nahimong sumusunod ni Hesus kinhanglan hikalimtan niya ang iyang daan nga kaugalingon, pinaagi sa pakig-ambit sa kamatayon ni Kristo. Ang kamatayon niini nga konteksto wala magpasabot sa pulong nga katapusan sa kinabuhi. Nagpasabot kini sa pagsalikway sa unsa mang buhat sa pagpakasala. Nanginahanglan kini sa pag-usab, ug pagbag-o sa panglantaw ug kinaiya alang sa kaugalingon, sa uban, ug alang sa Dios. KAUBANG GIYA ALANG SA MGA MAGTUTUDLO UG SA UBAN PANG MOGAMIT SA PAGTULON-AN: Ang pagtuo sa pagkabanhaw ni Hesus mao ang pultahan nga nag-abli alang sa Kristohanong pagtuo. Ang pagtuo sa Islam nag-ila kang Hesus ingon nga propeta nga gikan sa Dios apan wala ilha ang iyang pagkabanhaw. Ang katawhan nga walay pagtuo naghatag dakong bili sa mga pagtulon-an sa pamatasan ug pamaagi sa kinabuhi apan nag-ila nga ang pagkabanhaw ni Hesus walay labut sa iyang nakab-ot ingon nga panag-ingnan sa maayong pamatasan. Ang ubang mga Kristohanon nagpahimutang sa pagkabanhaw ni Jesus ingon nga angkla sa ilang hugot nga pagtuo apan sa angay'ng higayon wala nila hatagig pagtagad ang mga pagtulon-an niya ingon nga propeta ug magtutudlo sa maayong pamatasan ingon man ang panig-ingnan niini pinaagi sa iyang kinabuhi. Kini nga matang ingon nga Kristohanon dili kaayo haduol sa kamatuoran kaysa sa mga dili-Kristohanon ug mga dili magtutuo sa unsa ang hinungdan sa pag-anhi ni Hesus. Sumala pa sa pagsaksi sa mga Apostoles, ang pagkabanhaw ni Hesus mao ang unang pagkabanhaw sa mga matarong. Ang pagtuo nga ang Dios nagluwas kang Hesus gikan sa Hades, ang kapadulngan sa tanang pamatasan, mao ang dako nga pultahan nga magdala sa mga magtutuo ngadto sa komunidad sa pagtuo sa mga Kristohanon. Apan ang kaayohan sa pagkabanhaw madapat lamang ngadto sa mga tawo diin gipakamatarung (justification) sa Dios pinaagi sa pagtuo kang Hesu Kristo. Ang pagtulon-an sa Protestante nga "gipakamatarung pinaagi sa grasya sa pagtuo
4 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH lamang" (sola gratia, sola fide) nag-antos sa hiwi nga pagsabot gikan sa panahon nga gipaila kini ni Martin Luther niadtong 16th century hangtod sa kasamtangan diha sa ubang komunidad sa mga Protestante. Diha sa iyang nahiwi nga pagsabot, kini nga mahinungdanong baruganan sa Protestante nagamit ingon nga rason sa pagtangtang sa paghimo sa maayong buhat gikan sa "balance sheet" sa Kristohanong pagtunhay. Sa sukwahi, sakto ang pagsabot sa mga Protestanteng repormador sa pagtulon-an ni Pablo nga ang pagkabanhaw nag-usab sa mga magtutuo gikan sa paturagas nga mahilayon (pagano) nga pagtunhay ngadto sa espirituhanong pamaagi sa pagkinabuhi. (Mga Taga-Roma 12; Mga Taga-Galatia 5). Ang punto nga ang pagpadulong ngadto sa matarung nga kinabuhi dili kasegurohan aron maangkon ang pagkabanhaw kondili usa kini ka timailhan nga kinaiya sa usa ka tawo nga nakadawat niini ingon nga gasa nga gikan sa Dios pinaagi sa pagtuo kang Hesu-Kristo. Ang pagkabanhaw dili lang puro gahom nga nagbuntog sa kamatayon kon kini moabot. Usa kini ka gahom sa bag-ong kinabuhi alang sa pagbuntog sa gahom sa pagkamakasasala diin ang pagpuyo ingon nga matarung diha sa makasasala nga kalibutan mahimong possible. Ang takos nga pagkamatarung (justification) pinaagi sa pagtuo mopadayon ngadto sa aktwal nga pagkinabuhi nga matarung hangtod sa katapusan sa kalibutanhong kinabuhi. Dinhi nahimutang ang kalainan sa walay katapusan nga kaluwasan: ang mga matarung lamang ang mabanhaw tungod kay nakadawat sila sa gasa sa pagkabanhaw, ilang gidaog ang pagkamakasasala ug busa nakahimo sila sa pagpuyo nga matarung. I. KATUYOAN :Sa katapusan sa pagtulon-an, ang mga magtutuon gipaabot nga: 1. Makapadayag sa kalipay diha sa pagkabanahaw ni Hesus diin ang gahom ug awtoridad naggikan sa Dios 2. Makaamgo nga ang pagkabanhaw ni Hesus naghatag sa katawhan, nga gipakamatarung ni Hesus sa atubangan sa Dios, sa gahum sa bag-ong kinabuhi. 3. Makahukum nga ang gugma sa Dios mao ang rason nganong giluwas kita ni Hesus 4. Moapil sa ministeryo sa iglesya sa paghigugma sa uban ingon nga tubag sa gugma sa Dios kanato. II. PANGHUNAHUNA Nabanhaw si Hesus gikan sa mga patay aron sa paghimo kanato nga matarung ug makabaton sa kinabuhing walay katapusan. III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi: Malipayon nga abiabihon ang matag tumututuon uban niini "Malipayong Pasko sa Pagkabanhaw! Bulahang pagsaulog sa Domingo sa Pagkabanhaw!" 2. Awiton Kini nga (mga) awit
5 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH "Alive Forevermore" Alive, alive, alive forevermore! My Jesus is alive, alive forevermore! Alive, alive, alive forevermore! My Jesus is alive forevermore! Sing halleluiah, sing halleluiah! My Jesus is alive, alive forevermore! Sing halleluiah, sing halleluiah! My Jesus is alive! "Christ the Lord is Risen Today" Christ the Lord is risen today, Alleluia! Earth and heav'n in chorus say, Alleluia! Raise your joys and triumphs high, Alleluia! Sing, ye heav'ns, and earth reply, Alleluia! Love's redeeming work is done, Alleluia! Fought the fight, the battle won, Alleluia! Death in vain forbids him rise, Alleluia! Christ has opened paradise, Alleluia! Lives again our glorious King, Alleluia! Where, O death, is now thy sting? Alleluia! Once he died our souls to save, Alleluia! Where's thy vict'ry, boasting grave? Alleluia! 3. Pangabli nga Pag-ampo: Malipayon kami, Oh Dios, niining Domingo sa pagkabanhaw! Salamat sa imong paghatag kanamo sa imong Anak nga si Hesus, nga nagdala sa imong gahom ug awtoridad. Salamat sa iyang pagkabanhaw nga naghatag kanamo sa bag-ong kinabuhi. Salamat nga si Hesus buhi ug nakig-uban kanamo sa tanang panahon, nagtabang kanamo aron mahimo kaming matarung sama kaniya, dunay paghigugma sa uban ug magbuhat sa maayo. Labaw sa tanan, salamat sa imong makanunayong gugma. Amo kining giampo sa ngalan ni Hesus. Amen. B. Pagpangandam: Ipabasa sa klase ang Biblikanhong Teksto: Daniel 12: 1-3 Juan 11: 25-27 Mga Taga-Roma 6: 5 C. Panahon sa Pagkat-on: Hisguti ang konteksto sa mga Biblikanhong Kasayuran. Daniel: Kini nga libro gisulat sa panahon nga ang mga Hudiyo napailalum sa pagpanglutos. Gigamit kini nga libro aron sa pagdasig sa mga katawhan ug paghatag kanila sa paglaum nga moabot ang adlaw nga luwason sila sa Dios. Bisan pa katong mga nangamatay na mapasig-uli ug maka-angkon sa ganti tungod sa ilang mapadayonong pag-alaga sa Dios ug sa katawhan sa Dios. John: Ang Maayong Balita sumala ni Juan gisulat tungod kay ang mga Kristohanon niadtong panahona nag-antos sa tumang pagpanglutos. Gusto sa magsusulat sa maong Maayong Balita nga dasigon ang mga tawo nga magpadayon sa pagkamatinud-
6 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH anon bisan pa sa daghang kalisod. Ang tumong sa paghisgot sa sugilanon sa pagkabanhaw ni Lazaro mao ang paglig-on sa mga magtutuo bisan pa taliwala sa kawalay paglaum ug posibleng kamatayon. Ang mensahe ni Hesus nga "kinsa katong nagtuo kanako, bisan mamatay, mabuhi", nagpasabot nga ang kamatayon sa mga magtutuo maghatod kanila ngadto sa tinuod nga kabag-ohan sa kinabuhi: kinabuhing dayon sa ngalan ni Hesus. Ang komunidad sa pagtuo diha sa Maayong Balita sumala ni Juan nagtuo ug adunay pagtuo kang Hesus bisan pa sa tanang negatibong panghitabo nga ilang atubangon. Diha kang Hesus, sila luwas na. Posible kini tungod sa gugma sa Dios. Mga Taga-Roma: Kini nga teksto naghisgot kabahin sa taliko sa tanang buhat sa pagpakasala. Nag-awhag kini sa pagbag-o ug pag-usab sa panglantaw ug kinaiya alang sa kaugalingon, sa uban, ug alang sa Dios. Nagsulti kini kabahin pagkinabuhi sa kabag- ohan diha kang Hesus. D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay: 1. Sa kasamtangang kahimtang sa atong nasud nga Pilipnas, sa inyong hunahuna, sa unsa nga paagi ang mga katawhan nag-antos sa pagpanglutos karon? 2. Paghatag og piho (specific) nga mga ehemplo sa mga tawo o mga grupo sa mga tawo nga inyong nailhan nga nag-antos tungod sa pagbuhat kon unsa ang maayo. 3. Unsa man ang angayan buhaton sa iglesya aron mahimong agianan sa gugma sa Dios ug makaluwas nga grasya alang niining mga katawhan? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia Ang pagtuo sa pagkabanhaw ni Hesus nagpasabot sa pagsunod kon unsa kinabuhi ni Hesus. Dili igo ang pagtuo nga si Hesus namatay ug nabanhaw gikan sa mga patay. Angayan usab natong buhaton kon unsa ang gibuhat ni Hesus samtang ania siya sa kalibutan. Mao kini ang kahulogan sa pagkalinuwas ug pagkabaton sa bag-ong kinabuhi diha kang Kristo. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia 1. Ipalista sa mga magtutuon ang mga maayo ug matarong buhat nga gibuhat ni Hesus panahon sa iyang ministeryo. 2. Ipahisgut kanila ang mga pamaagi, nga mahimo usab nila, sa pagbuhat sa matarung maayong buhat alang sa uban, sa ingon ang pagpakig-ambit sa gugma sa Dios ngadto sa uban. 3. Ihisgut kanila ang mga programa sa iglesya ingon nga ehemplo sa pagpaambit sa gugma sa Dios ngadto sa uban. 4. Ipasaad sila sa pag-apil bisan usa lamang ka programa sa iglesya. 5. I-grupo ang klase sumala sa unsa nga programa sa iglesya ang gusto nilang apilan. Ipa-role play kon unsaon nila pag-apil nga aktibo sa maong ministeryo.
7 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH G. Panak-op nga Pagsimba 1. Awiton nga awit "Because He Lives" God sent His son, they called Him Jesus He came to love, heal, and forgive. He lived and died to buy my pardon, An empty grave is there to prove my Savior lives. Chorus: Because He lives, I can face tomorrow. Because He lives, all fear is gone. Because I know He holds the future, And life is worth the living just because He lives. How sweet to hold a newborn baby, And feel the pride and joy it gives. But greater still the calm assurance, This child can face uncertain days because He lives. (Repeat chorus) And then one day I'll cross the river, I'll fight life's final war with pain. And then as death gives way to victory, I'll see the lights of glory and I'll know He lives. (Repeat chorus) 2. Ipabasa sa klase kining bersikulo ga gikan sa Bibliya: Ug si Jesus miingon kaniya, "Ako mao ang pagkabanhaw ug ang kinabuhi. Ang nagtuo kanako, bisan tuod mamatay, mabuhi. Ug ang tanan nga buhi ug nagtuo kanako dili gayod mamatay" (Juan 11:25, 26). Dasiga ang mga tumutuon sa pagsaulo sa maong mga bersikulo 3. Kolektahon ang halad samtang mag-awit ug usa ka kanta. 4. Panak-op nga pag-ampo: Minahal namo nga Dios, salamat sa makapausab nga pagtulo-an nga among nakat-onan karon. salamat sa imong gugma kanamong tanan ug pagpadala kang Hesus aron pagluwas kanmo. Gamhi kami sa mapadayonong pagkinabuhi sa kabag-ohan diha kang Kristo, nga mao ang pagpaambit sa imong gugma ngadto sa uban ug pagbuhat kon unsa ang gibuhat ni Hesus sa dinhi pa siya kalibutan. Pinaagi niini nakaambit kami sa iyang pagkabanhaw. Salamat alang kang Hesus tungod kay iyang gipadayag dinhi kanamo kon unsaon pagkinabuhi alang sa uban ug paghigugma alang sa uban. Sa ngalan ni Hesus kami nag- ampo. Amen.
8 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH April 23, 2017 Unang Dominggo sa Pagkabanhaw: "Pagpugong sa Kamatuoran Kabahin sa Pagkabanhaw Daang Kasabutan: Jeremias 28:15-17 15Unya miingon ako kang Ananias, "Pamati, Ananias! Wala ka sugoa sa Ginoo ug gipatuo mog bakak kining katawhan. 16Busa nag-ingon ang Ginoo nga ipapatay ka niya ug sa dili pa matapos kining tuiga, mamatay ka kay gitudloan mo man ang katawhan sa pagsukol sa Ginoo." 17Namatay gayod si propeta Ananias sa ikapito nga bulan sa maong tuig. Bag-ong Kasabutan: Mateo 28:11-15 11Samtang nanglakaw ang mga babaye, pipila sa mga sundalo nga nagbantay sa lubnganan namauli sa siyudad ug gisuginlan nila ang kadagkoan sa mga pari sa tanan nga nahitabo. 12Unya ang kadagkoan sa mga pari nakigtagbo sa mga pangulo sa mga Judio aron pagplano sa ilang buhaton. Ug ang mga sundalo gihatagan nila ug daghang kuwarta 13ug giingnan, "Ipanugilon ninyo nga sa pagkagabii ang iyang mga tinun-an miadto sa lubnganan ug gikawat nila ang iyang lawas samtang nangatulog kamo. 14Ug kon kini mahibaw-an sa Gobernador, kami nay mag-igo pagsulti kaniya ug wala na kamoy angay kabalak-an." 15Gidawat sa mga guwardiya ang kuwarta ug ilang gituman ang gisugo kanila. Hangtod karon mao kini ang balita nga gipakaylap sa mga Judio. Pangkinatibuk-ang Panghuna-huna: Ang tubag sa mga anaa sa gahum kabahin sa pagkabahaw mao ang pagtabon sa kamatuoran niini pinaagi sa pagsulti og bakak ug pagpatay niadtong nituo sa pagkabanhaw. Sentro nga Panghunahuna: Youth: Ang tubag sa mga katawhan nga naa sa gahum sa pagkabanhaw mao ang pagtabon sa kmaatuoran niini pinaagi sa bakak ug pagtumotumo ngadto sa mga magtutuo nga nga mga criminal. Pagpasabut sa Biblikanhong Teksto Usa sa mga hagit nga gihatagan ni Propeta Jeremias ug daku nga pagtagad mao ang panghitabo sa presensya sa mga mini nga mga propeta. Si Jeremias nagpanulti sa nagsingabot nga pagkagun-ob gawas lang kon ang mga katawhan maghinulsol ug magbag-o. Ang iyang mensahe daku kaayo ang pagka-sukwahi sa mensahe nga gisulti sa mini nga mga propeta. Ang mga mini nga propeta nagpanulti nga mahimong malinawon sila sa ilang pagpuyo. Ang pagsaway ni Propeta Jeremias sa mga mini nga mga propeta atong mabasa diha sa Jeremias 14: 13-16 ug 23: 9-40. Ang mga propeta gitawag aron sa pagdala og mensahe sa Dios, bisan pa kon kini nga mensahe alang sa kalaglagan ug pagkagun-ob, kaluwasan o pagtawag kanila aron sa pagtuman sa sugo ug kabubut-on sa Dios. Dili sama sa mga mas inila apan mini nga mga propeta, nagwali lang sila kon unsa ang ganahan madungog sa mga tawo. Apan ang tinuod nga tigpamaba o
9 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH mamumulong sa Dios mosulti gayud sa tinuod bisan pa kon kini dili makalipay ug mosulti bisan kon kini masakit pa nga kamatuoran. Kini ang rason ngano nga ang mga propeta gisakit, gidakop, gipaantus sa mga bunal og usahay ang ilang kasakit hangtud pa gyud sa kamatayon. Ang kamatuoran, bisan pa kon kini dili makalipay sa mga katawhan apan kinahanglan gyud kini isulti ug ang tinuod lamang nga propeta ang makahimo niini aron kini maoy sundon sa mga tawo. Ang mga sundalo nga nagbantay sa lubnganan nahimong saksi sa pagkabuhi ni Jesus. Nahibalo sila kon unsa gyud ang nahitabo, apan mipili sila nga magpaka-hilom. Niadtong panahona, ang usa ka sundalo nga dunay pagabantayan mahimong masilotan sila kon pananglit mapamatud-an nga sila natulog samtang naa sila sa ilang trabaho ilabina kon sila nagbantay og usa ka patay sa usa ka tawo nga gisilotan pinaagi sa paglansang sa krus. Ang pangulo nga pari aduna usab siyay paagi sa pagtago sa kamatuoran - mahimong gamiton ang ilang gahum ug salapi aron ang mga sundalo dili gyud mosulti sa tinuod. Ang paggamit og suhol (o suborn) maoy usa ka galamiton sa mga gamhanan aron sa pagpahilum sa usa ka saksi. Ang kamatuoran dili gayud molutaw hangtud nga ang tinuod nga saksi magpabilin sa pagpakahilum. Sama usab kanato, ang kamatuoran dili gyud molutaw kon kita nagpabilin nga nagpakahilum. Ang kamatuoran magpabilin nga gilubong kon ang mga saksi magdumili sa pagbutyag niini bugti sa kantidad nga salapi nga gisuhol kanila aron tagoan ang kamatuoran. Dinhi niining kahimtanga, makaingon kita nga ang kamaturaon mahimong ibaligya ug paliton aron kini magpabilin sa tago ug dili gayud mahibaw-an sa tanan. Ang sugilanon sa pagkabanhaw ni Jesus maoy pagpamatuod kabahin sa kamatuoran sa Dios, nga bisan pag dunay naningkamot nga kini dili mabutyag ug magpabilin sa tago, apan molutaw gyud ang tinuod. Milutaw ang kamatuoran niini tungod kay ang gahum sa Dios mas gamhanan man kaysa bakak ug mga paglimbong. Ang paglimod sa kamatuoran diha sa teksto sumala ni Jeremias sama ra sa pagsupak sa tawag sa usa ka tinuod nga propeta. Ang pagtago sa kamatuoran bugti sa salapi maoy paglubong sa unsa man ang tinuod. Apan, ang kamatuoran sa hitabo sa pagkabanhaw tinuod gyud ug labihan ka gamhanan. Wala pay gahum sa kalibutan nga makapugong niini aron dili mahibaw-an sa tanan ug wala pay usa ka tawo nga makapahunong sa makapadasig nga epekto sa pagkabanhaw nga iyang bation bunga sa iyang pagtuo sa katinuod niini. KAUBANG GIYA ALANG SA MGA MAGTUTUDLO UG UBANG TIGPASAYON Ang sayop nga binuhatan o kriminalidad (sala sa pagpatay), kanunay pagasundan og usa ka buhat pagtabon o tumo-tumo nga sugilanon aron sa pagtuis o paghimo sa tinuod nga bakak. Niini nga sitwasyon, ang kamatuoran mahimong mapugngan nga molutaw apan dili gayud kini mamatay. Mahimong kini nga kamatuoran magpabilin diha sa kahiladman sa kasingkasing ug hunahuna sa tawo nga buot motago niini apan moabut gyud ang panahon nga kini mogawas.
10 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Ang mga nangulo sa gahum sa mga Hudiyo ug sa Roma nakigkunsabo aron ilang ilubong ang kamatuoran kabahin ni Jesus apan kini nga kamatuoran gihimong buhi sa mga saksi ug sila misulti niini sa walay kahadlok ug tuod man, sa insakto nga panahon nakapausab sa gamhanang nasud sa Roma. Ang makasaysayanong kamatuoran kabahin sa pagkabanhaw nagpadayon pa karon nga gidibatihan ilabina sa hisgutanan sa pagpamatuod niini sa Science. Apan bisan paman kon unsa ang mahimong hukom nila niini, usa lang ang mahimo nato nga masulti - nga aduna pa gihapoy pagkulang ilabina kon unsaon sa pagpamatuod ang mga nakita, nasaksihan ug nasinati sa mga disipulo sa nabanhaw nga Ginoo. Ang kahibalo kabahin sa pagkabanhaw ni Jesus usa ka Espirituhanong gasa gikan sa Dios nga unang nadawat sa mga disipulo ug gipasa ngadto sa Iglesya ug sa mosunod nga mga henerasyon. Sa kada yugto sa kapanahonan, ang Iglesya adunay buluhaton sa pag-bag-o sa kamatuoran kabahin sa pagkabanhaw ni Jesus. Kauban niini mao ang pagpukaw sa matag sakop sa Iglesya nga mohalad sa ilang kinabuhi aron sa pagmantala ug pagkinabuhi sa mensahe niini. Ang matag kamatuoran, apil na niini ang ginaingon nga "universal truth", nakagapos sa particular nga panahon ug kutura ang pagpamatuod niini. Aron mahimo kini nga buhi ug dunay kalambigitan sa kasamtangan nga kahimtang, kana nga kamatuoran kinahanglan nga mohatag usab og tubag sa mga pangutana sa katawhan. Ingon nga Espirituhanong kamatuoran, ang pagkabanhaw ni Jesus dili lang ilhon nga karaang bahin sa kasaysayan, kondili kinahanglan nga adunay makanunayon ug mahinungdanon nga paglambigit niini diha sa kasamtangan nga kasaysayan sa mga katawhan. Kini mao ang tahas sa Iglesya. Dili gyud siya magpakahilum, kondili, magpadayon sa pagtudlo niini nga mga kamatuoran. Alang sa Iglesya, ang pagmatuod sa ka-tinuod sa kasaysayan ug mensahe sa pagkabanhaw ni Jesus makita gayud diha sa mga nagmatinud-anon ug ingon man sa kalidad sa ilang panagdugtongay. Ang pagkabanhaw ni Jesus tinuod ug kinahanglan nga kini nagapakita og mga buhing timailhan diha sa kinabuhi sa mga magtutuo. Kay bisan pag moingon kita nga nabuhi si Jesus apan ang mga magtutuo walay kadasig sa paghupot og paglaum sa kinabuhi taliwala sa mga problema ug kamatayon, mahitabo gyud nga walay usa nga motuo sa balita nga si Jesus nabuhi. Tinuod gyud, nga sa pagkakaron bisan pa nga nagkadaghan ang mga tinuohan, wala nay mga lihok nga buot mopahunong sa pagtuo kabahin sa buhi nga Jesus. Ug kon duna may mangahas sa paghimo niini, mahimong dili siya magmalampuson ilabina kon siya gikan ra usab mismo sa sulod sa Iglesya. I. KATUYOAN Sa pagkahuman sa pagtulon-an, ang mga magtutuon ginapaabot nga: 1. Makatandi sa mga bakak nga propesiya ni Hananias ngadto sa mga bakak nga pagpamatuod nga gihimo sa mga guwardiya bahin sa pagkabanhaw ni Jesus 2. Makapahayag sa kamahinungdanon sa pagsugid sa kamatuoran hilabana ang kamatuoran sa Maayong Balita 3. Moapil sa programa sa iglesya sa pagmantala sa kamatuoran
11 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH II. PANGHUNAHUNA Ang tubag sa mga naa sa gahom sa pagkabanhaw ni Hesus mao ang tabon sa kamatuoran pinaagi sa bakak ug paghimo sa mga nagtuo sa pagkabanahaw nga criminal. Mga Kagamitan sa Pagtuon: Ang Balaang Bibliya, pens and notebooks/journals, poster paper, crayons uban pang art materials III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi Abiabihon ang tanan sa ilang pag-abot uban niini "Si Hesus buhi, Halleluiah!" Dasigon ang matag usa pag-abiabi sa saman paagi. 2. Awiton Kini nga (mga) awit "Ho-Ho-Ho-Hosanna" Ho-ho-ho-hosanna, ha-ha-ha-halleluiah! He, He, He, He saved me, I've got the joy of the Lord! (repeat song) "Hallelu, Halleluiah" Hallelu, hallelu, hallelu, halleluiah! Praise ye the Lord (2x) Praise ye the Lord, halleluiah! (3x) Praise ye the Lord! (Mahimong magdula ug simpleng dula samtang awiton kini nga awit diin ang tungaon ang klase sa duha . ang usa ka grupo mokanta sa "Hallelu, hallelu, hallelu, Halleluiah" nga bahin, samtang ang usa ka grupo awiton ang "Praise ye the Lord" nga bahin. Ang matag grupo motindog sa ilang pag-awit sa ilang bahin. Mahimong balik-balikon ang awit samtang mag-anam og kapaspas.) 3. Pangabli nga Pag-ampo Minahal namo nga Dios, salamat sa imong pagdala kanamo sa makausa pa dinhi sa Sunday School aron pagkat-on pa kabahin nimo ug kang Hesus. Andama ang among mga hunahuna ug kasingkasing sa pagdawat sa imong kamatuoran. Salamat sa kamatuoran sa pagkabanhaw ni Hesus. Tabangi kami kanunay sa pagsugilon sa maong kamatuoran sa pulong man o sa buhat, ingon nga imong mga propeta sa among kapanahonan. Giyahi kami sa pagmatala sa kamatuoran sa tanang panahon ug pagpadayag sa imong gugma ngadto sa uban. Sa ngalan ni Hesus kami nag-ampo. Amen.
12 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH B. Pagpangandam Ipabasa sa klase ang mga Biblikanhong Kasayuron: Jeremiah 28: 1-17; Matthew 28: 1-15 C. Panahon sa Pagkat-on Andama kini nga table diha usa ka papel ug ipadaghan (reproduce) kini, o isulat kini sa board ug ipakopya kini sa magtutuon sa ilang notebook. Pasulatan ang maong table sa mga magtutuon. Sayop nga Propesiya ni Hananiah Sayop pagmatuod (Testimony) sa mga Guwardiya Unsay iyang/ilang giingon? Unsa man gyud ang nahitabo? Ang propesiya/pagmatuod nila positibo ba o negatibo? D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay 1. Mingsulay si Hananiah pagbuhat ug positibong propesiya (pagpahibalo sa kalinaw ug pagpasig-uli), apan sayop kini. 2. Ang mga guwardiya naghimo ug negatibo nga pagmatuod, ug dili gayud kini tinuod. 3. Unsa man ang mga epekto sa dili pagsulti sa kamatuoran, hilabina sa kahimtang sa duha ka teksto sa itaas? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia
13 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Isulti: Kon mosulay kita sa pag-istorya sa mga positibo o negatibo nga saysay, kondili kini mao ang kamatuoran, dili gayud kini makatabang. Ang tinuod nga propeta nagdala sa nasabtan nga mensahe sa kamatuoran gikan sa Dios, bisan pa positibo o negatibo. Ingon nga tinuod nga Kristohanon, kinahanglan nga andam kita kanunay sa pagmatala sa Maayong Balita sa pagbuntog ni Hesus sa kamatayon. Ingon nga tinuood nga Kristohanon, kinahanglan kitang mosunod sa Ginoo sa kinabuhi, nga ipadayag pinaagi sa atong mga pulong ug buhat. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia Hisguti: 1. Sa atong kahimtang karon, unsa ang mga bakak nga kasagaran atong madungog gikan sa mga tawo ug ahensiya sa pangagamhanan? 2. Unsa ang mga realidad atubangan sa mga bakak nga atong nadungog? 3. Unsa man ang atong mabuhat ingon nga iglesya aron mahimo kitang tinuod nga propeta sa atong kapanahonan ug mahimong tinuod nga sumusunod ni Hesus? What must we as a church do in order for us to be real prophets of our time and to be real followers of Jesus? 4. Pabuhata ang mga magtutuon ug slogan posters kon unsa ang ilang masulti ug masaad ingon nga mga mamahayag sa iglesya kabahin sa kamatuoran ug maayong balita dinhi sa atong kapanahonan. Tugoti sila nga mahimong mamugnaon (creative) sa ilang slogan ug posters. G. Panak-op nga Pagsimba 1. Awiton: "I Would Be True" I would be true for there are those who trust me I would be pure, for there are those who care I would be strong for there is much to suffer I would be brave, for there is much to dare I would be brave, for there is much to dare! I would be friend of all, the foe, the friendless I would be giving, and forget the gift I would be humble for I know my weakness I would look up, and laugh and love and live I would look up, and laugh and love and live! I would be pray'rful through each busy moment
14 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH I would be constantly in touch with God I would be tuned to sense God's slightest whisper I would have faith to keep the path Christ I would have faith to keep the path Christ! 2. Basahon kini nga Bersikulo Gikan sa Biblia: "He is not here; for he has been raised, as he said" (Matthew 28: 6a). Dasigon ang mga magtutuon sa pagsaulo (memorize) niini. 3. Kolektahon ang halad samtang mag-awit ug awit nga haom niini. 4. Panak-op nga Pag-ampo: Hinigugma namo nga Dios, salamat sa imong pagtudlo kanamo niini nga adlaw ug sa tanang adlaw imo kaming gitudloan. Gamhi kami aron mahimo kaming imong mga propeta sa among kapanahonan, magmantala sa imong kamatuoran, bisan pag maghatag kini ug kasakit kanamo ug sa uban. Tabangi kami sa pagsulti sa maayong balita nga si Hesus buhi. Hinaot nga Makita si Hesus diha sa among kinabuhi kanunay. Sa ngalan ni Hesus kini ang among pag- ampo. Amen.
15 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH April 30, 2017 Ikaduhang Dominggo Human sa Pagkabanhaw: "YUGTO SA TAWHANONG KAHUYANG" Daang Kasabutan: 2 Samuel 21:10 10Unya si Rispa nga anak ni Aia mikuhag sako ug naghimog pasilonganan ibabaw sa dakong bato ug didto siya mipasilong sukad sa ting-ani hangtod sa ting-ulan. Wala niya tugti nga makatugpa sa mga patayng lawas nga gibitay ang mga langgam sa adlaw o ang mga mananap sa gabii. Bag-ong Kasabutan: Markos 16:1-8 Nabanhaw si Jesus 1Sa paglabay sa Adlawng Igpapahulay, si Maria Magdalena, si Maria nga inahan ni Santiago ug si Salome namalit ug mga pahumot aron idihog sa lawas ni Jesus. 2Ug sayo kaayo sa Domingo sa buntag, sa misubang na ang adlaw, miadto sila sa lubnganan. 3Sa ilang pagpanglakaw, nag-ingnanay sila, "Kinsa may atong paligiron sa bato aron pag-abli sa lubnganan?" 4(Dako kaayo kining batoha.) Unya sa pagtan-aw nila, ilang nakita nga naligid na ang bato nga gitabon sa lubnganan. 5Ug sa pagsulod nila sa lubnganan, nakita nila didto ang usa ka batan-ong lalaki. Naglingkod siya sa tuo nga daplin ug nagsul-ob ug puting sapot nga taas. Ug nangalisang sila. 6Apan miingon siya kanila, "Ayaw kamo kahadlok! Nangita kamo kang Jesus nga taga- Nazaret, ang gilansang sa krus? Wala na siya dinhi. Nabanhaw siya! Tan-awa ang ilang gibutangan kaniya. 7Lakaw hinuon kamo ug suginli ang iyang mga tinun-an, lakip si Pedro, nga si Jesus nag-una kaninyo sa Galilea. Didto inyo siyang makita sumala sa iyang gisulti kaninyo." 8Busa nanagan sila sa ilang pagpanggula gikan sa lubnganan tungod sa kakulba ug kalisang. Ug wala sila manulti kang bisan kinsa kay nahadlok man sila. PANGKINATIBUK-ANG PANGHUNAHUNA: Human si Jesus mamatay, ang mga disipulo nakasinati og "lacuna of faith" - ang yugto sa pagbangotan, kalibug, kahadlok ug tumang kaguol ug kawalay pagtuo. Kini nga kasinatian ug pagbati dili sala apan kinahanglan kini dawaton ug dalhon ngadto sa Dios. SENTRO NGA PANGHUNAHUNA: Youth: Human kamatayon si Hesus, ang tinun-an nakasinati sa "lacuna of faith" - higayon sa pagbangotan, kalibog, kahadlok, depresyon, ug pagkawalay pagtuo. Kini nga kasinatian gikinahanglan nga dawaton ug dad-on ngadto sa Dios. PAGPASABUT SA BIBLIKANHONG TEKSTO 2 Samuel 21:10- Adunay tulo ka tuig nga tinggutom sa panahon ni David ug nangutana siya sa Ginoo unsay hinungdan niini. Si Saul gisultihan nga ang hinungdan sa kagutom mao ang kagustohan ni Saul nga mawala ang mga taga Gibeon ug nakasupak kini sa kasabotan ni Josue tali sa taga -Gebion (Josue 9). Sa kagustohan nga mawala ang
16 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH tunglo nga gidala tungod sa gibuhat ni Saul batok sa taga -Gebion, si David nangutana kanila kon unsaon niya pag-ayo sa nagubang relasyon tali kanila. Ang mga nabiling taga -Gebion nangayo ug pito ka lalaki nga anak ni Saul aron bitayon hangtod mamatay. Bitayon sila sa taga -Gebiah - ang lugar nga didto nagtubo ni Hari Saul. Nagpili si David ug pito ka lalaki ug ang duha niini anak ni Rispa, ang puyopuyo ni Saul, apan wala siya'y gahom o katakos sa pagluwas sa iyang mga anak gikan sa pagbitay. Sumala sa gipakita sa teksto, ang mga puyopuyo walay gahom sa pagdepensa ug pagdumili sa gusto sa hari. Kini nga sugilanon nagpakita sa duha ka importanteng kamatuoran: Una, adunay anaa sa gahom nga nag-gamit sa ilang awtoridad aron sa paghukom sa kinabuhi sa uban. Ikaduha: anaay mga yano ug inosente nga mag-antos tungod sa sayop nga nabuhat sa mga anaa sa gahom. Nagapakita lang kini nga adunay kinabuhi nga nausik tungod sa sayop nga nahimo sa anaa sa gahom nga mao si Saul. Si Rizpah wala nay nabilin sa iyang kinabuhi, nag-inusara na lang siya. Niadtong panahona ang anak nga lalaki importante kaayo sa tagsatagsa ka panimalay ilabina sa mga inahan nga byuda. Unsaon nalang sa pagkinabuhi ni Rizpah kon wala nay nabilin sa iyaha? Nagbangotan siya sa kamatayon sa iyang mga anak kinsa mga inosente ug gisakripisyo aron maayom-ayom ang nagubang relasyon tali sa gingharian ni David ug sa taga Gibeon. Apan ang byuda susama ni Rizpah nagasalig sa iyang mga anak sa ilang suporta. Ang kinabuhi ni Rizpah natapos uban sa kamatayon sa iyang mga anak, pero ingon nga mahigugmaon nga inahan, iyang gibantayan ang mga patayng lawas sa iyang mga anak gikan sa mga mangtas nga mananap. Gisakripisyo ni David ang pito ka kinabuhi aron lang mauli ang nagun-ob nga relasyon tali sa iyang gingharian ug sa taga Gibeon. Si Rizpah naghimo alang sa kaayohan sa iyang mga anak, iyang gibantayan ang ilang patayng lawas gikan sa mangtas nga mananap. Dinhi, ang tawhanong kahuyang nga gisuportahan sa kultura o mga buhat mao nay naandan (culture) sa makadaghan nakahimo kini og mga kahimtang o sitwasyon nga mas naghimo pang biktima niadtong kabus ug sinalikway na sa katilingban. Apan bisan pa niiini nga kahuyangon aduna pa gihapoy mitumaw nga dili mapugngang paghigugma sa usa ka inahan ngadto sa iyang anak nga nabiktima. Ug mao kini nga gahom ang nagsangkap nato ug paglaom bisan sa labing pait ug dili tawhanon nga panghitabo sa katilingban. Markos 16:1-8: Kini nga libro ni Markos gisulat alang sa mga Kristohanon sa Roma sa panahon nga labihan ang mga paglutos sa Roma ngadto sa mga Kristohanon niadtong mga tuig 64 CE (Common Era). Kauban niini nga kamatuoran ang magsusulat nag-dasig sa mga magtutuo sa ilang padayon nga pagtuo kang Jesu-Cristo ug sa pagpahinumdom kanila nga ang mga dili mapugngan nga mga pag-antos kabahin kini sa pagkahimo sa usa katawo nga mahimong matinud-anong alagad ni Jesus. Gihatagan ug kabug-aton sa libro sa Markos nga ang Dios namati sa ilang mga pag-ampo ug ang Dios naglihok pinaagi sa ilang pagsaksi ug pagtoo.
17 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Ang patay kasagaran dihogan ug lana ug waswasan ug tubig ayha pa ilubong. Si Jesus namatay sa biernes sa wala pa ang adlawng igpapahulay, busa ang pagdihog wala mahinayon. Sa bersikulo 7 ang mga babaye nga disipulo gisultian ug gisugo nga "mopadala sa mensahe ngadto sa mga disipulo..." apan sa bersikulo 8, ang mga babaye "nangahadlok, gikulbaan ug nalisang." Masabot kini tungod sa tinan-awan sa katilingban nga ilang giatubang. Ang mga babaye nahadlok tungod kay si Jesus ang ilang agalon gidakop ug gilansang sa mga Romanhon. Karon, ang ilang hinanali nga giatubang mao ang pagpanalipud sa ilang kaugalingon aron dili sila madakpan kay kini man ang kasagarang resulta tungod sa ilang pagtuo kang Jesus. Ang mga babaye giingnan sa anghel nga ingnun ang mga disipulo nga magkita sila didto sa Galilea. Nganong sa Galilea man? Tungod kay didto man sa Galilea misugot ang mga tinun-an ni Jesus nga mosunod kaniya. (Markos 1:16-20). Human sa pagkabanhaw ni Jesus gusto niya makigkita sa iyang mga tinun-an pag-usab sa Galilea tungod kay usa kini ka lugar diin ilang makaplagan ang kalinaw sa hunahuna ug pagbati, ang lugar diin makapamalandong ang mga disipulo ug maka-bag-o sa ilang panaad sa pagsunod kang Jesus. Ang original nga katapusan sa libro ni Markos mahimong dili kaayo maayo ug dili kaayo makahatag og kadasig, apan kabahin kini sa estilo sa magsusulat tungod kay buot niya ipakita ang kalainan niini sa ubang sinulat, ug maghimo kini sa iyang mga magbabasa nga ila usab nga ibutang ang ilang kaugalingon niadto nga mga panghitabo. Ang kababayen-an nahadlok sa pagsulti tungod sa padayon nga paglutos sa mga magtotoo. Ang magsusulat nagpresenta sa usa ka tinooray nga pagbati sa nahadlok nga magtotoo. Ang kalit nga pagtapos nagatawag nato sa pagsabot sa kakusog sa panginahanglan aron kita mahimong tinood nga sumusunod ni Jesus. Busa, kita usab gidasig sa pagbalik sa atong tagsatagsa ka Galilea sa panahon nga ang atong pagtoo daw nagaka-hanap na tungod kay kini gidag-uman sa mga kabalaka sa kinabuhi. Ang teksto nagtawag nato sa pag-apil pagsaksi sa mensahe nga si Jesus nabanhaw. Ang Dios sa kinabuhi, nibangon taliwala sa mga paglutos ug diha sa mao nga mga sitwasyon siya nagadapit kanato sa pag-uban kaniya bisan asa aron sa pagmantala sa Maayong Balita (nga mao si Jesus ug ang maayo nga balita sa iyang pag-abut sa kalibutan - kinabuhi, pag-alagad, kamatayon ug pagkabanhaw). KAUBANG GIYA ALANG SA MAGTUTUDLO UG SA UBAN PANG MOGAMIT NIINI Sa pagsunod kang Jesus nga gihukman sa kamatayon, ang mga tinun-an pirting guola. Misulod sila sa Jerusalem nga puno sa pagsalig nga ang ilang nasod hapit na makaangkon sa kalingkawasan ug maluwas na gyud gikan sa ilang gikasilagan nga mga Romanhon ug mga pangulo sa mga Hudiyo. Ang nasod anaa nay hari nga nabansay gikan sa kaliwatan ni David. Unya ilang nakita nga ang ilang gituohan nga hari nagbitay na ug gilansang na sa krus. Busa ang ilang tanang damgo ug kalipay mibalik sa pagka-hagba. Wala na! sulod sa ilang kasingkasing, hunahuna ug sa ilang pagtuo, wala nay makahaw- as nila gikan sa maong pagbati. Nawad-an sila ug hinigugma. Ang pagpangita ug
18 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH kalingkawasan sa daghang kaliwatan sa kalit lang nawala. Ang pagtuo nila ni Jesus, ang ilang Mesiyas, gisulayan pag-ayo. Niini nga yugto, ang ilang pagtuo nagpakyas nila. Unsa bay mahitabo sa katawhan kon ang pagtuo mahagba? Kini nga kahimtang sa panghuna-huna daw imposible nga mahitabo ngadto sa mga Pilipino nga mga relihiyoso sa nagkalain-lain nga ang-ang ug kahimtang. Kon daw wala nay paglaum, sa katapusan anaa pay Dios nga atong kapasilongan. Apan kon kini nga katapusang nahibilin nga pagtuo mawala pa gyud ug dili na nato makaya sa pagpangita, unsa naman lang ang mahibilin kanato? Kini maoy mahimong tawgon nga "lacuna" - ang pagkawala sa pagbati nga mopadayon sa kinabuhi ug paglungtad diin ang anaa sa atong atubangan mao ang PAGKA-WALA (nothingness) u gang tanan kanato nahurot na sa pagka-wala. Mao kini ang sitwasyon nga mahitabo sa usa ka magtutuo kansang pagtuo nagpakyas kaniya. Niana nga sitwasyon, posible ang katawhan mobalhin sa ilang pagsalig ngadto sa laing tinubdan uban sa usa ka simple nga rason nga walay usa nga molungtad sa taas-taas nga panahon nga dili nalang magbaton og pagtuo. Ang unang mga magtutuo sa Dios mahimong mosalikway sa Dios ug mahimo sila nga "atheists" o walay pagtuo sa Dios - ug ilang ibalhin ang ilang pagsalig diha sa pangka-libutang prinsipyo ug mga balaod nga naga-dumala sa mga paagi sa dagan sa kasaysayan. Ang pagka-walay pagtuo sa Dios (Atheism) maoy usa ka porma sa pagtuo ug dili kini resulta sa usa ka masusi nga paghunahuna - nga diha sa mga panghitabo walay igong ebidensya nga ika-pakita. Sa mas lapad nga pag-ila, ang kinaiyahan ug labaw pa ang mga kinaiya diha kasaysayan nagpabilin kini nga hanap ubos sa mga tawhanong pagsusi. Apan atong angay mahibaloan, nga ang dagan sa kinaiyahan ug kasaysayan nagasilbi na kini nga giya sa pagtuo diha sa kadaghang katawhan nga nangita sa kamtauoran. (Atheism is actually a form of faith rather than a result of rational thinking in that there is no evidence to show that these principles and laws lie underneath nature's course or that of history. By and large, nature's and even more of history's behavior remain opaque to human scrutiny. And yet what is known of nature and history has served as a sort of guiding faith to many a human quest.) Sa unang dekada, ang pagkawalay-pagtuo sa Dios o (atheism) dili pa maoy angay nila pillion. Ang ilang mahimong pilian mao ang posibilidad mobalik sila sa traditional Judaism o dili ba kaha ngadto sa nagkalain-laing relihiyon sa Griego. Pero si Jesus nagapakita kanila nga ang traditional nga Judaism nakulangan sa pagtagbaw sa ilang espirituhaong kauhaw. Ug dinhi ilang nakita nga walay laing pagtuo nga maka-puli sa pagtuo nga gitudlo ni Jesus kanila. Tungod kay wala silay laing kapaingnan, ang mga disipulo misinati og hilabihang crisis sa pagtuo ug paglungtad. Ang nasinati sa mga disipulo nga mao ang pagkawalay pagtuo mao ra usab ang yugto sa pagkahimugso pag-usab sa ilang pagtuo (rebirth of faith). Ang Dios wala nag-isip nga ang maong crisis mahimo nga sala nga dili gayud mapasaylo kondili nahimo kining kahigayonan sa espiritohanong paglambo. Ang Dios miila sa ilang pagkamatinud-anon pinaagi sa iyang pagbanhaw ni Jesus ug pagpakita kanila sa nabuhi nga Jesus diha sa iyang himaya. Ang nabanhaw nga Ginoo nibalik sa pagtagbo nila, naggakos nila sa ilang dili hingpit nga
19 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH pagtoo ug nagsugo kanila sa pagpakaylap sa bag-o nga pagtuo taliwala sa mga kaluyahon niini. Ang pagtuo sa iglesia ug sa tagsatagsa ka tumotuo dili malikayan nga matakdan kini nga pagka-makasasala sa kalibutan. Makaangkon lamang kini sa pagka-hingpit kon kita mahiusa kauban ni Jesus sa kahingpitan sa iyang himaya. Sa pagkakaron ang panaw sa atong pagtoo nagsubay sa dili tul-id ug dili hapsay nga dalan. Pero motubo kini kauban sa matag krisis o kalisdanan nga paga-abutangon tungod kay si Jesus nagsaad man, "ako mag-uban kaninyo hangtod sa kataposan sa kalibotan." I. KATUYOAN Sa pagkatapus sa pagtulon-an, ang mga magtutuon ginapaabot nga: 1. Makapahayag sa pagtuo kang Hesu Kristo hilabina sa panahaon sa kasubo 2. Makapa-ambit sa kaugalingong kasinatian diin ilang nabati ang presensya sa Dios 3. Mahulagway ang pagbati ni Rizpah sa panahon nga gipatay ang iyang anak nga lalaki ug sa mga babaye nga wala nakita si Hesus sa iyang lubnganan 4. Ma-analisar ug makompara ang mga pagbati sa mga babaye sa mga teksto sa Daang Kasabutan ug Bag-ong Kasabutan 5. Makabuut sa pagdala sa ilang mga kaguol ngadto sa Dios 6. Mahimong kabahin sa ministeryo sa iglesya sa pag-agak (shepherding) II. PANGHUNAHUNA Human namatay si Hesus, ang tinun-an naksinati sa "lacuna of faith" - higayon sa pagbangotan, kalibog, kahadlok, depresyon, ug pagkawalay pagtuo. Kini nga kasinatian kondili gikinahanglan nga dawaton ug dad-on ngadto sa Dios. Mga Galamiton sa Pagtuo: Ang Balaang Bibliya (NRSV), Learning Time table III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi hPag-abiabi. Abiabihon ang mga magtutuon uban ang gugma sa ilang pag-abot. Pangutan-on ang matag magtutuon ug maminaw pag-ayo kon unsaon nila pagtubag. 2. Awiton Kini nga (mga) awit "This is the Day" This is the day (2x) That the Lord has made (2x) We will rejoice (2x) And be glad in it (2x) For this is the day that the Lord has made
20 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH We will rejoice and be glad in it This is the day (2x) That the Lord has made! 3. Pangabli nga Pag-ampo Oh Dios nga mahigugmaon, salamat kanimo niining matahum nga kabuntagon nga imong gihatag kanamo ug imong gibuhat alang kanamo. Salamat sa imong pagdala kanamo dinhi sa Sunday School. Salamat sa mga magtutudlo ug higala, sa among pamilya ug sa among mga hinigugma. Labaw sa tanan salamat kang Hesus ug salamat sa imong gugma nga nagsustento kanamo matag-adlaw, hilabina panahon sa among kasubo. Salamat sa imong pakigkauban kanamo kanunay. Hinaot nga kanunay namong mabati ang imong presensya dinhi kanamo, bias pa man sa among pagpaningkamot nga mahimong Imong presensya ngadto sa uban nga nanginahanglan kaayo kanmo. Sa ngalan ni Hesus. Amen. B. Pagpangandam Ipabasa sa klase ang mga biblikanhong Kasayuran: II Samuel 21: 10; Mark 16: 1-8 C. Panahon sa Pagkat-on Rizpah Mary Magdalene, Mary the mother of James, Salome Unsa ang iyang/ilang kasinatian sa kasubo? Giunsa niya/nila pagsagubang (cope) ang ilang kasubo?
21 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Sa inyong hunahuna madawat ba ang iyang/ilang tubag? Kon oo, ngano? Kon dili, ngano? D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay Hisgutan: 1. Kon makadungog kitag dili maayong balita, unsa may atong bation? 2. Kon makadungog kitag maayong balita, unsa man pud ang atong bation? 3. Kon mag-guol kita, unsa may makapalipay kanimo? 4. Kon malipayon ta, unsay atong buhaton? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia Sa kaguol ug sa kasubo, kinaiya pa gihapon sa tawo ang magtugot aron modan-ag ng gugma. Kini nga gahom sa gugma ang magtabang kanato aron moabot ang kahupayan ug kusog, dayon paglaum, dayon kalipay. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia
22 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Ipangutana: Kanus-a ninyo mabati nga ang Dios uban kanimo? Dasiga ang mga magtutuon sa pagpa-ambit sa ilang kasinatian diin ilang nabati nga ang uban kanila. Ipangutana: Kon ang imong higala o hinigugma sa kinabuhi nagmasulob-on, unsa imong buhaton? Dasiga ang mga magtutuon sa pag-ampo alang matag-usa ug magpakita og gugma ngadto sa uban, hilabina na ngadto sa mga katawhan nga anaa sa kaguol ug kasubo, ug mahimong kabahin sa ministeryo sa iglesya sa pag-agak (shepherding). G. Panak-op nga Pagsimba 1. Panak-op nga Awit: "I Would Be True" 2. Pagkolekta sa Halad. 3. Closing prayer: Hinigugma namong Dios, salamat sa imong paghatag kanamo ni Hesu Kristo. Nagtuo kami nga siya buhi. Nagtuo kami nga ania siya kanamo. Tabangi kami aron ang makita kanunay sa uban si Hesus sa magapaambit kami sa imong gugma ngadto sa uban. Tabangi kami nga mas mahimo kaming maluluy-on hilabina ngadto sa mga subo ug nag-inusara. Gamhi kami nga mahimo kaming mag-agak sa matag usa, mo-atiman sa matag usa. Panalangini kami sa magpadayon niini nga semana, sa among pagtuon, sa among trabaho, ug sa among pagbuhat sa imong ministeryo. Kini ang pag-ampo sa ngalan ni Hesus. Amen.
23 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH MAY 7, 2017 Ikatulong Domingo Human sa Pagkabanhaw: Ang Pagpakita ni Hesus ngadto kang Maria Magdalena Daang Tugon: 2 Mga Hari 7:7-20 7Busa sa pagkakilomkilom na, nanagan sila ug gipamiyaan nila ang ilang mga tolda, mga kabayo, mga asno ug ang ilang kampo nga wala gayod maunsa. 8Sa pag-abot niining mga sanlahon sa kampo, nanulod sila sa usa ka tolda. Nangaon sila ug nanginom ug gidala nila ang mga plata ug bulawan ug mga bisti ug nanglakaw sila ug gipanagoan nila kini. Unya namalik sila ug misulod sa laing tolda ug gipanguha nila ang mga butang ug ila usab kining gitagoan. 9Unya nag-ingnanay sila, "Dili husto ang atong gibuhat. Kining adlawa, adlaw sa maayong balita. Kon magpakahilom lamang kita ug magpaabot hangtod mabuntag, hisakpan kita ug silotan busa mangadto kita sa hari ug suginlan nato siya." 10Busa nangadto sila ug gitawag nila ang mga guwardiya sa ganghaan sa siyudad ug giingnan, "Nangadto kami sa kampo sa taga-Siria ug wala kami nakita ug nadungog didto gawas sa mga kabayo ug sa mga asno nga gipanghigot ug sa mga tolda nga nagtindog nga wala maunsa." 11Unya namalita ang mga guwardiya sa ganghaan ug gisugilon nila kini sa hari. 12Unya ang hari mibangon bisag gabii pa ug miingon sa iyang mga opisyal, "Suginlan ko kamo sa laraw sa taga-Siria batok kanato. Nasayod sila nga wala kitay pagkaon busa nanggawas sila sa ilang kampo aron pagtago. Naghunahuna sila nga iniggawas nato sa siyudad, dakpon kita nila ug ilogon nila ang siyudad." 13Usa sa iyang mga opisyal miingon, "Magsugo kitag pipila ka tawo uban sa lima ka kabayo nga nahibilin aron susihon nila kon tinuod ba kini. Bahala na kon patyon sila total mangamatay man gihapon kita dinhi. Tan-awon nato unsay mahitabo." 14Busa nagpili silag duha ka tawo nga ilang gipasakayg kabayo ug ang hari nagpadala kanila aron pagsusi sa kasundalohan sa Siria. 15Miabot sila hangtod sa Jordan ug nakita nila nga nagkatag sa dalan ang mga bisti ug mga kahimanan nga nabiyaan sa mga taga-Siria sa ilang pag-ikyas. Unya mibalik ang mga sinugo ug misugilon sa hari. 16Unya nanggawas ang katawhan ug gipanguha nila ang mga butang gikan sa kampo sa taga-Siria. Busa ang usa ka gantang nga harina gibaligya na lamang nilag usa ka buok plata ug ang duha ka gantang nga sebada gibaligya usab sa maong kantidad sumala sa giingon sa GINOO. 17Unya gitudlo sa hari ang kapitan nga miuban kaniya aron maoy mobantay sa ganghaan sa siyudad apan gitamaktamakan sa mga tawo ang maong kapitan didto sa ganghaan busa namatay siya sumala sa giingon sa propeta sa Dios sa dihang miadto kaniya ang hari. 18Kay sa pag-ingon sa propeta sa Dios ngadto sa hari nga ang duha ka gantang nga sebada ibaligya na lamag usa ka buok plata ug ang usa ka gantang nga harina ibaligya usab sa maong kantidad ugma sa mga ingon niarong orasa didto sa Samaria, 19ang kapitan mitubag man, "Bisag ablihan pa sa GINOO ang mga bintana sa langit, dili gayod matuman ang giingon mo!" Ug gitubag gani siya ni Eliseo, "Makita mo kini apan dili ka makakaon niini." 20Busa nahitabo kini kaniya kay gitamaktamakan man siya sa katawhan didto sa ganghaan ug namatay.
24 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Bag-ong Kasabutan: Mark 16:9-11 KARAANG KATAPOSAN. 9Human mabanhaw si Jesus sayo sa unang adlaw sa semana, mipakita siya pag-una kang Maria Magdalena. Kaniadto gihinginlan ni Jesus ang pito ka yawa nga diha sa maong babaye. 10Unya milakaw si Maria ug gipahibalo niya ang iyang mga kauban nga nagsubo ug naghilak. 11Sa pagkadungog nila nga si Jesus nabuhi ug nga si Maria nakakita kaniya, wala sila motuo. PANGKINATIBUK-ANG PANGHUNA-HUNA: Ang testimonya niadtong nisulti sa tinuod maoy kasagaran nga isalikway tungod kay kasagaran nga gilantaw mao ang ilang kahimtang diha sa katilingban. SENTRO NGA PANGHUNAHUNA: N/K/YE: Bisan ang gagmay'ng kabataan mahimong makasulti sa kamatuoran kabahins sa pagkabanhaw ni Jesus. PAGPASABUT SA BIBLIKANHONG TEKSTO 2 Mga Hari 7:7-20. Sa maong teksto, wala gitago sa upat ka mga sanlahon ang ilang nalungkab nga mga butang gikan sa mga sundalo sa SirIa, miadto hinuon sila sa opisyal sa hari ug ilang gisulti ang tanan. Ang opisyal wala motuo sa ilang gisulti, labot pa gisugo sa hari ang opisyal sa pagpadala og mga tawo aron sa pagsusi sa maong kampo sa mga Sirianhon. Tinuod ang nahimong taho sa tawo nga gipadala, ug nakahimo sila sa pagkuha sa unsa ang nahibilin sa mga Sirianhon. Ingon nga sangputanan sa pagkawalay pagtuo sa opisyal ug ingon nga gipanagna sa mga propeta, ang opisyal sa hari namatay. Ang pagkawalay pagtuo sa opisyal naghatod ngadto sa kamatayon, apan ang buhat sa upat ka sanlahon nagluwas sa Israel gikan sa gutom. Kini nga mga tawo nga nag-antos gikan sa makalilisang nga sakit sa panit gibutang sa gawas sa siyudad ingon nga sinalikway tungod sa ilang lawasnong kahimtang. Apan nahimo silang instrumento sa kaluwasan sa Israel gikan sa kamatayon tungod sa gutom. Marcos 16: 9-11. Kini mao ang hataas nga katapusan sa Ebanghelyo sumala ni Marcos. Ang nabanhaw nga Ginoo nagsugo kang Maria Magdalena sa pag-adto ug sa paghatag sa mensahe ngadto sa iyang mga tinun-an. Apan ang mga tinun-an wala motuo sa pamahayag sa babaye. Kon kita motan-aw pagbalik sa sosyal nga kahimtang niadtong panahona, ang mga pamahayag sa mga babaye giisip nga "dili kasaligan" sumala sa gipahayag sa usa ka tigsulat sa kasaysayan (historian) nga si Josephus. Ang kahimtang sa mga babaye sa katilingban niadtong panahona ubos. Dili kaayo mahatagan sa pagtagad ang mga pulong sa usa ka babaye. Busa, sa pag-angkon ni Maria Magdalena nga nakakita siya sa nabanhaw nga Ginoo giisip lamang kini nga walay pulos nga pakigpulong. Apan ang teksto nagpakita nga giila ug gigamit ni Jesus ang mga dili kasagarang ginabuhat o wala naandi (most unlikely) nga mga tawo sa pagmantala sa maayong balita. Samtang ang kultura nagsalikway sa mga babaye sa pagsaksi, gibayaw ni Jesus ang ilang espiritu pinaagi sa pagpili kanila sa pag-apil sa pagpakaylap sa Maayong Balita. Molabaw kanunay ang mga paagi ni Jesus diha sa mga gipaabut sa katawhan gikan Kaniya. Pinaagi kaniya gipadayag sa Dios ang bag-ong panglantaw ug bag-ong kahimtang nga gisugdan sa panahon sa iyang pag-abot. Sa ingon, ang Dios dili na molihok sa mga balaan nga plano pinaagi sa mga gamhanan, kondili mipili na Siya sa mga wala mailhi ug walay gahum ug sinalikway nga hut-ong
25 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH sa katawhan aron mahimong Iyang importanteng instrumento sa pagpakatawo sa us aka bag-o nga kahimtang (reality) ug sa bag-ong kalibotan nga karon nagsugod nga gipadayag. GIYA ALANG SA MAGTUTUDLO UG SA UBAN PANG MOGAMIT NIINI NGA PAGTULON-AN Ang pamaagi sa kalibutan dili mao ang pamaagi sa Ginoo. Sama sa gipahayag ni Pablo sa iyang Unang Sulat ngadto sa mga taga Corinto, ang ebanghelyo giisip nga binuang sa mga adunay kahibalo. Wala kini gisulti uban sa kaalam apan uban sa kayano niini nga kamatuoran: gilansang si Kristo sa krus. Ang balita sa mga babaye kabahin sa pagkabanhaw ni Jesus gidawat una sa mga "elite disciples" nga mga tumo-tumo lamang nga estorya babaye tungod lamang kay gisulti kini sa "ubos" nga klase sa tinun-an - ang mga babaye. Sa mga Ebanghelyo, ang mga tawo nga nag-ila nga si Jesus magtutudlo ug propeta naggikan sa gipihig (marginalized) ug tinamay nga elemento sa katilingban. Kini nga pagpihig nakahimo og lawom nga dulot diha sa panghunahuna sa mga Hudiyo ug gani bisan si Jesus ilang giapil sa pagpihig. Mao na nga kini ang paagi sa pagdawat sa mga tinun-an sa personal nga pamatuod ni Maria Magdalena ingon nga unang nakasaksi sa pagkabanhaw ni Hesus. Ang kalibutan karon wala kaayo mausab ilabi na hisgutanang pagtagad sa mga babaye ug sa mga kabus. Sa bisan unsang katilingbanong konteksto, lakip ang iglesya, ang mga kabus ug mga babaye (with some exceptions) kasagaran hilom. Na-obserbahan na nga diha sa pipila ka mga bahin, pipila sa mga batan-ong babaye ang naglikay sa agresibong pagpadayag sa ilang hunahuna tungod sa kahadlok nga mawala ang ilang kaanyag ug dili na ilhonsa mga lalaki. Sa laing bahin, ang mga lalaki nga ma-impluwensya mogamit sa ilang ekonomikanhon ug katilingbanong kapital aron sa pagpaila sa ilang mga panglantaw bisan paman kon kini layo ra sa kaayohan sa tanan. Ingon nga resulta niini ang tanan modangat sa kapildihan. Kasagaran ang kamatuoran moabut gikan sa baba sa mga kabus ug gagmayng hut-ong sa katilingban. Kon ang Psychology maoy atong pasultihon, mahimo nga tungod kini sa kamatuoran nga ang mga tawo nga naa sagahum adunay daghang gipanalipdan, ug kini mao ang magtakda kon unsa ang ilang ilhon nga matuod. Apan adunay mas lawom ug espirituhanong rason niini. Sa Wali didto sa Bungtod (Mateo 5), si Jesus miingon, "Bulahan ang mga kabus sa espiritu, kay ila ang gingharian sa Dios." Ang espirituhanong kakabus mahimong sabton ingon nga sukwahi sa garbo ug pagkamapahitas-on nga kasagaran maoy nagpaluyo sa panglantaw sa mga butang. Pananglitan, ang garbo nga nakabase sa pagkalabaw sa salabutan (intellectual supremacy) mahimong magpugong sa usa ka tawo sa pag-ila sa mga simpleng kamatuoran bahin sa kinabuhi. Sila nagasulti ingon nga adunay kahibalo sa tanang mga butang bisan tuod nga naglimbong lamang kini sa ilang kaugalingon . Ang labing batakang mga butang nga naghatag og kahulogan sa desenteng tawhanong paglungtad mahimong molikay sa panghunahuna ug panglantaw sa mga tawo nga gipalibutan sa mga materyal nga kabtangan. Pananglitan, ang mga kabus nga mag-uuma nga nangayo sa gobyerno alang sa tabang sa pagkaon panahon sa El Niño. Nag-aghat unta kini sa lokal nga gobyerno sa pagpahigayon sa usa ka hinanali ug nasudnon nga programa alang sa tabang sa pagkaon nga maglambigit sa mga importanteng mga ahensya sa gobyerno uban sa igong budget ug suporta. Apan ang mas nakita sa mga opisyales sa gobyerno mao pa ang mga proceso ug mga polisiya nga kinahanglan subayon kaysa panginahanglan sa katawhan. Ang nag-unang mga problema sa gobyerno mao
26 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH nga kini mamati una sa mga eksperto nga adunay hataas nga listahan sa mga academic credentials nga maoy nagdesinyo og mga programa ug polisiya alang sa mga katawhan. Ilang gihunahuna nga katawhan nga kulang sa pagtuon mas ubos alang kanila ug daw dili mahibalo kon unsa ang maayo alang kanila ug alang sa nasud. Usa kini ka katilingbanong pagkabuta nga ang Ebanghelyo lang ang makatambal. I. KATUYOAN Sa katapusan sa pagtulon-an, ang mga magtutuon ginapaabot nga: 1. Ikinabuhi ang pagtuo sa kamatuoran sa pgkabanhaw ni Hesus 2. Makadawat sa kamatuoran nga bisan ang sinalikway gigamit sa Dios alang sa pagtubag sa panginahanglan sa katawhan sa Dios. 3. Mabansay sa espirituhanong kaalam sa pagsulti sa maayong balita sa kaluwasan sa Dios ingon nga batan-on sa iglesya 4. Moapil uban ang pangulo sa katilingban kon unsaon sa iglesya makatabang sa pagtubag sa panginahanglan sa mga mag-uuma, mangingisda, ug lokal nga mammumuo II. PANGHUNAHUNA Ang pangidaron, gender, rasa o socio-economic nga kahimtang dili makapugong kanato gikan sa pagsulti sa kamatuoran sa pagkabanhaw ni Hesus. Mga Galamiton sa Pagtuon: Balaang Bibliya (NRSV), Learning Time table, pens and notebooks/journals III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi Abiabihon ang matag usa uban sa "A Blessed Sunday to you!" Pangutan.a ang mga magtutuon kumusta ang ilang semana. 2. Awiton Kini nga (mga) awit "Magmahalan Tayo" Magmahalan tayo, magmahalan, lalala lala lalala lala! (2x) Napakagandang pagmasdan kung tayo'y nagmamahalan! (2x) (Replace underlined words with "magtulungan/nagtutulungan" and "magkaisa/nagakakaisa" as you repeat the song. You may sing this song with a hand play.) 3. Pangabli nga Pag-ampo Salamat niini nga Domingo, Oh Dios. Salamat sa imong pagtudlo kanamo unsaon paghigugma sa matag-usa sa pamaagi nga si Hesus nahigugma, lakip hilabina ang mga
27 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH sinalikway. Hinaot nga magbuhat kami kanunay kon unsay maayo ingon nga imong mga anak ug ingon nga magtutuo kang Hesus. Tudloi kami sa pagpakig-ambit sa maayong balita kabahin ni Hesus pinaagi sa among mga pulong ug buhat, hilabina na ang kabahin sa iyang pagkabanhaw. Sa ngalan ni Hesus. Amen. B. Pagpangandam Ipabasa sa klase ang mga Biblikanhong kasayuran: II Mga Hari 7:7-20; Marcos 16:9-11 C. Panahon sa Pagkat-on Ipa-analisa sa klase ang mga Biblikanhong Kasayuran pinaagi sa pagpuno sa table. Sanlahon Maria Magdalena Unsa nga panghitabo ang ilang/iyang nasaksihan? Mituo ba ang uban sa ilang/iyang gisulti ngadto kanila? Unsa ang ilang/iyang kahimtang sa katilingban? Nganong ingon ani man
28 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH ang ilang/iyang kahimtang sa katilingban? Sa inyong hunahuna ngano nga wala man sila/siya tuohi?
29 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay Ipangutana: 1. Aduna bay mga panahon nga nagsulti kamo sa kamatuoran apan ang uban wala mituo kaninyo? Unsa ang inyong gibati? (Tugoti nga ipakig-ambit sa mga magtutuon ang ilang mga kasinatian) 2. Sa inyong hunahuna unsa kaha ang gibati sa mga sanlahon ug ni Maria Magdalena nga wala man sila tuohi? 3. Nakatabang ba ngadto sa uban ang ilang gibuhat? Sa unsang paagi? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia Ang mga sinalikway sa katilingban kasagaran ginagamit sa Dios aron sa pagtubag sa panginahanglan sa katawhan sa Dios, sama sa pag-gamit sa Dios sa mga sanlahon ug kag Maria Magdalena nakatabang kini sa pagluwas sa uban ug nakatabang kini paglapnag sa Maayong Balita sa kaluwasan sa Dios. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia Hisgutan: 1. Sa inyong hunahuna kinsa ang mga sinalikway sa atong katilingban karon? (Ilista ang tanan nga isulti sa mga magtutuon. Ang listahan dapat apil ang mga mag-uuma, mga mangingisda, mga mamumuo, kababayen-an, kabataan, ug Indigenous People.) 2. Ngano man sila sinalikway? Gipaminaw ba sila sa mga katawhan nga naa sa gahom? 3. Unsaon man aron sila mahimong daong tabang sa pagmugna ug maayong katilingban 4. alang kanatong tanan karon? Ingon nga batan-on nga naa sa iglesya, unsa ang inyong matabang ngadto kanila aron ang ilang mga tingog madungog ug nga ang maayong balita madungog sa kadaghanan? Ipalista sa mga magtutuon ang ilang tubag. Kon mahimo, mangimbitar ug community leader aron makighisgot ang mga batan-on uban kanila unsaon nila pag-apil sa mga community empowerment nga mga programa. G. Panak-op nga Pagsimba 1. Panak-op nga Pag-ampo pinaagi sa Awit "Faith in the Service of the People" Refrain: Faith in the service of the people, faith in the service of the poor; This is our response to the call of God, faith in the service of the poor. Children and the young have the vision of a future that's bright and free They work and study, learn the lessons of the past, and not to repeat history.(Repeat refrain) People of the church have the vision of the Kin-dom of God on earth; A kin-dom of justice & righteousness, a kin-dom of joy and love. (Repeat refrain)
30 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Let us come and celebrate together our joys in the service of God And giving thanks for all the work well done, pray for the years to come. (Repeat refrain) 2. Kolektahon ang halad samtang awiton ang "Faith in the Service of the People"
31 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH May 14, 2017 Ika-Upat nga Domingo human sa Pagkabanhaw: KAPAKYASAN SA PAGTOO DIHA SA PAGPAKITA NI JESUS . (Failure to Believe in the Appearance of Jesus) Daang Tugon: Genesis 18:1-15 Ang Anak nga Lalaki nga Gisaad ngadto Kang Abraham ug Sarah 1.Ang Ginoo mipakita kay Abraham didto sa sagradong mga kahoy ni Mamre. Naglingkod si Abraham sa pultahan sa iyang tolda sa udtong tutok.2.Sa paglantaw niya sa unahan , nakita niya ang tulo ka tawo nga nagbarog. Busa midagan siya aron pagtagbo sa mga tawo ug mihapa siya sa yuta ug 3 Miingon, "Sir, andam ako sa pag alagad kaninyo busa hapit intawon kamo sa akong balay.4 Tugoti nga magpakuha akog tubig aron makahimasa kamo ug makapahulay kamo dinhi ubos niining kahoy.5 Magkuha akog pagkaon aron mabaskog kamo ug makapadayon sa inyaong panaw . Andam ako pag-alagad kaninyo kay mianhi man kamo sa akong balay." Sila mitubag, " kon mao kana, buhata ang imong giingon."6 Midali si Abraham pagsulod sa tolda ug giingnan niya si Sara, "pagkuhag usa ka sako sa imong labing maayong harina ug paglutog pan. Dalia kini paghimo."7 Unya midagan si Abraham ngadto sa kahayopan ug nagpili siyag nating baka nga tambok ug humok pa ug gihatag niya kini sa iyang ulipon, gidali usab kini paghikay sa ulipon.8 Unya nagkuha si Abraham ug keso, lab-as nga gatas ug karne ug gidulot niya kini sa mga tawo. Samtang nagkaon sila, nagbarog siya duol kanila ubos sa kahoy. 9 Unya nangutana sila kaniya, "Hain man ang imong asawa nga si Sara ? '' ''Anaa sa sulod sa tolda '' mitubag siya . 10 Ang usa kanila miingon , "Isaad ko kanimo nga mobalik ako sa sunod tuig . Nianang panahona , ang imong asawa si Sara manganak ug batang lalaki . Si Sara diay namati didto sa pultahan sa tulda luyo kang Abraham.11 Si Abraham ug si Sara tigulang na kayo ug si Sara wala na abti sa iyang binulan.12 Busa mikatawa si Sara sa iyang kaugalingon ug miingon ,'' karon nga tigulang na ako ug tigulang na usab ang akong bana unsaon man namo pagpanganak? 13 Unya nangutana ang Ginoo kay Abraham, '' nganong mikatawa man si Sara ug miingon '' makabaton pa ba gud ko ug anak nga tigulang naman ko kaayo? 14 Aduna ba goy dili mahimo sa Ginoo ? Sa sunod tuig mobalik ako kaninyo ug si Sara manganak ug batang lalaki.''15 Gilimod kini ni Sara kay nahadlok man siya . Miingon siya ''wala ako mokatawa, uy . Apan ang Ginoo mitubag," mikatawa ka''. Bag-ong Tugon: Markos 16:12-13 Nagpakita si Jesus sa Duha Niya ka Disipulo 12 Human niini, mipakita si Jesus sa laing paagi ngadto sa duha kanila samtang naglakaw sila padulong sa gawas sa siyudad.3 Namalik sila ug nanugilon sa uban apan wala sila tuohi. SENTRO NGA PANGHUNA-HUNA: Youth: Bisan walay usa nga nagtuo kanato, kita magpadayon sa pagmantala sa maayong balita sa Pagkabanhaw ni Jesus pinaagi sa atong mga pulong ug mga buhat.
32 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH PAGPASABOT SA TEKSTO/ EXEGESIS Genesis 18:1-15: Kini nga mga bersikulo naga centro sa pagsaysay sa iladong mga kalalakin-an: Sila si Abraham, ang iyang apo nga si Jacob, ug apo sa tuhod nga si Jose. Ang istorya nagatuyok diha sa balaang saad sa Dios ngadto kang Abraham. Ang saad sa Dios ngadto kang Abraham, adunay pipila ka mga elemento. Una, mao ang pagmugna ug usa ka nasud nga maoy magdumala sa yuta sa Palestina (o Canaan, ang pangalan sa lugar sa biblikanhong teksto). Ikaduha, mao ang pagbangon sa umaabot nga hari gikan sa kaliwatan sa mga patriyarka (linya sa mga mga amahan) nga mahimong instrumento sa pagdala sa panalangin sa Dios ngadto sa tibook kalibutan, pagpabalik sa epekto sa pagsupak ni Adan ug Eva batok sa Dios . Ang pakigsaad nga gihimo sa Dios ngadto kang Abraham diha sa 17:19, nagpamatuod nga ang Dios nagmugna ug mga lihok alang sa katumanan sa Iyang mga saad. Sa Hebreohanong kultura, ang mga kababayen-an gilauman nga manganak ug batang lalaki, nga mahimong rason aron sila mabuhi. Sa Maghuhukom 5:30 giila ang babaye ingon nga "racham", nagkahulugan og tagoangkan. Busa, ang kada babaye sa panahon sa Daang Tugon buot gyud manganak og batang lalaki dili ingnon nga garbo apan usa ka tinubdan sa kasegurohan nga sila mabuhi kon ang amahan sa pamilya o bana mamatay. Kon ang babaye dili makahimo sa pagpanganak ilhon kini nga silot. Kon dili makaanak ang usa ka asawa, mahimo kining basihanan nga mahimong bulagan siya sa iyang bana. Ang teksto maoy katumanan sa saad sa Dios ngadto kang Abraham diha sa 17:19, sa samang paagi usa usab kini ka buhing timailhan sa dakung gahum sa Dios nga Iyang gihimo nga instrumento ang usa ka tigulang na nga si Sara alang sa katumanan sa Iyang saad. Kining tigulang nga babaye nga si Sara nahimong kabahin sa katumanan sa kasabutan sa Dios ug ni Abraham. Marcos 16:12-13: Duha ka mga saksi gikinahanglan nga mopamatuod sa saysay o moangkon apan sa gihapon ang mga disipulo nagmatig-a o nagmagahi diha sa ilang pagtuo. Ang ilang kawalay pagtuo maoy hinungdan sa ilang kawalay-takos sa pagsabot sa paghulagway ni Jesus sa Iyang kaugalingon ingon nga siya Anak sa Tawo, nga maoy mag- antus, paga-patyon ug mabanhaw sa ikatulong adlaw (Marcos 8:31,9:31, 10:33). Pag- antos, kamatayon, ug pagkabanhaw maoy tinuod nga mga marka ni Jesus ingon nga matuod nga Mesiyas. Nag-antus ug namatay Siya diha sa mga kamot niadtong nagdumili sa pag-ila Kaniya ingon nga Siya mao ang Mesiyas ug Anak sa Dios (Marcos 14:1, 53- 55;15:1-3). Ang Iyang pagkabanhaw nagbuntog sa mga gahum nga naghikaw sa mauswagong kinabuhi. Siya mao ang Dios sa kinabuhi ug ang kamatayon wala nay gahum ibabaw sa gugma sa Dios. Ang mga disipulo gitawag aron sa pagsangyaw sa maong mensahe. GIYA SA MGA MAGTUTUDLO O SA MGA TIGPSAYON Uban sa pagbati sa kaguol tungod sa kamatayon sa ilang minahal nga magtutudlo ug higala, ang mga disipulo migahin og mga adlaw human sa kamatayon ni Jesus pinaagi sa paghandum Kaniya ug pagbalik-lantaw sa Iyang mga pulong ug buhat. Nagpabilin sila sa pag- ila sa usa ka "Jesus" nga ilang nailhan. Apan pinaagi sa pagkabanhaw ni Jesus, Siya mipakita
33 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH pa og labaw sa Iyang yutan-ong pagkatawo ug misu-ob na sa usa ka bag-o nga pagkamao. Diha sa bag-ong pagkamao si Jesus mipakita Siya ngadto sa Iyang mga disipulo. Ang ilang panagtagbo maoy nakapalingkawas kanila gikan sa gapos sa ilang kaguol ngadto sa bag-ong gahum sa pagsunod Kaniya uban ang kaikag ug kalipay. Ang mga disipulo nagpamatuod nga si Jesus nagpuyo diha sa usa ka tinuod nga kabag-ohan. Sila usab nagsulti nga ang tanang magtotuo ug sumusunod makahimo sa pagpakighiusa Kaniya bisan asa kita ug bisan sa unsa man nga kahimtang. Apan naa bay tulay nga makadugtong kanato ngadto kang Jesus alang sa bag-ong realidad? Sa pagkatinuod anaa lamang sa atong kaugalingon ang pagpangita og pamaagi kon unsaon nga makadugtong kita sa "Jesus sa kasaysayan" sumala sa natala sa mga Ebanghelyo. Makahimo usab kita nga makadugtong sa atong kaugalingon sa kasinatian ni Pablo didto sa Damasco. Apan sa laktod, sa unsa kaha nga paagi mahimong posible nga mahibalag nato si Jesus? Tungod kay naa kita niining duha ka managlahing realidad o kamatuoran, adunay mga pamaagi o dili ba panginahanglan sa instrumento aron maoy mahimong motabang kanato sa pagdugtong sa daku nga gintang sa atong relasyon ngadto sa Dios. Dinhi maila ang papel sa Iglesya. Alang sa mga katoliko, ang Iglesya maoy unang sakramento sa Ginoo, buot ipasabot o sa ato pa nga ang Iglesya mao ang makita ug konkretong presensya sa Dios dinhi sa kalibutan, busa, ang mga pagtulon-an sa katoliko nagaila nga ang Iglesya mao ang misteryosong lawas ni Jesus kansang tinuod nga paglungtad mapaila diha sa sakramento ug sa buluhaton sa usa ka pari. Para sa mga Orthodox Christians, ang mga ritwal nagsilbi nga bintana sa kalibutan nga naghatag sa mga manimbahay og panan-awon sa walay katapusan nga Dios. Ang mga Kristohanong Protestante nag-isip usab nga ang pulong pinaagi sa pagwali sa magwawali maoy yugto sa pakigtagbo (apil usab ang mga pulong nga gisulti diha sa sakramento) kang Jesus sa dihang Siya nagbuhat sa Iyang tawhanong presensya alang sa tanang magtotoo. Alang sa mga Kristohanong Protestante, kini nagpasabot nga si Kristo, mao ang nagpundar sa Iglesya - ang panagtapok sa mga magtotuo sa pagsimba aron sa pagpaminaw sa mensahe sa pulong, ingon nga Iyang taytayan ug pamaagi sa pagpataliwala sa Iyang Espirituhanong presensya. Para sa mga katoliko, kini usa ka pisikal nga panagdugtong uban ni Kristo pinaagi sa sakramento; apan para sa protestante, usa kini ka espirituhanon nga pakig-uban nga nag- apil sa panghuna-huna, pagbati, handurawan ug uban pa nga mga tawhanong pagkamao (human mental faculties). Dili na kini susama sa orihinal nga kasinatian sa mga disipulo apan nagadala ug igo nga grasya para sa mga matinud-anon ug mga miunong nga masinugtanon kang Jesus. I. KATUYOAN Sa katapusan sa leksyon, ang mga magtoton gilauman nga:
34 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH 1. Makapamalandong nga ang pagpanganak sa usa ka anak nga lalake kang Abraham ug Sara mao ang bahin sa taas nga termino nga plano sa Dios sa gasa kanato uban sa usa ka Mesiyas nga moabut gikan sa ila nga kaliwatan 2. Makapamalandong nga diha sa paghimamat ni Jesus uban sa nagbangotan nga tinun-an unsa ang ilang mga pagbati kun anaa ang presensya ni Jesus kanila. 3. Gipamatud-an nga ang simbahan adunay usa ka papel sa pagpuno sa kakulangon sa pagkawalay pagtuo taliwala sa mga tawo nga wala moila sa pagkabanhaw ni Jesus II. PANGHUNAHUNA Bisan walay usa nga nagtuo kanato, kita magpadayon sa pagmantala sa maayong balita sa Pagkabanhaw ni Jesus pinaagi sa atong mga pulong ug mga buhat. Ang mga materyal: Ang Balaan nga Biblia (NRSV), III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi Pagpangumusta uban sa pag ingon "Malipayon Dominggo!" 2. Awiton Kini nga (mga) awit "We've a Story to Tell to the Nations 3. Pangabli nga Pag-ampo Mahigugmaong Dios, salamat niining nindot nga Dominggo sa buntag. Salamat nga kami makaduol sa bisan unsang panahon ug mamati namo ang imong presensya. Gamhi kami sa gahum nga kami makabuhat sa among responsibilidad sa pagsangyaw sa uban mahitungod sa kamatuoran sa Pagkabanhaw ni Jesus. Ubani kami kanunay dinhi sa iglesya samtang kami magpadayon sa pagtuman sa imong ministeryo. Ubani kami samtang kami nagpuyo sa usa ka bag-ong kinabuhi nga mahalaron kanunay sa imong presensya. Sa ngalan ni Jesus kami naga-ampo. Amen. B. Pagpangandam Ipabasa sa mga estudyante ang Balaang Kasulatan. C. Panahon sa Pagkat-on Hisguti:
35 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH 1. Sa inyong hunahuna nganong malisud alang kang Sara sa pagtuo nga siya mamagdos pa. 2. Sa inyong hunahuna nganong malisud alang sa ubang mga tinun-an sa pagtuo nga si Jesus mipakita ngadto sa ilang mga kauban? D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay Hisguti: 1. Makapamalandong nga diha sa paghimamat ni Jesus uban sa nagbangotan nga tinun-an unsa ang ilang mga pagbati kun anaa ang presensya ni Jesus kanila. 2. Si Maria Magdalena nagsangyaw sa maayong balita mahitungod sa Pagkabanhaw ni Jesus. Ang duh aka tinun-an nagsangyaw maayong balita sa Pagkabanhaw ni Jesus. 3. Unsaon nimo pagsangyaw sa maayong balita nga si Jesus Nabanhaw? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia Kita Sa Kanunay kinahanglan gayud nga maningkamot sa pagpaambit sa maayong balita mahitungod sa Pagkabanhaw ni Jesus ngadto sa tanan. Dili igsapayan kon ang ubang mga tawo dili motuo. Ang importante nga butang mao nga kita kinahanglan nga mosulti sa kamatuoran ug padayon sa pagpuyo sa usa ka kinabuhi nga madawat sa Dios. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia 1. Isip usa ka klase, ilista ang mga paagi nga ang matag usa makatabang sa ministeryo sa simbahan sa pagmantala sa Pagkabanhaw ni Jesus. 2. Ang matag estudyante mahimong mopili sa usa ka buluhaton sa pagbuhat niini. 3. Ang matag usa kanila magsulat sa usa ka pag-ampo sa pagpasalamat nga ang sa kanunay Dios maana sa ilang mga kinabuhi ug sa pagpangayo alang sa tabang sa buluhaton sa matag usa nga nagpili sa pagbuhat sa pagmantala nga si Jesus Pagkabanhaw. G. Panak-op nga Pagsimba 1. Ipabasa ang matag usa sa ilang gibuhat nga mga pag-ampo. 2. Panapos nga awit: "God Answers Prayer" God answers prayer in the morning God answers prayer at noon God answers prayer in the evening So keep your hearts in tune.
36 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH May 21, 2017 Ikalima nga Domingo Human sa Pagkabanhaw/ UCCP Sunday: SAULOGON ANG PAGKABANHAW Daang Tugon: Exodo 16:1-26 Ang Mana ug ang mga Buntog 1Ang tanang mga Israelita mibiya sa Elim ug sa ika-15 nga adlaw sa ikaduhang bulan sukad sila mibiya sa Ehipto, miabot sila sa kamingawan dapit sa Sin nga nahimutang sa tungatunga sa Elim ug sa Sinai. 2Didto sa kamingawan nagbagulbol silang tanan kang Moises ug kang Aaron. 3Miingon sila, "Maayo pa hinuon kon gipamatay kami sa Ginoo didto sa Ehipto kay didto makakaon kamig karne ug ubang pagkaon kutob sa among gusto. Apan gidala ninyo kaming tanan nganhi sa kamingawan aron patyon sa gutom." Ginoo miingon kang Moises, "Magpaulan akog pagkaon alang kaninyong tanan. Adlaw-adlaw kinahanglan manggawas ang mga tawo aron pagpanigom ug igo lamang nianang adlawa. Niining paagiha kasulayan ko sila kon motuman ba sila sa kasugoan nga akong gihatag kanila. 5Sa ikaunom ka adlaw, kinahanglan doblehon nila ang naandang gidaghanon sa pagkaon nga ilang tigumon ug andamon kini." 6Busa giingnan ni Moises ug ni Aaron ang tanang mga Israelita, "Niining gabhiona masayran ninyo nga ang Ginoo maoy nagdala kaninyo gawas sa Ehipto. 7Pagkabuntag makita ninyo ang himaya sa Ginoo kay nadungog niya ang inyong mga bagulbol batok kaniya. Oo, batok kaniya, kay nagtuman lamang kami sa iyang mga tugon." 8Unya miingon si Moises, "Ang Ginoo maoy mohatag kaninyog karne sa gabii, sa buntag hatagan kamo niyag pan sumala sa inyong gikinahanglan kay nabati niya nga kamo nagbagulbol pag-ayo batok kaniya. Kay kinsa man kami nga inyong bagulbolan? Ang inyong gibagulbolan dili kami kondili ang Ginoo." 9Si Moises miingon kang Aaron, "Ingna ang katawhan, 'Dali kamo ug tindog atubangan sa Ginoo kay gidungog niya ang inyong mga mulo.'" 10Samtang nagsulti si Aaron sa katawhan, milantaw sila sa diserto ug sa kalit mipakita ang himaya sa Ginoo diha sa panganod. 11Ang Ginoo miingon kang Moises, 12"Nabati ko ang mga mulo sa mga Israelita. Ingna sila nga inigkangitngit na, makadawat silag karne ug sa pagkabuntag madawat nila ang tanang pagkaon nga ilang gikinahanglan. Unya masayran nila nga ako, ang Ginoo, mao ang ilang Dios." 13Nianang pagkagabii mitungha ang mga langgam nga buntog nga milukop sa tibuok kampo ug sa pagkabuntag ang kampo nalukop sa yamog. 14Sa pagkauga sa yamog, nakakita sila ug mga butang nga nipis ug puti, sama ka nipis sa yamog diha sa yuta. 15Wala sila masayod kon unsa kadto ug nagpangutan-anay sila, "Unsa man kini?" Miingon si Moises kanila, "Mao kini ang pagkaon nga gihatag sa Ginoo kaninyo aron inyong kan-on. 16Ang Ginoo nagsugo nga ang matag usa kaninyo magtigom sumala sa iyang gikinahanglan sa gidaghanon nga duha ka litro alang sa matag tawo. Ang matag usa magtigom sumala sa gikinahanglan sa tanan nga anaa sa iyang tolda." 17Gihimo kini sa mga Israelita; ang uban daghag gikuha, ang uban diyutay ra. 18Sa pagtakos na nila niini, kadtong daghan ug gikuha wala makasobra ug kadtong diyutay rag gikuha, wala makulangi. Ang matag usa nakatigom ug igo ra gayod sa iyang gikinahanglan. 19Si Moises miingon kanila, "Ayaw kamo pagsalin alang sa sunod adlaw." 20Apan ang uban wala mamati kang Moises ug nagsalin sila alang sa sunod adlaw. Sa pagkabuntag giulod kini ug nabaho.
37 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Busa nasuko si Moises kanila. 21Ang matag usa nagtigom niini kada buntag sumala sa iyang gikinahanglan. Apan kon moinit na pag-ayo ang adlaw kadtong nahibilin sa yuta molanay. 22Sa matag ikaunom ka adlaw, balig duha ka adlaw nga pagkaon ang ilang tigumon: upat ka litro sa matag usa. Unya ang tanang kadagkoan sa katawhan miadto kang Moises ug gisuginlan nila siya mahitungod niini. 23Ug si Moises miingon kanila, "Kini ang gisugo sa Ginoo: 'Ugma maoy adlaw sa pahulay, adlaw nga balaan nga gigahin alang sa Ginoo. Lutoa ug lung-aga ang gusto ninyong lutoon ug lung-agon. Tagoi ang masalin alang sa sunod adlaw.'" 24Sumala sa gisugo ni Moises, ang salin gitagoan nila alang sa sunod adlaw apan wala kini madaot ug wala ulora. 25Si Moises miingon, "Kan-a kini karong adlawa kay karon adlaw sa pahulay nga gigahin alang sa Ginoo ug dili kamo makakita ug pagkaon didto sa gawas. 26Magtigom kamo niini sulod sa unom ka adlaw apan sa ikapito ka adlaw nga mao ang adlaw sa pahulay, wala kamoy makuha." Bag-ong Tugon: Lucas 24:36-46 Si Jesus Nagpakita ngadto sa Iyang mga Tinun-an 36Samtang nagsugilon pa sila niini, mitungha ang Ginoo sa taliwala nila ug miingon, "Ang kalinaw mag-uban kaninyo." "Ang kalinaw mag-uban kaninyo.": May mga sinulat nga wala maglakip niini. 37Nakurat sila ug nalisang ug naghunahuna nga nakakita silag multo. 38Apan miingon siya kanila, "Nganong nabalaka man kamo? Nganong nagduhaduha kamo? 39Tan-awa ninyo ang akong mga kamot ug mga tiil. Ako gayod kini! Hikapa ako ug makita ninyo kay ang espiritu walay unod ug mga bukog sama sa nakita ninyo nga ania kanako." 40Gisulti niya kini ug iyang gipakita kanila ang iyang mga kamot ug mga tiil. 41Apan wala gihapon sila makatuo ug hilabihan ang ilang kahibulong apan nalipay sa ilang nakita. Busa gipangutana sila ni Jesus, "Duna ba kamoy makaon dinhi?" 42Ug gihatagan nila siyag usa ka buok nga sinugbang isda 43ug gidawat kini ni Jesus ug gikaon diha sa ilang atubangan. 44Unya miingon siya kanila, "Kining mga butanga mao gayod ang akong gisulti kaninyo samtang uban pa ako kaninyo. Kinahanglan matuman ang tanan nga nahisulat mahitungod kanako sa Balaod ni Moises ug sa mga sinulat sa mga propeta ingon man sa mga Salmo." 45Unya gipasabot niya sila sa Kasulatan, 46ug miingon siya kanila, "Kini mao ang nahisulat nga ang Mesiyas kinahanglan nga mag-antos ug unya mabanhaw sa ikatulong adlaw. KINATIBUK-ANG PANGHUNA-HUNA: Si Jesus nianhi aron makigdugtong kanato diha sa mga ordinaryo, yano, mahinungdanon ug Komon nga mga kalihokan ug pakigbisog. SENTRO NGA PANGHUNA-HUNA: Kabatan-onan: Si Jesus midangat aron sa pagpakigsulti kanato sa ordinaryo, nag-unang ug komon nga mga kalihokan alang sa pakigbisog. Kinahanglan kita nga motuo ug moapamatuod sa kamatuoran niini.
38 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH PAGPASABOT SA TEKSTO Exodo 16:1-26. Sa Chapters 1-15, sa sinugdanan diha sa kinabuhi ni Moises gipasiugda kon giunsa siya paglingkawas ug pag-amoma sa mga Ehiptohanong princesa. Gitudloan ug giumol siya ilalum sa kultura ug trasdisyon sa mga Ehiptohanon. Sa gawi ug pagpanglihok-lihok mahimong nahisama na siya sa mga Ehiptohanon, apan sa dugo kanunay gyud nga usa siya ka Israelita. Iyang nasaksihan kon giunsa sa gitahasan nga agalon sa trabahuon pagtagad ang iyang igsuong Israelinhon ug dili siya maglinawon kon dili niya makita ang hustisya alang niining mao nga trabahante. Diha niini nga kahimtang nga ang Dios mitawag kang Moises aron mangulo sa mga katawhan ngadto sa Yutang Saad. Si Moises nahimong tigpamaba^ sa pagsulti sa mensahe sa Dios ngadto sa hari sa Ehipto. Ang Dios migamit kang Moieses aron sa pagpakita sa Iyang makusganong gahum ibabaw sa Ehiptohanong Paraon. Ang panagtagbo ni Moiese ug ni Paraon nagpaila sa panagtagbo sa Dios ug sa hari nga nagpaka-dios. Busa mao kadto ang panagsangka sa gahum tali sa Dios ug sa nagpaka-dios nga hari sa Ehipto. Ang mga kahibulongang buhat sa mibuntog sa gahum ni Paraon. Kapitulo 15-18 nagsaysay sa panghitabo sa Exodo. Kini gipakita kon giunsa sa Israelinhon pagbalhin gikan sa Ehipto ngadto sa Yutang Saad. Dili kini sayon nga dalan. Mipanaw sila gabii ug adlaw didto as kamingawan diin ilang nasaksihan ang paghatag, pagbantay ug pagpanalipod sa Dios. Dunay mga panahon nga ang mga katawhan nag-reklamo kang Moises sa pagkaon ug tubig tungod sa kanihit. Ang Dios nagpadayon sa pagpaminaw sa ilang mga reklamo ug mitubag sa ilang mga gikinahanglan. Ang Dios nga milingkawas gikan sa madaug-daugon nga pagtagad ilalum sa mga kamot sa gitahasan nga agalon sa trabahuon (task master) nagpabilin nga matinud-anon sa Iyang saad aron sa pagtagbo sa ilang mga panginahanglan. Lucas 24:36-46. Adunay inila nga pagtuo sa mga Hudiyo nga mikuyanap niadtong panahona kabahin sa hunahuna sa usa ka labawng gamhanan sama sa mga anghel nga mahimong magtakuban sa nagkalain-laing hulagway. Ang nabanhaw nga Jesus nakadawat sa samang panghunahuna sa dihang ang ubang mga disipulo sa katapusan nituo ra gyud nga siya ang tinuod nga mesiyas nga nabanhaw sa mga patay. Ang teksto usab nagpakita sa kinaiya sa disipulo sa ilang mubo nga pagsabot bahin kang Jesus ingon nga Mesiyas. Si Jesus kinahanglan nga mopatin-aw napud ngadto kanila kabahin sa iyang pagkamao ingon nga Mesiyas (vv. 46- 48). Sama sa Marcos, ang disipulo sa Lucas naglisod pagdawat sa kamatuoran sa mainantusong Mesiyas tungod kay ilang gipaabot ang usa ka Mesiyas nga moluwas kanila gikan sa pagkaulipon Empery sa O (24: 21). Nilaum usab sila sa usa ka politikanhong Mesiyas. Si Jesus madinawaton o maaghop nga mipahayag ngadto sa duha (v.26), kabahin sa tinuod nga kinaiya sa Mesiyas. Bisan pa sa ilang ka-walay pagtuo ug gamay nga pagsabot, Iyang gipasaligan nga ilang madawat ang Balaang Espiritu nga gikan sa Amahan. Ang pagkabanhaw ni Jesus nagdala og bag-ong pagsabot ug bag-ong tinan-awan ngadto sa Iyang disipulo bahin kaniya. Ang Iyang pagkabanhaw Romanhong
39 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH nagpakita sa panginahanglan nga mabag-o ang mga disipulo sa ilang pakigsaad ngadto sa tahas nga ilang gidawat sa dihang misaad sila sa pagsunod kang Jesus. GIYA SA MGA MAGTUTUDLO UG TIGPASAYON Bisan tuod dunay walay kinutubang gintang sa walay katapusang gingharian ug sa kalibutanong gingharian, si Jesu-Cristo ang tawo nga nagpuyo ug namatay alang kanato, ug nabanhaw ug nikayab pinagi sa Diosnong gahum, naay gahum sa pagdugtong nainang mao nga gintang. Diha kaniya ug pinaagi kaniya makaduol kita sa Dios diha halapad nga kalibutan. Sa pagkatinuod, si Jesus ang nabanhaw nga Manluluwas, nagdala kanato gawas sa Iglesya aron nga kita mausa kaniya sa atong matag-adlaw nga mga kinabuhi ug mga pakigbisog. Dili ta moingon nga si Jesus anaa sa pakigbisog sa mga katawhan, apan aduna Sya'y pasalig nga anaa Siya nag- uban kanato sa dihang moharong kita sa kalibutan aron pagsunod Kaniya kauban sa katawhan. Dunay pipila ka mga magtutuo nga naghunahuna nga tungod kay sa dihang Jesus nibiya sa kalibutan ug naa sa Iglesya pinaagi sa espiritu lamang, mao nga hingpit nga maayo lang nga magpalayo sa mga hagit nga naghimo sa mga katawhan nga kabus dinaug-daug ug sinalikway tungod kay kini dili man butang nga espirituhanon. Igo na sa ilaha ang pag-awit ug "sa iya ang himaya, gahum ug kahalangdon" ngadto sa Dios ug human sa pagsimba mobalik sila sa ilang naandang kinabuhi ug pagpanglimbong ug pagpasakit sa mga tawo aron sa pagtagbaw sa ilang kaugalingon, sa ilang kaharuhay, ganansya, himaya ug kadungganan. Kini nga pamatasan diha sa Kristohanong katilingban nga maila niadtong giila nga New Religious Movements, kadaghanan niini naa sa nasulod na sa UCCP nga kongregasyon. Ang mga matinud-anong miembro sa UCCP nagadipensa gayud sa makusganon ilabina sa ilang pag- impluwensya sa mga pagsimba ug sa Kristohanong Edukasyon ug mga programa. Ang ubang mga Pastors, sa usa ka rason ug sa lain pa, midangop sa ilang teolohikanhong pagsabot ug miwali pa gani sa dunot nga ebanghelyo. Ang tinuod nga Iglesya ni Jesu-Cristo nagapangita ug naga-padayon sa kalibutanong ministeryo ingon nga timaan sa iyang pagka-matinud-anon ug pagkamaunongon ngadto kang Jesus. Ang UCCP naningkamot sa pagpanalipod sa iyang kaugalingon gikan sa inanay nga pagsulong ug pag-ataki sa New Religious Movement nga mga grupo nga sa katupasan makahimo sa mga lokal nga kaiglesyahanan ug kongregasyon sa UCCP nga dili na matinud-anon ug maunongon sa tinuod nga Ebanghelyo ni Jesu-Cristo. Pwedeng ma-konsiderar nga lihok kini sa yawa aron mabahin ang Iglesya. Gidaut dinhi ang hunahuna sa mga pangulo sa iglesya ug mga magbubuhat ug dalhon sila ngadto sa pagsimba og mga dios-dios o dili ba kaha sa pagsimba og bahandi kaysa pagsimba sa tinuod nga Dios diha sa Bibliya. Ang pagpanginlabot sa kongkretong pagpakigbisog subay sa Biblikanhon ug Propretanhong tradisyon nga si Jesus mismo ang mipursigi maoy usa ka timaan sa pagpakita sa atong pag-unong kang Jesus. Sa pagkatinuod ang ilang klase sa pagtulon-an, mahimong mopadulong kini ngadto sa kasamtangan nga kultura ug panghunahuna nga kanunay nagahimaya sa daghang mga kalampusan, pagpalabaw sa kaugalingong kagawasan aron
40 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH makabaton ug kaharuhay. Kabantog, gahum ug influwensiya, kalingkawasan gikan sa kalisud, hulga ug mga balatian - natural kini diha sa tawhanong pagbati, apan kini maoy gina-saad sa New Religious Movements. Dili lisod ilhon ang matinud-anong iglesya: ang kinabuhi kinabuhi nasangkap gayud sa dugo sa mga martir. I. KATUYOAN Sa katapusan sa leksyon, ang mga magtoton gilauman nga: 1. Mausisa ug matandi sa unsa nga paagi naghatag ang Dios diha sa Daang Tugon nga istorya ug saad sa atubangan ni Jesus kanato pinaagi sa Espiritu Santo ug sa Iglesia diha Bag-ong Tugon 2. Ilha ang mga kamatuoran nga si Jesus mao ang karon sa atong adlaw-adlaw nga mga kinabuhi ug sa pagpasalamat sa Dios alang sa niini. 3. Ipasabut kon sa unsang paagi nga ang simbahan nakahimo sa pagmantala sa pagkabanhaw ni Jesus ingon nga usa ka bag-o nga panglantaw sa pag-alagad sa uban ug sumala sa misyon ni Jesus 4. Ipakita unsa ka determinado sa pag-apil ang simbahan nga nagpabilin nga matinud- anon ug maunongon sa mga pagtulun-an ni Jesus 5. Ilista ang mga paagi sa pagsaulog sa pagkabanhaw ni Jesus ingon nga pasalig sa umaabot nga pagkabanhaw sa mga katawhan sa Dios II. PANGHUNAHUNA Moabut si Jesus aron sa pagpakigsulti kanato sa ordinaryo, nag-unang, ug komon nga mga kalihokan diha sa pakigbisog. Kita kinahanglan nga motuo ug magpamatuod sa kamatuoran niini nga uban sa pagpasalamat. Mga Materyales: Ang Balaan nga Biblia (NRSV), mga journal ug mga toril III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi Abiabihon ang matag usa uban niini: "Happy Anniversary! Have a blessed UCCP Sunday!" 2. Awiton Kini nga (mga) awit "Faith of Our Parents Living Still" 3. Pangabli nga Pag-ampo Mahigugmaong Dios, salamat ni Jesus Cristo ug sa iglesia nga siya nagsugod sa panahon sa iyang Pagkabanhaw. Salamat sa Hiniusang Iglesya ni Kristo sa Pilipinas, UCCP, nga mao ang usa ka bahin sa simbahan misugod si Jesus. Kita nagsaulog sa anibersaryo karon sa atong Simbahan. Salamat sa tanan nga mga tawo nga
41 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH nahimong kabahin sa Iglesya ug sa mga tawo nga naghago aron sa UCCP nga giumol. Nagpasalamat kami kaninyo alang sa unang mga Kristohanon nga wala gayud nawad-an sa paglaum bisan pa sa paglutos nga ilang giantus. Panalanginbi ang imong Iglesya samtang magpadayon kami sa matinud-anon nga pagbuhat sa imong misyon karon. Sa ngalan ni Jesus. Amen. 4. Sing: "We are the Church" The church is not a building, the church is not a steeple The church is not a resting place, the church is people I am the church, you are the church, we are the church together All who follow Jesus all around the world Yes, we're the church together! B. Pagpangandam 1. Pangutan-a: Makahimo ba ang usa ka tawo mahitungod sa kasaysayan sa atong Simbahan, ang UCCP? 2. Isulti: Karon, atong ginasaulog ang ika 69th nga anibersaryo sa atong Iglesya. Ang Hiniusang Iglesya ni Kristo sa Pilipinas natukod sa Mayo 25, 1948. Kini mao ang simbahan nga misugod pinaagi kang Jesu-Cristo labaw pa kay sa duha ka libo ka tuig na ang milabay sa panahon sa iyang Pagkabanhaw ug nga ang unang mga Kristohanon milahutay sa pagtuboy bisan pa sa tanan nga mga lain, mga katingad. C. Panahon sa Pagkat-on 1. Basaha ang biblikanhon Teksto 2. Susiha ug itandi sa unsa nga paagi naghatag ang Dios diha sa Daang Tugon nga saysay ug mga saad sa atubangan ni Jesus kanato pinaagi sa Espiritu Santo ug sa Iglesia diha sa Bag-ong Tugon 3. Hisguti sa unsa nga paagi sa atubangan sa Dios ug sa atubangan ni Jesus gipadayag diha sa pagpakig-ambit sa pagkaon diha sa Daang Tugon ug sa Bag-ong Tugon nga mga teksto. D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay Hisguti: Nagahunahuna ka ba nga kini mao ang posible alang kanato sa pagtan-aw ni Jesus karon? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia Atong Makita si Hesus diha sa iglesya. Atong hinumdoman nga ang iglesya mao ang katawhan. Ikaw, ako, kitang tanan mao ang iglesya. Dapat Makita si Hesus diha sa matag usa kanato. Ang bugtong paagi aron atong mapadayag ang atong gugma alang
42 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH kang Hesus mao ang tiunay nga paghigugma sa matag usa. Kahibalo kita nga ania si Hesus sa atong mga kinabuhi tungod kay ania kita alang sa matag usa kanato, tungod kay atong mabati ang gugma sa uban alang kanato ug nahigugma usab kita kanila. Mao kini ang kahulogan sa pagkabanhaw ug ato kining saulogon uban ang kalipay ug pasalamat. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia 1. Pangutan-a: Unsa ang mga paagi nga ang Iglesya mahimo nga pagsaulog ug sa pagmantala sa Pagkabanhaw ni Jesus pinaagi sa pag-alagad sa uban ug sa pagbuhat sa misyon sa Dios? 2. Brainstorm og mga tubag sa tingub unya himoa nga ang mga estudyante nga isulat sa ilang mga journal ang ilang mga personal nga determinasyon sa pag-adto sa mga pagbuhat niini. G. Panak-op nga Pagsimba 1. Basaha ang Lucas 24: 36, "Samtang sila nakigsulti mahitungod niini, si Jesus mitindog sa ilang taliwala ug miingon kanila, 'Ang kalinaw magauban kaninyo.'" Awhaga ang mga estudyante sa pagmemorya niini nga bersikulo. 2. Awhaga ang mga estudyante sa pagbasa unsa ang ilang lang nahisulat sa ilang mga journal nga ingon sa usa ka halad ngadto sa Dios. 3. Ipasa ang halad-nga-plate samtang usa ka angay nga awit ang gikanta. 4. Panapos nga pag-ampo: Salamat, Minahal nga Dios, alang niini nga UCCP Domingo diin kami magsaulog sa usa ka Simbahan ug sa atubangan ni Jesukristo alang sa matag usa ug sa kalibutan. Hinaut nga kami sa kanunay tinuod nga nagpakita nga kami nagtuo sa Pagkabanhaw ni Jesus ug sa pagpakigbahin sa Iyang gugma sa tanan. Salamat sa imong gugma nga gipakita sa mga katawhan gugma ipakita kanato. Hinaot nga kanunay kita magpadayon sa pag-alagad kanimo ug sa imong mga katawhan. Sa ngalan ni Jesus nga mag-ampo kita. Amen. 5. Panapos nga awit: "That's why We are UCCP"
43 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH May 28, 2017 Ika- Unom nga Domingo Human sa Pagkabanhaw/ Domingo sa Pagkunsad: "PAGPAABUT SA KAHINGPITAN SA PAGHARI SA DIOS DINHI SA KALIBUTAN" Daang Kasabotan: Daniel 12:13 13"Ug ikaw, Daniel, padayona ang imong pagkamatinud-anon hangtod sa kataposan. Unya mamatay ka apan mobangon aron pagdawat sa gitagana alang kanimo inig-abot na sa kataposan." Bag-ong Kasabotan: Mark 16:15-20 15Miingon siya kanila, "Panglakaw kamo sa tibuok kalibotan ug isangyaw kining Maayong Balita ngadto sa tanang mga tawo. 16Ang motuo ug magpabunyag maluwas, apan ang dili motuo, silotan. 17Ug mao kini ang mga timaan nga mabatonan sa mga motuo: sa akong ngalan maghingilin silag mga yawa ug manulti silag lainlaing mga sinultihan. 18Makakupot silag mga halas ug kon makainom silag hilo, dili sila maunsa. Itapion nila ang ilang mga kamot sa mga masakiton ug mangaayo sila."19Human makigsulti kanila ang Ginoong Jesus, gibayaw siya ngadto sa langit ug milingkod sa tuo sa Dios. 20Ug nanglakaw ang mga tinun-an ug nagsangyaw sa Maayong Balita sa tanang dapit. Mitabang gayod kanila ang Ginoo ug nagpamatuod sa ilang giwali pinaagi sa paghatag kanila ug gahom sa pagbuhat ug ilhanan.] KINATIBUK-ANG PANGHUNAHUNA: Si Jesus misaka sa langit arons sa pagdawat sa katungod nga gihatag sa Dios Amahan Kaniya alang sa katumanan ug kahingpitan sa paghari sa Dios. SENTRO NGA PANGHUNAHUNA: Youth: Mikayab si Hesus ngadto sa langit alang sa pagdawat sa gahum sa Dios aron mahimong tinuod ang Dios diha sa kahingpitan. PAGSABUT SA BIBLIKANHONG KASAYURAN Daniel 12:13. Ang bili sa kahibalo kabahin sa Dios (theological) diha sa libro sa Daniel sa pagkatinuod maoy gihatagan og daku nga pagtagad. Ang kapitulo 5, bersikulo 21 naghisgut kabahin sa Labing Halangdong Dios ingon nga Dios nga labaw pa sa gingharian sa kalibutan. Ang panan-awon ni Daniel nga naka-tala sa teksto sa Daniel 7:11, 26-27, 8:25, 9:27, 11:45, 12:13, naghulagway sa kadaugan sa Dios. Ang mga gingharian sa kalibutan Gingharian sa Dios ug sa umalabot nga Mesiyas (2:44, 7:27). Ang 12:13 adunay tulo ka mahinungdanong sentro sa panghunahunaha, "matinud-anon hangtod sa katapusan... mamatay apan mabuhi... pagdawat sa ganti sa katapusang panahon." Gipaila dinhi ang kamahinungdanon sa pagbaton og pagtuo sa Dios hilabina sa panahon sa krisis ug sa dakong kasakitan, tungod kay pinaagi lamang sa pagtuo nakalatas si Daniel gikan sa baba sa kamatayon. Nagpabilin siyang matinud-anon sa panahon nga gisulayan siya aron isalikway niya ang iyang pagtuo sa Dios. Ang pakigsaad mao nga diha sa iyang pagpabilin og hupot sa
44 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH pagtuo, bisan mamatay siya mobangon siya pag-usab, usa kini ka pakigsaad nga nagapadayon ngadto kang Jesus bisan pa man niadtong nagasunod ug mopadayon sa paghupot og pagtuo sa Dios. Ang pagkamatinud-anon ni Daniel naghatag kaniyag katungod sa pagdawat sa maong gasa. Ang libro sa Daniel padayon nga nagtawag niadtong adunay pagtuo sa pagpabilin nga matinud-anon ug lig-on hangtud sa katapusan. Ang katapusan sa kinabuhi anaa diha sa ilang kadugtongan sa Dios. Makasinati sila sa kamatayon apan mobangon sila pag-usab aron sa pagdawat sa ilang ganti. Ang pasalig nga atong madawat ang ganti madanihon kaayo, apan ang ganti dili dapat maoy himoon nga pinaka-sentrong rason sa pagpakita sa atong pagtuo, tungod kay ang pagtuo nga dunay buhat mao ang hingpit nga pagpakita sa atong pagtuo sa Dios. Ang ganti mao ang gasa human mapakita ang pagtuo nga dunay buhat. Si Daniel nagdapit kanato sa pagbuhat sa ingon, ug magpabiling matinud-anon sa bisan unsang kahimtang sa kinabuhi. Markos 16:15-20. Sa Markos 6: 7-13 naghatag si Jesus ngadto sa iyang mga tinun-an sa "gahum sa paghingilin sa mga yawa (v.7), gipadala nga tinagurha(v.7). Sa bersikulo 12, ang mga tinun-an nanlakaw "ug nagwali nga ang mga tawo kinahanglan maghinulsol sa ilang mga sala." Sa bersikulo13, "Ilang gihinginlan ang daghang mga yawa ug gihaplasan nilag lana ug giayo ang daghang mga masakiton." Kini nga sugo gisubli ug gipatin-aw pag-ayo diha sa Markos 16:15- 18. Mao gihapon nga mensahe ang gipalapnag ug gisangyaw ngadto sa tibuok kalibutan ug ang Maayong Balita giwali ngadto sa tanang katawhan. Ang magsusulat sa Lucas naghatag usab og kamahinungdanon sa panghunahuna nga si Jesus mao ang Manluluwas sa tanan. Sa Isaias 36:5- 6, gihatagan ug gibug-aton ang panghunahuna nga ang kapanahonan sa Mesiyas mapadayag pinaagi sa pag-ayo sa mga masakiton, ang amang makasulti, ug ang katawhan sa Dios mahimong saksi sa Dios alang kaniya (Isaias 43:10). Gikutlo ni Lucas ang panglantaw ni Isaias nga gipamatud-an ni Jesus sa iyang pag-sugo sa iyang mga tinun-an sa pagbuhat sa mga milagro. Ang bersikulo 17 naglakip sa tanang magtutuo. Dinhi si Jesus naglakip sa tanang magtutuo sa pagbuhat sa mga milagro pinaagi sa gahum sa Balaang Espiritu. Giila ni Jesus ang kahuyangon sa iyang mga tinun-an. Ang bersikulo 14 nagkanayon: "Gisaway niya sila tungod sa ilang pagkakulang sa pagtuo ug pagkagahi sa ilang ulo kay wala man sila motuo niadtong nakakita kaniya nga nabanhaw." Apan, sa gihapon si Jesus miila sa ilang kapasidad sa pagbag-o ug mao nga iya silang gidasig sa pag-adto sa tibuok kalibutan. Wala pasagdahi ni Jesus ang iyang mga tinun-an - siya nag-uban kanila ug naglihok pinaagi kanila (b. 20). Ang teksto nagpadayag kanato nga ang Dios diha kang Jesus nagpadayon sa pagtawag kang bisan kinsa nga moapil sa iyang kinatibuk-ang buluhaton (universal mission). Sa walay pagpihig sumala sa kahimtang sa kinabuhi, mga maduhaduhaon sama sa unang mga tinun-an, kita usab usahay nagmagahi sa pag-adto tungod kay nahadlok kita ug ang pagduhaduha nagtabon sa atong panglantaw, apan ang Dios sa kanunay ania uban kanato sa pag-giya ug naglihok diha kanato ug pinaagi kanato.
45 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH GIYA ALANG SA MGA MAGTUTUDLO UG SA UBAN PANG MOGAMIT NIINI NGA PAGTULON- AN: Diha sa Kristohanong pagsabot, ang pagkayab ni Jesus ngadto sa himaya sa Dios aron pagdawat sa gahum sa Dios aron sa pagdala sa tibuok kabuhatan ngadto sa mabungahong katapusan mao ang ikaduha gikan sa katapusang yugto sa kahingpitan sa balaang buhat sa Dios diha sa pagluwas sa Iyang katawhan. Sa katapusan, kuhaon pagbalik sa Dios ang iyang katungod ingon nga Magbubuhat sa tibuok kalibutan gikan sa Dautan, ang tigpakaron-ingnon. Mao kini ang katapusang paglaum ug panan-awon sa tawo nga kanunay giubanan sa pagtuo diha sa matinud- anong pulong sa Dios. Apan dili kini nga hulagway ang gilantaw sa mga kaaway sa Dios sa kalibutan. Gusto nila nga ang kalibutan mogahi ug dili molihok ug dili gayud motapus. Matag kadaugan ngadto sa katapusan sumala sa tawhanong paglaum ug panglantaw walay kukahadlok nga gibabagan ug gibali aron magpabilin ang gahum sa dautan sa tanang katawhan. Pero, nganong dili naman lang monaog si Kristo sa kalibutan ug ipahamtang ang kabubut-on sa Dios sa tanan nga mosupak? Apan dili kini ang paagi sa pagluwas sa Dios sa kabuhatan. Ang Kasulatan naghatag kanatog timailhan sa misteryosong plano sa Dios: ang kalingkawasan gikan sa dautan ug pagkadunot (Mga Taga-Roma 8) gipakita diha sa nagkadako nga kasakit sa kabuhatan ngadto sa iyang kaugalingong pagkabag-o pag-usab. Ang Dios magluwas sa katawhan, ingon man ang tibuok kabuhatan, gikan sa katapusang pagkagun-ob pinaagi sa pagbutyag sa kagawasan nga gitisok sa kabuhatan sugod sa sinugdanan sa panahon. Ang katawhan adunay mahinungdanong papel sa pagpangulo niana nga kaluwasan o kalingkawasan sa kabuhatan ngadto sa hingpit nga pagpamunga niini. Ang tahas sa Iglesya mao ang pagmantala niini nga kamatuoran ngadto sa tibuok kalibutan. Ang panahon wala magpundo - modangat ba ang kabuhatan ngadto sa katapusang pagkawalay pulos o ngadto sa pagka-bag-o pag-usab. Gikan sa Kristohanong panglantaw, ang tawhanong kinabuhi ug kapadulngan ni Jesus ingon nga Maghuhukom sa katapusang panahon mao ang yawe nga mag-abli sa tinagoan sa pag-antos ug kapadulngan sa kabuhatan. Kon itandi, ang kalibutan nabahaan sa propaganda, peke nga pagkamaayo ug bakak nga mga mithi nga nagsilbing sampong aron tagoan ang dautan ug malipat-lipatong buhat alang sa pagpugong sa kabuhatan nga moabot sa iyang tinuod nga kapaingnan. Apan batok sa lamdag sa Maayong Balita ni Jesus, ang tanan nga malipatlipatong buhat motapus gayud ug madayag ra unya ang kamot sa Yawa. Ang mga tigmantala nga nag-usisa (Investigative Journalist) karon nagbutyag sa mga tinuod nga hinungdan luyo sa gubat nga daw walay katapusan nga mipatay sa milyones ka mga tawo ug nag-guba sa relasyon sa paglungtad sa Middle East ug North Africa. Ingon nila usa kini ka gubat alang sa pagsiguro sa importanteng dalan padulong sa dagkong reserba sa lana (oil reserve), apan ang mao nga mga pamaagi maoy pagkontrol sa kalibutan. Ang kasegurohan sa pagkaon ug kaugmaon sa kabuhatan sa nasud nga huyang apan datu sa rekurso (resources) mahimong itulod pirmi ngadto sa pinaka-daplin aron lang magpadayon ang ka-datu niadtong mga banay ug pipila nga maoy nag-control sa ekonomiya sa tibuok kalibutan. Kini nga mga grupo mao ang kamot sa Yawa, ang kaaway sa Dios, nga magpabiling mokontrol sa kalibutan. Matud pa sa usa ka American geopolitical expert, "Control
46 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH oil and you control many nations. Control food sources and you control all of humankind." "i- control ang lana ug imong ma-control ang tibuok nasud. I-control sa tinubdan sa pagkaon ug imong ma-kontrol ang katawhan." Ang pagpaningkamot ug pagpakigbisog aron mabutyag ang kamot sa Yawa ug ang paghatag sa suporta ug kadasig niadtong anaa sa atubangan sa pagpakig-away batok sa mga sinugo o instrument sa Yawa sa kalibutan usa ka katungdanan sa mga katawhan nga dunay gugma sa hustisya ug kagawasan, ma-Kristohanon man o dili Kristohanon. Usa kini ka matang sa pagtuo ug hilisgutanan sa iglesya. Ingon nga sumusunod ni Jesu-Kristo, dili kita ma-kapili palayo sa Iyang buhat alang sa pagmugna ug pagpahari sa Dios sa tibuok kabuhatan. I. KATUYOAN Sa pagkatapos sa pagtulon-an, ang mga magtutuon ginapaabot nga: 1. Makahulagway sa Pagkayab ni Hesus 2. Makapasabot ngano nga si Hesus mikayab ngadto sa Amahan. 3. Madugtong ang tulo-ka-pilo nga kahulogan sa Daang Kasabutan uban ang pagkayab ni Hesus 4. Magpasalamat alang sa pagkayab ni Hesus ingon nga kabahin sa kaugmaon sa katawhan sa Dios ug sa tibuok kabuhatan. 5. Mahimong kabahin sa buluhaton sa iglesya ingon nga mapadayonong buhat sa pagtukod sa paghari sa Dios sa tibuok kabuhatan II. PANGHUNAHUNA Si Hesus mikayab ngadto sa langit aron sa pagdawat sa gahum sa Dios aron mahimong kamatuoran ang paghari sa Dios diha sa kahingpitan. Galamiton sa Pagtuon: Ang Balaang Bibliya (NRSV) III. MGA KASINATIAN SA PAGTUON A. Pangabli nga Pagsimba 1. Panahon sa Pag-abiabi Abiabihon ang matag usa uban ang "Ang Kalinaw maanaa kanimo" 2. Awiton Kini nga (mga) awit "Ang Kristong Buhay, Kakapit-Bisig ng Sambayanan" Koro: Ikaw ang Diyos ng manga salat, Ikaw ang Diyos ng manga dukha Kakapit-bisig mo ang aking bayan Sa daan ng liwanag ng bukang liwayway! Sa munting sabsaban Ika'y isinilang At doon nagkamulat ang dakilang kamalayan Ang kristong tutubos sa kasalanang inutang Ng iilang nakikinabanag sa pawis ng bayan. Koro
47 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Sakada kung umaani sa malawak na lupa, Manggagawa kang magdamag na hawak ang makina Sa maiinit na araw nabibilang sa maraming Nakapila sa paggawa't sahod ay hinihintay. Koro Tinig mo sa lansangan ay tinira ng punglo, Pinigilan ang tibok ng nag-aalab mong puso Ang koronang tinik sa noo itinimo Katawan mong nagdurugo sa Krus ipinako. Koro Ang iyong iniwang halimbawa ay ganyan, O Dakilang Poon ng Mapagpalayang kilusan O Kristo ang aming bawat hakbang ay gabayan, Tungo sa mithiing kinabukasan. Koro 3. Pangabli nga Pag-ampo Hinigugma namong Dios, salamat niining Domingo sa Pagkayab ni Hesus. Tudloi pa kami kabahin niini aron nga mas masabtan pa namo ikaw. Ingon nga mga batan-on sa iglesya, daghan pa kaming bag-o ug maayong pagtulon-an nga makat-onan ug mabuhat. Salamat niining panahon sa pagkat-on ug pakig-ambit sa matag-usa. Sa ngalan ni Hesus. Amen. B. Pagpangandam Basahon ang mga Biblikanhong Kasayuron C. Panahon sa Pagkat-on Hisguti: 1. Aron mas bug-on nga mahulagway ang pagkayab ni Hesus ngadto sa langit, gikinahanglan nga motan-aw sa lain pang Biblikanhong Kasayuran sama sa Lukas 24:50-51. 2. Motudlo ug mobasa, hisgutan ug ambitan sa grupo ang pagsabut sa Biblikanhong Kasayuran (naa sa unahang bahin niini nga pagtulon-an). D. Pagpalalom sa Pagtulon-an ug Pag-ambitay Hisgutan: 1. Inyo bang mabati kasagaran ang presensya sa pag-giya ni Hesus? 2. Kon inyo kining nabati, unsa man ang bag-o, maayo, ug madasigon nga mabuhat? E. Pagkaplag sa Kamatuoran sa Biblia
48 SUNDAY SCHOOL GUIDE 2017 EASTERTIDE: YOUTH Si Hesus buhi ug kanunay siyang uban kanato, nag-giya kanato. Ang ato lamang buhaton mao ang pagsunod kaniya. F. Pagkinabuhi sa Kamatuoran sa Biblia 1. Ingon nga batan-ong sumusunod ni Hesu-Kristo, unsay atong mabuhat aron maseguro nga ang Mission sa Dios mapadayon? 2. Magbuhat ug listahan ug i-dramatize sa matag grupo ang mga butang nga inyong mabuhat. G. Panak-op nga Pagsimba 1. Himuon ang "dramatization" nga kabahin sa pana-op nga pagsimba. 2. Basahon pagbalik ang Marcos 16: 15, "Go into all the world and proclaim the good news to the whole creation." Dasigon ang mga magtutuon sa pagsag-ulo (memorize) niini. 3. Tapuson uban sa pagsulti sa matag usa sa "sentence prayer". Ang magtutudlo maoy motapos sa pag-ampo.