TITO 001 - Cebuano-English Page 1 TITO 001 TABLE OF CONTENTS TITO 1:1 ... 3 TITO 1: 2 ... 15 TITO 1: 3 ... 20 TITO 1: 4 ... 21 TITO 1: 5 ... 26 TITO 1: 6 ... 29 TITO 1: 7 ... 32 CRETA ... 35 PAGKADIOSNON [Godliness] ... 44 PAGLAUM [Hope] ... 50 PAGSANGYAW [Preaching] ... 54 SI PABLO NGA APOSTOL [Paul the Apostle] ... 57 MGA ALAGAD SA DIOS [Servants of God] ... 64 MGA ALAGAD UG MGA ULIPON SA PALESTINA - Servants and Slaves in Palestine ... 70 TITO 001 MGA PAGBANSAY ... 75 PASIUNA SA PAGTUON NI TITO INTRODUCTION TO TITUS Dili nako mahimo ang labaw pa kay sa pagsugod uban sa hamubong pagpaila ni Conybeare ug Howson sa Sulat ngadto kang Tito. I can't do better than to start off with the brief introduction of Conybeare and Howson to the Epistle to Titus. Gikan sa "The Life and Epistles of St. Paul" ni WJ Conybeare ug JS Howson. From "The Life and Epistles of St. Paul" by W. J. Conybeare and J. S. Howson. "Gikan sa Efeso siya [si Pablo] sa wala madugay naghimo sa usa ka ekspedisyon ngadto sa Crete. Dili kini igo nga ang mga Cristohanong mga Iglesya sa Crete unang gitukod sa panahon sa pagbisita ni San Pablo; sila nahuman na sulod sa igo nga panahon. "From Ephesus he [Paul] soon afterward made an expedition to Crete. It can scarcely be supposed that the Christian Churches of Crete were first founded during this visit of St. Paul; on the contrary, many indications in the Epistle to Titus show that they had already lasted for a considerable time. "Apan sila gisamok sa mga mini nga magtutudlo, ug tingali wala pa maorganisar sa husto, nga nagsugod, tingali, diha sa pribadong mga paningkamot sa tagsa-tagsa nga mga Kristohanon, nga unta adunay gitagana nga sentro sa mga operasyon ug uyok sa mga Simbahan sa daghan nga mga kolonya sa Ang "But they were troubled by false teachers, and probably had never yet been properly organized, having originated, perhaps, in the private efforts of individual Christians, who would have been supplied with a center of operations and nucleus of Churches by the numerous colonies of Jews established in the
TITO 001 - Cebuano-English mga Judio nagtukod sa isla. "Si San Pablo karon miduaw kanila kauban ni Tito, kinsa iyang gibilin sa Crete ingon nga iyang representante sa iyang pagbiya. Siya mismo dili makahimo sa pagpabilin sa igo nga igo aron buhaton ang gikinahanglan, bisan sa paghilum nga sayup, o sa pagpili sa mga tawo nga angay sa mga presbyter sa daghan nga nagkatibulaag nga mga Iglesia, nga mamahimong usa ka buhat sa panahon. "Busa, si Tito gibilin sa Creta sa mao gihapon nga posisyon diin si Timoteo nag-okupar sa Efeso atol sa bag-o nga pagkawala ni San Pablo; ug busa, ingon niana ang mahimo nga kaayohan sa iyang pagdawat sa gisulat nga direksyon gikan kang San Pablo mahitungod sa gobyerno ug organisasyon sa ang Iglesya ... Tungod niini, wala madugay human mibiya sa Creta, si San Pablo mipadala sa usa ka sulat ngadto kang Tito, ang laraw niini managsama nga mag-alagad alang sa una nga Sulat [1 Timoteo]. "Apan ang sulat ni San Pablo ngadto kang Tito daw gihangyo pa, sa pagsugat sa pipila ka kusganon nga pagsupak nga nahibaw-an sa maong tinun-an samtang nagtinguha sa pagtuman sa mga sugo sa iyang agalon. Kini mahimong gihulagway gikan sa grabe kaayo nga pamahayag batok sa mga Creta nga mahitabo sa Sulat, ug gikan sa pahayag, sa pagsugod niini, nga ang butang nga gihunahuna sa tigsulat niini, sa pagbiya ni Tito sa Creta, mao nga siya mahimong magtudlo sa mga Presbyter sa mga Cretan nga Simbahan; usa ka timailhan nga ang iyang pag-angkon sa paggamit niini nga awtoridad nakiglalis. "Kini nga epistola daw gipadala gikan sa Efeso sa panahon nga si San Pablo sa bisperas sa pagbiya sa kasadpan nga panaw, nga magdala kaniya hangtod sa Nicopolis (sa Epirus) sa dili pa ang tingtugnaw." Kataposan sa kinutlo Ania ang pipila sa mga tumong niini nga serye ni Tito: Aron mahibal-an kon giunsa nga ang mga Page 2 island. "St. Paul now visited them in company with Titus, whom he left in Crete as his representative on his departure. He himself was unable to remain long enough to do what was needful, either in silencing error, or in selecting fit persons as presbyters of the numerous scattered Churches, which would manifestly be a work of time. "Thus, Titus was left at Crete in the same position which Timothy had occupied at Ephesus during St. Paul's recent absence; and there would, consequently, be the same advantage in his receiving written directions from St. Paul concerning the government and organisation of the Church ... Accordingly, shortly after leaving Crete, St. Paul sent a letter to Titus, the outline of which would equally serve for that of the preceding Epistle [1 Timothy]. "But St. Paul's letter to Titus seems to have been still further called for, to meet some strong opposition which that disciple had encountered while attempting to carry out his master's directions. This may be inferred from the very severe remarks against the Cretans which occur in the Epistle, and from the statement, at its commencement, that the very object which its writer had in view, in leaving Titus in Crete, was that he might appoint Presbyters in the Cretan Churches; an indication that his claim to exercise this authority had been disputed. "This epistle seems to have been dispatched from Ephesus at the moment when St. Paul was on the eve of departure on a westward journey, which was to take him as far as Nicopolis (in Epirus) before the winter." End of quotation Here are some of the aims of this Titus series: To learn how Christians are supposed to
TITO 001 - Cebuano-English Kristohanon angay nga molihok sa Kristohanong kinabuhi. Sa pagtan-aw sa pipila ka mga butang mahitungod sa paglihok sa usa ka lokal nga iglesia, sama sa kung unsa ang giila ug kwalipikado sa mga lider sa simbahan. Aron masabtan kon giunsa pagdumala ang pipila ka seryoso nga mga suliran sa simbahan, ilabi na nga naglangkob sa bakak nga pagtulon- an ug mga sala sa dila. Aron masabtan ang kinaiya, kasinatian, ug panukmod sa Kristiyanong mga Judio sa Unang Siglo, nga naningkamot pag-ayo kon unsaon pagpakiglugway sa ilang karaang mga pagtulun-an ug mga gawi sa Juda uban sa mga bag-ong Kristohanong doktrina nga gihangyo kanila nga ikonsidera. Aron masusi ang mga relasyon tali sa mga Judio ug Hentil nga mga Kristohanon sa usa ka palibot sa polar extremes sa kultura. Kini nga pagtuon makatabang sa pagsabut sa ubang mga basahon sa Bag-ong Tugon (sama sa mga taga Roma ug mga taga Galacia) diin ang mga TITO, KAPITULO 1 kultura sa mga Judio ug Hentil nagkabangga. TITO 1:1 Si Pablo, ulipon sa Dios ug apostol ni Jesucristo, ingon sa pagtoo sa mga pinili sa Dios, ug sa pag-ila sa kamatuoran, nga mao ang angay sa Pablo pagka-diosnon; " sulat. gisulat sa ulahing bahin sa ministeryo ni Pablo.Bag-o lang siya didto sa isla sa Creta uban ni Tito ug mibiya, gibilin si Tito sa lisud apan kinahanglanon nga misyon, sa pagsugod sa pagtukod ug pagtukod sa lokal nga mga doulos theou Usa ka alagad sa Dios iglesia sa Crete. ": ang Apostol, tigsulat niini nga Kini sa usa sa mga pastoral nga sulat nga " "usa ka ulipon nga iya sa Dios" (genitive of possession). awtoridad sa Dios ug nagbuot sa Iyang pagkasoberano. ": ( ) Si Pablo mibayaw ngadto sa Diha sa pasiuna sa ubay-ubay Page 3 operate in the Christian life. To see some things about the operation of a local church, such as how church leaders are identified and qualified. To observe how certain serious church problems are handled, particularly involving false teaching and sins of the tongue. To gain an insight into the character, background, and motivation of Christian Jews of the 1st Century, who were struggling mightily with how to correlate their ancient Judaic teachings and practices with the new Christian doctrines they were being asked to consider. To examine the relationships between Jewish and Gentile Christians in an environment of polar extremes in culture. This study will help in understanding other New Testament books (such as Romans and Galatians) where the Jewish and Gentile cultures collide. TITUS, CHAPTER 1 TITUS 1:1 Paul, a servant of God, and an apostle of Jesus Christ, according to the faith of God's elect, and the acknowledging of the truth which is after godliness; Paul " one of the pastoral epistles written late in Paul's ministry. He had recently been on the island of Crete with Titus and had departed, leaving Titus with a difficult but a very necessary mission, to begin the establishing and building up of local churches on Crete. a servant of God ": the Apostle, author of this letter. This in doulos theou " belonging to God" (genitive of possession). Paul was bent to God's authority and basked in His sovereignty. In the preamble of several of his epistles Paul calls himself the servant of ": ( ) "a slave
TITO 001 - Cebuano-English sa iyang mga sulat si Pablo nagtawag sa iyang kaugalingon nga sulugoon ni Kristo; siya nagsulat "sulugoon sa Dios." Walay bisan usa nga partikular nga rason alang sa kalainan; nga aron mahimong alagad ni Kristo mahimong "Ug usa ka apostol ni Jesukristo" sulugoon sa Dios, sa bisan unsa nga kahimtang. apan dinhi sa walay duhaduha nasabtan niya apostolos Ang pulong "apostol" ( nagkahulugan "usa ka ambasador; gitugyan nga awtoridad; komandante sa usa ka puwersa sa naval "Kini nga pulong gigamit alang sa taas nga ranggo nga mga opisyal sa naval sa klasikal nga panahon sa Greece. ), usa ka mensahero; envoy; ang stolos Gikan sa mga armamento;ekspedisyon militar; paglawig. "Gikan sa ideya sa usa ka ikog sa usa ka hayop; militar nagsunod sa mga tropa samtang nagpadayon sila. mas lig-on nga porma niini nga pulong. , "mga gamit sa militar o panaw o busa ang caravan o kombeyer sa apostoles Busa mga mao ang Gipadala sa Dios ang manalagna nga si Abia ngadto sa asawa ni Jeroboam, uban sa usa ka apostolos mensahe, "kay gipadala ako nganha kanimo ( Kini mao lamang ang porma nga nombre sa Septuagint, apan ang porma sa verb nga Ang konsepto gigamit nga lapad. sa tibuok nga Griego mao nga ang apostol usa ka sinalikway nga sinugo alang sa labaw nga gahum; nga mao, wala siya magdala sa iyang kaugalingon nga mensahe ug siya dili proactive sa paggiya sa mga pwersang militar. Siya sama sa usa ka opisyal sa naval nga nagdala sa plano 1 Mga Hari 14: 5,6 sa gubat sa mas taas nga hedkuwarter. ). apostello 5 Ug si Jehova miingon kang Ahias: Ania karon, ang asawa ni Jeroboam mianhi aron sa pagpangutana kanimo mahitungod sa iyang anak nga lalake; kay siya masakiton: Mao kini ang igaingon mo kaniya: kay mahitabo kini, kong siya mosulod na nga siya magatakoban sa pagkalaing babaye. Page 4 Christ; only here does he write "servant of God." There doesn't seem to be any particular reason for the difference; he undoubtedly understood that to be a servant of Christ was to be a servant of God, in any case. "and an apostle of Jesus Christ" apostolos The word "apostle" ( ), means "an ambassador; a delegated authority; envoy; messenger; the commander of a naval force" The word was used for high-ranking naval officers in classical Greek times. stolos From armament; military expedition; journey or voyage." Comes from the idea of a tail of an animal; so the military equipment caravan or convoy follows the troops as they move forward. So this word. , "military equipment or apostolos is a stronger form of God sent the prophet Abijah to Jeroboam's apostolos wife, with a message, "for I am sent to thee ( Septuagint, but the verb form is used extensively. The concept throughout the Greek is that the apostle was a passive envoy for a higher power; that is, he did not carry his own message and he was not proactive in directing the military forces. He was like a naval officer who is carrying out the battle plan of a higher headquarters. apostello ). This is the only noun form in the 1 Kings 14:5,6 5 Now the Lord had said to Ahijah, "Here is the wife of Jeroboam, coming to ask you something about her son, for he is sick. Thus and thus you shall say to her; for it will be, when she comes in, that she will pretend to be another woman." 6 And so it was, when Ahijah heard the sound of her footsteps as she came through
TITO 001 - Cebuano-English 6 Ug mao kadto, sa pagkadungog ni Ahias sa tinaguktok sa iyang tiil, sa nagapadulong siya sa pultahan, nga siya miingon: Sumulod ka, asawa ni Jeroboam; Nganong nagpakaaron- ingnon ka nga laing tawo? Kay ako gipaanhi kanimo uban sa dautang balita; Si Herodotus V.XXXviii, "Ang mga Coe, sa dihang ang mga Mytilenaean nakadawat kaniya, gibuhian ug gibato, apan ang mga taga- Cymaa, ingon man kadaghanan sa uban, tuguti ang ilang kaugalingong tawo nga moadto. sa mga tirano sa mga syudad. paglaglag sa mga malupigon, si Aristagoras sa Mileto nagmando sa tanang mga katawhan sa pagtukod sa mga gobernador sa matag siyudad. embahada ( Lacedaemon, kay gikinahanglan nga makakaplag siya ug lig-on nga kaalyado. " Niining paagiha, ang pagtapos gihimo Human sa apostolos Dayon miadto siya sa usa ka ) sa usa ka trireme sa Ang usa ka apostol ni Jesu-Cristo mao ang pinakataas nga opisyal nga ranggo taliwala sa 1 Corinto 12:28 Kristiyanong mga iglesya sa unang siglo. Ug gitudlo sa Dios kining mga butanga diha sa iglesia, ang nahauna nga mga apostoles, ang ikaduha mga profeta, ang mga magtutudlo, ang mga magtutudlo, ang mga magtutudlo, ang mga magtutudlo, ang mga magtutudlo. Ang mga Apostoles ni Jesu Cristo gitudlo sa Dios Amahan alang sa katuyoan sa pagtukod og mga simbahan ug pagpakatap sa bag-ong Mga Taga-Efeso 3: 1-10 kamatuoran. Tungod niining maong hinungdan, ako, si Pablo, nga binilanggo ni Cristo Jesus tungod kaninyo nga mga Gentil; 2 Kong sa pagkamatuod hingdunggan ninyo ang hugna nianang gracia sa Dios nga gihatag kanako alang kaninyo; 3 Nga pinaagi sa bugna gipaila niya kanako ang iyang tinago nga kaambitan (bisan unya sa akong pagsulat karon, 4 Nga kong inyong basahon kadto, arang ninyo matugkad ang akong pag-sabut sa Page 5 the door, he said, "Come in, wife of Jeroboam. Why do you pretend to be another person? For I have been sent to you with bad news. Herodotus V.XXXviii, "Coes, when the Mytilenaeans received him, was taken out and stoned, but the Cymaeans, as well as most of the others, let their own man go. In this way, then, an end was made of tyrants in the cities. After doing away with the tyrants, Aristagoras of Miletus ordered all the peoples to set up governors in each city. Then he went on an embassy ( Lacedaemon, for it was necessary for him to find some strong ally." apostolos ) in a trireme to An apostle of Jesus Christ was the highest ranking official among the Christian churches 1 Corinthians 12:28 of the first century. And God has appointed these in the church: first apostles, second prophets, third teachers, after that miracles, then gifts of healings, helps, administrations, varieties of tongues. Apostles of Jesus Christ were appointed by God the Father for the purpose of establishing churches and spreading new truth. Ephesians 3:1-10 For this reason I, Paul, the prisoner of Christ Jesus for you Gentiles - 2 if indeed you have heard of the dispensation of the grace of God which was given to me for you, 3 how that by revelation He made known to me the mystery (as I have briefly written already, 4 by which, when you read, you may understand my knowledge in the mystery of Christ),
TITO 001 - Cebuano-English tinago ni Cristo, 5 Nga sa lain nga mga kaliwatan wala igapaila kanila nga mga anak sa mga tawo, nga sama sa gibutyag na karon sa Espiritu ngadto sa iyang mga balaan nga apostoles ug mga profeta, Nga ang mga Gentil mga masigkamanununod ug mga masigkakauban sa mao nga lawas, ug mga masigkaumalambit sa saad nga gisaad diha kang Cristo pinaagi sa Maayong Balita, 7 diin ako nahimo nga usa ka ministro sumala sa gasa sa grasya sa Dios nga gihatag kanako pinaagi sa epektibo nga pagbuhat sa Iyang gahum. 8 Ako, bisan tuod iwit sa tanang mga balaan, gihatagan sa maong grasya aron igawali ko ngadto sa mga Gentil ang dili matugkad nga mga bahandi ni Cristo, Ug aron ikapakita sa tanan nga mga butang ang panagkasama sa tinago nga karon gibuhat gikan sa karaang kapanahonan, nga gitagal sa Dios alang sa tanang mga butang, pinaagi kang Jesucristo; 10 Sa tuyo nga karon ikapadayag ang labi pang daghan nga kaalam sa Dios pinaagi sa iglesia ngadto sa mga kagamhanan ug mga makagagahum sa mga langitnon nga mga dapit, Adunay parehong espirituhanong gasa ug katungdanan sa pagkaapostol. espirituhanong gasa mao ang diosnon nga Efeso 4:11 pagpalihok aron mahimong usa ka apostol. Ang Ug gihatag niya ang uban aron mahimo nga mga apostoles, mga profeta, mga evangelista, 1 Corinto 12: 28,29 ug mga pastor ug mga magtutudlo, Ug gitudlo sa Dios kining mga butanga diha sa iglesia, ang nahauna nga mga apostoles, ang ikaduha mga profeta, ang mga magtutudlo, ang mga magtutudlo, ang mga magtutudlo, ang uban mga dato. 29 Ang tanan ba mga apostoles? nga mga propeta?Ang tanan ba mga magtutudlo? Ang tanan ba Ang tanan ba mga mamumuhat sa Page 6 5 which in other ages was not made known to the sons of men, as it has now been revealed by the Spirit to His holy apostles and prophets: 6 that the Gentiles should be fellow heirs, of the same body, and partakers of His promise in Christ through the gospel, 7 of which I became a minister according to the gift of the grace of God given to me by the effective working of His power. 8 To me, who am less than the least of all the saints, this grace was given, that I should preach among the Gentiles the unsearchable riches of Christ, 9 and to make all see what is the fellowship of the mystery, which from the beginning of the ages has been hidden in God who created all things through Jesus Christ; 10 to the intent that now the manifold wisdom of God might be made known by the church to the principalities and powers in the heavenly places, There were both the spiritual gift and office of apostleship. The spiritual gift was the divine enabling to function as an apostle. Ephesians 4:11 And He Himself gave some to be apostles, some prophets, some evangelists, and some 1 Corinthians 12:28,29 pastors and teachers, 28 And God has appointed these in the church: first apostles, second prophets, third teachers, after that miracles, then gifts of healings, helps, administrations, varieties of tongues. 29 Are all apostles? Are all prophets? Are all teachers? Are all workers of miracles?
TITO 001 - Cebuano-English mga milagro? Ang buhatan sa pagkaapostol mao ang Roma 1: 5 awtoridad nga mag-obra isip usa ka apostol. Pinaagi Kaniya kita nakadawat sa grasya ug pagkaapostol alang sa pagkamasinugtanon sa pagtoo sa tanang kanasuran tungod sa Iyang Mga Buhat 1:25 ngalan, aron makig-ambit sa pagpangalagad ug sa pagkaapostol nga nakulangan tungod sa sala ni Judas, aron moadto siya sa iyang kaugalingong Galacia 2: 8 dapit. (Kay ang nagbuhat alang kang Pedro sa pagkaapostol sa mga ginacircuncicionan, nagbuhat usab dinhi kanako alang sa mga Ang Kwalipikasyon sa usa ka Apostol Gentil); Kinahanglan nga ang apostol adunay espirituhanong gasa nga pagkaapostol. Ang gasa gihatag ni Hesu Kristo human sa Iyang Efeso 4: 8-11 pagkayab ngadto sa Langit. Busa Siya nag-ingon: "Sa diha nga Siya misaka sa kahitas-an, Iyang gidala ang pagkabihag nga binihag, Ug naghatag ug mga gasa sa mga tawo." 9 Ug kini siya misaka, unsa bay kahulogan, kondili nga mikanaug usab ngadto sa mga bahin nga labing halalum sa yuta? 10 Ang mikanaug mao usab ang misaka sa kahitas-an nga labaw sa tanang mga langit, aron mapuno niya ang tanang mga butang). 11 Ug gihatag niya ang uban aron mahimo nga mga apostoles; ug ang uban, mga manalagna; ang uban, mga evangelista; ug ang uban, mga pastor ug mga magtutudlo, Ang gasa gihatag sa Espiritu Santo sa Adlaw sa Pentecostes. Basaha ang Mga Buhat 2 Nadawat sa apostol ang iyang gasa ug katungdanan pinaagi sa labaw nga desisyon sa Page 7 The office of apostleship was the authority to Romans 1:5 function as an apostle. Through Him we have received grace and apostleship for obedience to the faith among all nations for His name, Acts 1:25 to take part in this ministry and apostleship from which Judas by transgression fell, that he might go to his own place." Galatians 2:8 (for He who worked effectively in Peter for the apostleship to the circumcised also worked effectively in me toward the Gentiles), The Qualification of an Apostle An apostle had to have the spiritual gift of apostleship. The gift was provided by Jesus Christ after His ascension into Heaven. Ephesians 4:8-11 Therefore He says: "When He ascended on high, He led captivity captive, And gave gifts to men." 9 (Now this, "He ascended" - what does it mean but that He also first descended into the lower parts of the earth? 10 He who descended is also the One who ascended far above all the heavens, that He might fill all things.) 11 And He Himself gave some to be apostles, some prophets, some evangelists, and some pastors and teachers, The gift was imparted by the Holy Spirit on the Day of Pentecost. Read Acts 2 The apostle received his gift and office by the sovereign decision of God the Father.
TITO 001 - Cebuano-English 1 Corinto 1: 1 Dios nga Amahan. Si Pablo, gitawag aron mahimong apostol ni Jesukristo pinaagi sa kabubut-on sa Dios, ug si 1 Corinto 12:18 Sostenes nga atong igsoon, Apan karon gibutang sa Dios ang mga bahin sa ilang mga lawas sa tagsa-tagsa kanila sumala sa Efeso 1: 1 iyang kabubut-on. Si Pablo, apostol ni Jesucristo, tungod sa kabubut-on sa Dios, alang sa mga balaan nga anaa sa Efeso ug sa mga matinumanon diha kang Cristo Jesus. Ang apostol kinahanglan nga usa ka nakasaksi Mga Buhat 1:22 sa nabanhaw nga Ginoo, sukad sa bautismo ni Juan hangtud niadtong adlawa, sa diha nga siya na kuhaon gikan kanato, ang usa niini mahimo nga usa ka saksi 1 Corinto 9: 1 uban kanato sa iyang pagkabanhaw. " Dili ba ako apostol? gawasnon? nga atong Ginoo? Ang mga Kredensyal sa usa ka Apostol sa Ginoo? Dili ba ako Wala ba ako makakita kang Jesus Dili ba ikaw ang akong buhat Ang usa ka apostol gihatagan og milagro nga Mga Hebreohanon 2: 4 gahum sa mga milagro. Nga gipamatud-an sa Dios uban sa mga ilhanan ug sa mga katingalahan usab, ug sa mga nagakalainlain nga mga gahum, ug sa mga hiyas sa Espiritu Santo, sumala sa iyang 2 Corinto 12:12 kaugalingong kabubut-on. Sa pagkamatuod, ang mga ilhanan sa usa ka apostol, gibuhat sa bug-os nga pagpailub sa taliwala ninyo, pinaagi sa mga ilhanan, ug mga kahibulongan ug mga gamhanang buhat. Ang usa ka apostol nagmalampuson sa pag- ebanghelyo. Page 8 1 Corinthians 1:1 Paul, called to be an apostle of Jesus Christ through the will of God, and Sosthenes our brother, 1 Corinthians 12:18 But now God has set the members, each one of them, in the body just as He pleased. Ephesians 1:1 Paul, an apostle of Jesus Christ by the will of God, To the saints who are in Ephesus, and faithful in Christ Jesus: The apostle had to have been an eyewitness of Acts 1:22 the resurrected Lord, beginning from the baptism of John to that day when He was taken up from us, one of these must become a witness with us of His 1 Corinthians 9:1 resurrection." Am I not an apostle? Am I not free? Have I not seen Jesus Christ our Lord? Are you not my work in the Lord? The Credentials of an Apostle An apostle was endowed with miraculous Hebrews 2:4 powers of miracles. God also bearing witness both with signs and wonders, with various miracles, and gifts of the Holy Spirit, according to His own will? 2 Corinthians 12:12 Truly the signs of an apostle were accomplished among you with all perseverance, in signs and wonders and mighty deeds. An apostle had success in evangelism.
TITO 001 - Cebuano-English 1 Corinto 9: 2 Kon dili ako apostol sa uban, apan sa walay pagduhaduha ako imo usab. 2 Corinto 3: 1-3 patik sa akong pagkaapostol diha sa Ginoo. Kay ikaw mao ang Nagasugod ba kami pag-usab sa pagdayeg sa among kaugalingon?O gikinahanglan ba namo, ingon sa uban, ang mga sulat sa pagdayeg kanimo, o mga sulat sa pagpaila kanimo? 2 Kamo mao ang among sulat, nga nahasulat sa among mga kasingkasing, nga ginaila ug ginabasa sa tanang mga tawo; 3 Maathag nga ikaw isa ka sulat ni Cristo, nga nagaalagad sa amon, nga ginsulat indi sa tinta kundi sa Espiritu sang Dios nga buhi, indi sa mga papan nga bato kundi sa mga papan nga Galacia 2: 7-9 unod, nga amo ang tagipusoon. Apan lahi hinoon, sa pagkakita nila nga gisalig kanako ang Maayong Balita ngadto sa mga dili cinircuncicionan ingon nga ang Maayong Balita alang sa mga circuncicion alang kang Pedro, (Kay ang nagbuhat alang kang Pedro sa pagkaapostol sa mga ginacircuncicionan, nagbuhat usab dinhi kanako alang sa mga Gentil); 9 Ug sa naila nila ang gracia nga gihatag kanako, si Jacobo, ug si Cefas, ug si Juan, nga gibantug nga si Bernabe, nga giaghat ko na nga dad-on sa mga Gentil ngadto sa mga may Ang Katungdanan sa usa ka Apostol sirkunsisyon. Ang mga apostoles nakadawat ug nagpahibalo Efeso 3: 2-6 sa bag-ong pagpadayag. 2 Kong sa pagkamatuod hingdunggan ninyo ang hugna nianang gracia sa Dios nga gihatag kanako alang kaninyo; 3 Nga pinaagi sa bugna gipaila niya kanako ang iyang tinago nga kaambitan (bisan unya sa akong pagsulat karon, 4 Nga kong inyong basahon kadto, arang Page 9 1 Corinthians 9:2 If I am not an apostle to others, yet doubtless I am to you. For you are the seal of my apostleship in the Lord. 2 Corinthians 3:1-3 1 Do we begin again to commend ourselves? Or do we need, as some others, epistles of commendation to you or letters of commendation from you? 2 You are our epistle written in our hearts, known and read by all men; 3 clearly you are an epistle of Christ, ministered by us, written not with ink but by the Spirit of the living God, not on tablets of stone but on tablets of flesh, that is, of the heart. Galatians 2:7-9 7 But on the contrary, when they saw that the gospel for the uncircumcised had been committed to me, as the gospel for the circumcised was to Peter 8 (for He who worked effectively in Peter for the apostleship to the circumcised also worked effectively in me toward the Gentiles), 9 and when James, Cephas, and John, who seemed to be pillars, perceived the grace that had been given to me, they gave me and Barnabas the right hand of fellowship, that we should go to the Gentiles and they to the circumcised. The Function of an Apostle Apostles received and communicated new Ephesians 3:2-6 revelation. 2 if indeed you have heard of the dispensation of the grace of God which was given to me for you, 3 how that by revelation He made known to me the mystery (as I have briefly written already, 4 by which, when you read, you may
TITO 001 - Cebuano-English ninyo matugkad ang akong pag-sabut sa tinago ni Cristo, 5 Nga sa lain nga mga kaliwatan wala igapaila kanila nga mga anak sa mga tawo, nga sama sa gibutyag na karon sa Espiritu ngadto sa iyang mga balaan nga apostoles ug mga profeta, Nga ang mga Gentil mga masigkamanununod ug mga masigkakauban sa mao nga lawas, ug mga masigkaumalambit sa saad nga gisaad diha kang Cristo pinaagi sa Maayong Balita, Ang mga apostoles nagpakomunikar sa epektibo nga ebanghelyo ug ang mga tawo midawat kang Kristo isip tubag sa ilang 1 Corinto 9: 1 pagsangyaw. Dili ba ako apostol? gawasnon? nga atong Ginoo? Galacia 2: 7-9 sa Ginoo? Dili ba ako Wala ba ako makakita kang Jesus Dili ba ikaw ang akong buhat Apan lahi hinoon, sa pagkakita nila nga gisalig kanako ang Maayong Balita ngadto sa mga dili cinircuncicionan ingon nga ang Maayong Balita alang sa mga circuncicion alang kang Pedro, (Kay ang nagbuhat alang kang Pedro sa pagkaapostol sa mga ginacircuncicionan, nagbuhat usab dinhi kanako alang sa mga Gentil); 9 Ug sa naila nila ang gracia nga gihatag kanako, si Jacobo, ug si Cefas, ug si Juan, nga gibantug nga si Bernabe, nga giaghat ko na nga dad-on sa mga Gentil ngadto sa mga may sirkunsisyon. Ang mga Apostoles mitabang sa pag-organisar sa lokal nga mga iglesia ug mga tinudlong Mga Buhat 14:23 opisyal Ug sa gikatudlo na nila ang mga anciano alang kanila diha sa matag-iglesia, ug sa nakaampo na uban sa pagpuasa, ilang gitugyan sila ngadto Tito 1: 5 sa Ginoo nga ilang gitoohan. Tungod niini gibilin ko ikaw sa Creta aron sa Page 10 understand my knowledge in the mystery of Christ), 5 which in other ages was not made known to the sons of men, as it has now been revealed by the Spirit to His holy apostles and prophets: 6 that the Gentiles should be fellow heirs, of the same body, and partakers of His promise in Christ through the gospel, Apostles communicated the gospel effectively and people accepted Christ in response to their preaching. 1 Corinthians 9:1 Am I not an apostle? Am I not free? Have I not seen Jesus Christ our Lord? Are you not my work in the Lord? Galatians 2:7-9 7 But on the contrary, when they saw that the gospel for the uncircumcised had been committed to me, as the gospel for the circumcised was to Peter 8 (for He who worked effectively in Peter for the apostleship to the circumcised also worked effectively in me toward the Gentiles), 9 and when James, Cephas, and John, who seemed to be pillars, perceived the grace that had been given to me, they gave me and Barnabas the right hand of fellowship, that we should go to the Gentiles and they to the circumcised. Apostles helped organize local churches and appointed officers. Acts 14:23 So when they had appointed elders in every church, and prayed with fasting, they commended them to the Lord in whom they had believed. Titus 1:5 For this reason I left you in Crete, that you
TITO 001 - Cebuano-English pagwagtang sa mga butang nga nakulang, ug pagtudlo ug mga anciano sa matag-lungsod, ingon sa akong gisugo kanimo. Ang mga Apostoles nagbansay sa bag-ong magtutuo sa doktrina. Basaha ang 1 Mga Taga Tesalonica 1: 5 ngadto 2:12 Ang mga Apostoles adunay awtoridad sa pagdumala sa disiplina sa mga magtutuo. 1 Timoteo 1:20 Basaha ang Mga Buhat 5: 1-10 nga kanila mao si Himeneo ug si Alejandro, nga gitugyan ko kang satanas, aron matudloan sila 1 Corinto 4:21 sa dili pagpasipala. Unsay gusto nimo? may puspus, kun sa gugma ug sa espiritu sa 2 Corinto 13: 2 kaaghup? Moanha ba ako kaninyo nga Gisulti ko na kining daan kaninyo samtang wala pa ako diha, aron nga sa igapadayag na kamo kanako, dili na ako magpasulbad sa mga pagbiya sa inyong mga paglapas; apan sa ikatolo ka adlaw manaug ako; ug dili na ako Sumala sa pagtoo dinhi hangtud nga matawo ko pag-usab, kata " preposisyon sa sukaranan o sumbanan, gisundan sa ( "Ang pagsalig". hugot nga pagtuo mao ang kabahin niana diin kita adunay hingpit nga pagsalig (gilauman), ang ebidensya sa mga butang nga dili makita." ": ( ), usa ka pistis ), "pagtuo; [Ang Pagtuo ug Paglaum (pagsalig) suod nga nalambigit. Tan-awa ang topikal nga pagtuon Sa mga pinili sa Dios sa Paglaum.] " kadtong gipili ingon nga nakadawat sa espesyal nga pribilehiyo ". eklektos cognate mao ang "eclectic", gikan sa Greek ( ": Ang pinili mao [Ang usa ka Ingles nga Efeso 1: 3-11 )]. Matikdi pag-ayo ang diha Kaniya ug nakighiusa Kaniya. mga bersikulo sa Efeso nagpakita sa mga pribilehiyo ug mga responsibilidad sa atong . Kini nga Kita gipili Page 11 should set in order the things that are lacking, and appoint elders in every city as I commanded you Apostles trained new believers in doctrine. Read 1 Thessalonians 1:5 to 2:12 Apostles had the authority to administer discipline to believers. 1 Timothy 1:20 Read Acts 5:1-10 of whom are Hymenaeus and Alexander, whom I delivered to Satan that they may learn not to blaspheme. 1 Corinthians 4:21 What do you want? Shall I come to you with a rod, or in love and a spirit of gentleness? 2 Corinthians 13:2 I have told you before, and foretell as if I were present the second time, and now being absent I write to those who have sinned before, and to all the rest, that if I come again I will not spare kata according to the faith pistis " of criterion or standard, followed by ( "belief; faith". "Faith is the substance of that in which we have complete confidence (hoped for), the evidence of things not seen." ": ( ), a preposition ), [Faith and Hope (confidence) are closely linked. See the topical study on Hope.] of God's elect " ": The elect are those who are chosen as the recipient of special privilege". eklektos [An English cognate is "eclectic", from Greek ( )]. Ephesians 1:3-11 Note carefully chosen in Him and united with Him. These verses in Ephesians show the privileges and responsibilities of our union with the Lord . We are
TITO 001 - Cebuano-English Ug ang pag-ila pakighiusa sa Ginoong Jesu Cristo. epignosis " ), usa ka mas maayo nga paghubad, nakita sa NAS ug NIV, mao ang "ug ang kahibalo", dili lamang usa ka yano nga pag-ila, apan puno ug gigamit nga kahibalo sa kalag sa magtutuo. ": ( Ingon mga Kristohanon, dili lang kita makasabut sa academically academic nga paagi, kinahanglan usab nga himoon nato kini nga bahin sa atong kinabuhi pinaagi sa pagdawat ni Kristo pinaagi sa pagtoo. Balaang Espiritu naghatag kanato sa espirituhanong pag-ila bahin sa kamatuoran sa epignosis ebanghelyo. Ug ang ( proseso nga nagsugod sa dihang ang usa ka gnosis ) Cristohanon nakakat-on sa academically ( usa ka prinsipyo sa Kasulatan. kung ang tawo modawat sa kamatuoran sa iyang nakat-unan ug gipadapat kini, ang espirituhanong pagtubo, o paglig-on, mahitabo. ) mao ang resulta sa usa ka Unya, Ang pag-aplikar usa ka butang sa pagsalig nga Kasulatan, pagtuman sa mga sugo, ug pag- angkon sa mga saad, nga gibutang sa Dios sa Iyang pulong. Niining paagiha, sa tibuok kinabuhi nga nakat- on sa kamatuoran sa Biblia, ang usa ka Cristohanon gipalig-on, "pagtulun-an human sa usa ka pagtulun-an, lagda human sa usa ka lagda, diyutay dinhi, diyutay didto." Alang sa kalainan, tan-awa ang Mga Taga-Roma epignosis ) 1:28 ff sa mga resulta sa negatibo Sa kamatuoran nga . paghukom aleitheia sa ( " sa Griyego nagapakita nga ang gipadapat nga kahibalo sa magtutuo gikan sa tinubdan sa kamatuoran. kahibalo nagagikan sa tinubdan sa Pulong sa Dios. nga nakat-on sa tukmang paagi ug sa tin-aw nga paagi ubos sa dili mapugngan nga pagpanudlo nga ministeryo sa Balaang Espiritu aron sa paghatag sa espirituhanong pag-ila. ": ( ), ang grammar Ang hingpit ug gigamit nga Kini nagtumong sa pagtulon-an sa Biblia Ang Pulong sa Dios mao ang KAMATUORAN! Page 12 and the acknowledging Jesus Christ. epignosis " better translation, seen in the NAS and NIV, is "and the knowledge", not just a simple acknowledgement, but full and applied knowledge in the believer's soul. ": ( ), A As Christians, we just not only understand the gospel academically, we must also make it a part of our lives by accepting Christ by faith. And the Holy Spirit has given us spiritual discernment regarding the facts of the gospel. epignosis ( ) is the result of a process which gnosis) begins when a Christian learns academically ( a principle of Scripture. Then, when the person accepts the truth of what he has learned and makes application of it, spiritual growth, or edification, takes place. Application is a matter of believing Scripture, obeying the commands, and claiming the promises, which God has put in His word. In this manner, over a lifetime of learning Bible truth, a Christian is edified, "line upon line, precept upon precept, here a little, there a little." epignosis) For a contrast, see Romans 1:28 ff on the results of negative volition to ( of the truth aleitheia . " ), the Greek grammar indicates that the believer's applied knowledge is from the source of truth. Full and applied knowledge comes from the source of the Word of God. This refers to Bible teaching learned accurately and categorically under the unhindered teaching ministry of the Holy Spirit to provide spiritual discernment. ": ( The Word of God is TRUTH!
TITO 001 - Cebuano-English Ang Ginoong Jesus miingon, "Ako mao ang Dalan, ang Kamatuoran, ug ang Kinabuhi, walay tawo kanako" pangandoy nga makaalagad kang Kristo, ug sa pag-alagad Kaniya, kinahanglan nga ubanan pinaagi sa dakong tinguha alang sa kamatuoran, ang Pulong sa Dios. sa kamatuoran kinahanglan mao ang labing taas nga prayoridad. (Juan 14: 6 nga makaadto sa Amahan gawas ) Ang bisan unsang Ang pagbaton Adunay daghang mga tudling sa Biblia nga naghisgot sa konsepto sa kamatuoran; Salmo 86:11 usa ka sampling: ania ang Tudloi ako sa imong dalan, Oh Jehova; kamatuoran; Salmo 119: 72 sa pagkahadlok sa imong ngalan. Magalakaw ako sa imong hiniusa ang akong kasingkasing Labing maayo alang kanako ang kasugoan sa imong baba kay sa mga linibo nga bulawan ug Salmo 119: 127,162 salapi. 127 Tungod niana gihigugma ko ang imong mga sugo Labaw kay sa bulawan, oo, labaw kay sa bulawan nga inulay. 162 Nagakalipay ako sa imong pulong, Ingon sa Proverbio 23:23 usa nga nakakaplag ug daghang mga butang. "Palita ang kamatuoran, ug ayaw kini ibaligya; Mga panig-ingnan sa kahinam alang sa " kamatuoran: usab kaalam, ug panudlo, ug pagsabut. Ang mga magsisimba sa templo: Lucas 21: 37,38 "Ug sa maadlaw siya nagpanudlo sa sulod sa templo, apan sa magabii siya mag-adtoan aron sa pagpahulay diha sa bungtod nga ginganlan ug Olivo. mobangon sayo sa buntag sa pagduol Kaniya didto sa templo aron sa pagpaminaw Kaniya. Ug ang tanan nga mga katawhan Page 13 The Lord Jesus said, "I am the Way, the Truth, and the Life, no man comes unto the Father but by me" with Christ, and to serve Him, must be accompanied by a great desire for the truth, the Word of God. The acquiring of truth must be the highest priority. (John 14:6 ) Any desire to be occupied There are many Bible passages that deal with the concept of truth; here is a sampling: Psalm 86:11 Teach me thy way, O Lord; I will walk in thy truth; unite my heart to fear thy name. Psalm 119:72 The law of thy mouth is better unto me than thousands of gold and silver." Psalm 119:127,162 127 Therefore I love Your commandments More than gold, yes, than fine gold! 162 I rejoice at Your word As one who finds great treasure. Proverbs 23:23 "Buy the truth, and sell it not; also wisdom, and instruction, and understanding." Examples of eagerness for truth: The temple worshippers: Luke 21:37,38 "Now during the day He was teaching in the temple, but at evening He would go out and spend the night on the mount that is called Olivet. And all the people would get up early in the morning to come to Him in the temple to listen to Him.
TITO 001 - Cebuano-English Ang mga Samarianhon: Juan 4: 39-42 "Ug daghan sa mga Samariahanon nga nanagtoo kaniya, tungod sa pulong sa babaye nga nagpamatuod: Giasoy niya kanako ang tanang mga butang nga akong gibuhat. Busa sa mingduol kaniya ang mga Samariahanon, sila nagpakilooy kaniya nga mopabilin siya kauban nila; sila; adlaw. kaniya, tungod sa iyang pulong. ingon sa babaye: Karon, mitoo kami, dili tungod sa imong pagsulti; kay kami na gayud mao ang nakadungog kaniya, ug among naila nga siya sa pagkatinuod mao ang Manluluwas Cornelio: sa kalibutan. Mga Buhat 10: 30-33 ug siya mipabilin didtog duha ka Ug daghan pa gayud ang nanagtoo Ug sila nanag- Ug si Cornelio miingon kaniya, "Upat na karon ka adlaw, sa may ingon niining taknaa karon, nagtuman ako sa haponon nga pag-ampo dinhi sa akong balay sa ikatulo ang takna. karon, usa ka lalake nga may bisti nga masilaw mitungha sa akong atubangan, ug miingon: Cornelio, gipatalinghugan na ang imong pag- ampo, ug ginahinumduman sa atubangan sa Dios; Busa, pagsugo ngadto sa Jope sa pagkuha kang Simon nga ginganlan ug Pedro; Didto siya nagapungko sa balay ni Simon nga manugbulad sang panit. "Busa, gipasugoan ko ikaw dihadiha, ug gikalooy mo ang pag-anhi. karon ania kaming tanan sa atubangan sa Dios sa pagpatalinghug sa tanang mga butang nga Ang mga Berean: gisugo sa Dios kanimo. Mga Buhat 17: 10-13 ug ania Busa "Ug ang mga igsoon gilayon nagpadala kang Pablo ug kang Silas sa kagabhion ngadto sa Berea; sinagoga sa mga Judio. mga maampo kay sa mga taga-Tesalonica, kay gidawat nila ang pulong sa bug-os nga kaalam, nga ginasusi nila sa matag-adlaw ang mga Kasulatan aron mahibaloan kon tinuod ba ang Ug sa ilang paghiabut, sila misulod sa Ug kini sila labi pang Page 14 The Samaritans: John 4:39-42 "And from that city many of the Samaritans believed in Him because of the word of the woman who testified, "He told me all the things that I have done." So when the Samaritans came to Him, they were asking Him to stay with them; and He stayed there two days. And many more believed because of His word; and they were saying to the woman, "It is no longer because of what you said that we believe, for we have heard for ourselves and know that this One is indeed the Savior of the world." Cornelius: Acts 10:30-33 And Cornelius said, "Four days ago to this hour, I was praying in my house during the ninth hour; and behold, a man stood before me in shining garments, and he said, 'Cornelius, your prayer has been heard and your alms have been remembered before God. Send therefore to Joppa and invite Simon, who is also called Peter, to come to you; he is staying at the house of Simon the tanner by the sea.' "And so I sent to you immediately, and you have been kind enough to come. Now then, we are all here present before God to hear all that you have been commanded by the Lord." The Bereans: Acts 17:10-13 "And the brethren immediately sent Paul and Silas away by night to Berea; and when they arrived, they went into the synagogue of the Jews. Now these were more noble- minded than those in Thessalonica, for they received the word with great eagerness, examining the Scriptures daily, to see whether these things were so. Many of them
TITO 001 - Cebuano-English Busa daghan mga butang nga gisulti kanila. kanila ang mitoo, uban sa daghang inila nga Gresyanhon nga mga babaye ug mga lalaki. Apan sa pagkahibalo sa mga Judio sa Tesalonica nga sa Berea usab gimantala ni Pablo ang pulong sa Dios, sila nangadto usab didto, nga nanagsiba ug nagpagubot sa mga panon sa katawhan. Mga Taga Colosas 1: 9-23 Ang ubang mga tudling nga mabasa: Mga Taga Colosas 2: 1-8 Efeso 1: 17-23 Efeso 3: 14-19 Efeso 4: 11-16 kata eusebeia "Nga tungod sa pagkadiosnon": o "sumala sa sukdanan sa pagkadiosnon", ( "pagkadiyosnon sa sulod;spirituality ". Robertson, AT: "uban sa panglantaw sa pagkadiosnon", nga giingon sa ATR usa ka komon nga panultihon sa paggamit sa Susama, Gill.Aron nga ang kamatuoran sa Dios "magpatunghag" pagkadiosnon, o "nagapalambo sa pagkadiosnon ngadto sa Dios." kata . Katingbanan: Gituman ni Pablo ang iyang katungdanan isip usa ka apostol sumala sa sumbanan sa pagtoo sa Kristohanong mga magtutuo, sumala sa hingpit ug gigamit nga kahibalo nga iya sa Pulong sa Dios. Ug gikan nianang sukaranan alang sa kamatuoran siya nangalagad sumala sa kinaiya sa pagkadiyosnon. Hubad: Si Pablo, alagad sa Dios, ug usa ka mensahero ni Jesukristo, sumala sa sumbanan sa pagtoo sa mga pinili sa Dios, ug ang TITO 1: 2 gipadapat nga kahibalo sa kamatuoran. Diha sa paglaum sa kinabuhing dayon, diin ang Dios, nga dili makabakak, gisaad sa wala pa magsugod ang kalibutan; elpis "Sa paglaum": ( pagsalig; ) - "labing paglaum "Kini nga hugpong sa mga ), Page 15 therefore believed, along with a number of prominent Greek women and men. But when the Jews of Thessalonica found out that the word of God had been proclaimed by Paul in Berea also, they came there likewise, agitating and stirring up the crowds. Colossians 1:9-23 Other passages to read: Colossians 2:1-8 Ephesians 1:17-23 Ephesians 3:14-19 Ephesians 4:11-16 kata eusebeia "which is after godliness": or "according to a standard of godliness", ( piety; spirituality". ), "inner Robertson, A. T.: "with a view to godliness", which ATR says is a common idiom in the use of "produces" godliness, or "promotes piety toward God." kata . Similarly, Gill. So that the truth of God Summary: Paul carried out his duties as an apostle according to the standard of the faith of Christian believers, according to the full and applied knowledge which he had of the Word of God. And from that standard for truth he ministered according to a character of inner piety. Translation: Paul, a servant of God, and a messenger of Jesus Christ, according to the standard of the faith of God's elect, and the TITUS 1:2 applied knowledge of the truth. In hope of eternal life, which God, that cannot lie, promised before the world began; elpis "in hope" : ( expectation" This phrase fits with the ) - "utmost confidence;
TITO 001 - Cebuano-English pulong nahiuyon sa nag-unang bersikulo. dayon - adunay pagsalig sa plano sa Dios - kini nga kumpiyansa nagagikan sa kinabuhi sa magtutuo nga puno ug gigamit nga kahibalo sa Pulong sa Dios, ang Kamatuoran. Adunay pagsalig sa kinabuhing "Ang pagtoo moabut pinaagi sa pagpaminaw, ug ang pagpaminaw pinaagi sa Pulong sa Dios." Roma 5: 1-5 Basaha ang Tito 2: 11-15 (pagtubo sa pagsalig) Basaha ang Sa kinabuhing dayon sa awtoridad) (pagsalig mosuporta " Nga ang Dios nga dili mamakak walay katapusan. apseudeis theos " ": ang kinabuhi nga ho " ( ), "ang dili bakakon nga Dios" Kini nga hugpong sa mga pulong naghisgot sa Pagkatinuod sa Dios.Ang Dios dili mamakak. matinud-anon nga mga tawo, Siya kanunay nagasulti nga matul-id. ang kasayuran nga atong makuha gikan sa Dios, apan kita makasalig sa unsay Iyang Pagkatinuod sa Amahan gisulti. Salmo 31: 5 Ang Dios kanunay nga naghisgot sa Tingali dili nato gusto Sa imong kamot gitugyan ko ang akong espiritu. Isaias 65:16 kamatuoran. Gitubos mo ako, O Ginoo nga Dios sa Aron siya nga nagapanalangin sa iyang kaugalingon sa yuta Magapanalangin sa iyang kaugalingon sa Dios sa kamatuoran; nga nanumpa diha sa yuta manumpa sa Dios sa kamatuoran;Tungod kay ang unang mga kalisdanan nalimtan na, ug tungod kay sila Jeremias 10:10 gitagoan gikan sa akong mga mata. Ug siya Apan ang Ginoo mao ang tinuod nga Dios; ang buhi nga Dios ug ang walay katapusang Hari. Sa iyang kasuko ang yuta mokurog, Ug ang mga nasud dili makalahutay sa iyang Juan 3:33 kasuko. Siya Page 16 preceding verse. There is confidence in eternal life -- there is confidence in the plan of God -- this confidence springs up in the life of the believer who has a full and applied knowledge of the Word of God, the Truth. "Faith cometh by hearing, and hearing by the Word of God." Romans 5:1-5 Read Titus 2:11-15 (growth in confidence) Read of eternal life authority) (confidence supports " ": life everlasting. which God that cannot lie theos " ho apseudeis ": ( ), "the non-lying God" This phrase deals with the Veracity of God. God never lies. God always deals honestly with people, He always speaks straight. We may not like the information we get from God, but we can have confidence in what He says. Veracity of the Father Psalm 31:5 Into Your hand I commit my spirit; You have redeemed me, O Lord God of truth. Isaiah 65:16 So that he who blesses himself in the earth Shall bless himself in the God of truth; And he who swears in the earth Shall swear by the God of truth; Because the former troubles are forgotten, And because they are hidden from My eyes. Jeremiah 10:10 But the Lord is the true God; He is the living God and the everlasting King. At His wrath the earth will tremble, And the nations will not be able to endure His indignation. John 3:33
TITO 001 - Cebuano-English Siya nga nakadawat sa Iyang pagpamatuod Juan 17: 3 nagpamatuod nga ang Dios tinuod. Ug mao kini ang kinabuhi nga walay katapusan, nga sila makaila unta kanimo, ang usa lamang ka Dios nga matuod, ug kang Jesucristo nga Roma 3: 4 imong gipadala. Siyempre dili! nga matuod apan ang matag tawo usa ka bakakon. Ingon sa nahasulat na: Aron pakamatarungon ka sa imong mga pulong, Ug makabaton ka sa lit-ag sa imong mga Pagkasibu sa Anak paghukom. Juan 1:14 Sa pagkatinuod, himoa ang Dios Ug ang Pulong nahimong unod ug mipuyo uban kanato, ug nakita nato ang iyang himaya, ang himaya ingon sa bugtong anak sa Amahan, Juan 8:32 puno sa grasya ug kamatuoran. Ug kamo mahibalo sa kamatuoran, ug ang Juan 14: 6 kamatuoran magahatag kaninyog kagawasan. " Ug si Jesus miingon kaniya, "Ako mao ang dalan, ug ang kamatuoran, ug ang kinabuhi; 1 Juan 5:20 kon pinaagi Kanako. Walay makaadto sa Amahan gawas Ug nahibaloan nato nga moanhi ang Anak sa Dios, ug magahatag kanato sa salabutan sa pag- ila kaniya nga mao ang matuod; ug kita anaa Kaniya nga matuod, sa Iyang Anak nga si Jesu- Cristo. Kini ang tinuod nga Dios ug kinabuhing Pinadayag 16: 7 dayon. Ug nadungog ko ang lain gikan sa halaran, nga nagaingon: Mao kini ang giingon ni Jehova sa Pinadayag 19:11 mga panon, ang Dios sa Israel; Ug nakita ko nga naablihan ang langit, ug ania karon, usa ka kabayo nga maputi, Ug siya nga nagalingkod sa ibabaw kaniya gitawag nga Page 17 He who has received His testimony has certified that God is true. John 17:3 And this is eternal life, that they may know You, the only true God, and Jesus Christ whom You have sent. Romans 3:4 Certainly not! Indeed, let God be true but every man a liar. As it is written: "That You may be justified in Your words, And may overcome when You are judged." Veracity of the Son John 1:14 And the Word became flesh and dwelt among us, and we beheld His glory, the glory as of the only begotten of the Father, full of grace and truth. John 8:32 And you shall know the truth, and the truth shall make you free." John 14:6 Jesus said to him, "I am the way, the truth, and the life. No one comes to the Father except through Me. 1 John 5:20 And we know that the Son of God has come and has given us an understanding, that we may know Him who is true; and we are in Him who is true, in His Son Jesus Christ. This is the true God and eternal life. Revelation 16:7 And I heard another from the altar saying, "Even so, Lord God Almighty, true and righteous are Your judgments." Revelation 19:11 Now I saw heaven opened, and behold, a white horse. And He who sat on him was called Faithful and True, and in
TITO 001 - Cebuano-English Matinumanon ug Matuod, ug sa pagkamatarung siya magahukom ug Pagkasibu sa Balaang Espiritu magapakiggubat. Juan 14:17 ang Espiritu sa kamatuoran, nga dili madawat sa kalibutan, tungod kay kini wala makakita Kaniya ni nakaila Kaniya; apan ikaw nakaila kaniya, kay siya nagapuyo man uban kanimo, Juan 15:26 ug maania siya sa sulod nimo. "Apan inig-abut unya sa Manlalaban, ang akong igapadala kaninyo gikan sa Amahan, ang Espiritu sa kamatuoran nga magagikan sa Amahan, kini siya mao ang magahimog Juan 16:13 panghimatuod mahitungod kanako. Apan, sa dihang Siya, ang Espiritu sa kamatuoran, miabot na, Siya mogiya kanimo ngadto sa tanang kamatuoran; kay dili siya mosulti sa iyang kaugalingong pagbulot-an; hinonoa magapatalinghug siya sa iyang igapamulong. 1 Juan 5: 6 butang nga moabut. ug Siya mosulti kaninyo sa mga Kini Siya nga mianhi pinaagi sa tubig ug dugo- si Jesu Cristo; kondili pinaagi sa tubig ug dugo. Espiritu mao ang nagpamatuod, tungod kay Pag-aplikar sa Pagkasibu sa Dios ngadto sa ang Espiritu kamatuoran. Kristohanon dili lamang pinaagi sa tubig, Ug ang Mga Proverbio 6: 16,17 Kining unom ka butang nga ginadumtan sa Ginoo, Oo, pito ang dulumtanan ngadto Kaniya: 17 Usa ka mapahitas-ong panagway, usa ka dila nga bakakon; Mga kamot nga nagaula ug dugo Mateo 5:37 sa inocente; Apan ang imong 'Oo' mahimong 'Oo,' ug ang imong 'Dili,' 'Dili.' Kay ang bisan unsa nga labi pa ka daghan kay sa mga sa usa ka dautan nga. Page 18 righteousness He judges and makes war. Veracity of the Holy Spirit John 14:17 the Spirit of truth, whom the world cannot receive, because it neither sees Him nor knows Him; but you know Him, for He dwells with you and will be in you. John 15:26 "But when the Helper comes, whom I shall send to you from the Father, the Spirit of truth who proceeds from the Father, He will testify of Me. John 16:13 However, when He, the Spirit of truth, has come, He will guide you into all truth; for He will not speak on His own authority, but whatever He hears He will speak; and He will tell you things to come. 1 John 5:6 This is He who came by water and blood - Jesus Christ; not only by water, but by water and blood. And it is the Spirit who bears witness, because the Spirit is truth. Application of God's Veracity to the Christian Proverbs 6:16,17 These six things the Lord hates, Yes, seven are an abomination to Him: 17 A proud look, A lying tongue, Hands that shed innocent blood, Matthew 5:37 But let your 'Yes' be 'Yes,' and your 'No,' 'No.' For whatever is more than these is from the evil one.
TITO 001 - Cebuano-English 2 Timoteo 2:15 Magkugi ka sa pagpakita sa imong kaugalingon nga nahamut-an sa Dios, usa ka magbubuhat nga walay igakaulaw, mahibalo nga 1 Juan 4: 6 mobahinbahin sa pulong sa kamatuoran. Kita iya sa Dios. nakadungog kanato; siya nga dili iya sa Dios wala mamati kanato. Niini maila nato ang espiritu sa kamatuoran ug ang espiritu sa kasaypanan. Siya nga nakaila sa Dios Ngano nga si Pablo misulti kang Tito nga ang Dios wala mamakak? Sa pagkatinuod, mao kini ang tawo nga gitudlo ni Pablo nga manlalaban sa Creta, mao nga siya usab nabansay ug gipahibalo sa doktrina sama ni bisan kinsa sa mga kaubang kauban ni Pablo. Tubag: "Ang mga taga-Creta kanunay nga mga bakakon, dautang mga mananap, mga tapolan nga ulan ..." Ang bakakon mao ang dalan sa kinabuhi sa mga Cretanhon. Sila ang pinakamaayo nga sinalikway istoryador sa kalibutan. Sila mga kinaiyanhon, mga bakakon nga mga - busa ang usa ka Griego nga pulong ( ), "ngadto sa Cretanize", nagkahulugan nga "nahigmata sama sa usa ka Cretan", sa pagsulti sa usa ka daotan. kreitimadzo Handurawa nga naningkamot sa pagtudlo sa Biblia sa usa ka Cretan.Adunay usa ka butang ang managsama nga mga bakakon; wala sila nagatoo sa uban. magtutudlo ang naghigda kanila. gibakak na sa mga bakak nga mga magtutudlo nga alang sa ilang salapi (tan-awa ang ulahi sa kapitulo 1). Naghunahuna sila nga usa ka Ug sila Busa gikinahanglan nga ipasabut ang kamatuoran nga ang Dios hingpit nga pagkamatinud-anon. epavggellw "Gisaad": ( berbo alang sa usa ka saad sa kontraktwal; usa ka butang, sa pag-underwrite og usa ka butang" ), usa ka Griyego nga busa, "sa pagsaad sa paghimo sa Page 19 2 Timothy 2:15 Be diligent to present yourself approved to God, a worker who does not need to be ashamed, rightly dividing the word of truth. 1 John 4:6 We are of God. He who knows God hears us; he who is not of God does not hear us. By this we know the spirit of truth and the spirit of error. Why would Paul tell Titus that God does not lie? After all, this is the man whom Paul appointed troubleshooter in Crete, so he was as well trained and doctrinally informed as any of Paul's colleagues. Answer: "The Cretans are always liars, evil beasts, lazy gluttons..." Lying was the way of life of the Cretans. They were the world's best story tellers. They were habitual, congenital liars -- so much so that a Greek word ( meant "to lie like a Cretan", to tell a whopper. kreitimadzo ), "to Cretanize", Imagine trying to teach the Bible to a Cretan. Habitual liars have one thing in common; they don't believe anyone else. They would have thought that a teacher was lying to them. And they were already being lied to by false teachers who were out for their money (see later in chapter 1). So it was necessary to emphasize the fact that God is perfect Veracity. epavggellw "promised": ( contractual promise; hence, "to promise to undertake something, to underwrite something" ), a Greek verb for a
TITO 001 - Cebuano-English Basaha ang Roma 4: 20-25 "Sa wala pa magsugod ang kalibutan": Kini ang tagana alang sa matag detalye sa kinabuhi, nga hingpit nga giplano sa Dios sa kahangturan Efeso 1: 3 kaniadto. Kita "... gipili diha Kaniya sa wala pa ang katukuran sa kalibutan." Busa, nag-ingon si Pablo nga ang iyang pangalagad sumala sa pagtoo, nga gihulagway sa pagkadiosnon, ug gikan sa usa ka kinaiya sa hunahuna nga adunay hingpit nga pagsalig sa kinabuhing dayon, nga gitukod sa hingpit nga matinud-anon nga Dios gikan sa wala pa TITO 1: 3 gibuhat sa tawo. Apan sa hustong panahon nagpadayag sa iyang pulong pinaagi sa pagwali, nga gihatag kanako sumala sa sugo sa Dios nga atong Manluluwas: Kini nga bersikulo nagpakita nga ang pamaagi sa pagpaambit sa "kamatuoran" sa bersikulo 1 ug ang "saad" sa bersikulo 2 pinaagi sa "pagsangyaw". fanerow "Apan adunay gipakita": ( ipadayag; pagtudlo; ". ) "aron sa aron ipahibalo;sa pagpakita; sa pagpasa pinaagi sa pulong sa baba Sa Griyego sa 100 AD kini nga pulong gigamit kairois idiois alang sa sinulat ug oral nga komunikasyon. "Sa igo nga mga panahon" ( "iyang kaugalingon nga panahon", nagtumong sa kaugalingong panahon sa Dios, usa ka teknikal nga hugpong sa mga pulong nga gigamit sa pagmarka sa mga kalainan sa balaan nga pagdumala. ): logos "Iyang pulong": ( ), ang Pulong sa Dios, ang Kamatuoran ang Biblia, ang Hunahuna ni Kristo. keirugma "Pinaagi sa pagsangyaw": ( "pinaagi publiko; sa pagsangyaw inculcation " ;pagtudlo sa pisteuo ), "Nga gitugyan kanako": ( ), Page 20 Read Romans 4:20-25 "before the world began": This is provision for every detail of life, which God planned completely in eternity past. Ephesians 1:3 We are "...chosen in Him before the foundation of the world." So, Paul is saying that his ministry is according to faith, characterized by godliness, and from a mental attitude of complete confidence in eternal life, which an absolutely truthful God had promised from before man was even created. TITUS 1:3 But hath in due times manifested his word through preaching, which is committed unto me according to the commandment of God our Savior: This verse shows that the method for communicating the "truth" of verse 1 and the "promise" of verse 2 is by means of "preaching". fanerow "But hath manifested": ( make known; to show; to teach; to pass on by word of mouth". ) "to reveal; to In the Greek of 100 A.D. this word was used kairois idiois both for written and oral communication. "in due times" ( ): "his own time", referring to God's own time, a technical phrase used to mark differences in divine administration. logos "his word": ( the Bible, the Mind of Christ. ), the Word of God, the Truth keirugma "through preaching": ( of heralding; public teaching; inculcation" ), "by means pisteuo "which is committed unto me": ( ), aor.
TITO 001 - Cebuano-English pass., gikan sa sama nga lintunganay aor. Dinhi kini nagpasabut nga sama sa "pagtoo". "gipiyalan". Ang pulong sa kamatuoran, ang pagsangyaw nga pangalagad, gipiyal sa Dios ngadto kang Pablo. ind. Itanding: Galacia 2: 7 **; Timoteo 1:11 1 Tesalonica 2: 4; kat 'epitagei 1 "Sumala sa sugo" ( pulong gigamit sa karaang Griego sa pagtumong sa sugo sa Dios. nagpasabot nga ang usa nga nagsangyaw hugot gayud nga manubag sa Dios ug naglihok ubos sa estriktong mga lagda sa iyang pagtudlo. ) Kini nga Dinhi kini "Sa Dios nga atong Manluluwas": usa ka pahinumdum nga ang sukaranan sa atong kalig-on mao si Jesukristo nga naglingkod sa tuong kamot sa Amahan. kanato sa langit; kang Kristo". Siya nagrepresentar ang atong katungdanan "anaa Gipadayag sa Ginoo ang Iyang pulong ngadto ni Pablo sa hustong panahon ug gitugyan kaniya ang buluhaton sa pagsangyaw sa kamatuoran, naghupot kaniya nga manubag sa Iyang TITO 1: 4 Kaugalingon isip Dios ug Manluluwas. Ngadto kang Tito, ang akong kaugalingong anak nga lalaki human sa tinuud nga pagtuo: Grasya, kalooy, ug kalinaw, gikan sa Dios nga Amahan ug sa Ginoong Jesu Cristo nga atong Manluluwas. Mga kamatuoran mahitungod ni Tito "Kang Tito": ang tigdawat sa sulat. Galacia 2: 3. Siya usa ka Hentil, Sa Mga Taga Galacia 2: 3, si Tito gitawag nga usa ka Griego, ug kini siguro gikan nianang tudling nga wala siya matuli. mao nga, hangtud sa panahon sa iyang pagkakabig nga siya nagpuyo ingon nga uban nga mga Gentil, ug wala makabig ngadto sa tinuohan sa mga Judio. inahan, sa walay duhaduha, mga Grego, ug busa siya nailhan gikan kang Timoteo, kansang inahan usa ka Judeo, kansang amahan usa ka Ang kalagmitan Ang iyang amahan ug Page 21 ind. pass., from the same root as "faith". Here it means "entrusted". The word of truth, the preaching ministry, is entrusted by God to Paul. Compare: Galatians 2:7 **; 1 Thessalonians 2:4; 1 Timothy 1:11 epitagei "according to the commandment" ( kat' ) This word is used in ancient Greek to refer to a divine command. Here it is meant that the one who preaches is strictly accountable to God and operates under strict rules in his teaching. "of God our Savior": a reminder that the basis of our stability is Jesus Christ seated at the right hand of the Father. He represents us in heaven; our position is "in Christ". The Lord revealed His word to Paul at the proper time and entrusted to him the task of preaching the truth, holding him accountable to Himself as God and Savior. TITUS 1:4 To Titus, mine own son after the common faith: Grace, mercy, and peace, from God the Father and the Lord Jesus Christ our Savior. Facts concerning Titus "to Titus": the recipient of the epistle. Galatians 2:3. He was a Gentile, In Galatians 2:3, Titus is called a Greek, and it is certain from that passage that he had not been circumcised. The probability is, that up to the time of his conversion he had lived as other Gentiles, and had not been converted to the Jewish faith. His father and mother were, doubtless, both Greeks, and thus he was distinguished from Timothy, whose mother was a Jewess, but whose father was a Greek; Acts 16:3. If Titus had been a proselyte of the
TITO 001 - Cebuano-English Kon si Tito nahimong Grego; usa ka kinabig sa tinuohan sa mga Judio, giisip nga siya tinuli na. Mga Buhat 16: 3. Gipaila ni Pablo kini nga kaso ni Tito (Mga Taga Galacia 2: 3) sa walay duhaduha aron ipakita nga ang pagtuli dili gikinahanglan alang sa kaluwasan. Siya mitungas sa Jerusalem uban ang tin-aw nga paghisgot niini nga pangutana. tawo nga iyang giangkon ngadto sa Kristohanong iglesya nga dili pagatulion siya. katungod sa pagbuhat sa ingon; pagtuli dili gikinahanglan alang sa kaluwasan. nga si Tito kinahanglan nga napugos sa pagpasakop niini. nga kini wala ipangayo; o kung gipangayo ni bisan kinsa, ang punto gihatag, ug wala siya napugos nga tulion. Usa kini ka hitabo sa punto. Ania ang usa ka Siya nangangkon nga siya adunay ug nga ang Kon kini gikinahanglan, angay unta Apan si Pablo nga nag-ingon Kinahanglan hinumdoman nga kini didto sa Jerusalem; ngadto sa mga apostoles didto; determinasyon niini nga kaso nakasulbad sa tibuok nga kontrobersiya mahitungod sa obligasyon sa Mosaic nga mga balaod sa mga kinabig nga Gentil. tibuok nga pamahayag dinhi nga si Pablo wala magtinguha nga si Tito kinahanglan tulion; nga siya nagpadayon nga kini wala kinahanglan; ug nga iyang gisupak kini sa dihang gipangayo Galacia 2: 4,5 kini; nga kini usa ka kaso nga gisumiter ug mao nga ang Dayag kaayo gikan sa 4 Ug kini nahitabo tungod sa mga panan- awon nga bakol, nga sa nawong ug nawong, nga misulod nganhi sa tago, aron sa pagpaniid sa atong kagawasan nga atong nabatonan diha kang Cristo Jesus, aron sa pagdala kanato ngadto sa pagkaulipon; Nga kanila bisan usa lamang ka takna dili gayud kami motugot nga magpasakup, aron ang kamatuoran sa Maayong Balita makapadayon kaninyo. Mga Buhat 16: 3 Apan sa laing okasyon siya mismo ang nagpatuli sa Timoteo, . Apan Page 22 Jewish faith, it is to be presumed that he would have been circumcised. Paul introduces this case of Titus (Galatians 2:3) undoubtedly to show that circumcision was not necessary for salvation. It was a case in point. He had gone up to Jerusalem with the express reference to this question. Here was a man whom he had admitted to the Christian church without circumcising him. He claimed that he had a right to do so; and that circumcision was not necessary in order for salvation. If it were necessary, it would have been proper that Titus should have been compelled to submit to it. But Paul that says this was not demanded; or if demanded by anyone, the point was yielded, and he was NOT compelled to be circumcised. It is to be remembered that this was at Jerusalem; that it was a case submitted to the apostles there; and that consequently the determination of this case settled the whole controversy about the obligation of the Mosaic laws on the Gentile converts. It is quite evident from the whole statement here that Paul did not intend that Titus should be circumcised; that he maintained that it was not necessary; and that he resisted it when it was demanded; Galatians 2:4,5 4 And this occurred because of false brethren secretly brought in (who came in by stealth to spy out our liberty which we have in Christ Jesus, that they might bring us into bondage), 5 to whom we did not yield submission even for an hour, that the truth of the gospel might continue with you. Acts Yet on another occasion he himself performed 16:3 the act of circumcision upon Timothy, . But there is no inconsistency in Paul's
TITO 001 - Cebuano-English Sa kaso wala'y pagsupak sa paggawi ni Pablo. ni Tito, gipangayo kini nga usa ka butang nga husto ug kinahanglanon alang kaniya, ug gisupak ni Pablo ang prinsipyo nga (sukwahi sa Grasya). Sa kaso ni Timoteo, kini usa ka boluntaryo nga pagtuman sa iyang bahin sa naandan nga mga kostumbre sa mga Judio, diin kini wala mapugos ingon nga obligasyon, ug diin kini dili masabtan ingon nga gikinahanglan sa kaluwasan. Wala'y kapeligrohan nga mosunod sa pagtuman sa kustombre, ug mahimo kini nga buhaton aron masulbad ang pabor sa mga Judio, ug busa nagpadala siya niini. Tito sa sama nga mga kahimtang diin kini nahimo ngadto kang Timoteo; kahimtang managlahi;ug kon kini gipatuo ingon nga usa ka butang sa prinsipyo ug sa obligasyon, kini nahimong usa ka butang sa prinsipyo ug sa obligasyon uban kaniya sa pagsupak niini. Si Pablo dili magduha-duha nga ipatuli si apan ang mga Usa siya ka minahal nga higala ug katabang ni 2 Corinto 2:13 Paul, Wala akoy kalinaw sa akong espiritu kay wala ko hikit-i si Tito nga akong igsoon; nakapanamilit ako kanila, migikan ako 2 Corinto 7: 6,13 padulong sa Macedonia. apan sa 6 Apan ang Dios nga nagalipay sa mga masulub-on, nagpapag-ulan sa mga tawo pinaagi sa pag-abut ni Tito; 13 Busa kami ginalipay sa inyong kahupayan. tungod kang Tito, kay ang iyang espiritu mao ang nakapalig-on kaninyo. Ug kami nalipay sa hilabihan gayud Gidala ni Pablo si Tito ngadto kang Kristo, aron siya makatawag kaniya nga "akong kaugalingong anak sunod sa pagtoo." Wala kini mahibalo kon giunsa o kanus-a kini nahitabo. 2 Corinto 8: 16-18 Siya usa ka mensahero sa simbahan sa Corinto, 16 Apan salamat sa Dios nga naghatag sa samang pagpangandoy alang kaninyo ngadto sa kasingkasing ni Tito. Page 23 conduct. In the case of Titus, it was demanded as a matter of right and as obligatory upon him, and Paul resisted the principle as (being contrary to Grace). In the case of Timothy, it was a voluntary compliance on his part with the usual customs of the Jews, where it was not pressed as a matter of obligation, and where it would not be understood as indispensable to salvation. No danger would follow from compliance with the custom, and it might do much to conciliate the favor of the Jews, and he therefore submitted to it. Paul would not have hesitated to have circumcised Titus in the same circumstances in which it was done to Timothy; but the circumstances were different; and when it was insisted upon as a matter of principle and of obligation, it became a matter of principle and of obligation with him to oppose it. He was a beloved friend and helper of Paul, 2 Corinthians 2:13 I had no rest in my spirit, because I did not find Titus my brother; but taking my leave of them, I departed for Macedonia. 2 Corinthians 7:6,13 6 Nevertheless God, who comforts the downcast, comforted us by the coming of Titus, 13 Therefore we have been comforted in your comfort. And we rejoiced exceedingly more for the joy of Titus, because his spirit has been refreshed by you all. Paul had led Titus to Christ, so that he could call him "my own son after the faith." It is not know how or when this occurred. 2 Corinthians 8:16-18 He was a messenger of the church of Corinth, 16 But thanks be to God who puts the same earnest care for you into the heart of Titus. 17 For he not only accepted the exhortation,
TITO 001 - Cebuano-English 17 Kay siya dili lamang kay nagdawat niini, hinonoa aron sa pagpaubos, sa pag-atiman sa iyang kaugalingon. Ug gipadala namo uban kaniya ang igsoon, kansang pagdalayeg sa Maayong Balita nabantug sa tanang mga iglesia; Siya kauban ni Pablo ug Bernabe sa panaw Galacia 2: 1 paingon sa Jerusalem. Unya sa miagi na ang napulo ug upat ka tuig mitungas ako pag-usab ngadto sa Jerusalem, uban kang Bernabe, nga gidala ko usab si Tito. Nag-upod man si Tito kay Pablo sa Jerusalem sang ginpaatubang sia sang iglesia sa Antioquia upod kay Bernabe, sa paghatag sing pila ka mga pamangkot sa atubangan sang mga apostoles kag mga manugpangabudlay sa pagtumod sa mga kinabig gikan sa mga Gentil; Mga Buhat 15; itandi ang Galacia 2: 1. Dili mahibal-an ngano nga iyang gidala si Tito uban kaniya niadtong higayona. Ayhan gindala sia upod sa iya sa Jerusalem bangud ang iya isa ka punto sa punto tuhoy sa pamangkot nga magaabot sa atubangan sang mga apostoles kag mga manugdumala didto. Gikan sa usa ka ekspresyon nga gigamit ni Pablo sa paghulagway sa iyang pagbisita didto - "ni Titus nga napugos nga tulion" - nga ang kaso lagmit nga gihisgutan, ug ang makusog nga paningkamot gihimo sa Judaizing (legalistic) nga paksyon didto (hinumdomi ang Mga Taga Galacia 2 : 4), aron ipatuli siya. Apan, si Pablo ug Bernabe,mao man ang pagdumala sa panghitabo nga ang prinsipyo nasulbad nga dili kinahanglan nga ang mga kinabig gikan sa mga Mga Buhat 15: 19,20 pagano kinahanglan tulion; Busa ako nagahukom sa mga butang nga dili angay pagabuhaton sa mga Gentil, sa pag- abut sa Dios, Kondili nga pagasulatan ta sila, nga maglikay sila gikan sa mga kahugaw sa mga larawan, ug gikan sa pagpakighilawas, ug gikan sa mga linuok, ug gikan sa dugo. Gitudlo siya isip pastor nga pastor sa Creta ni Pablo. Page 24 but being more diligent, he went to you of his own accord. 18 And we have sent with him the brother whose praise is in the gospel throughout all the churches, He was a companion of Paul and Barnabas on a Galatians 2:1 journey to Jerusalem. Then after fourteen years I went up again to Jerusalem with Barnabas, and also took Titus with me. Titus went with Paul to Jerusalem when he was deputed by the church at Antioch with Barnabas, to lay certain questions before the apostles and eiders there in reference to the converts from the Gentiles; Acts 15; compare Galatians 2:1. It is not known why he took Titus with him on that occasion. Possibly he was taken with him to Jerusalem because his was a case in point in regard to the question which was to come before the apostles and elders there. From an expression which Paul uses in describing his visit there - "neither was Titus compelled to be circumcised " - that the case probably came up for discussion, and that strenuous efforts were made by the Judaizing (legalistic) faction there (cf. Galatians 2:4), to have him circumcised. Paul and Barnabas, however, so managed the affair that the principle was settled that it was not necessary that converts from the heathen should be circumcised; Acts 15:19,20 19 Therefore I judge that we should not trouble those from among the Gentiles who are turning to God, 20 but that we write to them to abstain from things polluted by idols, from sexual immorality, from things strangled, and from blood. He was assigned as missionary pastor to Crete by Paul.
TITO 001 - Cebuano-English Siya didto sa Roma uban ni Pablo sa panahon 2 Timoteo 4:10 sa ikaduhang pagkabilanggo ni Pablo. Kay si Demas mibulag kanako tungod sa paghigugma niini nga panahona sa kalibutan, ug miadto sa Tesalonica-ang Cresens sa Galacia, si Tito sa Dalmacia. Si Tito usa ka tawo nga lig-on nga kinaiya, usa ka hamtong nga magtotoo. Lisud siya sa iyang hunahuna, nga gipakita sa kinaiya sa buluhaton nga gi-assign kaniya. Sa Creta adunay pipila ka mga tradisyonal nga panumduman ni Tito. Usa ka Gregong kasugiran nag-ingon nga siya mao ang pag- umangkon sa usa ka pro-consul sa Crete, ang usa nga siya usa ka kaliwat ni King Minos. Ang katedral sa Megalo-Castron sa amihanan sa isla gipahinungod kaniya. Ang ngalan ni Tito mao ang panultihon sa mga Creta sa dihang nakig- away batok sa mga Venetian sa panahon sa Mangitngit nga Panahon. Diha sa usa sa mga pag-ampo sa Latin sa Greek Orthodox nga iglesia sa Crete adunay pulong nga " ampo alang namo. " Sancte Tite, tu nou adjuva ", "St. Tito, pag- Akong kaugalingong anak " ": Kini nga hugpong sa mga pulong nakapukaw sa pipila ka mga debate kaniadto kung si Tito mao ang natural nga anak ni Pablo. Ang uban miingon nga si Pablo naminyo ug si Tito iyang anak. Ang uban nag-ingon nga si Tito ang anak sa gawas ni Pablo. Mahimo natong ibutang kini sa pagpahulay pinaagi sa paghisgot sa Mga Taga Galacia 2: 3, nga nag-ingon nga si Tito Griyego ug gisaway tungod sa dili pagpatuli ingon nga usa ka hamtong aron malikayan ang paglapas sa mga Judaismo. Kon siya ang anak ni Pablo, dili unta siya Greco; ug gituli na unta siya ingon nga bata. Ang hugpong sa mga pulong naghisgot sa posisyon ni Tito isip espirituhanong anak nga lalaki ni Pablo. koinein pistin " Human sa komon nga pagtoo kata ": ( ), "sumala sa pagtuo nga komon" sa tanang magtotoo. Si Tito mao ang Page 25 He was in Rome with Paul during Paul's second 2 Timothy 4:10 imprisonment. for Demas has forsaken me, having loved this present world, and has departed for Thessalonica - Crescens for Galatia, Titus for Dalmatia. Titus was a man of sturdy character, a very mature believer. He was tough in his mental attitude, indicated by the nature of the task he was assigned. On Crete there are some traditional recollections of Titus. One Greek legend says that he was the nephew of a pro-consul of Crete, another that he was a descendant of King Minos. The cathedral of Megalo-Castron on the north of the island was dedicated to him. Titus's name was the watchword of the Cretans when fighting against the Venetians during the Dark Ages. In one of the prayers in Latin in the Greek Sancte Tite, tu nou adjuva Orthodox church on Crete there is the phrase " ", "St. Titus, pray for my own son us." " ": This phrase sparked some debate in times past as to whether Titus was the natural son of Paul. Some have stated that Paul was married and Titus was his son. Others say that Titus was the illegitimate son of Paul. We can lay this to rest by reference to Galatians 2:3, which states that Titus was Greek and was criticized for not being circumcised as an adult in order to avoid offense to Judaizers. If he had been Paul's son, he would not have been Greek; and he would already have been circumcised as an infant. The phrase refers to Titus position as the spiritual son of Paul. after the common faith pistin " kata koinein ": ( ), "according to the faith common" to all believers. Titus was Paul's spiritual son in the
TITO 001 - Cebuano-English espirituhanong anak nga lalaki ni Pablo sa diwa nga gigiyahan ni Pablo si Tito ngadto ni charis kai eireinei Cristo (tingali) ug nagdisiplina kaniya. Grasya ug kalinaw " usa ka komon nga pagtimbaya sa tanang matang sa mga sulat sa panahon sa Roma. " ( Ang ubang manuskrito adunay, "grasya, kalooy, ug kalinaw". Kining ulahing mga manuskrito gigamit sa mas modernong mga bersyon sama sa NAS ug NIV, apan ang kadaghanan sa mga teksto ingon nga nagsuporta sa KJV. Apan ang grasya ug kalinaw ... "Gikan sa Dios nga Amahan ug sa Ginoong Jesu- TITO 1: 5 Cristo nga atong Manluluwas." Tungod niini nga hinungdan akong gibiyaan ikaw nga anaa sa Creta, aron ipahimutang mo ang mga butang nga nakulang, ug isul-ob ang mga anciano sa matag-lungsod, ingon sa akong gisugo kanimo. charin " Tungod niini nga hinungdan toutou ": ( ), "tungod niining grasya", ang grasya magalihok nga gihisgutan sa bersikulo 4. Si Tito sa mga prinsipyo sa grasya sa pagsagubang sa labing mapintas nga panon sa mga Kristiyano sa nailhan nga kalibutan. (Ang Griyego adunay pulong nga "grasya", samtang ang KJV mibiya niini, tingali tungod kay ang maghuhubad naghunahuna nga ang pakisayran sa v.4 mao ang klaro nga sa akong hunahuna kini kinahanglan nga gipunting pag-ayo sa Iningles wd] Gibiyaan ko ikaw " ": "Gibiyaan ko ikaw" Si Pablo ang katapusang sumpay ni Tito ngadto sa makatarunganon nga katilingban sa mga matuuhon nga mga matuuhon, ug karon kini nga sumpay giputol. Usa siya ka misyonero sa tinuud nga kahulugan sa pulong. Sa Creta " ": epidiorthovomai "Nga kinahanglan mo nga hatagan sa han-ay": ( ), "sa paghimo sa husto; sa pagtul-id; aron sa pag-ayo sa sitwasyon " Kini usa ka sitwasyon nga nagkinahanglan sa ): Page 26 sense that Paul led Titus to Christ (probably) and discipled him. grace and peace charis kai eireinei " " ( common greeting in letters of all sorts in Roman times. ): a Some manuscripts have, "grace, mercy, and peace". These later manuscripts are used by more modern versions such as the NAS and NIV, but majority of the texts seem to support the KJV. But grace and peace is ... "from God the Father and the Lord Jesus Christ TITUS 1:5 our Savior." For this cause I left you in Crete, that you should set in order the things that are wanting, and ordain elders in every city, as I had appointed you. for this cause toutou charin " this grace", the grace mentioned in verse 4. Titus is to operate on grace principles in dealing with the most ungracious mob of Christians in the known world. (The Greek has the word "grace", while the KJV leaves it out, probably because the translator thought the reference to v. 4 was obvious. I think it should have been re-emphasized in English. wd ] ": ( ), "because of left I thee " ": "I left you behind" Paul was Titus's last link to the rational society of grace believers, and now this link was being cut. He was a missionary in the truest sense of the word. in Crete ": epidiorthovomai "that you should set in order": ( mend a situation" " ), "to set right; to correct; to This is a situation requiring the exercise of
TITO 001 - Cebuano-English paggamit sa awtoridad. Gihatagan ni Pablo ang apostolikong awtoridad (awtoridad labaw sa usa ka iglesia lokal) kang Tito aron makiglambigit sa mga tawo nga wala moila sa awtoridad. Ug si Tito mao ang pagsugod sa mga butang sa husto nga direksyon. leipw "Ang mga butang nga kulang": ( mga butang nga kulang, kulang, nga nagkulang". ), "ang TANDA: Ang panaghisgut niini nga Sulat, sa mga pamaagi nga gigamit ni Tito sa pagtul-id sa mga suliran sa mga magtutuo sa lokal nga mga iglesia sa Creta, usa sa labing importante sa Bag-ong Tugon mahitungod sa pagsulbad sa mga problema sa mga magtutuo. Adunay daghan nga mga problema sa Crete nga nagkinahanglan sa awtoridad nga aksyon: bakak nga pagtulon-an, maligning ug panglibak, panagbangi sa kultura, Judaismo, ug uban pa. Ang nahauna nga kapitulo naggamit sa pipila ka mga talagsaong pinulongan aron paghulagway sa mga tigsugilanon ug kadtong adunay "mga baba kinahanglan nga hunongon". Sama sa atong makita, ang pagpahunong sa mga baba sa mga kontra sa maayong panudlo sama sa pagbutang og gamay sa baba sa kabayo ug pagdala balik! Unsa ang "kulang" sa Creta? Ang tanan! Ug unsaon ni Tito ang paghimo sa husto nga mga butang? Pinaagi sa pagtudlo sa Bibliya - matag adlaw sa mga lungsod ug mga balangay sa Creta. Ug siya makakaplag sa mga tawo nga diosnon nga kinaiya nga "maggunit sa matinud-anon nga pulong ingon sa gitudlo kanila". The people lack knowledge and application of Bible principles. Therefore, there is no faith- rest (trust leading to peace), no orientation to grace, no knowledge of how to use armor of God, and so forth. Added to this were the cultural problems peculiar to Cretans, along with religious problems associated with both false teachers and Judaism. Page 27 authority. Paul has delegated apostolic authority (authority over more than one local church) to Titus to deal with people who acknowledge no authority. And Titus is to get things started in the right direction. leipw "the things that are wanting": ( things that are deficient, lacking, that fall short". ), "the NOTE WELL: The discussion in this Epistle, of the methods that Titus is to use to correct the problems among the believers in local churches on Crete, is one of the most important in the New Testament with regard to solving problems among believers. There were many problems on Crete requiring authoritative action: false teaching, maligning and gossip, cultural clashes, Judaism, etc. The first chapter uses some extreme language to describe troublemakers and those whose "mouths must be stopped". As we will see, stopping the mouths of those who were against sound teaching was equivalent to putting a bit in a horse's mouth and hauling back! What is "wanting" on Crete? Everything! And how is Titus going to go about putting things in order? By Bible teaching -- every day in the towns and villages of Crete. And he is going to find men of godly character who would "hold fast the faithful word as they have been taught". The people lack knowledge and application of Bible principles. Therefore, there is no faith- rest (trust leading to peace), no orientation to grace, no knowledge of how to use armor of God, and so forth. Added to this were the cultural problems peculiar to Cretans, along with religious problems associated with both false teachers and Judaism.
TITO 001 - Cebuano-English kathisteimi "and ordain": ( presbuteroi put in charge, to set, to approve" ), "to appoint, to "elders": ( ), literally, "old men"; however, here referring to maturity from the standpoint of both experience and wisdom. The next few verses of Titus make plain what presbuteros ) type of person is meant. ( refer to "the older of the two", or the older of two generations. presbuteros ) is used in general language to Ang gigamit uban ang tino nga artikulo ( katigulangan". Apan, kini nga pundok sa mga pulong wala magdala og negatibo nga mga implikasyon sama sa pagkawala sa gahum, ug uban pa. nagtumong sa "mga Gitawag ang mga opisyal sa lokal nga mga konseho sa lungsod o balangay ( hudisyal nga gimbuhaton. Ang mga sakop dili kinahanglan nga mga tigulang nga lalaki. Ang nagkalainlaing mga teksto nagtumong sa ( presbuteroi ). Sila adunay administratibo ug presbuteroi ) nga 45, 35, ug gani 30 anyos. presbuteroi Ang mga opisyal sa mga sinagoga sa Hudiyo sa ). wala pa ang 70 AD nailhan nga ( presbuteroi Ang pipila ka mga sakop sa Sanhedrin gitawag ( ). Ang Iningles nga mga pulong nga "presbyter", "Presbyterian", ug "priest" gikan sa ( presbuteros ). (Sa diha nga ako sa akong sayo nga mga katuigan, kinahanglan kong makakuha og bag- o nga mga antipara sa mata. Ang doktor miingon nga ako adunay "presbyopia", mga mata sa tigulang nga lalaki! Comment: Ang Kristohanong pagpangulo mitumaw gikan sa han-ay. Kadaghanan sa mga simbahan sa panahon sa Bag-ong Tugon nakakaplag sa ilang mga pastor nga anaa sa ilang kaugalingong mga han-ay; ug ang gasa nahibal-an sa mga tawo sa kongregasyon. Mahimo kini itandi sa pamaagi diin gipili ang mga deacon sa una. Pito ka tawo ang gipili nga klaro nga gikontrolar sa Balaang Espiritu; pinaagi sa ilang mga bunga nailhan Page 28 kathisteimi "and ordain": ( in charge, to set, to approve" presbuteroi ), "to appoint, to put "elders": ( ), literally, "old men"; however, here referring to maturity from the standpoint of both experience and wisdom. The next few verses of Titus make plain what presbuteros) type of person is meant. is used in general language to ( refer to "the older of the two", or the older of two generations. presbuteros) Used with definite article ( to "the ancestors". However, this group of words did not carry any negative implications such as loss of powers, etc. refers presbuteroi Officials at local city or village councils were called ( ). They had administrative and judicial functions. The members were not presbuteroi necessarily older men. Various texts refer to ( age. ) of 45, 35, and even 30 years of presbuteroi Officers of Jewish synagogues before 70 A.D. were known as ( presbuteroi Certain members of the Sanhedrin were called ( ). ). presbuteros The English words "presbyter", "Presbyterian", and "priest" derive from ( ). (When I was in my early forties, I had to get new eyeglasses. The doctor said I had "presbyopia", old man's eyes! Tsk.) Comment: Christian leadership emerges from the ranks. Most churches in the New Testament times found their pastors within their own ranks; and the gift was recognizable by the people in the congregation. This can be compared with the manner in which deacons were chosen at first. Seven men were chosen who were obviously controlled by the Holy Spirit; by their fruit they were known.
TITO 001 - Cebuano-English sila. kata polis "Sa matag siyudad": ( matag siyudad" ), "sumala sa Ang trabaho ni Tito mao ang pag-adto sa matag lungsod, pagtudlo sa mga pastor sa pag-atiman sa panginahanglan alang sa "pagpakaon" sa matag siyudad. Kinahanglan niyang ilhon kadtong adunay mga gasa sa komunikasyon ug igo nga doktrinal nga background nga andam alang sa pagbansay. Dayon, siya kinahanglan nga bansayon sila ug ibutang kini sa ilang mga haligi. Timan-i nga si Tito wala gisugo sa pag-import sa mga pastor. Kinahanglan niya nga makit-an ang labing maayo nga tawo sa matag lugar, diatassw bansayon siya, ug itudlo kaniya. Ingon sa akong gitudlo kanimo "( sa paghan-ay; sa paghatag; sa pagdumala; sa pagmando ". )," Gihatagan ni Pablo si Tito og detalyadong mando mahitungod sa polisiya ug organisasyon sa simbahan - usa ka tukma ug detalyado nga mga plano nga nagpunting sa kinaiya sa katawhan. Gisugo si Tito sa pagtuman sa mga plano sa pag-organisar sa TITO 1: 6 mga simbahan sa Creta. Kong adunay tawo nga makalapas, nga siya magbutang sa iyang bana nga baye, kana magatindog sa atubangan mo. Ang Tito 1: 6-16 naglangkob sa direksyon ni Pablo ngadto kang Tito mahitungod sa batakan nga pagkahan-ay sa simbahan ug disiplina. Timan-i ang panginahanglan alang sa lig-on ug awtoridad nga pagdumala sa mga kalihokan sa iglesia sa Creta. 1: 6-9, kinaiya ug kwalipikasyon sa mga elder ug mga bishop 1: 10,11, ang katungdanan sa pagpugong sa mga magtudlo alang sa salapi 1: 12-14, ang dautang kinaiya sa mga Cretanhon nga nanginahanglan sa mapig-otong pagtratar ug makanunayon nga pagsunod sa Page 29 kata polis "in every city": ( city" ), "according to each Titus's job was to go from town to town, appointing pastors to take care of the need for "feeding" in each city. He had to identify those who had the communication gifts and enough doctrinal background to be ready for training. Then, he had to train them and assign them to their posts. Note that Titus is not commanded to import pastors. He must find the best man in each locality, train him, and appoint him. diatassw "as I have appointed thee": ( arrange; to prescribe; to direct; to command". ), "to Paul had given Titus detailed orders concerning church policy and organization - a precise and detailed set of plans which took into account the character of the people. Titus was directed to carry out the plans for organizing the churches on Crete. TITUS 1:6 If any be blameless, the husband of one wife, having faithful children not accused of riot or unruly. Titus 1:6-16 contain Paul's directions to Titus regarding basic church order and discipline. Note the need for firm and authoritative management of the affairs of the church in Crete. 1:6-9, character and qualifications of elders and bishops 1:10,11, the duty of suppressing those who would teach for money 1:12-14, the evil character of the Cretans which demands stern treatment and steadfast adherence to the truth
TITO 001 - Cebuano-English kamatuoran 1: 15,16, ang paghukom sa kahiladman sa kahiladman ug pagpakaaron-ingnon "Kung dunay": Sa Grego, usa ka unang klase nga conditional statement, nagpasabot nga ang conditional statement giisip nga tinuod. Gihunahuna ni Pablo nga mahibal-an ni Tito kadtong mga kuwalipikado isip mga elder. Si Pablo tingali nahibal-an na sa mga tawo sa panahon sa iyang kaugalingon nga pagpabilin sa Creta ug nakamatikod nga adunay pipila ka mga nag-uswag nga mga lider. Ang mga iglesia sa Creta dili kinahanglan bag- o. Adunay mga Kristohanon sa Creta sukad sa Adlaw sa Pentecostes, mga 35 o kapin na nga anegkleitos mga tuig na ang milabay. "Walay sala": ( prefix nga may kahulogan nga "mapuslanon; abli sa akusasyon sa korte ". Busa, nagpasabot kini, "dili mapasaylo sa Mga Taga Colosas 1: 21,22 sala", o, yano, "dili mapugngan". ), ang negatibong "Ug ikaw ... karon gipasig-uli niya ang lawas sa iyang lawas pinaagi sa kamatayon, aron sa pagpadayag kanimo nga balaan ug walay sala 1 Timoteo 3:10 sa iyang panan-aw." ang mga deacon kinahanglan mias gunaikos Bana sa usa ka asawa usab nga walay sala. aneir " ": ( ), "usa ka lalaki nga usa ka babaye" Ang pastor kinahanglan nga monogamous. Ang pastor, kon siya minyo, nagkinahanglan sa ing matinud-anong mga anak diosnon nga babaye sa iyang kiliran. "Hav "adunay mga anak nga mga magtutuo", mga anak sa Kristohanong pagtoo, inay, yano, maunongon o matinahuron nga mga anak. ": o, Ang walay pagtuo nga mga bata, sa ilang mas magulang nga pagkabata ug tin-edyer, mahimo nga usa ka tinubdan sa pagpit-os ug pag-antus sa kinabuhi sa usa ka pastor. Mahimo pa gani nila nga pugson siya sa pagministeryo; o, ingon dinhi, pugngi siya gikan sa pagsugod niini. Ang maayo nga mga buhat, diosnon nga mga Page 30 1:15,16, the condemnation of inward defilement and hypocrisy "if any": In the Greek, a first-class conditional statement, meaning that the conditional statement is assumed to be true. Paul assumes that Titus will be able to find those who qualify as elders. Paul may already have been somewhat acquainted with the people during his own stay on Crete and noticed that there were some emerging leaders. The churches on Crete were not necessarily new ones. There had been Christians on Crete since the Day of Pentecost, some 35 or so years previous. anegkleitos "blameless": ( with the adjective meaning "chargeable; open to accusation in court". Hence, this means, "not chargeable with offense", or, simply, Colossians 1:21,22 "irreproachable". ), the negative prefix "and you...now hath he reconciled in the body of his flesh through death, to present you holy and *blameless* in his sight." 1 Timothy 3:10 -- deacons are also to be the husband of one wife blameless. aneir " mias gunaikos ": ( ), "a one-woman man" The pastor must be monogamous. The pastor, if he is married, needs a godly woman at his side. ing faithful children "hav ": or, "having children who are believers", children of Christian faith, rather than, simply, loyal or respectful children. Unbelieving children, in their older childhood and teenage years, can be a source of pressure and great suffering in a pastor's life. They can even force him out of the ministry; or, as here, keep him from starting it. Well-behaved, godly children are a great
TITO 001 - Cebuano-English anak usa ka maayong panig-ingnan sa gahum sa Pulong sa Dios. Kini ebidensya nga ang pastor ug ang iyang asawa kanunay nga nagtudlo sa pulong diha sa panimalay ug nagpuyo alang sa Ginoo atubangan sa ilang mga anak. kateigoria asoteis ), "not accused of riot": ( "accusation" "categorization", plus ( "dissipation, excess, reckless living". Hence, "not accused of reckless living; not profligate, Ephesians 5:18 dissolute, disorderly". "Be not drunk with wine, wherein is *excess* ..." or unruly READ 1 Peter 4:3-5 anupotaktos " ": ( "insubordinate". ), There are quite a number of warnings to children to "honor" their parents, from the ten commandments to Ephesians 6. The commands to children are accompanied by a promise "that it may be well with you and that you may live long on the earth". Kini nga tingog dili maayo, apan kini nagdala sa pipila ka seryoso nga mga epekto. Mahimong mahinumduman nimo nga sa mga panahon sa Daang Tugon taliwala sa mga Judio, ang mga dagko nga mga bata nga "nagtunglo" sa ilang mga ginikanan o sa laing pagkadili mabilanggo mahimo nga mamatay pinaagi sa pagbato! Ug matikdi sa Mga Taga Roma 1, diha mismo sa tunga sa taas nga lista sa makalilisang nga mga sala niadtong nagsalikway sa Dios, "dili masinugtanon sa mga ginikanan". Sa Biblia, ang husto nga tubag sa awtoridad sa ginikanan mahinungdanon kaayo. Hinumdomi nga ang pagpasa sa doktrina sa Biblia ug ang Kristohanong paagi sa kinabuhi gikan sa usa ka kaliwatan ngadto sa sunod posible lamang sa lig-ong mga pamilya. Kon ang mga ginikanan nahisalaag, mapakyas sila sa pagpaambit sa Pulong sa Dios ngadto sa ilang mga anak, ug adunay seryoso nga pag- alsa sa ilang mga kaliwat, ang "mga sala sa mga amahan nga gibisita sa ikatulo ug ikaupat nga ), Page 31 example of the power of the Word of God. They are evidence that the pastor and his wife have taught the word in the home consistently and have lived for the Lord before their children. kateigoria asoteis "not accused of riot": ( ), "accusation" "categorization", plus ( "dissipation, excess, reckless living". Hence, "not accused of reckless living; not profligate, Ephesians 5:18 dissolute, disorderly". ), "Be not drunk with wine, wherein is *excess* ..." or unruly anupotaktos READ 1 Peter 4:3-5 " ": ( ), "insubordinate". There are quite a number of warnings to children to "honor" their parents, from the ten commandments to Ephesians 6. The commands to children are accompanied by a promise "that it may be well with you and that you may live long on the earth". This sound rather benign, but it carries some very serious overtones. You may recall that in Old Testament times among the Jews, older children who "cursed" their parents or were otherwise implacable were liable to death by stoning! And notice in Romans 1, right in the middle of that long list of terrible sins of those who reject God, is "disobedient to parents". In the Bible, proper response to parental authority is extremely important. Keep in mind that the transmission of Bible doctrine and the Christian way of life from one generation to the next is possible only in stable families. If parents go astray, they will fail to communicate the Word of God to their offspring, and there will be serious reverberations in their progeny, the "sins of the fathers being visited upon the third and
TITO 001 - Cebuano-English kaliwatan." Sa susama, kon ang mga anak negatibo, dili masulundon, dili mapugngan, mapakyas sila sa pagdawat sa maayong pagtudlo ug magapahunong sa pamaagi sa komunikasyon sa balaang kamatuoran ngadto sa umaabot nga mga henerasyon. Ang negatibo nga mga ginikanan ug negatibo nga mga bata mao ang pinakagrabe nga mga babag. Ug adunay daghan nga mga ehemplo diha sa Kasulatan sa Ginoo nga nagdala sa dali ug grabe nga aksyon batok niadtong kinsa nagbabag sa ebanghelyo o kinsa nagpahinabo sa mga dili magtutuo o mga mahuyang nga mga igsoon nga nasakitan. Ang mga panig-ingnan mao si Ananias ug Sapira ug Herodes, ug uban pa. Ug hinumdomi ang tambag ni Kristo nga dili pugngan ang mga bata nga moduol kaniya, ug pasidan-an nga "mas maayo nga ang usa ka galingang bato ibitay sa iyang liog ... kay sa usa nga siya mapandol sa usa niining mga gagmay." Kining tanan nagpasiugda kon unsa ka mahinungdanon kini sa pamilya sa pastor nga ang amahan (ang pastor) ug ang mga anak TITO 1: 7 mahatag sa awtoridad sa Dios. Kay ang obispo, ingon nga piniyalan sa Dios, dili kabubut-on sa Dios, dili masuk-anon, dili masuk-anon, dili tigpanukmag, dili hinapi sa talikala; episkopos "Alang sa usa ka obispo": ( "magtatan-aw". ), Kini usa ka pulong nga nagpasabut sa awtoridad; gigamit alang sa usa nga nagalihok ingon nga usa ka pangulo; gigamit sa mga tawo nga adunay usa ka tino nga opisina sulod sa usa ka grupo. Pananglitan kini nga pulong komon nga gigamit sa Grego nga nagtumong sa Buhat 20:28 mga opisyales sa templo "Matngoni ninyo ang inyong kaugalingon ug ang tibuok panon, nga niini ang Espiritu Santo naghimo kaninyo nga mga magtatan-aw, aron Page 32 fourth generation." Likewise, if children are negative, disobedient, implacable, they will fail to receive good teaching and will interrupt the process of the communication of divine truth to future generations. Both negative parents and negative children are the worst kind of stumbling blocks. And there are plenty of examples in Scripture of the Lord taking swift and severe action against those who hinder the gospel or who cause unbelievers or weaker brethren to be offended. Examples are Ananias and Sapphira and Herod, among others. And remember Christ's admonition not to prevent the little children from coming to him, and warning that "it would be better that a millstone be hanged around his neck ... than that he should cause one of these little ones to stumble." All of this emphasizes how important it is in a pastor's family that both the father (the pastor) and the children be yielded to God's authority. TITUS 1:7 For a bishop must be blameless, as the steward of God, not self-willed, not soon angry, not given to wine, not a striker, not given to filthy lucre. episkopos "for a bishop": ( ), "overseer". This is a word denoting authority; used for someone who is functioning as a leader; used of persons who have a definite office within a group. This word was quite commonly used in Greek to refer to temple officials, for example Acts 20:28 "Take heed therefore unto yourselves, and to all the flock, over which the Holy Spirit hath made you *overseers*, to feed the
TITO 001 - Cebuano-English pasibsibon ninyo ang iglesia sa Dios nga gipalit niya sa iyang kaugalingong dugo. Kay nahibaluan ko nga kon makahalin na ako may mga manunudlo dira nga daw pareho sa mabangis nga mga ido nga magasulod sa inyo kag magaguba sang inyo grupo. Ug gikan sa kaugalingon ninyong pundok manindog ang mga tawo nga magasulti ug mga butang nga balit-ad, sa pagpabulag sa mga tinon-an sunod kanila. Busa bantayan ... " Busa, sa lokal nga iglesia, ang obispo usa ka tawo nga adunay mga katungdanan nga naglakip sa pagtudlo ug pag-shepherding; sa Basaha ang 1 Timoteo 3: 1-7 atong kaugalingong pulong, ang pastor. Kinahanglan gayud " "gikinahanglan alang sa usa ka obispo ...". Ang tanan nga mga kinaiya sa ubos gikinahanglan nga mga kwalipikasyon alang sa magtatan-aw. ": "gikinahanglan". Busa, anegkleitos "Walay sala": ( labaw sa bersikulo 6] Ingon nga tinugyanan ), [tan-awa ang oikonomos " ), "usa ka tagdumala nga may awtoridad; ang manedyer sa usa ka kahimtang " ": ( Sa Dios " tinugyanan nga iya sa Dios" ": ang tag-iya nga kaso, "usa ka Dili mabuuton sa kaugalingon authadeis " ( awa ang 2 Ped. 2:10. ": ), "matig-a, mapahitas-on". Tan- Ang pastor dili makahimo sa kaugalingon nga kabubut-on, pagkagahi, o pagsupak ngadto sa mga tawo sa pagbalhin kaniya ngadto sa dapit diin siya dili makiangayon. Iyang ipahayag ang grasya, bisan ngadto sa mga takus sa paghukom. Kinahanglan nga siya magpunting sa grasya. Ang pastor kinahanglan magpabilin sa pagkamatinud-anon. Ang usa nga gahian, dili mabuhat nga tawo dili makahimo niini. Ang pastor pagabasahon, usahay makatarunganon, usahay dili. Ang pagsaway dili kinahanglan nga paghukom o pagpanamastamas. Apan ang pagsaway dili mahimong tugotan nga magpahinabo sa pagsupak sa iyang bahin, busa kinahanglan nga adunay grasya nga Page 33 church of God, which he hath purchased with his own blood. For I know this, that after my departing shall grievous wolves enter in among you, not sparing the flock. Also of your own selves shall men arise, speaking perverse things, to draw away disciples after them. Therefore watch..." Therefore, in the local church, the bishop was a man with official duties including teaching and shepherding; in our own parlance, the pastor. READ 1 Timothy 3:1-7 must be " necessary for a bishop to be...". All of the characteristics below are necessary qualifications for the overseer. ": "it is necessary". Therefore, "It is anegkleitos "blameless": ( as the steward verse 6 ] ), [ see above in oikonomos " administrator with authority; the manager of of God an estate" ": ( ), "an " not self-willed belonging to God" ": the possessive case, "a steward authadeis " arrogant". See 2 Pet. 2:10. ": ( ), "stubborn, The pastor cannot allow self will, stubbornness, or antagonism toward people to move him to the place where he is unfair. He is to express grace, even to those who deserve condemnation. He must be oriented to grace. The pastor must maintain objectivity. A stubborn, implacable man cannot do so. The pastor will be criticized, sometimes justly, sometimes not. The criticism does not necessarily constitute judging or maligning. But criticism cannot be allowed to cause antagonism on his part, so he must have grace orientation. Personal feelings or prejudice must never destroy his fairness in dealing with
TITO 001 - Cebuano-English orientasyon. Ang personal nga mga pagbati o pagpihig kinahanglan dili gayud maguba ang iyang pagkamaayo sa pagsagubang sa usa ka sitwasyon. orgilos ), "dili daling "Dili madugay masuko": ( masuko" Ang kasuko gikan sa dali nga kasuko mao ang salabutan sa hunahuna nga sala. Ang pastor kinahanglan nga adunay usa ka lingaw nga tinamdan sa hunahuna nga magdala Mga Proverbio 14:17 ngadto sa dali nga pagkaayo gikan sa kasuko. "Siya nga sa dili madugay nasuko naghunahuna Proverbio 15:18 nga binuang ..." "Ang usa ka tawo nga masuk-anon nagapukaw sa panag-away; apan siya nga mahinay sa kasuko nagkuha sa panagbangi. " The elder who is to be appointed to a church on Crete must turn matters over to the Lord and maintain a non-judgmental, objective not given to wine outlook. paroinos ": ( " addicted to drunkenness". This refers to using alcohol as a form of sublimation. The edified man, mature in Christ, has such happiness (+H) and peace every day that he doesn't need to sublimate or forget it all. ), "not There are several reasons given in the Bible not to drink wine. First, one is not to drink in order to get drunk, Ephesians 5:18. A person's mind must be unclouded and always open to the controlling and teaching ministry of the Holy Spirit. Then, a person is not to drink if it would be 1 Corinthians 10:31 offensive to others, Therefore, whether you eat or drink, or Romans 14:21 whatever you do, do all to the glory of God. It is good neither to eat meat nor drink wine nor do anything by which your brother stumbles or is offended or is made weak. This is the Law of Love superseding the Law of Liberty; the outworking of impersonal love and Page 34 a situation. orgilos "not soon angry": ( tempered" Anger from a quick temper is mental attitude sin. The pastor must have a relaxed mental attitude which leads to a quick recovery from anger. Proverbs 14:17 ), "not quick "He that is soon angry deals foolishly..." Proverbs 15:18 "A wrathful man stirs up strife; but he that is slow to anger appeases strife." The elder who is to be appointed to a church on Crete must turn matters over to the Lord and maintain a non-judgmental, objective not given to wine outlook. paroinos ), "not addicted " to drunkenness". This refers to using alcohol as a form of sublimation. The edified man, mature in Christ, has such happiness (+H) and peace every day that he doesn't need to sublimate or forget it all. ": ( There are several reasons given in the Bible not to drink wine. First, one is not to drink in order to get drunk, Ephesians 5:18. A person's mind must be unclouded and always open to the controlling and teaching ministry of the Holy Spirit. Then, a person is not to drink if it would be 1 Corinthians 10:31 offensive to others, Therefore, whether you eat or drink, or whatever you do, do all to the glory of God. Romans 14:21 It is good neither to eat meat nor drink wine nor do anything by which your brother stumbles or is offended or is made weak. This is the Law of Love superseding the Law of Liberty; the outworking of impersonal love and
TITO 001 - Cebuano-English Proverbs 31:4,5 burden for the lost and untaught. |"It is not for kings to drink wine; nor for princes strong drink: lest they drink, and forget the law, and pervert the judgment of any of the afflicted." It is apparent that any person in a position of social or spiritual responsibility is not to be given to wine or strong drink, including elders, pleikteis not a striker deacons, and mature women (Titus 2:3) " pugnacious man, brawler" ": ( ), "bully, This is not a reference to self defense. A bully is a man who seeks out fighting and brawling. But an elder can ruin his ministry by starting a not given to filthy lucre fight. aiscrokerdeis " "not eager for dishonorable profit; not greedy for material gain." ": ( This is a reference to Mastery of the Details of Life by the mature believer who is no longer part of the "Rat Race" for this world's goods. When a Christian is a master of the details of life (rather than a slave to them), he can enjoy the things in his life when he has them, but when they are taken away, his happiness (joy) is not disturbed, because his joy depends on God's faithfulness, not on personal possessions, social life, or status. Ang pastor dili usa ka karera. Dili kini usa ka suweldo nga posisyon (bisan og siya makadawat og sweldo). Kini dili usa ka trabaho alang sa yuppies, kadtong mga upwardly mobile, nahibal-an nga status, mga world- changers. Dili kini usa ka dalan alang sa nasudnong pagkapino o bisan ang pagkilala sa mga lokal. Kini dili usa ka posisyon diin ang usa ka tawo makatagbaw sa iyang ambisyon, o mag-stroke sa iyang kahigal alang sa pagtugot, CRETA o magpalig-on sa iyang gahum base. Ang Crete usa ka isla nga nahimong habagatang utlanan sa Dagat Aegean, ug nahimutang sa habagatan-sidlakan sa Gresya. ), Page 35 Proverbs 31:4,5 burden for the lost and untaught. |"It is not for kings to drink wine; nor for princes strong drink: lest they drink, and forget the law, and pervert the judgment of any of the afflicted." It is apparent that any person in a position of social or spiritual responsibility is not to be given to wine or strong drink, including elders, not a striker deacons, and mature women (Titus 2:3) pleikteis " man, brawler" ": ( ), "bully, pugnacious This is not a reference to self defense. A bully is a man who seeks out fighting and brawling. But an elder can ruin his ministry by starting a aiscrokerdeis not given to filthy lucre fight. " ), "not eager for dishonorable profit; not greedy for material gain." ": ( This is a reference to Mastery of the Details of Life by the mature believer who is no longer part of the "Rat Race" for this world's goods. When a Christian is a master of the details of life (rather than a slave to them), he can enjoy the things in his life when he has them, but when they are taken away, his happiness (joy) is not disturbed, because his joy depends on God's faithfulness, not on personal possessions, social life, or status. The pastorate is not a career. It is not a salaried position (although he might receive a salary). It is not a job for yuppies, those who are upwardly mobile, status conscious, world- changers. It is not a track to national prominence or even local prominence. It is not a position from which a man can satisfy his ambition, or stroke his lust for approbation, or solidify his power base. CRETE Crete is an island which forms a southern boundary to the Aegean Sea, and lies southeast of Greece. Crete is 156 miles long, seven to
TITO 001 - Cebuano-English Page 36 Ang Crete 156 ka milya ang gitas-on, pito ngadto sa traynta-lima ka milya ang gilapdon, ug 3,189 square milya sa lugar. Ang ikalima nga kinadak-ang isla sa Dagat Mediteranyo (human sa Sicily, Sardinia, Cipro, ug Corsica), ug anaa sa bukog sa usa ka kabukiran sa undersea nga gituohan nga usa ka higayon nga usa ka taytayan sa yuta tali sa peninsula sa Peloponnesian ug sa habagatang Turkey . Sa karaang kapanahonan, ang Crete mao ang nag- unang batong tumban (sa dagat) tali sa Gresya ug Aprika, ug tali sa Asia Minor ug Africa. Mahimo nga ang mga Filistehanon molalin ngadto sa Palestina gikan sa Gresya, nga nahimutang sa Creta sa usa ka panahon sa karaang panahon. thirty-five miles wide, and 3,189 square miles in area. It is the fifth largest island in the Mediterranean Sea (after Sicily, Sardinia, Cyprus, and Corsica), and is on the spine of an undersea mountain range thought to have formed at one time a land bridge between the Greek Peloponnesian peninsula and southern Turkey. In ancient times, Crete was the main stepping stone (by sea) between Greece and Africa, and between Asia Minor and Africa. The Philistines may have migrated to Palestine from Greece, having been located on Crete for a time in the ancient past. ennhkonta polhe ennhkonta polhe Homer mga hiyas niini nga isla lamang kasiyaman mga ciudad, apan Sa ubang mga dapit siya nagahatag kini sa epithet sa ciudad. Ug kini nga gidaghanon kini sa kinatibuk-an gitugot nga adunay orihinal nga; apan dili nato tugotan ang termino nga dakbayan nga mailad kita, ingon sa mga panahon sa mga panahon nga ang mga dapit ginganlan sa ingon nga mag-ihap sa mga balangay o hamlet lamang niini nga mga panahon karon. v , eJkatompoliv , ka gatus ka mga [1] Homer attributes to this island only ninety cities, he gives it the epithet of hundred cities. And this number it is generally allowed to have had originally; but we must not let the term city deceive us, as in ancient times places were thus named which would rate with villages or hamlets only in these modern times. eJkatompoliv v, yet In other places , 1 Pipila ka mga dapit sa karaang panahon labi pang gisaulog kay sa Crete: kini dili lamang bantog alang sa iyang gatusan ka mga siyudad, apan alang sa pag-abut sa Europa sa usa ka toro, o sa barko nga Taurus, gikan sa Fenicia; alang sa Labyrinth, ang buhat ni Dedalus; alang sa kalaglagan sa Minotaur, pinaagi ni Itus; alang sa Mount Ida, diin gitipigan ang Jupiter 254 gikan sa pangabugho sa iyang amahan nga Saturn; alang sa lubnganan ni Jupiter; ug labaw sa tanan, alang sa hari niini, Minos, ug sa mga balaod nga iyang gihatag sa iyang katawhan; ang labing putli, maayo, ug managsama, nga ang unang panahon mahimong makapanghambog. Few places in antiquity have been more celebrated than Crete: it was not only famous for its hundred cities, but for the arrival of Europa on a bull, or in the ship Taurus, from Phoenicia; for the Labyrinth, the work of Daedalus; for the destruction of the Minotaur, by Theseus; for Mount Ida, where Jupiter was preserved 254 from the jealousy of his father Saturn; for Jupiter's sepulchre; and above all, for its king, Minos, and the laws which he gave to his people; the most pure, wholesome, and equal, of which antiquity can boast. 1 Ang ilang magbabalaod, ang Minos, giingon ni Their lawgiver, Minos, is said by Homer to have This and several of the following paragraphs are attributable to Clarke, Adam, "New Testament ... Commentary and Critical Notes".
TITO 001 - Cebuano-English Homer nga naghimo sa usa ka komperensya kada ikasiyam nga tuig uban ni Jupiter, nga gikan kaniya gisumbong nga nakadawat og direksyon alang sa labi pang pagpauswag sa iyang mga balaod; bisan kini nga sugilanon, kini tingali nagsulti nga usa ka kamatuoran nga nagtakuban. Ang mga Minos tingali nagbag-o sa iyang mga balaod matag ikasiyam nga tuig, ug, aron makuha ang igong pagtahud ug pagtuman kanila, misulti sa mga tawo nga iyang nadawat kini nga mga kalamboan gikan sa Jupiter mismo. Kini naandan uban sa karaang mga magbabalaod nga nakiglambigit sa mga ignorante ug gross nga mga tawo, ug kini gibuhat gikan sa mga adlaw sa Minos ngadto sa mga Mohammed. Sumala sa mga karaang mga tigsulat, ang Crete sa sinugdan napuy-an sa Palestina. Kana nga bahin sa Palestina nga nahimutang sa Creth Mediteranyo mao ang mga Arabo nga gitawag , ug sa mga Siryanhon, Kerethim ug gitawag sa mga Hebreohanon ang mga molupyo niini nga nga . Diha sa gihubad sa Septuagint nga Ezequiel 25:16, atong makita nga "Akong kai exoloqreusw putlon ang mga Cherethim", gihubad sa krhtav Septuagint Keritha Kerethi krhta ~ o Pagalaglagon ko ang mga Cretanhon; ug Sofonias 2: 5: "Alaot ang mga lumolupyo sa kabaybayonan, ang nasod sa mga Keretnon, Septuagint, ang mga lumulupyo sa mga Cretanhon." Ang mga propeta nga wala maghisgot sa isla sa Creta klaro gikan sa ilang pag-ipon sa Kerethim ang mga Pelistihanon ingon nga usa ug sama nga mga tawo. "Mao kini ang giingon sa Ginoong Jehova: Ania karon, akong tuy-oron ang akong kamot sa ibabaw sa mga Filistehanon, ug putlon ko ang mga Cerethanon, ug laglagon ko ang salin diha sa kabaybayonan." Ezequiel 25:16. "Alaut ang mga pumoluyo sa kabaybayonan, ang nasud sa mga Cheretihanon, ang pulong ni Jehova batok kanimo: Oh Canaan, ang yuta sa mga Filistehanon, ikaw pagalaglagon ko. "Zefanias 2: 5. Ang mga Kerethim sa Busa nagpakita nga ang mga Kerethim bahin sa mga Filistehanon. ; Page 37 held a conference every ninth year with Jupiter, from whom he is reported to have received directions for the farther improvement of his code of laws; though this be fable, it probably states a fact in disguise. Minos probably revised his laws every ninth year, and, to procure due respect and obedience to them, told the people that he received these improvements from Jupiter himself. This was customary with ancient legislators who had to deal with an ignorant and gross people, and has been practised from the days of Minos to those of Mohammed. According to ancient authors, Crete was originally peopled from Palestine. That part of Keritha Palestine which lies on the Mediterranean was Creth by the Arabs called , and by the Syrians, Kerethim Kerethi krhta~ ; and the Hebrews called its inhabitants which the Septuagint have or translated . In Ezekiel 25:16, we find "I kai exoloqreusw krhtav will cut off the Cherethims", translated by the Septuagint destroy the Cretans; and Zephaniah 2:5: "Woe unto the inhabitants of the seacoast, the nation of the Cherethites, Septuagint, "the sojourners of the Cretans." That these prophets do not speak of the island of Crete is plain from their joining the Kerethim with the Pelishtim as one and the same people. "Thus saith the Lord God, Behold I will stretch out my hand upon the Philistines, and will cut off the Cherethims, and destroy the remnant of the seacoast;" Ezekiel 25:16. "Woe unto the inhabitants of the seacoasts, the nation of the Cherethites; the word of the Lord is against you: O Canaan, the land of the Philistines, I will even destroy thee;" Zephaniah 2:5. , I will The Kerethim in Accordingly it appears that the Kerethim were a part of the Philistines.
TITO 001 - Cebuano-English Palestine nailado sa pagpana ; ug atong nakita nga ang pipila kanila gigamit ni David ingon nga iyang mga gwardya sa kinabuhi, 2 Samuel 8:18; 15:18; 20:23; 1 Mga Hari 1:38; 1 Cronicas 18:17; sa tanan nga mga dapit kini gitawag, diha sa atong paghubad, mga Keretnon. Si Idomeneus, kinsa mitabang sa Agamemnon sa gubat sa Troya, mao ang katapusang hari sa Creta. Siya mibiya sa kabaybayonan sa isla ngadto sa iyang sinagop nga anak nga si Leucus, kinsa, sa pagkawala sa hari, miilog sa imperyo; Apan sa wala madugay gipalagpot ang mangingilog, ug ang Crete nahimong usa sa labing bantog nga republika sa kakaraanan. Ang mga Romano sa katapusan, ubos ni Quintus Metellus, human sa dako nga paggasto sa dugo ug bahandi, milampos sa pagbuntog sa isla, diin iyang gipapas ang mga balaod sa Minos, ug gipaila ang kodigo ni Numa Pompilius. Ang Creta, uban sa gamay nga gingharian sa Cyrene, nahimo nga lalawigan sa Roma; kini sa una gidumala sa prokonsul, sunod sa usa ka quaestor ug katabang, ug sa katapusan sa usa ka konsul. Si Constantino nga Bantogan, sa bag- ong dibisyon nga iyang gihimo sa mga lalawigan sa imperyo, nagbulag sa Creta gikan sa Cirene, ug gibiyaan kini, uban sa Aprika ug Illyria, ngadto sa iyang ikatulong anak nga si Constans. In the ninth century, in the reign of Michael II., it was attacked and conquered by the Saracens. About 965, the Emperor Nicephorus Phocas, in the following century, defeated and expelled the Saracens, and reunited the island to the empire, after it had been under the power of the infidels upwards of 100 years. It remained with the empire until the time of Baldwin, earl of Flanders, who, being raised to the throne, rewarded the services of Boniface, marquis of Montferrat, by making him king of Thessalonica, and adding to it the island of Crete. Baldwin, preferring a sum of gold to the government of the island, sold it to the Venetians, AD 1194, under whose government it was called Candia, from the Arabic (Arabic) Page 38 Palestine were noted for archery ; and we find that some of them were employed by David as his life guards, 2 Samuel 8:18; 15:18; 20:23; 1 Kings 1:38; 1 Chronicles 18:17; in all which places they are called, in our translation, Cherethites. Idomeneus, who assisted Agamemnon in the Trojan war, was the last king of Crete. He left the regency of the island to his adopted son Leucus, who, in the absence of the king, usurped the empire; the usurper was however soon expelled, and Crete became one of the most celebrated republics in antiquity. The Romans at last, under Quintus Metellus, after an immense expenditure of blood and treasure, succeeded in subduing the island, on which he abolished the laws of Minos, and introduced the code of Numa Pompilius. Crete, with the small kingdom of Cyrene, became a Roman province; this was at first governed by proconsul, next by a quaestor and assistant, and lastly by a consul. Constantine the Great, in the new division he made of the provinces of the empire, separated Crete from Cyrene, and left it, with Africa and Illyria, to his third son Constans. In the ninth century, in the reign of Michael II., it was attacked and conquered by the Saracens. About 965, the Emperor Nicephorus Phocas, in the following century, defeated and expelled the Saracens, and reunited the island to the empire, after it had been under the power of the infidels upwards of 100 years. It remained with the empire until the time of Baldwin, earl of Flanders, who, being raised to the throne, rewarded the services of Boniface, marquis of Montferrat, by making him king of Thessalonica, and adding to it the island of Crete. Baldwin, preferring a sum of gold to the government of the island, sold it to the Venetians, A. D. 1194, under whose government it was called Candia, from the
TITO 001 - Cebuano-English Kandak, a fortification, the name which the Saracens gave to the metropolis which they had built and strongly fortified. In 1645, in the midst of a peace, it was attacked by the Turks with a fleet of 400 sail, which had on board an army of 60,000 men, under the command of four pashas, to oppose whom the whole island could only muster 3,500 infantry, and a small number of cavalry; yet with these they held out against a numerous and continually recruited army, disputing every inch of ground, so that the whole Ottoman power was employed for nearly thirty years before they got the entire dominion of the island. In this long campaign against this brave people the Turks lost about 200,000 men! [End of Clarke notes. wd] Crete is centrally located, but very little was known of its history prior to the Greek period. It was not until the archaeological expeditions of Sir Arthur Evans in the late 19th Century that some of the true facts of ancient Cretan history became known. Evans was an out-of- work millionaire in England, so he took a position as the curator of the Ashmolean Museum of Oxford University in Oxford, England. He was an avid amateur archaeologist, but he was to achieve a reputation which placed him among the most professional. Si Evans usab usa ka numismatist, ug siya nakadungog mahitungod sa pipila ka makapaikag kaayo nga mga singsing sa singsing nga gituohang gibilin sa isla sa Creta sa pipila ka mga karaang Ehiptohanon. Gikan sa museyo, siya milawig sa iyang personal nga yate sa Crete niadtong 1894. Miabut siya sa dunggoanan sa Knossos nianang tuiga, ug nagsugod siya sa pagkalot sa arkeolohiya sa duol nga dapit nga gitawag og Kephala site. Sa unang adlaw sa pagkalot, iyang gibuksan ang tumoy sa usa ka palasyo nga bronse nga edad. Siya nasayud nga siya nakakita og usa ka butang, apan ang kabtangan dili iya; busa gitabunan niya ang lungag ug nagsugod ang negosasyon sa gobyerno sa Greece sa Creta Page 39 Arabic (Arabic) Kandak, a fortification, the name which the Saracens gave to the metropolis which they had built and strongly fortified. In 1645, in the midst of a peace, it was attacked by the Turks with a fleet of 400 sail, which had on board an army of 60,000 men, under the command of four pashas, to oppose whom the whole island could only muster 3,500 infantry, and a small number of cavalry; yet with these they held out against a numerous and continually recruited army, disputing every inch of ground, so that the whole Ottoman power was employed for nearly thirty years before they got the entire dominion of the island. In this long campaign against this brave people the Turks lost about 200,000 men! [End of Clarke notes. wd] Crete is centrally located, but very little was known of its history prior to the Greek period. It was not until the archaeological expeditions of Sir Arthur Evans in the late 19th Century that some of the true facts of ancient Cretan history became known. Evans was an out-of- work millionaire in England, so he took a position as the curator of the Ashmolean Museum of Oxford University in Oxford, England. He was an avid amateur archaeologist, but he was to achieve a reputation which placed him among the most professional. Evans was also a numismatist, and he heard about some very interesting signet rings which had supposedly been left on the island of Crete by some ancient Egyptians. Taking an extended vacation from the museum, he sailed his personal yacht to Crete in 1894. He arrived in the harbor at Knossos in that year, and he began an archaeological dig at a place nearby called the Kephala site. On the very first day of digging, he uncovered the top of a bronze age palace. He knew that he had found something, but the property didn't belong to him; so he covered up the hole and began negotiations with the Greek government on Crete to purchase the site.
TITO 001 - Cebuano-English aron pagpalit sa site. Ang dapit nga gipalit ni Evans mao ang dapit sa mga karaang Knossos; ug ang palasyo nga iyang nakit-an mao ang kang Haring Minos, kinsa, hangtud niadtong panahona, gihunahuna nga usa lamang ka sugilanon. Gitawag ni Evans ang sibilisasyon sa King Minos nga sibilisasyon sa Minoan. Kini nga sibilisasyon milambo gikan sa sayong kapanahonan hangtud sa mga 1400 BC, ug ang pagkadiskobre niini hinungdanon sa pagtuon sa kasaysayan ug mga pinulongan sa Gresya ug Europa, ilabi na sa mga sidlakan sa Mediteranyo. Ang kultura sa Minoan gipalahi sa orihinal ug taas nga pagpalambo sa arte ug arkitektura niini. Sa pagkatinuod, ang kultura sa Minoan giisip nga usa ka mag-uuna sa sibilisasyon sa Mycenaean sa karaang Gresya. Daghang mga ehemplo sa pictographic script ang nakaplagan sa dapit sa palasyo; ug duha ka mga batakang porma ang giila, nga gimarkahan nga Minoan Linear A ug Linear B. Ang buhat sa decipherment nagsugod sa katuigan sa 1930, apan dili hangtud sa 1953 nga gisulbad ang puzzle sa Linear B, sa duha ka mga lalaki nga ginganlan Ventris ug Chadwick. Gitino nila nga ang Linear B usa ka karaan nga porma sa sayo nga Grego. Ang Linear A gisusi gihapon. Si Sir Arthur Evans giila uban ang daghang mga pasidungog: siya napili nga usa ka Fellow sa Royal Society of Archaeologists; siya knighted sa 1911; siya gitawag nga presidente sa Society of Antiquaries gikan sa 1914 ngadto sa 1919. Siya namatay didto sa Oxford niadtong 1941. Ang sibilisasyon sa Minoan gilaglag niadtong mga 1400 BC uban ang pagbuto sa bolkan sa Santorini sa isla sa Thera, mga 70 ka milya amihanan sa Creta. Gituohan nga una nga usa ka dakong tidal wave ang miigo sa isla, gilaglag ang mga syudad ug populasyon sa kabaybayonan, ug dayon ang bolkan nga abo mikanaog, nga naglubong sa tibuok isla. Gibutyag ni Arthur Evans ang mga bilding 3300 ka tuig ang milabay. Siyempre, ang isla nagsugod nga napahimuslan gilayon samtang ang mga tawo milalin gikan sa Page 40 The place that Evans bought was the site of ancient Knossos; and the palace he had found was that of King Minos, who had, up until that time, been thought of only as a legend. Evans called the civilization of King Minos the Minoan civilization. This civilization flourished from early times up until about 1400 B.C., and its discovery has been invaluable to the study of Greek and European history and languages, especially those of the eastern Mediterranean area. The Minoan culture is distinguished by the originality and high development of its art and architecture. In fact, the Minoan culture is considered to be a forerunner of the Mycenaean civilization of ancient Greece. Many examples of pictographic script were found at the palace site; and two basic forms were identified, labeled Minoan Linear A and Linear B. The work of decipherment began in the 1930's, but it was not until 1953 that the Linear B script puzzle was solved, by two men named Ventris and Chadwick. They determined that Linear B is an archaic form of early Greek. Linear A is still under examination. Sir Arthur Evans was recognized with many honors: he was elected a Fellow of the Royal Society of Archaeologists; he was knighted in 1911; he was named president of the Society of Antiquaries from 1914 to 1919. He died at Oxford in 1941. The Minoan civilization was destroyed in about 1400 B.C. with the eruption of the Santorini volcano at the island of Thera, about 70 miles north of Crete. It is thought that first a huge tidal wave struck the island, destroying coastal cities and populations, and that then volcanic ash came down, burying the whole island. Arthur Evans uncovered the buildings 3300 years later. Of course, the island began to be repopulated immediately as people migrated from the
TITO 001 - Cebuano-English mainland. Niadtong mga 600 BC, ang mga Gresyanhon sa Dorian gipatuman ug gipahiluna ang isla pinaagi sa pagsakop. Ang ilang mga ig-agaw mao ang Spartan Greeks gikan sa Peloponnesus ug Filistinong Griyego sa Palestina. Ang Spartan Greeks nanimuyo sa kasadpan nga bahin sa isla sa mga siyudad sama sa Lyttus. Ang tanan nga mga Grego sa isla anaay mga gubat, mabangis nga mga manggugubat nga nagdayeg sa ilang kaugalingon sa ilang kagawasan ug mga hiyas sa manggugubat. Ang mga tawo sa isla adunay kalagmitan nga mahimong gawasnon, ug kini nga kinaiya gipadugangan pinaagi sa ilang panulundon. Adunay mga Cretan nga mga Judio sa Jerusalem sa Adlaw sa Pentecostes, Mga Buhat 2:11; ug si Pablo mihunong labing menos kausa sa Creta, sa iyang paglawig paingon sa Roma, Mga Buhat 27: 7ff. Ang mosunod nga mga kinutlo naggikan sa mga sinulat ni Polybius, usa sa labing bantugan ug dagkong mga historian sa Romano nga panahon sa Roma. Ang mga pagkutlo gikuha gikan sa iyang mga kasaysayan, volumes II, III, ug VI. Ang mga citation nagpakita sa gidaghanon ug mga numero sa panid sama [II, 319], ug uban pa. SA CRETAN MILITAR [II, 319ff] - "Ang mga taga Creta nga pinaagi sa yuta ug dagat dili mapugngan sa mga pag-ambus, pag-atake, mga paglimbong nga gihimo sa kaaway, pag-atake sa kagabhion, ug tanang mga ginagmay nga operasyon nga nagkinahanglan sa pagpanglimbong; apan sila mga talawan sa giatubang nga atubangon nga sumbong sa usa ka bukas nga gubat ". SA INTERNAL NGA PANAG-AWAY NI CRETA UG SIBIL NGA MGA GUBAT [II, 429ff], "Ang siyudad sa Lyttus nahimamat sa usa ka irremediable katalagman. Knossians ug Gortynians nga gipailalom sa tibuok isla, gawas sa Lyttus (mga 225 BC). Tungod kay Lyttus dili itugyan kanila, Gipahayag nila ang gubat batok niini. Sa sinugdanan, ang tanan nga mga Cretano miapil sa gubat batok sa mga Lyttan; apan ang pangabugho mitumaw gikan sa pipila ka walay Page 41 mainland. In about 600 B.C., Dorian Greeks came in force and settled the island by conquest. Their cousins were the Spartan Greeks from the Peloponnesus and the Philistine Greeks of Palestine. Spartan Greeks settled on the western side of the island in cities like Lyttus. All of the Greeks on the island were warlike, fierce fighters who prided themselves on their independence and warrior qualities. Island people have a tendency to be independent, and this trait was augmented by their heredity. There were Cretan Jews at Jerusalem on the Day of Pentecost, Acts 2:11; and Paul stopped at least once at Crete, on his voyage to Rome, Acts 27:7ff. The following excerpts are from the works of Polybius, one of the most famous and prolific Greek historians of Roman times. The quotations are taken from his Histories, Volumes II, III, and VI. The citations indicate volume and page numbers as [II, 319], etc. ON THE CRETAN MILITARY [II, 319ff] - "The Cretans both by land and sea are irresistible in ambuscades, forays, tricks played on the enemy, night attacks, and all petty operations which require fraud; but they are cowardly and down-hearted in the massed face-to-face charge of an open battle". ON CRETE'S INTERNAL STRIFE AND CIVIL WARS [II, 429ff], "The city of Lyttus met with an irremediable disaster. Knossians and Gortynians had subjected the whole island, except for Lyttus (about 225 B.C.). Since Lyttus would not surrender to them, they declared war against it. At first, all the Cretans took part in the war against the Lyttans; but jealousy sprang up from some trifling cause, as is common with the Cretans. Several cities went
TITO 001 - Cebuano-English hinungdan nga kawsa, sama sa mga Creta. Daghang mga siyudad ang mitabang sa Lyttus. "Sa kasamtangan, ang dakbayan sa Gortyn adunay gubat sibil, diin ang mga tigulang nagpuyo sa kiliran sa Knossos ug ang mga batan-on nag-abut sa Lyttus. Ang magulang nga Gortynian, uban sa tabang sa mga Knossian ug Aetolian, nga ilang gitagoan sa siyudad ug kuta, gipatay ang mas bata nga mga lungsoranon, nga naghatag sa lungsod sa Gortyn ngadto sa Knossos. "Sa susama nga panahon, ang mga Lyttians mibiya sa ilang tibuok pwersa alang sa usa ka ekspedisyon ngadto sa teritoryo sa kaaway Apan ang mga taga-Knossian nakadawat sa ilang pagbiya ug migamit sa oportunidad sa pag-okupar sa Lyttus, paglaglag sa lungsod ug pagpadala sa mga katawhan ngadto sa pagkaulipon. mibalik sa usa ka gutted nga siyudad ug nahadlok pag-ayo nga wala gani sila makasulod sa lungsod, apan midangop sa siyudad sa Lappa, nahimong usa ka adlaw nga mga daywang nga mga langyaw imbis nga mga lungsuranon. "Busa, si Lyttus, usa ka kolonya sa mga Spartan, ug nakig-alyansa kanila pinaagi sa dugo, ang karaan nga dakbayan sa Creta, ug ang lugar sa mga magbalantay sa iyang labing sinati nga mga tawo, hingpit ug wala damha nga gitangtang." SA KAHAKOG SA CRETAN (III, 373ff) (Sa pagtandi sa mga konstitusyon sa Spartan ug Cretan) - "Sa tanan niini nga mga pagtulon-an ang Cretan nga praktis mao ang sukwahi (sa Spartan). Ang ilang mga balaod nahimo kutob sa mahimo sa paghatag sila makaangkon sa yuta sa gidak-on sa ilang gahum; ug ang salapi gihimo sa ingon nga hataas nga kadungganan sa taliwala kanila nga ang pag-angkon niini dili lamang giisip ingon nga gikinahanglan, apan ingon nga labing dungganon. "Sa pagkatinuod, ang dautang gugma sa ganansya ug kaibog alang sa bahandi mipatigbabaw taliwala kanila, nga ang mga Cretanhon mao lamang ang mga tawo sa kalibutan nga sa kang kinsang mga mata walay Page 42 over to the aid of Lyttus. "Meanwhile, the city of Gortyn was having civil war, in which the elder citizens were taking the side of Knossos and the younger were siding with Lyttus. The elder Gortynians, with the help of Knossians and Aetolians, whom they had secretly let into the city and the citadel, put to death the younger citizens, delivering the city of Gortyn to Knossos. "At about the same time, the Lyttians left with their whole force for an expedition into enemy territory. But the Knossians got word of their departure and used the opportunity to occupy Lyttus, destroying the town and sending the populace into slavery. The Lyttus military returned to a gutted city and were so distraught that they didn't even enter the town, but sought refuge in the city of Lappa, becoming in one day cityless aliens instead of citizens. "Thus, Lyttus, a colony of the Spartans, and allied to them by blood, the most ancient city in Crete, and the breeding place of her bravest men, was utterly and unexpectedly made away with." ON THE GREED OF CRETANS [III,373ff] (In a comparison of the Spartan and Cretan constitutions) -- "In all these respects the Cretan practice is exactly the opposite (to the Spartan). Their laws go as far as possible in letting them acquire land to the extent of their power; and money is held in such high honor among them that its acquisition is not only regarded as necessary, but as most honorable. "So much, in fact, do sordid love of gain and lust for wealth prevail among them, that the Cretans are the only people in the world in whose eyes no gain is disgraceful...owing to their ingrained lust of wealth are involved in
TITO 001 - Cebuano-English kaayohan nga makauulaw ... tungod sa ilang nakagamot nga pangibog sa bahandi nga nalangkit sa makanunayon nga pagsabwag sa publiko ug pribado, ug sa pagpatay ug mga gubat sibil. " ON CRETAN TREACHERY AND CONNIVING Polybius' rebuttal to the statements of Ephorus, Xenophon, Plato and Callisthenes that the constitutions of Sparta and Crete are similar) [III, which I consider these two political systems to differ, and I will now give my reasons for not regarding that of Crete as worthy of praise or imitation. (this is 375ff] -- "Such are the points in "In my opinion, there are two fundamental things in every state, by virtue of which its principles and constitution are either desirable or the reverse. I mean customs and laws. What is desirable in these makes men's private lives righteous and well-ordered and the general character of the state gentle and just. What is to be avoided has the opposite effect. "Busa, sama sa pagtan-aw nato sa mga balaod ug kustombre sa usa ka tawo nga maayo, wala kita'y pagduha-duha sa paglitok nga ang mga lungsuranon ug ang estado sa ingon mahimo usab nga maayo. Busa, sa dihang atong mahibal-an nga ang mga tawo mahiligon sa ilang mga pribadong kinabuhi ug nga ang ilang mga binuhatan sa publiko dili makiangayon, klaro nga gipakamatarung kita sa pag-ingon nga ang ilang mga balaod, ang ilang partikular nga mga kostumbre, ug ang estado sa kinatibuk-an, dili maayo. Karon imposible ang pagpangita, gawas sa pipila ka talagsaong mga hitabo, ang personal nga panggawi nga labaw nga malimbongon, o ang polisa sa publiko nga mas dili makatarunganon kay sa Creta. Ang paghupot kaniadto sa Cretan konstitusyon nga dili susama sa Sparta ni sa bisan unsang paagi nga takus sa pagdayeg ug pagsundog, akong gisalikway kini gikan sa pagtandi nga akong gisugyot nga buhaton. " TUNGOD SA PAGLUIB SA PIPILA KA MGA LUNGSURANON SA MGA SYUDAD SA CYDONIA UG Page 43 constant broils public and private, and in murders and civil wars." ON CRETAN TREACHERY AND CONNIVING (this is Polybius' rebuttal to the statements of Ephorus, Xenophon, Plato and Callisthenes that the constitutions of Sparta and Crete are similar) [III, 375ff] -- "Such are the points in which I consider these two political systems to differ, and I will now give my reasons for not regarding that of Crete as worthy of praise or imitation. "In my opinion, there are two fundamental things in every state, by virtue of which its principles and constitution are either desirable or the reverse. I mean customs and laws. What is desirable in these makes men's private lives righteous and well-ordered and the general character of the state gentle and just. What is to be avoided has the opposite effect. "So, just as when we observe the laws and customs of a people to be good, we have no hesitation in pronouncing that the citizens and the state will consequently be good also. Thus, when we notice that men are covetous in their private lives and that their public actions are unjust, we are plainly justified in saying that their laws, their particular customs, and the state as a whole, are bad. Now it would be impossible to find, except in some rare instances, personal conduct more treacherous, or a public policy more unjust, than in Crete. Holding then the Cretan constitution to be neither similar to that of Sparta nor in any way deserving of praise and imitation, I dismiss it from the comparison which I have proposed to make." ON THE TREACHERY OF SOME CITIZENS OF THE CITIES OF CYDONIA AND APOLLONIA [VI, 31] -- "The
TITO 001 - Cebuano-English APOLLONIA [VI, 31] - "Ang mga tawo sa Cydonia niining panahona nakahimo sa usa ka makalilisang buhat sa pagbudhi nga gihukman sa tanan nga kalibutan. Kay bisan daghan nga mga butang nahitabo sa Creta, unsa ang nahimo dayon gituohan nga molabaw sa tanan nga uban pa nga mga hitabo sa ilang naandan nga kabangis. "Kay bisan pa sila dili lamang mga higala sa mga Appolonian, apan nakighiusa kanila sa kinatibuk-an sa tanang mga katungod nga gipaagi sa mga tawo, nga adunay usa ka gipanumpaang kasabutan nga kini nga gibutang sa templo ni Zeus, sila maluibon nga nakasakmit sa siyudad, nga nagpatay sa mga lalaki, nagbutang sa mapintas nga mga kamot sa tanan nga kabtangan, ug nagbahinbahin sa ilang kaugalingon ug nagbantay sa kababayen- an ug kabataan, ug ang syudad uban sa teritoryo niini. " GIKAN SA CRETE KUMPARA SA RHODES [VI, 285] - "Antiphatas ... kay, sa pagkatinuod, kini nga batan-ong lalaki wala sa tanan nga Cretan sa kinaiya apan nakalingkawas sa pagtakod sa PAGKADIOSNON [GODLINESS] Cretan nga dili maayo nga pagpasanay." Kini usa ka pagtuon sa pulong Griyego (eusebeia), nga gigamit sa Bag-ong Tugon aron ipahayag ang ideya sa pagkadiyosnon, espirituhanon nga pagkahamtong, o pagkadiosnon. Sa Tito 1: 1, si Apostol Pablo nagsulti nga siya usa ka apostol ni Jesu-Cristo sumala sa sukdanan sa pagtoo sa piniling katawhan sa Dios nga adunay hingpit ug gigamit nga kahibalo sa kamatuoran nga sukaranan sa pagkadiosnon. Ang pulong nga eusebeia adunay usa ka makapaikag nga kasaysayan. Kini unang gigamit sa magsusulat sa Gresya, si Homer, sa mga 1000 BC. Gikan sa Homer gigamit ang pulong sa klasikal nga Grego sa Atenas (Attic Greek) diin kini nagtumong sa personal nga pagkadiyosnon sa katumanan sa relasyon sa tawo. Gigamit usab kini sa paghulagway sa usa ka tawo kinsa matinud-anon sa pagtuman sa iyang mga katungdanan sa bisan unsang mga Page 44 people of Cydonia at this time committed a shocking act of treachery universally condemned. For although many such things have happened in Crete, what was done then was thought to surpass all other instances of their habitual ferocity. "For while they were not only friends with the Appolonians, but united with them in general in all the rights observed by men, there being a sworn treaty to this effect deposited in the temple of Zeus, they treacherously seized on the city, killing the men, laying violent hands on all property, and dividing among themselves and keeping the women and children, and the city with its territory." FROM CRETE VS. RHODES [VI, 285] -- "Antiphatas ... for, as a fact, this young man was not at all Cretan in character but had escaped the contagion of Cretan ill-breeding." This is a study of the Greek word (eusebeia), used in the New Testament to express the idea of inner piety, spiritual maturity, or godliness. In TITUS 1:1, the Apostle Paul states that he is an apostle of Jesus Christ according to the criterion of the faith of the chosen people of God who have a full and applied knowledge of the truth which is the standard for godliness. The word eusebeia has an interesting history. It was first used by the Greek poet, Homer, in about 1000 BC. From Homer the word came into use in the classical Greek of Athens (Attic Greek) where it referred to personal piety in the fulfillment of human relationships. It was also used to describe a person who was faithful in fulfilling his duties to whatever Greek gods dominated the city in which he lived. The Attic Greek word always referred to the outward
TITO 001 - Cebuano-English dios nga Griyego nga nagmando sa dakbayan diin siya nagpuyo. Ang Attic nga Griyego nga pulong kanunay nga nagtumong sa dayag nga pagpasundayag sa pagkadiosnon, sama sa paghatag sa mga regalo ngadto sa dios, pagsalmot sa mga pagsakripisyo ug pagsimba, o pagpakita sa relihiyon sa publiko. Ingon nga ang pulong nga eusebeia gigamit nga gigamit sa Griyegong koine, kini nagkahulugan nga "pagkadiyosnon", o pagka-espirituhanon, usa ka katungdanan nga gikinahanglan sa magtutuo ngadto sa Dios sa sulod nga tawo. Ang prinsipyo sa konteksto ni Tito mao ang pagpugong o pagpuno sa Balaang Espiritu nga nagpatunghag mga kalidad nga pagkahiuyon kang Kristo. Ang mosunod nga mga tudling sa kasulatan naglangkob sa pulong eusebeia, nga kanunay gihubad nga "pagkadiosnon" (sa KJV). Basaha kini nga mga bersikulo uban sa ilang konteksto Mga Buhat 3:12 sa dili pa magpadayon sa sunod nga seksyon. Ug sa nakita ni Pedro kini, mitubag siya sa katawohan: Mga taga-Israel, nganong nanghibulong kamo niining tawo, Kun nganong ginatan-aw mo kanamo ang imong mata, ingon nga daw tungod sa among gahum kun 1 Timoteo 2: 2 pagkadiosnon gipalakaw namo siya? alang sa mga hari ug sa tanang anaa sa kagamhanan, aron makabaton kamog kalinaw ug pakigdait sa tanang pagkadiosnon ug sa 1 Timoteo 3:16 pagtahud. Ug sa walay duhaduha makalilisang ang tinago sa pagka-diosnon: Ang Dios nga gipadayag diha sa unod, gipakamatarung sa Espiritu; nakit-an sa mga manolonda; giwali sa taliwala sa mga kanasuran: gitoohan ko sa kalibutan, gidawat 1 Timoteo 4: 7,8 ako sa himaya. Apan likayi ang mga sulosugilanon nga dili diosnon, ug ang mga hiyas nga anaa kanimo, nga ginatudlo alang sa pagkadiosnon; 8 Kay samtang ang paugnat sa kusog may diyutayng Page 45 expression of piety, such as the giving of gifts to the god, participation in sacrifices and worship, or making a show of religion in public. As the word eusebeia began to be used in the koine Greek, it came to mean "inner piety", or spirituality, a duty which the believer owes to God in the inner man. The principle in the Titus context is that of the control or filling of the Holy Spirit which produces qualities of conformity to Christ. The following scripture passages contain the word eusebeia , invariably translated "godliness" (in the KJV). Read these verses along with their contexts before continuing in Acts 3:12 the next section. So when Peter saw it, he responded to the people: "Men of Israel, why do you marvel at this? Or why look so intently at us, as though by our own power or godliness we had made this man walk? 1 Timothy 2:2 for kings and all who are in authority, that we may lead a quiet and peaceable life in all godliness and reverence. 1 Timothy 3:16 And without controversy great is the mystery of godliness: God was manifested in the flesh, Justified in the Spirit, Seen by angels, Preached among the Gentiles, Believed on in the world, Received up in glory. 1 Timothy 4:7,8 But reject profane and old wives' fables, and exercise yourself toward godliness. 8 For bodily exercise profits a little, but godliness is profitable for all things, having promise of
TITO 001 - Cebuano-English kapuslanan, ang pagkadiosnon mapuslanon alang sa tanang mga butang; nga adunay ginapangaliyupo sa kinabuhi ug anaa sa 1 Timoteo 6: 3-6, 11 kaulahian nga palaabuton. 3 Kong may tawo nga magatudlo sa laing pagtolon-an, ug walay pag-uyon sa maayong mga pulong sa atong Ginoong Jesucristo, ug sa pagtolon-an nga uyon sa pagka-diosnon, 4 Siya mapahitas-on, wala'y alamag, apan nabalaka sa panaglalis ug mga argumento sa mga pulong, diin naggikan sa kasina, panagbangi, pagbiaybiay, dautan nga mga katahap, 5 Mga walay kapuslanan nga mga pagpakasala sa mga tawo nga dunot ug hunahuna, nga nawad-an sa kamatuoran, nga nanagdahum nga ang pagka-diosnon maoy usa ka paagi sa ilang pagpakaganancia. Gikan sa ingon mobiya ka. 6 Karon ang pagka-diosnon nga may katagbawan mao ang dakung ganansya. 11 Apan ikaw, Oh tawo sa Dios, kumalagiw ka niining mga butanga; ug paninguhaa ang pagkamatarung, ang pagka-diosnon, ang pagtoo, ang paghigugma, ang pagpailub, ang 2 Timoteo 3: 5 pagkaaghup. nga adunay usa ka dagway sa pagkadiosnon apan nagapanghimakak sa gahum niini. Ug 2 Pedro 1: 3,6,7 gikan sa maong mga tawo motalikod! 3 sanglit ang iyang diosnong gahum naghatag kanato sa tanang mga butang nga mahitungod sa kinabuhi ug sa pagka- diosnon, pinaagi sa pag-ila kaniya nga nagtawag kanato pinaagi sa himaya ug kadungganan, 6 Alang sa kahibalo ang pagpugong sa kaugalingon; sa pagpugong sa kaugalingon; ug sa pagpugong sa kaugalingon ipuno ang pagkamainantuson, 7 sa pagkadiosnon, ang paghigugma sa isigkatawo sama sa gugma ug sa gugma nga halalum sa kaisipan. Page 46 the life that now is and of that which is to come. 1 Timothy 6:3-6,11 3 If anyone teaches otherwise and does not consent to wholesome words, even the words of our Lord Jesus Christ, and to the doctrine which accords with godliness, 4 he is proud, knowing nothing, but is obsessed with disputes and arguments over words, from which come envy, strife, reviling, evil suspicions, 5 useless wranglings of men of corrupt minds and destitute of the truth, who suppose that godliness is a means of gain. From such withdraw yourself. 6 Now godliness with contentment is great gain. 11 But you, O man of God, flee these things and pursue righteousness, godliness, faith, love, patience, gentleness. 2 Timothy 3:5 having a form of godliness but denying its power. And from such people turn away! 2 Peter 1:3,6,7 3 as His divine power has given to us all things that pertain to life and godliness, through the knowledge of Him who called us by glory and virtue, 6 to knowledge self-control, to self-control perseverance, to perseverance godliness, 7 to godliness brotherly kindness, and to brotherly kindness love.
TITO 001 - Cebuano-English 2 Pedro 3:11 Busa, sanglit kining tanang mga butanga pagatunawon man, kinahanglan ingon sa ginabuhat sa mga tawo sa kahamut-an, ug sa Mga Prinsipyo sa EUSEBEIA ilang pagkadiosnon, Ang usa ka tinuod nga tawo sa Dios adunay mga hiyas sa pagkadiyosnon sa kinasuloran - ang mga kinaiya sa tawo nga hamtong sa espirituhanon. Kini dili usa ka porma nga porma nga gipahimut-an aron mapahimut-an o mapabilib ang mga tawo. Ang tinubdan sa pagkadiosnon mao ang Pulong sa Dios. Ang diosnon nga tawo wala lamang nakakat-on sa pagtulun-an sa pagtulun-an, apan nakita usab niya nga ang pulong gigamit sa iyang kinabuhi sa paglig-on sulod sa usa ka yugto sa mga tuig. Ang pagka-espirituhanon usa ka hingpit nga kalidad, depende sa paglakaw sa magtutuo uban sa Ginoo, ug ilabi na sa iyang pagpadayon sa pagpakig-uban sa Ginoo pinaagi sa pagsugid. Apan walay usa niini nga makita. Busa - unsaon nimo pagkahibalo kon ang tinuod nga pagka-espirituhanon ug pagkahamtong anaa? O, giunsa nimo pagkahibal-an ang kalainan tali sa usa ka tawo nga diosnon ug usa nga edukado ug kontrolado sa iyang kaugalingon? Ang usa ka kalibutanon nga magtotoo, ang bag-ong Kristohanon, mahimo nga moral, mahimong mogamit sa husto nga bokabularyo, mahimong magsul-ob og usa ka sinina ug magdala og usa ka Biblia. Mahimo niyang pakaulawan ang pipila ka mga tawo sa pipila ka panahon. Apan ang diosnong magtotoo nailhan pinaagi sa "iyang mga bunga" - ang bunga sa Balaang Espiritu - mga butang nga dili mahimo sa dili magtutuo, o sa kalibutanon nga magtotoo. Ang pagkadiosnon gipatungha diha sa kinabuhi sa usa ka Kristohanon kinsa nagtuon sa doktrina Basaha ang Mga Taga Galacia 5: 19-21, mga ug nagtubo pinaagi niini pinaagi sa paglig-on. buhat sa unod. Ang mga buhat sa unod adunay igo nga dayag. Sila mao ang bunga sa kinabuhi sa sulod Page 47 2 Peter 3:11 Therefore, since all these things will be dissolved, what manner of persons ought you to be in holy conduct and godliness, Principles of EUSEBEIA A true man of God has qualities of inner piety - the characteristics of a spiritually mature person. This is not a phony façade put on to please or impress people. The source of this godliness is the Word of God. The godly person has not only learned doctrine academically, but he has also seen that word applied to his life in edification over a period of years. Spirituality is an absolute quality, depending on a believer's walk with the Lord, and particularly on his maintaining his fellowship with the Lord through confession. But none of this is visible. So - how can you tell when true spirituality and maturity are present? Or, how do you know the difference between a godly man and one who is merely well educated and in control of himself? A carnal believer, the novice Christian, can be moral, can use the right vocabulary, can wear a suit and carry a Bible. He can fool some of the people some of the time. But the godly believer is known by "his fruits" - the fruit of the Holy Spirit - things that an unbeliever, or the carnal believer, cannot produce. Godliness is produced in the life of a Christian who is both learning doctrine and growing thereby through edification. Read Galatians 5:19-21, the works of the flesh. The works of the flesh are obvious enough. They are the product of an inner life controlled
TITO 001 - Cebuano-English nga gikontrolar sa kinaiya sa sala, sa mga uso ug kahigal sa kalag. Ug samtang ang usa ka Kristohanon nagatubo diha kang Kristo, siya nakadaug batok sa mga dapit nga kahuyang. Ang Kristohanong Paagi sa Kinabuhi gihulagway pinaagi sa pagwagtang sa negatibo, ang sala nga dali nga makadani, ug pinaagi sa Basaha ang Mga Taga Galacia 5: 22-26 pagsul-ob sa bag-ong tawo. Basaha ang Efeso 4: 17-25. Ang bag-ong tawo dili lamang nagpuyo sa Espiritu (dili makita), apan naglakaw usab siya sa Espiritu (makita). Usa sa mga mahinungdanon nga mga tema sa Epistola ngadto ni Tito mao ang sa gawas nga paglakaw, nga usa ka pagpakita sa kalibutan nga ang kinasulud-an nga kinabuhi nga giangkon tinuod. Tulo ka ilustrasyon ang gihatag sa Titus 2. Sa Tito 2: 4,5, ang mga batan-ong babaye pagatudloan kon unsaon pagdala sa mga diosnon nga kinabuhi aron nga "ang Pulong sa Dios dili mapasipalahan." Kita adunay responsibilidad alang sa opinyon sa publiko mahitungod sa Pulong sa Dios. Diha sa Tito 2: 7,8, si Tito mismo gisultihan sa pagpakita sa iyang kaugalingon nga usa ka "sumbanan sa maayo nga mga buhat" ug adunay "maayo nga sinultihan nga dili mahimong hinukman" aron dili makahatag sa mga kritiko sa mga bala alang sa ilang mga pagsaway. Ug sa Tito 2: 9,10, ang mga sulugoon kinahanglan magpadayon sa diosnon nga kinabuhi sa ilang mga relasyon sa ilang mga agalon aron sila "magdayandayan sa doktrina sa Dios nga atong Manluluwas sa tanang mga butang." Kita kinahanglan nga magpuyo isip "mga dekorasyon" sa doktrina sa Ginoo. Ang tibuok nga sulat ngadto kang Tito usa ka dinasig nga dokumento nga, lakip sa uban pang mga butang, naghatag daghang mga ilustrasyon (sa mga kapitulo 1 ug 2) kon sa unsang paagi ang pagkadiosnon (eusebeia) angay nga pagaobserbahon sa mga panggawas nga kinaiya sa mga magtutuo sa tanan nga han- Page 48 by the sin nature, by the trends and lusts of the soul. And as a Christian grows in Christ, he gains victory over areas of weakness. The Christian Way of Life is characterized by the putting away of negatives, the sin that so easily besets, and by putting on the new man. Read Galatians 5:22-26 Read Ephesians 4:17-25. The new man not only lives in the Spirit (not visible), but he also walks in the Spirit (visible). One of the great themes of the Epistle to Titus is that of the outward walk, which is a demonstration to the world that the inner life which is claimed is genuine. Three illustrations are given in Titus 2.
In Titus 2:4,5, young women are to be taught how to lead godly lives so that "the Word of God be not blasphemed." We have a responsibility for public opinion about the Word of God. • In Titus 2:7,8, Titus himself is told to show himself a "pattern of good works" and to have "sound speech that cannot be condemned" in order not to supply detractors with ammunition for their criticisms.
And in Titus 2:9,10, servants are to maintain godly lives in their relations to their masters in order that they might "adorn the doctrine of God our Savior in all things." We are to live as "decorations" to the doctrine of God. The whole letter to Titus is an inspired document which, among other things, provides many illustrations (in chapters 1 and 2) of how godliness (eusebeia ) is supposed to be observed in the outward characteristics of believers of all ranks: overseers and elders, older men, older women, younger women,
TITO 001 - Cebuano-English ay: mga magtatan-aw ug mga tigulang, mga tigulang nga lalaki, magulang nga mga babaye, batan-ong mga babaye, mga batan-ong lalaki, mga sulugoon, ug Tito mismo. Ang pagkadiosnon mao ang konsepto sa kahiladman sa kinabuhi ug sa panggawas nga dagway sa bunga sa Espiritu. Pananglitan, sa espirituhanong bunga sa gugma atong makita ang tinuod nga pag- atiman ug pagtagad sa katawhan, usa ka dili persona nga gugma alang sa mga tawo nga lahi, bisan pa sila mga kaaway. Kini nga gugma moresulta sa awa ang mga nota sa Mga Kinaiya sa Dili Persona nga Gugma]. Ang gugma mao ang pagkawala sa salabutan sa hunahuna sa mga sala ug mga sala sa dila. Ang mga negatibo giwagtang gikan sa kinabuhi sa magtotoo aron nga philozenos sa TITO 1: 8. [Tan- (1) wala na siya magdumot, magtamay, magtamay, o kasina sa uban nga mga tawo, (2) siya dili na magpakaulaw o magtamay kanila, ug busa (3) siya gawasnon nga makapangalagad uban sa uban nga dili mapugngan pinaagi sa kakapoy o kapait. Ang kalipay mao ang espirituhanong bunga nga makahatag sa usa ka Kristohanon sa kalipay nga wala magdepende sa mga detalye sa kinabuhi. Siya adunay malig-on nga tinamdan sa pangisip gikan sa pagtan-aw kang Hesus ug pagsalig sa Amahan alang sa tanan. Dili siya mahulog sa mabudlay nga depresyon kon ang mga butang mahimong sayup o siya gisaway sa maligned. Wala siya nahulog sa daghang mga pagbag-o sa emosyon. Wala siya magdepende 1 Timoteo 6: 6 sa uban aron madasig ang iyang kalipay. "Ang pagka-diosnon (eusebeia) nga adunay katagbawan dako nga ganansya ..." Usa ka magtutuo nga adunay kalinaw usa ka agalon sa pamaagi sa Hugot nga Pagtuo. Hapit dili siya mapahimuslan, tungod kay siya adunay daghang mga praktis sa pagbutang sa matag kagul-anan, matag kalamidad, diha sa Page 49 younger men, servants, and Titus himself. Godliness is the concept of the inward life and the outward appearance of the fruit of the Spirit. For example, in the spiritual fruit of love we see genuine care and regard for people, an impersonal love for people who are different, even though they are enemies. This love results in the notes on Characteristics of Impersonal Love]. Love is the absence of mental attitude sins and sins of the tongue. The negatives have been eliminated from the believer's life so that philozenos of TITUS 1:8. [See the (1) he no longer hates, despises, disdains, or envies other people, (2) he no longer maligns or ridicules them, and therefore (3) he is free to have a ministry with others that is not hindered by offensiveness or bitterness. Joy is the spiritual fruit which enables a Christian to have happiness that does not depend on the details of life. He has a stable mental attitude from looking to Jesus and trusting the Father for everything. He does not fall into moody depression when things go wrong or he is criticized of maligned. He does not fall into wide emotional swings. He does not depend on others to prop up his happiness. 1 Timothy 6:6 "Godliness (eusebeia) with contentment is great gain..." A believer who has peace is a master of the Faith-Rest technique. He is nearly unflappable, because he has a lot of practice in placing every distress, every disaster, in the hands of the Lord. He is the most relaxed person in the
TITO 001 - Cebuano-English mga kamot sa Ginoo. Siya ang labing lingaw nga tawo sa kasilinganan. Wala siyay hilabihang kabalaka bahin sa karon o sa umaabot. Nasayud siya nga ang Ginoo makahimo sa pagdumala sa tanan. Busa siya dili paranoid. Bisan kon adunay usa ka tawo nga makagawas aron makadawat kaniya, siya relaks ug nag-ampo, bisan alang sa kaaway nga naglaraw batok kaniya. Naghatag siya og dakong pagsalig sa Ginoo, ilabi na mahitungod sa kamatayon, ang pagkahibalo ug pagpahulay sa kamatuoran nga ang "wala diha sa lawas" nagpasabut nga "presente sa Ginoo." Busa siya dili usa sa mga "pinaagi sa kahadlok sa kamatayon sa tibuok nilang kinabuhi ubos sa pagkaulipon "( Mga Hebreohanon 2:15 ). Buweno, alang sa homework, mahimo nimong himoon ang imong kaugalingong paghubit sa nahibilin nga bahin sa bunga sa Espiritu: Pag- antos, Pagkamaloloy-on, Kaayo, Pagtuo, Kaaghop, Pagpugong. Hinumdomi lamang nga ang plano sa Dios alang kanimo mao nga ikaw nagpadayon nga usa ka diosnon nga PAGLAUM [HOPE] Cristohanon. Ang paglaum mao ang kinaiya sa pagsalig sa kaisipan nga resulta sa pagkat-on ug pagpadapat sa kamatuoran sa Bibliya mahitungod sa umaabot. Sa paggamit sa Bibliya, ang "paglaum" (Greek: ELPIS) samag kahulogan sa "pagsalig". Ang pagtubo sa pagsalig moabut uban sa pagtubo diha kang Kristo. Ang gipadapat nga kahibalo sa mga prinsipyo sa Bibliya sa panahon ug sa kahangturan nagdala ngadto sa labaw nga pagsalig sa Pulong sa Dios. usa ka panulondon nga walay katapusan Ang Kristohanon adunay pagsalig 1 Pedro 1: 4,5 4 Ngadto sa usa ka kabilin nga dili madunoton, ug walay buling, ug dili molubad, nga gitagana didto sa langit alang kaninyo, Nga ginabantayan sa gahum sa Dios pinaagi sa Page 50 neighborhood. He does not have chronic worry about the present or future. He knows that the Lord can handle everything. So he is not paranoid. Even if someone is really out to get him, he is relaxed and praying, even for the enemy who is plotting against him. He places great confidence in the Lord, especially regarding death, knowing and resting in the fact that "absent from the body" means "present with the Lord." So he is not one of Hebrews 2:15 those who "through fear of death are all their ). lifetime subject to bondage" ( Well, for homework, you can make up your own descriptions for the remaining parts of the fruit of the Spirit: Longsuffering, Gentleness, Goodness, Faith, Meekness, Temperance. Just remember that God's plan for you is that you continue to be a godly Christian. Hope is the mental attitude of confidence that results from learning and applying Bible truth regarding the future. In Bible usage, "hope" (Greek: ELPIS) is synonymous with "confidence". Growth in confidence comes along with growth in Christ. Applied knowledge of Bible principles of time and eternity leads to supreme confidence in God's Word. an eternal inheritance The Christian has confidence in 1 Peter 1:4,5 4 to an inheritance incorruptible and undefiled and that does not fade away, reserved in heaven for you, 5 who are kept by the power of God through faith for salvation ready to be revealed in
TITO 001 - Cebuano-English pagtoo alang sa kaluwasan nga andam nang ang bag-ong panimalay sa umaabot gipadayag sa katapusan nga panahon. Juan 14: 1-3 1 "Kinahanglan dili magkaguol ang inyong kasingkasing; nagtuo ka sa Dios, motoo usab Kanako. 2 Sa balay sa akong Amahan adunay daghang mga balay; kon dili pa, ako unta ang nagsulti kanimo. Moadto ako aron sa pag-andam og dapit alang kanimo. Ug kong ako makaadto na, ug maka-andam kaninyo ug dapit, moanhi ako pag-usab, ug panad-on ko kamo uban gayud kanako; aron ang lawas sa pagkabanhaw nga diin gani ako, atua usab kamo. 1 Corinto 15: 51-57 51 Ania karon, ginasulti ko kanimo ang usa ka tinago: Dili kitang tanan mangatulog, apan kitang tanan mausab- 52 sa usa ka gutlo, sa usa ka pagpamilok, sa katapusan nga trompeta. Kay pagapatunggon ang budyong, ug ang mga minatay pagapabangonon nga mga dili madunoton, ug kita pagaalid-an. 53 Kay kining madunoton kinahanglan pagasul-oban sa pagkadili madunoton, ug kining may kamatayon kinahanglan pagasul-oban sa walay kamatayon. 54 Ug sa diha nga kining madunoton kinahanglan magkinabuhi nga dili madunoton, ug nga sa ingon niini nga pagka-mortal nagsul-ob sa pagka-imortal, nan mahitabo ang mga pulong nga nasulat: "Ang kamatayon gilamoy sa kadaugan." 55 O kamatayon, hain na ang imong udyong? O Hades, hain na ang imong pagdaug? " 56 Ang udyong sa kamatayon mao ang sala, ug ang kusog sa sala mao ang balaod. 57 Apan salamat sa Dios nga nagahatag kanato sa kadaugan pinaagi sa atong Ginoong Jesu- Tan-awa usab ang 1 Mga Taga Tesalonica 4: Cristo. Page 51 the last time. the new home in the future John 14:1-3 1 "Let not your heart be troubled; you believe in God, believe also in Me. 2 In My Father's house are many mansions; if it were not so, I would have told you. I go to prepare a place for you. 3 And if I go and prepare a place for you, I will come again and receive you to Myself; that where I am, there you may be also. the resurrection body 1 Corinthians 15:51-57 51 Behold, I tell you a mystery: We shall not all sleep, but we shall all be changed - 52 in a moment, in the twinkling of an eye, at the last trumpet. For the trumpet will sound, and the dead will be raised incorruptible, and we shall be changed. 53 For this corruptible must put on incorruption, and this mortal must put on immortality. 54 So when this corruptible has put on incorruption, and this mortal has put on immortality, then shall be brought to pass the saying that is written: "Death is swallowed up in victory." 55 "O Death, where is your sting? O Hades, where is your victory?" 56 The sting of death is sin, and the strength of sin is the law. 57 But thanks be to God, who gives us the victory through our Lord Jesus Christ. See also 1 Thessalonians 4:16-18;
TITO 001 - Cebuano-English 16-18; Mga Taga-Filipos 3:21; ug 1 Juan 3: 1,2. Ang paglaum sa Israel anaa sa ilang pag-abot nga Mesiyas (ang Ikaduhang Pag-anhi ni Cristo, ang Iyang gingharian dinhi sa yuta, ug ang bag- Lucas 1: 67-79; Lucas 2: 28-32; Mga Buhat ong yuta sa kahangturan. 26: 6,7; Mga Buhat 28:20; Efeso 2:12. Ang Pakigsaad ni Abraham (gipakusog sa mga Palestinian, Davidic, ug New Covenants) nga gisaad sa Israel ang yuta sa Canaan, ang walay katapusan nga binhi (ang Mesiyas), ug ang panalangin (bag-ong pagkatawo). Ang paglaum sa Israel anaa sa mga saad sa Dios. Ang paglaum ni Abraham gitumong sa saad sa usa ka bag-ong siyudad, ang Bag-ong Hebreohanon 11: 9,10 Jerusalem, 9 siya miingon, "Tan-awa, Ako mianhi aron sa pagbuhat sa Imong kabubut-on, O Dios." Gikuha Niya ang una aron Iyang maestablisar ang ikaduha. 10 Tungod niana, kita pagabalaanon pinaagi sa paghalad sa lawas ni Jesucristo, sa makausa lamang sa tanan. Ang paglaum alang sa Simbahan mao ang Tito 2: 13-15 "bulahan nga paglaum" sa Paglalin. Nga nagapaabut sa bulahan nga paglaum ug sa himaya sa atong Hari ug Manluluwas nga si Jesu-Cristo, 14 Nga mitugyan sa iyang kaugalingon alang kanato aron sa paglukat kanato gikan sa tanang pagkadautan, ug sa pagputli, alang sa iyang kaugalingon, sa pagkamahinatagon ug pagkamatarung: (CKJV) Isulti mo kining mga butanga, itambag mo, ug badlongon mo ang bug-os nga kagahum. Ayaw 1 Juan 3: 2,3 itugot nga adunay magatamay kanimo. Mga hinigugma, kita karon mga anak sa Dios; ug kini wala pa mapadayag kung unsa kita, apan nahibalo kita nga kon Siya gipadayag, kita mahisama Kaniya, kay kita Page 52 Philippians 3:21; and 1 John 3:1,2. The hope of Israel is in their coming Messiah (the Second Coming of Christ, His kingdom on earth, and the new earth of eternity. Luke 1:67-79; Luke 2:28-32; Acts 26:6,7; Acts 28:20; Ephesians 2:12. The Abrahamic Covenant (amplified by the Palestinian, Davidic, and New Covenants) promised to Israel the land of Canaan, the eternal seed (the Messiah), and blessing (new birth). Israel's hope lies in these promises of God. Abraham's hope was directed to the promise of a new city, the New Jerusalem, Hebrews 11:9,10 9 then He said, "Behold, I have come to do Your will, O God." He takes away the first that He may establish the second. 10 By that will we have been sanctified through the offering of the body of Jesus Christ once for all. The hope for the Church is the "blessed hope" Titus 2:13-15 of the Rapture. 13 looking for the blessed hope and glorious appearing of our great God and Savior Jesus Christ, 14 who gave Himself for us, that He might redeem us from every lawless deed and purify for Himself His own special people, zealous for good works. 15 Speak these things, exhort, and rebuke with all authority. Let no one despise you. 1 John 3:2,3 2 Beloved, now we are children of God; and it has not yet been revealed what we shall be, but we know that when He is revealed, we shall be like Him, for we shall see Him as
TITO 001 - Cebuano-English makakita Kaniya sama Kaniya. Ug ang tanan nga aduna niini nga paglaum diha Kaniya nagaputli sa iyang kaugalingon, ingon 1 Mga Taga Tesalonica 4: 13-18 nga Siya putli. Apan dili ko buot nga kamo dili mahibalo, mga igsoon, mahitungod sa mga nangatulog na; aron dili kamo managsubo ingon sa uban nga walay paglaum. 14 Kay kong mitoo kita, nga si Jesus namatay ug nabanhaw, ingon man usab ang mga nangatulog pinaagi kang Jesus, pagadad-on sa Dios uban kaniya. 15 Kay kini giingon namo kaninyo sumala sa pulong sa Ginoo: nga kita nga mga buhi, nga managpabilin hangtud sa pag-abut sa Ginoo, dili kita magauna sa mga nangatulog. 16 Kay ang Ginoo mismo mao ang manaug gikan sa langit uban sa singgit, uban sa tingog sa usa ka arkanghel, ug sa trompeta sa Dios. Ug ang mga nangamatay diha kang Kristo mobangon pag-una. 17 Unya kita nga mga buhi ug nahibilin pagasakgawon uban kanila sa mga panganod aron sa pagsugat sa Ginoo diha sa kahanginan. Ug sa ingon kami sa kanunay magauban sa Ginoo. 18 Busa magdinasigay kamo ang usa ug usa niini nga mga pulong. Pinadayag 2:14 Ang paglaum gikuha gikan sa maong mga tudling ingon nga diin kini giingon nga wala nay kamatayon, mga luha, kasakit, ug uban pa. Ang paglaum (pagsalig) nga anaa kang Kristo maoy hinungdan sa kamatayon nga mawad-an sa kahapdos ug ang lubnganan nga mawad-an 1 Corinto 15: 54-58 sa kadaugan niini. 54 Ug sa diha nga kining madunoton kinahanglan magkinabuhi nga dili madunoton, ug nga sa ingon niini nga pagka-mortal nagsul-ob sa pagka-imortal, nan mahitabo ang mga pulong nga nasulat: "Ang kamatayon gilamoy sa kadaugan." 55 O kamatayon, hain na ang imong Page 53 He is. 3 And everyone who has this hope in Him purifies himself, just as He is pure. 1 Thessalonians 4:13-18 13 But I do not want you to be ignorant, brethren, concerning those who have fallen asleep, lest you sorrow as others who have no hope. 14 For if we believe that Jesus died and rose again, even so God will bring with Him those who sleep in Jesus. 15 For this we say to you by the word of the Lord, that we who are alive and remain until the coming of the Lord will by no means precede those who are asleep. 16 For the Lord Himself will descend from heaven with a shout, with the voice of an archangel, and with the trumpet of God. And the dead in Christ will rise first. 17 Then we who are alive and remain shall be caught up together with them in the clouds to meet the Lord in the air. And thus we shall always be with the Lord. 18 Therefore comfort one another with these words. Revelation 2:14 Hope is derived from such passages as in which it is stated that there will be no more death, tears, pain, etc. The hope (confidence) we have in Christ has caused death to lose its sting and the grave to lose its victory. 1 Corinthians 15:54-58 54 So when this corruptible has put on incorruption, and this mortal has put on immortality, then shall be brought to pass the saying that is written: "Death is swallowed up in victory." 55 "O Death, where is your sting? O Hades, where is your victory?"
TITO 001 - Cebuano-English udyong? O Hades, hain na ang imong pagdaug? " 56 Ang udyong sa kamatayon mao ang sala, ug ang kusog sa sala mao ang balaod. 57 Apan salamat sa Dios nga nagahatag kanato sa kadaugan pinaagi sa atong Ginoong Jesu-Cristo. 58 Busa, akong hinigugma nga mga kaigsoonan, magmalig-on, dili matarug, kanunay puno sa buhat sa Ginoo, nasayud nga ang inyong paghago dili makawang diha sa Ginoo. Ang pulong nga wala'y paglaum dili angay sa PAGSANGYAW [PREACHING] bokabularyo sa Cristohanon. Kahubitan ug Etymology Ang pulong "pagwali" makita sa daghang mga dapit sa Bag-ong Tugon (KJV); Hinunoa, gihubad kini gikan sa nagkalainlaing Grego nga mga pulong. Pananglitan, sa 1 Mga Taga- Corinto 1:17, ang hugpong sa "nagwali sa Ebanghelyo" nagagikan sa ( ang hugpong sa pulong nga "pagwali sa krus". Imong makita nga ang mga maghuhubad gikuha sa pipila ka mga kagawasan sa paggamit sa pulong nga "pagwali". euangelidzo ); samtang sa 1:18 atong makita keiruso Ang Griyego nga berbo ( gigamit sa karaang mga panahon aron sa pagtumong sa pamahayag sa publiko o pagtudlo sa publiko, ug adunay daghang mga bersikulo nga diin kini makita. Ang kompleto nga lista makita sa usa ka Greek concordance. ) sagad nga keirux Ang nombre ( "proclaimer; magmamantala; mensahero 1 Timoteo 2: 7 "kinsa naghimo sa proklamasyon. Busa, ) nagtumong sa "Diin ako (Pablo) gi-orden nga usa ka magwawali (keirux), ug usa ka apostol, (nagsulti ako sa kamatuoran diha kang Cristo, ug wala mamakak;) usa ka magtutudlo sa mga Gentil sa pagtuo ug kamatuoran." (Ingon usab sa 2 Timoteo 1:11) Page 54 56 The sting of death is sin, and the strength of sin is the law. 57 But thanks be to God, who gives us the victory through our Lord Jesus Christ. 58 Therefore, my beloved brethren, be steadfast, immovable, always abounding in the work of the Lord, knowing that your labor is not in vain in the Lord. The word hopeless should never be in the Christian's vocabulary. Definition and Etymology The word "preach" is found in many places in the New Testament (KJV); however, it has been translated from several different Greek words. For example, in 1 Corinthians 1:17, the phrase euangelidzo "preach the Gospel" comes from ( phrase "the preaching of the cross". You can see that the translators took some liberties with their use of the word "preach". ); while in 1:18 we see the keiruso The Greek verb ( ) was commonly used in ancient times to refer to public proclamation or public teaching, and there are many NT verses where it is found. A complete listing can be found in a Greek concordance. keirux The noun ( publisher; messenger" who is making the 1 Timothy 2:7 proclamation. Thus, ) refers to the "proclaimer; "Whereunto I (Paul) am ordained a preacher (keirux), and an apostle, (I speak the truth in Christ, and lie not;) a teacher of the Gentiles in faith and truth." (Likewise in 2 Timothy 1:11)
TITO 001 - Cebuano-English keirux Sa 2 Pedro 2: 5, si Abraham gitawag nga "magwawali ( keirux ) sa pagkamatarung". Ang pulong karaang mga panahon. Ang keirux usa ka "magmamantala", o "tigbalita", sa diwa nga iyang ibalita ang mahinungdanong balita ngadto sa mga tawo sa lungsod. Ang tawo nga naghimo sa mga opisyal nga proklamasyon o pahibalo ngadto sa publiko gitawag nga keirux, usa ka matang sa tig-ayo sa lungsod. gigamit sa daghang paagi sa Ang usa ka tawo nga gitudlo sa pagdala sa mga mensahe tali sa mga kaaway sa usa ka panggubatan gitawag usab nga keirux. keirugma Ang mensahe sa keirux mao ang ( sa keirux aron ipahayag. Ang nagmugna sa mensahe mahimong usa ka opisyal sa gubat o usa ka opisyal sa gobyerno. ). Ang keirugma mao ang gihatag Diha sa Biblia, ang keirux mao ang magwawali, ang keirugma mao ang iyang mensahe, ug ang keiruso mao ang buhat sa pagsangyaw. Ang Iningles nga pulong nga "pagsangyaw" husto kon kini gigamit sa pangunang etimolohikal nga pagsabot sa "pagmantala sa atubangan sa publiko", ang kahulogan nga gikan sa Latin, praedicere. Bisan pa, ang modernong paggamit sa "paghatag sa usa ka pamatasan sa moral o relihiyoso nga mensahe sa bisan unsang matang ug sa bisan unsang paagi" wala naghatag sa kahulogan sa keirugma. Walay pagtudlo sa tudlo o bukton Mga Pakisayran sa Kasulatan Gamit ang nga nagwara-wara sa keirugma. keirugma Diha sa Mateo 12:41 ug Lucas 11:32 , ang mensahe ni Jonas ngadto sa mga Ninive gitawag og keirugma. Ang trabaho ni Jonas mao ang pagmantala sa mensahe sa Dios sa 1 Corinto 1: 17-22 kaluwasan sa kaulohan sa Asirya. "Kay ako wala pagsugoa ni Cristo sa pagbautismo, kondili sa pagwali sa Maayong Balita, dili sa maalamon nga mga pulong, aron dili mawalay pulos ang cruz ni Cristo. Kay ang mga pulong sa cruz alang kanila Page 55 keirux In 2 Peter 2:5, Abraham is called a "preacher ( keirux ) of righteousness". The word was used in several ways in ancient times. The keirux was a "publisher", or "herald", in the sense that he would broadcast important news to townspeople. The person making official proclamations or announcements to the public was called keirux, a sort of town crier. A man assigned to carry messages between enemies on a battlefield was also called keirux. keirugma The message of the keirux is the ( ). The keirugma is what was given to the keirux to proclaim. The originator of the message may have been a battlefield officer or a public official. In the Bible, the keirux is the preacher, the keirugma is his message, and keiruso is the act of preaching. The English word "preaching" would be correct if it were used in its primary etymological sense of "proclaiming before the public", the meaning which is derived from the Latin, praedicere. However, the modern use of "delivering a moral discourse or religious message of any kind and in any manner" does not give the meaning of keirugma. There is no finger-pointing or arm waving in keirugma. Scripture References Using keirugma In Matthew 12:41 and Luke 11:32, Jonah's message to the Ninevites is called keirugma . Jonah's job was to proclaim God's message of salvation in the Assyrian capital. 1 Corinthians 1:17-22 "For Christ sent me not to baptize, but to preach the gospel (euangelidzw): not with wisdom of words, lest the cross of Christ should be made of none effect. For the preaching (logos) of the cross is to
TITO 001 - Cebuano-English nga nagakawala, binuang; apan alang kanato nga naluwas kini mao ang gahum sa Dios. Kay nahasulat na: Pagalaglagon ko ang kaalam sa mga maalam, ug pagawagtangon ko ang kahibalo sa mga masinabuton. Hain man ang maalamon? hain ang eskriba? hain na man ang mag-antus niining kalibutana? wala ba pagpakabuanga sa Dios ang kaalam sa kalibutan? [Hinumdomi: sa "pagpugong sa mga baba" niadtong mga supak (Tito 1: 9-11), ang Ginoo naggamit sa mga magwawali sa pagdala sa usa Tito 1: 9-11 ka talagsaon nga mensahe.] Kay human nga diha sa kaalam sa Dios, ang kalibutan pinaagi sa kaalam wala makaila sa Dios, kini nakapahimuot sa Dios pinaagi sa kabuangan (morias) sa pagsangyaw ( ) sa pagluwas kanila nga nagatoo. Kay ang mga Judio nagapangayo ug mga ilhanan, ug ang mga Greciahanon keiruso nagapangita ug kaalam: Apan kami nagsangyaw ( gilansang sa krus, ngadto sa mga Judio usa ka binuang; keirugma ) nga kasakitan , ug alang sa mga Grego Apan alang kanila nga mga gipanagtawag, mga Judio ug mga Gresyanhon, si Cristo mao ang BASAHA ang 1 Corinto 2: 1-10 gahum sa Dios ug ang kaalam sa Dios. Prinsipyo sa keirugma Ang gibug-aton sa keirugma anaa sa mensahe. Ang usa nga anaa sa awtoridad, nga adunay usa ka butang nga ipaambit, naghatag sa mensahe ngadto sa usa ka mensahero, sa keirux, magwawali, kinsa nagpasa sa kasayuran ngadto sa laing tawo, kasagaran diha sa publiko nga kahimtang. Gilauman nga adunay mga matinagdanon nga mga tigpaminaw nga madawaton sa mensahe ug kinsa naglaum nga makakuha og pipila ka kaayohan gikan sa mensahe. Ang mensahero wala magpahayag sa iyang Page 56 them that perish foolishness; but unto us which are saved it is the power of God. For it is written, I will destroy the wisdom of the wise, and will bring to nothing the understanding of the prudent. Where is the wise? where is the scribe? where is the disputer of this world? hath not God made foolish the wisdom of this world? [Note: to "stop the mouths" of those who are opposed (Titus 1:9-11), the Lord employs preachers to bring an unusual message.] Titus 1:9-11 For after that in the wisdom of God the world by wisdom knew not God, it pleased keirugma God by the foolishness (morias) of preaching ( believe. For the Jews require a sign, and the Greeks seek after wisdom: ) Christ crucified, But we preach ( unto the Jews a stumblingblock, and unto the Greeks foolishness; But unto them which are called, both Jews and Greeks, Christ the power of God, and the wisdom of God. ) to save them that keiruso READ 1 Corinthians 2:1-10 Principles of keirugma 1. The emphasis of keirugma is on the message. Someone in authority, who has something to communicate, gives the message to a messenger, the keirux, preacher, who passes the information on to someone else, usually in a public setting. It is expected that there will be attentive hearers who will be receptive to the message and who expect to derive some benefit from the message. 2. The messenger does not proclaim his own
TITO 001 - Cebuano-English kaugalingon nga panglantaw, kaugalingong opinyon sa politika, iyang kaugalingong mga reklamo. Ang mensahe mao ang komunikasyon sa laing tawo. Ang pamahayag sa publiko dili mao ang plataporma alang kaniya sa pagpatin- aw sa iyang kaugalingon nga mga teorya, pagsuporta sa iyang bahin sa debate, pagsulti bahin sa iyang kaugalingong mga proyekto, o pagkuha sa mga butang gikan sa iyang dughan. Ang keirux wala magtawag sa mga tawo alang sa usa ka importante nga proklamasyon, hinoon, hinoon, itudlo kini sa pipila ka mga pribadong butang nga wala'y kalabutan sa tinuod nga mensahe. Ang magtutudlo sa Biblia nakuha ang iyang keirugma gikan sa Dios Mismo, sumala sa gipadayag sa Pulong sa Dios. Ang husto nga pagsangyaw ginahimo pinaagi sa paghimo sa mensahe nga tin-aw ngadto sa mga tawo nga nagapaminaw sa pamahayag. Ang pagpanudlo sa publiko nanalipod sa pribasiya sa magtutuo. Gitugyan niya ang iyang kaugalingon sa mensahe, ang magwawali dili kaayo moimpluwensya sa mga tigpaminaw uban ang kaamgohan sa kinaiya o mga pamaagi sa pagdaogdaog. Ang tigpaminaw mahimong SI PABLO NGA APOSTOL [PAUL THE APOSTLE] modawat o mosalikway sa mensahe sa pribado. Si apostol Pablo usa sa mga labing bantugan nga mga lungsuranon sa Imperyo sa Roma ug sa walay pagduha-duha usa sa mga labing impluwensya nga mga tawo sa kasaysayan. Gigamit siya sa Ginoo diha sa iyang mga misyonero ug pag-ebanghelyo nga mga kalihokan aron sa pagpalihok sa usa ka dako nga organisasyon nga nailhan isip Kristohanong Iglesya, ang Lawas ni Cristo dinhi sa yuta, hangtud nga bilyon ang mga tawo nga direkta o dili direkta nga apektado sa iyang ministeryo. Ubos sa inspirasyon sa Balaang Espiritu, iyang gisulat ang pundasyon nga mga dokumento alang sa Cristohanong pamaagi sa kinabuhi, ang Pulong sa Dios nga nakapausab Ang Edukasyon ni Pablo sa kinabuhi sa minilyon. Page 57 viewpoint, his own political opinions, his own grievances. The message is another person's communication. The public proclamation is not the platform for him to expound his own theories, to support his side in a debate, talk about his own projects, or get things off his chest. The keirux does not call the people together for an important proclamation, then, instead, lecture them on some private matter not associated with the real message. 3. The Bible teacher gets his keirugma from God Himself, as revealed in the Word of God. Correct preaching is done by making the message clear to the people who are listening to the proclamation. Public teaching protects the privacy of the believer. Confining himself to the message, the preacher does not unduly influence the listeners with personality dynamics or bullying techniques. The listener can accept or reject the message in private. The apostle Paul was one of the most famous citizens of the Roman Empire and without question one of the most influential individuals in history. He was used by the Lord in his missionary and evangelistic activities to set in motion a great deal of the organization known as the Christian Church, the Body of Christ on earth, to the extent that billions of human beings have been directly or indirectly affected by his ministry. Under the inspiration of the Holy Spirit, he wrote the foundation documents for the Christian way of life, the Word of God which has changed the lives of millions. Paul's Education
TITO 001 - Cebuano-English Si Pablo gitudloan sa iyang inahan hangtud sa edad nga lima. Sukad sa lima ngadto sa diyes anyos siya nagtuon uban sa iyang amahan sa Hebreohanong mga kasulatan ug tradisyonal nga mga sinulat. Sa samang higayon, isip usa ka lungsuranon sa Roma ug nagpuyo sa usa ka Gresyanhon ug Romanhon nga palibot, nakadawat siya og usa ka bug-os nga edukasyon sa pinulongan, kasaysayan, ug kultura sa Gresya. Gipadala siya sa Jerusalem sa mga napulo ka mga tuig sa pagtambong sa rabbinical school ni Gamaliel, nga anak ni Simeon nga anak nga lalaki ni Hillel. Si Gamaliel usa ka labing inila nga rabbi kinsa gihisgotan sa Talmud ug sa Bag-ong Tugon (Buhat 5: 24-40; 22: 3). Si Gamaliel gitawag Rabban - usa sa pito lamang ka magtutudlo nga gitawag. Siya usa ka Pariseo, apan mibarug siya labaw sa pagpihig sa partido. Naghimo siya og pag-ampo batok sa Kristiyanong "erehes". Siya nabuhi ug namatay nga usa ka Judio. Niining panahona, namatay si Herodes, ug ang mga Romano hingpit nga nagkontrol sa Judea, busa, adunay salapi, pinulongan, ug kultura sa Roma. Busa, ang mga Judio nagtinguha nga mas suod sa ilang relihiyon isip sentro sa panaghiusa. [Tan-awa ang hilisgutan: KASAYSAYAN JUDEAN] Adunay duha ka dagkong mga tulunghaan sa rabbi, ang mga anak ni Hillel ug Schammai. Si Hillel, ang apohan ni Gamaliel, naghupot nga ang tradisyon mas labaw sa Balaod. Ang tunghaan sa Schammai nagtamay sa mga tradisyonalista, labi na kung adunay mga pagtulun-an nga nagkasumpaki sa mga sinulat ni Moises. Ang relihiyosong tunghaan sa Gamaliel (Hillel) kasagaran sa baba ug sa kasagaran adunay pagpihig batok sa bisan unsang libro apan Kasulatan. Gigamit nila ang usa ka sistema sa paghubad sa Kasulatan, ug si Josephus sa iyang mga sinulat nagpahayag sa pangandoy nga adunay gahum sa paghubit. Sa pagtungha sa eskuylahan, ang mga nakakat-on nga mga lalaki nakahibalag ug naghisgot sa mga kasulatan, naghatag sa nagkalainlain nga Page 58 Paul was educated by his mother until the age of five. From age five to ten he studied with his father in the Hebrew scriptures and traditional writings. At the same time, being a Roman citizen and living in a Greek and Roman environment, he received a thorough education in the Greek language, history, and culture. He was sent to Jerusalem at about the age of ten to attend the rabbinical school of Gamaliel, who was the son of Simeon the son of Hillel. Gamaliel was a most eminent rabbi who was mentioned both in the Talmud and in the New Testament (ACTS 5:24-40; 22:3). Gamaliel was called Rabban - one of only seven teachers so called. He was a Pharisee, but he rose above party prejudice. He composed a prayer against the Christian "heretics". He lived and died a Jew. At this time, Herod was dead, and the Romans had complete control of Judea, hence, there was Roman money, language, and culture. The Jews, therefore, were inclined to cling more closely to their religion as the center of unity. [Refer to the topic: JUDEAN HISTORY] There were two great rabbinical schools, those of Hillel and Schammai. Hillel, the grandfather of Gamaliel, held that tradition was superior to the Law. The school of Schammai despised traditionalists, especially when there teachings clashed with the writings of Moses. The religious school of Gamaliel (Hillel) was chiefly oral and usually had a prejudice against any book but Scripture. They used a system of Scriptural exegesis, and Josephus in his writings expressed the wish to have such a power of exegesis. When school was in session, learned men met and discussed scriptures, gave various interpretations, suggested illustrations, and quoted precedents. The students were encouraged to question,
TITO 001 - Cebuano-English paghubad, gisugyot nga mga ilustrasyon, ug mga gikutlo nga mga sumbanan Ang mga estudyante giawhag sa pagduhaduha, pagduhaduha, bisan pa nagkasumpaki. Sa dihang si Pablo nahimong usa ka Kristohanon, ang iyang hingpit nga pagtuon nakatabang kaayo. Naangkon niya ang paspas nga pagsagop sa Kristohanong mga doktrina ug tukma nga nagsugilon kanila sa gitudlo sa Kasulatan nga iyang nadawat. Gikan sa iyang edukasyon, gikan ni Gamaliel ug sa desyerto gikan sa Ginoong Jesu Cristo, si Pablo nakamugna og usa ka balaang panglantaw nga panglantaw ngadto sa kasaysayan sa tawo. Nasayod si Pablo nga ang pagkaanaa sa Dios sayon nga maila ni bisan kinsa, nga ang tawo mahimo nga makahibalo sa Dios, apan nga ang daghang mga tawo nga tinuyo nga mihunong niining maayong pagsugod pinaagi sa imoral nga mga kalihokan nga nag-uban sa ilang pagsimba sa diosdios. Busa, si Pablo adunay dulot nga pagdumot sa bisan unsang matang sa dios-dios. Ang pagtulon-an ni Pablo nagapakita nga ang bugtong kamatuoran mao ang Dios. Ang pagsimba sa mga diosdios nagapabaliko sa pagpanamkon sa tawo sa kalibutan ug sa kinaiyahan sa gawas. Ang idolatriya mao ang kaaway sa katawhan. Nahibal-an ni Pablo ang balaod sa pagtubo sa kinaiya sa tawo. Ingon nga Romano, Tarsian, Hebreohanon, ug kultura sa Gresya, nahibal-an niya ang daghang pagtuis sa kinabuhi sa iyang katilingban. Ingon nga usa ka nasud nga dili maayo, ang pag-uswag nahunong. Ang katilingbanon nga mga sayop mahitungod sa kinaiya sa Dios ug ang tinuod nga relasyon sa Dios ngadto sa tawo nagpugong sa mga nasud sa pagpahawa sa ilang mga dautan nga dautan. Ang mga basahon sa Mga Buhat mao ang pangunang authoritative record alang sa mga pagministeryo ni Pablo ug sa ubang mga apostoles. Alang sa mubo nga laraw sa ministeryo ni Pablo, tan-awa ang CHRONOLOGICAL TABLE OF MINISTRY OF PAUL. Ang labing labing tukma, tukma, ug Page 59 doubt, even contradict. When Paul became a Christian, his very thorough education was enormously helpful. He was able to assimilate Christian doctrines rapidly and relate them accurately to the Scripture teaching he had received. From his education, both from Gamaliel and in the desert from the Lord Jesus Christ, Paul developed a divine viewpoint attitude toward human history. Paul knew that the existence of God can easily be perceived by anyone, that man can become aware of God, but that many men's deliberate halted this good beginning by immoral activities which accompanied their idolatry. Therefore, Paul had an intense hatred of idolatry of any kind. Paul's teaching shows that the only reality is God. Idolatry distorts man's conception of the world and external nature. Idolatry is the enemy of mankind. Paul knew the law of growth of human nature. As a Roman, Tarsian, Hebrew, and culturally Greek, he knew of the many distortions of the life of his society. As a nation becomes unhealthy, development is halted. Societies errors as to the nature of God and the true relation of God to man prevented nations from getting rid of their besetting evil. The books of Acts is the chief authoritative record for the ministries of Paul and the other apostles. For a brief outline of Paul's ministry, see the CHRONOLOGICAL TABLE OF PAUL'S MINISTRY. The most thorough, accurate, and interesting secular work on Paul is The Life and Epistles of St. Paul, by Conybeare and
TITO 001 - Cebuano-English makapaikag nga sekular nga buhat ni Pablo mao ang The Life and Epistles ni San Pablo, ni Si Pablo, ang Prisoner alang sa mga Gentil Conybeare ug Howson. Gihimo sa Ginoo si Pablo nga usa ka misyonero ngadto sa mga Gentil, bisan nagpakita kaniya sa panahon sa iyang pag-aresto sa Palestina, ug sa iyang mga pagsulay sa wala pa ang mga Judio ug Romanong mga awtoridad, nga siya kinahanglan nga "magmadasigon, kay ikaw kinahanglan mosaksi ni Jesus sa Roma. " Human sa dakung pagpabilin sa Antioquia human sa iyang ikaduhang misyonero nga panaw, si Pablo mibiya ug milibot sa tibuok nasud sa Galacia ug Frigia aron mapalig-on ang mga tinun-an (BUHAT 18:23). Niini nga panahon, naghatag usab siya og mga panudlo alang sa pagpangolekta alang sa mga kabus sa Jerusalem. Nahiabot siya sa Efeso, tingali sa mga 53 AD Iyang nakaplagan didto ang napulog duha ka mga tinun-an ni Apolos nga nakadawat lamang sa bautismo ni Juan ug wala makahibalo sa mga misteryo sa Balaang Espiritu ug sa Edad sa Simbahan. Nagtudlo siyag tulo ka bulan sa sinagoga sa Efeso. Atubangan sa oposisyon, gidala niya ang iyang mga klase sa eskwelahan sa usa, si Tyrannus, diin siya nagtudlo matag adlaw sulod sa duha ka tuig. Ang mga exorcist nakabig ug ang mga libro sa salamangka gisunog sa bag-ong mga kinabig. Nagduaw siya sa Corinto, dayon mipauli sa Efeso diin gisulat niya ang 1 Mga Taga Corinto. Si Pablo mibiya sa Troas ug Macedonia tungod sa kakuyaw sa Efeso gikan sa mga platero ug batid nga mga artesano nga naghimo og mga butang alang sa pagsimba kang Diana. (Tan- awa ang Topiko: SI EPISES) Milawig siya sa Macedonia aron makigkita ni Tito, mitugpa sa Neapolis ug miadto sa Filipo diin siya "gihupay ni Tito." Gipadala Niya si Tito sa Corinto sa ikaduha nga sulat sa Corinto ug mga instruksyon alang sa pagtapos sa pagpangolekta alang sa nanginahanglan nga Page 60 Howson. Paul, The Prisoner for the Gentiles The Lord made Paul a missionary to the Gentiles, even revealing to him during the period of his arrest in Palestine, and during his subsequent trials before Jewish and Roman authorities, that he should "be of good cheer, for you must bear witness of Jesus at Rome." After a considerable stay at Antioch after his second missionary journey, Paul departed and went over all the country of Galatia and Phrygia in order to strengthen the disciples (ACTS 18:23). During this time, he also gave directions for the collection for the poor in Jerusalem. He came to Ephesus, probably in about 53 A.D. He found there twelve disciples of Apollos who had only received John's baptism and were not aware of the Holy Spirit and Church Age mysteries. He taught three months in the synagogue in Ephesus. In the face of opposition, he took his classes to the school of one, Tyrannus, where he taught daily for two years. Exorcists were converted and books of magic were burned by the new converts. He paid a visit to Corinth, then returned to Ephesus where he wrote 1 Corinthians. Paul left for Troas and Macedonia because of the danger in Ephesus from the silversmiths and craftsmen who made articles for the worship of Diana. (See Topic: EPHESUS) He sailed to Macedonia to meet Titus, landed at Neapolis and went to Philippi where he was "comforted by Titus." He sent Titus to Corinth with the second Corinthian letter and instructions for completing the collection there for needy Christians.
TITO 001 - Cebuano-English mga Cristohanon . Si Pablo miagi sa Macedonia ug sa katapusan nakaabot sa Corinto mismo, nagpabilin didto mga tulo ka bulan ug nagsulat sa Mga Taga Roma. Siya misakay sa barko paingon sa Mileto diin nahimamat siya sulod sa pipila ka mga adlaw uban sa mga anciano sa Efeso. Dayon siya milawig (isla nga naglakaw padulong sa Coos, Rhodes, ug Patara) ngadto sa Tiro. Gikan sa Tiro siya mituaw sa Tolemaida ug nakaabot sa Cesarea. Gipasidan-an si Pablo nga dili moadto sa Jerusalem. Siya miadto gihapon ug mainiton nga nadawat sa mga kaigsoonan. Siya nakighinabi uban ni James ug sa mga elder. Gisumbong siya sa Sanhedrin nga "gitudloan niya ang tanang mga Judio sa taliwala sa mga Gentil sa pagbiya kang Moises, nga nagaingon nga dili nila tulion ang ilang mga anak nga lalaki, ni maglakaw sunod sa ilang mga kostumbre." [Alang sa usa ka paghisgot sa Sanhedrin, tan-awa nga hilisgutan: JEWISH RELIGIOUS SYSTEM] Gihangyo sa Sanhedrin si Pablo sa pagbuhat sa publiko nga buhat sa Balaod aron mapamatud- an ang iyang pagtoo. Adunay upat nga mga lalaki nga moagi sa ritwal nga may kalabutan sa panaad nga Nazareno, ug gihangyo si Pablo nga ibutang ang iyang kaugalingon ubos sa panaad ug sa pagbayad sa gasto sa laing upat ka lalaki. Gibuhat niya kini. Pagkahuman niini, pipila ka mga Judio nga gikan sa Asia misumbalik pagsukod sa mga tawo batok kaniya, sa paghatag kaniya sa mga kadagkuan sa mga Judio ngadto sa templo. Usa ka Gentil nga taga-Efeso nga ginganlag Trofimo nga kauban ni Pablo, ug ang mga Judio mitoo nga si Pablo nagdala kaniya ngadto sa templo, nga mahimong usa ka pagsalikway. Ang mga manggugubot midala kang Pablo aron patyon siya, apan ang mga sundalo sa Romanhong garison mipakita. Gisulti ni Pablo ngadto sa mga manggugubot sa kaugalingon niyang depensa, nagsulti sa iyang misyon ngadto sa mga Gentil. Nagsinggit sila, "Patya ang tawo sa kalibutan, kay dili angay nga mabuhi siya." (Buhat 22: 1-23). Page 61 Paul traveled through Macedonia and finally arrived at Corinth himself, staying there about three months and writing Romans. He took ship for Miletus where he met for a few days with Ephesian elders. He then sailed (island hopping to Coos, Rhodes, and Patara) to Tyre. From Tyre he wailed to Ptolemais and reached Caesarea. Paul was warned not to visit Jerusalem. He went anyway and was warmly received by the brethren. He had an interview with James and the elders. A charge was brought against him by the Sanhedrin that "he taught all the Jews among the Gentiles to forsake Moses, saying that they ought not to circumcise their sons, neither to walk after their customs." [For a discussion of the Sanhedrin, see topic: JEWISH RELIGIOUS SYSTEM] The Sanhedrin asked Paul to do a public act of the Law in order to prove his faith. There were four men who were to undergo the ritual associated with the Nazarite vow, and Paul was requested to put himself under that vow and to pay the costs of the other four men. He did so. After this some Jews from Asia stirred up the people against him, charging him with bringing Greeks into the Temple. A Gentile man from Ephesus named Trophimus was with Paul, and the Jews supposed that Paul had brought him into the temple, which would have been a sacrilege. The mob took Paul to kill him, but soldiers of the Roman garrison appeared. Paul spoke to the mob in his own defense, telling of his mission to the Gentiles. They shouted "Away with such a fellow from the earth, for it is not fit that he should live." (ACTS 22:1-23).
TITO 001 - Cebuano-English Gidala sa Romano nga mga sundalo si Pablo sa kastilyo sa gobernador aron pagsukitsukit pinaagi sa paglatigo, nga sa maong panahon giangkon ni Pablo ang iyang Romanhong pagkalungsoranon. Pagkasunod nga buntag gidala siya sa atubangan sa Sanhedrin, apan walay konklusyon tungod sa panagsumpaki tali sa mga Saduceo ug mga Pariseo. Gipabalik si Pablo sa kastilyo alang sa panalipod, ug nianang gabhiona nga ang Ginoo mipakita kang Pablo nga nagsulti kaniya nga "magmadasigon." (Buhat 23: 6-10) Ug didto mitungha ang usa ka circuncicion sa taliwala sa usa ka gagmay nga mga Judiyo aron patyon si Pablo, apan ang pag-umangkon ni Pablo nagdala kaniya usa ka pasidaan sa laraw. Ang mga Romano mihukom nga ipadala siya sa Cesarea ngadto kang Felix, ang prokurador sa Judea (Buhat 22: 21ff). Sa wala pa si Felix, gipangutana si Pablo gikan sa lalawigan nga iyang giadtoan. Paglabay sa lima ka adlaw, ang hataas nga saserdote nga si Ananias ug ang pipila sa Sanhedrin nagpakita, uban kang Tertulo isip ilang manlalaban (BUHAT 24: 1-9). Gipasanginlan sila ni Pablo, Si Felix wala magdugay nagpadayon sa pagpadayon hangtud nga si Claudias Lisias, ang kapitan sa mga Romano nga kasundalohan sa Jerusalem, mianhi aron sa paghatag ebidensya. Human sa pipila ka mga adlaw, ang asawa ni Felix, si Drusila, nga usa ka babaye nga Judeo, gusto nga makakita ug makadungog ni Pablo. Nagpakita si Pablo ug mihatag sa ebanghelyo ngadto kang Felix ug Drusila. Mikurog si Felix apan dili mahinulsolon. Gusto niya ang hiphip gikan ni Pablo mao nga wala siya buhata. (Si Drusila namatay sa pagbuto sa Mt Vesuvius, AD 79.) Gipugngan ni Felix si Pablo nga usa ka binilanggo sa Cesarea (ubos sa pagdumala sa balay) sulod sa duha ka tuig hangtod sa pag- abot ni Festo, ang bag-ong gobernador. Buot ni Festo nga pabalikon si Pablo sa Jerusalem, apan nasayod si Pablo sa kapeligro didto ug gisulti ang Latin nga pulong nga Caesarem apello! - "Mihangyo ako kang Cesar!" Busa napugos si Festus nga maghimo ug mga Page 62 The Roman soldiers took Paul to the governor's castle for interrogation by scourging, at which time Paul claimed his Roman citizenship. The next morning he was taken before the Sanhedrin, but there was no conclusion because of the dissension between the Sadducees and Pharisees. Paul was taken back to the castle for protection, and it was that night that the Lord appeared to Paul telling him to "be of good cheer." (ACTS 23:6- 10) There arose a conspiracy among forty Jews to assassinate Paul, but Paul's nephew brought him a warning of the plot. The Romans decided to send him to Caesarea to Felix, the procurator (governor) of Judea (ACTS 22:21ff). Before Felix, Paul was merely asked from province he had come. Five days later, the high priest Ananias and some of the Sanhedrin appeared, with Tertullus as their advocate (ACTS 24:1-9). They made charges, which Paul denied. Felix delayed the proceeding further until Claudias Lysias, the captain of the Roman troops n Jerusalem, could come to give evidence. After a few days, Felix' wife, Drusilla, a Jewess, wanted to see and hear Paul. Paul appeared and gave the gospel to Felix and Drusilla. Felix trembled but was unrepentant. He wanted a bribe from Paul so did not acquit him. (Drusilla died in the eruption of Mt. Vesuvius, AD 79.) Felix kept Paul a prisoner in Caesarea (under loose house arrest) for two years until the arrival of Festus, the new governor. Festus wanted Paul taken back to Jerusalem, but Paul was aware of the danger there and uttered the Latin word Caesarem apello! -- "I appeal to Caesar!" Festus was thus obliged to make arrangements for Paul to travel to Rome under escort.
TITO 001 - Cebuano-English kahikayan alang sa pag-adto ni Pablo sa Roma ubos sa escort. Niadtong panahona, si Haring Agripa II, uban sa iyang igsoong babaye nga si Berenice, miduaw kang Festo, ang bag-ong gobernador. Gipangayo ni Festo ang pagkawalay alamag sa balaod sa Judio, busa nagpamatuod si Pablo sa atubangan ni Agrippa, uban ang labing dako nga pasidungog ug seremonya. Kini nga hitabo usa sa pinakadakong depensa sa ebanghelyo nga sukad natala. Miingon si Agripa, "Hapit na mong madani ako ..." Gihukom si Festus nga si Pablo walay sala o kasaypanan, ug iyang buhian siya kung wala PAGLAWIG NI PABLO SA ROMA siya moapelar kang Cesar. Ang escort ni Paul sa panaw sa Roma usa ka platun sa Romanong mga sundalo ubos ni Julius, usa ka centurion sa Augustan Cohort. Naglarga sila sa Adramito ug Sidon. Gihatagan si Pablo og kagawasan. Ang sunod nga pantalan mao ang Myra, diin gikan sila nagsakay sa barko paingon sa Italya. Ug miabut sila sa Creta, nga nagapaingon sa pagsulod sa usa ka lungsod nga malipayon; nga ilang gibutangan ug tubig, ug ilang giabog sila ngadto sa kinalaan nga ilang gibutang sa tiilan sa Malta, ug didto mipabilin sila sulod sa tulo ka bulan. Gikan sa Malta milawig sila sa sudlanan nga "Castor ug Pollux" ngadto sa Syracuse (Sicily) ug Rhegium, ang pantalan nga siyudad sa lalawigan sa Puteoli sa Italya. Gikan didto miadto sila sa Roma sa dalan sa Apia. Sa Roma si Pablo mipuyo sa iyang kaugalingon nga inabangan nga balay ubos sa pagdumala sa usa ka Opisyal sa Praetorian Guard. Gitugutan siya sa paghimo sa mga miting, ug nakigkita siya sa mga Judio nga mga anciano, nakadaog sa pipila kanila ngadto kang Kristo. Kini nga panahon milungtad og duha ka tuig, sa panahon nga iyang gisulat si Filemon, Colosas, Efeso, ug Filipos. Siya gibuhian ni Nero, mao nga gawasnon siya sa pagbiyahe ug gibuhat kini. Ang iyang mga Page 63 About this time, King Agrippa II, with his sister, Berenice, came to visit Festus, the new governor. Festus pleaded ignorance of Jewish law, so Paul made his testimony before Agrippa, with the greatest of pomp and ceremony. This episode was one of the greatest defenses of the gospel ever recorded. Agrippa said, "Almost you persuade me ..." Festus decided then that Paul was innocent or wrongdoing, and he would have let him go free PAUL'S VOYAGE TO ROME if he had not appealed to Caesar. Paul's escort on the trip to Rome was a platoon of Roman soldiers under Julius, a centurion of the Augustan Cohort. They sailed in a coasting vessel to Adramyttium and Sidon. Paul was given liberty. The next port was Myra, from which they took ship to Italy. They sailed to Crete, stayed at the port of Fair Havens for one month, sailed for Phoenix, and were driven on the rocks at Malta where they stayed for three months. From Malta they sailed in the vessel "Castor and Pollux" to Syracuse (Sicily) and Rhegium, the port city of the Italian province of Puteoli. From there they went to Rome on the Appian Way. In Rome Paul dwelled in his own hired house under the supervision of a Prefect of the Praetorian Guard. He was permitted t o hold meetings, and he met with Jewish elders, winning some of them to Christ. This period lasted two years, during which he wrote Philemon, Colossians, Ephesians, and Philippians. He was acquitted by Nero, so he was free to travel and did so. His visits were to Crete and
TITO 001 - Cebuano-English pagbisita sa Creta ug sa Asia Minor; ug gituohan sa kadaghanan nga siya mibiyahe sa Espanya sa misyonaryong panaw. Giisip siya nga gidakop pag-usab sa Efeso ug gidala pagbalik sa Roma gikan didto, apan kini nga panahon gitagad ingon nga usa ka kriminal, uban sa iyang mga higala nga mibiya kaniya (gawas kang Lucas ug Onesiphorus). Adunay pagpanggukod sa Roma niining panahona, ug usa ka kampanya sa kahadlok ni Nero batok sa mga Kristohanon. Si Pablo gihukman ug gipatay sa Roma. "Nakigbisog ko sa usa ka maayong away, natapos ko ang akong kurso, gibantayan ko ang pagtoo; Sukad karon adunay ginatagana alang kanako nga purongpurong sa pagkamatarung, nga igahatag kanako sa Ginoo, ang matarung MGA ALAGAD SA DIOS [SERVANTS OF GOD] nga maghuhukom niadtong adlawa. Gisugo sa Dios ang mga Kristohanon nga magmatinud-anon ug masulundon nga mga sulugoon. Deuteronomio 10:12 "Ug karon, Oh Israel, unsa ang gikinahanglan ni Jehova nga imong Dios kanimo, kondili ang pagkahadlok kang Jehova nga imong Dios, sa paglakaw sa tanan nga mga dalan niya, ug sa paghigugma kaniya, ug sa pag-alagad sa Ginoo sa bug-os mong kasingkasing, ug sa bug-os Miqueas 6: 8 mong kalag, . " "Gipakita niya kanimo, Oh tawo, unsa ang maayo, ug unsa ang gikinahanglan sa Ginoo kanimo, apan sa pagbuhat sa matarung ug sa paghigugma sa kalooy, ug sa paglakaw nga Salmo 100: 2 mapainubsanon uban sa imong Dios?" "Pag-alagad kamo kang Jehova uban ang kalipay, manag-awit kamo sa atubangan sa Josue 24: 14,15 iyang presencia. Busa karon kahadloki ninyo si Jehova, ug sa kinasingkasing ug sa kamatuoran alagaron ninyo siya: ug isalikway ang mga dios nga Page 64 to Asia Minor; and it is widely thought that he traveled in Spain on a missionary journey. He is thought to have been arrested again in Ephesus and taken again to Rome from there, but this time treated as a malefactor, with his friends deserting him (except for Luke and Onesiphorus). There was persecution in Rome at this time, and a campaign of terror by Nero against the Christians. Paul was condemned and executed in Rome. "I have fought a good fight, I have finished my course, I have kept the faith; henceforth there is laid up for me a crown of righteousness, which the Lord, the righteous judge, shall give me at that day." God commands Christians to be faithful and obedient servants. Deuteronomy 10:12 "And now, Israel, what doth the Lord thy God require of thee, but to fear the Lord thy God, to walk in all his ways, and to love him, and to serve the Lord with all thy heart and with all thy soul." Micah 6:8 "He hath shown thee, O man, what is good; and what doth the Lord required of thee, but to do justly and to love mercy, and to walk humbly with thy God?" Psalm 100:2 "Serve the Lord with gladness; come before his presence with singing." Joshua 24:14,15 14 "Now therefore, fear the Lord, serve Him in sincerity and in truth, and put away the gods which your fathers served on the other
TITO 001 - Cebuano-English ginaalagaran sa inyong mga amahan sa unahan sa Suba ug sa Egipto; Pag-alagad sa Ginoo! Ug kong daw dautan kaninyo ang pag-alagad kang Jehova, magpili kamo niining adlawa kong kinsa ang inyong alagaron; kong ang mga dios ba nga gialagaran sa inyong mga amahan didto sa unahan sa Suba, kun ang mga dios ba sa mga Amorehanon, kang kansang yuta ginahatag kanimo ni Jehova nga imong Dios? ikaw nagpuyo. Apan alang kanako ug sa akong balay, Ang pag-alagad kinahanglan ipaambit kami magaalagad sa Ginoo. " ngadto sa Ginoong Jesu-Kristo. Juan 12: 23-26 Ug si Jesus mitubag kanila, "Ang takna nahiabut na nga pagahimayaon na ang Anak sa Tawo. Sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang usa ka lugas trigo kinahanglan mahulog sa yuta ug mamatay, kay kon dili man, nan, magapabilin kini nga mag- inusara. apan kong kini mamatay, nan, siya magahatag ug daghang makaon. 25 Ang nahagugma sa iyang kinabuhi mawad-an hinoon niini; apan ang magadumot sa iyang kinabuhi niining kalibutana, magapatunhay niini alang sa kinabuhing dayon, 26 Kong kinsay moalagad kanako, kinahanglan magasunod siya kanako; ug diin gani ako, ang akong alagad atua usab didto. Kon kinsa ang moalagad kanako, siya pagapasidunggan sa Mga Taga Colosas 3:24 akong Amahan. "Sa pagkasayud nga sa Ginoo kamo makadawat sa ganti sa kabilin: kay kamo nagserbisyo sa Ang pag-alagad sa magtotoo igahatag sa Ginoong Jesukristo." mga tawo. Ang Kristohanong pag-alagad naghimo sa kinabuhi nga halangdon. Marcos 10: 43,44 "Apan kini dili mahitabo kaninyo; hinonoa, Page 65 side of the River and in Egypt. Serve the Lord! 15 And if it seems evil to you to serve the Lord, choose for yourselves this day whom you will serve, whether the gods which your fathers served that were on the other side of the River, or the gods of the Amorites, in whose land you dwell. But as for me and my house, we will serve the Lord." Service is to be rendered as unto the Lord Jesus Christ. John 12:23-26 23 But Jesus answered them, saying, "The hour has come that the Son of Man should be glorified. 24 Most assuredly, I say to you, unless a grain of wheat falls into the ground and dies, it remains alone; but if it dies, it produces much grain. 25 He who loves his life will lose it, and he who hates his life in this world will keep it for eternal life. 26 If anyone serves Me, let him follow Me; and where I am, there My servant will be also. If anyone serves Me, him My Father will honor. Colossians 3:24 "Knowing that of the Lord ye shall receive the reward of the inheritance: for ye serve The believer's service is to be rendered to the Lord Christ." people. Christian service makes life noble. Mark 10:43,44 "But so shall it not be among you: but
TITO 001 - Cebuano-English bisan kinsay gustong mag-daku kaninyo kinahanglan ma-inyo siyang sulogoon, ug bisan kinsa kaninyo nga buot magauna mahimong ulipon sa tanan. Kay ang Anak sa Tawo mianhi dili aron siya pag-alagaron , apan sa pag- Ang Kristohanong pag-alagad nagpakita sa alagad. " panaghigalaay. Lucas 10: 36,37 36 Hain karon niining totolo, sa imong paghunahuna, ang nagpailang matuod nga isigkatawo sa nahulog sa mga kamot sa mga tulisan? 37 Ug siya miingon, "Kadtong naluoy kaniya." Ug si Jesus miingon kaniya, "Lakaw ug buhata Ang Kristohanong pag-alagad sama ni ang ingon." Kristo. Basaha ang Juan 13: 1-17 Ang Kristohanong serbisyo nagpakita sa gugma. Juan 21: 15-17 15 Ug sa nakapamahaw na sila, si Jesus miingon kang Simon Pedro: Simon, anak ni Jonas, nahigugma ba ikaw kanako nga labi niini kanila? Siya miingon kaniya: Oo, Ginoo, ikaw nahibalo. Nahibaluan mo nga ginahigugma ko ikaw. "Nagsiling si Jesus sa iya," Atipana ang akon mga karnero. " Ug siya miingon pag-usab kaniya sa ikaduha: Simon, anak ni Jonas, nahigugma ba ikaw kanako? Ug siya miingon kaniya: Oo, Ginoo, Nahibaluan mo nga ginahigugma ko ikaw. "Nagsiling si Jesus sa iya," Atipana ang akon mga karnero. " 17 Ug siya miingon kaniya sa ikatulo, "Simon, anak ni Juan, gihigugma mo ba ako?" Ug gikasubo ni Pedro ang iyang pag-ingon kaniya sa ikatulo, "Gihigugma mo ba ako?" Ug siya miingon kaniya, "Ginoo, Nahibal-an mo ang tanan nga butang; Nahibaluan mo nga ginahigugma ko ikaw. "Nagsiling si Jesus sa Ang Kristohanong pag-alagad makapagaan iya," Atipana ang akon mga karnero. Page 66 whosoever will be great among you, shall be your minister: and whosoever of you will be the chiefest, shall be servant of all. For even the Son of Man came not to be ministered unto, but to minister." Christian service exemplifies neighborliness. Luke 10:36,37 36 So which of these three do you think was neighbor to him who fell among the thieves?" 37 And he said, "He who showed mercy on him." Then Jesus said to him, "Go and do likewise." Christian service is Christ-like. Read John 13:1-17 Christian service demonstrates love. John 21:15-17 15 So when they had eaten breakfast, Jesus said to Simon Peter, "Simon, son of Jonah, do you love Me more than these?" He said to Him, "Yes, Lord; You know that I love You." He said to him, "Feed My lambs." 16 He said to him again a second time, "Simon, son of Jonah, do you love Me?" He said to Him, "Yes, Lord; You know that I love You." He said to him, "Tend My sheep." 17 He said to him the third time, "Simon, son of Jonah, do you love Me?" Peter was grieved because He said to him the third time, "Do you love Me?" And he said to Him, "Lord, You know all things; You know that I love You." Jesus said to him, "Feed My sheep. Christian service lightens life's burdens.
TITO 001 - Cebuano-English sa mga palas-anon sa kinabuhi. Galacia 5: 13-15 13 Kay kamo, mga igsoon, mga gipanawag kamo ngadto sa kagawasan; lamang ayaw gamita ang kagawasan isip usa ka oportunidad alang sa unod, apan pinaagi sa gugma magserbisyo sa usag usa. Kay ang tibook nga Kasugoan natuman sa usa ka pulong, nga nagaingon: Higugmaon mo ang imong isigkatawo ingon sa imong kaugalingon. Apan kong kamo magpinaakay ug magkinan- anay ang usa ug usa, magmatngon kamo nga Basaha ang Galacia 6: 1-10 dili mangahurot ang usa ug usa kaninyo. Mga Buhat 20: 17-20 Ug gikan sa Mileto nagpasugo siya sa Efeso, ug iyang gipatawag ang mga anciano sa iglesia. 18 Ug sa paghiabut na nila, siya miingon kanila, "Nahibaluan ninyo nga sang una nga adlaw nga natawo ako dira sa Asia, sa ano ko man ginpakadto sa inyo? 19 nga nagaalagad sa Ginoo sa bug-os nga pagkamapainubuson, nga may madamu nga mga luha kag mga pagtilaw nga natabo sa akon paagi sa pagplano sang mga Judio; Nga ako wala magalikay sa pagpahayag kaninyo sa bisan unsa nga mapuslanon, ug sa pagtudlo kaninyo sa dayag, ug sa pagtudlo Mga Hebreohanon 10: 23-25 kaninyo sa dayag, ug sa mga kabalayan; 23 Magmalig-on kita sa pagsugid sa atong paglaum nga walay pagduha-duha, kay Siya nga nagsaad kasaligan. 24 Ug magpalandong kita sa usag usa aron sa pagpalihok sa gugma ug maayong buhat, Nga dili magsalikway sa atong kaugalingong panagkatigum, sumala sa batasan sa uban, kondili magtinambagay ang usa ug usa; ug labi na gayud kong ginatan-aw ninyo nga nagakahaduol ang adlaw. Ang dapit sa pagsimba ug ang dapit sa pag- alagad. Kita usab "magtigum" alang sa serbisyo. Ang Lawas naglihok isip Page 67 Galatians 5:13-15 13 For you, brethren, have been called to liberty; only do not use liberty as an opportunity for the flesh, but through love serve one another. 14 For all the law is fulfilled in one word, even in this: "You shall love your neighbor as yourself." 15 But if you bite and devour one another, beware lest you be consumed by one another! Read Galatians 6:1-10 Acts 20:17-20 17 From Miletus he sent to Ephesus and called for the elders of the church. 18 And when they had come to him, he said to them: "You know, from the first day that I came to Asia, in what manner I always lived among you, 19 serving the Lord with all humility, with many tears and trials which happened to me by the plotting of the Jews; 20 how I kept back nothing that was helpful, but proclaimed it to you, and taught you publicly and from house to house, Hebrews 10:23-25 23 Let us hold fast the confession of our hope without wavering, for He who promised is faithful. 24 And let us consider one another in order to stir up love and good works, 25 not forsaking the assembling of ourselves together, as is the manner of some, but exhorting one another, and so much the more as you see the Day approaching. The place of worship and the place of ser-vice. We also "assemble" for service. The Body functions as a congregation.
TITO 001 - Cebuano-English kongregasyon. Ingon nga mga alagad sa Dios, ang mga magtutuo adunay piho nga mga Ang mga Kristohanon kinahanglan mobiya responsibilidad. sa tanan aron mosunod kang Kristo. Mga Taga-Filipos 3: 7,8 Apan ang mga butang nga kanako kaniadto pagdaug, kini giisip ko nga kapildihan tungod kang Cristo. Oo, sa walay duhaduha, ug ginapus ko ang tanan nga mga butang, ug ginapanghimakak ko ang pagtolon-an sa Maayong Balita mahitungod kang Cristo Jesus nga akong Ginoo; nga tungod kaniya ginaantus ko ang tanang mga butang sa atubangan sa Dios, ug ginabatonan ko ang kinabuhi nga ingon sa mga tumutulo sa miduaw kanako, sa Ang mga magtutuo kinahanglan nga akong pagpailub. maghatag sa walay pagkabahin nga pag- alagad. Basaha ang 1 Mga Cronicas 15: 10-15 1 Samuel 7: 3 "Ug si Samuel namulong sa tibook nga balay sa Israel, nga nagaingon: Kong kamo managpamalik kang Jehova sa bug-os ninyong kasingkasing, nan isalikway ang inyong mga dios-dios, ug ang Astaroth gikan sa taliwala ninyo, ug ipatumong ang inyong kasingkasing ngadto kang Jehova, ug mag-alagad kaniya lamang: ug siya magaluwas kanimo gikan sa kamot sa mga Filistehanon. Unya ang mga anak sa Israel nanagsalikway sa mga Baal ug sa Ang mga magtutuo mag-alagad uban ang Astaroth, ug nanag-alagad kang Jehova lamang. pagkamapainubsanon. Buhat 20: 18,19 18 Ug sa paghiabut na nila, siya miingon kanila, "Nahibaluan ninyo nga sang una nga adlaw nga natawo ako dira sa Asia, sa ano ko man ginpakadto sa inyo? 19 nga nagaalagad sa Ginoo sa bug-os nga pagkamapainubuson, nga may madamu nga mga luha kag mga pagtilaw nga natabo sa akon Page 68 As God's servants, believers have specific responsibilities. Christians are to leave all to follow Christ. Philippians 3:7,8 But what things were gain to me, those I counted loss for Christ. Yea, doubtless, and I count all things but loss for the excellency of the knowledge of Christ Jesus, my Lord; for whom I have suffered the loss of all things, and do count them but refuse, that I may win Christ." Believers are to render undivided service. Read 1 Chronicles 15:10-15 1 Samuel 7:3 "And Samuel spoke unto all the house of Israel, saying, If ye do return unto the Lord with all your hearts, then put away the foreign gods and Ashtaroth from among you, and prepare your hearts unto the Lord, and serve him only; and he will deliver you out of the hand of the Philistines. Then the children of Israel did put away Baalim and Ashtaroth, and served the Lord only." Believers are to serve with humility. Acts 20:18,19 18 And when they had come to him, he said to them: "You know, from the first day that I came to Asia, in what manner I always lived among you, 19 serving the Lord with all humility, with many tears and trials which happened to me by the plotting of the Jews;
TITO 001 - Cebuano-English Page 69 paagi sa pagplano sang mga Judio; Ang mga magtotoo mag-alagad uban ang Deuteronomio 1:17 kaisug. Believers are to serve with courage. Deuteronomy 1:17 Dili kamo magpili ug tawo sa inyong paghukom, managpatalinghug kamo sa gagmay sama sa dagku: dili kamo mahadlok sa nawong sa tawo, kay ang paghukom iya sa Dios; ug ang hinungdan nga lisud alang kanimo, dad-a kini Proverbio 29:25 ngari kanako [Moises], ug ako maminaw niini. " Ye shall not respect persons in judgment, but ye shall hear the small as well as the great; ye shall not be afraid of the face of man, for the judgment is God's; and the cause that is too hard for you, bring it unto me [Moses], and I will hear it." Proverbs 29:25 Ang pagkahadlok ngadto sa tawo nagadala ug usa ka lit-ag; apan bisan kinsa nga magbutang sa iyang pagsalig diha sa Ginoo mahimo nga Mga panig-ingnan sa pagtoo nga pag-alagad Examples of faith service luwas. " Si Ginoong Hesu Kristo nag-alagad sa mga tawo. Mga Taga-Filipos 2: 7 The fear of man bringeth a snare; but whoso putteth his trust in the Lord shall be safe." The Lord Jesus Christ served men. Philippians 2:7 Kondili naghukas siya sa iyang kaugalingon, Ug gidayandayanan niya ang dagat ibabaw sa kabukiran, ug nahimong mga panapton nga Ang mga tawo nga diosnon nag-alagad sa buhat sa tawo. Ginoo pinaagi sa pag-alagad sa uban nga mga tawo But made himself of no reputation, and took upon him the form of a servant, and was made in the likeness of men." Godly men served the Lord by serving other men Pedro ug Andres Peter and Andrew Marcos 1: 17,18 Mark 1:17,18 Si Zaqueo Zaccheus Lucas 19: 6 ff Luke 19:6 ff Pablo Paul Mga Buhat 9:20 Acts 9:20 Ang mga ganti sa matinud-anon nga pag- alagad The rewards of faithful service Ang matinumanon nga sulugoon nakaangkon sa espirituhanong kahibalo The faithful servant gains spiritual knowledge. Oseas 6: 3 Hosea 6:3 Unya kita mahibalo, Ginoo; ang iyang glandula alang kanato maingon sa ulan, maingon sa ulahing ulan nga nagabisibis sa yuta. Then shall we know, Lord; his gome unto us as the rain, as the latter and former rain unto the earth."
TITO 001 - Cebuano-English Page 70 Ang matinud-anon nga sulugoon nakaangkon sa balaan nga panglantaw. Juan 8:12 The faithful servant gains divine viewpoint. John 8:12 Ug kanila misulti siya pag-usab nga nag-ingon, "Ako mao ang kahayag alang sa kalibutan. siya nga nagsunod kanako dili maglakaw sa kangitngit, apan makabaton sa kahayag sa Ang matinud-anon nga alagad adunay kinabuhi. " espirituhanong giya. Juan 10:27 Then spoke Jesus again unto them, saying, I am the light of the world; he that followeth me shall not walk darkness, but shall have the light of life." The faithful servant has spiritual guidance. John 10:27 Ang akong mga carnero nanagpakadungog sa akong tingog, ug ako nakaila kanila, ug sila Ang matinud-anon nga sulugoon nagadawat naganunot kanako. sa dungog gikan sa Dios. My sheep hear my voice, and I know them and they follow me." The faithful servant receives honor from God. Juan 12:26 John 12:26 Kong kinsa ang mag-alagad kanako, patya ako; ug kong hain ako, atua usab ang akong alagad; kong kinsa ang moalagad kanako, kana Ang matinud-anon nga sulugoon adunay mao ang akong Amahan; kinabuhi nga kalipay Salmo 40: 8 If any man serve me, let him fol-low me; and where I am, there shall also my servant be: if any man serve me, him will my Father honor." The faithful servant has a life of joy Psalm 40:8 Nagakalipay ako sa pagbuhat sa imong kabubut-on, Oh Dios ko; Oo, ang imong Juan 4:36 Kasugoan ania sa sulod sa akong kasingkasing. I delight to do thy will, O my God; yea, thy law is within my heart." John 4:36 Ang magaani magadawat ug suhol, ug magatigum ug mga bunga ngadto sa kinabuhi nga walay katapusan; aron ang magapugas ug MGA ALAGAD UG MGA ULIPON SA PALESTINA - SERVANTS AND SLAVES IN PALESTINE ang magaani manag-kalipay sa tingub. And he that reapeth receiveth wages, and gathereth fruit unto life eternal, that both he that soweth and he that reapeth may rejoice together." Ang ubang mga tawo, nga gitawag nga "mga hirelings", gigamit alang sa suhol sa karaang Palestina (Job 7: 1; 14: 6; Marcos 1:20). Apan ang kadaghanan sa mga sulugoon sa mga Israelita, maingon man sa ubang mga nasod sa sidlakan sa panahon sa Daang Tugon, mga ulipon o mga sulugoon nga dili ulipon - mga lalaki ug babaye nga gipanag-iya sa nagkalainlaing katarungan ug alang sa lainlaing taas nga panahon. Ang ubang mga ulipon Some people, called "hirelings", were employed for wages in ancient Palestine (Job 7:1; 14:6; Mark 1:20). But most of the servants of the Israelites, as well as those of other eastern peoples of Old Testament times, were slaves or indentured servants - men and women who were held as property for various reasons and for various lengths of time. Some slaves were bought from neighboring nations or from foreign residents of Canaan. Some were
TITO 001 - Cebuano-English gipalit gikan sa mga kasikbit nga mga nasud o gikan sa langyaw nga mga pumoluyo sa Canaan. Ang uban mga bihag nga nakuha sa gubat. Ang uban kanila mga anak sa mga ulipon nga natawo sa balay sa agalon. Ang usa ka ulipon mahimong usa ka Hebreohanon kinsa, tungod sa kakabos, nagbaligya sa iyang kaugalingon ngadto sa pagkaulipon hangtud nga siya mibalik sa iyang mga tiil. Ang pagpangulipon taliwala sa mga Hebreo kasagaran usa ka malumo ug maluluy-on nga sistema. Ang Biblia, samtang kini nag-ila nga ang pagkaulipon nagalungtad, wala mouyon o wala mag-uyon sa maong buhat. Daghang mga sumbanan ang natukod sa Balaod alang sa regulasyon sa pagkaulipon ug pagkaulipon, uban sa mga balaod nga nagkontrolar sa kondisyon ug sa gidugayon sa pagkaulipon. Ang usa ka hinungdan sa pagkaulipon hingpit nga gidid-an. Kini silotan sa kamatayon aron sa pagpangawat o pagkidnap sa usa ka tawo alang sa katuyoan sa paghimo kaniya nga usa ka ulipon o ibaligya siya sa laing tawo ingon nga ulipon. Kini nga regulasyon gigamit alang sa Deuteronomio 24: 7, mga Israelita ug mga langyaw. Kong adunay usa ka tawo nga hikaplagan nga mangawat sa bisan kinsa sa iyang igsoon sa mga anak sa Israel, ug pagapatigayonon niya siya ingon nga ulipon, kun iyang igabaligya siya; ang maong kawatan mamatay, niini nga paagi pagkuhaon mo ang dautan sa taliwala Exodo 21:16 mo. "Ug siya nga nagapangawat sa tawo, ug nagabaligya kaniya, kun hikaplagan kini sa ANG PAGHUBOT SA MGA SERBISYO iyang kamot, pagapatyon gayud siya. Ang matag Israelita giisip nga usa ka alagad sa Dios. Busa, siya dili pagtratar ingon nga sulugoon apan ingon nga sinuholang mamumuo; ug ang iyang agalon mao ang magmando kaniya uban sa pagkamabination. Page 71 captives taken in war. Some were children of slaves who were born in the house of the master. A slave might himself be a Hebrew who, through poverty, sold himself into servitude until he got back on his feet. Slavery among the Hebrews was usually a mild and merciful system. The Bible, while it recognizes that slavery exists, does not approve or disapprove of the practice. Numerous standards were set up in the Law for the regulation of slavery and servitude, with laws which regulated both the conditions and the duration of the bondage. One source of slavery was absolutely forbidden. It was punishable by death to steal or kidnap a human being for the purpose of making him a slave or to sell him to someone else as a slave. This regulation applied to Israelite and foreigner alike. Deuteronomy 24:7, "If a man be found stealing any of his brethren of the children of Israel, and makes merchandise of him, or sells him; then that thief shall die; and you shall put evil away from among you." Exodus 21:16 "And he that steals a man, and sells him, or if he be found in his hand, he shall be surely put to death." THE TREATMENT OF SERVANTS Each Israelite was considered to be a servant of God. Therefore, he was not to be treated as a bondservant but as a hired worker; and his master was to rule over him with kindness .
TITO 001 - Cebuano-English Levitico 25: 39-41 Ug kong ang imong igsoon nga anaa kanimo, mahimong kabus, ug ibaligya niya ang iyang kaugalingon kanimo, dili mo siya paalagaron ingon sa ulipon. Apan ingon sa usa ka sinuholan nga sulogoon, ingon sa usa ka dumuloong, magapuyo siya uban kanimo; kanimo ngadto sa tuig sa jubilee: Ug unya mahulog siya gikan diri kanimo, ug siya ug ang iyang mga anak uban kaniya, ug mopauli siya sa iyang kaugalingong panimalay, ug sa kaugalingong yuta sa iyang amahan mopauli siya. Adunay daghang mga paagi nga ang usa ka Hebreohanon mahimong sulugoon sa iyang mga kaigsoonan: Ang Israelite, pinaagi sa kakabos, mahimong dili makahimo sa pagdumala sa iyang kaugalingon nga mga kalihokan o sa pagpadayon sa iyang kaugalingon ingon nga usa ka gawasnon nga lungsuranon. Niini nga kaso siya mahimo nga mabaligya ubos sa gahum sa lain. Ang tudling sa Lev. 25:39, nga naghatag sa balaod sa mga butang, wala nagpasabut nga ang maong pagbaligya obligado. Gisabot nga nagpasabot nga gibaligya sa usa ka tawo ang iyang kaugalingon (o hinoon, gibaligya niya ang mga katungod sa iyang trabaho) ngadto sa lain nga Judio, aron siya makaangkon og panginabuhian alang sa iyang kaugalingon ug sa iyang pamilya. Ang usa ka Hebreohanon nga nahukman nga gikawat gikinahanglan nga mohimo sa pag-uli ngadto sa gidak-on labing menos doble ang bili sa kantidad nga gikawat kung ang nakawat nga kabtangan mismo nakuha). Sa ubang mga kaso siya kinahanglang mobayad og upat o lima ka pilo sa iyang gikawat (Matikdi ang kaso sa Zacchaeu ~). Kon ang kawatan dili makahimo sa gikinahanglan nga pagbayad, siya gibaligya tungod sa iyang pagpangawat ug siya naghimo Exodo 22: 1-3 sa pagpauli pinaagi sa iyang paghago. Kon ang usa ka tawo mangawat ... Kon ang adlaw mosubang kaniya, adunay giula nga dugo alang kaniya; kay siya kinahanglan Page 72 Leviticus 25:39-41 "And if thy brother that dwells by thee be waxen poor, and be sold unto thee; thou shalt not compel him to serve as a bondservant; But as a hired servant, and as a sojourner, he shall be with thee, and shall serve thee unto the year of jubilee: And then shall he depart from thee, both he and his children with him, and shall return unto his own family, and unto the possession of his fathers shall he return." There were several ways that a Hebrew could become the servant of his brethren: The Israelite, through poverty, might become unable to manage his own affairs or to maintain himself as an independent citizen. In this case he might pass by sale under the power of another. The passage in Lev. 25:39 ff, which lays down the law in these matters, does not imply that such a sale was compulsory. It is understood to mean that the individual sold himself (or rather, he sold the rights to his labor) to another Jew, so that he might be able to earn subsistence for himself and his family. A Hebrew who had been convicted of theft was required to make restitution to the extent of at least double the value of the amount stolen if the stolen property itself was recovered). In other cases he was to pay four or five times as much as he stole (Note the case of Zacchaeu~). If the thief could not make the required restitution, he was sold for his theft and he made restitution by his labor. Exodus 22:1-3 If a man shall steal ...If the sun be risen upon him, there shall be blood shed for him; for he should make full restitution; if he have
TITO 001 - Cebuano-English mohimo sa hingpit nga pagpahiuli; kong siya walay bisan unsa, ibaligya siya tungod sa iyang kabuang. Ang mga anak sa usa ka Hebreohanong alagad nahimong, sa kondisyon sa ilang pagkahimugso, ang mga sulugoon sa agalon ( Exodo 21: 4 ). Sa diha nga ang usa ka tawo giangkon nga personal sa usa ka nagpautang, ang iyang mga anak kasagaran gibaligya ngadto sa pagkaulipon uban kaniya. Samtang ang kabus nga tawo mahimo nga magbaligya sa iyang kaugalingon ngadto sa pagkaulipon, kini mao 2 Mga Hari 4: 1; Nehemias lamang ang pagtrabaho sa iyang utang hangtud 5: 5; Isaias 50: 1; Job 24: 9 sa tuig sa jubilee. . Ang matag Israelite, lalaki o babaye, kinsa nahimo nga ulipon, mahimong matubos sa bisan unsang panahon pinaagi sa mga paryente o mga higala pinaagi sa pagbayad sa utang. Bisan unsa nga kahimtang, bisan kon wala siya gitubos, siya buhian human sa unom ka tuig nga pag-alagad; ug siya pagahatagan ug regalo Deuteronomio 15: 12-15 nga pagkaon ug mga baka ( Exodo 21: 2; ). Kon siya nagdala og asawa ngadto sa pag-alagad uban kaniya, siya pagabuhian uban kaniya. Apan, kon ang iyang agalon naghatag kaniya sa usa ka asawa, ang agalon mahimo nga mangayo sa asawa nga magpabilin sa diha nga ang lalaki mibiya. Ug ang mga anak sa mao nga kaminyoon Jeremias 34: 8 ff nagpabilin uban sa agalon ( Exodo 21: 3; ). Kung ang Hebreohanong sulugoon, tungod sa gugma sa iyang asawa ug mga anak o uban pa nga katarungan, gipalabi ang dili pagdawat sa kagawasan sa ikapitong tuig (o kung ang iyang obligasyon nahuman), gidala siya atubangan sa mga katigulangan sa katilingban ug gipatusok ang iyang dalunggan isip usa ka ilhanan sa iyang pagkaandam sa paghatag sa tibuok Exodo 21: 6; Deuteronomio 15:17 kinabuhi nga pagkaulipon sa iyang agalon ( ). Kon ang usa ka Judeo mahimo nga ulipon sa usa ka Gentil, ang pagkaulipon mahimong natapos sa duha ka mga paagi. Una, kini Page 73 nothing, then he shall be sold for his theft." Children of a Hebrew servant became, by condition of their birth, the servants of the ). master ( Exodus 21:4 When a man was claimed personally by a creditor, his children were usually sold into bondage with him. While the impoverished man might sell himself into servitude, it was 2 Kings 4:1; Nehemiah 5:5; Isaiah 50:1; Job only to work off his debt until the jubilee year. 24:9 . Every Israelite, male or female, who had become a slave, might be redeemed at any time by relatives or friends by the payment of what was owed. In any case, even if he were not redeemed, he was to be released after six years Exodus 21:2; Deuteronomy of service; and he was to be given a present of 15:12-15 food and cattle ( ). If he brought a wife into service with him, she was to be freed with him. However, if his master had provided him with a wife, the master could require the wife to stay when the man left. And the children of Exodus 21:3; Jeremiah 34:8 ff such a marriage stayed with the master ( ). If the Hebrew servant, for love of his wife and children or other reason, preferred not to accept freedom in the seventh year (or when his obligation was completed), he was brought before the elders of the community and had his Exodus 21:6; ear pierced as a token of his willingness to give Deuteronomy 15:17 lifelong servitude to his master ( ). If a Jew were to become the slave of a Gentile, the servitude could be terminated in two ways. First, it could be terminated by the arrival of
TITO 001 - Cebuano-English mahimong matapos sa pag-abot sa tuig sa jubilee. Ikaduha, mahimong ibayad ang ulipon pinaagi sa pagbayad ngadto sa agalon sa bili sa pagpamalit KINAHANGLAN ang bili sa mga Levitico serbisyo nga gihatag, pinasikad sa suhol nga 25: 47-55 gibayad sa sinuholang mamumuo ( ). Sa panahon nga ang ulipon "giangkon" sa iyang agalon, ang agalon adunay gahum sa paglaglag kaniya sama sa iyang paghimo sa uban nga mga butang sa personal nga kabtangan. Pananglitan, mahimo niyang ibilin ang sulugoon ngadto sa iyang mga manununod. Ang sulog giingon nga adunay usa ka bili sa salapi, nga mao, ang iyang kahago adunay bili sa salapi; apan dili siya angay'g hunahunaon ingon nga chattel. Ang usa ka ulipon mahimong buhian sa usa sa upat ka mga paagi: (1) Pinaagi sa pagtubos pinaagi sa pagbayad sa salapi o mga butang. (2) Pinaagi sa pag-amlig, usa ka balaodnon o tiket sa kagawasan nga gihatag sa agalon. (3) pinaagi sa disposisyon sa testamentaryo; ang agalon mahimong maghisgot nga ang ulipon mahimong gawasnon sa kamatayon sa agalon, pananglitan. (4) Sa bisan unsa nga buhat nga nagpasabot nga ang ulipon usa ka gawasnon nga lungsuranon, sama sa paghimo sa usa ka manununod sa ulipon sa usa ka tawo. Ang Balaod adunay daghang paagi alang sa pagpanalipod sa mga ulipon o sulugoon. Ang usa ka ulipon adunay katungod sa hingpit nga relihiyoso nga pribilehiyo ug pag-abut sa tanang kalihokan sa relihiyon ug mga buhat, sama sa mga sakripisyo, Paskuwa ug uban pang mga fiesta, pagtuli, ug uban pa. Siya pagahatagan ug usa ka adlaw nga pahulay sa adlaw nga igpapahulay. Kinahanglan siyang makadawat sa iyang kagawasan kung ang kaso sa usa ka grabeng kadaut sama sa pagkawala Genesis 17:12; Exodo 12:44; Exodo sa mata o bukton. Tan-awa ang ubang mga tudling: Page 74 the year of jubilee. Second, the servant could be released by payment to the master of the purchase price LESS the value of the services rendered, based upon the pay scale of a hired laborer ( Leviticus 25:47-55 ). During the time that the slave was "possessed" by his master, the master had certain power of disposing of him as he would other articles of personal property. He could, for example, leave the servant to his heirs. The servant was said to have a certain monetary value, that is, his labor had a money value; but he was not supposed to be thought of as chattel. A slave could be freed in one of four ways: (1) By redemption through the payment of money or goods. (2) By manumission, a bill or ticket of freedom issued by the master. (3) By testamentary disposition; the master could specify that the slave was to be freed upon the master's death, for example. (4) By any act that implied that the slave was a free citizen, such as making an heir of one's slave. The Law had several means for the protection of slaves or servants. A servant was entitled to full religious privilege and access to all religious functions and practices, such as sacrifices, Passover and other feasts, circumcision, etc. He was to be given a day of rest on the Sabbath. He was to receive his liberty if the case of some grievous injury such Genesis 17:12; Exodus 12:44; Exodus 20:11; as loss of eye or limb. See other passages: Exodus 21:20,26,27; Leviticus 24:17,22; Deuterronomy. 5:14 ff; Deuteronomy 12:12,18.
TITO 001 - Cebuano-English 20:11; Exodo 21: 20,26,27; Levitico 24:17, 22; Deuteronomomy. 5:14 ff; Deuteronomio 12: 12,18. TITO 001 MGA PAGBANSAY 1. Duha ka mga misyonaryo ang miduaw sa Crete, usa si Tito, ang usa _______________. Tubag: 2. Ang pulong "apostol" nagkahulogan [a. pagdumala; b. opisyal; c. mensahero; d. amb asador; e. walay usa niini; f. tanan nga a, b, c, d]. Tubag: 3. Ang hugot nga pagtuo mao ang ideya nga bisan unsa ang atong gusto mahitabo kung gusto nato kini igo. [Tinuod / Dili tinuod] 4. Si Cornelio, nga usa ka Gentil, wala kaayoy interes sa Pulong sa Dios. [Tinuod / Dili tinuod] Tubag: 5. Asa nahimutang ang espirituhanong kamatuoran? Tubag: 6. Unsa ang usa ka obispo? Tubag: 7. Unsa ang mga nag-unang katungdanan nga gihatag ni Pablo ngadto kang Tito, alang sa iyang ministeryo sa Creta? Tubag: 8. Ang Griyego nga pulong nga PRESBUTEROS sa literal nagkahulogan [a. diosnon nga babaye; b. deacon; c. hamtong nga tawo; d. apostol]. Tubag: 9. Ang Griyegong pulong nga EUSEBEIA, nga gihubad nga "pagkadiosnon," nagpahayag sa ideya sa ____________ ___________. Page 75 TITUS 001 EXERCISES 1. Two missionaries visited Crete together, one was Titus, the other was _______________. Answer: 2. The word "apostle" means [ a. delegate; b. officer; c. messenger; d. ambassador; e. none of these; f. all of a,b,c,d]. Answer: 3. Faith is the idea that whatever we want will happen if we wish for it long enough. [ True/False ] Answer: 3. Faith is the idea that whatever we want will happen if we wish for it long enough. [ True/False ] Answer: 4. Cornelius, being a Gentile, had little interest in the Word of God. [ True / False ] Answer: 5. Where is spiritual truth found? Answer: 6. What is a bishop? Answer: 7. What were the main duties that Paul assigned to Titus, for his ministry on Crete? Answer: 8. The Greek word PRESBUTEROS literally means [ a. godly woman; b. deacon; c. mature man; d. apostle]. Answer: 9. The Greek word EUSEBEIA, which is translated "godliness," expresses the idea of ____________ ___________. Answer: 9. The Greek word EUSEBEIA, which is translated "godliness," expresses the idea of ____________ ___________. Answer:
TITO 001 - Cebuano-English 10. Ang pagka-espirituhanon nagaagad sa _____________ _____________ _________ sa usa ka Kristiyano. Tubag: 11. Unsa ang mga bunga sa Espiritu? Tubag: 12. Unsa ang pangunang hinungdan nga ang batan-ong mga babaye pagatudloan unsaon sa paggiya sa diosnong mga kinabuhi? Tubag: 13. Ang "paglaum" labing maayo nga gihulagway nga [a. pagsalig; b. pangandoy nga panghunahuna; c. usa ka positibo nga kinaiya; d. usa ka mahangturong panulundon]. Tubag: 14. Unsa ang tulo ka mga butang nga gisaad sa mga pakigsaad nga gihimo sa Dios uban ni Abraham, David, ug sa mga Judio? 15. Ang pulong nga ____________ dili kinahanglan nga anaa sa bokabularyo sa Cristohanon. Tubag: 16. Ang usa ka magwawali usa ka tawo nga nagsulti sa walay katapusan nga personal nga mga sugilanon aron sa pagtabang sa katawhan nga makuha ang punto. [Tinuod / Dili tinuod] Tubag: 17. Unsa man ang kinatibuk-an nga sulod sa mensahe sa usa ka magwawali? Tubag: 18. Si Apostol Pablo usa ka magwawali. [Tinuod / Dili tinuod] Tubag: 19. Ingon nga usa ka batan-ong lalaki, mitambong si Pablo sa rabbi nga tunghaan nga gitudlo sa _________________. Tubag: 20. Pananglitan gihangyo ka nga mohatag og 20 ka minuto nga pakigpulong kabahin sa hiyas Page 76 10. Spirituality depends on a Christian's _____________ _____________ _________. Answer: 11. What are the fruits of the Spirit? Answer: 12. What is the main reason young women are to be taught how to lead godly lives? Answer: 13. "Hope" is best described as [ a. confidence; b. wishful thinking; c. a positive attitude; d. an eternal inheritance ]. Answer: 14. The Covenants which God made with Abraham, David, and the Jews, promised what three things? Answer: 14. The Covenants which God made with Abraham, David, and the Jews, promised what three things? Answer: 15. The word ____________ should never be in the Christian's vocabulary. Answer: 16. A preacher is a person who tells endless personal stories to help the people to get the point. [ True / False ] Answer: 17. What is supposed to be the entire content of a preacher's message? Answer: 18. The Apostle Paul was a preacher. [ True / False ] Answer: 19. As a young man, Paul attended the rabbinical school taught by _________________. Answer: 20. ESSAY: Suppose you were asked to give a 20-minute talk on the subject of godliness.
TITO 001 - Cebuano-English sa pagkadiosnon. Ipahayag sa usa o duha ka mga parapo ang mga pangunang punto nga imong hisgutan. Page 77 State in one or two paragraphs the main points you would discuss.