Bahasa Turki Bahasa Turki (Türkçe) ialah salah satu daripada bahasa-bahasa Turkik yang dituturkan aslinya di Turki, Cyprus, Bulgaria, Greece dan negara-negara lain dari bekas Empayar Uthmaniyyah, baik juga oleh beberapa juta emigran dalam Kesatuan Eropah. Bilangan penutur asli adalah tidak pasti, berpunca terutamanya daripada kekurangan data bahasa minoriti dari Turki. Rajah dari 60 juta digunakan di sini menganggap bahawa Turki ialah bahasa ibunda kepada 80% populasi Turkish, dengan Kurdi sebagai yang terbanyak kepada yang selebihnya. Bagaimanapun, majoriti besar dari minoriti linguistik di Turki berdwibahasa, menuturkan Turki sebagai bahasa kedua. Isi kandungan Pengelasan Sejarah Fonem Konsonan Vokal Taburan geografi Dialek Tulisan Kosa kata Rujukan Bacaan lanjut Pautan luar Pengelasan Bahasa Turki tergolong di bawah keluarga bahasa Turkik, khususnya subkumpulan bahasa Oghuz. Secara umumnya, bahasa Turki memiliki darjah kefahaman menyaling yang tinggi dengan bahasa-bahasa Oghuz yang lain seperti bahasa Azerbaijan, Turkmen dan Gagauz.[1] Kira-kira 40% penutur bahasa-bahasa Turkik ialah penutur bahasa ini.[2] Bahasa-bahasa Turkik pula pernah dikelaskan di bawah bahasa-bahasa Altaik, tetapi kini, kumpulan ini tidak lagi diperakui. Sejarah Bahasa-bahasa Oghuz, kumpulan yang merangkumi bahasa Turki secara langsung telah dibawa oleh pihak Empayar Saljuk dan Turki Oghuz ke Anatolia pada abad ke-11.[3] Penyebaran agama Islam serta pengiktirafan bahasa Turki di Empayar Saljuk dan Kekhanan Kara-Khanid telah menyerap perkataan-perkataan daripada bahasa Arab dan Parsi sebagai kata pinjaman. Pada zaman Empayar Uthmaniyah, dua jenis bahasa Turki telah muncul, yakni bahasa Turki bagi golongan atasan dan kesusasteraan, bahasa Turki Uthmaniyah dan bahasa Turki golongan kebanyakan, kaba Türkçe ("bahasa Turki kasar"). Bahasa Turki atasan memiliki kosa kata yang dipengaruhi oleh bahasa Arab dan Parsi sehingga tidak dapat difahami oleh golongan rakyat. Kaba Türkçe pula memiliki kosa kata yang terdiri daripada banyak perkataan asli dan menjadi asas kepada kosa kata bahasa Turki moden.[4] Fonem Konsonan Bahasa Turki Türkçe Asli di Turki, Bulgaria, Cyprus, Yunani, Makedonia Utara, Kosovo, Romania, Azerbaijan dan komuniti pendatang di Germany, Perancis, Belanda, Austria, Uzbekistan, United Kingdom, Amerika Syarikat, Belgium, Switzerland, dan negara lain. Wilayah Turki, Cyprus, Balkan, Kaukasus Penutur asli ~60 juta asli ~75 juta jumlah (tiada tarikh) Keluarga bahasa Altaic (dipertikaikan) Turkik Turkik Selatan atau Oghuz kumpulan Turki Bahasa Turki Sistem penulisan Huruf Latin (sejak 1928) Status rasmi Bahasa rasmi di Turki, Cyprus, Cyprus Utara, Kosovo, Makedonia Utara1 1 Dalam majlis perbandaran yang didiami oleh peratus dari penutur set minimum Dikawal oleh Türk Dil Kurumu (Persatuan Bahasa Turki Kod bahasa ISO 639-1 tr ISO 639-2 tur ISO 639-3 Either: tur documentation.asp?id=tur) - Turki ota documentation.asp?id=ota) - Turki Uthmaniyyah
Fonem konsonan bahasa Turki baku Dwibibir Gigi Gusi Belakang gusi Lelangit Velar Glotis Sengauan m n Letupan p b t̪ d̪ (c) (ɟ) k ɡ Letusan t͡ʃ d͡ʒ Geseran Aproksiman f v s (ɫ) z ʃ ʒ j h Negara-negara dengan beberapa bilangan penduduk bertutur bahasa Turki (Tekan pada imej untuk lagendanya) Tamparan ɾ Vokal Fonem vokal bahasa Turki baku[5][6] Depan Belakang Tak bundar Bundar Tak bundar Bundar Sempit i y ɯ u Luas ɛ œ a o Secara umumnya, huruf-huruf vokal bahasa Turki ialah ⟨a⟩, ⟨e⟩, ⟨ı⟩, ⟨i⟩, ⟨o⟩, ⟨ö⟩, ⟨u⟩ dan ⟨ü⟩. Diftong tidak dijumpai dalam bahasa Turki melainkan dalam kata-kata pinjaman. Penggunaan keselarasan vokal adalah meluas dalam bahasa Turki yang merupakan sebuah bahasa aglutinatif untuk menjamin aliran yang licin dan mengurangkan pergerakan vokal yang sedikit. Taburan geografi Pada 2005, kira-kira 93% penduduk Turki ialah penutur ibunda bahasa Turki.[7] Di Bulgaria, kira-kira sejuta orang penduduk dapat berbahasa Turki.[8] Bahasa Turki ialah bahasa rasmi Turki serta satu daripada bahasa-bahasa rasmi Republik Cyprus bersama-sama bahasa Yunani. 38 buah perbandaran Kosovo serta dua buah perbandaran Makedonia Utara mengiktiraf bahasa ini sebagai bahasa rasmi.[9][10] Dialek Bahasa Turki baku adalah berasaskan dialek Istanbul,[11] tetapi dialek-dialek tempatan juga wujud. Dialek-dialek ini tetap wujud meskipun usaha perataan dialek serta penggunaan dialek baku dalam media massa dan sukatan pendidikan Turki telah dilakukan sejak 1930-an.[12] Tulisan Ketika zaman Empayar Uthmaniyah, bahasa Turki ditulis dengan abjad Arab. Namun begitu, abjad Arab dilihat tidak sesuai terhadap sistem fonem bahasa Turki yang sedia ada. Bahasa Turki memiliki lapan bunyi vokal yang tidak dapat ditampung oleh tulisan Arab, serta terdapat huruf- huruf konsonan Arab yang terpaksa diabaikan.[13] Bahkan, kemunculan telegraf dan mesin pencetak pada abad ke-19 menampakkan lagi kelemahan pada tulisan ini.[14] Pada tahun 1928, tulisan bahasa Turki digantikan dengan sejenis tulisan Rumi diubah suai yang diperkenalkan oleh pengasas Republik Turki, Mustafa Kemal Atatürk. Huruf-huruf moden bahasa Turki adalah seperti di bawah: a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, ı, i, j, k, l, m, n, o, ö, p, r, s, ş, t, u, ü, v, y dan z. Kosa kata Edisi terkini kamus rasmi bahasa Turki, Büyük Türkçe Sözlük pada 2010 memiliki 616,767 patah perkataan dan frasa.[15] Edisi tahun 2005 bagi sebuah lagi kamus, Güncel Türkçe Sözlük menunjukkan bahawa 86% perkataan dan frasa yang merangkumi koleksi perkataan dan frasa dalam kamus ialah perkataan asli bahasa Turki dan selebihnya ialah kata pinjaman.[16] Rujukan 1. "Language Materials Project: Turkish" nu=004) (dalam bahasa Inggeris). UCLA International Institute, Center for World Languages. Februari 2007. 2. Katzner, Kenneth (2002). Languages of the World (ed. ketiga). Routledge. ISBN 978-0-415- 25004-7.
3. Findley, Carter V. (Oktober 2004). The Turks in World History (dalam bahasa Inggeris). Oxford University Press. ISBN 0-19-517726-6. 4. Glenny, Misha (2001). The Balkans: Nationalism, War, and the Great Powers, 1804-1999 (dalam bahasa Inggeris). New York: Penguin. m/s. 99. 5. Zimmer & Orgun (1999), m/s. 155. 6. Göksel & Kerslake (2005), m/s. 9-11. 7. Suruhanjaya Eropah (2006). "Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)" (PDF). Europa. Dicapai pada 2010-02-14. 8. Toruko-go Bunpo Handobukku トルコ語⽂法ハンドブック (dalam bahasa Jepun). Hakusuisha. 2013. ISBN 978-4560086216. |script-title=: missing prefix tidak sah (bantuan) Carta pai peratusan perkataan bahasa Turki berdasarkan bahasa asal perkataan. 9. Kosovo Encyclopedia Britannica. 2016. 10. "Official regional languages" s/2098.html#mk). CIA World Factbook. 2002. Dicapai pada 2016-02-10. 11. Campbell, George (1995). Turkish. Concise compendium of the world's languages. London: Routledge. m/s. 547. 12. "En iyi İstanbul Türkçesini kim konuşur?" Milliyet. Dicapai pada 2017-12-30. 13. Zimmer & Orgun (1999:155) 14. Zürcher, Erik Jan. Turkey: a modern history, p. 188. I.B.Tauris, 2004. ISBN 978-1-85043-399- 6 15. "Büyük Türkçe Sözlük Turkish Language Association" (dalam bahasa Turki). Tdkterim.gov.tr. Diarkib daripada yang asal pada 2013-03-28. 16. "Güncel Türkçe Sözlük" (dalam bahasa Turki). Turkish Language Association. 2005. Diarkib daripada yang asal (htt 9E171C629F) pada 21 Mac 2007. Dicapai pada 2007-03-21. Bacaan lanjut (Turki) Karahan, Leylâ (1996). Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması. Türk Dil Kurumu. (Inggeris) Brendemoen, B. (1996). "Conference on Turkish in Contact, Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in the Humanities and Social Sciences, Wassenaar, 5-6 February 1996". Phonological Aspects of Greek-Turkish Language Contact in Trabzon. Pautan luar Kategori berkenaan Bahasa Turki urkish_language?uselang=ms) di Wikimedia Commons Wikipedia Bahasa Turki, ensiklopedia bebas L · B · S Bahasa-bahasa Turkik Bentuk awal Proto-Turkik Arghu Khalaj Karluk Äynu1 · Chagatai · Ili Turki · Lop · Uighur · Uzbek Pont-Kaspia Karachai-Balkar · Karaim · Kipchak · Krimchak · Kuman · Kumyk · Tatar Krimea · Urum2 Kipchak Aral-Kaspia Karakalpak · Kazakh · Kipchak Ferghana · Kyrgyz · Nogai · Tatar Siberia Turkik Am Ural-Kaspia Bashkir · Tatar · Tatar Kuno Oghuz Afshar · Azeri · Turki Krimea · Gagauz · Pecheneg2 · Qashqai · Salar · Turki · Turki Khorasan · Turki Kuno Anatolia · Turki Uthmaniyah · Turkmen · Urum2 Siberia Altai · Chulym · Dolgan · Kyrgyz Fuyu · Khakas · Shor · Tofa · Turkik Kuno · Uighur Kuno · Tuva · Yakut (Sakha) · Yugur Barat2 Oghur Bulgar · Chuvash · Khazar Nama yang ditulis condong menandakan bahasa tersebut sudah pupus. Bahasa campuran. · Pengelasan dipertikai. 2 1 L · B · S Topik Turki Sejarah Era pra-Turki Anatolia & Thrake pra-sejarah · Anatolia Klasik & Thrake · Empayar Neo-Assyria · Anatolia Byzantine
Zaman Seljuk Kesultanan Rum · Serangan Mongol ke atas Anatolia · Ilkhanate Zaman Uthmaniyah Impian Osman · Kebangkitan (Interregnum · Kejatuhan Constantinople) · Perkembangan (Kesultanan Wanita) · Transformasi (Era Köprülü) · Genangan dan pembaharuan (Zaman Tulip) · Kejatuhan dan pemodenan (Tanzimat · Era Perlembagaan Pertama) · Kekalahan dan pembubaran (Era Perlembagaan Kedua · Pembahagian) Era Republik Perang Kemerdekaan · Zaman Satu Parti · Zaman Banyak Parti Mengikut topik · Anatolia Purba · Perlembagaan · Ekonomi · Ketenteraan · Thracia · Garis masa sejarah Turki · Migrasi Turkik Geografi Tanjung · Bandar · Daerah · Gempa bumi · Isu alam sekitar · Teluk · Pulau · Tasik · Perbandaran Metropolitan · Pergunungan · Semenanjung · Wilayah · Kawasan · Sungai Tempat Anatolia · Thrace (Timur) · Riviera Turki · Çukurova Kabinet · Pilihanraya · Hubungan luar · Hak asasi manusia (LGBT) · Ketenteraan · Parlimen · Presiden · Perdana Menteri Politik Sistem undang-undang Perlembagaan · Mahkamah perlembagaan · Penguatkuasaan undang-undang · Gazet rasmi Deep state · EU accession · Kemalisme · Neo-Uthmaniyah · Ottomanisme · Parti politik · Sekularisme Ekonomi Bank (Bank Pusat) · Borsa Istanbul (bursa saham) · Syarikat · Kesatuan Kastam EU · Industri · Lira (matawang) · Projek Anatolia Tenggara · Pelancongan · Pengangkutan (Penerbangan · Kereta Api) · Kedudukan Jenayah · Pendidikan · Bahasa (Turki) Senibina (Senibina Uthmaniyyah) · Seni · Panggung wayang · Masakan (Wine) · Tarian · Drama (TV) · Perayaan · Sosial Kebudayaan Cerita rakyat · Kesusasteraan · Media (Surat khabar · Stesen radio · TV) · Muzik · Nama · Cuti umum · Agama (Islam) · Merokok · Sukan · Panggung Demografi Orang Turki (Senarai) · Populasi (Diaspora · Penghijrahan · Muhacir) · Minoriti (Armenia · Assyria · Kurd) Simbol Lagu kebangsaan · Lambang · Bendera · Moto · Mohor presiden · · Kategori · · Portal · Kawalan kewibawaan BNE: XX534899 · BNF: cb11955194j (data) · GND: 4120079-2 · LCCN: sh85138883 · NDL: 00573335 Diambil daripada Laman ini kali terakhir disunting pada 03:48, 25 Oktober 2019. Teks disediakan dengan Lesen Creative Commons Pengiktirafan/Perkongsian Serupa; terma tambahan mungkin digunakan. Lihat Terma Penggunaan untuk butiran lanjut.


Bahasa Burma Bahasa Burma ( , atau ba.ma ca [bəmàsà]) adalah bahasa rasmi Myanmar. Walaupun kerajaan rasminya mengakui bahasa ini sebagai Myanmar, kebanyakan orang terus memanggil bahasa ini sebagai Burmese. Bahasa Burma adalah bahasa ibunda orang Bamar, Rakhind, dan lain-lain hubungan dengan kumpulan sub-etnik Bamar. Bahasa Burma ialah satu ahli famili bahasa Tibeto-Burman, dimana adalah subkeluarga dari keluarga bahasa Sino-Tibet. Ia ditutur oleh 34.5 juta sebagai bahasa pertama, dan sebagai bahasa kedua oleh minoriti di Myanmar. Burmese adalah bahasa berasakan nada dan agglunatif, dan sistem tulisannya diperoleh daripada skrip Mon yang berasal daripada skrip Brāhmī. ြမန်မာစာ Isi kandungan Fonologi Konsonan Vokal Nada Struktur suku kata Pautan luar Fonologi Transkripsi dalam bahagian rencana ini diberi dalam Huruf Fonetik Antarabangsa. Konsonan Bahasa Burma (bertulis) ြမန်မာစာ (lisan) ြမန်မာစာစကား Sebutan akan ditambah Wilayah Myanmar, Thailand, Bangladesh, Malaysia, Amerika Syarikat, United Kingdom, Australia, Laos dan Singapura Penutur asli Bahasa pertama: 34.5 juta Bahasa kedua: 10 juta (tiada tarikh) Keluarga bahasa Bahasa Sino-Tibetan Tibeto-Burman Lolo-Burmese Burmish Selatan Bahasa Burma Sistem penulisan Abugida Burma Status rasmi Bahasa rasmi di Myanmar Dikawal oleh Suruhanjaya Bahasa Myanmar Kod bahasa ISO 639-2 bur ISO 639-3 mya
Bibir Gigi Alveolar Postalveolar dan Lelangit Velum dan Bibir-velum Glotis Tidak bertempat Plosif dan afrikat pʰ p b tʰ t d tʃʰ tʃ dʒ kʰ k g ʔ Nasal m̥ m n̥ n ɲ̥ ɲ ŋ̊ ŋ N Frikatif θ (ð) sʰ s z ʃ h Anggaran (r) j (ʍ) w Anggaran lateral l̥ l Konsonan /r/ jarang sekali, dan hanya terdapat dalam nama tempat yang mengekalkan sebutan bahasa Sanskrit atau Pali (cth. Amarapura, yang disebut [àməra̰ pùra̰ ]) dab juga dalam perkataan pinjaman dari bahasa Inggeris. Mengikut sejarah, /r/ menjadi /j/ dalam bahasa Burma, dan sering diganti oleh /j/ di kata (raja.) /jàza̰ / "raja". Kadang-kala pinjaman bahasa Pāli, cth. konsonan /r/ diganti dengan /l/, seperti dalam kata pinjaman bahasa Pali untuk "haiwan" (ti.rac hcan), yang boleh disebut [təreiʔ sʰàn] atau [təleiʔ sʰàn]. Begitu juga, /ʍ/ jarang dan sudah lenyap dari bahasa Burma moden, kecuali dalam transkripsi nama-nama asing. [ð] juga jarang, kecuali sebagai alofon bersuara bagi /θ/. (ra.hanta) /jəhàNdà/ "sami", ရဟာ ရာဇ တိစာန ္ Bunyi-bunyi /pʰ, p/ sering disebut seperti /b/, /kʰ, k/ seperti /g/, /tʃʰ, tʃ/ seperti /dʒ/, dan /sʰ, s/ seperti /z/ dalam kata majmuk. Bunyi /dʒ/ yang menyusuli akhiran konsonan nasal boleh menjadi bunyi /j/. Contohnya, ang kyi "blaus" boleh disebut /èiNdʒí/ atau /èiNjí/. အင ီ  Konsonan nasal tidak bertempat /N/ direalisasikan sebagai penyengauan vokal sebelumnya atau homorganik sengau bagi konsonan selepasnya; maka /mòuNdáiN/ "ribut" disebut [mõ̀ ũndã́ ĩ]. Vokal Monoftong Diftong Hadapan Belakang Geluncuran luar hadapan Geluncuran luar belakang Tertutup i u Sederhana tutup e o ei ou Sederhana ə Sederhana-terbuka ɛ ɔ Terbuka a ai au Monoftong /e/, /o/, /ə/, dan /ɔ/ hanya terdapat dalam suku kata terbuka (yang tanpa koda suku kata/konsonan penutup); diftong /ei/, /ou/, /ai/, dan /au/ hanya terdapat dalam suku kata tertutup (yang ada koda suku kata). Nada Bahasa Burma ialah sebuah bahasa berasaskan nada, iaitu kontras fonem boleh dihasilkan mengikut nada sesuatu bunyi vokal. Dalam bahasa Burma, kontras-kontras ini bukan sahaja melibatkan pic, bahkan juga fonasi, kekuatan, jangka masa, dan sifat vokal. Terdapat empat nada berbeza dalam bahasa Burma. Dalam jadual berikut, nada-nada ini ditunjukkan sebagai tanda pada vokal /a/ sebagai contoh; huraian fonetiknya dari Wheatley (1987)
Tone name Symbol (shown on a) Description Rendah ( ) မ္ ◌့သံ နိ à Fonasi normal, jangka masa sederhana, kekuatan rendah, pic rendah (selalunya naik sedikit) Tinggi ( တက္ ) သံ á Kadang-kala mengah sedikit, lebih panjang, kekuatan tinggi, pic tinggi; selalunya disusuli penurunan sebelum berjeda Berkerik- kerik ( သက္ ) သံ a̰ Fonasi tegang atau berkerik-kerik (kadang kala dengan hentian glotis), jangka masa sederhana, kekuatan tinggi, pic tinggi (selalunya turun sedikit) Tehenti ( င္ ) သံ တု◌ိ aʔ Sifat vokal berpusat, diakhiri hentian glotis, jangka masa singkat, pic tinggi (dalam penyedutan; berbeza-beza mengikut konteks) Contoh, perkataan-perkataan berikut dibezakan sesama sendiri hanya berdasarkan nada: Rendah /kʰà/ 'menggoncang' Tinggi /kʰá/ 'menjadi pahit' Berkerik-kerik /kʰa̰ / 'yuran' Terhenti /kʰaʔ/ 'berundur' Dalam suku-suku kata yang berakhir dengan /N/, tidak terdapat nada terhenti: Low /kʰàN/ 'menjalani' High /kʰáN/ 'menjadi kering' Creaky /kʰa̰ N/ 'melantik' Struktur suku kata Struktur suku kata bahasa Burma ialah C(G)V((V)C), iaitu permulaan suku kata terdiri daripada konsonan yang boleh disusuli satu geluncuran, dan rima pula terdiri daripada satu monoftong sahaja, satu monoftong bersama satu konsonan, atau satu diftong dengan satu konsonan. Konsonan-konsonan yang boleh terdapat dalam koda (penutup) ialah /ʔ/ dan /N/. Contohnya: CV /mè/ 'gadis' CVC /mɛʔ/ 'mendambakan' CGV /mjè/ 'tanah' CGVC /mjɛʔ/ 'mata' CVVC /màuN/ (panggilan untuk lelaki muda) CGVVC /mjáuN/ 'longkang' Suku kata yang vokalnya /ə/ menghadapi beberapa batasan, iaitu: semestinya terbuka (tiada konsonan penutup) tiada bernada
konsonan pembukanya hanya tunggal (tiada geluncuran selepas konsonan itu) tidak boleh dijadikan suku kata terakhir perkataan Contoh perkataan yang mempunyai suku kata berfonem /ə/: /kʰə.louʔ/ 'tombol' /pə.lwè/ 'seruling' /θə.jɔ̀ / 'mempersenda' /kə.lɛʔ/ 'sewenang-wenang' /tʰə.mə.jè/ 'air beras' Pautan luar Bahasa Burma anguage.asp?code=mya) di Ethnologue Online Burmese lessons u/Burmese/) Omniglot: Burmese Language Burmese language resources 689) from SOAS Myanmar NLP Research Center [1] Myanmar NLP Team Blogs [2] MyMyanmar Projects - Kajian dan Pembangunan Bahasa Myanmar (Burma) untuk Teknologi [3] Online Burmese Bible Myanmar Character Picker Wikipedia Bahasa Burma, ensiklopedia bebas Diambil daripada Laman ini kali terakhir disunting pada 13:28, 5 Februari 2020. Teks disediakan dengan Lesen Creative Commons Pengiktirafan/Perkongsian Serupa; terma tambahan mungkin digunakan. Lihat Terma Penggunaan untuk butiran lanjut.