Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 1 of 16 Mga Karapatan sa Espesyal na Edukasyon ng mga Magulang at Kabataan Alinsunod sa Batas para sa Edukasyon ng mga Indibidwal na may Kapansanan (Individuals with Disabilities Education Act), Bahagi B Paunawa ng mga Pamprotektang Hakbang sa Proseso • Binago Oktubre 2016 Paunawa: Ang katagang distritong pampaaralan ay ginagamit sa kabuuan ng dokumentong ito upang ilarawan ang anumang pampublikong ahensya ng edukasyon na mananagot sa pagdudulot ng programa para sa espesyal na edukasyon ng iyong anak. Ang katagang pagtatasa ay ginagamit upang mangahulugang pagsusuri o pagsusubok. Ang mga batas pang- federal at pang-estado ay ginagawang sanggunian sa kabuuan ng paunawang ito gamit ang mga mga pagpapaikli ng salita sa Ingles, na ipinapaliwanag sa isang talahulugan sa huling pahina ng abisong ito. Ano ang Paunawa ng mga Pamprotektang Hakbang sa Proseso? Ang impormasyong ito ay nagbibigay sa inyo bilang mga magulang, legal na bantay at tumatayong magulang ng mga batang may kapansanan na may edad mula tatlong (3) taong gulang hanggang dalawampu't isang (21) gulang at ng mga mag-aaral na tumuntong na sa edad na labingwalong (18) taong gulang, ang hustong edad, ng isang pangkalahatang-ideya ng iyong mga karapatan sa edukasyon o mga pamprotektang hakbang sa proseso. Ang Paunawa ng Mga Pamprotektang Hakbang sa Proseso ay kinakailangan alinsunod sa Individuals with Disabilities Education Act (sa Ingles ay tinutukoy bilang IDEA) at kailangan itong ibigay sa iyo: Kapag humingi ka ng kopya; Sa unang pagkakataon na ang iyong anak ay idinulog para sa isang espesyal na pagtatasa na pang-edukasyon: Tuwing ikaw ay bibigyan ng isang plano sa pagtatasa upang suriin ang iyong anak; Sa pagkatanggap ng unang reklamo sa estado o reklamo sa marapat na proseso sa loob ng isang taong pampaaralan; at Kapag nakapagpasya nang magtanggal na nagsisilbing kahalili ng paglalagak. (20 USC 1415[d]; 34 CFR 300.504; EC 56301[d] [2], EC 56321, at 56341.1[g] [1]) Ano ang Individuals with Disabilities Education Act (IDEA)? Ang IDEA ay isang batas-federal na nagtatakda sa mga distritong pampaaralan na magdulot ng isang "libreng naaangkop na pampublikong edukasyon" (sa Ingles, ay tinatawag na FAPE) sa mga karapat-dapat na batang may kapansanan. Ang isang libreng naaangkop na pampublikong edukasyon ay nangangahulugan na ang mga espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo ay idudulot na ayon sa inilarawan sa isang nakapang-indibidwal na programang pang-edukasyon (sa Ingles, ay tinatawag na IEP) at saklaw ng pampublikong pagmamando ng iyong anak nang wala kang gagastusin.
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 2 of 16 Maaari ba akong lumahok sa mga pagpapasiya tungkol sa edukasyon ng aking anak? Kailangan kang mabigyan ng mga pagkakataon na lumahok sa anumang pulong na pagpapasya ukol sa programa para sa espesyal na edukasyon ng iyong anak. May karapatan kang lumahok sa mga pagpupulong ng koponan ng IEP ukol sa pagkilala (pagiging karapat- dapat), pagtatasa, o pang-edukasyon na paglalagak ng iyong anak at ng iba pang mga usapin ukol sa FAPE ng iyong anak. (20 USC 1414[d] [1]B-[d][1][D]; 34 CFR 300.321; EC 56341[b], 56343[c]) May karapatan kang lumahok sa paglinang ng IEP at sa elektronikong pagtatala ng mga kaganapan sa pagpupulong ng koponan ng IEP sa isang audiotape recorder. Kabilang sa iyong mga karapatan ang impormasyon ukol sa kakayahang magamit ang FAPE, kabilang ang lahat ng mga mapagpipilian sa programa, at lahat ng mga magagamit na kahaliling programa, maging pampubliko man at di-pampubliko. (20 USC 1401[3], 1412[a][3]; 34 CFR 300.111; EC 56301, 56341.1[g][1] at 56506) Saan ako makakukuha ng karagdagang tulong? Kung ikaw ay may inaalala ukol sa edukasyon ng iyong anak, mahalagang makipag- ugnayan ka sa guro o administrador ng iyong anak upang mapag-usapan ang tungkol sa iyong anak at ang anumang mga suliraning makikita ninyo. Ang mga kawani sa iyong distritong pampaaralan o lokal na pook sa plano para sa espesyal na edukasyon (sa Ingles, ay tinatawag na SELPA) ay makasasagot sa mga katanungan ukol sa edukasyon ng iyong anak, mga karapatan mo, at mga pamprotektang hakbang sa proseso. Bukod dito, kung mayroon kang inaalala, ang ganitong di-pormal na pag-uusap ay madalas na nakalulutas sa problema at nakatutulong na makapagpanatili ng bukas na komunikasyon. Maaari ka ring makipag-ugnayan sa isa sa mga organisasyon ng mga magulang ng California [Mga Sentro ng Pagpapalakas ng Pamilya (Family Empowerment Centers) at Mga Instituto ng Pagsasanay ng Magulang (Parent Training Institutes)], na binuo upang dagdagan ang pakikipatulungan sa pagitan ng mga magulang at guro upang mapabuti ang sistema ng edukasyon. Ang impormasyon ng pakikipag-ugnayan sa mga organisasyong ito ay makikita sa Web page ng Mga Organisasyon ng mga Magulang ng California para sa espesyal na edukasyon ng CDE sa Ang mga karagdagang mapagkukunan ay nakalista sa dulo ng dokumentong ito upang matulungan kang maintindihan ang mga pamprotektang hakbang sa proseso. Paano kung ang anak ko ay bingi, hirap sa pandinig, bulag, mahina ang paningin, o bingi-bulag? Ang mga Espesyal na Eskwelahan ng Estado ay nagkakaloob ng mga serbisyo sa mga estudyanteng bingi, hirap sa pandinig, bulag, mahina ang paningin, o bingi-bulag sa bawa't isa sa kanyang tatlong pasilidad: ang mga Eskwelahan ng California para sa mga Bingi sa Fremont at Riverside at sa Eskwelahan ng California para sa mga Bulag sa Fremont. Ang mga programang residensyal at pang-araw na eskwelahan ay inaalok sa mga estudyante mula pagkasanggol hanggang edad 21 sa kapwa Eskwelahan ng Estado para sa mga Bingi. Ang mga programang ito ay inaalok sa mga estudyanteng nag-eedad lima hanggang 21 sa Eskwelahan ng California para sa mga Bulag. Ang
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 3 of 16 mga Espesyal na Eskwelahan ng Estado ay nag-aalok din ng mga serbisyong pagsusuri at tulong teknikal. Para sa higit na impormasyon tungkol sa mga Espesyal na Eskwelahan ng Estado, mangyaring bisitahin ang Web site ng Kagawaran ng Edukasyon ng California sa o magtanong ng higit na impormasyon mula sa mga miyembro ng koponan ng IEP ng iyong anak. Paunawa, Pahintulot, Pagtatasa, Pagtatalaga ng Tumatayong Magulang, at Kakayahang Makita ang mga Talaan Naunang Nakasulat na Paunawa Kailan kinakailangan ng paunawa? Ang paunawang ito ay kailangang maibigay kapag ang distritong pampaaralan ay nagpanukala o di kaya'y tumangging magpasimuno ng isang pagbabago sa pagkilala, pagtatasa, o paglalagak sa edukasyon ng iyong anak na may mga espesyal na pangangailangan o ang pagdudulot ng libreng nararapat na pampublikong edukasyon. (20 USC 1415[b][3] at (4), 1415[c][1], 1414[b][1]; 34 CFR 300.503; EC 56329, at 56506[a]) Kailangan kang abisuhan ng distritong pampaaralan ukol sa mga ipinanukalang pagsusuri ng iyong anak sa isang nakasulat na paunawa o plano sa pagtatasa sa loob ng labing-limang (15) araw matapos kang magsampa ng iyong nakasulat na paghiling ng pagsusuri. Ang paunawa ay dapat na madaling maintindihan at nasa iyong katutubong wika o iba pang uri ng komunikasyon, maliban kung malinaw na hindi makakayang gawin ito. (34 CFR 300.304; EC 56321) Ano ang sasabihin sa akin ng paunawa: Dapat ay kasama sa Naunang Nakasulat na Paunawa ang sumusunod: 1. Isang paglalarawan ng mga pagkilos na ipinanukala o tinanggihan ng distritong pampaaralan; 2. Isang pagpapaliwanag kung bakit ang pagkilos ay ipinanukala o tinanggihan; 3. Isang paglalarawan ng bawat proseso sa pagtatasa, tala, o ulat na ginamit ng ahensya bilang basehan para sa pagkilos na ipinanukala o tinanggihan; 4. Isang pahayag na ang mga magulang ng isang anak na may kapansanan ay may proteksyon sa ilalim ng mga pamprotektang hakbang sa proseso; 5. Mga partidong makokontak ng mga magulang upang makakuha ng tulong sa pag-unawa sa mga tuntunin ng bahaging ito; 6. Isang paglalarawan ng iba pang mga pagpipilian na binigyang-turing ng koponan ng IEP at ang mga kadahilanan kung bakit tinanggihan ang mga pagpipiliang iyon; at 7. Isang paglalarawan ng anumang iba pang mga kadahilanang may kaugnayan sa pagkilos na ipinanukala o tinanggihan. (20 USC 1415[b][3] and [4], 1415[c][1], 1414[b][1]; 34 CFR 300.503) Pahintulot ng Magulang Kailan kinakailangan ang aking pahintulot para sa pagtatasa?
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 4 of 16 May karapatan kang isangguni ang iyong anak sa mga serbisyo para sa espesyal na edukasyon. Kailangan mong magbigay ng napaliwanagan at nakasulat na pahintulot bago matuloy ang unang pagtatasa ng iyong anak para sa espesyal na edukasyon. Ang magulang ay mayroong hindi bababa sa labing limang (15) araw mula nang matanggap ang ipinanukalang plano sa pagtatasa upang makapagpasya. Maaaring magsimula agad ang pagtatasa sa sandaling matanggap ang pahintulot at kailangan itong makumpleto at makabuo ng isang IEP sa loob ng animnapung (60) araw ng iyong pagbibigay-pahintulot. Kailan kinakailangan ang aking pahintulot para sa mga serbisyo? Kailangan kang magbigay ng napaliwanagan at nakasulat na pahintulot bago mabigyan ng iyong distritong pampaaralan ang iyong anak ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo. Anu-ano ang mga pamamaraan kapag ang isang magulang ay hindi nagbigay ng pahintulot? Kung hindi ka magbibigay ng pahintulot para sa paunang pagtatasa o kung nabigo kang tumugon sa isang kahilingang maibigay ang pahintulot, maaaring habulin ng distritong pampaaralan ang paunang pagtatasa sa pamamagitan ng paggamit ng mga marapat na pamamaraan. Kung tatanggi kang magbigay ng pahintulot sa pagpapasimuno ng mga serbisyo, hindi dapat magbigay ang distritong pampaaralan ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo at hindi ito dapat maghahangad na magdulot ng mga serbisyo sa pamamagitan ng mga marapat na pamamaraan. Kung tatanggihan mo ang lahat ng mga serbisyo sa IEP matapos kang magbigay dati ng pahintulot sa mga serbisyong iyon, kailangang magsampa ang distritong pampaaralan ng hiling para sa mediation (pamamagitan) o para sa isang pagdinig sa marapat na proseso. Kung pahihintulutan mo sa pamamagitan ng kasulutan ang espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo para sa iyong anak ngunit hindi ka nagbibigay ng pahintulot sa lahat ng mga sangkap ng IEP, ang mga sangkap ng programang iyong pinahintulutan ay dapat ipatupad nang walang antala. Kung mapag-alaman ng distritong pampaaralan na ang ipinapanukalang sangkap ng programa sa espesyal na edukasyon na hindi mo pinahintulutan ay kinakailangan upang makapagdulot ng libreng naaangkop na pampublikong edukasyon para sa iyong anak, kailangang magpasimuno ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso. Kung may maidaos na pagdinig sa nararapat na proseso, ang hatol sa pagdinig ay magiging pinal at may-bisa ayon sa batas. Sa kaso ng mga muling pagsusuri, kailangang itala ng distritong pampaaralan ang mga makatuwirang hakbang upang makuha ang iyong pahintulot. Kung mabibigo kang tumugon, maaaring tumuloy ang distritong pampaaralan sa muling pagsusuri nang walang pahintulot mula sa iyo. (20 USC 1414[a][1][D] at 1414[c]; 34 CFR 300.300; EC 56506[e], 56321[c] at [d], at 56346)
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 5 of 16 Kailan ko maaaring pawalan ng bisa ang pahintulot? Kung sa alinmang oras kasunod ng panimulang kaloob ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo, ang magulang ng bata ay pasulat na nagpawalang bisa ng pahintulot para sa pagpapanatili ng kaloob ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo, ang pampublikong ahensya: 1. Ay maaaring ihinto ang pagkaloob ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo sa bata, ngunit kailangang magkaloob muna ng paunang nakasulat na abiso alinsunod sa 34 CFR Seksyon 300.503 bago ihinto ang mga nasabing serbisyo 2. Ay maaaring hindi gamitin ang mga alituntunin sa pirasong E ng Bahaging 300 34 CFR (kasama ang mga alituntunin ng pagpapamagitan sa ilalim ng 34 CFR Seksyon 300.506 o ang mga alituntunin ng karampatang proseso sa ilalim ng 34 CFR mga Seksyon 300.507 hanggang 300.516) upang makamit ang kasunduan o pasya na ang mga serbisyo ay maaaring ikaloob sa bata 3. Ay hindi ituturing na naglabag sa mga itinadhana upang makagawa ng isang libreng angkop na pampublikong edukasyong (Free Appropriate Public Education, FAPE) pwede sa bata dahil sa kabiguang maikaloob sa bata ang karagdagang espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo 4. Ay hindi nangangailangang magtawag ng pagpupulong ng koponan ng IEP o magpaunlad ng IEP sa ilalim ng 34 CFR mga Seksyon 300.320 at 300.324 para sa bata para sa karagdagang kaloob ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo Mangyaring itala, alinsunod sa 34 CFR Seksyon 300.9 (c)(3), na kung ang mga magulang ay pasulat na magpawalang bisa ng pahintulot para sa pagtanggap ng kanilang anak ng mga serbisyo ng espesyal na edukasyon matapos ang bata ay panimulang napagkalooban ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo, ang pampublikong ahensya ay hindi kinakailangang baguhin ang talaan ng edukasyon ng bata upang alisin ang anumang pagtukoy sa pagtanggap ng bata ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo dahil sa pagpawalang bisa ng pahintulot. Pagtatalaga ng Tumatayong Magulang Paano kung ang isang magulang ay hindi makikilala o matatagpuan? Kailangang tiyakin ng mga distritong pampaaralan na may itatalagang isang tao upang kumilos bilang tumatayong magulang bilang kahalili ng mga magulang ng isang batang may kapansanan kapag hindi matukoy ang isang magulang at hindi matunton ng distritong pampaaralan ang kinaroroonan ng isang magulang. Maaari ring magtalaga ng isang kahaliling magulang kung ang bata ay walang kasama't tirahan , isang idinugtong na umaasa o isang alaga ng hukuman sa ilalim ng Welfare and Institution Code ng estado, at ito ay sinangguni sa espesyal na edukasyon o mayroon nang IEP. (20 USC 1415[b][2] ; 34 CFR 300.519; EC 56050; GC 7579.5 at 7579.6)
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 6 of 16 Pagtatasa na Walang Diskriminasyon Paano maitatasa ang aking anak para sa mga serbisyo para sa espesyal na edukasyon? May karapatan kang ipasuri ang iyong anak sa lahat ng mga larangan ng pinaghihinalaang kapansanan. Ang mga materyales at pamamaraang ginagamit para sa pagatatasa at pagkakalagak ay hindi dapat magdulot ng diskriminasyon sa lahi, kultura o kasarian. Ang mga materyales sa pagtatasa ay kailangang maidulot at ang pagsusuri ay maisagawa sa katutubong wika o uri ng komunikasyon na ginagamit ng iyong anak at ayon sa anyo na pinakamalamang na magdudulot ng wastong impormasyon ukol sa kung ano ang alam ng bata at ang magagawa niya sa akademya, pag-usbong at pagganap, maliban kung malinaw na hindi makakayang maidulot o maisagawa ito. Walang iisang pamamaraan ang maaaring maging tanging pamantayan para matukoy ang pagiging karapat-dapat at upang mabuo ang FAPE para sa iyong anak. (20 USC 1414[b][1]-[3], 1412[a][6][B]; 34 CFR 300.304; EC 56001[j] at 56320) Mga Independenteng Pagtatasa para sa Edukasyon Maaari bang suriin nang hiwalay ang aking anak na ang gagastos ay ang distrito? Kung hindi ka sumasang-ayon sa mga resulta ng pagtatasa na isinagawa ng distritong pampaaralan, may karapatan kang humingi at kumuha ng independenteng pagtatasa na pang- edukasyon para sa iyong anak mula sa isang taong kwalipikadong magsagawa ng pagtatasa na gagastusan ng publiko. Ang magulang ay karapat-dapat lamang makakuha ng iisang independenteng pagsusuring pang-edukasyon na gagastusan ng publiko tuwing ang pampublikong ahensya ay magsasagawa ng isang pagsusuri na tutol ang magulang. Kailangang tumugon ang distritong pampaaralan sa iyong kahilingan para sa independenteng pagtatasa na pang-edukasyon at bigyan ka ng impormasyon ukol sa kung saan makakukuha ng independenteng pagtatasa na pang-edukasyon. Kung sa tingin ng distritong pampaaralan ang pagtatasa ng distrito ay angkop at hindi sumang-ayon na kinakailangan ng independenteng pagtatasa, kailangang humingi ang distritong pampaaralan ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso upang patunayan na naaangkop ang pagtatasa. Kung mananaig ang distrito, may karapatan ka pa rin na makakuha ng isang independenteng pagtatasa ngunit hindi na ito gagastusan ng publiko. Kailangang bigyan-turing ng koponan ng IEP ang mga independenteng pagtatasa. Ang mga pamamaraan sa pagtatasa ng distrito ay nagbibigay-daan upang maobserbahan ang mga mag-aaral habang nasa klase. Kung maobserbahan ng distritong pampaaralan ang iyong anak sa kanyang silid-aralan habang may pagtatasa, o kung ang distritong pampaaralan ay pinayagang obserbahan ang iyong anak, kailangang pahintulutan ang isang independenteng pagtatasa na pang-edukasyon upang maobserbahan ang iyong anak sa silid-aralan.
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 7 of 16 Kung ang distritong pampaaralan ay nagpanukala ng isang bagong pagkaka-ayos ng paaralan para sa iyong anak at may isinagawang isang independenteng pagtatasa na pang- edukasyon, kailangang payagan ang independenteng tagapagtasa upang maobserbahan muna ang ipinanukalang bagong pagkaka-ayos. (20 USC 1415[b][1] and [d][2][A]; 34 CFR 300.502; EC 56329[b] at [c]) Kakayahang Makita ang Mga Talaang Pang-edukasyon Maaari ko bang suriin ang mga talaang pang-edukasyon ng aking anak? May karapatan kang kilatisin at repasuhin ang lahat ng mga talaang pang-edukasyon ng iyong anak nang walang di-kinakailangang pagkaantala, pati na bago makipagpulong sa IEP ng iyong anak o bago magsagawa ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso. Kailangan kang bigyan ng distritong pampaaralan ng kakayahang mapuntahan ang mga talaan at kopya, kung kinakailangan, sa loob ng limang (5) araw na may-pasok matapos na maisampa ang kahilingan sa pamamagitan ng pananalita o pagsusulat. (EC 49060, 56043[n], 56501[b][3], at 56504) Paano Lulutasin ang mga Di-pagkakasundo Pagdinig para sa Nararapat na Proseso Kailan makakukuha ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso? May karapatan kang humiling ng isang walang-kinikilingang pagdinig para sa nararapat na proseso patungkol sa pagtukoy, pagtatasa at paglalagak sa edukasyon ng iyong anak o ang pagdudulot ng FAPE. Ang kahilingan ng pagdinig para sa nararapat na proseso ay kailangang mapunan sa loob ng dalawang taon mula sa petsa na nalaman mo o napag-alaman mo ang tungkol sa di-umano'y pagkilos na bumubuo ng basehan ng reklamo sa nararapat na proseso. (20 USC 1415[b][6]; 34 CFR 300.507; EC 56501 at 56505[l]) Mediation (Pamamagitan) at Kahaliling Paglutas ng Di-pagkakasundo Maaari ba akong humiling ng mediation (pamamagitan) o isang kahaliling paraan upang lutasin ang di-pagkakasundo? Ang isang kahilingan para sa di-pagkakasundo ay maaaring maisagawa bago isagawa o matapos isagawa ang isang paghiling para sa pagdinig sa nararapat na proseso. Maaari mong hilingin sa distritong pampaaralan na lutasin ang mga di-pagkakasundo sa pamamagitan ng mediation (pamamagitan) o alternative dispute resolution (ADR o kahaliling paglutas ng di-pagkakasundo), na mas hindi mapag-kompronta kaysa sa isang pagdinig para sa nararapat na proseso. Ang ADR at ang mediation ay mga boluntaryong pamamaraan ng paglutas ng isang di-pagkakasundo at hindi ito maaaring gamitin upang maantala ang iyong karapatan na magkaroon ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso.
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 8 of 16 Ano ang isang pulong sa mediation (pamamagitan) bago isagawa ang isang pagdinig? Maaari kang humiling ng kalutasan sa pamamagitan ng mediation bago magsampa ng isang kahilingan para sa isang pagdinig para sa nararapat na proseso. Ang pulong ay isang di- pormal na pamamaraan na isinagawa sa isang paraang hindi mapag-kompronta upang lutasin ang mga isyu patungkol sa pagkilala, pagtatasa, o paglalagak sa edukasyon ng isang anak o sa isang FAPE. Sa pulong ng mediation bago isagawa ang pagdinig, ang magulang o ang distritong pampaaralan ay maaaring samahan o payuhan ng mga kinatawang hindi abogado at maaaring makipagkunsulta sa isang abogado bago isagawa o matapos ang pulong. Subalit, ang paghiling o paglahok sa isang pulong sa mediation bago isagawa ang pagdinig ay hindi kinakailangan para sa paghiling ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso. Ang lahat ng mga paghiling para sa isang pulong ng mediation bago isagawa ang pagdinig ay dapat isampa sa Superintendent. Ang partidong nagpapasimuno ng isang pulong ng mediation bago isagawa ang pagdinig sa pamamagitan ng pagsampa ng nakasulat na hiling sa Superintendent ay magbibigay sa kabilang partido sa mediation ng isang kopya ng hiling kasabay ng pagsampa ng kahilingan. Ang petsa ng pulong ng mediation bago isagawa ang pagdinig ay itatakda sa loob ng (15) araw mula matanggap ng Superintendent ang kahilingan para sa mediation at makukumpleto ito sa loob ng tatlumpung (30) araw matapos na matanggap ng kahilingan para sa mediation maliban kung pumayag ang parehong partido na pahabain ang oras. Kung magkaroon na pagkakasundo, ang mga partido ay magpapatupad ng isang kasunduang may- bisa sa batas na nagtatakda ng paglutas. Ang lahat ng mga pagtalakay habang isinasagawa ang proseso ng mediation ay kumpedensyal. Ang lahat ng mga pulong ng mediation bago isagawa ang pagdinig ay itatakda nang maagap at isasagawa sa isang oras at lugar na makatuwirang maginhawa para sa mga partido. Kung mabigong malutas pa rin ang mga isyu sa paraang ikasisiya ng lahat ng mga partido, ang partidong humiling ng pulong ng mediation ay maaaring magpasyang magsampa ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso. (EC 56500.3 at 56503) Mga Karapatan sa Nararapat na Proseso Ano ang aking mga karapatan sa nararapat na proseso? May karapatan kang: 1. Magkaroon ng patas at walang-kinikilingang administratibong pagdinig sa antas ng estado sa harap ng isang taong marunong sa mga batas ukol sa espesyal na edukasyon at mga administratibong pagdinig (20 USC 1415[f][1][A], 1415[f][3][A]-[D]; 34 CFR 300.511; EC 56501[b][4]); 2. Masamahan at mapahuyan ng isang abogado at/o mga indibidwal na marunong sa mga batang may kapansanan (EC 56505 [e][1]); 3. Magharap ng ebidensya, mga nakasulat na argumento, at mga ibinibigkas na argumento (EC 56505[e][2]); 4. Kaharapin, i-cross examine, at atasang dumalo ang mga saksi (EC 56505[e][3]); 5. Tumanggap ng isang nakasulat na talaan, o kung pagpapasyahan ng magulang, ay isang elektronikong talaan ng mga salita ng pagdinig, kabilang ang mga napag-alamang katunayan at pasya (EC 56505[e][4]);
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 9 of 16 6. Padaluhin ang iyong anak sa pagdinig (EC 56501[c][1]) ; 7. Ipabukas o ipasara ang pagdinig sa publiko (EC 56501[c][2]); 8. Tumanggap ng isang kopya ng lahat ng mga dokumento, kabilang ang mga pagtatasang makukumpleto sa pagsapit ng petsang iyon at mga pagrekumenda, at isang listahan ng mga saksi at ang kanilang pangkalahatang sakop ng pagtestigo sa loob ng limang (5) araw na may-pasok bago sumapit ang isang pagdinig (EC 56505[e][7] at 56043[v]); 9. Maabisuhan ng mga kabilang partido ukol sa mga isyu at ang kani-kanilang ipinapanuklang paglutas ng mga isyu nang hindi bababa sa sampung (10) araw sa kalendaryo bago sumapit ang pagdinig (EC 56505[e][6]); 10. Magkaroon ng isang tagasalin ng wika (CCR 3082[d]); 11. Humingi ng dagdag na panahon para sa pagdinig (EC 56505[f][3]) ; 12. Magkaroon ng isang pulong sa mediation anumang oras habang isinasagawa ang pagdinig sa nararapat na proseso (EC 56501[b][2]); at 13. Tumanggap ng paunawa mula sa kabilang partido nang may hindi bababa sa sampung araw bago idaos ang pagdinig kung saan ay balak ng kabilang partido na magkaroon ng abogado bilang kanyang kinatawan (EC 56507[a]). (20 USC 1415[e]; 34 CFR 300.506, 300.508, 300.512 at 300.515) Pagsampa ng isang Nakasulat na Reklamo sa Nararapat na Proseso Paano ako makahihiling ng isang pagdinig sa nararapat na proseso? Kailangan mong magsampa ng isang nakasulat na hiling para sa isang pagdinig sa nararapat na proseso. Ikaw o ang iyong kinatawan ay kailangang magsumite ng sumusunod na impormasyon sa iyong paghiling: 1. Pangalan ng bata; 2. Tirahan ng bata; 3. Pangalan ng paaralang pinapasukan ng bata; 4. Kung sakaling ang bata ay walang tirahan, ang magagamit na impormasyon sa pagkontak ng bata at ang pangalan ng paaralan na pinapasukan ng bata; at 5. Isang paglalarawan ng likas na katangian ng problema, kabilang ang mga katunayang kaugnay sa (mga) problema at isang ipinapanukalang paglutas ng (mga) problema. Itinatakda ng mga batas pang-federal at pang-estado na ang bawat partidong nagsasampa ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso ay magbigay sa kabilang partido ng isang kopya ng nakasulat na kahilingan. (20 USC 1415[b][7], 1415[c][2]; 34 CFR 300.508; EC 56502[c][1]) Bago magsampa ng isang pagdinig para sa nararapat na proseso, dapat ay mabigyan ang distritong pampaaralan ng pagkakataong malutas ang usapin sa pamamagitan ng pagdaos ng isang sesyon para sa paglutas, na isang pagpupulong sa pagitan ng mga magulang at mga kaugnay na kasapi ng koponan ng IEP nay mayroong mismong kaalaman ng mga katunayang tinukoy sa paghiling ng pagdinig ng nararapat na proseso. (20 USC 1415[f][1][B]; 34 CFR 300.510) Ano ang kasama sa isang sesyon ng paglutas? Ang mga sesyon sa paglutas ay idadaos sa loob ng labing-limang (15) araw mula matanggap ang paunawa ng kahilingan ng mga magulang para sa pagdinig sa nararapat na
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 10 of 16 proseso. Hindi isasama sa mga sesyon ang isang kinatawan ng distritong pampaaralan na may kapangyarihan na magpasya at hindi isasama ang isang abogado ng distritong pampaaralan maliban kung ang magulang ay may kasamang abogado. Maaaring talakayin ng magulang ng bata ang isyu ukol sa pagdinig sa nararapat na proseso at pati ang mga katunayang nagsisilbing basehan ng kahilingan ng pagdinig sa nararapat na proseso. Hindi kinakailangan ng sesyon sa paglutas kung ang magulang at ang distritong pampaaralan ay magkakasundong huwag nang idaos ang pagpupulong. Kung hindi pa malutas ng distritong pampaaralan ang isyu ukol sa pagdinig sa nararapat na proseso sa loob ng tatlumpung (30) araw, maaaring isagawa ang pagdinig para sa nararapat na proseso. Kung magkaroon na pagkakasundo, ang mga partido ay magpapatupad ng isang kasunduang may- bisa sa batas. (20 USC 1415[f][1][B]; 34 CFR 300.510)
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 11 of 16 Magbabago ba ang pagkakalagak ng aking anak habang isinasagawa ang mga proseso? Ang batang kasangkot sa anumang prosesong administratibo o pang-hukuman ay kailangang manatili sa kasalukuyang niyang pagkakalagak sa edukasyon maliban kung ikaw at ang distritong pampaaralan ay magkakaroon ng ibang pagkakasundo. Kung ikaw ay nag-a-apply para sa paunang pagkakatanggap ng iyong anak sa isang pampublikong paaralan, ang iyong anak ay ilalagay sa isang programa para sa pampublikong paaralan nany may pahintulot mo hanggang sa makumpleto ang lahat ng mga proseso. (20 USC 1415[j]; 34 CFR 300.518; EC 56505[d]) Maaari bang apilahin ang hatol? Ang hatol sa pagdinig ay pinal at may-bisa sa parehong partido. Ang alinmang partido ay maaaring mag-apila ng hatol sa pagdinig sa pamamagitan ng pagsampa ng isang kasong sibil sa hukumang pang-estado o pang-federal sa loob ng 90 araw ng pinal na hatol. (20 USC 1415[i][2] and [3][A], 1415[l]; 34 CFR 300.516; EC 56505[h] at [k], EC 56043[w]) Sino ang magbabayad para sa mga bayarin ko sa abogado? Sa anumang pagkilos o proseso ukol sa pagdinig para sa nararapat na proseso, ang hukuman, ayon sa pasya nito, ay maaaring mag-gawad ng makatuwirang bayarin sa abogado bilang bahagi ng mga gastusin mo bilang magulang ng isang anak na may kapansanan kung ikaw ang nanaig na partido sa pagdinig. Maaari ring magpataw ng mga makatuwirang bayarin sa abogado makalipas ang pagwawakas ng isang administratibong pagdinig, kung papayag ang parehong partido. (20 USC 1415[i][3][B]-[G]; 34 CFR 300.517; EC 56507[b]) Maaaring bawasan ang mga bayarin kung iiral ang alinman sa mga sumusunod na kalagayan: 1. Mapag-aalaman ng hukuman na nagdulot ka ng di-makatuwirang pagkaantala sa pinal na paglutas ng kontrobersya; 2. Ang mga bayad sa bawat otas ng mga abogado ay lampas sa umiiral na halaga sa komunidad para sa mga katulad na serbisyo ng mga abogado na may katumbas na kakayahan, reputasyon at karanasan; 3. Labis-labis ang mga oras na ginugol ang mga serbisyong legal na ibinigay; o 4. Hindi ibinigay ng iyong abogado sa distritong pampaaralan ang nararapat na impormasyon sa abiso ng paghiling ng nararapat na proseso. Subalit, ang mga bayarin sa abogado ay hindi babawasan kung mapag-alaman ng hukuman na ang Estado o ang distritong pampaaralan ang nagdulot ng di-makatuwirang pagkaantala sa pinal na paglutas ng pagkilos o proseso o kung nagkaroon ng paglabag sa bahaging ito ng batas. (20 USC 1415[i][3][B]-[G]; 34 CFR 300.517) Ang mga bayarin sa abogado na kaugnay sa anumang pagpupulong ng koponan ng IEP ay hindi igagawad maliban kung magkakaroon ng isang pagpupulong ng koponan ng IEP bilang sanhi ng isang pamamaraan sa pagdinig para sa nararapat na proseso o pagkilos sa hukuman. Maaari ring tanggihang magbigay ng mga bayarin sa abogado kung hindi ka sumang-ayon sa isang makatuwirang alok na ibinigay ng distrito/pampublikong ahensya sa loob ng sampung (10) araw bago magsimula ang pagdinig at ang pasya sa pagdinig ay mas hindi pabor kaysa sa alok ng pag-areglo. (20 USC 1415[i][3][B]-[G]; 34 CFR 300.517)
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 12 of 16 Upang makakuha ng karagdagang impormasyon o upang magsampa para sa mediation o isang pagdinig para sa nararapat na proseso, makipag-ugnayan sa: Tanggapan ng mga Administratibong Pagdinig [Office of Administrative Hearings] Para sa Pansin ng: Dibisyon ng Espesyal na Edukasyon [Attention: Special Education Division] [2349 Gateway Oaks Drive, Suite 200] [Sacramento, CA 95833-4231] [(916) 263-0880] [FAX (916) 263-0890] Mga Proseso sa Pagdisiplina sa at Pagkakalagak sa Paaralan para sa mga Mag-aaral na May Mga Kapansanan Pagdisiplina sa Paaralan at mga Kahaliling Pansamantalang Pagkaka- ayos para sa Edukasyon Ang aking anak ba ay maaaring suspindihin o patalsikin? Maaaring bigyang-turing ng mga kawani sa paaralan ang anumang mga natatanging sitwasyon ayon sa bawat kaso upang alamin kung ang isang pagbabago sa paglalagak ay nararapat para sa isang bata na may kapansanan na lumabag sa kodigo ng pag-uugali ng mag- aaral mula sa kanyang kasalukuyang pagkaka-ayos papunta sa: Isang naaangkop na pansamantalang kahaliling pagkaka-ayos na pang-edukasyon, sa iba pang pagkaka-ayos, o pagsuspinde nang hindi lalampas sa sampung (10) sunud- sunod na araw na may-pasok; at Mga karagdagang pagkakatanggal nang hindi lalampas sa sampung (10) sunud-sunod na araw na may-pasok sa parehong taong pampaaralan para sa magkakahiwalay na insidente ng labag na pagkilos Ano ang mangyayari makalipas ang pagkakatanggal nang higit sa (10) araw? Matapos na matanggal ang isang batang may kapansanan mula sa kanyang kasalukuyang pagkaka-ayos sa loob ng sampung (10) araw na may-pasok para sa parehong taong pampaaralan, ay kailangang magdulot ang pampublikong ahensya ng mga serbisyo para sa alinmang kasunod na araw ng pagkakatanggal upang mabigyang-daan ang bata na maipagpatuloy ang kanyang paglahok sa pangkalahatang kurikulum ng edukasyon at umusad tungo sa pagtugon ng mga layuning itinakda ng IEP ng bata. Bukod dito, ang isang bata ay makatatanggap din, kung naaangkop, ng isang pagtatasa ng mga pag-uugali sa pagkilos at mga serbisyo sa pag-aayos at pagbabago ng pag-uugali, na dinisenyo upang matugunan ang lumalabag na pag-uugali upang hindi na ito mangyari ulit. Kung ang isang bata ay lumampas nang sampung (10) araw sa isang pagkakalagak, kailangang magdaos ng isang pagpupulong ng koponan ng IEP upang matukoy kung ang maling pagkilos ng bata ay dulot ng kapansanan. Kailangang maisagawa agad ang ganitong pagpupulong ng koponan ng IEP, hangga't maaari, o sa loob ng sampung (10) araw mula
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 13 of 16 magpasya ang distritong pampaaralan na magsagawa ng ganitong uri ng hakbang sa pagdisiplina. Bilang isang magulang, inaanyayahan kang lumahok bilang isang kasapi ng koponan ng IEP. Ang distritong pampaaralan ay maaaring atasang bumuo ng isang plano sa pagtatasa upang matugunan ang maling pagkilos, o kung ang iyong anak ay may plano para sa pag- aayos ng pag-uugali, ay repasuhin at baguhin ang plano hangga't kinakailangan. Ano ang mangyayari kung mapag-alaman ng koponan ng IEP na ang maling pagkilos ay hindi dulot ng kapansanan? Kapag magpasya ang koponan ng IEP na ang maling pagkilos ay hindi dulot ng kapansanan ng bata, ang distritong pampaaralan ay maaaring magsagawa ng pang-disiplinang pagkilos, tulad ng pagpapatalsik, nang tulad ng kinakailangan para sa isang bata na walang kapansanan. (20 USC 1415[k][1] at [7]; 34 CFR 300.530) Kung hindi ka sumasang-ayon sa hatol ng koponan ng IEP, maaari kang humiling ng isang pinabilis na pagdinig para sa nararapat na proseso, na maaaring maisagawa sa loob ng dalawampung (20) araw na may-pasok mula sa petsa kung kailan mo hiniling ang pagdinig. (20 USC 1415[k][2]; 34 CFR 300.531[c]) Maging ano pa man ang kalagayan ay dapat na ipagpatuloy ng distritong pampaaralan ang pagdudulot ng FAPE sa iyong anak. Ang mga kahaliling pagkaka-ayos para sa edukasyon ay kailangang makapagbigay-daan sa bata upang lumahok sa pangkalahatang kurikulum at matiyak na magpapatuloy ang mga serbisyo at pagbabagong tinalakay sa IEP. (34 CFR 300.530; EC 48915.5[b]) Mga Batang Pumapasok sa Pribadong Paaralan Ang mga mag-aaral bang inilagak ng magulang sa mga pribadong paaralan ay maaaring lumahok sa mga programa sa espesyal na edukasyon na pinondohan ng publiko? Ang mga batang ipinalista ng kani-kanilang mga magulang sa mga pribadong paaraalan ay maaaring lumahok sa mga programa sa espesyal na edukasyon na pinondohan ng publiko. Kailangang kumunsulta ng distritong pampaaralan sa mga pribadong paaralan at sa mga magulang upang matukoy ang mga serbisyong i-aalok sa mga mag-aaral ng pribadong paaralan. Bagaman ang mga distritong pampaaralan ay may malinaw na pananagutan na mag- alok ng FAPE sa mga mag-aaral na may mga kapansanan, ang mga batang iyon, kapag inilagak ng kani-kanilang mga magulang sa mga pribadong paaralan, ay wala nang karapatang makatanggap ng ilan o lahat sa mga espesyal na edukasyon at kaugnay na serbisyong kinakailangan upang makapagdulot ng FAPE. (20 USC 1415[a][10][A]; 34 CFR 300.137 at 300.138; EC 56173) Kung ang isang magulang ng isang indibidwal na may kakaibang pangangailangan na nakatanggap na dati ng espesyal na edukasyon at mga kaugnay na serbisyo sa ilalim ng kapangyarihan ng distritong paaralan ay nagpalista sa bata sa isang pribadong paaralang elementarya o sa isang paaralang sekundarya nang walang pahintulot o pagsangguni ng lokal na ahensyang pang-edukasyon, ang distritong pampaaralan ay hindi kinakailangang magdulot ng espesyal na edukasyon kung ginawan na ng distrito ng paraan upang makuha ang FAPE. Maaaring atasan ng isang korte o isang opisyal ng pagdinig ang distritong pampaaralan na ibalik ang ibinayad ng magulang o bantay para sa espesyal na edukasyon at sa pribadong
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 14 of 16 paaralan kapag mapag-alaman ng korte o ng opisyal ng pagdinig para sa nararapat na proseso na hindi gumawa ng paraan ng distritong pampaaralan upang makuha ng bata ang FAPE nang maagap bago siya mailista sa pribadong paaralang elementarya o paaralang sekundarya at nararapat ang pribadong paglalagak. (20 USC 1412[a][10][C]; 34 CFR 300.148; EC 56175) Kailan maaaring bawasan o tanggihan ang pagbabalik-bayad? Maaaring bawasan o tanggihan ng korte o ng opisyal sa pagdinig ang pagbabalik-bayad kung hindi mo magawan ng paraan upang makadalo ang iyong anak para sumailalim sa pagtatasa kapag binigyan ng paunawa ng paaralang distrito bago alisin ang iyong anak mula sa pampublikong paaralan. Maaari ka ring tanggihang bigyan ng balik-bayad kung hindi mo inabisuhan ang distritong pampaaralan na tinanggihan mo ang paglalagak sa espesyal na edukasyon na ipinanukala ng distritong pampaaralan, kabilang ang pagpapayayag ng iyong mga alalahanin at mga binabalak upang maipalista ang iyong anak sa isang pribadong paaralan na sagot ng publiko. Ang iyong paunawa sa distritong pampaaralan ay kailangang maibigay sa alinman sa mga sumusunod na paraan: Sa pinakabagong pagpupulong ng koponang IEP na dinaluhan mo bago matanggal ang iyong anak mula sa pampublikong paaralan; o Sa pamamagitan ng pagsusulat sa distritong pampaaralan nang hindi bababa sa sampung (10) araw na may pasok (kabilang ang mga piyesta-opisyal) bago tanggalin ang iyong anak mula sa pampublikong paaralan. (20 USC 1412[a][10][C]; 34 CFR 300.148; EC 56176) Kailan hindi maaaring bawasan o tanggihan ang pagbabalik-bayad? Ang isang korte o opisyal sa pagdinig ay hindi maaaring bawasan o tanggihan ang pagbabalik-bayad sa iyo kapag nabigo kang magbigay ng nakasulat na abiso sa distritong pampaaralan sanhi ng alinman sa mga sumusunod na dahilan: Pinigilan ka ng paraalan na makapabigay ng paunawa; Hindi ka nakatanggap ng isang kopya nitong Paunawa ng mga Pamprotektang Hakbang sa Proseso o kung hindi ka napagsabihan sa iba pang paraan na kailangang bigyang paunawa ang distrito; Ang pagbibigay ng paunawa ay malamang na makapagdudulot ng pisikal na kapahamakan sa iyong anak; Ang kawalan ng kakayahng makapagbasa't makapagsulat sa wikang Ingles ay pumigil sa iyo na makapagbigay ng paunawa; o Ang pagbibigay ng paunawa ay malamang na makakapagdulot ng malubhang kapahamakan sa damdamin ng iyong anak; (20 USC 1412[a] [10] [C]; 34 CFR 300.148; EC 56177)
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 15 of 16 Mga Pamamaraan sa Pagreklamo sa Estado Kailan ako maaaring magsampa ng isang reklamo sa pagsunod sa estado? Maaari kang magsampa ng isang reklamo sa pagsunod sa estado kung sa tingin mo ay lumabag ang distritong pampaaralan sa mga batas o regulasyon na pang-federal o pang-estado para sa espesyal na edukasyon. Kailangang tukuyin ng iyong nakasulat na reklamo ang hindi bababa sa isang di-umano'y paglabag sa mga batas na pang-federal o pang-estado para sa espesyal na edukasyon. Dapat ay nagawa ang paglabag nang hindi lalampas sa isang taon bago sumapit ang petsa na matanggap ang reklamo ng California Department of Education (CDE). Kapag nagsasampa ng isang reklamo, kailangan kang magpasa ng isang kopya ng reklamo sa distritong pampaaralan nang kasabay ng iyong pagsampa ng isang reklamo sa pagsunod sa estado sa CDE. (34 CFR 300.151-153; 5 CCR 4600) Ang mga reklamong nagbibintang ng mga paglabag ng mga batas o alituntuning pang- federal o pang-estado para sa espesyal na edukasyon ay kailangang ipadala sa pamamagitan ng koreo sa: Kagawaran ng Edukasyon ng California Dibisyon ng Espesyal na Edukasyon Serbisyo sa Pagsangguni para sa Mga Mapagprotektang Hakbang sa Proseso [California Department of Education] [Special Education Division] [Procedural Safeguards Referral Service] [1430 N Street, Suite 2401] [Sacramento, CA 95814] Para sa mga reklamong kasangkot ang mga isyu na hindi saklaw ang mga batas o regulasyong pang-federal o pang-estado, kumunsulta sa mga patas na proseso sa pagreklamo ng iyong distrito. Upang makakuha ng karagdagang impormasyon ukol sa paglutas ng di-pagkakasundo, kabilang ang kung paano magsampa ng isang reklamo, makipag-ugnayan sa CDE, Special Education Division, Procedural Safeguards Referral Service, sa pamamagitan ng pagatawag sa telepono sa numerong (800) 926-0648; sa pamamagitan ng fax sa numerong (916) 327-3704; o sa pamamagitan ng pagbisita sa Web site ng CDE sa TALAHULUGAN NG MGA PAGPAPAIKLING GINAMIT SA ABISO NA ITO Ang Ingles na pagpapaikli at ang kataga ay ibinibigay, na kasunod ang isang pagsasalin-wika: [ADR alternative dispute resolution o kahaliling paglutas ng di-pagkakasundo] [CFR Code of Federal Regulations o Kodigo ng mga Regulasyong Pang-federal] [EC California Education Code o Kodigo sa Edukasyon ng California] [FAPE free appropriate public education o libreng naangkop na pampublikong edukasyon]
Notice of Procedural Safeguards CDE, T16-705 Tagalog; Arial font Page 16 of 16 [IDEA Indibidwal na May kapansanan] Individuals with Disabilities Education Act o Batas para sa Edukasyon ng mga [IEP edukasyon] Individualized Education Program o Isina-indibidwal na Programang Pang- [OAH Pagdinig] Office of Administrative Hearings o Tanggapan para sa mga Administratibong [SELPA Special Education Local Plan Area o Lokal na Pook sa Plano para sa Espesyal na Edukasyon ] [USC United States Code o Kodigo sa Estados Unidos]


Pagbubuntis sa Panahon ng Pendemyang COVID-19: Pumili ng Lugar na Panganganakan Maaaring nag-iisip ka kung saan ka ligtas na makakapanganak. Para mapanatili kang ligtas at ang iyong sanggol, gumawa ng maraming pagbabago ang mga lugar ng paanakan kabilang na ang mga ospital sa paraang maibibigay nila sa iyo ang pangangalaga. Dapat kang makadama na komportable ka sa pagpili ng lugar batay sa iyong mga pangangailangan, kalusugan, at kung saan ang malapit sa inyo. Kung saan mo ipasyang manganak ay mahalagang pagpili. Gamitin ang impormasyon sa ibaba para matulungan kang pumili ng lugar na tama para sa iyo. Saan Ako Pwedeng Manganak? Sa Ospital Maaaring piliin mong manganak sa ospital kung dito ka maaalagaan ng iyong doktor o midwife at gusto mong malapit ka sa medikal na pangangalaga o gusto mo ng mas malakas na tulong para sa kirot, tulad ng epidural. Kailangan mong manganak sa isang ospital kung kailangan mo ng medikal na pangangalaga para sa partikular na karamdamang tulad ng mataas na presyon ng dugo, ang iyong sanggol ay nasa hindi pangkaraniwang posisyon, o kung kailangan mo ng Cesarian (C-section) section. Isang doktor at midwife, at doula kung mayroon ka nito, ang mangangalaga sa iyo sa ospital. Sa Sentrong Paanakan Nag-aalok ang mga sentrong paanakan sa panahon ng pagbubuntis, panganganak, at pagkatapos ng pagbubuntis. Maaaring mas katulad ng tahanan ang mga ito kaysa sa ospital. Titingnan ka ng isang midwife o isang doula kung mayroon ka nito. Karamihan ng buntis na nanganganak dito ay may mga mababang panganib sa pagbubuntis, ibig sabihin, wala kang medikal na mga kondisyon na nangangailangang pangalagaan sa isang ospital. Maaaring piliin mo na manganak dito kung kailangan mo ng banayad na tulong sa iyong sanggol tulad ng paghinga at pagmasahe ngunit ayaw mo ng malalakas na gamot. Kung magpasya ka na gusto mo ng gamot para sa kirot tulad ng epidural o kung may mangyaring malubhang problema sa kalusugan habang nanganganak, dadalhin ka sa ospital. Sa Iyong Sariling Tahanan Nangyayari ang panganganak sa bahay sa lugar kung saan ka nakatira. Maaaring mas komportable ka na manganak sa iyong sariling tahanan. Isang midwife, at doula kung mayroon ka nito, ang mag-aalaga sa iyo. Tulad ng sentrong paanakan, maaaring piliin mong mangangak dito kung may mababa kang panganib sa pagbubuntis at gusto mong ng banayad na tulong para sa iyong sanggol ngunit ayaw mo ng malakas na mga gamot. Kung magpasya kang gusto mo ng gamot para sa kirot, tulad ng epidural, o kung may mangyaring malubhang panganib sa kalusugan habang nanganganak, dadalhin ka sa ospital. Ano ang dapat kong malaman kapang pinag-iisipan kung saan manganganak?
Maaari ka lang alagaan ng iyong doktor, midwife, nurse o doula sa mga partikular na lugar. Makipag-usap sa kanila tungkol sa kung saan ka nila maalalagaan para matulungan kang magpasya kung saan mo gustong ipanganak ang iyong sanggol. Maaaring mababayaran lamang ng iyong insurance sa kalusugan kung ipapanganak mo ang iyong sanggol sa isang ospital. Tawagan ang iyong kumpanya ng insurance para malaman kung anong mga pagpili ng lugar kung saan mo ipapanganak ang iyong sanggol. Karamihan ng mga ospital at mga sentrong paanakan ay may aktuwal o virtual (online) na tour. Mag-tour sa lugar na pinag-iisipan mong lugar na panganganakan mo para malaman kung alin ang magugustuhan mo. Kung pinag-iisipan mong manganak sa bahay, makipagkita sa iyong midwife o doula para makausap tungkol sa pangangalaga at suportang gusto mong matanggap sa panahon ng panganganak. Kung magpasya kang ipanganak ang iyong sanggol sa isang sentrong paanakan o sa tahanan, maghanda ng plano kung sakaling kailangan mong dalhin sa ospital. Narito ang ilang bagay na gugustuhing mong pag-usapan ninyo ng iyong midwife, at doula kung mayroon ka nito, tungkol sa: aling ospital ang pupuntahan mo, paano ka makakarating doon, gaano katagal ka makakarating doon, at sino ang pwedeng sumama sa iyo. Ang publikasyong ito ay sinusuportahan ng Health Resources and Services Administration (HRSA) ng U.S. Department of Health and Human Services (HHS) bilang bahagi ng kaloob na may halagang $10,361,110.00. Pag-aari ng may-akda ang mga nilalaman at hindi ibig kinakatawan ang pananaw ng opisyal, o ineendorso ng HRSA, HHS o ng Pamahalaan ng U.S.. Kung wala kang tagapagbigay ng pangangalaga, humanap ng mga community navigator o mga contact tracer dito: Humanap ng salin ng wika at mga serbisyong TTY dito: 1


Paggamit sa Apat a Pagsabi The Use of Four Languages Ayta Mag-indi Kapampangan Tagalog English SUMMER INSTITUTE OF LINGUISTICS, INC. Publishers Translators 1991
Published in cooperation with the Bureau of Elementary Education and The Institute of Philippine Languages and the Department of Education, Culture and Sports Additional copies of this publications are available from: Book Depository P.O. Box 2270 CPO 1099 Manila We wish to express appreciation to the Program for Asian Projects, the Ramon Magsaysay Award Foundation, and the Rockefeller Brothers Fund for their assistance in the production of this publication. 91.01-1091-3C A Phrase Book In Ayta 57.120P-914033B ISBN 971-18-0185-X REPUBLDCA NG PU-IPINAS (Republic of the Philippines) KAGAWARAN NG EDUKASYON, KULTERA AT ISPORIS (DEPARTMENT OF EDUCATION, CULTURE & SPORTS) MAYNILA (MANUA) TANGGAP AN NC KAIIHIM (OFFICE OF THE SECRETARY) PAUNANG SALITA Sagana sa ganda at pagkakaiba-ibang kultural ang ating bansa. Mahigit 150 wika ang umnral sa 300,000 metro kwadradong saldaw ng ating bayan, na bawat isa'y may sariling pagkakakilanlan, sa lalong nakapagpaparilag sa pagkamosaik ng buong bayang Pilipinas. Sa simula pa lainang ng ating kasaysayan, napanatili na ng mga pamayanang kultural ang kakanyahan ng bawat isa. Ngayon, lalo natin silang dapat himuking higit pang pangalagaan ang kanilang makulculay na pamana. Itaas nating ang ating kapwa Pilipino at patindihin ang kanyang pagmamalaki sa sarili at sa mga ninunong nakapag- ambag sa pagtatatag ng ating bansa upang lalong ibunsod ang pagmamalaki at dangal ng ating pagkabansa. Ang aklat na ito ay isa lamang sa maraming aklat na naglalayong linangin ang kasanayan sa pagbasa at pagkaunawa at dagdagan ang kaalaman sa pamamagitan ng unang wika, tungo sa pagkatutong bumasa sa wikang pambansa. Pinabibilis ng ganitong pagdulog ang pagkatutong bumasa at ang tagumpay at tiwalang matatamo sa ganitong paraan ay magbubunsod sa estudyante sa hangaring ipagpatuloy ang edukasyon sa wikang pambansa. Ikinararangal ng Kagawaran ng Edukasyon, Kultura at Isports na ipakilala ang aklat na ito, ang pinakahuli sa isang serye ng mga aklat na naglalayong palaganapm ang pagkatutong bumasa at sumulat. Habang nalilinang ang mga kasanayang pang-edukasyon na hinahangad ng mga aklat na ito, ang ating bansa sa pangkalahatan ay magtatamo ng kasaganaan. 71ISM° D. CARIDO Kalibin
PREFACE The primary purpose of this book is to help speakers of Ayta Mag-indi communicate with speakers of Tagalog, Kapampangan, and English. It will also help test the orthography as well as be an aid in establishing dialect differences in Ayta Mag-indi villages other than Pasbul, Porac, Pampanga, and Nabuklod, Floridablan- ca, Pampanga. Commonly used exressions are given in four languages and are grouped by topics. Translations are not literal, but are designed to express each phrase in a way that is natural to the language and culture in question. This is a test edition. Ayta Mag-indi phrases were compiled by Roger and Joanne Green (SIL), with assistance from Sonia Tones and Rita Kapuno in Pasbul, and Mariet Bacani and Ellen Bacani in Nabuldod. Cover artwork by Rosemary Rodda (SIL). Any suggestions for corrections are welcome. Please send your suggestions to: S.I.L. P.O. Box 2270 CPO 1099 Manila
AYTA Sa dan 1. Antuy ubatan mu? 2. Antuy lakwan mu? 3. Ubat alai du. 5. Mitayna. KAPAMPANGAN Ing dalan 1. Nukarin ka ibat? 2. Nukarin ka munta? 3. That ku karin. 5. Tara na. TAGALOG Sa daan 1. Saan ka gating? 2. Saan ka pupunta? 3. Galing ako doon. 4. Pupunta ako sa inyo. ENGLISH On the path 1. Where are you coming from? 2. Where are you going? 3. I came from there. 4. I am going to your place.
ATM Pagpasyal Sumun kayna. Milmu kayna. Muna kina kamu. Mull akin. Mitayna. Pamakisabi sa kaluguran Maned ya lugal mu. Labay ku di to ayin gulo. Magsilbi aku nayin maglitratu kamu? Labay kun makatandan pagsabi yu. 5. Salamat kamu. ICAPANIPANGAN Pagbisita 1. Lungub na ka. 2. Lukluk ka. 3. Muna naku keka. 4. Mull naku. 5. Tara na. Pamakisabi kareng kaluguran 1. Masanting ya ing lugar mu. 2. Buri ku keni; tahimik ing lugar. 3. Malyari da kang kuanan letrato? 4 Bisa kung mabiasa keng salita yu. 5. Salamat. 4 TAGALOG ENGLISH Pagdalaw Visiting Pasok ka na. Come Side. Maupo ka. Sit down. / Have a seat. Mauuna na ako sa iyo. I'll go ahead. (said when leaving) Uuwi na ako. Pm going home. 5. Tayo na. 5. Let's go now. Pakikipag-usap sa kaibigan Speaking with friends Maganda ang tirahan Your place is nice. Gusto ko rito; tahimik kasi. I like it here because it's peaceful. 3. Puwede ba kitang litratuhan? 3. May I take your picture? 4. Gusto kong matutunan ang 4. I would like to learn your salita ninyo language. 5. Salamat. 5. Thank you. 5
AYTA KAPAMPANGAN Pisasabyan sa bali Pamipagsalita pibale-bale Mu tanda. 1. Eku balu. Pasaw8n mina. 2. Paburen mu ne. Sikay bahala. 3. Ikang bala. Sikina. 4. Alai namu. Kaksaw ka di. 5. Munta ka keni. Ibuklat muy lawasan. 6. Buklat me ing pasbul. hara muy awang. 7. Isara me ing awang. Agana ka pun. 8. Saugli mu. Kilaku kaw kangku. 9. Tuki kayu kanaku. Sisabét ya lamu mu? 10. Ninu ing kayabe mu? Tanda muy Mayor sa lugal 11. Kilala me ing Mayor king hatu? lugar a ita? Tanda kuy lupa na. 12. Kakilala ke king lupa na. 13. Salt ya lagyu na? 13. Nanu ing lagyu na? 6 TAGALOG Pakikipag salita pamamahay Hindi ko alam. Bayaan mo na. Bahala ka. Ako na. Halika rito. Buksan mo ang pinto. Isara mo ang bintana. Sandali lang. Sumama kayo sa akin. Sino ang kasama mo? Kilala mo ba ang alkalde sa lugar na iyon? Kilala ko siya sa mukha. 13. Ano ang pangalan niya? ENGLISH Inside the home I don't know. Never mind. It's up to you. I'll do it. Come here. Please open the door. Please close the window. Wait a moment. Come with me. Who is your companion? Do you know the mayor of that place? I know him by sight. 13. What is his name? 7
ATM Akina tanda. / Naliwan ku. Aku 16. Sabet ya hati (habayti)? Sabet p hane (habain)? Sabel ya hatu (habaytu)? Kan sabet ya habain ya lapis? Kangkuy habain. Nakanu? / Makanu? Sisabet? Kan sabet? 22. Saantu? / Awta? / Parasaantu? 23 Umanen muy sinabi mu. 24. Sabet ya labay mu? 25 Dilag kan kailangan? 26. Ayin. KAPAMPANGAN Eke atandanan. / Akalingwan ke. Eku aintindian. Nanu ya ini? Nanu ya iyan? Nanu ya ita? Kaninu ya lapis iyan? Kanaku ya iyan. Kapilan?Ninu?Kaninu? 22. Nukarin? Bakit? Makananu? 23 Ulitan mu ing sinabi mu. 24. Nanu ing burl mu? 25 Atin kan kailangan? 26. Ala naman.
8 TAGALOG ENGLISH Hindi ko matandaan. / Nakalimutan ko na. 14. I don't remember. / I have forgotten. Hindi ko maintindihan. 15. I don't understand. Ano ito? 16. What is this? Ano iyan? 17. What is that near you? Ano iyon? 18. What is that over there? Kaninong lapis iyan? 19. Whose pencil is that? Akin iyan. 20. That's mine. !Callan? Sino? Kanino? 21. When? Who? Whose? Saan? Bakit? Papaano? 22. Where? Why? How? Ulitin mo ang iyong sinabi. 23. Repeat what you said. Ano ang gusto mo? 24. What do you want? May kailangan ka? 25. Do you need something? 26. Wala naman. 26. Nothing special. 9
ATM Saba ya nadyag kamu? SabIt ya pandaygen mu? Magsilbi mu ku nayin lamwan? Mamparas aku. Kalabay akun mangan. Kabël8w aku. KAPAMPANGAN 27. Nanu ing malilyari keka? / Nananu ka? 28. Nanu ing gagawan mu? 29. Malyari mu kung tukian? 30. Mamalagwa 31. Bisa kung mangan. 32. Bisa kung matudtud. 10 TAGALOG Anong nangyayari sa iyo? Ano ang ginagawa mo? Maaari bang samahan mo ako? Nagmamadali ako! Gusto kong kumain. Gusto kong matulog. ENGLISH 27. What is the matter with you? 28. What are you doing? 29. Would you please accompany me? 30. I'm in a hurry. 31. I want to eat now. 32. I want to sleep now. 11
ATM Habaytuy mitata-anak 1. Nabiyay ya pun ya tatang mu? 2. Awu, nuwa nati ya indu ku sabaytun gisay taun. 3. Umnu kaw mipapatel? 4. Walu kay mipapatel. 5. Sikay panganay? 6. Alwa, sikuy bunsu. 7. Umnuy nay taun mu? 8. Nag-asawa kayna? 9. Nag-anak kawna? Awu, dilag akun limay anak. Luway babayi buy tatluy liyaki. KAPAMPANGAN Deng mi yanak 1. Mabiye ya pa i .tatang mu? 2. Wa, pero i ima ku mete ya anyang banwang metung. 3. Pilan kayung mikakapatad? 4. Walo kaming mikakapatad. 5. Ika ing pangane? 6. Aliwa, aku ing bunsu. 7. Pilan nakang banwa? 8 AS nakang asawa? 9. Atin nakayung anak? 10. Wa, ating nakung limang anak. 11. Adwang babae ampon atlong lalaki. 12 TAGALOG ENGLISH Ang mag-anak The family 1. Buhay pa ba ang tatay mo? 1. Is your father still living? 2. Oo, pero ang nanay ko ay namatay noong isang taon. 2. Yes, but my mother died last year 3. Ban kayong magkakapatid? 3. How many brothers and sisters do you have? 4. Walo kaming magkakapatid. 4. There are eight children in our family. 5. Ikaw ba ang panganay? 5. Are you the eldest? 6. Hindi, ako ang bunco. 6. No, I am the youngest. 7. Bang taon ka na? 7. How old are you? 8. May asawa ka na ba? 8. Do you have a wife/husband? 9. May mga anak na ba kayo? 9. Do you have children? 10. Oo, maroon akong limang 10. Yes, I have five children. anak. 11. Dalawang babae at tatlong 11. Two are girls and three lalaki. are boys. 13
AYTA Nakatanam Dilag ka nayin sakit? • Nagsakit aku. Pa818w ka sa doktor. Antuy kakitan kun doktor ya mang818w kangku? Sab8t ya matanam mu? Masakit ya ulu ku. Nansuka aku naybi. Nalipat ya mata ku buy inumut aku. Paran dilag akun malaria. Indyeksyunan kata. 11. Inuman muy panulun hati balan ugtuy mamut. KAPAMPANGAN Kapanamdaman 1. Atin kan sakit? 2. Atin kung sakit / Masakit ku. 3. Palawe ka king doktor. 4. Nukarin ke akit ing manulung doktor? 5. Nanu ing panamdaman mu? 6. Masakit ku buntuk. 7. Minyuka ku nabengi. 8. Malilyu ku ampon malagnat. 9. Palage ku atin kung malaria. 10. Indieksyunan daka. 11. Inuman me ing panulung ini balang ugtu. 14 TAGALOG ENGLISH Karamdaman Sickness May sakit ka ba? 1. Are you sick? May sakit ako. 2. I am sick. Magpatingin ka sa doktor. 3. Go to the doctor. Saan ko matatagpuan ang doktor? 4. Where can I find a doctor? Ano ang nararamdaman mo?
5. How do you feel? Masakit ang ulo ko. 6. I have a headache. Nagsuka ako kagabi. 7. I vomited last night. Nahihilo ako at may lagnat. 8. I feel dizzy and have a fever. Palagay ko ay may malaria ako. 9. I think I have malaria. Iinilcsiyunan kita. 10. I will give you a shot. 11. Inumin mo ang gamot na ito tuwing tanghali. 11. Take this medicine every day at noon. 15
AYTA KAPAMPANGAN Pag-aral sa pagsabi Pamag-aral king salita Katanda kaw magsabin Tagalog? Biasa kayung magsalitang Tagalog? Makaintindi akun perad. Makaintindi kung ditak. Makasabi akun perad. 3. Makapagsalita kung ditak. Sabet ya pagsabi yu? sa 4. Nanu ing kekong salita? king Sabet ya pameg yu sa sabin hati?
5. Nanung yausda king kekayung salita? Sabet ya labay sabin hati? 6. Nanu ing burl nang sabiyan nini? Maintindyan mu nayi ya sabin ku? Ayintindiyan mo ing kanakung sasabiyan? Attu maintindyan. Eku ayintindiyan. • Umanen mu pun ya habain. 9. Pasibaywan mu nya./Pakiulit me. 10. Ipakanawa muy sabin mu. 10. Magsalita kang banayyad. 16 TAGALOG ENGLISH Pag-aaral ng wika Language learning Marunong ba kayong magsalita ng Pilipino? Do you know how to speak Pilipino? Nakakaintindi tang ako ng kaunti. I can only understand a little. 3. Nakakapagsalita ako ng 3. I speak it a little. kaunti. 4. Ano ang salita ninyo? sa 4. How do you say your language? Anong tawag nito sa salita ninyo? What's the name for this in your language? Ano ang ibig sabihin nito? What does this mean? Naintindihan mo ba ang aking sinasabi?
7. Do you understand what I am saying9 Hindi ko po maintindihan. 8. I don't understand. 9. Pakiulit mo nga. 9. Please repeat that. 10. Magsalita ka ng marahan. 10. Speak more slowly. 17 in
ENGLISH TAGALOG
KAPAMPANGAN
AYTA
Mahusay kang magsalita ng 11. You speak English well. Ingles. 11. Biyasa kang magsalitang Inglis. Katanda kan magsabin Inglis.
12. My speech is not Hindi maayos ang aking pagsasalita ng Ingles. Ase matulid ya pagsabi kun 12. E masalese ing kanakung Inglis. grammatical in English. pamagsalitang Inglis.
Nag-aaral pa lamang akong 13. I am still learning how to speak the Ayta language. magsalita ng salitang Ayta. 13. Mani-garal ku pa mung magsalitang Baluga. Babayu aku pun magsabin Ayta.
14. Please speak Ayta with me. Kausapin mo ako sa Ayta. 14. Pakisabiyan mu kung salitang Baluga. Isabi mu kangku ya sabin Ayta.
15. Gusto naming mag-aral ng salitang Ayta. 15. We want to learn the Ayta language. 15. Bisa kaming mabiasang salitang Baluga. 15. Kalabay kay makatandan sabin Ayta.
16. Tama ba iyan?
16. Is that correct?
16. Istuya yan?
16. Ustuy habain?
19 18
AYTA Pangan 1. Layangen aku buy kainum. Mangan kitamina. Mamteg kaw mangan. Akaw mareng-eyan. Katanda kan mallutu! Manyaman ya kanen. Ustu ya sangkap na. Mangwa kaw pun. Akina kalabay to nabsuy akina. 8. Biyan mu kun lanem. ICAPAMPANGAN Pamamangan 1. Maranup ku ampon mating danum. Mangan tana. Mangan kayung masalese. Ali kayu marine. Biasa kang maglutu! Manyaman ing pamangan. Istuya sangkap na. Kuma kayu pa. All naku bisa. Mabsi naku. 8. Dinan yu na ku pung inuman. TAGALOG ENGLISH Pagkain Food Nagugutom at nauuhaw ako. 1. I'm hungry and thirsty. Kumain na tayo. 2. Let's eat now. Kumain kayong mabuti; huwag kayong mahihiya. 3. Eat well, don't be shy. Marunong kang magluto! 4. You know how to cook well! Masarap. Tamangtama ang pagkaing ito. 5. It's delicious; well seasoned. Kumuha pa kayo. 6. Take some more. Ayaw ko na. Busog na ako. 7. I can't. I'm full. - Pahingi nga po ng inuman. 8. Give me a drink of water, please. 21
AYTA KAPAMPANGAN .Panahun Ding Panaun 1. Mangéd ta asina manguran. 1. Masanting ena mumuran. Misyadun naumut ya mamut 2. Misyadung mapali uling ta kurismayna. Narepèt/Naliting. Mahangin ta dilag bagyu. panaun ning kaleldo. 3. Marimla 4. Mayangin uling ating bagyu. Maburak ya dan gawan manguran. - 5. Maburak ya log dalan Wing kauran. Nanguran yan malakas naybi. 6. Minuran masikan napun. Napaimata akun kilat saybi. 7. Ginising naku ning duldul nabengi. 22 TAGALOG Kalagayan ng panahon 1. Mabuti at hindi na umuulan. Napakainit dahil tag-init na ngayon. Maginaw. Mahangin dahil may bagyo. Maputik ang daan dahil tag-ulan. Umulan ng napakalakas kahapon. Nagising ako dahil sa kulog kagabi. ENGLISH The seasons. 1. It's good that it's no longer raining. It's very hot because it's dry season. It's cold. It's very windy because there's a typhoon. The road is muddy because it's rainy season. It rained very hard yesterday. The thunder woke me up last night. 23
AYTA Sa iskwela MaIlene kaw pun. Mallet* kaw dayi masalaysay. Pakibatan yuy kutang. Ibsen yuy hatin masikan. Basin yun tahimik. Uthanen yun pag-aralan. Mangutang aku, makibat kaw. Miring kaw. Miknu kaw. Itag-ay yuy garnet yu nu tanda yuy pakibat. 11. Ipakasneg mu to ayan malenge. KAPAMPANGAN King iskwela 1. Makiramdam ko pa mu. 2. Makiramdam kong masalese. 3. Pakibatan ye ing kutang. 4. Basan yeng masikan. 5. Basan yeng taimik. 6. Pag-aralan yeng pasibayu. 7. Mangutang ku, makibat kayu. Tikdo kayu. Lukluk kayu. 10. Itas ye ing gamat yu nung balu ye ing pakibat. 11. Isikan mu. E mi daramdaman. 24 TAGALOG Sa paaralan Makinig muna kayo. Makinig kayong mabuti. Sagutin ninyo ang tanong. Basahin ninyo ng malakas. Basahin ninyo ng tahimik. Pag-aralan ninyo itong muli. Magtatanong ako, sagutin ninyo. Tumayo kayo. Maupo kayo. Itaas ninyo ang inyong kamay kung alam ninyo ang sagot. 11. Lakasan mo. Hindi namin marinig. ENGLISH At school 1. Listen first. 2. Listen carefully. Answer the question. Read aloud. Read silently. Study it again. I'll ask a question, you answer. Stand up. Sit down. Raise your hand if you know the answer. 11. Speak louder. We can't hear you. 25
AYTA Maned. Ustu. 14. Mali. KAPAMPANGAN 12. Masanting. 13. Isto. 14. E-isto / Mali. 26 TAGALOG Magaling. Tama. 14. Mali. 12. Good. 13. Right. 14. Wrong. 27 ENGLISH


Mga Karapatan ng Consumer May karapatan kang: 1. Makakuha ng mga serbisyo mula sa mga kwalipikadong propesyonal. 2. Matrato nang makatarungan at maprotektahan ang mga karapatan mo. 3. Makatanggap ng impormasyon tungkol sa pangangalaga at mga serbisyo sa iyo, kasama ang mga mapamimilian. 4. Makibahagi sa pagdedesisyon tungkol sa pangangalaga sa iyo. 5. Mapanatiling kumpidensyal ang impormasyon tungkol sa iyo. 6. Magreklamo o maghinaing tungkol sa mga serbisyo sa iyo nang walang pangambang mapaghigantihan. 7. Maghain ng apela kung ipinagkait, binawasan, naantala, o inihinto ang mga serbisyo sa iyo. Salamat sa mga nagpopondo sa amin: Blue Shield of California California Department of Health Care Services The California Endowment County of San Diego Covered California Department of Managed Health Care Gary and Mary West Foundation Scripps Health Consumer Center for Health Education and Advocacy isang proyekto ng Legal Aid Society of San Diego Inc CONSUMER CENTER FOR HEALTH EDUCATION & ADVOCACY isang proyekto ng Legal Aid Society of San Diego, Inc.
Pagtulong sa Mga Taong Maunawaan at Magamit ang Sistema ng Pangangalagang Pangkalusugang Pisikal at Behavioral Tumutulong ang Consumer Center sa mga taong makuha ang mga kinakailangang serbisyo sa pangangalagang pangkalusugan mula sa mga programa ng health coverage ng pamahalaan at mga pribadong plano ng insurance. Nagsisilbi kaming Ombudsman ng Serbisyo ng Cal MediConnect at Tagapagtanggol ng Mga Karapatan ng Mga Pasyente na itinalaga ng county para sa mga specialty na serbisyo sa behavioral na kalusugan para sa outpatient. Makakatulong ang mga tagapagtanggol namin na matuto ka tungkol sa: Kung aling mga programa ng coverage ang available sa iyo. Paano makakuha ng mga kinakailangang serbisyo, treatment, at gamot. Mga karapatan mo kapag humindi ang coverage o plan mo o kapag nakatanggap ka ng mga hindi naaangkop na medikal na bill. Paghanap sa Coverage na Bagay sa Pangangailangan Mo Kung hindi mo alam kung aling programa ng coverage ang tama para sa iyo, pakitawagan kami. Makakatulong ang kita, citizenship, edad, residency, at disability status mo na matukoy kung aling mga programa at serbisyo ang tama para sa iyo. Mga Plano ng Pinapamahalaang Pangangalaga Medi-Cal • Mga Serbisyo sa Kalusugan ng Pag-iisip at Substance Abuse Disorder Cal MediConnect • Covered California • Mga Medikal na Serbisyo ng County Iba pang Paraang Makakatulong Kami Makakatulong ang mga tagapagtanggol namin kung ikaw ay: • Nasabihang hindi kwalipikado para sa mga serbisyo. Pinagkaitan ng o inihinto sa pangangalaga o mga serbisyo. Sinabihang babaguhin ang mga serbisyo sa iyo. Hindi makakuha ng o makapagbayad para sa mga gamot, supply, o equipment. Hindi nasisiyahan sa mga serbisyo o kalidad ng pangangalagang natatanggap mo. Handa kaming tumulong! Masisimulan kang matulungan ng aming mga tagapagtanggol na pangkalusugan sa sandali mismong tumawag ka. Consumer Center for Health Education and Advocacy isang proyekto ng Legal Aid Society of San Diego Inc 1764 San Diego Avenue, Suite 100 Lunes hanggang Biyernes, 9 am - 5 pm (877) 734-3258 Toll Free (877) 735-2929 TTY (619) 471-2782 FAX