Ιουλία η Νεότερη
Η Ιουλία η Νεότερη, λατιν. Julia Minor, ή Ιουλίλλα (= μικρή Ιουλία) ή Βιψανία Ιουλία Αγριππίνα (19 π.Χ. - π. 29 μ.Χ.) από τον γένος των Βιψανίων Αγρίππα και λόγω της μητέρας της από τη Ιουλιο-Κλαυδιανή δυναστεία, ήταν Ρωμαία ευγενής. Έγινε εγγονή του Αυγούστου, προγονή του Τιβερίου, θεία του Καλιγούλα, 2η εξαδέλφη του Κλαυδίου και μεγάλη θεία του Νέρωνα.

Βιογραφία
Ήταν η πρώτη κόρη και το δεύτερο τέκνο του Μάρκου Βιψάνιου Αγρίππα υπάτου, στρατηγού, αρχιτέκτονα και της Ιουλίας της Πρεσβύτερης, κόρης του Αυγούστου και της Σκριβωνίας. Μαζί με την αδελφή της Αγριππίνα την Πρεσβύτερη είχε ανατραφεί από τον πάππο τους Αύγουστο και τη σύζυγό του Λιβία.

Το 5 ή 6 π.Χ. ο Αύγουστος κανόνισε τον γάμο της με τον Λούκιο Αιμίλιο Παύλο, εξάδελφό της, καθώς ήταν γιος της Κορνηλίας, κόρης της Σκριβωνίας. Ο Σουητώνιος αναφέρει, ότι η Ιουλία έκτισε ένα μεγάλο, εξεζητημένο εξοχικό, αλλά ο Αύγουστος -που αποστρεφόταν τις υπερβολές- το γκρέμισε.

Το έτος 8 μ.Χ. η Ιουλία έκανε σχέση με τον Δέκιμο Ιούνιο Σιλουανό, συγκλητικό και γι' αυτό εξορίστηκε. Την έστειλαν σε ένα μικρό νησί της Αδριατικής, το Tremirus (νυν Ίζολε Τρεμίτι), όπου γέννησε ένα παιδί. Ο Αύγουστος το απέρριψε και διέταξε να το αφήσουν έκθετο ή στο βουνό να αποβιώσει. Ο Σιλουανός πήγε σε εθελοντική εξορία και δεν επέστρεψε παρά μόνο όταν ανέλαβε ο Τιβέριος την εξουσία.

Μεταξύ του 1 μ.Χ. και του 14 ο σύζυγός της Παύλος εκτελέστηκε, ως συνωμότης σε εξέγερση. Οι σύγχρονοι ιστορικοί έχουν τη θεωρία, ότι η εξορία της Ιουλίας δεν ήταν ένεκα της μοιχείας, αλλά εξ αιτίας της συμμετοχής της στην εξέγερση του Παύλου. Κατ' άλλους οι δύο τους έπεσαν θύματα σχεδίων της Λιβίας, τρίτης συζύγου του Αυγούστου, που ήθελε να εξαρθρώσει την οικογένεια της Ιουλίας της Πρεσβύτερης, πράγμα που οδήγησε σε ανοικτή αντιπαράθεση και πτώση του ζεύγους. Το 29 μ.Χ. η Ιουλία απεβίωσε στο ίδιο νησάκι, που είχε σταλεί πριν από 21 έτη εξόριστη. Λόγω της απιστίας που διέπραξε, ο Αύγουστος όρισε στη διαθήκη του να μην ταφεί η Ιουλία στη Ρώμη. 

Η τρεις αδελφοί της Ιουλίας της Νεότερης απεβίωσαν 18, 23, 25 ετών· η αδελφή της Αγριππίνα η Πρεσβύτερη έγινε μητέρα του Καλιγούλα, πεθερά του Κλαύδιου και γιαγιά του Νέρωνα. Από προηγούμενο γάμο του πατέρα της είχε ετεροθαλείς αδελφές: τη Βιψανία Αγριππίνα και τη Βιψανία Μαρκέλλα.

Αλλαγές στο επώνυμο λόγω υιοθεσίας
Καταγόταν από το γένος των Βιψανίων Αγρίππα, έτσι το όνομά της θα έπρεπε να ήταν Βιψανία Αγριππίνα· όμως δεν αναφέρεται έτσι στις πηγές της εποχής της. Ο Αύγουστος ανήκε στο γένος των Οκταβίων, αλλά επειδή είχε υιοθετηθεί από τον Γάιο Ιούλιο Καίσαρα, εισήλθε στο γένος των Ιουλίων(-Καισάρων). Η αδελφή τού Αυγούστου, η Οκταβία η Νεότερη παντρεύτηκε από το γένος των Κλαυδίων και η τρίτη σύζυγός του Λιβία είχε -από πρότερο γάμο της- γιους από το γένος των Κλαυδίων, τον Τιβέριο και τον Δρούσο. Οι πολλές επιγαμίες και υιοθεσίες μεταξύ των απογόνων τους έδωσαν το όνομα της δυναστείας: Ιουλιο-Κλαυδιανή. Έστι ο Αύγουστος υιοθέτησε τον Τιβέριο και τον νύμφευσε με την κόρη του Ιουλία την Πρεσβύτερη, σε 2ο γάμο της. Υιοθέτησε τα τέκνα της Ιουλίας της Πρεσβύτερης από τον 1ο σύζυγό της Βιψάνιο Αγρίππα, έτσι οι εγγονοί του (αδέλφια της Ιουλίας της Νεότερης) από Γάιος Βιψάνιος Αγρίππας, Λεύκιος Β. Α. και Μάρκος Β. Α. μετονομάστηκαν σε Γάιος Ιούλιος Καίσαρ, Λεύκιος Ι. Κ. και Μάρκος Ι. Κ.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον Λούκιο Αιμίλιο Παύλο ύπατο το 1 μ.Χ. και είχε τέκνα:
 Αιμιλία Λεπίδα 5 π - π. 43 μ.Χ., παντρεύτηκε τον Μάρκο Ιούνιο Σιλουανό  Τορκουάτο.
 Μάρκος Αιμίλιος Λέπιδος 6 μ.Χ. - 39, νυμφεύτηκε την Ιουλία Δρουσίλλα.

Αναφορές και Υποσημειώσεις

Πηγές
 E. Groag, A. Stein, L. Petersen - e.a. (edd.), Prosopographia Imperii Romani saeculi I, II et III (PIR), Berlin, 1933 - I 635
 Suetonius, The Twelve Caesars, "II. Augustus", LXIV

Ιουλιο-Κλαυδιανή δυναστεία