Ιουδαιοπαλαιστινιακή αραμαϊκή γλώσσα
Η ιουδαιοπαλαιστινιακή αραμαϊκή γλώσσα (ISO 639-3: jpa, Glottolog: pale1261) είναι αρχαία διάλεκτος των αραμαϊκών η οποία ομιλούνταν από τους Εβραίους στην Ιουδαία και τον Λεβάντε κατά την ασμοναϊκή, ηρωδιανή, και ρωμαϊκή περίοδο, και αργότερα στην Συρία-Παλαιστίνη και το δουκάτο της Παλαιστίνης έως τον 13ο αιώνα. Θεωρείται πως μια διάλεκτος της γλώσσας αυτής ομιλούνταν από τον Ιησού Χρηστό. Το κείμενο της αραμαϊκής αποκάλυψης -γνωστό και ως 4Q246- το οποίο βρέθηκε στην πόλη Κουμράν είναι επίσης γραμμένο σε αυτή την γλώσσα.

Υπήρχαν κάποιες διαφορές μεταξύ των διαλέκτων της Ιουδαίας και της Γαλιλαίας, και τα περισσότερα κείμενα που διασώζονται είναι στην διάλεκτο της Γαλιλαίας.

Σύνοψη
Μετά την καταστολή του Τρίτου Ιουδαϊκου Πολέμου της εξέγερσης του Μπαρ Κόχμπα το 135 π.Χ. από τους Ρωμαίους, η πνευματική δραστηριότητα του ιουδαϊσμού μετακινήθηκε στην Γαλιλαία. Με την μετέπειτα αραβική κατάκτηση της περιοχής τον 7ο αιώνα τα αραβικά αντικατέστησαν την γλώσσα αυτή.

Το πλέον αξιοσημείωτο κείμενο της γλώσσας είναι το Ταλμούδ της Ιερουσαλήμ, το οποίο εξακολουθεί να μελετάται στην σύγχρονη εποχή στις εβραϊκές θρησκευτικές σχολές καθώς και στο ακαδημαϊκό πλαίσιο, αν και σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με το βαβυλωνιακό Ταλμούδ το οποίο έχει σχεδόν εξ ολοκλήρου γραφεί στα εβραϊκά βαβυλωνιακά αραμαϊκά. Υπάρχουν και κάποια παλαιότερα κείμενα στην ιουδαιοπαλαιστινιακή αραμαϊκή γλώσσα, όπως το Μεγκιλλάτ Ταανίτ, από το οποίο περιέχονται αποσπάσματα και στο βαβυλωνιακό Ταλμούδ.

Πολλά από τα πρωτότυπα χειρόγραφα έχουν υποστεί αλλαγές κατά το πέρασμα του χρόνου, καθώς ο τρόπος γραφής τους κρίθηκε λανθασμένος από τους ομιλητές των ανατολικών αραμαϊκών.

Παραπομπές

Σχετική βιβλιογραφία
 
 
 Sokoloff, Michael, A Dictionary of Jewish Palestinian Aramaic of the Byzantine Period, 2nd ed.: Johns Hopkins 2002/3 and Ramat Gan 2002

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
  OLAC resources in and about the Jewish Palestinian Aramaic language

Αραμαϊκές γλώσσες
Εβραϊκές γλώσσες
Εξαφανισμένες γλώσσες της Ασίας
Αρχαίες γλώσσες