عەدنان عوسمان
ڕۆژێکیان گفتوگۆیەکی گەرمم هەبوو لەگەڵ بەرپرسێکی پارتیدا، ئەو هێمنانە ڕوئیا و نەخشەی پارتیی بۆ باس کردم لەسەر بەشێک لە پرسەکان و بەتایبەتتر لەسەر دۆخی سلێمانی. ئەو بەڕێزە پێی وا بوو نابێ سلێمانی بەم یاخیبوونەی ئێستایەوە بمێنێتەوە، دەبێت بهێنرێتە ژێر بەرپرسیارێتی (دیارە مەبەستی بەرپرسیارێتی ژێر دەستی پارتی بوو)، ئەو وتی پارتی بێدەنگ نابێت بەڵام سەبریشی زۆرە و لەسەرخۆ هەنگاو بۆ ئەوە ئەنێ. بە گوێرەی قسەی ئەو بەڕێزە، سیناریۆی پارتی ئەوە بوو کە ئەوان هێز ڕەوانە ناکەن، بەڵکو بڕبڕەی پشتی سلێمانی، کە ئابووری و گوزەرانی خەڵکە، ئەگرن و دواتر شارەکە و ناوچەکە ناچار بە تەسلیمبوون ئەکەن. تەنانەت ئاماژەی بەوە دا کە ئەو کەشە نائەمنی و بێسەروبەرییەی کە لە سلێمانی درووست ئەبێت، کەسانێکی زۆری ڕۆشنبیر و سیاسەتمەدار ناچار ئەکات داوا لە بارزانی بکەن هێزی چەکدار و ئەمنی ڕەوانەی سلێمانی بکات.
من لە چەند بۆنەیەکدا و بەتایبەت لە وتارێکدا بە ناوی: بۆ سلێمانی؟ ئاماژەم بە مەترسیی ئەو سیناریۆیانە داوە لەسەر چارەنووسی ئەم ناوچەیە. پێم وا بوو وە پێم وایە، ئەمە دواسەنگەری بەرەنگارییە دژ بە عەقڵییەتی پاوانخوازی و تاکڕەویی پارتی.
پارتی لە خاڵێکی گرنگەوە دەستی پێ کردووە کە ئەویش بەهێزکردنی توانا داراییەکانێتی. لە گفتوگۆیەکی تەلەفزیۆنیدا بە بەشداریی کادرێکی یەکێتیی، ئەو ئاماژەی بەوە دا کە توانای دارایی ئەم ناوچەیە زۆر لاوازە. دیارە ئەمە هەنگاوی وابەستەیی دارایی و ئابوورییە کە پارتی کاری لەسەر کردووە بۆ بێهێزکردنی گیانی بڕیاردانی ئازایانە و ئازادانە. دواتر تۆنێکی جاڵجاڵۆکەیی بەهێزی لە کۆمەڵێک بەرژەوەندیی ئابوری، لەگەڵ دەیان بەرپرس و کۆمپانیای ئەم ناوچەیە درووست کردووە، بەمەش بەشێک لە وەلائی ئەو بەرپرسانەی بۆ خۆی ڕاکێشاوە. هەر بۆ نموونە سپۆنسەریی بەشێک لە چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانی ئێرە لە هەولێرەوە و لە لایەن دەزگاکانی پارتییەوە دەکرێت!!
پارتی لە ڕووی سیاسییشەوە فۆرمێکی داهێناوە کە ببێتە دەروازەیەکی باش بۆ خەستکردنەوەی وەلائی لایەنگرەکان و دەستوپێوەندەکانی خۆی لەم ناوچەیە کە ئەویش پرسی ڕیفراندۆمی بێسەربەخۆییە!! ئەم بازرگانییە سیاسییە، درێژکراوەی هەمان جۆرەکانی تری بازرگانییە کە یەکێک لە مەبەستەکانی، دەستەمۆکردنی گیانی سەربەخۆیی و پێکهێنانی دەوڵەتە، کە سلێمانی هەر لە مێژووی سەرهەڵدانی ناسیۆنالیزمی کوردییەوە خاوەندارێتیی کردووە. ئێستا لای پرۆپارتییەکانی ئێرە، پرسی ئەوەی چ چارەنووسێکمان ئەبێت؟ چ دەوڵەتێک، چ سیستەمێک، چ عەدالەتێک؟ مەسەلەیەکی لاوەکییە و جێی پرسیاری ئەوان نییە، ئەوەی لای ئەوان گرنگە دوانەکەوتنە لە جۆقەی پارتی و بەشداریکردنە لە گەمەکەی بۆ بەدەستهێنانی ئیمتیازی زیاتر. بۆ ئەمەش هەر بیانوو زۆرە، ئەو بیانوانەی هەمیشە لە یادەوەریی سیاسییەکاندا حازرە: پرسە چارەنووسسازەکانی گەلەکەمان و مەترسییەکانی سەری و پیلانی ناحەزان و دوژمنان… و هتد.
دواهەنگاوێک کە پارتی و پرۆپارتییەکان دەینێن، کوشتن و هەڵوەشاندنەوەی ڕێککەوتنی نێوان گۆڕان و یەکێتییە، ئەو ڕێککەوتنەی کە مەعلووم بوو هەر لە سەرەتاوە پارتی سەرقاڵی گەمارۆدانی بوو، وە پرۆپارتییەکانیش بە هەزارەها شێوە لە هەوڵی خاڵیکردنی بوون لە ناوەڕۆک و مەبەستەکەی.
ئەم هەڵوێستانەی ئێستای یەکێتیی، کە لێدانەوەی هەمان ئاوازی پارتییە لە مەسەلەی ڕیفراندۆم و پەرلەمان و پرسی سەرۆکایەتیی هەرێمدا، جێبەجێکردنی حەرفییانەی داخوازییەکانی پارتییە، هەوڵێکیشە بۆ هەڵوەشاندنەوەی یەکجارەکیی ڕێککەوتنەکە.
ئەمەش لەوانەیە بۆ زۆربەمان جێگای سەرسووڕمان نەبووبێت، بەڵکو چاوەڕوانکراویش بوو، ئەوەی مایەی سەرسووڕمانە ئەو کۆدەنگییە مەترسیدارەیە کە لە زۆرینەی بەرپرسە باڵاکانی یەکێتییدا لەم مەسەلەیەدا ئەبینرێت. کۆدەنگییەک بۆ نابووتکردن و تێکشکاندنی ئیرادەی سلێمانی وەک جوگرافیایەکی یەکگرتوو بەرامبەر ئەو عەقڵییەتە پاوانخوازییە.
هەڵوەشاندنەوەی ڕێککەوتنەکە و تێکدانی پەیوەندییەکانی گۆڕان-یەکێتیی، بە مانای تەسلیمکردنی کلیلی دەرگای ناوچەکەیە بۆ بنەماڵەی بارزانی لە لایەن بەرپرسانی یەکێتییەوە، ئۆباڵەکەشی هەر لە ئەستۆی ئەوان دەبێت.