پاتریس لومومبا


||ئەم وتارە پێویستی بە بەستەرە بۆ وتارەکانی تر بۆ یارمەتیدانی ڕێکخستنی ئینسایکڵۆپیدیاکە. (نیسان ٢٠١٧)|
پاتریس لۆمۆبا (ماوەی ژیان: ٢ی تەمموزی ١٩٢٥ تاکوو ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٦١) ، پاتریس لەمێژووی کۆنگۆدا بە یەکەم سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە دەژمێردرێت کە لەکاتی داگیرکاری بەلجیکادا لەڕێگای ھەڵبژاردنەوە دەسەڵاتی گرتۆتە دەست، لە ساڵی ١٩٢٥ لە کیسانگانی لە پارچەی گۆنگۆی ڕۆژھەڵات لەدایک بووە. پاتریس لۆمۆبا بەرنگاری داگیرکاری بەلجیکا بۆتەوە و لەساڵی ١٩٥٨ بزوتنەوەی نیشتیمانی پێکھێناوە کە بەھێزترین بزوتنەوە سیاسیەکانی کۆنگۆ بووە و جەماوەرێکی یەکجار زۆری لەپشتەوە بووە و سەرکردایەتی دەیان خۆپیشاندانی کردووە و ڕوبەڕوی ھێزە داگیرکارەکانی بەلجیکا بۆتەوە ھەر بۆیە بۆ ماوەی ٦ مانگ دەستگیرکراوە و دواتر ئازاد کراوە. لەساڵی ١٩٦٠ ھەڵبژاردن کراوە و نزیکەی ١٠٠ حیزبی بەشداریان تیاکردووە و بزوتنەوەی نیشتیمانی بەسەرکردایەتی پاتریس لۆمۆمبا پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەدەستھێناوە، بەلجیکا ھەوڵی داوە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان بشارێتەوە تاکو دەسەڵات بدات بەیەکێک لەلایان گرانی خۆی بەڵام بەھۆی فشاری میلەتەوە ناچاربووە لۆمۆمبا پسێرێت بە پێکھێنانی حکومەت و ئەویش لە ٢٣ یۆنیۆی ساڵی ١٩٦٠ یەکەم حکومەتی کۆنگۆی ھەڵبژێردراوی پێکھێناوە و بەلجیکاش بەڕەسمی دانی پیاداناوە. لە ئاھەنگی مەراسیمی دەسەڵات وەرگرتنەکەدا لۆمۆمبا ووتارێکی پێشکەش کرد کە بۆیە مایەیی نیگەرانی و توڕەبوونی بەلجیکیەکان و بەووتاری فرمێسک و خوێن و ئاگر ناوبراوە و تێیدا باسی لەو نەھامەتی و زوڵم و زۆرە کردووە کە ڕوبەڕوی کۆنگۆکان بۆتەوە، کۆنگۆش تەنھا بۆ ماوەی دوو ھەفتە سەربەخۆیی بەخۆوە بینیوە و دواتر ڕوبەڕوی کۆمەڵێک قەیران بۆتەوە و ناکۆکی کەوتۆتە نێو ھێزی سووپاوە و لۆمۆمباش داوای لەنەتەوەیەکگرتوەکان کردووە یارمەتی بدات و کۆنگۆکان یەکبخاتەوە و ئارامی بەرقەرار بکات بەڵام نەتەوەیەکگرتۆکان دژی لۆمۆمبا وەستاونەتەوە. مۆیۆتۆی سیسی سۆکۆی سەرۆکی دەستەی ئەرکانی سووپا ئەم قەیرانانەی قۆستۆتەوە و لە ساڵی ١٩٦١ کودەتایەکی سەربازی ئەنجامداوە و دەستی بەسەر دەسەڵاتدا گرتووە و پاتریس لۆمۆباش دەستگیر کراوە و لەسەر دەستی سووپای بەلجیکا لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ بەفیشەک لەسێدارە دراوە.
سەرچاوە[دەستکاری]
- ویکیپیدیای عەرەبی