سیاسهتی دروستكردنهوهی حزبی حاكم
سهمیع سابیر
ئهگهر بمانهوێت سهیری وێنهی گشتی ژیانی كۆمهڵگایی كوردستانی بكهین لهههموو سێكتهرهكانی سیاسیو كۆمهڵایهتیو ئابوریو فهرههنگی ههر سێكتهرێكی كه بیرت لێنهكردۆتهوه یاخود لهیاددت چۆتهوه ههژماری بكهی، ئهوا وێنهیهكت بۆ دهكێشرێت یان وێنهیهكت بۆ دهرئهچێت كه لێوان لێوه لهوێنهیهكی پر لهقهیران، وێنهیهك كه چهنده ههوڵدهیتو بیركاریزانێكی باش بیت ناتوانیت جێگهی ههموو قهیرانهكان بكهیتهوه ههقی قهیرانهكان وهك خۆیی بدهیت، ناتوانیت دهستنیشانی قهیرانهكان بكهی وهك ههنگاوی یهكهم بۆ چارهسهر كردنیان، چونكه بەگوێرهیی زانستی سیاسیی گهر تۆ بتهوێت ههوڵی چارهسهری ههركێشهیهك بدهیت، دهبێت لهههنگاوی یهكهمدا كێشهكه دیاری بكهی یان تعریفی كێشهكهت بكهی دواتر لهقۆناغی دوەم ههوڵی چارهسهری بدهیت.
بهڵام لهژیانی ئهمڕۆی كۆمهڵگایی كوردستانی كێشهكان ئهوهنده زۆر كهڵهكه بونو بهسهریهكدا كهوتون، نهوهك ناتوانی كێشهكهت دیاری بكهی پێناسهی بكهی تهنانهت (ژماردنی كێشه)كان بۆته كارێكی ئهستهم لهبهردهم (بڕیار بەدهستی سیاسی) كه نهتوانێت كێشهكان بهرهو چارهسهر ببات، بەگوێرهی ههندێك لهناوهندهكانی ڕاگهیاندن كوردستان لهئێستادا خاوهنی زیاتر له(چلو دوو) قهیرانه، ههر لهقهیرانی سیاسیو ئابوریو ئیداریو كۆمهڵایهتیو فهرههنگی،بهڵام ئهوهی لێرهدا دهمهوێت سهرهنجی زیاتری بخهمه سهرو بیخهمه بهر ڕۆشنایی، لهچوارچێوهی قهیرانی سیاسی ئهویش قهیرانی (بهدیلی سیاسی)یه.
گهر لهمێژووی بیستو شهش ساڵهی تهمهنی سیاسیو حوكومڕانی كوردستان بڕوانین كه دهرئهنجامی ڕاپهرینو بڕیاری شهش سهدو ههشتاو ههشتی (ئهنجومهنی ئاشایش)ی سهر بەنهتهوهیهكگرتوهكانه، لهچركهساتی لهدایك بونی ئهم كیانه سیاسیه حوكومڕانهكهی لهژێر كۆنتڕۆڵی ههردوو پارتی سیاسی (ی.ن.كو پ.د.ك) بوە تا ئهم چركه ساته، بۆ یه بهدهسكهتو شكستهكانی ئهم ههرێمه ئهم دوو پارته خاوهنیانن، سهرهرایی ئهوهی كهم تا زۆر لهههموو كابینهكاندا پارتی تر بهشدار بون، سهڕهرایی ئهوهی كه پرساری جددیو جهوههری ههیه لهچۆنیهتی بهشداریكردنیان.
بهڵام ئهو پرسیارهی كه دهبێت لێرهدا شیبكرێتهوه ئهوهیه، بۆچی ئهم ههموە شكسته یهك لهدوای یهكه بهسهر ئهم ههرێمه هاتوه بهڵام تائێستا بهدیلی دهسهڵاتدارانی ئێستایی كوردستان ئامادهنین؟ ئایا كێشهكه لهنهبونی بهدیلی راستهقینهیه؟ یان هێشتا هاوڵاتیان متمانهیان بەدهسهڵاتدارانی ئێستا ماوه بۆ بەخۆداچونهوهیان؟ یان ئهوهته ئهو هێزانهی كه خۆیان بەجێگرهوهی دهسهڵاتدارانی ئێستا دهزانن نه بونهته جێگایی متمانهی هاوڵاتیان؟
بۆ وهڵامی ئهم پرسیارانه دهتوانین سود لهچهندین نمونه وهربگرین كه بۆچی ئهو هێزانهی تا ئهمڕۆ خۆیان بەبهدیلی دهسهڵاتداران دهزانن نه بونهته بهدیل بهشێوهیهك كه دهسهڵاتیان لێ وهربگرنهوه، ئهویش رووداوهكانی (شانزدهی ئۆكتۆبهر) ه، ئهم رووداوه زۆر بەرونی دهتوانێت وهڵامی ئهم پرسیارانهمان بداتهوه، ئهم رووداوه كاریگهریو قورسایی هێزی (نارازی سیاسی) كوردستانی بهدهرخست، كه تاچهند ئامادهبون بۆ ئهوهی لهههر چركه ساتێكی سیاسیو رووداوێكی سیاسی شوێنی دهسهڵاتدارانی ئێستا بگرنهوه، چونكه لهدونیایی دیموكراسیو سیاسی ئهمڕۆ هێزه (ئۆپۆزسیۆن)هكان بهردهوام ئامادهن بۆ شوێنگرتنهوهی (پارتی حاكم) چونكه ئهركی خۆی دهزانێت ئهویش بهدیلی پارتی دهسهڵاتداره.
بهڵام گهر سهرهنجی ههڵوێستی ئهو پارتو هێزه نارازیو ئۆپۆزسیۆنهكانی دوێنێی باشوری كوردستان بدهیت لهسهر رووداوهكانی شانزدهی ئۆكتۆبهر، دهتوانین بڵێن ههڵوێستیان دروستكردنهوه بەهێزبونهوهی حزبی حاكم بوە، واته بێ ئاگا لهوهی ئهركی سیاسی ئهوان شوێنگرتنهوهی حزبی حاكمه بەشێوهیهكی ئاشتیو دوور لهتوندوتیژی نهوهك دروستكردنهوهیان، بۆ نمونه ههڵوێستی بزوتنهوهی گۆران كه خاوهنی هێزێكی گهورهی جهماوهریو بیستو چوار كورسی پهرلهمانه دوەم هێزی سیاسی كوردستانه تهنیا لهدهركردنی بهیان خۆی مانبفێست دهكات، ئهوبش حوكومهنی (كاتی)ه، كهچی تائێستا ههر وهڵام نهدراوهتهوه لهلایان پارتی دهسهڵاتدار، ئهمهش خۆی لهخۆی دا بێ كاریگهری ئهم هێزه دهردهخات، ههروهها ههڵوێستی یهكگرتوی ئیسلامیو ئهمیندارهكهی، بهڕێز سهڵاحهدین بهادین سهردانی توركیا دهكات تهنیا بۆ ئهوهی كه رێگهی سهردانی سهرۆك وهزیران بكاتهوه بۆ وڵاتانی ئهوروپا، دروستكردنهوهی ئهم پهیوهندیه ناشهفافو ناتهندروستهی كه ههرێم لهگهڵ وڵاتی توركیا ههی بو بهتایبهتی لهسیاسهتی نهوت بهبێ ئهوهی هیچ دامهزراوهیهكو هێزێك ئاگاداری بێت، ههروهها ههڵوێستی (كۆمهڵی ئیسلامی)ش ههر لهم چوارچێوهیهدا خۆی ماڵاس داوه، ئهویش ههڵوێستی دووباره كۆبونهوهی (پێنج قۆڵی) بێ ئاگا لهوهی مێژووی كۆبونهوه پێنج قۆڵیهكان چهنده بێ بههایهو هیچی لێ سهوز نهبوه جگه لهكات كوشتنو دهستی بەدهستی كرنیان لهلایان پارتی دهسڵاتدارهوه.
بۆیه ههڵوێستی سیاسی بزوتنهوهی گۆرانو یهكگرتوی ئیسلامیو كۆمهڵی ئیسلامی وهك هێزی دهركهوتوی نارازیو ئۆپۆزسیۆنی دوێنی، خۆی مانیفێست دهكات لهسیاسهتی (دووباره دروستكرنهوه)ی پارتی دهسهڵاتدار، ئهمهش لهئهنجامی ئهوهی كه لهئهركه سیاسیهكهی خۆیان تێنهگهشتوهن، یان ئهوهی ههر لهبنهرهتهوه هێزی نارازی بهو دۆخه نهبونه بۆ ئهوهی ببن بەجێگرهوه بهدیلی دۆخی سیاسی ئێستایی حزبی حاكم، ئا لهو چركه ساتهوه ئێمهیان توشی قهیرانێكی تر كرد كه پێ دهوترێت قهیرانی بهدیل.
سهرچاوهی ئهم قهیرانه ئهوهیه كه نهتوانیان باوهڕ بەخۆیان بێنن كه بهدیلی سیاسی ئهم دۆخهن وه نهتوانیان باوهڕ بەهاوڵاتیان بێنن كه ئهوان جێگرهوهی ئهم دۆخهن لهههر چركه ساتێكی سیاسی، واته كێشهكه كێشهیهكی دوو سهرهیه، لهئهنجامی ئهم قهیرانه بهردهوام تهمهنی حزبی حاكم درێژبۆتهوه بێ ئهوهی ترسی لههیچ هێزێك ههبێت وهك شوێنگرهوهی.
بڵاوكراوهتهوه له 12-01-2018