لە زۆبەی ئەو ووڵاتانەی کە تێیدا دیمۆکراسیەت لە ژێر گوماندایەو بە تایبەت لە ووڵاتە دواکەوتووەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ، کاتێك سەرکردەیەك یاخوود سەرۆکێك کە لە سیاسەت دادەبڕێ و دووردەکەوێتەوە . جا بەهۆی ئاکامەکانی پیریەوە بێت یاخوود مردن وەیان نەخۆشیەوە بێت ، ئەوا شوێنگرتنەوەی لەلایەن کەسی پلەیەك و نزیك لێوەی پێشبینیەکی چاوەڕوانکراوە ، ئەمەش بەرەنجامی نەبوونی دیموکراسی و زیندوو هێشتنەوەی سیستەمی پادشا گەردانی و دەسەڵاتی بنەماڵەییە .
( دەوڵەت ، میرنشین ، حیزب ، هۆز ، عەشیرەت ) ئەمانە ئەو چەمکانەن کە من باسی لێوە دەکەم ، لێرەدا باس لەو حیزبە بەناو سۆشیال دیموکراتە دەکەم ، کە دەسەڵاتی بنەماڵە بەشێوەیەکی زۆر ڕوون بەسەریەوە دیارە ، لە ڕووی جێنشین و ئاڕاستەو بڕیارەوە ، تا ئێرە ئاساییە ، بەڵام ئەوەی کە مەترسی لەسەر کۆی پڕۆسەکە درووست دەکات ئەوەیە کە قەڵەم بەدەست وڕۆشنبیروو ڕوناکبیرەکانی نێو ئەو هێزە نەك هەر بەو حاڵە خۆشنوودن بەڵکو کار بۆزیاتر چەسپاندنی ئەو کلتوورە دەکەن .
جلال طاڵەبانی کە یەکێکە لە سیاسیە دیارەکانی گەلی کوردوو بەدرێژایی ٣٩ساڵە وا سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستانەو دواجار لەسەر پشکی کورد پۆستی سەرۆك کۆماری ئیراقی وەرگرت و ، وە لە ئیستادا لەباری تەندروستیەکی ناجێگیردایەو بەشێوەیەك لەشێوەکان بێ ئاگایە لەڕووداوو پێشهاتە سیاسیەکان کە بەسەر ناوخۆی حیزب و ووڵاتدا دێن ، وە لە پاش تێکچونی باری تەندروستی بەڕێزیانەوە بنەماڵەکەی تەواوی جومگە کاریگەرەکانی حیزب و حکومەتیان لەسەر پشکی یەکێتی وەرگرتووە لەدواین جارا قوباد طاڵەبانی کە بە مامی بچووك ناسراوە لە لایەن دید ڕۆشن و پیاوە دیموکراتخوازو نوێ گەرەکانی نێو حیزبەوە پشتیوانی لێکراو ، سەرەنجامیش بە کاریگەری ئەوەی کە کوڕی طاڵەبانیە ، کرا بە جێگری سەرۆکی حکومەت ، کە ئەمەش تەواو پێچەوانەی پەیڕەوی ناوخۆی ئەو حیزبە بوو کە نابێ هیچ کەسێك گەر لە ئاستی مەکتەبی سیاسی دا نەبێ ئەو پۆستە وەربگرێت .
لێرەدا دێمە سەر باسی ئەوەی کە ئایا مامی بچووك لە پۆستەکەیدا سەرکەوتوو دەبێت یاخوود نا ؟
ئایا ئەو دەتوانێت ڤیتۆ لەسەر بڕیارەکانی نێچیروان بارزانی هەبێت و وەڕێگە لەکارتۆنی بوونی خۆی بگرێت لە لایەن سەرۆکەوە ؟ ئایا ئەویش وەك و جێگرەکانی تربێ ئاگاو خەوتوو دەبێت سەبارەت بەپرسی شیرینی و گرێ بەستیە نەوتیەکان ؟ ئایا لە هەموو هەنگاوەکانی سەرۆك بەژدار دەبێت بۆ زانین وئاشکراکردنی نهێنیە نەزانراوەکان ؟
لە زانستی پزیشکیدا ئەوە سەلمێنراوە کە جیناتەکان لە باوانەوە بۆ مناڵ دەگوازرێتەوە ، گەر ئەمە تەنها لە چوارچێوەی بنیادی بەشەریدا بێت ئاساییە ، بەڵام گەر ڕەنگدانەوەکان لە سیاسەت و هەڵسوکەوتیشدا لە باوانەوە بگوازرێنەوە ئەوا قوباد طاڵەبانی سەر کەوتوو نابێت ، چونکە گەر سەرنج بدەین لە تەواوی ممارەسەکانی باوکی لەگەڵ پارتیدا شکستی هێناوەو نەیتوانیوە هەیمەنەی خۆی و حیزبەکەی بەسەر پارتیدا زاڵ بکات .
ئیتر ئەوە چۆن ڕووی داوە گرنگ نیە و لە زۆر شوێن و لە مێژووشدا باسی لێوە کراوە ، گرنگ ئەوەیە سەرەنجام دابەزینی ئاستی جەماوەری و ناڕەزایی حیزبەکەی بە دووای خۆیدا هێناوە .
بۆیە من پێم وایە ئەو کارانەی کە قووباد طاڵەبانی دەیکات جگە لە کردنەوەی چەند پڕۆژەیەکی بچووك و جارجارە پێشوازی لە وەفدەکان و دەرکەوتن و قسەکردن لەسەر هەندێك پرسی ناکاریگەر لە (tv) و چوونی ڕۆژانەی بۆ ئەنجومەنی وەزیران و گەڕانەوە بەبێ ئەنجام هیچی تر نیە . چونکە وەك ئاشکرایە دکتۆر بەرهەم کە یەکێکە لە هەرە سیاسیە دیبلۆماسی و کاریگەرەکان لەسەر ئاستی ئێراق و ناوچەکە لە کابینەکانی پێشوودا نەك جێگر بەڵکو سەرۆکی ئەنجومەن بوو ، بە ڕای چاودێران تەواوی تواناکانی سنووردار کرابوون ، وە دواتریش عیماد ئەحمەد کە لە سەرەتادا جەماوەری یەکێتی زۆر پێی گەشبین بوون ، کەچی دوواجار ئەویش بە سەبەتەی بەتاڵەوە گەڕایەوە . بۆیە تەواوی پێشبینیەکان گوزارشت لەوە دەکەن کە مامی بچووکیش لەو بازنەیەی کە بۆی کێشراوە ناتوانێت دەرچێت و ببێت بەو کارەکتەرە گەورەیەی کە لە لایەن یەکێتیەکانەوە لە ئایندەیا بۆی چاوەڕوانکراوە . وە بە بۆچوونی من ئەمە نەخشە ڕێگایەکی دوورنمای پارتیە کە بە بەردێك دوو چۆلەگە دەکوژێت . ئەویش سەرقاڵکردنی تاڵەبانیە بە کاری حکومەتەوەو ئامانج لێی دابڕاندنیەتی لە کارو چالاکیە حیزبیەکان بۆ ئەوەی لە ئایندەدا نەبێت بەو کارەکتەرە گەورەیەی کە باوکی هەیبوو لەنێو حیزب دا.