هەندێک جار زەحمەتە جیاوازی بکەیت لە نێوان نیشانەکانی هەڵامەت و ئەنفلۆنزای باو، بەڵام دوایینیان نەخۆشییەکی ڤایرۆسی توندتر و زۆر گوازراوەیە. زانیاری زیاتر بزانە لەسەر چۆنیەتی دۆزینەوەی و چارەسەرکردنی.
ئەنفلۆنزا ، نەخۆشییەکی زۆر گوازراوەیە لە کۆئەندامی هەناسەدان. بەهۆی ڤایرۆسەوە، ئەنفلۆنزا کاریگەری لەسەر هەموو تەمەنەکان دەکات، هەرچەندە منداڵان زیاتر لە گەورەکان تووشی دەبن. بڵاوبوونەوەی ئەنفلۆنزا بە شێوەیەکی وەرزی بەردەوام دەبێت، لەگەڵ زۆربەی حاڵەتەکان لە مانگی زستانی سارددا ڕوودەدات. ئەگەر منداڵەکەت ئەنفلۆنزای هەبێت، لەوانەیە هەست بە خراپی بکات و توڕە بێت. لەبەر ئەوەی بەهۆی ڤایرۆسەوە دروست دەبێت، هیچ چارەسەرێک بۆ ئەنفلۆنزا نییە؛ هەموو ئەوەی دەکرێت بکرێت کەمکردنەوەی نیشانەکانن.
ئەنفلۆنزا زۆرجار لەگەڵ هەڵامەت تێکەڵ دەکرێت، بەڵام نیشانەکانی ئەنفلۆنزا بە زۆری توندترن لە ئازاری قوڕگ و لووت و پژمینی هەڵامەت. نیشانەکانی ئەنفلۆنزا بە گشتی نزیکەی دوو ڕۆژ دوای بەرکەوتن بە ڤایرۆسەکە دەست پێدەکات و دەکرێت ئەمانەی تێدا بێت:
دوای پێنج ڕۆژ، تا و نیشانەکانی تر بە گشتی دیار نەماون. لەوانەیە کۆکەی پاشماوە و لاوازی هەبێت کە بۆ چەند ڕۆژێکی تر بەردەوام دەبێت. هەموو نیشانەکان بە گشتی لە ماوەی دوو هەفتەدا ون دەبن.
زۆربەی حاڵەتەکانی ئەنفلۆنزا بەبێ هیچ ئاڵۆزییەک تێدەپەڕن. لەگەڵ ئەوەشدا، هێشتا گرنگە کە ئەم حاڵەتە بە جددی وەربگیرێت، چونکە لەوانەیە ببێتە هۆی ئاڵۆزییەکی مەترسیدار بۆ ژیان، وەک هەوکردنی سییەکان، بەتایبەتی لە منداڵانی ساوا و بەساڵاچووان و ئەوانەی کێشەی تەندروستیان هەیە. هەندێک جار بڵاوبوونەوەی جۆرێک لە ئەنفلۆنزا ڕوودەدات کە لەسەر ئاستی جیهان بڵاودەبێتەوە و بەشێکی زۆری دانیشتوانی مرۆڤ تووش دەکات. ئەمە بە پەتایەک ناسراوە. پەتاکان بە شێوەیەکی ناڕێکی ڕوودەدات، بەڵام کاتێک ڕوودەدات، دەکرێت ببێتە هۆی مردنی ژمارەیەکی زۆر. دوایین پەتای ئەنفلۆنزا لە ساڵی ۲۰۰۹دا ڕوویدا.
ئەنفلۆنزا زۆر گوازراوەیە و لە ڕێگەی دڵۆپەکانی هەواوە بڵاودەبێتەوە کە ڤایرۆسەکەی تێدایە. ئەم دڵۆپانە کۆکە یان پژمە دەگرێتەوە لەلایەن ئەوانەی کە تووشی نەخۆشییەکە بوون، بۆیە کۆکە و پژمین لە شوێنە گشتییە سنووردارکراوەکاندا مانای ئەوەیە کە ئەگەرێکی باش هەیە بۆ تووشبوون بە کەسانی دیکە کە نزیکن. ئەو کەسانەی تووشی ڤایرۆسی ئەنفلۆنزا دەبن لە ڕۆژێکدا پێش ئەوەی هەست بە نەخۆشی بکەن بڵاو دەبنەوە هەتا ئەو کاتەی نیشانەکانیان کۆتایی دێت.
ڤاکسینی ساڵانەی ئەنفلۆنزا بەردەستە و پێشنیار دەکرێت بۆ هەموو ئەوانەی تەمەنیان لە ٦ مانگ زیاترە. ڤاکسینەکە لە وەرزی ئەنفلۆنزادا پێشکەش دەکرێت و هەموو ساڵێک دەگۆڕێت، چونکە ڤایرۆسی ئەنفلۆنزا ڕێژەیەکی بەرزی گۆڕانی هەیە، واتە پێویستە هەموو ساڵێک ڤاکسینەکە نوێ بکرێتەوە بۆ ئەوەی نوێترین جۆری ڤایرۆسەکە لەخۆ بگرێت. بەپێی خەمڵاندنەکان، کوتان ئەگەری تووشبوون بە ئەنفلۆنزا بە ڕێژەی ٨٠٪ کەم دەکاتەوە. ئەو کەسانەی کە هێشتا تووشی نەخۆشییەکە دەبن نیشانەی کەمتر و سووکتریان هەیە. ڤاکسینەکان بە شێوەی سپرەی لووت و دەرزی بەردەستن. بەڵام ڤاکسینەکە بۆ هەمووان گونجاو نییە.
ئەو کەسانەی کە نابێت وەریبگرن بریتین لە:
ئەو منداڵانەی کە تووشی ئەنفلۆنزا بوون بە دەگمەن پێویستیان بە چارەسەری پزیشکی دیاریکراو هەیە، لەگەڵ کەمکردنەوەی نیشانەکان کە سەرنجی سەرەکیە. هەندێک لەو منداڵانەی کە نەخۆشی درێژخایەنی پزیشکییان هەیە وەک نەخۆشی ڕەبۆ و شەکرە یان منداڵانی خوار تەمەن دوو ساڵان لەوانەیە زیاتر نەخۆش بن بە ئەنفلۆنزا و لەوانەیە مەترسی ئاڵۆزی زیاتریان هەبێت. هەندێک جار منداڵێک کە ئەنفلۆنزای هەیە پێویستە لە نەخۆشخانە چارەسەر بکرێت، کە لەوێ دەتوانرێت پشتگیری هەناسەدان و دەرمانی ناو دەمارەکان بە سەلامەتی بەڕێوەببرێت. بۆ منداڵێکی نەخۆش، یان کەسێک کە حاڵەتێکی تایبەتە بەهۆی نەخۆشییەکی پێشووەوە، پزیشکەکە لەوانەیە دەرمانی دژە ڤایرۆس بنووسێت. ئەمە دەتوانێت ماوەی نەخۆشییەکە بۆ ۱-۲ ڕۆژ کەم بکاتەوە و ڕێگری لە ئاڵۆزییەکان بکات. بەڵام پێویستە لە ماوەی ٤٨ کاتژمێردا چارەسەری نەخۆشییەکە بکرێت بۆ ئەوەی کاریگەر بێت. ئەو منداڵانەی تەندروستن و ئەنفلۆنزایان هەیە پێویستیان بە دەرمانی دژە ڤایرۆس نییە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم ئامۆژگارییانەی خوارەوە لەوانەیە یارمەتیدەر بن بۆ بەرەنگاربوونەوەی خراپترین کاریگەرییەکانی نەخۆشییەکە:
لە زۆربەی حاڵەتەکاندا ئەنفلۆنزا لە ماوەی یەک یان دوو هەفتەدا بەبێ هیچ ئاڵۆزییەک بەردەوام دەبێت. بەڵام پێویستە پەیوەندی بە پزیشکەکەتەوە بکەیت ئەگەر تێبینی ئەم خاڵانەی خوارەوەت کرد لەگەڵ منداڵەکەت:
ئەنفلۆنزا نەخۆشییەکی زۆر گوازراوەیە کە زۆر زەحمەتە ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی بکرێت. دوورکەوتنەوە لە قەرەباڵغی لە شوێنە گشتییەکان یەکێکە لە ڕێگاکان بۆ کەمکردنەوەی مەترسی منداڵەکەت، بەڵام لەوانەیە ئەمە لە ڕاستیدا قورس بێت. باشترین ڕێگا بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ئەنفلۆنزا ئەوەیە کە پابەندی یاسا بنەڕەتییەکانی پاکوخاوێنی بیت، وەک ئەوانەی خوارەوە:
کێشی منداڵەکەت بەراورد بکە لەگەڵ منداڵانی تری هاو تەمەنی
تیمی پسپۆڕانمان ئامادەن بۆ وەڵامدانەوەی پرسیارەکانتان و پشتگیریتان دەکەن لە کاتی گەشتی دووگیانی بۆ لێدانی منداڵ بۆ زانیاری زیاتر و ئامۆژگاری پەیوەندیدار، تکایە پەیوەندیمان پێوە بکەن لە نێوان کاتژمێر ٩ی بەیانی-٥ی ئێوارەی یەکشەممە تا پێنجشەممە.