ئۆپۆزسیۆنی ئێران داوا دەکەن سزاکانی سهر ئێران سیاسی بن نەک ئابووری
ئاژانس
لایەنەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بڕیارەکەی سەرۆکی ئەمەریکا بۆ کشانەوەی لە ڕێککەوتنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران بە دەرفەتێکی نوێ دەزانن بۆ بەدەسهێنانی مافەکانی گەلی کورد لە ئێراندا، بۆیە بەشێکیان داوای کارکردنی هاوبەش دەکەن لە دژی ئیران.
ڕۆژی 8/5/2018، دۆناڵد ترهمپ، سهرۆكی ئهمهریكا كشانهوهی وڵاتهكهی له ڕێككهوتنی ئهتۆمی ئێران ڕاگهیاند و جهختی كردهوه، ئهو ڕێككهوتنه نهیتوانیوه ڕێگری له تهشهنهكردنی تیرۆریستان بكات و كهموكوڕی زۆر له ڕێككهوتنهكهی ئێران و وڵاتانی گرووپی 5+1 له بارهی پڕۆگرامی ئهتۆمیی تاران ههیه.
پەیامەکەی ترەمپ تەنیا لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکە نەبوو، بەڵکو بوارەکانی مافی مرۆڤیشی گرتەوە و پێ دەچێت لەو ڕووەشەوە فشارەکانی دەست پێ بکات بە جۆرێک لە پەیامی نەورۆزی ئەمساڵیدا ڕایگەیاند گەلانی ئێران لەژێر پێی دەسەڵاتدارانی ئێران دەناڵێنن کە لە بری خزمەتکردنی خەڵک تەنها خزمەتی خۆیان دەکەن.
بەشێک لە لایەنەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە گرنگییەوە لە کشانەوەی ئەمەریکا لە بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران و وڵاتانی ڕۆژئاوا دەڕوانن، هاوکات بە دەرفەتێکیشی دەزانن بۆ ئەوەی هەنگاوەکانیان یەک بخن بۆ دژایەتیکردنی کۆماری ئیسلامیی ئێران.
ئامەد شاهۆ، ئەندامی ئەنجوومەنی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان ״پژاک״ بە ״ئاژانس״ی ڕاگەیاند، هەر دەستوەردانێکی دەرەکی لە کاروباری ئێران دۆخەکە بەرەو ئاشتی و ئارامی نابات، چونکە ئەگەر فشارەکان لەسەر سوپای پاسداران و دەسەڵاتدارانی ڕژێم بێت ئەوە کارێکی باشە.
ئەو بەرپرسەی پژاک باس لەوە دەکات کە کشانەوەی ئەمەریکا لە سوودی گەلانی ئێران و بە تایبەت کوردە و وتیشی: ״لەگەڵ ئەوەداین فشار بخرێتە سەر سوپای پاسداران و دەسەڵاتدارانی ئێران، بۆ ئەوەی ڕژێم دان بە مافەکانی گەلانی ئێران بنێت بەتایبەت کورد.״
ڕۆژی ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ لە شاری لۆزانی وڵاتی سویسرا ڕێککەوتنی ئەتۆمی لە نێوان ئێران و وڵاتانی پێنج کۆ یەکدا واژۆ کرا، ئەو ڕێککەوتنەش لە دوای نزیکەی ١٢ ساڵ گفتوگۆکردن بوو لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکانی ئێران.
ئامانجی ڕێککەوتنەکە ڕێگریكردنە لە بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی لە لایەن ئێرانەوە، وڵاتانی پێنج کۆ یەکیش لە بەرامبەر سنوورداركردنی بەرنامە ئەتۆمییەكەی ئێراندا، گەمارۆكانی سەر ئەو وڵاتە هەڵبگرن.
ئیبراهیم زێوەیی ئەندامی ناوەندی حزبی دیموکراتی کوردستان، بڕوای وایە فاکتەری ناوخۆیی یەکەم ڕێگایە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ئێران و بە تایبەت کێشەی کورد، پرسەکانی تر ڕەنگە پرسێکی لاوەکی بن.
ئەو بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״بڕیارەکەی ترەمپ کاریگەریی زۆری دەبێت لەسەر ئێران و لە قازانجی گەلانی ئێران دەبێت، چونکە دەتوانێت فشارێکی زۆر لەسەر ڕژێم درووست بکات کە لە ڕووی سیاسییشەوە هەندێ گۆڕانکاری ڕوو بدات.״
دۆناڵد ترهمپ بهڵێنی دا بهرزترین ئاستی سزای ئابووری بهسهر ئێراندا بسهپێنێت، بەڵام ئەم سزایە ئەگەر تەنیا ئابووری بێت ئەوا زیانی زۆر بە خەڵکی ئێران دەدات، بۆیە لایەنەکانی ڕۆژهەڵات ئاماژە بەوە دەکەن ئەگەر فشارەکان هەر ئابووری بێت ئەوە بڕیارەکەی ترەمپ تەنیا لە دژی گەلانی ئێران دەبێت.
ئەردەلان خوسرەوی، ئەندامی ئەنجوومەنی گشتیی پارتی ئازادی کوردستان باس لەوە دەکات، کشانەوەی ئەمەریکا و هەر فشارێکی سیاسی لە لایەن ئەمەریکا و وڵاتانی دەرەوە لەسەر ڕژێمی ئێران لە سوودی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە، چونکە ڕژێمی ئێران بە سزای نێودەوڵەتی لاواز دەبێت ئەوەش دەرفەتێکی گرنگە بۆ گەلانی ئێران.
خوسرەوی بۆ ״ئاژانس״ ئاشکرای کرد: ״لە بەرامبەر هەر فشارێکی دەرەکیدا پێوستە فشاری نێوخۆییش هەبێت، چونکە فشارە ناوخۆییەکان لەسەر دەسەڵاتدارانی ڕژێمی ئێران کاریگەریی زیاتری دەبێت، جەختیش دەکاتەوە ئەوان بە گرنگییەوە لەو کشانەوەی ئەمەریکا دەڕوانن.״
لە کاردانەوەی ئەو هەڵوێستەی ئەمەریکا، محەمەد جەواد زەریف، ئاماژەی بەوە کردووە، ئەمەریکا هەڵە دەکات لەو ڕێککەوتنە بکشێتەوە و ڕەتیشی کردەوە وڵاتەکەی ئامادە بێت جارێکی تر بە ڕێککەوتننامەکەدا بچنەوە.
سیامەند ئیبراهیمپوور، چاودێری سیاسیی کورد و شارەزا لە کاروباری ئێران بە ״ئاژانس״ی وت: ״ئەو بڕیارەی ئەمەریکا ئێران ڕووبەڕووی قەیرانی گەورەی سیاسی و ئابووری دەکاتەوە، ئەوەش لە ناوخۆی ئێران قەیرانی گەورە دێنێتە پێشەوە.״
وتیشی: ״ئەو بڕیارە دەسەڵاتی ئێران لە ناوخۆ و دەرەوە لاواز دەکات و کورد بەهێز دەکات، ئەوە هەلێکە بۆ کورد ڕەخساوە و بە تایبەت لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆنی کوردی دەتوانن کەڵکی لێ وەربگرن و لەسەر ئاستی دیبلۆماتییش کەڵک وەربگرن بۆ وەرگرتنی هاوکاری.״