Chama cha Jamhuri cha Marekani
Kilianzishwa mwaka wa 1854 kwa lengo la kupinga utumwa na mgombea wake wa urais Abraham Lincoln alishinda uchaguzi wa mwaka 1860; wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani (1861-1865) wabunge wa chama hicho walibatilisha utumwa kisheria.