_:n640a7809c9bf4f0a9124796872902dc7xb0
<http://schema.org/articleBody>
"&lt;p&gt;İran xarici işlər nazirinin Bakıya səfəri zamanı Azərbaycanı Qələbə m&amp;uuml;nasibətilə təbrik etməsi Tehranın bu məsələyə yanaşmasında d&amp;ouml;n&amp;uuml;ş n&amp;ouml;qtəsi sayıla bilər. &amp;ldquo;Azərbaycanın ərazilərini geri qaytarmasından məmnunuq. O, artıq ərazi b&amp;uuml;t&amp;ouml;vl&amp;uuml;y&amp;uuml;n&amp;uuml; təmin edib və işğalın başa &amp;ccedil;atması ilə b&amp;ouml;lgə normal vəziyyətinə qayıdır&amp;rdquo;, - deyə nazir Bakıda bildirib.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;&amp;ldquo;Tasnimnews&amp;rdquo; xəbər verir ki, ABŞ-ın &amp;ldquo;Quincy&amp;rdquo; İnstitutu Zərifin Azərbaycan, Ermənistan, G&amp;uuml;rc&amp;uuml;stan, Rusiya və T&amp;uuml;rkiyəyə səfərilə bağlı təhlil aparıb və onu analitik hesabat şəklində dərc edib.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;Hesabatda deyilir:&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;1. İranlı nazir Cənubi Qafqaz turunda regionun hər &amp;uuml;&amp;ccedil; d&amp;ouml;vlətinin baş&amp;ccedil;ısı ilə g&amp;ouml;r&amp;uuml;şsə də, Tehranın yeni formalaşmaqda olan regional quruluşda hansı m&amp;ouml;vqedə olacağına aydınlıq gəlməyib.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;2. Məhəmməd Cavad Zərifin yanvarın 25-də başladığı turne zamanı Bakı, Yerevan və Tbilisi ilə yanaşı, Moskva və Ankaraya da baş &amp;ccedil;əkib. &amp;Ccedil;&amp;uuml;nki Azərbaycanın son m&amp;uuml;haribədəki qələbəsindən sonra b&amp;ouml;lgədə yeni geosiyasi transformasiya baş verib. Belə bir şəraitdə burada Rusiya ilə yanaşı, İranla T&amp;uuml;rkiyə də dayaqlarını m&amp;ouml;hkəmləndirməyə &amp;ccedil;alışır.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;3. Zərif Bakıda bildirib ki, onlar m&amp;uuml;mk&amp;uuml;n &amp;ldquo;3+3&amp;rdquo; formatına m&amp;uuml;sbət yanaşırlar və m&amp;uuml;haribədən sonra bu, həqiqətən də vahid regional platformaya &amp;ccedil;evrilə bilər. S&amp;ouml;hbət &amp;uuml;&amp;ccedil; Cənubi Qafqaz &amp;ouml;lkəsi ilə İran, Rusiya və T&amp;uuml;rkiyədən gedir. İranın XİN baş&amp;ccedil;ısı Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev ilə g&amp;ouml;r&amp;uuml;ş&amp;uuml;ndə deyib: &amp;ldquo;Mən sizin &amp;ldquo;3+3&amp;rdquo; təklifinizi qəbul edirəm və hər 6 &amp;ouml;lkəyə səfər edəcəyəm. &amp;Uuml;mid edirik ki, bu g&amp;ouml;r&amp;uuml;şlər region &amp;ouml;lkələri arasında s&amp;uuml;lh&amp;uuml;n, normal m&amp;uuml;nasibətlərin başlanğıcı olacaq&amp;rdquo;.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;4. Cavad Zərifin Bakıya səfəri zamanı Azərbaycanı Qələbə m&amp;uuml;nasibətilə təbrik etməsi Tehranın bu məsələyə yanaşmasında d&amp;ouml;n&amp;uuml;ş n&amp;ouml;qtəsi sayıla bilər. &amp;ldquo;Azərbaycanın ərazilərini geri qaytarmasından məmnunuq. O, artıq ərazi b&amp;uuml;t&amp;ouml;vl&amp;uuml;y&amp;uuml;n&amp;uuml; təmin edib və işğalın başa &amp;ccedil;atması ilə b&amp;ouml;lgə normal vəziyyətinə qayıdır. İndi azərbaycanlılar &amp;ouml;z ana yurdlarına qayıda bilər və bu işdə İran da onlara k&amp;ouml;mək etmək istəyir&amp;rdquo;, - deyə nazir qeyd edib.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;Cavad Zərifin bu s&amp;ouml;zləri həm Bakı, həm də Yerevanda Tehranın m&amp;ouml;vqeyini dəyişməsi kimi qiymətləndirilir. &amp;Ccedil;&amp;uuml;nki İran indiyədək bu məsələdə bitərəf qalmağa &amp;uuml;st&amp;uuml;nl&amp;uuml;k verirdi.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;5. Azərbaycanın minval.az xəbər saytı yazır ki, &amp;ldquo;Azərbaycanın qətiyyətli hərbi qələbəsi Tehranı m&amp;ouml;vqeyini dəyişmək, Bakının &amp;uuml;st&amp;uuml;nl&amp;uuml;y&amp;uuml;n&amp;uuml; qəbul etmək məcburiyyətində qoyub&amp;rdquo;. Başqa s&amp;ouml;zlə, yeni vəziyyətin yaranmasından sonra Cavad Zərif Azərbaycanla yeni m&amp;uuml;nasibətlərə &amp;uuml;mid edir. Azərbaycanın qələbəsi b&amp;ouml;lgədə siyasi reallığı da dəyişib.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;6. Zərifin Bakıdakı a&amp;ccedil;ıqlamaları bir vaxtlar tamamilə passiv m&amp;ouml;vqe tutan İranın yanaşmasından fərqlənir. Tehran m&amp;uuml;haribənin gedişində İranda yaşayan &amp;ccedil;oxsaylı Azərbaycan t&amp;uuml;rk&amp;uuml;n&amp;uuml; sakitləşdirilmək cəhdləri ilə yanaşı, T&amp;uuml;rkiyənin Qafqazda artan n&amp;uuml;fuzundan narahat olur, bu iki amil arasında sanki bir tarazlıq yaratmağa &amp;ccedil;alışırdı. Lakin m&amp;uuml;haribənin sonlarına yaxın o, s&amp;uuml;lh təşəbb&amp;uuml;s&amp;uuml; ilə &amp;ccedil;ıxış etməyə başlamış, lakin bu cəhd elə başdan uğursuz olmuşdu.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;7. Ermənilər bu təkliflər paketini İranın Azərbaycana meyllənməsi kimi qiymətləndirmişdi. Siyasi analitik Qarik Keryan a&amp;ccedil;ıq şəkildə deyirdi ki, İran əvvəllər ermənipərəst yanaşma n&amp;uuml;mayiş etdirdiyi halda, m&amp;uuml;haribənin başlamasından sonra passiv m&amp;ouml;vqe tutur. &amp;Uuml;stəlik, artıq Tehran m&amp;uuml;haribənin nəticəsini &amp;ndash; Azərbaycanın ərazilər &amp;uuml;zərində nəzarəti ələ almasını m&amp;uuml;sbət qiymətləndirməyə başlamışdı. İran xarici işlər nazirinin Azərbaycanı Qələbə m&amp;uuml;nasibətilə təbrik etməsi də buradan qaynaqlanır.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;8. İranın s&amp;uuml;lh təklifinin məzmunu a&amp;ccedil;ıqlanmasa da, məlumdur ki, Tehran bunadək Dağlıq Qarabağla (Birinci Qarabaq m&amp;uuml;haribəsindən əvvəl ermənilərin sıx yaşadıqları b&amp;ouml;lgə) m&amp;uuml;haribə zamanı ermənilər tərəfindən işğal olunmuş ətraf b&amp;ouml;lgələri bir-birindən ayırmağın tərəfdarı kimi &amp;ccedil;ıxış edirdi.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;9. Yerevanda isə Zərif İranın Qafqazdakı ərazi b&amp;ouml;lg&amp;uuml;s&amp;uuml;nə yanaşması ilə bağlı bunları deyib: &amp;ldquo;Ermənistan Respublikasının ərazi b&amp;uuml;t&amp;ouml;vl&amp;uuml;y&amp;uuml; bizim &amp;ldquo;qırmızı xətt&amp;rdquo;imizdir. Bunu hər zaman a&amp;ccedil;ıq demişik&amp;rdquo;. Bu, Ermənistan-Azərbaycan sərhədində hələ də qalmaqda olan bəzi qarışıqlıq məqamlarla bağlı narahatlıq yaşayan ermənilərin sakitləşdirilməsi cəhdi sayıla bilər. &amp;Uuml;stəlik, Ermənistanın Dağlıq Qarabağda hələ də nəzarətdə saxladığı ərazilərin, o c&amp;uuml;mlədən Stepanakertin (Xankəndi - WM) gələcək taleyi tam aydın deyil.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;10. İran &amp;uuml;zrə analitik Eldar Məmmədov hesab edir ki, regional inteqrasiya ilə bağlı &amp;uuml;mumi &amp;ccedil;ıxışlar Tehranın real maraqlarını əks etdirmir. Azərbaycanlılar b&amp;uuml;t&amp;uuml;n nəqliyyat əlaqələrini m&amp;uuml;zakirə etməyi istəyirsə, İran &amp;uuml;&amp;ccedil;&amp;uuml;n ərazi b&amp;uuml;t&amp;ouml;vl&amp;uuml;y&amp;uuml;, İranda yaşayan azərbaycanlı azlıq və İsrail amili hər şeydən &amp;uuml;st&amp;uuml;nd&amp;uuml;r.&lt;/p&gt;\r\n\r\n&lt;p&gt;11. Nə qədər təəcc&amp;uuml;bl&amp;uuml; olsa da, Zərif Yerevanda İrandakı erməni azlığından da bəhs edib, onlarla qədim əlaqələrindən s&amp;ouml;z a&amp;ccedil;ıb. Halbuki, o, Bakıda olarkən İranda yaşayan və sayca daha &amp;ccedil;ox olan etnik azərbaycanlılardan danışmamışdı.&lt;/p&gt;"
<http://ww.terefdar.az/az/worldmediaaz>