Wzrost średnich temperatur na świecie wynika z przyczyn naturalnych
Wzrost średniej globalnej temperatury jest najbardziej dostrzegalnym symptomem zmiany klimatu. Teoretycznie jego przyczyną mogłyby być naturalne ...
IPCC SR15, 2018
Najnowszą analizę wpływu wymuszeń radiacyjnych na globalny klimat zawiera raport Indicators of Global Climate Change (IGCC), którego ostatnia aktualizacja ukazała się w roku 2024 ( Piers Forster i in., 2024). We wcześniejszych badaniach analizowano różne, kilkudziesięcioletnie okresy czasowe w nie zawsze konsekwentny i porównywalny sposób. W raporcie IGCC punktem odniesienia są lata 1850-1900, używane jako przybliżenie okresu przedindustrialnego, to znaczy poprzedzającego wielkoskalowy rozwój ludzkiego przemysłu i związanej z nim eksploatacji paliw kopalnych (patrz <anchor>IPCC SR15, 2018</anchor>).
Specjalny raport IPCC o ociepleniu o 1,5°C - streszczenie po polsku (cz. A)
Specjalny raport IPCC o ociepleniu o 1,5°C - streszczenie po polsku (cz. A)

[![Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2021/07/logo-1.png)](https://naukaoklimacie.pl/ "Nauka o klimacie | naukaoklimacie.pl")

- [Zacznij tutaj](https://naukaoklimacie.pl/start)
- [Fakty i mity](https://naukaoklimacie.pl/fakty-i-mity)
- [Artykuły](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci)
- [O nas](https://naukaoklimacie.pl/o-nas)
- [Kontakt](https://naukaoklimacie.pl/kontakt)
- [Szukaj](https://naukaoklimacie.pl/szukaj)
- [Przekaż darowiznę](/przekaz-darowizne/)

In [Aktualności](https://naukaoklimacie.pl/category/aktualnosci)

# Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. A

[6 listopada 2018](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323) 11 minut czytania

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2018/11/1541499180-3.jpg)](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2018/11/1541499180-3.jpg)

Share

[Share on Facebook](https://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323 "Share on Facebook") [Share on Twitter](https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323&text=Streszczenie%20Specjalnego%20Raportu%20IPCC%20dotycz%C4%85cego%20globalnego%20ocieplenia%20klimatu%20o%201%2C5%C2%B0C%20cz.%20A "Share on Twitter") [Pinterest](https://pinterest.com/pin/create/button/?url=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323&media=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2018%2F11%2F1541499180-3.jpg&description=Streszczenie%20Specjalnego%20Raportu%20IPCC%20dotycz%C4%85cego%20globalnego%20ocieplenia%20klimatu%20o%201%2C5%C2%B0C%20cz.%20A "Pinterest") [Email](mailto:?subject=Streszczenie%20Specjalnego%20Raportu%20IPCC%20dotycz%C4%85cego%20globalnego%20ocieplenia%20klimatu%20o%201%2C5%C2%B0C%20cz.%20A&body=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323 "Email")

**8 października tego roku opublikowany został [Specjalny Raport IPCC dotyczący ograniczenia globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C](https://www.ipcc.ch/report/sr15/). Pracujemy obecnie nad oficjalnym tłumaczeniem Podsumowania dla Decydentów, z myślą o opublikowaniu go na stronie IPCC (podobnie, jak wcześniej [Podsumowania dla Decydentów I Grupy Roboczej 5 Raportu IPCC](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/v-raport-ipcc-podsumowanie-dla-decydentow-po-polsku-120)). Proces recenzji tłumaczenia jest w toku, ale uznaliśmy, że ze względu na zbliżającą się konferencję COP24 w Katowicach, opublikujemy na portalu roboczą wersję tłumaczenia.**

![Specjalny raport IPCC o ociepleniu o 1,5 stopnia - okładka. ](/cdn/upload/5bdd9c9486eb6_ipcc-sr15-cover-min.jpg)

**Specjalny Raport IPCC – podsumowanie dla decydentów:**

[Wstęp i część A](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323)

[część B](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-b-324)

[część C](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-c-325)

[część D](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-d-326)

## Podsumowanie dla Decydentów Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C

Specjalny Raport IPCC dotyczący następstw globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C ponad poziom sprzed epoki przemysłowej oraz związanych z tym globalnych scenariuszy emisji gazów cieplarnianych, w kontekście wzmacniania odpowiedzi globalnej na zagrożenie zmianą klimatu, wspierania zrównoważonego rozwoju oraz działań na rzecz wyeliminowania ubóstwa.

Niniejsze Podsumowanie dla Decydentów zostało formalnie zatwierdzone podczas Pierwszej Wspólnej Sesji I, II i III Grupy Roboczej IPCC i zaakceptowane podczas 48. Sesji IPCC w Incheon w Korei Południowej, 6 października 2018 r.

### Wprowadzenie

Niniejszy raport jest odpowiedzią na zaproszenie skierowane do IPCC w celu „…przedstawienia w 2018 r. Raportu Specjalnego dotyczącego następstw globalnego ocieplenia o 1,5°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej i związanych z tym globalnych scenariuszy emisji gazów cieplarnianych”, zawartego w decyzji nr 21. konferencji stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmiany klimatu dotyczącej przyjęcia Porozumienia Paryskiego1.

IPCC przyjął zaproszenie w kwietniu 2016 r., podejmując decyzję o przygotowaniu niniejszego raportu dotyczącego skutków globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C ponad poziom sprzed epoki przemysłowej oraz związanych z tym globalnych scenariuszy emisji gazów cieplarnianych w kontekście wzmacniania odpowiedzi globalnej na zagrożenie zmianą klimatu, wspierania zrównoważonego rozwoju oraz działań na rzecz wyeliminowania ubóstwa.

Niniejsze Podsumowanie dla Decydentów (ang. _Summary for Policymakers_, SPM) przedstawia kluczowe ustalenia Raportu Specjalnego, oparte na krytycznym przeglądzie dostępnej literatury naukowej, technicznej i społeczno-gospodarczej2 dotyczącej globalnego ocieplenia o 1,5°C oraz porównania globalnego ocieplenia o 1,5°C i 2°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Poziom pewności wszystkich kluczowych ustaleń jest określany przy użyciu skali ustalonej przez IPCC.3 Podstawa naukowa jest każdorazowo wskazana jako odnośnik do odpowiednich sekcji raportu. W SPM podane są też luki w wiedzy zidentyfikowane w odpowiednich rozdziałach pełnego raportu.

### A. Zrozumienie globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C4

#### **A1. Szacuje się, że działalność ludzka spowodowała globalne ocieplenie o około 1,0°C5 powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, z prawdopodobnym zakresem od 0,8°C do 1,2°C. Jeśli globalne ocieplenie będzie nadal postępowało w obecnym tempie, prawdopodobnie osiągnie 1,5°C między 2030 a 2052 r. ( _wysoki poziom ufności_) {1.2, Rysunek SPM.1}**

**A1.1.** Zgodnie z długoterminowym trendem ocieplenia od epoki przedprzemysłowej, obserwowana średnia temperatura powierzchni Ziemi (ang. _global mean surface temperature_, GMST) w dekadzie 2006-2015 była o 0,87°C ( _prawdopodobny zakres_ _pomiędzy_ 0,75°C a 0,99°C)6 wyższa od średniej z okresu 1850-1900 ( _bardzo wysoki poziom ufności_). Obserwowane ocieplenie jest zgodne z oszacowanym ociepleniem antropogenicznym w granicach ±20% ( _prawdopodobny poziom ufności_). Wzrost GMST związany z antropogenicznym globalnym ociepleniem w wyniku przeszłych i bieżących emisji oszacowano na 0,2°C ( _prawdopodobnie_ od 0,1°C do 0,3°C) na dekadę ( _wysoki poziom ufności_). {1.2.1, Tabela 1.1, 1.2.4}

**A1.2.** Ocieplenie szybsze niż globalna średnia jest odczuwane w wielu regionach lądowych, w różnych porach roku. Przykładem jest 2-3 razy szybsze ocieplenie w Arktyce. Wzrost temperatury jest na ogół wyższy nad lądami niż nad oceanami ( _wysoki poziom ufności_). {1.2.1, 1.2.2, Rysunek 1.1, Rysunek 1.3, 3.3.1, 3.3.2}

**A1.3.** Wykryto trendy w intensywności i częstości niektórych ekstremów klimatycznych i pogodowych w okresie, w którym doszło do globalnego ocieplenia o około 0,5°C ( _średni poziom ufności_). Ocenę tę oparto na kilku liniach dowodowych, między innymi studiach atrybucji zmian ekstremów od 1950 r. {3.3.1, 3.3.2, 3.3.3}

#### **A.2. Trwające od epoki przedprzemysłowej do chwili obecnej ocieplenie, będące skutkiem emisji antropogenicznych, będzie zachodzić dalej przez stulecia a nawet tysiąclecia, a jego skutkiem będą dalsze długoterminowe zmiany w systemie klimatycznym, takie jak podnoszenie się poziomu morza i wynikające z niego konsekwencje ( _wysoki poziom ufności_). Jest jednak mało prawdopodobne, aby dotychczasowe emisje wystarczyły do spowodowania globalnego ocieplenia w wysokości 1,5°C ( _średni poziom ufności_) {1,2, 3,3, Rysunek 1.5, Rysunek SPM.1}**

**A2.1.** Emisje antropogeniczne (w tym gazy cieplarniane, aerozole i ich prekursory), które miały miejsce do chwili obecnej prawdopodobnie nie spowodują dalszego ocieplenia o więcej niż 0,5°C w ciągu najbliższych dwóch do trzech dekad ( _wysoki poziom ufności_) ani w skali stulecia ( _średni poziom ufności_). {1.2.4, Rysunek 1.5}

**A2.2.** Osiągnięcie i utrzymanie zerowej globalnej antropogenicznej emisji CO2 netto oraz zmniejszenie wymuszenia radiacyjnego netto przez inne niż CO2 czynniki powstrzymałoby antropogeniczne ocieplenie w perspektywie wielu dziesięcioleci ( _wysoki poziom ufności_). W takim przypadku możliwa do osiągnięcia temperatura maksymalna zależy od skumulowanej globalnej antropogenicznej emisji CO2 netto do momentu jej wyzerowania ( _wysoki poziom ufności_) oraz od wartości wymuszania radiacyjnego przez czynniki inne niż CO2 w dziesięcioleciach poprzedzających osiągnięcie tej maksymalnej temperatury ( _średni poziom ufności_). W dłuższej perspektywie czasowej utrzymywanie ujemnej globalnej antropogenicznej emisji CO2 netto i/lub dalsze redukcje wymuszania radiacyjnego nie związanego z emisją CO2 mogą być konieczne, aby zapobiec dalszemu ociepleniu w wyniku działania sprzężeń zwrotnych w ziemskim systemie klimatycznym i cofnąć zakwaszenie oceanów ( _średni poziom ufności_) oraz będą konieczne aby zminimalizować wzrost poziomu morza ( _wysoki poziom ufności_). {Ramka Międzyrozdziałowa 2 w Rozdziale 1, 1.2.3, 1.2.4, Rysunek 1.4, 2.2.1, 2.2.2, 3.4.4.8, 3.4.5.1, 3.6.3.2}

[![](https://naukaoklimacie.pl/cdn/upload/5bda304af00af_rysunek-spm-1.png)](https://naukaoklimacie.pl/cdn/upload/5bda304af00af_rysunek-spm-1.png) Rysunek SPM.1: a) Obserwowane zmiany średniej miesięcznej temperatury powierzchni (GMST) do 2017 roku – szara linia, na podstawie danych HadCRUT4, GISTEMP, Cowtan-Way i NOAA) oraz szacunki antropogenicznego globalnego ocieplenia do 2017 roku (pomarańczowa linia ciągła z pomarańczowym cieniowaniem pokazującym szacowany prawdopodobny zakres). Pomarańczowa przerywana strzałka i poziomy pomarańczowy słupek błędu pokazują odpowiednio: środkową wartość wzrostu temperatury oraz prawdopodobny zakres czasu, w którym osiągnięta zostanie temperatura 1,5°C, jeśli obecne tempo wzrostu temperatury utrzyma się. Szary obszar po prawej stronie rysunku a) pokazuje prawdopodobny zakres ocieplenia, obliczony przy użyciu prostego modelu klimatycznego, w scenariuszu (hipotetycznej przyszłości), w którym emisja CO2 netto (szara linia w rysunkach b i c) maleje liniowo od 2020 r. do zera netto w 2055 r., a wymuszanie radiacyjne netto inne niż CO2 (szara linia w rysunku d) rośnie do 2030 r., a następnie spada. Niebieski obszar na rysunku a) pokazuje odpowiedź na szybszą redukcję emisji CO2 (niebieska linia na rysunku b), osiągającą zero netto w 2040 r., co zredukuje tym samym skumulowaną emisję CO2 (rysunek c). Fioletowy obszar pokazuje odpowiedź na spadek emisji CO2 netto do zera w 2055 r., przy czym wymuszanie radiacyjne netto innych niż CO2 czynników pozostaje stałe po 2030 r. Pionowe słupki błędu po prawej stronie rysunku a) pokazują prawdopodobne zakresy (cienkie linie) i środkowe tercyle (33-66 percentyl, grube linie) szacowanego rozkładu ocieplenia w 2100 r. w tych trzech scenariuszach. Pionowe kropkowane słupki błędu na rysunkach b, c i d pokazują prawdopodobny zakres historycznych rocznych i skumulowanych globalnych emisji CO2 netto w 2017 r. (dane z Global Carbon Project) i wymuszania radiacyjnego innych niż CO2 czynników w 2011 r. (dane z raportu AR5). Pionowe osie na rysunkach c i d zostały wyskalowane tak, aby pokazywały w przybliżeniu równy wpływ na GMST. {1.2.1, 1.2.3, 1.2.4, 2.3, Rozdział 1 Rysunek 1.2 i Materiał Uzupełniający do Rozdziału 1, Ramka Międzyrozdziałowa 2} [Kliknij, aby powiększyć](https://naukaoklimacie.pl/cdn/upload/5bda304af00af_rysunek-spm-1.png).

#### **A3. Zagrożenia klimatyczne dla środowiska naturalnego i systemów antropogenicznych są w przypadku globalnego ocieplenia o 1,5°C wyższe niż obecnie, ale niższe niż przy ociepleniu o 2°C ( _wysoki poziom ufności_). Zagrożenia te zależą od wielkości i tempa ocieplenia, położenia geograficznego, poziomu rozwoju i podatności na zagrożenia, a także od wyboru i wdrożenia działań adaptacyjnych oraz opcji mitygacyjnych ( _wysoki poziom ufności_) (Rysunek SPM.2). {1.3, 3.3, 3.4, 5.6}**

**A3.1.** Wpływ globalnego ocieplenia na środowisko naturalne i systemy antropogeniczne został już zaobserwowany ( _wysoki poziom ufności_). Wiele ekosystemów lądowych i oceanicznych oraz niektóre świadczone przez nie usługi już uległy zmianie z powodu globalnego ocieplenia ( _wysoki poziom ufności_). {1.4, 3.4, 3.5, Rysunek SPM.2}

**A3.2.** Przyszłe zagrożenia klimatyczne będą zależeć od tempa, wartości maksymalnej i czasu trwania ocieplenia. W przypadku, jeśli globalne ocieplenie przekroczy 1,5°C zanim powróci do tego poziomu w roku 2100, będą one w sumie większe, niż gdy globalne ocieplenie stopniowo ustabilizuje się na poziomie 1,5°C, zwłaszcza jeśli maksymale ocieplenie byłoby wysokie (np. około 2°C) ( _wysoki poziom ufności_). Niektóre następstwa mogą być długotrwałe lub nieodwracalne np. utrata niektórych ekosystemów ( _wysoki poziom ufności_). {3.2, 3.4.4, 3.6.3, Ramka Międzyrozdziałowa 8}

**A3.3.** Adaptacja i mitygacja są już prowadzone ( _wysoki poziom ufności_). Przyszłe zagrożenia klimatyczne można zmniejszyć poprzez zwiększenie skali i przyspieszenie dalekosiężnej, wielopoziomowej i międzysektorowej mitygacji zmiany klimatu oraz przez działania adaptacyjne – zarówno stopniowe, jak i transformacyjne ( _wysoki poziom ufności_). {1.2, 1.3, Tabela 3.5, 4.2.2, Ramka Międzyrozdziałowa 9 w Rozdziale 4, Ramka 4.2, Ramka 4.3, Ramka 4.6, 4.3.1, 4.3.2, 4.3.3, 4.3.4, 4.3.5, 4.4.1, 4.4.4, 4.4.5, 4.5.3}

### **Ramka SPM 1: Podstawowe terminy Raportu Specjalnego**

**Średnia globalna temperatura powierzchni** (ang. _Global mean surface temperature_, GMST): szacowana średnia globalna temperatura powietrza nad powierzchnią lądów i lodu morskiego oraz temperatura powierzchni morza w regionach wolnych od lodu morskiego. Zmiany GMST przedstawia się zwykle jako odchylenie od wartości średniej z określonego okresu odniesienia. Przy szacowaniu zmian GMST wykorzystuje się również temperaturę powietrza nad powierzchnią gruntu i oceanów.19 {1.2.1.1}

**Epoka przedprzemysłowa**: Trwający stulecia okres poprzedzający rozpoczęcie działalności przemysłowej na dużą skalę, co nastąpiło około 1750 r. Dla obliczenia przybliżonej wartości GMST w epoce przedprzemysłowej wykorzystywany jest okres odniesienia 1850-1900. {1.2.1.2}

**Globalne ocieplenie**: Szacowany wzrost GMST uśredniony w okresie 30 lat lub w okresie trzydziestoletnim wycentrowanym na konkretnym roku lub dekadzie, wyrażony w stosunku do poziomu z epoki przedprzemysłowej, chyba że określono inaczej. W przypadku tych okresów trzydziestoletnich, które obejmują zarówno lata minione jak i przyszłe, zakłada się, że utrzymane zostanie tempo ocieplenia z ostatnich dekad. {1.2.1}

**Zerowa emisja CO2 netto**: Zerowe emisje dwutlenku węgla (CO2) netto są osiągane, gdy antropogeniczne emisje CO2 są równoważone globalnie przez antropogeniczne usuwanie CO2 przez określony czas.

**Usuwanie dwutlenku węgla** (ang. _Carbon dioxide removal_, CDR): Działania antropogeniczne polegające na usuwaniu CO2 z atmosfery i trwałym składowaniu go w rezerwuarach geologicznych, lądowych, oceanicznych lub w produktach. Obejmuje to istniejące i potencjalne antropogeniczne wzmocnienie biologicznych lub geochemicznych procesów pochłaniania oraz bezpośrednie wychwytywanie i składowanie CO2 z powietrza, ale nie obejmuje naturalnego pochłaniania CO2, które nie jest bezpośrednio związane z działalnością człowieka.

**Całkowity budżet węglowy**: Szacowana skumulowana globalna antropogeniczna emisja CO2 netto od epoki przedprzemysłowej do czasu, gdy antropogeniczne emisje CO2 osiągną zero netto, co z określonym prawdopodobieństwem doprowadziłoby do ograniczenia globalnego ocieplenia do ustalonego poziomu, zależnego od wpływu innych emisji antropogenicznych. {2.2.2}

**Pozostały budżet węglowy**: Szacowana skumulowana globalna antropogeniczna emisja CO2 netto od określonej daty rozpoczęcia do czasu, gdy antropogeniczna emisja CO2 osiągnie zero netto, co z ustalonym prawdopodobieństwem doprowadziłoby do ograniczenia globalnego ocieplenia do określonego poziomu, z uwzględnieniem innych emisji antropogenicznych. {2.2.2}

**Przekroczenie progu temperatury**: Czasowe przekroczenie określonego poziomu globalnego ocieplenia.

**Scenariusze emisji**: W niniejszym Podsumowaniu dla Decydentów, modelowane trajektorie globalnej antropogenicznej emisji w XXI wieku są nazywane scenariuszami emisji. Scenariusze emisji są klasyfikowane według ich trajektorii temperatury w XXI wieku: scenariusze, które w oparciu o aktualną wiedzę dają co najmniej 50% prawdopodobieństwo ograniczenia globalnego ocieplenia do poziomu poniżej 1,5°C są klasyfikowane jako „bez przekroczenia”; te ograniczające ocieplenie do poziomu poniżej

1,6°C i powracające do poziomu 1,5°C do 2100 są klasyfikowane jako „1,5°C z niewielkim przekroczeniem”; podczas gdy te, które przekroczyły 1,6°C, ale nadal powracają do poziomu 1,5°C do 2100 roku, są klasyfikowane jako scenariusze „z wysokim przekroczeniem”.

**Następstwa**: Skutki zmian klimatu dla systemów antropogenicznych i środowiska naturalnego. Następstwa mogą być korzystne lub niekorzystne dla możliwości utrzymania się ludzi, ich zdrowia i dobrego samopoczucia, ekosystemów i gatunków, usług, infrastruktury oraz dóbr gospodarczych, społecznych i kulturowych.

**Ryzyko**: Możliwość wystąpienia niekorzystnych, związanych z zagrożeniem klimatycznym następstw dla systemów antropogenicznych i środowiska naturalnego, wynikających z interakcji między zagrożeniami, podatnością i stopniem narażenia wystawionego na ryzyko systemu. Ryzyko łączy prawdopodobieństwo narażenia na zagrożenie i wielkość jego skutków. Ryzyko może również opisywać potencjalne negatywne konsekwencje działań adaptacyjnych lub mitygacyjnych.

**Scenariusze rozwoju odporne na zmiany klimatu** (ang. _Climate-resilient development pathways_, CRDP): Scenariusze, które wzmacniają zrównoważony rozwój na wielu płaszczyznach oraz wysiłki na rzecz eliminacji ubóstwa poprzez sprawiedliwe zmiany społeczne i systemowe, przy jednoczesnym ograniczeniu zagrożenia zmianą klimatu poprzez ambitne działania mitygacyjne, adaptacyjne oraz podniesienie odporność na zmiany klimatu.

![](/cdn/upload/5bd1b5fa4ec59_separator.jpg)

1\. Decyzja 1/CP.21, paragraf 21.

2\. Ocena obejmuje literaturę przyjętą do publikacji do dnia 15 maja 2018 r.

3\. Każde stwierdzenie jest oparte na ocenie dowodów i ich zgodności. Poziom ufności wyraża się za pomocą pięciu określeń: _bardzo niski_, _niski_, _średni_, _wysoki_ i b _ardzo wysoki_, pisanych kursywą, na przykład: _średni poziom ufności_. Terminy te używane są do określenia prawdopodobieństwa wyniku lub pojawienia się zdarzenia: _niemal pewny_ 99-100%, _bardzo prawdopodobny_ 90-100%, _prawdopodobny_ 66-100%, _średnio prawdopodobny_ 33-66%, _mało prawdopodobny_ 0-33%, _bardzo mało prawdopodobny_ 0-10%. Prawdopodobieństwo wyróżniane jest za pomocą kursywy, na przykład, _bardzo prawdopodobny_. Jest to zgodne z terminologią AR5.

4\. Ramka SPM 1: Kluczowe terminy

5\. Obecny poziom globalnego ocieplenia definiowany jest jako średnia z 30-letniego okresu z punktem centralnym w 2017 r., przy założeniu, że dotychczasowe tempo ocieplenia z ostatnich dekad utrzyma się w najbliższym czasie.

6\. Zakres ten obejmuje cztery dostępne recenzowane oszacowania obserwowanej zmiany GMST, a także uwzględnia dodatkową niepewność wynikającą z krótkoterminowej naturalnej zmienności klimatu. {1.2.1, Tabela 1.1}

Tłumaczenie: Marcin Popkiewicz, Aleksandra Kardaś, Anna Sierpińska i Szymon Malinowski.

Fajnie, że tu jesteś. Mamy nadzieję, że nasz artykuł pomógł Ci poszerzyć lub ugruntować wiedzę.

Nie wiem, czy wiesz, ale naukaoklimacie.pl to projekt non-profit. Tworzymy go my, czyli ludzie, którzy chcą dzielić się wiedzą i pomagać w zrozumieniu zmian klimatu.

Taki projekt to dla nas duża radość i satysfakcja. Ale też regularne koszty.

Jeśli chcesz pomóc w utrzymaniu i rozwoju strony, przekaż nam darowiznę w dowolnej wysokości

[Przekaż darowiznę](/przekaz-darowizne/)

[IPCC](https://naukaoklimacie.pl/tag/ipcc)

0[Share on Facebook](https://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323 "Share on Facebook")[Share on Twitter](https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323&text=Streszczenie%20Specjalnego%20Raportu%20IPCC%20dotycz%C4%85cego%20globalnego%20ocieplenia%20klimatu%20o%201%2C5%C2%B0C%20cz.%20A "Share on Twitter")[LinkedIn](https://www.linkedin.com/shareArticle?mini=true&url=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323 "LinkedIn")[Pinterest](https://pinterest.com/pin/create/button/?url=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Faktualnosci%2Fstreszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-a-323&media=https%3A%2F%2Fnaukaoklimacie.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2018%2F11%2F1541499180-3.jpg&description=Streszczenie%20Specjalnego%20Raportu%20IPCC%20dotycz%C4%85cego%20globalnego%20ocieplenia%20klimatu%20o%201%2C5%C2%B0C%20cz.%20A "Pinterest")

![Avatar photo](https://naukaoklimacie.pl/wp-includes/images/blank.gif)

Autor
[Redakcja Nauki o klimacie](https://naukaoklimacie.pl/author/redakcja "Wpisy od Redakcja Nauki o klimacie")

#### Podobne wpisy

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2022/12/IPCC_AR6_WGII_okladka_kolaz-270x180.png)](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/ipcc-o-skutkach-zmiany-klimatu-i-mozliwosciach-adaptacji-podsumowanie-po-polsku "IPCC o skutkach zmiany klimatu i możliwościach adaptacji – podsumowanie po polsku")

### [IPCC o skutkach zmiany klimatu i możliwościach adaptacji – podsumowanie po polsku](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/ipcc-o-skutkach-zmiany-klimatu-i-mozliwosciach-adaptacji-podsumowanie-po-polsku)

22 grudnia 2022

[![Okładka szóstego raportu IPCC ,,Zmiana klimatu. Podstawy fizyczne. Podsumowanie dla Decydentów.". Na okładce widać mapę świata.](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2021/11/ipcc-podsumowanie-1-270x180.png)](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/6-raport-ipcc-podsumowanie-dla-decydentow-po-polsku "6 raport IPCC, podsumowanie dla decydentów po polsku")

### [6 raport IPCC, podsumowanie dla decydentów po polsku](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/6-raport-ipcc-podsumowanie-dla-decydentow-po-polsku)

10 listopada 2021

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2021/08/1628686992-270x180.png)](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/bezdyskusyjne-nowy-raport-ipcc-o-spowodowanym-przez-czlowieka-ociepleniu-klimatu-488 "Bezdyskusyjne – nowy raport IPCC o spowodowanym przez człowieka ociepleniu klimatu")

### [Bezdyskusyjne – nowy raport IPCC o spowodowanym przez człowieka ociepleniu klimatu](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/bezdyskusyjne-nowy-raport-ipcc-o-spowodowanym-przez-czlowieka-ociepleniu-klimatu-488)

23 sierpnia 2021

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2018/11/1541756704-3.jpg)](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-d-326 "Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. D")

### [Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. D](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-d-326)

9 listopada 2018

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2018/11/1541667629-3.jpg)](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-c-325 "Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. C")

### [Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. C](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-c-325)

8 listopada 2018

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2018/11/1541581200-3.jpg)](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-b-324 "Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. B")

### [Streszczenie Specjalnego Raportu IPCC dotyczącego globalnego ocieplenia klimatu o 1,5°C cz. B](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/streszczenie-specjalnego-raportu-ipcc-dotyczacego-globalnego-ocieplenia-klimatu-o-1-5c-cz-b-324)

7 listopada 2018

- ##### Zostań naszym fanem


![Facebook Pagelike Widget](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/plugins/facebook-pagelike-widget/loader.gif)

- [![Wspieraj na Patronite](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2023/09/Projekt-bez-nazwy-3.png)](https://patronite.pl/naukaoklimacie)

- ##### Wykres na dziś




[Czynniki kształtujące klimat 1750-2023](https://naukaoklimacie.pl/wykres-na-dzis/ewolucja-wymuszen-radiacyjnych-1750-2023)



[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2024/07/wymuszenia_ewolucja_forster2024_miniatura.jpg)](https://naukaoklimacie.pl/wykres-na-dzis/ewolucja-wymuszen-radiacyjnych-1750-2023 "Ewolucja wymuszeń radiacyjnych 1750-2023")



[Więcej wykresów](/category/wykres-na-dzis/)

- ##### Najpopularniejsze mity



- [Mit: Dwutlenek węgla emitowany przez człowieka nie ma znaczenia](https://naukaoklimacie.pl/fakty-i-mity/mit-dwutlenek-wegla-emitowany-przez-czlowieka-nie-ma-znaczenia-31)
- [Mit: W średniowieczu było cieplej niż dziś](https://naukaoklimacie.pl/fakty-i-mity/mit-w-sredniowieczu-bylo-cieplej-niz-dzis-35)
- [Mit: Nawet stopienie całego lodu na Ziemi nie podniesie poziomu morza](https://naukaoklimacie.pl/fakty-i-mity/mit-nawet-stopienie-calego-lodu-na-ziemi-nie-podniesie-poziomu-morza-111)
- [Mit: CO2 to tylko nic nie znaczący gaz śladowy](https://naukaoklimacie.pl/fakty-i-mity/mit-co2-to-tylko-nic-nie-znaczacy-gaz-sladowy-59)
- [Mit: Kiedyś w atmosferze było więcej CO2, więc teraz nie ma się czym martwić](https://naukaoklimacie.pl/fakty-i-mity/mit-kiedys-w-atmosferze-bylo-wiecej-co2-wiec-teraz-nie-ma-sie-czym-martwic-43)

- ##### Także przydatne:




[**![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2024/02/ZRODLA-DANYCH-O-KLIMACIE2-300x91.png)**](https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/zrodla-informacji-o-klimacie-12)

- ##### Realizujemy projekt

[![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2024/01/SPOLECZNA-ODPOWIEDZIALNOSC-NAUKI-2-300x200.png)](https://naukaoklimacie.pl/komunikacja-naukowa-zmiany-klimatu)
- [![](https://naukaoklimacie.pl/wp-content/uploads/2024/02/FEK_6_vertical_darkpurple_raster_transparent_72-300x300.png)](https://fundacjaedukacjiklimatycznej.pl/)

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies.Zgoda [Polityka cookies](https://naukaoklimacie.pl/polityka-cookies)