Indoeuropejczycy – jak wyglądały migracje i dokonania ludów ...
W wewnętrznej klasyfikacji języków indoeuropejskich należy wymienić aż 13 grup: albańską, bałtycką, celtycką, germańską, helleńską, indoaryjską, ...
kultury helleńskiej
Należy także wspomnieć o teorii armeńskiej, sformułowanej w 1980 roku przez Tamaz Gamkrelidze i Wiaczesława Iwanowa. Gruziński lingwista i rosyjski znawca <anchor>kultury helleńskiej</anchor> przyjęli, że kolebką indoeuropejską był obszar rozciągający się między północną Mezopotamią, Wyżyną Armeńską a wschodnią częścią Anatolii.
Osiągnięcia starożytnych Greków - 10 najważniejszych odkryć czasów antycznych | National Geographic
Osiągnięcia starożytnych Greków - 10 najważniejszych odkryć czasów antycznych \| National Geographic

[Przełącz popup main-navigation](#main-navigation-popup)

[![](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/logo-ng-primary-25-lat-8134cce.png?quality=90&resize=120,44)](https://www.national-geographic.pl)

- [Sklep](https://kultowy.pl/prasa/national-geographic "Sklep")
- [Newsletter](/newsletter/ "Newsletter")
- [Go Poland](/gopoland/ "Go Poland")
- [Cuda Polski](/cuda-polski/ "Cuda Polski")
- [Wielki Konkurs Fotograficzny](https://wkf.national-geographic.pl/?utm_source=ng&utm_medium=banner&utm_campaign=ng_wkf_links&utm_content=ng_quick_links "Wielki Konkurs Fotograficzny")
- [Polecane](/polecane/ "Polecane")

[Przełącz popup search](#search-popup)

[![](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/logo-ng-primary-25-lat-8134cce.png?quality=90&resize=265,97)](https://www.national-geographic.pl)

- [NATIONAL GEOGRAPHIC](/ "NATIONAL GEOGRAPHIC")


- Wróć doMenu główne
- [NAUKA](/nauka/ "NAUKA")
- [LUDZIE](/ludzie/ "LUDZIE")
- [TECHNOLOGIA](/technologia/ "TECHNOLOGIA")
- [PRZYRODA](/przyroda/ "PRZYRODA")
- [HISTORIA](/historia/ "HISTORIA")
- [KOSMOS](/kosmos/ "KOSMOS")
- [FOTOGRAFIA](/fotografia/ "FOTOGRAFIA")

- [TRAVELER](/traveler/ "TRAVELER")


- Wróć doMenu główne
- [KIERUNKI](/traveler/kierunki/ "KIERUNKI")
- [ADVENTURE](/traveler/adventure/ "ADVENTURE")
- [PORADY](/traveler/porady/ "PORADY")
- [TEST TRAVELERA](/traveler/test-travelera/ "TEST TRAVELERA")
- [SMAKI ŚWIATA](/traveler/smaki-swiata/ "SMAKI ŚWIATA")

- [25 LAT NAT GEO](/tag/ng25/ "25 LAT NAT GEO")
- [PODCASTY](/podcasty/ "PODCASTY")
- [Sklep](https://kultowy.pl/prasa/national-geographic "Sklep")
- [Newsletter](/newsletter/ "Newsletter")
- [Go Poland](/gopoland/ "Go Poland")
- [Cuda Polski](/cuda-polski/ "Cuda Polski")
- [Wielki Konkurs Fotograficzny](https://wkf.national-geographic.pl/?utm_source=ng&utm_medium=banner&utm_campaign=ng_wkf_links&utm_content=ng_quick_links "Wielki Konkurs Fotograficzny")
- [Polecane](/polecane/ "Polecane")

Search

- [Strona główna](https://www.national-geographic.pl:443)
- [Historia](https://www.national-geographic.pl/historia/)
- Osiągnięcia starożytnych Greków – 10 najważniejszych odkryć czasów antycznych

# Osiągnięcia starożytnych Greków – 10 najważniejszych odkryć czasów antycznych

Osiągnięcia starożytnych Greków znacząco wpłynęły na tempo rozwoju dawnego świata, a wiele z nich stanowi podstawę funkcjonowania współczesnej cywilizacji. Z czego słynie starożytna Grecja? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.

![Osiągnięcia starożytnych Greków - 10 najważniejszych odkryć czasów antycznych (fot. DEA / G. DAGLI ORTI/De Agostini via Getty Images)](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/osiagniecia-starozytnych-grekow-10-najwazniejszych-odkryc-czasow-antycznych-fot-dea-g-dagli-orti-de-agostini-via-getty-images-b99eef1.jpeg?quality=90&resize=980,654)

Osiągnięcia starożytnych Greków - 10 najważniejszych odkryć czasów antycznych (fot. DEA / G. DAGLI ORTI/De Agostini via Getty Images)

- [Artur Białek](/author/abialek/)

Opublikowano: 18.04.2022, 12:21

- [Udostępnij na facebook](https://www.facebook.com/sharer.php?u=https://www.national-geographic.pl/historia/osiagniecia-starozytnych-grekow-10-najwazniejszych-odkryc-czasow-antycznych/)
- [Udostępnij na twitter](https://twitter.com/intent/tweet?text=Osi%C4%85gni%C4%99cia%20staro%C5%BCytnych%20Grek%C3%B3w%20%E2%80%93%2010%20najwa%C5%BCniejszych%20odkry%C4%87%20czas%C3%B3w%20antycznych%0A%0A&url=https://www.national-geographic.pl/historia/osiagniecia-starozytnych-grekow-10-najwazniejszych-odkryc-czasow-antycznych/)
- [E-mail do przyjaciela](mailto:?subject=&body=%0A%0Ahttps://www.national-geographic.pl/historia/osiagniecia-starozytnych-grekow-10-najwazniejszych-odkryc-czasow-antycznych/)

#### W tym artykule:

01. [Filozofia](#Filozofia)
02. [Literatura](#Literatura)
03. [Teatr](#Teatr)
04. [Rzeźba](#Rze%C5%BAba)
05. [Sport](#Sport)
06. [Demokracja ateńska](#Demokracja+ate%C5%84ska)
07. [Porządek dorycki](#Porz%C4%85dek+dorycki)
08. [Porządek joński](#Porz%C4%85dek+jo%C5%84ski)
09. [Porządek koryncki](#Porz%C4%85dek+koryncki)
10. [Stworzenie podwalin pod współczesną medycynę](#Stworzenie+podwalin+pod+wsp%C3%B3%C5%82czesn%C4%85+medycyn%C4%99)

Reklama

[Hellada](https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/grecja-w-krainie-olimpijskich-bogow/) pozostawiła po sobie wiele bezcennych zabytków, jednak niesprawiedliwym jest ograniczanie greckiego dorobku do wybitnych dzieł sztuki i architektury. **Największe [greckie](https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/co-decyduje-o-tym-ze-wakacje-w-grecji-zawsze-sa-udane-przewodnik/) osiągnięcia są bowiem nienamacalne.**

Mówiąc o osiągnięciach starożytnych Greków, na pierwszym miejscu należy wymienić ich dokonania w dziedzinie **kultury i sztuki**. Bez cienia wątpliwości, cywilizacja grecka faworyzowała potęgę umysłu i przedkładała dobre obyczaje nad barbarzyńskie zwyczaje. Jednocześnie należy podkreślić **ogromny wpływ [religii starożytnych Greków](https://www.national-geographic.pl/historia/wierzenia-starozytnych-grekow/)** na ich osiągnięcia. Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że religia stanowiła jeden z kluczowych aspektów życia w greckich państwach-miastach.

Uwidacznia się to dosłownie w każdej dziedzinie sztuki, ale nie tylko. Nie zapominajmy, że **[olimpijskim](https://www.national-geographic.pl/historia/medale-na-igrzyskach-olimpijskich-przyznawano-kiedys-nie-tylko-w-sporcie/) bogom podporządkowano także sport** i to właśnie ku czci bóstw organizowano najważniejsze zawody, w których uczestniczyli zawodnicy ze wszystkich polis - olimpiady. Nie da się jednak przemilczeć faktu, że mieszkańcy Hellady nie skupiali się wyłącznie na pięknie sztuki i tężyźnie fizycznej. **Z czego słynie starożytna Grecja?**

## Filozofia

Starożytnym Grekom przypada w udziale olbrzymi dorobek w dziedzinie nauki. **Ludzie od wieków szukali odpowiedzi na dręczące ich pytania natury egzystencjalnej, ale to właśnie mieszkańcy greckich polis, jako lud, który umiłował mądrość, jako pierwsi postanowili na poważnie pochylić się nad zagadkami życia i zasadami, które determinują funkcję jednostki w społeczeństwie.**

**Początki [filozofii](https://www.national-geographic.pl/ludzie/filozofia-friluftsliv-to-nie-tylko-spedzanie-czasu-na-swiezym-powietrzu-dla-norwegow-to-cos-znacznie-wiecej/)** są datowane na VI wiek p.n.e. Właśnie wtedy, w różnych miastach na terenie Joni zaczął kształtować się charakterystyczny nurt myślowy, który koncentrował się przede wszystkim na zagadnieniach kosmologicznych. Ten czas określa się mianem **filozofii przedsokratejskiej.**

[**Rowerem po Grecji. Sprawdź te szlaki EuroVelo \[PRZEGLĄD\]**](https://www.national-geographic.pl/lifestyle/europejskie-szlaki-rowerowe-eurovelo-w-grecji/)

Dla wielu osób rowerowe wojaże to niewątpliwe jeden z najprzyjemniejszych sposobów aktywnego wypoczynku. To również doskonały sposób na odkrywanie wspaniałych przyrodniczych skarbów i bog...

![Eurovelo Greece](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d7cb2ad56541594bd4f531c6d4452c5af547d808-731b229.jpeg?quality=90&resize=500,454)

eurovelo.gr

W V wieku p.n.e. **głównym ośrodkiem greckiej myśli filozoficznej stały się Ateny**. Wyróżniły się wówczas postaci takie jak: **Sokrates, Platon i Arystoteles**. W tym czasie myśliciele skupiali się przede wszystkim na zagadnieniach natury etycznej. Jest to tzw. okres **filozofii sokratejskiej i posokratejskiej**.

W I wieku p.n.e. cesarz Justynian zarządził likwidację ateńskiej Akademii Platońskiej. Rozpoczął się wówczas okres **filozofii hellenistycznej**, która koncentrowała się przede wszystkim na teozofii. Działalność myślicieli zyskała zatem charakter filozoficzno-religijny.

O ile wiele greckich tez filozoficznych straciło na aktualności w nowożytnym świecie, to nie ulega wątpliwości, że to właśnie starożytni Grecy stworzyli fundament, na którym oparto późniejsze nurty myślowe.

## Literatura

Rozwój literatury zawdzięczamy nie starożytnym Grekom, a cywilizacji [Mezopotamii](https://www.national-geographic.pl/historia/ludy-mezopotamii-najlepsi-organizatorzy/). **Należy jednak z całą stanowczością stwierdzić, że to właśnie w czasie greckim ukształtowały się gatunki i style, które na stałe zapisały się w kanonie i są powielane do dziś. Dzieła greckich mistrzów pióra niezmiennie zachwycają miłośników literatury na całym świecie.**

Jedne z najstarszych poematów powstały w VIII wieku p.n.e. Mowa o " **Iliadzie**" i " **Odysei**", wybitnych dziełach **Homera**\- ślepego poety i wędrownego pieśniarza. W starożytności te dwa tytuły były czytane, recytowane i śpiewane przy okazji każdej uroczystości. Najczęściej towarzyszył temu akompaniament muzyczny.

[**Ich już nie ma, ale przetrwali w naszej mowie. Grecy – twórcy nieśmiertelnego języka**](https://www.national-geographic.pl/ludzie/grecy-tworcy-niesmiertelnego-jezyka/)

Greka jest najstarszym znanym językiem świata używanym nieprzerwanie do dziś. Większość systemów komunikacji, którymi posługiwali się twórcy innych cywilizacji, dawno już wymarła, a ...

![akropol](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e3e62b35f1e624c825f3bc5afcaa736a8844a6a9-d8da4c0.jpeg?quality=90&resize=767,697)

Pod koniec VII wieku p.n.e. zaczęła rozkwitać **liryka**. Utwory greckich poetów były przepełnione subtelnością, uczuciami i emocjami. Pojawiało się w nich wiele nawiązań do przyrody. Ten trend był szczególnie widoczny w dziełach **Safony**\- najwybitniejszej przedstawicielki liryki eolskiej, która dziś uważana jest za prekursorkę tego gatunku.

W V wieku na znaczeniu zyskało **dziejopisarstwo**. Za jedno z pierwszych dzieł historiograficznych uważa się "Dzieje" autorstwa **Herodota**. Utwór przedstawia konflikty greckie z obcymi ludami. Nie brakuje w nim logicznych analiz przyczyn i skutków prowadzonych wojen.

Podziału gatunków literackich dokonał **Arystoteles**. Słynny filozof wyodrębnił **dramat**, który podzielił na **tragedię** i **komedię**, oraz rozgraniczył **epikę** od **liryki**, na którą składały się ody, treny, elegie i hymny. Z antycznej klasyfikacji utworów literackich korzystamy do dziś.

## Teatr

Mówiąc o kulturalnych osiągnięciach antycznych Greków, po prostu nie można pominąć rozwoju teatru. **Ta dziedzina sztuki ma swoje korzenie w przedstawianiach religijnych ku czci [Dionizosa](https://www.national-geographic.pl/historia/odnaleziono-brakujace-fragmenty-posagow-afrodyty-i-dionizosa-w-starozytnym-miescie-aizanoi/), wystawianych przy okazji Dionizjów. Początkowo były to występy chóru satyrów, którym przewodził koryfeusz, intonując śpiewaną pieśń. Nieco później koryfeusz zaczął pełnić rolę aktora, prowadząc dialogi z chórem.** Wielkie Dionizja, świętowane w marcu, dały początek **tragedii**. Małe Dionizja, obchodzone we wrześniu, zapoczątkowały **komedię**.

Na przełomie VI i V wieku p.n.e., na scenie greckiego teatru pojawił się drugi aktor, a w V wieku - trzeci. Wtedy też wystawiono pierwszy **monolog**.

## Rzeźba

[**Amazonki: legendarne wojowniczki mitologii greckiej. Czy istniały naprawdę?**](https://www.national-geographic.pl/ludzie/amazonki-legendarne-wojowniczki-mitologii-greckiej-czy-istnialy-naprawde/)

Kim były Amazonki? Jak pokazują nam odkrycia archeologiczne były one jeżdżącymi konno, rzucającymi włóczniami, noszącymi spodnie i budzącymi strach wojowniczkami ze starożytnej Scytii.

![Amazonki walczące z Grekami](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/amazonki-walczace-z-grekami-1fe1b36.jpeg?quality=90&resize=767,697)

Amazonki walczące z Grekami. Waza z V wieku p.n.e. Sceny bitewne Amazonii, znane jako Amazonomachy, były popularne w starożytnej greckiej sztuce. (fot. MET/SCALA, FLORENCE / Metropolitan Museum, Nowy Jork)

W okresie klasycznym wykształcił się charakterystyczny styl **greckiej rzeźby**, który znacząco odbiegał od innych antycznych dzieł sztuki. **Grecy zaczęli wiernie odtwarzać postaci ludzkie, ujmując je w zastygłym ruchu.** Dzięki temu rzeźba stała się nie tylko delikatna i wyważona, ale także dynamiczna.

## Sport

W różnych formach sport był uprawiany od czasów najdawniejszych. **Należy jednak wyraźnie podkreślić, że to właśnie antyczni Grecy uczynili prostą aktywność fizyczną wydarzeniem wyjątkowym, o wielkiej randze społecznej i kulturowej.** Greckie **igrzyska olimpijskie** ściągały zawodników ze wszystkich polis, a przygotowania do zawodów trwały aż 10 miesięcy. Wiele dyscyplin, które były uprawiane na ówczesnych obiektach sportowych, przetrwało do dziś. W tym miejscu należy wymienić przede wszystkim **pięściarstwo, zapasy** i konkurencje lekkoatletyczne - **biegi, rzut oszczepem i rzut dyskiem**.

## Demokracja ateńska

[**Zapomniane dyscypliny igrzysk olimpijskich**](https://www.national-geographic.pl/historia/zapomniane-dyscypliny-igrzysk-olimpijskich/)

Lekkoatletyka, zapasy, siatkówka - to dyscypliny których obecność na igrzyskach olimpijskich nikogo nie dziwi. Jednak kiedyś, medale olimpijskie przyznawano również w innych konkurencjach sp...

![lina](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/90c2f860e05fb90b19be93ff1f13e3e0005fc882-4853e55.jpeg?quality=90&resize=767,697)

getty images

**[Demokracja](https://www.national-geographic.pl/ludzie/izrael-to-nie-demokracja-a-apartheid-obroncy-praw-czlowieka-zlamali-tabu/)** jest powszechnym ustrojem w cywilizowanym świecie. **Współczesne systemy polityczne bazują na tym, który zapoczątkowali starożytni Grecy.** Opierał się na rządach większości, rotacyjności urzędów i masowym uczestnictwie. W zgromadzeniach i głosowaniu mogli brać udział wszyscy pełnoprawni obywatele (dotyczyło to wyłącznie mężczyzn). Kluczowe decyzje o charakterze państwowym były podejmowane przez Zgromadzenie Ludowe - centralny organ demokracji ateńskiej.

## Porządek dorycki

Wymieniając dorobek antycznych Greków, po prostu nie da się pominąć ich wpływu na **architekturę**. W Helladzie zapoczątkowano trzy style, które były powielane przez niemal cały starożytny świat. Pierwszym z nich - porządek **dorycki**\- pojawił się w VII wieku p.n.e. **Typowe dla tego stylu były cechy takie jak monumentalizm, surowość i ciężar proporcji. Walory artystyczne nie były tak istotne, jak funkcjonalność.**

## Porządek joński

[**Świątynia Ateny jest nazywana perłą Akropolu. Dlaczego?**](https://www.national-geographic.pl/historia/swiatynia-ateny-jest-nazywana-perla-akropolu-dlaczego/)

Świątynia Ateny jest niewielka. Za to swoją historią mogłaby obdzielić wiele innych greckich zabytków.

![Świątynia Ateny jest nazywana perłą Akropolu. Dlaczego?](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/swiatynia-ateny-jest-nazywana-perla-akropolu-dlaczego-e659366.jpeg?quality=90&resize=767,697)

fot. Getty Images

Porządek **joński** zaczął obowiązywać na przełomie VII i VI wieku p.n.e. **Ten styl charakteryzował się smukłymi proporcjami, bogatym zdobnictwem i ogólną lekkością.** Baza kolumny opierała się na plincie, a jej trzon był zdobiony kanelurami. Najbardziej charakterystycznym elementem stylu jońskiego była głowica, zbudowana z ozdobnej woluty.

## Porządek koryncki

Porządek **koryncki** stał się popularny na przełomie V i IV wieku p.n.e. Wyewoluował bezpośrednio z porządku jońskiego. **W porównaniu ze starszym stylem, charakteryzował się jeszcze smuklejszymi proporcjami.** Baza składała się z trzech części - dwóch torusów i trochilusu. Trzon był zdobiony podobnie jak w porządku jońskim. Głowica miała natomiast kształt koszyka stworzonego z dwóch rzędów liści akantu.

## Stworzenie podwalin pod współczesną medycynę

Początki **greckiej [medycyny](https://www.national-geographic.pl/nauka/medycyna-przyszlosci-co-nas-czeka-opowiesc-brenta-bauera-pokazuje-przyszlosc-medycyny-chirurgicznej/)** były ściśle związane z religią. Wierzono wówczas, że choroba jest karą, a leczenie polegało na udobruchaniu rozgniewanego bóstwa. Zmieniło się to mniej więcej w IV wieku p.n.e., kiedy religijne praktyki zaczęły ustępować miejsca świeckim praktykom.

[**Wyspy greckie – przewodnik po najpiękniejszych greckich wyspach i ich skarbach**](https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/morze-srodziemne-grecja-od-wyspy-do-wyspy/)

Jak dobrze znasz wyspy greckie? Możesz się zaskoczyć! Są ich tysiące, a te najbardziej znane wcale nie muszą być najciekawsze.

![Nieoczywiste wyspy greckie. Poznaj ich skarby](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a0c1e9367a122a58a0dab56dfa82376007a86d8c-7e1b5b0.jpeg?quality=90&resize=700,636)

Zabudowa w jednym z niewielu miasteczek na wyspie Lesbos fot. PHOTO BY DIMITRIOS TILIS/Getty Images

Prawdziwą rewolucję wprowadziła działalność [**Hipokratesa**](https://www.national-geographic.pl/traveler/rower-plaze-hipokrates-kos-to-idealne-polaczenie-historii-z-odpoczynkiem/). **Korzystał on z całej wiedzy medycznej, jaką na przestrzeni stuleci udało się zgromadzić, jednak całkowicie wyeliminował z procesu leczenia wszelkie nadprzyrodzone praktyki, zajmując stanowisko typowo lekarskie.** Przysięga Hipokratesa, której główne przesłanie to "primum non nocere" ("po pierwsze, nie szkodzić") jest składana do dzisiaj.

Reklama

#### Nasz ekspert

#### Artur Białek

Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.

![](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/artur-bialek-34a874c.jpg?quality=90&resize=767,697)

- [Travel](/tag/travel/)

Reklama

Reklama

Reklama

[![](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/logo-ng-primary-25-lat-8134cce.png?quality=90&resize=220,81)](https://www.national-geographic.pl)

- [Visit us on Facebook](https://www.facebook.com/NatGeoMagazinePoland)
- [Visit us on Instagram](https://www.instagram.com/natgeopl)
- [Visit us on Youtube](https://www.youtube.com/channel/UCdnzuo3W588DPr6MW6gRCGg)

- [Kontakt](/kontakt "Kontakt")
- [Regulamin](/regulamin "Regulamin")
- [Polityka prywatności](https://mojedane.burdamedia.pl/dokumenty/polityka_prywatnosci.pdf "Polityka prywatności")
- [O towarzystwie National Geographic](/o-towarzystwie-national-geographic "O towarzystwie National Geographic")
- [Newsletter](/newsletter "Newsletter")
- Moje zgody

[![BURDA MEDIA POLSKA SP. Z O. O. Logo](https://media.immediate.co.uk/volatile/sites/63/2024/07/burda-white-4082e46.svg?quality=90&resize=157,54)](https://www.burdamedia.pl/)

Dalsze rozpowszechnianie tekstów, zdjęć i materiałów wideo opublikowanych w serwisie w całości lub w części wymaga uprzedniej zgody wydawcy.© BURDA MEDIA POLSKA SP. Z O. O. 2024

- [Elle.pl](https://www.elle.pl/ "Elle.pl")
- [Glamour.pl](https://www.glamour.pl/ "Glamour.pl")
- [Gotujmy.pl](https://gotujmy.pl/ "Gotujmy.pl")
- [Kobieta.pl](https://www.kobieta.pl/ "Kobieta.pl")
- [Mojegotowanie.pl](https://www.mojegotowanie.pl/ "Mojegotowanie.pl")
- [Mamotoja.pl](https://www.mamotoja.pl/ "Mamotoja.pl")
- [Party.pl](https://party.pl/ "Party.pl")
- [Polki.pl](https://polki.pl/ "Polki.pl")
- [Przyslijprzepis.pl](https://www.przyslijprzepis.pl/ "Przyslijprzepis.pl")
- [Viva.pl](https://viva.pl/ "Viva.pl")
- [Wizaz.pl](https://wizaz.pl/ "Wizaz.pl")
- [Cocolita.pl](http://Cocolita.pl "Cocolita.pl")
- [Burdaconnect.pl](https://www.burdaconnect.pl/ "Burdaconnect.pl")