Prawo cywilne – Wikipedia, wolna encyklopedia
Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki między podmiotami prawa prywatnego, stanowiąca zarazem ...
prawa publicznego
Normy prawa cywilnego wyróżniają się spośród innych norm prawnych tym, że regulują stosunki między autonomicznymi podmiotami. Oznacza to, że nie występuje charakterystyczny dla <anchor>prawa publicznego</anchor> stosunek podporządkowania jednego podmiotu innemu podmiotowi. Ze stosunków cywilnoprawnych wynika zasada autonomiczności podmiotów, która oznacza, że samodzielnie kształtują one relacje między sobą[1]. Normy prawa cywilnego wyznaczają tylko ogólne granice autonomii podmiotów, uwzględniając interes powszechny.
Prawo publiczne – Wikipedia, wolna encyklopedia
Prawo publiczne – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Prawo+publiczne "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Prawo+publiczne "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Prawo+publiczne "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Prawo+publiczne "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Prawo publiczne a prawo prywatne](#Prawo_publiczne_a_prawo_prywatne)
- [2Ewolucja historyczna](#Ewolucja_historyczna)Przełącz podsekcję Ewolucja historyczna  - [2.1Prawo rzymskie](#Prawo_rzymskie)
  - [2.2Współcześnie](#Współcześnie)
- [3Cechy norm](#Cechy_norm)Przełącz podsekcję Cechy norm  - [3.1Podmioty](#Podmioty)
  - [3.2Charakter norm](#Charakter_norm)
- [4Przypisy](#Przypisy)

Przełącz stan spisu treści

# Prawo publiczne

56 języków

- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/%C3%96ffentliches_Recht "Öffentliches Recht – szwajcarski niemiecki")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D9%85_(%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85) "قانون عام (مفهوم) – arabski")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Derechu_p%C3%BAblicu "Derechu públicu – asturyjski")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/D%C3%B6vl%C9%99t_h%C3%BCququ "Dövlət hüququ – azerbejdżański")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0 "Публічнае права – białoruski")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE "Публично право – bułgarski")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Dret_p%C3%BAblic "Dret públic – kataloński")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%C4%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D1%82%D0%B8%D0%B2%C4%95%C3%A7-%D0%B8%D1%80%C4%95%D0%BA "Публикăлла тивĕç-ирĕк – czuwaski")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Ve%C5%99ejn%C3%A9_pr%C3%A1vo "Veřejné právo – czeski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Offentlig_ret "Offentlig ret – duński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%96ffentliches_Recht "Öffentliches Recht – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Avalik_%C3%B5igus "Avalik õigus – estoński")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B7%CE%BC%CF%8C%CF%83%CE%B9%CE%BF_%CE%B4%CE%AF%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CE%BF "Δημόσιο δίκαιο – grecki")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Public_law "Public law – angielski")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Derecho_p%C3%BAblico "Derecho público – hiszpański")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Publika_juro "Publika juro – esperanto")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Zuzenbide_publiko "Zuzenbide publiko – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C "حقوق عمومی – perski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Droit_public "Droit public – francuski")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Publykrjocht "Publykrjocht – zachodniofryzyjski")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B3%B5%EB%B2%95 "공법 – koreański")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6_%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B6%D6%84 "Հանրային իրավունք – ormiański")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BF "सार्वजनिक विधि – hindi")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Publika_yurocienco "Publika yurocienco – ido")
- [Igbo](https://ig.wikipedia.org/wiki/Iwu_%E1%BB%8Dha_na_eze "Iwu ọha na eze – igbo")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Hukum_publik "Hukum publik – indonezyjski")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Diritto_pubblico "Diritto pubblico – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%A9%D7%A4%D7%98_%D7%A6%D7%99%D7%91%D7%95%D7%A8%D7%99 "משפט ציבורי – hebrajski")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Ius_publicum "Ius publicum – łaciński")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Publisk%C4%81s_ties%C4%ABbas "Publiskās tiesības – łotewski")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Vie%C5%A1oji_teis%C4%97 "Viešoji teisė – litewski")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6zjog "Közjog – węgierski")
- [Mirandés](https://mwl.wikipedia.org/wiki/Dreito_p%C3%BAblico "Dreito público – mirandyjski")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Publiekrecht "Publiekrecht – niderlandzki")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%85%AC%E6%B3%95 "公法 – japoński")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Offentlig_rett "Offentlig rett – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Offentleg_rett "Offentleg rett – norweski (nynorsk)")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Drech_public "Drech public – oksytański")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Direito_p%C3%BAblico "Direito público – portugalski")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Drept_public "Drept public – rumuński")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE "Публичное право – rosyjski")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Public_law "Public law – scots")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Public_law "Public law – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Verejn%C3%A9_pr%C3%A1vo "Verejné právo – słowacki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Javno_pravo "Javno pravo – słoweński")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/Javno_pravo "Javno pravo – serbski")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Julkisoikeus "Julkisoikeus – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Offentlig_r%C3%A4tt "Offentlig rätt – szwedzki")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AA%E0%AF%8A%E0%AE%A4%E0%AF%81%E0%AE%B5%E0%AF%81%E0%AE%9F%E0%AF%88%E0%AE%AE%E0%AF%88%E0%AE%9A%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%AE%E0%AF%8D "பொதுவுடைமைச் சட்டம் – tamilski")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%99 "กฎหมายมหาชน – tajski")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Kamu_hukuku "Kamu hukuku – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE "Публічне право – ukraiński")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Derito_p%C3%B9blego "Derito pùblego – wenecki")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lu%E1%BA%ADt_c%C3%B4ng "Luật công – wietnamski")
- [Yorùbá](https://yo.wikipedia.org/wiki/Ofin_ti_gbogbo_eniyan "Ofin ti gbogbo eniyan – joruba")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%85%AC%E6%B3%95 "公法 – chiński")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q207892#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Prawo_publiczne "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/w/index.php?title=Dyskusja:Prawo_publiczne&action=edit&redlink=1 "Dyskusja o zawartości tej strony (strona nie istnieje) [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Prawo_publiczne)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Prawo_publiczne)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Prawo_publiczne "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Prawo_publiczne "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&oldid=74748483 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Prawo_publiczne&id=74748483&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FPrawo_publiczne)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FPrawo_publiczne)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q207892 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Prawo+publiczne)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Prawo_publiczne&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Public_law)

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Informacje w [projektach siostrzanych](/wiki/Wikipedia:Projekty_siostrzane "Wikipedia:Projekty siostrzane")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/13px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Plik:Commons-logo.svg)[**Multimedia**](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Public_law?uselang=pl) w [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/WiktionaryPl_nodesc.svg/15px-WiktionaryPl_nodesc.svg.png)](/wiki/Plik:WiktionaryPl_nodesc.svg)**[Definicje słownikowe](https://pl.wiktionary.org/wiki/prawo_publiczne "wikt:prawo publiczne")** w [Wikisłowniku](/wiki/Wikis%C5%82ownik "Wikisłownik")

**Prawo publiczne** ( [łac.](/wiki/%C5%81acina "Łacina") _ius publicum_) – jedna z dwóch podstawowych [gałęzi prawa](/wiki/Ga%C5%82%C4%85%C5%BA_prawa "Gałąź prawa") (obok [prawa prywatnego](/wiki/Prawo_prywatne "Prawo prywatne")), skupiająca [normy prawne](/wiki/Norma_prawna "Norma prawna"), których zadaniem jest ochrona interesu publicznego.

## Prawo publiczne a prawo prywatne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Prawo publiczne a prawo prywatne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Prawo publiczne a prawo prywatne")\]

Podstawowym kryterium rozróżnienia prawa publicznego i prywatnego jest „korzyść” ( [łac.](/wiki/%C5%81acina "Łacina") _utilitas_). Zadaniem [norm](/wiki/Norma_prawna "Norma prawna") prawa publicznego jest przynoszenie korzyści społeczeństwu jako całości. W przeciwieństwie do prawa prywatnego, chroni ono zatem interesy publiczne, a nie poszczególnych jednostek.

## Ewolucja historyczna

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Ewolucja historyczna") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Ewolucja historyczna")\]

### Prawo rzymskie

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Prawo rzymskie") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Prawo rzymskie")\]

Rozróżnienie prawa publicznego i prywatnego jest dorobkiem [jurysprudencji](/wiki/Jurysprudencja "Jurysprudencja") [rzymskiej](/wiki/Cesarstwo_Rzymskie "Cesarstwo Rzymskie"). W źródłach literackich oba terminy odnotowali już w [II](/wiki/II_wiek_p.n.e. "II wiek p.n.e.") i [I wieku p.n.e.](/wiki/I_wiek_p.n.e. "I wiek p.n.e.") [Terencjusz](/wiki/Terencjusz "Terencjusz"), [Cyceron](/wiki/Cyceron "Cyceron") i [Tytus Liwiusz](/wiki/Tytus_Liwiusz "Tytus Liwiusz"), chwalący [Ustawę XII tablic](/wiki/Ustawa_XII_tablic "Ustawa XII tablic") jako „źródło całego prawa, publicznego i prywatnego”[\[1\]](#cite_note-1). Najprawdopodobniej pierwszego, na tyle pełnego rozróżnienia, że zachowało się ono do dziś, dokonał [Ulpian Domitius](/wiki/Ulpian_Domitius "Ulpian Domitius"). W [Digestach](/wiki/Digesta "Digesta") Justyniana (D.1,1,6,1), zachowało się ono w takiej formie:

_\[...\] publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, privatum quod ad singulorum utylitatem: sunt enim quaedam publice utilia quaedam privatim._\[...\] prawem publicznym jest to, które dotyczy ustroju państwa rzymskiego, \[prawem\] prywatnym to, które dotyczy korzyści jednostek, są bowiem pewne \[normy\] ogólnie użyteczne, pewne prywatne[\[2\]](#cite_note-2).

W [prawie rzymskim](/wiki/Prawo_rzymskie "Prawo rzymskie") _ius publicum_ regulowało organizację i funkcjonowanie państwa, obejmując dzisiejsze gałęzie prawa, takie jak:

- [prawo konstytucyjne](/wiki/Prawo_konstytucyjne "Prawo konstytucyjne")
- [prawo karne](/wiki/Prawo_karne "Prawo karne")
- [prawo administracyjne](/wiki/Prawo_administracyjne "Prawo administracyjne")
- [prawo kanoniczne](/wiki/Prawo_kanoniczne "Prawo kanoniczne")[\[3\]](#cite_note-3).

_Ius publicum_ rozwijało się w starożytnym Rzymie zdecydowanie wolniej niż _ius privatum_, co w efekcie poskutkowało utożsamianiem „prawa” z „prawem prywatnym” jedynie (tak np. u żyjącego w [II wieku](/wiki/II_wiek "II wiek") n.e. [Gaiusa](/wiki/Gajusz_(jurysta_rzymski) "Gajusz (jurysta rzymski)")). Po upadku Imperium, rzymskie prawo publiczne zostało zupełnie zapomniane, także w czasach szerokiej recepcji prawa rzymskiego do zachodnioeuropejskich systemów prawnych, _ius publicum_ nie odcisnęło niemal zupełnie śladu.

### Współcześnie

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: Współcześnie") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Współcześnie")\]

Współczesne postrzeganie prawa publicznego, właściwie nie zmieniło koncepcji rzymskiej. Jednakże coraz częściej podnoszone są głosy, iż państwo wkracza coraz głębiej w stosunki między obywatelami normując je i ograniczając (np. poprzez [prawo pracy](/wiki/Prawo_pracy "Prawo pracy")), co sprawia, że prawo publiczne „pochłania” już niemal lub zupełnie wszystkie elementy życia obywateli.

## Cechy norm

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: Cechy norm") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Cechy norm")\]

### Podmioty

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Podmioty") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Podmioty")\]

Prawo publiczne charakteryzuje nierównouprawnienie stron stosunków prawnych.

Na gruncie teorii państwa i prawa, można to tłumaczyć faktem, iż normy prawa publicznego chronić mają podmiot zbiorowy w postaci całego społeczeństwa. Społeczeństwo to musi zatem być reprezentowane przez swój organ (np. policję), gdyż niemożliwe byłoby każdorazowe podejmowanie jakiejkolwiek decyzji, na przykład w formie referendum. Natomiast, ze względu na wiodące obecnie koncepcje budowy państwa przez społeczeństwo, które zyskuje status [suwerena](/wiki/Suwerenno%C5%9B%C4%87 "Suwerenność") (przede wszystkim koncepcja [umowy społecznej](/wiki/Umowa_spo%C5%82eczna "Umowa społeczna")), organ reprezentujący to suwerenne społeczeństwo, musi mieć do dyspozycji większe środki i uprawnienia, niż jednostka. Zatem w stosunku „obywatel – policja”, policja reprezentująca społeczeństwo (państwo) dysponować będzie na przykład środkami przymusu wobec obywatela (chociażby możliwością [zatrzymania](/wiki/Zatrzymanie_(prawo) "Zatrzymanie (prawo)")).

### Charakter norm

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=7 "Edytuj sekcję: Charakter norm") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=7 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Charakter norm")\]

Normy prawa publicznego, to w zasadzie wyłącznie [normy bezwzględnie obowiązujące](/wiki/Ius_cogens "Ius cogens") (łac. [l.p.](/wiki/Liczba_pojedyncza "Liczba pojedyncza") _ius cogens_). Natomiast prawo prywatne w dużej mierze opiera się na [zasadzie swobody umów](/wiki/Zasada_swobody_um%C3%B3w "Zasada swobody umów"), a więc zawiera [normy względnie obowiązujące](/wiki/Norma_wzgl%C4%99dnie_obowi%C4%85zuj%C4%85ca "Norma względnie obowiązująca") (łac. l.p. _ius dispositivum_), które pozwalają dwóm równouprawnionym stronom, kształtować dość swobodnie umowę, jaką chcą zawrzeć.

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&veaction=edit&section=8 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Prawo_publiczne&action=edit&section=8 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

1. [↑](#cite_ref-1)Kazimierz Kolańczyk: _Prawo rzymskie_. Warszawa: Wydawnictwa Prawnicze PWN, 1999, s. 27. [ISBN 83-86702-31-1](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8386702311 "Specjalna:Książki/8386702311").
2. [↑](#cite_ref-2)Ireneusz Żeber, Jarosław Rominkiewicz, Edward Szymoszek: _Prawo rzymskie : teksty źródłowe do ćwiczeń_. Wrocław: Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, 1998, s. 11. [ISBN 83-229-1835-6](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8322918356 "Specjalna:Książki/8322918356").
3. [↑](#cite_ref-3)Antoni Dębiński: _Rzymskie prawo prywatne : kompendium_. Warszawa: LexisNexis, 2007, s. 29. [ISBN 978-83-7334-711-3](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/9788373347113 "Specjalna:Książki/9788373347113").

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") ([gałąź prawa](/wiki/Ga%C5%82%C4%99zie_prawa "Gałęzie prawa")):

- [LCCN](/wiki/Library_of_Congress_Control_Number "Library of Congress Control Number"): [sh85108696](http://lccn.loc.gov/sh85108696)
- [GND](/wiki/Gemeinsame_Normdatei "Gemeinsame Normdatei"): [4043181-2](http://d-nb.info/gnd/4043181-2)
- [NDL](https://de.wikipedia.org/wiki/Web_NDL_Authorities "de:Web NDL Authorities"): [00566224](http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00566224)
- [BnF](/wiki/Biblioth%C3%A8que_nationale "Bibliothèque nationale"): [13340881z](http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb13340881z)
- [BNCF](/wiki/Centralna_Biblioteka_Narodowa_we_Florencji "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji"): [9036](http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=9036)
- [NKC](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Republiki_Czeskiej "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej"): [ph116572](http://aut.nkp.cz/ph116572)
- [BNE](/wiki/Hiszpa%C5%84ska_Biblioteka_Narodowa "Hiszpańska Biblioteka Narodowa"): [XX526884](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX526884)
- [J9U](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Izraela "Biblioteka Narodowa Izraela"): [987007548677005171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007548677005171)
- [KRNLK](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Korei "Biblioteka Narodowa Korei"): [KSH1998002388](https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id=KSH1998002388)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [Britannica](/wiki/Encyklopedia_Britannica "Encyklopedia Britannica"): [topic/public-law](https://www.britannica.com/topic/public-law)
- [Treccani](/wiki/Enciclopedia_Treccani "Enciclopedia Treccani"): [diritto-pubblico](https://www.treccani.it/enciclopedia/diritto-pubblico)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Prawo\_publiczne&oldid=74748483](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Prawo_publiczne&oldid=74748483)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Prawo publiczne](/wiki/Kategoria:Prawo_publiczne "Kategoria:Prawo publiczne")
- [Gałęzie prawa](/wiki/Kategoria:Ga%C5%82%C4%99zie_prawa "Kategoria:Gałęzie prawa")

- Tę stronę ostatnio edytowano 12 wrz 2024, 21:55.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Prawo_publiczne&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)