Planowane załogowe loty kosmiczne – Wikipedia, wolna encyklopedia
Crew Dragon Ax-4 · Stany Zjednoczone · SpaceX (dla Axiom Space), wiosna 2025 ; Sojuz MS-28. Rosja · Roskosmos, wrzesień 2025 − kwiecień 2026 ; Crew Dragon Vast-1.
Orion
Program Space Launch System (SLS) finansowany przez NASA ma na celu budowę systemu bardzo ciężkich rakiet nośnych, porównywalnych z rakietą księżycową Saturn V z lat 60., który umożliwi załogową eksplorację dalszego kosmosu, w tym Księżyca i Marsa. Rakieta ta ma stanowić podstawę dla programu powrotu Ameryki na Księżyc, któremu w 2019 r., po kilkunastoletnich perturbacjach związanych ze zmieniającymi się koncepcjami, nadano nazwę Artemis. Załogowym statkiem wynoszonym przez tę rakietę będzie kapsuła <anchor>Orion</anchor>, zaprojektowana głównie do wypraw poza orbitę okołoziemską (w dalszy kosmos), zabierająca 4-osobową załogę, z której dwóch astronautów będzie brało udział w lądowaniach na Księżycu. W listopadzie i grudniu 2022 r. przeprowadzono bezzałogowy lot wokółksiężycowy zestawu SLS/Orion w ramach misji Artemis I.
Orion Multi-Purpose Crew Vehicle – Wikipedia, wolna encyklopedia
Orion Multi-Purpose Crew Vehicle – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Orion+Multi-Purpose+Crew+Vehicle "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Orion+Multi-Purpose+Crew+Vehicle "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Orion+Multi-Purpose+Crew+Vehicle "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Orion+Multi-Purpose+Crew+Vehicle "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Historia](#Historia)
- [2Główne elementy statku](#Główne_elementy_statku)
- [3Dane techniczne](#Dane_techniczne)Przełącz podsekcję Dane techniczne  - [3.1System ratunkowy LAS](#System_ratunkowy_LAS)
  - [3.2System ratunkowy](#System_ratunkowy)
  - [3.3Łącznik](#Łącznik)
  - [3.4Kapsuła](#Kapsuła)
  - [3.5Moduł serwisowy](#Moduł_serwisowy)
- [4Misje MPCV](#Misje_MPCV)
- [5Budowa elementów programu](#Budowa_elementów_programu)
- [6Nazewnictwo](#Nazewnictwo)
- [7Przypisy](#Przypisy)
- [8Linki zewnętrzne](#Linki_zewnętrzne)

Przełącz stan spisu treści

# Orion Multi-Purpose Crew Vehicle

51 języków

- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D9%88%D9%86_(%D9%85%D8%B1%D9%83%D8%A8%D8%A9_%D9%81%D8%B6%D8%A7%D8%A1) "أوريون (مركبة فضاء) – arabski")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Orion_(nau_espacial) "Orion (nau espacial) – aragoński")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%93%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A8_(%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B6%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A8) "ওরায়ন (মহাকাশযান) – bengalski")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%91%D0%BD_(%D0%BA%D0%B0%D1%81%D0%BC%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C) "Арыён (касмічны карабель) – białoruski")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD_(%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B1) "Орион (космически кораб) – bułgarski")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Orion_(nau_espacial) "Orion (nau espacial) – kataloński")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Orion_(kosmick%C3%A1_lo%C4%8F) "Orion (kosmická loď) – czeski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Orion_(rumfart%C3%B8j) "Orion (rumfartøj) – duński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff) "Orion (Raumschiff) – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Orion_(kosmoselaev) "Orion (kosmoselaev) – estoński")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/Orion "Orion – grecki")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Orion_(spacecraft) "Orion (spacecraft) – angielski")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Ori%C3%B3n_(nave_espacial) "Orión (nave espacial) – hiszpański")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Orion_(kosmo%C5%9Dipo) "Orion (kosmoŝipo) – esperanto")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Orion_(espazio-ontzia) "Orion (espazio-ontzia) – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86_(%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7) "اوریون (فضاپیما) – perski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Orion_(v%C3%A9hicule_spatial) "Orion (véhicule spatial) – francuski")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Orion_(nave_espacial) "Orion (nave espacial) – galicyjski")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%A4%EB%A6%AC%EC%98%A8_(%EC%9A%B0%EC%A3%BC%EC%84%A0) "오리온 (우주선) – koreański")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%93%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A8(%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7_%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A8) "ओरायन(अंतरिक्ष यान) – hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Orion_(svemirska_letjelica) "Orion (svemirska letjelica) – chorwacki")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Orion_(wahana_antariksa) "Orion (wahana antariksa) – indonezyjski")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Orion_(veicolo_spaziale) "Orion (veicolo spaziale) – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%90%D7%95%D7%A8%D7%99%D7%95%D7%9F_(%D7%97%D7%9C%D7%9C%D7%99%D7%AA) "אוריון (חללית) – hebrajski")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Orion_(pesawat_luar_angkasa) "Orion (pesawat luar angkasa) – jawajski")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Orion_(chombo_cha_angani) "Orion (chombo cha angani) – suahili")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Orion_(kosmosa_ku%C4%A3is) "Orion (kosmosa kuģis) – łotewski")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Orion "Orion – litewski")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Orion_(%C5%B1rhaj%C3%B3) "Orion (űrhajó) – węgierski")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Orion_(ruimteschip) "Orion (ruimteschip) – niderlandzki")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AA%E3%83%AA%E3%82%AA%E3%83%B3_(%E5%AE%87%E5%AE%99%E8%88%B9) "オリオン (宇宙船) – japoński")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Orion_(romfart%C3%B8y) "Orion (romfartøy) – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Romfart%C3%B8yet_%C2%ABOrion%C2%BB "Romfartøyet «Orion» – norweski (nynorsk)")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Orion_(nave_espacial) "Orion (nave espacial) – portugalski")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Orion_(nav%C4%83_spa%C8%9Bial%C4%83) "Orion (navă spațială) – rumuński")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD_(%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D1%8C) "Орион (космический корабль) – rosyjski")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Orion_(spacecraft) "Orion (spacecraft) – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Orion_(kozmick%C3%A1_lo%C4%8F) "Orion (kozmická loď) – słowacki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Orion_(vesoljsko_plovilo) "Orion (vesoljsko plovilo) – słoweński")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD_(%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0) "Орион (летелица) – serbski")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Orion_(avaruusalus) "Orion (avaruusalus) – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Orion_(rymdfarkost) "Orion (rymdfarkost) – szwedzki")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%AF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_(%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%A3%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B2%E0%AE%AE%E0%AF%8D) "ஒராயன் (விண்கலம்) – tamilski")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/Orion_(%C4%9F%C3%A4l%C3%A4mi_qorab) "Orion (ğälämi qorab) – tatarski")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%82%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%99_(%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%A7%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A8) "โอไรออน (ยานอวกาศ) – tajski")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Orion_(uzay_arac%C4%B1) "Orion (uzay aracı) – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D1%96%D0%BE%D0%BD_(%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C) "Оріон (космічний корабель) – ukraiński")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Orion_(t%C3%A0u_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) "Orion (tàu vũ trụ) – wietnamski")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E7%8C%8E%E6%88%B7%E5%BA%A7%E9%A3%9E%E8%88%B9 "猎户座飞船 – wu")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%90%D7%A8%D7%99%D7%90%D7%9F "אריאן – jidysz")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%8C%8E%E6%88%B7%E5%BA%A7%E9%A3%9E%E8%88%B9 "猎户座飞船 – chiński")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q211727#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/wiki/Dyskusja:Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle "Dyskusja o zawartości tej strony [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&oldid=74619727 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&id=74619727&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FOrion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FOrion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q211727 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Orion+Multi-Purpose+Crew+Vehicle)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Orion_(spacecraft))

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

[![Sprzątanie Wikipedii](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Broom_icon.svg/35px-Broom_icon.svg.png)](/wiki/Wikipedia:Sprz%C4%85tanie_Wikipedii "Wikipedia:Sprzątanie Wikipedii")

**Ten artykuł należy dopracować:**

_od 2024-03 → [poprawić styl – powinien być encyklopedyczny](/wiki/Pomoc:Styl_%E2%80%93_poradnik_dla_autor%C3%B3w "Pomoc:Styl – poradnik dla autorów"),_

_od 2024-03 → zaktualizować na podstawie najświeższych informacji._

Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w [dyskusji tego artykułu](/wiki/Dyskusja:Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle "Dyskusja:Orion Multi-Purpose Crew Vehicle").

Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon [{{Dopracować}}](/wiki/Szablon:Dopracowa%C4%87 "Szablon:Dopracować") z tego artykułu.

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle

[![Ilustracja](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Orion_Artemis_I_Selfie_1.jpg/180px-Orion_Artemis_I_Selfie_1.jpg)](/wiki/Plik:Orion_Artemis_I_Selfie_1.jpg)Inne nazwy

Orion, Orion MPCV

Producent

[Lockheed Martin](/wiki/Lockheed_Martin "Lockheed Martin")

Operator

[NASA](/wiki/NASA "NASA")

Państwo pochodzenia

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/22px-Flag_of_the_United_States.svg.png)[Stany Zjednoczone](/wiki/Stany_Zjednoczone "Stany Zjednoczone")

Zastosowanie

Załogowe loty kosmiczne poza [niską orbitą okołoziemską](/wiki/Niska_orbita_oko%C5%82oziemska "Niska orbita okołoziemska")

Produkcja
Stan obecny

aktywny

Liczba wszystkich lotów

2

Pierwszy lot

5 grudnia 2014

Dane techniczne
Masa

26 520 [kg](/wiki/Kilogram "Kilogram")

Objętość

9 [m3](/wiki/Metr "Metr")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/21px-Commons-logo.svg.png)](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Orion_(spacecraft) "Commons")[Multimedia w Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Orion_(spacecraft) "commons:Category:Orion (spacecraft)")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Orion_with_LSAM_%28Sept_2006%29.jpg/220px-Orion_with_LSAM_%28Sept_2006%29.jpg)](/wiki/Plik:Orion_with_LSAM_(Sept_2006).jpg) Orion połączony z modułem księżycowym (projekt w wersji z 2006)[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Orion_with_ATV_SM.jpg/220px-Orion_with_ATV_SM.jpg)](/wiki/Plik:Orion_with_ATV_SM.jpg) Projekt statku Orion z 2013 roku

**Orion Multi-Purpose Crew Vehicle** (Orion MPCV) – załogowy [statek kosmiczny](/wiki/Statek_kosmiczny "Statek kosmiczny") amerykańskiej agencji [NASA](/wiki/NASA "NASA") przeznaczony do wykonywania długotrwałych misji do celów położonych poza [niską orbitą okołoziemską](/wiki/Niska_orbita_oko%C5%82oziemska "Niska orbita okołoziemska"), jak [planetoidy](/wiki/Planetoida "Planetoida"), [Księżyc](/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCyc "Księżyc") i [Mars](/wiki/Mars "Mars"). Przewidziany jest także jako rezerwowy system do transportu załóg i ładunku na [Międzynarodową Stację Kosmiczną](/wiki/Mi%C4%99dzynarodowa_Stacja_Kosmiczna "Międzynarodowa Stacja Kosmiczna"). Statek zapewni możliwość awaryjnego przerwania misji podczas każdej fazy startu i lotu oraz umożliwi bezpieczny powrót załogi na Ziemię z przestrzeni międzyplanetarnej.

Głównym wykonawcą statku Orion jest koncern [Lockheed Martin Corp.](/wiki/Lockheed_Martin "Lockheed Martin") Na mocy porozumienia z NASA, [Europejska Agencja Kosmiczna](/wiki/Europejska_Agencja_Kosmiczna "Europejska Agencja Kosmiczna") miała dostarczyć w 2018 roku moduł serwisowy dla statku. Wykonawcą tego modułu jest [Airbus Defence and Space](/wiki/EADS_Astrium "EADS Astrium").

Pierwsza misja orbitalna bezzałogowej wersji statku Orion odbyła się 5 grudnia 2014. Natomiast 16 listopada 2022 odbył się start rakiety [Artemis](/wiki/Program_Artemis "Program Artemis") I wraz z trzema manekinami na pokładzie statku Orion, który wyruszył na misję dookoła [księżyca](/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCyc "Księżyc")[\[1\]](#cite_note-1). 26 listopada [NASA](/wiki/NASA "NASA") opublikowała zdjęcia powierzchni księżyca z odległości 130 km[\[2\]](#cite_note-2).

Pierwsza misja z załogą na pokładzie była planowana na 2023 rok, lecz program Artemis uległ opóźnieniu.

## Historia

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Historia") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Historia")\]

W orędziu z 14 stycznia 2004 prezydent [George W. Bush](/wiki/George_W._Bush "George W. Bush") ogłosił nowy program amerykańskich lotów kosmicznych nazywany [Wizją Eksploracji Kosmosu](/wiki/Vision_for_Space_Exploration "Vision for Space Exploration") ( [ang.](/wiki/J%C4%99zyk_angielski "Język angielski") _The Vision of Space Exploration_, VSE). Stawiał on na kilka celów:

1. zakończenie lotów wahadłowców do 2010
2. zakończenie budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
3. zbudowanie następcy wahadłowca, statku kosmicznego CEV
4. badanie Księżyca pojazdami bezzałogowymi od 2008
5. powrót ludzi na Księżyc i założenie tam stałej bazy do roku 2020.

Nowy projekt oznacza koniec prac nad [Orbitalnym Samolotem Kosmicznym](/wiki/Orbital_Space_Plane "Orbital Space Plane"). Wraz z nową kapsułą opracowane zostaną także dwie nowe [rakiety nośne](/wiki/Rakieta_no%C5%9Bna "Rakieta nośna") – oparta na wahadłowcowych [rakietach wspomagających na paliwo stałe](/wiki/Rakieta_dodatkowa_na_paliwo_sta%C5%82e_systemu_STS "Rakieta dodatkowa na paliwo stałe systemu STS"): mniejsza do wynoszenia kapsuły z załogą CLV ( [ang.](/wiki/J%C4%99zyk_angielski "Język angielski") _Crew Launch Vehicle_, nieoficjalnie nazywana _The Stick_ – Kijek), oraz oparta na silnikach głównych wahadłowca i jego zbiorniku paliwa ciężka rakieta nośna (CaLV – [ang.](/wiki/J%C4%99zyk_angielski "Język angielski") _Cargo Launch Vehicle_). Od lipca 2006 CLV oficjalnie nosi nazwę [Ares I](/wiki/Ares_I "Ares I"), zaś CaLV – [Ares V](/wiki/Ares_V "Ares V").

Sam pojazd oparty jest w założeniach na kapsule [Apollo](/wiki/Program_Apollo "Program Apollo") – składać się będzie z modułu załogowego, o 50% większego od niemal identycznego kształtem modułu dowodzenia Apollo, oraz modułu serwisowego. W misjach księżycowych w skład pojazdu wchodzić będzie także lądownik księżycowy [Altair](/wiki/Altair_(l%C4%85downik_ksi%C4%99%C5%BCycowy) "Altair (lądownik księżycowy)") oraz dodatkowy moduł napędowy [EDS](/wiki/Earth_Departure_Stage "Earth Departure Stage") ( [ang.](/wiki/J%C4%99zyk_angielski "Język angielski") _Earth Departure Stage_). Pierwotnie zakładano, iż kapsuła CEV będzie miała średnicę 5,5 metra. Mogłoby w niej lecieć do 6 [astronautów](/wiki/Kosmonauta "Kosmonauta"). Później zmniejszono rozmiar kapsuły do 5 metrów.

Powstanie także bezzałogowa wersja statku Orion do przewożenia ładunku na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Dodatkowo NASA ustanowiła program [COTS](/wiki/Commercial_Orbital_Transportation_Services "Commercial Orbital Transportation Services"), którego głównym celem jest zbudowanie statku transportowego i program [Commercial Crew Program](/wiki/Commercial_Crew_Program "Commercial Crew Program") do zbudowania statku załogowego do ISS. Do podziału 500 milionów dolarów zgłosiło się 97 firm. Pierwszy etap kontraktu na zbudowanie bezzałogowego pojazdu logistycznego wygrały Kistler Aerospace oraz SpaceX.

Pierwszy, bezzałogowy orbitalny lot nowego pojazdu, oznaczony kryptonimem Orion 3, planowany był na wrzesień 2013. Poprzedzić go miała seria testów startowego systemu ratunkowego, których rozpoczęcie zaplanowano na maj 2009. Po dwóch lotach bezzałogowych (Orion 3 i Orion 4), na wrzesień 2014 planowano pierwszy lot załogowy desygnowany Orion 5. Dwóch astronautów miało pozostać na orbicie około dwóch tygodni, a program lotu przewidywał między innymi [EVA](/wiki/Spacer_kosmiczny "Spacer kosmiczny") oraz być może dokowanie z ISS[\[3\]](#cite_note-3).

Pierwszym celem nowego pojazdu będą loty załogowe na Międzynarodową Stację Kosmiczną. CEV ma pozostawać przycumowany do ISS na przez pół roku. Później (gdy gotowa już będzie architektura CaLV / LSAM / EDS) kolejnym celem lotów stanie się Księżyc. Po kilku lotach testowych (ang. _sortie missions_) planowane jest założenie bazy na południowym biegunie Księżyca. W dalszej przyszłości niewykluczone są [loty do Marsa](/wiki/Za%C5%82ogowa_wyprawa_na_Marsa "Załogowa wyprawa na Marsa") i jego księżyców, [punktów libracyjnych](/wiki/Punkt_libracyjny "Punkt libracyjny") i planetoid.

## Główne elementy statku

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Główne elementy statku") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Główne elementy statku")\]

- system ratunkowy (Launch Abort System, LAS)
- pojazd ratunkowy – moduł załogowy + system ratunkowy – (Launch Abort Vehicle, LAV)
- moduł załogowy (Crew Module, CM)
- moduł serwisowy (Service Module, SM)
- łącznik (Spacecraft Adapter)

## Dane techniczne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Dane techniczne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Dane techniczne")\]

### System ratunkowy LAS

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: System ratunkowy LAS") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: System ratunkowy LAS")\]

- Silnik ratunkowy
  - Liczba dysz: 4
  - Odchylenie dysz: 30°
  - Impuls właściwy (na poziomie morza): 250 s
  - Ciąg (w osi statku): 229 703 kG
  - Czas pracy: 2,0 s
  - Ciąg/ciężar: 15:1
- Silnik kontroli położenia
  - Liczba dysz: 8
  - Odchylenie dysz: 90°
  - Impuls właściwy (w próżni) 227 s
  - Ciąg (w osi statku): 1150 kG
  - Czas pracy: 2,0 s
- Silnik odrzucający
  - Liczba dysz: 4
  - Odchylenie dysz: 35°
  - Impuls właściwy (w próżni): 221 s
  - Ciąg (w osi statku): 4385 kG
  - Czas pracy: 1,5 s
- LAS
  - Masa (bez paliwa):3695 kg
  - Paliwo: 2480 kg

### System ratunkowy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: System ratunkowy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: System ratunkowy")\]

- Ciąg/ciężar: 15 przez 2,0 s
- Wysokość osiągana podczas awaryjnego odłączenia od rakiety na stanowisku startowym: > 1200 m
- Odległość w poziomie podczas awaryjnego odłączenia od rakiety na stanowisku startowym: > 1000 m
- Średnia odległość LAV od stanowiska startowego po 3 s: > 450 m
- Odległość LAV od stanowiska startowego po 3 s, jeśli separacja następuje w punkcie maksymalnego ciśnienia dynamicznego: > 180 m
- Maksymalna masa startowa LAS: 5,9 tony

### Łącznik

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Łącznik") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Łącznik")\]

- Średnica górna: 5 m
- Średnica dolna: 5,5 m
- Wysokość: 3,3 m

### Kapsuła

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=7 "Edytuj sekcję: Kapsuła") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=7 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Kapsuła")\]

- Średnica: 5 [m](/wiki/Metr "Metr") (16,5 [stopy](/wiki/Stopa_angielska "Stopa angielska"))
- Wysokość: 3,3 m (130 [cali](/wiki/Cal "Cal"))
- Kąt rozwarcia stożka kapsuły: 115 [°](/wiki/Stopie%C5%84_(k%C4%85t) "Stopień (kąt)")
- Objętość hermetyzowana: 19,6 [m³](/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny "Metr sześcienny") (691 stóp³)
- Objętość kabiny załogi: 10,2 m³ (361 stóp³)
- Paliwo: GO2/GCH4
- Masa własna: 7891 [kg](/wiki/Kilogram "Kilogram") (17 397 [funtów](/wiki/Funt_(masa) "Funt (masa)"))
- Masa paliwa: 174,6 kg (385,1 funtów)

### Moduł serwisowy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=8 "Edytuj sekcję: Moduł serwisowy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=8 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Moduł serwisowy")\]

- Średnica: 5 m
- Wysokość: 4,78 m
- Masa (bez paliwa) 12 337 kg
- Masa paliwa: 7907 kg
- Ciąg silnika głównego: 3402 kg (7500 funtów)
- Powierzchnia [ogniw słonecznych](/wiki/Ogniwo_s%C5%82oneczne "Ogniwo słoneczne"): 36 [m²](/wiki/Metr_kwadratowy "Metr kwadratowy") (388 stóp²)
- Moc ogniw słonecznych: 9,15 [kW](/wiki/Wat "Wat")
- Powierzchnia radiatorów: 31 m² (334 stóp²)
- Rozpraszana moc termiczna: 6,3 kW

## Misje MPCV

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=9 "Edytuj sekcję: Misje MPCV") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=9 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Misje MPCV")\]

Symbol
Nazwa misji
Data startu
Rakieta nośna
Czas trwania
Liczba astronautów
Uwagi
EFT-1
[Exploration Flight Test 1](/wiki/Exploration_Flight_Test_1 "Exploration Flight Test 1")5 XII 2014, 12:05
[Delta IV Heavy](/wiki/Delta_IV_Heavy "Delta IV Heavy")4godz. 23min.
–
Bezzałogowy lot na wysokiej orbicie okołoziemskiej
Ascent Abort-2
2 VII 2019, 11:00
Ascent Abort-2
4min. 13sek.
–
–
EM-1, Artemis I
[Artemis 1](/wiki/Artemis_1 "Artemis 1")16 listopada 2022[\[4\]](#cite_note-4)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block I
39–42 dni
– (3 manekiny: Helga, Zohar i Campos)
Bezzałogowy lot wokół Księżyca
Artemis II
[Artemis 2](/wiki/Artemis_2 "Artemis 2")V 2024[\[5\]](#cite_note-:0-5)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB
10-21 dni
4 os.
Pierwszy lot załogowy kapsuły Orion. Jego celem jest wysłanie astronautów na orbitę księżyca
Artemis III
[Artemis 3](/w/index.php?title=Artemis_3&action=edit&redlink=1 "Artemis 3 (strona nie istnieje)")2025[\[5\]](#cite_note-:0-5)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB
30 dni
4 os.
Załogowy lot do stacji DSG z modułem mieszkalnym.
Artemis IV
[Artemis 4](/w/index.php?title=Artemis_4&action=edit&redlink=1 "Artemis 4 (strona nie istnieje)")2027[\[6\]](#cite_note-:1-6)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB
?
4 os.
Lot z modułem logistycznym do DSG
Artemis V
[Artemis 5](/w/index.php?title=Artemis_5&action=edit&redlink=1 "Artemis 5 (strona nie istnieje)")2028[\[6\]](#cite_note-:1-6)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB
?
4 os.
Wyniesienie dwóch modułów do stacji [Gateway](/wiki/Gateway_(stacja_kosmiczna) "Gateway (stacja kosmiczna)"). Lot ze śluzą powietrzną do DSG
Artemis VI
[Artemis 6](/w/index.php?title=Artemis_6&action=edit&redlink=1 "Artemis 6 (strona nie istnieje)")2028[\[7\]](#cite_note-:2-7)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB
30 dni
–
Bezzałogowy lot do DSG z modułem [Deep Space Transport](/wiki/Deep_Space_Transport "Deep Space Transport").
Artemis VII
[Artemis 7](/w/index.php?title=Artemis_7&action=edit&redlink=1 "Artemis 7 (strona nie istnieje)")2029[\[7\]](#cite_note-:2-7)[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB
30 dni
4 os.
dostarczenie 4 astronautów do [Lunar Surface Asset](/w/index.php?title=Lunar_Surface_Asset&action=edit&redlink=1 "Lunar Surface Asset (strona nie istnieje)").[\[8\]](#cite_note-8)Artemis VIII
[Artemis 8](/w/index.php?title=Artemis_8&action=edit&redlink=1 "Artemis 8 (strona nie istnieje)")2030
[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block IB Cargo
60 dni
–
dostarczenie paliwa do DST
Artemis IX
[Artemis 9](/w/index.php?title=Artemis_9&action=edit&redlink=1 "Artemis 9 (strona nie istnieje)")2031
[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block II
ok. 1 rok
4 os.
roczny lot do stacji DSG, symulacja lotu na [Marsa](/wiki/Mars "Mars")Artemis X
[Artemis 10](/w/index.php?title=Artemis_10&action=edit&redlink=1 "Artemis 10 (strona nie istnieje)")2032
[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block II Cargo
?
–
dostarczenie paliwa do DST
Artemis XI
[Artemis 11](/w/index.php?title=Artemis_11&action=edit&redlink=1 "Artemis 11 (strona nie istnieje)")2033
[Space Launch System](/wiki/Space_Launch_System "Space Launch System") Block II
?
4 os.
załogowy lot na orbitę Marsa

## Budowa elementów programu

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=10 "Edytuj sekcję: Budowa elementów programu") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=10 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Budowa elementów programu")\]

31 sierpnia 2006 NASA ogłosiło rozstrzygnięcie konkursu na budowę statku Orion. Kontrakt został przyznany koncernowi [Lockheed Martin](/wiki/Lockheed_Martin "Lockheed Martin") Corp. Konkurowało z nim konsorcjum [Boeing](/wiki/Boeing "Boeing") z [Northrop Grumman](/wiki/Grumman_Aerospace_Corporation "Grumman Aerospace Corporation"). Pierwotnie do kontraktu kandydowało też konsorcjum [t/Space](/w/index.php?title=T/Space&action=edit&redlink=1 "T/Space (strona nie istnieje)"), na które składa się kilka „drobnych” astronautycznych firm, mających jednakże spore sukcesy, przykładowo [Scaled Composites](/wiki/Scaled_Composites "Scaled Composites") i ich statek suborbitalny [SpaceShipOne](/wiki/SpaceShipOne "SpaceShipOne").

Prace projektowe, konstrukcyjne i testy nowego pojazdu mają zakończyć się do 7 września 2013. Szacowana wartość tego kontraktu wynosi 3,9 miliarda [USD](/wiki/Dolar_ameryka%C5%84ski "Dolar amerykański"). Wartość dalszych zamówień związanych z budową statków Orion do 2019 roku może szacunkowo osiągnąć do 3,5 miliarda [USD](/wiki/Dolar_ameryka%C5%84ski "Dolar amerykański").

Pod koniec 2005 podpisano kontrakt z firmą ATK na budowę pierwszego stopnia rakiety CLV. Firma ATK specjalizuje się w budowie wspomagających rakiet na paliwo stałe (SRB) używanych w programie wahadłowców. ATK planuje dokonać testy pierwszego stopnia w locie do roku 2008.

Po anulowaniu programu Constellation w 2011 Orion jest jedyną konstrukcją przewidzianą w tym programie, która jest do dziś w fazie budowy i testów. 5 grudnia 2014 roku odbył swój pierwszy lot na rakiecie [Delta IV Heavy](/wiki/Delta_IV_Heavy "Delta IV Heavy"). Lot ten został nazwany przez NASA [Exploration Flight Test 1](/wiki/Exploration_Flight_Test_1 "Exploration Flight Test 1") (EFT-1).

## Nazewnictwo

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=11 "Edytuj sekcję: Nazewnictwo") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=11 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Nazewnictwo")\]

Nazwa Orion została oficjalnie potwierdzona przez NASA jako wybrana na określenie nowego statku w dniu 22 sierpnia 2006.

Statek Orion, jak i cała architektura potrzebna do powrotu na Księżyc (rakiety, lądownik, baza księżycowa) były częściami [Project Constellation](/wiki/Program_Constellation "Program Constellation") (Projekt Konstelacja). Poszczególne elementy nosiły nazwę:

1. Crew Exploration Vehicle – Orion
2. Lądownik Księżycowy (Lunar Surface Access Module; LSAM) – [Altair](/wiki/Altair_(l%C4%85downik_ksi%C4%99%C5%BCycowy) "Altair (lądownik księżycowy)")
3. Rakiety nośne CLV i SDLV – [Ares I](/wiki/Ares_I "Ares I") oraz [Ares V](/wiki/Ares_V "Ares V")

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=12 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=12 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

1. [↑](#cite_ref-1)[Artemis wystartował. Największa rakieta NASA rusza na Księżyc](https://businessinsider.com.pl/technologie/artemis-wystartowal-najwieksza-rakieta-nasa-rusza-na-ksiezyc/1ge0wk7). [Business Insider](/wiki/Business_Insider "Business Insider"), 2022-11-16. \[dostęp 2022-11-30\].
2. [↑](#cite_ref-2)[Bliskie spotkanie z powierzchnią Księżyca. Jej zdjęcia wykonał Orion](https://tvn24.pl/tvnmeteo/nauka/nasa-pokazala-zdjecia-ksiezyca-z-bliska-wykonane-przez-statek-orion-w-ramach-misji-artemis-1-6237331). 2022-11-26. \[dostęp 2022-11-30\].
3. [↑](#cite_ref-3)[NASA sets Orion 13 for Moon Return](http://www.nasaspaceflight.com/2006/10/nasa-sets-orion-13-for-moon-return/) nasaspaceflight.com \[dostęp 2012-09-17\].
4. [↑](#cite_ref-4)n (ilustr.), [_Artemis 1: First step in the journey back to the moon_](https://www.siliconrepublic.com/innovation/artemis-1-launch-nasa-humans-moon) \[online\], Silicon Republic, 29 sierpnia 2022 \[dostęp 2022-08-29\](ang.).
5. ↑ [a](#cite_ref-:0_5-0)[b](#cite_ref-:0_5-1)JeffJ.FoustJeffJ., [_NASA delays human lunar landing to at least 2025_](https://spacenews.com/nasa-delays-human-lunar-landing-to-at-least-2025/) \[online\], SpaceNews, 9 listopada 2021 \[dostęp 2022-08-29\](ang.).
6. ↑ [a](#cite_ref-:1_6-0)[b](#cite_ref-:1_6-1)JeffJ.FoustJeffJ., [_NASA foresees gap in lunar landings after Artemis 3_](https://spacenews.com/nasa-foresees-gap-in-lunar-landings-after-artemis-3/) \[online\], SpaceNews, 20 stycznia 2022 \[dostęp 2022-08-29\](ang.).
7. ↑ [a](#cite_ref-:2_7-0)[b](#cite_ref-:2_7-1)[_NASA Exploration Production and Operations Long-Term Sustainability. Request for Information_](https://govtribe.com/file/government-file/2021-10-25-epoc-rfi-final-dot-pdf) \[online\], govtribe.com \[dostęp 2022-08-29\].
8. [↑](#cite_ref-8)[https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/america\_to\_the\_moon\_2024\_09-16-2019.pdf](https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/america_to_the_moon_2024_09-16-2019.pdf)

## Linki zewnętrzne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&veaction=edit&section=13 "Edytuj sekcję: Linki zewnętrzne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&action=edit&section=13 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Linki zewnętrzne")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/21px-Commons-logo.svg.png)[**Zobacz multimedia** związane z tematem: _Orion Multi-Purpose Crew Vehicle_](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Orion_(spacecraft)?uselang=pl)

- [Orion CEV na stronach Lockheed Martin Corporation](https://archive.ph/20070722034516/http://www.lockheedmartin.com/products/Orion/index.html)(ang.)
- [Orion CEV na stronach NASA](http://www.nasa.gov/mission_pages/constellation/orion/index.html)(ang.)
- [Folder informacyjny wydany przez NASA](http://www.nasa.gov/pdf/156298main_orion_handout.pdf) (PDF) (ang.)

- [p](/wiki/Szablon:Program_Constellation "Szablon:Program Constellation")
- [d](/w/index.php?title=Dyskusja_szablonu:Program_Constellation&action=edit&redlink=1 "Dyskusja szablonu:Program Constellation (strona nie istnieje)")
- [e](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szablon:Program_Constellation&action=edit)

[Program Constellation](/wiki/Program_Constellation "Program Constellation")

[Loty suborbitalne](/wiki/Lot_suborbitalny "Lot suborbitalny")

- [Ares I-X](/wiki/Ares_I-X "Ares I-X")
- [Ares I-Y](/wiki/Ares_I-Y "Ares I-Y")
- [Ares I Prime](/w/index.php?title=Ares_I_Prime&action=edit&redlink=1 "Ares I Prime (strona nie istnieje)")

Okołoziemskie

- [Orion 1](/w/index.php?title=Orion_1&action=edit&redlink=1 "Orion 1 (strona nie istnieje)")
- [Orion 2](/w/index.php?title=Orion_2&action=edit&redlink=1 "Orion 2 (strona nie istnieje)")
- [Orion 3](/w/index.php?title=Orion_3&action=edit&redlink=1 "Orion 3 (strona nie istnieje)")
- [Orion 4](/w/index.php?title=Orion_4&action=edit&redlink=1 "Orion 4 (strona nie istnieje)")
- [Orion 5](/wiki/Orion_5 "Orion 5")
- [Orion 6](/w/index.php?title=Orion_6&action=edit&redlink=1 "Orion 6 (strona nie istnieje)")
- [Orion 7](/w/index.php?title=Orion_7&action=edit&redlink=1 "Orion 7 (strona nie istnieje)")
- [Orion 8](/w/index.php?title=Orion_8&action=edit&redlink=1 "Orion 8 (strona nie istnieje)")
- [Orion 9](/w/index.php?title=Orion_9&action=edit&redlink=1 "Orion 9 (strona nie istnieje)")
- [Orion 10](/w/index.php?title=Orion_10&action=edit&redlink=1 "Orion 10 (strona nie istnieje)")
- [Orion 11](/w/index.php?title=Orion_11&action=edit&redlink=1 "Orion 11 (strona nie istnieje)")
- [Ares V-Y](/w/index.php?title=Ares_V-Y&action=edit&redlink=1 "Ares V-Y (strona nie istnieje)")
- [Orion 12](/w/index.php?title=Orion_12&action=edit&redlink=1 "Orion 12 (strona nie istnieje)")
- [Orion 14](/w/index.php?title=Orion_14&action=edit&redlink=1 "Orion 14 (strona nie istnieje)")
- [Orion 16](/w/index.php?title=Orion_16&action=edit&redlink=1 "Orion 16 (strona nie istnieje)")
- [Orion 18](/w/index.php?title=Orion_18&action=edit&redlink=1 "Orion 18 (strona nie istnieje)")
- [Orion 20](/w/index.php?title=Orion_20&action=edit&redlink=1 "Orion 20 (strona nie istnieje)")

[Księżyc](/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCyc "Księżyc")

- [Altair 1](/w/index.php?title=Altair_1_(Constellation)&action=edit&redlink=1 "Altair 1 (Constellation) (strona nie istnieje)") / [Orion 13](/w/index.php?title=Orion_13&action=edit&redlink=1 "Orion 13 (strona nie istnieje)")
- [Altair 2](/w/index.php?title=Altair_2&action=edit&redlink=1 "Altair 2 (strona nie istnieje)") / [Orion 15](/w/index.php?title=Orion_15&action=edit&redlink=1 "Orion 15 (strona nie istnieje)")
- [Altair 3](/wiki/Altair_3 "Altair 3") / [Orion 17](/w/index.php?title=Orion_17&action=edit&redlink=1 "Orion 17 (strona nie istnieje)")
- [Altair 4](/w/index.php?title=Altair_4&action=edit&redlink=1 "Altair 4 (strona nie istnieje)") / [Orion 19](/w/index.php?title=Orion_19&action=edit&redlink=1 "Orion 19 (strona nie istnieje)")
- [Altair 5](/w/index.php?title=Altair_5&action=edit&redlink=1 "Altair 5 (strona nie istnieje)") / [Orion 21](/w/index.php?title=Orion_21&action=edit&redlink=1 "Orion 21 (strona nie istnieje)")
- [Altair 6](/w/index.php?title=Altair_6&action=edit&redlink=1 "Altair 6 (strona nie istnieje)")

Dodatki

- Orion
- Ares
  - [I](/wiki/Ares_I "Ares I")
  - [IV](/wiki/Ares_IV "Ares IV")
  - [V](/wiki/Ares_V "Ares V")
- [Earth Departure Stage](/wiki/Earth_Departure_Stage "Earth Departure Stage")
- [Altair](/wiki/Altair_(l%C4%85downik_ksi%C4%99%C5%BCycowy) "Altair (lądownik księżycowy)")

[Kosmodromy](/wiki/Kosmodrom "Kosmodrom")

- [Centrum Kosmiczne im. Johna F. Kennedy'ego](/wiki/Centrum_Kosmiczne_Johna_F._Kennedy%E2%80%99ego "Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego")
- [LC-39A/B](/wiki/Kompleks_startowy_39_Centrum_Kennedy%E2%80%99ego "Kompleks startowy 39 Centrum Kennedy’ego")

Inne projekty

- [Vision for Space Exploration](/wiki/Vision_for_Space_Exploration "Vision for Space Exploration")

[![Logo programu Constellation](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Constellation_logo_white.svg/100px-Constellation_logo_white.svg.png)](/wiki/Plik:Constellation_logo_white.svg "Logo programu Constellation")

- [p](/wiki/Szablon:Ameryka%C5%84skie_za%C5%82ogowe_programy_kosmiczne "Szablon:Amerykańskie załogowe programy kosmiczne")
- [d](/w/index.php?title=Dyskusja_szablonu:Ameryka%C5%84skie_za%C5%82ogowe_programy_kosmiczne&action=edit&redlink=1 "Dyskusja szablonu:Amerykańskie załogowe programy kosmiczne (strona nie istnieje)")
- [e](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szablon:Ameryka%C5%84skie_za%C5%82ogowe_programy_kosmiczne&action=edit)

Amerykańskie rządowe załogowe programy kosmiczne

Bieżące

- [Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS)](/wiki/Mi%C4%99dzynarodowa_Stacja_Kosmiczna "Międzynarodowa Stacja Kosmiczna") (międzynarodowy)
- [Commercial Crew Program](/wiki/Commercial_Crew_Program "Commercial Crew Program")
- [Artemis](/wiki/Program_Artemis "Program Artemis")

Zakończone

- [X-15](/wiki/North_American_X-15 "North American X-15") (suborbitalny)
- [Mercury](/wiki/Program_Mercury "Program Mercury")
- [Gemini](/wiki/Program_Gemini "Program Gemini")
- [Apollo](/wiki/Program_Apollo "Program Apollo")
- [Skylab](/wiki/Program_Skylab "Program Skylab")
- [Sojuz-Apollo](/wiki/Sojuz-Apollo "Sojuz-Apollo") (międzynarodowy)
- [Shuttle-Mir](/wiki/Program_Shuttle-Mir "Program Shuttle-Mir") (międzynarodowy)
- [Space Transportation System (STS)](/wiki/Space_Transportation_System "Space Transportation System")

Anulowane

- [MISS](/wiki/Man_In_Space_Soonest "Man In Space Soonest")
- [Orion](/wiki/Program_Orion "Program Orion")
- [Dyna-Soar](/wiki/Boeing_X-20_Dyna-Soar "Boeing X-20 Dyna-Soar")
- [Manned Orbiting Laboratory](/wiki/Manned_Orbiting_Laboratory "Manned Orbiting Laboratory")
- [National Aero-Space Plane](/w/index.php?title=National_Aero-Space_Plane&action=edit&redlink=1 "National Aero-Space Plane (strona nie istnieje)")
- [Freedom](/wiki/Freedom_(stacja_kosmiczna) "Freedom (stacja kosmiczna)")
- [Orbital Space Plane](/wiki/Orbital_Space_Plane "Orbital Space Plane")
- [Constellation](/wiki/Program_Constellation "Program Constellation")

[![Flaga USA](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/50px-Flag_of_the_United_States.svg.png)](/wiki/Plik:Flag_of_the_United_States.svg "Flaga USA")

- [p](/wiki/Szablon:Modu%C5%82y_ISS "Szablon:Moduły ISS")
- [d](/wiki/Dyskusja_szablonu:Modu%C5%82y_ISS "Dyskusja szablonu:Moduły ISS")
- [e](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szablon:Modu%C5%82y_ISS&action=edit)

Moduły i systemy [Międzynarodowej Stacji Kosmicznej](/wiki/Mi%C4%99dzynarodowa_Stacja_Kosmiczna "Międzynarodowa Stacja Kosmiczna")

Moduły

- [Columbus](/wiki/Laboratorium_kosmiczne_Columbus "Laboratorium kosmiczne Columbus")
- [Cupola](/wiki/Cupola "Cupola")
- [Destiny](/wiki/Destiny_(laboratorium) "Destiny (laboratorium)")
- [Poisk](/wiki/Poisk "Poisk")
- [Rasswiet](/wiki/Rasswiet "Rasswiet")
- [JEM Kibō](/wiki/Kib%C5%8D "Kibō")
- [Wielozadaniowy Moduł Laboratoryjny Nauka](/wiki/Wielozadaniowy_Modu%C5%82_Laboratoryjny "Wielozadaniowy Moduł Laboratoryjny")
- [Harmony (Node 2)](/wiki/Harmony_(ISS) "Harmony (ISS)")
- [Tranquility (Node 3)](/wiki/Tranquility "Tranquility")
- [Pirs](/wiki/%C5%9Aluza_powietrzna_Pirs "Śluza powietrzna Pirs")[\[A\]](#cite_note-juzpo-9)
- [Quest](/wiki/%C5%9Aluza_powietrzna_Quest "Śluza powietrzna Quest")
- [Unity (Node 1)](/wiki/Unity_(modu%C5%82_Mi%C4%99dzynarodowej_Stacji_Kosmicznej) "Unity (moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej)")
- [Zaria](/wiki/Zaria_(modu%C5%82_Mi%C4%99dzynarodowej_Stacji_Kosmicznej) "Zaria (moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej)")
- [Zwiezda](/wiki/Zwiezda_(modu%C5%82_stacji_kosmicznej) "Zwiezda (moduł stacji kosmicznej)")
- [Moduł mieszkaniowy](/wiki/Modu%C5%82_mieszkaniowy "Moduł mieszkaniowy")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- [HEM](/wiki/Modu%C5%82_mieszkaniowy "Moduł mieszkaniowy")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- [Centrifuge Accommodations Module](/wiki/Centrifuge_Accommodations_Module "Centrifuge Accommodations Module")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- [NEP](/wiki/Science_Power_Platform "Science Power Platform")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- Moduł węzłowy [Priczał](/w/index.php?title=Pricza%C5%82&action=edit&redlink=1 "Priczał (strona nie istnieje)")
- [Bigelow Expandable Activity Module](/wiki/Bigelow_Expandable_Activity_Module "Bigelow Expandable Activity Module")

Podsystemy

- [Elektron](/wiki/Elektron_(generator_tlenu) "Elektron (generator tlenu)")
- [OGS](/wiki/Oxygen_Generation_System "Oxygen Generation System")
- [Wika](/wiki/Wika "Wika")
- [European Robotic Arm](/wiki/European_Robotic_Arm "European Robotic Arm")
- [Mobilny System Dźwigowy](/wiki/Mobile_Servicing_System "Mobile Servicing System") (Canadarm2, MBS, SPDM)
- [Wielofunkcyjny Moduł Logistyczny](/wiki/Wielofunkcyjny_Modu%C5%82_Logistyczny "Wielofunkcyjny Moduł Logistyczny") (MPLM)
- [Panele baterii słonecznych](/wiki/Baterie_s%C5%82oneczne_ISS "Baterie słoneczne ISS")
- [PMA](/wiki/Pressurized_Mating_Adapter "Pressurized Mating Adapter")
- [Struktura kratownicowa](/wiki/Integrated_Truss_Structure "Integrated Truss Structure") (Truss)
- [AMS-02](/wiki/Alpha_Magnetic_Spectrometer "Alpha Magnetic Spectrometer")
- [ELC](/w/index.php?title=ExPRESS_Logistics_Carrier&action=edit&redlink=1 "ExPRESS Logistics Carrier (strona nie istnieje)")
- [ESP](/w/index.php?title=External_Stowage_Platform&action=edit&redlink=1 "External Stowage Platform (strona nie istnieje)")
- [Strieła](/wiki/Strie%C5%82a_(rami%C4%99) "Strieła (ramię)")
- [X-38 CRV](/wiki/NASA_X-38 "NASA X-38")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- [OBSS](/wiki/Orbiter_Boom_Sensor_System "Orbiter Boom Sensor System")
- [ISPR](/wiki/International_Standard_Payload_Rack "International Standard Payload Rack")
- [TORU](/wiki/TORU "TORU")
- [Kurs](/wiki/Kurs_(system_zbli%C5%BCania) "Kurs (system zbliżania)")
- [APAS-95](/wiki/Androgynous_Peripheral_Attach_System "Androgynous Peripheral Attach System")
- [CBM](/wiki/Common_Berthing_Mechanism "Common Berthing Mechanism")
- [IDA](/wiki/International_Docking_Adapter "International Docking Adapter")
- [SSWP](/wiki/SSWP "SSWP")

Pojazdy zaopatrzeniowe

- [Atlantis](/wiki/Atlantis_(wahad%C5%82owiec) "Atlantis (wahadłowiec)")
- [ATV](/wiki/Automatyczny_Statek_Transportowy "Automatyczny Statek Transportowy")
- [Discovery](/wiki/Discovery_(wahad%C5%82owiec) "Discovery (wahadłowiec)")
- [Endeavour](/wiki/Endeavour "Endeavour")
- [HTV](/wiki/H-II_Transfer_Vehicle "H-II Transfer Vehicle")
- [Progress](/wiki/Progress_(statek_kosmiczny) "Progress (statek kosmiczny)")
- [Sojuz](/wiki/Sojuz_(pojazd_kosmiczny) "Sojuz (pojazd kosmiczny)")
- [Parom](/wiki/Parom "Parom")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- [Kliper](/wiki/Kliper_(pojazd_kosmiczny) "Kliper (pojazd kosmiczny)")[\[B\]](#cite_note-anulowane-10)
- [Dragon](/wiki/Dragon_(statek_kosmiczny) "Dragon (statek kosmiczny)")
- [Cygnus](/wiki/Cygnus_(statek_kosmiczny) "Cygnus (statek kosmiczny)")
- Orion[\[C\]](#cite_note-jeszczenie-11)

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/ISS_configuration_2021-07_en.svg/150px-ISS_configuration_2021-07_en.svg.png)](/wiki/Plik:ISS_configuration_2021-07_en.svg)

1. [↑](#cite_ref-juzpo_9-0)elementy odłączone od stacji
2. ↑ [a](#cite_ref-anulowane_10-0)[b](#cite_ref-anulowane_10-1)[c](#cite_ref-anulowane_10-2)[d](#cite_ref-anulowane_10-3)[e](#cite_ref-anulowane_10-4)[f](#cite_ref-anulowane_10-5)[g](#cite_ref-anulowane_10-6)elementy anulowane
3. [↑](#cite_ref-jeszczenie_11-0)elementy jeszcze nie dostarczone do stacji

- [p](/wiki/Szablon:Za%C5%82ogowa_eksploracja_Ksi%C4%99%C5%BCyca "Szablon:Załogowa eksploracja Księżyca")
- [d](/w/index.php?title=Dyskusja_szablonu:Za%C5%82ogowa_eksploracja_Ksi%C4%99%C5%BCyca&action=edit&redlink=1 "Dyskusja szablonu:Załogowa eksploracja Księżyca (strona nie istnieje)")
- [e](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szablon:Za%C5%82ogowa_eksploracja_Ksi%C4%99%C5%BCyca&action=edit)

Załogowa eksploracja Księżyca

Programy

- [Program Apollo](/wiki/Program_Apollo "Program Apollo")
- [Program Zond](/wiki/Program_Zond "Program Zond")
- [N1-Ł3](/w/index.php?title=N1-%C5%813&action=edit&redlink=1 "N1-Ł3 (strona nie istnieje)")
- [Constellation](/wiki/Program_Constellation "Program Constellation") (anulowany)
- [Aurora](/w/index.php?title=Program_Aurora&action=edit&redlink=1 "Program Aurora (strona nie istnieje)")
- [Program Artemis](/wiki/Program_Artemis "Program Artemis")

Orbitery

- [Apollo Command/Service Module](/wiki/Modu%C5%82_Dowodzenia/Serwisowy_CSM "Moduł Dowodzenia/Serwisowy CSM")
- [Zond (Sojuz 7K-Ł1)](/wiki/Sojuz_7K-%C5%811 "Sojuz 7K-Ł1")
- [ŁOK (Sojuz 7K-Ł3)](/wiki/Sojuz_7K-%C5%813 "Sojuz 7K-Ł3")
- Orion
- [Orzeł](/wiki/Orze%C5%82_(statek_kosmiczny) "Orzeł (statek kosmiczny)")

Lądowniki

- [Apollo Lunar Module](/wiki/Modu%C5%82_ksi%C4%99%C5%BCycowy_LM "Moduł księżycowy LM")
- [Łunnyj Korabl](/wiki/%C5%81unnyj_korabl "Łunnyj korabl")
- [Altair](/wiki/Altair_(l%C4%85downik_ksi%C4%99%C5%BCycowy) "Altair (lądownik księżycowy)")

Stacje kosmiczne

- [Lunar Orbital Platform-Gateway](/wiki/Gateway_(stacja_kosmiczna) "Gateway (stacja kosmiczna)")
- [Księżycowa Stacja Orbitalna](/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCycowa_Stacja_Orbitalna "Księżycowa Stacja Orbitalna")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/LSAMlaunch.jpg/110px-LSAMlaunch.jpg)](/wiki/Plik:LSAMlaunch.jpg)

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") (model pojazdu):

- [LCCN](/wiki/Library_of_Congress_Control_Number "Library of Congress Control Number"): [sh2017005215](http://lccn.loc.gov/sh2017005215)
- [J9U](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Izraela "Biblioteka Narodowa Izraela"): [987012575168505171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987012575168505171)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [Britannica](/wiki/Encyklopedia_Britannica "Encyklopedia Britannica"): [topic/Orion-spacecraft](https://www.britannica.com/topic/Orion-spacecraft)
- [SNL](/wiki/Store_norske_leksikon "Store norske leksikon"): [Orion\_-\_romfartøy](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=4342&url_prefix=https://snl.no/&id=Orion_-_romfart%C3%B8y)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Orion\_Multi-Purpose\_Crew\_Vehicle&oldid=74619727](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&oldid=74619727)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Międzynarodowa Stacja Kosmiczna](/wiki/Kategoria:Mi%C4%99dzynarodowa_Stacja_Kosmiczna "Kategoria:Międzynarodowa Stacja Kosmiczna")
- [Projekt Constellation](/wiki/Kategoria:Projekt_Constellation "Kategoria:Projekt Constellation")
- [Program Artemis](/wiki/Kategoria:Program_Artemis "Kategoria:Program Artemis")
- [Orion (statek kosmiczny)](/wiki/Kategoria:Orion_(statek_kosmiczny) "Kategoria:Orion (statek kosmiczny)")

Ukryte kategorie:

- [Artykuły wymagające poprawy stylu](/wiki/Kategoria:Artyku%C5%82y_wymagaj%C4%85ce_poprawy_stylu "Kategoria:Artykuły wymagające poprawy stylu")
- [Artykuły wymagające aktualizacji](/wiki/Kategoria:Artyku%C5%82y_wymagaj%C4%85ce_aktualizacji "Kategoria:Artykuły wymagające aktualizacji")

- Tę stronę ostatnio edytowano 26 sie 2024, 13:18.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Orion_Multi-Purpose_Crew_Vehicle&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)