Impresjonizm w sztuce – Wikipedia, wolna encyklopedia
Główne dzieła · Impresja, wschód słońca (Claude Monet; od tego obrazu pochodzi nazwa „impresjonizm”) · Nenufary (Claude Monet) · seria Katedra w Rouen (Claude ...
Marcel Proust
Wielki wpływ na impresjonistyczne dzieła miało wynalezienie i upowszechnienie się fotografii. Z jednej strony spowodowało to odejście od panującej od renesansu do akademizmu zasady możliwie jak najbardziej wiernego odwzorowywania detali, gdyż w tym zakresie malarstwo nie mogło wygrać z fotografią, a z drugiej zauważono, że często przypadkowa, pozornie niechlujna struktura kadrów oraz prześwietlenia i aberracje chromatyczne występujące w fotografii amatorskiej oddają lepiej nastrój chwili niż wystudiowane reguły kompozycji i kolorystyki tradycyjnych obrazów. Wzorując się na zdjęciach zaczęli oni w podobny sposób komponować swoje obrazy: ich kompozycje były otwarte, często stwarzały wrażenie przypadkowych wycinków całości. Postacie czy drzewa ucięte w połowie wywołały prawdziwą rewolucję na salonach. Ten nowatorski zabieg można też przypisać inspiracji artystów sztuką Japonii, która jako pierwsza zdecydowała się na tak „odważny” zabieg. Impresjonizm położył trwałe fundamenty pod znakomitą większość sztuki, która po nim nastąpiła. Odcisnął też swe piętno na muzyce ( Claude Debussy), literaturze ( <anchor>Marcel Proust</anchor>) i filozofii ( Henri Bergson).
Marcel Proust – Wikipedia, wolna encyklopedia
Marcel Proust – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Marcel+Proust "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Marcel+Proust "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Marcel+Proust "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Marcel+Proust "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Życiorys](#Życiorys)
- [2Wczesna twórczość](#Wczesna_twórczość)
- [3_W poszukiwaniu straconego czasu_](#W_poszukiwaniu_straconego_czasu)
- [4Utwory](#Utwory)
- [5Przypisy](#Przypisy)
- [6Bibliografia](#Bibliografia)
- [7Linki zewnętrzne](#Linki_zewnętrzne)

Przełącz stan spisu treści

# Marcel Proust

136 języków

- [Адыгэбзэ](https://kbd.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсел Пруст – kabardyjski")
- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – afrikaans")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – szwajcarski niemiecki")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%8A%D9%84_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA "مارسيل بروست – arabski")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – aragoński")
- [Արեւմտահայերէն](https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D5%84%D5%A1%D6%80%D5%BD%D5%A5%D5%AC_%D5%93%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A9 "Մարսել Փրուսթ – Western Armenian")
- [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%B2_%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A7%81%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F "মাৰ্চেল প্ৰুষ্ট – asamski")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – asturyjski")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – guarani")
- [Aymar aru](https://ay.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – ajmara")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Marsel_Prust "Marsel Prust – azerbejdżański")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA "مارسل پروست – South Azerbaijani")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%B2_%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E2%80%8C "মার্সেল প্রুস্ত্‌ – bengalski")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – minnański")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Пруст Марсель – baszkirski")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсель Пруст – białoruski")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8D%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсэль Пруст – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Bislama](https://bi.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – bislama")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсел Пруст – bułgarski")
- [Boarisch](https://bar.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – bawarski")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – bośniacki")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – bretoński")
- [Буряад](https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсель Пруст – Russia Buriat")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – kataloński")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Пруст Марсель – czuwaski")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – czeski")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – walijski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – duński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – estoński")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%81%CF%83%CE%AD%CE%BB_%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%84 "Μαρσέλ Προυστ – grecki")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – angielski")
- [Эрзянь](https://myv.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Пруст, Марсель – erzja")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – hiszpański")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – esperanto")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA "مارسل پروست – perski")
- [Fiji Hindi](https://hif.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – hindi fidżyjskie")
- [Føroyskt](https://fo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – farerski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – francuski")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – zachodniofryzyjski")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – irlandzki")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – galicyjski")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%88%EB%A5%B4%EC%85%80_%ED%94%84%EB%A3%A8%EC%8A%A4%ED%8A%B8 "마르셀 프루스트 – koreański")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%84%D5%A1%D6%80%D5%BD%D5%A5%D5%AC_%D5%8A%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%BF "Մարսել Պրուստ – ormiański")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4 "मार्सेल प्रुस्त – hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – chorwacki")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – ido")
- [Ilokano](https://ilo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – ilokano")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – indonezyjski")
- [Ирон](https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Пруст, Марсель – osetyjski")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – islandzki")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%A8%D7%A1%D7%9C_%D7%A4%D7%A8%D7%95%D7%A1%D7%98 "מרסל פרוסט – hebrajski")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – jawajski")
- [Kabɩyɛ](https://kbp.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – Kabiye")
- [Kapampangan](https://pam.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – pampango")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98 "მარსელ პრუსტი – gruziński")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсель Пруст – kazachski")
- [Kernowek](https://kw.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – kornijski")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – suahili")
- [Kotava](https://avk.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – kotava")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – kreolski haitański")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – kurdyjski")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсель Пруст – kirgiski")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Marcellus_Proust "Marcellus Proust – łaciński")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Marsels_Prusts "Marsels Prusts – łotewski")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – luksemburski")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – litewski")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – limburski")
- [Livvinkarjala](https://olo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – Livvi-Karelian")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – lombardzki")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – węgierski")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсел Пруст – macedoński")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – malgaski")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B5%BC%E0%B4%B8%E0%B5%86%E0%B5%BD_%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%82%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D "മാർസെൽ പ്രൂസ്ത് – malajalam")
- [Malti](https://mt.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – maltański")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4 "मार्सेल प्रुस्त – marathi")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98 "მარსელ პრუსტი – megrelski")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%8A%D9%84_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA "مارسيل بروست – egipski arabski")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – malajski")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсел Пруст – mongolski")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – niderlandzki")
- [नेपाल भाषा](https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F "मार्सेल प्रुस्ट – newarski")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%9E%E3%83%AB%E3%82%BB%E3%83%AB%E3%83%BB%E3%83%97%E3%83%AB%E3%83%BC%E3%82%B9%E3%83%88 "マルセル・プルースト – japoński")
- [Нохчийн](https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Пруст, Марсель – czeczeński")
- [Nordfriisk](https://frr.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – północnofryzyjski")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – norweski (nynorsk)")
- [Nouormand](https://nrm.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – Norman")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – oksytański")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – uzbecki")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A8%BE%E0%A8%B0%E0%A8%B8%E0%A9%88%E0%A9%B1%E0%A8%B2_%E0%A8%AA%E0%A8%B0%E0%A9%82%E0%A8%B8%E0%A8%A4 "ਮਾਰਸੈੱਲ ਪਰੂਸਤ – pendżabski")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%B9 "مارکل پروسٹ – Western Punjabi")
- [Picard](https://pcd.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – pikardyjski")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – piemoncki")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – dolnoniemiecki")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – portugalski")
- [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – karakałpacki")
- [Qırımtatarca](https://crh.wikipedia.org/wiki/Marsel_Prust "Marsel Prust – krymskotatarski")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – rumuński")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – keczua")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсел Пруст – rusiński")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82,_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Пруст, Марсель – rosyjski")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсель Пруст – jakucki")
- [ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ](https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%AF%E1%B1%A8%E1%B1%9A%E1%B1%A3%E1%B1%A9%E1%B1%A5%E1%B1%B4,_%E1%B1%A2%E1%B1%9F%E1%B1%A8%E1%B1%A5%E1%B1%AE%E1%B1%9E "ᱯᱨᱚᱣᱩᱥᱴ, ᱢᱟᱨᱥᱮᱞ – santali")
- [Sardu](https://sc.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – sardyński")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – albański")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – słowacki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – słoweński")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8E%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B3%D8%AA "مارسێل پرووست – sorani")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсел Пруст – serbski")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – serbsko-chorwacki")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – szwedzki")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – tagalski")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AE%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AF%8D%E0%AE%9A%E0%AF%86%E0%AE%B2%E0%AF%8D_%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%B0%E0%AF%82%E0%AE%B8%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AF%8D "மார்செல் புரூஸ்ட் – tamilski")
- [Taqbaylit](https://kab.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – kabylski")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/Marsel_Prust "Marsel Prust – tatarski")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%8B%E0%B8%A5_%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B9%8C "มาร์แซล พรุสต์ – tajski")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82 "Марсель Пруст – ukraiński")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA "مارسل پروست – urdu")
- [Vepsän kel’](https://vep.wikipedia.org/wiki/Prust_Marsel%27 "Prust Marsel' – wepski")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – wietnamski")
- [Volapük](https://vo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – wolapik")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – waraj")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%A1%9E%E5%B0%94%C2%B7%E6%99%AE%E9%B2%81%E6%96%AF%E7%89%B9 "马塞尔·普鲁斯特 – wu")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A1%D7%A2%D7%9C_%D7%A4%D7%A8%D7%95%D7%A1%D7%98 "מארסעל פרוסט – jidysz")
- [Yorùbá](https://yo.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – joruba")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E6%99%AE%E9%AD%AF%E6%96%AF%E7%89%B9 "普魯斯特 – kantoński")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – Zazaki")
- [Žemaitėška](https://bat-smg.wikipedia.org/wiki/Marselis_Prosts "Marselis Prosts – żmudzki")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A6%AC%E5%A1%9E%E7%88%BE%C2%B7%E6%99%AE%E9%AD%AF%E6%96%AF%E7%89%B9 "馬塞爾·普魯斯特 – chiński")
- [Batak Mandailing](https://btm.wikipedia.org/wiki/Marcel_Proust "Marcel Proust – Batak Mandailing")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q7199#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Marcel_Proust "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/wiki/Dyskusja:Marcel_Proust "Dyskusja o zawartości tej strony [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Marcel_Proust)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Marcel_Proust)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Marcel_Proust "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Marcel_Proust "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Marcel_Proust&oldid=73622600 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Marcel_Proust&id=73622600&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FMarcel_Proust)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FMarcel_Proust)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q7199 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Marcel+Proust)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Marcel_Proust&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Marcel_Proust&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Marcel_Proust)
- [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Marcel_Proust)
- [Wikiźródła](https://pl.wikisource.org/wiki/Autor:Marcel_Proust)

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Marcel Proust

Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust

[![Ilustracja](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Otto_Wegener_Proust_vers_1895_bis.jpg/193px-Otto_Wegener_Proust_vers_1895_bis.jpg)](/wiki/Plik:Otto_Wegener_Proust_vers_1895_bis.jpg "Marcel Proust (1895)")

Marcel Proust (1895)
Data i miejsce urodzenia

[10 lipca](/wiki/10_lipca "10 lipca") [1871](/wiki/1871 "1871")

[Paryż](/wiki/Pary%C5%BC "Paryż")

Data i miejsce śmierci

[18 listopada](/wiki/18_listopada "18 listopada") [1922](/wiki/1922 "1922")

[Paryż](/wiki/Pary%C5%BC "Paryż")

Dziedzina sztuki

[powieść](/wiki/Powie%C5%9B%C4%87 "Powieść"), [esej](/wiki/Esej "Esej")

Ważne dzieła

[W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")

[![podpis](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Marcel_Proust_signature.svg/130px-Marcel_Proust_signature.svg.png)](/wiki/Plik:Marcel_Proust_signature.svg)[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/21px-Commons-logo.svg.png)](https://commons.wikimedia.org/wiki/Marcel_Proust "Commons")[Multimedia w Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Marcel_Proust "commons:Marcel Proust")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/27px-Wikisource-logo.svg.png)](https://pl.wikisource.org/wiki/Autor:Marcel_Proust "Źródła")[Teksty w Wikiźródłach](https://pl.wikisource.org/wiki/Autor:Marcel_Proust "s:Autor:Marcel Proust")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/24px-Wikiquote-logo.svg.png)](https://pl.wikiquote.org/wiki/Marcel_Proust "Wikicytaty")[Cytaty w Wikicytatach](https://pl.wikiquote.org/wiki/Marcel_Proust "q:Marcel Proust")

**Marcel Proust** (ur. [10 lipca](/wiki/10_lipca "10 lipca") [1871](/wiki/1871 "1871") w [Paryżu](/wiki/Pary%C5%BC "Paryż"), zm. [18 listopada](/wiki/18_listopada "18 listopada") [1922](/wiki/1922 "1922") w [Paryżu](/wiki/Pary%C5%BC "Paryż")) – [francuski](/wiki/Francja "Francja") [pisarz](/wiki/Pisarz "Pisarz"), autor [powieści](/wiki/Powie%C5%9B%C4%87 "Powieść") _[W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")_.

## Życiorys

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Życiorys") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Życiorys")\]

Rodzice Prousta byli zamożnymi mieszczanami. Marcel urodził się w [Paryżu](/wiki/Pary%C5%BC "Paryż") (w [Auteuil](/wiki/16._dzielnica_Pary%C5%BCa "16. dzielnica Paryża")) w 1871 w domu wuja swojej matki, dwa miesiące po tym, jak [pokój frankfurcki](/wiki/Pok%C3%B3j_frankfurcki "Pokój frankfurcki") formalnie zakończył [wojnę francusko-pruską](/wiki/Wojna_francusko-pruska "Wojna francusko-pruska"). Czas jego narodzin to czas krwawego stłumienia [Komuny Paryskiej](/wiki/Komuna_Paryska "Komuna Paryska") i powstania [Trzeciej Republiki Francuskiej](/wiki/III_Republika_Francuska "III Republika Francuska"). Duża część _[W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")_ dotyczy ogromnych zmian, przede wszystkim upadku arystokracji i wzrostu znaczenia klasy średniej, które nastąpiły we Francji w czasach [Trzeciej Republiki](/wiki/III_Republika_Francuska "III Republika Francuska") i _[fin de siècle](/wiki/Fin_de_si%C3%A8cle "Fin de siècle")_.

Ojciec Prousta, [Achille Adrien Proust](/wiki/Adrien_Proust "Adrien Proust"), był słynnym lekarzem i [epidemiologiem](/wiki/Epidemiologia "Epidemiologia"), zajmującym się m.in. badaniami nad [cholerą](/wiki/Cholera "Cholera") w Europie i Azji. Był autorem około 20 książek o medycynie i higienie, jak również licznych artykułów; pod tym względem był wzorem dla Marcela. Jeanne Clemence Weil, matka Prousta, pochodziła z bogatej rodziny żydowskiej. Była niezwykle oczytana. Jej listy zdradzają rozwinięte poczucie humoru, a jej znajomość angielskiego umożliwiła jej współpracę z synem przy jego późniejszych próbach tłumaczenia [Ruskina](/wiki/John_Ruskin "John Ruskin").

Proust spędzał długie wakacje w [Illiers](/wiki/Illiers-Combray "Illiers-Combray"), które później, uzupełnione o pewne szczegóły z jego pobytu w domu jego ciotecznego dziadka w Auteuil, stało się modelem fikcyjnego miasteczka Combray, w którym rozgrywają się niektóre sceny _[W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")_. (Nazwa Illiers została zmieniona na Illiers-Combray z okazji obchodów setnej rocznicy urodzin Prousta)[\[1\]](#cite_note-1).

W wieku dziewięciu lat Proust miał pierwszy poważny atak [astmy](/wiki/Astma_oskrzelowa "Astma oskrzelowa") i od tej pory jego rodzina i przyjaciele, jak również on sam, uważali go za osobę słabego zdrowia. Mimo to służył przez rok (1889–1890) w armii francuskiej, stacjonując w Coligny Caserne w [Orleanie](/wiki/Orlean "Orlean"). Doświadczenie to znajduje odbicie w długim epizodzie w _Stronie Guermantes_, trzeciej części jego powieści.

Proust był dość mocno związany z matką, która pragnęła, żeby zajął się jakąś pożyteczną pracą. Chcąc uspokoić ojca, który nalegał, aby syn znalazł jakiś zawód, Proust został wolontariuszem w Bibliotece Mazarine w lecie 1896 r. Bardzo szybko otrzymał zwolnienie lekarskie, które było przedłużane przez następne lata, aż uznano, że zrezygnował z pracy. Nie pracował nigdy i nie wyprowadził się z mieszkania rodziców aż do ich śmierci.

W roku 1897 Marcel Proust brał udział w pojedynku na pistolety, w którym przeciwnikiem był powieściopisarz Jean Lorrain. Powodem [pojedynku](/wiki/Pojedynek "Pojedynek") były zjadliwe krytyki Lorraina na temat twórczości Prousta. Po dwóch seriach strzałów wynik pojedynku pozostał nierozstrzygnięty. Proust często powracał do tego epizodu w korespondencji z przyjaciółmi[\[2\]](#cite_note-2).

Proust był [homoseksualistą](/wiki/Homoseksualizm "Homoseksualizm"), przez długi czas był związany z pianistą i kompozytorem [Reynaldo Hahnem](/wiki/Reynaldo_Hahn "Reynaldo Hahn")[\[3\]](#cite_note-3). W latach 1900–1905 w życiu jego i jego rodziny nastąpiły duże zmiany. W lutym 1903 brat Prousta, Robert, ożenił się i opuścił dom rodzinny. Ich ojciec zmarł we wrześniu tego samego roku. Jednak największym ciosem dla Prousta była śmierć ukochanej matki we wrześniu 1905 roku. Poza żałobą, która towarzyszyła śmierci matki, dużą zmianę w jego życiu spowodował ogromny spadek (w przeliczeniu na obecną wartość pieniądza, około 6 milionów dolarów, co odpowiada miesięcznym dochodom w wysokości około 15000 dolarów). W tym okresie pogorszyło się także jego zdrowie.

Sydney Schiff twierdził, że jego przyjaciel Marcel Proust oraz [James Joyce](/wiki/James_Joyce "James Joyce"), [Pablo Picasso](/wiki/Pablo_Picasso "Pablo Picasso") i [Igor Strawinski](/wiki/Igor_Strawinski "Igor Strawinski") to najwięksi [geniusze](/wiki/Geniusz_(cz%C5%82owiek_wybitny) "Geniusz (człowiek wybitny)") epoki; z tego powodu w 1922 roku wydał na ich cześć przyjęcie, które jednak nie udało się, ponieważ zaproszeni słabo się znali[\[4\]](#cite_note-4).

W ostatnich trzech latach życia zwykle przebywał w swojej sypialni, śpiąc w dzień, a w nocy pracując nad powieścią. Zmarł w 1922 roku; został pochowany na cmentarzu [Père-Lachaise](/wiki/P%C3%A8re-Lachaise "Père-Lachaise") w Paryżu.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Marcel_Proust_%28P%C3%A8re_Lachaise%29.jpg/240px-Marcel_Proust_%28P%C3%A8re_Lachaise%29.jpg)](/wiki/Plik:Marcel_Proust_(P%C3%A8re_Lachaise).jpg) Nagrobek pisarza na cmentarzu [Père-Lachaise](/wiki/P%C3%A8re-Lachaise "Père-Lachaise") w Paryżu[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Popiersie_Marcel_Proust_ssj_20110627.jpg/240px-Popiersie_Marcel_Proust_ssj_20110627.jpg)](/wiki/Plik:Popiersie_Marcel_Proust_ssj_20110627.jpg) Popiersie Marcela Prousta w Alei Sław na [Skwerze Harcerskim](/wiki/Skwer_Harcerski_im._Szarych_Szereg%C3%B3w_w_Kielcach "Skwer Harcerski im. Szarych Szeregów w Kielcach") w [Kielcach](/wiki/Kielce "Kielce")

## Wczesna twórczość

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Wczesna twórczość") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Wczesna twórczość")\]

Proust wcześnie zaczął pisać i publikować. Jako uczeń był związany z magazynami literackimi, w których opublikował _La Revue vert_ i _La Revue_, a później regularnie pisał felietony o życiu towarzyskim do gazety _Le Mensuel_. W 1892 był zaangażowany w tworzenie przeglądu literackiego nazwanego _Le Banquet_ (jest to francuski tytuł _[Uczty](/wiki/Uczta_(dialog_Platona) "Uczta (dialog Platona)")_ [Platona](/wiki/Platon "Platon")) i przez kilka lat regularnie publikował krótkie teksty w tym periodyku, jak również w prestiżowym _[La Revue blanche](/wiki/La_Revue_blanche "La Revue blanche")_.

W 1896 wiele z tych tekstów zostało zebranych i wydrukowanych pod tytułem _Les Plaisirs et les Jours_. Książka zawierała przedmowę [Anatole France](/wiki/Anatole_France "Anatole France") i rysunki [Mme Lemaire](/w/index.php?title=Madeleine_Lemaire&action=edit&redlink=1 "Madeleine Lemaire (strona nie istnieje)"), i była tak kosztownie wydana, że jej wartość przewyższała dwukrotnie cenę typowej książki tych rozmiarów. Jednakże, mimo kunsztownego wydania, została chłodno przyjęta przez krytykę.

W tym samym roku Proust rozpoczął pracę nad powieścią, która została opublikowana dopiero po jego śmierci, w 1954, i zatytułowana przez wydawców _[Jan Santeuil](/wiki/Jan_Santeuil "Jan Santeuil")_. Ta nieukończona książka zawiera wiele wątków rozwiniętych później w _[W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")_, w tym zagadkowość pamięci, jak również archetypy niektórych fragmentów tej powieści. Rodzice w _Jan Santeuil_ są opisani bardzo krytycznie, w przeciwieństwie do uwielbienia, z którym są ukazani w najważniejszym dziele Prousta. Po kiepskim przyjęciu _Les Plaisirs et les Jours_ i problemami z fabułą Proust stopniowo porzucił _Jan Santeuil_.

Przez kilka lat, od roku 1895, Proust czytał [Carlyle'a](/wiki/Thomas_Carlyle "Thomas Carlyle"), [Emersona](/wiki/Ralph_Waldo_Emerson "Ralph Waldo Emerson") i [Johna Ruskina](/wiki/John_Ruskin "John Ruskin"). Pod ich wpływem rozwijały się jego poglądy o sztuce i roli artysty w społeczeństwie, która ma polegać na obserwowaniu natury, odkrywaniu jej esencji i opisywaniu lub wyjaśnianiu jej w sztuce. Twórczość Ruskina była tak ważna dla Prousta, że twierdził, że zna na pamięć wiele jego książek, w tym _The Seven Lamps of Architecture_, _The Bible of Amiens_ i _Praeterita_.

Mimo słabej znajomości angielskiego Proust postanowił przetłumaczyć dwie książki Ruskina na francuski. Tłumaczenia te były pracą grupową: pierwszy szkic wykonywała jego matka, następnie poprawiał on sam, po nim angielska kuzynka [Reynaldo Hahna](/wiki/Reynaldo_Hahn "Reynaldo Hahn") Marie Nordlinger i na końcu znowu Proust. Na pytanie redaktora o tę metodę Proust odrzekł: „Nie twierdzę, że znam angielski. Twierdzę, że znam Ruskina” (Tadié). Przetłumaczona _The Bible of Amiens_ ukazała się w 1904 z rozbudowanym wprowadzeniem autorstwa Prousta. Zarówno tłumaczenie, jak i wprowadzenie zostały bardzo dobrze przyjęte przez krytyków. [Henri Bergson](/wiki/Henri_Bergson "Henri Bergson") nazwał wprowadzenie Prousta „ważnym wkładem do psychologii Ruskina” i chwalił tłumaczenie (Tadié 433). W czasie, gdy ukazała się ta książka, Proust pracował już nad tłumaczeniem _Sesame and Lilies_ Ruskina, które ukończył w czerwcu 1905, na krótko przed śmiercią matki, i opublikował w 1906 roku. Również bohater dzieła Prousta wspomina, że przetłumaczył _Sesame and Lilies_ Ruskina ( _Czas odzyskany_).

Według historyków literatury i krytyków, oprócz Ruskina główny wpływ na Prousta wywarła twórczość [Saint Simona](/wiki/Louis_de_Rouvroy "Louis de Rouvroy"), [Montaigne'a](/wiki/Michel_de_Montaigne "Michel de Montaigne"), [Stendhala](/wiki/Stendhal "Stendhal"), [Flauberta](/wiki/Gustave_Flaubert "Gustave Flaubert"), [George Eliot](/wiki/George_Eliot "George Eliot"), [Dostojewskiego](/wiki/Fiodor_Dostojewski "Fiodor Dostojewski") i [Tołstoja](/wiki/Lew_To%C5%82stoj "Lew Tołstoj").

Rok 1908 miał duże znaczenie dla rozwoju Prousta jako pisarza. W pierwszej połowie roku napisał i opublikował w różnych periodykach [pastisze](/wiki/Pastisz_(stylistyka) "Pastisz (stylistyka)") twórczości innych autorów. Te ćwiczenia w naśladowaniu pomogły Proustowi udoskonalić własny styl poprzez krytykę stylu pisarzy, których podziwiał. Ponadto wiosną tego roku Proust zaczął pracę nad kilkoma różnymi fragmentami, które później zostały połączone pod roboczym tytułem _[Przeciwko Sainte-Beuve’owi](/wiki/Przeciwko_Sainte-Beuve%E2%80%99owi "Przeciwko Sainte-Beuve’owi")_. Proust opisał to nad czym pracował w liście do przyjaciela: „studium na temat szlachty, powieść paryska, esej o [Saint-Beuve](/wiki/Charles-Augustin_Sainte-Beuve "Charles-Augustin Sainte-Beuve") i [Flaubercie](/wiki/Gustave_Flaubert "Gustave Flaubert"), esej o kobietach, esej o pederastii (niełatwy do opublikowania), studium o witrażach, studium o nagrobkach, studium o powieści”.

Z tych rozproszonych fragmentów zaczęła powstawać powieść, nad którą Proust pracował nieustannie w tym okresie. W jej centrum był pierwszoosobowy narrator cierpiący na bezsenność i wspominający nocami wydarzenia z dzieciństwa. Powieść miała się kończyć krytyką [Sainte-Beuve](/wiki/Charles-Augustin_Sainte-Beuve "Charles-Augustin Sainte-Beuve") i odrzuceniem jego teorii, że biografia jest najważniejszym narzędziem badania twórczości artysty. W nieukończonym [rękopisie](/wiki/R%C4%99kopis "Rękopis") powieści jest wiele elementów odpowiadających fragmentom _W poszukiwaniu straconego czasu_, w szczególności z pierwszego i siódmego tomu. Po problemach ze znalezieniem wydawcy i stopniowej zmianie koncepcji powieści Proust zaczął pracować nad zasadniczo odmiennym projektem zawierającym jednak wiele tych samych tematów i elementów.

## _W poszukiwaniu straconego czasu_

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: W poszukiwaniu straconego czasu") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: W poszukiwaniu straconego czasu")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/MS_A_la_recherche_du_temps_perdu.jpg/240px-MS_A_la_recherche_du_temps_perdu.jpg)](/wiki/Plik:MS_A_la_recherche_du_temps_perdu.jpg) Pierwsza korekta szpaltowa _W poszukiwaniu straconego czasu_ z naniesionymi odręcznie poprawkami Prousta

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Information_icon4.svg/16px-Information_icon4.svg.png)_Osobny artykuł: [W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")._

Rozpoczęte w 1909 i ukończone na krótko przed śmiercią, _W poszukiwaniu straconego czasu_ składa się z siedmiu części i w wersji angielskiej ma blisko 4 tys. stron, przez które przewija się ponad 200 postaci[\[5\]](#cite_note-5). [Graham Greene](/wiki/Graham_Greene_(pisarz) "Graham Greene (pisarz)") nazwał Prousta „największym powieściopisarzem dwudziestego wieku”. Proust umarł przed ukończeniem poprawiania brudnopisu ostatnich dwóch tomów, które zostały opublikowane po jego śmierci i zredagowane przez jego brata Roberta.

Pierwszych pięć tomów powieści ukazało się po polsku w tłumaczeniu [Boya-Żeleńskiego](/wiki/Tadeusz_Boy-%C5%BBele%C5%84ski "Tadeusz Boy-Żeleński"), szósty tom przetłumaczył [Maciej Żurowski](/wiki/Maciej_%C5%BBurowski "Maciej Żurowski"), a ostatni – [Julian Rogoziński](/wiki/Julian_Rogozi%C5%84ski "Julian Rogoziński"). W 2001 roku ukazał się szósty tom dzieła, zatytułowany „Utracona”, w nowym przekładzie [Magdaleny Tulli](/wiki/Magdalena_Tulli "Magdalena Tulli").

## Utwory

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: Utwory") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Utwory")\]

- _Les Plaisirs et les Jours_ (1896)
- _La Bible D'Amiens_ (1904; tłumaczenie _The Bible of Amiens_ [Ruskina](/wiki/John_Ruskin "John Ruskin"))
- _Sésame et les lys_ (1906; tłumaczenie _Sesame and Lilies_ Ruskina)
- _À la recherche du temps perdu_ (1913–27, _[W poszukiwaniu straconego czasu](/wiki/W_poszukiwaniu_straconego_czasu "W poszukiwaniu straconego czasu")_)

Tom
Tytuły francuskie
Wyd.
Tytuły polskie
1
_Du côté de chez Swann_1913
_W stronę Swanna_2
_À l'ombre des jeunes filles en fleurs_1919
_W cieniu zakwitających dziewcząt_3
_Le Côté de Guermantes_

(wydanie w dwóch tomach)
1920/21
_Strona Guermantes_4
_Sodome et Gomorrhe_

(wydanie w dwóch tomach)
1921/22
_Sodoma i Gomora_5
_La Prisonnière_1923
_Uwięziona_6
_La Fugitive_

_Albertine disparue_1925
_Utracona_

_Nie ma Albertyny_7
_Le Temps retrouvé_1927
_Czas odnaleziony_

- _Pastiches et mélanges_ (1919)
- _Contre Sainte-Beuve_ (1954, _[Przeciwko Sainte-Beuve’owi](/wiki/Przeciwko_Sainte-Beuve%E2%80%99owi "Przeciwko Sainte-Beuve’owi")_)
- _Jean Santeuil_ (1954, nieskończona, _[Jan Santeuil](/wiki/Jan_Santeuil "Jan Santeuil")_)

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

1. [↑](#cite_ref-1)[_Fac-similé JO du 06/04/1971, page 03331 \| Legifrance_](https://www.legifrance.gouv.fr/jo_pdf.do?id=JORFTEXT000000334735&pageCourante=03331) \[online\], www.legifrance.gouv.fr \[dostęp 2016-05-29\].
2. [↑](#cite_ref-2)Tadeusz Boy Żeleński, _Proust i jego świat_, Warszawa 1958.
3. [↑](#cite_ref-3)[_Proust's love letters to composer go on display before Paris auction \| Books \| The Guardian_](https://www.theguardian.com/books/2018/may/22/prousts-love-letters-to-composer-go-on-display-before-paris-auction) \[online\], www.theguardian.com \[dostęp 2019-01-03\](ang.).
4. [↑](#cite_ref-4)Jan Błoński, _Przedmowa_ \[w:\] _Proust w oczach krytyki światowej_. Warszawa 1970, s. 5.
5. [↑](#cite_ref-5)Vladimir Nabokov, _Wykłady o literaturze_, Warszawa 2001, s. 279.

## Bibliografia

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Bibliografia") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Bibliografia")\]

- [Tadeusz Boy Żeleński](/wiki/Tadeusz_Boy-%C5%BBele%C5%84ski "Tadeusz Boy-Żeleński"), _Proust i jego świat_. Warszawa 1958
- [Jan Błoński](/wiki/Jan_B%C5%82o%C5%84ski "Jan Błoński"), _Proust w oczach krytyki światowej_. Warszawa 1970
- [Vladimir Nabokov](/wiki/Vladimir_Nabokov "Vladimir Nabokov"), _Wykłady o literaturze_, Warszawa 2001

## Linki zewnętrzne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Marcel_Proust&veaction=edit&section=7 "Edytuj sekcję: Linki zewnętrzne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Marcel_Proust&action=edit&section=7 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Linki zewnętrzne")\]

- [Utwory Marcela Prousta](http://www.wolnelektury.pl/katalog/marcel-proust/) w serwisie [Wolne Lektury](/wiki/Wolne_Lektury "Wolne Lektury")
- [Utwory Marcela Prousta](https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22Proust,_Marcel_(1871--1922)%22) w bibliotece [Polona](/wiki/Polona "Polona")

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") (osoba):

- [ISNI](/wiki/International_Standard_Name_Identifier "International Standard Name Identifier"): [0000000121003911](https://isni.org/isni/0000000121003911)
- [VIAF](/wiki/Virtual_International_Authority_File "Virtual International Authority File"): [32001793](http://viaf.org/viaf/32001793)
- [ULAN](https://en.wikipedia.org/wiki/Union_List_of_Artist_Names "en:Union List of Artist Names"): [500247117](http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid=500247117)
- [LCCN](/wiki/Library_of_Congress_Control_Number "Library of Congress Control Number"): [n79021736](http://lccn.loc.gov/n79021736)
- [GND](/wiki/Gemeinsame_Normdatei "Gemeinsame Normdatei"): [118596799](http://d-nb.info/gnd/118596799)
- [NDL](https://de.wikipedia.org/wiki/Web_NDL_Authorities "de:Web NDL Authorities"): [00453395](http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00453395)
- [LIBRIS](/wiki/LIBRIS "LIBRIS"): [xv8bc29g3xf1bcl](https://libris.kb.se/katalogisering/xv8bc29g3xf1bcl)
- [BnF](/wiki/Biblioth%C3%A8que_nationale "Bibliothèque nationale"): [119207126](http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb119207126)
- [SUDOC](/wiki/Syst%C3%A8me_Universitaire_de_Documentation "Système Universitaire de Documentation"): [084137401](http://www.idref.fr/084137401)
- [SBN](https://it.wikipedia.org/wiki/Servizio_bibliotecario_nazionale "it:Servizio bibliotecario nazionale"): [CFIV007392](http://id.sbn.it/af/CFIV007392)
- [NLA](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Australii "Biblioteka Narodowa Australii"): [35434962](http://nla.gov.au/anbd.aut-an35434962)
- [NKC](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Republiki_Czeskiej "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej"): [jn19990006723](http://aut.nkp.cz/jn19990006723)
- [DBNL](https://nl.wikipedia.org/wiki/Digitale_Bibliotheek_voor_de_Nederlandse_Letteren "nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren"): [prou001](http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=prou001)
- [BNE](/wiki/Hiszpa%C5%84ska_Biblioteka_Narodowa "Hiszpańska Biblioteka Narodowa"): [XX904781](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX904781)
- [NTA](/wiki/Holenderska_Biblioteka_Narodowa "Holenderska Biblioteka Narodowa"): [068437730](http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p068437730)
- [BIBSYS](/wiki/BIBSYS "BIBSYS"): [90052333](https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/90052333)
- [CiNii](https://ja.wikipedia.org/wiki/CiNii "jp:CiNii"): [DA00257492](http://ci.nii.ac.jp/author/DA00257492)
- [Open Library](https://en.wikipedia.org/wiki/Open_Library "en:Open Library"): [OL120205A](https://openlibrary.org/books/OL120205A)
- [PLWABN](/wiki/Biblioteka_Narodowa_(Warszawa) "Biblioteka Narodowa (Warszawa)"): [9810592043605606](https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/9810592043605606)
- [NUKAT](/wiki/NUKAT "NUKAT"): [n94001569](http://nukat.edu.pl/aut/n%20%2094001569)
- [J9U](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Izraela "Biblioteka Narodowa Izraela"): [987007266861505171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007266861505171)
- [PTBNP](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Portugalii "Biblioteka Narodowa Portugalii"): [41451](http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id=41451)
- [CANTIC](https://ca.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A0leg_d%27autoritats_de_noms_i_t%C3%ADtols_de_Catalunya "ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya"): [a10670361](http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/a10670361)
- [LNB](/wiki/Biblioteka_Narodowa_%C5%81otwy "Biblioteka Narodowa Łotwy"): [000006526](https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number=000006526&P_CON_LNG=ENG)
- [NSK](https://hr.wikipedia.org/wiki/Nacionalna_i_sveu%C4%8Dili%C5%A1na_knji%C5%BEnica_u_Zagrebu "hr:Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu"): [000100843](http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number=000100843&local_base=nsk10)
- [BNA](https://es.wikipedia.org/wiki/Biblioteca_Nacional_de_la_Rep%C3%BAblica_Argentina "es:Biblioteca Nacional de la República Argentina"): [000047101](http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number=000047101&local_base=BNA10)
- [CONOR](https://sl.wikipedia.org/wiki/CONOR "sl:CONOR"): [8421475](https://plus.cobiss.si/opac7/conor/8421475)
- [BNC](https://es.wikipedia.org/wiki/Biblioteca_Nacional_de_Chile "es:Biblioteca Nacional de Chile"): [000035944](http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number=000035944)
- [ΕΒΕ](/wiki/Grecka_Biblioteka_Narodowa "Grecka Biblioteka Narodowa"): [68522](http://data.nlg.gr/resource/authority/record68522)
- [BLBNB](/wiki/Brazylijska_Biblioteka_Narodowa "Brazylijska Biblioteka Narodowa"): [000176889](http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/000176889)
- [KRNLK](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Korei "Biblioteka Narodowa Korei"): [KAC199622210](https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id=KAC199622210)
- [LIH](/wiki/Litewska_Biblioteka_Narodowa_im._Martynasa_Ma%C5%BEvydasa "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa"): [LNB:V\*93066;=BK](https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001=LNB%3AV%2A93066%3B%3DBK)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [PWN](/wiki/Encyklopedia_PWN_(internetowa) "Encyklopedia PWN (internetowa)"): [3962934](https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3962934.html)
- [Britannica](/wiki/Encyklopedia_Britannica "Encyklopedia Britannica"): [biography/Marcel-Proust](https://www.britannica.com/biography/Marcel-Proust)
- [Treccani](/wiki/Enciclopedia_Treccani "Enciclopedia Treccani"): [marcel-proust](https://www.treccani.it/enciclopedia/marcel-proust)
- [Universalis](https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3219 "d:Property:P3219"): [marcel-proust](https://www.universalis.fr/encyclopedie/marcel-proust/)
- [NE.se](/wiki/Nationalencyklopedin "Nationalencyklopedin"): [marcel-proust](https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/marcel-proust)
- [SNL](/wiki/Store_norske_leksikon "Store norske leksikon"): [Marcel\_Proust](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=4342&url_prefix=https://snl.no/&id=Marcel_Proust)
- [VLE](/wiki/Visuotin%C4%97_lietuvi%C5%B3_enciklopedija "Visuotinė lietuvių enciklopedija"): [marcel-proust](https://www.vle.lt/straipsnis/marcel-proust/)
- [Catalana](https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1296 "d:Property:P1296"): [0052869](https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0052869.xml)
- [DSDE](/wiki/Den_Store_Danske_Encyklop%C3%A6di "Den Store Danske Encyklopædi"): [Marcel\_Proust](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&id=Marcel_Proust)
- [Hrvatska enciklopedija](/wiki/Hrvatska_enciklopedija "Hrvatska enciklopedija"): [50790](https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=50790)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marcel\_Proust&oldid=73622600](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marcel_Proust&oldid=73622600)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Francuscy felietoniści](/wiki/Kategoria:Francuscy_felietoni%C5%9Bci "Kategoria:Francuscy felietoniści")
- [Francuscy prozaicy XIX wieku](/wiki/Kategoria:Francuscy_prozaicy_XIX_wieku "Kategoria:Francuscy prozaicy XIX wieku")
- [Francuscy prozaicy XX wieku](/wiki/Kategoria:Francuscy_prozaicy_XX_wieku "Kategoria:Francuscy prozaicy XX wieku")
- [Francuzi pochodzenia żydowskiego](/wiki/Kategoria:Francuzi_pochodzenia_%C5%BCydowskiego "Kategoria:Francuzi pochodzenia żydowskiego")
- [Laureaci Nagrody Goncourtów](/wiki/Kategoria:Laureaci_Nagrody_Goncourt%C3%B3w "Kategoria:Laureaci Nagrody Goncourtów")
- [LGBT we Francji](/wiki/Kategoria:LGBT_we_Francji "Kategoria:LGBT we Francji")
- [Ludzie urodzeni w Paryżu](/wiki/Kategoria:Ludzie_urodzeni_w_Pary%C5%BCu "Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu")
- [Ludzie związani z Cabourgiem](/wiki/Kategoria:Ludzie_zwi%C4%85zani_z_Cabourgiem "Kategoria:Ludzie związani z Cabourgiem")
- [Pisarze literatury LGBT](/wiki/Kategoria:Pisarze_literatury_LGBT "Kategoria:Pisarze literatury LGBT")
- [Pisarze związani z Paryżem](/wiki/Kategoria:Pisarze_zwi%C4%85zani_z_Pary%C5%BCem "Kategoria:Pisarze związani z Paryżem")
- [Pochowani na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu](/wiki/Kategoria:Pochowani_na_Cmentarzu_P%C3%A8re-Lachaise_w_Pary%C5%BCu "Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu")
- [Prozaicy francuskojęzyczni](/wiki/Kategoria:Prozaicy_francuskoj%C4%99zyczni "Kategoria:Prozaicy francuskojęzyczni")
- [Uczestnicy pojedynków](/wiki/Kategoria:Uczestnicy_pojedynk%C3%B3w "Kategoria:Uczestnicy pojedynków")
- [Urodzeni w 1871](/wiki/Kategoria:Urodzeni_w_1871 "Kategoria:Urodzeni w 1871")
- [Zmarli w 1922](/wiki/Kategoria:Zmarli_w_1922 "Kategoria:Zmarli w 1922")

- Tę stronę ostatnio edytowano 26 kwi 2024, 13:23.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Marcel_Proust&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)