Antropocen – Wikipedia, wolna encyklopedia
... Stratygraficzną, będzie europejskim satelitą wspierającym złotego gwoździa. ... Teoria systemów-światów. Bibliografia. edytuj. EwaE. Bińczyk EwaE., Epoka ...
szóstym wymieraniem
Jednym z najbardziej drastycznych objawów antropocenu jest znaczący zanik bioróżnorodności, czasem nazywany nawet <anchor>szóstym wymieraniem</anchor>. Prędkość utraty bioróżnorodności nie jest dokładnie ustalona: prawdopodobnie wynosi od 100 do 1000 razy więcej niż normalnie, tj. bez udziału człowieka[12].
Szósta katastrofa – Wikipedia, wolna encyklopedia
Szósta katastrofa – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Sz%C3%B3sta+katastrofa "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Sz%C3%B3sta+katastrofa "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Sz%C3%B3sta+katastrofa "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Sz%C3%B3sta+katastrofa "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Tempo i przyczyny](#Tempo_i_przyczyny)
- [2Zobacz też](#Zobacz_też)
- [3Przypisy](#Przypisy)

Przełącz stan spisu treści

# Szósta katastrofa

36 języków

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Holoseen-uitwissing "Holoseen-uitwissing – afrikaans")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%88%D9%84%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%86%D9%8A "انقراض الهولوسيني – arabski")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%86%D1%8D%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5_%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5 "Галацэнавае выміранне – białoruski")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B5 "Холоценско масово измиране – bułgarski")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Extinci%C3%B3_de_l%27Holoc%C3%A8 "Extinció de l'Holocè – kataloński")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Vym%C3%ADr%C3%A1n%C3%AD_v_holoc%C3%A9nu "Vymírání v holocénu – czeski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Den_sjette_store_massed%C3%B8d "Den sjette store massedød – duński")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Holocene_extinction "Holocene extinction – angielski")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Extinci%C3%B3n_masiva_del_Holoceno "Extinción masiva del Holoceno – hiszpański")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Holocena_amasa_formorto "Holocena amasa formorto – esperanto")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Holozenoko_iraungipena "Holozenoko iraungipena – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6_%D9%87%D9%88%D9%84%D9%88%D8%B3%D9%86 "انقراض هولوسن – perski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Extinction_de_l%27Holoc%C3%A8ne "Extinction de l'Holocène – francuski")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Extinci%C3%B3n_masiva_do_Holoceno "Extinción masiva do Holoceno – galicyjski")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%99%80%EB%A1%9C%EC%84%B8_%EB%A9%B8%EC%A2%85 "홀로세 멸종 – koreański")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Holocensko_masovno_izumiranje "Holocensko masovno izumiranje – chorwacki")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Kepunahan_Holosen "Kepunahan Holosen – indonezyjski")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Estinzione_dell%27Olocene "Estinzione dell'Olocene – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%90%D7%99%D7%A8%D7%95%D7%A2_%D7%94%D7%94%D7%9B%D7%97%D7%93%D7%94_%D7%91%D7%94%D7%95%D7%9C%D7%95%D7%A7%D7%9F "אירוע ההכחדה בהולוקן – hebrajski")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 "ჰოლოცენის გადაშენება – gruziński")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/%C5%A0e%C5%A1tasis_masinis_gyvyb%C4%97s_%C5%BDem%C4%97je_nykimas "Šeštasis masinis gyvybės Žemėje nykimas – litewski")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Kepupusan_Holosen "Kepupusan Holosen – malajski")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Den_sjette_masseutryddelse "Den sjette masseutryddelse – norweski (bokmål)")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%D9%87%D9%88%D9%84%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B6 "د هولوسين انقراض – paszto")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Extin%C3%A7%C3%A3o_em_massa_do_Holoceno "Extinção em massa do Holoceno – portugalski")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B5_%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 "Голоценовое вымирание – rosyjski")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Holocene_extinction "Holocene extinction – Simple English")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Holocensko_masovno_izumiranje "Holocensko masovno izumiranje – serbsko-chorwacki")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Kuudes_joukkosukupuutto "Kuudes joukkosukupuutto – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Holocen-utd%C3%B6endet "Holocen-utdöendet – szwedzki")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%B9%E0%AF%8B%E0%AE%B2%E0%AF%8B%E0%AE%9A%E0%AF%80%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%AA%E0%AF%87%E0%AE%B0%E0%AE%B4%E0%AE%BF%E0%AE%B5%E0%AF%81 "ஹோலோசீன் பேரழிவு – tamilski")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%B9%E0%B8%8D%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%B8%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B9%82%E0%B8%AE%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%8B%E0%B8%B5%E0%B8%99 "การสูญพันธุ์สมัยโฮโลซีน – tajski")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Holosen_yok_olu%C5%9Fu "Holosen yok oluşu – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B5_%D0%B2%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8F "Голоценове вимирання – ukraiński")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tuy%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng_Holocen "Tuyệt chủng Holocen – wietnamski")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%85%A8%E6%96%B0%E4%B8%96%E6%BB%85%E7%B5%95%E4%BA%8B%E4%BB%B6 "全新世滅絕事件 – chiński")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q796140#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Sz%C3%B3sta_katastrofa "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/w/index.php?title=Dyskusja:Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=edit&redlink=1 "Dyskusja o zawartości tej strony (strona nie istnieje) [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Sz%C3%B3sta_katastrofa)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Sz%C3%B3sta_katastrofa)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Sz%C3%B3sta_katastrofa "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Sz%C3%B3sta_katastrofa "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&oldid=68765116 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Sz%C3%B3sta_katastrofa&id=68765116&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FSz%25C3%25B3sta_katastrofa)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FSz%25C3%25B3sta_katastrofa)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q796140 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Sz%C3%B3sta+katastrofa)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Holocene_extinction)

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Bird_lore_%281913%29_%2814562557107%29.jpg/220px-Bird_lore_%281913%29_%2814562557107%29.jpg)](/wiki/Plik:Bird_lore_(1913)_(14562557107).jpg) [Gołąb wędrowny](/wiki/Go%C5%82%C4%85b_w%C4%99drowny "Gołąb wędrowny") był prawdopodobnie najliczniej występującym gatunkiem ptaka zamieszkującym kulę ziemską. Jego populacja szacowana była na pięć miliardów. Został wytępiony na skutek polowań. Ostatni żywy egzemplarz padł w niewoli w 1914 roku.

**Szósta katastrofa** – potoczne określenie dotyczące współczesnego [wymierania gatunków](/wiki/Wymieranie "Wymieranie") na [Ziemi](/wiki/Ziemia "Ziemia"), określanego także jako „szóste [masowe wymieranie](/wiki/Masowe_wymieranie "Masowe wymieranie")”[\[1\]](#cite_note-sixth-1). Nazwa została zaczerpnięta z tytułu wydanej w roku 1999 książki _Szósta katastrofa. Historia życia a przyszłość ludzkości_[\[2\]](#cite_note-sz-2).

## Tempo i przyczyny

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Tempo i przyczyny") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Tempo i przyczyny")\]

Poprzez analizę liczebności gatunków, a jednocześnie spadek ich liczby w ostatnich kilkuset latach zaobserwowano istotne zmiany statystyczne.
Na podstawie badań [skamieniałości](/wiki/Skamienia%C5%82o%C5%9Bci "Skamieniałości") badacze wyliczyli, że poza okresami katastrof naturalnych z powierzchni planety znikają mniej niż dwa gatunki ssaków w ciągu miliona lat. Tymczasem w ciągu ostatnich 500 lat wyginęło co najmniej 80 gatunków ssaków z 5570 znanych (stan w 2011)[\[3\]](#cite_note-wym-3). 140 gatunków ptaków zostało uznane za wymarłe (EX) od 1500 roku (stan w 2014), 5 uzyskało status wymarłych na wolności (EW), 17 jako krytycznie zagrożone i prawdopodobnie wymarłe (CR-PE), a jeden jako krytycznie zagrożony prawdopodobnie wymarły na wolności[\[4\]](#cite_note-bl-4).

Według [Anthony’ego Barnosky’ego](/w/index.php?title=Anthony_Barnosky&action=edit&redlink=1 "Anthony Barnosky (strona nie istnieje)"), od roku 2009 prowadzącego badania tego problemu na [University of California w Berkeley](/wiki/Uniwersytet_Kalifornijski_w_Berkeley "Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley"), współczesne zanikanie gatunków odpowiada definicji masowego wymierania nawet w najwęższych jego definicjach[\[5\]](#cite_note-MB-5).

Ponieważ brak jest takich czynników globalnych w [środowisku przyrodniczym](/wiki/%C5%9Arodowisko_przyrodnicze "Środowisko przyrodnicze"), jak na przykład: regresje morskie, wzmożony [wulkanizm](/wiki/Wulkanizm "Wulkanizm") czy [katastrofa kosmiczna](/wiki/Katastrofa_kosmiczna "Katastrofa kosmiczna"), szósta fala masowego wymierania nie wpisuje się w [paradygmat](/wiki/Paradygmat "Paradygmat") dotychczas opisujący zjawiska tego typu. Zwiększone tempo wymierania gatunków dokumentowane od kilkudziesięciu tysięcy lat, a zwłaszcza w okresie ostatnich kilkuset lat, tłumaczy się wpływem cywilizacji ludzkiej[\[6\]](#cite_note-zi-6). Współcześnie, według różnych ocen, wymiera od 5 tysięcy do 500 tysięcy gatunków rocznie[\[7\]](#cite_note-dobrzanski-7). Według [Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot](/wiki/Pracownia_na_rzecz_Wszystkich_Istot "Pracownia na rzecz Wszystkich Istot") liczba gatunków wymierających rocznie to 40 tysięcy, a według profesora [Edwarda Wilsona](/wiki/Edward_Osborne_Wilson "Edward Osborne Wilson") z [Uniwersytetu Harvarda](/wiki/Uniwersytet_Harvarda "Uniwersytet Harvarda") jest to 27 tysięcy gatunków rocznie. Choć dane są rozbieżne, to zawsze liczone w tysiącach gatunków.

Tempo wymierania gatunków współcześnie jest oceniane na 100 razy szybsze niż naturalnie. Według niektórych naukowców warunkiem przetrwania cywilizacji jest podjęcie zdecydowanych kroków na przestrzeni 20-30 lat, by nie zatracić [bioróżnorodności](/wiki/R%C3%B3%C5%BCnorodno%C5%9B%C4%87_biologiczna "Różnorodność biologiczna") fauny i flory, która warunkuje istnienie gatunku ludzkiego[\[8\]](#cite_note-8)[\[9\]](#cite_note-9).

Znamiennym w tym kontekście jest raport [WWF](/wiki/World_Wide_Fund_for_Nature "World Wide Fund for Nature"), z którego wynika, że między 1970 a 2016 rokiem średnia liczebność populacji kręgowców ( [ryb](/wiki/Ryby "Ryby"), [płazów](/wiki/P%C5%82azy "Płazy"), [gadów](/wiki/Gady "Gady"), [ptaków](/wiki/Ptaki "Ptaki") i [ssaków](/wiki/Ssaki "Ssaki")) w monitorowanych populacjach (tzw. _Living Planet Index_) zmniejszyła się o 68%[\[10\]](#cite_note-10)[\[11\]](#cite_note-wwf-11).

## Zobacz też

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Zobacz też") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Zobacz też")\]

- [gatunek wymarły](/wiki/Gatunek_wymar%C5%82y "Gatunek wymarły")
- [gatunek krytycznie zagrożony](/wiki/Gatunek_krytycznie_zagro%C5%BCony "Gatunek krytycznie zagrożony")
- [wymarłe zwierzęta holocenu](/wiki/Wymar%C5%82e_zwierz%C4%99ta_holocenu "Wymarłe zwierzęta holocenu")

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

01. [↑](#cite_ref-sixth_1-0)Elizabeth Kolbert: _The Sixth Extinction: An Unnatural History_. Henry Holt and Company, 2014. [ISBN 978080509979-9](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/9780805099799 "Specjalna:Książki/9780805099799"). Brak numerów stron w książce
02. [↑](#cite_ref-sz_2-0)Leakey Richard, Lewin Roger: _Szósta katastrofa_. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. [ISBN 83-7180-812-7](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8371808127 "Specjalna:Książki/8371808127"). Brak numerów stron w książce
03. [↑](#cite_ref-wym_3-0)Anthony D. Barnosky, Nicholas Matzke, Susumu Tomiya, Guinevere O. U. Wogan, Brian Swartz, Tiago B. Quental, Charles Marshall, Jenny L. McGuire, Emily L. Lindsey, Kaitlin C. Maguire, Ben Mersey & Elizabeth A. Ferrer. [_Has the Earth’s sixth mass extinction already arrived?_](http://www.nature.com/nature/journal/v471/n7336/full/nature09678.html%3FWT.ec_id%3DNATURE?message-global=remove&WT.ec_id=NATURE). „Nature”. 471. s. 51–57.
04. [↑](#cite_ref-bl_4-0)BirdLife International: [We have lost over 150 bird species since 1500](https://web.archive.org/web/20160803102926/http://www.birdlife.org/datazone/sowb/casestudy/102). BirdLife State of the world's birds, 2014. \[dostęp 2016-10-12\]. \[zarchiwizowane z [tego adresu](http://www.birdlife.org/datazone/sowb/casestudy/102) (2016-08-03)\].
05. [↑](#cite_ref-MB_5-0)Mariusz Błoński: [Ziemia na skraju masowego wymierania?](http://kopalniawiedzy.pl/masowe-wymieranie-gatunkow-Ziemia-Anthony-Barnosky,12635). KopalniaWiedzy.pl, 4 marca 2011. \[dostęp 2016-08-14\].
06. [↑](#cite_ref-zi_6-0)[Ziemia na rozdrożu - Masowe wymieranie gatunków](http://ziemianarozdrozu.pl/encyklopedia/96/masowe-wymieranie-gatunkow). \[dostęp 2016-10-12\].
07. [↑](#cite_ref-dobrzanski_7-0)G. Dobrzański, B.M. Dobrzańska, D. Kiełczewski: _Ochrona środowiska przyrodniczego_. Białystok: Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, 1997. [ISBN 83-85792-44-9](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8385792449 "Specjalna:Książki/8385792449"). Brak numerów stron w książce
08. [↑](#cite_ref-8)[_Rozpoczęło się szóste masowe wymieranie gatunków - alarmują naukowcy_](https://dzienniknaukowy.pl/planeta/rozpoczelo-sie-szoste-masowe-wymieranie-gatunkow) \[online\], dzienniknaukowy.pl \[dostęp 2020-06-06\](pol.).
09. [↑](#cite_ref-9)[_Naukowcy: masowe wymieranie gatunków przyspiesza i zagraża także ludziom_](https://dzienniknaukowy.pl/planeta/naukowcy-masowe-wymieranie-gatunkow-przyspiesza-i-zagraza-takze-ludziom) \[online\], dzienniknaukowy.pl \[dostęp 2020-06-07\](pol.).
10. [↑](#cite_ref-10)[_Raport WWF: od 1970 r. liczebność populacji dzikich kręgowców spadła o 68%_](https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C83799%2Craport-wwf-od-1970-r-liczebnosc-populacji-dzikich-kregowcow-spadla-o-68-proc) \[online\], Nauka w Polsce \[dostęp 2021-05-03\](pol.).
11. [↑](#cite_ref-wwf_11-0)Almond, R.E.A., Grooten M. & Petersen, T. (red.): _[Living Planet Report 2020 – Bending the curve of biodiversity loss](https://f.hubspotusercontent20.net/hubfs/4783129/LPR/PDFs/ENGLISH-SUMMARY.pdf)_. Gland, Switzerland: WWF, 2020, s. 7. \[dostęp 2021-11-28\].(ang.).

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szósta\_katastrofa&oldid=68765116](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Szósta_katastrofa&oldid=68765116)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Ekologia](/wiki/Kategoria:Ekologia "Kategoria:Ekologia")
- [Ewolucja](/wiki/Kategoria:Ewolucja "Kategoria:Ewolucja")
- [Masowe wymieranie](/wiki/Kategoria:Masowe_wymieranie "Kategoria:Masowe wymieranie")
- [Ochrona przyrody](/wiki/Kategoria:Ochrona_przyrody "Kategoria:Ochrona przyrody")

Ukryta kategoria:

- [Szablon cytowania książki – brak numeru strony](/wiki/Kategoria:Szablon_cytowania_ksi%C4%85%C5%BCki_%E2%80%93_brak_numeru_strony "Kategoria:Szablon cytowania książki – brak numeru strony")

- Tę stronę ostatnio edytowano 16 lis 2022, 18:26.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Sz%C3%B3sta_katastrofa&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)