Poezja lubelska 1918–1939 - Leksykon - Teatr NN
Wyszli stąd najwybitniejsi prozaicy polscy XIX wieku (Sienkiewicz i Prus), publicyści (Świętochowski), ale poezja jakby w ich cieniu uschła całkowicie.
„Kamena”
W historii międzywojennego ruchu literackiego odegrał też znaczną rolę jako twórca miesięcznika poetyckiego <anchor>„Kamena”</anchor> , który służył nie tylko poetom związanym z ziemią lubelską, lecz i pisarzom z wielu innych środowisk. Sporo miejsca poświęcała „Kamena” liryce polskiej awangardy.
„Kamena” (1933–1939, 1945-1993) - Leksykon - Teatr NN
„Kamena” (1933–1939, 1945-1993) - Leksykon - Teatr NN

Pokaż menuUkryj menu

[![Teatr NN](/themes/tnn/img/logo-inverse.png)](https://teatrnn.pl/)

- [O nas](http://kalendarium.teatrnn.pl/)
- [Zwiedzanie](/zwiedzanie-lublin/)
- [Edukacja](/edukacja)
- [Biblioteka Multimedialna](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra)
- [Leksykon](http://leksykon.teatrnn.pl/)
- [Przewodniki](http://przewodniki.teatrnn.pl/)
- [Dostępność](/dostepnosc/ "Deklaracja dostępności")

- [PL](/leksykon/ "Polski")
  - [PL](/leksykon/ "Polski")
  - [EN](/lexicon/ "Angielski")
  - [UK](/lexicon/uk/ "Ukraiński")
  - [HE](/lexicon/he/ "Hebrajski")
- SzukajSzukaj


Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Ośrodek chroni i udostępnia dla zwiedzających obiekty dziedzictwa kulturowego na wystawach w [Bramie Grodzkiej](/kalendarium/wydarzenia/wystawa-lublin-pamiec-miejsca/), [Lubelskiej Trasie Podziemnej](/podziemia/), [Piwnicy pod Fortuną](/piwnica-fortuna/), [Teatrze Imaginarium](/imaginarium-lublin/) oraz [Domu Słów](/domslow/).

- [O nas](http://kalendarium.teatrnn.pl/)
- [Zwiedzanie](/zwiedzanie-lublin/)
- [Edukacja](/edukacja)
- [Biblioteka Multimedialna](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra)
- [Leksykon](http://leksykon.teatrnn.pl/)
- [Przewodniki](http://przewodniki.teatrnn.pl/)
- [Dostępność](/dostepnosc/ "Deklaracja dostępności")

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Ośrodek chroni i udostępnia dla zwiedzających obiekty dziedzictwa kulturowego na wystawach w [Bramie Grodzkiej](/kalendarium/wydarzenia/wystawa-lublin-pamiec-miejsca/), [Lubelskiej Trasie Podziemnej](/podziemia/), [Piwnicy pod Fortuną](/piwnica-fortuna/), [Teatrze Imaginarium](/imaginarium-lublin/) oraz [Domu Słów](/domslow/).

- [Teatr NN](https://teatrnn.pl/)/
- [Leksykon](/leksykon/)/
- [Kultura](/leksykon/kategorie/kultura/)/
- „Kamena” (1933–1939, 1945-1993)

# „Kamena” (1933–1939, 1945-1993)

Miesięcznik literacki. Ukazywał się od września 1933 roku. Wydawcą był Zenon Waśniewski. Redaktorem naczelnym był Kazimierz Andrzej Jaworski. Czasopismo zostało wznowione po wojnie w 1946 roku.

![](/temp/UserFiles/Image/czasopisma/Kamena_winieta.jpg)

## Spis treści

\[RozwińZwiń\]

1. [O „Kamenie”](#o-kamenie)
2. [Wybrane egzemplarze przedwojennej „Kameny”](#wybrane-egzemplarze-przedwojennej-kameny)
3. [Na łamach „Kameny”](#na-lamach-kameny)
4. [Opis bibliograficzny czasopisma](#opis-bibliograficzny-czasopisma)
5. [„Kamena” w bibliotekach](#kamena-w-bibliotekach)
   - [Biblioteka Narodowa](#biblioteka-narodowa)
   - [Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego](#wojewodzka-biblioteka-publiczna-im-h-lopacinskiego)
   - [Biblioteka UMCS](#biblioteka-umcs)
   - [Biblioteka KUL](#biblioteka-kul)
6. [Literatura](#literatura)
7. [Przypisy](#przypisy)

## O „Kamenie”[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#o-kamenie "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#o-kamenie-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

Artur Grychowski:

> We wrześniu 1933 roku rozpoczął Jaworski wydawanie «Kameny», miesięcznika poświęconego poezji. Redagował go do wojny razem z malarzem Zenonem Waśniewskim, który każdy numer ozdabiał wkładkami linorytowymi. W ostatnim numerze pierwszego rocznika redakcja zaznaczyła, że «Kamena» opiera się na trzech zasadach: na umiarkowanym awangardyzmie, lewicowości społecznej i politycznej oraz na kulturalnym słowianofilizmie. K. A. Jaworski w książce _W kręgu «Kameny»_ (1965), w której mamy historię czasopisma i omówienia działalności jej współpracowników, stwierdza, że w sześciu przedwojennych rocznikach «Kameny» znalazła się poezja wszystkich narodów słowiańskich z wyjątkiem słoweńskiej, przy czym najokazalej zaprezentowała się poezja rosyjska, czeska i słowacka. W roczniku szóstym wydanym na dwudziestolecie odzyskania niepodległości ukazał się podwójny numer poświęcony poezji lubelskiej. \[...\] Przy «Kamenie» powstała w 1934 roku Biblioteka «Kameny», w ramach której wyszły przekłady Jaworskiego z poezji Jesienina i Błoka, wiersze Z. Popowskiego i innych debiutantów, a od 1938 roku pojawiła się Mała Biblioteka «Kameny» w postaci 16-stronicowych arkuszy poetyckich[1](#footnote-1).

[Kazimierz A. Jaworski](/leksykon/node/1296/kazimierz_andrzej_jaworski):

> Kamena jest w jakimś sensie realizacją pomysłu [Czechowicza](/leksykon/node/163/j%C3%B3zef_czechowicz_1903_1939), który nieco wcześniej zamierzał wydawać miesięcznik «Strefa» jako organ Lubelskiego Związku Literatów. O tych planach poeta informował w Kronice Lubelskiej („Zet” 1932, nr 11 z 1 września i nr 12 z 15 września). Strefa miała ukazać się po raz pierwszy 20 września 1932, jednak do jej wydania w ogóle nie doszło.
>
> Tymczasem w niedalekim Chełmie dwójka młodych nauczycieli z ambicjami literackimi, Kazimierz Andrzej Jaworski i Zenon Waśniewski, zaczęła marzyć o wydaniu pisma literackiego[2](#footnote-2).
>
> Nieraz w naszych pogawędkach poruszaliśmy sprawę, która interesowała nas obu a do której wracaliśmy zwłaszcza po ukazaniu się w Lublinie pierwszego numeru [Barykad](/leksykon/node/2742/%E2%80%9Ebarykady%E2%80%9D_1932_1933). A gdyby tak spróbować założyć pismo literackie w Chełmie? Koszty wydawnictwa byłyby znacznie mniejsze niż w Lublinie. \[...\] Ale wydawać coś podobnego w mieście powiatowym liczącym trzydzieści tysięcy mieszkańców, z czego połowę stanowili [Żydzi](/leksykon/node/1574/brama_pami%C4%99ci_%E2%80%93_lubelscy_%C5%BCydzi)? Dlaczego by nie? Przecież nie miejsce druku jest ważne, tylko treść publikacji, wartość piór, które się zdobędzie[3](#footnote-3).

W 1933 roku przed wakacjami na zebraniu grupy nauczycieli zorganizowanym przez Jaworskiego i Waśniewskiego podjęto decyzję o wydaniu pisma.

Kazimierz A. Jaworski:

> Jeszcze przed naszym zebraniem nauczycielskim otrzymałem list od Czechowicza w którym m.in. pisał: Miesięcznika 1 numer wyjdzie 1 września. Ja mam redaktorstwo. Tytuł «Strefa» – objętość (na razie) 16 stron formatu «Barykad», tylko trochę bardziej kwadratowego. \[...\] Ta wiadomość o mającej powstać «Strefie» zmobilizowała mnie do szybszej realizacji planów kamenowych. \[...\] Na wiadomość o moich zamiarach wydawniczych i prośbę o przesłanie materiałów do «Kameny» odpowiedział mi 17 VI 1933 roku: Życzę szczęścia. Przekłady załączam. \[...\] Co mam posyłam.
>
> Numer pierwszy postanowiłem oprzeć wyłącznie na literatach lubelskich, dawnych reflektorystach i innych a przede wszystkim zwrócić się do seniorki poezji lubelskiej, ogólnie szanowanej i lubianej [Franciszki Arnsztajnowej](/leksykon/node/1174/franciszka_arnsztajnowa_1865_1942) z prośbą, by otworzyła zeszyt swoim wierszem. \[...\] Startowaliśmy w pierwszym tygodniu września 1933 roku. Zielona okładka w symbolicznym kolorze nadziei określała optymizm towarzyszący realizacji naszych zamierzeń”[4](#footnote-4).

Po wyjściu „Kameny” we wrześniu 1933 roku reakcja Czechowicza jest bardzo szybka. Wysyła w Warszawy kilka listów. Jeszcze tego samego miesiąca pisze do Jaworskiego z gratulacjami:

> „Winszuję «Kameny». Nic to, że zewnętrznie niedociągnięta, nic to, że tu i ówdzie mogłaby być lepsza. Całość jest pięknym wysiłkiem. Nie ustawaj. Ze swej strony pomogę ci, jak umiem – to znaczy dam kupę materiału”[5](#footnote-5).

13 listopada 1933 pisze:

> Czy wiesz, że tu, w Warszawie, wszyscy bardzo sobie «Kamenę» chwalą i cenią, i żałuję, że nie prezentuje się lepiej pod względem graficznym[6](#footnote-6).

W liście z 4 lutego 1934:

> Rób dalej «Kamenę»– podziwia cię Europa! Europa na ciebie patrzy[7](#footnote-7).

Również w lutym tego roku:

> O «Kamenie» myślę, że ma wielkie znaczenie, a może mieć jeszcze większe, ale trzeba zaprzęgnąć do roboty trochę teoretyków – oczywiście mam na myśli młodych. \[...\] Jeśli chodzi o inne uwagi, sądzę, że dobrze by było po wakacjach zmienić szatę graficzną. Nawet sobie to układam w wyobraźni. W tejże głupiej drukarni chełmskiej można osiągnąć inne efekty przez zmianę układu[8](#footnote-8).

Leon Gomolicki w swoim wspomnieniu pt. Czechowicz przypomina, co poeta powiedział mu kiedyś o Jaworskim i jego „Kamenie”:

> Jest taki \[...\] nauczyciel w pewnym mieście nad Bugiem, zbiera od takich samych jak on składki na jej utrzymanie, autorom nic nie płaci, nie ma z czego, ale wkrótce przekonamy się, jak daleko ta dama zajdzie[9](#footnote-9).

Renata Holaczuk:

> Czechowicz okazał się znakomitym orędownikiem i propagatorem «Kameny» w stolicy. Szukał zarówno współpracowników, jak i prenumeratorów, co było niezwykle ważne, gdyż pismo nie otrzymało żadnej subwencji i finansowało się samo. \[…\] Aby ułatwić Jaworskiemu kontakty z innymi literatami, Czechowicz przesyłał mu ich aktualne adresy. Również sam starał się zasilać pismo wierszami i przekładami z literatur obcych, przesyłał także teksty innych poetów lubelskich (np. Michalskiego, Madeja).
>
> Gdy w 6 numerze «Kameny» z 1934 roku ukazał się artykuł Mariana Czuchnowskiego pt. Uspołecznione eksperymenty, w którym autor postulował społeczną (w domyśle zaangażowaną politycznie) postawę poety i krytykował dorobek polskiej awangardy, Czechowicz włączył się w dyskusję, pisząc tekst Uspołecznione absurdy. \[…\] Swoim artykułem przyczynił się do postania na łamach chełmskiego pisma ostrej polemiki, którą podjęli między innymi Stanisław Czernik i Julian Przyboś.
>
> Dzięki tej dyskusji «Kamena» włączyła się w krąg pism podejmujących gorący wówczas temat miejsca i roli artysty i sztuki. Czechowicz, tak samo jak nie szczędził pochwał Jaworskiemu, pisząc na przykład Rób dalej Kamenę – podziwia cię Europa. Europa na ciebie patrzy, tak samo nie szczędził słów krytyki. Ostro reagował, jeśli coś mu się nie podobało w treści bądź formie pisma. Po ukazaniu się tatrzańskiego numeru «Kameny» pisał do Kazimierza Andrzeja Jaworskiego: Cenię Cię bardzo, Kaziu, i lubię, ale nie rób już tatrzańskich numerów Kameny. Ten ironiczny stosunek Czechowicza do iście młodopolskiego przedsięwzięcia KAJa \[Kazimierza Andrzeja Jaworskiego\] znalazł swój wyraz także we fraszce: Od tatrzańskich Kamen / Chroń nas, Boże, Amen.
>
> Wydaje się, iż Czechowicz wywierał duży wpływ na kształt chełmskiego miesięcznika literackiego. Wpłynął na Jaworskiego, aby ten sformułował estetyczny i światopoglądowy kanon pisma – «na użytek własny». Coś w rodzaju takiego programu wydrukował KAJ w 10 numerze «Kameny», zamykając pierwszy rok wydawniczy. Sugerował też, by zmienić szatę graficzną, a od autorów żądać jasno określonej postawy w stosunku do omawianych zagadnień. \[…\] Można wysnuć wniosek, że Józef Czechowicz, pomimo iż nie fi gurował w redakcyjnej stopce «Kameny» jako jeden z redaktorów, w rzeczywistości w dużym stopniu współtworzył to pismo i uważał je za jedyne literackie pismo Lubelszczyzny[10](#footnote-10).

Trzeba podkreślić rolę, jaką odegrało w powstawaniu „Kameny” lubelskie środowisko literackie:

Kazimierz A. Jaworski:

> Kiedy startowaliśmy z «Kameną», pierwsze jej numery opierały się w dużym stopniu na literatach lubelskich, którzy wtedy jeszcze trzymali się swego miasta. Ale wkrótce gromadka ta się rozpierzchła, przenosząc się głównie do Warszawy. \[...\] Toteż na dwudziestolecie odzyskania przez Polskę niepodległości chciałem skrzyknąć całą rodzinę w specjalnym zeszycie poświęconym właśnie literaturze lubelskiej. \[...\] Zeszyt zdobiły dwie dwubarwne wkładki linorytowe Waśniewskiego przedstawiające stary Lublin[11](#footnote-11).

Lubelski numer „Kameny” ukazał się w 1938 roku (listopad–grudzień)

Opracował: NN

Tekst pochodzi z: [„Scriptores. Czechowicz. W poszukiwaniu ukrytego miasta. Przedwojenny Lublin”, nr 30, ss. 275–277](http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=20942&from=&dirids=1&ver_id=55537&lp=12&QI=!229584C8C384A29CAAABBC78A10ABB50-1)

## Wybrane egzemplarze przedwojennej „Kameny”[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#wybrane-egzemplarze-przedwojennej-kameny "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#wybrane-egzemplarze-przedwojennej-kameny-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

[![](/temp/UserFiles/Image/czasopisma/Kamena_03_1933.jpg)](http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=9334&from=&dirids=1&ver_id=&lp=1&QI=)

[![](/temp/UserFiles/Image/czasopisma/Kamena_01_1934.jpg)](http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=9340&from=publication)

[![](/temp/UserFiles/Image/czasopisma/Kamena_8-9_1935.jpg)](http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=9349&from=publication)

[![](/temp/UserFiles/Image/czasopisma/Kamena_03_1936.jpg)](http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=9353&from=publication)

[![](/temp/UserFiles/Image/czasopisma/Kamena_03_1937.jpg)](http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=9362&from=publication)

numer 3 z listopada 1933 roku

numer 1 ze stycznia 1934 roku

numer 8–9 z kwietnia/maja 1935 roku

numer 3 z listopada 1936 roku

numer 7 z marca 1938 roku

## Na łamach „Kameny”[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#na-lamach-kameny "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#na-lamach-kameny-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

Czasopismo „Kamena” ukazywało się w latach 1933–1993. Pomysłodawcami założenia pisma poświęconego poezji i literaturze byli grafik Zenon Waśniewski oraz poeta [Kazimierz Andrzej Jaworski](/leksykon/node/1296/kazimierz_andrzej_jaworski). Redaktorem odpowiedzialnym został Wawrzyniec Berezecki. Numery z lat 1933–1939 podejmowały gorący wówczas temat miejsca i roli artysty, koncepcji i kompozycji wiersza, rozszczepienia współczesnej poezji polskiej w dwóch kierunkach: awangarda i skamadryzm; konieczności wzbogacenia poetyckiej świadomości o nowe wartości zaczerpnięte z życia proletariackiego oraz poszukiwania nowej formy i pełni artystycznej utworów literackich (w R.2, nr 2, 15 października 1934, artykuł Jana Brzękowskiego _Rewizja w imię treści_ dotyczący treści, tematu i wielości interpretacji zapoczątkował obszerną dyskusję i rozważania nad centralnym zagadnieniem treści i formy m.in. autorstwa Jana Czernika). Redakcja zdawała sobie sprawę z życia w przełomowej epoce i próbowała ogarnąć mnogość zachodzących zjawisk literackich oraz wyjątkową rolę sztuki w życiu kulturalnym i artystycznym (w R.1, nr 10 pisano: „żyjemy w czasach ogólnego fermentu i przetwarzania się pojęć”). W czasopiśmie znalazły się więc zagadnienia społecznego podłoża literatury związanej z życiem i na nim się opierające, a także szkice na temat twórczości wybitnych przedstawicieli literatury polskiej i obcej, np. Andrzeja Struga, Stefana Żeromskiego, Lwa Tołstoja czy Aleksandra Błoka. W stałej rubryce „Noty” omawiano powojenne stosunki kulturalne w Polsce, które wymagały uporządkowania i odkurzenia z naleciałości przedrozbiorowych i porozbiorowych, komentowano opublikowane artykuły z wybranych pism literackich (np. _Poezja na Lubelszczyźnie_ Henryka Życzyńskiego, w t. 3 „Pamiętnika Lubelskiego”), przypominano wybitne osobowości polskiego życia literackiego, np. poetów, pisarzy, publicystów. Pisano też o wieczorach poetyckich poetów lubelskich organizowanych przez Koło Miłośników Historii, Literatury i Sztuki w  Białymstoku, o powstaniu Lubelskiego Związku Kulturalnego zrzeszającego szereg organizacji kulturalnych Lublina w celu wspólnego wytyczenia zasad polityki oświatowo-kulturalnej regionu, przyznanych nagrodach literackich. Prezentowano nowe pozycje książkowe (np. Zagadnienia kultury duchowej w Polsce Leona Chwistka, Warszawa, 1933) i czasopisma poświęcone kulturze, przejawom życia kulturalnego i artystycznego, literaturze i poezji (np. „Dźwigary”, „Kuźnica Katowicka”, „Miesięcznik Literatury i Sztuki”, „Sygnały” czy „Czarno na Białym”).

Szczególną uwagę na łamach pisma zwracano na kulturę narodów etnicznie bliskich polskości, kulturę bardzo ciekawą i mającą wiele punktów stycznych z naszą kulturą (zwłaszcza ukraińską). W dziale „Kronika słowiańska” informowano o broszurach wskazujących na bogatą tradycję stosunków kulturalnych narodów słowiańskich i możliwości ich dalszego rozwoju, przybliżano ciekawe czasopisma literackie i kulturalne (np. lwowskie „Nazustriez” czy „My”) a także informowano o kongresach pisarzy (np. czeskich czy słowackich), o przyznanych nagrodach literackich i o opublikowanych przekładach poezji polskiej w wydawnictwach krajów słowiańskich.

Na łamach pisma prezentowano zarówno wiersze, jak i prozę (często fragmenty). Na uwagę zasługuje też olbrzymi dział przekładów literatury europejskiej (angielskiej, francuskiej, niemieckiej czy włoskiej) a także systematycznie powiększane przekłady literatury słowiańskiej, w szczególności ukraińskiej, słowackiej i czeskiej. Na łamach pisma publikowano wiersze Mili Bursza, Jaroslava Zatloukala, Tarasa Szewczenko, Nikołaja Niekrasowa, Luciano Folgore, Lionello Fiumi, Wiliama Blake’a, Gerarda de Nerval, Rudolfa Dilonga, Georga Trakla i wielu innych, najczęściej w tłumaczeniu F. Arnsztajnowej, J. Czechowicza, J. Łobodowskiego, K.A. Jaworskiego, A. Madeja, Stefana Napierskiego. Do 1939 roku na łamach „Kameny” zamieszczono oryginalne utwory i przekłady 160 autorów, zarówno tych znanych, jak i debiutantów. Od R. 4 (1936) ukazywały się numery poświęcone jednej osobie lub jednemu tematowi przewodniemu (np. numer poświęcony Puszkinowi, numer poświęcony górom, numer poświęcony nowej poezji francuskiej, numer poświęcony literaturze bułgarskiej czy numer poświęcony literaturze lubelskiej w R.6, nr 3/4 1938). Wszystkie numery z lat 1933–1939 zawierają wkładki linorytowe Zenona Waśniewskiego. Ostatnim numerem „Kameny” jaki ukazał się przed wybuchem II wojny światowej był R. 6, nr 10 (60) z czerwca 1939 roku. Czasopismo zostało wznowione w listopadzie 1945 roku w zmienionej sytuacji politycznej ukazywało się do roku 1993.

Poezje publikowali: [Franciszka Arnsztajnowa](/leksykon/node/1174/franciszka_arnsztajnowa_1865%E2%80%931942), [Józef Czechowicz](/leksykon/node/163/j%C3%B3zef_czechowicz_1903_1939), [Kazimierz Andrzej Jaworski](/leksykon/node/1296/kazimierz_andrzej_jaworski), [Antoni Madej](/leksykon/node/1304/antoni_madej), [Józef Łobodowski](/leksykon/node/711/j%C3%B3zef_%C5%82obodowski_1909%E2%80%931988) (czasami pod pseud. Józef Mondschein), [Czesław Miłosz](/leksykon/node/3219/czes%C5%82aw_mi%C5%82osz_1911%E2%80%932004), [Tadeusz Bocheński](/leksykon/node/1294/tadeusz_boche%C5%84ski), Julian Tuwim, Aleksander Rymkiewicz, [Konrad Bielski](/leksykon/node/1289/konrad_bielski), [Wit Kasperski](/leksykon/node/1300/witold_kasperski), Julian Przyboś, Jadwiga Korczakowska, Zdzisław Popowski, Jerzy Pleśniarowicz, Stefan Napierski, Olga Paukszta, Paweł Hertz, Leon Pasternak, Czesław Janczarski, Stanisław Turczyn, Mieczysław Jastrun, Jerzy Gieysztor i inni.

Proza: Bruno Schulz, [Józef Nikodem Kłosowski](/leksykon/node/2302/j%C3%B3zef_nikodem_k%C5%82osowski), [Tadeusz Bocheński](/leksykon/node/1294/tadeusz_boche%C5%84ski), Władysław Dunarowski, Stanisław Piętak, Bronisław Krystian Wierzejski, Marian Czuchnowski i inni.

Publicystyka : Jan Nepomucen Miller, Stefan Napierski, Stanisław Czernik, Jan Brzękowski, Sergiusz Kułakowski, Włodzimierz Pietrzak i inni.

## Opis bibliograficzny czasopisma[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#opis-bibliograficzny-czasopisma "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#opis-bibliograficzny-czasopisma-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

**Tytuł**: „Kamena”

**Redaktor**: Kazimierz Andrzej Jaworski; redaktor odpowiedzialny: Wawrzyniec Berezecki

**Wydawca**: Zenon Waśniewski

**Format**: 23 cm

**Częstotliwość**:

miesięcznik 1934–nr 3, 1948

kwartalnik nr 4/6, 1948–1954

miesięcznik 1955–1956

dwutygodnik 1957–1990

kwartalnik 1991–1993

od stycznia do października 1989 roku czasopismo nie ukazywało się

**Numeracja**: R.1, nr 1, 1933–nr 3/4–940/941, 1993

**Zmiany podtytułu**:

od 1934 podtytuł: miesięcznik literacki

od nr 4/6, 1948 podtytuł: kwartalnik literacki

od 1952 podtytuł: kwartalnik społeczno-literacki

od 1955 podtytuł: miesięcznik społeczno-literacki

od 1957 podtytuł: dwutygodnik literacki

w 1961 podtytuł: dwutygodnik społeczno-kulturalny

od 1962 podtytuł: dwutygodnik społeczno-kulturalny: Lublin–Białystok–Kielce–Rzeszów

od nr 22 1969: brak zasięgu terytorialnego

od 1991 podtytuł: kwartalnik kresowy

**Zmiany redaktorów**:

od nr 3/4 (1938) redaktor: Kazimierz Andrzej Jaworski

od 1952 Oddział Lubelski Związku Literatów Polskich

od 1982 redaktor: Marek Adam Jaworski

od 1991: Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Chełmskiej

**Adres redakcji**: Chełm, ul. Reformacka 43; od 1945 miejsce wydania: Lublin–Chełm

**Adres drukarni**: drukarnia „Kultura”, Chełm, ul. Lubelska 10

**Grafika**: odbitki linorytowe Zbigniewa Waśniewskiego

**Stałe rubryki**: Kronika słowiańska; Noty; Przegląd Poezyj; Najnowsze książki; Odpowiedzi redakcji; Pisma i książki nadesłane; Reklama

## „Kamena” w bibliotekach[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#kamena-w-bibliotekach "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#kamena-w-bibliotekach-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

### Biblioteka Narodowa[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#biblioteka-narodowa "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#biblioteka-narodowa-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

(sygn. P1377, P2681, mf 49233)

R. 1 (1933), R. 2 (1934), R. 3 (1935), R. 4 (1936), R. 5 (1937), R. 6 (1938/39), R. 7 (1945/46)

### Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#wojewodzka-biblioteka-publiczna-im-h-lopacinskiego "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#wojewodzka-biblioteka-publiczna-im-h-lopacinskiego-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

R. 1933/34, nr 1–10; R. 1934/35, nr 1–10; R. 1935/36, nr 1–10; R. 1936/37, nr 1–3, 7–10; R. 1937/38, nr 1–8; R. 1938/39, nr 3–6, 8–10; R. 1945/46, nr 1–10; R. 1946/47, nr 1–4; R. 1948, nr 1–6; R. 1949, nr 1–4; R. 1952, nr 1, 2; R. 1953, nr 1–4; R. 1954, nr 1–4; R. 1955, nr 1–12; R. 1956, nr 1–10, 12; R. 1957, nr 1–20, 22–24

R. 1958–1983; R. 1984, nr 1–16, 18–26; R 1985–1987

### **Biblioteka UMCS** [Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#biblioteka-umcs "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#biblioteka-umcs-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

(sygn. czas 2552 i czas 11049)

R. 1 (1933), nr 2–6, 8, 9;

R. 2 (1934), nr 1, 3, 4, 7 <11, 13, 14, 17>

R. 3 (1935), nr 2–6, 8–10

R. 4 <12> (1936/1937), nr 1–3, 9/10               R. 4 (1936/1937), nr 3, 9/10

R. 5 <13> (1937/1938), nr 1–10                       R. 5 (1937/1938), nr 1–10

R. 6 <14> (1938/1939), nr 1–4, 8/10               R. 6 (1938/1939), nr 1–4, 8/10

R. 7 <15> (1945/1946), nr 1–10                       R. 7 (1945/1946), nr 1–10 <70>

R. 8 <16> (1946), nr 1–4                                    R. 8 (1946), nr 1/3 <71>

R. 9, nr 1–6 <75–77>                                         BRAK

R. 10 <18> (1949), nr <81–84>                         R. 10 <18> (1949), nr 1–4 <81–84>

R. 11 <19> (1952)                                               R. 11 <19> (1952), nr ½ <85–86>

R. 20 (1953)                                                         R. 20 (1953), nr ¼ <7/9>

R. 21 (1954), nr 1–4 <91–94>; R. 22 (1955), nr 1–12 <95–106>; R. 23 (1956), nr 1–12 <107–118>; R. 24 (1957), nr 1–24 <119–142>; R. 25 (1958), nr 1–24 <143–166>; R. 26 (1959), nr 1–24 <167–190>; R. 27 (1960), nr 1–24 <191–214>; R. 28 (1961), nr 1–24 <215–238>; R. 29 (1962), nr 1–24 <239–262>;

R. 30 (1963), nr 1–24 <263–286>; R. 31 (1964), nr 1–24 <287–310>; R. 32 (1965), nr 1–24 <311–334>; R. 33 (1966), nr 1–24 <335–357>; R. 34 (1967), nr 1–24 <358–381>; R. 35 (1968), nr 1–26 <382–407>; R. 36 (1969), nr 1–26 <408–433>; R. 37 (1970), nr 1–26 <434–459>; R. 38 (1971), nr 1–26 <460–485>; R. 1972, nr 1–27; R. 1973, nr 1–26; R. 1974, nr 1–26; R. 1975, nr 1–26; R. 1976, nr 1–26 <591–616>; R. 1977, nr 1–26 <617–642>; R. 1978, nr 1–26 <643–668>; R. 1979, nr 1–26 <669–694>; R. 1980, nr 1–26 <695–720>; R. 1981, nr 1–25 <721–745>; R. 1982, nr 1–19 <746–767>; R. 1983, nr 1–26; R. 1984, nr 1–26; R. 1985, nr 1–26; R. 1987, nr 1–26; R. 1988, nr 1–26 <899–924>; R. 1989, nr 1–26 <925>; R. 1990, nr 1–4; R. 1992, nr ¾; R. 1993, nr 1–4

### **Biblioteka KUL** [Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#biblioteka-kul "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#biblioteka-kul-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

(sygn. V–2847, od 1958 r. V–0187)

R. 1 (933/1934); R. 2 (1934/1935); R. 3 (1935/1936); R. 4 (1936/1937); R. 5 (1937/1938), nr 1–2, 5–10; R. 6 (1938/1939), nr 1–2, 6–10; R. 7 (1945/1946); R. 8 (1946/1947); R. 9 (1948); R. 10 (1949); R. 11 (1952), nr 1–2; R. 12 (1953); R. 13 (1954); R. 14 (1955); R. 15 (1956); R. 16 (1957); R. 17 (1958); R. 18 (1959); R. 19 (1960); R. 20 <28> (1961); R. 21 <29> (1962); R. 22 <30> (1963); R. 23 <31> (1964); R. 24 <32> (1965); R. 33 (1966); R. 34 (1967); R. 35 (1968); R. 36 (1969); R. 37 (1970); R. 38 (1971); R. 39 (1972); R. 40 (1973); R. 41 (1974); R. 42 (1975); R. 43 (1976); R. 44 (1977); R. 45 (1978); R. 46 (1979); R. 47 (1980); R. 48 (1981), nr 1–25; R. 1982, brak nr 16; R. 1983, brak nr 9, 19; R. 1984; R. 1985; R. 1986; R. 1987; R. 1988; R. 1989; R. 1990, nr 1 <925>; R. 1990, nr 1; <926> – 4 <929>; R. 1991, nr 1 <930> – 3/4 <932/933>; R. 1992, nr 1–4 <934–937>; R. 1993, nr 1–4 <938–941>

## Literatura[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#literatura "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#literatura-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

Grychowski A., _Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich. Od średniowiecza do 1968_, Lublin 1974, s. 315–316.

Gomulicki L., Czechowicz, \[w:\] Spotkania z Czechowiczem…, s. 366.

Holaczuk R., Józef Czechowicz – ambasador Lubelszczyzny, \[w:\] Józef Czechowicz. Od awangardy do nowoczesności, red. J. Święch, Lublin 2004, s. 345–347.

Jaworski K.A., _W kręgu Kameny_, Lublin 1965, s. 14.

_List do Kazimierza A. Jaworskiego_, \[w:\] J. Czechowicz, _Listy_, s. 229.

## Przypisy[Bezpośredni odnośnik do tego akapitu](\#przypisy "Bezpośredni odnośnik do tego akapitu") [Wróć do spisu treści](\#przypisy-reference "Wróć do spisu treści") [Wróć do spisu treści](\#index "Wróć do spisu treści")

01. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-1 "Wróć do odniesienia") A. Grychowski, _Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich. Od średniowiecza do 1968_, Lublin 1974, s. 315–316.
02. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-2 "Wróć do odniesienia") K.A. Jaworski, _W kręgu Kameny_, Lublin 1965, s. 14. .
03. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-3 "Wróć do odniesienia") K.A. Jaworski, _W kręgu Kameny_, Lublin 1965, s. 14. .
04. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-4 "Wróć do odniesienia") K.A. Jaworski, _W kręgu Kameny_, Lublin 1965, s. 20–21, 35. .
05. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-5 "Wróć do odniesienia") _List do Kazimierza A. Jaworskiego_, \[w:\] J. Czechowicz, _Listy_, s. 229. .
06. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-6 "Wróć do odniesienia") _List do Kazimierza A. Jaworskiego_, \[w:\] J. Czechowicz, _Listy_, s. 244. .
07. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-7 "Wróć do odniesienia") _List do Kazimierza A. Jaworskiego_, w: J. Czechowicz, _Listy_, s. 244.
08. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-8 "Wróć do odniesienia") _List do Kazimierza A. Jaworskiego_, \[w:\] J. Czechowicz, _Listy_, s. 252–253.
09. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-9 "Wróć do odniesienia") L. Gomulicki, _Czechowicz_, \[w:\] _Spotkania z Czechowiczem…_, s. 366. .
10. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-10 "Wróć do odniesienia") R. Holaczuk, _Józef Czechowicz – ambasador Lubelszczyzny_, \[w:\] _Józef Czechowicz. Od awangardy do nowoczesności_, red. J. Święch, Lublin 2004, s. 345–347..
11. [Wróć do odniesienia](#footnote-reference-11 "Wróć do odniesienia") K.A. Jaworski, _W kręgu „Kameny”_, s. 167–168. .

- **Redakcja:** Monika Śliwińska; Alicja Magiera

### Powiązane artykuły

#### [Historia prasy lubelskiej](/leksykon/artykuly/historia-prasy-lubelskiej/)

[![Historia polskich drukarni w Lublinie w XX wieku](/cache/dlibra/image/52/52158/45c45/)](/leksykon/artykuly/historia-polskich-drukarni-w-lublinie-w-xx-wieku/)

#### [Historia polskich drukarni w Lublinie w XX wieku](/leksykon/artykuly/historia-polskich-drukarni-w-lublinie-w-xx-wieku/)

[![Literatura lubelska](/cache/dlibra/image/142/142912/45c45/)](/leksykon/artykuly/literatura-lubelska/)

#### [Literatura lubelska](/leksykon/artykuly/literatura-lubelska/)

[![Literatura lubelska (lata 20. XX wieku–1939)](/cache/dlibra/image/18/18326/45c45/)](/leksykon/artykuly/literatura-lubelska-lata-20-xx-w-1939/)

#### [Literatura lubelska (lata 20. XX wieku–1939)](/leksykon/artykuly/literatura-lubelska-lata-20-xx-w-1939/)

[![Józef Czechowicz (1903–1939)](/cache/dlibra/image/13/13340/45c45/)](/leksykon/artykuly/jozef-czechowicz-19031939/)

#### [Józef Czechowicz (1903–1939)](/leksykon/artykuly/jozef-czechowicz-19031939/)

[![Franciszka Arnsztajnowa (1865–1942)](/cache/dlibra/image/25/25148/45c45/)](/leksykon/artykuly/franciszka-arnsztajnowa-18651942/)

#### [Franciszka Arnsztajnowa (1865–1942)](/leksykon/artykuly/franciszka-arnsztajnowa-18651942/)

### Zdjęcia

[![Pierwsza publikacja "Poematu o mieście Lublinie" w "Kamenie"](/cache/dlibra/image/19/19869/600x1024/)](/cache/dlibra/image/19/19869/1920x1280/) Pierwsza publikacja "Poematu o mieście Lublinie" w "Kamenie"

### Historie mówione

- [Praca Mirosława Dereckiego w Kamenie - Józef Zięba - fragment relacji świadka historii \[TEKST\]](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/96756/edition/91203/content)
- [Zmiany w zarządzie Kameny - Józef Zięba - fragment relacji świadka historii \[TEKST\]](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/96759/edition/91206/content)

### Inne materiały

- [Spis zawartości czasopisma "Kamena" w latach 1933-1938](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/26202/edition/25965/content)
- [W kręgu Kameny](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/10730/edition/10607/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 2 (22), R. III (1935)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/9466/edition/9345/content)
- [Wybrane czasopisma lubelskie 20-lecia międzywojennego](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/32292/edition/31922/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 7, R. I (1934)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/24691/edition/24504/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 10, R. I (1934)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/24706/edition/24519/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 2 (12), R. II (1934)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/24715/edition/24526/content)
- [Spis zawartości czasopisma "Kamena" w latach 1945-1993](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/26301/edition/26063/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 5 (15), R. II (1935)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/24734/edition/24545/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 6 (16), R. II (1935)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/24735/edition/24546/content)
- [Kamena : miesięcznik literacki Nr 10 (20), R. II (1935)](https://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/publication/24762/edition/24572/content)

### Słowa kluczowe

- ["Kamena"](/leksykon/tagi/kamena-2/)
- [Franciszka Arnsztajnowa](/leksykon/tagi/franciszka-arnsztajnowa/)
- [Józef Czechowicz](/leksykon/tagi/jozef-czechowicz/)
- [Kazimierz Andrzej Jaworski](/leksykon/tagi/kazimierz-andrzej-jaworski/)
- [lubelskie czasopisma dwudziestolecia międzywojennego](/leksykon/tagi/lubelskie-czasopisma-dwudziestolecia-miedzywojennego/)
- [Miesięcznik literacki](/leksykon/tagi/miesiecznik-literacki/)
- [poezja lubelska](/leksykon/tagi/poezja-lubelska/)
- [prasa w Lublinie](/leksykon/tagi/prasa-w-lublinie/)
- [Temat: Drukarstwo w Lublinie](/leksykon/tagi/temat-drukarstwo-w-lublinie/)
- [Temat: Prasa w Lublinie](/leksykon/tagi/temat-prasa-w-lublinie/)
- [Zenon Waśniewski](/leksykon/tagi/zenon-wasniewski/)

[![BIP](/themes/tnn/img/bip-logo.png)](https://biuletyn.lublin.eu/teatrnn/osrodek-brama-grodzka-teatr-nn,1,1300,1.html)[Facebook](https://www.facebook.com/brama.grodzka "Facebook") [YouTube](https://www.youtube.com/channel/UClR2Vx4yfXNxAp1cOCu4_SQ "YouTube") [Instagram](https://www.instagram.com/brama_grodzka/ "Instagram")

Wszystkie prawa zastrzeżone \| Teatr NN © 2024 \| [Dostępność](https://teatrnn.pl/dostepnosc/) \| [Ochrona danych osobowych](https://teatrnn.pl/o-nas/rodo/)