Przywództwo - Encyklopedia Zarządzania
WIZJONERSKI - okres: od połowy lat 80. XX w do 200r. Przywódca jest inspiratorem grupy. Źródłem zaangażowania członków grupy jest wspólna wizja, ...
cechy osobowości
Lider to osoba, która posiada cechy przywódcze, wiedzę i umiejętności potrzebne do kierowania grupą aby osiągnąć chętnie swoje cele. Aby kierować ludźmi wymagane są odpowiednie <anchor>cechy osobowości</anchor> i charakteru. Niżej przedstawione jest siedem tych, które powinien posiadać każdy dobry lider:
﻿
﻿

Teoria cech – Encyklopedia Zarządzania

## Anonimowy

### Niezalogowany

- [Zaloguj się](/pl/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Teoria+cech "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

[Encyklopedia Zarządzania](/pl/index.php/Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

### Szukaj

# Teoria cech

Z Encyklopedia Zarządzania

### Przestrzenie nazw

- [Strona](/pl/index.php/Teoria_cech "Zobacz stronę treści [c]")

### Więcej

- Więcej

### Działania na stronie

- [Podgląd](/pl/index.php/Teoria_cech)
- [Kod źródłowy](/pl/index.php?title=Teoria_cech&action=edit "Ta strona jest zabezpieczona. Możesz zobaczyć kod źródłowy. [e]")
- [Historia](/pl/index.php?title=Teoria_cech&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

(Przekierowano z [Cechy osobowości](/pl/index.php?title=Cechy_osobowo%C5%9Bci&redirect=no "Cechy osobowości"))

**Teoria cech** \- zagadnienie z dziedziny psychologii osobowości zakładające, że podstawowymi jednostkami osobowości są cechy, które opisują prawidłowości w postępowaniu człowieka i umożliwiają odnalezienie różnic w działaniu ludzi i późniejszym ich zarządzaniu. Teoria cech zajmuje się zdefiniowaniem podstawowych cech osobowości, odszukaniem [metod](/pl/index.php/Metoda "Metoda") ich pomiaru a także analizą wpływu na badanie różnic w funkcjonowaniu każdego człowieka.

Psychologowie badający cechy jako główne składniki osobowości to przede wszystkim: Gordon W. Allport, Raymond B. Cattel, Hans J. Eysenck. W teorii cech istotną rolę odgrywa także Pięcioczynnikowy [Model](/pl/index.php/Model "Model") Osobowości.

## Spis treści

- [1TL;DR](#TL;DR)
- [2Cecha osobowości](#Cecha_osobowości)
- [3Teoria cech wg Gordona W. Allporta](#Teoria_cech_wg_Gordona_W._Allporta)
- [4Teoria cech wg Raymonda B. Cattela](#Teoria_cech_wg_Raymonda_B._Cattela)
- [5Teoria cech wg Hansa J. Eysencka](#Teoria_cech_wg_Hansa_J._Eysencka)
- [6Pięcioczynnikowy Model Osobowości](#Pięcioczynnikowy_Model_Osobowości)
- [7Teoria X i Y](#Teoria_X_i_Y)
- [8Motywacja a zarządznie](#Motywacja_a_zarządznie)
- [9Bibliografia](#Bibliografia)

## TL;DR

Artykuł omawia teorię cech w psychologii osobowości. Wyróżnia się trzy główne podejścia do badania cech osobowości, opracowane przez Gordona W. Allporta, Raymonda B. Cattela i Hansa J. Eysencka. Artykuł przedstawia również Pięcioczynnikowy Model Osobowości, który opisuje pięć głównych czynników osobowości. Ponadto omawiane są teoria X i Y dotyczące różnych typów pracowników oraz związane z nimi teorie motywacji w zarządzaniu.

## Cecha osobowości

Zwykle określana za pomocą przymiotnika, służąca kategoryzowaniu człowieka. W teorii cech opisuje [osobowość](/pl/index.php/Osobowo%C5%9B%C4%87 "Osobowość") i służy zróżnicowaniu ludzi. Wśród psychologów zajmujących się cechami osobowości, istnieją rozbieżne poglądy na temat definicji i pomiaru cechy. Wyrażana jest za pomocą zachowania człowieka i przejawia się określonymi skłonnościami w różnych sytuacjach.

## Teoria cech wg Gordona W. Allporta

Gordon W. Allport (1897-1967) uważał, że cecha to predylekcja reagowania w konkretnych sytuacjach. Zaproponował nomotetyczno-idiograficzną klasyfikację cech osobowości, dostrzegł różnicę pomiędzy cechami tożsamymi dla wszystkich ludzi i cechami jednostkowymi, charakterystycznymi dla każdego człowieka z osobna. Uporządkował także cechy ze względu na właściwe im siły oddziaływania, wprowadzając pojęcia dyspozycji dominującej (silne [predyspozycje](/pl/index.php/Predyspozycje "Predyspozycje") odnoszące się praktycznie do każdej sytuacji), centralnej (określone zachowania w wielu różnych sytuacjach) i wtórnej (skłonności tylko w niektórych sytuacjach). Odrzucał analizę czynnikową, która ma na celu połączenie w grupy osób o podobnych skłonnościach.

## Teoria cech wg Raymonda B. Cattela

Raymond B. Cattel (1905-1998) - jedna z najwybitniejszych postaci w psychologii. Do rozpoznania cech i ich rozróżnienia, korzystał z analizy czynnikowej. Inspirował się obserwacjami Allporta i wiedzę tę poszerzył o analizę czynnikową cech powiązanych ze sobą. W trakcie licznych badań wskaźnikowych, kwestionariuszowych i innych analiz ustalił grupę szesnastu wymiarów osobowości - Szesnastoczynnikowy [Kwestionariusz](/pl/index.php/Kwestionariusz "Kwestionariusz") Osobowości, która służyła do pomiaru różnic wśród ludzi na podstawie cech, t.j. sumienny-niesumienny, powściągliwy-wylewny etc. Badał dynamizm i strukturę osobowości, a także zajmował wpływem środowiska i dziedziczenia na [dane](/pl/index.php/Dane "Dane") cechy.

## Teoria cech wg Hansa J. Eysencka

Hans J. Eysenck (1916-1997) - podobnie jak Cattel stosował analizę czynnikową, na jej podstawie wyróżnił osobowość na trzech polach: [introwersja](/pl/index.php/Introwertyk "Introwertyk")/ekstrawersja, neurotyczność, psychotyczność (trójwymiarowy model osobowości PEN). Badał relację osobowości z właściwościami biologicznymi człowieka.

## Pięcioczynnikowy Model Osobowości

PMO albo inaczej Wielka Piątka (Big Five) - analiza osobowości na podstawie kwestionariuszy i [wskaźników](/pl/index.php/Wska%C5%BAnik "Wskaźnik") pozwoliła na wyodrębnienie czynników, które mają charakter międzykulturowy. Do scharakteryzowania PMO służą takie terminy jak: neurotyzm, ekstrawersja, otwartość na doświadczenia, ugodowość, sumienność. Koncepcja zakłada trwałość i stabilność osobowości, aczkolwiek wciąż panują wątpliwości co do przewidywania ludzkich zachowań, zdefiniowania cechy oraz stwierdzenia czy dana cecha tłumaczy zachowanie, czy może go tylko opisuje.

## Teoria X i Y

Teoria wyróżniająca dwa typy pracownika: X - leniwego z natury, potrzebującego dodatkowych zachęt do wykonywania pracy i Y, dla którego [praca](/pl/index.php/Praca "Praca") jest normalnym stanem rzeczy, tak samo jak inne aktywności. Pierwszy typ pracownika wymaga ciągłej kontroli i ewentualnych sankcji w wypadku niewykonania pracy. Drugi typ charakteryzować się będzie ambicją i chęci samodzielnego działania. Teoria sprawdza się zarówno w charakteryzowaniu pracowników jak i osób zajmujących stanowiska kierownicze.
Teoria jest ściśle powiązana z teorią hierarchii Abrahama Maslova. Oba twierdzenia zakładają, że najwyższą z potrzeb jest ta odnosząca się do samorealizacji, dlatego twórca Teorii X i Y - [Douglas McGregor](/pl/index.php/Douglas_McGregor "Douglas McGregor"), był zwolennikiem zarządzania według teorii Y.
W teorii tej twierdzi się, że każdemu człowiekowi należy umożliwić robienie tego, do czego jest predysponowany (L. Zbiegień-Maciąg, B. Wiernek, W. Pawnik, E. Długosz-Truszkowska, 1999, s. 82)

## Motywacja a zarządznie

[Motywacja](/pl/index.php/Motywacja "Motywacja") będąca rozumiana jako [proces](/pl/index.php/Proces "Proces") psychicznej regulacji, dzięki któremu formułują się dążenia, przez które rozumieć należy tendencje do podejmowania czynności ukierunkowanych na określony cel (J. Reykowski, 1992, s. 113).Motywacja w zarządzaniu jest ogromnie ważnym elementem. Ze względu na fakt, że każdy z pracowników ma inny typ osobowości i potrzeb, a przez to różne czynniki wpływają na poziom jego zmotywowania, należy je odpowiednio wyselekcjonować i dobrać do indywidualnego pracownika według jego potrzeb, aby uczynić jego pracę jak najbardziej produktywną.

**Teoria cech** — _artykuły polecane_[Nawyk](/pl/index.php/Nawyk "Nawyk") — [Cechy charakteru](/pl/index.php/Cechy_charakteru "Cechy charakteru") — [Sprawność](/pl/index.php/Sprawno%C5%9B%C4%87 "Sprawność") — [Metoda Thomas International](/pl/index.php/Metoda_Thomas_International "Metoda Thomas International") — [Model cech pracy](/pl/index.php/Model_cech_pracy "Model cech pracy") — [Cechy stanowiska pracy](/pl/index.php/Cechy_stanowiska_pracy "Cechy stanowiska pracy") — [Procesy poznawcze](/pl/index.php/Procesy_poznawcze "Procesy poznawcze") — [Socjotechnika](/pl/index.php/Socjotechnika "Socjotechnika") — [Kategoryzacja](/pl/index.php/Kategoryzacja "Kategoryzacja")

## Bibliografia

- Gasiul H. (2006), _Psychologia osobowości. Nurty, teorie, koncepcje_
- Michalik K. (2009), _Typologia czynników motywacji_, Zeszyty naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie, Tarnów, nr 2
- Oleś P. (2009), _Wprowadzenie do psychologii osobowości_, Warszawa
- Pervin L. (2002), _Psychologia osobowości_, Gdańsk
- Ramesh K. (2013), _The Relationship between McGregor's X-Y Theory Management Style and Fulfillment of Psychological Contract: A Literature Review_, International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, nr 5
- Reykowski J. (1992), _Procesy emocjonalne, motywacja, osobowość_, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
- Urbanowicz B. (2011), _Wpływ teorii organizacji pracy na przestrzeń biurową_, Gliwice
- Zbiegień-Maciąg L., Wiernek B., Pawnik W., Dlugosz-Truszkowska E. (1999), _Zarządzanie personelem w firmie_, Uczelniane Wydawnictwo Naukowo-Dydaktyczne, Kraków

**Autor:** Paulina Kiwior, Agnieszka Wójtowicz

Źródło: „ [https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Teoria\_cech&oldid=206226](https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Teoria_cech&oldid=206226)”

[Kategoria](/pl/index.php/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Psychologia](/pl/index.php/Kategoria:Psychologia "Kategoria:Psychologia")

[Strona główna](/pl/index.php/Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Strona główna")

[![Grafika GIF: fakturuj online od 17zł z aplikacją dla firm Comarch ERP XT](https://mfiles.pl/plus_images/comarch_160x100.gif)](https://www.erpxt.pl/funkcje/faktura-online/)

## Nawigacja

### Encyklopedia

- [Indeks](/pl/index.php/Specjalna:Wszystkie_strony)
- [Kategorie](/pl/index.php/Kategoria:Main)
- [Ostatnie zmiany](/pl/index.php/Specjalna:Ostatnie_zmiany)
- [Losowa strona](/pl/index.php/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Informacje o tej stronie](https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Teoria cech&action=info)

## Narzędzia wiki

### Narzędzia wiki

- [Strony specjalne](/pl/index.php/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")

## Narzędzia dla stron

### Narzędzia dla stron

### Narzędzia strony użytkownika

### Więcej

- [Linkujące](/pl/index.php/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Teoria_cech "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/pl/index.php/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Teoria_cech "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Wersja do druku](javascript:print(); "Wersja do wydruku [p]")
- [Link do tej wersji](/pl/index.php?title=Teoria_cech&oldid=206226 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/pl/index.php?title=Teoria_cech&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Dzienniki stron](/pl/index.php?title=Specjalna:Rejestr&page=Teoria+cech)

## Kategorie

### Kategorie

- [Psychologia](/pl/index.php/Kategoria:Psychologia "Kategoria:Psychologia")

- [![CC BY-SA Uznanie autorstwa na tych samych warunkach](/pl/resources/assets/licenses/cc-by-sa.png)](https://mfiles.pl/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Prawa_autorskie)
- [![Powered by MediaWiki](/pl/resources/assets/poweredby_mediawiki_88x31.png)](https://www.mediawiki.org/)

- Tę stronę ostatnio edytowano 17 gru 2023, 20:38.
- Treść udostępniana na licencji [CC BY-SA Uznanie autorstwa na tych samych warunkach](https://mfiles.pl/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Prawa_autorskie), jeśli nie podano inaczej.

- [Polityka prywatności](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Polityka_prywatno%C5%9Bci)
- [O Encyklopedia Zarządzania](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:O_Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania)
- [Informacje prawne](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Informacje_prawne)