Przywództwo - Encyklopedia Zarządzania
WIZJONERSKI - okres: od połowy lat 80. XX w do 200r. Przywódca jest inspiratorem grupy. Źródłem zaangażowania członków grupy jest wspólna wizja, ...
zarządzanie
Przywództwo jest definiowane na różne sposoby, ponieważ jest to określenie, które nie ma uznanej i przyjętej jednej definicji. W szerokim rozumieniu można przywództwo rozumieć jako umiejętność wpływania na jednostki lub grupę w celu uzyskania określonych efektów. W zarządzaniu należy rozumieć jako zdolność do wpływania na zachowania pracowników w celu realizacji określonych celów. Przywództwo opiera się przede wszystkim na autorytecie danej osoby, a także władzy, którą inni dobrowolnie akceptują. Przywództwo to ustalanie kierunku, wypracowywanie wizji przyszłości organizacji, jak również nadawanie kierunku działań ludzi. Przywództwo to również motywowanie i inspirowanie, wyzwalanie energii w ludziach. Przywództwo jest niezbędne do tworzenia zmian, a <anchor>zarządzanie</anchor> do systematycznego uzyskiwania wyników. Dobry menadżer to przywódca.
﻿
﻿

Zarządzanie – Encyklopedia Zarządzania

## Anonimowy

### Niezalogowany

- [Zaloguj się](/pl/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Zarz%C4%85dzanie "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

[Encyklopedia Zarządzania](/pl/index.php/Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

### Szukaj

# Zarządzanie

Z Encyklopedia Zarządzania

### Przestrzenie nazw

- [Strona](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie "Zobacz stronę treści [c]")

### Więcej

- Więcej
- Języki

### Działania na stronie

- [Podgląd](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie)
- [Kod źródłowy](/pl/index.php?title=Zarz%C4%85dzanie&action=edit "Ta strona jest zabezpieczona. Możesz zobaczyć kod źródłowy. [e]")
- [Historia](/pl/index.php?title=Zarz%C4%85dzanie&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

**[Zarządzanie](/pl/index.php/Zarz%C4%85d "Zarząd")** jest nieodłącznym elementem każdej organizacji, niezależnie od jej wielkości czy rodzaju działalności. Definiuje się je jako [proces](/pl/index.php/Proces "Proces") [planowania](/pl/index.php/Plan "Plan"), organizowania, koordynowania i kontroli zasobów i działań w celu osiągnięcia zamierzonych celów.

## Spis treści

- [1Przegląd definicji](#Przegląd_definicji)
- [2Funkcje zarządzania](#Funkcje_zarządzania)
- [3Obszary zarządzania](#Obszary_zarządzania)
- [4Geneza nauk o zarządzaniu](#Geneza_nauk_o_zarządzaniu)
- [5Prekursorzy teorii organizacji i zarządzania](#Prekursorzy_teorii_organizacji_i_zarządzania)
- [6Bibliografia](#Bibliografia)

## Przegląd definicji

- Zestaw działań (obejmujący [planowanie](/pl/index.php/Planowanie "Planowanie") i [podejmowanie decyzji](/pl/index.php/Podejmowanie_decyzji "Podejmowanie decyzji"), [organizowanie](/pl/index.php/Organizowanie "Organizowanie"), [przewodzenie](/pl/index.php/Przewodzenie "Przewodzenie"), tj. [kierowanie](/pl/index.php/Kierowanie "Kierowanie") ludźmi, i [kontrolowanie](/pl/index.php/Kontrolowanie "Kontrolowanie")), skierowanych na [zasoby](/pl/index.php/Zasoby "Zasoby") organizacji (ludzkie, finansowe, rzeczowe i informacyjne) i wykonywanych z zamiarem osiągnięcia [celów](/pl/index.php/Cel "Cel") organizacji w sposób sprawny i skuteczny. ( **Griffin R. W.**, _Podstawy zarządzania organizacjami_, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 6)
- Działanie polegające na dysponowaniu zasobami; ponieważ do zasobów najważniejszych należą ludzie, zasobami są [pieniądze](/pl/index.php/Pieni%C4%85dz "Pieniądz"), a przez nie oddziałuje się na ludzi. Zarządzanie wiąże się z kierowaniem i bardzo często używa się łącznie terminów " [organizacja](/pl/index.php/Organizacja "Organizacja") i zarządzanie", "kierowanie i zarządzanie" ( **Pszczołowski T.**, _Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji_, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1978, s. 288)
- Jest to działanie zmierzające do spowodowania funkcjonowania rzeczy, organizacji lub osób podległych, zgodnie z celami zarządzającego ( **Gliński B.**, _Mała encyklopedia [ekonomiczna](/pl/index.php/Ekonom "Ekonom")_, Warszawa 1974, s. 929; za T. Pszczołowskim)
- Istotą funkcji zarządzania jako specyficznego rodzaju funkcji regulujących wykonywanego zbiorowo przez "regulujące" jednostki organizacyjne, jest w szczególności formułowanie celu działania, planowanie, czyli organizowanie struktur oraz kontrolowanie realizacji celów ( **Zieleniewski J.**, _Organizacja i zarządzanie_, PWN 1960, s. 477)
- Sztuka łączenie różnych środków, którymi dysponuje [przedsiębiorstwo](/pl/index.php/Przedsi%C4%99biorstwo "Przedsiębiorstwo"), tak aby osiągnęło ono swoje [cele](/pl/index.php/Cele "Cele") z maksymalną skutecznością. Zarządzanie nie powinno być mylone z kierowaniem, które stanowi istotę decydowania. Jest to [zespół](/pl/index.php/Zesp%C3%B3%C5%82 "Zespół") czynności zmierzających do osiągnięcia pozytywnych [rezultatów](/pl/index.php/Rezultat "Rezultat") finansowych przy końcu określonych okresów, wybór, podział i zastosowanie środków przedsiębiorstwa, jak również stosunki wszelkiego rodzaju, jakie może ono utrzymywać z innymi osobami prawnymi ( **Caude R., Moles A.**, _Methodologie vers une science de l'action_, Paryż 1964, s. 450; za T. Pszczołowskim)
- Zarządzanie do sprawne posługiwanie się rożnymi [metodami](/pl/index.php/Metoda "Metoda") w obszarach: operacyjnym ( [planowanie produkcji](/pl/index.php/Planowanie_produkcji "Planowanie produkcji"), [budżetowanie](/pl/index.php/Bud%C5%BCetowanie "Budżetowanie"), itp.), taktycznym ( [benchmarking](/pl/index.php/Benchmarking "Benchmarking"), [analiza finansowa](/pl/index.php/Analiza_finansowa "Analiza finansowa"), itp.) oraz strategicznym ( [Analiza portfelowa](/pl/index.php/Analiza_portfolio "Analiza portfolio"), [Analiza SWOT](/pl/index.php/Analiza_SWOT "Analiza SWOT"), [Analiza strategiczna](/pl/index.php/Analiza_strategiczna "Analiza strategiczna") itp.), które prowadzą o osiągnięcia ustalonych celów organizacji.
- Zarządzanie polega na zapewnieniu (świadomym stworzeniu) warunków, by organizacja działała zgodnie ze swymi założeniami, czyli realizowała swoją misję, osiągała zgodne z nią cele i zachowywała niezbędny poziom spójności umożliwiający przetrwanie, czyli wyodrębnienie z otoczenia, i rozwój, czyli realizację misji i celów w przyszłości. ( **Koźmiński A.K., Jemielniak D.**, _Zarządzanie od postaw_, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 18)

## Funkcje zarządzania

- **Planowanie**. Polega ono na ustaleniu celów organizacji oraz opracowaniu strategii, które pozwolą na ich osiągnięcie. Planowanie obejmuje również określenie zadań, alokację zasobów, ustalanie terminów oraz identyfikację potencjalnych zagrożeń i szans.
- **Organizowanie**. Polega ono na skutecznym wykorzystaniu zasobów organizacji w celu realizacji wcześniej ustalonych celów. W ramach tego procesu należy odpowiednio podzielić pracę, wyznaczyć odpowiednie stanowiska i określić strukturę organizacyjną. Organizowanie ma na celu zapewnienie efektywnego wykorzystania dostępnych zasobów, takich jak ludzie, pieniądze, [materiały](/pl/index.php/Materia%C5%82 "Materiał") i technologie.
- **Koordynowanie**. Obejmuje ono harmonizację działań i współpracę pomiędzy różnymi jednostkami organizacji. Koordynowanie jest niezbędne do zapewnienia spójności i efektywności działań, a także do minimalizacji [konfliktów](/pl/index.php/Konflikt "Konflikt") i redundancji.
- **[Kontrola](/pl/index.php/Kontrola "Kontrola")**. Polega ona na monitorowaniu postępów w realizacji celów oraz na podejmowaniu działań korygujących w przypadku odchylenia od zakładanych [wyników](/pl/index.php/Wynik "Wynik"). Kontrola ma na celu zapewnienie, że organizacja działa w sposób zgodny z planem oraz identyfikowanie obszarów, które wymagają poprawy.

Zarządzanie jest procesem dynamicznym, który wymaga ciągłego doskonalenia i adaptacji. W erze postępujących zmian technologicznych i globalizacji, organizacje muszą być elastyczne i otwarte na [innowacje](/pl/index.php/Innowacje "Innowacje"). Zarządzanie efektywne wymaga również [umiejętności](/pl/index.php/Umiej%C4%99tno%C5%9Bci "Umiejętności") komunikacji, negocjacji i [motywowania](/pl/index.php/Motyw "Motyw") [pracowników](/pl/index.php/Pracownik "Pracownik").

## Obszary zarządzania

**[Zarządzanie zasobami ludzkimi](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_zasobami_ludzkimi "Zarządzanie zasobami ludzkimi")** (HRM) jest jednym z kluczowych obszarów zarządzania, które skupia się na efektywnym zarządzaniu pracownikami w organizacji. [Rekrutacja](/pl/index.php/Rekrutacja "Rekrutacja"), [selekcja](/pl/index.php/Selekcja "Selekcja") i [szkolenie pracowników](/pl/index.php/Szkolenie_pracownik%C3%B3w "Szkolenie pracowników") są kluczowymi elementami HRM, które mają na celu znalezienie i [zatrudnienie](/pl/index.php/Zatrudnienie "Zatrudnienie") odpowiednich osób, które będą w stanie wnieść [wartość](/pl/index.php/Warto%C5%9B%C4%87 "Wartość") do organizacji.

[Proces rekrutacji](/pl/index.php/Proces_rekrutacji "Proces rekrutacji") obejmuje identyfikację potrzeb organizacji dotyczących nowych pracowników i opracowanie strategii pozyskiwania [kandydatów](/pl/index.php/Kandydat "Kandydat"). Selekcja polega na ocenie i wyborze najlepszych kandydatów spośród zgłoszonych. Szkolenie jest istotne dla rozwijania umiejętności i kompetencji pracowników, aby byli w stanie sprostać wymaganiom pracy.

[Motywowanie](/pl/index.php/Motywowanie "Motywowanie") i wynagradzanie pracowników są kluczowymi elementami HRM, które mają na celu zapewnienie zadowolenia i zaangażowania pracowników. Motywowanie jest procesem, który stymuluje pracowników do osiągania wysokich wyników poprzez zapewnienie odpowiednich bodźców i nagród. Wynagradzanie obejmuje określenie odpowiedniej struktury płac i benefitów, które są adekwatne do wkładu i osiągnięć pracowników.

**[Zarządzanie jakością](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_jako%C5%9Bci%C4%85 "Zarządzanie jakością")** koncentruje się na ciągłym doskonaleniu procesów i usług w organizacji. Celem zarządzania jakością jest zapewnienie, że [produkty](/pl/index.php/Produkt "Produkt") i [usługi](/pl/index.php/Us%C5%82ugi "Usługi") są zgodne z oczekiwaniami [klientów](/pl/index.php/Klient "Klient") i spełniają wysokie standardy jakościowe. Proces ciągłego doskonalenia obejmuje identyfikację obszarów wymagających poprawy, opracowanie strategii doskonalenia oraz [monitorowanie](/pl/index.php/Monitorowanie "Monitorowanie") i ocenę wprowadzanych zmian.

Zarządzanie jakością opiera się na określonych [zasadach](/pl/index.php/Zasada "Zasada") i narzędziach. Zasady obejmują zaangażowanie kierownictwa w doskonalenie jakości, ciągłe szkolenie pracowników, zapewnienie jasnych procedur i standardów oraz skoncentrowanie na [potrzebach](/pl/index.php/Potrzeba "Potrzeba") klienta. Narzędzia zarządzania jakością obejmują metody [pomiaru](/pl/index.php/Pomiar "Pomiar") i monitorowania jakości, takie jak [analiza statystyczna](/pl/index.php/Analiza_statystyczna "Analiza statystyczna"), diagramy przyczynowo-skutkowe i diagramy kontrolne.

**[Zarządzanie zmianą](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_zmian%C4%85 "Zarządzanie zmianą")** jest kluczowym aspektem zarządzania, ponieważ organizacje muszą być gotowe do adaptacji i reagowania na zmieniające się warunki rynkowe. Efektywne zarządzanie procesem zmiany obejmuje identyfikację [potrzeby](/pl/index.php/Potrzeby "Potrzeby") zmiany, opracowanie strategii zmiany, komunikację i [zaangażowanie pracowników](/pl/index.php/Zaanga%C5%BCowanie_pracownik%C3%B3w "Zaangażowanie pracowników") oraz monitorowanie i ocenę wprowadzanych zmian.

Metody i narzędzia zarządzania zmianą obejmują różne techniki i podejścia, które pomagają w skutecznym wdrażaniu zmian. Przykładowe metody to [model](/pl/index.php/Model "Model") Lewina, który zakłada etapy zamrażania, przeprowadzania zmiany i odblokowywania, oraz metoda Kottera, która składa się z ośmiu etapów, takich jak tworzenie sensu i wizji zmiany, zaangażowanie pracowników i utrwalanie zmiany.

**Zarządzanie [projektami](/pl/index.php/Projekt "Projekt")** jest kluczowym obszarem zarządzania, który obejmuje planowanie, organizowanie i kontrolowanie projektów w celu osiągnięcia określonych celów. Projekt jest tymczasowym [przedsięwzięciem](/pl/index.php/Przedsi%C4%99wzi%C4%99cie "Przedsięwzięcie"), które ma określony [zakres](/pl/index.php/Zakres "Zakres"), cele, [harmonogram](/pl/index.php/Harmonogram "Harmonogram") i zasoby. [Zarządzanie projektami](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_projektami "Zarządzanie projektami") obejmuje identyfikację zadań, alokację zasobów, monitorowanie postępu projektu oraz [zarządzanie ryzykiem](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_ryzykiem "Zarządzanie ryzykiem") i [zmianami](/pl/index.php/Zmiana "Zmiana").

Metody i narzędzia zarządzania projektami obejmują różne podejścia i techniki, które pomagają w skutecznym prowadzeniu projektów. Przykładowe metody to metoda kaskadowa, metoda zwinna i metoda krytycznej ścieżki. Narzędzia zarządzania projektami obejmują oprogramowanie do zarządzania projektami, diagramy Gantta, sieci [PERT](/pl/index.php/PERT "PERT") i metodykę [Scrum](/pl/index.php/Scrum "Scrum").

**[Zarządzanie strategiczne](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_strategiczne "Zarządzanie strategiczne")** koncentruje się na formułowaniu i realizacji [długoterminowych](/pl/index.php/D%C5%82ug "Dług") celów organizacji. [Proces zarządzania](/pl/index.php/Proces_zarz%C4%85dzania "Proces zarządzania") strategicznego obejmuje analizę otoczenia, określenie wizji i misji organizacji, opracowanie strategii i planów działania oraz monitorowanie i ocenę wyników. Zarządzanie strategiczne pozwala organizacji dostosowywać się do zmieniających się warunków rynkowych i osiągać konkurencyjną przewagę.

Metody i narzędzia zarządzania strategicznego obejmują różne techniki i [modele](/pl/index.php/Modele "Modele"), które pomagają w formułowaniu i realizacji strategii. Przykładowe metody to analiza SWOT, analiza pięciu sił Portera i analiza [PEST](/pl/index.php/PEST "PEST") EL. Narzędzia zarządzania strategicznego obejmują mapy strategii, tablice wyników i [systemy](/pl/index.php/System "System") informacyjne do monitorowania wyników.

**[Zarządzanie finansami](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_finansami "Zarządzanie finansami")** jest istotnym obszarem zarządzania, który koncentruje się na planowaniu [budżetu](/pl/index.php/Bud%C5%BCet "Budżet"), zarządzaniu płynnością finansową i optymalizacji wykorzystania zasobów finansowych. Planowanie budżetu obejmuje określenie celów finansowych, [prognozowanie](/pl/index.php/Prognozowanie "Prognozowanie") przychodów i [kosztów](/pl/index.php/Koszt "Koszt") oraz alokację zasobów. [Zarządzanie płynnością](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_p%C5%82ynno%C5%9Bci%C4%85 "Zarządzanie płynnością") finansową polega na monitorowaniu przepływu gotówki w organizacji i podejmowaniu działań mających na celu utrzymanie stabilności finansowej.

Analiza finansowa i [kontrola kosztów](/pl/index.php/Kontrola_koszt%C3%B3w "Kontrola kosztów") są kluczowymi elementami zarządzania finansami. Analiza finansowa polega na ocenie i interpretacji informacji finansowych, takich jak [bilans](/pl/index.php/Bilans "Bilans"), [rachunek](/pl/index.php/Rachunek "Rachunek") [zysków](/pl/index.php/Zysk "Zysk") i strat oraz [wskaźniki](/pl/index.php/Wska%C5%BAnik "Wskaźnik") finansowe. Kontrola kosztów obejmuje monitorowanie i ograniczanie wydatków organizacji, aby zapewnić efektywne wykorzystanie zasobów.

**Zarządzanie ryzykiem** ma na celu identyfikację, ocenę i zarządzanie ryzykiem w organizacji. [Ryzyko](/pl/index.php/Ryzyko "Ryzyko") może występować w różnych obszarach, takich jak operacje, finanse, [technologia](/pl/index.php/Technologia "Technologia") i [rynek](/pl/index.php/Rynek "Rynek"). [Identyfikacja](/pl/index.php/Identyfikacja "Identyfikacja") ryzyka polega na identyfikacji potencjalnych zagrożeń i szans. Ocenia się ryzyko pod względem prawdopodobieństwa wystąpienia i wpływu na organizację. Zarządzanie ryzykiem obejmuje opracowanie strategii zarządzania ryzykiem, implementację działań zaradczych i monitorowanie skuteczności działań.

Metody i narzędzia zarządzania ryzykiem obejmują różne techniki i podejścia, które pomagają w identyfikacji, ocenie i zarządzaniu ryzykiem. Przykładowe metody to analiza SWOT, [analiza ryzyka](/pl/index.php/Analiza_ryzyka "Analiza ryzyka"), [analiza wrażliwości](/pl/index.php/Analiza_wra%C5%BCliwo%C5%9Bci "Analiza wrażliwości") i strategie zarządzania ryzykiem. Narzędzia zarządzania ryzykiem obejmują oprogramowanie do zarządzania ryzykiem, mapy ryzyka i wykresy ryzyka.

**[Zarządzanie międzynarodowe](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_mi%C4%99dzynarodowe "Zarządzanie międzynarodowe")** koncentruje się na zarządzaniu różnicami kulturowymi i regulacjami w kontekście globalnym. Zarządzanie różnicami kulturowymi obejmuje zrozumienie i szanowanie różnic kulturowych oraz dostosowanie strategii i praktyk zarządzania do różnych kultur. Zarządzanie regulacjami polega na zapewnieniu zgodności z przepisami prawnymi i regulacjami obowiązującymi w różnych krajach.

Strategie i narzędzia zarządzania międzynarodowego obejmują różne podejścia i techniki, które pomagają w efektywnym zarządzaniu w kontekście globalnym. Przykładowe strategie to [standaryzacja](/pl/index.php/Standaryzacja "Standaryzacja"), [adaptacja](/pl/index.php/Adaptacja "Adaptacja") i lokalizacja. Narzędzia zarządzania międzynarodowego obejmują oprogramowanie do zarządzania międzynarodowego, analizę międzynarodową i raportowanie międzynarodowe.

**[Zarządzanie wiedzą](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_wiedz%C4%85 "Zarządzanie wiedzą")** ma na celu gromadzenie, organizowanie i wykorzystywanie wiedzy w organizacji. [Wiedza](/pl/index.php/Wiedza "Wiedza") jest jednym z najważniejszych zasobów organizacji, który może przynieść konkurencyjną przewagę. Zarządzanie wiedzą obejmuje tworzenie systemów do gromadzenia i udostępniania wiedzy, rozwijanie kultury uczenia się i współpracy oraz wykorzystywanie wiedzy do podejmowania decyzji i innowacji.

Systemy zarządzania wiedzą i narzędzia wspierające zarządzanie wiedzą są kluczowymi elementami zarządzania wiedzą. Systemy zarządzania wiedzą umożliwiają gromadzenie, organizowanie, udostępnianie i wyszukiwanie wiedzy w organizacji. Przykładowe narzędzia to bazy danych, systemy zarządzania [dokumentami](/pl/index.php/Dokument "Dokument"), platformy współpracy i sieci społecznościowe.

**Zarządzanie relacjami z klientami** (CRM) koncentruje się na budowaniu i utrzymywaniu korzystnych relacji z klientami. Współ [praca](/pl/index.php/Praca "Praca") z klientami jest kluczowym elementem sukcesu organizacji. Zarządzanie relacjami z klientami obejmuje identyfikację i zrozumienie potrzeb klientów, dostarczanie wartościowych produktów i usług oraz utrzymanie długoterminowych relacji.

Systemy CRM i narzędzia wspierające zarządzanie relacjami z klientami są istotnymi narzędziami w zarządzaniu relacjami z klientami. Systemy CRM umożliwiają gromadzenie, analizę i zarządzanie danymi klientów, historią interakcji i preferencjami. Przykładowe narzędzia to oprogramowanie CRM, systemy automatyzacji [marketingu](/pl/index.php/Marketing "Marketing"), analizy danych i narzędzia do zarządzania kontaktami.

**Zarządzanie operacjami** koncentruje się na planowaniu, organizowaniu i kontrolowaniu procesów produkcyjnych i usługowych w organizacji. Efektywne zarządzanie operacjami jest kluczowe dla zapewnienia wysokiej jakości produktów i usług, optymalizacji wykorzystania zasobów i zwiększenia efektywności operacyjnej. Zarządzanie operacjami obejmuje identyfikację celów, [projektowanie](/pl/index.php/Projektowanie "Projektowanie") procesów, alokację zasobów, kontrolę jakości i [ciągłe doskonalenie](/pl/index.php/Ci%C4%85g%C5%82e_doskonalenie "Ciągłe doskonalenie").

Metody i narzędzia zarządzania operacjami obejmują różne techniki i podejścia, które pomagają w efektywnym zarządzaniu operacjami. Przykładowe metody to Lean Manufacturing, [Six Sigma](/pl/index.php/Six_Sigma "Six Sigma") i Just-in-Time. Narzędzia zarządzania operacjami obejmują diagramy przepływu procesów, analizę wartości i metodykę 5S.

**[Zarządzanie logistyczne](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_logistyczne "Zarządzanie logistyczne")** koncentruje się na planowaniu, organizowaniu i kontrolowaniu przepływu materiałów i informacji w organizacji. Skuteczne zarządzanie logistyczne jest kluczowe dla zapewnienia efektywnego działania łańcucha dostaw i satysfakcji klienta. Zarządzanie logistyczne obejmuje zarządzanie [zapasami](/pl/index.php/Zapas "Zapas"), [transportem](/pl/index.php/Transport "Transport"), [magazynowaniem](/pl/index.php/Magazyn "Magazyn") i koordynację działań między różnymi jednostkami organizacji.

Techniki i narzędzia zarządzania logistycznego obejmują różne metody i narzędzia, które pomagają w efektywnym zarządzaniu logistyką. Przykładowe techniki to [optymalizacja](/pl/index.php/Optymalizacja "Optymalizacja") łańcucha dostaw, [metodyka](/pl/index.php/Metodyka "Metodyka") [kanban](/pl/index.php/Kanban "Kanban") i [logistyka](/pl/index.php/Logistyka "Logistyka") odwrócona. Narzędzia zarządzania logistycznego obejmują oprogramowanie do zarządzania logistycznego, systemy monitorowania i śledzenia przesyłek oraz analizę danych logistycznych.

## Geneza nauk o zarządzaniu

Zarządzanie jako [działanie](/pl/index.php/Dzia%C5%82anie "Działanie") praktyczne istnieje od dawien dawna, jednak nauka rozwiązująca problemy występujące w tej dziedzinie ukształtowała się dopiero na przełomie XIX i XX wieku. Pierwsze przejawy powstawania tej dyscypliny wiedzy można dostrzec np. w wielkich przedsięwzięciach historycznych (budowa piramid egipskich) jak również w porzekadłach i przysłowiach a także w dziełach N. Machiavellego czy C. von Clausevitza. Za prekursorów nauki o zarządzaniu można też uznać: [przemysłowca](/pl/index.php/Przemys%C5%82 "Przemysł") [R. Owena](/pl/index.php/Robert_Owen "Robert Owen") oraz ekonomistę [A. Smitha](/pl/index.php/Adam_Smith "Adam Smith"). Jednak największy wkład w [rozwój](/pl/index.php/Rozw%C3%B3j "Rozwój") tej dziedziny miała [rewolucja przemysłowa](/pl/index.php/Rewolucja_przemys%C5%82owa "Rewolucja przemysłowa"), gdyż powstało wtedy mnóstwo zakładów przemysłowych, które musiały zarządzać i organizować pracę, a sposoby wcześniej wykorzystywane okazały się niewystarczające. Tym samym trzeba było stworzyć nowe metody, techniki i narzędzia zarządzania co przyczyniło się do fundamentalnego rozwoju metod organizowania pracy i narzędzi.

## Prekursorzy teorii organizacji i zarządzania

Na początku XX wieku powstały zatem trzy główne ośrodki rozwoju nauki o zarządzaniu i organizacji: amerykańska, francuska i polska. W amerykańskim największy [sukces](/pl/index.php/Sukces "Sukces") odniósł [F.W. Taylor](/pl/index.php/Frederick_Winslow_Taylor "Frederick Winslow Taylor"), [H.L. Gantt](/pl/index.php/Henry_Laurence_Gantt "Henry Laurence Gantt"), [F.B Gilbreth](/pl/index.php/Frank_Bunker_Gilbreth "Frank Bunker Gilbreth")(przedstawiciele nurtu inżynierskiego), [M.P. Follett](/pl/index.php/Mary_Parker_Follett "Mary Parker Follett") (przedstawicielka nurtu humanistycznego). We francuskim nieocenionymi twórcami byli [H. Fayol](/pl/index.php/Henri_Fayol "Henri Fayol") (przedstawiciel [nurtu uniwersalistycznego](/pl/index.php/Nurt_uniwersalistyczny "Nurt uniwersalistyczny")) i [H. Le Chatelier](/pl/index.php/Henry_Louis_Le_Chatelier "Henry Louis Le Chatelier") (przedstawiciel nurtu inżynierskiego). Natomiast w ośrodku polskim największe poszanowanie zdobyli [K. Adamiecki](/pl/index.php/Karol_Adamiecki "Karol Adamiecki") (przedstawiciel nurtu inżynierskiego), [Z. Rytel](/pl/index.php/Zygmunt_Rytel "Zygmunt Rytel") (przedstawiciel [nurtu uniwersalistycznego](/pl/index.php/Nurt_uniwersalistyczny "Nurt uniwersalistyczny")) i [S. Bieńkowski](/pl/index.php/Stanis%C5%82aw_Bie%C5%84kowski "Stanisław Bieńkowski") (przedstawiciel nurtu humanistycznego).

**Zarządzanie** — _artykuły polecane_[Prakseologia](/pl/index.php/Prakseologia "Prakseologia") — [Teoria zarządzania](/pl/index.php/Teoria_zarz%C4%85dzania "Teoria zarządzania") — [Klasyczna szkoła zarządzania](/pl/index.php/Klasyczna_szko%C5%82a_zarz%C4%85dzania "Klasyczna szkoła zarządzania") — [Nurt uniwersalistyczny](/pl/index.php/Nurt_uniwersalistyczny "Nurt uniwersalistyczny") — [Orientacja na projekty, programy, portfele](/pl/index.php/Orientacja_na_projekty,_programy,_portfele "Orientacja na projekty, programy, portfele") — [Karol Adamiecki](/pl/index.php/Karol_Adamiecki "Karol Adamiecki") — [Zasady zarządzania](/pl/index.php/Zasady_zarz%C4%85dzania "Zasady zarządzania") — [Zarządzanie marketingowe](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_marketingowe "Zarządzanie marketingowe") — [Hyacinte Dubreuil](/pl/index.php/Hyacinte_Dubreuil "Hyacinte Dubreuil")

## Bibliografia

- Drucker P. (1995), _People and performance: The best of Peter Drucker on management_, Routledge
- Hersey P., Blanchard K. (1993), _Management of organizational behavior_, Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall
- Koźmiński A., Piotrowski W. (red.) (2010), _Zarządzanie teoria i praktyka_, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
- Likert R. (1967), _The human organization: its management and values_
- Sopińska A., Wachowiak P. (2006), _[Modele zarządzania wiedzą w przedsiębiorstwie](https://www.e-mentor.edu.pl/mobi/artykul/index/numer/14/id/275)_, E-mentor Dwumiesięcznik Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, nr 1 (14)
- Stabryła A. (red.) (2012), _Podstawy organizacji i zarządzania. Podejście i koncepcje badawcze_, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków
- Szczepańska K. (2011), _Zarządzanie jakością. W dążeniu do doskonałości_, CH Beck, Warszawa
- Taylor F. (1914), _The principles of scientific management_, Harper

**Autor:** [Sławomir Wawak](/pl/index.php/S%C5%82awomir_Wawak "Sławomir Wawak"), Patrycja Babiarz

Źródło: „ [https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Zarządzanie&oldid=214240](https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Zarządzanie&oldid=214240)”

[Kategoria](/pl/index.php/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Podstawy zarządzania](/pl/index.php/Kategoria:Podstawy_zarz%C4%85dzania "Kategoria:Podstawy zarządzania")

[Strona główna](/pl/index.php/Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Strona główna")

[![Grafika GIF: fakturuj online od 17zł z aplikacją dla firm Comarch ERP XT](https://mfiles.pl/plus_images/comarch_160x100.gif)](https://www.erpxt.pl/funkcje/faktura-online/)

## Nawigacja

### Encyklopedia

- [Indeks](/pl/index.php/Specjalna:Wszystkie_strony)
- [Kategorie](/pl/index.php/Kategoria:Main)
- [Ostatnie zmiany](/pl/index.php/Specjalna:Ostatnie_zmiany)
- [Losowa strona](/pl/index.php/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Informacje o tej stronie](https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Zarządzanie&action=info)

## Narzędzia wiki

### Narzędzia wiki

- [Strony specjalne](/pl/index.php/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")

## Narzędzia dla stron

### Narzędzia dla stron

### Narzędzia strony użytkownika

### Więcej

- [Linkujące](/pl/index.php/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Zarz%C4%85dzanie "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/pl/index.php/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Zarz%C4%85dzanie "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Wersja do druku](javascript:print(); "Wersja do wydruku [p]")
- [Link do tej wersji](/pl/index.php?title=Zarz%C4%85dzanie&oldid=214240 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/pl/index.php?title=Zarz%C4%85dzanie&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Dzienniki stron](/pl/index.php?title=Specjalna:Rejestr&page=Zarz%C4%85dzanie)

## Inne projekty

### W innych językach

- [English](http://ceopedia.org/index.php/Theory_of_management "Theory of management – English")

## Kategorie

### Kategorie

- [Podstawy zarządzania](/pl/index.php/Kategoria:Podstawy_zarz%C4%85dzania "Kategoria:Podstawy zarządzania")

- [![CC BY-SA Uznanie autorstwa na tych samych warunkach](/pl/resources/assets/licenses/cc-by-sa.png)](https://mfiles.pl/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Prawa_autorskie)
- [![Powered by MediaWiki](/pl/resources/assets/poweredby_mediawiki_88x31.png)](https://www.mediawiki.org/)

- Tę stronę ostatnio edytowano 19 sty 2024, 10:46.
- Treść udostępniana na licencji [CC BY-SA Uznanie autorstwa na tych samych warunkach](https://mfiles.pl/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Prawa_autorskie), jeśli nie podano inaczej.

- [Polityka prywatności](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Polityka_prywatno%C5%9Bci)
- [O Encyklopedia Zarządzania](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:O_Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania)
- [Informacje prawne](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Informacje_prawne)