Najciekawsze kraje Azji – 10 miejsc do zobaczenia w 2019 - KAYAK
A może podróż do niesamowitych krajów Azji? Upoluj tanie loty i odwiedź je w 2019. Oto lista 10 najciekawszych miejsc w Azji, które warto ...
Muzeum Terakotowej Armii Pierwszego Cesarza Qin
A może historyczna wycieczka do Chin? Wszyscy, którzy choć trochę interesują się archeologią, koniecznie muszą odwiedzić Xi’an. To właśnie tutaj w starannie przygotowanych wykopaliskach i muzeach znajdują się niektóre z najważniejszych zabytków archeologicznych na świecie. Najsłynniejsze z nich to <anchor>Muzeum Terakotowej Armii Pierwszego Cesarza Qin</anchor>— zbiór 7,5 tysiąca figur naturalnej wielkości, przedstawiających żołnierzy, oficerów i konie. Figury zostały przypadkowo odkryte podczas kopania studni w marcu 1974 roku. Wiele ciekawych muzeów znajduje się również w pobliżu Muzeum Banpo — zbioru artefaktów i rekonstrukcji domów wzorowanych na neolitycznej osadzie oraz Muzeum Historii Shaanxi, w którym znajdują się szczątki człowieka z Lantian.
Terakotowa Armia – Wikipedia, wolna encyklopedia
Terakotowa Armia – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Terakotowa+Armia "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Terakotowa+Armia "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Terakotowa+Armia "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Terakotowa+Armia "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Historia](#Historia)
- [2Wykonanie](#Wykonanie)
- [3Zobacz też](#Zobacz_też)
- [4Uwagi](#Uwagi)
- [5Przypisy](#Przypisy)
- [6Linki zewnętrzne](#Linki_zewnętrzne)

Przełącz stan spisu treści

# Terakotowa Armia

82 języki

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Terracottale%C3%ABr "Terracottaleër – afrikaans")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B6%D8%B1%D9%8A%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B7%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84_%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%86 "ضريح الإمبراطور الأول تشين – arabski")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Guerreros_de_terracota "Guerreros de terracota – asturyjski")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Terrakota_ordusu "Terrakota ordusu – azerbejdżański")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%8B%E0%A6%A1%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%B0_%E0%A6%B8%E0%A7%88%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80 "পোড়ামাটির সৈন্যবাহিনী – bengalski")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%8F%D2%BB%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%8F "Терракотанан яһалған армия – baszkirski")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%96%D1%8F "Тэракотавая армія – białoruski")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Hokbong_Terakota "Hokbong Terakota – Central Bikol")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%8F "Теракотена армия – bułgarski")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Vojska_od_terakote "Vojska od terakote – bośniacki")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Ex%C3%A8rcit_de_guerrers_de_terracota "Exèrcit de guerrers de terracota – kataloński")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B0_%C3%A7%D0%B0%D1%80%C4%95 "Терракота çарĕ – czuwaski")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Terakotov%C3%A1_arm%C3%A1da "Terakotová armáda – czeski")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Y_Fyddin_Derracotta "Y Fyddin Derracotta – walijski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Terrakottah%C3%A6ren "Terrakottahæren – duński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Terrakotta-Armee "Terrakotta-Armee – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Terrakotas%C3%B5dalased "Terrakotasõdalased – estoński")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%82_%CE%B1%CF%80%CF%8C_%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B1 "Στρατός από τερακότα – grecki")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Terracotta_Army "Terracotta Army – angielski")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Guerreros_de_terracota "Guerreros de terracota – hiszpański")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Terakota_armeo "Terakota armeo – esperanto")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Terrakotazko_armada "Terrakotazko armada – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1_%D8%B3%D9%81%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86 "لشکر سفالین – perski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Arm%C3%A9e_de_terre_cuite "Armée de terre cuite – francuski")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Guerreiros_de_Terracota "Guerreiros de Terracota – galicyjski")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B3%91%EB%A7%88%EC%9A%A9 "병마용 – koreański")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8F%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D5%BF%D5%A5_%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF "Տերակոտե բանակ – ormiański")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE "टेराकोटा सेना – hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Terakotna_vojska "Terakotna vojska – chorwacki")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Pasukan_terakota "Pasukan terakota – indonezyjski")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Leirherinn "Leirherinn – islandzki")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Esercito_di_terracotta "Esercito di terracotta – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A6%D7%91%D7%90_%D7%94%D7%98%D7%A8%D7%A7%D7%95%D7%98%D7%94 "צבא הטרקוטה – hebrajski")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Wadyabala_t%C3%A8rakota_Tiongkok "Wadyabala tèrakota Tiongkok – jawajski")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90 "ტერაკოტის არმია – gruziński")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80 "Терракоттан жасалған әскер – kazachski")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Art%C3%AA%C5%9Fa_terrakotay%C3%AE "Artêşa terrakotayî – kurdyjski")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Terakotas_armija "Terakotas armija – łotewski")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Terracotta-Arm%C3%A9i "Terracotta-Arméi – luksemburski")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Terakotin%C4%97_armija "Terakotinė armija – litewski")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Agyaghadsereg "Agyaghadsereg – węgierski")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B0_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D1%81%D0%BA%D0%B0 "Теракотна војска – macedoński")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%BA_%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BE "കളിമൺ യോദ്ധാക്കൾ – malajalam")
- [Malti](https://mt.wikipedia.org/wiki/Armata_tat-Terrakotta "Armata tat-Terrakotta – maltański")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A8_%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90 "ტერაკოტაშ არმია – megrelski")
- [مازِرونی](https://mzn.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7_%D9%82%D8%A7%D8%B4%D9%88%D9%86 "تراکوتا قاشون – mazanderański")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Tentera_Terracotta "Tentera Terracotta – malajski")
- [ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ](https://mni.wikipedia.org/wiki/%EA%AF%86%EA%AF%A4%EA%AF%9F_%EA%AF%87%EA%AF%A6%EA%AF%94%EA%AF%A5%EA%AF%80%EA%AF%A3%EA%AF%87%EA%AF%A5_%EA%AF%82%EA%AF%A5%EA%AF%9F%EA%AF%83%EA%AF%A4%EA%AF%81%EA%AF%A4%EA%AF%A1 "ꯆꯤꯟ ꯇꯦꯔꯥꯀꯣꯇꯥ ꯂꯥꯟꯃꯤꯁꯤꯡ – manipuri")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA "မြေရုပ်စစ်တပ် – birmański")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Terracottaleger "Terracottaleger – niderlandzki")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE "टेराकोटा सेना – nepalski")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%85%B5%E9%A6%AC%E4%BF%91 "兵馬俑 – japoński")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Terrakottah%C3%A6ren "Terrakottahæren – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Terrakottah%C3%A6ren "Terrakottahæren – norweski (nynorsk)")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Armada_de_t%C3%A8rra_cuecha "Armada de tèrra cuecha – oksytański")
- [ଓଡ଼ିଆ](https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%9F%E0%AD%87%E0%AC%B0%E0%AC%BE%E0%AC%95%E0%AD%8B%E0%AC%9F%E0%AC%BE_%E0%AC%B8%E0%AD%87%E0%AC%A8%E0%AC%BE "ଟେରାକୋଟା ସେନା – orija")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Tarakota_armiyasi "Tarakota armiyasi – uzbecki")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%B9%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%B9%D8%A7_%D9%81%D9%88%D8%AC "ٹیراکوٹا فوج – Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Ex%C3%A9rcito_de_terracota "Exército de terracota – portugalski")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Armata_de_Teracot%C4%83 "Armata de Teracotă – rumuński")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%8F "Терракотовая армия – rosyjski")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%A7%E0%B7%99%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%A7%E0%B7%8F_%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%80 "ටෙරාකොටා හමුදාව – syngaleski")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Terracotta_Army "Terracotta Army – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Terakotov%C3%A1_arm%C3%A1da "Terakotová armáda – słowacki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Glinena_vojska "Glinena vojska – słoweński")
- [Soomaaliga](https://so.wikipedia.org/wiki/Ciidanka_Terracotta "Ciidanka Terracotta – somalijski")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8_%D0%BE%D0%B4_%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B5 "Ратници од теракоте – serbski")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Vojska_od_terakote "Vojska od terakote – serbsko-chorwacki")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Terrakotta-armeija "Terrakotta-armeija – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Terrakottaarm%C3%A9n "Terrakottaarmén – szwedzki")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%9A%E0%AF%81%E0%AE%9F%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%88%E0%AE%AA%E0%AF%8D_%E0%AE%AA%E0%AE%9F%E0%AF%88 "சுடுமட்சிலைப் படை – tamilski")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B0_%D0%B3%D0%B0%D1%81%D0%BA%D3%99%D1%80%D0%B5 "Терракота гаскәре – tatarski")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%9C%E0%B8%B2 "กองทัพทหารดินเผา – tajski")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8_%D0%A1%D0%B0%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD "Лашкари Сафолин – tadżycki")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Toprak_Askerler "Toprak Askerler – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%96%D1%8F "Теракотова армія – ukraiński")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%B9%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%B9%D8%A7_%D9%81%D9%88%D8%AC "ٹیراکوٹا فوج – urdu")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A5t_nung "Đội quân đất nung – wietnamski")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Terracotta_nga_kasundalohan "Terracotta nga kasundalohan – waraj")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%A6%E5%A7%8B%E7%9A%87%E5%85%B5%E9%A9%AC%E4%BF%91 "秦始皇兵马俑 – wu")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%A6%E5%A7%8B%E7%9A%87%E5%85%B5%E9%A6%AC%E4%BF%91 "秦始皇兵馬俑 – kantoński")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%A6%E5%A7%8B%E7%9A%87%E5%85%B5%E9%A9%AC%E4%BF%91 "秦始皇兵马俑 – chiński")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q47672#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Terakotowa_Armia "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/wiki/Dyskusja:Terakotowa_Armia "Dyskusja o zawartości tej strony [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Terakotowa_Armia)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Terakotowa_Armia)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Terakotowa_Armia "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Terakotowa_Armia "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&oldid=73409910 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Terakotowa_Armia&id=73409910&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FTerakotowa_Armia)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FTerakotowa_Armia)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q47672 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Terakotowa+Armia)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Terakotowa_Armia&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/%E5%85%B5%E9%A6%AC%E4%BF%91)
- [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Terakotowa_Armia)

Wygląd

przypnijukryj

Na mapach: [![Ziemia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)](/wiki/Ziemia "Ziemia")[34°23′05,82″N109°16′23,27″E/34,384950109,273130](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=pl&pagename=Terakotowa_Armia&params=34.38495_N_109.27313_E)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Mauzoleum Pierwszego Cesarza Qin[\[a\]](#cite_note-1)

Obiekt z [listy światowego dziedzictwa UNESCO](/wiki/Lista_%C5%9Bwiatowego_dziedzictwa_UNESCO "Lista światowego dziedzictwa UNESCO")[![Ilustracja](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Terracotta_army_xian.jpg/240px-Terracotta_army_xian.jpg)](/wiki/Plik:Terracotta_army_xian.jpg "Oddziały Terakotowej Armii")

Oddziały Terakotowej Armii
[Państwo](/wiki/Pa%C5%84stwo "Państwo")

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)[Chiny](/wiki/Chi%C5%84ska_Republika_Ludowa "Chińska Republika Ludowa")

Typ

kulturowy

[Spełniane kryterium](/wiki/Lista_%C5%9Bwiatowego_dziedzictwa_UNESCO#Kryteria "Lista światowego dziedzictwa UNESCO")

I, III, IV, VI

Numer ref.

[441](http://whc.unesco.org/en/list/441)

[Region](/wiki/Lista_%C5%9Bwiatowego_dziedzictwa_UNESCO#Obiekty_UNESCO_według_regionów "Lista światowego dziedzictwa UNESCO")[\[b\]](#cite_note-2)

Azja i Pacyfik

Historia wpisania na listę

Położenie na mapie Chin

![Mapa konturowa Chin, w centrum znajduje się punkt z opisem „Mauzoleum Pierwszego Cesarza Qin”](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/China_edcp_location_map.svg/238px-China_edcp_location_map.svg.png)

[![Mauzoleum Pierwszego Cesarza Qin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=pl&params=34.38495_N_109.27313_E_ "Mauzoleum Pierwszego Cesarza Qin")

Mauzoleum Pierwszego Cesarza Qin

[![Ziemia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)](/wiki/Ziemia "Ziemia")[34°23′05,82″N109°16′23,27″E/34,384950109,273130](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=pl&pagename=Terakotowa_Armia&params=34.38495_N_109.27313_E)[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/21px-Commons-logo.svg.png)](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Terracotta_Army "Commons")[Multimedia w Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Terracotta_Army "commons:Category:Terracotta Army")

1. [↑](#cite_ref-1)[Oficjalna nazwa wpisana na listę UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list)
2. [↑](#cite_ref-2)[Oficjalny podział dokonany przez UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region)

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Terakotowa_Armia_1.jpg/240px-Terakotowa_Armia_1.jpg)](/wiki/Plik:Terakotowa_Armia_1.jpg) Oddziały Terakotowej Armii[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Recreated_colored_terracotta_warriors.jpg/240px-Recreated_colored_terracotta_warriors.jpg)](/wiki/Plik:Recreated_colored_terracotta_warriors.jpg) Nieliczne figury pomalowano po odkryciu

**Terakotowa Armia** ( [chiń. upr.](/wiki/Uproszczone_pismo_chi%C5%84skie "Uproszczone pismo chińskie") 兵马俑; [chiń. trad.](/wiki/Tradycyjne_pismo_chi%C5%84skie "Tradycyjne pismo chińskie") 兵馬俑; [pinyin](/wiki/Hanyu_pinyin "Hanyu pinyin") _bīngmǎ yǒng_; dosł. „Figury grobowe żołnierzy i koni”) – zbiór ok. 8,1 tys. figur naturalnej wielkości, wykonanych z [terakoty](/wiki/Terakota "Terakota") (wypalonej gliny), przedstawiających żołnierzy, oficerów i konie znajdujących się w grobowcu [chińskiego](/wiki/Chiny "Chiny") [Pierwszego Cesarza Qin](/wiki/Qin_Shi_Huang "Qin Shi Huang").

Armia znajduje się w odległości 1,5 km na wschód od sarkofagu, na terenie dzisiejszej prowincji [Shaanxi](/wiki/Shaanxi "Shaanxi"). W trakcie pogrzebu cesarza w [210 p.n.e.](/wiki/210_p.n.e. "210 p.n.e.") cała armia również została umieszczona w podziemnych pomieszczeniach, których wysokość wynosiła ok. 3 m. Ich posadzki zostały wybrukowane cegłą, a konstrukcję dachu wykonano z drewna. Z biegiem czasu dach zawalił się, a figury zasypała ziemia. Powierzchnia, na której je odnaleziono ma 210 m długości na 60 m szerokości[\[1\]](#cite_note-cuda-3). Cały kompleks budowli składających się na mauzoleum zajmuje ponad 100 km², a jego najważniejszym punktem jest wzniesienie, pod którym umieszczono komnaty grobowe otoczone przez podziemny mur obronny[\[2\]](#cite_note-:0-4).

Według wierzeń, Terakotowa Armia miała strzec cesarza i pomóc mu odzyskać władzę w życiu pozagrobowym.

Figury ustawione są w rowach w szyku bojowym, są to naturalnej wielkości (od 1,62 do 2,02 m) postaci piechurów, łuczników, kuszników, generałów, urzędników, akrobatów, muzyków, tancerzy[\[2\]](#cite_note-:0-4), medyków i pracowników cywilnych[\[3\]](#cite_note-:1-5). Oprócz ludzi w mauzoleum znajdują się figury zwierząt, m.in. koni pociągowych, wierzchowców, bocianów, żurawi oraz kaczek. Są też wojskowe wozy i karoce, żołnierze byli wyposażeni w dużą ilość autentycznej broni z brązu, w tym mieczy oraz grotów włóczni i strzał[\[2\]](#cite_note-:0-4).

Rzeźby żołnierzy mają zindywidualizowane rysy, pierwotnie wszystkie figury były pomalowane w kolorach jasnoczerwonym, niebieskim, różowym i złotym[\[2\]](#cite_note-:0-4). Kolory zachowały się do czasu odkrycia w 1974 roku, jednak pod wpływem powietrza barwy zaczęły stopniowo zanikać[\[3\]](#cite_note-:1-5), niektóre w kilkanaście sekund. Każdy żołnierz ma charakterystyczną rangę wojskową i właściwą dla jego jednostki broń[\[2\]](#cite_note-:0-4).

Do 2017 r. odkryto w mauzoleum około 8100 glinianych figur, a przebadano ok. 400 m² terenu[\[2\]](#cite_note-:0-4).

## Historia

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Historia") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Historia")\]

Figury zostały przypadkowo znalezione podczas kopania studni w marcu 1974 roku[\[2\]](#cite_note-:0-4) przez trzech mężczyzn: Yang Xinman, Yang Peiman i Yang Peiyan[\[4\]](#cite_note-mon-6). O odkryciu został powiadomiony urząd w Lintong, który zarządził wydobycie na powierzchnię kilku posągów w celu wysłania ich do [Xi’an](/wiki/Xi%E2%80%99an "Xi’an"). Rok później potwierdzono przynależność żołnierzy do terakotowej armii, a w miejscu odkrycia w 1976 r. rozpoczęły się wykopaliska, których pierwsza tura trwała do 1979 roku[\[2\]](#cite_note-:0-4). Od 1979 figury były stopniowo udostępniane zwiedzającym. Muzeum Terakotowej Armii Pierwszego Cesarza Qin w Xi’anie, składające się z trzech krypt[\[a\]](#cite_note-7) o głębokości od 4 do 8 metrów, zostało otwarte w obecnym kształcie w roku 1994.

## Wykonanie

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Wykonanie") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Wykonanie")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg/220px-20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg)](/wiki/Plik:20021201051552_-_Terracotta_Army.jpg) To tylko kilka z ponad 8 tys. figur, każda jest inna

Prace przy budowie mauzoleum trwały 38 lat i jak zapisał [Sima Qian](/wiki/Sima_Qian "Sima Qian"), w budowę było zaangażowanych 700 tys. rzemieślników i robotników z całego imperium, w tym niewolników, których zabito i pochowano w odległości pół kilometra od kompleksu grobowego[\[2\]](#cite_note-:0-4). Każda figura posiada cechy indywidualne, każda twarz jest inna i przedstawia inne emocje, żołnierze przedstawieni są w różnych pozycjach, prawdopodobnie do każdej figury pozował inny człowiek. Z powodu niepowtarzalności, rekonstrukcja uszkodzonych egzemplarzy jest trudna i żmudna. Nogi każdej z rzeźb są lite, natomiast korpus i głowa puste w środku[\[5\]](#cite_note-8), dzięki temu zachowują pion[\[3\]](#cite_note-:1-5). Analizy mikroskopowe i badania porównawcze materiałów wykazały, że wszystkie rzeźby wykonano z tej samej gliny[\[2\]](#cite_note-:0-4).

Z trzech sektorów, w których odnaleziono glinianą armię, największym jest ten opisywany numerem 1. Znajduje się w nim kompletny pułk piechoty, liczący 3210 żołnierzy, w tym 200 [kuszników](/wiki/Kusznik "Kusznik") i [łuczników](/wiki/%C5%81ucznik_(%C5%BCo%C5%82nierz) "Łucznik (żołnierz)"). Wyposażeni zostali w różnego rodzaju prawdziwą broń (wykonaną z drewna i [brązu](/wiki/Br%C4%85zy "Brązy")) i 6 wozów bojowych, każdy zaprzężony w parę glinianych koni. Sektor 2 (odkryty w 1976 r.) zawiera oddział [kawalerii](/wiki/Jazda "Jazda") i oddziały pomocnicze, natomiast w sektorze 3 (odnaleziony kilka tygodni po drugim) znajduje się prawdopodobnie dowództwo glinianej armii[\[1\]](#cite_note-cuda-3).

Terakotowa Armia od 1987 roku znajduje się na [liście światowego dziedzictwa](/wiki/Lista_%C5%9Bwiatowego_dziedzictwa_UNESCO "Lista światowego dziedzictwa UNESCO") [UNESCO](/wiki/UNESCO "UNESCO").

## Zobacz też

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Zobacz też") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Zobacz też")\]

- [Dynastia Qin](/wiki/Dynastia_Qin "Dynastia Qin")

## Uwagi

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: Uwagi") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Uwagi")\]

1. [↑](#cite_ref-7)Czwarta jest pusta, prawdopodobnie nie ukończono wszystkich prac przed śmiercią cesarza.

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

1. ↑ [a](#cite_ref-cuda_3-0)[b](#cite_ref-cuda_3-1)Roland Gööck: _Cuda świata_. Warszawa: Muza SA, 1994, s. 58-61. [ISBN 83-7079-266-9](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8370792669 "Specjalna:Książki/8370792669").
2. ↑ [a](#cite_ref-:0_4-0)[b](#cite_ref-:0_4-1)[c](#cite_ref-:0_4-2)[d](#cite_ref-:0_4-3)[e](#cite_ref-:0_4-4)[f](#cite_ref-:0_4-5)[g](#cite_ref-:0_4-6)[h](#cite_ref-:0_4-7)[i](#cite_ref-:0_4-8)[j](#cite_ref-:0_4-9)JoannaJ.GrabowskaJoannaJ., [_Tajemnice terakotowej armii Qin Shi Huanga - przez 40 lat budowało ją 700 tys. robotników z całego imperium_](http://wyborcza.pl/7,75400,22231397,tajemnice-terakotowej-armii-qin-shi-huanga-przez-40-budowalo.html) \[online\], wyborcza.pl, 14 sierpnia 2017 \[dostęp 2017-08-19\].
3. ↑ [a](#cite_ref-:1_5-0)[b](#cite_ref-:1_5-1)[c](#cite_ref-:1_5-2)Brook Larmer. _Terra-Cotta Warriors in Color_. „ [National Geographic](/wiki/National_Geographic "National Geographic")”, s. 74-87, 2012-06. Anglia.
4. [↑](#cite_ref-mon_6-0)Tomasz Bonek: [Armię 7,5 tys. wojowników zakopali w wielkich dołach](https://www.money.pl/galerie/artykul/armie-7-5-tys-wojownikow-zakopali-w-wielkich,120,0,1653624.html). Money.pl. \[dostęp 2021-01-30\].
5. [↑](#cite_ref-8)Paul G. Bahn: _Archeologia - Przewodnik_. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo "Arkady" Sp. z o.o., 2006, s. 354. [ISBN 83-213-4293-0](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8321342930 "Specjalna:Książki/8321342930").

## Linki zewnętrzne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Linki zewnętrzne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Linki zewnętrzne")\]

- [Jak dojechać i zwiedzać Armię Terakotową](https://web.archive.org/web/20170913083134/http://www.readyforboarding.pl/podroze/chiny/xian-terakotowa-armia.html)

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") (muzeum wojskowe):

- [ISNI](/wiki/International_Standard_Name_Identifier "International Standard Name Identifier"): [0000000106754311](https://isni.org/isni/0000000106754311)
- [VIAF](/wiki/Virtual_International_Authority_File "Virtual International Authority File"): [158689858](http://viaf.org/viaf/158689858)
- [LCCN](/wiki/Library_of_Congress_Control_Number "Library of Congress Control Number"): [n83329382](http://lccn.loc.gov/n83329382)
- [GND](/wiki/Gemeinsame_Normdatei "Gemeinsame Normdatei"): [5545812-9](http://d-nb.info/gnd/5545812-9)
- [BnF](/wiki/Biblioth%C3%A8que_nationale "Bibliothèque nationale"): [15550274v](http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb15550274v)
- [SUDOC](/wiki/Syst%C3%A8me_Universitaire_de_Documentation "Système Universitaire de Documentation"): [121304558](http://www.idref.fr/121304558)
- [NKC](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Republiki_Czeskiej "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej"): [ph325873](http://aut.nkp.cz/ph325873)
- [J9U](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Izraela "Biblioteka Narodowa Izraela"): [987007461814305171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007461814305171)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [Britannica](/wiki/Encyklopedia_Britannica "Encyklopedia Britannica"): [topic/terra-cotta-army](https://www.britannica.com/topic/terra-cotta-army)
- [БРЭ](/wiki/Wielka_Encyklopedia_Rosyjska "Wielka Encyklopedia Rosyjska"): [4677724](https://old.bigenc.ru/text/4677724)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Terakotowa\_Armia&oldid=73409910](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&oldid=73409910)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Chinach](/wiki/Kategoria:Obiekty_z_listy_dziedzictwa_UNESCO_w_Chinach "Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Chinach")
- [Stanowiska archeologiczne w Chinach](/wiki/Kategoria:Stanowiska_archeologiczne_w_Chinach "Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Chinach")
- [Sztuka chińska](/wiki/Kategoria:Sztuka_chi%C5%84ska "Kategoria:Sztuka chińska")
- [Sztuka sepulkralna](/wiki/Kategoria:Sztuka_sepulkralna "Kategoria:Sztuka sepulkralna")
- [Zabytki Chin](/wiki/Kategoria:Zabytki_Chin "Kategoria:Zabytki Chin")
- [Xi’an](/wiki/Kategoria:Xi%E2%80%99an "Kategoria:Xi’an")
- [Rzeźby z okresu starożytności](/wiki/Kategoria:Rze%C5%BAby_z_okresu_staro%C5%BCytno%C5%9Bci "Kategoria:Rzeźby z okresu starożytności")

- Tę stronę ostatnio edytowano 3 kwi 2024, 17:33.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Terakotowa_Armia&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)