Zasady zdrowego żywienia | Dieta i ruch - mp.pl
Odżywiaj się regularnie · Dbaj o różnorodność posiłków · Unikaj nadmiernych ilości tłuszczu i cholesterolu · Spożywaj dużo warzyw i owoców · Spożywaj zdrowe ...
błonnika
Warzywa i owoce to bardzo dobre źródło licznych witamin i składników mineralnych, które stanowią podstawę Piramidy Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej. Znajduje się w nich również szereg związków mniej poznanych, takich jak polifenole, bioflawonoidy. Zwłaszcza warzywa, z uwagi na dużą zawartość <anchor>błonnika</anchor> pokarmowego rozpuszczalnego w wodzie i wody, ale małą zawartość tłuszczu – powinny się znaleźć w trzech głównych posiłkach.
Błonnik pokarmowy | Dieta i ruch - mp.pl
Błonnik pokarmowy \| Dieta i ruch - mp.pl

- [Portal lekarzy](https://www.mp.pl/)
- [Portal pacjentów](https://www.mp.pl/pacjent)

- **13 września 2024 roku**/
- [**poczta**/](https://poczta.mp.pl/)
- [zaloguj się/](https://secure.mp.pl/konto/logowanie?rfr=https%253A%252F%252Fwww.mp.pl%252Fpacjent%252Fdieta%252Fzasady%252F67301%252Cblonnik-pokarmowy)

[![mp_logo_new.gif](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/mp_logo_new.gif)](https://www.mp.pl/pacjent "Mp.pl")

[![Medycyna Praktyczna dla pacjentów](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/DLA-PACJENTOW.png)](https://www.mp.pl/pacjent/)

medycyna praktyczna dla pacjentów

Toggle navigation

- [Zdrowie](https://www.mp.pl/pacjent/zdrowy_czlowiek)
- [Objawy](https://www.mp.pl/pacjent/objawy)
- [Choroby](https://www.mp.pl/pacjent/choroby)
- [Badania i zabiegi](https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi)
- [Leki](https://www.mp.pl/pacjent/leki/)
- [Pierwsza pomoc](https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc)
- [Doradca medyczny](https://www.mp.pl/pacjent/doradcamedyczny)
- [Umów wizytę](https://www.mp.pl/lekarz)
- [COVID-19](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/koronawirus/)
- ##### Dieta i ruch



- [Zasady zdrowego żywienia](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady)
- [Aktywność fizyczna](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport)
- [Niedożywienie](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/niedozywienie)
- [Lekarze odpowiadają](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/lista)
- [Aktualności](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci)

- ##### Nadwaga i otyłość



- [Redukcja masy ciała](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/wprowadzenie)
- [Rady psychologa](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radypsychologa)
- [Rady dietetyka](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radydietetyka)
- [Farmakoterapia otyłości](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/leczeniefarmakologiczne)
- [Chirurgiczne leczenie otyłości](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/leczeniechirurgiczne)

- ##### Ważne tematy



- [Diety w chorobach](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach)
- [Zdrowe diety](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/zdrowe_diety)
- [Indeks glikemiczny](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/68179,indeks-glikemiczny)
- [Zdrowe przepisy](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/przepisy)
- [Zdrowie osób starszych](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zdrowie-osob-starszych)

- ## Nasze serwisy



- [Alergie](https://www.mp.pl/pacjent/alergie/)
- [Astma](https://www.mp.pl/pacjent/astma/)
- [Choroba wieńcowa](https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/)
- [Ciąża](https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/)
- [Cukrzyca](https://www.mp.pl/cukrzyca/)
- [Dermatologia](https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/)
- [Dieta i ruch](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/)
- [Endokrynologia](https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/)
- [Gastrologia](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/)
- [Ginekologia](https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/)
- [Grypa](https://www.mp.pl/pacjent/grypa/)
- [Hematologia](https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/)
- [Hipercholesterolemia](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/)
- [Infekcje](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/)
- [Kardiologia](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/)
- [Nadciśnienie tętnicze](https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/)
- [Nefrologia](https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/)
- [Neurologia](https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/)
- [Ochrona zdrowia](https://ochronazdrowia.mp.pl/)
- [Okulistyka](https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/)
- [Onkologia](https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/)
- [Ortopedia](https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/)
- [Otolaryngologia](https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/)
- [Pediatria](https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/)
- [POChP](https://www.mp.pl/pacjent/pochp/)
- [Psychiatria](https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/)
- [Pulmonologia](https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/)
- [Rehabilitacja](https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/)
- [Reumatologia](https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/)
- [Seksuologia](https://www.mp.pl/pacjent/seksuologia/)
- [Stomatologia](https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/)
- [Szczepienia](https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia)
- [Udar](https://www.mp.pl/pacjent/udar/)
- [Zakrzepica](https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/)
- [Zdrowie w podróży](https://www.mp.pl/pacjent/zdrowiewpodrozy/)

  - [Poczta](https://poczta.mp.pl/)
  - [zaloguj się](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/user/login.html?url=https%3A%2F%2Fwww.mp.pl%2Fpacjent%2Fdieta%2Fzasady%2F67301%2Cblonnik-pokarmowy)
  - [Portal lekarzy](https://www.mp.pl/)
  - [Portal pacjentów](https://www.mp.pl/pacjent)
- MENU  - Serwisy specjalistyczne

- [Alergie](https://www.mp.pl/pacjent/alergie/)
- [Astma](https://www.mp.pl/pacjent/astma/)
- [Choroba wieńcowa](https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/)
- [Ciąża](https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/)
- [Cukrzyca](https://www.mp.pl/cukrzyca/)
- [Dermatologia](https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/)
- [Dieta i ruch](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/)
- [Endokrynologia](https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/)
- [Gastrologia](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/)

- [Ginekologia](https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/)
- [Grypa](https://www.mp.pl/pacjent/grypa/)
- [Hematologia](https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/)
- [Hipercholesterolemia](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/)
- [Infekcje](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/)
- [Kardiologia](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/)
- [Nadciśnienie tętnicze](https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/)
- [Nefrologia](https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/)
- [Neurologia](https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/)

- [Ochrona zdrowia](https://ochronazdrowia.mp.pl/)
- [Okulistyka](https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/)
- [Onkologia](https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/)
- [Ortopedia](https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/)
- [Otolaryngologia](https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/)
- [Pediatria](https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/)
- [POChP](https://www.mp.pl/pacjent/pochp/)
- [Psychiatria](https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/)
- [Pulmonologia](https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/)

- [Rehabilitacja](https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/)
- [Reumatologia](https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/)
- [Seksuologia](https://www.mp.pl/pacjent/seksuologia/)
- [Stomatologia](https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/)
- [Szczepienia](https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia)
- [Udar](https://www.mp.pl/pacjent/udar/)
- [Zakrzepica](https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/)
- [Zdrowie w podróży](https://www.mp.pl/pacjent/zdrowiewpodrozy/)

[**Portal dla lekarzy**](https://www.mp.pl/)

[Dieta i ruch](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/)

- [Zasady zdrowego żywienia](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady)
- [Aktywność fizyczna](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport)
- [Niedożywienie](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/niedozywienie)
- [Lekarze odpowiadają](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/lista)
- [Aktualności](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci)

Nadwaga i otyłość

- [Redukcja masy ciała](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/wprowadzenie)
- [Rady psychologa](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radypsychologa)
- [Rady dietetyka](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radydietetyka)
- [Farmakoterapia otyłości](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/leczeniefarmakologiczne)
- [Chirurgiczne leczenie otyłości](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/leczeniechirurgiczne)

Ważne tematy

- [Diety w chorobach](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach)
- [Zdrowe diety](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/zdrowe_diety)
- [Indeks glikemiczny](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/68179,indeks-glikemiczny)
- [Zdrowe przepisy](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/przepisy)
- [Zdrowie osób starszych](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zdrowie-osob-starszych)

- [Dla pacjentów](https://www.mp.pl/pacjent/)
- [Dieta i ruch](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/)
- [Zasady zdrowego żywienia](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady)
- Błonnik pokarmowy

# Błonnik pokarmowy

dr hab. n. med. Lucyna Ostrowska

Aktualizacja: dr n. med. Dominika Wnęk

**Błonnik pokarmowy to chemicznie niejednorodne składniki pochodzące z produktów roślinnych. Wyróżnia się dwie frakcje błonnika pokarmowego: rozpuszczalną i nierozpuszczalną. Uważa się, że dieta bogata w błonnik pokarmowy usprawnia pasaż jelitowy, stymuluje procesy fermentacyjne w jelicie oraz poprawia parametry gospodarki lipidowej i węglowodanowej**

![](https://adst.mp.pl/img/articles/zasady/bread-3977197-640.jpg)

**Fot. pixabay.com**

## Błonnik pokarmowy - co to jest?

**Błonnik pokarmowy, zwany również włóknem pokarmowym, należy do węglowodanów złożonych, czyli wielocukrów (polisacharydów).** Składa się z celulozy, ligniny, hemicelulozy, gum, śluzów i pektyn. Błonnikowi towarzyszą różne składniki związane ze ścianą komórki roślinnej, takie jak kwas fitynowy, [sterole roślinne](https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zapobieganie/62385,sterole-i-stanole-roslinne), białka, krzemiany i glukozydy. Ponieważ błonnik pokarmowy nie ulega trawieniu i wchłanianiu w przewodzie pokarmowym człowieka i nie jest przyswajalne, nie może być źródłem energii (energia brutto uzyskana z 25 g błonnika wynosi zaledwie ok. 100 kcal). Mimo to wpływ błonnika pokarmowego na organizm jest niezmiernie ważny.

Wpływ błonnika na organizm człowieka jest różnorodny. Błonnik można podzielić na nierozpuszczalny w wodzie (celuloza, niektóre hemicelulozy, ligniny) oraz w niej rozpuszczalny (pektyny, gumy, śluzy roślinne, niektóre hemicelulozy).

## Rozpuszczalne w wodzie frakcje błonnika pokarmowego

Do tej frakcji błonnika pokarmowego zalicza się: pektyny, gumy, śluzy roślinne oraz niektóre hemicelulozy. Ich źródłem są głównie warzywa i owoce. Błonnik ten wykazuje zdolność wiązania wody i tworzenia żeli. Wydłuża także czas pasażu jelitowego, co przekłada się korzystnie na konsystencję stolca (zmniejsza możliwość migracji wody z kału do światła jelita, ułatwiając wypróżnienie).

**Czytaj też**: [Zaparcia - objawy, przyczyny, leczenie i leki na zaparcia](https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50664,zaparcia)

Błonnik ten wpływa także korzystnie na parametry gospodarki lipidowej i poposiłkową odpowiedź glikemiczną oraz odgrywa ważną role w profilaktyce niektórych chorób m.in. cukrzycy i otyłości.

**Czytaj więcej** na temat [lipidów](https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy-i-lipoproteiny): [Lipidy i lipoproteiny](https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy-i-lipoproteiny)

Niestety wiąże także wapń, żelazo i cynk, ograniczając ich wchłanianie

## Nierozpuszczalne w wodzie frakcje błonnika pokarmowego

Frakcję nierozpuszczalną stanowią: celuloza, ligniny oraz niektóre hemicelulozy (ekstrahowane z roztworów kwaśnych). Ich źródłem w diecie są przede wszystkim pełnoziarniste produkty zbożowe. Błonnik ten przyspiesza pasaż treści pokarmowej i zwiększa masę kału. W wyniku jego spożycia dochodzi do mechanicznego podrażnienia ściany jelita. To powoduje wzmożenie perystaltyki jelit i ich efektywną pracę. Przy spożywaniu produktów bogatych w tę frakcję błonnika pokarmowego, należy zwiększyć ilość wody w diecie. W przeciwnym przypadku jego działanie będzie odwrotne. Przykładem pokarmów z dużą zawartością błonnika nierozpuszczalnego są otręby pszenne.

## Źródła błonnika pokarmowe

Głównym źródłem błonnika pokarmowego w diecie są produkty pochodzenia roślinnego, takie jak: produkty zbożowe, warzywa i owoce oraz nasiona roślin strączkowych.

**Zobacz**: [Które produkty żywnościowe zawierają błonnik?](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/lista/77037,ktore-produkty-zywnosciowe-zawieraja-blonnik)

Wśród produktów zbożowych najlepszym źródłem błonnika pokarmowego są:

- pieczywo żytnie i razowe
- pieczywo z dodatkiem ziaren
- naturalne płatki zbożowe (płatki owsiane, jęczmienne i żytnie).

Zawartość błonnika pokarmowego w warzywach jest zróżnicowana i wynosi od około 1–6 g/ 100 g produktu. Z kolei owoce (świeże) zawierają około 2 g/100 g produktu. Znaczące ilości błonnika pokarmowego dostarczają także suszone owoce i orzechy.

W wymienionych powyżej produktach żywnościowych występują zarówno rozpuszczalne, jak i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego (jego ilość oraz wzajemne proporcje są jednak zróżnicowane).

**Tabela. Zawartość błonnika pokarmowego w wybranych produktach żywnościowych (w g/100 g części jadalnych)**otręby pszenne 42,4płatki jęczmienne 9,6 płatki kukurydziane 6,6chleb żytni pełnoziarnisty 9,1ryż brązowy 8,7ryż biały 2,4kasza gryczana 5,9migdały 12,9orzechy laskowe 8,9nasiona słonecznika 6,0morele suszone 10,3śliwki suszone 9,4rodzynki 6,5marchew 3,6burak 2,2jabłko 2,0truskawki 1,8winogrona 1,5sok wielowarzywny 1,2sok pomarańczowy 0,1Źródło: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2017.

## Błonnik - jaką pełni rolę w organizmie człowieka?

Dieta bogata w błonnik pokarmowy obfituje w witaminy [antyoksydacyjne](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/331612,antyoksydanty-rola-podzial-i-wlasciwosci) (witaminę C, beta-karoten i witaminę E). Błonnik tworzy dobre podłoże dla rozwoju właściwej flory bakteryjnej jelit, a wytwarzany przez niego śluz wykazuje działanie ochronne, hamując wchłanianie szkodliwych substancji powstających w wyniku procesów fermentacji i gnilnych. U osób spożywających duże ilości błonnika pokarmowego zwiększona jest mikrobiologiczna synteza witaminy B1 i B2.

### Błonnik - wspomaganie układu pokarmowego

Błonnik nierozpuszczalny w wodzie ma istotny wpływ na pracę przewodu pokarmowego. Pokarmy bogate w to włókno pokarmowe pobudzają funkcje żucia i wydzielana śliny (niezbędnej po zlepienia twardego kęsa tego pożywienia), buforują i wiążą nadmiar kwasu solnego w żołądku (mechanizm bardzo pożądany u osób z nadkwaśnością czy refluksem żołądkowo-przełykowym), wiążą wodę, dzięki czemu zapobiegają nadmiernemu [odwodnieniu](https://www.mp.pl/pacjent/objawy/344290,objawy-odwodnienia-u-dzieci-i-doroslych) mas kałowych, a to zwiększa objętość stolca i skraca czas pasażu jelitowego. Błonnik pokarmowy drażni ściany jelita i pobudza ruch perystaltyczny, co przyspiesza wydalanie mas kałowych i zapobiega [zaparciom](https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50664,zaparcia), a także wielu innym chorobom jelit (w tym uchyłkowatości jelit, [polipom](https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/339975,polipy-przyczyny-rodzaje-objawy-leczenie), [żylakom odbytu](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/68332,hemoroidy), [nowotworom jelita grubego](https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/88022,rak-jelita-grubego-przyczyny-objawy-leczenie-i-rokowania)).

### Błonnik wspiera odchudzanie

Pożywienie bogate w błonnik ma dużą objętość i wywołuje (podobnie jak produkty zawierające skrobię) uczucie sytości. Z tego względu przy planowaniu diet odchudzających uwzględnia się spożycie nie tylko dużych ilości warzyw, ale i owoców (chociaż są bardziej kaloryczne od warzyw). Poza tym błonnik nierozpuszczalny wpływa na zwiększenie wydzielania soków trawiennych i pobudza ukrwienie jelit. Najbardziej zalecanymi produktami spożywanymi w celu zwiększenia masy stolca i przyspieszeniu perystaltyki jelit są **produkty zbożowe z grubego przemiału, zwłaszcza otręby pszenne**.

Dużo błonnika pokarmowego zawierają otręby i produkty zbożowe otrzymywane z całego ziarna, nasiona roślin strączkowych, kapusta, sałata, papryka i suszone owoce.

Natomiast najwięcej błonnika pokarmowego rozpuszczalnego w wodzie znajduje się w suchych nasionach roślin strączkowych, płatkach owsianych, niektórych owocach i warzywach. Błonnik ten niemal w całości ulega degradacji bakteryjnej w jelicie grubym, jest pożywką dla bakterii. Znajdujące się w błonniku polisacharydy ulegają więc rozkładowi do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz dwutlenku węgla, wodoru i metanu. Stymuluje to rozwój flory bakteryjnej jelita grubego i sprzyja utrzymaniu odpowiedniej proporcji miedzy bakteriami gnilnymi a pożytecznymi bakteriami probiotycznymi. Błonnik rozpuszczalny pęcznieje w środowisku wodnym jelita cienkiego, tworzy tam żele o dużej lepkości, przez co zwiększa gęstość treści pokarmowej i wydłuża czas pasażu jelitowego.

### Błonnik - pomaga zmniejszyć stężenie cholesterolu we krwi

Składniki tego błonnika, takie jak beta-glukany czy pektyny, wpływają na metabolizm [cholesterolu](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol-funkcje-zrodla-frakcje-stezenie) przez wiązanie [kwasów żółciowych](https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/134581,kwasy-zolciowe), a spowodowana nimi lepkość w jelicie zmniejsza resorpcję zwrotną tych kwasów i zwiększa ich wydalanie z kałem. Zmusza to [wątrobę](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/watroba/50948,watroba-gdzie-sie-znajduje-budowa-funkcje) do dodatkowej produkcji kwasów żółciowych z [cholesterolu](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol) i tym samym zmniejsza się stężenie cholesterolu w ustroju. Poza tym w świetle jelita błonnik pokarmowy może również wiązać cholesterol i przyspieszać jego wydalanie z ustroju, zmniejszając w ten sposób stężenie cholesterolu we krwi. Zwiększa również wydalanie tłuszczu ze stolcem i opóźnia wchłanianie [triglicerydów](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy). Wszystko to decyduje o tym, że dieta wysokobłonnikowa wykazuje działanie hipocholesterolemiczne.

**Więcej na temat** wpływu błonnika na poziom stężenia cholesterolu: [Czy błonnik w diecie pomaga zmniejszyć cholesterol?](https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/lista/98769,czy-blonnik-w-diecie-pomaga-zmniejszyc-cholesterol)

### Błonnik pokarmowy - zapobieganie otyłości i cukrzycy typu 2

Zżelowany w jelicie błonnik zwalnia wchłanianie [glukozy](https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99734,glukoza), co powoduje zmniejszenie glikemii poposiłkowej i zmniejsza sekrecję insuliny. Może to być mechanizm zapobiegający nadwadze, otyłości i [cukrzycy typu 2](https://www.mp.pl/cukrzyca/cukrzyca/typ2/65891,cukrzyca-typu-2). Obserwacje naukowe pokazują, że społeczeństwa spożywające większą ilość błonnika pokarmowego (do 30–40 g/d) w mniejszym stopniu zapadają na [miażdżycę](https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzyca), chorobę niedokrwienną serca i zawały. Działanie takie wykazuje frakcja błonnika rozpuszczalnego w wodzie: pektyny, gumy, śluzy zawarte w pektynach podawanych w postaci żelu, **nasiona roślin strączkowych, marchew, dynia, buraki, czarna i czerwona porzeczka, aronia, maliny, gruszki, winogrona**, w mniejszym stopniu zaś płatki owsiane, otręby owsiane i mąka razowa.

## Ile błonnika dziennie należy spożywać?

Obecnie nie ustalono określonego zapotrzebowania na błonnik pokarmowy. Dlatego zalecenia podawane w różnych krajach odnoszą się do wartości wystarczającego spożycia (Adequate intake-AI). Wartości te opracowano na podstawie obserwacji wskazujących, że odpowiednie spożycie błonnika pokarmowego wiąże się z pewnymi korzyściami zdrowotnymi (m.in. prawidłową czynnością jelit, korzystnym wpływem na gospodarkę lipidową i poposiłkową odpowiedź glikemiczną oraz profilaktyką niektórych chorób).

Podkreśla się, że zalecenia dotyczące spożycia błonnika pokarmowego odnoszą się do błonnika całkowitego. Żaden z krajów nie podaje oddzielnych zaleceń dotyczących spożycia błonnika pokarmowego rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego.

Zgodnie z _Normami żywienia dla populacji Polski_ z 2020 (normy na błonnik ustalone na poziomie wystarczającego spożycia - AI) osoba dorosła (w wieku 19–65 lat) powinna spożywać 25 g błonnika dziennie.

## Skutki małej ilości błonnika w diecie

Należałoby stwierdzić, iż dieta uboga w błonnik pokarmowy, bazująca na oczyszczonych przetworzonych produktach, jest z reguły dietą bogatą w energię, przyczyniającą się do powstania otyłości i wszystkich jej konsekwencji.

**Brak w pożywieniu odpowiedniej ilości błonnika pokarmowego prowadzi m.in. do zaparć, a także przyczynia się do zwiększenia częstości występowania chorób cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, [kamica żółciowa](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/pecherzyk/50809,kamica-zolciowa), [uchyłkowatość jelit](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/80804,uchylki-jelita-grubego), nowotworów jelita grubego i nowotwór sutka u kobiet.** Niedoborom błonnika pokarmowego w diecie przypisuje się również zwiększenie ryzyka rozwoju innych chorób przewodu pokarmowego, takich jak [zapalenie wyrostka robaczkowego](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/165306,ostre-zapalenie-wyrostka-robaczkowego), [hemoroidy](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/68332,hemoroidy) czy [polipy jelita grubego](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/293524,polipy-jelita-grubego-przyczyny-leczenie-zagrozenie-nowotworem).

## Skutki nadmiernej ilości błonnika w diecie

Należy jednak pamiętać o tym, że zbyt duże spożycie błonnika pokarmowego może mieć ujemny wpływ na wykorzystanie innych składników odżywczych pożywienia. Stwierdzono, że zbyt duże ilości błonnika pokarmowego zmniejszają wchłanianie tłuszczów, co jednocześnie zmniejsza wchłanianie witamin w nich rozpuszczalnych ( [witaminy A](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/62900,witamina-a-zrodla-wlasciwosci-dzialanie-skutki-niedoboru), D, E i K). Z błonnikiem pokarmowym ściśle związany jest [kwas fitynowy](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci/147041,kwas-fitynowy), który utrudnia wchłanianie wapnia, żelaza i cynku.

Zbyt duża ilość błonnika w diecie powoduje podrażnienie jelit i może wywołać [biegunkę](https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50644,biegunka). Istnieją również choroby, w których zbyt duże spożycie błonnika jest niewskazane, np. zapalenie żołądka lub wrzód żołądka, zapalenie trzustki, dróg żółciowych, jelit czy [niedokrwistość](https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/choroby/152170,niedokrwistosc-anemia). Zawsze warto zapytać o zalecaną ilość błonnika swojego lekarza czy dietetyka.

04.01.2024

Zobacz także

- ![](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Czy wszystkie owoce i warzywa są tak samo zdrowe?**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67297,czy-wszystkie-owoce-i-warzywa-sa-tak-samo-zdrowe)
Oceniliśmy warzywa i owoce pod kątem wartości odżywczej, kaloryczności, zawartości cukru, witamin, składników mineralnych, błonnika oraz zanieczyszczeń. Dowiedz się, które warzywa i owoce są najważniejsze dla Twojego zdrowia.

- ![](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Czy osoby spożywające dużo błonnika żyją dłużej?**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/66364,czy-osoby-spozywajace-duzo-blonnika-zyja-dluzej)
Uważa się, że duża zawartość błonnika pokarmowego w diecie może zmniejszać ryzyko choroby wieńcowej,
cukrzycy, otyłości, niektórych nowotworów oraz przedwczesnego zgonu. Jednak wyniki przeprowadzonych
dotąd badań obserwacyjnych są niejednoznaczne.


Wybrane treści dla Ciebie

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Dieta w zaparciach**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/180709,dieta-w-zaparciach) W znacznym stopniu na występowanie zaparć wpływa styl życia i nieprawidłowe nawyki żywieniowe. I choć stres, spożywanie posiłków w pośpiechu oraz brak aktywności fizycznej może sprzyjać zaparciom, to w każdej sytuacji **należy wykluczyć zmiany chorobowe i organiczne.**

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**W jakiej poradni powinna się leczyć osoba z hipercholesterolemią?**](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/96992,w-jakiej-poradni-powinna-sie-leczyc-osoba-z-hipercholesterolemia) Podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego w surowicy, szczególnie u młodej, szczupłej osoby wymaga diagnostyki.

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Cholesterol - funkcje, źródła, frakcje, stężenie**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol-funkcje-zrodla-frakcje-stezenie) Cholesterol to substancja niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak spożywanie w nadmiernych ilościach pokarmów z dużą zawartością cholesterolu i jednoczesnym zwiększonym spożyciu nasyconych kwasów tłuszczowych, może przyczyniać się do powstania hipercholesterolemii

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Lipidy i lipoproteiny**](https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171956,lipidy-i-lipoproteiny) Lipidy, takie jak cholesterol i triglicerydy, są nierozpuszczalne we krwi. Krążący lipid jest przenoszony w lipoproteinach, które transportują go do różnych tkanek w celu wykorzystania energii, odkładania lipidów, produkcji hormonów steroidowych i tworzenia kwasów żółciowych.

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Tłuszcze**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/67338,tluszcze-podzial-budowa-funkcje-i-wlasciwosci) Określenie „tłuszcze” obejmuje zarówno składniki pokarmowe, jak i produkty spożywcze nazywane potocznie tłuszczami, takie jak masło, smalec, margaryny i oleje jadalne.

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Dieta cukrzycowa**](https://www.mp.pl/cukrzyca/dietaiwysilek/67051,dieta-cukrzycowa) Dieta jest bardzo istotnym elementem terapii cukrzycy. Warunkuje ona utrzymanie właściwego stężenia glukozy i tłuszczów (lipidów) we krwi oraz optymalne wartości ciśnienia tętniczego. Dobrze dobrana dieta zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, jak również redukuje ryzyko chorób naczyniowych. Właściwy model żywienia odgrywa także ważną rolę w prewencji i leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy (mikroangiopatii, retinopatii i nefropatii cukrzycowej).

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Kardamon – właściwości zdrowotne i przeciwwskazania**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/314196,kardamon-wlasciwosci-zdrowotne-i-przeciwwskazania) Kardamon to przyprawa o korzennym aromacie dodawana zarówno do dań słodkich, jak i wytrawnych. W piśmiennictwie dostępne są informacje wskazujące na jego prozdrowotne właściwości. Dotychczasowe wyniki są obiecujące, w celu ich potwierdzenia potrzebne są jednak dalsze, dobrze zaplanowane badania z randomizacją.

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Cholesterol LDL – normy**](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/318403,cholesterol-ldl-normy) Cholesterol LDL to frakcja cholesterolu, którego zbyt duże stężenie jest niekorzystne dla zdrowia, ponieważ przyczynia się do rozwoju miażdżycy. U osób zdrowych norma stężenia cholesterolu we krwi wynosi <3,0 mmol/l (115 mg/dl). Zbyt duże stężenie cholesterolu LDL to hipercholesterolemia.

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**„Mleko” ryżowe – właściwości, jak je zrobić, czy nadaje się dla dzieci?**](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/350082,mleko-ryzowe-wlasciwosci-jak-je-zrobic-czy-nadaje-sie-dla-dzieci)„Mleko” ryżowe charakteryzuje się największa zawartością węglowodanów ogółem (w porównaniu do napoju sojowego, migdałowego, owsianego czy kokosowego). Jest to produkt nie zawierający laktozy i glutenu.

- ![](https://images.mp.pl/pr/default/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)
[**Cholesterol HDL – normy**](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/318115,cholesterol-hdl-normy) Cholesterol HDL to frakcja cholesterolu, inaczej są to lipoproteiny o dużej gęstości (ang. _high density lipoprotein_ – HDL). Cholesterol HDL ma działanie ochronne, co oznacza, że duże stężenie cholesterolu HDL zmniejsza ryzyko miażdżycy i związanych z nią chorób.


[Nadwaga i otyłość](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie)

- [![](https://adst.mp.pl/img/articles/aktualnosci/redukcja-masy-ciala.jpg)](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/wprowadzenie)

[Redukcja masy ciała](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/wprowadzenie)

- [![](https://adst.mp.pl/img/articles/aktualnosci/rady-dietetyka.jpg)](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radydietetyka)

[Rady dietetyka](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radydietetyka)

- [![](https://adst.mp.pl/img/articles/aktualnosci/rady-psychologa.jpg)](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radypsychologa)

[Rady psychologa](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/radypsychologa)

- [![](https://adst.mp.pl/img/articles/aktualnosci/diety-w-leczeniu-otylosci.jpg)](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/diety-leczenie-otylosci)

[Diety w leczeniu otyłości](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/diety-leczenie-otylosci)

- [![](https://adst.mp.pl/img/articles/aktualnosci/aktywnosc-fizyczna-w-leczeniu-otylosci.jpg)](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/aktywnosc-fizyczna-leczenie-otylosci)

[Aktywność fizyczna w leczeniu otyłości](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/odchudzanie/aktywnosc-fizyczna-leczenie-otylosci)


![Doradca Medyczny](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)

- Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
- Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
- Dokąd mam się udać?

Podaj swój numer telefonu,

a Doradca Medyczny zadzwoni do Ciebie

+48Wymagany polski numer telefonu

w dni powszednie od 8.00 do 18.00

Cena konsultacji 29 zł

Zamów poradę

[Dowiedz się więcej](https://www.mp.pl/pacjent/doradcamedyczny)

Zaprenumeruj newsletter

Otrzymuj najciekawsze teksty z mp.pl na swój e‑mail

Proszę podać email

Wyślij

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

DodajNie, dziękuję.

[Organizacje pacjenckie](https://www.mp.pl/onas/partnerzy-pacjenci/show.html?id=125362)

Ważne tematy

- [![](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/inne-rodzaje-zakazen/159547,kleszcze-najwazniejsze-informacje-o-kleszczach-i-chorobach-przenoszonych-przez-te-pasozyty)

[Kleszcze - najważniejsze informacje o kleszczach i chorobach przenoszonych przez te pasożyty](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/inne-rodzaje-zakazen/159547,kleszcze-najwazniejsze-informacje-o-kleszczach-i-chorobach-przenoszonych-przez-te-pasozyty)

- [![](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/322679,rumien-wedrujacy-jak-wyglada-zdjecia-leczenie)

[Rumień wędrujący - jak wygląda, leczenie](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/322679,rumien-wedrujacy-jak-wyglada-zdjecia-leczenie)

- [![](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)](https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/jadowadow/347982,komary-jakie-choroby-przenosza-i-jak-sie-przed-nimi-chronic)

[Komary – jakie choroby przenoszą i jak się przed nimi chronić](https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/jadowadow/347982,komary-jakie-choroby-przenosza-i-jak-sie-przed-nimi-chronic)

- [![](https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)](https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/pierwszapomoc/66747,jak-usunac-wyciagnac-kleszcza)

[Jak usunąć (wyciągnąć) kleszcza](https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/pierwszapomoc/66747,jak-usunac-wyciagnac-kleszcza)


Wideo

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Czy istnieją choroby zakaźne związane z hodowlą zwierząt wodnych (takich jak ryby, krewetki czy kraby), którymi może zarazić się człowiek?\
\
_prof. dr hab. n. med. Leszek Szenborn_\
\
_Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu_](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/aktualnosci/303006,czy-istnieja-choroby-zakazne-zwiazane-z-hodowla-zwierzat-wodnych-takich-jak-ryby-krewetki-czy-kraby-ktorymi-moze-zarazic-sie-czlowiek)

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Jak przygotować się do podróży?\
\
_dr n. med. Weronika Rymer, Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków_\
\
_dr n. med. Agnieszka Wroczyńska, Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych, Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, Gdański Uniwersytet Medyczny_](https://www.mp.pl/pacjent/zdrowiewpodrozy/wywiady/300765,jak-przygotowac-sie-do-podrozy)

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Czy pacjenci (szczególnie młodzi) mogą w trakcie leczenia przeciwkrzepliwego aktywnie uprawiać sport? \
\
_prof. dr hab. n. med. Jerzy Windyga_\
\
_Instytut Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie_](https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/wywiady-wyklady/275670,czy-pacjenci-szczegolnie-mlodzi-moga-w-trakcie-leczenia-przeciwkrzepliwego-aktywnie-uprawiac-sport-)

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Pokarmowe alergie krzyżowe\
\
_dr n. med. Krzysztof Pałgan_\
\
_Klinika Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych_\
\
_Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy_](https://www.mp.pl/pacjent/alergie/wywiady/248464,pokarmowe-alergie-krzyzowe)

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Czy e-papierosy są bezpieczniejsze niż tradycyjne wyroby tytoniowe?\
\
_dr hab. n. med. Łukasz Balwicki_\
\
_Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej, Gdański Uniwersytet Medyczny_](https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/wywiady/247778,czy-e-papierosy-sa-bezpieczniejsze-niz-tradycyjne-wyroby-tytoniowe)

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Czy napoje energetyzujące szkodzą?\
\
_dr n. med. Daniel Śliż_\
\
_III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM, Warszawa_\
\
_Szkoła Zdrowia Publicznego CMKP, Warszawa_](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/wywiady/244703,czy-napoje-energetyzujace-szkodza)

[![](https://images.mp.pl/pr/230x125/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)\
\
Alkohol i wątroba w starszym wieku\
\
_prof. dr hab. n. med. Marek Hartleb_\
\
_Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach_](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/wywiady/243944,alkohol-i-watroba-w-starszym-wieku)

[Poradnik świadomego pacjenta](https://www.mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta)

- ![](https://images.mp.pl/pr/120x90/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)[Pulmonolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy?](https://www.mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta/307236,pulmonolog-czym-sie-zajmuje-jakie-choroby-leczy)
Pulmonolog to lekarz specjalizujący się w chorobach układu oddechowego, przede wszystkim płuc i oskrzeli. Badania diagnostyczne wykonywane przez pulmonologa to m.in. RTG klatki piersiowej, spirometria z próbą rozkurczową, bronchoskopia i poligrafia (uproszczona wersja polisomnografii).

- ![](https://images.mp.pl/pr/120x90/plain/https://adst.mp.pl/s/shared.lekarskie/images/portale/picture-thumb-white.png)[Gastrolog (gastroenterolog) - czym się zajmuje, jakie choroby leczy?](https://www.mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta/305506,gastrolog-gastroenterolog-czym-sie-zajmuje-jakie-choroby-leczy)
Gastrolog (gastroenterolog) i gastrolog dziecięcy to lekarze zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych.


- Serwisy specjalistyczne

- [Alergie](https://www.mp.pl/pacjent/alergie/)
- [Astma](https://www.mp.pl/pacjent/astma/)
- [Choroba wieńcowa](https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/)
- [Ciąża](https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/)
- [Cukrzyca](https://www.mp.pl/cukrzyca/)
- [Dermatologia](https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/)
- [Dieta i ruch](https://www.mp.pl/pacjent/dieta/)
- [Endokrynologia](https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/)
- [Gastrologia](https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/)

- [Ginekologia](https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/)
- [Grypa](https://www.mp.pl/pacjent/grypa/)
- [Hematologia](https://www.mp.pl/pacjent/hematologia/)
- [Hipercholesterolemia](https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/)
- [Infekcje](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/)
- [Kardiologia](https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/)
- [Nadciśnienie tętnicze](https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/)
- [Nefrologia](https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/)
- [Neurologia](https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/)

- [Ochrona zdrowia](https://ochronazdrowia.mp.pl/)
- [Okulistyka](https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/)
- [Onkologia](https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/)
- [Ortopedia](https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/)
- [Otolaryngologia](https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/)
- [Pediatria](https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/)
- [POChP](https://www.mp.pl/pacjent/pochp/)
- [Psychiatria](https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/)
- [Pulmonologia](https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/)

- [Rehabilitacja](https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/)
- [Reumatologia](https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/)
- [Seksuologia](https://www.mp.pl/pacjent/seksuologia/)
- [Stomatologia](https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/)
- [Szczepienia](https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia)
- [Udar](https://www.mp.pl/pacjent/udar/)
- [Zakrzepica](https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/)
- [Zdrowie w podróży](https://www.mp.pl/pacjent/zdrowiewpodrozy/)
- [**Portal dla lekarzy >>**](https://www.mp.pl/)

- [Kontakt](https://www.mp.pl/pacjent/kontakt/)
- [Redakcja](https://www.mp.pl/onas/nasiredaktorzy/261607,redakcja-portalu-mppl)
- [O nas](https://www.mp.pl/onas/)
- [Polityka prywatności](https://www.mp.pl/polityka-prywatnosci)

Copyright © 1996–2024 Medycyna Praktyczna

Na twój numer +48 zadzwoni do Ciebie Doradca
Medyczny. Jeżeli nie uda mu
się z Tobą połączyć, podejmie kolejne 2 próby. W razie niepowodzenia powiadomimy Cię SMS-em jak
zrealizować poradę.

Oświadczam, że
zapoznałem/am się i akceptuję
[Regulamin świadczenia telefonicznej porady](https://adst.mp.pl/s/www/doradcamedyczny/regulamin-telefoniczna-porada.pdf)

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez
firmę
Małopolskie Centrum Medyczne s.c., na potrzeby realizacji zamówienia.

Wyrażam zgodę na rejestrowanie połączenia z Doradcą
Medycznym.

Chcę zamówić poradę bezzwłocznie. Tym samym rezygnuję z prawa do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni od jej zawarcia.

Cena porady 29 złZamawiam i płacę

Płacę z PayU