Jedna z najważniejszych bitew starożytności. Polscy naukowcy na ...
Dla tych, którzy nie pamiętają już bitwy pod Gaugamelą z lekcji historii, krótkie przypomnienie. Około 331 r. p.n.e. wojska armii greckiej i ...
powiedział PAP
"Batalia ta uznawana jest za jedną z ważniejszych w okresie starożytności, bo przyniosła bezprecedensowe rozpowszechnienie się kultury greckiej na całym starożytnym Bliskim Wschodzie. To z kolei odcisnęło niezatarte znamię na dziedzictwie kulturowym zarówno świata śródziemnomorskiego, jak i Bliskiego Wschodu, które widoczne jest do dzisiaj" – <anchor>powiedział PAP</anchor> kierownik ekspedycji poszukiwawczej, dr Michał Marciak z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Polacy wytypowali lokalizację bitwy pod Gaugamelą sprzed 2,3 tys. lat | Nauka w Polsce
Polacy wytypowali lokalizację bitwy pod Gaugamelą sprzed 2,3 tys. lat \| Nauka w Polsce

## [![Nauka w Polsce](/themes/nwp2024/images/logo_nwp.svg)](https://naukawpolsce.pl/)

13.09.2024

- [PL](https://naukawpolsce.pl)
- [EN](https://scienceinpoland.pl/en)

- [Kosmos](/kosmos)
- [Historia i Kultura](/historia-i-kultura)
- [Człowiek](/czlowiek)
- [Zdrowie](/zdrowie)
- [Życie](/zycie)
- [Ziemia](/ziemia)
- [Materia i energia](/materia-i-energia)
- [Technologia](/technologia)

- [Uczelnie i Instytucje](/uczelnie-i-instytucje)
- [Innowacje](/innowacje)
- [Nagrody](/nagrody)
- [Prawo](/prawo)
- [Popularyzacja](/popularyzacja)
- [Granty i Konkursy](/granty-i-konkursy)
- [Wydarzenia](/wydarzenia)
- [Ludzie](/ludzie)

[Historia i kultura](/historia-i-kultura)

1. [Strona Główna](/)
2. Historia i kultura


## Polacy wytypowali lokalizację bitwy pod Gaugamelą sprzed 2,3 tys. lat

24.10.2018

aktualizacja: 24.10.2018


2 minuty
czytania


![Widok na Tell Gomel z zachodu/ "© Gaugamela Project / LoNAP](/sites/default/files/styles/strona_glowna_slider_750x420/public/201810/31626065_31625869.jpg.webp?itok=U7W1Pj-M)

Widok na Tell Gomel z zachodu/ "© Gaugamela Project / LoNAP


Lokalizację jednej z najważniejszych bitew starożytności - wielkiej bitwy pod Gaugamelą sprzed 2,3 tys. lat - wytypowali polscy naukowcy na terenie dzisiejszego irackiego Kurdystanu, w okolicy Tell Gomel.

Uczeni zakończyli pierwszy sezon poszukiwań precyzyjnego miejsca wielkiej bitwy pod Gaugamelą na terenie dzisiejszego irackiego Kurdystanu.

Batalia ta uznawana jest za jedną z najważniejszych w dziejach świata starożytnego. Jednak jej dokładna lokalizacja nie jest precyzyjnie określona. Naukowcy wstępnie wskazali jej możliwą lokalizację.

W bitwie pod Gaugamelą w 331 r. p.n.e. wzięło udział w sumie nawet kilkaset tysięcy żołnierzy. Wojska macedońsko-greckie pod wodzą Aleksandra Wielkiego rozgromiły wówczas armię perską dowodzoną przez achemenidzkiego króla, Dariusza III.

"Batalia ta uznawana jest za jedną z ważniejszych w okresie starożytności, bo przyniosła bezprecedensowe rozpowszechnienie się kultury greckiej na całym starożytnym Bliskim Wschodzie. To z kolei odcisnęło niezatarte znamię na dziedzictwie kulturowym zarówno świata śródziemnomorskiego, jak i Bliskiego Wschodu, które widoczne jest do dzisiaj" – powiedział PAP kierownik ekspedycji, która poszukuje pola bitwy, dr Michał Marciak z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Naukowcy nadal nie są zgodni co do dokładnego miejsca bitwy. Wskazali możliwe lokalizacje bitwy w rejonie Tell Gomel i w okolicach Mosulu. Swoje badania Polacy prowadzą w Tell Gomel.

Podczas pierwszego sezonu polscy naukowcy wyznaczyli prawdopodobne miejsce zwycięstwa armii Aleksandra Wielkiego nad wojskami Dariusza III.

"Wytypowana przez nas olbrzymia równina spełnia szereg wymagań, o których wspominają źródła" – powiedział Marciak. Jak wyjaśnił, po pierwsze już sama nazwa Tell Gomel zdaniem językoznawców ma związek ze starożytną Gaugamelą. Pod drugie równina odpowiada opisom topograficznym - jest płaska i odpowiednia dla działań kawalerii perskiej, pomieści tak dużą liczbę walczących, a w jej zachodniej części znajdują się wzgórza, z których wojska macedońskie mogły obserwować przeciwników.

"Dodatkowo na jednej z pobliskiej przełęczy Gali Zerdak znajduje się szereg starożytnych płaskorzeźb skalnych. Uważamy, że jedna z nich powstała na cześć triumfu Aleksandra Wielkiego. Ukazuje ona jeźdźca na koniu, któremu bogini Nike wręcza laurowy wieniec zwycięstwa" – mówi kierownik ekspedycji.

Jak dodał, w odróżnieniu od dotychczasowych badań jego zespół jest w stanie wskazać prawdopodobną trasę przemarszu wojsk Aleksandra Wielkiego od przekroczenia Tygrysu po Tell Gomel. Możliwe było to dzięki analizie zdjęć satelitarnych w wysokiej rozdzielczości i późniejszej ich weryfikacji w terenie.

"Niewątpliwie naszym wielkim sukcesem byłoby odnalezienie materialnych pozostałości bitwy, na przykład obozu marszowego armii macedońskiej" – przyznał naukowiec.

Badania dr. Michała Marciaka finansowane są z grantu Narodowego Centrum Nauki. Uczeni z UJ współpracują z naukowcami z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz z włoskiego Uniwersytetu w Udine. O ile uda się zdobyć odpowiednie zezwolenia irackich władz, być może badania będą kontynuowane w rejonie Mosulu. (PAP)

autor: Beata Kołodziej, Szymon Zdziebłowski

bko/ szz/ zan/

### Galeria (4 zdjęcia)

- ![Widok na Tell Gomel z zachodu/ "© Gaugamela Project / LoNAP](/sites/default/files/styles/juicebox_medium/public/201810/4_3.jpg.webp?itok=7OjXEKi6)


1/4




Widok na Tell Gomel z zachodu/ "© Gaugamela Project / LoNAP


- ![Widok z przełęczy Gali Zerdak w kierunku południowym na równinę Nawkur/ "© Gaugamela Project / LoNAP](/sites/default/files/styles/juicebox_medium/public/201810/3_3.jpg.webp?itok=KwAPsCmC)


2/4




Widok z przełęczy Gali Zerdak w kierunku południowym na równinę Nawkur/ "© Gaugamela Project / LoNAP


- ![Widok na pasmo górskie Maklub z północy/ "© Gaugamela Project / LoNAP](/sites/default/files/styles/juicebox_medium/public/201810/2_4.jpg.webp?itok=X7gAEToA)


3/4




Widok na pasmo górskie Maklub z północy/ "© Gaugamela Project / LoNAP


- ![Widok z Tell Gomel na pasmo górskie Maklub wyznaczające południową granicę bitwy pod Gaugamelą/ "© Gaugamela Project / LoNAP](/sites/default/files/styles/juicebox_medium/public/201810/1_2.jpg.webp?itok=O_0WgcJP)


4/4




Widok z Tell Gomel na pasmo górskie Maklub wyznaczające południową granicę bitwy pod Gaugamelą/ "© Gaugamela Project / LoNAP



Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

## Czytaj także

- [Białystok/ XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich w dniach 17-20 września](/aktualnosci/news%2C104435%2Cbialystok-xxi-powszechny-zjazd-historykow-polskich-w-dniach-17-20-wrzesnia "Białystok/ XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich w dniach 17-20 września")
![Fot. Adobe Stock](/sites/default/files/styles/male_zdjecie_317x178/public/202409/49532572_44797339.jpg.webp?itok=ED87qtaZ)



[Historia i kultura](/historia-i-kultura)



## Białystok/ XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich w dniach 17-20 września

- [Lubelskie/ Archeolodzy znaleźli na Górze Chełmskiej pochówki dziecięce z XIII w.](/aktualnosci/news%2C104432%2Clubelskie-archeolodzy-znalezli-na-gorze-chelmskiej-pochowki-dzieciece-z "Lubelskie/ Archeolodzy znaleźli na Górze Chełmskiej pochówki dziecięce z XIII w.")
![Fot. Adobe Stock](/sites/default/files/styles/male_zdjecie_317x178/public/202409/AdobeStock_164961862.jpg.webp?itok=my42Ngd7)



[Historia i kultura](/historia-i-kultura)



## Lubelskie/ Archeolodzy znaleźli na Górze Chełmskiej pochówki dziecięce z XIII w.


Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z [Regulaminem](/regulamin) forum serwisu Nauka w Polsce.

## Najpopularniejsze

- Kraj

- Świat


- [Wiceprezes PAN: wierzę w deklarację ministra, że żaden przepis projektu reformy nie jest wyryty w kamieniu](/aktualnosci/news%2C104366%2Cwiceprezes-pan-wierze-w-deklaracje-ministra-ze-zaden-przepis-projektu "Wiceprezes PAN: wierzę w deklarację ministra, że żaden przepis projektu reformy nie jest wyryty w kamieniu")
![08.06.2015. Profesor Dariusz Jemielniak. PAP/Paweł Supernak](/sites/default/files/styles/male_zdjecie_317x178/public/202409/49493821_49493798.jpg.webp?itok=GQ9bFXYp)



### Wiceprezes PAN: wierzę w deklarację ministra, że żaden przepis projektu reformy nie jest wyryty w kamieniu

- [Szeptycki: umiędzynarodowienie będzie warunkiem otrzymania habilitacji i profesury](/aktualnosci/news%2C104416%2Cszeptycki-umiedzynarodowienie-bedzie-warunkiem-otrzymania-habilitacji-i "Szeptycki: umiędzynarodowienie będzie warunkiem otrzymania habilitacji i profesury")


### Szeptycki: umiędzynarodowienie będzie warunkiem otrzymania habilitacji i profesury

- [M. Gdula: akceptuję część krytyki reformy PAN; jesteśmy gotowi rozmawiać o każdym zapisie](/aktualnosci/news%2C104365%2Cm-gdula-akceptuje-czesc-krytyki-reformy-pan-jestesmy-gotowi-rozmawiac-o "M. Gdula: akceptuję część krytyki reformy PAN; jesteśmy gotowi rozmawiać o każdym zapisie")


### M. Gdula: akceptuję część krytyki reformy PAN; jesteśmy gotowi rozmawiać o każdym zapisie

- [Unikatowy hełm celtycki odkryli archeolodzy na Mazowszu](/aktualnosci/news%2C104334%2Cunikatowy-helm-celtycki-odkryli-archeolodzy-na-mazowszu.html "Unikatowy hełm celtycki odkryli archeolodzy na Mazowszu")


### Unikatowy hełm celtycki odkryli archeolodzy na Mazowszu

- [Na UJ powstało narzędzie do walki z wypaleniem zawodowym](/aktualnosci/news%2C104415%2Cna-uj-powstalo-narzedzie-do-walki-z-wypaleniem-zawodowym.html "Na UJ powstało narzędzie do walki z wypaleniem zawodowym")


### Na UJ powstało narzędzie do walki z wypaleniem zawodowym


- [Zimbabwe/ Naukowcy twierdzą, że odkryli lekarstwo na chorobę Alzheimera i czerniaka](/aktualnosci/news%2C104359%2Czimbabwe-naukowcy-twierdza-ze-odkryli-lekarstwo-na-chorobe-alzheimera-i "Zimbabwe/ Naukowcy twierdzą, że odkryli lekarstwo na chorobę Alzheimera i czerniaka")
![Stolica Zimbabwe - Harare. Źródło: Adobe Stock](/sites/default/files/styles/male_zdjecie_317x178/public/202409/49489579_49489555.jpg.webp?itok=5V8DJWme)



### Zimbabwe/ Naukowcy twierdzą, że odkryli lekarstwo na chorobę Alzheimera i czerniaka

- [BepiColombo przesłała zdjęcia Merkurego](/aktualnosci/news%2C104351%2Cbepicolombo-przeslala-zdjecia-merkurego.html "BepiColombo przesłała zdjęcia Merkurego")


### BepiColombo przesłała zdjęcia Merkurego

- [Badania: nawet niewielka ilość alkoholu jest szkodliwa dla seniorów](/aktualnosci/news%2C104234%2Cbadania-nawet-niewielka-ilosc-alkoholu-jest-szkodliwa-dla-seniorow.html "Badania: nawet niewielka ilość alkoholu jest szkodliwa dla seniorów")


### Badania: nawet niewielka ilość alkoholu jest szkodliwa dla seniorów

- [Powstały roboty sterowane grzybnią](/aktualnosci/news%2C104337%2Cpowstaly-roboty-sterowane-grzybnia.html "Powstały roboty sterowane grzybnią")


### Powstały roboty sterowane grzybnią

- [Galaktyki są dużo większe, niż sądzono](/aktualnosci/news%2C104354%2Cgalaktyki-sa-duzo-wieksze-niz-sadzono.html "Galaktyki są dużo większe, niż sądzono")


### Galaktyki są dużo większe, niż sądzono


## [Polecane](/polecamy)

[Dolnośląskie/ 1800 wydarzeń podczas tegorocznego Dolnośląskiego Festiwalu Nauki](/aktualnosci/news%2C104437%2Cdolnoslaskie-1800-wydarzen-podczas-tegorocznego-dolnoslaskiego-festiwalu "Dolnośląskie/ 1800 wydarzeń podczas tegorocznego Dolnośląskiego Festiwalu Nauki")

![Fot. materiały prasowe](/sites/default/files/styles/male_zdjecie_317x178/public/202409/biartekpl_dfn_XXVII_grafika_WWW.jpg.webp?itok=TybRv2kD)

### Dolnośląskie/ 1800 wydarzeń podczas tegorocznego Dolnośląskiego Festiwalu Nauki

Interaktywne pokazy naukowe, wykłady, warsztaty, wycieczki edukacyjne - to jedne z atrakcji tegorocznej XXVII edycji Dolnośląskiego Festiwalu Nauki. Jak poinformowali organizatorzy, w sumie na uczestników czeka ponad 1800 wydarzeń mających popularyzować naukę.

newsletter


### Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera

E-mail

Akceptuje [regulamin](/regulamin) i wyrażam zgodę
naprzetwarzanie powyższych danych osobowych w celu otrzymywania newslettera.


## Partnerzy

- [![Uniwersytet Gdański](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/uniwersytetgdanski.png.webp?itok=4_KZQYlK)](https://ug.edu.pl/)
- [![NAWA](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/nawa.jpg.webp?itok=GwPHb2FR)](https://nawa.gov.pl/)
- [![Politechnika Łódzka](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/politechnika-lodzka.png.webp?itok=jnLZwtkU)](https://www.p.lodz.pl/)
- [![Nanonet](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/nanonet.png.webp?itok=oftxT0iS)](http://nanonet.pl/)
- [![Uniwersytet Łódzki](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/LOGO_Uniwersytet_Lodzki_przezroczyste.png.webp?itok=1atZcxgF)](https://www.uni.lodz.pl/)
- [![PAN](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/PAN.png.webp?itok=yWgj90GK)](https://www.pan.pl/)
- [![Fiszkoteka](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/fiszkoteka.png.webp?itok=44YIAALw)](https://fiszkoteka.pl/)
- [![Dzieje.pl](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/dzieje.png.webp?itok=IxjqbhIE)](http://dzieje.pl/)
- [![Uniwersytet SWPS](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2021-04/swps.png.webp?itok=GMc2CXFu)](https://www.swps.pl/)
- [![UPWP](/sites/default/files/styles/partnerzy_webp/public/2023-08/logo_zielone_polskie_uklad_poziomy.png.webp?itok=4b5cheOI)](https://puls.edu.pl/)

Szanowny Czytelniku,

Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia  27 kwietnia 2016  r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) informujemy Cię o przetwarzaniu Twoich danych. Administratorem danych jest Fundacja PAP,z siedzibą w Warszawie przy ulicy Bracka 6/8, 00-502 Warszawa. Chodzi o dane, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Fundację PAP, głównie zapisanych w plikach cookies i innych identyfikatorach internetowych, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych zaufanych partnerów Fundacji PAP.

Gromadzone dane są wykorzystywane wyłącznie w celach:

• świadczenia usług drogą elektroniczną

• wykrywania nadużyć w usługach

• pomiarów statystycznych i udoskonalenia usług

Podstawą prawną przetwarzania danych jest świadczenie usługi i jej doskonalenie, a także zapewnienie bezpieczeństwa co stanowi prawnie uzasadniony interes administratora Dane mogą być udostępniane na zlecenie administratora danych podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Osoba, której dane dotyczą, ma prawo dostępu do danych, sprostowania i usunięcia danych, ograniczenia ich przetwarzania. Osoba może też wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych.

Wszelkie zgłoszenia dotyczące ochrony danych osobowych prosimy kierować na adres [fundacja@pap.pl](mailto:fundacja@pap.pl) lub pisemnie na adres Fundacja PAP, ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa z dopiskiem "ochrona danych osobowych"

Więcej o zasadach przetwarzania danych osobowych i przysługujących Użytkownikowi prawach znajduje się w Polityce prywatności. [Dowiedz się więcej.](/polityka-prywatnosci)Wyrażam zgodę

## SPRAWY NAUKOWE

- [Historia i Kultura](/historia-i-kultura)
- [Człowiek](/czlowiek)
- [Zdrowie](/zdrowie)
- [Życie](/zycie)
- [Ziemia](/ziemia)
- [Kosmos](/kosmos)
- [Materia i energia](/materia-i-energia)
- [Technologia](/technologia)
- [Świat](/swiat)
- [Nagrody Nobla](/nobel)

## SPRAWY AKADEMICKIE

- [Uczelnie i Instytucje](/uczelnie-i-instytucje)
- [Innowacje](/innowacje)
- [Nagrody](/nagrody)
- [Prawo](/prawo)
- [Popularyzacja](/popularyzacja)
- [Granty i Konkursy](/granty-i-konkursy)
- [Wydarzenia](/wydarzenia)
- [Ludzie](/ludzie)

## OD NAS

- [Konkurs dla czytelników](/konkurs)
- [O serwisie](/node/29534)
- [Popularyzator Nauki](/tag/popularyzator-nauki)
- [Blog](/blog)
- [Książka](/ksiazka)
- [Newsletter](/newsletter/form)
- [RSS](/rss)
- [Mapa strony](/mapa-strony)
- [Wykorzystywanie treści](/node/28615)
- [Logo do pobrania](/do-pobrania)
- [Autorzy](/autorzy)

## Wydawca

FUNDACJA PAP

Bracka 6/8

00-502, Warszawa

[naukawpolsce@pap.pl](mailto:naukawpolsce@pap.pl)

(+48 22) 509 27 07

(+48 22) 509 23 88

## Śledź nas

![MNiSW](/themes/nwp2024/images/MNiSW.svg)

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w
ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II.

[Do góry](#toTop)

- [O projekcie](/node/91634)
- [O Fundacji](/o-fundacji)
- [Polityka prywatności](/polityka-prywatnosci)
- [Regulamin](/regulamin)
- [Dostępność](/dostepnosc)

Copyright

Fundacja PAP 2024