Jazz – Wikipedia, wolna encyklopedia
Jazz, dżez – gatunek muzyczny, który powstał na przełomie XIX i XX wieku (zapoczątkowany pomiędzy 1890, a 1900 rokiem) na południu Stanów Zjednoczonych w ...
psalmy
Na pieśni czarnych osób tego okresu wywierała też duży wpływ hymnodia protestancka, a w niektórych rejonach muzyka francuska i hiszpańska. Wpływy muzyki protestanckiej to przede wszystkim hymny i <anchor>psalmy</anchor>, zawarte w śpiewnikach tekstowych lub zawierających też melodie opracowane na wiele głosów, np. The Bay Psalm Book (Cambridge, Mass., 1640) czy XVIII-wieczne hymny T. Buttsa, J. Cennika, J. Newtona, I. Wattsa, G. Whitefielda i J. i Ch. Wesleyów.
Psalm – Wikipedia, wolna encyklopedia
Psalm – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Psalm "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Psalm "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Psalm "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Psalm "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Psalmy w Biblii](#Psalmy_w_Biblii)
- [2Psalmy w chrześcijaństwie](#Psalmy_w_chrześcijaństwie)
- [3Psalmy w muzyce](#Psalmy_w_muzyce)
- [4Zobacz też](#Zobacz_też)
- [5Przypisy](#Przypisy)
- [6Linki zewnętrzne](#Linki_zewnętrzne)

Przełącz stan spisu treści

# Psalm

27 języków

- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%8B "Псалмы – białoruski")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BC "Псалм – bułgarski")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Salm_(kantik) "Salm (kantik) – bretoński")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Salm "Salm – kataloński")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/%C5%BDalm "Žalm – czeski")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Salm "Salm – walijski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Salme "Salme – duński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Psalm "Psalm – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Psalm "Psalm – estoński")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Psalm "Psalm – angielski")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Psalmo "Psalmo – esperanto")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Psaume "Psaume – francuski")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D5%A1%D5%B2%D5%B4%D5%B8%D5%BD "Սաղմոս – ormiański")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Mazmur "Mazmur – indonezyjski")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Mazmur "Mazmur – jawajski")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%BC "Псалом – kazachski")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Psalmus "Psalmus – łaciński")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Psalm%C4%97 "Psalmė – litewski")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Zsolt%C3%A1r "Zsoltár – węgierski")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Psalm "Psalm – niderlandzki")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Salme "Salme – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Salme "Salme – norweski (nynorsk)")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Psalm "Psalm – rumuński")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%BC "Псалом – rosyjski")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/%C5%BDalm "Žalm – słowacki")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Salmo "Salmo – tagalski")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%BC "Псалом – ukraiński")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q12497663#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Psalm "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/w/index.php?title=Dyskusja:Psalm&action=edit&redlink=1 "Dyskusja o zawartości tej strony (strona nie istnieje) [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Psalm)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Psalm&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Psalm&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Psalm)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Psalm&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Psalm&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Psalm "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Psalm "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Psalm&oldid=73123561 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Psalm&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Psalm&id=73123561&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FPsalm)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FPsalm)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q12497663 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Psalm)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Psalm&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Psalm&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Psalms)

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Codex_binding_Louvre_MR373.jpg/250px-Codex_binding_Louvre_MR373.jpg)](/wiki/Plik:Codex_binding_Louvre_MR373.jpg) Król [Dawid](/wiki/Dawid_(kr%C3%B3l_Izraela) "Dawid (król Izraela)") dyktujący psalmy [pisarzom](/wiki/Pisarz "Pisarz"); płaskorzeźba wykonana z [kości słoniowej](/wiki/Ko%C5%9B%C4%87_s%C5%82oniowa "Kość słoniowa"), przełom X/XI w.

**Psalm** ( _[stgr.](/wiki/J%C4%99zyk_grecki_klasyczny "Język grecki klasyczny") ψαλμός – psalmós_, pochodzi od _psallein_ i oznacza śpiew przy akompaniamencie instrumentu strunowego zwanego psalterionem) – liryczny utwór modlitewny, rodzaj [pieśni](/wiki/Pie%C5%9B%C5%84_(gatunek_literacki) "Pieśń (gatunek literacki)") [religijnej](/wiki/Religia "Religia")[\[1\]](#cite_note-1) o podniosłym charakterze, którego adresatem jest zazwyczaj [Bóg](/wiki/B%C3%B3g "Bóg"), rzadziej [człowiek](/wiki/Cz%C5%82owiek_rozumny "Człowiek rozumny"). Ze względu na treść wyróżnia się psalmy dziękczynne, błagalne, [pokutne](/wiki/Psalmy_pokutne "Psalmy pokutne"), [prorocze](/wiki/Prorok "Prorok"), pochwalne, [patriotyczne](/wiki/Patriotyzm "Patriotyzm"), żałobne.

## Psalmy w Biblii

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Psalmy w Biblii") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Psalm&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Psalmy w Biblii")\]

[Księga Psalmów](/wiki/Ksi%C4%99ga_Psalm%C3%B3w "Księga Psalmów") w [Biblii](/wiki/Biblia "Biblia") obejmuje 150 psalmów. Pierwotna numeracja [hebrajska](/wiki/J%C4%99zyk_hebrajski "Język hebrajski") nieco różni się w wersji [grecko](/wiki/J%C4%99zyk_grecki "Język grecki")- [łacińskiej](/wiki/%C5%81acina "Łacina"). Tradycja zwyczajowo autorstwo Księgi Psalmów przypisuje [Dawidowi](/wiki/Dawid_(kr%C3%B3l_Izraela) "Dawid (król Izraela)"), choć tylko w 73 pojawia się informacja o jego autorstwie.

## Psalmy w chrześcijaństwie

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Psalmy w chrześcijaństwie") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Psalm&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Psalmy w chrześcijaństwie")\]

Psalmy odgrywają w kościołach chrześcijańskich dużą rolę i są podstawą wielu [nabożeństw](/wiki/Nabo%C5%BCe%C5%84stwo "Nabożeństwo").

Zbiór psalmów, przeznaczonych do odśpiewania na danym nabożeństwie, nazywa się [psalmodią](/wiki/Psalmodia_(liturgia) "Psalmodia (liturgia)"). Fabuła jest uschematyzowana i uboga w realia. Interpretacja utworu wymaga przejścia od znaczenia dosłownego do znaczenia alegorycznego lub symbolicznego.

## Psalmy w muzyce

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Psalmy w muzyce") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Psalm&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Psalmy w muzyce")\]

Teksty psalmów były niezliczoną liczbę razy opracowywane muzycznie przez kompozytorów wszystkich epok i z różnych kręgów kulturowych, zarówno na zespoły wokalne, jak i wokalno-instrumentalne. W muzyce europejskiej szczególną rolę w muzyce odegrały psalmy z [nieszporów](/wiki/Nieszpory "Nieszpory"). Najwybitniejsi kompozytorzy tworzyli muzykę zarówno do pojedynczych psalmów, jak i do całych cyklów nieszpornych.

W polskiej i światowej literaturze muzycznej wyjątkową pozycję zajmują „Melodie na psałterz polski” [Mikołaja Gomółki](/wiki/Miko%C5%82aj_Gom%C3%B3%C5%82ka "Mikołaj Gomółka") (Kraków, 1580), skomponowane do poetyckiego tłumaczenia Jana Kochanowskiego. Zbiór zawiera 150 krótkich utworów w układzie czterogłosowym, w technice _nota contra notam_. Jest to pierwsze znane opracowanie muzyczne wszystkich 150 psalmów.

## Zobacz też

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: Zobacz też") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Psalm&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Zobacz też")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/WiktionaryPl_nodesc.svg/28px-WiktionaryPl_nodesc.svg.png)[**Zobacz hasło** _psalm_ w Wikisłowniku](https://pl.wiktionary.org/wiki/psalm "wikt:psalm")![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/21px-Commons-logo.svg.png)[**Zobacz multimedia** związane z tematem: _Psalmy_](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Psalms?uselang=pl)

- [psałterz](/wiki/Psa%C5%82terz "Psałterz")
- [psalm responsoryjny](/wiki/Psalm_responsoryjny "Psalm responsoryjny")

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Psalm&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

1. [↑](#cite_ref-1)[_psalm_](https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3964027), \[w:\] _[Encyklopedia PWN](/wiki/Encyklopedia_PWN_(internetowa) "Encyklopedia PWN (internetowa)")_ \[online\], Wydawnictwo Naukowe PWN \[dostęp 2014-02-04\].

## Linki zewnętrzne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Psalm&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Linki zewnętrzne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Psalm&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Linki zewnętrzne")\]

- [Księga Psalmów – tekst](https://religijni.pl/piesni-religijne/psalmy/)(pol.)

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") ([gatunek muzyczny](/wiki/Gatunek_muzyczny "Gatunek muzyczny")):

- [NKC](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Republiki_Czeskiej "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej"): [unn20231211006](http://aut.nkp.cz/unn20231211006), [ph1217927](http://aut.nkp.cz/ph1217927)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [PWN](/wiki/Encyklopedia_PWN_(internetowa) "Encyklopedia PWN (internetowa)"): [3964027](https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3964027.html)
- [Universalis](https://www.wikidata.org/wiki/Property:P3219 "d:Property:P3219"): [psaumes](https://www.universalis.fr/encyclopedie/psaumes/)
- [БРЭ](/wiki/Wielka_Encyklopedia_Rosyjska "Wielka Encyklopedia Rosyjska"): [5365794](https://old.bigenc.ru/text/5365794)
- [NE.se](/wiki/Nationalencyklopedin "Nationalencyklopedin"): [psalm](https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/psalm)
- [SNL](/wiki/Store_norske_leksikon "Store norske leksikon"): [salme](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=4342&url_prefix=https://snl.no/&id=salme)
- [Hrvatska enciklopedija](/wiki/Hrvatska_enciklopedija "Hrvatska enciklopedija"): [50892](https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=50892)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Psalm&oldid=73123561](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Psalm&oldid=73123561)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Gatunki literackie](/wiki/Kategoria:Gatunki_literackie "Kategoria:Gatunki literackie")
- [Psalmy](/wiki/Kategoria:Psalmy "Kategoria:Psalmy")

- Tę stronę ostatnio edytowano 14 mar 2024, 14:41.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Psalm&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)