Edukacja na odległość – Wikipedia, wolna encyklopedia
Odmianą edukacji na odległość jest teleedukacja zakładająca bezpośredni kontakt w czasie rzeczywistym pomiędzy nauczycielem i uczniem za pomocą systemów audio- ...
nauczyciela
Edukacja na odległość, zwana też zdalnym nauczaniem ( D-learning lub dLearning z ang. distance learning) – metoda uczenia się charakteryzująca się odseparowaniem <anchor>nauczyciela</anchor> od ucznia oraz ucznia od grupy uczących się, zastępując bezpośrednią komunikację interpersonalną (typową dla konwencjonalnej edukacji) komunikacją, w której pośredniczy tradycyjna poczta i technologia komunikacyjna[1].
Nauczyciel – Wikipedia, wolna encyklopedia
Nauczyciel – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Nauczyciel "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Nauczyciel "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=Nauczyciel "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Nauczyciel "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Podstawy pedeutologii](#Podstawy_pedeutologii)
- [2Kształcenie nauczycieli](#Kształcenie_nauczycieli)
- [3Prawo oświatowe](#Prawo_oświatowe)
- [4Nauczyciel a Karta Nauczyciela](#Nauczyciel_a_Karta_Nauczyciela)
- [5Pedagog szkolny a nauczyciel](#Pedagog_szkolny_a_nauczyciel)
- [6Stanowiska nauczycieli w Polskiej Klasyfikacji Zawodów (PKZ)](#Stanowiska_nauczycieli_w_Polskiej_Klasyfikacji_Zawodów_(PKZ))
- [7Zobacz też](#Zobacz_też)
- [8Uwagi](#Uwagi)
- [9Przypisy](#Przypisy)
- [10Bibliografia](#Bibliografia)
- [11Linki zewnętrzne](#Linki_zewnętrzne)

Przełącz stan spisu treści

# Nauczyciel

128 języków

- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3 "مدرس – arabski")
- [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%95 "শিক্ষক – asamski")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Profesor "Profesor – asturyjski")
- [अवधी](https://awa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%95 "शिक्षक – awadhi")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/Mbo%27eh%C3%A1ra "Mbo'ehára – guarani")
- [Aymar aru](https://ay.wikipedia.org/wiki/Yachachijg_Yatichiri "Yachachijg Yatichiri – ajmara")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/M%C3%BC%C9%99llim "Müəllim – azerbejdżański")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%A4%DA%AF%D8%B1%D8%AA%D9%85%D9%86 "اؤگرتمن – South Azerbaijani")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%95 "শিক্ষক – bengalski")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/K%C3%A0u-o%C3%A2n "Kàu-oân – minnański")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D2%A1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%83%D1%81%D1%8B "Уҡытыусы – baszkirski")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA "Настаўнік – białoruski")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA "Настаўнік – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Paratukdo "Paratukdo – Central Bikol")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB "Учител – bułgarski")
- [བོད་ཡིག](https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BD%93%E0%BC%8D "དགེ་རྒན། – tybetański")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Mestre_d%27escola "Mestre d'escola – kataloński")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%92%C4%95%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B2%C3%A7%C4%95 "Вĕрентевçĕ – czuwaski")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/U%C4%8Ditel "Učitel – czeski")
- [ChiShona](https://sn.wikipedia.org/wiki/Mudzidzisi "Mudzidzisi – shona")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Athro "Athro – walijski")
- [Dagbanli](https://dag.wikipedia.org/wiki/Karimba "Karimba – Dagbani")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Underviser "Underviser – duński")
- [Davvisámegiella](https://se.wikipedia.org/wiki/Oahpaheaddji "Oahpaheaddji – północnolapoński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Lehrer "Lehrer – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/%C3%95petaja "Õpetaja – estoński")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1 "Διδασκαλία – grecki")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Teacher "Teacher – angielski")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Profesor "Profesor – hiszpański")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Instruisto "Instruisto – esperanto")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Irakasle "Irakasle – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1 "آموزگار – perski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Enseignant "Enseignant – francuski")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Underwizer "Underwizer – zachodniofryzyjski")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/M%C3%BAinteoir "Múinteoir – irlandzki")
- [Gàidhlig](https://gd.wikipedia.org/wiki/Neach-teagaisg "Neach-teagaisg – szkocki gaelicki")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Docente "Docente – galicyjski")
- [ગુજરાતી](https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%B6%E0%AA%BF%E0%AA%95%E0%AB%8D%E0%AA%B7%E0%AA%95 "શિક્ષક – gudżarati")
- [客家語 / Hak-kâ-ngî](https://hak.wikipedia.org/wiki/Kau-s%E1%B9%B3%CC%82 "Kau-sṳ̂ – hakka")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B5%90%EC%82%AC "교사 – koreański")
- [Hausa](https://ha.wikipedia.org/wiki/Malami "Malami – hausa")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%88%D6%82%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%AB%D5%B9 "Ուսուցիչ – ormiański")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%95 "शिक्षक – hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/U%C4%8Ditelj "Učitelj – chorwacki")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Guru "Guru – indonezyjski")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Inseniante "Inseniante – interlingua")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Kennari "Kennari – islandzki")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Docente "Docente – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%95%D7%A8%D7%94 "מורה – hebrajski")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Guru "Guru – jawajski")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B6%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%95 "ಶಿಕ್ಷಕ – kannada")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98 "მასწავლებელი – gruziński")
- [कॉशुर / کٲشُر](https://ks.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF "وۄستاد – kaszmirski")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BC "Мұғалім – kazachski")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwalimu "Mwalimu – suahili")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Pwofes%C3%A8 "Pwofesè – kreolski haitański")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Mamoste "Mamoste – kurdyjski")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Doctor "Doctor – łaciński")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Skolot%C4%81js "Skolotājs – łotewski")
- [Li Niha](https://nia.wikipedia.org/wiki/Guru "Guru – nias")
- [Lingála](https://ln.wikipedia.org/wiki/Molakisi "Molakisi – lingala")
- [La .lojban.](https://jbo.wikipedia.org/wiki/preske "preske – lojban")
- [मैथिली](https://mai.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%95 "शिक्षक – maithili")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA "Наставник – macedoński")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%85%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B4%95%E0%B5%BB "അധ്യാപകൻ – malajalam")
- [Malti](https://mt.wikipedia.org/wiki/G%C4%A7alliem "Għalliem – maltański")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%95 "शिक्षक – marathi")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98 "მარწაფალი – megrelski")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Guru "Guru – malajski")
- [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/S%C4%ADng-s%C4%83ng "Sĭng-săng – Mindong")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B3%D1%88 "Багш – mongolski")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC "ဆရာ – birmański")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Leraar_(basisonderwijs) "Leraar (basisonderwijs) – niderlandzki")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%95 "शिक्षक – nepalski")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%95%99%E5%93%A1 "教員 – japoński")
- [Нохчийн](https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D1%8C%D0%B5%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE "Хьехархо – czeczeński")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/L%C3%A6rer "Lærer – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/L%C3%A6rar "Lærar – norweski (nynorsk)")
- [Олык марий](https://mhr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D0%BD%D1%8B%D0%BA%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BE "Туныктышо – Eastern Mari")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/O%CA%BBqituvchi "Oʻqituvchi – uzbecki")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%85%E0%A8%A7%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%AA%E0%A8%95 "ਅਧਿਆਪਕ – pendżabski")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF "استاد – Western Punjabi")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%9A%D9%88%D9%88%D9%86%DA%A9%DB%8C "ښوونکی – paszto")
- [ភាសាខ្មែរ](https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%82%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%BC%E1%9E%94%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%80%E1%9E%93 "គ្រូបង្រៀន – khmerski")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Professor "Professor – portugalski")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/%C3%8Env%C4%83%C8%9B%C4%83tor "Învățător – rumuński")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Yachachiq "Yachachiq – keczua")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3 "Педагог – rusiński")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Учитель – rosyjski")
- [संस्कृतम्](https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A4%83 "अध्यापकः – sanskryt")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Teacher "Teacher – scots")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/M%C3%ABsuesi "Mësuesi – albański")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Maistru "Maistru – sycylijski")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9C%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%8F "ගුරුවරයා – syngaleski")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Teacher "Teacher – Simple English")
- [SiSwati](https://ss.wikipedia.org/wiki/Thishela "Thishela – suazi")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/U%C4%8Dite%C4%BE "Učiteľ – słowacki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/U%C4%8Ditelj "Učitelj – słoweński")
- [Soomaaliga](https://so.wikipedia.org/wiki/Bare "Bare – somalijski")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "مامۆستا – sorani")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%99 "Учитељ – serbski")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/U%C4%8Ditelj "Učitelj – serbsko-chorwacki")
- [Sunda](https://su.wikipedia.org/wiki/Guru "Guru – sundajski")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Opettaja "Opettaja – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/L%C3%A4rare "Lärare – szwedzki")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Guro "Guro – tagalski")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%86%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%B0%E0%AF%8D "ஆசிரியர் – tamilski")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D1%8B%D1%82%D1%83%D1%87%D1%8B "Укытучы – tatarski")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%89%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A1%E0%B1%81 "ఉపాధ్యాయుడు – telugu")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B9 "ครู – tajski")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BC%D3%AF%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D1%80 "Омӯзгор – tadżycki")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen "Öğretmen – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C "Учитель – ukraiński")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF "استاد – urdu")
- [ئۇيغۇرچە / Uyghurche](https://ug.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%D9%88%D9%82%DB%87%D8%AA%D9%82%DB%87%DA%86%D9%89 "ئوقۇتقۇچى – ujgurski")
- [Vahcuengh](https://za.wikipedia.org/wiki/Lauxsae "Lauxsae – czuang")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Profesore "Profesore – wenecki")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%C3%A1o_vi%C3%AAn "Giáo viên – wietnamski")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Professeur "Professeur – waloński")
- [文言](https://zh-classical.wikipedia.org/wiki/%E6%95%99%E5%B8%AB "教師 – chiński klasyczny")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Magturutdo "Magturutdo – waraj")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E6%95%99%E5%B8%88 "教师 – wu")
- [Xitsonga](https://ts.wikipedia.org/wiki/Thicara "Thicara – tsonga")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%9C%D7%9E%D7%93 "מלמד – jidysz")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E5%85%88%E7%94%9F "先生 – kantoński")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Mal%C4%B1m "Malım – Zazaki")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%95%99%E5%B8%88 "教师 – chiński")
- [Dusun Bundu-liwan](https://dtp.wikipedia.org/wiki/Mongingia%27 "Mongingia' – dusun centralny")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q37226#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/Nauczyciel "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/wiki/Dyskusja:Nauczyciel "Dyskusja o zawartości tej strony [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/Nauczyciel)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/Nauczyciel)
- [Edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Nauczyciel "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Nauczyciel "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=Nauczyciel&oldid=74188221 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=Nauczyciel&id=74188221&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FNauczyciel)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FNauczyciel)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q37226 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=Nauczyciel)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=Nauczyciel&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=Nauczyciel&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Educators)
- [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Nauczyciel)

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Redirect_arrow_without_text.svg/30px-Redirect_arrow_without_text.svg.png)](/wiki/Pomoc:Przekierowanie "Przekierowanie")Na tę stronę wskazuje [przekierowanie](/wiki/Pomoc:Przekierowanie "Pomoc:Przekierowanie") z „nauczycielka”. Zobacz też: film [Nauczycielka](/wiki/Nauczycielka_(film) "Nauczycielka (film)").[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg/350px-The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg)](/wiki/Plik:The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg) Nauczyciel na obrazie [Alphonse de Neuvilla](/wiki/Alphonse_de_Neuville "Alphonse de Neuville") (XIX w.)

**Nauczyciel**[\[a\]](#cite_note-3) (r.ż. **nauczycielka**[\[3\]](#cite_note-4)) – rodzaj [specjalności zawodowej](/wiki/Specjalno%C5%9B%C4%87_zawodowa "Specjalność zawodowa"), wykonywanej przez specjalistę przygotowanego do prowadzenia pracy dydaktyczno-wychowawczej w instytucjach oświatowo-wychowawczych[\[4\]](#cite_note-def-EncPed-5), która bywa uważana za jeden z [zawodów zaufania publicznego](/wiki/Zaw%C3%B3d_zaufania_publicznego "Zawód zaufania publicznego")[\[5\]](#cite_note-Torczyńska-6); według innych źródeł – osoba posiadająca potwierdzone osobiste predyspozycje i [kompetencje](/wiki/Kompetencja "Kompetencja"), poparte kierunkowym wykształceniem wyższym oraz [przygotowaniem pedagogicznym](/wiki/Przygotowanie_pedagogiczne "Przygotowanie pedagogiczne") i zawodowym do nauczania formalnego w oświacie[\[6\]](#cite_note-Malinowski-7).

## Podstawy pedeutologii

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Podstawy pedeutologii") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Podstawy pedeutologii")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Information_icon4.svg/16px-Information_icon4.svg.png)_Osobny artykuł: [Pedeutologia](/wiki/Pedeutologia "Pedeutologia")._

Wykonywanie zawodu nauczyciela-wychowawcy nie jest [rzemiosłem](/wiki/Rzemios%C5%82o "Rzemiosło") – przygotowanie do jego wykonywania nie ogranicza się do opanowania [treści nauczanych przedmiotów](/wiki/Podstawa_programowa "Podstawa programowa") oraz [metodyki nauczania](/wiki/Metodyka_nauczania "Metodyka nauczania"). Nie mniej ważna jest wychowawcza rola nauczyciela, której odgrywanie wymaga szczególnych predyspozycji (np. [inteligencja emocjonalna](/wiki/Inteligencja_emocjonalna "Inteligencja emocjonalna"), [autorytet epistemiczny](/wiki/Autorytet_epistemiczny "Autorytet epistemiczny")).

Zasadami właściwego doboru kandydatów do zawodu nauczyciela zajmuje się [pedeutologia](/wiki/Pedeutologia "Pedeutologia") – dziedzina [pedagogiki](/wiki/Pedagogika "Pedagogika"), u której podstaw leżą założenia [„pedagogiki naukowej” Johanna Herbarta](/wiki/Johann_Friedrich_Herbart#Pedagogika "Johann Friedrich Herbart"), m.in. [pięć jego „idei moralnych”](/wiki/Johann_Friedrich_Herbart#Pięć_idei_moralnych "Johann Friedrich Herbart"). Według Herbarta podstawami pedagogiki są[\[1\]](#cite_note-Dereń-1)[\[7\]](#cite_note-Lorek-8)[\[8\]](#cite_note-Herbartyzm-9):

- [etyka](/wiki/Etyka "Etyka") (nauka o [moralnym](/wiki/Moralno%C5%9B%C4%87 "Moralność") smaku), wyznaczająca i uzasadniająca cele pracy [dydaktyczno](/wiki/Nauczanie "Nauczanie")- [wychowawczej](/wiki/Wychowanie "Wychowanie") – kształtowanie [woli](/wiki/Wola_(psychologia) "Wola (psychologia)") i [charakteru](/wiki/Charakter#Psychologia "Charakter") oraz budzenie w uczniach i wychowankach szerokich zainteresowań
- [psychologia](/wiki/Psychologia "Psychologia"), uzasadnia środki do osiągnięcia celu, wśród nich _Regierung_ – karność (utrzymanie w karności dopuszcza [kary cielesne](/wiki/Kara_cielesna "Kara cielesna")) i nauczanie wychowujące, polegające na tworzeniu u wychowanka wyobrażeń (źródła uczuć i woli), które mają wpływ na kształtowanie się osobowości i charakteru.

Herbart wskazał [pięć idei moralnych](/wiki/Johann_Friedrich_Herbart#Pięć_idei_moralnych_Herbarta "Johann Friedrich Herbart"). Dwie z nich dotyczą [osobowości](/wiki/Osobowo%C5%9B%C4%87 "Osobowość") wychowanka – „idea wewnętrznej wolności” i „idea życzliwości” (uznajemy zgodność naszej woli z naszymi przekonaniami oraz z wolą innych). Trzy pozostałe, to „idea moralności”, „idea prawa” i „idea słuszności” (za cechę pozytywną uznajemy silną wolę; w przypadkach, gdy niezgodność woli rodzi walkę, potrzebne jest uznawanie praw; gdy przestrzeganie praw prowadzi do przykrości i krzywdy innych, potrzebne jest łamanie prawa).

## Kształcenie nauczycieli

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Kształcenie nauczycieli") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Kształcenie nauczycieli")\]

Nauczyciel to jeden z [zawodów zaufania publicznego](/wiki/Zaw%C3%B3d_zaufania_publicznego "Zawód zaufania publicznego"). Do zawodu nauczyciela w uczelni pedagogicznej przygotowują [pedagodzy](/wiki/Pedagog "Pedagog"), wraz z zespołem współpracujących kompetentnych osób z innych dziedzin nauki, jak: [socjolodzy](/wiki/Socjologia "Socjologia"), [psycholodzy](/wiki/Psychologia "Psychologia"), [filozofowie](/wiki/Filozofia "Filozofia") i inni.

Standardy kształcenia, przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela – świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny – określa [system norm prawnych](/wiki/Prawo "Prawo"). Prowadzenie wykładów czy lekcji na godziny winno być poprzedzone odpowiednimi referencjami zgodnymi z [Konstytucją](/wiki/Konstytucja "Konstytucja") danego państwa (terytorium)[\[9\]](#cite_note-10), ustawami (w Polsce m.in. [Karta Nauczyciela](/wiki/Karta_Nauczyciela "Karta Nauczyciela"))[\[10\]](#cite_note-11) oraz rozporządzeniami ministerialnymi, a także unormowaniami komisji senackich np.: do spraw polityki naukowej lub edukacyjnej bądź powołanej rady pedagogicznej (uczelni, szkół, przedszkoli) danego kraju w którym prowadzony jest wykład lub lekcja z danego kierunku przedmiotowego, bądź zainteresowania naukowego czy światopoglądowego[\[11\]](#cite_note-12).

Bywają formułowane twierdzenia, że w [polskim systemie oświaty](/wiki/System_o%C5%9Bwiaty_w_Polsce "System oświaty w Polsce") nauczyciele, jako pracownicy [oświaty](/wiki/O%C5%9Bwiata "Oświata"), winni przedstawiać oświatę narodową tak, by była zgodna z polityką rządu i kierunkiem rozwoju państwa oraz regionu, a jego obywatele mają powszechne [prawo do nauki](/wiki/Prawo_do_nauki "Prawo do nauki")[\[12\]](#cite_note-13).

Problemy, związane z przygotowaniem do wykonywania zawodu nauczyciela, w tym ze zmianami systemu edukacji kandydatów do tego zawodu, są tematem prac naukowych i specjalistycznych publikacji. Modeli współczesnego kształcenia nauczycieli dotyczą np. prace[\[13\]](#cite_note-Quo-vadis-14):

- [H. Kwiatkowska](/wiki/Henryka_Kwiatkowska "Henryka Kwiatkowska"), „Nowa orientacja w kształceniu nauczycieli. Założenia i metody edukacji nauczycielskiej”, Warszawa 1988
- J. Rutkowiak, _Metodologiczna sytuacja pedagogiki a modele kształcenia nauczycieli_ w: „Ruch Pedagogiczny”, 1986, nr 3, 5–6
- B. Kwiatkowska-Kowal, „Kształcenie nauczycieli w szkole wyższej. Nowe konteksty, stan, możliwości przeobrażeń”', Warszawa 1994
- [T. Lewowicki](/wiki/Tadeusz_Lewowicki "Tadeusz Lewowicki") (zob. [Komitet Nauk Pedagogicznych PAN](/wiki/Komitet_Nauk_Pedagogicznych_PAN "Komitet Nauk Pedagogicznych PAN")), _O dotychczasowych koncepcjach edukacji nauczycielskiej i potrzebie określenia nowej koncepcji w edukacji_ w: „Ruch Pedagogiczny”, 1990, nr 1–2
- A.A. Kotusiewicz, _Kształcenie nauczyciela a problemy współczesnej edukacji_, Warszawa 1989, w: R. Parzęcki, R. Cierniewska (red.), _Doświadczenia i projekcja przyszłości w treściach pedagogicznego kształcenia nauczycieli_, Bydgoszcz-Kraków 2000
- R. Kwaśnica, _Wprowadzenie do myślenia o nauczycielu_ w: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika: podręcznik akademicki, Warszawa 2004
- [R. Kwaśnica](/wiki/Robert_Kwa%C5%9Bnica "Robert Kwaśnica"), _Wprowadzenie do myślenia o wspomaganiu nauczycieli w rozwoju_, w: „Studia Pedagogiczne”, 1965, t. 61
- A.T. Pearson, _Nauczyciel. Teoria i praktyka w kształceniu nauczycieli_, WSP, Warszawa 1994

W wielu publikacjach przypominane są opinie [Tadeusza Kotarbińskiego](/wiki/Tadeusz_Kotarbi%C5%84ski "Tadeusz Kotarbiński") ( _Pisma etyczne_, [Ossolineum](/wiki/Zak%C5%82ad_Narodowy_im._Ossoli%C5%84skich "Zakład Narodowy im. Ossolińskich"), 1987), m.in.: „Uprawianie zawodu nauczycielskiego wiąże się z respektowaniem między innymi takich wymogów moralnych, do których przestrzegania nie jest zobowiązana reszta społeczeństwa”. … odpowiedzialności nauczyciela nie można ograniczyć do konsekwencji «za coś» i odpowiedzialności «przed kimś»… „Pojawia się problem odpowiedzialności «za kogoś» – za ucznia, jego zdrowie, bezpieczeństwo i rozwój”…[\[13\]](#cite_note-Quo-vadis-14)

## Prawo oświatowe

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Prawo oświatowe") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Prawo oświatowe")\]

Prawne zobowiązania, dotyczące problemów edukacji ukierunkowanej na wszechstronny rozwój człowieka, są przedmiotem porozumień międzynarodowych. Kierunki takich działań wskazał m.in. raport Międzynarodowej Komisji do Spraw Edukacji dla XXI Wieku pod przewodnictwem [Jacques’a Delors’a](/wiki/Jacques_Delors "Jacques Delors") ( [UNESCO](/wiki/UNESCO "UNESCO") 1996), w którym uwypuklono rolę współczesnego nauczyciela w wychowaniu do wolności i odpowiedzialności[\[14\]](#cite_note-15)[\[15\]](#cite_note-Żebrowski-16).

W [Unii Europejskiej](/wiki/Unia_Europejska "Unia Europejska") opracowano priorytety edukacyjne, zakładające[\[15\]](#cite_note-Żebrowski-16):

1. równość szans edukacyjnych
2. podniesienie jakości kształcenia
3. wypracowanie ideału wychowania Europejczyka „obywatela świata”
4. konieczność modelowania nowoczesnego kształcenia nauczycieli.

Do zawodowego kształcenia i doskonalenia nauczycieli zobowiązuje [Deklaracja bolońska](/wiki/Proces_bolo%C5%84ski "Proces boloński") (1999). Podkreśla się, że nauczyciel powinien być przede wszystkim intelektualistą, człowiekiem szybko reagującym na wszystko co postępowe i twórcze, nieustannie poszukującym prawdy i wartości, starającym się życzliwie inspirować młodzież do takich poszukiwań[\[15\]](#cite_note-Żebrowski-16).

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Legitymacja_s%C5%82u%C5%BCbowa_nauczyciela.jpg/220px-Legitymacja_s%C5%82u%C5%BCbowa_nauczyciela.jpg)](/wiki/Plik:Legitymacja_s%C5%82u%C5%BCbowa_nauczyciela.jpg) Legitymacja służbowa nauczyciela

W Polsce standardy kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela ([Dz.U. z 2024 r. poz. 453](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000453)), które było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela ([Dz.U. z 2012 r. poz. 131](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120000131)). Rozporządzenie z 2012 r. było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli ([Dz.U. z 2004 r. nr 207, poz. 2110](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042072110)), które utraciło moc z dniem 1 października 2011 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw ([Dz.U. z 2011 r. nr 84, poz. 455](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20110840455), z późn. zm.). Prawo wykonywania zawodu nauczyciela na terenie RP to uznawanie kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu nauczyciela[\[16\]](#cite_note-17). O uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu nauczyciela na terenie RP może ubiegać się także osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie nabyte w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

## Nauczyciel a Karta Nauczyciela

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: Nauczyciel a Karta Nauczyciela") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Nauczyciel a Karta Nauczyciela")\]

Zawód nauczyciela regulowany jest w dwóch zupełnie odmiennych aktach prawnych. Obowiązujące w [Polsce](/wiki/Polska "Polska") ustawodawstwo rozróżnia:

- w przedszkolach, szkolnictwie podstawowym i ponadpodstawowym nauczycieli, do których stosuje się ustawę [Karta Nauczyciela](/wiki/Karta_Nauczyciela "Karta Nauczyciela");
- w szkolnictwie wyższym [nauczycieli akademickich](/wiki/Nauczyciel_akademicki "Nauczyciel akademicki"), których dotyczy ustawa [Prawo o szkolnictwie wyższym](/wiki/Prawo_o_szkolnictwie_wy%C5%BCszym "Prawo o szkolnictwie wyższym").

Karta Nauczyciela stanowi:

_Art. 1. 1. Ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w:__1) 1 publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59), z zastrzeżeniem ust. 2 pkt la, lb oraz pkt 2 lit. a;__2) zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich działających na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 2016 r. poz. 1654 oraz z 2017 r. poz. 773);__3) (uchylony);__4) publicznych kolegiach pracowników służb społecznych._

W Polsce kandydatowi na stanowisko nauczyciela stawia się, wymagania dotyczące kwalifikacji, postaw moralnych, odpowiedniego zdrowia itp.

_Art. 9. 1. Stanowisko nauczyciela, ..., może zajmować osoba, która:__1) posiada [wykształcenie wyższe](/wiki/Wykszta%C5%82cenie_wy%C5%BCsze "Wykształcenie wyższe") z odpowiednim [przygotowaniem pedagogicznym](/wiki/Przygotowanie_pedagogiczne "Przygotowanie pedagogiczne") lub ukończyła [zakład kształcenia nauczycieli](/w/index.php?title=Zak%C5%82ad_kszta%C5%82cenia_nauczycieli&action=edit&redlink=1 "Zakład kształcenia nauczycieli (strona nie istnieje)") i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje,__2) przestrzega podstawowych zasad moralnych,__3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu._

Dyrektorzy szkół, kierownicy placówek oświatowo – wychowawczych, decydują o zatrudnieniu nauczyciela.

Karta Nauczyciela (art. 9 ust. 4) grupy wymagań:

1. poziom wykształcenia adekwatny do typu i rodzaju szkoły, w którym chce pracować przykładowa osoba
2. kwalifikacje do nauczania konkretnego przedmiotu bądź prowadzenia konkretnego typu zajęć
3. [przygotowanie pedagogiczne](/wiki/Przygotowanie_pedagogiczne "Przygotowanie pedagogiczne")
4. zaświadczenie lekarskie o spełnianiu warunków [zdrowotnych](/wiki/Zdrowie "Zdrowie") niezbędnych w pracy nauczyciela
5. niekaralność.

Ww. warunki muszą być spełnione łącznie.

\[ [potrzebny przypis](/wiki/Pomoc:Przypisy "Pomoc:Przypisy")\]

Od 1 września 2022 roku w szkołach i placówkach publicznych nauczyciele podlegają systemowi [awansu zawodowego](/wiki/Awans_zawodowy_nauczycieli "Awans zawodowy nauczycieli") uzyskując kolejno stopnie[\[17\]](#cite_note-18):

- [nauczyciel mianowany](/w/index.php?title=Nauczyciel_mianowany&action=edit&redlink=1 "Nauczyciel mianowany (strona nie istnieje)"),
- [nauczyciel dyplomowany](/w/index.php?title=Nauczyciel_dyplomowany&action=edit&redlink=1 "Nauczyciel dyplomowany (strona nie istnieje)").

Nauczyciel nieposiadający stopnia awansu zawodowego zwany jest nauczycielem początkującym[\[18\]](#cite_note-19).

Istnieje także tytuł honorowego profesora oświaty, przyznawany najbardziej zasłużonym nauczycielom dyplomowanym.

## Pedagog szkolny a nauczyciel

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: Pedagog szkolny a nauczyciel") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Pedagog szkolny a nauczyciel")\]

[Pedagog szkolny](/wiki/Pedagog_szkolny "Pedagog szkolny") wspiera działania podległych mu pedagogicznie i merytorycznie nauczycieli w placówce szkolnej czy przedszkolnej. Jest on pomocnikiem dyrektora szkoły do spraw profilaktyki pedagogicznej.

## Stanowiska nauczycieli w Polskiej Klasyfikacji Zawodów (PKZ)

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Stanowiska nauczycieli w Polskiej Klasyfikacji Zawodów (PKZ)") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Stanowiska nauczycieli w Polskiej Klasyfikacji Zawodów (PKZ)")\]

Klasyfikację stanowisk, stosowaną w zakresie:

1. pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego
2. szkolenia zawodowego
3. gromadzenia danych do określania polityki zatrudnienia i kształcenia ustawicznego
4. prowadzenia badań, analiz, prognoz i innych opracowań dotyczących rynku prac

zamieszczono w załączniku do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2010 roku (poz. 537). Z chwilą wydania rozporządzenia straciły moc rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 2004 roku, Dz.U. Nr 265, poz. 2644 oraz z 2007 roku, Dz.U. Nr 106, poz. 728[\[19\]](#cite_note-rozporzdzenie2010-20).
Nauczyciele zostali zaliczeni do grupy 2. **Specjaliści**. W podgrupie 23. **Specjaliści nauczania i wychowania** wyodrębniono 5 głównych rodzajów stanowisk:

- 231 **Nauczyciele akademiccy**
- 232 **Nauczyciele kształcenia zawodowego**
- 233 **Nauczyciele gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych (z wyjątkiem nauczycieli kształcenia zawodowego)**
- 234 **Nauczyciele szkół podstawowych i spraw wychowania małego dziecka**
- 235 **Inni specjaliści nauczania i wychowania**

## Zobacz też

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=7 "Edytuj sekcję: Zobacz też") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=7 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Zobacz też")\]

Informacje w [projektach siostrzanych](/wiki/Wikipedia:Projekty_siostrzane "Wikipedia:Projekty siostrzane")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/13px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Plik:Commons-logo.svg)[**Multimedia**](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Educators?uselang=pl) w [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/15px-Wikiquote-logo.svg.png)](/wiki/Plik:Wikiquote-logo.svg)**[Cytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Nauczyciel "q:Nauczyciel")** w [Wikicytatach](/wiki/Wikicytaty "Wikicytaty")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/WiktionaryPl_nodesc.svg/15px-WiktionaryPl_nodesc.svg.png)](/wiki/Plik:WiktionaryPl_nodesc.svg)**[Definicje słownikowe](https://pl.wiktionary.org/wiki/nauczyciel "wikt:nauczyciel")** w [Wikisłowniku](/wiki/Wikis%C5%82ownik "Wikisłownik")

- [Dzień Edukacji Narodowej](/wiki/Dzie%C5%84_Edukacji_Narodowej "Dzień Edukacji Narodowej")
- [Komisja Edukacji Narodowej](/wiki/Komisja_Edukacji_Narodowej "Komisja Edukacji Narodowej")
- [kształcenie](/wiki/Kszta%C5%82cenie "Kształcenie")
- [nauczyciel wspomagający](/wiki/Nauczyciel_wspomagaj%C4%85cy "Nauczyciel wspomagający")
- [system dydaktyczny](/wiki/System_dydaktyczny "System dydaktyczny")
- [system oświaty w Polsce](/wiki/System_o%C5%9Bwiaty_w_Polsce "System oświaty w Polsce")
- [Światowy Dzień Nauczyciela](/wiki/%C5%9Awiatowy_Dzie%C5%84_Nauczyciela "Światowy Dzień Nauczyciela")
- [wychowawca](/wiki/Wychowawca "Wychowawca")
- [Związek Nauczycielstwa Polskiego](/wiki/Zwi%C4%85zek_Nauczycielstwa_Polskiego "Związek Nauczycielstwa Polskiego")

## Uwagi

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=8 "Edytuj sekcję: Uwagi") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=8 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Uwagi")\]

1. [↑](#cite_ref-3)Artykuł dotyczy przede wszystkim [zawodu](/wiki/Zaw%C3%B3d "Zawód") nauczyciela we [współczesnej Polsce](/wiki/Polska#III_Rzeczpospolita "Polska"). W szerszej perspektywie pojęcie nauczyciel może oznaczać zawód, misję lub [powołanie](/wiki/Powo%C5%82anie "Powołanie")[\[1\]](#cite_note-Dereń-1). Poprawność stosowania pojęcia „zawód” w odniesieniu do pracy nauczyciela jest przedmiotem wielu specjalistycznych analiz, podejmowanych w różnych krajach. Według [B. Śliwerskiego](/wiki/Bogus%C5%82aw_%C5%9Aliwerski "Bogusław Śliwerski") „zawód” może być scharakteryzowany m.in. jako „zespół specjalistycznych (fachowych, profesjonalnych) kompetencji koniecznych do stałego wykonywania określonej pracy w celach zarobkowych lub w ramach służby społecznej”. W referacie „Nauczyciel jako zawód” B. Śliwerski odpowiada przecząco na retoryczne pytanie: „Czy w przypadku nauczycieli mamy do czynienia z profesją?”. Przytacza podobne wnioski licznych specjalistów, m.in. A.C. Ornsteina i D.U. Levine’a ( [USA](/wiki/Stany_Zjednoczone "Stany Zjednoczone")): „wiele osób wykonuje ten zawód bez odpowiedniego wykształcenia i licencji, nie ma też precyzyjnych kryteriów określających profesjonalną wiedzę i umiejętności do pełnienia roli nauczyciela, stąd i oczekiwania wobec szkół wyższych w zakresie kształcenia do tego zawodu są niespójne i niejasne. Wreszcie, na temat zawodu nauczyciela wypowiada się w tonie eksperckim każdy laik, mimo iż nie ma o tym żadnego pojęcia”[\[2\]](#cite_note-Świderski-2).

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=9 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=9 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

01. ↑ [a](#cite_ref-Dereń_1-0)[b](#cite_ref-Dereń_1-1)[Edward Dereń](/wiki/Edward_Dere%C5%84 "Edward Dereń"): [Nauczyciel – zawód czy misja i powołanie?](https://sites.google.com/site/ksztalcenienauczycieli/nauczyciel---zawod-czy-misja-i-powolanie). \[w:\] _Portal 'Kształcenie nauczycieli w Polsce’_ \[on-line\]. Edward Dereń. \[dostęp 2017-03-11\].
02. [↑](#cite_ref-Świderski_2-0)[Bogusław Śliwerski](/wiki/Bogus%C5%82aw_%C5%9Aliwerski "Bogusław Śliwerski"): [Nauczyciel jako zawód](http://oskko.edu.pl/kongres1/materialy/BSliwerski-Kongres.pdf). \[w:\] _I Kongres Zarządzania Oświatą, OSKKO, Łódź 27–29 września 2006_ \[on-line\]. \[dostęp 2017-03-14\].
03. [↑](#cite_ref-4)[_Stanowisko Rady Języka Polskiego w sprawie żeńskich form nazw zawodów i tytułów_](https://rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1359:stanowisko-rady-jzyka-polskiego-w-sprawie-eskich-form-nazw-zawodow-i-tytuow) \[online\], rjp.pan.pl \[dostęp 2021-02-21\].
04. [↑](#cite_ref-def-EncPed_5-0)Nauczyciel. W: red. Wojciech Pomykało: _Encyklopedia pedagogiczna_. Warszawa: Fundacja „Innowacja”, 1993, s. 439. (cyt. według: M. Torczyńska, _Współczesny wizerunek zawodu nauczyciela…_, 2014).
05. [↑](#cite_ref-Torczyńska_6-0)Monika Torczyńska. [_Współczesny wizerunek zawodu nauczyciela w świetle badań opinii publicznej_](http://rozprawy-spoleczne.pswbp.pl/pdf/art_6_torczynska_wsp%C3%93%C5%81czesny_wizerunek_zawodu_nauczyciela_rs__nr_3_.pdf). „Rozprawy Społeczne”. VIII (3), 2014.brak numeru strony
06. [↑](#cite_ref-Malinowski_7-0)Malinowski T., (1995), [Nauczyciel i społeczeństwo](https://web.archive.org/web/20170315002325/http://opac.ciniba.edu.pl/191800813650/malinowskitadeusz/nauczycielispoeczestwo), Warszawa, PWN 1968.
07. [↑](#cite_ref-Lorek_8-0)Kamila Lorek: _Nauczyciel (zdolny) w przestrzeni współczesnej edukacji_. [Kalisz](/wiki/Kalisz "Kalisz"): [UAM w Poznaniu](/wiki/Uniwersytet_im._Adama_Mickiewicza_w_Poznaniu "Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu"), Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu, 2011. [ISBN 978-83-62135-52-3](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/9788362135523 "Specjalna:Książki/9788362135523"). Brak numerów stron w książce
08. [↑](#cite_ref-Herbartyzm_9-0)red. Zbigniew Kwieciński i Bogusław Śliwerski: [Pedagogika (podręcznik akademicki) > Herbartyzm](http://stareaneksy.pwn.pl/pedagogika/?id=724). \[w:\] _Aneksy internetowe podręczników_ \[on-line\]. PWN. \[dostęp 2017-03-14\].
09. [↑](#cite_ref-10)Konstytucja RP, Art. 70. Prawo do nauki.
10. [↑](#cite_ref-11)Karta Nauczyciela, Art. 1. 1. Ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni.
11. [↑](#cite_ref-12)Muchacka B., Szymański M.,(2010), Nauczyciel w świecie współczesnym, Wydawnictwo Impuls, Kraków, [ISBN 978-83-7308-937-2](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/9788373089372 "Specjalna:Książki/9788373089372").
12. [↑](#cite_ref-13)Makuch M., Moroń D., (2012), Edukacja i polityka edukacyjna. Współczesne wyzwania, problemy i rozwiązania z perspektywy Dolnego Śląska. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, [ISBN 83-229-3330-4](/wiki/Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCki/8322933304 "Specjalna:Książki/8322933304"), 9788322933305.
13. ↑ [a](#cite_ref-Quo-vadis_14-0)[b](#cite_ref-Quo-vadis_14-1)[Edward Dereń](/wiki/Edward_Dere%C5%84 "Edward Dereń"): [Quo vadis edukacjo nauczycielska?](https://web.archive.org/web/20170312144834/https://sites.google.com/site/ksztalcenienauczycieli/quo-vadis-edukacjo-nauczycielska). Edward Dereń. \[dostęp 2017-03-12\]. \[zarchiwizowane z [tego adresu](https://sites.google.com/site/ksztalcenienauczycieli/quo-vadis-edukacjo-nauczycielska) (2017-03-12)\].
14. [↑](#cite_ref-15)_Rapport a l’UNESCO de la Commission internationale sur l’education pour le vingt et unieme siecle, presidee par Jacques Delors. L’education: un tresor est cache dedans_. Paris: Editions UNESCO 1996, s. 128−132.
15. ↑ [a](#cite_ref-Żebrowski_16-0)[b](#cite_ref-Żebrowski_16-1)[c](#cite_ref-Żebrowski_16-2)Jan Żebrowski. [_Współczesny nauczyciel-wychowawca i jego świat wartości_](http://www.studiagdanskie.gwsh.gda.pl/pdfy/studia4-12.pdf). „Studia Gdańskie”. IV. s. 163–176.
16. [↑](#cite_ref-17)[Uznawanie kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu nauczyciela](https://web.archive.org/web/20140301234819/http://www.eu-go.gov.pl/pl/opisy-procedur/procedura/1167/168/). \[dostęp 2014-03-01\]. \[zarchiwizowane z [tego adresu](http://www.eu-go.gov.pl/pl/opisy-procedur/procedura/1167/168/) (2014-03-01)\].
17. [↑](#cite_ref-18)[Dz.U. z 2022 r. poz. 1730](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001730)
18. [↑](#cite_ref-19)Art. 9a ust. 2 [Karty Nauczyciela](/wiki/Karta_Nauczyciela "Karta Nauczyciela").
19. [↑](#cite_ref-rozporzdzenie2010_20-0)Minister Pracy i Polityki Społecznej: J. Fedak. [_Poz. 537. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm. 2)_](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20100820537/O/D20100537.pdf). „Dziennik Ustaw”, s. 6919–6922, 27 kwietnia 2010.

## Bibliografia

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=10 "Edytuj sekcję: Bibliografia") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=10 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Bibliografia")\]

- Okoń W., (1973), Elementy Dydaktyki szkoły wyższej, wydanie II, Warszawa
- Krawcewicz S., (1979), Współczesne problemy zawodu nauczyciela, Warszawa
- Pilch T., (1996), Rozważania wokół etyki zawodu nauczyciela, Warszawa
- Philipe M., (2003), Moralne wybory nauczycieli, Warszawa

## Linki zewnętrzne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=Nauczyciel&veaction=edit&section=11 "Edytuj sekcję: Linki zewnętrzne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=Nauczyciel&action=edit&section=11 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Linki zewnętrzne")\]

- [**Teachers:**](http://en.unesco.org/themes/teachers) na stronie internetowej [UNESCO](/wiki/UNESCO "UNESCO") \[en.unesco.org\]: _Quality teachers are key to sustainable global development and their training, recruitment, retention, status and working conditions are among UNESCO’s top priorities … Worldwide there is a shortage of well trained teachers. According to the UNESCO Institute for Statistics (UIS), to achieve universal primary education by 2030, the demand for teachers is expected to rise to 25.8 million…_
- [Ustawa z dnia 27 kwietnia 1972 r. Karta Praw i Obowiązków Nauczyciela (Dz.U. z 1972 r. Nr 16, poz. 14).](http://static1.money.pl/d/akty_prawne/pdf/DU/1972/16/DU19720160114.pdf) (uchylona)
- Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ([Dz.U. z 2024 r. poz. 986](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000986)).
- [Kodeks etyczny nauczyciela](ftp://ftp.wsap.edu.pl/Biblioteka_@ntykorupcyjna/KODEKS%20ETYCZNY%20NAUCZYCIELA.pdf). \[w:\] _Projekt finansowany jest ze środków Unii Europejskiej_ \[on-line\]. ftp.wsap.edu.pl. \[dostęp 2016-05-18\].
- [Międzynarodowa Organizacja Nauczycielstwa](http://www.inased.org/)
- [Nauczyciel zawód czy misja i powołanie](https://sites.google.com/site/ksztalcenienauczycieli/nauczyciel---zawod-czy-misja-i-powolanie)
- [Dobromir Dziewulak _Wymiar czasu pracy nauczycieli w wybranych państwach Unii Europejskiej_](http://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/5B394EDCA941C294C12576480048C3F7/$file/Analiza_%20BAS_2009_21.pdf), „ [Analizy BAS](/wiki/Analizy_BAS "Analizy BAS")” Nr 13/2009, Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu
- [Dla kandydata – przyszłego nauczyciela](https://web.archive.org/web/20121013085705/http://www.dlakandydata.dsw.edu.pl/dla-kandydata/oferta-edukacyjna/wydzialowe-studium-pedagogiczne/). dlakandydata.dsw.edu.pl. \[zarchiwizowane z [tego adresu](http://www.dlakandydata.dsw.edu.pl/dla-kandydata/oferta-edukacyjna/wydzialowe-studium-pedagogiczne/) (2012-10-13)\].

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") ([zawód](/wiki/Profesja_(zaw%C3%B3d) "Profesja (zawód)")):

- [LCCN](/wiki/Library_of_Congress_Control_Number "Library of Congress Control Number"): [sh85132964](http://lccn.loc.gov/sh85132964)
- [GND](/wiki/Gemeinsame_Normdatei "Gemeinsame Normdatei"): [4035088-5](http://d-nb.info/gnd/4035088-5), [4035097-6](http://d-nb.info/gnd/4035097-6)
- [NDL](https://de.wikipedia.org/wiki/Web_NDL_Authorities "de:Web NDL Authorities"): [00567187](http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00567187)
- [BnF](/wiki/Biblioth%C3%A8que_nationale "Bibliothèque nationale"): [119375503](http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb119375503)
- [BNCF](/wiki/Centralna_Biblioteka_Narodowa_we_Florencji "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji"): [1306](http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=1306)
- [NKC](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Republiki_Czeskiej "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej"): [ph126982](http://aut.nkp.cz/ph126982), [ph276829](http://aut.nkp.cz/ph276829)
- [J9U](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Izraela "Biblioteka Narodowa Izraela"): [987007563477005171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007563477005171)
- [LNB](/wiki/Biblioteka_Narodowa_%C5%81otwy "Biblioteka Narodowa Łotwy"): [000053796](https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number=000053796&P_CON_LNG=ENG)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [Catalana](https://www.wikidata.org/wiki/Property:P1296 "d:Property:P1296"): [0233900](https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0233900.xml), [0120929](https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0120929.xml), [0123079](https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0123079.xml)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nauczyciel&oldid=74188221](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nauczyciel&oldid=74188221)”

[Kategorie](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Nauczyciele](/wiki/Kategoria:Nauczyciele "Kategoria:Nauczyciele")
- [Zawody związane z oświatą](/wiki/Kategoria:Zawody_zwi%C4%85zane_z_o%C5%9Bwiat%C4%85 "Kategoria:Zawody związane z oświatą")

Ukryte kategorie:

- [Szablon cytowania czasopisma – brak numeru strony](/wiki/Kategoria:Szablon_cytowania_czasopisma_%E2%80%93_brak_numeru_strony "Kategoria:Szablon cytowania czasopisma – brak numeru strony")
- [Szablon cytowania książki – brak numeru strony](/wiki/Kategoria:Szablon_cytowania_ksi%C4%85%C5%BCki_%E2%80%93_brak_numeru_strony "Kategoria:Szablon cytowania książki – brak numeru strony")
- [Artykuły z brakującymi przypisami od 2020-11](/wiki/Kategoria:Artyku%C5%82y_z_brakuj%C4%85cymi_przypisami_od_2020-11 "Kategoria:Artykuły z brakującymi przypisami od 2020-11")

- Tę stronę ostatnio edytowano 4 lip 2024, 21:10.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Nauczyciel&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)