Zarządzanie sieciami dostaw - Encyklopedia Zarządzania
Zarządzanie sieciami dostaw (proces zarządzania łańcuchem dostaw) to szkieletowa definicja logistyki sformułowana w roku 1991 przez ...
kontrolowanie
Inna definicja zarządzania sieciami dostaw mówi, iż jest to planowanie, koordynowanie i <anchor>kontrolowanie</anchor> przepływu materiałów, części i wyrobów gotowych od dostawców do odbiorców, które obejmuje dwa oddzielne strumienie przepływów materiałów i informacji.
﻿
﻿

Funkcje zarządzania – Encyklopedia Zarządzania

## Anonimowy

### Niezalogowany

- [Zaloguj się](/pl/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=Funkcje+zarz%C4%85dzania "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

[Encyklopedia Zarządzania](/pl/index.php/Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

### Szukaj

# Funkcje zarządzania

Z Encyklopedia Zarządzania

### Przestrzenie nazw

- [Strona](/pl/index.php/Funkcje_zarz%C4%85dzania "Zobacz stronę treści [c]")

### Więcej

- Więcej
- Języki

### Działania na stronie

- [Podgląd](/pl/index.php/Funkcje_zarz%C4%85dzania)
- [Kod źródłowy](/pl/index.php?title=Funkcje_zarz%C4%85dzania&action=edit "Ta strona jest zabezpieczona. Możesz zobaczyć kod źródłowy. [e]")
- [Historia](/pl/index.php?title=Funkcje_zarz%C4%85dzania&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

(Przekierowano z [Kontrolowanie](/pl/index.php?title=Kontrolowanie&redirect=no "Kontrolowanie"))

Jako **funkcje zarządzania** najczęściej obecnie wymieniane są [planowanie](/pl/index.php/Planowanie "Planowanie"), organizowanie, [przewodzenie](/pl/index.php/Przewodzenie "Przewodzenie") i kontrolowanie. Powszechnie uznaje się, iż pierwszą klasyfikację funkcji zarządzania sformułował [Henri Fayol](/pl/index.php/Henri_Fayol "Henri Fayol"), w książce z 1909 r. _L’exposee des principles generaux d’administration_. Wyróżnił on 5 funkcji podstawowych tj. **planowanie** (ściśle powiązane z przewidywaniem), **organizowanie** (tj. wszelkie czynności administracyjne), **koordynowanie** (zasobów i działań), **przewodzenie** (rozkazywanie, wydawanie poleceń, doprowadzanie do wykonania planu), **kontrolowanie** (wykonania planu). Wraz z rozwojem nauk o zarządzaniu lista funkcji ulegała zmianom. Nazwy funkcji zmieniały się wraz z rozwojem różnych podejść do roli pracowników i kierowników w organizacjach oraz relacji zachodzących między nimi.

## Spis treści

- [1TL;DR](#TL;DR)
- [2Podstawowa klasyfikacja funkcji zarządzania](#Podstawowa_klasyfikacja_funkcji_zarządzania)
- [3Inne klasyfikacje funkcji zarządzania](#Inne_klasyfikacje_funkcji_zarządzania)
- [4Bibliografia](#Bibliografia)

## TL;DR

Artykuł przedstawia podstawowe funkcje zarządzania, takie jak planowanie, organizowanie, przewodzenie i kontrolowanie. Omawia także inne klasyfikacje funkcji zarządzania, takie jak funkcje według H. Fayola oraz dodatkowe funkcje zaproponowane przez różnych autorów.

## Podstawowa klasyfikacja funkcji zarządzania

### Planowanie

Planowanie powinno być punktem wyjścia dla podejmowania jakichkolwiek działań w zarządzaniu [organizacją](/pl/index.php/Organizacja "Organizacja"), [zespołem](/pl/index.php/Praca_zespo%C5%82owa "Praca zespołowa") czy [projektem](/pl/index.php/Projekt "Projekt"). W ramach planowania należy:

- rozpoznać i zrozumieć obecną sytuację,
- przewidzieć przyszłe zmiany sytuacji,
- określić [cele](/pl/index.php/Cele "Cele"), które mają zostać osiągnięte,
- określić niezbędne [zasoby](/pl/index.php/Zasoby "Zasoby") (techniczne, ludzkie, finansowe itp.),
- sformułować działania niezbędne do osiągnięcia celów,
- przewidzieć konsekwencje podjęcia i niepodejmowania działań,
- określić sposób monitorowania i kontroli realizacji planów.

Zasady racjonalnego (planowego) działania zostały ujęte przez [Henri Louisa Le Chateliera](/pl/index.php/Henry_Louis_Le_Chatelier "Henry Louis Le Chatelier") w tzw. [cyklu działania zorganizowanego](/pl/index.php/Cykl_organizacyjny "Cykl organizacyjny").

Każdy [plan](/pl/index.php/Plan "Plan") powinien zawierać co najmniej: cele i zamierzenia, niezbędne zasoby, listę działań, terminy ich realizacji oraz osoby odpowiedzialne. Poziom szczegółowości planów zależy od specyfiki zaplanowanych działań oraz wagi podejmowanych zamierzeń (np. plany strategiczne, taktyczne lub operacyjne).

### Organizowanie

Organizowanie polega na opracowaniu odpowiedniej konfiguracji zasobów, która umożliwi [sprawną](/pl/index.php/Sprawno%C5%9B%C4%87 "Sprawność") realizację zaplanowanych działań. Organizowanie obejmuje m.in.:

- organizację przestrzenną - np. optymalne umieszczenie maszyn i urządzeń w hali produkcyjnej (więcej w kategorii [Kategoria:Organizacja przestrzeni](/pl/index.php/Kategoria:Organizacja_przestrzeni "Kategoria:Organizacja przestrzeni"),
- [podział pracy](/pl/index.php/Podzia%C5%82_pracy "Podział pracy") \- podział zadań w sposób, który zapewni pełne wykorzystanie pracowników, bez przestojów, ale i bez przeciążeń,
- opracowanie [struktury organizacyjnej](/pl/index.php/Struktura_organizacyjna "Struktura organizacyjna") \- [struktura organizacyjna](/pl/index.php/Struktura_organizacyjna "Struktura organizacyjna") wiąże poszczególne [stanowiska pracy](/pl/index.php/Stanowisko_pracy "Stanowisko pracy") w komórki organizacyjne (np. działy, referaty, wydziały, piony), umożliwia wyróżnienie stanowisk kierowniczych,
- [delegowanie uprawnień decyzyjnych i odpowiedzialności](/pl/index.php/Delegowanie_uprawnie%C5%84 "Delegowanie uprawnień") \- kierownicy mogą przekazywać podwładnym część swoich uprawnień i odpowiedzialności, jeśli pracownicy posiadają odpowiednie [kompetencje](/pl/index.php/Kompetencje "Kompetencje"),
- opracowanie [procesów](/pl/index.php/Proces "Proces") \- proces to ciąg zadań realizowanych w określonej kolejności i prowadzący do osiągnięcia sformułowanych celów. Porządkowanie zadań w procesy sprzyja podnoszeniu sprawności realizacji zadań,
- koordynowanie działań w czasie i przestrzeni,
- budowa [zespołów](/pl/index.php/Praca_zespo%C5%82owa "Praca zespołowa") \- wiele organizacji docenia współcześnie pracę zespołową w miejsce indywidualnego realizowania zadań przez pracowników,
- zapewnienie informacji - sprawny [system](/pl/index.php/System "System") komunikacji i przekazu informacji jest istotny dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa.

### Przewodzenie

Przewodzenie polega na modyfikowaniu postaw podwładnych w taki sposób, aby osiągali wyznaczone lub uzgodnione cele. Współcześnie uważa się, że [menedżer](/pl/index.php/Mened%C5%BCer "Menedżer") powinien być [przywódcą](/pl/index.php/Przyw%C3%B3dztwo "Przywództwo"), tzn. prowadzić pracowników do osiągania celów. [Przywództwo](/pl/index.php/Przyw%C3%B3dztwo "Przywództwo") wynika z wielu czynników, m.in.:

- autorytetu formalnego - władzy danej kierownikowi,
- akceptacji podwładnych - zgody na podporządkowanie się decyzjom kierownika-przywódcy,
- charyzmy - autorytetu wynikającego z doświadczenia i podejścia do pracowników,
- wysokich kompetencji profesjonalnych,
- postawy etycznej i systemu wartości.

Skuteczny [przywódca](/pl/index.php/Przyw%C3%B3dca "Przywódca") powinien być zaangażowany w funkcjonowanie organizacji, doskonalić swoje kompetencje, wykazywać empatię wobec pracowników, być otwartym na pomysły innych i kreatywnym, elastycznie zmieniać sposób postępowanie wraz ze zmieniającymi się uwarunkowaniami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Ważnymi kompetencjami są umiejętność [motywowania](/pl/index.php/Motywacja_do_pracy "Motywacja do pracy") oraz kierowania [konfliktem](/pl/index.php/Konflikt "Konflikt").

### Kontrolowanie

Kontrolowanie polega na sprawdzeniu czy osiągnięto cele postawione przez kierownictwo w procesie planowania. Dzięki kontrolowaniu możliwe jest identyfikowanie błędów, wskazywanie możliwości lepszego wykonania zadań w przyszłości, [doskonalenie](/pl/index.php/Ci%C4%85g%C5%82e_doskonalenie "Ciągłe doskonalenie").

[Funkcja](/pl/index.php/Funkcja "Funkcja") kontrolowanie jest ściśle powiązana z funkcją planowania, bowiem wyniki kontroli stanowią istotne [dane](/pl/index.php/Dane "Dane") wejściowe w kolejnym cyklu planowania. [Wiedza](/pl/index.php/Wiedza "Wiedza"), [umiejętności](/pl/index.php/Umiej%C4%99tno%C5%9Bci "Umiejętności") i [kompetencje społeczne](/pl/index.php/Kompetencje_spo%C5%82eczne "Kompetencje społeczne") zdobyte w wyniku realizacji zadań, zidentyfikowane w trakcie kontroli, stanowią [zasoby wiedzy](/pl/index.php/Zasoby_wiedzy "Zasoby wiedzy") organizacyjnej podlegające ochronie. Konieczność realizacji kontroli powinna być uwzględniona na etapie planowania. Cele działania powinny znaleźć odzwierciedlenie w konkretnych i mierzalnych [wskaźnikach](/pl/index.php/Wska%C5%BAnik "Wskaźnik") podlegających sprawdzeniu podczas kontroli.

Skuteczna kontrola wymaga dobrze funkcjonującego [systemu informacyjnego](/pl/index.php/System_informacyjny "System informacyjny") dostarczającego dane niezbędne do obliczenia wartości wskaźników stanowiących podstawę podejmowania działań pokontrolnych (decyzji korygujących lub działań zapobiegawczych).

## Inne klasyfikacje funkcji zarządzania

### Funkcje zarządzania według H. Fayola

H. Fayol stwierdził, że [zarządzanie](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie "Zarządzanie") jest umiejętnością, którą można nabyć, nie zaś wrodzonym darem. Aby pomóc osobom powołanym na stanowiska kierownicze sformułował sześć funkcji, nazywanych współcześnie **funkcjami przedsiębiorstwa** (dla odróżnienia od wcześniej wymienionych **funkcji zarządzania**):

- funkcja techniczna,
- funkcja handlowa,
- funkcja finansowa,
- funkcja ubezpieczeniowa,
- funkcja rachunkowa,
- funkcja administracyjna.

Ponadto H. Fayol sformułował też ogólne zasady administracji (i zarządzania), które określały w jaki sposób [system zarządzania](/pl/index.php/System_zarz%C4%85dzania "System zarządzania") powinien być zorganizowany. Więcej na ten temat w artykule: [Henri Fayol](/pl/index.php/Henri_Fayol "Henri Fayol").

### Dodatkowe funkcje zarządzania według różnych autorów

W niektórych publikacjach nt. zarządzania można odnaleźć dodatkowe lub zmienione funkcje zarządzania. W tej sekcji omówiono wybrane propozycje:

- [Rekrutacja](/pl/index.php/Rekrutacja "Rekrutacja") jako dodatkowa funkcja zarządzania

Zapewnienie pracowników o odpowiednich kompetencjach jest istotne dla efektywnego zarządzania. Stąd niektórzy autorzy proponują dodatkową funkcję rekrutacji.

- [Motywowanie](/pl/index.php/Motywowanie "Motywowanie") w miejsce przewodzenia

[Motywowanie](/pl/index.php/Motywacja "Motywacja") polega na zachęcaniu pracowników do efektywnej pracy. Starsze publikacje często zawierają motywowanie jako funkcję zarządzania. Współcześnie jest to uważane za [zbyt](/pl/index.php/Zbyt "Zbyt") wąskie podejście. Przewodzenie zawiera w sobie także motywowanie.

- Koordynowanie w miejsce przewodzenia

Koordynowanie polega na zapewnieniu niezakłóconej współpracy pomiędzy pracownikami. Podobnie jak w przypadku motywowania, koordynowanie jest zbyt wąskim pojęciem w stosunku do potrzeb dzisiejszych przedsiębiorstw. Organizowanie zawiera w sobie koordynowanie.

- [Identyfikacja](/pl/index.php/Identyfikacja "Identyfikacja") jako dodatkowa funkcja zarządzania

A. Stabryła zaproponował, aby pierwszą funkcją zarządzania była identyfikacja. Ma to pozwolić na zdobycie niezbędnych informacji o sytuacji organizacji, jak i otoczenia dla potrzeb dalszych funkcji zarządzania.

**Funkcje zarządzania** — _artykuły polecane_[Wymagane kwalifikacje kierownika](/pl/index.php/Wymagane_kwalifikacje_kierownika "Wymagane kwalifikacje kierownika") — [Strategia personalna](/pl/index.php/Strategia_personalna "Strategia personalna") — [System zarządzania](/pl/index.php/System_zarz%C4%85dzania "System zarządzania") — [Agent zmiany](/pl/index.php/Agent_zmiany "Agent zmiany") — [Zarządzanie przez cele](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_przez_cele "Zarządzanie przez cele") — [Zarządzanie przez projekty](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_przez_projekty "Zarządzanie przez projekty") — [Role menedżerów personalnego i liniowego](/pl/index.php/Role_mened%C5%BCer%C3%B3w_personalnego_i_liniowego "Role menedżerów personalnego i liniowego") — [Empowerment](/pl/index.php/Empowerment "Empowerment") — [Zarządzanie personelem](/pl/index.php/Zarz%C4%85dzanie_personelem "Zarządzanie personelem") — [Analiza opłacalności eksportu](/pl/index.php/Analiza_op%C5%82acalno%C5%9Bci_eksportu "Analiza opłacalności eksportu")

## Bibliografia

- Fayol H. (1916), _General principles of management_. Classics of organization theory, 2, 15
- Fayol H. (1930), _Administration Industrielle et Generale (Industrial and General Administration)_, London: Sir I. Pitman & Sons, ltd
- Griffin R. (2017), _Podstawy zarządzania organizacją_, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
- Koontz H., O'Donnell C. (1964), _Principles of management: an analysis of managerial functions_, McGraw-Hill
- Machaczka J. (2001), _Podstawy zarządzania_, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków
- Maciaszek Z. (2010), _Problemy współczesnego zarządzania na tle globalnych zmian_, Zeszyty Naukowe Zarządzanie Zmianami Nr 1
- Stabryła A. (red.) (2012), _Podstawy organizacji i zarządzania. Podejście i koncepcje badawcze_, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków
- Wren D., Bedeian A., Breeze J. (2002), _The foundations of Henri Fayol's administrative theory_, Management Decision, 40(9)

**Autor:** [Sławomir Wawak](/pl/index.php/S%C5%82awomir_Wawak "Sławomir Wawak"), [Krzysztof Woźniak](/pl/index.php/Krzysztof_Wo%C5%BAniak "Krzysztof Woźniak")

Źródło: „ [https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Funkcje\_zarządzania&oldid=214505](https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Funkcje_zarządzania&oldid=214505)”

[Kategoria](/pl/index.php/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Podstawy zarządzania](/pl/index.php/Kategoria:Podstawy_zarz%C4%85dzania "Kategoria:Podstawy zarządzania")

[Strona główna](/pl/index.php/Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Strona główna")

[![Grafika GIF: fakturuj online od 17zł z aplikacją dla firm Comarch ERP XT](https://mfiles.pl/plus_images/comarch_160x100.gif)](https://www.erpxt.pl/funkcje/faktura-online/)

## Nawigacja

### Encyklopedia

- [Indeks](/pl/index.php/Specjalna:Wszystkie_strony)
- [Kategorie](/pl/index.php/Kategoria:Main)
- [Ostatnie zmiany](/pl/index.php/Specjalna:Ostatnie_zmiany)
- [Losowa strona](/pl/index.php/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Informacje o tej stronie](https://mfiles.pl/pl/index.php?title=Funkcje zarządzania&action=info)

## Narzędzia wiki

### Narzędzia wiki

- [Strony specjalne](/pl/index.php/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")

## Narzędzia dla stron

### Narzędzia dla stron

### Narzędzia strony użytkownika

### Więcej

- [Linkujące](/pl/index.php/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/Funkcje_zarz%C4%85dzania "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/pl/index.php/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/Funkcje_zarz%C4%85dzania "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Wersja do druku](javascript:print(); "Wersja do wydruku [p]")
- [Link do tej wersji](/pl/index.php?title=Funkcje_zarz%C4%85dzania&oldid=214505 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/pl/index.php?title=Funkcje_zarz%C4%85dzania&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Dzienniki stron](/pl/index.php?title=Specjalna:Rejestr&page=Funkcje+zarz%C4%85dzania)

## Inne projekty

### W innych językach

- [English](http://ceopedia.org/index.php/Management_functions "Management functions – English")

## Kategorie

### Kategorie

- [Podstawy zarządzania](/pl/index.php/Kategoria:Podstawy_zarz%C4%85dzania "Kategoria:Podstawy zarządzania")

- [![CC BY-SA Uznanie autorstwa na tych samych warunkach](/pl/resources/assets/licenses/cc-by-sa.png)](https://mfiles.pl/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Prawa_autorskie)
- [![Powered by MediaWiki](/pl/resources/assets/poweredby_mediawiki_88x31.png)](https://www.mediawiki.org/)

- Tę stronę ostatnio edytowano 21 sty 2024, 13:46.
- Treść udostępniana na licencji [CC BY-SA Uznanie autorstwa na tych samych warunkach](https://mfiles.pl/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Prawa_autorskie), jeśli nie podano inaczej.

- [Polityka prywatności](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Polityka_prywatno%C5%9Bci)
- [O Encyklopedia Zarządzania](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:O_Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania)
- [Informacje prawne](/pl/index.php/Encyklopedia_Zarz%C4%85dzania:Informacje_prawne)