Włoski renesans - Historia sztuki - Bryk.pl
Traktat "O rzeźbie" był zbiorem najważniejszych przepisów uzyskiwania modelowych proporcji ludzkiego ciała, zgodnych ze starożytnym kanonem oraz przegląd ...
grób
w Rzymie. W Mediolanie zaprojektował kopułę oraz transept kościoła Santa Maria presso San Satiro oraz transept i prezbiterium kościoła Santa Maria delle Grazie. Tam też nawiązał znajomość z Leonardo da Vincim, co wpłynęło na późniejszy rozwój działalności Bramantego. Jego budowle z tzw. okresu mediolańskiego charakteryzujące się jeszcze cechami wczesnorenesansowymi wywarły ogromny wpływ na rozkwit architektury renesansowej w Lombardii. W Rzymie wzniósł małą świątynię na planie koła w antycznym stylu, zwaną Tempietto na dziedzińcu klasztoru San Piero in Montorio. Był też autorem projektu zabudowy wzgórza watykańskiego, która miała połączyć wzniesioną przez papieża Innocentego VIII willę Belweder z pałacem watykańskim i bazyliką. Całkowita koncepcja tego zespołu, który składał się ze schodów, dziedzińców i ogrodów, nigdy nie została przez niego ukończona, zrobił to dopiero jego uczeń, Rafael. Papież Juliusz II zlecił mu opracować nowy projekt kościoła św. Piotra, który miał stanąć w miejsce bazyliki starochrześcijańskiej. Budowa tej nowej bazyliki była ogromnym przedsięwzięciem architektonicznym tej doby. Według planów Bramante, bazylika, zniesiona na planie równoramiennego greckiego krzyża, miała mieć cztery absydy oraz ogromną kopułę na przecięciu się naw, która była wsparta na czterech filarach. Pomiędzy ramionami krzyża miały zostać umieszczone cztery kaplice nakryte kopułami, zaś na narożnikach - cztery wieże. Budowla ta miała zawrzeć w sobie mauzoleum Juliusza II oraz <anchor>grób</anchor> św. Piotra. Budowę bazyliki rozpoczęto w roku 1506,
grób - Słownik symboli literackich - Bryk.pl
grób - Słownik symboli literackich - Bryk.pl

[![Bryk.pl logo](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/main-logo.png?v0115)](/)

[dodaj](#addmenu)

- [Dodaj wypracowanie](/dodaj-wypracowanie.html)
- [Dodaj ściągę](/dodaj-sciage.html)
- [Zadaj pytanie](/zadaj-pytanie.html)

- zaloguj





Zaloguj się, aby móc korzystać z tej opcji
























Wpisz kod z obrazka




















[Nie pamiętam hasła](/nie-pamietam-hasla.html)





Zapamiętaj mnie











Zaloguj

* * *

Zaloguj z facebook




Nie masz konta? [Zarejestruj się](/rejestracja.html)

- [zarejestruj](/rejestracja.html)

- [Streszczenia lektur](/lektury)
- [Wypracowania](/wypracowania)
- [Pytania](/pytania)
- [Ściągi](/sciagi)
- [jak napisać](/jak-pisac)
- [słowniki](/slowniki)
- więcej  - [ściągi](/sciagi)
  - [jak napisać](/jak-pisac)
  - [słowniki](/slowniki)
  - [artykuły](/artykuly)    - [Artykuł z ekspozycją Partnera](/artykuly-artykul-z-ekspozycja-partnera)
    - [Bryk radzi](/artykuly-bryk-radzi)
    - [Ciekawostki](/artykuly-ciekawostki)
    - [Dla rodziców](/artykuly-dla-rodzicow)
    - [Egzamin ósmoklasisty z Brykiem](/artykuly-egzamin-osmoklasisty-z-brykiem)
    - [Matura z Brykiem](/artykuly-matura-z-brykiem)
    - [Nauka online](/artykuly-nauka-online)
    - [Newsy](/artykuly-newsy)
    - [Po szkole](/artykuly-po-szkole)
    - [Publikacje](/artykuly-publikacje)
    - [Quiz](/artykuly-quiz)
    - [Redakcja](/artykuly-redakcja)
    - [Religia](/artykuly-religia)
    - [Specjalnie dla Bryka](/artykuly-specjalnie-dla-bryka)
    - [Sponsorowane](/artykuly-sponsorowane)
    - [Studia na horyzoncie](/artykuly-studia-na-horyzoncie)
  - [egzaminy](https://wydarzenia.interia.pl/raport-matura-2024)
- dodaj  - [Dodaj wypracowanie](/dodaj-wypracowanie.html)
  - [Dodaj ściągę](/dodaj-sciage.html)
  - [Zadaj pytanie](/zadaj-pytanie.html)

[Słownik symboli literackich](/slowniki/slownik-symboli-literackich)

# grób

- Stwórz ściągę
- Drukuj
- [Ściągaj z telefonem](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101589-grob?lpv=1)

ściągaj

0Dodaj do listy

**Symbolizuje** śmierć, kres życia, trwałość, wieczność, nadzieję na
zmartwychwstanie i odrodzenie.

#### Starożytność

##### _Biblia, Nowy Testament_

**GRÓB MESJASZA - ZAPOWIEDŹ ZMARTWYCHWSTANIA:** Po śmierci ciało Chrystusa zostało złożone do grobu wykutego w
skale. Kiedy po trzech dniach przybyły tutaj dwie kobiety, Maria
Magdalena i druga Maria, zobaczyły odsunięty kamień i pusty grób, w
którym pozostały jedynie płótna, w które Jezus był owinięty. Dwaj
aniołowie oznajmili przybyłym, że Chrystusa nie ma w grobie, On
zmartwychwstał. Grób Chrystusa jest miejscem znaczącym dla
chrześcijan. Jest świadectwem, że każdy człowiek, podobnie jak
kiedyś Chrystus, po śmierci zmartwychwstanie i stanie przed
obliczem Boga.

##### _Antygona_ Sofokles

**GRÓB - SYMBOL PRZEJŚCIA CZŁOWIEKA ZE ŚWIATA ŻYWYCH DO ZMARŁYCH:** Antygona dokonała pochówku swego brata Polinejkesa, ponieważ jako
osoba głęboko wierząca, chciała być wierna boskim prawom. Grecy
wierzyli, że dusza zmarłego nie zazna spokoju w Hadesie, dopóki
jego ciało nie zostanie pogrzebane zgodnie z rytuałem. Kto się
dopuścił zbezczeszczenia zwłok, popełnił ciężkie przewinienie.
Złamanie praw boskich - jak uważali Grecy - było jednym z
najcięższych wykroczeń, groziło straszliwą karą.

#### Średniowiecze

##### _Dzieje Tristana i Izoldy_

**GRÓB - SYMBOL TRWAŁEJ, NIEZNISZCZALNEJ MIŁOŚCI:** Miłość bohaterów, która na ziemi skazana była na zagładę triumfuje
po śmierci kochanków. Z ich grobów wyrastają gałązki i mimo że raz
po raz są obcinane, ciasno splatają się ze sobą, symbolizując więź
łącząca Tristana i Izoldę. Ich miłość jest wieczna, trwa poza
śmiercią.

#### Renesans

##### _Romeo i Julia_ W. Szekspir

**GRÓB - SYMBOL SPÓŹNIONEGO PRZYMIERZA ZAWARTEGO MIĘDZY DWOMA RODAMI:** Romeo i Julia darzyli się szczerą miłością, mimo to ich los był
tragiczny. Powodem była nienawiść między dwoma werońskimi rodami:
Montekich i Kapulettich. Pogodzenie się głów rodów nastąpiło
dopiero po śmierci kochanków. Stojąc przy grobach Romea i Julii
stary Kapuletti wyciągnął dłoń do swego przeciwnika. Ten gest miał
znaczenie symboliczne. Był znakiem przymierza zawartego pomiędzy
dwoma zwaśnionymi rodami. W ten sposób obaj wybaczyli sobie dawne
wzajemne krzywdy i urazy.

**GRÓB ROMEA I JULII - SYMBOL WIELKIEGO, TRAGICZNEGO UCZUCIA:** Grób Julii na zawsze pozostał symbolem prawdziwej, szczerej,
jednak tragicznej, bo zakończonej śmiercią kochanków, miłości.
Zdecydował o tym ojciec Romea, mówiąc:

"... każę bowiem

Posag jej ulać ze szczerego złota,

By się nie znalazł szacowniejszy pomnik

Po wszystkie czasy istnienia Werony

Jak ten pamięci Julii poświęcony".

##### _Hamlet_ W. Szekspir

**GRÓB - ZIEMIA JAK GRÓB MILCZĄCA:** Porównanie ziemi do grobu jest składnikiem rozbudowanego porównania
homeryckiego. Grób Ofelii - rzeczywisty symbol marności, kruchości
ludzkiego życia. Ten grób i czaszki znajdujące się w cmentarnej
ziemi stają się dla Hamleta pretekstem do rozważań nad sensem
ludzkiego życia, które jest kruche, marne, a jego finałem jest
śmierć. Śmierć jest nieuchronna, równa ze sobą wszystkich ludzi.

##### _Tren XV_ J. Kochanowski

**GRÓB NIOBE - POGRZEBANE NADZIEJE dotyczące DZIECI:** W trenie tym Kochanowski nawiązał do mitologicznej postaci Niobe,
która utraciła swoich czternaścioro dzieci (siedem dziewcząt i
siedmiu chłopców). Zrozpaczona matka długo opłakiwała śmierć swoich
dzieci, w końcu zamieniła się w kamień, z którego płyną szczere
łzy:

"Jej bowiem łzy serdeczne skałę przenikają

I przeźroczystym z góry strumieniem spadają".

Niobe to symbol wszystkich rodziców, którzy utracili ukochane
dziecko. Wszystkim tym rodzicom wspólne są ból i cierpienie
spowodowane bezpowrotną utratą cennego daru. Wraz ze śmiercią
dziecka zostają pogrzebane wszelkie marzenia, nadzieje, jakie
rodzice z nimi wiązali:

"Ten grób nie jest na martwym, ten martwy nie w grobie

Ale samże jest martwym, samże grobem w sobie".

##### _Na sokalskie mogiły_ J. Kochanowski

**GRÓB - SYMBOL PATRIOTYCZNEJ ŚMIERCI:** Fraszka nawiązuje do historycznego wydarzenia, bitwy pod Sokalem w
1519 roku, w której Polacy zostali pobici przez Tatarów. Śmierć
żołnierzy jest symbolem postawy patriotycznej.

#### Barok

##### _Do trupa_ J. A. Morsztyn

**GRÓB - POGRZEBANE NADZIEJE NIESZCZĘŚLIWIE ZAKOCHANEGO:** W wierszu podmiot liryczny - nieszczęśliwie zakochany człowiek -
zestawia swoją sytuację z sytuacją zmarłego, czyli tytułowego
trupa. Obie postacie łączy to, że nie żyją, ponieważ osoba mówiąca
czuje się martwa wewnętrznie:

"Leżysz zabity i jam też zabity

Ty - strzałą śmierci, ja - strzałą miłości".

Są trupio bladzi: _"Ty krwie, ja w sobie nie mam rumianości",_ są pozbawieni rozumu:

"Ty na twarz suknem żałobnym nakryty

Jam zawarł zmysły w okropnej ciemności".

Osoba mówiąca odczuwa chaos, zamęt uczuć, czuje się jak więzień
miłości. Podmiot liryczny i trupa różni to, że pierwszy może mówić,
skarżyć się, odczuwać ból, cierpienie, które są powodem _"wiecznych ogniów",_ trup zaś leży milczący, bez czucia, emocji, jest zimny. Wszystkie
te podobieństwa i kontrasty służą pokazaniu, że trup znajduje się w
o wiele korzystniejszej sytuacji niż nieszczęśliwie zakochany
człowiek, dla którego nie ma nadziei.

#### Oświecenie

##### _Żale Sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta_ F. Karpiński

**GRÓB ZYGMUNTA AUGUSTA - SYMBOL DAWNEJ ŚWIETNOŚCI RZECZYPOSPOLITEJ:** Podmiot liryczny to szlachcic - Sarmata, który wyraża ból i
rozpacz z powodu aktualnej sytuacji panującej w ojczyźnie. Słowa
swe kieruje do zmarłego Zygmunta Augusta, nad którego grobem stoi.
Wspomina dawne czasy, kiedy Polska była jeszcze krajem wielkim i
potężnym. Teraz ojczyzna _"kawałka ziemi nie ma na mogiłę" -_ nie istnieje. Polacy stracili swoje państwo. W końcowym fragmencie
podmiot liryczny płacze, ponieważ czuje swoją przegraną jako
człowiek, obywatel i poeta.

#### Romantyzm

##### _Kurhanek Maryli_ A. Mickiewicz

**GRÓB - SYMBOL STRATY, MIEJSCE ŻALU, PŁACZU:** Na rozstaju dróg, nad brzegiem Niemna, znajduje się mogiła
dziewczyny, która niedawno zmarła. Zatrzymuje się przy nim
przechodzień, grób ten odwiedzają też ludzie, którzy za życia
dziewczyny byli z nią związani: Jaś - ukochany Maryli, Matka oraz
Przyjaciółka. Każda z postaci przychodzi na grób, aby wyrazić swój
żal z powodu utraty ukochanej osoby. Nieobecność Maryli wśród
żywych powoduje u tych ludzi smutek, rozpacz, żal, zatracenie wiary
w sens życia, zwątpienie, pesymizm. Smutek ogarnia nawet obcego
przybysza, który stał ukryty i obserwował zachowanie poszczególnych
osób.

##### _Dziady_ cz. II A. Mickiewicz

**GROBY ZMARŁYCH - SYMBOL WIĘZI ŚWIATA ŻYWYCH I ZMARŁYCH:** W _Dziadach_ Mickiewicz nawiązuje do obchodzonej na Litwie uroczystości ku czci
zmarłych, która wywodziła się z pogańskiego obrzędu zwanego ucztą
kozła. "Dziady" obchodzono na cmentarzach, w trakcie obrzędu
przygotowywano poczęstunek, wywoływano duchy przodków, aby
ofiarowanym jadłem i napojem ulżyć ich cierpieniu, a także słuchano
wygłaszanych przez zmarłych moralnych rad i przestróg. _Dziady_ Mickiewicza są świadectwem obrzędowej wspólnoty świata żywych i
umarłych, opartej na wzajemnej pomocy, udzielanej sobie nawzajem
przez obie strony.

##### _Hymn (Smutno mi, Boże...)_ J. Słowacki

**GRÓB WIESZCZA - SYMBOL NIEWIADOMEGO LOSU POETY PO ŚMIERCI:** Podmiot liryczny przebywa z dala od swojej ojczyzny, jest
nieustannym tułaczem, wie, że już nigdy nie powróci do kraju, nie
może określić dokładnie miejsca wiecznego spoczynku: _"_(...) _nie wiem, gdzie się w mogiłę położę"._ Jest mu żal, że Bóg być może będzie widział jego " _białe kości",_ nie pochowane w okazałym grobowcu, jak ciała narodowych bohaterów,
jednostek zasłużonych ( _"W straż nie oddane kolumnowym czołom"_) _._ Zdając sobie sprawę ze swej sytuacji, podmiot liryczny _"zazdrości mogił popiołom"_, które nie muszą martwić się o miejsce wiecznego spoczynku.

##### _Testament mój_ J. Słowacki

**GRÓB - SYMBOL SAMOTNOŚCI, WYGNANIA:** Przebywając z dala od ojczyzny podmiot liryczny zastanawia się nad
własną śmiercią, przemijaniem i miejscem, gdzie spocznie jego
ciało. Tu, na obczyźnie, ma niewielkie grono przyjaciół, którzy: _"_(...) _mogli pokochać serce moje dumne"._ Nie będzie miał kto opłakiwać jego śmierci. Poeta ma jednak
świadomość, że pozostawił po sobie wiele dzieł literackich, które
będą miały wielką siłę oddziaływania na świadomość przyszłych
pokoleń. To jest dla niego najważniejsze, pozostanie w pamięci
potomnych, dlatego nie martwi się, że jego grób będzie znajdował
się na obczyźnie, w osamotnieniu, zapomnieniu i że prawie nikt nie
będzie opłakiwał jego śmierci, będzie miał _"niepłakaną trumnę"._

##### _Grób Agamemnona_ J. Słowacki

**GRÓB - MOGIŁA TERMOPILSKA - SYMBOL BOHATERSTWA, WALECZNOŚCI I**
**POŚWIĘCENIA DLA OJCZYZNY:** W wąskim przesmyku termopilskim między górami a morzem w 480 roku
p.n.e. trzystu Spartan pod wodzą Leonidasa walczyło z wojskiem
perskim. W trakcie walki zginęli prawie wszyscy Spartanie i ich
sprzymierzeńcy. Klęska militarna stała się jednak symbolem
zwycięstwa duchowego. Dla upamiętnienia tego wydarzenia w miejscu
bitwy położono kamień, na którym umieszczono epigramat:

"Przechodniu powiedz Sparcie, tu leżym jej syny

Prawom jej do ostatniej posłuszni godziny".

Napis ten miał przypominać o męstwie i bohaterstwie Spartan oraz
poświęceniu dla własnej ojczyzny. Dla Słowackiego stał się
pretekstem do rozważań na temat tego, jak Polacy powinni prowadzić
walkę narodowowyzwoleńczą. Poeta przeciwstawia tragiczne losy
Polaków bohaterskiej walce Spartan:

"Mnie od mogiły termopilskiej gotów

Odgonić legion poległych Spartanów".

Dla podmiotu lirycznego śmierć żołnierzy spartańskich w wąwozie
termopilskim jest przykładem bohaterstwa, poświęcenia, zwycięstwem
duchowym. Słowacki nawołuje Polaków, aby brali przykład ze Spartan,
nie trwali w bierności, ale podjęli walkę narodowowyzwoleńczą.

**GRÓB - CHERONEA - SYMBOL KLĘSKI I UTRATY NIEPODLEGŁOŚCI:** W Cheronei w 338 r. p.n.e Grecy stoczyli rozstrzygającą bitwę z
Macedończykami i ponieśli klęskę, tracąc tym samym na wiele wieków
niepodległość. Cheronea to symbol upadku narodu i utraty przez
niego wolności. Cheronea jest dla Polaków negatywnym punktem
odniesienia, symbolem bierności, która doprowadziła do klęski.

##### _Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie_ C. K. Norwid

**GROBY WYBITNYCH JEDNOSTEK - SYMBOLE NIEZROZUMIENIA WYBITNYCH**
**JEDNOSTEK PRZEZ WSPÓŁCZESNYCH:** Wiersz napisany został w 1856 roku z okazji sprowadzenia prochów
A. Mickiewicza do Paryża. Perypetie życiowe zmarłego poety i spory,
jakie wybuchły po jego śmierci stały się dla Norwida punktem
wyjścia do refleksji na temat relacji między wybitną jednostką a
społeczeństwem. W pierwszej części utworu podmiot liryczny
przypomina tragiczny los wielkich postaci, które niezrozumiane i
lekceważone przez współczesnych za życia, po zgonie doczekały się
spóźnionego uznania i sławy. W kolejnych zwrotkach Norwid wymienia
Sokratesa (otrutego, a później uhonorowanego spiżowym posągiem),
Dantego (wygnańca z rodzinnej Florencji, pochowanego w Rawennie),
K. Kolumba (którego prochy wielokrotnie przenoszono z miejsca na
miejsce), Camoensa (jego grób zniszczyło trzęsienie ziemi) i
wreszcie A. Mickiewicza. W drugiej części utworu podmiot liryczny,
zwracając się do zmarłego poety, przewiduje, iż dopiero przyszłe
pokolenia docenią zasługi wieszcza.

##### _Bema pamięci żałobny rapsod_ C. K. Norwid

**GRÓB BEMA - SYMBOL ZJEDNOCZENIA SIĘ NARODU I ZRYWU DO WALKI:** Wiersz powstał w 1851 roku w celu uczczenia rocznicy śmierci gen.
J. Bema, uczestnika powstania listopadowego i bojownika walczącego
w czasie Wiosny Ludów. Tematem utworu jest pogrzeb J. Bema,
stylizowany na pogrzeb hetmana i wodza (obecność w pochodzie
sobowtóra, Cienia zmarłego), zawierający przy tym elementy
uroczystości pogrzebowych różnych kultur i epok (pogrzeb rycerza:
koń, sokół, miecz, wodza słowiańskiego: panny żałobne i zbrojna
drużyna). Pogrzebowy kondukt, w drodze na miejsce przeznaczenia,
wchodzi w wąwóz. I oto okazuje się, że grób nie zatrzymał pochodu,
lecz stał się punktem zwrotnym, otworzył perspektywę przyszłości.
Pochód omija grób i podąża dalej. Norwid eksponuje znaczenie
pamięci J. Bema w dziejach ludzkości, a więc idei, której
zwycięstwo stanie się możliwe, gdy _"pleśń z oczu zgarną narody"._ Fantastyczny kondukt pogrzebowy przekracza granice śmierci i staje
się ruchem wiecznie drążącej myśli ludzkie idei.

##### _W Weronie_ C. K. Norwid

**GRÓB - SYMBOL MIŁOŚCI TRAGICZNEJ:** Norwid nawiązał w wierszu do tragedii Szekspira, której tematem
była nieszczęśliwa miłość Romea i Julii. Oboje darzyli się wielkim,
niezgłębionym, szczerym uczuciem. Świadczą o tym ich groby, które
stoją niewzruszenie przez długi czas, dookoła natomiast znajdują
się ruiny dworów dwóch nieprzyjaznych rodów, z których pochodzili
nieszczęśliwi kochankowie. Nikt na ziemi nie opłakuje śmierci Romea
i Julii. Czuła jest jedynie przyroda, która na groby _"gwiazdę zrzuca ze szczytu"._ Ludzie obserwujący zdarzenie przyjmują dwie postawy. Dla jednych
gwiazda to meteoryt - to racjonalne spojrzenie na zjawisko. Dla
idealistów podobnych do Romea i Julii, spadająca gwiazda jest _"łzą anioła",_ która dociera w głąb grobów: _"Spada - i groby przecieka"._

#### Pozytywizm

##### _Faraon_ B. Prus

**GRÓB - PIRAMIDY EGIPSKIE - SYMBOL POTĘGI I WŁADZY FARAONÓW:** Grobowce faraonów zostały nazwane piramidami. Faraonowie budowali
je nieomal przez całe swe życie, gromadzili tam wszelkie bogactwa i
kosztowności, które miały im służyć po śmierci (Egipcjanie
wierzyli, że człowiek po śmierci żyje nadal otoczony dobrami, jakie
posiadał w życiu ziemskim). Prus tak opisuje grobowiec Ramzesa XII:
_"Grób ten to cały pałac z komnatami dla pana, rodziny i służby, z_
_jadalnią, sypialnią i łazienką, z kaplicami poświęcanymi różnym_
_bogom, a nareszcie - ze studnią, na dnie której znajduje się mały_
_pokoik, gdzie na wieki spocznie mumia faraona"._

##### _Gloria victis_ E. Orzeszkowa

**GRÓB - MOGIŁA POWSTAŃCÓW - SYMBOL NADZIEI na odzyskanie**
**niepodległości, zmartwychwstania:** Orzeszkowa wprowadza symbolikę mogiły powstańczej, odwołującą się do
romantycznego hasła: _"umrzeć musi, co ma żyć"_. Wierzy, że śmierć żołnierzy nie poszła na marne: _"Śpi w niej wiele serc mężnych, spalonych na ołtarzu..."_. Na mogile powstańczej dziewczyna zostawia **krzyż,** który symbolizuje wiarę w świętość zrywu niepodległościowego. Ci,
którzy polegli, przez swój patriotyzm zostali uświęceni, autorka
składa im hołd: _"A wiatr prędki od nieznanej, bezimiennej, wielkiej mogiły leśnej_
_leciał i leciał, niosąc i niosąc w przestrzeń, w czas, w pamięci, w_
_serca, w przyszłość świata triumfem dalekiej przyszłości_
_rozbrzmiewający okrzyk: «Gloria victis»"_ (chwała zwyciężonym, parafraza słów _vae victis_ \- biada zwyciężonym).

##### _Nad Niemnem_ E. Orzeszkowa

**GRÓB JANA I CECYLII - SYMBOL CIĄGŁOŚCI RODU I PRZEDŁUŻENIA**
**TRADYCJI:** Grób Jana i Cecylii to symbol prapoczątku rodu Bohatyrowiczów.
Grób ozdobiony był figurą Chrystusa i symbolami jego męki, na
podstawie krzyża widniał napis: _"Jan i Cecylia, rok 1549, memento mori"_ (łac. pamiętaj, że umrzesz). Mogiła od lat otoczona była opieką
przez pokolenia Bohatyrowiczów. _"Teraz jemu_ (Anzelmowi, przyp. red.) _przypadło w udziale stróżować nad tą pamiątką, drogą zapewne_
_licznym pokoleniom, skoro z nich każde znalazło wśród siebie kogoś,_
_kto jej z powierzchni ziemi zniknąć nie pozwoli. Nowy krzyż okryją_
_stare godła, krótki napis wyraźniej zabieleje na czerwonej_
_podstawie grobowca i wszystko tu znowu będzie tak samo jak było_
_przed trzema przeszło wiekami, jak było w tej porze dalekiej, gdy_
_dwoje jakichś ludzi o nieznanych nazwiskach i dziejach złożono w_
_jednej mogile"._ Grobowiec Jana i Cecylii jest symbolem ciągłości tradycji i
historii, elementem jednoczącym kolejne pokolenia, a jednocześnie
znakiem trwałości religii chrześcijańskiej. Grób symbolizuje nie
tylko śmierć, ale także szansę na odrodzenie.

**GRÓB POWSTAŃCÓW - SYMBOL ŚMIERCI I ODRODZENIA (grób kolebką),**
**walecznych czynów:** Mogiła powstańców z 1863 roku - usypany z ziemi kurhan, porosły
trawą przypomina czasy zrywu niepodległościowego. W zbiorowej
mogile leży 40 powstańców, m.in. brat Benedykta Korczyńskiego -
Andrzej i ojciec Jana Bohatyrowicza - Jerzy. Mogiła to symbol
pamięci o czynie powstańców, hołd złożony ich patriotycznemu
zrywowi, symbol jedności narodowej i rodowej, nadzieja na
zjednoczenie i wolność. Motyw grobu powstańców jest nawiązaniem do
popularnej w romantyzmie metaforyki mogiły jako symbolu śmierci i
odrodzenia ( _"grób kolebką"_), Rozmyślając nad mogiła Justyna mówi: _"Byłyżby zaraźliwym żarem spoczywające w samotnych mogiłach prochy_
_zapomnianych? Albo w zamian nieotrzymanych wawrzynów otrzymywałyżby_
_ich kości dar wiecznego pod ziemią gorzenia i wyrzucania na świat_
_niewidzialnych iskier?"_

##### _Contra spem spero_ M. Konopnicka

**MOGIŁA - GRÓB, KOLEBKA, NADZIEJA NA ZMARTWYCHWSTANIE POLSKI:** Tytuł wiersza oznacza po łacinie "wierzę wbrew nadziei" (czyli
mimo wszystko, wbrew zdrowemu rozsądkowi, choć wszystkie fakty
skłaniają, by nie wierzyć). Tytuł można traktować jako określenie
postawy podmiotu lirycznego - osoby patrzącej na narodowy upadek i
mimo wszystko wierzącej w odrodzenie, niepodległość ojczyzny.

Podmiot liryczny jest kreowany na wieszcza, porównany do _"pieśniarza ślepego"_ (zwróć uwagę na związki z postaciami: Homera - antyk; Osjana -
wczesny romantyzm). Od stereotypowego modelu wieszcza różni go
mocne poczucie przynależności do własnego, wyniszczonego walką i
przygnębionego niewolą narodu:

"... ja też rodem z wielkiego cmentarza _(...)_

... ja też lecę jak ptak obłąkany

I wichrem gnany".

Uderza zwłaszcza jedno określenie, którego poetka użyła wobec
Polski - _"wielki cmentarz"_. Nawiązując do historii warto podkreślić, że to cmentarz wielu
pokoleń Polaków. W odniesieniu do ojczyzny pojawiać się będą
jeszcze: _"burze", "nawałnice", "mrok", "wicher",_ piekło ( _"piekieł naszych ogarniona sferą"_), _"mogiła", "krwawa rola", "wystygłe duchy", "popioły i kości"_. Dzięki takiemu nagromadzeniu złowrogich określeń, poetka tworzy
przygnębiający obraz całkowitego rozkładu, zagłady, zniszczenia.
Mimo takiej sytuacji podmiot liryczny, który można utożsamić z
poetką, znajduje dość siły, by oświadczyć: _"contra spem - spero"_.

Wiara podmiotu lirycznego wydaje się szalona, ale i niczym
niezachwiana - Polska wykrwawiona została przez powstania, a dzieci
romantyków płacą za zryw swoich ojców:

"I syn się karmi kłosami gorzkiemi

Z ojców swych ziemi" _._

Od Polaków odwrócił się nawet Bóg _: "Sam Bóg zagasił nad nami pochodnie"_. Ojczyznę przedstawia poetka jako _"wielki cmentarz"_, którego mogiły niosą w sobie jednak zalążek nowego życia: _"I w mogił głębi czuję życia dreszcze"_. Posługując się stylistyką biblijną, podmiot liryczny wyraża wiarę
w zmartwychwstanie narodu i odzyskanie wolności:

"Przeciw nadziei i przeciw pewności

Wystygłych duchów i śmierci wróżbitów

Wierzę w wskrzeszenie popiołów i kości,

W jutrznię błękitów..." _._

##### _Sonet XXX_ A. Asnyk

**MOGIŁA - ROMANTYCZNY SYMBOL - GRÓB KOLEBKĄ:** W tym utworze pojawia się koncepcja historiozoficzna, według
której historia jest żywym organizmem, ciągłością tradycji. Żywa
tradycja i przeszłość, mimo że odmienione, powracają w kolejnych
epokach jako dziedzictwo wartości duchowych i moralnych:

"Musisz zatracić niejeden rys miły

I wdzięk w dawniejszym uwielbiany czasie...

Lecz nową postać wziąć i nowe siły

I nowych wieków oręż mieć w zapasie".

Poeta wskazuje na konieczność odrzucenia tego, co już jest
nieaktualne i nie przystaje do nowych idei: _"Musisz porzucić kształt przeszłości zgniły"._ Asnyk przywołuje metaforykę grobu, który jest równocześnie źródłem
życia nowego:

"Grób cię nie odda światu - widmem bladem

_(...)_ Musisz do życia wkroczyć życia bramą,

Musisz być inną, choć będziesz tą samą!"

Sonet ma budowę rozprawy, na początku której znajduje się teza: _"Taką, jak byłaś - nie wstaniesz z mogiły"_. Na poparcie tej tezy autor przytacza szereg argumentów:

**_\- "_ Musisz porzucić kształt przeszłości zgniły".**

Dawna formuła historiozoficzna nie przystaje do nowej
rzeczywistości, epoka romantyczna, doświadczenia powstań i ówczesna
ideologia to czas martwy.

**_\- "_ Musisz zatracić niejeden rys miły".**

Zmiana ideologii i nowe wyzwania stawiane przez epokę skłaniają do
konieczności odrzucenia starych przyzwyczajeń.

**_\- "_ Musisz do życia wkroczyć życia bramą".**

Należy odrzucić idee martwe, lubowanie się w cierpiętnictwie i
marazmie.

**_\- "_ Musisz być inną, choć będziesz tą samą!"**

Zachowując tożsamość, nowa epoka musi odrzucić to, co wstrzymuje
jej rozwój i dostosować się do nowych czasów i wymagań.

Utwór można odczytywać jako apel do Polski, która po klęsce
powstania styczniowego musi na nowo odrodzić się w nowym kształcie,
porzucając nieprzystające do nowych czasów idee. Sonet można także
odczytywać jako analizę praw rządzących historią i następstwem
epok.

##### _Sonet XIII_ A. Asnyk

**MOGIŁA - ROMANTYCZNY SYMBOL - GRÓB KOLEBKĄ:** Można powiedzieć, że ten sonet ma formę klasycznej rozprawy.
Artysta stawia tezę, gromadzi argumenty, aby na koniec dokonać
podsumowania swoich przemyśleń na temat filozofii dziejów. Warto
się bliżej przyjrzeć poszczególnym częściom utworu:

**teza:**

**"Przeszłość nie wraca** jak żywe zjawisko

**W dawnej postaci** \- **jednak nie umiera"**

**omówienie:** Asnyk formułuje myśl, że to, co już się zdarzyło, należy do spraw
bezpowrotnie minionych i błędem byłoby twierdzić, że konkretne
wypadki z przeszłości mają znaczenie w teraźniejszości.
Jednocześnie przenikliwość i obserwatorska wrażliwość poety
pozwalają mu dostrzegać powtarzalność stanów, myśli, idei. Właśnie
dzięki tej powtarzalności można mówić, że przeszłość żyje, nie
umiera.

**argumenty:**

"Zmarłych pokoleń idealna sfera

W żywej ludzkości wieczne ma siedlisko".

**omówienie:** choć zmarli twórcy określonych myśli, idei, nurtów filozoficznych,
one same trwają, więcej - rozwijają się dzięki działalności
następnych pokoleń. _"Żywa ludzkość"_ \- współczesne, teraźniejsze pokolenia - nie działają w izolacji,
mają do dyspozycji cały bagaż doświadczeń i osiągnięć swoich
przodków.

"... grób proroka, mędrca, bohatera

Jasnych żywotów staje się kołyską".

**omówienie:** z przeszłości czerpie się nie tylko idee, refleksje, wartości, ale
również przykład, wzór postępowania, wzory określonych postaw.

"Zawsze z tej samej życiodajnej strugi

Czerpiemy napój, co pragnienie gasi".

**omówienie:** pragnienia, główne cele, do których zmierza ludzkość pozostają
niezmienne, obszar poszukiwań i możliwości ich realizacji są
ograniczone. Choć ciągle posuwamy się naprzód, istnieje kanon
niezmiennych praw, wartości i zasad, owa " _życiodajna struga"_, dzięki której można zachować odpowiedni kierunek na drodze do
lepszego świata, osiągnięcia doskonałości.

**podsumowanie:**

"Żywi nas zasób pracy plemion długiej, _(...)_

A z naszych czynów i naszej zasługi

Korzystać będą znów następcy nasi".

**omówienie:** dzieje ludzkości to wymiana doświadczeń między pokoleniami,
kolejne etapy doskonalenia. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość
tworzą nierozerwalną całość, w każdym momencie historii ważne są
wszystkie trzy wymienione sfery czasowe.

#### Młoda Polska

##### _Święty Boże_ J. Kasprowicz

**GRÓB - SYMBOL KRESU LUDZKOŚCI:** Motywem przewijającym się w całym utworze jest wielki **samotny grób:**

"na trumnę sypią się grudki

ziemi oblanej potem,

ziemi oblanej krwią".

Podmiot liryczny opisuje miejsce, w którym powstać ma ten grób.
Mogiła przeznaczona jest dla pokoleń związanych z tą ziemią.
Symbolem ludzkości skazanej na zagładę jest poeta. Poeta
solidaryzuje się i utożsamia z ludźmi cierpiącymi, skazanymi na
klęskę. Poeta przedstawia symboliczny **obraz pochodu ludzkości** zmierzającej ku śmierci. W imieniu ludzkości **podmiot liryczny zwraca się do Boga** z prośbą o zmiłowanie:

"Przerwij tę ciszę!

Niech Twoje słowo gromowe

zagrzmi nad wielkim cmentarzem!".

Życie ludzkości według poety od samej chwili narodzin naznaczone
jest **cierpieniem.** To grzech pierworodny ciąży nad ludźmi, skazując ich na
potępienie. Ludzi określa poeta słowami: _"Ewy nieszczęsne dzieci"._ Życie naznaczone udręką i wiecznym cierpieniem traci swój sens.
Człowiek i cały świat zmierzają ku katastrofie. Immanentnym
składnikiem świata jest **zło,** a Bóg nie odpowiada na wezwanie człowieka. Zło, które zagnieździło
się w człowieku ogarnia cały świat:

"a mór nam bydło bije,

a dom się nasz pali,

a siostra utonęła w rozpienionej fali,

a ojciec gdzieś daleko w strasznej zginął bitwie,

a Złe urąga modlitwie...".

Katastrofizm utworu wyraża się w przekonaniu, że życie ludzkie nie
ma sensu, wypełnione jest **cierpieniem i oczekiwaniem na śmierć.** Poeta wyraża przekonanie, że Bóg jest nieczuły i obojętny na los
ludzi, a świat znajduje się we władaniu szatana. W takim świecie
nie obowiązują już tradycyjne systemy wartości. Katastrofizm
Kasprowicza wynika ze źródła grozy tkwiącym w samym człowieku i
jego życiu. **Niepokój moralny** wynika z przekonania, że rozwój cywilizacyjny i kulturowy nie
zapewnił człowiekowi szczęścia.

##### _Deszcz jesienny_ L. Staff

**GRÓB - SYMBOL PRZEMIJANIA, ROZPACZY:** W pierwszej części wiersza poeta ukazuje **senne mary,** snujące się po bezkresnych pustkowiach, odwiedzające groby,
opłakujące swoje nędzne życie. Senne widziadła na próżno czekały na
radość. Odeszły w smutku, a ich marzenia się nie spełniły.
Pozostała po nich jedynie **rozpacz:**

"W dal idą na smutek i życie tułacze,

A z oczu im lecą łzy... Rozpacz tak płacze...".

##### _Na Anioł Pański_ K. Przerwa-Tetmajer

**GRÓB MŁODEJ DZIEWCZYNY - SYMBOL PRZEMIJALNOŚCI I KRÓTKOTRWAŁOŚCI**
**ŻYCIA:** Pierwszy fragment wiersza przedstawia **Zadumę - "osmętnicę"**, która samotnie snuje się po polach. W zmierzchu wieczoru, poprzez
moczary, bagna i łąki zmierza ku cmentarzowi, gdzie staje na grobie
młodej dziewczyny. Nastrój **smutku i melancholii** potęguje **sceneria:** wieczory mrok, dobór słownictwa _: "smutek sieje", "Cień, zasępienie od niej wieje"._

##### _Chłopi_ W. S. Reymont

**GRÓB - SYMBOL, PRZEMIJALNOŚCI ŻYCIA LUDZKIEGO:** W Dzień Zaduszny chłopi udali się na cmentarz. Patrząc na groby
swoich bliskich, wielu z nich zastanawiało się nad sensem własnego
życia, jego ulotnością, przemijalnością. _"Każdy umiera! - wzdychał ciężko z kamienną rezygnacją i wlekli się_
_dalej, przysiadali na grobach ojców, mówili pacierze, to siedzieli_
_cisi, zadumani, głusi na życie, głusi na śmierć, głusi na ból - jak_
_te drzewa, i jak te drzewa kolebały im się dusze w sennym poczuciu_
_trwogi"._

#### Literatura Współczesna

##### _Pokolenie_ K. K. Baczyński

**GRÓB - PRZEZNACZENIE:** Dla podmiotu lirycznego wiersza jest oczywiste, że jego pokolenie,
pokolenie Kolumbów, jest przeznaczone na śmierć, musi szybko _"dorosnąć do trumny"._

W końcowych wersach utworu podmiot liryczny zastanawia się, co
zostanie z tych, którzy walczyli i ginęli. Czy przyszłość uczyni z
nich bohaterów literackich czy zostaną zapomniani?

"nie wiedząc, czy my karty iliady,

rzeźbione ogniem w błyszczącym złocie,

czy nam postawią, z litości chociaż,

nad grobem krzyż".

Wobec okrutnej historii człowiek jest **słaby i bezbronny.** Odczuwa wewnętrzny nakaz walki przeciwko złu. Bezkompromisowy
heroizm zaprawiony jest jednak zwątpieniem w sens działania i
możliwość zwycięstwa. Baczyński zastanawia się nad **moralną oceną czynów pokolenia Kolumbów,** którzy walczyli w słusznej sprawie, poświęcając swoje życie, ale
musieli odrzucić wszelkie uczucia i zabijać innych.

##### _Nagrobek_ W. Szymborska

**GRÓB - SYMBOL PODSUMOWANIA WŁASNEJ TWÓRCZOŚCI:** Wiersz ma **formę żartobliwego napisu nagrobnego,** który autorka napisała dla samej siebie: Szymborska w swoim
wierszu **charakteryzuje samą siebie i swoją poezję.** Skromnie nazywa się **autorką "paru wierszy",** **staroświecką,** a więc przywiązaną do tradycji i dystansującą się do awangardowych
pomysłów w sztuce. Jednocześnie poetka odcina się od przynależności
do jakichkolwiek grup literackich. Wartości bliskie Szymborskiej
reprezentują w wierszu sowa i łopian, a więc **mądrość i natura.** Swoje utwory nazywa poetka _"rymowankami"_, co sugeruje ich **prostotę.** Pojawia się także w wierszu **ironiczna aluzja do czasów współczesnych poetce,** opanowanych przez elektronikę. Szymborska parafrazuje słynny
epigramat poświęcony poległym pod Termopilami Spartanom i pisze:

"Przechodniu, wyjmij z teczki mózg elektronowy

i nad losem Szymborskiej podumaj przez chwilę".

podziel się


#### Zobacz podobne

- [grób](/slowniki/slownik-zwiazkow-frazeologicznych/68229-grob)
- [grób](/slowniki/slownik-polsko-niemiecki/208177-grob)
- [grób](/slowniki/slownik-polsko-angielski/140250-grob)
- [TUMBA \[z gr. tymbos - grób, nagrobek\]](/slowniki/slownik-wyrazow-obcych/247648-tumba-z-gr-tymbos-grob-nagrobek)

### Potrzebujesz pomocy?

[Zadaj pytanie](/zadaj-pytanie.html)

#### Najlepsi  w tym miesiącu

01. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)pati781672 pkt](/uzytkownicy/pati7816,1664847.html)

02. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)KM1571 pkt](/uzytkownicy/km15,1662300.html)

03. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)Raphael42 pkt](/uzytkownicy/raphael,1664868.html)

04. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)MALGOSIA232 pkt](/uzytkownicy/malgosia2,1664894.html)

05. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)blo32 pkt](/uzytkownicy/blo,1664897.html)

06. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)WIKO29 pkt](/uzytkownicy/wiko,1664854.html)

07. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)RKw27 pkt](/uzytkownicy/rkw,1664859.html)

08. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)Nalla27 pkt](/uzytkownicy/nalla,1664862.html)

09. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)raster6927 pkt](/uzytkownicy/raster69,1664899.html)

10. [![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/avatar_default2.svg?v0115)Niogrhfd27 pkt](/uzytkownicy/niogrhfd,1664900.html)


rozwiń

[Rankingi Top10](/rankingi-top-10-1.html) [Jak zdobyć punkty](/rangi-i-odznaki.html)

[![SKUL](https://staticbryk.iplsc.com/bryk_prod_2024_07/1722247596-skul-300x250-1-kopia.jpg)](https://skul.pl/)

#### To ci się przyda

- [grób](/slowniki/slownik-zwiazkow-frazeologicznych/68229-grob)
- [TUMBA \[z gr. tymbos - grób, nagrobek\]](/slowniki/slownik-wyrazow-obcych/247648-tumba-z-gr-tymbos-grob-nagrobek)
- [Grób Agamemnona - interpretacja utworu Juliusza Słow...](/wypracowania/jezyk-polski/wiersze/1010688-grob-agamemnona-interpretacja-utworu-juliusza-slowackiego.html)
- [Interpretacja utworów Juliusza Słowackiego "Grób Ag...](/wypracowania/jezyk-polski/romantyzm/1391-interpretacja-utworow-juliusza-slowackiego-grob-agamemnona-i-testament-moj.html)
- [napisz geneze utworu grób agamemnona ,krótko myślnik...](/pytania/jezyk-polski/tematy-wolne/4392-napisz-geneze-utworu-grob-agamemnona-krotko-myslnikami.html)
- [Napisz konspekt do poprowadzenia lekcji z wiersza "G...](/pytania/jezyk-polski/wiersze/4510-napisz-konspekt-do-poprowadzenia-lekcji-z-wiersza-grob-agamemnona-juliusza-slowackiego.html)

#### Sprawdź to

- [kwiat](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101609-kwiat)
- [ogień](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101640-ogien)
- [potwór](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101662-potwor)
- [sen](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101671-sen)
- [taniec](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101683-taniec)
- [tarcza](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101684-tarcza)
- [tron](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101685-tron)
- [trzy](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101686-trzy)
- [wieża](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101695-wieza)
- [włosy](/slowniki/slownik-symboli-literackich/101698-wlosy)

- [Bryk.pl](/)
- [słowniki](/slowniki)
- [Słownik symboli literackich](/slowniki/slownik-symboli-literackich)
- grób

×

#### Już uciekasz?

Nie znalazłeś tego, czego szukasz na Bryku?

Jest tutaj pełno osób, które moga Ci pomóc!

Zadaj pytanie i otrzymaj szybką odpowiedź.


[Zadaj pytanie](/pytania)![](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/arrow.png?v0115)

#### Polecamy na dziś

- [SKUL.pl - rozwiązania zadań z podręczników](https://skul.pl/ "SKUL.pl - rozwiązania zadań z podręczników")
- [Publikacja badań nad aplikacją Omnibus](https://www.bryk.pl/artykul/badania-nad-innowacyjna-aplikacja-edukacyjna-omnibus-i-ich-wplyw-na-stworzenie-atrakcyjnego-narzedzia-wspomagajacego-nauke "Publikacja badań nad aplikacją Omnibus")
- [Pobierz aplikację Omnibus](https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.interia.omnibus&hl=pl "Pobierz aplikację Omnibus")
- [Odprawa posłów greckich - streszczenie szczegółowe](https://www.bryk.pl/lektury/jan-kochanowski/odprawa-poslow-greckich.streszczenie-szczegolowe "Odprawa posłów greckich - streszczenie szczegółowe")

- [Jak napisać ogłoszenie?](/jak-pisac/ogloszenie.definicja "Jak napisać ogłoszenie?")
- [Charakterystyka Lady Makbet](/wypracowania/jezyk-polski/renesans/1002676-charakterystyka-lady-makbet.html "Charakterystyka Lady Makbet")
- [Katedra - streszczenie szczegółowe](https://www.bryk.pl/lektury/jacek-dukaj/katedra.streszczenie-szczegolowe "Katedra - streszczenie szczegółowe")
- [Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek - streszczenie](https://www.bryk.pl/lektury/justyna-bednarek/niesamowite-przygody-dziesieciu-skarpetek.streszczenie-szczegolowe "Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek - streszczenie")

- [Recenzja „Prymasa” Teresy Kotlarczyk](/wypracowania/jezyk-polski/recenzje/533-recenzja-prymasa-teresy-kotlarczyk.html "Recenzja „Prymasa” Teresy Kotlarczyk")
- [Alan Alexander Milne - biografia](/lektury/alan-alexander-milne/chatka-puchatka.biografia-autora "Alan Alexander Milne - biografia")
- [Słownik pisarzy](/slowniki/slownik-pisarzy "Słownik pisarzy")
- [Bursztyny - streszczenie](/lektury/zofia-kossak/bursztyny.streszczenie-szczegolowe "Bursztyny - streszczenie")

[WEŹ UDZIAŁ W ANKIECIE](https://brykankieta.webankieta.pl/)

[![Bryk logo](https://assetsbryk.iplsc.com/bundles/index/i/bryk-logo.png?v0115)](/)

- napisz do nas
- [faq](/faq.html)
- [mapa serwisu](/mapa-serwisu.html)
- [newsroom](/newsroom.html)
- [Akt o usługachu. cyfrowych](https://www.bryk.pl/artykul/auc)
- [regulamin](/regulamin-bryk-rodo.pdf)

![](//e.hub.com.pl/images/adx_fixed/close.svg)Zamknij

[Prywatność.](http://prywatnosc.interia.pl) [Polityka prywatności.](/polityka-prywatnosci)
Copyright: [INTERIA.PL](http://www.interia.pl/)
1999-2024 Wszystkie prawa zastrzeżone.