Stratyfikacja (socjologia) – Wikipedia, wolna encyklopedia
Stratyfikacja oznacza, że każde społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego ...
władza
Stratyfikacja ( stratyfikacja społeczna, uwarstwienie społeczne) – pojęcie socjologiczne wyrażające fakt, że wszelka społeczność składa się z poziomów pozostających ze sobą w relacjach nadrzędności i podporządkowania. Stratyfikacja społeczna mierzona jest dostępnością do pięciu podstawowych zasobów społecznych: <anchor>władza</anchor>, pieniądze, prestiż, wykształcenie oraz zdrowie. Stratyfikacja oznacza, że każde społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego społeczeństwa.
Władza – Wikipedia, wolna encyklopedia
Władza – Wikipedia, wolna encyklopedia[Przejdź do zawartości](#bodyContent)

Menu główne

Menu główne

przypnijukryj

Nawigacja


- [Strona główna](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna "Przejdź na stronę główną [z]")
- [Losuj artykuł](/wiki/Specjalna:Losowa_strona "Załaduj losową stronę [x]")
- [Kategorie artykułów](/wiki/Portal:Kategorie_G%C5%82%C3%B3wne)
- [Najlepsze artykuły](/wiki/Wikipedia:Wyr%C3%B3%C5%BCniona_zawarto%C5%9B%C4%87_Wikipedii)
- [Częste pytania (FAQ)](/wiki/Pomoc:FAQ)

Dla czytelników


- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Kontakt](/wiki/Wikipedia:Kontakt_z_wikipedystami)
- [Wspomóż Wikipedię](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pl.wikipedia.org&uselang=pl "Pomóż nam")

Dla wikipedystów


- [Pierwsze kroki](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)
- [Portal wikipedystów](/wiki/Wikipedia:Portal_wikipedyst%C3%B3w "O projekcie – co możesz zrobić, gdzie możesz znaleźć informacje")
- [Ogłoszenia](/wiki/Wikipedia:Tablica_og%C5%82osze%C5%84)
- [Zasady](/wiki/Wikipedia:Zasady)
- [Pomoc](/wiki/Pomoc:Spis_tre%C5%9Bci)
- [Ostatnie zmiany](/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany "Lista ostatnich zmian w Wikipedii. [r]")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![wolna encyklopedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-pl.svg)](/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna)

[Szukaj](/wiki/Specjalna:Szukaj "Przeszukaj Wikipedię [f]")

Szukaj

Wygląd

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=W%C5%82adza "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=W%C5%82adza "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Narzędzia osobiste

- [Utwórz konto](/w/index.php?title=Specjalna:Utw%C3%B3rz_konto&returnto=W%C5%82adza "Zachęcamy do stworzenia konta i zalogowania, ale nie jest to obowiązkowe.")
- [Zaloguj się](/w/index.php?title=Specjalna:Zaloguj&returnto=W%C5%82adza "Zachęcamy do zalogowania się, choć nie jest to obowiązkowe. [o]")

Strony dla anonimowych edytorów [dowiedz się więcej](/wiki/Pomoc:Pierwsze_kroki)

- [Edycje](/wiki/Specjalna:M%C3%B3j_wk%C5%82ad "Lista edycji wykonanych z tego adresu IP [y]")
- [Dyskusja](/wiki/Specjalna:Moja_dyskusja "Dyskusja użytkownika dla tego adresu IP [n]")

## Spis treści

przypnijukryj

- Początek

- [1Źródła władzy](#Źródła_władzy)
- [2Charakterystyka władzy](#Charakterystyka_władzy)
- [3Potoczne przekonania czym jest władza](#Potoczne_przekonania_czym_jest_władza)
- [4Typy definicji władzy](#Typy_definicji_władzy)
- [5Władza jako funkcja](#Władza_jako_funkcja)
- [6Władza jako cecha nosiciela](#Władza_jako_cecha_nosiciela)
- [7Władza jako stosunek społeczny](#Władza_jako_stosunek_społeczny)
- [8Różne pojęcia władzy](#Różne_pojęcia_władzy)
- [9Władza a inne formy podporządkowania woli](#Władza_a_inne_formy_podporządkowania_woli)
- [10Władza w ujęciu Maxa Webera](#Władza_w_ujęciu_Maxa_Webera)
- [11Współczesne socjologiczne teorie władzy](#Współczesne_socjologiczne_teorie_władzy)
- [12Władza a społeczeństwo](#Władza_a_społeczeństwo)Przełącz podsekcję Władza a społeczeństwo  - [12.1Władza państwowa (polityczna)](#Władza_państwowa_(polityczna))
  - [12.2Władza ekonomiczna](#Władza_ekonomiczna)
  - [12.3Władza publiczna](#Władza_publiczna)
- [13Funkcje władzy](#Funkcje_władzy)
- [14Zobacz też](#Zobacz_też)
- [15Przypisy](#Przypisy)
- [16Linki zewnętrzne](#Linki_zewnętrzne)

Przełącz stan spisu treści

# Władza

64 języki

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Mag_(sosiale_wetenskappe) "Mag (sosiale wetenskappe) – afrikaans")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B0 "نفوذ – arabski")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%AE%E0%A6%A4%E0%A6%BE_(%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%95_%E0%A6%93_%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%88%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95) "ক্ষমতা (সামাজিক ও রাজনৈতিক) – bengalski")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Kho%C3%A2n-le%CC%8Dk "Khoân-le̍k – minnański")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0 "Улада – białoruski")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0 "Улада – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82_(%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BE_%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5) "Власт (обществено отношение) – bułgarski")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Mo%C4%87_(socijalna_i_politi%C4%8Dka) "Moć (socijalna i politička) – bośniacki")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Poder_(sociologia) "Poder (sociologia) – kataloński")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Moc "Moc – czeski")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Magt "Magt – duński")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Macht "Macht – niemiecki")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/V%C3%B5im "Võim – estoński")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Power_(social_and_political) "Power (social and political) – angielski")
- [Эрзянь](https://myv.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B9 "Кирдивий – erzja")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Poder_(social_y_pol%C3%ADtico) "Poder (social y político) – hiszpański")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Botere_(soziologia) "Botere (soziologia) – baskijski")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA "قدرت – perski")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Pouvoir_(sciences_sociales) "Pouvoir (sciences sociales) – francuski")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Macht "Macht – zachodniofryzyjski")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B6%8C%EB%A0%A5 "권력 – koreański")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%BB%D5%B7%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6 "Իշխանություն – ormiański")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE "सत्ता – hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Mo%C4%87 "Moć – chorwacki")
- [Igbo](https://ig.wikipedia.org/wiki/Ike_(mmek%E1%BB%8Dr%E1%BB%8Bta_na_nd%E1%BB%8Dr%E1%BB%8D_nd%E1%BB%8Dr%E1%BB%8D_%E1%BB%8Dch%E1%BB%8Bch%E1%BB%8B) "Ike (mmekọrịta na ndọrọ ndọrọ ọchịchị) – igbo")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Kekuasaan "Kekuasaan – indonezyjski")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Potere "Potere – włoski")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9B%D7%95%D7%97_(%D7%A1%D7%95%D7%A6%D7%99%D7%95%D7%9C%D7%95%D7%92%D7%99%D7%94) "כוח (סוציולוגיה) – hebrajski")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0_(%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B2%BF%E0%B2%95_%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81_%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B2%95%E0%B3%80%E0%B2%AF) "ಅಧಿಕಾರ (ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ) – kannada")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA "Билік – kazachski")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Uwezo "Uwezo – suahili")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BA "Бийлик – kirgiski")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Potestas_(socialis_et_politica) "Potestas (socialis et politica) – łaciński")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Vald%C5%BEia "Valdžia – litewski")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Hatalom_(t%C3%A1rsadalom) "Hatalom (társadalom) – węgierski")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%85%E0%B4%A7%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82 "അധികാരം – malajalam")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90 "ხეშულობა – megrelski")
- [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/Gu%C3%B2ng-l%C4%ADk "Guòng-lĭk – Mindong")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Macht_(sociale_wetenschappen) "Macht (sociale wetenschappen) – niderlandzki")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%A8%A9%E5%8A%9B "権力 – japoński")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Makt "Makt – norweski (bokmål)")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Makt "Makt – norweski (nynorsk)")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%B8%E0%A9%B1%E0%A8%A4%E0%A8%BE_(%E0%A8%B8%E0%A8%AE%E0%A8%BE%E0%A8%9C%E0%A8%BF%E0%A8%95_%E0%A8%85%E0%A8%A4%E0%A9%87_%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%9C%E0%A8%A8%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%95) "ਸੱਤਾ (ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ) – pendżabski")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%81%D9%88%D8%A7%DA%A9_(%D9%BC%D9%88%D9%84%D9%86%DB%8C%D8%B2_%D8%A7%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D9%8A) "ځواک (ټولنیز او سیاسي) – paszto")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Poder "Poder – portugalski")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Atisqa_kay "Atisqa kay – keczua")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C "Власть – rosyjski")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA "Биилик – jakucki")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Pouer_(social_an_poleetical) "Pouer (social an poleetical) – scots")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Moc_(ovl%C3%A1danie) "Moc (ovládanie) – słowacki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Socialna_mo%C4%8D "Socialna moč – słoweński")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%BE%DB%8E%D8%B2_(%D9%81%DB%95%D9%84%D8%B3%DB%95%D9%81%DB%95) "ھێز (فەلسەفە) – sorani")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D1%9B "Моћ – serbski")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Mo%C4%87 "Moć – serbsko-chorwacki")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Valta "Valta – fiński")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Makt "Makt – szwedzki")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kapangyarihan "Kapangyarihan – tagalski")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0ktidar "İktidar – turecki")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0 "Влада – ukraiński")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Podere "Podere – wenecki")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Quy%E1%BB%81n_l%E1%BB%B1c "Quyền lực – wietnamski")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E6%9D%83%E5%8A%9B "权力 – wu")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E6%AC%8A%E5%8A%9B "權力 – kantoński")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%AC%8A%E5%8A%9B "權力 – chiński")

[Edytuj linki](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q25107#sitelinks-wikipedia "Edytuj linki pomiędzy wersjami językowymi")

- [Artykuł](/wiki/W%C5%82adza "Zobacz stronę treści [c]")
- [Dyskusja](/w/index.php?title=Dyskusja:W%C5%82adza&action=edit&redlink=1 "Dyskusja o zawartości tej strony (strona nie istnieje) [t]")

polski

- [Czytaj](/wiki/W%C5%82adza)
- [Edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=history "Starsze wersje tej strony [h]")

Narzędzia

Narzędzia

przypnijukryj

Działania


- [Czytaj](/wiki/W%C5%82adza)
- [Edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit "Edytuj tę stronę [v]")
- [Edytuj kod źródłowy](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit "Edycja kodu źródłowego strony [e]")
- [Wyświetl historię](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=history)

Ogólne


- [Linkujące](/wiki/Specjalna:Linkuj%C4%85ce/W%C5%82adza "Pokaż listę wszystkich stron linkujących do tej strony [j]")
- [Zmiany w linkowanych](/wiki/Specjalna:Zmiany_w_linkowanych/W%C5%82adza "Ostatnie zmiany w stronach, do których ta strona linkuje [k]")
- [Prześlij plik](//pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prześlij_plik "Prześlij pliki [u]")
- [Strony specjalne](/wiki/Specjalna:Strony_specjalne "Lista wszystkich stron specjalnych [q]")
- [Link do tej wersji](/w/index.php?title=W%C5%82adza&oldid=70358782 "Stały link do tej wersji tej strony")
- [Informacje o tej stronie](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=info "Więcej informacji na temat tej strony")
- [Cytowanie tego artykułu](/w/index.php?title=Specjalna:Cytuj&page=W%C5%82adza&id=70358782&wpFormIdentifier=titleform "Informacja o tym jak należy cytować tę stronę")
- [Zobacz skrócony adres URL](/w/index.php?title=Specjalna:Skr%C3%B3%C4%87_adres_URL&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FW%25C5%2582adza)
- [Pobierz kod QR](/w/index.php?title=Specjalna:Kod_QR&url=https%3A%2F%2Fpl.wikipedia.org%2Fwiki%2FW%25C5%2582adza)
- [Element Wikidanych](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q25107 "Link do powiązanego elementu w repozytorium danych [g]")

Drukuj lub eksportuj


- [Utwórz książkę](/w/index.php?title=Specjalna:Ksi%C4%85%C5%BCka&bookcmd=book_creator&referer=W%C5%82adza)
- [Pobierz jako PDF](/w/index.php?title=Specjalna:DownloadAsPdf&page=W%C5%82adza&action=show-download-screen)
- [Wersja do druku](/w/index.php?title=W%C5%82adza&printable=yes "Wersja do wydruku [p]")

W innych projektach


- [Wikinews](https://pl.wikinews.org/wiki/Kategoria:W%C5%82adza)
- [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82adza)

Wygląd

przypnijukryj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Disambig.svg/25px-Disambig.svg.png)](/wiki/Wikipedia:Strona_ujednoznaczniaj%C4%85ca "Inne znaczenia")Zobacz też: [inne znaczenia](/wiki/W%C5%82adza_(ujednoznacznienie) "Władza (ujednoznacznienie)").

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/REF_new_%28questionmark%29.svg/50px-REF_new_%28questionmark%29.svg.png)

**Ten artykuł od 2011-07 zawiera treści, przy których [brakuje odnośników do źródeł](/wiki/Wikipedia:Weryfikowalno%C5%9B%C4%87 "Wikipedia:Weryfikowalność").**

Należy dodać **[przypisy](/wiki/Pomoc:Przypisy "Pomoc:Przypisy")** do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy [źródeł bibliograficznych](/wiki/Wikipedia:Bibliografia "Wikipedia:Bibliografia") jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.

_Sprawdź w źródłach:_[Encyklopedia PWN](https://encyklopedia.pwn.pl/szukaj/W%C5%82adza.html) • [Google Books](http://books.google.com/books?as_brr=0&as_pub=-icon&q=%22W%C5%82adza%22) • [Google Scholar](http://scholar.google.com/scholar?q=%22W%C5%82adza%22) • [Federacja Bibliotek Cyfrowych](https://fbc.pionier.net.pl/search#fq={!tag=dcterms_accessRights}dcterms_accessRights%3A%22Dost%C4%99p%20otwarty%22&q=%22W%C5%82adza%22) • [BazHum](https://bazhum.muzhp.pl/artykul/lista/?generalQuery=%22W%C5%82adza%22) • [BazTech](https://yadda.icm.edu.pl/baztech/search/page.action?qt=SEARCH&q=c_0language_0eq.all*sc.article*c_0keywords_0eq.W%C5%82adza*l_0*c_0fulltext_0eq.all) • [RCIN](https://rcin.org.pl/dlibra/results?q=%22W%C5%82adza%22&action=SimpleSearchAction&type=-6&p=0) • Internet Archive ( [texts](https://archive.org/details/texts?query=%22W%C5%82adza%22) / [inlibrary](https://archive.org/details/inlibrary?query=%22W%C5%82adza%22))

Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon [{{Dopracować}}](/wiki/Szablon:Dopracowa%C4%87 "Szablon:Dopracować") z tego artykułu.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Podzial_wladzy.svg/300px-Podzial_wladzy.svg.png)](/wiki/Plik:Podzial_wladzy.svg) Podział władzy w [Polsce](/wiki/Polska "Polska")

**Władza** – możliwość wywierania przez jednostkę bądź grupę rzeczywistego wpływu na istotne okoliczności życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza nad sobą – indywidualna) lub postępowania innych osób (władza nad innymi – społeczna). Władza społeczna jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi niezależnie od tego, czy jest to zgodne z ich interesem i wolą. Tam, gdzie przeważa zgodność interesów i woli współzależnych osobników, zbędne są stosunki władcze.

Ze względu na charakter relacji można mówić o władzy:

- indywidualnej – panowania nad sobą i swym postępowaniem względem innych przez wybór między alternatywnymi wariantami zachowań;
- wspólnotowej – wynikającej z bezpośrednich relacji międzyosobniczych (np. rodzinnych, sąsiedzkich, towarzyskich, mafijnych),
- publicznej – obejmującej duże, niepowiązane więzami osobistymi społeczności, występującej w formie władzy [państwowej](/wiki/Pa%C5%84stwo "Państwo"), [ekonomicznej](/wiki/Ekonomia "Ekonomia"), [ideologicznej](/wiki/Ideologia "Ideologia").

Władza wspólnotowa i publiczna należą do szerszej kategorii władzy społecznej. Mianem tym określa się [stosunek społeczny](/wiki/Stosunek_spo%C5%82eczny "Stosunek społeczny") zachodzący między [jednostkami społecznymi](/w/index.php?title=Jednostka_spo%C5%82eczna&action=edit&redlink=1 "Jednostka społeczna (strona nie istnieje)") lub [grupami społecznymi](/wiki/Grupa_spo%C5%82eczna "Grupa społeczna"), w którym jedna ze stron tego stosunku ma możliwość w sposób trwały i uprawniony narzucania własnej [woli](/wiki/Wola_(psychologia) "Wola (psychologia)") drugiej stronie, nawet pomimo jej oporu, i ma środki zapewniające kontrolę tego postępowania; tak pojęte stosunki władzy występują w każdej [grupie społecznej](/wiki/Grupa_spo%C5%82eczna "Grupa społeczna"), w której ktoś wydaje polecenia, a ktoś inny je wykonuje. Relacje władzy i podporządkowania występują wszędzie tam, gdzie istnieje podział na [przełożonych](/wiki/Prze%C5%82o%C5%BCony "Przełożony") i [podwładnych](/wiki/Podw%C5%82adny "Podwładny").

Władza [polityczna](/wiki/Polityka "Polityka") to zdolność ukierunkowywania zachowań współzależnych społeczności o sprzecznych interesach za pomocą nakazów i zakazów egzekwowanych uznawanymi za dopuszczalne środkami, na tyle skuteczna i długotrwała, na ile uznawana przez podporządkowanych za prawomocną.

Naturalnym zadaniem generalnym władzy politycznej jest kreowanie i ochrona ładu umożliwiającego współżycie i współdziałanie podległej jej wpływom społeczności poprzez uzgadnianie zachowań i przezwyciężanie sprzeczności wewnętrznych i z innymi nacjami.

Patologicznym wynaturzeniem władzy politycznej bywa potęgowanie i kreowanie wewnętrznych i międzynarodowych skonfliktowań po to, by pełniej zapanować nad skłócanym i zastraszanym narodem[\[1\]](#cite_note-1).

Władza społeczna – wspólnotowa i publiczna – może się opierać na dobrowolnej akceptacji mającej źródło w uznaniu jej [autorytetu](/wiki/Autorytet "Autorytet") i prawowitości ( [legalizm](/wiki/Legalizm "Legalizm")) bądź na [przymusie](/wiki/Przymus_(prawo) "Przymus (prawo)") społecznym, a nawet [przemocy fizycznej](/wiki/Przemoc "Przemoc").

Władzę można też definiować w szerszy sposób:

A ma władzę nad B, gdy może spowodować, że B zrobi to, czego by nie zrobił bez oddziaływania A. Wtedy można wyróżnić pojęcie _[władzy negatywnej](/w/index.php?title=W%C5%82adza_negatywna&action=edit&redlink=1 "Władza negatywna (strona nie istnieje)")_, która ma miejsce, gdy B postępuje odwrotnie w stosunku do woli A.

Według klasycznej definicji [Maxa Webera](/wiki/Max_Weber "Max Weber"), władza to dowolna możliwość wykonywania własnej [woli](/wiki/Wola_(psychologia) "Wola (psychologia)") w ramach danych [stosunków społecznych](/wiki/Stosunek_spo%C5%82eczny "Stosunek społeczny") bez względu na sprzeciw i na to, na czym ta możliwość się opiera.

Często przyjmuje się, że osoba podporządkowana sprawującemu władzę, powinna posiadać [podmiotowość społeczną](/wiki/Podmiotowo%C5%9B%C4%87_spo%C5%82eczna "Podmiotowość społeczna"). Z tego względu np. niektórzy uważają, że między [niewolnikami](/wiki/Niewolnictwo "Niewolnictwo") a ich właścicielami stosunek władzy nie zachodził, niewolnicy byli bowiem całkowicie uprzedmiotowieni.

## Źródła władzy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=1 "Edytuj sekcję: Źródła władzy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=1 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Źródła władzy")\]

Najważniejsze źródła władzy:

- [przemoc](/wiki/Przemoc "Przemoc")
- [przymus](/wiki/Przymus_(prawo) "Przymus (prawo)")
- [nagrody](/wiki/Nagroda "Nagroda")
- [tradycja](/wiki/Tradycja "Tradycja")
- [charyzma](/wiki/Charyzma "Charyzma")
- [wiedza](/wiki/Wiedza "Wiedza").

## Charakterystyka władzy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=2 "Edytuj sekcję: Charakterystyka władzy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=2 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Charakterystyka władzy")\]

Władzę można charakteryzować na dwóch płaszczyznach [stosunków społecznych](/wiki/Stosunek_spo%C5%82eczny "Stosunek społeczny").

1. Pierwsza to płaszczyzna przedmiotowa. Będzie ona mówiła o tym, iż „władza należy do kogoś” bądź też, „że ktoś ma władzę”.
2. Druga to płaszczyzna podmiotowa. Mówi o tym, iż „władza coś postanawia, realizuje, pozwala, daje”.

Władza może być zarówno celem [rywalizacji](/w/index.php?title=Rywalizacja&action=edit&redlink=1 "Rywalizacja (strona nie istnieje)") lub [współpracy](/wiki/Wsp%C3%B3%C5%82praca "Współpraca") (walczyć o władzę, sprawować władzę), jak i środkiem do osiągnięcia czegoś (za pomocą władzy...).

Terminu władza używa się również w znaczeniu instytucji, np.: władza [kościelna](/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_(organizacja) "Kościół (organizacja)"), władza [partyjna](/wiki/Partia_polityczna "Partia polityczna"), władza związkowa, władza [samorządowa](/wiki/Samorz%C4%85d "Samorząd"), władza [państwowa](/wiki/Pa%C5%84stwo "Państwo"), (te właśnie pojęcia na ogół uważa się za potoczne definicje władzy). Można nadać władzy również charakter przenośni, np.: władza piękna, władza ciemności, władza porządku, władza pieniądza itp.

Od bardzo dawna podejmowane próby zdefiniowania pojęcia "władza", nie satysfakcjonują większości badaczy:

- J. Burns – „ludzie od dwóch tysięcy lat starają się przeniknąć tajemnicę władzy, ale jej natura nadal pozostaje nieuchwytna”,
- M. Marsh – dla tego badacza „władza to koncepcja oszukańczych nadziei”,
- R. Dahl – „to bezdenne bagno”,
- H. Morgenstein – uważa, iż jest to jeden z najtrudniejszych problemów nauki o polityce,
- B. de Jouvenal – uważa władzę za nie zbadaną tajemnicę obywatelskich powinności.

Wśród przyczyn trudności w określaniu władzy leży powszechność jej występowania w życiu człowieka od początku jego społecznego rozwoju, obecność niemal we wszystkich kontaktach międzyludzkich, szeroki zakres dziedzin społecznej aktywności, który sobą obejmuje. Realizacja władzy dotyka także najgłębszych interesów życiowych poszczególnych jednostek i grup społecznych, co pozostaje nie bez znaczenia dla całego procesu poznawczego, który się z tą kategorią wiąże.

## Potoczne przekonania czym jest władza

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=3 "Edytuj sekcję: Potoczne przekonania czym jest władza") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=3 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Potoczne przekonania czym jest władza")\]

Istnieje kilka przekonań, co to tak naprawdę władza:

1. Władza – to zjawisko uniwersalne właściwe zarówno przyrodzie, jak i ludziom oraz bytom idealnym, polega ona na naturalnej zasadzie panowania jednych i podporządkowywania się im drugich \[Arystoteles\]
2. Władza – to fakt przyrodniczy i ma podstawy oraz źródła w biologicznej strukturze wspólnej ludziom i zwierzętom. (Pisze się o niej jako o relacji człowiek-przyroda, gdzie ludzie raz poddają swojej woli zachowania zwierząt, ujarzmiają siły przyrody a kiedy indziej od niej zależą)
3. Władza – czasami postrzegana jest również jako pewna idea rządząca światem, zapewnia mu niezbędną harmonię, istniejącą niezależnie od konkretnych przejawów.
4. Władza – to również wrodzona człowiekowi potrzeba bycia kierowanym oraz siła działająca na ciało, duszę i umysł, pchająca go do podporządkowywania innych swojej woli.

## Typy definicji władzy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=4 "Edytuj sekcję: Typy definicji władzy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=4 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Typy definicji władzy")\]

1. definicja behawioralna – władza jako możliwość modyfikowania zachowania innych ludzi,
2. definicja teleologiczna (celowościowa) – władza jako spełnianie celów, wytwarzanie zamierzonych skutków,
3. definicja instrumentalna – władza jako możliwość stosowania szczególnych środków w celu osiągnięcia zamierzonego celu,
4. definicja strukturalna – władza jako specyficzny rodzaj stosunku między rządzącymi a rządzonymi,
5. definicja władzy jako wpływu – władza to możliwość wywierania wpływu, wpływ pojawia się wtedy, kiedy pojawia się autorytet,
6. definicja konfliktowa – władza jako źródło konfliktu, władza to również sposób rozwiązywania tego konfliktu

## Władza jako funkcja

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=5 "Edytuj sekcję: Władza jako funkcja") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=5 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza jako funkcja")\]

Władza może również pełnić rolę funkcji:

- integracyjnej,
- dystrybucyjnej,
- ochronnej,
- strukturotwórczej.

## Władza jako cecha nosiciela

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=6 "Edytuj sekcję: Władza jako cecha nosiciela") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=6 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza jako cecha nosiciela")\]

Posiadanie władzy nie jest tutaj zależne od systemu, w jakim znajduje się dana jednostka, ale od samej jednostki, grupy społecznej czy instytucji.

## Władza jako stosunek społeczny

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=7 "Edytuj sekcję: Władza jako stosunek społeczny") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=7 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza jako stosunek społeczny")\]

Po pierwsze: władza występuje, gdy jeden człowiek podporządkowuje się innemu jednorazowo i bez uczestnictwa osób trzecich jako obserwatorów.

Po drugie: władza może być jednorazową, nieutrwaloną w pewien sposób dominacją kogoś nad kimś.

Dlatego też rozszerzona interpretacja stosunku społecznego prowadzi do uznania za władzę jednorazowego i przypadkowego wymuszenia na kimś uległości.

## Różne pojęcia władzy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=8 "Edytuj sekcję: Różne pojęcia władzy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=8 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Różne pojęcia władzy")\]

1. Władza jest stosunkiem społecznym, w którym jedna strona podejmuje decyzje o pewnym stanie rzeczy, a druga je realizuje w sposób zgodny z decyzją i pod kontrolą decydującego. ( [Jan Szczepański](/wiki/Jan_Szczepa%C5%84ski_(socjolog) "Jan Szczepański (socjolog)"))
2. Władza polityczna – czyli uprawnienie do tworzenia prawa włącznie z [karą śmierci](/wiki/Kara_%C5%9Bmierci "Kara śmierci") i w konsekwencji ze wszystkimi pomniejszymi karami w celu określenia i zachowania własności a także użycia siły społeczności do wykorzystania tych praw, oraz w obronie wspólnoty przed zagrożeniem zewnętrznym to wszystko dla dobra publicznego. ( [John Locke](/wiki/John_Locke "John Locke"))
3. Władza polityczna – władza polityczna jako wszelka zorganizowana na zasadzie przymusu władza jednej grupy ludzi w stosunku do innej grupy ludzi. ( [Ujęcie marksistowskie](/wiki/Marksizm "Marksizm"))
4. Władza polityczna – władza polityczna jako system stosunków społecznych zachodzących pomiędzy określonymi podmiotami, polegający na możliwości stosowania trwałego przymusu w celu zmuszenia drugiej strony do określonego postępowania. (Marek Żmigrodzki, Marek Chmaj)
5. Władza polityczna – zdolność podporządkowywania sobie woli organów państwa jako zbiorowości o złożonej strukturze nazywana społeczeństwem obywatelskim. (Zjawisko częste w trakcie wyborów)
6. Władza polityczna – władza polityczna, czyli możliwość podejmowania decyzji i kontrolowanie ich wykonania w sposobie uzyskiwania, chronienia i pomnażania dóbr publicznych oraz o sposobie i rozmaitych sposobach dystrybucji tych dóbr. (Pojęcie z encyklopedii politologii)

## Władza a inne formy podporządkowania woli

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=9 "Edytuj sekcję: Władza a inne formy podporządkowania woli") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=9 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza a inne formy podporządkowania woli")\]

Wielkie zainteresowanie wywołuje próba odróżnienia władzy od: mocy, [panowania](/wiki/Panowanie "Panowanie"), [zarządzania](/wiki/Zarz%C4%85dzanie "Zarządzanie"), [wpływu](/w/index.php?title=Wp%C5%82yw&action=edit&redlink=1 "Wpływ (strona nie istnieje)"), [kontroli](/w/index.php?title=Kontrola_pa%C5%84stwowa&action=edit&redlink=1 "Kontrola państwowa (strona nie istnieje)") i [autorytetu](/wiki/Autorytet "Autorytet").

- Stosunek moc – władza:

Można zdefiniować to w następujący sposób: ktoś może mieć kogoś w swojej mocy, ale nie ma nad nim władzy. Jeżeli zatem jeden człowiek więzi drugiego w celu zmuszenia go do danego zachowania, to można uznać, że ma go w swojej mocy. Władza istnieje, gdy osoba więziona zastosuje się do poleceń czy żądań od niej oczekiwanych.

- Stosunek panowanie – władza:

Można tutaj powiedzieć, iż panowanie wynika z przewagi, którą można wykorzystać do przeforsowania swojej woli, czyli zrealizowania władzy. Góruje się nad kimś sprawnością fizyczną, wiedzą, doświadczeniem, majątkiem i innymi warunkami. Tutaj bardzo łatwo można rozróżnić panowanie od władzy. Nie mając nad kimś władzy można mimo to mieć go w swojej mocy. Zaś nie mając nad kimś władzy nie można nad nim panować.

- Stosunek zarządzanie – władza:

Można wyróżnić tutaj dwa istotne stanowiska: utożsamiające te kategorie i różnicujące. W tym drugim przypadku zarządzanie traktuje się jako pojęcie mające szerszy zakres niż władza.Każda władza jest zarządzaniem, ale nie każde zarządzanie jest władzą. Można, bowiem sterować ludźmi ograniczając ich wolę, ale podporządkowanie się takiemu kierownictwu nie jest obligatoryjne – nie przewiduje się tutaj żadnych sankcji za zachowania niezgodne z proponowanymi.

- Stosunek wpływ – władza:

Można tutaj wyszczególnić kilka punktów widzenia. Po pierwsze często pojęcia te utożsamia się, co nie wymaga rozwinięcia. Po drugie wpływ jest zakresowo szerszy niż władza. Władza to rodzaj wpływu, przy czym różnica polega tutaj na natężeniu zdolności do oddziaływania u jednej ze stron występującej tu zależności. Po trzecie władzę i wpływ wyraźnie się oddziela. Po czwarte podmiot decydujący i podmiot podporządkowany muszą być świadome zachodzącej między nimi reakcji.

- Stosunek kontrola – władza:

Władzę i wpływ kojarzy się często z kontrolą. Jednakże wykonywanie kontroli jest często jednoznaczne z wykonaniem władzy. Ma to miejsce wtedy, gdy kontrolowany zdaje sobie sprawę z tego, iż jego zachowanie podlega obserwacji i postępuje się wówczas zgodnie z obowiązującymi go normami nie chcąc się narazić na ewentualne sankcje.

- Stosunek autorytet – władza:

Pojęcie to jest używane nie tylko przy określeniu, iż „ktoś ma autorytet”, bądź „ktoś jest autorytetem” ale również, kiedy mówi się np.: o autorytecie ojca, nauczyciela, przełożonego, prezydenta, parlamentu. Podporządkowywanie się takiemu autorytetowi przypisuje się nie tyle czyimś predyspozycjom ile przyznanym mu uprawnieniom.

## Władza w ujęciu Maxa Webera

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=10 "Edytuj sekcję: Władza w ujęciu Maxa Webera") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=10 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza w ujęciu Maxa Webera")\]

Rodzajów władzy jest oczywiście kilka. M. Weber wyróżnił trzy:

1. tradycyjną
2. charyzmatyczną
3. legalną.

1) Władza tradycyjna – występowała już we wczesnym średniowieczu i w niektórych dzisiejszych społeczeństwach plemiennych, jest uświęcona wielowiekowym przestrzeganiem zwyczaju. Uzasadniała ona wyróżnioną pozycję władcy, który z kolei stał na straży jej przestrzegania.

2) Władza charyzmatyczna – opiera się na „osobistej zdolności jednostki podporządkowywania sobie ludzi oraz ich oddaniu i zaufaniu w stosunku do przywódcy”. Jest, więc to władza zindywidualizowana, władza, której nikt inny poza osobą obdarzoną charyzmą nie jest w stanie sprawować. Ten typ sprawowania władzy ma jednak charakter nietrwały (np. Wałęsa, Lepper). Prędzej czy później władza musi być "produkowana" przy pomocy [biurokratycznej sprawności](/wiki/Biurokracja "Biurokracja") (zobacz także: [przywódca charyzmatyczny](/wiki/Przyw%C3%B3dca_charyzmatyczny "Przywódca charyzmatyczny")).

3) Władza legalna – do jej sprawowania uprawniony jest każdy, kto działa w ramach przyznanych mu kompetencji, określonych przez obowiązujący porządek normatywny.

## Współczesne socjologiczne teorie władzy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=11 "Edytuj sekcję: Współczesne socjologiczne teorie władzy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=11 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Współczesne socjologiczne teorie władzy")\]

Jednowymiarową, [behawiorystyczną](/wiki/Behawioryzm "Behawioryzm") teorię władzy przedstawił [Robert Dahl](/wiki/Robert_Dahl "Robert Dahl") w pracy _The Concept of Power_[\[2\]](#cite_note-2). Dla Dahla władza sprowadza się do obserwowalnego procesu decyzyjnego. Podmioty, które wniosły do niego najwięcej, traktowane są jako sprawujące realną władzę.

Ujęcie to skrytykowane zostało przez [Petera Bachracha](/w/index.php?title=Peter_Bachrach&action=edit&redlink=1 "Peter Bachrach (strona nie istnieje)") i [Mortona Baratza](/w/index.php?title=Morton_Baratz&action=edit&redlink=1 "Morton Baratz (strona nie istnieje)"), którzy przeciwstawili mu ujęcie dwuwymiarowe[\[3\]](#cite_note-3). W ujęciu dwuwymiarowym władza to także możność ograniczania i ukierunkowywania cudzych działań. Obejmuje więc zarówno podejmowanie decyzji, jak i tzw. [nie-decyzje](/wiki/Nie-decyzja "Nie-decyzja") (ang. _non-decisions_ – termin ukuty przez Bachracha i Baratza).

Teorie te zostały poddane krytyce przez [Stevena Lukesa](/wiki/Steven_Lukes "Steven Lukes") w książce _Power: a Radical View_, gdzie zostało zaprezentowane "radykalne ujęcie władzy"[\[4\]](#cite_note-4).

Lukes zauważa, że w obu wcześniejszych teoriach władza występuje wyłącznie w warunkach konfliktu (który może być jawny lub ukryty). Jego radykalne ujęcie władzy jest znacznie szersze, obejmuje bowiem także sytuacje bezkonfliktowe, np. panowanie za pomocą autorytetu, nakłanianie do działań czy działania perswazyjne. Władza objawia się także przy tworzeniu wspólnych programów politycznych, wyznaczaniu granic tego co [polityczne](/w/index.php?title=Polityczno%C5%9B%C4%87&action=edit&redlink=1 "Polityczność (strona nie istnieje)"), czy formułowaniu interesów i tożsamości grupowych.

## Władza a społeczeństwo

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=12 "Edytuj sekcję: Władza a społeczeństwo") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=12 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza a społeczeństwo")\]

### Władza państwowa (polityczna)

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=13 "Edytuj sekcję: Władza państwowa (polityczna)") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=13 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza państwowa (polityczna)")\]

Typ władzy uniwersalnej, ogólnospołecznej, obejmującej ludzi zamieszkujących określone terytorium, sprawowanej przez specjalny aparat, wyodrębniony od ogółu ludności; władza państwowa opiera się w ostateczności na groźbie użycia przemocy fizycznej w formach przewidzianych prawem, przy czym rządzący mają współcześnie monopol dysponowania siłą fizyczną (faktyczna moc).

Ich władzę wspiera tytuł do rządzenia (autorytet), pochodzący z legitymacji kompetencyjnej (prawowitość władzy) oraz z legitymacji ideologicznej, zwłaszcza z przekonania, że rządzący działają mądrze i słusznie na rzecz społeczeństwa.

Każda władza państwowa opiera się po części na mocy, po części na autorytecie instytucjonalnym organów władzy państwowej. Podmiot władzy państwowej w systemie demokratycznym ma charakter zbiorowy; składa się z bezpośredniego podmiotu władzy państwowej i społecznego (ostatecznego) podmiotu władzy.

Bezpośredni podmiot tworzy personel polityczny organów państwa oraz funkcjonariusze administracji państwowej ( [biurokracja](/wiki/Biurokracja "Biurokracja")). Kierownicze gremia organizacji państwa, partii politycznych, grup interesów oraz środków masowej komunikacji są elitą władzy.

Natomiast społecznym podmiotem władzy państwowej jest naród, lud, czyli ogół obywateli uczestniczących w powoływaniu kierownictwa politycznego i wpływających na jego rządy.

Podmiotem władzy państwowej jest łącznie elita władzy i naród; nie ma zatem jednego, suwerennego podmiotu, który by w sposób ostateczny i najwyższy rozstrzygał o tym, jaki użytek czynić z uprawnień władczych (rządy ludu sprawowane przez elity wybierane przez lud).

Bezpośredni podmiot władzy państwowej zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne, chroni stosunki społeczno-ekonomiczne, stwarza też warunki do samoorganizowania się społeczeństwa, np. w formach samorządu społecznego.

Do głównych uprawnień podmiotu władzy państwowej należą uprawnienia prawodawcze, tj. do ustanawiania na gruncie [konstytucji](/wiki/Konstytucja "Konstytucja") [norm prawnych](/wiki/Norma_prawna "Norma prawna") powszechnie wiążących, bez naruszania konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, do dokonywania czynności aktualizujących obowiązki przewidziane przez już ustanowione normy (decyzje administracyjne podejmowane przez rząd, pion administracji ogólnej i służby wyspecjalizowane) oraz do wymierzania sankcji w stosunku do osób przekraczających normy prawne (wymiar sprawiedliwości oraz organa bezpośredniego przymusu: [wojsko](/wiki/Si%C5%82y_zbrojne "Siły zbrojne"), [policja](/wiki/Policja "Policja"), [służba więzienna](/wiki/S%C5%82u%C5%BCba_wi%C4%99zienna "Służba więzienna")). Organa wyposażone w uprawnienia władcze tworzą aparat władzy państwowej; aparat ten jest zbudowany bądź na zasadzie jednolitości i centralizacji (ustroje władzy absolutnej), bądź zgodnie z zasadą podziału władzy.

Historycznie częstsze były i są nadal niedemokratyczne formy sprawowania władzy państwowej; personel polityczny nie jest wyłaniany w wyborach, nie odpowiada przed społeczeństwem za swoje działania, a społeczeństwo jest tylko biernym przedmiotem rządzenia (tyranie starożytne, [monarchie](/wiki/Monarchia "Monarchia"), [dyktatury](/wiki/Dyktatura "Dyktatura")).

Podmiotem władzy jest w takich systemach bądź jednostka, bądź niewielka grupa oligarchiczna ( [magnateria](/wiki/Magnat "Magnat"), rada wojskowa, przywódcy monopartii). Monarchie, zwłaszcza dziedziczne, opierają się na autorytecie władzy, natomiast dyktaturom towarzyszy reżim policyjny; nasila się wówczas stosowanie bezpośredniego przymusu, w formach nie przewidzianych prawem.

### Władza ekonomiczna

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=14 "Edytuj sekcję: Władza ekonomiczna") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=14 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza ekonomiczna")\]

Zdolność podmiotu władzy do narzucania swej woli, zmuszania do określonego zachowania i kontrolowania przedmiotu władzy. Przedmiotami władzy ekonomicznej są czynniki produkcji (ziemia, praca, kapitał), produkty, podmioty gospodarcze ( [przedsiębiorstwa](/wiki/Przedsi%C4%99biorstwo "Przedsiębiorstwo"), [banki](/wiki/Bank "Bank"), organizacje gospodarcze), ludzie i grupy społeczne, instytucje.

Podmiotami władzy ekonomicznej mogą być ludzie (często jako właściciele czynników produkcji lub produktów), przedsiębiorstwa, instytucje, państwo, organizacje międzynarodowe.

Źródłem władzy ekonomicznej może być własność (czynników produkcji, produktów, podmiotów gospodarczych), wiedza (zwłaszcza umiejętność zarządzania), posiadanie władzy innego rodzaju (np. politycznej, religijnej), siła ekonomiczna.

Rodzaje władzy ekonomicznej zależą od relacji między podmiotem a przedmiotem władzy, np. właściciel może sprzedać czynnik produkcji lub zarządzać własnym przedsiębiorstwem, przedsiębiorstwo mające siłę ekonomiczną może narzucać konsumentowi wyższe ceny; najemny pracownik menedżer może zarządzać cudzym przedsiębiorstwem; państwo może ingerować w prywatne transakcje, określając pułapy cenowe lub sterować procesami gosp. przez politykę gospodarczą lub normy prawne.

Na przestrzeni wieków jest widoczna, zgodna z procesami politycznymi, tendencja do zmniejszania zakresu ekonomicznej władzy autorytarnej na rzecz władzy ograniczonej (współwładzy). Ograniczanie [władzy autorytarnej](/w/index.php?title=W%C5%82adza_autorytarna&action=edit&redlink=1 "Władza autorytarna (strona nie istnieje)") oznacza również poszerzanie kręgu osób odpowiedzialnych za procesy ekonomiczne.

### Władza publiczna

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=15 "Edytuj sekcję: Władza publiczna") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=15 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Władza publiczna")\]

Sformalizowana władza grupy społecznej posługującej się przymusem w celu realizacji określonych zadań i celów. Taki typ władzy może być realizowany nie tylko przez podmioty państwowe, ale także np. organy samorządu terytorialnego, władzę kościoła.

## Funkcje władzy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=16 "Edytuj sekcję: Funkcje władzy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=16 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Funkcje władzy")\]

- strukturotwórcza – wytwarzanie podziałów społecznych wynikających ze stopnia dostępu do władzy politycznej;
- integracyjna – koordynowanie i regulacja konfliktowych działań podmiotów, wokół nadrzędnych wartości i interesów warunkujących trwałość [systemu politycznego](/wiki/System_polityczny "System polityczny"), umacnianie spójności społeczeństwa, wzmacnianie tożsamości wspólnot politycznych
- dystrybucyjna – narzucenie kryteriów i regulacji podziału dóbr materialnych i niematerialnych pomiędzy [podmioty](/wiki/Podmiot_polityki "Podmiot polityki")

## Zobacz też

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=17 "Edytuj sekcję: Zobacz też") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=17 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Zobacz też")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/24px-Wikiquote-logo.svg.png)[**Zobacz kolekcję cytatów** _dotyczących władzy_ w Wikicytatach](https://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82adza "q:Władza")

- [funkcje władzy politycznej](/wiki/Funkcje_w%C5%82adzy_politycznej "Funkcje władzy politycznej")
- [anarchia](/wiki/Anarchia "Anarchia")

## Przypisy

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=18 "Edytuj sekcję: Przypisy") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=18 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Przypisy")\]

1. [↑](#cite_ref-1)według [Mariusz Gulczyński](/wiki/Mariusz_Gulczy%C5%84ski "Mariusz Gulczyński"): _Nauka o polityce_, Wyd. Druktur, Warszawa 2007
2. [↑](#cite_ref-2)[Robert Dahl. _The Concept of Power_. „Behavioral Science”. 2 (3), s. 201-215, 1957.](http://welcometorel.files.wordpress.com/2008/08/conceptpower_r-dahl.pdf)
3. [↑](#cite_ref-3)[Peter Bachrach, Morton Baratz. _Two Faces of Power_. „The American Political Science Review”. 56 (4), s. 947-952, grudzień 1962.](http://www.columbia.edu/itc/sipa/U6800/readings-sm/bachrach.pdf)
4. [↑](#cite_ref-4)Steven Lukes: Władza w ujęciu radykalnym. W: _Współczesne teorie socjologiczne_. [Aleksandra Jasińska-Kania](/wiki/Aleksandra_Jasi%C5%84ska-Kania "Aleksandra Jasińska-Kania"), Lech M. Nijakowski, [Jerzy Szacki](/wiki/Jerzy_Szacki_(socjolog) "Jerzy Szacki (socjolog)"), [Marek Ziółkowski](/wiki/Marek_Zi%C3%B3%C5%82kowski_(socjolog) "Marek Ziółkowski (socjolog)") (red.). Warszawa: Scholar, 2006, s. 502-511.

## Linki zewnętrzne

\[ [edytuj](/w/index.php?title=W%C5%82adza&veaction=edit&section=19 "Edytuj sekcję: Linki zewnętrzne") \| [edytuj kod](/w/index.php?title=W%C5%82adza&action=edit&section=19 "Edytuj kod źródłowy sekcji: Linki zewnętrzne")\]

- ![Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Closed_Access_logo_alternative.svg/8px-Closed_Access_logo_alternative.svg.png)_[Power](https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/power/v-1)_(ang.), [Routledge Encyclopedia of Philosophy](/wiki/Routledge_Encyclopedia_of_Philosophy "Routledge Encyclopedia of Philosophy"), rep.routledge.com \[dostęp 2023-05-12\].

[Kontrola autorytatywna](/wiki/Kontrola_autorytatywna "Kontrola autorytatywna") (pojęcie socjologiczne):

- [LCCN](/wiki/Library_of_Congress_Control_Number "Library of Congress Control Number"): [sh85105976](http://lccn.loc.gov/sh85105976)
- [GND](/wiki/Gemeinsame_Normdatei "Gemeinsame Normdatei"): [4036824-5](http://d-nb.info/gnd/4036824-5)
- [NDL](https://de.wikipedia.org/wiki/Web_NDL_Authorities "de:Web NDL Authorities"): [00565543](http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00565543)
- [BNCF](/wiki/Centralna_Biblioteka_Narodowa_we_Florencji "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji"): [13885](http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=13885)
- [NKC](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Republiki_Czeskiej "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej"): [ph122929](http://aut.nkp.cz/ph122929)
- [BNE](/wiki/Hiszpa%C5%84ska_Biblioteka_Narodowa "Hiszpańska Biblioteka Narodowa"): [XX4576470](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX4576470)
- [J9U](/wiki/Biblioteka_Narodowa_Izraela "Biblioteka Narodowa Izraela"): [987007531664405171](http://olduli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007531664405171)

[Encyklopedie internetowe](/wiki/Encyklopedia_internetowa "Encyklopedia internetowa"):

- [Britannica](/wiki/Encyklopedia_Britannica "Encyklopedia Britannica"): [topic/power-political-and-social-science](https://www.britannica.com/topic/power-political-and-social-science)
- [ЕСУ](/wiki/Encyk%C5%82opedija_suczasnoji_Ukrajiny "Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny"): [35055](http://esu.com.ua/search_articles.php?id=35055)
- [SNL](/wiki/Store_norske_leksikon "Store norske leksikon"): [makt](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=4342&url_prefix=https://snl.no/&id=makt)
- [DSDE](/wiki/Den_Store_Danske_Encyklop%C3%A6di "Den Store Danske Encyklopædi"): [magt](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&id=magt), [power](https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&id=power)

Źródło: „ [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Władza&oldid=70358782](https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Władza&oldid=70358782)”

[Kategoria](/wiki/Specjalna:Kategorie "Specjalna:Kategorie"):

- [Władza](/wiki/Kategoria:W%C5%82adza "Kategoria:Władza")

Ukryta kategoria:

- [Artykuły z brakującymi przypisami od 2011-07](/wiki/Kategoria:Artyku%C5%82y_z_brakuj%C4%85cymi_przypisami_od_2011-07 "Kategoria:Artykuły z brakującymi przypisami od 2011-07")

- Tę stronę ostatnio edytowano 13 maj 2023, 22:46.
- Tekst udostępniany na [licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl), z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o [warunkach korzystania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use/pl).

- [Polityka prywatności](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [O Wikipedii](/wiki/Wikipedia:O_Wikipedii)
- [Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność](/wiki/Wikipedia:Korzystasz_z_Wikipedii_tylko_na_w%C5%82asn%C4%85_odpowiedzialno%C5%9B%C4%87)
- [Powszechne Zasady Postępowania](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Dla deweloperów](https://developer.wikimedia.org)
- [Statystyki](https://stats.wikimedia.org/#/pl.wikipedia.org)
- [Komunikat na temat ciasteczek](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Wersja mobilna](//pl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=W%C5%82adza&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)