Boeddhisme | Religie kennis Wiki | Fandom
De oorspronkelijke naam van het boeddhisme is "Boeddhasasana" (in het Pali), wat 'de leer van de Boeddha' betekent. De kern van deze leer is het natuurlijke ...
lijden
In haar meer specifieke vorm is het principe van het afhankelijk ontstaan gericht op het begrijpen van de oorzaak van het <anchor>lijden</anchor> en de ontevredenheid die mensen ervaren. Het afhankelijk ontstaan bestaat uit twaalf stappen. In het kort is de grondoorzaak van het lijden onwetendheid. Als er onwetendheid is, worden de gevoelens die ervaren worden in de zes zintuigen verkeerd gezien en ontstaat er verlangen. Als er verlangen is ontstaat er gehechtheid. Als er gehechtheid is ontstaat er pijn, spijt, ontevredenheid, geboorte, ouderdom, ziekte en dood. Op deze manier leidt de aanwezigheid van onwetendheid tot het lijden.
Lijden | Religie kennis Wiki | Fandom
Lijden \| Religie kennis Wiki \| Fandom

[Religie kennis Wiki](//religion.fandom.com/nl)

- Verken



- [Hoofdpagina](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Hoofdpagina)
- [Alle pagina's](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:AllPages)
- [Community](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:Community)
- [Interactive Maps](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:AllMaps)
- [Recente blogberichten](/nl/Blog:Recent_posts)

- Belangrijkste inhoud



- Most visited articles


- [Hiërarchie van de rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Hi%C3%ABrarchie_van_de_rooms-katholieke_Kerk)
- [Kerkstromingen](/nl/wiki/Kerkstromingen)
- [Lijst van richtingen in het christendom](/nl/wiki/Lijst_van_richtingen_in_het_christendom)
- [Armeens-apostolische Kerk](/nl/wiki/Armeens-apostolische_Kerk)
- [Tempeliers](/nl/wiki/Tempeliers)
- [Salat (islam)](/nl/wiki/Salat_(islam))
- [Rozenkransbasiliek (Lourdes)](/nl/wiki/Rozenkransbasiliek_(Lourdes))

- [Heilige in het christendom](/nl/wiki/Categorie:Heilige_in_het_christendom)


- [Maria (moeder van Jezus)](/nl/wiki/Maria_(moeder_van_Jezus))
- [Petrus](/nl/wiki/Petrus)
- [Paus Gregorius I](/nl/wiki/Paus_Gregorius_I)
- [Jozef van Nazareth](/nl/wiki/Jozef_van_Nazareth)
- [Thomas van Aquino](/nl/wiki/Thomas_van_Aquino)
- [Augustinus van Hippo](/nl/wiki/Augustinus_van_Hippo)
- [Johannes Chrysostomus](/nl/wiki/Johannes_Chrysostomus)

- [Pagina's met onjuiste bestandsverwijzingen](/nl/wiki/Categorie:Pagina%27s_met_onjuiste_bestandsverwijzingen)


- [Rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Rooms-katholieke_Kerk)
- [Christendom](/nl/wiki/Christendom)
- [God](/nl/wiki/God)
- [Oudkatholieke Kerk](/nl/wiki/Oudkatholieke_Kerk)
- [Oud-rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Oud-rooms-katholieke_Kerk)
- [Protestantse Kerk in Nederland](/nl/wiki/Protestantse_Kerk_in_Nederland)
- [Nederlandse Hervormde Kerk](/nl/wiki/Nederlandse_Hervormde_Kerk)

- [Gebruikersportaal](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Religie_kennis_Wiki:Gebruikersportaal)



- [Recente blogberichten](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Blog:Recent_post)

[Zoeken](/nl/wiki/Speciaal:Search "Zoeken")

[FANDOM](https://www.fandom.com/) [Zoeken](/nl/wiki/Speciaal:Zoeken "Zoeken")

[Games](https://www.fandom.com/topics/games) [Films](https://www.fandom.com/topics/movies) [TV](https://www.fandom.com/topics/tv)

Wiki's

- [Ontdek Wiki's](https://www.fandom.com/explore)
- [Community Central](https://community.fandom.com/nl/wiki/Centrale_Wikia_community)

[Start een Wiki](//createnewwiki.fandom.com/Special:CreateNewWiki?uselang=nl)

Nog geen account?

[Registreer](https://auth.fandom.com/register?source=mw&redirect=https%3A%2F%2Freligion.fandom.com%2Fnl%2Fwiki%2FLijden&selang=nl)

* * *

[Aanmelden](https://auth.fandom.com/signin?source=mw&redirect=https%3A%2F%2Freligion.fandom.com%2Fnl%2Fwiki%2FLijden&selang=nl)

Advertisement

[Aanmelden](https://auth.fandom.com/signin?source=mw&redirect=https%3A%2F%2Freligion.fandom.com%2Fnl%2Fwiki%2FLijden&selang=nl) [Registreer](https://auth.fandom.com/register?source=mw&redirect=https%3A%2F%2Freligion.fandom.com%2Fnl%2Fwiki%2FLijden&selang=nl)

[Religie kennis Wiki](//religion.fandom.com/nl)

7.228

pagina's

[Zoeken](/nl/wiki/Speciaal:Search "Zoeken")

- Verken



- [Hoofdpagina](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Hoofdpagina)
- [Alle pagina's](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:AllPages)
- [Community](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:Community)
- [Interactive Maps](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:AllMaps)
- [Recente blogberichten](/nl/Blog:Recent_posts)

- Belangrijkste inhoud



- Most visited articles


- [Hiërarchie van de rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Hi%C3%ABrarchie_van_de_rooms-katholieke_Kerk)
- [Kerkstromingen](/nl/wiki/Kerkstromingen)
- [Lijst van richtingen in het christendom](/nl/wiki/Lijst_van_richtingen_in_het_christendom)
- [Armeens-apostolische Kerk](/nl/wiki/Armeens-apostolische_Kerk)
- [Tempeliers](/nl/wiki/Tempeliers)
- [Salat (islam)](/nl/wiki/Salat_(islam))
- [Rozenkransbasiliek (Lourdes)](/nl/wiki/Rozenkransbasiliek_(Lourdes))

- [Heilige in het christendom](/nl/wiki/Categorie:Heilige_in_het_christendom)


- [Maria (moeder van Jezus)](/nl/wiki/Maria_(moeder_van_Jezus))
- [Petrus](/nl/wiki/Petrus)
- [Paus Gregorius I](/nl/wiki/Paus_Gregorius_I)
- [Jozef van Nazareth](/nl/wiki/Jozef_van_Nazareth)
- [Thomas van Aquino](/nl/wiki/Thomas_van_Aquino)
- [Augustinus van Hippo](/nl/wiki/Augustinus_van_Hippo)
- [Johannes Chrysostomus](/nl/wiki/Johannes_Chrysostomus)

- [Pagina's met onjuiste bestandsverwijzingen](/nl/wiki/Categorie:Pagina%27s_met_onjuiste_bestandsverwijzingen)


- [Rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Rooms-katholieke_Kerk)
- [Christendom](/nl/wiki/Christendom)
- [God](/nl/wiki/God)
- [Oudkatholieke Kerk](/nl/wiki/Oudkatholieke_Kerk)
- [Oud-rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Oud-rooms-katholieke_Kerk)
- [Protestantse Kerk in Nederland](/nl/wiki/Protestantse_Kerk_in_Nederland)
- [Nederlandse Hervormde Kerk](/nl/wiki/Nederlandse_Hervormde_Kerk)

- [Gebruikersportaal](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Religie_kennis_Wiki:Gebruikersportaal)



- [Recente blogberichten](https://religion.fandom.com/nl/wiki/Blog:Recent_post)

[Bewerken](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit)

in: [Filosofische terminologie](/nl/wiki/Categorie:Filosofische_terminologie "Categorie:Filosofische terminologie"), [Levensbeschouwing](/nl/wiki/Categorie:Levensbeschouwing "Categorie:Levensbeschouwing"), [Religie](/nl/wiki/Categorie:Religie "Categorie:Religie")

Nederlands

- [English](https://religion.fandom.com/wiki/Suffering)

# Lijden

[Bewerken](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit)

- [Brontekst bewerken](/nl/wiki/Lijden?action=edit)
- [Geschiedenis](/nl/wiki/Lijden?action=history)
- [Overleg (0)](/nl/wiki/Overleg:Lijden?action=edit&redlink=1)

Het **lijden** is een algemeen begrip dat inhoud krijgt in de context waarin het gebruikt wordt. Het woordenboek draagt vooral de gedachte aan van _"het ondergaan van smart en ellende"_ (van Dale). Het lijden is een herkenbare ervaring voor vele mensen. In 1935 schreef de bekende Nederlandse historicus Dr. Johan Huizinga zijn werk In de Schaduwen van morgen dat als ondertitel heeft: _Een diagnose van het geestelijk lijden van onzen tijd_.

## Inhoud

- [1Vormen van lijden](#Vormen_van_lijden)
- [2Oorsprong van het lijden](#Oorsprong_van_het_lijden)
- [3Lijden en het boeddhisme](#Lijden_en_het_boeddhisme)
- [4Lijden en het christendom](#Lijden_en_het_christendom)
- [5Lijden en de filosofie](#Lijden_en_de_filosofie)
- [6Lijden en New Age](#Lijden_en_New_Age)
- [7Zie ook](#Zie_ook)

## Vormen van lijden\[ [Deelpagina bewerken: Vormen van lijden](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=1 "Deelpagina bewerken: Vormen van lijden")\]

Er zijn verschillende vormen van lijden:

- Het lichamelijke lijden. Hierbij moet vooral gedacht worden aan wonden, breuken en andere kwalen in het lichaam. Door middel van somatische zorg probeert men dit lijden te verlichten.
- Het psychische lijden. Hierbij moet gedacht worden aan lijden in de ziel, in de geest, in "het hoofd". Het gaat dan om angst, depressiviteit, moedeloosheid, etc. Sommigen denken dat dit lijden niet reëel kan zijn. Dit is echter onjuist. Psychisch lijden kan in sommige opzichten zelfs zwaarder zijn dan lichamelijk lijden.
- Het sociaal lijden. Hierbij bedoelt men zaken als racisme en eenzaamheid.
- Het kosmisch lijden. Hierbij moet voornamelijk gedacht worden aan natuurrampen, zoals een tsunami en een hongersnood, aan antropogene rampen, zoals oorlog en aan milieurampen.
- het spiritueel lijden. Hierbij moet vooral gedacht worden aan de gedachten van de mens (waarom ik)

## Oorsprong van het lijden\[ [Deelpagina bewerken: Oorsprong van het lijden](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=2 "Deelpagina bewerken: Oorsprong van het lijden")\]

Sommigen zijn van oordeel dat lijden een schepselmatig gegeven is. Anderen zien lijden als een herinnering aan een oorspronkelijke goede staat. Weer anderen zien lijden als een prikkel om te komen tot verandering en verbetering. Volgens het [boeddhisme](/nl/wiki/Boeddhisme "Boeddhisme") ligt de oorsprong van het lijden in begeertes, verlangens en wensen.

## Lijden en het boeddhisme\[ [Deelpagina bewerken: Lijden en het boeddhisme](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=3 "Deelpagina bewerken: Lijden en het boeddhisme")\]

In het [boeddhisme](/nl/wiki/Boeddhisme "Boeddhisme") wordt de term dukkha gebruikt voor lijden. Volgens het [boeddhisme](/nl/wiki/Boeddhisme "Boeddhisme") is het mogelijk een einde aan het lijden te brengen, en dit is ook het voornaamste doel van de leer van de [Boeddha](/nl/wiki/Gautama_Boeddha "Gautama Boeddha"). De centrale boeddhistische lering van de Vier Nobele Waarheden gaat over het lijden, de oorzaak van het lijden, het einde aan het lijden en het pad naar het einde van het lijden.

## Lijden en het [christendom](/nl/wiki/Christendom "Christendom")\[ [Deelpagina bewerken: Lijden en het christendom](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=4 "Deelpagina bewerken: Lijden en het christendom")\]

In de christelijke [religie](/nl/wiki/Religie "Religie") neemt het lijden een grote plaats in. [Jezus](/nl/wiki/Jezus_Christus_(traditioneel-christelijk_benaderd) "Jezus Christus (traditioneel-christelijk benaderd)") is volgens hen de grote Leider. Door zijn lijden en dood en [opstanding](/nl/wiki/Opstanding "Opstanding") heeft Hij het lijden overwonnen.

Het Nieuwe Testament maakt een verschil tussen lijden en ziekte. Lijden om Christus'wil staat volledig los van ziekte. Jezus genas immers altijd alle zieken die bij hem kwamen.

Met lijden wordt geduid op de vervolging die Christenen beloofd wordt.

## Lijden en de filosofie\[ [Deelpagina bewerken: Lijden en de filosofie](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=5 "Deelpagina bewerken: Lijden en de filosofie")\]

Verschillende filosofen hebben over het lijden nagedacht. Arthur Schopenhauer, die bekend was met het [Boeddhisme](/nl/wiki/Boeddhisme "Boeddhisme"), zag lijden als een van de centrale problemen van de mensheid.

## Lijden en New Age\[ [Deelpagina bewerken: Lijden en New Age](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=6 "Deelpagina bewerken: Lijden en New Age")\]

Vanuit deze invalshoek wordt een onderscheid gemaakt tussen pijn en Lijden. Pijn is een _feit_, maar het Lijden is een _keuze_, een _houding_, een _gedrag_ van diegene die de pijn heeft. Hier kan de vergelijking getrokken worden met bijvoorbeeld het verschil tussen _platzak_ en [arm](/nl/wiki/Armoede "Armoede"). Platzak is een (tijdelijke) _situatie_, en _arm_ is een mentale ingesteldheid. Vanuit het New Age perspectief is elkeen _zijn eigen oorzaak_, en heeft in die context 'Het Lijden' geen enkele zin.

## Zie ook\[ [Deelpagina bewerken: Zie ook](/nl/wiki/Lijden?veaction=edit&section=7 "Deelpagina bewerken: Zie ook")\]

[Mediabestanden](https://commons.wikimedia.org/wiki/Human_suffering "commons:Human suffering")

[![Wikimedia Commons](https://static.wikia.nocookie.net/religion/images/4/4a/Commons-logo.svg/revision/latest/scale-to-width-down/20?cb=20090425234630&path-prefix=nl)](https://static.wikia.nocookie.net/religion/images/4/4a/Commons-logo.svg/revision/latest?cb=20090425234630&path-prefix=nl "Wikimedia Commons")Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina _**[Human suffering](http://commons.wikimedia.org/wiki/Human_suffering?uselang=nl)**_ op [Wikimedia Commons](/nl/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons").

- Probleem van het lijden

he:עצב (רגש)io:Sufroru:Печаль

Categorieën

- [Categorieën](/nl/wiki/Speciaal:Categorie%C3%ABn "Speciaal:Categorieën"):
- [Filosofische terminologie](/nl/wiki/Categorie:Filosofische_terminologie "Categorie:Filosofische terminologie")
- [Levensbeschouwing](/nl/wiki/Categorie:Levensbeschouwing "Categorie:Levensbeschouwing")
- [Religie](/nl/wiki/Categorie:Religie "Categorie:Religie")
- Categorie toevoegen

AnnulerenOpslaan

Talen

[English](https://religion.fandom.com/wiki/Suffering)

Wiki-inhoud is beschikbaar onder [CC-BY-SA](http://nl.community.wikia.com/wiki/Auteursrecht) tenzij anders vermeld.

Advertisement

## Fan Feed

More Religie kennis Wiki

- [1Hiërarchie van de rooms-katholieke Kerk](/nl/wiki/Hi%C3%ABrarchie_van_de_rooms-katholieke_Kerk "Hiërarchie van de rooms-katholieke Kerk")
- [2Kerkstromingen](/nl/wiki/Kerkstromingen "Kerkstromingen")

## [![Fandom logo](https://static.wikia.nocookie.net/ff185fe4-8356-4b6b-ad48-621b95a82a1d)](https://www.fandom.com/ "Fandom logo")

### Ontdek sites

- [Fandom](https://www.fandom.com/)
- [Muthead](https://www.muthead.com/)
- [Fanatical](https://www.fanatical.com/)

### Volg ons

- [Follow Fandom on Facebook](https://www.facebook.com/getfandom)
- [Follow Fandom on Twitter](https://twitter.com/getfandom)
- [Follow Fandom on Youtube](https://www.youtube.com/fandomentertainment)
- [Follow Fandom on Instagram](https://www.instagram.com/getfandom/)
- [Follow Fandom on LinkedIn](https://www.linkedin.com/company/157252)

### Overzicht

- [What is Fandom?](https://www.fandom.com/what-is-fandom)
- [Over](https://www.fandom.com/about)
- [Vacatures](https://www.fandom.com/careers)
- [Pers](https://www.fandom.com/press)
- [Contact](https://www.fandom.com/about#contact)
- [Gebruiksvoorwaarden](https://www.fandom.com/terms-of-use)
- [Privacybeleid](https://www.fandom.com/privacy-policy)
- [Digital Services Act](https://www.fandom.com/digital-services-act)
- [Algemene Sitemap](//community.fandom.com/Sitemap)
- [Lokale Sitemap](/nl/wiki/Local_Sitemap)
- Cookie Preferences

### Community

- [Centrale Community](https://community.fandom.com/nl/wiki/Centrale_Wikia_community)
- [Ondersteuning](https://fandom.zendesk.com/)
- [Hulp](https://community.fandom.com/nl/wiki/Speciaal:Contact)
- [Verkoop mijn informatie niet.](https://www.fandom.com/do-not-sell-my-info)

### Adverteren

- [Mediakit](https://about.fandom.com/mediakit)

### Fandom apps


Neem je favoriete fandoms met je mee en mis nooit meer nieuws.

![Fandom App logo](https://static.wikia.nocookie.net/f3fc9271-3d5e-4c73-9afc-e6a9f6154ff1)

- [![Store icon](https://static.wikia.nocookie.net/464fc70a-5090-490b-b47e-0759e89c263f)](https://apps.apple.com/us/app/fandom-videos-news-reviews/id1230063803)
- [![Store icon](https://static.wikia.nocookie.net/f7bb9d33-4f9a-4faa-88fe-2a0bd8138668)](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.fandom.app&referrer=utm_source%3Dwikia%26utm_medium%3Dglobalfooter)

Religie kennis Wiki is een FANDOM Levensstijl Community.

Bekijk mobiele site

[Follow on IG](https://bit.ly/FandomIG) [TikTok](https://bit.ly/TikTokFandom) [Join Fan Lab](https://bit.ly/FanLabWikiBar)