Oerknal - Wikipedia
De theorie is onder meer gebaseerd op de waarneming van het voortdurend uitdijende heelal, in het bijzonder de roodverschuiving van de spectraallijnen en van ...
paradox van Olbers
Zelfs als de rol van de zwaartekracht op deze of andere manieren kan worden geweerd, is er nog een ander fundamenteel probleem met het statische heelal. Als het heelal namelijk oneindig groot is, en statistisch uniform bezaaid met sterren (of sterrenstelsels, of groepen van sterrenstelsels) waarvan de dichtheid niet systematisch evolueert, dan moet de achtergrond van de sterrenhemel dezelfde helderheid bezitten als het oppervlak van de zon. We zien echter dat de hemelachtergrond donker is, of in elk geval beduidend minder helder dan het oppervlak van de zon: dit is de <anchor>paradox van Olbers</anchor>. Hieruit volgt logisch dat het heelal niet tegelijkertijd oneindig groot en zowel ruimtelijk als tijdelijk uniform kan zijn. Een argument van Kelvin "William Thomson (natuurkundige)") om de paradox te ontkrachten aan de hand van interstellaire absorptie door kosmisch stof loopt vast op overwegingen in verband met stralingsevenwicht.[3]
Paradox van Olbers - Wikipedia
Paradox van Olbers - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/14_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Paradox+van+Olbers "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Paradox+van+Olbers "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Paradox+van+Olbers "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Paradox+van+Olbers "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

# Paradox van Olbers

40 talen

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Olbers_se_Paradoks "Olbers se Paradoks – Afrikaans")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%A9_%D8%A3%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2 "مفارقة أولبرز – Arabisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Olbers_paradoksu "Olbers paradoksu – Azerbeidzjaans")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%B2%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%B0_%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%81%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF "অলবার্সের হেঁয়ালি – Bengaals")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Paradoxa_d%27Olbers "Paradoxa d'Olbers – Catalaans")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Olbers%C5%AFv_paradox "Olbersův paradox – Tsjechisch")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Olberssches_Paradoxon "Olberssches Paradoxon – Duits")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Olbers%27s_paradox "Olbers's paradox – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Paradokso_de_Olbers "Paradokso de Olbers – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Paradoja_de_Olbers "Paradoja de Olbers – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Fotomeetriline_paradoks "Fotomeetriline paradoks – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Olbersen_paradoxa "Olbersen paradoxa – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%88%DA%A9%D8%B3_%D8%A7%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B3 "پارادوکس اولبرس – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Olbersin_paradoksi "Olbersin paradoksi – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Paradoxe_d%27Olbers "Paradoxe d'Olbers – Frans")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%A4%D7%A8%D7%93%D7%95%D7%A7%D7%A1_%D7%A9%D7%9C_%D7%90%D7%95%D7%9C%D7%91%D7%A8%D7%A1 "הפרדוקס של אולברס – Hebreeuws")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Olbers-paradoxon "Olbers-paradoxon – Hongaars")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Paradoks_Olbers "Paradoks Olbers – Indonesisch")
- [Igbo](https://ig.wikipedia.org/wiki/Ihe_mgbagwoju_anya_nke_Olbers "Ihe mgbagwoju anya nke Olbers – Igbo")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Paradosso_di_Olbers "Paradosso di Olbers – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AA%E3%83%AB%E3%83%90%E3%83%BC%E3%82%B9%E3%81%AE%E3%83%91%E3%83%A9%E3%83%89%E3%83%83%E3%82%AF%E3%82%B9 "オルバースのパラドックス – Japans")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%98%AC%EB%B2%A0%EB%A5%B4%EC%8A%A4%EC%9D%98_%EC%97%AD%EC%84%A4 "올베르스의 역설 – Koreaans")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Paradox_vum_Olbers "Paradox vum Olbers – Luxemburgs")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Olberso_paradoksas "Olberso paradoksas – Litouws")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%93%E0%B5%BE%E0%B4%AC%E0%B5%87%E0%B4%B4%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B9%E0%B5%87%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%95 "ഓൾബേഴ്സിന്റെ പ്രഹേളിക – Malayalam")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Olbers-paradokset "Olbers-paradokset – Noors - Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Olbers%E2%80%99_paradoks "Olbers’ paradoks – Noors - Bokmål")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Paradoks_Olbersa "Paradoks Olbersa – Pools")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Paradoxo_de_Olbers "Paradoxo de Olbers – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Paradoxul_lui_Olbers "Paradoxul lui Olbers – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%81 "Фотометрический парадокс – Russisch")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Olbersov_paradox "Olbersov paradox – Slowaaks")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Olbersov_paradoks "Olbersov paradoks – Sloveens")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Olbers_paradox "Olbers paradox – Zweeds")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%8F%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%99%E0%B9%8C%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B9%87%E0%B8%AD%E0%B8%A5%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%AA "ปฏิทรรศน์ของอ็อลเบิร์ส – Thai")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Olbers_Paradoksu "Olbers Paradoksu – Turks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%81 "Фотометричний парадокс – Oekraïens")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DA%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3 "اولبرز پیراڈاکس – Urdu")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ngh%E1%BB%8Bch_l%C3%BD_Olbers "Nghịch lý Olbers – Vietnamees")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A5%A7%E4%BC%AF%E6%96%AF%E4%BD%AF%E8%AC%AC "奧伯斯佯謬 – Chinees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q33558#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Paradox_van_Olbers "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Paradox_van_Olbers "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Paradox_van_Olbers)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Paradox_van_Olbers)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Paradox_van_Olbers "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Paradox_van_Olbers "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&oldid=67494146 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Paradox_van_Olbers&id=67494146&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FParadox_van_Olbers)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FParadox_van_Olbers)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q33558 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Paradox+van+Olbers)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Paradox_van_Olbers&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Olbers%27_paradox)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Olbers%27_Paradox_-_All_Points.gif/260px-Olbers%27_Paradox_-_All_Points.gif)](/wiki/Bestand:Olbers%27_Paradox_-_All_Points.gif) Gezicht op de nachthemel, waarbij stapsgewijs steeds verdere sterren worden toegevoegd. Uiteindelijk is de hele hemel gevuld met licht van sterren. Olbers' paradox stelt daarom dat als het Heelal oneindig groot is en overal sterren en sterrenstelsels te vinden zijn, de nachthemel niet donker kan zijn.

De **paradox van Olbers** is een [paradox](/wiki/Paradox_(logica) "Paradox (logica)") die stelt dat de nachtelijke hemel niet [donker](/wiki/Duisternis "Duisternis") zou moeten zijn in een oneindig en eeuwig [statisch heelal](/wiki/Statisch_heelal "Statisch heelal"). De paradox is naar de Duitse astronoom [Heinrich Olbers](/wiki/Heinrich_Olbers "Heinrich Olbers") genoemd, die hem in [1823](/wiki/1823 "1823") formuleerde.[\[1\]](#cite_note-1)

De paradox gaat uit van de veronderstelling dat het heelal oneindig groot is en dat de [sterren](/wiki/Ster_(hemellichaam) "Ster (hemellichaam)") in zekere mate uniform zijn verdeeld. De [magnitude](/wiki/Magnitude "Magnitude") van een ster neemt met het kwadraat van de afstand tot de ster af, maar het aantal sterren op een bepaalde afstand neemt met het kwadraat van de afstand toe. De kans dat er zich in een bepaalde richting tussen afstand _x_ en _x+δ_ een ster bevindt, is derhalve gelijk voor alle _x_. Deze kans is eindig, en er zijn oneindig veel sterren, dus is de kans dat er zich op een bepaalde afstand een ster bevindt gelijk aan een. Maar als er zich in elke richting een ster bevindt, dan zou de hemel in alle richtingen net zo fel als de zon moeten zijn, wat duidelijk niet het geval is.

Olbers was niet de eerste die zich om deze paradox bekommerde. Wellicht de eerste correcte formulering van het probleem kwam van [Philippe de Chéseaux](/wiki/Philippe_de_Ch%C3%A9seaux "Philippe de Chéseaux") in 1744, maar Thomas Digges had zich al in 1576 met het probleem beziggehouden. [Johannes Kepler](/wiki/Johannes_Kepler "Johannes Kepler") stelde in 1610 voor dat de oplossing was dat het universum niet oneindig groot was.

De eerste, die mogelijk de huidige oplossing van de paradox van Olbers voorstelde, was in 1848 de dichter [Edgar Allan Poe](/wiki/Edgar_Allan_Poe "Edgar Allan Poe").[\[2\]](#cite_note-2)

[Lord Kelvin](/wiki/William_Thomson_(natuurkundige) "William Thomson (natuurkundige)") stelde voor dat het licht van verder verwijderde sterren door stof in de ruimte werd geabsorbeerd. Dat idee leek in zijn tijd een redelijke oplossing, maar houdt tegenwoordig geen stand: als het stof het licht absorbeert, wordt het warmer en gaat daardoor zelf weer licht uitzenden. Dat zou wellicht kunnen zorgen dat er geen [zichtbaar licht](/wiki/Zichtbaar_licht "Zichtbaar licht") is, maar de totale hoeveelheid [elektromagnetische straling](/wiki/Elektromagnetische_straling "Elektromagnetische straling") zou gelijk blijven.

Als we aannemen dat het heelal weliswaar onbegrensd is in de ruimte, maar begrensd in de tijd, dus een begin heeft gehad, dan kan het licht van sterren die verder dan _ct_, met _c_ de [lichtsnelheid](/wiki/Lichtsnelheid "Lichtsnelheid") en _t_ de leeftijd van het heelal, van ons afstaan ons nog niet hebben bereikt.

De theorie van de [fractalen](/wiki/Fractal "Fractal") geeft nog een andere theoretische uitweg voor de paradox van Olbers. Het is heel goed denkbaar, dat er oneindig veel sterren zouden zijn, maar dat toch de meeste richtingen vanuit de aarde nooit een ster ontmoeten.

In zekere zin ontvangen we wel degelijk uit alle richtingen straling, namelijk de [kosmische achtergrondstraling](/wiki/Kosmische_achtergrondstraling "Kosmische achtergrondstraling"). Toen deze ontstond was de temperatuur van het heelal vergelijkbaar met die van het oppervlak van de zon en was als gevolg daarvan inderdaad de hemel volledig wit. Door de [uitdijing van het heelal](/wiki/Metrische_uitdijing_van_de_ruimte "Metrische uitdijing van de ruimte") heeft dit licht een grote [roodverschuiving](/wiki/Roodverschuiving "Roodverschuiving") ondergaan, waardoor er nu alleen nog [microgolfstraling](/wiki/Microgolf "Microgolf") overblijft, overeenkomend met een [zwarte straler](/wiki/Zwarte_straler "Zwarte straler") met een temperatuur van 2,73 [K](/wiki/Kelvin_(eenheid) "Kelvin (eenheid)"). De uitdijing van het heelal en de roodverschuiving geven zo een tweede oplossing voor de paradox van Olbers. Het bovenstaande argument waarom Lord Kelvins oplossing niet werkt, is hier niet van toepassing, omdat de roodverschuiving voor een daadwerkelijke afname zorgt van de energiehoeveelheid van de straling.

Bronnen, noten en/of referenties

1. [↑](#cite_ref-1)(de)  H Olbers voor het Astronomisches Jahrbuch für das Jahr 1826. [Ueber die Durchsichtigkeit des Weltraums](http://books.google.de/books?id=F-U3AAAAMAAJ&pg=110), ingestuurd 1823. blz 110
2. [↑](#cite_ref-2)(en) [Edgar Allan Poe](/wiki/Edgar_Allan_Poe "Edgar Allan Poe"). [Eureka - A Prose Poem](http://xroads.virginia.edu/~hyper/poe/eureka.html), 1848.

[Mediabestanden](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Olbers%27_paradox#mw-subcategories "commons:Category:Olbers' paradox")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Commons-logo.svg)

Zie de categorie _**[Olbers' paradox](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Olbers%27_paradox#mw-subcategories "commons:Category:Olbers' paradox")**_ van [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons") voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paradox\_van\_Olbers&oldid=67494146](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&oldid=67494146)"

[Categorieën](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Astronomie](/wiki/Categorie:Astronomie "Categorie:Astronomie")
- [Paradox](/wiki/Categorie:Paradox "Categorie:Paradox")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 7 mei 2024 om 05:16.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Paradox_van_Olbers&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)