Koude Oorlog: Oorzaken en Verloop (Uitleg) - ExamenOverzicht
In 1945 eindigde de Tweede Wereldoorlog met een overwinning van de geallieerden op het Duitse nazirijk onder Hitler. Terwijl Europa in puin lag, namen de ...
Brezjnev-doctrine
In 1963 werd president Kennedy vermoord en opgevolgd door Lyndon Johnson, die later in 1969 werd opgevolgd door Richard Nixon. In de SU kwam Leonid Brezjnev aan de macht. Deze machthebbers gaan met elkaar een periode in die ook wel de détente (ontspanning) wordt genoemd. De betrekkingen tussen de SU en de VS verbeteren, maar dit betekende niet dat de twee staten hun invloedssferen wilden opgeven. Zo werd de <anchor>Brezjnev-doctrine</anchor> ingevoerd, wat inhield dat de SU in elk communistisch land dat haar eigen koers wilde gaan volgen, zou ingrijpen. Deze doctrine was de tegenhanger van de Truman-doctrine en werd in de praktijk gebracht in 1968, tijdens de Praagse Lente in Tsjecho-Slowakije. Daar wilde de president Alexander Dubcek in het communistische land een gematigder koers gaan volgen. Het gevolg was dat de SU het land binnentrok, de Praagse Lente de kop indrukte en de president verving.
Brezjnev-Doctrine: Aanleiding, Gedachte en Gevolgen (Uitl
Brezjnev-Doctrine: Aanleiding, Gedachte en Gevolgen (Uitl

The store will not work correctly in the case when cookies are disabled.

[![ExamenOverzicht](https://www.examenoverzicht.nl/media/logo/stores/1/logo_email_1.png)](https://www.examenoverzicht.nl/ "ExamenOverzicht")

- [VMBO BB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb "VMBO BB")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/maatschappijkunde "Maatschappijkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/maatschappijkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/maatschappijkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk1](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nask1 "NaSk1")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nask1/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nask1/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/wiskunde "Wiskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/wiskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/wiskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [VMBO KB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb "VMBO KB")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/maatschappijkunde "Maatschappijkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/maatschappijkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/maatschappijkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk1](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nask1 "NaSk1")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nask1/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nask1/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/wiskunde "Wiskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/wiskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/wiskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [VMBO TL/GL](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl "VMBO TL/GL")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/maatschappijkunde "Maatschappijkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/maatschappijkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/maatschappijkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk1](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask1 "NaSk1")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask1/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask1/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk2](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask2 "NaSk2")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask2/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask2/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/wiskunde "Wiskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/wiskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/wiskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Uitlegvideos](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/uitlegvideos "Uitlegvideos")
    - [Examentrainingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/examentrainingen "Examentrainingen")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [HAVO](https://www.examenoverzicht.nl/havo "HAVO")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Bedrijfseconomie](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/bedrijfseconomie "Bedrijfseconomie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/bedrijfseconomie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/bedrijfseconomie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijw.](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/maatschappijwetenschappen "Maatschappijw.")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/maatschappijwetenschappen/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/maatschappijwetenschappen/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Natuurkunde](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/natuurkunde "Natuurkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/natuurkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/natuurkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Scheikunde](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/scheikunde "Scheikunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/scheikunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/scheikunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde A](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-a "Wiskunde A")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-a/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-a/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde B](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-b "Wiskunde B")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-b/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-b/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Uitlegvideo's](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/uitlegvideos "Uitlegvideo's")
    - [Examentrainingen](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/examentrainingen "Examentrainingen")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [VWO](https://www.examenoverzicht.nl/vwo "VWO")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Bedrijfseconomie](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/bedrijfseconomie "Bedrijfseconomie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/bedrijfseconomie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/bedrijfseconomie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijw.](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/maatschappijwetenschappen "Maatschappijw.")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/maatschappijwetenschappen/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/maatschappijwetenschappen/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Natuurkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/natuurkunde "Natuurkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/natuurkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/natuurkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Scheikunde](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/scheikunde "Scheikunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/scheikunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/scheikunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde A](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-a "Wiskunde A")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-a/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-a/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde B](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-b "Wiskunde B")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-b/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-b/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Uitlegvideo's](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/uitlegvideos "Uitlegvideo's")
    - [Examentrainingen](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/examentrainingen "Examentrainingen")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/schoolspullen "Schoolspullen")

- [VMBO BB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb)
- [VMBO KB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb)
- [VMBO TL/GL](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl)
- [HAVO](https://www.examenoverzicht.nl/havo)
- [VWO](https://www.examenoverzicht.nl/vwo)

**Search**

Search

[Advanced Search](https://www.examenoverzicht.nl/catalogsearch/advanced/)

Search

[Account](https://account.examenoverzicht.nl)

[Winkelwagen](https://www.examenoverzicht.nl/checkout/cart/)

Gratis verzending vanaf 30 euro

Binnen 2 werkdagen in huis

100.000+ leerlingen gingen je voor

[Contact](/contact "Contact")

[Examen info](/examen-informatie "Examen info")

[Docenten/Scholen](/scholen "Docenten/Scholen")

- [Home](https://www.examenoverzicht.nl/ "Go to Home Page")
- [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis "")
- **Brezjnev-doctrine**

# De Brezjnev-doctrine

Tijdens de [Koude Oorlog](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/koude-oorlog "Koude Oorlog") werd de Amerikaanse politiek gekenmerkt door de [Trumandoctrine](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/containmentpolitiek-en-dominotheorie "Trumandoctrine"), waarmee werd geprobeerd om het **communisme in Europa in bedwang te houden**. Als reactie hierop introduceerde de Russische president Leonid Brezjnev in 1968 de **Breznjev-doctrine**. Maar wat hield de Breznjev-doctrine precies in? En wat waren hier de gevolgen van? Je leest het in dit artikel.

![De Brezjnev-doctrine](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Geschiedenis/De_Brezjnev-doctrine.jpg)

## Wat was de aanleiding voor de Brezjnev-doctrine?

![De aanleiding voor de Brezjnev-doctrine](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Geschiedenis/De_aanleiding_van_de_Brezjnev-doctrine.jpg)

Al vrij snel na de [Tweede Wereldoorlog](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/tweede-wereldoorlog "Tweede Wereldoorlog"), in 1947, lanceerde de Amerikaanse president **Harry Truman** zijn buitenlandse politieke strategie, die ook wel de **Trumandoctrine** werd genoemd. Deze doctrine hield in dat **de Verenigde Staten militaire steun aanboden aan Europese landen die ‘bedreigd werden’ door het communisme**. De rede waarin Truman zijn doctrine besprak, kan ook wel worden gezien als **het begin van de Koude Oorlog**. Er zou vanaf dat moment actief worden geprobeerd de kapitalistische en vrije wereld in het Westen te beschermen tegen het communisme.

De Sovjet-Unie had toen nog geen officiële tegenhanger van de Trumandoctrine. Desalniettemin pasten de Russen het omgekeerde idee van de Trumandoctrine in de beginjaren van de Koude Oorlog al toe. Nog voor het uitspreken van de Brezjnev-doctrine, viel de Sovjet-Unie namelijk al landen in waar de bevolking in opstand kwam tegen het strenge communistische regime. Dit gebeurde bijvoorbeeld in 1953 in de [DDR](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/brd-en-ddr "BRD en DDR") en in 1956 bij de [Hongaarse Opstand](https://historiek.net/hongaarse-opstand-1956/6025/ "Hongaarse Opstand").

Wil je meer weten over de toenemende spanningen in de Koude Oorlog die uiteindelijk uitmondden in de Brezjnev-doctrine? Check dan deze video van JORTgeschiedenis.

In 1964 kwamen de ontwikkelingen omtrent het beschermen van het communisme in een stroomversnelling. Toen volgde **Leonid Brezjnev** namelijk de Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov op. Chroesjtsjov had een beleid van **vreedzame co-existentie** ingezet. Dit hield in dat hij ernaar streefde om vreedzaam met het kapitalistische Westen samen te leven. Toch vonden er in zijn regeerperiode grote momenten van spanning plaats. Vooral na de [Cubacrisis](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/cubacrisis "Cubacrisis") in 1962 was de angst voor een nucleaire oorlog hoog opgelopen. Toen Brezjnev aan de macht kwam, brak er onder andere daardoor een periode van relatieve rust aan. Dit betekende echter niet dat de Sovjet-Unie haar invloedssfeer wilde opgeven. Dat bleek bijvoorbeeld goed uit de reactie van de Sovjet-Unie op de Praagse Lente van 1968 die in Tsjecho-Slowakije plaatsvond. In dat communistische land probeerde president Alexander Dubcek een gematigder koers te gaan volgen, het zogenaamde ‘communisme met een menselijk gezicht’. Echter, de kapitalistische hervormingen en de toenemende persvrijheid in Tsjecho-Slowakije gingen de Sovjet-Unie te ver. Als reactie vielen op 21 augustus 1968 **legereenheden van de Sovjet-Unie, Polen, Hongarije, Bulgarije en de DDR Tsjecho-Slowakije binnen**. Er werd een einde gemaakt aan de Praagse Lente en Alexander Dubcek werd als president vervangen.

## De gedachte achter de Brezjnev-doctrine

![De gedachte achter de Brezjnev-doctrine](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Geschiedenis/De_gedachte_achter_de_Brezjnev-doctrine.jpg)

De inval in Tsjecho-Slowakije riep **veel verontwaardiging** op. Een paar maanden later in 1968, probeerde Brezjnev daarom het ingrijpen te rechtvaardigen met de volgende uitspraak: “Wanneer krachten die vijandig zijn aan het socialisme een socialistisch land naar het kapitalisme willen brengen, wordt het niet alleen een probleem voor het betrokken land, maar voor alle socialistische landen, oftewel: broederlijke solidariteit is belangrijker dan nationale soevereiniteit.” Met deze uitspraak, die bekend kwam te staan als de Brezjnev-doctrine, stelde Brezjnev dus dat **de Sovjet-Unie gemachtigd was om in te grijpen in communistische landen als de situatie daarom vroeg**. In de praktijk was dit als een communistisch land bedreigd werd door het kapitalisme. De Brezjnev-doctrine kan daarom worden gezien als de **tegenhanger van de Trumandoctrine**. Het idee achter de Brezjnev-doctrine was echter, zoals eerder gezegd, niet nieuw. De Sovjet-Unie probeerde met de Brezjnev-doctrine namelijk het communisme en het socialisme te beschermen tegen andere invloeden, zoals het kapitalisme. Vrijwel het omgekeerde van de Trumandoctrine dus.

## Gevolgen van de Brezjnev-doctrine

![De gevolgen van de Brezjnev-doctrine](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Geschiedenis/De_gevolgen_van_de_Brezjnev-doctrine.jpg)

De Brezjnev-doctrine liet zien dat landen in het Oostblok tijdens de Koude Oorlog onderdanig waren aan de Sovjet-Unie. Ook maakte de Sovjet-Unie uit welk land nu kapitalistisch of socialistisch was. Dit betekende dat geen enkel land dat in de Russische invloedssfeer lag, het [Warschaupact](https://historiek.net/warschaupact-1955-1991/2000/ "Warschaupact") ongestraft kon verlaten of de greep van de communistische partij kon laten verslappen.

De Brezjnev-doctrine werd niet alleen gebruikt om het neerslaan van de Praagse Lente te rechtvaardigen. Later in de Koude Oorlog werd de doctrine nogmaals gebruikt ter rechtvaardiging van een Russische invasie. **In 1979 viel de Sovjet-Unie namelijk Afghanistan binnen**. In dat land had de communistische partij in 1978 de macht overgenomen, wat tot een opstand van de islamitische Moedjahedien leidde. Om deze de kop in te drukken, beval Brezjnev om met het Rode Leger Afghanistan binnen te vallen. Het leidde tot een oorlog die nog vele jaren zou voortduren.

In 1985 kwam **Michael Gorbatsjov** aan de macht. Hij introduceerde verschillende politieke en economische hervormingen, zoals [perestrojka en glasnost](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/perestrojka-en-glasnost "perestrojka en glasnost"), en maakte een einde aan de wapenwedloop. Bij zijn beleid hoorde ook het **loslaten van de Brezjnev-doctrine**, wat gebeurde in 1988. De Sovjet-Unie zou dus niet meer gaan ingrijpen in landen die de communistische koers wilden loslaten. Toen bleek hoe noodzakelijk de Brezjnev-doctrine was geweest om het communistische Oostblok bij elkaar te houden. Het jaar erop **viel het Oostblok namelijk uit elkaar**, wat uiteindelijk zou leiden tot het **einde van de Koude Oorlog**.

### Deel dit artikel

6 Items

Sort By
Position
Product Name
Prijs Set Descending Direction

1. [![Samenvatting Geschiedenis (VMBO TL/GL)](https://www.examenoverzicht.nl/media/catalog/product/cache/1d7c9e6ed95a382878a1460d3b3d719e/s/a/samenvatting-vmbo-tl-gl-geschiedenis-afb-1-2425.png)](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vmbo-tl-gl-geschiedenis)







#### Samenvatting - VMBO TL/GL





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vmbo-tl-gl-geschiedenis)





€ 19,00

2. [![Online Examentraining: ExamenChallenge Geschiedenis VMBO TL/GL](https://www.examenoverzicht.nl/media/catalog/product/cache/1d7c9e6ed95a382878a1460d3b3d719e/e/x/examenchallenge-vmbo-tl-gl-geschiedenis_1.png)](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vmbo-tl-gl-geschiedenis)







#### ExamenChallenge - VMBO TL/GL





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vmbo-tl-gl-geschiedenis)





€ 35,00

3. [![Samenvatting Geschiedenis (HAVO)]()](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-havo-geschiedenis)







#### Samenvatting - HAVO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-havo-geschiedenis)





€ 19,00

4. [![Online Examentraining: ExamenChallenge Geschiedenis HAVO]()](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-havo-geschiedenis)







#### ExamenChallenge - HAVO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-havo-geschiedenis)





€ 35,00

5. [![Samenvatting Geschiedenis (VWO)]()](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vwo-geschiedenis)







#### Samenvatting - VWO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vwo-geschiedenis)





€ 19,00

6. [![Online Examentraining: ExamenChallenge Geschiedenis VWO]()](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vwo-geschiedenis)







#### ExamenChallenge - VWO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vwo-geschiedenis)





€ 35,00


Weergeven

50
100
200
All

per pagina

## Ontvang exclusieve tips in het examenjaar

Graag helpen we jou in het examenjaar richting je diploma!

Zit jij in je examenjaar en wil jij slagen? Schrijf je dan in voor:

Exclusieve tips

De geheimen van het eindexamen

Een template voor jouw leerplanning

Dat extra zetje in de rug

Ik ben

LeerlingOuderLeraar

En doe eindexamen

vwohavovmbo tl/glvmbo kbvmbo bb

Aanmelden

[![Betaalmogelijkheden]()](https://www.examenoverzicht.nl/betaalmogelijkheden/ "Betaalmethoden")

#### Social

[Instagram](https://www.instagram.com/ExamenOverzicht)

[Facebook](https://www.facebook.com/ExamenOverzicht)

[Youtube](https://www.youtube.com/@ExamenOverzicht)

#### Contact

085-1300865

info@examenoverzicht.nl

[085-1300865](https://api.whatsapp.com/send?phone=31851300865)

#### Vakken

- [Aardrijkskunde](/aardrijkskunde)
- [Bedrijfseconomie](/bedrijfseconomie)
- [Biologie](/biologie)
- [Duits](/duits)
- [Economie](/economie)
- [Engels](/engels)
- [Geschiedenis](/geschiedenis)
- [Natuurkunde](/natuurkunde)
- [Nederlands](/nederlands)
- [Scheikunde](/scheikunde)
- [Wiskunde](/wiskunde)

#### Examen info

Algemeen

- [Examens: wie maakt ze eigenlijk?](/examen-informatie/algemeen/hoe-komt-een-examen-tot-stand)
- [De kernvakkenregel](/examen-informatie/algemeen/wat-is-de-kernvakkenregel)
- [Profielen VMBO](/examen-informatie/algemeen/profielen-vmbo)
- [Profielen HAVO en VWO](/examen-informatie/algemeen/profielen-havo-vwo)
- [Profielwerkstuk](/examen-informatie/algemeen/profielwerkstuk)
- [De rekentoets](/examen-informatie/algemeen/rekentoets)
- [Het schoolexamen](/examen-informatie/algemeen/schoolexamen)
- [Schoolvakanties](/examen-informatie/algemeen/schoolvakanties)
- [Het staatsexamen](/examen-informatie/algemeen/staatsexamen)
- [Statistieken eindexamen](/examen-informatie/algemeen/statistieken)
- [Tips voor ouders](/examen-informatie/algemeen/tips-voor-ouders)

Voor het examen

- [Examentips](/examen-informatie/voor-het-examen/examentips)
- [Examentraining volgen?](/examen-informatie/voor-het-examen/examentraining)
- [Examenrooster](/examen-informatie/voor-het-examen/examenrooster)
- [Examenstress](/examen-informatie/voor-het-examen/examenstress)
- [Oude examens oefenen](/examen-informatie/voor-het-examen/oude-examens-oefenen)

Tijdens het examen

- [Wat mag je meenemen naar het eindexamen?](/examen-informatie/tijdens-het-examen/wat-mag-je-meenemen-naar-het-eindexamen)
- [De gevolgen van spieken](/examen-informatie/tijdens-het-examen/spieken-op-het-eindexamen)
- [Te laat op het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/te-laat-op-het-eindexamen)
- [Ziek tijdens het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/ziek-op-het-eindexamen)

Na het examen

- [Wanneer ben je geslaagd voor het eindexamen?](/examen-informatie/na-het-examen/wanneer-geslaagd)
- [Cijfer berekenen](/examen-informatie/na-het-examen/cijfer-berekenen)
- [Cum laude slagen](/examen-informatie/na-het-examen/cum-laude-slagen)
- [Geslaagd voor het eindexamen, wat nu?](/examen-informatie/na-het-examen/geslaagd)
- [De herexamens](/examen-informatie/na-het-examen/herexamens)
- [Klagen na het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/klagen-na-het-eindexamen)
- [Normering](/examen-informatie/na-het-examen/normering-eindexamen)
- [Zakken voor het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/zakken-voor-het-eindexamen)

Leren

- [Bijles](/examen-informatie/leren/bijles)
- [Leren met flashcards](/examen-informatie/leren/leren-met-flashcards)
- [Leren met muziek](/examen-informatie/leren/leren-met-muziek)
- [Hoe maak je een goede planning?](/examen-informatie/leren/planning-maken)
- [Pomodoro techniek](/examen-informatie/leren/pomodoro-techniek)
- [YouTube docenten](/examen-informatie/leren/youtube-docenten)

Vervolgstudie

- [CV maken](/examen-informatie/vervolgstudie/cv)
- [Inschrijven](/examen-informatie/vervolgstudie/inschrijven)
- [Open dagen](/examen-informatie/vervolgstudie/open-dagen)
- [Studeren in het buitenland](/examen-informatie/vervolgstudie/studeren-in-het-buitenland)
- [Studiekeuze](/examen-informatie/vervolgstudie/studiekeuze)
- [Toelatingseisen](/examen-informatie/vervolgstudie/toelatingseisen)
- [Tussenjaar](/examen-informatie/vervolgstudie/tussenjaar)

#### Informatie

- [Voor scholen](/scholen "Voor scholen")
- [ExamenOverzicht App](/examenoverzicht-app "ExamenOverzicht App")
- [Over ons](/over-ons "Over ons")
- [Veelgestelde vragen](/veelgestelde-vragen "Veelgestelde vragen")
- [Blog](/blog "Blog")
- [Pers](/pers "Pers")
- [Partners](/partners "Partners")
- [Betaalmogelijkheden](/betaalmogelijkheden "Betaalmogelijkheden")
- [Verzenden](/verzenden "Verzenden")
- [Retourneren](/retourvoorwaarden "Retourneren")
- [Algemene voorwaarden](/algemene-voorwaarden "Algemene voorwaarden")
- [Privacy](/privacy "Privacy")

[![]()\
\
![]()![]()![]()![]()![]()9.1\
\
2.765 reviews](https://www.feedbackcompany.com/nl-nl/reviews/examenoverzicht/)

[![Betaalmogelijkheden]()](https://www.examenoverzicht.nl/betaalmogelijkheden/ "Betaalmethoden")

#### Vakken

- [Aardrijkskunde](/aardrijkskunde)
- [Bedrijfseconomie](/bedrijfseconomie)
- [Biologie](/biologie)
- [Duits](/duits)
- [Economie](/economie)
- [Engels](/engels)
- [Geschiedenis](/geschiedenis)
- [Natuurkunde](/natuurkunde)
- [Nederlands](/nederlands)
- [Scheikunde](/scheikunde)
- [Wiskunde](/wiskunde)

#### Examen info

Algemeen

- [Examens: wie maakt ze eigenlijk?](/examen-informatie/algemeen/hoe-komt-een-examen-tot-stand)
- [De kernvakkenregel](/examen-informatie/algemeen/wat-is-de-kernvakkenregel)
- [Profielen VMBO](/examen-informatie/algemeen/profielen-vmbo)
- [Profielen HAVO en VWO](/examen-informatie/algemeen/profielen-havo-vwo)
- [Profielwerkstuk](/examen-informatie/algemeen/profielwerkstuk)
- [De rekentoets](/examen-informatie/algemeen/rekentoets)
- [Het schoolexamen](/examen-informatie/algemeen/schoolexamen)
- [Schoolvakanties](/examen-informatie/algemeen/schoolvakanties)
- [Het staatsexamen](/examen-informatie/algemeen/staatsexamen)
- [Statistieken eindexamen](/examen-informatie/algemeen/statistieken)
- [Tips voor ouders](/examen-informatie/algemeen/tips-voor-ouders)

Voor het examen

- [Examentips](/examen-informatie/voor-het-examen/examentips)
- [Examentraining volgen?](/examen-informatie/voor-het-examen/examentraining)
- [Examenrooster](/examen-informatie/voor-het-examen/examenrooster)
- [Examenstress](/examen-informatie/voor-het-examen/examenstress)
- [Oude examens oefenen](/examen-informatie/voor-het-examen/oude-examens-oefenen)

Tijdens het examen

- [Wat mag je meenemen naar het eindexamen?](/examen-informatie/tijdens-het-examen/wat-mag-je-meenemen-naar-het-eindexamen)
- [De gevolgen van spieken](/examen-informatie/tijdens-het-examen/spieken-op-het-eindexamen)
- [Te laat op het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/te-laat-op-het-eindexamen)
- [Ziek tijdens het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/ziek-op-het-eindexamen)

Na het examen

- [Wanneer ben je geslaagd voor het eindexamen?](/examen-informatie/na-het-examen/wanneer-geslaagd)
- [Cijfer berekenen](/examen-informatie/na-het-examen/cijfer-berekenen)
- [Cum laude slagen](/examen-informatie/na-het-examen/cum-laude-slagen)
- [Geslaagd voor het eindexamen, wat nu?](/examen-informatie/na-het-examen/geslaagd)
- [De herexamens](/examen-informatie/na-het-examen/herexamens)
- [Klagen na het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/klagen-na-het-eindexamen)
- [Normering](/examen-informatie/na-het-examen/normering-eindexamen)
- [Zakken voor het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/zakken-voor-het-eindexamen)

Leren

- [Bijles](/examen-informatie/leren/bijles)
- [Leren met flashcards](/examen-informatie/leren/leren-met-flashcards)
- [Leren met muziek](/examen-informatie/leren/leren-met-muziek)
- [Hoe maak je een goede planning?](/examen-informatie/leren/planning-maken)
- [Pomodoro techniek](/examen-informatie/leren/pomodoro-techniek)
- [YouTube docenten](/examen-informatie/leren/youtube-docenten)

Vervolgstudie

- [CV maken](/examen-informatie/vervolgstudie/cv)
- [Inschrijven](/examen-informatie/vervolgstudie/inschrijven)
- [Open dagen](/examen-informatie/vervolgstudie/open-dagen)
- [Studeren in het buitenland](/examen-informatie/vervolgstudie/studeren-in-het-buitenland)
- [Studiekeuze](/examen-informatie/vervolgstudie/studiekeuze)
- [Toelatingseisen](/examen-informatie/vervolgstudie/toelatingseisen)
- [Tussenjaar](/examen-informatie/vervolgstudie/tussenjaar)

#### Informatie

- [Voor scholen](/scholen "Voor scholen")
- [ExamenOverzicht App](/examenoverzicht-app "ExamenOverzicht App")
- [Over ons](/over-ons "Over ons")
- [Veelgestelde vragen](/veelgestelde-vragen "Veelgestelde vragen")
- [Blog](/blog "Blog")
- [Pers](/pers "Pers")
- [Partners](/partners "Partners")
- [Betaalmogelijkheden](/betaalmogelijkheden "Betaalmogelijkheden")
- [Verzenden](/verzenden "Verzenden")
- [Retourneren](/retourvoorwaarden "Retourneren")
- [Algemene voorwaarden](/algemene-voorwaarden "Algemene voorwaarden")
- [Privacy](/privacy "Privacy")

#### Social

[Instagram](https://www.instagram.com/ExamenOverzicht)

[Facebook](https://www.facebook.com/ExamenOverzicht)

[Youtube](https://www.youtube.com/@ExamenOverzicht)

#### Contact

085-1300865

info@examenoverzicht.nl

[085-1300865](https://api.whatsapp.com/send?phone=31851300865)

[![]()\
\
![]()![]()![]()![]()![]()9.1\
\
2.765 reviews](https://www.feedbackcompany.com/nl-nl/reviews/examenoverzicht/)

© 2024 ExamenOverzicht.nl