Boeddhisme - Wikipedia
De belangrijkste aspecten van deze middenweg zijn het uitbannen van alle materiële verlangens, het zich ethisch gedragen, en het ontwikkelen van de geest.
onwetendheid
De keten van wederzijds afhankelijk ontstaan beschrijft in twaalf stappen de cyclus van geboorte, leven, sterven en wedergeboorte. De grondoorzaak van dukkha is <anchor>onwetendheid</anchor>. Als er onwetendheid is, worden de percepties en gevoelens verkeerd begrepen en ontstaat er verlangen. Als er verlangen is, ontstaat er gehechtheid. Als er gehechtheid is, ontstaat er wedergeboorte. Op deze manier leidt de aanwezigheid van onwetendheid tot de kringloop van het bestaan.
Onwetendheid - Wikipedia
Onwetendheid - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/13_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Onwetendheid "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Onwetendheid "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Onwetendheid "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Onwetendheid "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Literatuur](#Literatuur)
- [2Voetnoten](#Voetnoten)

Inhoudsopgave omschakelen

# Onwetendheid

42 talen

- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%87%D9%84 "جهل – Arabisch")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%87%D9%84 "جهل – Egyptisch Arabisch")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE "Невежество – Bulgaars")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Ignor%C3%A0ncia "Ignorància – Catalaans")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Nev%C4%9Bdomost "Nevědomost – Tsjechisch")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%C4%95%D0%BB%D3%B3%D1%81%C4%95%D1%80%D0%BB%C4%95%D1%85 "Пĕлӳсĕрлĕх – Tsjoevasjisch")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Ignoranz "Ignoranz – Duits")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Ignorance "Ignorance – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Malklereco "Malklereco – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Ignorancia "Ignorancia – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Teadmatus "Teadmatus – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Ezjakintasun "Ezjakintasun – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C "نادانی – Perzisch")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Ignorance "Ignorance – Frans")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Ignorancia "Ignorancia – Galicisch")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D7%A2%D7%A8%D7%95%D7%AA "בערות – Hebreeuws")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%A4%E0%A4%BE "अनभिज्ञता – Hindi")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8F%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6 "Տգիտություն – Armeens")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Ignorantia "Ignorantia – Interlingua")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Kejahilan "Kejahilan – Indonesisch")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Ignoranza "Ignoranza – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%84%A1%E7%9F%A5 "無知 – Japans")
- [Patois](https://jam.wikipedia.org/wiki/Ignarans "Ignarans – Jamaicaans Creools")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 "უმეცრება – Georgisch")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B "Надандық – Kazachs")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%85%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8 "ಅಜ್ಞಾನ – Kannada")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AA%A8%EB%A6%84 "모름 – Koreaans")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Ignorantia "Ignorantia – Latijn")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Ignor%C3%A2ncia "Ignorância – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Ignoran%C8%9B%C4%83 "Ignoranță – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE "Невежество – Russisch")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Gnuranza "Gnuranza – Siciliaans")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Neznanje "Neznanje – Servo-Kroatisch")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Nevedomos%C5%A5_(neznalos%C5%A5) "Nevedomosť (neznalosť) – Slowaaks")
- [Soomaaliga](https://so.wikipedia.org/wiki/Badownimo "Badownimo – Somalisch")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Injoranca "Injoranca – Albanees")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89 "ความไม่รู้ – Thai")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Cehalet "Cehalet – Turks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%96%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE "Невігластво – Oekraïens")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%E1%BA%BFu_hi%E1%BB%83u_bi%E1%BA%BFt "Thiếu hiểu biết – Vietnamees")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%90%D7%99%D7%92%D7%A0%D7%90%D7%A8%D7%90%D7%A0%D7%A5 "איגנאראנץ – Jiddisch")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%97%A0%E7%9F%A5 "无知 – Chinees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q815577#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Onwetendheid "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Onwetendheid "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Onwetendheid)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Onwetendheid)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Onwetendheid "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Onwetendheid "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Onwetendheid&oldid=64143778 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Onwetendheid&id=64143778&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FOnwetendheid)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FOnwetendheid)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q815577 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Onwetendheid)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Onwetendheid&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Onwetendheid&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ignorance)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Andries_Cornelis_Lens_-_Hercules_Protects_Painting_from_Ignorance_and_Envy.jpg/260px-Andries_Cornelis_Lens_-_Hercules_Protects_Painting_from_Ignorance_and_Envy.jpg)](/wiki/Bestand:Andries_Cornelis_Lens_-_Hercules_Protects_Painting_from_Ignorance_and_Envy.jpg) [Hercules](/wiki/Herakles_(mythologie) "Herakles (mythologie)") beschermt de [muze](/wiki/Muze "Muze") van [Schone Kunsten](/wiki/Schone_Kunsten "Schone Kunsten") tegen [Nijd](/wiki/Nijd "Nijd") en Onwetendheid op een schilderij van [Andries Cornelis Lens](/w/index.php?title=Andries_Cornelis_Lens&action=edit&redlink=1 "Andries Cornelis Lens (de pagina bestaat niet)").

**Onwetendheid** of **ignorantie** is de toestand van afwezigheid van alle of bepaalde [kennis](/wiki/Kennis "Kennis") bij een persoon. Onwetendheid is het resultaat van de beperkingen van ons verstand of van de onduidelijkheid van de zaak zelf. Het wijst meer bepaald op een afwijking tussen de werkelijkheid en de perceptie van deze realiteit. Onwetendheid kan als [naïviteit](/wiki/Na%C3%AFviteit "Naïviteit") c.q. [onbezoedeldheid](/w/index.php?title=Onbezoedeldheid&action=edit&redlink=1 "Onbezoedeldheid (de pagina bestaat niet)") positief of, als gebrek aan (noodzakelijke) geestelijke bagage, negatief worden gewaardeerd.

[René Descartes](/wiki/Ren%C3%A9_Descartes "René Descartes") toonde dat hij op grond van [radicale twijfel](/wiki/Cartesiaanse_twijfel "Cartesiaanse twijfel") moest concluderen dat het bestaan van alles ontkend kan worden, behalve zijn eigen [bestaan](/wiki/Bestaan "Bestaan"), en men dus in beginsel onwetend is over alle externe zijnden. Deze conclusie vatte hij samen in zijn fameuze uitspraak: [Dubito, ergo cogito, ergo sum](/wiki/Cogito_ergo_sum "Cogito ergo sum").

[Benedictus de Spinoza](/wiki/Benedictus_de_Spinoza "Benedictus de Spinoza") beschouwt onwetendheid (in zijn _[Ethica](/wiki/Ethica_(Spinoza) "Ethica (Spinoza)")_, Deel 3) als de oorzaak van het lijden (patere). Het [Boeddhisme](/wiki/Boeddhisme "Boeddhisme") beschouwt onwetendheid ( [Avijja](/w/index.php?title=Avijja&action=edit&redlink=1 "Avijja (de pagina bestaat niet)")) samen met [verlangen](/wiki/Verlangen "Verlangen") ( [Tanha](/wiki/Tanha "Tanha")) als oorzaak van het lijden ( [Dukkha](/wiki/Dukkha "Dukkha")).

In de economische wetenschap legt men vaak een verband tussen onwetendheid (zeker niet weten) en onzekerheid (niet zeker weten)[\[1\]](#cite_note-1). Wanneer de kosten van het verwerven van kennis over een onderwerp het mogelijke voordeel dat deze kennis oplevert overschrijdt is er sprake van [rationele onwetendheid](/wiki/Rationele_onwetendheid "Rationele onwetendheid").

Een persoon die van een bepaald onderwerp niets [weet](/wiki/Weten "Weten"), wordt met betrekking tot dat onderwerp een _onwetende_ genoemd. Als iemand iets _weet_, dan _[gelooft](/wiki/Overtuiging "Overtuiging")_ hij of zij het noodzakelijkerwijs ook.

## Literatuur

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Literatuur") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Literatuur")\]

- [Peter Burke](/wiki/Peter_Burke "Peter Burke"), _Ignorance. A Global History_, 2023\. [ISBN 9780300265958](/wiki/Speciaal:Boekbronnen/9780300265958 "Speciaal:Boekbronnen/9780300265958")

## Voetnoten

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Voetnoten") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Onwetendheid&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Voetnoten")\]

1. [↑](#cite_ref-1)H. Rijken Van Olst en J. Pen (1956). _Onzekerheid en de beschrijving daarvan door middel van het begrip „potential surprise”_. DE ECONOMIST, Volume 104, Number 1, 198-205, DOI: 10.1007/BF02205662.

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Onwetendheid&oldid=64143778](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Onwetendheid&oldid=64143778)"

[Categorieën](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Cognitiewetenschap](/wiki/Categorie:Cognitiewetenschap "Categorie:Cognitiewetenschap")
- [Kentheorie](/wiki/Categorie:Kentheorie "Categorie:Kentheorie")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 13 apr 2023 om 17:06.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Onwetendheid&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)