Claude Monet, 1840 — 1926 - KunstopDoek
Hier wordt in 1878 de tweede zoon (Michel) van het echtpaar geboren en schilderde Monet zijn beroemde landschap "Impressie, soleil levant". Het was dit beeld ...
Impressie, soleil levant
Hier wordt in 1878 de tweede zoon (Michel) van het echtpaar geboren en schilderde Monet zijn beroemde landschap " <anchor>Impressie, soleil levant</anchor>". Het was dit beeld dat de naam gaf aan de groep impressionisten en de hele artistieke richting. Het schilderij werd getoond op de eerste impressionistische tentoonstelling in 1874.
Impression, soleil levant - Wikipedia
Impression, soleil levant - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/13_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Impression%2C+soleil+levant "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Impression%2C+soleil+levant "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Impression%2C+soleil+levant "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Impression%2C+soleil+levant "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Geschiedenis](#Geschiedenis)
- [2Studie](#Studie)Studie-subkopje inklappen  - [2.1Onderwerp](#Onderwerp)
  - [2.2Zonsopgang of zonsondergang](#Zonsopgang_of_zonsondergang)
  - [2.3Het getij](#Het_getij)
  - [2.4Meteorologische waarnemingen](#Meteorologische_waarnemingen)
  - [2.5Conclusie](#Conclusie)
- [3Externe links](#Externe_links)

Inhoudsopgave omschakelen

# Impression, soleil levant

45 talen

- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%8C_%D8%B4%D8%B1%D9%88%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%85%D8%B3 "انطباع، شروق الشمس – Arabisch")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B9 "الانطباع – Egyptisch Arabisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/T%C9%99%C9%99ss%C3%BCrat,_g%C3%BCn%C9%99%C5%9Fin_do%C4%9Fu%C5%9Fu "Təəssürat, günəşin doğuşu – Azerbeidzjaans")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BC%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B8%D1%8F,_%D0%98%D0%B7%D0%B3%D1%80%D1%8F%D0%B2%D0%B0%D1%89%D0%BE_%D1%81%D0%BB%D1%8A%D0%BD%D1%86%D0%B5 "Импресия, Изгряващо слънце – Bulgaars")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Impressi%C3%B3,_sol_naixent "Impressió, sol naixent – Catalaans")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Imprese,_v%C3%BDchod_slunce "Imprese, východ slunce – Tsjechisch")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Indtryk._Solopgang "Indtryk. Solopgang – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Impression,_Sonnenaufgang "Impression, Sonnenaufgang – Duits")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Impression,_Sunrise "Impression, Sunrise – Engels")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Impresi%C3%B3n,_sol_naciente "Impresión, sol naciente – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Impression,_soleil_levant "Impression, soleil levant – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Inpresioa,_eguzkia_sortzen "Inpresioa, eguzkia sortzen – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%8C_%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%B9_%D8%A2%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "امپرسیون، طلوع آفتاب – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Impressio,_auringonnousu "Impressio, auringonnousu – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Impression,_soleil_levant "Impression, soleil levant – Frans")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Impresi%C3%B3n,_sol_nacente "Impresión, sol nacente – Galicisch")
- [Hausa](https://ha.wikipedia.org/wiki/Zanen_Ra%27ayi,_fitowar_rana "Zanen Ra'ayi, fitowar rana – Hausa")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%AA%D7%A8%D7%A9%D7%9E%D7%95%D7%AA,_%D7%96%D7%A8%D7%99%D7%97%D7%94 "התרשמות, זריחה – Hebreeuws")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Impresija,_izlazak_sunca "Impresija, izlazak sunca – Kroatisch")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8F%D5%BA%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6._%D4%BE%D5%A1%D5%A3%D5%B8%D5%B2_%D5%A1%D6%80%D6%87 "Տպավորություն. Ծագող արև – Armeens")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Impression,_soleil_levant "Impression, soleil levant – Indonesisch")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Impressione,_levar_del_sole "Impressione, levar del sole – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%B0%E8%B1%A1%E3%83%BB%E6%97%A5%E3%81%AE%E5%87%BA "印象・日の出 – Japans")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A8%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%AD%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90,_%E1%83%9B%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%90 "შთაბეჭდილება, მზის ამოსვლა – Georgisch")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9D%B8%EC%83%81,_%ED%95%B4%EB%8F%8B%EC%9D%B4 "인상, 해돋이 – Koreaans")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/%C4%AEsp%C5%ABdis,_saul%C4%97tekis "Įspūdis, saulėtekis – Litouws")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BC%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0,_%D0%B8%D0%B7%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%98%D1%81%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5 "Импресија, изгрејсонце – Macedonisch")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Impression,_soleil_levant "Impression, soleil levant – Maleis")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Impresja,_wsch%C3%B3d_s%C5%82o%C5%84ca "Impresja, wschód słońca – Pools")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%86%D8%8C_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%AC_%DA%86%DA%91%DA%BE%D9%86%D8%A7 "امپریشن، سورج چڑھنا – Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Impress%C3%A3o,_nascer_do_sol "Impressão, nascer do sol – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Impression,_soleil_levant "Impression, soleil levant – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5._%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%8F%D1%89%D0%B5%D0%B5_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D1%86%D0%B5 "Впечатление. Восходящее солнце – Russisch")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Mprissioni,_suli_nascenti "Mprissioni, suli nascenti – Siciliaans")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Impresija,_izlazak_sunca "Impresija, izlazak sunca – Servo-Kroatisch")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Impresija,_vzhajajo%C4%8De_sonce_(Monet) "Impresija, vzhajajoče sonce (Monet) – Sloveens")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BC%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0,_%D1%80%D0%B0%D1%92%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D1%81%D1%83%D0%BD%D1%86%D0%B0 "Импресија, рађање сунца – Servisch")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Impression._Soluppg%C3%A5ng "Impression. Soluppgång – Zweeds")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%89%E0%AE%A3%E0%AE%B0%E0%AF%8D%E0%AE%B5%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B5%E0%AF%81,_%E0%AE%9A%E0%AF%82%E0%AE%B0%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AF%8B%E0%AE%A4%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%8D "உணர்வுப்பதிவு, சூரியோதயம் – Tamil")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B9%83%E0%B8%88%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%82%E0%B8%B6%E0%B9%89%E0%B8%99 "ความประทับใจของพระอาทิตย์ขึ้น – Thai")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0zlenim:_G%C3%BCn_Do%C4%9Fumu "İzlenim: Gün Doğumu – Turks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F._%D0%A1%D1%85%D1%96%D0%B4_%D1%81%D0%BE%D0%BD%D1%86%D1%8F "Враження. Схід сонця – Oekraïens")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%B0%E8%B1%A1%C2%B7%E6%97%A5%E5%87%BA "印象·日出 – Chinees")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/%C3%8Cn-si%C5%8Dng,_ji%CC%8Dt-chhut "Ìn-siōng, ji̍t-chhut – Minnanyu")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E6%97%A5%E5%87%BA%E5%8D%B0%E8%B1%A1 "日出印象 – Kantonees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q328523#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Impression,_soleil_levant "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Impression,_soleil_levant "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Impression,_soleil_levant)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Impression,_soleil_levant)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Impression,_soleil_levant "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Impression,_soleil_levant "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&oldid=64970595 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Impression%2C_soleil_levant&id=64970595&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FImpression%2C_soleil_levant)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FImpression%2C_soleil_levant)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q328523 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Impression%2C+soleil+levant)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Impression%2C_soleil_levant&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Impression,_soleil_levant_by_Claude_Monet)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Claude_Monet%2C_Impression%2C_soleil_levant.jpg/300px-Claude_Monet%2C_Impression%2C_soleil_levant.jpg)](/wiki/Bestand:Claude_Monet,_Impression,_soleil_levant.jpg) _Claude Monet, Impression, soleil levant_, 1872

_**Impression, soleil levant**_ ( _Impressie, opkomende zon_) is een [schilderij](/wiki/Schilderij "Schilderij") van de Franse [kunstschilder](/wiki/Kunstschilder "Kunstschilder") [Claude Monet](/wiki/Claude_Monet "Claude Monet") uit 1872, waaraan de kunststroming [impressionisme](/wiki/Impressionisme "Impressionisme") haar naam ontleent.

Het onderwerp van het schilderij is de haven van [Le Havre](/wiki/Le_Havre "Le Havre") op een mistige dag, geschilderd in zeer losse verftoetsen, die het onderwerp eerder suggereren dan echt omlijnen. In een blauwachtige mist zien we, naast een klein bootje, nauwelijks de masten van enkele zeilschepen en op de achtergrond, bijna onzichtbaar in de mist, de kades met kranen en schoorstenen geschetst met enkele verticale en schuine lijnen. De oranje zon, net boven de horizon, tekent een lichtstraal op het water. Monet vangt het vluchtige moment waar land, water en lucht in de nevel nog één lijken te zijn voor het felle daglicht alles scherp zal aftekenen.

De meest waarschijnlijke datum voor het ontstaan van het schilderij blijkt volgens een zeer recente studie 13 november 1872 te zijn.[\[1\]](#cite_note-olson-1) Het werk is linksonder gesigneerd met “Monet 72” en maakt sinds 1940 deel uit van de collectie van het [Musée Marmottan Monet](/wiki/Mus%C3%A9e_Marmottan_Monet "Musée Marmottan Monet") in [Parijs](/wiki/Parijs "Parijs"). De naam “impressionisme” maakte snel furore, maar het werk zelf werd zeer snel vergeten, het zou tot mei 1931 duren voor het werk terug aan het publiek werd getoond.

## Geschiedenis

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Geschiedenis") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Geschiedenis")\]

Het werk werd op 15 april 1874 tentoongesteld in het voormalige atelier van de fotograaf _[Nadar](/wiki/Gaspard-F%C3%A9lix_Tournachon "Gaspard-Félix Tournachon")_ op de [eerste tentoonstelling van de impressionisten](/wiki/Eerste_tentoonstelling_van_de_impressionisten "Eerste tentoonstelling van de impressionisten"), georganiseerd door de _Groupe des Batignolles_, de groep vrienden rond [Édouard Manet](/wiki/%C3%89douard_Manet "Édouard Manet"), waar ze hun werken die meestal geweigerd werden door het officiële academische [Salon de Paris](/wiki/Parijse_salon "Parijse salon") op eigen initiatief exposeerden. Monet zei in 1897 zelf over dit doek: _J’avais envoyé une chose faite au Havre, de ma fenêtre, du soleil dans la buée et au premier plan quelques mâts de navires pointant… On me demande le titre pour le catalogue, ça ne pouvait vraiment pas passer pour une vue du Havre; je répondis: “mettez impression”._[\[2\]](#cite_note-2)[\[3\]](#cite_note-lefeb-3) De catalogus werd opgesteld door Edmond Renoir, broer van de beroemde schilder [Pierre-Auguste Renoir](/wiki/Pierre-Auguste_Renoir "Pierre-Auguste Renoir"), die aan _Impression_ de subtitel _soleil levant_ toevoegde.[\[4\]](#cite_note-4)

De criticus [Louis Leroy](/wiki/Louis_Leroy "Louis Leroy"), die vond dat het werk nogal vrij geschilderd en eigenlijk niet af was, schreef een venijnige kritiek in het satirische blad _[Le Charivari](/wiki/Le_Charivari "Le Charivari")_ onder de titel: "De tentoonstelling van de impressionisten" en gaf zo onbedoeld een naam aan de groep van schilders rondom Monet en aan de kunststroming die uit deze [schilderstijl](/wiki/Schilderstijl "Schilderstijl") ontstond. Leroy was trouwens niet de enige die het werk niet kon appreciëren, Montifaud had het over een "kinderlijk werk van een scholier die voor het eerst wat met verf zit te kladden".[\[5\]](#cite_note-5)[\[6\]](#cite_note-6)

In mei 1874 wordt het werk gekocht door de verzamelaar Ernest Hoschedé voor de som van 800 [francs](/wiki/Franse_frank "Franse frank"). Vier jaar later, bij het failliet van Hoschedé, wordt het schilderij voor 210 francs[\[7\]](#cite_note-7) verkocht aan dokter [Georges de Bellio](/wiki/Georges_de_Bellio "Georges de Bellio"), die het werk nalaat aan zijn dochter Victorine. Het doek werd intussen hernoemd tot _Impression, soleil couchant_. Victorine de Bellio schenkt het schilderij aan het [Musée Marmottan](/wiki/Mus%C3%A9e_Marmottan_Monet "Musée Marmottan Monet") in 1940 waar het onder zijn nieuwe naam wordt opgenomen in de collectie. Het is pas in 1965 dat het werk terug onder zijn originele naam werd gecatalogiseerd.

Het schilderij werd gestolen uit het museum in 1985 en teruggevonden in 1990. Sinds 1991 is het daar weer te zien.

## Studie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Studie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Studie")\]

In 1975 wordt het in een ‘catalogue raisonnée’ van Daniel Wildenstein gedateerd op 1873 omdat men zeker was dat Monet toen in Normandië was. Naar aanleiding van de tentoonstelling gewijd aan het werk van 18 september 2014 tot 18 januari 2015 werd een multidisciplinaire studie van het werk uitgevoerd die de ontstaansgeschiedenis trachtte te reconstrueren.

### Onderwerp

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Onderwerp") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Onderwerp")\]

Er zijn geen bronnen bekend over de plaats waar Monet het werk schilderde maar het is zeer waarschijnlijk dat hij werkte vanuit het raam van zijn kamer op de tweede of de derde verdieping van het Hôtel de l’Amirauté, dat gelegen was op de Grand Quai, nu de quai de Southampton. Monet logeerde daar twee jaar later ook en het hotel was in die tijd bekend als het betere van Le Havre. Monet schilderde daar drie [marines](/wiki/Marine_(schilderkunst) "Marine (schilderkunst)"), waaronder _Impression, soleil levant_.

Monet schilderde het werk waarschijnlijk in een zeer korte tijd. Hij begon met het zicht op de haven in de mist met de zon en de weerkaatsing van het licht op het water. De boten vooraan werden op het einde toegevoegd. Men herkent op het doek het dok dat naar de sluis van de trans-Atlantische schepen ging. De deuren van de sluis staan open en de kade links van de sluis wordt aangeduid met een rokende schouw en het silhouet van enkele kranen. Links op het doek ziet men de quai au Bois met het gebouw met de schouw waar de stoommachines stonden die gebruikt werden voor het leegpompen van de droogdokken. Het zicht dat Monet geeft op de haven, leunt aan bij wat te zien is op een postkaart van omstreeks 1900.[\[3\]](#cite_note-lefeb-3)

### Zonsopgang of zonsondergang

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Zonsopgang of zonsondergang") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Zonsopgang of zonsondergang")\]

In de catalogus uitgegeven bij de verkoop van de collectie Hoschedé in 1878 werd het werk van Monet opgegeven als _Impression, soleil couchant_. van een zonsopgang was het plots een zonsondergang geworden. Deze naam werd achteraf overgenomen in een groot aantal publicaties. Na analyse van het standpunt van de schilder, de ligging van de haven en de stand van de zon op het schilderij kon men berekenen dat de zon moet opgegaan zijn aan de horizon met een [azimut](/wiki/Azimut "Azimut") tussen 117° en 122°.[\[1\]](#cite_note-olson-1) De stand van de zon op het schilderij heeft een azimut tussen 123° en 127°. Voor Le Havre situeert de zonsopgang zich tweemaal per jaar op dat punt namelijk omstreeks midden november en eind januari. De hoogte van de zon werd geschat in functie van de doormeter van de geschilderde zonneschijf, maar ook in functie van de hoogte van de masten van de zeilschepen in het Mi-Marée dok en het standpunt van de schilder. Op basis hiervan schat men de hoogte van de zon op 2 à 3° boven de horizon wat correspondeert met 20 à 30 minuten na zonsopgang. Uit dit alles kan men besluiten dat zonder twijfel een zonsopgang was die hier geschilderd werd.[\[1\]](#cite_note-olson-1)

### Het getij

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: Het getij") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: Het getij")\]

In de haven van Le Havre kent het getij een vrij bijzonder verloop. De hoogwaterstand blijft gedurende ongeveer een uur aangehouden. Dit liet toe de sluizen van de grote dokken over een periode van ongeveer drie uur rondom het hoogtij open te laten, de situatie die op het schilderij is te zien. Op basis hiervan, van astronomische berekeningen en van getijdentabellen met de waterhoogte aan de sluizen van Le Havre kon men een aantal data berekenen die in aanmerking komen voor het tijdstip dat het doek zou geschilderd zijn namelijk: 21-25 januari 1872 tussen 8u00 en 8u10, 11-15 november 1872 tussen 7u25
en 7u35, 25-26 januari 1873 om 8u05 en 14-20 november 1873 tussen 7u30 en 7u40. Voor die data klopt de stand van de zon met de hoogte van het water die nodig was om met grote zeilschepen (op de voorgrond van het doek) in de voorhaven te manoeuvreren.[\[1\]](#cite_note-olson-1)

### Meteorologische waarnemingen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: Meteorologische waarnemingen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: Meteorologische waarnemingen")\]

Op basis van meteorologische waarnemingen die in _The Times_ voor 1872 dagelijks gepubliceerd werden, onder meer voor de kanaalzone en van de waarnemingen van het Observatorium van Parijs voor 1873 kon men de lijst van mogelijke data nog beperken omwille van storm- en regenweer op een aantal dagen. Na deze eliminaties bleven nog zes dagen over die wat betreft stand van de zon, hoogte van het getij en weersomstandigheden in aanmerking komen als datum voor de totstandkoming van het werk. Als men dan nog rekening houdt met de richting van de rook uit de schouw die Monet schetste kan men het aantal mogelijke dagen verder beperken. De rook gaat van links naar rechts omhoog op het doek wat duidt op westenwind en slechts op twee dagen was aan die voorwaarde ook voldaan, namelijk op 13 november 1872 en op 25 januari 1873. Gezien de datering van Monet geeft Géraldine Lefebvre in haar essay in de tentoonstellingscatalogus de voorkeur aan 13 november 1872.[\[1\]](#cite_note-olson-1)

### Conclusie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: Conclusie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: Conclusie")\]

Op basis van deze studie kwamen de experts tot de conclusie dat het schilderij zeker een zonsopgang voorstelt en niet gemaakt werd tussen april en maart 1873, data waar de vroegere datering naar verwees. Maar ook nu blijven de resultaten nog steeds steken in het stadium van een hypothese omdat de veronderstelling die aan de basis ligt, namelijk dat Monet exact weergaf wat hij die bepaalde dag zag door het venster van zijn hotel, niet bewezen is.

Alleszins toont deze studie aan dat de multidisciplinaire aanpak van [topografie](/wiki/Topografie "Topografie"), [hydrografie](/wiki/Hydrografie "Hydrografie"), [astronomie](/wiki/Astronomie "Astronomie") en [meteorologie](/wiki/Meteorologie "Meteorologie") tot verrassende [kunsthistorische](/wiki/Kunstgeschiedenis "Kunstgeschiedenis") conclusies kan leiden.

## Externe links

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: Externe links") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: Externe links")\]

- [Astronomy Detectives Reveal Origin of Monet's 'Impression' Painting](https://www.space.com/27007-astronomy-sleuths-monet-painting.html)
- [Impression, soleil levant bij ibiblio.org](http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/monet/first/impression/)

Bronnen

- Persdossier van het Musée Marmottan Monet naar aanleiding van de tentoonstelling _Impression soleil levant_ van 18/9/2014 tot 18/01/2015

Referenties

1. ↑ [_**a**_](#cite_ref-olson_1-0) [_**b**_](#cite_ref-olson_1-1) [_**c**_](#cite_ref-olson_1-2) [_**d**_](#cite_ref-olson_1-3) [_**e**_](#cite_ref-olson_1-4)Donald W. Olson, La datation d'Impression, soleil, levant in: Persdossier, p. 11-15.
2. [↑](#cite_ref-2)Ik heb iets ingestuurd dat ik maakte in Le Havre, vanuit mijn venster met de zon in de mist en op het voorplan enkele scheepsmasten...Men vroeg mij de titel voor de catalogus, het kon echt niet doorgaan voor een zicht op Le Havre; ik antwoordde: zet maar “Impression”.
3. ↑ [_**a**_](#cite_ref-lefeb_3-0) [_**b**_](#cite_ref-lefeb_3-1)Géraldine Lefebvre, Impression, soleil levant dans le port du Havre, in: Persdossier Musée Marmottan, p. 9-10.
4. [↑](#cite_ref-4)Victoria Charles, Klaus Carl, L'Impressionnisme, Parkstone International, 2012, p. 7.
5. [↑](#cite_ref-5)Vrij vertaald van: l’impression de Lever de soleil est traité par la main enfantine d’un écolier qui étale pour la première fois des couleurs sur une surface quelconque.
6. [↑](#cite_ref-6)Dominique Lobstein, claude monet et ’impressionnisme dans les critiques de l’exposition de 1874, in: Persdossier Musée Marmottan, p. 16-19.
7. [↑](#cite_ref-7)In 1920 werd het werk al geschat op 15.000 francs en in 1931 wordt het verzekerd voor 125.000 francs, zie persdossier p. 26-27.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_oeuvre_Claude_Monet "Sjabloon:Navigatie oeuvre Claude Monet") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_oeuvre_Claude_Monet&action=edit "Sjabloon bewerken")

De werken van [Claude Monet](/wiki/Claude_Monet "Claude Monet") (selectie)

[Camille](/wiki/Camille_(Monet) "Camille (Monet)") (1866) · [Vrouwen in de tuin](/wiki/Vrouwen_in_de_tuin "Vrouwen in de tuin") (ca. 1866) · [Vrouw in een tuin](/wiki/Vrouw_in_een_tuin "Vrouw in een tuin") (1867) · [Terras in Sainte-Adresse](/wiki/Terras_in_Sainte-Adresse "Terras in Sainte-Adresse") (1867) · [Regatta bij Sainte-Adresse](/wiki/Regatta_bij_Sainte-Adresse "Regatta bij Sainte-Adresse") (1867) · [Het strand van Sainte-Adresse](/wiki/Het_strand_van_Sainte-Adresse "Het strand van Sainte-Adresse") (1867) · [Madame Louis Joachim Gaudibert](/wiki/Madame_Louis_Joachim_Gaudibert "Madame Louis Joachim Gaudibert") (1868) · [Bain à la Grenouillère](/wiki/La_Grenouill%C3%A8re_door_Renoir_en_Monet "La Grenouillère door Renoir en Monet") (1869) · [Hôtel des Roches Noires](/wiki/H%C3%B4tel_des_Roches_Noires._Trouville "Hôtel des Roches Noires. Trouville") (1870) · [Huizen aan de Achterzaan](/wiki/Huizen_aan_de_Achterzaan "Huizen aan de Achterzaan") (1871) · [Regatta bij Argenteuil](/wiki/Regatta_bij_Argenteuil "Regatta bij Argenteuil") (ca. 1872) · Impression, soleil levant (1873) · [De spoorbrug bij Argenteuil](/wiki/De_spoorbrug_bij_Argenteuil_(Monet) "De spoorbrug bij Argenteuil (Monet)") (1873) · [Camille Monet gezeten op een tuinbank](/wiki/Camille_Monet_gezeten_op_een_tuinbank "Camille Monet gezeten op een tuinbank") (1873) · [Klaprozen](/wiki/Klaprozen_(Monet) "Klaprozen (Monet)") (1873) · [Boulevard des Capucines](/wiki/Boulevard_des_Capucines_(Monet) "Boulevard des Capucines (Monet)") (1873) · [De lunch](/wiki/Le_d%C3%A9jeuner_(Monet) "Le déjeuner (Monet)") (1873-1874) · [De brug bij Argenteuil](/wiki/De_brug_bij_Argenteuil_(Mus%C3%A9e_d%27Orsay) "De brug bij Argenteuil (Musée d'Orsay)") (1874) · [Le Pont de l'Europe, gare Saint-Lazare](/wiki/Le_Pont_de_l%27Europe_(Monet) "Le Pont de l'Europe (Monet)") (1877) · [Het Parc Monceau](/wiki/Het_Parc_Monceau_(Monet) "Het Parc Monceau (Monet)") (1878) · [De Rue Montorgueil in Parijs](/wiki/De_Rue_Montorgueil_in_Parijs._Feestdag_op_30_juni_1878 "De Rue Montorgueil in Parijs. Feestdag op 30 juni 1878") (1878) · [Camille op haar sterfbed](/wiki/Camille_op_haar_sterfbed "Camille op haar sterfbed") (1879) · [Vrouw met parasol](/wiki/Vrouw_met_parasol_(Monet) "Vrouw met parasol (Monet)") (1886)

**Series:** [Hooibergen](/wiki/Hooibergen_(Monet) "Hooibergen (Monet)") (1890-91) · [Kathedraal van Rouen](/wiki/Kathedraal_van_Rouen_(Monet) "Kathedraal van Rouen (Monet)") (1890-94) · [Populieren](/wiki/Populieren_(Monet) "Populieren (Monet)") (1891) · [Londen, de parlementsgebouwen](/wiki/Londres,_le_Parlement_(Monet) "Londres, le Parlement (Monet)") (1900-1904) · [Waterlelies](/wiki/Waterlelies_(Monet) "Waterlelies (Monet)") (ca. 1897 - 1926)

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Impression,\_soleil\_levant&oldid=64970595](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&oldid=64970595)"

[Categorieën](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Werk van Monet](/wiki/Categorie:Werk_van_Monet "Categorie:Werk van Monet")
- [Schilderij in Parijs](/wiki/Categorie:Schilderij_in_Parijs "Categorie:Schilderij in Parijs")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 6 aug 2023 om 21:48.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Impression,_soleil_levant&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)