De beste instellingen voor Macrofotografie - Fotografie Ploeg
Dit artikel biedt een overzicht van de beste camera-instellingen voor het maken van verbluffende macrofoto's, of je nu bloemen of insecten fotografeert.
ISO-waarde
Als laatste van alle instellingen bepaal je de <anchor>ISO-waarde</anchor>. De ISO bepaald hoe lichtgevoelig de sensor van de camera is. Dat klinkt heel interessant, maar met een hogere ISO heb je wel kans op ruis. Dat lijkt op de foto een beetje op onscherpte en krijg je niet altijd helemaal verwijderd met een bewerkingsprogramma. Houdt de ISO dus zo laag mogelijk.
Wat Is ISO In De Fotografie? Voor Elk Moment De Juiste Waarde
Wat Is ISO In De Fotografie? Voor Elk Moment De Juiste Waarde![Ga naar inhoud](#main)

[![Fotografie Ploeg](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2020/08/202005_FotoPloeg_LogoSlogan_Blauw.png)![Fotografie Ploeg](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2020/08/202005_FotoPloeg_LogoSlogan_Blauw.png)](https://fotografieploeg.nl/ "Fotografie Ploeg - Fotografie Cursussen – Workshops en Training")

- Cursussen
  - [Online Cursussen](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/complete-fotocursus/)
    - [Online Fotografiecursus](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/online-fotografie-cursus/)
    - [Vervolgcursus Fotografie](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/gevorderde-fotografie-cursus-online/)
    - [Compositie](https://fotografieploeg.nl/online-fotografie-cursus-compositie/)
    - [Foto Buddy – Video’s](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-videos-kaart-1-tm-20/)
    - [Fotografie Spiegel](https://fotografieploeg.nl/fotografie-spiegel/)
    - [Glazenbol Fotografie Cursus](https://fotografieploeg.nl/lensbal-glazenbol-fotografiecursus/)
    - [HDR Fotografie](https://fotografieploeg.nl/hdr-fotografie-online-cursus-2/)
    - [Lightroom](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking/lightroom-cc-online/)
    - [Lightroom Classic](https://fotografieploeg.nl/cursus-lightroom-fotobewerking/)
    - [Luminar NEO](https://fotografieploeg.nl/product/luminar-neo-online-cursus/)
    - [Macrofotografie](https://fotografieploeg.nl/macrofotografie-online-cursus/)
    - [Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/online-cursus-portretfotografie/)
    - [Smartphone Fotografie](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/online-smartphone-fotografie/)
    - [Ondernemen in de Fotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-ondernemen/)
    - [🎁 Cadeaubon](https://fotografieploeg.nl/product/cadeaubon-online-cursus/)
  - [Offline Cursussen](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/)
    - [Basiscursus Fotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/basiscursus-op-locatie/)
    - [Vervolgcursus Fotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/gevorderde-cursus/)
    - [Leren Fotograferen in 1 dag](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-leren-fotograferen/)
    - [Masterclass (live online)](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/masterclass-anders-kijken-en-fotograferen/)
  - Offline – Fotobewerking
    - [Lightroom Classic – klassikaal](https://fotografieploeg.nl/workshop-lightroom-classic-1-dag/)
    - [Luminar NEO](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking/luminar-ai-offline/)
    - [Meer over bewerken?](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking-2/)
    - 📷 Fotografie Challenges
      - [Fotografie Challenge – Deel 1](https://fotografieploeg.nl/fotografie-challenge/)
      - [Fotografie Challenge – Deel 2](https://fotografieploeg.nl/fotografie-challenge-deel-2/)
      - [Fotografie Challenge – Deel 3](https://fotografieploeg.nl/fotografie-challenge-deel-3/)
- Foto Buddy
  - [Foto Buddy](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-kies-en-mix/)
    - [![](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/07/next_pijl-150x150.png)Foto Buddy – Kies & Mix](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-kies-en-mix/)
    - [Alle Buddy’s bij elkaar](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotografie-hulpkaarten/)
    - [Foto Buddy 1](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotokaarten/)
    - [Foto Buddy 2](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-uitbreidingsset-kaarten-21-40/)
    - [Foto Buddy 3](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-3-uitbreidingsset-kaarten-41-60/)
    - [Foto Buddy Compositie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-compositie/)
    - [Foto Buddy Flitsen](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-flitsfotografie/)
    - [Foto Buddy Landschap](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-landschapsfotografie/)
    - [Foto Buddy Macro](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-macrofotografie/)
    - [Foto Buddy Nachtfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-nachtfotografie/)
    - [Foto Buddy Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-portretfotografie/)
    - [Foto Buddy Reisfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-reisfotografie/)
    - [Foto Buddy Sluitertijd](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-sluitertijd/)
    - [Foto Buddy Trouwfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-trouwfotografie/)
    - [Foto Buddy Vogel- en Dieren](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-vogel-en-dierenfotografie/)
  - [Foto Buddy](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotokaarten-bundel/)
    - [Foto Buddy – Video’s](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-videos-kaart-1-tm-20/)
    - [Verzamelalbum](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-verzamelalbum/)
    - [Foto Buddy – Kies & Mix](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-kies-en-mix/)
- Workshops
  - [Kies je workshop](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/)
  - Fotografie
    - [Dierenfotografie:](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#dierenfotografie)
      - [– Aqua Zoo](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-aqua-zoo-leeuwarden/)
      - [– Avifauna](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-avifauna-alphen-aan-de-rijn/)
      - [– Beekse Bergen](https://fotografieploeg.nl/workshop-dierenfotografie-beekse-bergen/)
      - [– Blijdorp](https://fotografieploeg.nl/dierenfotografie-workshop-blijdorp/)
      - [– Burgers Zoo](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-burgers-zoo-arnhem/)
      - [– Hoenderdaell](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-hoenderdaell/)
      - [– Siberische Eekhoorn](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-siberische-eekhoorn-tilburg/)
      - [– Wildlands](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-wildlands/)
    - [Landschapsfotografie:](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#landschap)
      - [– Kinderdijk](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-landschapsfotografie-kinderdijk/)
      - [– Loonse en Drunense Duinen](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/fotografie-workshop-loonse-en-drunense-duinen/)
      - [– Zaanse Schans](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-landschapsfotografie-zaanse-schans/)
  - FOTOGRAFIE
    - [MACROFOTOGRAFIE](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#macro)
      - [– Leiden](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-macrofotografie-hortus-leiden/)
      - [– Rotterdam](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/macrofotografie-workshop/)
      - [– Luttelgeest 🦋](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-macro-vlinderfotografie-luttelgeest/)
      - [– Waarland 🦋](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-macro-vlinderfotografie-waarland/)
    - [Nachtfotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#nacht)
      - [– Haarlem](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-avond-nachtfotografie-haarlem/)
      - [– Rotterdam](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/nachtfotografie-rotterdam/)
  - FOTOGRAFIE
    - Speciale Workshops
      - [– GLOW 2024 – Workshop](https://fotografieploeg.nl/glow-workshop-nachtfotografie/)
      - [– Verlichtingsweek 2024](https://fotografieploeg.nl/workshop-nachtfotografie-verlichtingsweek-kinderdijk/)
    - Overige workshops
      - [– Flitsfotografie Workshop](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/flits-fotografie-workshop/)
      - [– Leren Fotograferen – 1 dag](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-leren-fotograferen/)
      - [– Lightpainting Workshop](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/lightpainting-staalwol-workshop/)
      - [– Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/workshop-portretfotografie/)
      - [– Smartphone Fotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/smartphone-fotografie-workshop-rotterdam/)
      - [– Workshop Op Maat](https://fotografieploeg.nl/workshop-fotografie-op-maat-bedrijven/)
    - [🎁 Cadeaubon Workshop](https://fotografieploeg.nl/cadeaubonnen-workshops-cursussen/)
  - Fotobewerking
    - [Lightroom Classic](https://fotografieploeg.nl/workshop-lightroom-classic-1-dag/)
    - [Luminar NEO](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking/luminar-ai-offline/)
    - [Meer over bewerken?](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking-2/)
- Shop
  - [⏰ Magazijn Opruiming](https://fotografieploeg.nl/actie-sale/)
  - [Achtergrondkaarten](https://fotografieploeg.nl/product/macro-achtergrondkaarten/)
  - [Bokeh Kit](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-bokeh-kit/)
  - [Cadeaubonnen](https://fotografieploeg.nl/cadeaubonnen-workshops-cursussen/)
  - [Compositie Buddy](https://fotografieploeg.nl/online-fotografie-cursus-compositie/)
  - [E-book](https://fotografieploeg.nl/vakantieboek-fotografie/)
  - [Foto Buddy](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotografie-hulpkaarten/)
  - [Glazenbol 8cm](https://fotografieploeg.nl/glazenbol-lensbal-fotografie/)
  - [Hulpkaart A5](https://fotografieploeg.nl/product/hulpkaart/)
  - [Hyperfocaal – Hulpkaart](https://fotografieploeg.nl/product/hulpkaart-hyperfocale-afstand/)
  - [Lensdoek](https://fotografieploeg.nl/product/lensdoek/)
  - [Logo voor je Foto](https://fotografieploeg.nl/logo-foto/)
  - [Macro lenzen](https://fotografieploeg.nl/product-category/shop/macro-lenzen/)
  - [Macro Achtergrondkaarten](https://fotografieploeg.nl/product/macro-achtergrondkaarten/)
  - [Filters](https://fotografieploeg.nl/product-category/shop/filters/)
  - [SD Kaarten](https://fotografieploeg.nl/sd-kaarten/)
  - [Spiegel](https://fotografieploeg.nl/fotografie-spiegel/)
  - [Statieven](https://fotografieploeg.nl/product-category/shop/statieven/statieven-driepoot-monopod-macrostatief/)
  - [Vakantieboek](https://fotografieploeg.nl/vakantieboek-fotografie/)
  - [Verzamelalbum](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-verzamelalbum/)
- [Kennisbank](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/)

- Zoeken naar:
- [€0.00](https://fotografieploeg.nl/cart/ "Winkelwagen")
- Geen producten in de winkelwagen.

- [Winkelwagen](https://fotografieploeg.nl/cart/ "Winkelwagen")







#### Winkelwagen











Geen producten in de winkelwagen.


[30 dagen: Geld terug garantie!](/niet-tevreden-geld-terug/)46.348+ cursisten
[4.7 (8.609+) Reviews](https://fotografieploeg.nl/trustpilot-fotografie-ploeg-2/) [Gezien bij RTL4](https://fotografieploeg.nl/fotografie-ploeg-bij-rtl4/)

[30 dagen: Geld terug garantie!](/niet-tevreden-geld-terug/)46.348+ cursisten
[4.7 (8.609+) Reviews](https://fotografieploeg.nl/trustpilot-fotografie-ploeg-2/) [Gezien bij RTL4](https://fotografieploeg.nl/fotografie-ploeg-bij-rtl4/)

Search ForZoeken

1. [Home](https://fotografieploeg.nl)
2. [Knowledge Base](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/)
3. [Fotografie Vraagbaak](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank-categorie/fotografie-vraagbaak/)
4. Wat is ISO in de fotografie? Voor elk moment de juiste waarde!

1. [Home](https://fotografieploeg.nl)
2. [Knowledge Base](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/)
3. [Fotografie Termen](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank-categorie/fotografie-termen/)
4. Wat is ISO in de fotografie? Voor elk moment de juiste waarde!

# Wat is ISO in de fotografie? Voor elk moment de juiste waarde!

## Welke ISO-waarde voor een goede foto

Met de ISO-waarde stel je de lichtgevoeligheid van de sensor in. Hoe hoger de ISO, hoe minder licht er op de sensor hoeft te vallen voor een goed verlichte foto. Enige nadeel is dat je met een hogere ISO-waarde meer kans hebt op ruis in je foto. Wat dat is en hoe je het kan voorkomen leg ik hieronder uit. Ook vertel ik welke ISO je het beste kan gebruiken in verschillende situaties.

## Wat is ISO?

De afkorting ISO staat voor International Organization for Standardization en heeft weinig met fotografie te maken. Het is een organisatie die bepaalde normen vaststelt en samenwerkt met 163 landen. Maar ISO in de fotografie is een instelling van je camera die iets zegt over de lichtgevoeligheid van de sensor.

De ISO-waarde is onderdeel van de [belichtingsdriehoek](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/belichtingsdriehoek/), en werkt dus samen met het diafragma en de sluitertijd. De lichtgevoeligheid of ISO-waarde wordt aangegeven met een getal, en hoe hoger dat getal hoe lichtgevoeliger de sensor van de camera is. De laagste ISO is meestal 100 of 200 en wordt met tussenstappen hoger. 100 – 200 – 400 – 800 – 1600 – 3200 – 6400 en hoger (afhankelijk van je camera). Maar wat betekent dit allemaal eigenlijk?

![ISO](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/02/stops-ISO-1024x239.jpg)

### Hoe werkt ISO?

Om een goede foto te maken hebben we licht nodig. Maar soms is er niet genoeg omgeving-licht om een goede foto te kunnen maken. Wat je dan kunt doen is de ISO-waarde hoger zetten. Dan hoeft er minder (lang) licht op de sensor te vallen om een goed verlichte foto te krijgen. En dan kan de diafragma klein blijven, en de sluitertijd kort.

Je maakt de sensor dus gevoeliger voor licht. Hierdoor heb je minder licht nodig om een goed verlichte foto te krijgen. Nadeel is wel dat hoe hoger de ISO-waarde, hoe meer kans op “ruis”. Wat dat is leg ik iets later uit.

![ISO - ASA](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2019/06/Betekenis-ASA-Fotografie-300x300.jpg)

### ASA

ASA is de afkorting voor American Standardisation Association. Dit komt nog uit de tijd van de filmrolletjes. Destijds had je, net als nu met ISO, een hoog ASA getal nodig om in moeilijke lichtomstandigheden te kunnen fotograferen. Je moest dus het juiste filmrolletje kiezen en maar hopen dat je de juiste had gekozen. Gelukkig kan je tegenwoordig op een knop drukken op je camera om de ISO waarde aan te passen.

## ISO-waarde instellen

Het ligt een beetje aan de camera die je hebt, maar de ISO-waarde is altijd in te stellen in het menu. De meeste camera’s hebben overigens ook een ISO knop. Hiermee kan je samen met het instelwiel makkelijk en snel de ISO-waarde veranderen. Het is aan te raden om die combinatie knoppen te gebruiken, omdat dit veel sneller is.

## ISO en ruisvorming

Nu hoor ik je denken; “Waarom die ISO niet altijd lekker hoog houden? Dan heb ik toch altijd goede foto’s?”. Helaas zit hier een groot nadeel aan. Hoe hoger je namelijk de ISO-waarde instelt, hoe meer ruis je krijgt in je foto. Het beeld wordt korrelig en ziet er minder scherp uit. Voor sommige foto’s heeft het ook wel weer zijn charme, maar over het algemeen is ruis ongewenst.

### Waarom krijg ik ruis?

Ruis ontstaat doordat de sensor de informatie die hij binnenkrijgt niet goed kan verwerken. Die ruis-korrels zijn dus eigenlijk allemaal foutjes van de sensor. Je verhoogt wel de lichtgevoeligheid van de sensor, maar het gaat hem eigenlijk daarna veel te snel. Gelukkig zijn er een aantal trucjes om geen ruis te krijgen.

![Fotografie Ploeg Benelux B.V. SAM 2396](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/SAM_2396-1024x683.jpg)ISO 200![Fotografie Ploeg Benelux B.V. SAM 2398](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/SAM_2398-1024x683.jpg)ISO 800![Fotografie Ploeg Benelux B.V. SAM 2400](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/SAM_2400-1024x683.jpg)ISO 3200![Fotografie Ploeg Benelux B.V. SAM 2401](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/SAM_2401-1024x683.jpg)ISO 6400![Fotografie Ploeg Benelux B.V. SAM 2402](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/SAM_2402-1024x683.jpg)ISO 12800

### Hoe krijg ik minder ruis?

Als je de ISO-waarde wilt gaan verhogen, zijn er eerst wat andere opties om te proberen om een goed verlichte foto te krijgen.

**Langere sluitertijd**

Met een langere [sluitertijd](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/hoe-werkt-sluitertijd/) geef je de sensor langer de tijd om het licht op te nemen. Hierdoor hoef je de lichtgevoeligheid dus niet te verhogen. Houdt er wel rekening mee dat je met een langere sluitertijd meer kans hebt op een onscherpe foto door beweging. Daarom is het aan te raden om dan met een [statief](https://cb.prf.hn/l/6WqL9V2) te werken.

**Groter diafragma**

Als je de ISO-waarde laag wilt houden, moet je de sluitertijd langer maken. En om de sluitertijd langer te houden, moet je het [diafragma](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/wat-is-diafragma/) op een hoog (kleine opening) getal zetten. Als je dat niet doet komt er teveel licht binnen en wordt je foto overbelicht. Een statief is hierbij nog steeds geen overbodige luxe.

**Flitser**

Je kunt natuurlijk ook gewoon extra licht toevoegen door middel van een [flitser](https://cb.prf.hn/l/KjazDez). Hierdoor kan je dus de ISO-waarde laag houden. Bijkomend voordeel is dat je niet met een lange sluitertijd hoeft te werken. Dit is handig als er veel beweging is, bijvoorbeeld tijdens het fotograferen van sporters.

## Minder ruis met grotere sensor

Met een camera met een full-frame sensor heb je veel minder last van ruis. Dit komt doordat de lichtcellen groter zijn, en dus meer ruimte innemen. Hierdoor kunnen ze een stuk beter hun werk doen, en krijg je dus minder foutjes in de foto. De hoeveelheid megapixels geeft aan hoeveel lichtcellen de sensor heeft. Hoe meer megapixels hoe meer lichtcellen.

## Welke ISO-waarde wanneer

Zoals je weet zijn er verschillende elementen die ervoor zorgen dat je een goed verlichte foto krijgt. Onthoudt dat de ISO-waarde verhogen, het laatste redmiddel moet zijn. Zoals je hierboven hebt kunnen lezen kan je op andere manier nog steeds een goede foto krijgen. Helaas is er geen duidelijke leidraad voor elke situatie, maar ik kan je wel wat tips geven.

![ISO1](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/heathland-with-flowering-common-heather-calluna-vulgaris-oak-lueneburg-heath-lueneburger-heide-lower-saxony-germany-autumn-field-meadow-concept-1-1024x683.jpg)![ISO2](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2022/03/Wildlife-fotograferen-in-Nederland-Kijkhut-1024x683.jpg)![ISO3](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/10/AdobeStock_351581640_Editorial_Use_Only-1024x683.jpeg)![ISO6](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/04/Fotograferen-aan-zee-21-683x1024.jpg)![ISO4](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/05/Fotograferen-tijdens-een-stedentrip-inside-view-church-with-religious-icons-windows-stone-arches-1024x683.jpg)![ISO5](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2021/05/Nachtfotografie-hoe-maak-je-scherpe-fotos-4-300x200.jpg)

### ISO-waarde overdag

Als je buiten bent, overdag, dan kan je de laagste ISO-waarde gebruiken (meestal is dit 100 of 200). Dit komt omdat er voldoende licht is voor de sensor. Ga je naar binnen toe, en is er dus minder licht, dan moet je de ISO gaan verhogen. Afhankelijk van hoe licht het is binnen, gebruik je een ISO-waarde van 400 tot 800.

### ISO-waarde ‘s avonds

Tijdens de schemering of ‘s nacht, moet je de ISO verhogen tot 1600 of 3200. Maar ook binnen in een donkere ruimte, denk aan een bioscoop, gebruik je een hogere ISO-waarde. Dan kan de sensor nog steeds voldoende licht opvangen. Belangrijk is dat je de foto’s tussentijds goed controleert, want nu kan je nog aanpassingen maken.

**Welke ISO-waarde bij flitsen?**

Als je een flitser gebruikt, dan denkt de camera eigenlijk dat het overdag is. Dus dan kan je een lage ISO gebruiken zodat je geen last hebt van ruis.

**Hoeveel ISO bij bewolkt weer?**

Ook bij bewolkt weer wil je nog steeds een lage ISO hebben. Vergroot desnoods je diafragma (klein getal) zodat er meer licht naar binnen kan komen.

Was dit artikel nuttig?

JaNee

### About The Author

![](//secure.gravatar.com/avatar/39148d1a845794a8d0d63113611fbb86?s=70&d=mm&r=g)

**Kim Romijn**

Kim Romijn has not written a bio yet

### Inhoud

1. [Welke ISO-waarde voor een goede foto](#welke-iso-waarde-voor-een-goede-foto)
2. [Wat is ISO?](#wat-is-iso)
1. [Hoe werkt ISO?](#hoe-werkt-iso)
2. [ASA](#asa)
3. [ISO-waarde instellen](#iso-waarde-instellen)
4. [ISO en ruisvorming](#iso-en-ruisvorming)
1. [Waarom krijg ik ruis?](#waarom-krijg-ik-ruis)
2. [Hoe krijg ik minder ruis?](#hoe-krijg-ik-minder-ruis)
5. [Minder ruis met grotere sensor](#minder-ruis-met-grotere-sensor)
6. [Welke ISO-waarde wanneer](#welke-iso-waarde-wanneer)
1. [ISO-waarde overdag](#iso-waarde-overdag)
2. [ISO-waarde ‘s avonds](#iso-waarde-s-avonds)

### Gerelateerde Artikelen

- [Mechanische en Elektronische Sluiter in Fotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/mechanische-en-elektronische-sluiter-in-fotografie/)
- [Beeldhoek: De relatie met brandpuntsafstand en sensorformaat](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/beeldhoek-2/)
- [Scherpstellen op een camera, tips en tricks](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/scherpstellen-op-een-camera/)
- [Welke soort camera voor beginners heb ik nodig?](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/beste-camera-voor-beginners/)
- [Wat zijn EXIF-gegevens?](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/wat-zijn-exif-gegevens/)
- [Dynamisch bereik, wat is dat?](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/dynamisch-bereik-wat-is-dat/)

Gegevens

**Fotografie Ploeg Benelux B.V.** Nieuwland Parc 11G2952 DA Alblasserdam

**Trainingslocatie SLIEDRECHT:**

Rembrandtlaan 9b

3362 AC Sliedrecht

**Trainingslocatie PAPENDRECHT:**

Kattestaart 15

3355 PP Papendrecht

###### [info@fotografieploeg.nl](mailto:info@fotografieploeg.nl)

KVK 77267621

[06-34830972](tel:0634830972)

![](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/11/betaalmogelijkheden_fotografie_ploeg_workshops_cursus_klarna.png)

WORKSHOPS \| CURSUSSEN

- [Basiscursus Fotografie](/offline-cursussen/basiscursus-op-locatie/)
- [Leren fotograferen in 1 dag](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-leren-fotograferen/)
- [Vervolgcursus Fotografie](/offline-cursussen/gevorderde-cursus/)
- [Dierenfotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#dierenfotografie)
- [Flitsfotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/flits-fotografie-workshop/)
- [Lichtfestival GLOW](https://fotografieploeg.nl/glow-workshop-nachtfotografie/)
- [Landschapsfotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#landschap)
- [Lightpainting](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/lightpainting-staalwol-workshop/)
- [Macrofotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#macro)
- [Nachtfotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#nacht)
- [Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#studio)
- [Smartphone fotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#smartphone)

ONLINE CURSUSSEN

- [Online Fotocursus](/online-cursussen/online-fotografie-cursus/)
- [Vervolgcursus Fotografie](/online-cursussen/gevorderde-fotografie-cursus-online/)
- [Compositie Online](/online-fotografie-cursus-compositie/)
- [Fotografie Challenge](/fotografie-challenge/)
- [Glazenbol Fotografie](/glazenbol-fotografie/)
- [Macrofotografie](/macrofotografie-online-cursus/)
- [Portretfotografie Online](/online-cursus-portretfotografie/)
- [Smartphone Fotografie](/online-cursussen/online-smartphone-fotografie/)

OVER FOTOGRAFIE PLOEG

- [Over ons](/contact/)
- [Gespreid betalen](https://fotografieploeg.nl/gespreid-betalen-via-klarna/)
- [Sponsoring – MVO](/mvo-sponsoring/)
- [CJP Cultuurkaart](/cjp-scholen-fotografie-cursus-workshop/)
- [Contact](/contact)
- [RTL4 bij Fotografie Ploeg](/fotografie-ploeg-bij-rtl4/)
- [Fotowerken – Jeroen](https://www.werkaandemuur.nl/index/shop/nl/Fotografie-Ploeg/shop/39658)
- [Algemene Voorwaarden](/algemene-voorwaarden/)
- [Privacy Policy](/privacy-policy/)
- [Verdien 20% aan bonus](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/vertel-een-vriend/)

[Terug naar boven](#top)

- Zoeken naar:

- Cursussen
  - [Online Cursussen](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/complete-fotocursus/)
    - [Online Fotografiecursus](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/online-fotografie-cursus/)
    - [Vervolgcursus Fotografie](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/gevorderde-fotografie-cursus-online/)
    - [Compositie](https://fotografieploeg.nl/online-fotografie-cursus-compositie/)
    - [Foto Buddy – Video’s](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-videos-kaart-1-tm-20/)
    - [Fotografie Spiegel](https://fotografieploeg.nl/fotografie-spiegel/)
    - [Glazenbol Fotografie Cursus](https://fotografieploeg.nl/lensbal-glazenbol-fotografiecursus/)
    - [HDR Fotografie](https://fotografieploeg.nl/hdr-fotografie-online-cursus-2/)
    - [Lightroom](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking/lightroom-cc-online/)
    - [Lightroom Classic](https://fotografieploeg.nl/cursus-lightroom-fotobewerking/)
    - [Luminar NEO](https://fotografieploeg.nl/product/luminar-neo-online-cursus/)
    - [Macrofotografie](https://fotografieploeg.nl/macrofotografie-online-cursus/)
    - [Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/online-cursus-portretfotografie/)
    - [Smartphone Fotografie](https://fotografieploeg.nl/online-cursussen/online-smartphone-fotografie/)
    - [Ondernemen in de Fotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-ondernemen/)
    - [🎁 Cadeaubon](https://fotografieploeg.nl/product/cadeaubon-online-cursus/)
  - [Offline Cursussen](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/)
    - [Basiscursus Fotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/basiscursus-op-locatie/)
    - [Vervolgcursus Fotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/gevorderde-cursus/)
    - [Leren Fotograferen in 1 dag](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-leren-fotograferen/)
    - [Masterclass (live online)](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/masterclass-anders-kijken-en-fotograferen/)
  - Offline – Fotobewerking
    - [Lightroom Classic – klassikaal](https://fotografieploeg.nl/workshop-lightroom-classic-1-dag/)
    - [Luminar NEO](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking/luminar-ai-offline/)
    - [Meer over bewerken?](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking-2/)
    - 📷 Fotografie Challenges
      - [Fotografie Challenge – Deel 1](https://fotografieploeg.nl/fotografie-challenge/)
      - [Fotografie Challenge – Deel 2](https://fotografieploeg.nl/fotografie-challenge-deel-2/)
      - [Fotografie Challenge – Deel 3](https://fotografieploeg.nl/fotografie-challenge-deel-3/)
- Foto Buddy
  - [Foto Buddy](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-kies-en-mix/)
    - [![](//fotografieploegmv.b-cdn.net/wp-content/uploads/2023/07/next_pijl-150x150.png)Foto Buddy – Kies & Mix](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-kies-en-mix/)
    - [Alle Buddy’s bij elkaar](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotografie-hulpkaarten/)
    - [Foto Buddy 1](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotokaarten/)
    - [Foto Buddy 2](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-uitbreidingsset-kaarten-21-40/)
    - [Foto Buddy 3](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-3-uitbreidingsset-kaarten-41-60/)
    - [Foto Buddy Compositie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-compositie/)
    - [Foto Buddy Flitsen](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-flitsfotografie/)
    - [Foto Buddy Landschap](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-landschapsfotografie/)
    - [Foto Buddy Macro](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-macrofotografie/)
    - [Foto Buddy Nachtfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-nachtfotografie/)
    - [Foto Buddy Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-portretfotografie/)
    - [Foto Buddy Reisfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-reisfotografie/)
    - [Foto Buddy Sluitertijd](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-sluitertijd/)
    - [Foto Buddy Trouwfotografie](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-trouwfotografie/)
    - [Foto Buddy Vogel- en Dieren](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-vogel-en-dierenfotografie/)
  - [Foto Buddy](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotokaarten-bundel/)
    - [Foto Buddy – Video’s](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-videos-kaart-1-tm-20/)
    - [Verzamelalbum](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-verzamelalbum/)
    - [Foto Buddy – Kies & Mix](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-kies-en-mix/)
- Workshops
  - [Kies je workshop](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/)
  - Fotografie
    - [Dierenfotografie:](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#dierenfotografie)
      - [– Aqua Zoo](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-aqua-zoo-leeuwarden/)
      - [– Avifauna](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-avifauna-alphen-aan-de-rijn/)
      - [– Beekse Bergen](https://fotografieploeg.nl/workshop-dierenfotografie-beekse-bergen/)
      - [– Blijdorp](https://fotografieploeg.nl/dierenfotografie-workshop-blijdorp/)
      - [– Burgers Zoo](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-burgers-zoo-arnhem/)
      - [– Hoenderdaell](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-hoenderdaell/)
      - [– Siberische Eekhoorn](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-siberische-eekhoorn-tilburg/)
      - [– Wildlands](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-dierenfotografie-wildlands/)
    - [Landschapsfotografie:](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#landschap)
      - [– Kinderdijk](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-landschapsfotografie-kinderdijk/)
      - [– Loonse en Drunense Duinen](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/fotografie-workshop-loonse-en-drunense-duinen/)
      - [– Zaanse Schans](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-landschapsfotografie-zaanse-schans/)
  - FOTOGRAFIE
    - [MACROFOTOGRAFIE](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#macro)
      - [– Leiden](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-macrofotografie-hortus-leiden/)
      - [– Rotterdam](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/macrofotografie-workshop/)
      - [– Luttelgeest 🦋](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-macro-vlinderfotografie-luttelgeest/)
      - [– Waarland 🦋](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-macro-vlinderfotografie-waarland/)
    - [Nachtfotografie](https://fotografieploeg.nl/fotografie-workshops/#nacht)
      - [– Haarlem](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-avond-nachtfotografie-haarlem/)
      - [– Rotterdam](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/nachtfotografie-rotterdam/)
  - FOTOGRAFIE
    - Speciale Workshops
      - [– GLOW 2024 – Workshop](https://fotografieploeg.nl/glow-workshop-nachtfotografie/)
      - [– Verlichtingsweek 2024](https://fotografieploeg.nl/workshop-nachtfotografie-verlichtingsweek-kinderdijk/)
    - Overige workshops
      - [– Flitsfotografie Workshop](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/flits-fotografie-workshop/)
      - [– Leren Fotograferen – 1 dag](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/workshop-leren-fotograferen/)
      - [– Lightpainting Workshop](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/lightpainting-staalwol-workshop/)
      - [– Portretfotografie](https://fotografieploeg.nl/workshop-portretfotografie/)
      - [– Smartphone Fotografie](https://fotografieploeg.nl/offline-cursussen/smartphone-fotografie-workshop-rotterdam/)
      - [– Workshop Op Maat](https://fotografieploeg.nl/workshop-fotografie-op-maat-bedrijven/)
    - [🎁 Cadeaubon Workshop](https://fotografieploeg.nl/cadeaubonnen-workshops-cursussen/)
  - Fotobewerking
    - [Lightroom Classic](https://fotografieploeg.nl/workshop-lightroom-classic-1-dag/)
    - [Luminar NEO](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking/luminar-ai-offline/)
    - [Meer over bewerken?](https://fotografieploeg.nl/fotobewerking-2/)
- Shop
  - [⏰ Magazijn Opruiming](https://fotografieploeg.nl/actie-sale/)
  - [Achtergrondkaarten](https://fotografieploeg.nl/product/macro-achtergrondkaarten/)
  - [Bokeh Kit](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-bokeh-kit/)
  - [Cadeaubonnen](https://fotografieploeg.nl/cadeaubonnen-workshops-cursussen/)
  - [Compositie Buddy](https://fotografieploeg.nl/online-fotografie-cursus-compositie/)
  - [E-book](https://fotografieploeg.nl/vakantieboek-fotografie/)
  - [Foto Buddy](https://fotografieploeg.nl/foto-buddy-fotografie-hulpkaarten/)
  - [Glazenbol 8cm](https://fotografieploeg.nl/glazenbol-lensbal-fotografie/)
  - [Hulpkaart A5](https://fotografieploeg.nl/product/hulpkaart/)
  - [Hyperfocaal – Hulpkaart](https://fotografieploeg.nl/product/hulpkaart-hyperfocale-afstand/)
  - [Lensdoek](https://fotografieploeg.nl/product/lensdoek/)
  - [Logo voor je Foto](https://fotografieploeg.nl/logo-foto/)
  - [Macro lenzen](https://fotografieploeg.nl/product-category/shop/macro-lenzen/)
  - [Macro Achtergrondkaarten](https://fotografieploeg.nl/product/macro-achtergrondkaarten/)
  - [Filters](https://fotografieploeg.nl/product-category/shop/filters/)
  - [SD Kaarten](https://fotografieploeg.nl/sd-kaarten/)
  - [Spiegel](https://fotografieploeg.nl/fotografie-spiegel/)
  - [Statieven](https://fotografieploeg.nl/product-category/shop/statieven/statieven-driepoot-monopod-macrostatief/)
  - [Vakantieboek](https://fotografieploeg.nl/vakantieboek-fotografie/)
  - [Verzamelalbum](https://fotografieploeg.nl/product/foto-buddy-verzamelalbum/)
- [Kennisbank](https://fotografieploeg.nl/fotografie-kennisbank/)
- Over Fotografie Ploeg
  - [Over ons](https://fotografieploeg.nl/contact/)
  - [Sponsoring – MVO](https://fotografieploeg.nl/mvo-sponsoring/)
  - [CJP Cultuurkaart](https://fotografieploeg.nl/cjp-scholen-fotografie-cursus-workshop/)
  - [Contact](https://fotografieploeg.nl/cursuslocatie-fotografie-ploeg/)
  - [RTL4 bij Fotografie Ploeg](https://fotografieploeg.nl/fotografie-ploeg-bij-rtl4/)
  - [Fotowerken – Jeroen](https://www.werkaandemuur.nl/index/shop/nl/Fotografie-Ploeg/shop/39658)
  - [Algemene Voorwaarden](https://fotografieploeg.nl/algemene-voorwaarden/)
  - [Privacy Policy](https://fotografieploeg.nl/privacy-policy/)
- [Gratis fotografietips?](#header-newsletter-signup "Gratis fotografietips?")
- [Volg ons op Facebook](https://url "Volg ons op Facebook")[Volg ons op Instagram](https://url "Volg ons op Instagram")[Volg ons op Twitter](https://url "Volg ons op Twitter")[Stuur ons een e-mail](mailto:your@email "Stuur ons een e-mail")

- [**info@fotografieploeg.nl**](mailto:info@fotografieploeg.nl)
[30 dagen: Geld terug garantie!](/niet-tevreden-geld-terug/)46.348+ cursisten
[4.7 (8.609+) Reviews](https://fotografieploeg.nl/trustpilot-fotografie-ploeg-2/) [Gezien bij RTL4](https://fotografieploeg.nl/fotografie-ploeg-bij-rtl4/)  - [Inloggen](https://fotografieploeg.nl/my-account/)

### Inloggen

Gebruikersnaam of e-mailadres \*

Wachtwoord \*

OnthoudenInloggen

[Wachtwoord vergeten?](https://fotografieploeg.nl/my-account/lost-password/)

### Registreren

E-mailadres \*

Een link om een nieuw wachtwoord in te stellen zal naar je e-mailadres worden verzonden.

Registreren

_×_