De Koude Oorlog (1945-1991) – Samenvatting & Tijdlijn - Historiek
Het spannendste moment uit de hele Koude Oorlog was de Cubacrisis in oktober 1962. Enkele jaren eerder, in 1959, had de communistische ...
Manifest van 2000 Woorden
Het jaar 1968 wordt vooral herinnerd vanwege de Praagse Lente in Tsjechoslowakije van januari tot augustus dat jaar. In deze periode zette de president Alexander Dubček (1921-1992) in het communistische Tsjechoslowakije een gematigder koers uit. Op 27 juni 1968 verscheen het <anchor>Manifest van 2000 Woorden</anchor>, waarin Tsjechoslowaakse intellectuelen en studenten openlijk scherpe kritiek op het communisme uitten. De Praagse Lente kwam op 20 augustus 1968 abrupt tot een eind toen Russische, Poolse, Hongaarse en Bulgaarse troepen het land binnentrokken en ‘orde op zaken stelden’. Op 17 april 1969 liet de Sovjet-Unie Dubček vervangen door Gustáv Husák (1913-1991). In het najaar van 1969 organiseerde Husák een zuivering van de communistische partij, om zo het verzet de kop in te drukken.
Manifest van 2000 woorden - Wikipedia
Manifest van 2000 woorden - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/13_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Manifest+van+2000+woorden "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Manifest+van+2000+woorden "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Manifest+van+2000+woorden "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Manifest+van+2000+woorden "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Over de schrijver](#Over_de_schrijver)
- [2Geschiedkundige context](#Geschiedkundige_context)
- [3Inhoud](#Inhoud)Inhoud-subkopje inklappen  - [3.1Korte samenvatting](#Korte_samenvatting)
  - [3.2Het manifest (samenvatting)](#Het_manifest_(samenvatting))
- [4Bespreking](#Bespreking)Bespreking-subkopje inklappen  - [4.1De aanklacht](#De_aanklacht)
  - [4.2De oproep](#De_oproep)
  - [4.3Nabeschouwing](#Nabeschouwing)

Inhoudsopgave omschakelen

# Manifest van 2000 woorden

15 talen

- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B7%D0%B2%D0%B5_%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8F%D1%87%D1%8B_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E "Дзве тысячы слоў – Belarussisch")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B2%D0%B5_%D1%85%D0%B8%D0%BB%D1%8F%D0%B4%D0%B8_%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B8 "Две хиляди думи – Bulgaars")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Dva_tis%C3%ADce_slov "Dva tisíce slov – Tsjechisch")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Manifestet_2000_ord "Manifestet 2000 ord – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Manifest_der_2000_Worte "Manifest der 2000 Worte – Duits")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/The_Two_Thousand_Words "The Two Thousand Words – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Du_mil_vortoj "Du mil vortoj – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Las_dos_mil_palabras "Las dos mil palabras – Spaans")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Les_Deux_Mille_Mots "Les Deux Mille Mots – Frans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E4%BA%8C%E5%8D%83%E8%AA%9E%E5%AE%A3%E8%A8%80 "二千語宣言 – Japans")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/2000%EC%96%B4_%EC%84%A0%EC%96%B8 "2000어 선언 – Koreaans")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B2%D0%B5_%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8F%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2 "Две тысячи слов – Russisch")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Dvetis%C3%ADc_slov "Dvetisíc slov – Slowaaks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B2%D1%96_%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%8F%D1%87%D1%96_%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%B2 "Дві тисячі слів – Oekraïens")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BA%8C%E5%8D%83%E5%AD%97%E5%AE%A3%E8%A8%80 "二千字宣言 – Chinees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q1846303#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Manifest_van_2000_woorden "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/w/index.php?title=Overleg:Manifest_van_2000_woorden&action=edit&redlink=1 "Overleg over deze pagina (de pagina bestaat niet) [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Manifest_van_2000_woorden)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Manifest_van_2000_woorden)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Manifest_van_2000_woorden "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Manifest_van_2000_woorden "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&oldid=66562417 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Manifest_van_2000_woorden&id=66562417&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FManifest_van_2000_woorden)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FManifest_van_2000_woorden)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q1846303 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Manifest+van+2000+woorden)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Manifest_van_2000_woorden&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het **Manifest van 2000 woorden**, of _Dva Tisíce Slov_ in het Tsjechisch, is een document dat geschreven is tijdens de [Praagse Lente](/wiki/Praagse_Lente "Praagse Lente"), door de schrijver en intellectueel [Ludvík Vaculík](/w/index.php?title=Ludv%C3%ADk_Vacul%C3%ADk&action=edit&redlink=1 "Ludvík Vaculík (de pagina bestaat niet)"), en ondertekend door verschillende [Tsjechoslowaakse](/wiki/Tsjechoslowakije "Tsjechoslowakije") schrijvers, intellectuelen en studenten. Het werd gepubliceerd op 27 juni [1968](/wiki/1968 "1968") in het literair weekblad _Literární noviny_ en de dagbladen _Práce_ en _Zemědělské noviny_.

## Over de schrijver

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Over de schrijver") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Over de schrijver")\]

Ludvík Vaculík is in [1926](/wiki/1926 "1926") geboren, en is op 15-jarige leeftijd in een schoenenfabriek gaan werken. Na de oorlog werd hij lid van de [communistische partij](/wiki/Communistische_Partij_van_Tsjecho-Slowakije "Communistische Partij van Tsjecho-Slowakije") omdat hij er een humanisering van de samenleving van verwachtte. In [1946](/wiki/1946 "1946") ging hij journalistiek studeren, en werd daarna redacteur bij een uitgeverij en radiopresentator. Als schrijver heeft hij een aantal romans gepubliceerd. In [1967](/wiki/1967 "1967") werd hij uit de partij gezet na een hevige toespraak op het 4de schrijverscongres. In 1968 publiceert hij het Manifest van 2000 woorden.

Later wordt hij medestichter van de groep [Charta 77](/wiki/Charta_77 "Charta 77"). Hij overleed in juni 2015 op 88-jarige leeftijd.

## Geschiedkundige context

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Geschiedkundige context") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Geschiedkundige context")\]

De publicatie van dit document vindt plaats als de Praagse Lente volop bezig is. Bij het begin van het jaar heeft de hervormingsgezinde [Alexander Dubček](/wiki/Alexander_Dub%C4%8Dek "Alexander Dubček") de leiding van de communistische partij overgenomen van de meer conservatieve [Antonín Novotný](/wiki/Anton%C3%ADn_Novotn%C3%BD "Antonín Novotný"). Op 10 april 1968 maakt hij zijn actieprogramma bekend. Daarin pleit Dubček voor een [socialisme](/wiki/Socialisme "Socialisme") met een menselijk gezicht. Hij ziet vrijheid van meningsuiting, wetenschappelijke vrijheid, scheiding tussen politie en de geheime diensten en legalisering van andere politieke partijen als de communistische partij als een onderdeel daarvan.
Van de herwonnen vrijheden maken de Tsjechoslowaken massaal gebruik, en vanuit verschillende hoeken is protest te horen tegen de oude manier van regeren van de communisten, en de eis naar meer hervormingen. Het manifest is daarin te beschouwen als een hoogtepunt.

## Inhoud

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Inhoud") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Inhoud")\]

### Korte samenvatting

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Korte samenvatting") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Korte samenvatting")\]

Het document is enerzijds een aanklacht tegen de machtshonger van de Tsjechoslowaakse communistische partij en de armoede en onderdrukking van de bevolking, en anderzijds een oproep tot steun aan de hervormingsgezinde vleugel van die communistische partij en een verder doorgedreven uitvoering van het [Actieprogramma](/w/index.php?title=Actieprogramma&action=edit&redlink=1 "Actieprogramma (de pagina bestaat niet)") van Alexander Dubček tot op het lokale niveau.

De samenvatting die hieronder volgt is een beknopte weergave van het document.

### Het manifest (samenvatting)

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: Het manifest (samenvatting)") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: Het manifest (samenvatting)")\]

Onmiddellijk na de oorlog genoot de _communistische partij_ veel vertrouwen van het volk, maar ze _beschaamde dit vertrouwen_. Het verkeerde beleid van de heersers transformeerde een politieke partij en een coalitie gebaseerd op ideeën in een _organisatie die streeft naar macht_, die aantrekkelijk bleek voor machtshongerige mensen die erop uit waren gezag in handen te hebben, voor lafaards die de veilige en gemakkelijke weg namen, en mensen met een slecht geweten. Vele communisten vochten tegen deze achteruitgang, maar ze konden niet voorkomen wat gebeurde.

Het partijapparaat bestuurde de [coöperatieve](/wiki/Co%C3%B6peratieve "Coöperatieve") boerderijen voor de coöperatieve boeren, de fabrieken voor de arbeiders, en het [Nationaal Comité](/w/index.php?title=Nationaal_Comit%C3%A9&action=edit&redlink=1 "Nationaal Comité (de pagina bestaat niet)") voor het volk. Geen enkele organisatie, zelfs niet de communistische, werden gecontroleerd door hun eigen leden. We weten allemaal, en vooral de arbeiders, dat de _arbeiders geen enkele zeggenschap_ hadden in beslissingen.

De inspanningen en initiatief die nu worden getoond door [democratisch](/wiki/Democratie "Democratie") ingestelde communisten zijn enkel een gedeeltelijke terugbetaling van de schulden van de hele communistische partij aan de niet-communisten die het in een ongelijke positie onderdrukt heeft.

In dit moment van, weliswaar bedreigde, hoop, doen we een _oproep_ aan u. We roepen vooral diegenen op die tot nog toe aan de zijlijn hebben staan wachten.

Laat ons nauwgezet in het oog houden hoe de dingen evolueren. Laat ons proberen ze te begrijpen, en onze antwoorden klaar te hebben. Iedereen zal zijn eigen conclusies moeten trekken. Gemeenschappelijke overeengekomen conclusies kunnen enkel bereikt worden in een discussie waarvoor _vrijheid van meningsuiting_ nodig is.

Om te beginnen zullen we ons verzetten tegen de mening die soms geuit wordt, dat een democratische heropleving bereikt kan worden zonder de communisten, of zelfs door hen tegen te werken. Dit zou onrechtvaardig en dom zijn. De communisten hebben hun organisaties al opgezet, en in deze moeten we de _[progressieve](/wiki/Progressivisme "Progressivisme") vleugel in de communistische partij ondersteunen_.

Ze hebben een _Actieprogramma_ aan het volk gepresenteerd. We moeten eisen dat ze _lokale actieprogramma’s_ maken in elk district en elke gemeente. Dan zal de zaak plots rond heel gewone en lang verwachte daden van gerechtigheid draaien. De Tsjechoslowaakse communistische partij is zich aan het voorbereiden voor haar congres, waar het een nieuw [Centraal Comité](/wiki/Centraal_Comit%C3%A9 "Centraal Comité") zal verkiezen. Laat ons eisen dat het een _beter comité zal kiezen_ dan het huidige. Vandaag zegt de communistische partij dat het zijn positie van _leiderschap zal steunen op het vertrouwen van het publiek_, in plaats van op geweld. Laat ons hen geloven, maar alleen zolang we kunnen geloven in de mensen die ze als afgevaardigden zenden naar de districten en regionale conferenties van de partij.

De dagelijkse kwaliteit van onze toekomstige democratie hangt af van wat in en met de _fabrieken_ gebeurt. _Goede managers_ moeten worden uitgezocht en bevorderd. Laat ons in plaats van meer geld, dat toch devalueert als het bijgedrukt wordt, te vragen de directeuren en de voorzitters van de besturen vragen om ons te vertellen wat ze willen produceren, en voor welke kost, aan welke klanten ze willen verkopen en aan welke prijs, de winst die verwacht wordt, en hoeveel van deze winst zal worden geïnvesteerd in het moderniseren van de productie, en hoeveel er overblijft voor verdeling. _Laat ons de juiste mensen verkiezen voor het management en arbeidersraden_. En als werknemers kunnen ze zichzelf het best helpen door natuurlijke leiders en capabele, _eerbare individuen zonder partijaffiliatie te verkiezen als hun vakbondsvertegenwoordigers_.

Alhoewel we momenteel niet meer kunnen verwachten van de centrale politieke instellingen, is het van vitaal belang om _meer te presteren op district- en gemeenteniveau_. Laat ons het _vertrek eisen van mensen die hun macht misbruikt hebben_, openbaar bezit beschadigd, en oneerbaar of brutaal hebben gehandeld. Laat ons de activiteit van het _Nationaal Front nieuw leven inblazen_. Laat ons _openbare sessies eisen van de nationale comités_. Laat ons onze _eigen burgercomités en commissies oprichten_ voor vragen die niemand anders onderzoekt. Laat ons het _district en de lokale kranten, die meestal zijn verworden tot officiële spreekbuizen, omvormen in een platform voor al de vooruitziende elementen in de politiek_. Laat ons eisen dat redactionele besturen worden gevormd door vertegenwoordigers van het Nationaal Front, of laat ons anders onze eigen krant opstarten. Laat ons _comités vormen voor de verdediging van de vrije meningsuiting_. Laat ons op onze eigen vergadering ons _eigen personeel hebben om de orde te handhaven_. Als we vreemde rapporten ontvangen, laat ons dan bevestiging zoeken, laat ons een delegatie zenden naar de autoriteiten en hun antwoorden publiceren, misschien de antwoorden ophangen aan de ingangspoorten. Laat ons de _politie ondersteunen als ze waarachtige misdadigers vervolgen_, want het is niet ons doel om [anarchie](/wiki/Regeringsloosheid "Regeringsloosheid") te creëren of een staat van algemene onzekerheid. Laat ons _ons onthouden van geruzie tussen buren_, en laat ons _dronkenschap op politieke gelegenheden vermijden_. Laat ons _verklikkers ontmaskeren_.

Laat ons _[federalisatie](/w/index.php?title=Federalisatie&action=edit&redlink=1 "Federalisatie (de pagina bestaat niet)") overwegen_ als een methode om nationaliteitsvraagstukken op te lossen, maar laat het ons enkel beschouwen als een van verschillende belangrijke maatregelen ontworpen om het systeem te democratiseren.

Er werd onlangs een grote bezorgdheid geuit over de _mogelijkheid dat buitenlandse troepen zouden ingrijpen_ in onze ontwikkelingen. Welke superieure machten we ook tegenkomen, alles wat we kunnen doen is _op onze standpunten blijven staan_, ons fatsoenlijk gedragen. We kunnen _onze regering tonen dat we hen steunen_, met wapens indien nodig, als ze doen waar we ze een mandaat voor geven. En we kunnen onze _bondgenoten verzekeren dat we onze alliantie-, vriendschaps- en handelsverdragen zullen respecteren_.

Deze lente was ons een grote kans gegeven. De lente is voorbij en zal nooit meer weerkeren. Tegen de winter zullen we het allemaal weten.

Zo eindigt onze verklaring aan arbeiders, landbouwers, ambtenaren, artiesten, scholieren, wetenschappers, technici, en iedereen. Het was geschreven aan de lessenaar van scholieren en wetenschappers.

## Bespreking

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: Bespreking") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: Bespreking")\]

### De aanklacht

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: De aanklacht") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: De aanklacht")\]

In dit document wordt als het ware een _aanklacht_ geformuleerd tegen het beleid van de communisten voor de Praagse Lente. Er wordt hen vooral verweten niet langer gebaseerd te zijn op ideeën, maar eerder verworden is tot een organisatie die vooral macht nastreeft. Macht op alle mogelijke organisatievormen in de maatschappij, zoals fabrieken, boerderijen tot het Nationaal Comité. De arbeider heeft geen enkele vorm van macht meer, alhoewel het communisme juist beweert de macht te willen teruggeven aan de arbeidende klasse.

Dit is een verwijzing naar het _machtsmisbruik van de communisten_ in het verleden, en het feit dat dat misbruik was _doorgedrongen tot in de lokale besturen_. De partij had de controle over elke mogelijke vorm van organisatie in het land. Ze stellen dit misbruik als de oorzaak voor de slechte economische situatie van het land.

Daarom worden de _hervormingen geprezen_ in dit manifest, maar tegelijk bestempeld als een gedeeltelijke terugbetaling van de schuld die de partij heeft aan de onderdrukking van het volk, met name de niet-communisten.

### De oproep

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: De oproep") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: De oproep")\]

In hun _oproep_ die daarna volgt, stellen ze volgende _eisen_:

- vrijheid van meningsuiting
- de progressieve vleugel van de communistische partij te ondersteunen
- het maken van lokale actieprogramma's voor de districten en gemeenten, naar analogie van het grote actieprogramma van Dubček.
- een ‘beter’ Centraal Comité verkiezen.
- Betere managers voor de fabrieken, en betere vertegenwoordigers voor de vakbonden.
- Meer presteren op district- en gemeentelijk niveau:
  - vertrek van mensen die hun macht misbruikt hebben.
  - Nationaal Front opnieuw leven inblazen.
  - Openbare sessies van het Nationaal Comité.
  - eigen burgercomités en commissies oprichten.
  - omvormen van kranten
  - comités vormen voor de verdediging van de vrije meningsuiting
  - eigen personeel voor ordehandhaving op vergaderingen.
  - politie ondersteunen bij het vervolgen van echte misdadigers
  - ons onthouden van geruzie tussen buren
  - dronkenschap op politieke gelegenheden vermijden
  - verklikkers ontmaskeren
- federalisering overwegen

Op het einde van de brief wordt nog vermeld dat er een angst bestaat dat buitenlandse troepen zouden ingrijpen in de binnenlandse politiek. Hier wordt weer een oproep gedaan om de progressieve regering te steunen, en tegelijk worden de bondgenoten ervan verzekerd dat de geldende verdragen niet zullen worden opgeblazen.

### Nabeschouwing

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&veaction=edit&section=9 "Bewerk dit kopje: Nabeschouwing") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&action=edit&section=9 "De broncode bewerken van de sectie: Nabeschouwing")\]

De belangrijkste eis die ze stellen is waarschijnlijk de _vrijheid van meningsuiting_. Op het moment dat dit document geschreven is, hebben ze al kunnen proeven van vrije meningsuiting, maar velen zijn dan nog niet overtuigd dat het veilig is om vrijuit te spreken. Dat is het resultaat van twintig jaar censuur.

Opmerkelijk is dat, ondanks hun kritiek op de communistische partij, de toekomst blijkbaar toch zien samen met die communistische partij, zij het uitdrukkelijk met de progressieve vleugel ervan. Ze vragen uitdrukkelijk een _‘uitzuivering’ van de partij_, waarbij de mensen die hun macht misbruikt hebben uit hun macht ontzet moeten worden. Ze willen dat de hervormingsgezinde mensen de partij helemaal gaan besturen.

Voorts vragen ze een heel aantal _maatregelen op district- en gemeentelijk niveau_. Volgens hen kunnen hervormingen enkel slagen als men op dat niveau gaat werken. Het is op dat niveau dat de mensen het machtsmisbruik het meest voelen.

Terwijl er bij de bevolking _hoop_ gerezen is, spreekt er uit dit document toch _onzekerheid_ over de toekomst. De hoop dat de hervormingen van blijvende aard zullen zijn, en verder doorgevoerd zullen worden, en de onzekerheid en de angst dat er een plots einde zal komen aan de hervormingen.

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Manifest\_van\_2000\_woorden&oldid=66562417](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&oldid=66562417)"

[Categorieën](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Manifest](/wiki/Categorie:Manifest "Categorie:Manifest")
- [Geschiedenis van Tsjechië](/wiki/Categorie:Geschiedenis_van_Tsjechi%C3%AB "Categorie:Geschiedenis van Tsjechië")
- [Geschiedenis van Slowakije](/wiki/Categorie:Geschiedenis_van_Slowakije "Categorie:Geschiedenis van Slowakije")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 17 dec 2023 om 19:17.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Manifest_van_2000_woorden&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)