Ontbossing wereldwijd | WWF | Ontdek gevolgen en oplossingen
Door ontbossing is bijna de helft van de oorspronkelijke bossen op aarde al verdwenen. Dit heeft grote gevolgen voor dieren, mensen en ons klimaat.
soja
Het overgrote deel van de geproduceerde <anchor>soja</anchor> wordt gebruikt voor veevoer, waarvan Nederland een grote importeur is. Brazilië is een grote speler en levert veel soja voor de Europese markt. Ongeveer de helft van de Braziliaanse soja wordt verbouwd in de Cerrado. Dit resulteert in 18 miljoen hectare land waar slechts één enkel gewas groeit.
De productie van soja mag niet ten koste gaan van natuur
De productie van soja mag niet ten koste gaan van natuur

Menu

[![Wereld Natuur Fonds](/Content/dist/img/themes/Default/logo.svg?v=1.0.0.14841.1)](/)

- [Contact](/contact)
- [Over WWF](/wat-we-doen/over-wwf)
- [Mijn acties](/idp)
- [Vrijwilligers](https://vrijwilligers.wwf.nl/ "Vrijwilligers")
- [Winkelwagen](/winkelwagen)

- [Start je eigen actie](/start-je-eigen-actie "Start je eigen actie")
- [Doneer](/kom-in-actie/met-een-donatie "Kom in actie met een donatie")

- [Wat we doen](/wat-we-doen "Wat we doen")




- [Onze focus](/wat-we-doen/focus "Onze focus")  - [Biodiversiteit](/wat-we-doen/focus/biodiversiteit "Biodiversiteit")
  - [Bossen](/wat-we-doen/focus/bossen "Bossen")
  - [Klimaat](/wat-we-doen/focus/klimaatverandering "Klimaat")
  - [Oceanen](/wat-we-doen/focus/oceanen "Oceanen")
  - [Voedsel](/wat-we-doen/focus/voedsel "Voedsel")
  - [Wildlife](/wat-we-doen/focus/wildlife "Wildlife")
  - [Zoetwater](/wat-we-doen/focus/zoetwater "Zoetwater")
- [Waar zijn we actief](/wat-we-doen/waar-zijn-we-actief "Waar zijn we actief")
- [Hoe we werken](/wat-we-doen/aanpak "Hoe we werken")  - [Internationaal](/wat-we-doen/aanpak/internationaal "Internationaal")
  - [Samen met lokale bevolking](/wat-we-doen/aanpak/internationaal/lokale-bevolking "Samen met lokale bevolking")
  - [Samen met bedrijven](https://business.wwf.nl/nl/ons-werk/partnerships "Samen met bedrijven")
  - [WWF en mensenrechten](/wat-we-doen/aanpak/mensenrechten "WWF en mensenrechten")
  - [Regels en gedragscodes](/wat-we-doen/over-wwf/regels-en-gedragscodes "Regels en gedragscodes")
- [Actueel](/wat-we-doen/actueel "Actueel")  - [Onze resultaten](/wat-we-doen/resultaten "Onze resultaten")
  - [Nieuws](/wat-we-doen/actueel/nieuws "Nieuws")
  - [Blogs medewerkers](/wat-we-doen/actueel/blog "Blogs medewerkers")

- [Kom in actie](/kom-in-actie "Kom in actie")




- [Met tijd](/kom-in-actie/met-tijd "Met tijd")  - [Doe de voetafdruktest](https://voetafdruktest.wwf.nl/ "Doe de voetafdruktest")
  - [Tips voor meer natuur](/kom-in-actie/met-tijd/tips-gedrag "Tips voor meer natuur")
  - [Word vrijwilliger](/kom-in-actie/met-tijd/word-vrijwilliger "Word vrijwilliger")
  - [Aardig Eten](/kom-in-actie/aardig-eten "Aardig Eten")
- [Met een donatie](/kom-in-actie/met-een-donatie "Met een donatie")  - [Word donateur](/kom-in-actie/met-een-donatie/word-donateur "Word donateur")
  - [Geef een gift](/kom-in-actie/met-een-donatie/geef-een-gift "Geef een gift")
  - [Laat na via testament](/kom-in-actie/met-een-donatie/testament "Laat na via testament")
  - [Cadeau lidmaatschap](/kom-in-actie/met-een-donatie/cadeau-lidmaatschap "Cadeau lidmaatschap")
  - [Belastingvrij schenken](/kom-in-actie/met-een-donatie/belastingvrij-schenken "Belastingvrij schenken")
  - [Groot schenken](/kom-in-actie/met-een-donatie/groot-schenken "Groot schenken")
  - [Met je bedrijf](https://business.wwf.nl/nl/steun-natuur "Met je bedrijf")
- [Start je eigen actie](/start-je-eigen-actie "Start je eigen actie")  - [Alleen of met een team](/start-je-eigen-actie/alleen-of-samen "Alleen of met een team")
  - [Met je school of klas](/start-je-eigen-actie/school "Met je school of klas")
  - [Met je bedrijf](https://business.wwf.nl/nl/steun-natuur/eigen-actie-bedrijf "Met je bedrijf")
  - [Bekijk acties voor WWF](/start-je-eigen-actie/zoeken-acties "Bekijk acties voor WWF")
- [Activiteiten](/activiteiten "Activiteiten")

- [Bedreigde dieren](/dieren "Bedreigde dieren")




- [Dolfijn](/dieren/dolfijn "Dolfijn")
- [Haai](/dieren/haai "Haai")
- [Jaguar](/dieren/jaguar "Jaguar")
- [Koraal](/dieren/koraal "Koraal")
- [Leeuw](/dieren/leeuw "Leeuw")
- [Luipaard](/dieren/luipaard "Luipaard")
- [Neushoorn](/dieren/neushoorn "Neushoorn")
- [Olifant](/dieren/olifant "Olifant")
- [Orang-oetan](/dieren/orang-oetan "Orang-oetan")
- [Panda](/dieren/panda "Panda")
- [Steur](/dieren/steur "Steur")
- [Tijger](/dieren/tijger "Tijger")
- [Walvis](/dieren/walvis "Walvis")
- [IJsbeer](/dieren/ijsbeer "IJsbeer")
- [Zeeschildpad](/dieren/zeeschildpad "Zeeschildpad")

- [Jeugd](/jeugd "Jeugd")




- [WWF-Rangers (3-13)](/jeugd/word-wwf-ranger/maak-je-keuze "WWF-Rangers (3-13)")  - [Wereldvragen](/jeugd/word-wwf-ranger/wereldvragen "Wereldvragen")
  - [Maak je kind Ranger](/jeugd/word-wwf-ranger/maak-je-keuze "Maak je kind Ranger")
- [WWF YOUTH (13-20)](/jeugd/YOUTH "WWF YOUTH  (13-20)")
- [Onderwijs](/jeugd/educatie "Onderwijs")  - [Toekomstkunde-lessen](/jeugd/educatie/toekomstkunde "Toekomstkunde-lessen")
  - [Gastlessen](/jeugd/educatie/gastlessen "Gastlessen")
  - [Projectweek](/jeugd/educatie/GGWW "Projectweek")
  - [School verduurzamen](/jeugd/educatie/how-to "School verduurzamen")
  - [Actievoeren met je school](/jeugd/educatie/in-actie-voor-wwf "Actievoeren met je school")
  - [Spreekbeurten](https://rangers.wwf.nl/spreekbeurten "Spreekbeurten")

- [Webshop](/webshop "Webshop")




- [Symbolische cadeaus](/webshop/symbolische-cadeaus-2 "Symbolische cadeaus")  - [Adoptiepakketten](/webshop/symbolische-cadeaus-2/adopteer-een-dier "Adoptiepakketten")
  - [Bosje Bomen](/webshop/symbolische-cadeaus-2/bosje-bomen "Bosje Bomen")
  - [Mini schoenendoos](/webshop/symbolische-cadeaus-2/mini-schoenendoos "Mini schoenendoos")
- [Duurzaam](/webshop/duurzaam-2 "Duurzaam")  - [Plasticvervangers](/webshop/duurzaam-2/plasticvervangers "Plasticvervangers")
  - [Gerecycled materiaal](/webshop/duurzaam-2/gerecycled-materiaal "Gerecycled materiaal")
- [Huis & kantoor](/webshop/huis-en-kantoor "Huis & kantoor")  - [Kalenders & Agenda's](/webshop/huis-en-kantoor/kalenders-agenda-ansichtkaarten "Kalenders & Agenda's")
  - [Ansichtkaarten](/webshop/huis-en-kantoor/kalenders-agenda-ansichtkaarten/ansichtkaarten "Ansichtkaarten")
  - [Verzorging](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/verzorging "Verzorging")
  - [Eet- en drinkgerei](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/eet-en-drinkgerei "Eet- en drinkgerei")
  - [Boeken](/webshop/huis-en-kantoor/boeken-kinderboeken-notitieboekjes/boeken "Boeken")
  - [Kinderboeken](/webshop/huis-en-kantoor/boeken-kinderboeken-notitieboekjes/kinderboeken "Kinderboeken")
  - [Tuin](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/tuin "Tuin")
  - [Huishouden](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/huishouden "Huishouden")
  - [Notitieboekjes](/webshop/huis-en-kantoor/boeken-kinderboeken-notitieboekjes/notitieboekjes "Notitieboekjes")
- [Kleding & Accessoires](/webshop/kleding-accessoires "Kleding & Accessoires")  - [Tassen](/webshop/kleding-accessoires/duurzame-tassen "Tassen")
  - [Schoenen en Sokken](/webshop/kleding-accessoires/schoenen-en-sokken "Schoenen en Sokken")
  - [Accessoires](/webshop/kleding-accessoires/accessoires "Accessoires")
  - [Dameskleding](/webshop/kleding-accessoires/dameskleding "Dameskleding")
  - [Herenkleding](/webshop/kleding-accessoires/herenkleding "Herenkleding")
  - [Kinderkleding](/webshop/kleding-accessoires/kinderkleding "Kinderkleding")
- [Speelgoed](/webshop/speelgoed "Speelgoed")  - [Knuffels](/webshop/speelgoed/knuffels "Knuffels")
  - [Puzzels](/webshop/speelgoed/puzzels "Puzzels")
  - [Spellen](/webshop/speelgoed/spellen "Spellen")
  - [Constructiespeelgoed](/webshop/speelgoed/constructiespeelgoed "Constructiespeelgoed")
  - [Schoolschriften](/webshop/speelgoed/schoolschriften "Schoolschriften")

Zoek{{ searchValue }}{{ suggestTerm }}Zoek

Geen resultaten...

- Pagina



Product



Actie







![]()


[wwf.nl](/ "wwf.nl")/ [Wat WWF doet](/wat-we-doen "Wat WWF doet")/ [Onze focus](/wat-we-doen/focus "Onze focus")/ [Voedsel](/wat-we-doen/focus/voedsel "Voedsel")/ [Soja](/wat-we-doen/focus/voedsel/soja "Soja")

- [#feitenenfabels](#feitenenfabels)
- Samen op één Wereld

# Samen op een wereld

De natuur is het grootste wonder op aarde. Een magisch samenspel van mensen, dieren en planten. Het Wereld Natuur Fonds (WWF) heeft als missie gezamenlijk een wereld tot stand te brengen waarin mens en natuur in harmonie leven. In het belang van de natuur én in het belang van de mens, die de natuur nodig heeft.

De Nederlandse tak van WWF, het Wereld Natuur Fonds, heeft een achterban van 606.000 donateurs en WWF-Rangers. Daarnaast zijn 3.300 vrijwilligers in het hele land actief voor WWF en hebben we ruim 380.000 friends en volgers op social media.

[Lees verder](/wat-we-doen "Wat WWF doet")

# De productie van soja mag niet ten koste gaan van natuur

Peter Caton / WWF-UK

[Deel via Facebook](http://www.facebook.com/sharer.php?u=https%3a%2f%2fwww.wwf.nl%2fwat-we-doen%2ffocus%2fvoedsel%2fsoja "Deel via Facebook")[Deel via Twitter](https://twitter.com/share?url=https%3a%2f%2fwww.wwf.nl%2fwat-we-doen%2ffocus%2fvoedsel%2fsoja "Deel via Twitter")[Link is gekopieerd](https://www.wwf.nl/wat-we-doen/focus/voedsel/soja "Kopieer link")

Door de grote vraag naar soja worden jaarlijks miljoenen hectare aan bos en andere natuurgebieden vernietigd om plaats te maken voor nieuwe plantages. Dit gaat ten koste van kwetsbare natuur en biodiversiteit, met name in [Zuid-Amerika](/wat-we-doen/waar-zijn-we-actief/zuid-amerika). Nederland is een van de grootste importeurs van soja ter wereld, en heeft daarmee een belangrijke verantwoordelijkheid om de ontbossing voor soja tegen te gaan. Het vernietigen van natuur voor sojaplantages kan worden voorkomen door duurzaam gebruik van bestaande landbouwgronden en herstel van gedegradeerde landbouwgronden. Daarop kan voldoende soja worden geteeld om aan de huidige vraag naar soja te voldoen. Ontbossing en vernietiging van natuur door sojateelt moet dus zo snel mogelijk stoppen.

# Volg de reis van soja naar jouw bord

# Wat is er aan de hand?

![](/contentassets/da3685573dbf4240bdee18ab9c14dd32/boer-jaring-koeien.jpg?autorotate=true&mode=crop&width=550&height=430)

## Soja als veevoer component

Sojabonen zijn rijk aan eiwitten en daardoor een gunstige voedingsbron voor zowel mensen als dieren. Sojabonen kunnen direct worden geconsumeerd, of verwerkt tot sojameel (ook wel sojaschroot genoemd) en sojaolie. Sojameel wordt met name gebruikt als veevoer-component voor kippen, varkens, kalveren en melkvee. Sojaolie wordt in Europa vooral gebruikt voor menselijke consumptie als grondstof voor voedingsmiddelen en cosmetica. Ongeveer 75 procent van de wereldwijde sojaproductie wordt gebruikt als veevoer.

![Bos wordt sojaplantage](/globalassets/afbeeldingen/kom-in-actie/bosje-bomen/content/bos-sojaplantage.jpg?autorotate=true&center=0.551594746716698,0.69&mode=crop&width=550&height=430)

## Landbouwgrond ten koste van natuurgebieden

Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben de Verenigde Staten en Zuid-Amerika zich ontwikkeld tot grote sojaproducenten, met name om aan de groeiende vraag naar veevoer voor de productie van vlees, zuivel en eieren te voldoen. Door de groeiende wereldbevolking en toenemende welvaart is de productie van soja sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw met 1500 procent toegenomen. Hiervoor wordt steeds meer landbouwgrond in gebruik genomen, ten koste van natuurgebieden. Tegenwoordig neemt sojateelt wereldwijd meer dan 100 miljoen hectare land in beslag, een gebied zo groot als Frankrijk, Duitsland, België en Nederland bij elkaar.

![Soja fabriek](/globalassets/afbeeldingen/onze-focus/oceanen/soja-fabriek.jpeg?autorotate=true&mode=crop&width=550&height=430)

## Weinig consumptie, veel productie

Veruit het grootste deel van de wereldproductie van soja komt uit Brazilië, de Verenigde Staten en Argentinië, waarbij Brazilië de grootste producent is. China is de grootste importeur van soja in de wereld, gevolgd door de Europese Unie (EU). Binnen de EU is Nederland de grootste importeur van soja: in 2018 werd er bijna 7 miljoen ton soja geïmporteerd. Ongeveer een derde van de soja die Nederland importeert wordt gebruikt door de veevoerindustrie, het overige deel wordt doorgevoerd (verwerkt en onverwerkt), voornamelijk binnen de EU. Slechts 13 procent van de geïmporteerde soja wordt uiteindelijk in Nederland geconsumeerd, voornamelijk verborgen als veevoer voor de productie van eieren, zuivel en vlees.

![Luchtfoto over het regenwoud met de ontbossing](/globalassets/afbeeldingen/onze-focus/bossen/ontbossing-regenwoud.jpg?autorotate=true&mode=crop&width=550&height=430)

## Ontbossing

De sterk toenemende vraag naar soja heeft de afgelopen decennia geleid tot grootschalige ontbossing om nieuwe landbouwgrond te creëren. Oerbossen zoals de Amazone in Zuid-Amerika worden vernietigd om land vrij te maken voor sojaplantages. In Brazilië vindt het grootste deel van de sojateelt plaats in de **[Cerrado](/link/b2a72a21fa4f4afe8d0cb42cc7d02047.aspx)**, een gebied met waardevolle bossen en savannes. Meer dan de helft van de natuur in de Cerrado is al verloren gegaan door de aanleg van nieuwe landbouwgrond. De grootschalige vernietiging van natuur voor de productie van soja draagt ook nog eens bij aan klimaatverandering en het verdwijnen van (bedreigde) plant- en diersoorten. Bovendien worden de rechten van de inheemse en lokale bevolking in de honger naar land op grote schaal geschonden.

## Feiten en Fabels over Soja

Soja is een veelbesproken product. Het is een vleesvervanger, zit in veevoer en wordt in verband gebracht met ontbossing. Maar hoe zit het nou precies? Wat is waar en niet waar als het gaat over soja. We hebben de belangrijkste feiten en fabels voor je op een rijtje gezet.

1\. "Voor vlees- en zuivelvervangers van soja worden bossen gekapt."

Dit is **niet waar**. Veel kant-en-klare vlees- en zuivelvervangers worden inderdaad gemaakt van soja. Maar de soja die hiervoor wordt gebruikt, komt grotendeels uit landen in Europa, China en Canada. Deze soja wordt duurzamer verbouwd en hier wordt geen natuur voor vernietigd.

Slechts 6% van alle soja die wereldwijd wordt geteeld, eten we direct op in de vorm van plantaardige producten zoals tofu, sojamelk of een vegetarische burger. Verreweg de meeste soja die wordt geproduceerd is bestemd voor veevoer en zit ‘ [verborgen](https://hiddensoy.panda.org/)’ in vlees, zuivel en eieren. Europeanen eten op deze manier gemiddeld ruim 60kg soja per jaar. De soja voor veevoer komt vooral uit Zuid-Amerika, waar voor het verbouwen wel op grote schaal wordt ontbost en andere natuur verloren gaat.

2\. "Nederland is de grootste soja-importeur van Europa."

Dit is **waar**. Van alle Europese landen [importeert](/link/17ee292b17384c49b55ab484c1b15fb5.aspx) Nederland jaarlijks de meeste soja. Van 2017 tot 2021 importeerde Nederland gemiddeld 8,1 miljoen ton soja per jaar. Ongeveer 90% hiervan wordt uiteindelijk gebruikt als veevoer, zowel in Nederland maar ook in andere Europese landen waar Nederland de soja (bewerkt of onbewerkt) naartoe doorvoert. 13% van de soja die Nederland importeert, wordt in Nederland geconsumeerd, voornamelijk via veevoer in de vorm van vlees, eieren en zuivel.

Bijna de helft (47%) van alle soja die Nederland importeert komt uit Brazilië. En daar weer de helft van komt uit de [Cerrado](/link/b2a72a21fa4f4afe8d0cb42cc7d02047.aspx). Deze belangrijke biodiverse savanne, de thuisbasis van iconische dieren zoals de jaguar en de zeldzame manenwolf, staat onder grote druk van grootschalige sojaproductie. De helft van de oorspronkelijke natuur is al verloren gegaan en dagelijks wordt er zo’n 2.000 hectare vernietigd om plaats te maken voor landbouw.

![Soja in haven Amsterdam.jpg](/link/6a61d760642945b3aab3333ad1544da7.aspx)

3\. "Alle soja die Nederlandse koeien eten is gecertificeerd."

Dit is **niet waar**. Ongeveer 60% van de soja die in Nederland als veevoer wordt gebruik, is afgedekt met het [RTRS-keurmerk](/link/2f437fa0f3434b929087d0575b7a1de9.aspx). Dit is een certificering die werkt aan de opbouw van een markt voor gecertificeerd verantwoorde soja. Het overige deel van de geïmporteerde soja voldoet wel aan een richtlijn (FEFAC-richtlijn) die door de sector zelf is opgesteld. Maar hier is legale ontbossing toegestaan en ook vernietiging van andere natuur zoals savannes is niet uitgesloten.

Het is daarnaast zo dat het RTRS-keurmerk nog vooral een [papieren werkelijkheid](/link/97a3a5020cf54b1dac516fcbbe717707.aspx) is. Van de gigantische schepen met soja die in de Nederlandse havens aanleggen, kan niet worden aangetoond dat de soja die ze bevatten daadwerkelijk vrij is van ontbossing, certificaat of niet. Het huidige RTRS-keurmerk is een eerste stap, maar de vervolgstappen om ook echt de fysieke sojastromen te controleren zijn tot nu toe niet gezet door de veevoersector.

Certificering van soja heeft tot nu toe niet geleid tot het stoppen van ontbossing. WWF ziet daarom ook strengere Europese wetgeving als een belangrijk onderdeel van een effectieve aanpak. De in december 2022 aangenomen [Europese bossenwet](/link/84922beea6d04026a35c039cff224beb.aspx) is daartoe een belangrijke stap, maar beschermt nu alleen nog bossen. Het is belangrijk dat ook andere soorten natuur zoals savannes en graslanden worden toegevoegd aan de wet, om ervoor te zorgen dat natuurvernietiging niet verplaatst naar gebieden die nog niet (goed) beschermd zijn.

![koe-in-stal.jpg](/link/903f10906c6d45fb9a607071fd0ee1f5.aspx)

4\. "Soja eten is ongezond."

Dit is **niet waar**. Soja is afkomstig van de sojaboon. Van deze peulvrucht worden sojaproducten zoals tofu, tempé en sojaolie gemaakt. Veel sojaproducten staan in de Schijf van Vijf van het [Voedingscentrum](https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/soja.aspx) en zijn onderdeel van een gezond voedingspatroon. Soja is rijk aan eiwit, onverzadigd vet en bevat ijzer en vitamine B1. Van [peulvruchten](/link/b0a5898bddff43e38d2e4dd94e99b199.aspx), waaronder de sojaboon, weten we ook dat het je LDL-cholesterol verlaagd, wat helpt om je bloedvaten gezond te houden.

Soja wordt ook veel gebruikt in kant-en-klare vleesvervangers. Deze verschillen in voedingswaarde. Bij de keuze voor een [kant-en-klare vleesvervanger](https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/wat-zijn-gezonde-vleesvervangers-als-je-meer-vegetarisch-plantaardig-wilt-eten.aspx) op basis van soja, is het belangrijk dat ijzer en vitamine B12 zijn toegevoegd en dat er niet te veel zout in zit.

![soja_drink_rechtenvrij.jpeg](/link/66bf59f22c9e4a5abc00b2f5e7e61514.aspx)

5\. "Sojaproductie gaat op dit moment vooral ten koste van de Amazone."

Dit is **niet waar**. Doordat de Amazone beter wordt beschermd, verplaatst uitbreiding van de sojaproductie naar de naastgelegen savanne de Cerrado. Zo was de [ontbossing in de Cerrado](/link/48980096f1da40c2ac1f8d03742ea78b.aspx?87981/In-the-Cerrado-deforestation-alerts-increase-19-compared-to-February-last-year=) in februari 2023 19% hoger dan dezelfde maand in het jaar ervoor. In de Amazone is de trend juist dalende, met 30% minder ontbossing in februari 2023 ten opzichte van 2022. Door onder andere het [Soja Moratorium voor de Amazone in Brazilië](https://forestsolutions.panda.org/case-studies/brazils-amazon-soy-moratorium) (ASM) is de uitbreiding van sojaplantages in de Amazone gedaald. In deze overeenkomst hebben handelaren in grondstoffen afgesproken om de aankoop van sojabonen uit gebieden die na 2008 ontbost zijn, te vermijden. En ook de [Europese bossenwet](/link/84922beea6d04026a35c039cff224beb.aspx), die van Europese bedrijven eist dat er geen soja meer geïmporteerd en verkocht mag worden dat afkomstig is uit recent ontbost gebied, biedt bescherming aan de Amazone. Positieve ontwikkelingen voor de Amazone, maar de keerzijde is nu dat natuurverlies in de Cerrado steeds sneller gaat. De Cerrado is nu nog grotendeels uitgesloten van bescherming in de Europese bossenwet. Dat komt omdat het natuurgebied voornamelijk bestaat uit savannes en grasland en deze natuur nu nog geen onderdeel is van de bossenswet.

# Weet jij hoeveel soja je eet?

Stiekem zit er in je dagelijks eten veel meer soja dan je denkt. Het staat niet op de ingrediëntenlijst maar is wel gebruikt voor het maken van het eten. Een Europeaan eet per jaar ruim 60 kilo soja! Om soja te maken wordt bos, savanne en grasland vernietigd. Wat zit er in jouw eten? Open de koelkast en ontdek het zelf.

**[Open de koelkast](https://hiddensoy.panda.org/nl/)**

## Wat moet er gebeuren?

## **Wetgeving**

Sterke wetgeving is cruciaal: wij strijden voor een [Europese wet](/wat-we-doen/actueel/nieuws/europese-bossenwet-meer-nodig) die ervoor zorgt dat er uitsluitend producten die vrij zijn van ontbossing, natuurvernietiging en mensenrechtenschending op de Europese markt komen. Het is belangrijk dat naast bossen ook andere [waardevolle natuur](/wat-we-doen/actueel/nieuws/wet-ontbossing-cruciaal-voor-natuur), waaronder wetlands en savannes, in deze wet worden opgenomen, aangezien er voor sojaproductie vaak natuur wordt vernietigd zoals de savannes van de Cerrado.

## **Bedrijven**

Bedrijven moeten verantwoordelijkheid nemen om ervoor te zorgen dat de producten die zij verhandelen niet zijn geproduceerd in recent ontboste gebieden. WWF roept bedrijven op voor hun eigen productieketen (van teelt tot transport en verwerking tot eindproduct in de supermarkt) 100 procent ontbossingsvrije soja te gebruiken. Daarnaast vinden we het van belang dat deze bedrijven van hun toeleveranciers vragen dat zij óók alleen nog 100 procent ontbossingsvrije soja verhandelen. Nederlandse bedrijven kunnen er zo voor zorgen dat ze geen zaken meer doen met handelaren die nog wel soja uit ontboste gebieden verkopen aan andere inkopers. Ook vragen we financiële instellingen niet langer te investeren in producenten, handelaren en bedrijven die niet-duurzame soja produceren, verhandelen of gebruiken.

## **Consumenten**

Op dit moment is het voor consumenten onmogelijk zeker te weten dat het vlees en de zuivel in de winkel en supermarkt vrij zijn van ontbossing. We vinden het van belang dat supermarkten zo snel mogelijk ontbossing uit hun schappen weren door in te zetten op producten die alleen met 100 procent ontbossingsvrije soja zijn geproduceerd. Maar als consument kun je nu al een bijdrage leveren door minder dierlijke producten te kopen zoals vlees, zuivel en eieren en deze te vervangen door plantaardige producten.

[Bekijk hoeveel soja nodig is voor jouw eten](https://hiddensoy.panda.org/nl/ "Ga naar hiddensoy.panda.org").

## **Transitie voedselsysteem**

Op de lange termijn moeten we een omslag maken naar een ander voedselsysteem waarbij vee in Nederland niet langer wordt gevoerd met geïmporteerde soja uit het buitenland. In een meer duurzaam voedselsysteem eten koeien gras en worden varkens en kippen gevoerd met restproducten uit de voedselindustrie.

Mauri Rautkari / WWF

# Wat doet WWF?

- 1



### Beschermen van natuurgebieden





We werken met partners aan projecten in Brazilië en Paraguay aan betere bescherming van natuurgebieden zoals de Cerrado en de Amazone. Naast betere bescherming van bestaande natuurgebieden, zetten we ons ook in voor het herstellen van natuurlijke begroeiing in ontboste gebieden, en het herstellen van uitgeputte landbouwgronden zodat de productie van soja kan worden verhoogd zonder dat er nog meer natuur hoeft te wijken.

- 2



### Ontbossingsvrije handelsketens





We roepen overheden en bedrijven op om geen producten meer te importeren, waar ontbossing aan ten grondslag ligt. Dit doen we door petities, beïnvloeden van handelsafspraken en het positief motiveren van bedrijven voor het maken van natuurvriendelijke keuzes. Ook pleiten we bij de EU en in Den Haag voor Europese wetgeving die ervoor zorgt dat producten gelinkt aan ontbossing niet meer verhandeld mogen worden op de Europese markt.


## Meer lezen?

Wil je meer weten over ontbossing of over onze visie op voedsel? Lees dan hier verder.

[Ontbossing](/wat-we-doen/focus/bossen/ontbossing "Ontbossing")

Jiri Rezac / WWF-UK

Ontbossing

Ontbossing

[Voedsel](/wat-we-doen/focus/voedsel "Voedsel")

Voedsel

Voedsel

Volg WWF ook op social media

[Facebook](http://www.facebook.com/wereldnatuurfonds "Facebook")[Twitter](https://twitter.com/wwfnederland "Twitter")[Instagram](http://www.instagram.com/wereldnatuurfonds "Instagram")[LinkedIn](http://www.linkedin.com/company/2324848 "LinkedIn")[YouTube](http://www.youtube.com/user/WWFNetherlands "YouTube")

* * *

Over ons

WWF-NL is onderdeel van het internationale WWF. We zijn op een missie: de wereld 'Nature Positive' maken. Van natuurverlies naar natuurwinst, zo snel mogelijk. Want natuur is van levensbelang voor dier en mens. Maar de wereld veranderen kan niemand alleen. Daarom werken we samen met lokale partners, mensen, bedrijven en overheden wereldwijd.

Bij WWF betaal je met

[Kom in actie](/kom-in-actie "Kom in actie")

[Kom in actie](/kom-in-actie "Kom in actie")

- [Kom in actie](/kom-in-actie "Kom in actie")
- [Word donateur](/kom-in-actie/met-een-donatie/word-donateur "Word donateur")
- [Word WWF-Ranger](/jeugd/word-wwf-ranger "Word jeugd Ranger")
- [Word vrijwilliger](/kom-in-actie/met-tijd/word-vrijwilliger "Word vrijwilliger")
- [Webshop](/webshop "Webshop")
- [Geef een gift](/kom-in-actie/met-een-donatie/geef-een-gift "Geef een gift")
- [Toekomstkunde](/jeugd/educatie/toekomstkunde "Toekomstkunde")
- [Voetafdruktest](https://voetafdruktest.wwf.nl/ "Voetafdruktest")

[Wat we doen](/wat-we-doen "Wat we doen")

[Wat we doen](/wat-we-doen "Wat we doen")

- [Wat we doen](/wat-we-doen "Wat we doen")
- [Resultaten](/wat-we-doen/resultaten "Resultaten")
- [Bedreigde dieren](/dieren "Bedreigde dieren")
- [Inschrijven nieuwsbrief](/contact/nieuwsbrief "Inschrijven nieuwsbrief")

[Over WWF](/wat-we-doen/over-wwf "Over WWF")

[Over WWF](/wat-we-doen/over-wwf "Over WWF")

- [Over WWF](/wat-we-doen/over-wwf "Over WWF")
- [Werken bij WWF](https://werkenbij.wwf.nl/ "Werken bij WWF")
- [Privacy policy](/wat-we-doen/over-wwf/privacy "Privacy policy")
- [Gebruiksvoorwaarden](/wat-we-doen/over-wwf/privacy/gebruiksvoorwaarden "Gebruiksvoorwaarden")

[Contact](/contact "Contact")

[Contact](/contact "Contact")

- [Contact](/contact "Contact")
- [Veelgestelde vragen](/contact/faq "Veelgestelde vragen")

[ ](/wat-we-doen/resultaten/partners/npl " ")

[ ](/wat-we-doen/over-wwf/anbi " ")

[ ](https://cbf.nl/organisaties/wwf-nl " ")

[ ](/wat-we-doen/resultaten/partners/npl " ")

[ ](/wat-we-doen/over-wwf/anbi " ")

[ ](https://cbf.nl/organisaties/wwf-nl " ")

© Stichting Het Wereld Natuur Fonds-Nederland

[Cookies](javascript: Cookiebot.renew())

* * *

Be one with nature


Zoek

Zoek

- [Start je eigen actie](/start-je-eigen-actie "Start je eigen actie")
- [Doneer](/kom-in-actie/met-een-donatie "Kom in actie met een donatie")

- [Wat we doen](/wat-we-doen "Wat we doen")
Terug

- [**Wat we doen**](/wat-we-doen "Wat we doen")
- [Onze focus](/wat-we-doen/focus "Onze focus")
Terug

- [**Onze focus**](/wat-we-doen/focus "Onze focus")
- [Biodiversiteit](/wat-we-doen/focus/biodiversiteit "Biodiversiteit")
- [Bossen](/wat-we-doen/focus/bossen "Bossen")
- [Klimaat](/wat-we-doen/focus/klimaatverandering "Klimaat")
- [Oceanen](/wat-we-doen/focus/oceanen "Oceanen")
- [Voedsel](/wat-we-doen/focus/voedsel "Voedsel")
- [Wildlife](/wat-we-doen/focus/wildlife "Wildlife")
- [Zoetwater](/wat-we-doen/focus/zoetwater "Zoetwater")

- [Waar zijn we actief](/wat-we-doen/waar-zijn-we-actief "Waar zijn we actief")
- [Hoe we werken](/wat-we-doen/aanpak "Hoe we werken")
Terug

- [**Hoe we werken**](/wat-we-doen/aanpak "Hoe we werken")
- [Internationaal](/wat-we-doen/aanpak/internationaal "Internationaal")
- [Samen met lokale bevolking](/wat-we-doen/aanpak/internationaal/lokale-bevolking "Samen met lokale bevolking")
- [Samen met bedrijven](https://business.wwf.nl/nl/ons-werk/partnerships "Samen met bedrijven")
- [WWF en mensenrechten](/wat-we-doen/aanpak/mensenrechten "WWF en mensenrechten")
- [Regels en gedragscodes](/wat-we-doen/over-wwf/regels-en-gedragscodes "Regels en gedragscodes")

- [Actueel](/wat-we-doen/actueel "Actueel")
Terug

- [**Actueel**](/wat-we-doen/actueel "Actueel")
- [Onze resultaten](/wat-we-doen/resultaten "Onze resultaten")
- [Nieuws](/wat-we-doen/actueel/nieuws "Nieuws")
- [Blogs medewerkers](/wat-we-doen/actueel/blog "Blogs medewerkers")

- [Kom in actie](/kom-in-actie "Kom in actie")
Terug

- [**Kom in actie**](/kom-in-actie "Kom in actie")
- [Met tijd](/kom-in-actie/met-tijd "Met tijd")
Terug

- [**Met tijd**](/kom-in-actie/met-tijd "Met tijd")
- [Doe de voetafdruktest](https://voetafdruktest.wwf.nl/ "Doe de voetafdruktest")
- [Tips voor meer natuur](/kom-in-actie/met-tijd/tips-gedrag "Tips voor meer natuur")
- [Word vrijwilliger](/kom-in-actie/met-tijd/word-vrijwilliger "Word vrijwilliger")
- [Aardig Eten](/kom-in-actie/aardig-eten "Aardig Eten")

- [Met een donatie](/kom-in-actie/met-een-donatie "Met een donatie")
Terug

- [**Met een donatie**](/kom-in-actie/met-een-donatie "Met een donatie")
- [Word donateur](/kom-in-actie/met-een-donatie/word-donateur "Word donateur")
- [Geef een gift](/kom-in-actie/met-een-donatie/geef-een-gift "Geef een gift")
- [Laat na via testament](/kom-in-actie/met-een-donatie/testament "Laat na via testament")
- [Cadeau lidmaatschap](/kom-in-actie/met-een-donatie/cadeau-lidmaatschap "Cadeau lidmaatschap")
- [Belastingvrij schenken](/kom-in-actie/met-een-donatie/belastingvrij-schenken "Belastingvrij schenken")
- [Groot schenken](/kom-in-actie/met-een-donatie/groot-schenken "Groot schenken")
- [Met je bedrijf](https://business.wwf.nl/nl/steun-natuur "Met je bedrijf")

- [Start je eigen actie](/start-je-eigen-actie "Start je eigen actie")
Terug

- [**Start je eigen actie**](/start-je-eigen-actie "Start je eigen actie")
- [Alleen of met een team](/start-je-eigen-actie/alleen-of-samen "Alleen of met een team")
- [Met je school of klas](/start-je-eigen-actie/school "Met je school of klas")
- [Met je bedrijf](https://business.wwf.nl/nl/steun-natuur/eigen-actie-bedrijf "Met je bedrijf")
- [Bekijk acties voor WWF](/start-je-eigen-actie/zoeken-acties "Bekijk acties voor WWF")

- [Activiteiten](/activiteiten "Activiteiten")

- [Bedreigde dieren](/dieren "Bedreigde dieren")
Terug

- [**Bedreigde dieren**](/dieren "Bedreigde dieren")
- [Dolfijn](/dieren/dolfijn "Dolfijn")
- [Haai](/dieren/haai "Haai")
- [Jaguar](/dieren/jaguar "Jaguar")
- [Koraal](/dieren/koraal "Koraal")
- [Leeuw](/dieren/leeuw "Leeuw")
- [Luipaard](/dieren/luipaard "Luipaard")
- [Neushoorn](/dieren/neushoorn "Neushoorn")
- [Olifant](/dieren/olifant "Olifant")
- [Orang-oetan](/dieren/orang-oetan "Orang-oetan")
- [Panda](/dieren/panda "Panda")
- [Steur](/dieren/steur "Steur")
- [Tijger](/dieren/tijger "Tijger")
- [Walvis](/dieren/walvis "Walvis")
- [IJsbeer](/dieren/ijsbeer "IJsbeer")
- [Zeeschildpad](/dieren/zeeschildpad "Zeeschildpad")

- [Jeugd](/jeugd "Jeugd")
Terug

- [**Jeugd**](/jeugd "Jeugd")
- [WWF-Rangers (3-13)](/jeugd/word-wwf-ranger/maak-je-keuze "WWF-Rangers (3-13)")
Terug

- [**WWF-Rangers (3-13)**](/jeugd/word-wwf-ranger/maak-je-keuze "WWF-Rangers (3-13)")
- [Wereldvragen](/jeugd/word-wwf-ranger/wereldvragen "Wereldvragen")
- [Maak je kind Ranger](/jeugd/word-wwf-ranger/maak-je-keuze "Maak je kind Ranger")

- [WWF YOUTH (13-20)](/jeugd/YOUTH "WWF YOUTH  (13-20)")
- [Onderwijs](/jeugd/educatie "Onderwijs")
Terug

- [**Onderwijs**](/jeugd/educatie "Onderwijs")
- [Toekomstkunde-lessen](/jeugd/educatie/toekomstkunde "Toekomstkunde-lessen")
- [Gastlessen](/jeugd/educatie/gastlessen "Gastlessen")
- [Projectweek](/jeugd/educatie/GGWW "Projectweek")
- [School verduurzamen](/jeugd/educatie/how-to "School verduurzamen")
- [Actievoeren met je school](/jeugd/educatie/in-actie-voor-wwf "Actievoeren met je school")
- [Spreekbeurten](https://rangers.wwf.nl/spreekbeurten "Spreekbeurten")

- [Webshop](/webshop "Webshop")
Terug

- [**Webshop**](/webshop "Webshop")
- [Symbolische cadeaus](/webshop/symbolische-cadeaus-2 "Symbolische cadeaus")
Terug

- [**Symbolische cadeaus**](/webshop/symbolische-cadeaus-2 "Symbolische cadeaus")
- [Adoptiepakketten](/webshop/symbolische-cadeaus-2/adopteer-een-dier "Adoptiepakketten")
- [Bosje Bomen](/webshop/symbolische-cadeaus-2/bosje-bomen "Bosje Bomen")
- [Mini schoenendoos](/webshop/symbolische-cadeaus-2/mini-schoenendoos "Mini schoenendoos")

- [Duurzaam](/webshop/duurzaam-2 "Duurzaam")
Terug

- [**Duurzaam**](/webshop/duurzaam-2 "Duurzaam")
- [Plasticvervangers](/webshop/duurzaam-2/plasticvervangers "Plasticvervangers")
- [Gerecycled materiaal](/webshop/duurzaam-2/gerecycled-materiaal "Gerecycled materiaal")

- [Huis & kantoor](/webshop/huis-en-kantoor "Huis & kantoor")
Terug

- [**Huis & kantoor**](/webshop/huis-en-kantoor "Huis & kantoor")
- [Kalenders & Agenda's](/webshop/huis-en-kantoor/kalenders-agenda-ansichtkaarten "Kalenders & Agenda's")
- [Ansichtkaarten](/webshop/huis-en-kantoor/kalenders-agenda-ansichtkaarten/ansichtkaarten "Ansichtkaarten")
- [Verzorging](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/verzorging "Verzorging")
- [Eet- en drinkgerei](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/eet-en-drinkgerei "Eet- en drinkgerei")
- [Boeken](/webshop/huis-en-kantoor/boeken-kinderboeken-notitieboekjes/boeken "Boeken")
- [Kinderboeken](/webshop/huis-en-kantoor/boeken-kinderboeken-notitieboekjes/kinderboeken "Kinderboeken")
- [Tuin](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/tuin "Tuin")
- [Huishouden](/webshop/huis-en-kantoor/huis-tuin-keuken-verzorging/huishouden "Huishouden")
- [Notitieboekjes](/webshop/huis-en-kantoor/boeken-kinderboeken-notitieboekjes/notitieboekjes "Notitieboekjes")

- [Kleding & Accessoires](/webshop/kleding-accessoires "Kleding & Accessoires")
Terug

- [**Kleding & Accessoires**](/webshop/kleding-accessoires "Kleding & Accessoires")
- [Tassen](/webshop/kleding-accessoires/duurzame-tassen "Tassen")
- [Schoenen en Sokken](/webshop/kleding-accessoires/schoenen-en-sokken "Schoenen en Sokken")
- [Accessoires](/webshop/kleding-accessoires/accessoires "Accessoires")
- [Dameskleding](/webshop/kleding-accessoires/dameskleding "Dameskleding")
- [Herenkleding](/webshop/kleding-accessoires/herenkleding "Herenkleding")
- [Kinderkleding](/webshop/kleding-accessoires/kinderkleding "Kinderkleding")

- [Speelgoed](/webshop/speelgoed "Speelgoed")
Terug

- [**Speelgoed**](/webshop/speelgoed "Speelgoed")
- [Knuffels](/webshop/speelgoed/knuffels "Knuffels")
- [Puzzels](/webshop/speelgoed/puzzels "Puzzels")
- [Spellen](/webshop/speelgoed/spellen "Spellen")
- [Constructiespeelgoed](/webshop/speelgoed/constructiespeelgoed "Constructiespeelgoed")
- [Schoolschriften](/webshop/speelgoed/schoolschriften "Schoolschriften")

- [Vrijwilligers](https://vrijwilligers.wwf.nl/ "Vrijwilligers")
- [Winkelwagen](/winkelwagen)
- [Contact](/contact)
- [Over WWF](/wat-we-doen/over-wwf)
- [Mijn acties](/idp)