Gotiek (bouwkunst) - Wikipedia
Ondanks deze verschillen zijn er ook gemeenschappelijke kenmerken. De belangrijkste eigenschappen van de gotiek zijn de 'drang naar verticaliteit' en naar ' ...
Goten
De gotiek wordt gezien als de eerste echt vernieuwende stijl sinds de val van het Romeinse Rijk. De term gotiek werd voor het eerst vernoemd in 1550, in het werk Le vite de piu eccellenti Architetti van de renaissancekunstenaar Giorgio Vasari. Deze had het over de "Stile Gotico". Hij vond de spitse bogen en gewelfde plafonds "monsterlijk en barbaars". Zijn misprijzende benaming verwees naar de <anchor>Goten</anchor>, Noord-Europese indringers die in de 5e eeuw Rome hadden geplunderd en het klassieke verleden hadden bezoedeld, hoewel de gotiek zelf pas in de 12e eeuw was ontstaan. Er waren grote regionale verschillen met een duidelijke chronologische ontwikkeling. Ondanks deze verschillen zijn er ook gemeenschappelijke kenmerken. De belangrijkste eigenschappen van de gotiek zijn de 'drang naar verticaliteit' en naar 'licht'. Dat licht werd binnengehaald door hoge vensters en grote roosvensters. Gebouwen werden steeds hoger en daardoor ogenschijnlijk smaller. In de beeldhouwkunst en schilderkunst zien we langgerekte figuren zowel in de uitbeelding van menselijke figuren als in de weergave van vegetatieve decoratie.
Goten - Wikipedia
Goten - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/13_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Goten "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Goten "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Goten "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Goten "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Het begin](#Het_begin)
- [2Oekraïne en Transsylvanië](#Oekraïne_en_Transsylvanië)
- [3Het Romeinse Rijk](#Het_Romeinse_Rijk)Het Romeinse Rijk-subkopje inklappen  - [3.1Invallen op Romeins gebied](#Invallen_op_Romeins_gebied)
  - [3.2Aanvallen over zee](#Aanvallen_over_zee)
  - [3.3Herstel van de Romeinse macht](#Herstel_van_de_Romeinse_macht)
  - [3.4De Hunnen](#De_Hunnen)
- [4Religie](#Religie)
- [5Bekende Goten](#Bekende_Goten)
- [6Literatuur](#Literatuur)
- [7Trivia](#Trivia)
- [8Zie ook](#Zie_ook)
- [9Referenties](#Referenties)

Inhoudsopgave omschakelen

# Goten

95 talen

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Gote "Gote – Afrikaans")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Goten "Goten – Zwitserduits")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Godos "Godos – Aragonees")
- [Ænglisc](https://ang.wikipedia.org/wiki/Gotan "Gotan – Oudengels")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D9%88%D8%B7 "قوط – Arabisch")
- [الدارجة](https://ary.wikipedia.org/wiki/%DD%A3%D9%88%D8%A7%D9%88%D8%B7%D8%A7 "ݣواوطا – Marokkaans Arabisch")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%AB "جوث – Egyptisch Arabisch")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Pueblu_godu "Pueblu godu – Asturisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Qotlar "Qotlar – Azerbeidzjaans")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%84%D8%B1 "گوتی‌لر – South Azerbaijani")
- [Boarisch](https://bar.wikipedia.org/wiki/Gotn "Gotn – Beiers")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D1%8B "Готы – Belarussisch")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D1%8B "Готы – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%B8 "Готи – Bulgaars")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Goted "Goted – Bretons")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Bosnisch")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Gots "Gots – Catalaans")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%86%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86 "گۆتەکان – Soranî")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/G%C3%B3tov%C3%A9 "Gótové – Tsjechisch")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D1%81%D0%B5%D0%BC "Готсем – Tsjoevasjisch")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Gothiaid "Gothiaid – Welsh")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Gotere "Gotere – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Goten "Goten – Duits")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CF%8C%CF%84%CE%B8%CE%BF%CE%B9 "Γότθοι – Grieks")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Goths "Goths – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gotoj "Gotoj – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Pueblo_godo "Pueblo godo – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Goodid "Goodid – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Godo "Godo – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "گوت‌ها – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Gootit "Gootit – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Goths "Goths – Frans")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Goaten "Goaten – Fries")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Gotaigh "Gotaigh – Iers")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Godos "Godos – Galicisch")
- [𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺](https://got.wikipedia.org/wiki/%F0%90%8C%B2%F0%90%8C%BF%F0%90%8D%84%F0%90%8C%B0%F0%90%8C%BD%F0%90%8D%83 "𐌲𐌿𐍄𐌰𐌽𐍃 – Gothisch")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%92%D7%95%D7%AA%D7%99%D7%9D "גותים – Hebreeuws")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%A5 "गोथ – Hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Kroatisch")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/G%C3%B3tok "Gótok – Hongaars")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80 "Գոթեր – Armeens")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Goth "Goth – Indonesisch")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Ido")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Gotar "Gotar – IJslands")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%B4%E3%83%BC%E3%83%88%E6%97%8F "ゴート族 – Japans")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 "გუთები – Georgisch")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EA%B3%A0%ED%8A%B8%EC%9D%B8 "고트인 – Koreaans")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Got "Got – Koerdisch")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Gothi "Gothi – Latijn")
- [Lingua Franca Nova](https://lfn.wikipedia.org/wiki/Goto "Goto – Lingua Franca Nova")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Lombardisch")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Gotai "Gotai – Litouws")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Lets")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/G%C3%B4ty_(vahoaka) "Gôty (vahoaka) – Malagassisch")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%B8 "Готи – Macedonisch")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%97%E0%B5%8B%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D "ഗോത്ത് – Malayalam")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82 "Гот – Mongools")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%82%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8 "ဂေါ့သလူမျိုး – Birmaans")
- [مازِرونی](https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA%E2%80%8C%D8%A6%D9%88%D9%86 "گوت‌ئون – Mazanderani")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/Goten "Goten – Nedersaksisch")
- [Nedersaksies](https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/Goten "Goten – Nederduits")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Gotarar "Gotarar – Noors - Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Gotere "Gotere – Noors - Bokmål")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/G%C3%B2ts "Gòts – Occitaans")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Goci "Goci – Pools")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/G%C3%B2t "Gòt – Piëmontees")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA%DA%BE_%D9%84%D9%88%DA%A9 "گوتھ لوک – Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Godos "Godos – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Go%C8%9Bi "Goți – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D1%8B "Готы – Russisch")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Siciliaans")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Servo-Kroatisch")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Goths "Goths – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/G%C3%B3ti "Góti – Slowaaks")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Goti "Goti – Sloveens")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Got%C3%ABt "Gotët – Albanees")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%B8 "Готи – Servisch")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Goter "Goter – Zweeds")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Wagoti "Wagoti – Swahili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%95%E0%AF%8B%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D "கோத்துகள் – Tamil")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D1%82%D2%B3%D0%BE "Гутҳо – Tadzjieks")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%97 "ชาวกอท – Thai")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Gotlar "Gotlar – Turks")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%BB%D0%B0%D1%80 "Готлар – Tataars")
- [ئۇيغۇرچە / Uyghurche](https://ug.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA%D9%89%D9%83 "گوتىك – Oeigoers")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%82%D0%B8 "Готи – Oekraïens")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AA%DA%BE%D8%B3_%D9%84%D9%88%DA%AF "گوتھس لوگ – Urdu")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Gotlar "Gotlar – Oezbeeks")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Goth "Goth – Vietnamees")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Goth "Goth – Waray")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E5%93%A5%E7%89%B9%E4%BA%BA "哥特人 – Wuyu")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%93%A5%E7%89%B9%E4%BA%BA "哥特人 – Chinees")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Goth_l%C3%A2ng "Goth lâng – Minnanyu")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E5%93%A5%E5%BE%B7%E4%BA%BA "哥德人 – Kantonees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q42193#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Goten "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Goten "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Goten)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Goten&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Goten)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Goten&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Goten "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Goten "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Goten&oldid=67157858 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Goten&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Goten&id=67157858&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FGoten)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FGoten)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q42193 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Goten)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Goten&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Goten&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Goths)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/F%C3%ADbula_aquiliforme_%28M.A.N._Madrid%29_01.jpg/150px-F%C3%ADbula_aquiliforme_%28M.A.N._Madrid%29_01.jpg)](/wiki/Bestand:F%C3%ADbula_aquiliforme_(M.A.N._Madrid)_01.jpg) Gotisch sieraad[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Archive-ugent-be-79D46426-CC9D-11E3-B56B-4FBAD43445F2_DS-212_%28cropped%29.jpg/260px-Archive-ugent-be-79D46426-CC9D-11E3-B56B-4FBAD43445F2_DS-212_%28cropped%29.jpg)](/wiki/Bestand:Archive-ugent-be-79D46426-CC9D-11E3-B56B-4FBAD43445F2_DS-212_(cropped).jpg) Zestiende-eeuwse perceptie van de Goten, geïllustreerd in het kostuumboek "Théâtre de tous les peuples et nations de la terre avec leurs habits et ornemens divers, tant anciens que modernes, diligemment depeints au naturel". Gemaakt door [Lucas d'Heere](/wiki/Lucas_d%27Heere "Lucas d'Heere") in de 2e helft van de 16e eeuw. Bewaard in de [Universiteitsbibliotheek Gent](/wiki/Universiteitsbibliotheek_Gent "Universiteitsbibliotheek Gent").[\[1\]](#cite_note-1)

De **Goten** waren een [Oost-Germaans volk](/wiki/Oost-Germaanse_volkeren "Oost-Germaanse volkeren") dat een grote rol gespeeld heeft in de ondergang van het [West-Romeinse Rijk](/wiki/West-Romeinse_Rijk "West-Romeinse Rijk") in de [5e eeuw](/wiki/5e_eeuw "5e eeuw").

## Het begin

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Het begin") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Het begin")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Chernyakhov.PNG/260px-Chernyakhov.PNG)](/wiki/Bestand:Chernyakhov.PNG)

■[Götaland](/wiki/G%C3%B6taland "Götaland")

■[Gotland](/wiki/Gotland "Gotland")

■[Wielbarkcultuur](/wiki/Wielbark-cultuur "Wielbark-cultuur")

■[Tsjernjachivcultuur](/wiki/Tsjernjachivcultuur "Tsjernjachivcultuur")

■[Romeinse Rijk](/wiki/Romeinse_Rijk "Romeinse Rijk")

De Goten zouden volgens een overlevering uit het zuiden van [Scandinavië](/wiki/Scandinavi%C3%AB "Scandinavië") gekomen zijn. Het eiland [Gotland](/wiki/Gotland "Gotland") in de [Oostzee](/wiki/Oostzee "Oostzee"), [Götaland](/wiki/G%C3%B6taland "Götaland") en de stad [Göteborg](/wiki/G%C3%B6teborg_(stad) "Göteborg (stad)") zijn genoemd naar de [Gauten](/wiki/Gauten "Gauten"). Historici zijn het er niet over eens of dit hetzelfde volk is als de Goten. Sommigen gaan ervan uit dat deze veronderstelling in wezen correct is, daarbij ook wijzend op het voorkomen van Goten in deze regio. Anderen betwijfelen deze herkomst, en vermoeden dat het om twee verschillende volken met toevallig op elkaar lijkende namen gaat.

Meer zekerheid hebben we over de periode kort na het begin van de jaartelling. De Goten woonden toen aan wat nu de [Poolse](/wiki/Polen "Polen") kust is. Archeologen kennen hun overblijfselen daar als de [Wielbark-cultuur](/wiki/Wielbark-cultuur "Wielbark-cultuur"). In de tweede en derde eeuw breidden de Goten zich uit naar het zuiden, over Polen, [Wit-Rusland](/wiki/Wit-Rusland "Wit-Rusland") en [Oekraïne](/wiki/Oekra%C3%AFne "Oekraïne") waar de [Tsjernjachivcultuur](/wiki/Tsjernjachivcultuur "Tsjernjachivcultuur") ontstond.

De Goten hadden wel koningen, maar die werden gekozen en er was geen sprake van een duidelijke alleenheerser in een dynastie van opeenvolgende geslachten. De Germaanse koning was een krijgsheer die gevolgd werd zolang hij succes behaalde, dat wil zeggen vijanden het hoofd bieden en roofbuit verdelen. Naast de Goten leefden nog andere, grotere en kleinere Oost-Germaanse stammen, zoals de [Bourgondiërs](/wiki/Bourgondi%C3%ABrs "Bourgondiërs"), de [Vandalen](/wiki/Vandalen "Vandalen"), de [Gepiden](/wiki/Gepiden "Gepiden"), de [Rugiërs](/wiki/Rugi%C3%ABrs "Rugiërs"), de [Heruli](/wiki/Heruli "Heruli"), [Bastarnae](/wiki/Bastarnae "Bastarnae") en de [Sciri](/wiki/Sciri "Sciri"). Bij de verplaatsing van het volk naar nieuwe woongebieden, een proces dat volgde op rooftochten in aantrekkelijke gebieden en verjaging of onderwerping van de daar wonende bevolking, waren steeds ondernemende en strijdbare jonge mannen actief. Het is onduidelijk in hoeverre zij hun familie dan achterna lieten komen. In ieder geval sloten generatiegenoten uit andere stammen zich aan en daarmee veranderde de samenstelling van de oorspronkelijke Goten zodat de naam een continuïteit suggereert die er niet is geweest. Wel kenden de Goten een aantal vooraanstaande geslachten die de oorspronkelijke tradities en dan met name in de godsdienstbeoefening en de helden en godenliteratuur vertegenwoordigden, zoals de Baltha onder de Visigoten of de Amal onder de Ostrogoten. De heidense stamtradities kregen in de vierde eeuw concurrentie van het christendom, dat de toegang van de Goten op Romeins gebied vergemakkelijkte, hoewel hun christelijk geloof het primaat van Rome niet erkende en een dissident karakter had ( [arianisme](/wiki/Arianisme "Arianisme")).

## Oekraïne en Transsylvanië

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Oekraïne en Transsylvanië") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Oekraïne en Transsylvanië")\]

In de derde en vierde eeuw trokken de Goten zuidwaarts, en vestigden zich in het gebied tussen de [Donau](/wiki/Donau "Donau") en de [Don](/wiki/Don_(Rusland) "Don (Rusland)"), het huidige [Roemenië](/wiki/Roemeni%C3%AB "Roemenië") en Oekraïne. De splitsing in [Ostrogoten](/wiki/Ostrogoten "Ostrogoten") en [Visigoten](/wiki/Visigoten "Visigoten") (soms ten onrechte verbasterd tot Oost-Goten en West-Goten) stamt waarschijnlijk van kort na hun aankomst daar. De ontwikkeling van de Goten is in veel opzichten moeilijk te volgen, de voorheen onbekende stammen groeide tot een machtig volk.[\[2\]](#cite_note-2) Er ontstonden twee Gotische rijken, de klassieke schrijvers maken vanaf ongeveer 270 melding van twee verschillende stammen. Ondanks alle omzwervingen daarna zullen er waarschijnlijk altijd een aantal van hen in die streken gebleven zijn, getuige het voorkomen van het [Krim-Gotisch](/wiki/Krim-Gotisch "Krim-Gotisch") tot de [18e eeuw](/wiki/18e_eeuw "18e eeuw") toe op de [Krim](/wiki/Krim "Krim").

## Het Romeinse Rijk

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Het Romeinse Rijk") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Het Romeinse Rijk")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_[Gotische oorlog](/wiki/Gotische_oorlog "Gotische oorlog")_

### Invallen op Romeins gebied

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Invallen op Romeins gebied") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Invallen op Romeins gebied")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/Gothorum_Sveonumque_Historia.jpg)](/wiki/Bestand:Gothorum_Sveonumque_Historia.jpg) De voorpagina van het boek _Gothorum Sveonumque Historia_ door Johannes Magnus

De eerste invallen van de Goten op Romeins grondgebied vonden plaats in [237](/wiki/237 "237"). De Romeinse provincie [Dacië](/wiki/Dacia_(Romeinse_provincie) "Dacia (Romeinse provincie)") ondervond dat jaar hinder van Gotische plundertochten. Het Romeinse leger ter plaatse maakte korte metten met deze plunderaars. Maar al gauw werd de dreiging van de Goten zo groot dat [Maximinus I Thrax](/wiki/Maximinus_I_Thrax "Maximinus I Thrax") besloot ze met een schatting af te kopen nadat deze eerder de stad [Histria](/wiki/Histria "Histria") aan de monding van de [Donau](/wiki/Donau "Donau") hadden geplunderd.

[Tien jaar later waren de plundertochten grootschaliger geworden](/wiki/Gotische_Oorlog_(248-268) "Gotische Oorlog (248-268)"). Toen [Marcianopolis](/wiki/Devnja "Devnja") in 249 door de Goten werd ingenomen en geplunderd, stuurde keizer [Philippus I](/wiki/Philippus_I_Arabs "Philippus I Arabs") zijn bekwame generaal [Traianus Decius](/wiki/Decius "Decius") eropuit om een einde te maken aan de invallen. Decius vernietigde de [Asdingen](/wiki/Asdingen "Asdingen") en behaalde een overwinning op de Goten. Maar in plaats van de vluchtende Goten in te halen, liet hij zich door zijn troepen tot keizer uitroepen en vertrok naar Italië om de heerschappij met Philippus te betwisten. Als gevolg van het vertrek van Decius kwamen de Goten het jaar daarop in groten getale terug en konden vrijwel ongehinderd de Balkan plunderen. Onder leiding van [Cniva](/wiki/Cniva "Cniva") veroverden de Goten [Philippopolis](/wiki/Plovdiv_(stad) "Plovdiv (stad)") en bleven overwinteren.

Decius versloeg keizer Philippus in Italië en keerde met het leger in 250 terug naar de Balkan. Ditmaal werd het Romeinse leger door de Goten in een val gelokt en bij [Razgrad](/wiki/Slag_bij_Abrittus "Slag bij Abrittus") verslagen; Decius en zijn zoon vonden daarbij de dood.
Het duurde twee jaar voordat het Romeinse Rijk opnieuw een leger tegen de Goten inzette. Dit leger onder bevel van generaal [Aemilianus](/wiki/Aemilianus_(keizer) "Aemilianus (keizer)") versloeg de Goten in 253. Maar evenals Decius maakte hij het karwei niet af, hij liet zich tot keizer uitroepen en verliet Dacië.

Na 256 verdwijnen Romeinse inscripties uit [Dacia](/wiki/Dacia_(Romeinse_provincie) "Dacia (Romeinse provincie)"), waarschijnlijk omdat de provincie in dat jaar verloren ging aan de [Tervingi](/wiki/Tervingi "Tervingi"), een belangrijke Visigotische stam.

### Aanvallen over zee

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: Aanvallen over zee") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: Aanvallen over zee")\]

Vanaf 255 legden de Goten zich ook toe op zeeroverij, toen zij tot dicht bij Thessaloniki genaderd waren en de landengte bij Korinthe afgesloten was. Met behulp van een vloot werd in 255-257 [Klein-Azië](/wiki/Klein-Azi%C3%AB "Klein-Azië") aangevallen, en vele steden in [Pontus](/wiki/Pontus_(gebied) "Pontus (gebied)"), [Bithynië](/wiki/Bithyni%C3%AB "Bithynië") en [Propontus](/wiki/Propontus "Propontus") vielen de Goten tot slachtoffer. De Goten verbonden zich met de [Herulen](/wiki/Herulen "Herulen") en maakten de Zwarte Zee tot de Hellespont onveilig. Toen Valerianus als keizer in het Oosten kwam weg te vallen werd hun dreiging nog groter. In 260 slaagden de Goten erin een Romeins eskader dat bij Byzantium gestationeerd lag te vernietigen. Nu konden zij met hun roofschepen ook de Egeïsche Zee binnen dringen. Terwijl te land Gotische bendes de Balkan afstroopten, plunderen Gotische zeerovers de kusten en de eilanden.

In [268](/wiki/268 "268") volgde wellicht de grootste aanval. Een vloot van Goten en [Herulen](/wiki/Herulen "Herulen") trok samen aan de westkust van de Zwarte Zee en slaagde erin de [Bosporus](/wiki/Bosporus_(zeestraat) "Bosporus (zeestraat)") door te varen. In de [Egeïsche Zee](/wiki/Ege%C3%AFsche_Zee "Egeïsche Zee") aangekomen werden de eilanden [Lesbos](/wiki/Lesbos_(eiland) "Lesbos (eiland)") en [Athos](/wiki/Athos_(schiereiland) "Athos (schiereiland)") geplunderd, waarna de vloot in drie groepen uiteen viel. De eerste, Herulische, groep landde bij [Thessaloniki](/wiki/Thessaloniki_(stad) "Thessaloniki (stad)") en raakte slaags met het leger van keizer [Gallienus](/wiki/Gallienus "Gallienus"), dolf het onderspit en werd vernietigd. De tweede groep plunderde Griekenland en werd in [269](/wiki/269 "269") verslagen door keizer [Claudius II](/wiki/Claudius_II "Claudius II") bij [Naissus](/wiki/Slag_bij_Naissus "Slag bij Naissus") (het huidige [Niš](/wiki/Ni%C5%A1 "Niš")). De overlevenden werden op het land achtervolgd, en moesten zich uiteindelijk overgeven. De derde groep deed aanvallen op de kusten van [Klein-Azië](/wiki/Klein-Azi%C3%AB "Klein-Azië"), [Rhodos](/wiki/Rodos_(eiland) "Rodos (eiland)") en [Cyprus](/wiki/Cyprus "Cyprus"), voor ze door [Probus](/wiki/Probus "Probus") naar de Zwarte Zee werden teruggejaagd.

### Herstel van de Romeinse macht

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: Herstel van de Romeinse macht") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: Herstel van de Romeinse macht")\]

Keizer [Aurelianus](/wiki/Lucius_Domitius_Aurelianus "Lucius Domitius Aurelianus") boekte een grote overwinning op de Goten en de Dacische Carpi, en besloot daarna [Dacië](/wiki/Dacia_(Romeinse_provincie) "Dacia (Romeinse provincie)") te ontruimen. Dit besluit lijkt succes te hebben gehad, want de Goten hielden zich hierna rustig, werden zelfs bevriend met het keizerrijk, zoals blijkt uit het feit dat ze in 297 troepen stuurden om in de oorlog tegen de [Perzen](/wiki/Perzen "Perzen") te helpen. Waarschijnlijk waren ze te druk met het bezetten van Dacië, zoals ook blijkt uit de vlucht van volkeren uit dit gebied (de [Bastarni](/wiki/Bastarni "Bastarni"), de [Karpen](/wiki/Karpen_(volk) "Karpen (volk)") en de [Gepiden](/wiki/Gepiden "Gepiden")) naar het Romeinse Rijk. In deze tijd ontstonden twee belangrijke Gotische rijken, dat van de [Tervingi](/wiki/Tervingi "Tervingi") in het westen en dat van de [Greuthingi](/wiki/Greuthingi "Greuthingi") in het oosten. Hun grens werd gevormd door de rivieren [Dnjestr](/wiki/Dnjestr "Dnjestr") en [Proet](/wiki/Proet "Proet"). De Tervingi zijn ruwweg de latere [Visigoten](/wiki/Visigoten "Visigoten"), de Greuthingi de [Ostrogoten](/wiki/Ostrogoten "Ostrogoten"), al ligt de werkelijkheid ingewikkelder.

In de jaren die volgden waren er toch weer regelmatig invallen vanuit het voormalige Dacië over de Donau die nu weer de grens was. [Constantijn de Grote](/wiki/Constantijn_de_Grote "Constantijn de Grote") was zich bewust van het gevaar en bouwde vrij uitgebreide versterkingen langs de lange Donaugrens ( [324](/wiki/324 "324")). In 332 werden de Tervingi [foederati](/wiki/Foederati "Foederati"), met de Romeinen verbonden volken buiten het rijk, al is het waarschijnlijk dat ze die status ook al eerder hadden. In het algemeen waren de verhoudingen tussen de Romeinen en de Goten in de eeuw vanaf 269 vriendelijk, de [Donau](/wiki/Donau "Donau") was zelfs een 'open grens' voor handelaren tot 369, waar normaal de Romeinen dit soort contacten tot enkele specifieke grensposten beperkten.

Rond 365 waren er toch weer invallen van barbaren, waarschijnlijk Goten, in de Balkan. [Procopius](/wiki/Procopius_(usurpator) "Procopius (usurpator)"), die uitgezonden was om ze te bestrijden, liet zich tot keizer uitroepen, daarbij geholpen door de Tervingi onder [Athanarik](/wiki/Athanarik "Athanarik"). Ook zijn opvolger [Marcellus](/wiki/Marcellus_(tegenkeizer) "Marcellus (tegenkeizer)") liet zich in zijn keizersaspiraties steunen door de Goten. Keizer [Valens](/wiki/Flavius_Iulius_Valens "Flavius Iulius Valens") ondernam hierna een strafexpeditie tegen de Goten, zich niets aantrekkend van hun verweer dat ze slechts gereageerd hadden op een schijnbaar bonafide Romeins verzoek om hulp. Het kwam tweemaal tot een veldslag, die beide door de Romeinen werd gewonnen, doch Athanarik slaagde erin zijn troepen bijtijds terug te trekken, en leed relatief geringe verliezen. De vrede werd getekend, waarbij de Goten enkele concessies moesten doen, maar grotendeels de situatie van voor 365 werd hersteld. Onder de Tervingi kwam het in de volgende jaren tot een strijd tussen de anti-christelijke Athanarik en de door de Romeinen en Valens gesteunde [Fritigern](/wiki/Fritigern "Fritigern").

### De Hunnen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: De Hunnen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: De Hunnen")\]

Van de Greuthingi (Ostrogoten), die verder van het Romeinse Rijk woonden, weten we minder. Rond deze tijd werden zij geregeerd door een machtige en zeer oorlogszuchtige koning, [Ermanerik](/wiki/Ermanerik "Ermanerik"). Hij bouwde een groot rijk op, al is het niet duidelijk hoe groot. Bronnen beweren dat zijn rijk zich uitstrekte tot aan de [Baltische kust](/wiki/Baltische_staten "Baltische staten"), langs de [Wolga](/wiki/Wolga "Wolga") en tot aan de [Oeral](/wiki/Oeral_(gebergte) "Oeral (gebergte)"), maar dit is vermoedelijk overdreven.

In [375](/wiki/375 "375") werden de Goten aangevallen door de [Hunnen](/wiki/Hunnen "Hunnen"), die eerder al de meer oostelijk levende [Alanen](/wiki/Alanen "Alanen") hadden onderworpen. Van Ermanerik wordt verteld dat hij zichzelf doodde toen hij niet in staat bleek de Hunnen te stoppen. Sommige historici vermoeden dat het hier om een poging ging de goden gunstig te stemmen voor zijn volk door zichzelf te offeren. Indien dit het geval is, heeft het niet mogen baten, en de Greuthingi/Ostrogoten vluchtten westwaarts, naar het gebied van de Tervingi.

[Athanarik](/wiki/Athanarik "Athanarik") liet zijn legers positie opvatten bij de Dnjestr, maar moest zich onder druk van de Hunnen terugtrekken. Ook een tweede poging om meer westelijk met behulp van een grote wal een verdedigingslinie op te trekken werd door aanvallen van de Hunnen verijdeld. Hierna besloot het grootste deel van de Tervingi, onder [Fritigern](/wiki/Fritigern "Fritigern") en [Alavivus](/w/index.php?title=Alavivus&action=edit&redlink=1 "Alavivus (de pagina bestaat niet)") om naar het Romeinse Rijk te vluchten. Ook de Greuthingi, onder [Alatheus](/wiki/Alatheus "Alatheus") en [Saphrax](/wiki/Saphrax "Saphrax") stonden aan de oever van de Donau om toestemming te vragen binnen te trekken.

De Tervingi kregen toestemming, de Greuthingi niet, doch in de latere schermutselingen konden ook zij oversteken. Deze groep kwam onder [Odotheus](/wiki/Odotheus "Odotheus") het rijk binnen en werden gevestigd in [Anatolië](/wiki/Anatoli%C3%AB "Anatolië"). Op die manier kwamen diverse groepen Goten in het Romeinse rijk. Andere Goten, waaronder Athanarik, trokken zich terug naar [Transsylvanië](/wiki/Transsylvani%C3%AB "Transsylvanië"), en hielden daar een Gotisch rijk totdat dit gebied ook door de Hunnen werd bezet, waarschijnlijk kort na 400. Na de dood van [Attila](/wiki/Attila_de_Hun "Attila de Hun"), toen het Hunnenrijk uiteenviel, waren de Goten onder de eersten die hun onafhankelijkheid terugkregen. Deze werden bekend als de [Ostrogoten](/wiki/Ostrogoten "Ostrogoten"), naar [Ostrogota](/w/index.php?title=Ostrogota&action=edit&redlink=1 "Ostrogota (de pagina bestaat niet)"), de eerste koning van de Ostrogoten (Greuthingi).

Voor de verdere geschiedenis van de Goten zie de artikelen over Visigoten en Ostrogoten.

## Religie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: Religie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: Religie")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Wulfila_bibel.jpg/260px-Wulfila_bibel.jpg)](/wiki/Bestand:Wulfila_bibel.jpg) Bladzijde uit de [Codex Argenteus](/wiki/Codex_Argenteus "Codex Argenteus")

Van oudsher vereerden de Goten de [Germaanse goden](/wiki/Germaanse_mythologie "Germaanse mythologie") waarvan de belangrijkste [Odin](/wiki/Odin_(god) "Odin (god)"), [Thor](/wiki/Thor "Thor") en [Freya](/wiki/Freya_(godin) "Freya (godin)") waren. Hun religieuze gebruiken verschilden waarschijnlijk niet veel van die van de andere Germaanse volkeren.
Gedurende de vierde eeuw was het [christendom](/wiki/Christendom "Christendom") in opmars onder de Goten, en uiteindelijk werden ze christen, mede dankzij het werk van [Wulfila](/wiki/Wulfila "Wulfila"), de 'apostel van de Goten', die bekend is geworden vanwege zijn [vertaling van de Bijbel](/wiki/Gotische_Bijbel "Gotische Bijbel") in het [Gotisch](/wiki/Gotisch_(taal) "Gotisch (taal)"). Hij ontwierp hiervoor een speciaal [Gotisch alfabet](/wiki/Gotisch_alfabet "Gotisch alfabet"), gebaseerd op het [Griekse alfabet](/wiki/Grieks_alfabet "Grieks alfabet"), maar met elementen vanuit het [Latijnse alfabet](/wiki/Latijnse_alfabet "Latijnse alfabet") en het [runenalfabet](/wiki/Runen "Runen"). De Goten vielen echter niet onder het [katholieke geloof](/wiki/Katholicisme "Katholicisme"), maar waren [arianen](/wiki/Arianisme "Arianisme") evenals de meeste andere Germaanse stammen. Deze stroming verschilt van het orthodoxe katholicisme daarin dat ze niet gelooft dat [Jezus](/wiki/Jezus_(traditioneel-christelijk_benaderd) "Jezus (traditioneel-christelijk benaderd)") en [God](/wiki/God_(christendom) "God (christendom)") dezelfde entiteit zijn, maar Jezus als een aparte, aan God ondergeschikte schepping ziet. Ten tijde van de bekering van de Goten was dit de overheersende stroming in het christendom. Geleidelijk kreeg het katholieke geloof onder de christenen de overhand en werd ten slotte de [staatsgodsdienst](/wiki/Staatsgodsdienst "Staatsgodsdienst") van het naburige Romeinse Rijk. De laatste ariaanse Goten bekeerden zich in de [vroege middeleeuwen](/wiki/Vroege_middeleeuwen "Vroege middeleeuwen") ten slotte tot het katholicisme.

## Bekende Goten

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=9 "Bewerk dit kopje: Bekende Goten") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=9 "De broncode bewerken van de sectie: Bekende Goten")\]

- [Ostrogota](/w/index.php?title=Ostrogota&action=edit&redlink=1 "Ostrogota (de pagina bestaat niet)"), stamvader der [Ostrogoten](/wiki/Ostrogoten "Ostrogoten")
- [Ulfila](/wiki/Ulfila "Ulfila"), bisschop en Bijbelvertaler
- [Theodorik](/wiki/Theodorik_de_Grote "Theodorik de Grote") koning van de Ostrogoten

## Literatuur

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=10 "Bewerk dit kopje: Literatuur") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=10 "De broncode bewerken van de sectie: Literatuur")\]

- Hermann Schreiber, _De Goten_, 1979

## Trivia

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=11 "Bewerk dit kopje: Trivia") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=11 "De broncode bewerken van de sectie: Trivia")\]

- In de verhalen van [Asterix](/wiki/Asterix "Asterix") zijn de Goten een karikatuur van de Duitsers. Hun taal wordt in deze verhalen, evenals het Duits tot de [Tweede Wereldoorlog](/wiki/Tweede_Wereldoorlog "Tweede Wereldoorlog"), met [gotische letters](/wiki/Gotisch_schrift "Gotisch schrift") geschreven. Verder is er bij Asterix reeds sprake van Oost-Goten en West-Goten (Ostrogoten en Visigoten) en dit verwijst naar de toenmalige tweedeling van [Duitsland](/wiki/Duitsland "Duitsland"). Het is ook een anachronisme, want de splitsing van de Goten vond pas eeuwen later plaats.
- Het woord _gotiek_ is van de Goten afgeleid, omdat de gotiek niet-Romaans oftewel barbaars werd gevonden. Met de Goten heeft de gotiek niets te maken.

## Zie ook

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=12 "Bewerk dit kopje: Zie ook") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=12 "De broncode bewerken van de sectie: Zie ook")\]

- [Visigoten](/wiki/Visigoten "Visigoten")
- [Ostrogoten](/wiki/Ostrogoten "Ostrogoten")
- [Visigotische rijk](/wiki/Visigotische_rijk "Visigotische rijk")
- [Ostrogotische rijk](/wiki/Ostrogotische_rijk "Ostrogotische rijk")
- [Gotisch](/wiki/Gotisch_(taal) "Gotisch (taal)")
- [Krim-Gotisch](/wiki/Krim-Gotisch "Krim-Gotisch")

## Referenties

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Goten&veaction=edit&section=13 "Bewerk dit kopje: Referenties") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Goten&action=edit&section=13 "De broncode bewerken van de sectie: Referenties")\]

1. [↑](#cite_ref-1)[Théâtre de tous les peuples et nations de la terre avec leurs habits et ornemens divers, tant anciens que modernes, diligemment depeints au naturel par Luc Dheere peintre et sculpteur Gantois\[manuscript](https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:79D46426-CC9D-11E3-B56B-4FBAD43445F2#?c=&m=&s=&cv=29&xywh=-4120,-546,13707,8315)\]. _lib.ugent.be_. Geraadpleegd op 25 augustus 2020.
2. [↑](#cite_ref-2)In de interpretatie van Michael Kazanski ( _Les Goghs_, 1991) komen de Goten als geheel naar voren als een mengeling van een flink aantal groepen, die gedomineerd werden door echt Gotische aristocratie, in: Harrison, D., _de volksverhuizingen_, (1999), pag 35

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_koningen_Visigoten "Sjabloon:Navigatie koningen Visigoten") · [![Overleg sjabloon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png)](https://en.wikipedia.org/wiki/nl:Overleg_sjabloon:Navigatie_koningen_Visigoten "Overleg sjabloon") · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_koningen_Visigoten&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Visigotische](/wiki/Visigotische_Rijk "Visigotische Rijk") koningen

[Alarik I](/wiki/Alarik_I "Alarik I") ·
[Athaulf](/wiki/Athaulf "Athaulf") ·
[Sigerik](/wiki/Sigerik "Sigerik") ·
[Wallia](/wiki/Wallia "Wallia") ·
[Theoderik I](/wiki/Theoderik_I "Theoderik I") ·
[Thorismund](/wiki/Thorismund "Thorismund") ·
[Theoderik II](/wiki/Theoderik_II "Theoderik II") ·
[Eurik](/wiki/Eurik "Eurik") ·
[Alarik II](/wiki/Alarik_II "Alarik II") ·
[Gesalic](/wiki/Gesalic "Gesalic") ·
[Amalarik](/wiki/Amalarik "Amalarik") ·
[Theudis](/wiki/Theudis "Theudis") ·
[Theudigisel](/wiki/Theudigisel "Theudigisel") ·
[Agila I](/wiki/Agila_I "Agila I") ·
[Athanagild](/wiki/Athanagild "Athanagild") ·
[Liuva I](/wiki/Liuva_I "Liuva I") ·
[Leovigild](/wiki/Leovigild "Leovigild") ·
[Reccared I](/wiki/Reccared_I "Reccared I") ·
[Liuva II](/w/index.php?title=Liuva_II&action=edit&redlink=1 "Liuva II (de pagina bestaat niet)") ·
[Witterik](/wiki/Witterik "Witterik") ·
[Gundemar](/w/index.php?title=Gundemar&action=edit&redlink=1 "Gundemar (de pagina bestaat niet)") ·
[Sisebut](/wiki/Sisebut "Sisebut") ·
[Reccared II](/wiki/Reccared_II "Reccared II") ·
[Suintila](/w/index.php?title=Suintila&action=edit&redlink=1 "Suintila (de pagina bestaat niet)") ·
[Sisenand](/wiki/Sisenand "Sisenand") ·
[Chintila](/wiki/Chintila "Chintila") ·
[Tulga](/wiki/Tulga "Tulga") ·
[Chindaswinth](/w/index.php?title=Chindaswinth&action=edit&redlink=1 "Chindaswinth (de pagina bestaat niet)") ·
[Recceswinth](/wiki/Recceswinth "Recceswinth") ·
[Wamba](/wiki/Wamba_(koning) "Wamba (koning)") ·
[Erwig](/w/index.php?title=Erwig&action=edit&redlink=1 "Erwig (de pagina bestaat niet)") ·
[Ergica](/wiki/Ergica "Ergica") ·
[Wittiza](/w/index.php?title=Wittiza&action=edit&redlink=1 "Wittiza (de pagina bestaat niet)") ·
[Roderik](/wiki/Roderik "Roderik") ·
[Achila II](/wiki/Achila_II "Achila II") ·
[Ardon](/w/index.php?title=Ardon_(Visigoten)&action=edit&redlink=1 "Ardon (Visigoten) (de pagina bestaat niet)")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_koningen_Ostrogoten "Sjabloon:Navigatie koningen Ostrogoten") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_koningen_Ostrogoten&action=edit "Sjabloon bewerken")

Koningen en vorsten van de Ostrogoten

[Achiulf](/wiki/Achiulf "Achiulf") · [Alatheus](/wiki/Alatheus "Alatheus") · [Athalarik](/wiki/Athalarik "Athalarik") · [Andag](/w/index.php?title=Andag&action=edit&redlink=1 "Andag (de pagina bestaat niet)") · [Amalasuntha](/wiki/Amalasuntha "Amalasuntha") · [Athanarik](/wiki/Athanarik "Athanarik") · [Erarik](/wiki/Erarik "Erarik") · [Ermanarik](/wiki/Ermanarik "Ermanarik") · [Ildibad](/wiki/Ildibad "Ildibad") · [Odotheus](/wiki/Odotheus "Odotheus") . [Radegast](/wiki/Radegast_(legerleider) "Radegast (legerleider)") · [Safrax](/wiki/Safrax "Safrax") · [Teia](/wiki/Teia_(Gotische_koning) "Teia (Gotische koning)") · [Theodahad](/wiki/Theodahad "Theodahad") · [Theodorik de Grote](/wiki/Theodorik_de_Grote "Theodorik de Grote") · [Theodorik de Oudere](/wiki/Theodorik_de_Oudere "Theodorik de Oudere") · [Thiudimir](/wiki/Thiudimir "Thiudimir") · [Totila](/wiki/Totila "Totila") · [Valamir](/wiki/Valamir "Valamir") · [Videricius](/w/index.php?title=Videricius&action=edit&redlink=1 "Videricius (de pagina bestaat niet)") · [Vidimir](/wiki/Vidimir "Vidimir") · [Vithimiris](/wiki/Vithimiris "Vithimiris") · [Witiges](/wiki/Witiges "Witiges")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_Germaanse_volken "Sjabloon:Navigatie Germaanse volken") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_Germaanse_volken&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Germaanse volken](/wiki/Germanen "Germanen")

[Alemannen](/wiki/Alemannen "Alemannen") · [Ambivarieten](/wiki/Ambivarieten "Ambivarieten") · [Ambronen](/wiki/Ambronen "Ambronen") · [Ampsivaren](/wiki/Ampsivaren "Ampsivaren") · [Angelen](/wiki/Angelen "Angelen") · [Angrivariërs](/wiki/Angrivari%C3%ABrs "Angrivariërs") · [Asdingen](/wiki/Asdingen "Asdingen") · [Baemi](/wiki/Baemi "Baemi") · [Bajuwaren](/wiki/Bajuwaren "Bajuwaren") · [Bastarnen](/wiki/Bastarnen "Bastarnen") · [Bataven](/wiki/Bataven "Bataven") · [Bourgondiërs](/wiki/Bourgondi%C3%ABrs "Bourgondiërs") · [Bructeren](/wiki/Bructeren "Bructeren") · [Cananefaten](/wiki/Cananefaten "Cananefaten") · [Chamaven](/wiki/Chamaven "Chamaven") · [Chasuarii](/wiki/Chasuarii "Chasuarii") · [Chatten](/wiki/Chatten_(volk) "Chatten (volk)") · [Chattuarii](/wiki/Chattuarii "Chattuarii") · [Chauken](/wiki/Chauken "Chauken") · [Cherusken](/wiki/Cherusken "Cherusken") · [Cimbren](/wiki/Cimbren "Cimbren") · [Cugerni](/w/index.php?title=Cugerni&action=edit&redlink=1 "Cugerni (de pagina bestaat niet)") · [Dulgubnii](/wiki/Dulgubnii "Dulgubnii") · [Fosi](/w/index.php?title=Fosi&action=edit&redlink=1 "Fosi (de pagina bestaat niet)") · [Franken](/wiki/Franken_(volk) "Franken (volk)") · [Frisii](/wiki/Frisii "Frisii") · [Gepiden](/wiki/Gepiden "Gepiden") · Goten · [Harii](/wiki/Harii "Harii") · [Helisiërs](/wiki/Helisi%C3%ABrs "Helisiërs") · [Hermunduren](/wiki/Hermunduren "Hermunduren") · [Herulen](/wiki/Herulen "Herulen") · [Juten](/wiki/Juten_(volk) "Juten (volk)") · [Lakringen](/wiki/Lakringen "Lakringen") · [Lemoviërs](/wiki/Lemovi%C3%ABrs "Lemoviërs") · [Longobarden](/wiki/Longobarden "Longobarden") · [Lugiërs](/wiki/Lugi%C3%ABrs "Lugiërs") · [Manimiërs](/wiki/Manimi%C3%ABrs "Manimiërs") · [Marcomannen](/wiki/Marcomannen "Marcomannen") · [Marobudui](/w/index.php?title=Marobudui&action=edit&redlink=1 "Marobudui (de pagina bestaat niet)") · [Marsi](/wiki/Marsi_(Germaanse_stam) "Marsi (Germaanse stam)") · [Mattiakken](/w/index.php?title=Mattiakken&action=edit&redlink=1 "Mattiakken (de pagina bestaat niet)") · [Naharvalen](/wiki/Naharvallen "Naharvallen") · [Nemeten](/wiki/Nemeten "Nemeten") · [Nerviërs](/wiki/Nervi%C3%ABrs "Nerviërs") · [Ostrogoten](/wiki/Ostrogoten "Ostrogoten") · [Quaden](/wiki/Quaden "Quaden") · [Rugiërs](/wiki/Rugi%C3%ABrs "Rugiërs") · [Saksen](/wiki/Saksen_(volk) "Saksen (volk)") · [Semnonen](/wiki/Semnonen "Semnonen") · [Silingen](/wiki/Silingen "Silingen") · [Sitones](/w/index.php?title=Sitones&action=edit&redlink=1 "Sitones (de pagina bestaat niet)") · [Skiren](/wiki/Skiren "Skiren") · [Sueben](/wiki/Sueben "Sueben") · [Sugambren](/wiki/Sugambren "Sugambren") · [Suiones](/wiki/Svear "Svear") · [Tencteren](/wiki/Tencteren "Tencteren") · [Teutonen](/wiki/Teutonen "Teutonen") · [Toxandriërs](/wiki/Toxandri%C3%ABrs "Toxandriërs") · [Triboken](/wiki/Triboken "Triboken") · [Tubanten](/wiki/Tubanten "Tubanten") · [Tudri](/w/index.php?title=Tudri&action=edit&redlink=1 "Tudri (de pagina bestaat niet)") · [Tungri](/wiki/Tungri "Tungri") · [Ubiërs](/wiki/Ubi%C3%ABrs "Ubiërs") · [Usipeten](/wiki/Usipeti "Usipeti") · [Vandalen](/wiki/Vandalen "Vandalen") · [Vangionen](/wiki/Vangionen "Vangionen") · [Visigoten](/wiki/Visigoten "Visigoten") · [Volcae](/wiki/Volcae "Volcae") · [Warnen](/wiki/Warnen "Warnen")

**[Germani cisrhenani](/wiki/Germani_cisrhenani "Germani cisrhenani"):** [Caerosi](/wiki/Caerosi "Caerosi") · [Condrusi](/wiki/Condrusi "Condrusi") · [Eburonen](/wiki/Eburonen "Eburonen") · [Paemani](/wiki/Paemani "Paemani") · [Segni](/wiki/Segni_(volk) "Segni (volk)")

**Stamverenigingen:** [Herminones](/wiki/Herminones "Herminones") · [Ingvaeones](/wiki/Ingvaeones "Ingvaeones") · [Istvaeones](/wiki/Istvaeones "Istvaeones")

[Mediabestanden](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Goths#mw-subcategories "commons:Category:Goths")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Commons-logo.svg)

Zie de categorie _**[Goths](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Goths#mw-subcategories "commons:Category:Goths")**_ van [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons") voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Goten&oldid=67157858](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Goten&oldid=67157858)"

[Categorie](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Goten](/wiki/Categorie:Goten "Categorie:Goten")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 6 mrt 2024 om 17:58.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Goten&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)