Industriële revolutie in Nederland - Wikipedia
De industriële revolutie in Nederland was een geleidelijk proces dat plaatsvond gedurende de tweede helft van de 19e eeuw, bijna vijftig jaar later dan in ...
wind- en watermolens
Naast de overheidspolitiek speelde ook de geografische situatie een belangrijke rol. De uitvinding van de stoommachine was een grote verbetering in de manier waarop machines aangedreven konden worden. De reden waarom dit in Nederland niet meteen aansloeg is dat de Nederlanders veel geïnvesteerd hadden in <anchor>wind- en watermolens</anchor>. Stoommachines worden gestookt met kolen. Kolen waren echter relatief duur in Nederland, de enige plaats waar kolen gedolven werden was Zuid-Limburg "Zuid-Limburg (Nederland)"). Limburg is echter periferisch gelegen ten opzichte van het economisch centrum in de kustprovincies.
Molen - Wikipedia
Molen - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/14_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Molen "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Molen "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Molen "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Molen "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Ontstaansgeschiedenis](#Ontstaansgeschiedenis)Ontstaansgeschiedenis-subkopje inklappen  - [1.1Inverted mill](#Inverted_mill)
  - [1.2Moulin Chandelier](#Moulin_Chandelier)
  - [1.3Standerdmolen](#Standerdmolen)
  - [1.4Paltrokmolen](#Paltrokmolen)
  - [1.5Torenmolen](#Torenmolen)
  - [1.6Houten achtkant](#Houten_achtkant)
  - [1.7In de Lage Landen](#In_de_Lage_Landen)
- [2Soorten molens](#Soorten_molens)Soorten molens-subkopje inklappen  - [2.1Molens naar aandrijfwijze](#Molens_naar_aandrijfwijze)
  - [2.2Molens naar verrichting of product](#Molens_naar_verrichting_of_product)
  - [2.3Windmolens naar bouwwijze](#Windmolens_naar_bouwwijze)
  - [2.4Windmolens naar standplaats](#Windmolens_naar_standplaats)
- [3Vermogen van molens](#Vermogen_van_molens)
- [4Het begrip "watermolen"](#Het_begrip_"watermolen")
- [5Molenbehoud in Nederland](#Molenbehoud_in_Nederland)
- [6Bibliografie](#Bibliografie)
- [7Zie ook](#Zie_ook)
- [8Galerij](#Galerij)
- [9Referenties](#Referenties)
- [10Externe links](#Externe_links)

Inhoudsopgave omschakelen

# Molen

80 talen

- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/M%C3%BChle "Mühle – Zwitserduits")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%ADn "Molín – Aragonees")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A7%D8%AD%D9%88%D9%86%D8%A9 "طاحونة – Arabisch")
- [ܐܪܡܝܐ](https://arc.wikipedia.org/wiki/%DC%AA%DC%9A%DC%9D%DC%90 "ܪܚܝܐ – Aramees")
- [Авар](https://av.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%8C%D0%BE%D0%B1%D0%BE "Гьобо – Avarisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/D%C9%99yirman "Dəyirman – Azerbeidzjaans")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 "دگیرمان – South Azerbaijani")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 "Мелница – Bulgaars")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Milin "Milin – Bretons")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Mlin "Mlin – Bosnisch")
- [Буряад](https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D1%8D%D1%80%D0%BC%D1%8D "Тээрмэ – Russia Buriat")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%AD "Molí – Catalaans")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Ml%C3%BDn "Mlýn – Tsjechisch")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD "Арман – Tsjoevasjisch")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/M%C3%B8lle "Mølle – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%BChle "Mühle – Duits")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Arye "Arye – Zazaki")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CF%82 "Μύλος – Grieks")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Mill_(grinding) "Mill (grinding) – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Muelejo "Muelejo – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Molino "Molino – Spaans")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Errota "Errota – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8 "دستگاه آسیاب – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Mylly "Mylly – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Moulin "Moulin – Frans")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Mole "Mole – Fries")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Mu%C3%AD%C3%B1o "Muíño – Galicisch")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/Itajeresoha "Itajeresoha – Guaraní")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%98%D7%97%D7%A0%D7%94 "מטחנה – Hebreeuws")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Mlin "Mlin – Kroatisch")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Moulen "Moulen – Haïtiaans Creools")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Malom "Malom – Hongaars")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%B2%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80 "Աղացներ – Armeens")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Alat_giling "Alat giling – Indonesisch")
- [Igbo](https://ig.wikipedia.org/wiki/Ihe_igwe_ihe "Ihe igwe ihe – Igbo")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Mueleyo "Mueleyo – Ido")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Mulino "Mulino – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%B2%89%E7%A0%95%E6%A9%9F "粉砕機 – Japans")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98 "წისქვილი – Georgisch")
- [Kabɩyɛ](https://kbp.wikipedia.org/wiki/Mooti "Mooti – Kabiye")
- [Tyap](https://kcg.wikipedia.org/wiki/Naan_tswam "Naan tswam – Tyap")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B8%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD "Диірмен – Kazachs")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EC%87%84%EA%B8%B0 "분쇄기 – Koreaans")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/A%C5%9F_(am%C3%BBr) "Aş (amûr) – Koerdisch")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Pistrinum "Pistrinum – Latijn")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Millen "Millen – Luxemburgs")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Molin "Molin – Lombardisch")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Mal%C5%ABnas "Malūnas – Litouws")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Dzirnavas "Dzirnavas – Lets")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 "Мелница – Macedonisch")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9A%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%80 "चक्की – Marathi")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/M%C3%B6hl "Möhl – Nedersaksisch")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Mylne "Mylne – Noors - Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/M%C3%B8lle "Mølle – Noors - Bokmål")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Molin "Molin – Occitaans")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%9A%E0%A9%B1%E0%A8%95%E0%A9%80 "ਚੱਕੀ – Punjabi")
- [Deitsch](https://pdc.wikipedia.org/wiki/Miehl "Miehl – Pennsylvania-Duits")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/M%C5%82yn_(technika) "Młyn (technika) – Pools")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%B9%D8%A7_%DA%86%DA%A9%DB%8C "آٹا چکی – Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Moinho "Moinho – Portugees")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Kutana "Kutana – Quechua")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Moar%C4%83 "Moară – Roemeens")
- [Armãneashti](https://roa-rup.wikipedia.org/wiki/Moar%C3%A2 "Moarâ – Aroemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 "Мельница – Russisch")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Mlin "Mlin – Servo-Kroatisch")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Mill_(grinding) "Mill (grinding) – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Mlyn "Mlyn – Slowaaks")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Mlin "Mlin – Sloveens")
- [ChiShona](https://sn.wikipedia.org/wiki/Chigayo "Chigayo – Shona")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Kvarn "Kvarn – Zweeds")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%97 "గానుగ – Telugu")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/De%C4%9Firmen "Değirmen – Turks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BB%D0%B8%D0%BD_(%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%BD%D1%8E%D0%B2%D0%B0%D1%87) "Млин (подрібнювач) – Oekraïens")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Tegirmon "Tegirmon – Oezbeeks")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Molin "Molin – Venetiaans")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9n "Molén – Waals")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Gilingan "Gilingan – Waray")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E7%A0%94%E7%A3%A8 "研磨 – Wuyu")
- [Zeêuws](https://zea.wikipedia.org/wiki/Meule "Meule – Zeeuws")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A0%94%E7%A3%A8 "研磨 – Chinees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q44494#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Molen "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Molen "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Molen)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Molen&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Molen)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Molen&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Molen "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Molen "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Molen&oldid=67999373 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Molen&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Molen&id=67999373&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FMolen)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FMolen)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q44494 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Molen)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Molen&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Molen&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mills)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Windmill_Uden.jpg/200px-Windmill_Uden.jpg)](/wiki/Bestand:Windmill_Uden.jpg) Standerdmolen te [Uden](/wiki/Uden_(plaats) "Uden (plaats)")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/2005-08-13_Pirogiv_228.JPG/200px-2005-08-13_Pirogiv_228.JPG)](/wiki/Bestand:2005-08-13_Pirogiv_228.JPG) Eenvoudige standerdmolen in [Oekraïne](/wiki/Oekra%C3%AFne "Oekraïne")

Een **molen** is een werktuig met een draaiend mechaniek en een [aandrijving](/wiki/Aandrijving "Aandrijving"), dat kan dienen voor het [malen](/wiki/Malen_(bewerking) "Malen (bewerking)"), [persen](/wiki/Pers_(machine) "Pers (machine)") of stampen van granen, verfpigmenten en andere grondstoffen, het [zagen](/wiki/Zagen "Zagen") van hout, [pompen](/wiki/Pompen "Pompen") van water, takelen van een last of opwekken van [elektriciteit](/wiki/Elektriciteit "Elektriciteit"). Een molen kan worden aangedreven door de wind ( [windmolen](/wiki/Windmolen "Windmolen")), water ( [watermolen](/wiki/Watermolen_(door_water_aangedreven_molen) "Watermolen (door water aangedreven molen)")), de spierkracht van mensen ( [handmolen](/wiki/Handmolen "Handmolen"), [tredmolen](/wiki/Tredmolen "Tredmolen")) en dieren ( [rosmolen](/wiki/Rosmolen "Rosmolen")) of door een [motor](/wiki/Motor "Motor").

## Ontstaansgeschiedenis

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Ontstaansgeschiedenis") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Ontstaansgeschiedenis")\]

[Watermolens](/wiki/Watermolen_(door_water_aangedreven_molen) "Watermolen (door water aangedreven molen)") raakten verspreid over Europa aan het einde van het [Romeinse Rijk](/wiki/Romeinse_Rijk "Romeinse Rijk"). Er werd gebruikgemaakt van stromend water met voldoende verval voor de aandrijving, maar er werd ook gebruikgemaakt van stromend water met onvoldoende verval. Bij dit laatste werden schipmolens gebruikt die in de rivier verankerd lagen of voor de kust, en daar van de [getijstromingen](/wiki/Getijstroom "Getijstroom") gebruikmaakten. Op plaatsen waar het verval of de stroming niet voldoende was om een waterrad aan te drijven moest een andere oplossing gezocht worden. Het is dan ook in deze streek waar de eerste windmolens gevonden kunnen worden.

De gegevens van de uitvinding van de windmolen zijn verloren gegaan in de nevel van de geschiedenis. In historische bronnen wordt vaak niet specifiek vermeld of het een watermolen of een windmolen betreft.

Lang is men ervan uitgegaan dat het eerste windmolentype in Europa de [standerdmolen](/wiki/Standerdmolen "Standerdmolen") is geweest. Maar dit type molen is zo ingenieus geconstrueerd dat het er onmogelijk zo maar opeens geweest kan zijn. Het is daarom aannemelijk dat de standerdmolen door een ontwikkelingsfase is gegaan die enige honderden jaren heeft geduurd.

### Inverted mill

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Inverted mill") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Inverted mill")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Gorskii_03965u_windmills.jpg/260px-Gorskii_03965u_windmills.jpg)](/wiki/Bestand:Gorskii_03965u_windmills.jpg) Eenvoudige standerdmolens in Rusland, de middelste en rechter zijn voorbeelden van een inverted mill.

De eerste [windmolens](/wiki/Windmolen "Windmolen") verschenen rond het jaar 1000 in Noordwest-Frankrijk, Vlaanderen en Zuid- [Engeland](/wiki/Engeland_(hoofdbetekenis) "Engeland (hoofdbetekenis)"). In wezen waren dit watermolens geplaatst op een centrale paal waarbij het rad vervangen was door wieken. De laatste exemplaren van de "inverted mill" zijn waarschijnlijk rond 1930 verloren gegaan en hebben nagenoeg geen sporen achtergelaten. Op een oude foto gemaakt in [Rusland](/wiki/Rusland_(hoofdbetekenis) "Rusland (hoofdbetekenis)") is een groepje van deze molens te zien waarvan de meest rechtse de originele vorm is. Het is duidelijk te zien dat de as horizontaal ligt en vrij laag in de kast ligt. Dit betekent dus dat de maalstenen - net als bij een watermolen - van onderen aangedreven werden.

### Moulin Chandelier

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Moulin Chandelier") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Moulin Chandelier")\]

Bij de verdere ontwikkeling van dit type heeft men de as hoger geplaatst en de houten onderbouw vervangen door een stenen toren. Van dit type molen, genaamd _moulin chandelier_, is er slechts één bewaard gebleven, samen met tientallen stenen ondertorens die zijn gedateerd rond het jaar 1000.

### Standerdmolen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Standerdmolen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Standerdmolen")\]

De [standerdmolen](/wiki/Standerdmolen "Standerdmolen") kan worden gezien als een _moulin chandelier_ waarvan de onderbouw is vervangen door een houten staak die is [geschoord](/wiki/Schoor_(bouwkunde) "Schoor (bouwkunde)") met steekbanden die op hun beurt weer rusten op de horizontale kruisplaten. Deze kruisplaten werden vroeger vaak in de grond ingegraven voor stevigheid. Later is men ze op stenen blokken ( [teerlingen](/wiki/Teerling_(standermolen) "Teerling (standermolen)")) gaan plaatsen. Deze ondergrondse kruisplaten worden in zowel Engeland als Bretagne gevonden en dateren van rond 1100.

### Paltrokmolen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: Paltrokmolen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: Paltrokmolen")\]

De paltrok of [paltrokmolen](/wiki/Paltrokmolen "Paltrokmolen") is een molentype, ontstaan uit de standerdmolen, waarbij in het molenhuis een grotere werkruimte is gemaakt. De standerd is hier als koningsstijl een vast onderdeel van de constructie geworden en staat op de staart- of sleutelbalk. De staartbalk ligt over de pen van de koning, die ingekeept op de kruisbalken ligt. De kruisbalken worden in het midden ondersteunt door een gemetselde stenen poer van ongeveer een meter in het vierkant. De uiteinden van de kruisbalken liggen in de ringmuur. De ringmuur met kruirollen zorgt voor stabiliteit. De Nederlandse paltrokmolens zijn alle ingericht als zaagmolen.

### Torenmolen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: Torenmolen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: Torenmolen")\]

De [torenmolen](/wiki/Torenmolen "Torenmolen") hoeft niet per se een jonger type te zijn dan de standerdmolen. Bekend is dat er in Dover in 1280 een stenen molen stond. De torenmolen heeft de standerdmolen nooit echt kunnen verslaan in populariteit omdat deze duur was om te bouwen, moeilijker was in gebruik en slechts één koppel [molenstenen](/wiki/Molensteen "Molensteen") kon aandrijven. Dit laatste nadeel werd in de 16e eeuw ongedaan gemaakt met de uitvinding van de [koningsspil](/wiki/Koningsspil "Koningsspil").

Een zijsprong in de ontwikkeling is de molen in [Templeuve](/wiki/Templeuve_(Frankrijk) "Templeuve (Frankrijk)"). Van buiten lijkt dit een torenmolen, maar het hele binnenwerk rust op een centrale paal en draait mee bij het [kruien](/wiki/Kruien_(windmolen) "Kruien (windmolen)") van de molen.

### Houten achtkant

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: Houten achtkant") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: Houten achtkant")\]

Omstreeks 1400 werd de kruibare [kap](/wiki/Kap_(bovenkruier) "Kap (bovenkruier)") ontwikkeld, die het eerst toegepast werd op torenmolens. Hierdoor werd het mogelijk om conisch gemetselde, achtkante molens te bouwen, eerst in steen en later ook in hout. In het begin van de zestiende eeuw ontstond in Noord- en Zuid-Holland de [houten achtkant](/wiki/Houten_achtkant "Houten achtkant"). Dit type molen verdrong in Noord-Holland de [standerdmolen](/wiki/Standerdmolen "Standerdmolen") en de [wipmolen](/wiki/Wipmolen "Wipmolen"), maar in Zuid-Holland alleen de standerdmolen. Rond 1750 werden in heel Nederland achtkante molens gebouwd.

### In de Lage Landen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: In de Lage Landen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: In de Lage Landen")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Molen_De_Nieuwe_Molen_dieselmotor_Type_H20.jpg/260px-Molen_De_Nieuwe_Molen_dieselmotor_Type_H20.jpg)](/wiki/Bestand:Molen_De_Nieuwe_Molen_dieselmotor_Type_H20.jpg) Dieselmotor van Maalderij De Nieuwe molen

De oudste bekende vermeldingen in de [Lage Landen](/wiki/Lage_Landen_(hoofdbetekenis) "Lage Landen (hoofdbetekenis)") die zeker van een windmolen zijn dateren van ca. 1180. De oudste schriftelijke verwijzing naar een windmolen is terug te vinden in een akte uit 1183 van [Filips van de Elzas](/wiki/Filips_van_de_Elzas "Filips van de Elzas"), [Graaf van Vlaanderen](/wiki/Lijst_van_graven_van_Vlaanderen "Lijst van graven van Vlaanderen"), waarin de rechten en bezittingen van de [Abdij van Sint-Winoksbergen](/wiki/Abdij_van_Sint-Winoksbergen "Abdij van Sint-Winoksbergen") te [Wormhout](/wiki/Wormhout "Wormhout") worden vastgelegd: "niemand aldaar mag een wind- of watermolen bezitten zonder toelating van de abt". In Nederland dateert de oudste schriftelijke vermelding van een windmolen voor de waterbeheersing uit 1407 en betreft een molen nabij [Alkmaar](/wiki/Alkmaar_(hoofdbetekenis) "Alkmaar (hoofdbetekenis)"). Het aantal groeide in de loop der jaren totdat omstreeks 1880 door de komst van de stoomtractie het maximum werd bereikt. Met de komst van de [dieselmotor](/wiki/Dieselmotor "Dieselmotor") en de [elektromotor](/wiki/Elektromotor "Elektromotor") werden molens ook hiermee uitgerust, zodat er onder alle omstandigheden gemalen kon worden, zoals respectievelijk bij de [Venemansmolen](/wiki/Venemansmolen "Venemansmolen") en bij de [Achlumer Molen](/wiki/Achlumer_Molen "Achlumer Molen"). Ook werden er maalinrichtingen gebouwd, die alleen nog maar door een dieselmotor werden aangedreven, zoals de in 1926 gebouwde [Maalderij De Nieuwe molen](/wiki/Maalderij_De_Nieuwe_molen "Maalderij De Nieuwe molen") in Sinderen. Daarnaast werden er in de jaren dertig van de twintigste eeuw [wiekverbeteringen](/wiki/Gevlucht "Gevlucht") aangebracht, zoals de fokwiek en de [van Busselneus](/wiki/Gevlucht "Gevlucht"). Desondanks kon de windmolen de concurrentie met elektrisch aangedreven maalderijen niet aan en verdwenen veel molens. In de 19e eeuw waren er in Nederland ongeveer 10.000 windmolens. Vooral in de [Zaanstreek](/wiki/Zaanstreek "Zaanstreek") hebben relatief veel molens gestaan. Rond 1725 waren er 600 wiekendragers gelijktijdig in bedrijf. Het totaal aantal gebouwde molens in de Zaanstreek wordt geschat op ca 1200. In de molendatabase zijn nu nog 1191 Nederlandse en 1331 Belgische molens opgenomen.

## Soorten molens

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=9 "Bewerk dit kopje: Soorten molens") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=9 "De broncode bewerken van de sectie: Soorten molens")\]

### Molens naar aandrijfwijze

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=10 "Bewerk dit kopje: Molens naar aandrijfwijze") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=10 "De broncode bewerken van de sectie: Molens naar aandrijfwijze")\]

- [Getijdenmolen](/wiki/Getijdenmolen "Getijdenmolen") \- aangedreven door waterstroming ten gevolge van de [getijden](/wiki/Getijde_(waterbeweging) "Getijde (waterbeweging)")
- [Handmolen](/wiki/Handmolen "Handmolen") \- aangedreven met de hand
- [Rosmolen](/wiki/Rosmolen "Rosmolen") \- aangedreven door een paard (ros)
- [Schipmolen](/wiki/Schipmolen "Schipmolen") \- aangedreven door stromend water
- [Tredmolen](/wiki/Tredmolen "Tredmolen") \- aangedreven door een lopend mens of dier
- [Watermolen](/wiki/Watermolen_(door_water_aangedreven_molen) "Watermolen (door water aangedreven molen)") \- aangedreven door stromend water
- [Windmolen](/wiki/Windmolen "Windmolen") \- aangedreven door wind
- [Watervluchtmolen](/wiki/Watervluchtmolen "Watervluchtmolen") \- aangedreven door water of wind

### Molens naar verrichting of product

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=11 "Bewerk dit kopje: Molens naar verrichting of product") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=11 "De broncode bewerken van de sectie: Molens naar verrichting of product")\]

[Beukmolen](/wiki/Beukmolen "Beukmolen") \- [blauwselmolen](/wiki/Blauwselmolen "Blauwselmolen") \- [boezemmolen](/wiki/Boezemmolen "Boezemmolen") \- [cacaomolen](/wiki/Cacaomolen "Cacaomolen") \- [eekmolen](/wiki/Eekmolen "Eekmolen") (runmolen) - [hennepklopmolen](/wiki/Hennepklopmolen "Hennepklopmolen") \- [koffiemolen](/wiki/Koffiemolen "Koffiemolen") \- [koldermolen](/w/index.php?title=Koldermolen&action=edit&redlink=1 "Koldermolen (de pagina bestaat niet)") \- [korenmolen](/wiki/Korenmolen "Korenmolen") \- [krijtmolen](/wiki/Krijtmolen "Krijtmolen") \- [kruitmolen](/wiki/Kruitmolen_(hoofdbetekenis) "Kruitmolen (hoofdbetekenis)") \- [kunstwolmolen](/wiki/Kunstwolmolen "Kunstwolmolen") \- [loodwitmolen](/wiki/Loodwitmolen "Loodwitmolen") \- [mosterdmolen](/wiki/Mosterdmolen "Mosterdmolen") \- [moutmolen](/wiki/Moutmolen "Moutmolen") \- [oliemolen](/wiki/Oliemolen "Oliemolen") \- [papiermolen](/wiki/Papiermolen "Papiermolen") \- [pelmolen](/wiki/Pelmolen "Pelmolen") \- [pepermolen](/wiki/Pepermolen "Pepermolen") \- [poldermolen](/wiki/Poldermolen "Poldermolen") \- [schelpzandmolen](/w/index.php?title=Schelpzandmolen&action=edit&redlink=1 "Schelpzandmolen (de pagina bestaat niet)") \- [seinmolen](/wiki/Seinmolen "Seinmolen") \- [slijpmolen](/wiki/Slijpmolen "Slijpmolen") \- [snuifmolen](/wiki/Snuifmolen "Snuifmolen") \- [specerijenmolen](/wiki/Specerijenmolen "Specerijenmolen") \- [strijkmolen](/wiki/Strijkmolen "Strijkmolen") \- [trasmolen](/wiki/Trasmolen "Trasmolen") \- [verfmolen](/wiki/Verfmolen "Verfmolen") \- [volmolen](/wiki/Volmolen_(machine) "Volmolen (machine)") \- [zaagmolen](/wiki/Zaagmolen "Zaagmolen") \- [watermolen](/wiki/Watermolen_(molen_voor_waterverzet) "Watermolen (molen voor waterverzet)")

### Windmolens naar bouwwijze

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=12 "Bewerk dit kopje: Windmolens naar bouwwijze") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=12 "De broncode bewerken van de sectie: Windmolens naar bouwwijze")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Zie ook het artikel [Windmolen](/wiki/Windmolen "Windmolen") voor meer uitleg over deze molens_

[Amerikaanse windmotor](/wiki/Windmotor "Windmotor") \- [bovenkruier](/wiki/Bovenkruier "Bovenkruier") \- [grondzeiler](/wiki/Grondzeiler "Grondzeiler") \- [paltrokmolen](/wiki/Paltrokmolen "Paltrokmolen") \- [spinnekop](/wiki/Spinnekopmolen "Spinnekopmolen") \- [standerdmolen](/wiki/Standerdmolen "Standerdmolen") \- [stellingmolen](/wiki/Stellingmolen "Stellingmolen") \- [houten achtkant](/wiki/Houten_achtkant "Houten achtkant") \- [ronde stenen molen](/wiki/Ronde_stenen_molen "Ronde stenen molen") \- [tjasker](/wiki/Tjasker "Tjasker") \- [torenmolen](/wiki/Torenmolen "Torenmolen") \- [weidemolen](/wiki/Weidemolen "Weidemolen") \- [wipmolen](/wiki/Wipmolen "Wipmolen") \- [munnikmolen](/wiki/Munnikmolen "Munnikmolen") (Friese mount) - [tonmolen](/wiki/Tonmolen_(windmolen) "Tonmolen (windmolen)")

### Windmolens naar standplaats

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=13 "Bewerk dit kopje: Windmolens naar standplaats") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=13 "De broncode bewerken van de sectie: Windmolens naar standplaats")\]

[beltmolen](/wiki/Beltmolen "Beltmolen") \- [getijdenmolen](/wiki/Getijdenmolen "Getijdenmolen") \- [walmolen](/wiki/Walmolen "Walmolen") \- [zeewindmolen](/w/index.php?title=Zeewindmolen&action=edit&redlink=1 "Zeewindmolen (de pagina bestaat niet)")

## Vermogen van molens

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=14 "Bewerk dit kopje: Vermogen van molens") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=14 "De broncode bewerken van de sectie: Vermogen van molens")\]

Een watermolen kan 1,5 tot 3,5 [kilowatt](/wiki/Kilowatt "Kilowatt") leveren. Een oude [standerdmolen](/wiki/Standerdmolen "Standerdmolen") kon 3,5 tot 7,5 kW leveren.[\[1\]](#cite_note-1) Een windmolen met oudhollandse tuigage van de wieken kan gemiddeld 25 tot 30kW leveren. Met stroomlijn [roeden](/wiki/Roeden "Roeden"), zoals [fokwieken](/wiki/Fokwiek "Fokwiek") kan tot 45 kW worden geleverd.[\[2\]](#cite_note-2)[\[3\]](#cite_note-3)

## Het begrip "watermolen"

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=15 "Bewerk dit kopje: Het begrip \"watermolen\"") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=15 "De broncode bewerken van de sectie: Het begrip \"watermolen\"")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Oostendorperwatermolen.jpg/260px-Oostendorperwatermolen.jpg)](/wiki/Bestand:Oostendorperwatermolen.jpg) [Oostendorper watermolen](/wiki/Oostendorper_watermolen "Oostendorper watermolen") bij [Haaksbergen](/wiki/Haaksbergen "Haaksbergen").[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/MolenVanafDijk.JPG/200px-MolenVanafDijk.JPG)](/wiki/Bestand:MolenVanafDijk.JPG) [Poldermolen](/wiki/Poldermolen "Poldermolen")

Het begrip watermolen kan tot verwarring leiden, omdat het gebruikt wordt bij twee verschillende indelingen van molens:

- Naar de aard van de aandrijving. In dit geval is een watermolen dus een door water aangedreven molen aan een beek of riviertje.
- Naar de functie van de molen: In dit geval is een watermolen een molen die water verzet.

Doordat door water aangedreven molens alleen in het oosten en zuiden van Nederland voorkomen is de kans op verwarring. In het westen en midden van Nederland is het een windmolen die water verzet, in het oosten en zuiden van het land een molen die door water wordt aangedreven. Soms wordt beweerd dat het gebruik van "watermolen" voor een molen die water verzet een foutieve benaming is, en dat men die [poldermolen](/wiki/Poldermolen "Poldermolen") moet noemen. Daar vallen twee dingen tegen in te brengen:

- Al eeuwenlang spreekt men in het midden en westen van het land in bestekken, rekeningen, advertenties waarin molenaars worden gevraagd enz. over "watermolen" en "watermolenaars".
- Niet alle windmolens die water verzetten zijn poldermolens. Er werden vroeger ook windmolens ingezet voor het verpompen van water van de ene boezem naar de andere. Deze molens bemaalden géén polders. Men noemde deze molens [boezemmolens](/wiki/Boezemmolen "Boezemmolen") of [strijkmolens](/wiki/Strijkmolen "Strijkmolen") omdat ze, met een geringe opvoerhoogte, het water van de ene naar de andere boezem "streken". Verder is bij een droogmakerij als de [Schermer](/wiki/Schermer_(droogmakerij) "Schermer (droogmakerij)") met ruim 50 molens slechts een beperkt aantal daarvan "poldermolen"; de rest stond aan de rand van de polder en was ondermolen, middenmolen of bovenmolen. Die werden ook wel ringmolens genoemd.

## Molenbehoud in Nederland

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=16 "Bewerk dit kopje: Molenbehoud in Nederland") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=16 "De broncode bewerken van de sectie: Molenbehoud in Nederland")\]

Door de introductie van [elektriciteit](/wiki/Elektriciteit "Elektriciteit") op het platteland in de [jaren twintig](/wiki/1920-1929 "1920-1929") was de onbetrouwbare windbemaling overbodig geworden en konden werktuigen op elk gewenst moment hun werk doen. In 1923 werd de vereniging [De Hollandsche Molen](/wiki/Vereniging_De_Hollandsche_Molen "Vereniging De Hollandsche Molen") opgericht om de toenmalige grootschalige sloop van wind- en watermolens te stoppen.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/29/Molenwimpel.gif)](/wiki/Bestand:Molenwimpel.gif) Als aan een molen de molenwimpel hangt, dan is de molen opengesteld voor publiek.

Momenteel zijn de meeste molens in bezit van gemeentes of stichtingen en worden de meeste molens door vrijwillige [molenaars](/wiki/Molenaar_(hoofdbetekenis) "Molenaar (hoofdbetekenis)") meestal op zaterdagen in bedrijf gehouden.[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding") Het [Gilde van Molenaars](/wiki/Gilde_van_Molenaars "Gilde van Molenaars") verzorgt o.a de opleiding van de molenaars. In Friesland is het [Gild Fryske Mounders](/wiki/Gild_Fryske_Mounders "Gild Fryske Mounders") actief. Wanneer een molen open is voor belangstellenden, dan heeft de molenaar aan of bij de molen een speciale blauwe molenwimpel of een vlag uithangen (zie afbeelding).

## Bibliografie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=17 "Bewerk dit kopje: Bibliografie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=17 "De broncode bewerken van de sectie: Bibliografie")\]

- _Molenecho's_, 32/2 (2004), L. Goeminne, L. Denewet & P. Bauters, "De oudste windmolens in het graafschap Vlaanderen (1183-1300)", pp. 80–108 (I. Inventaris, II Overizichten, II Enkele besluiten)
- Becuwe F., (2009) _In de ban van Ceres. Klein- en grootmaalderijen in Vlaanderen (1850-1950)_, 293 pp., Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed, Brussel

## Zie ook

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=18 "Bewerk dit kopje: Zie ook") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=18 "De broncode bewerken van de sectie: Zie ook")\]

- [Lijst van windmolens in België](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Belgi%C3%AB "Lijst van windmolens in België")
- [Lijst van watergedreven molens in Nederland](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Nederland "Lijst van watergedreven molens in Nederland")
- [Lijst van molens in Rotterdam](/wiki/Lijst_van_molens_in_Rotterdam "Lijst van molens in Rotterdam")
- [Bonkelaar](/wiki/Bonkelaar "Bonkelaar")
- [Maalvaardigheid](/wiki/Maalvaardigheid "Maalvaardigheid")
- [Windrecht](/wiki/Windrecht "Windrecht")

## Galerij

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=19 "Bewerk dit kopje: Galerij") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=19 "De broncode bewerken van de sectie: Galerij")\]

- [![Molen bij het Paterswoldsemeer](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Windmill_De_Helper_Paterswoldsemeer.jpg/90px-Windmill_De_Helper_Paterswoldsemeer.jpg)](/wiki/Bestand:Windmill_De_Helper_Paterswoldsemeer.jpg "Molen bij het Paterswoldsemeer")

Molen bij het Paterswoldsemeer

- [![Molen de Gooyer](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Molen_1379.JPG/90px-Molen_1379.JPG)](/wiki/Bestand:Molen_1379.JPG "Molen de Gooyer")

Molen _de Gooyer_

- [![Poldermolen Nederhorst den Berg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Molen_1428.JPG/90px-Molen_1428.JPG)](/wiki/Bestand:Molen_1428.JPG "Poldermolen Nederhorst den Berg")

[Poldermolen Nederhorst den Berg](/wiki/Poldermolen_Nederhorst_den_Berg "Poldermolen Nederhorst den Berg")

- [![Vondellaan te Haren met op de achtergrond de molen De Hoop](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Vondellaanharen.JPG/120px-Vondellaanharen.JPG)](/wiki/Bestand:Vondellaanharen.JPG "Vondellaan te Haren met op de achtergrond de molen De Hoop")

Vondellaan te Haren met op de achtergrond de molen _De Hoop_

- [![Molen Adam in Delfzijl](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Molen_Adam.JPG/90px-Molen_Adam.JPG)](/wiki/Bestand:Molen_Adam.JPG "Molen Adam in Delfzijl")

Molen _Adam_ in Delfzijl

- [![Poldermolen Goliath in Eemshaven](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Goliath_Poldermolen.jpg/120px-Goliath_Poldermolen.jpg)](/wiki/Bestand:Goliath_Poldermolen.jpg "Poldermolen Goliath in Eemshaven")

Poldermolen _Goliath_ in Eemshaven

- [![De molen van Surhuisterveen](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Molen_Surhuisterveen.JPG/120px-Molen_Surhuisterveen.JPG)](/wiki/Bestand:Molen_Surhuisterveen.JPG "De molen van Surhuisterveen")

De molen van Surhuisterveen


## Referenties

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=20 "Bewerk dit kopje: Referenties") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=20 "De broncode bewerken van de sectie: Referenties")\]

1. [↑](#cite_ref-1)[Nieuwsbrief voor "de vriendenkring van het Molenmuseum"](http://www.molenmuseum.be/tijdschriften/voorjaar2013.pdf#page=20). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20160711230021/http://www.molenmuseum.be/tijdschriften/voorjaar2013.pdf#page=20) op 11 juli 2016.
2. [↑](#cite_ref-2)In oude eenheden was dit genoemd als "50 à 60 pk". Bron: [Van werktuig tot monument, de discussie over Hollandse molens aan het begin van deze eeuw.](https://www.researchgate.net/profile/Karel_Mulder/publication/258111480_Van_werktuig_tot_monument_de_discussie_over_Hollandse_molens_aan_het_begin_van_deze_eeuw/links/0046353501e3137305000000/Van-werktuig-tot-monument-de-discussie-over-Hollandse-molens-aan-het-begin-van-deze-eeuw) Citaat: "Toen in de jaren na de oorlog (WO2) ook nog eens de brandstofprijzen gingen dalen en de lonen gingen stijgen leek het lot van de molen als werktuig bezegeld. Immers wat men ook verbeterde, meer dan 50 à 60 pk was er niet uit een molen te halen."
3. [↑](#cite_ref-3)Ir. F. Stokhuyzen, Molens, Het vermogen van de windmolen, 153-160, 1981, Uniboek, Bussum, [ISBN 902284244-4](/wiki/Speciaal:Boekbronnen/9022842444)

## Externe links

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Molen&veaction=edit&section=21 "Bewerk dit kopje: Externe links") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Molen&action=edit&section=21 "De broncode bewerken van de sectie: Externe links")\]

- [www.molens.nl](http://www.molens.nl/) Officiële website van 'De Hollandsche Molen', vereniging tot Behoud van Molens in Nederland
- [De Fryske Mole](http://www.defryskemole.nl/) website van 'Stichting de Fryske Mole', vereniging tot behoud van molens in Friesland
- [www.molendatabase.nl](http://www.molendatabase.nl/) De Molendatabase met bestaande en verdwenen molens in Nederland en België

[Mediabestanden](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mills#mw-subcategories "commons:Category:Mills")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Commons-logo.svg)

Zie de categorie _**[Molens](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mills#mw-subcategories "commons:Category:Mills")**_ van [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons") voor mediabestanden over dit onderwerp.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_molens_naar_verrichting "Sjabloon:Navigatie molens naar verrichting") · [![Overleg sjabloon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png)](https://en.wikipedia.org/wiki/nl:Overleg_sjabloon:Navigatie_molens_naar_verrichting "Overleg sjabloon") · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_molens_naar_verrichting&action=edit "Sjabloon bewerken")

Molens naar verrichting of product

[beukmolen](/wiki/Beukmolen "Beukmolen") ·
[blauwselmolen](/wiki/Blauwselmolen "Blauwselmolen") ·
[cacaomolen](/wiki/Cacaomolen "Cacaomolen") ·
[hennepklopmolen](/wiki/Beukmolen "Beukmolen") ·
[ijzermolen](/wiki/IJzermolen "IJzermolen") ·
[koldermolen](/w/index.php?title=Koldermolen&action=edit&redlink=1 "Koldermolen (de pagina bestaat niet)") ·
[kopermolen](/wiki/Kopermolen "Kopermolen") ·
[korenmolen](/wiki/Korenmolen "Korenmolen") ·
[krijtmolen](/wiki/Krijtmolen "Krijtmolen") ·
[kruitmolen](/wiki/Kruitmolen_(hoofdbetekenis) "Kruitmolen (hoofdbetekenis)") ·
[loodwitmolen](/wiki/Loodwitmolen "Loodwitmolen") ·
[mosterdmolen](/wiki/Mosterdmolen "Mosterdmolen") ·
[moutmolen](/wiki/Moutmolen "Moutmolen") ·
[oliemolen](/wiki/Oliemolen "Oliemolen") ·
[papiermolen](/wiki/Papiermolen "Papiermolen") ·
[pelmolen](/wiki/Pelmolen "Pelmolen") ·
[pepermolen](/wiki/Pepermolen "Pepermolen") ·
[poldermolen](/wiki/Poldermolen "Poldermolen") ·
[schelpzandmolen](/w/index.php?title=Schelpzandmolen&action=edit&redlink=1 "Schelpzandmolen (de pagina bestaat niet)") ·
[schorsmolen](/wiki/Schorsmolen "Schorsmolen") ·
[slijpmolen](/wiki/Slijpmolen "Slijpmolen") ·
[snuifmolen](/wiki/Snuifmolen "Snuifmolen") ·
[specerijenmolen](/wiki/Specerijenmolen "Specerijenmolen") ·
[spinmolen](/w/index.php?title=Spinmolen&action=edit&redlink=1 "Spinmolen (de pagina bestaat niet)") ·
[trasmolen](/wiki/Trasmolen "Trasmolen") ·
[verfmolen](/wiki/Verfmolen "Verfmolen") ·
[volmolen](/wiki/Volmolen_(machine) "Volmolen (machine)") ·
[zaagmolen](/wiki/Zaagmolen "Zaagmolen")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_molens_naar_aandrijfwijze "Sjabloon:Navigatie molens naar aandrijfwijze") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_molens_naar_aandrijfwijze&action=edit "Sjabloon bewerken")

Molens naar aandrijfwijze

[getijdenmolen](/wiki/Getijdenmolen "Getijdenmolen") ·
[handmolen](/wiki/Kweern "Kweern") ·
[rosmolen](/wiki/Rosmolen "Rosmolen") ·
[schipmolen](/wiki/Schipmolen "Schipmolen") ·
[tredmolen](/wiki/Tredmolen "Tredmolen") ·
[watermolen](/wiki/Watermolen_(door_water_aangedreven_molen) "Watermolen (door water aangedreven molen)") ·
[windmolen](/wiki/Windmolen "Windmolen") ·
[watervluchtmolen](/wiki/Watervluchtmolen "Watervluchtmolen")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_windmolens_naar_bouwwijze "Sjabloon:Navigatie windmolens naar bouwwijze") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_windmolens_naar_bouwwijze&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Windmolens](/wiki/Windmolen "Windmolen") naar bouwwijze

[Amerikaanse windmotor](/wiki/Windmotor "Windmotor") ·
[beltmolen](/wiki/Beltmolen "Beltmolen") ·
[bovenkruier](/wiki/Bovenkruier "Bovenkruier") ·
[grondzeiler](/wiki/Grondzeiler "Grondzeiler") ·
[paltrokmolen](/wiki/Paltrokmolen "Paltrokmolen") ·
[spinnenkop](/wiki/Spinnenkopmolen "Spinnenkopmolen") ·
[standerdmolen](/wiki/Standerdmolen "Standerdmolen") ·
[kotmolen](/wiki/Torenkot "Torenkot") ·
[stellingmolen](/wiki/Stellingmolen "Stellingmolen") ·
[houten achtkant](/wiki/Houten_achtkant "Houten achtkant") ·
[ronde stenen molen](/wiki/Ronde_stenen_molen "Ronde stenen molen") ·
[tjasker](/wiki/Tjasker "Tjasker") ·
[torenmolen](/wiki/Torenmolen "Torenmolen") ·
[weidemolen](/wiki/Weidemolen "Weidemolen") ·
[wipmolen](/wiki/Wipmolen "Wipmolen") ·
[monniksmolen](/wiki/Monniksmolen "Monniksmolen") (Friese mounts) ·
[tonmolen](/wiki/Tonmolen_(windmolen) "Tonmolen (windmolen)") ·
[windturbine](/wiki/Windturbine "Windturbine") ·
[Bosman-molentje](/wiki/Bosman-molentje "Bosman-molentje")

**Verwant artikel:** [Windmolens in Nederland](/wiki/Windmolens_in_Nederland "Windmolens in Nederland")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_lijsten_van_windmolens_in_Nederland "Sjabloon:Navigatie lijsten van windmolens in Nederland") · [![Overleg sjabloon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png)](https://en.wikipedia.org/wiki/nl:Overleg_sjabloon:Navigatie_lijsten_van_windmolens_in_Nederland "Overleg sjabloon") · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_lijsten_van_windmolens_in_Nederland&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Windmolens in Nederland](/wiki/Windmolens_in_Nederland "Windmolens in Nederland")

[Drenthe](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Drenthe "Lijst van windmolens in Drenthe") ·
[Flevoland](/wiki/Windturbines_in_Flevoland "Windturbines in Flevoland") ·
[Friesland](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Friesland "Lijst van windmolens in Friesland") ·
[Gelderland](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Gelderland "Lijst van windmolens in Gelderland") ·
[Groningen](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Groningen "Lijst van windmolens in Groningen") ·
[Limburg](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Limburg_(Nederland) "Lijst van windmolens in Limburg (Nederland)") ·
[Noord-Brabant](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Noord-Brabant "Lijst van windmolens in Noord-Brabant") ·
[Noord-Holland](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Noord-Holland "Lijst van windmolens in Noord-Holland") ·
[Overijssel](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Overijssel "Lijst van windmolens in Overijssel") ·
[Utrecht](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Utrecht "Lijst van windmolens in Utrecht") ·
[Zeeland](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Zeeland "Lijst van windmolens in Zeeland") ·
[Zuid-Holland](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Zuid-Holland "Lijst van windmolens in Zuid-Holland")

**Verwante lijsten:** [Voormalige windmolens in Nederland](/wiki/Lijst_van_voormalige_windmolens_in_Nederland "Lijst van voormalige windmolens in Nederland") ·
[Watermolens in Nederland](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Nederland "Lijst van watergedreven molens in Nederland") ·
[Windmolens in België](/wiki/Lijst_van_windmolens_in_Belgi%C3%AB "Lijst van windmolens in België")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_lijsten_van_watermolens_in_Nederland "Sjabloon:Navigatie lijsten van watermolens in Nederland") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_lijsten_van_watermolens_in_Nederland&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Watermolens in Nederland](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Nederland "Lijst van watergedreven molens in Nederland")

**Bestaande watermolens:**[Gelderland](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Gelderland "Lijst van watergedreven molens in Gelderland") · [Limburg](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Limburg_(Nederland) "Lijst van watergedreven molens in Limburg (Nederland)") · [Noord-Brabant](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Noord-Brabant "Lijst van watergedreven molens in Noord-Brabant") · [Overijssel](/wiki/Lijst_van_watergedreven_molens_in_Overijssel "Lijst van watergedreven molens in Overijssel")

**Voormalige watermolens:**[Nederland](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Nederland "Lijst van voormalige watergedreven molens in Nederland") · [Gelderland](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Gelderland "Lijst van voormalige watergedreven molens in Gelderland") · [Limburg](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Limburg_(Nederland) "Lijst van voormalige watergedreven molens in Limburg (Nederland)") · [Noord-Brabant](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Noord-Brabant "Lijst van voormalige watergedreven molens in Noord-Brabant") · [Overijssel](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Overijssel "Lijst van voormalige watergedreven molens in Overijssel") · [Zeeland](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Zeeland "Lijst van voormalige watergedreven molens in Zeeland") · [Zuid-Holland](/wiki/Lijst_van_voormalige_watergedreven_molens_in_Zuid-Holland "Lijst van voormalige watergedreven molens in Zuid-Holland")

**Verwante lijsten:**[Watermolens](/wiki/Lijst_van_watermolens "Lijst van watermolens") · [Windmolens in Nederland](/wiki/Windmolens_in_Nederland "Windmolens in Nederland") · [Voormalige windmolens in Nederland](/wiki/Lijst_van_voormalige_windmolens_in_Nederland "Lijst van voormalige windmolens in Nederland")

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Molen&oldid=67999373](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Molen&oldid=67999373)"

[Categorieën](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Molen](/wiki/Categorie:Molen "Categorie:Molen")
- [Werktuig](/wiki/Categorie:Werktuig "Categorie:Werktuig")

Verborgen categorieën:

- [Wikipedia:Pagina's die ISBN magische links gebruiken](/wiki/Categorie:Wikipedia:Pagina%27s_die_ISBN_magische_links_gebruiken "Categorie:Wikipedia:Pagina's die ISBN magische links gebruiken")
- [Wikipedia:Artikel mist referentie sinds januari 2019](/wiki/Categorie:Wikipedia:Artikel_mist_referentie_sinds_januari_2019 "Categorie:Wikipedia:Artikel mist referentie sinds januari 2019")
- [Wikipedia:Alle artikelen die een referentie missen](/wiki/Categorie:Wikipedia:Alle_artikelen_die_een_referentie_missen "Categorie:Wikipedia:Alle artikelen die een referentie missen")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 21 aug 2024 om 18:49.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Molen&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)