Jean-Paul Sartre - Wikipedia
Een van Sartres belangrijkste thema's was de existentiële vrijheid in een wereld zonder hogere macht die zin of betekenis geeft aan het leven. Die moet de ...
essayist
Sartres vader was een marineofficier en overleed kort na zijn geboorte. Jean-Paul werd opgevoed door zijn moeder en haar ouders, die aan Albert Schweitzer verwant waren. In 1917 hertrouwde zijn moeder met de ingenieur Joseph Mancy, die hij altijd gehaat heeft.[1] Het gezin verhuisde naar La Rochelle "La Rochelle (Charente-Maritime)"), waar hij zijn medescholieren vaak gewelddadig en wreed vond. In 1920 werd hij ziek, reden waarom hij met spoed in Parijs opgenomen moest worden. Zijn moeder vond het bovendien beter voor zijn opvoeding dat hij niet meer in La Rochelle naar school ging. Vanaf 1921 volgde hij middelbaar onderwijs op het Henri IV-lyceum in Parijs, waar hij de aanstormende schrijver/ <anchor>essayist</anchor> Paul Nizan leerde kennen. Zij zouden goede vrienden blijven tot Nizan sneuvelde in mei 1940.
Essay - Wikipedia
Essay - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/14_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Essay "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Essay "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Essay "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Essay "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Opbouw](#Opbouw)
- [2Essayisten](#Essayisten)

Inhoudsopgave omschakelen

# Essay

98 talen

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Afrikaans")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Zwitserduits")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9_(%D8%A3%D8%AF%D8%A8) "مقالة (أدب) – Arabisch")
- [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A7%B0%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A6%BE "ৰচনা – Assamees")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Ensayu "Ensayu – Asturisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Esse "Esse – Azerbeidzjaans")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B4%D8%A7 "اینشا – South Azerbaijani")
- [Boarisch](https://bar.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Beiers")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8D "Эсэ – Belarussisch")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8D "Эсэ – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%81%D0%B5 "Есе – Bulgaars")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7 "निबंध – Bhojpuri")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7 "প্রবন্ধ – Bengaals")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Bosnisch")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Assaig_(literatura) "Assaig (literatura) – Catalaans")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(%D9%88%DB%8E%DA%98%DB%95) "وتار (وێژە) – Soranî")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Tsjechisch")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 "Эссе – Tsjoevasjisch")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Traethawd "Traethawd – Welsh")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Duits")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%BF%CE%BA%CE%AF%CE%BC%CE%B9%CE%BF "Δοκίμιο – Grieks")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Eseo "Eseo – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Ensayo "Ensayo – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Essee "Essee – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Saiakera "Saiakera – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1 "جستار – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Essee "Essee – Fins")
- [Føroyskt](https://fo.wikipedia.org/wiki/Ritroynd "Ritroynd – Faeröers")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Essai "Essai – Frans")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Fries")
- [Gàidhlig](https://gd.wikipedia.org/wiki/Aiste "Aiste – Schots-Gaelisch")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Ensaio_(literatura) "Ensaio (literatura) – Galicisch")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%A1%D7%94_(%D7%97%D7%99%D7%91%D7%95%D7%A8_%D7%A2%D7%99%D7%95%D7%A0%D7%99) "מסה (חיבור עיוני) – Hebreeuws")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7 "निबन्ध – Hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Kroatisch")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Essz%C3%A9 "Esszé – Hongaars")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B7%D5%BD%D5%BD%D5%A5 "Էսսե – Armeens")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Essayo "Essayo – Interlingua")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Esai "Esai – Indonesisch")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Esayo "Esayo – Ido")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Saggio "Saggio – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%9A%8F%E7%AD%86 "随筆 – Japans")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/%C3%89sai "Ésai – Javaans")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%94 "ესე – Georgisch")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 "Эссе – Kazachs")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%A7 "ಪ್ರಬಂಧ – Kannada")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%88%98%ED%95%84 "수필 – Koreaans")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Ceriban_(w%C3%AAje) "Ceriban (wêje) – Koerdisch")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 "Эссе – Kirgizisch")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Progymnasma "Progymnasma – Latijn")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Es%C4%97 "Esė – Litouws")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Eseja "Eseja – Lets")
- [Мокшень](https://mdf.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%81%D1%8C "Эссесь – Moksja")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%98 "Есеј – Macedonisch")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82 "ഉപന്യാസം – Malayalam")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 "Эссе – Mongools")
- [ဘာသာမန်](https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%87%E1%81%9F%E1%80%94%E1%80%BA "လိက်ဇၟန် – Mon")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7 "निबंध – Marathi")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Esei "Esei – Maleis")
- [Malti](https://mt.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Maltees")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA "စာမွန် – Birmaans")
- [Nedersaksies](https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Nederduits")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7 "निबन्ध – Nepalees")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Noors - Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Noors - Bokmål")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%A8%E0%A8%BF%E0%A8%AC%E0%A9%B0%E0%A8%A7 "ਨਿਬੰਧ – Punjabi")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Pools")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%84%DB%8C%DA%A9%DA%BE "لیکھ – Western Punjabi")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Ensaio "Ensaio – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Eseu "Eseu – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 "Эссе – Russisch")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%B9 "Есей – Roetheens")
- [سنڌي](https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B6%D9%85%D9%88%D9%86_(%D8%A7%D8%AF%D8%A8) "مضمون (ادب) – Sindhi")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Servo-Kroatisch")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%BB%E0%B6%A0%E0%B6%B1%E0%B7%8F "රචනා – Singalees")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Essay "Essay – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Slowaaks")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Esej "Esej – Sloveens")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Eseja "Eseja – Albanees")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%98 "Есеј – Servisch")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Ess%C3%A4 "Essä – Zweeds")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Insha "Insha – Swahili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%95%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AF%81%E0%AE%B0%E0%AF%88 "கட்டுரை – Tamil")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%B8%E0%B0%82_(%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%B9%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AF_%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%AF) "వ్యాసం (సాహిత్య ప్రక్రియ) – Telugu")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80 "Навиштор – Tadzjieks")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1 "เรียงความ – Thai")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sanaysay "Sanaysay – Tagalog")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Deneme "Deneme – Turks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%81%D0%B5 "Есе – Oekraïens")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Esse_(asar) "Esse (asar) – Oezbeeks")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Sajo "Sajo – Venetiaans")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_lu%E1%BA%ADn "Tiểu luận – Vietnamees")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Assaye "Assaye – Waals")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E9%9A%8F%E7%AC%94 "随笔 – Wuyu")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%9A%8F%E7%AC%94 "随笔 – Chinees")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E9%9A%A8%E7%AD%86 "隨筆 – Kantonees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q35760#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Essay "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Essay "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Essay)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Essay&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Essay&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Essay&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Essay)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Essay&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Essay&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Essay&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Essay "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Essay "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Essay&oldid=64619732 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Essay&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Essay&id=64619732&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FEssay)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FEssay)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q35760 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Essay)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Essay&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Essay&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Essays)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Zie [Essay (Orne)](/wiki/Essay_(Orne) "Essay (Orne)") voor de Franse gemeente met deze naam, [Essay (Segers)](/wiki/Essay_(Segers) "Essay (Segers)") voor de compositie van Jan Segers en [Essay (filatelie)](/wiki/Essay_(filatelie) "Essay (filatelie)") voor een proefdruk van een postzegelontwerp._

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Michel-eyquem-de-montaigne_1.jpg/200px-Michel-eyquem-de-montaigne_1.jpg)](/wiki/Bestand:Michel-eyquem-de-montaigne_1.jpg) Michel de Montaigne[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Francis_Bacon.jpg/200px-Francis_Bacon.jpg)](/wiki/Bestand:Francis_Bacon.jpg) Francis Bacon

Een **essay** is een beschouwende [prozatekst](/wiki/Proza "Proza") of een artikel over een we­ten­schap­pe­lijk, cul­tu­reel of fi­lo­so­fisch on­der­werp, waarin de [schrijver](/wiki/Schrijver "Schrijver") zijn persoonlijke visie geeft op hedendaagse verschijnselen, problemen of ontwikkelingen. Het is afgeleid van het Franse woord 'essai', wat zoiets betekent als _probeersel_ of _proeve_. De schepper van dit literaire genre was [Michel de Montaigne](/wiki/Michel_de_Montaigne "Michel de Montaigne") die in [1580](/wiki/1580 "1580") de eerste uitgave in twee delen van zijn ' [Essais](/wiki/Essais "Essais")' publiceerde.

## Opbouw

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Essay&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Opbouw") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Essay&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Opbouw")\]

Het essay (in de originele, uit het [Frans](/wiki/Frans "Frans") afgeleide betekenis) is veelal een [literaire](/wiki/Literatuur "Literatuur") tekst, die in dienst staat van het leveren van een overtuigend betoog, zij het zonder dat er sprake is van een expliciet gegeven [wetenschappelijke](/wiki/Wetenschap "Wetenschap") verantwoording. De essayist legt graag dwarsverbanden die binnen een gespecialiseerd wetenschapsvak in de regel uit den boze zijn.

> Waar de wetenschap haar uitspraken het liefst met een haast oudtestamentische gestrengheid doet, lijkt het essay steeds voor de omweg te kiezen door historische dimensie te waarderen en particuliere observaties en door literatuur en andere nevengebieden in aanmerking te nemen. Het heeft daarbij een bredere onzekerheidsmarge nodig, een gebied waar de vlucht der gedachten vrij is, waar de geest mag speculeren en de taal moet verleiden.[\[1\]](#cite_note-1)

Het essay onderscheidt zich van de [column](/wiki/Column "Column") door zijn grotere lengte en door de diepgang die in de regel in een column niet gerealiseerd kan worden. Hoewel essays soms gepubliceerd worden in dag- en weekbladen, onderscheidt het genre zich duidelijk van de [journalistiek](/wiki/Journalistiek "Journalistiek") doordat het niet gericht is op de actualiteit van de dag; juist de reflecterende geest die er zich in weerspiegelt maakt er de waarde van uit, ook op langere termijn. Een essay kan een korte tekst zijn of de lengte hebben van een volledig [boek](/wiki/Boek_(document) "Boek (document)") (zoals dat bijvoorbeeld het geval was met [Alexander Popes](/wiki/Alexander_Pope "Alexander Pope") _An Essay on Criticism_ (1711) of [John Lockes](/wiki/John_Locke_(filosoof) "John Locke (filosoof)") _An Essay Concerning Human Understanding_ (1690)), of kan zelfs meer delen omvatten zoals Popes _An Essay on Man_ (1733-1734). De grondleggers van het genre zijn [Michel de Montaigne](/wiki/Michel_de_Montaigne "Michel de Montaigne") en [Francis Bacon](/wiki/Francis_Bacon_(wetenschapper,_1561) "Francis Bacon (wetenschapper, 1561)").

## Essayisten

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Essay&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Essayisten") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Essay&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Essayisten")\]

In [Nederland](/wiki/Nederland "Nederland") waren en zijn [Multatuli](/wiki/Eduard_Douwes_Dekker "Eduard Douwes Dekker"), [Edgar du Perron](/wiki/E._du_Perron "E. du Perron"), [Menno ter Braak](/wiki/Menno_ter_Braak "Menno ter Braak"), [H.A. Gomperts](/wiki/H.A._Gomperts "H.A. Gomperts"), [Karel van het Reve](/wiki/Karel_van_het_Reve "Karel van het Reve"), [Rudy Kousbroek](/wiki/Rudy_Kousbroek_(schrijver) "Rudy Kousbroek (schrijver)"), [Cyrille Offermans](/wiki/Cyrille_Offermans "Cyrille Offermans"), [Jeroen Brouwers](/wiki/Jeroen_Brouwers "Jeroen Brouwers"), [Piet Meeuse](/wiki/Piet_Meeuse "Piet Meeuse") en [Joost Zwagerman](/wiki/Joost_Zwagerman "Joost Zwagerman") auteurs die zich op het essay hebben toegelegd. Voor het genre is in Nederland de [Jan Hanlo Essayprijs](/wiki/Jan_Hanlo_Essayprijs "Jan Hanlo Essayprijs") in het leven geroepen. Op 18 november 2018 werd de eerste Joost Zwagerman Essayprijs uitgereikt; [Jilt Jorritsma](/w/index.php?title=Jilt_Jorritsma&action=edit&redlink=1 "Jilt Jorritsma (de pagina bestaat niet)") was de eerste laureaat.[\[2\]](#cite_note-2)[\[3\]](#cite_note-3) In 2019 werd de prijs aan [Jolanda van Benthem](/w/index.php?title=Jolanda_van_Benthem&action=edit&redlink=1 "Jolanda van Benthem (de pagina bestaat niet)") uitgereikt.[\[4\]](#cite_note-4)

Essayisten uit [België](/wiki/Belgi%C3%AB_(hoofdbetekenis) "België (hoofdbetekenis)") zijn/waren [Dirk van Bastelaere](/wiki/Dirk_van_Bastelaere "Dirk van Bastelaere"), [Patricia De Martelaere](/wiki/Patricia_De_Martelaere "Patricia De Martelaere"), [Stefan Hertmans](/wiki/Stefan_Hertmans "Stefan Hertmans"), [Geert van Istendael](/wiki/Geert_van_Istendael "Geert van Istendael"), [Dirk Lauwaert](/wiki/Dirk_Lauwaert "Dirk Lauwaert"), [Tom Lanoye](/wiki/Tom_Lanoye "Tom Lanoye"), [Eric Min](/wiki/Eric_Min "Eric Min"), [Pierre Ryckmans](/wiki/Pierre_Ryckmans_(schrijver) "Pierre Ryckmans (schrijver)"), Bart Verschaffel en [Max Wildiers](/wiki/Max_Wildiers "Max Wildiers").

Binnen de [Surinaamse letteren](/wiki/Surinaamse_literatuur "Surinaamse literatuur") waren [Rudi Kross](/wiki/Rudi_Kross "Rudi Kross") en [Anil Ramdas](/wiki/Anil_Ramdas "Anil Ramdas") vertegenwoordigers van het genre.
Voor de Arubaanse en Antilliaanse literatuur gelden [Wim Rutgers](/wiki/Wim_Rutgers "Wim Rutgers"), [Henry Habibe](/wiki/Henry_Habibe "Henry Habibe") en [Quito Nicolaas](/wiki/Quito_Nicolaas "Quito Nicolaas") als toonaangevende essayisten.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_schrijven "Sjabloon:Navigatie schrijven") · [![Overleg sjabloon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png)](https://en.wikipedia.org/wiki/nl:Overleg_sjabloon:Navigatie_schrijven "Overleg sjabloon") · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_schrijven&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Lezen](/wiki/Lezen "Lezen") en [schrijven](/wiki/Schrijven "Schrijven")

**Tekstelement:**[alinea](/wiki/Alinea "Alinea") · [bibliografie](/wiki/Bibliografie "Bibliografie") · [bladspiegel](/wiki/Bladspiegel "Bladspiegel") · [citaat](/wiki/Citaat "Citaat") · [coherentie](/wiki/Coherentie_(taalkunde) "Coherentie (taalkunde)") · [cohesie](/wiki/Cohesie_(taalkunde) "Cohesie (taalkunde)") · [coreferentie](/wiki/Coreferentie "Coreferentie") · [diakritisch teken](/wiki/Diakritisch_teken "Diakritisch teken") · [dialoog](/wiki/Dialoog "Dialoog") · [eindnoot](/wiki/Eindnoot "Eindnoot") · [episode](/wiki/Episode "Episode") · [glos](/wiki/Glos_(tekst) "Glos (tekst)") · [hoofdstuk](/wiki/Hoofdstuk "Hoofdstuk") · [jargon](/wiki/Jargon "Jargon") · [kanttekening](/wiki/Kanttekening "Kanttekening") · [leesteken](/wiki/Leesteken "Leesteken") · [letter](/wiki/Letter "Letter") · [lettergreep](/wiki/Lettergreep "Lettergreep") · [marginalia](/wiki/Marginalia_(boek) "Marginalia (boek)") · [morfeem](/wiki/Morfeem "Morfeem") · [paragraaf](/wiki/Paragraaf "Paragraaf") · [plot](/wiki/Plot "Plot") · [rijm](/wiki/Rijm_(stijlfiguur) "Rijm (stijlfiguur)") · [samenvatting](/wiki/Samenvatting "Samenvatting") · [spelling](/wiki/Spelling "Spelling") · [verhaallijn](/wiki/Verhaallijn "Verhaallijn") · [voetnoot](/wiki/Voetnoot "Voetnoot") · [woord](/wiki/Woord "Woord") · [woordspeling](/wiki/Woordspeling "Woordspeling") · [zin](/wiki/Zin_(taalkunde) "Zin (taalkunde)")**[Tekstsoort](/wiki/Tekstsoort "Tekstsoort"):**[artikel](/wiki/Artikel_(redactioneel) "Artikel (redactioneel)") · [boek](/wiki/Boek_(hoofdbetekenis) "Boek (hoofdbetekenis)") · [brief](/wiki/Brief "Brief") · [column](/wiki/Column "Column") · [copywriting](/wiki/Copywriter "Copywriter") · [document](/wiki/Document "Document") · [dramatiek](/wiki/Drama_(genre) "Drama (genre)") · [e-mail](/wiki/E-mail "E-mail") · [epiek](/wiki/Epiek "Epiek") · essay · [folder](/wiki/Folder "Folder") · [gedicht](/wiki/Gedicht "Gedicht") · [kort verhaal](/wiki/Kort_verhaal "Kort verhaal") · [lezen](/wiki/Lezen "Lezen") · [literatuur](/wiki/Literatuur "Literatuur") · [lyriek](/wiki/Lyriek "Lyriek") · [manuscript](/wiki/Manuscript_(modern) "Manuscript (modern)") · [plagiaat](/wiki/Plagiaat "Plagiaat") · [platte tekst](/wiki/Platte_tekst "Platte tekst") · [poëzie](/wiki/Po%C3%ABzie "Poëzie") · [proefschrift](/wiki/Proefschrift "Proefschrift") · [proza](/wiki/Proza "Proza") · [rapport](/wiki/Rapport_(verslag) "Rapport (verslag)") · [roman](/wiki/Roman_(literatuur) "Roman (literatuur)") · [recensie](/wiki/Recensie "Recensie") · [scenario](/wiki/Scenario "Scenario") · [scriptie](/wiki/Scriptie "Scriptie") · [sms](/wiki/Sms "Sms") · [tekst](/wiki/Tekst "Tekst") · [tekstsoort](/wiki/Tekstsoort "Tekstsoort") · [verhaal](/wiki/Verhaal_(hoofdbetekenis) "Verhaal (hoofdbetekenis)") · [pamflet](/wiki/Pamflet "Pamflet")**Theorie:**[driehoek van Petersen](/wiki/Driehoek_van_Petersen "Driehoek van Petersen") · [grammatica](/wiki/Grammatica "Grammatica") · [intertekstualiteit](/wiki/Intertekstualiteit "Intertekstualiteit") · [isotopie](/wiki/Isotopie_(taalkunde) "Isotopie (taalkunde)") · [narratologie](/wiki/Narratologie "Narratologie") · [retorica](/wiki/Retorica "Retorica") · [stijlfiguur](/wiki/Stijlfiguur "Stijlfiguur") · [taalbeheersing](/wiki/Taalbeheersing "Taalbeheersing") · [tekst](/wiki/Tekst "Tekst") · [tekstanalyse](/wiki/Tekstanalyse "Tekstanalyse") · [tekstlinguïstiek](/wiki/Tekstlingu%C3%AFstiek "Tekstlinguïstiek") · [tekstualiteit](/wiki/Tekstualiteit "Tekstualiteit") · [verhaalanalyse](/wiki/Verhaalanalyse "Verhaalanalyse")**Hulpmiddelen:**[grammaticacontrole](/wiki/Grammaticacontrole "Grammaticacontrole") · [spellingcontrole](/wiki/Spellingcontrole "Spellingcontrole") · [teksteditor](/wiki/Teksteditor "Teksteditor") · [tekstverwerker](/wiki/Tekstverwerker "Tekstverwerker")

Bronnen, noten en/of referenties

1. [↑](#cite_ref-1)Allard Schröder 2006 _Nieuwe tijden_
2. [↑](#cite_ref-2)[Nieuwe lezing en prijs draagt naam van Joost Zwagerman](https://web.archive.org/web/20180221222441/https://stedelijkmuseumalkmaar.nl/over-het-museum/nieuws/2017/11/20/nieuwe-lezing-en-prijs-draagt-naam-van-joost-zwagerman/), Stedelijk Museum Alkmaar (gearchiveerd)
3. [↑](#cite_ref-3)[Jilt Jorritsma winnaar eerste Joost Zwagerman Essayprijs](https://www.tzum.info/2018/11/nieuws-jilt-jorritsma-winnaar-eerste-joost-zwagerman-essayprijs/), Tzum, 19 november 2018. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230627035254/https://www.tzum.info/2018/11/nieuws-jilt-jorritsma-winnaar-eerste-joost-zwagerman-essayprijs/) op 27 juni 2023.
4. [↑](#cite_ref-4)[Jolanda van Benthem wint Joost Zwagerman Essayprijs 2019 met ‘aangrijpende en gevoelige’ tekst](https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/jolanda-van-benthem-wint-joost-zwagerman-essayprijs-2019-met-aangrijpende-en-gevoelige-tekst~bafc5645/), _de Volkskrant_, 18 november 2019. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230627033747/https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/jolanda-van-benthem-wint-joost-zwagerman-essayprijs-2019-met-aangrijpende-en-gevoelige-tekst~bafc5645/) op 27 juni 2023.

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Essay&oldid=64619732](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Essay&oldid=64619732)"

[Categorie](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Essay](/wiki/Categorie:Essay "Categorie:Essay")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 2 jul 2023 om 23:05.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Essay&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)