Mount Everest - Wikipedia
Everest heeft een ingewikkelde en zware weg naar de top, maar in vergelijking met andere achtduizenders is het een relatief eenvoudige beklimming. Toch kent de ...
aardkorst
Men dient er bedacht op te zijn dat de hoogte van de Mount Everest geen statisch gegeven is. Door tektonische bewegingen in de <anchor>aardkorst</anchor> vindt voortdurend opheffing en daling plaats. Een flinke aardbeving in dit gebied bijvoorbeeld kan de bergtop enkele decimeters laten stijgen of dalen.[10] Een andere oorzaak waardoor uitkomsten verschillen, is het gebruik van verschillende modellen van de aarde "Aarde (planeet)") en daarmee de nulhoogte ten opzichte waarvan gemeten wordt.[11]
Aardkorst - Wikipedia
Aardkorst - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/13_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Aardkorst "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Aardkorst "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Aardkorst "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Aardkorst "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Eigenschappen van de aardkorst](#Eigenschappen_van_de_aardkorst)Eigenschappen van de aardkorst-subkopje inklappen  - [1.1Samenstelling](#Samenstelling)
  - [1.2Oceanische en continentale korst](#Oceanische_en_continentale_korst)
  - [1.3Gesteenten](#Gesteenten)
- [2Processen](#Processen)Processen-subkopje inklappen  - [2.1Isostasie](#Isostasie)
  - [2.2Platentektoniek](#Platentektoniek)
  - [2.3Tektoniek](#Tektoniek)
  - [2.4Vulkanisme](#Vulkanisme)
- [3Gaten in de aardkorst](#Gaten_in_de_aardkorst)

Inhoudsopgave omschakelen

# Aardkorst

100 talen

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Aardkors "Aardkors – Afrikaans")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Crosta_terrestre "Crosta terrestre – Aragonees")
- [Ænglisc](https://ang.wikipedia.org/wiki/Hr%C5%ABse "Hrūse – Oudengels")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B4%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%B6%D9%8A%D8%A9 "القشرة الأرضية – Arabisch")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Corteya_terrestre "Corteya terrestre – Asturisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Yer_qab%C4%B1%C4%9F%C4%B1 "Yer qabığı – Azerbeidzjaans")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D8%A6%D8%B1_%D9%82%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%BA%DB%8C "یئر قابیغی – South Azerbaijani")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D1%80_%D2%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D2%93%D1%8B "Ер ҡабығы – Basjkiers")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D1%8F%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0 "Зямная кара – Belarussisch")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D1%8F%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0 "Зямная кара – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0 "Земна кора – Bulgaars")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%A5%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%80_%E0%A4%95%E0%A5%87_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F "पृथ्वी के क्रस्ट – Bhojpuri")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%95 "ভূত্বক – Bengaals")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Pluskenn_(planedenn) "Pluskenn (planedenn) – Bretons")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Zemljina_kora "Zemljina kora – Bosnisch")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Escor%C3%A7a_terrestre "Escorça terrestre – Catalaans")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Zemsk%C3%A1_k%C5%AFra "Zemská kůra – Tsjechisch")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Cramen_y_Ddaear "Cramen y Ddaear – Welsh")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Erdkruste "Erdkruste – Duits")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%AE%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CF%86%CE%BB%CE%BF%CE%B9%CF%8C%CF%82 "Γήινος φλοιός – Grieks")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Earth%27s_crust "Earth's crust – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Terkrusto "Terkrusto – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Corteza_terrestre "Corteza terrestre – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Maakoor "Maakoor – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Lurrazal "Lurrazal – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%87_(%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87) "پوسته (سیاره) – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Maankuori "Maankuori – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Cro%C3%BBte_terrestre "Croûte terrestre – Frans")
- [Furlan](https://fur.wikipedia.org/wiki/Croste_de_tiere "Croste de tiere – Friulisch")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Ierdkoarste "Ierdkoarste – Fries")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Screamh_an_Domhain "Screamh an Domhain – Iers")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Codia_terrestre "Codia terrestre – Galicisch")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A7%D7%A8%D7%95%D7%9D_%D7%9B%D7%93%D7%95%D7%A8_%D7%94%D7%90%D7%A8%D7%A5 "קרום כדור הארץ – Hebreeuws")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%80 "भूपर्पटी – Hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Zemljina_kora "Zemljina kora – Kroatisch")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/F%C3%B6ldk%C3%A9reg "Földkéreg – Hongaars")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B5%D6%80%D5%AF%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D5%B2%D6%87 "Երկրակեղև – Armeens")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Crusta_terrestre "Crusta terrestre – Interlingua")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Kerak_Bumi "Kerak Bumi – Indonesisch")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Ter-krusto "Ter-krusto – Ido")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Jar%C3%B0skorpa "Jarðskorpa – IJslands")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Crosta_terrestre "Crosta terrestre – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%B0%E7%90%83%E3%81%AE%E5%9C%B0%E6%AE%BB "地球の地殻 – Japans")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Kerak_bumi "Kerak bumi – Javaans")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98 "დედამიწის ქერქი – Georgisch")
- [Адыгэбзэ](https://kbd.wikipedia.org/wiki/%D0%A9%D3%80%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D%D1%84%D1%8D "ЩӀыщхьэфэ – Kabardisch")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B "Жер қыртысы – Kazachs")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A7%80%EA%B5%AC%EC%9D%98_%EC%A7%80%EA%B0%81 "지구의 지각 – Koreaans")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D1%8B%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%88%D1%8B "Жер кыртышы – Kirgizisch")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Cortex_Telluris "Cortex Telluris – Latijn")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Aerdkoosj "Aerdkoosj – Limburgs")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/%C5%BDem%C4%97s_pluta "Žemės pluta – Litouws")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Zemes_garoza "Zemes garoza – Lets")
- [Basa Banyumasan](https://map-bms.wikipedia.org/wiki/Kerak_bumi "Kerak bumi – Basa Banyumasan")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/Hoditry_ny_tany "Hoditry ny tany – Malagassisch")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D1%98%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0 "Земјина кора – Macedonisch")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AD%E0%B5%82%E0%B4%B5%E0%B5%BD%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%82 "ഭൂവൽക്കം – Malayalam")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%8D%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D1%86%D0%B0%D1%80%D1%86%D0%B4%D0%B0%D1%81 "Дэлхийн царцдас – Mongools")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Kerak_bumi "Kerak bumi – Maleis")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/Eerdk%C3%B6st "Eerdköst – Nedersaksisch")
- [Nedersaksies](https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/Eardkorst "Eardkorst – Nederduits")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Jordskorpe "Jordskorpe – Noors - Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Jordskorpen "Jordskorpen – Noors - Bokmål")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Esc%C3%B2r%C3%A7a_terr%C3%A8stra "Escòrça terrèstra – Occitaans")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AA%E0%A9%87%E0%A8%AA%E0%A9%9C%E0%A9%80_(%E0%A8%AD%E0%A9%8B%E0%A8%82_%E0%A8%B5%E0%A8%BF%E0%A8%97%E0%A8%BF%E0%A8%86%E0%A8%A8) "ਪੇਪੜੀ (ਭੋਂ ਵਿਗਿਆਨ) – Punjabi")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Skorupa_ziemska "Skorupa ziemska – Pools")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%B4%D8%B1_%D8%A7%D8%B1%D8%B6 "قشر ارض – Western Punjabi")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%81%D9%85%DA%A9%DB%90_%D9%82%D8%B4%D8%B1 "د ځمکې قشر – Pasjtoe")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Crosta "Crosta – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Scoar%C8%9Ba_terestr%C4%83 "Scoarța terestră – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0 "Земная кора – Russisch")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0 "Земна кора – Roetheens")
- [Davvisámegiella](https://se.wikipedia.org/wiki/Eanagiera "Eanagiera – Noord-Samisch")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Zemljina_kora "Zemljina kora – Servo-Kroatisch")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Earth%27s_crust "Earth's crust – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Zemsk%C3%A1_k%C3%B4ra "Zemská kôra – Slowaaks")
- [Soomaaliga](https://so.wikipedia.org/wiki/Qolof_Dhul "Qolof Dhul – Somalisch")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Korja_e_tok%C3%ABs "Korja e tokës – Albanees")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D1%99%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0 "Земљина кора – Servisch")
- [Sunda](https://su.wikipedia.org/wiki/Intip_bumi "Intip bumi – Soendanees")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Jordskorpan "Jordskorpan – Zweeds")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Ganda_la_dunia "Ganda la dunia – Swahili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AF%8B%E0%AE%9F%E0%AF%81 "புவியோடு – Tamil")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AD%E0%B1%82%E0%B0%AA%E0%B0%9F%E0%B0%B2%E0%B0%82 "భూపటలం – Telugu")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81 "เปลือกโลก – Thai")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCnya%27n%C4%B1n_yerkabu%C4%9Fu "Dünya'nın yerkabuğu – Turks")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D2%96%D0%B8%D1%80_%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B3%D1%8B "Җир кабыгы – Tataars")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0 "Земна кора – Oekraïens")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%B4%D8%B1_(%D8%A7%D8%B1%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA) "قشر (ارضیات) – Urdu")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Yer_po%CA%BBsti "Yer poʻsti – Oezbeeks")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Crosta_terestre "Crosta terestre – Venetiaans")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%8F_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t "Vỏ Trái Đất – Vietnamees")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Schoice_teresse "Schoice teresse – Waals")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Kalapoy_nga_kalibotan "Kalapoy nga kalibotan – Waray")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%B0%E7%90%83%E5%9C%B0%E5%A3%B3 "地球地壳 – Wuyu")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%A8_%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98 "დიხაუჩაშ ქერქი – Mingreels")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%A2%D7%A8%D7%93_%D7%A4%D7%9C%D7%90%D7%9A "ערד פלאך – Jiddisch")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%B0%E7%90%83%E5%9C%B0%E5%A3%B3 "地球地壳 – Chinees")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/T%C4%93-khak "Tē-khak – Minnanyu")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%B0%E6%AE%BC "地殼 – Kantonees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q15316#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Aardkorst "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Aardkorst "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Aardkorst)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Aardkorst&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Aardkorst)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Aardkorst&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Aardkorst "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Aardkorst "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Aardkorst&oldid=67591594 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Aardkorst&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Aardkorst&id=67591594&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FAardkorst)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FAardkorst)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q15316 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Aardkorst)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Aardkorst&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Aardkorst&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Crust_of_the_Earth)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

[![Zoek dit woord op in WikiWoordenboek](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Wiktionary_small.svg/18px-Wiktionary_small.svg.png)](https://nl.wiktionary.org/wiki/aardkorst "Zoek dit woord op in WikiWoordenboek")

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Slice_earth.svg/300px-Slice_earth.svg.png)](/wiki/Bestand:Slice_earth.svg) Doorsnede van de Aarde, de aardkorst (1 [continentale korst](/wiki/Continentale_korst "Continentale korst") en 2 [oceanische korst](/wiki/Oceanische_korst "Oceanische korst")) vormt het dunne bovenste laagje

De **aardkorst** is de buitenste laag van de vaste [Aarde](/wiki/Aarde_(planeet) "Aarde (planeet)"), die bestaat uit [gesteenten](/wiki/Gesteente "Gesteente") met een relatief lage [dichtheid](/wiki/Massadichtheid "Massadichtheid") en rijk in [silica](/wiki/Siliciumdioxide "Siliciumdioxide") (SiO2). De korst vormt het bovenste deel van de [lithosfeer](/wiki/Lithosfeer "Lithosfeer"), het [brosse](/wiki/Brosse_deformatie "Brosse deformatie") buitenste gedeelte van de Aarde. De gemiddelde samenstelling van de korst varieert sterk. Ze is afhankelijk van de locatie vergelijkbaar met gesteenten zoals [granodioriet](/wiki/Granodioriet "Granodioriet"), [gabbro](/wiki/Gabbro "Gabbro") en [basalt](/wiki/Basalt_(gesteente) "Basalt (gesteente)"). Naast zulk [stollingsgesteente](/wiki/Stollingsgesteente "Stollingsgesteente") bestaat de korst ook uit [sedimenten](/wiki/Sedimentair_gesteente "Sedimentair gesteente"). Op de meeste plekken liggen sedimenten aan het oppervlak, maar ze vormen qua volume maar een klein deel van de korst.

De bovengrens van de korst is het [aardoppervlak](/wiki/Aardoppervlak "Aardoppervlak"). De grens tussen de korst en de mantel is de [Mohorovičić-discontinuïteit](/wiki/Mohorovi%C4%8Di%C4%87-discontinu%C3%AFteit "Mohorovičić-discontinuïteit") (Moho). De diepte van de Moho wordt niet met [boringen](/wiki/Grondboor "Grondboor") gemeten, maar met [seismologie](/wiki/Seismologie "Seismologie"), waarbij de [snelheid](/w/index.php?title=Seismische_snelheid&action=edit&redlink=1 "Seismische snelheid (de pagina bestaat niet)") van [seismische golven](/wiki/Seismische_golf "Seismische golf") door het gesteente wordt bepaald. Dit is een overgang naar de mantel, die een heel andere samenstelling heeft. In de aardkorst wordt soms op variabele diepte nog een andere [seismische discontinuïteit](/wiki/Seismische_discontinu%C3%AFteit "Seismische discontinuïteit") gevonden, de [Conraddiscontinuïteit](/wiki/Conraddiscontinu%C3%AFteit "Conraddiscontinuïteit"). Deze discontinuïteit verdeelt de korst in een [bovenkorst](/wiki/Bovenkorst "Bovenkorst") en een [onderkorst](/wiki/Onderkorst "Onderkorst"). Hoewel deze overgang in tegenstelling tot de Moho geen duidelijk verschil in chemische samenstelling betreft, bestaat de onderkorst over het algemeen uit minder [gehydrateerde](/wiki/Hydratie "Hydratie") en [mafischere](/wiki/Mafisch "Mafisch") gesteenten dan de bovenkorst.

## Eigenschappen van de aardkorst

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Eigenschappen van de aardkorst") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Eigenschappen van de aardkorst")\]

### Samenstelling

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Samenstelling") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Samenstelling")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Zie ook: [voorkomen van elementen in de aardkorst](/wiki/Voorkomen_van_elementen_in_de_aardkorst "Voorkomen van elementen in de aardkorst")_

[Oxide](/wiki/Oxide "Oxide")Massa%
[SiO2](/wiki/Siliciumdioxide "Siliciumdioxide")59,71 %
[Al2O3](/wiki/Aluminiumoxide "Aluminiumoxide")15,41 %
[CaO](/wiki/Calciumoxide "Calciumoxide")4,90 %
[MgO](/wiki/Magnesiumoxide "Magnesiumoxide")4,36 %
[Na2O](/wiki/Natriumoxide "Natriumoxide")3,55 %
[FeO](/wiki/IJzer(II)oxide "IJzer(II)oxide")3,52 %
[K2O](/wiki/Kaliumoxide "Kaliumoxide")2,80 %
[Fe2O3](/wiki/IJzer(III)oxide "IJzer(III)oxide")2,63 %
[H2O](/wiki/Water "Water")1,52 %
[TiO2](/wiki/Titaniumoxide "Titaniumoxide")0,60 %
[P](/wiki/Fosfor "Fosfor") 2O50,22 %
totaal99,22 %
[Element](/wiki/Chemisch_element "Chemisch element")Massa%[\[1\]](#cite_note-Press-1)[Zuurstof](/wiki/Zuurstof_(element) "Zuurstof (element)")46,6 %
[Silicium](/wiki/Silicium "Silicium")27,7 %
[Aluminium](/wiki/Aluminium "Aluminium")8,1 %
[IJzer](/wiki/IJzer_(element) "IJzer (element)")4,7 %
[Calcium](/wiki/Calcium "Calcium")3,6 %
[Natrium](/wiki/Natrium "Natrium")2,8 %
[Kalium](/wiki/Kalium "Kalium")2,6 %
[Magnesium](/wiki/Magnesium "Magnesium")2,1 %
[Titanium](/wiki/Titanium "Titanium")0,4 %
[Waterstof](/wiki/Waterstof_(element) "Waterstof (element)")0,1 %
[Fosfor](/wiki/Fosfor "Fosfor")0,1 %
totaal98,8 %

De korst is verschillend van de [aardmantel](/wiki/Aardmantel "Aardmantel") omdat hij over het algemeen een lagere [massadichtheid](/wiki/Massadichtheid "Massadichtheid") heeft. Het is gebruikelijk de samenstelling uit te drukken in massapercentages van de [oxiden](/wiki/Oxide "Oxide") van de [elementen](/wiki/Scheikundig_element "Scheikundig element").

De korst is vergeleken met de mantel verrijkt in [lithofiele elementen](/wiki/Lithofiel_element "Lithofiel element"), dit zijn vooral de [alkali's](/wiki/Alkalimetaal "Alkalimetaal") en [aardalkali's](/wiki/Aardalkalimetaal "Aardalkalimetaal") plus [aluminium](/wiki/Aluminium "Aluminium") en [silicium](/wiki/Silicium "Silicium"). Vergeleken met andere delen van de Aarde bevat de korst veel meer [zeldzame aarden](/wiki/Zeldzame_aarde "Zeldzame aarde"). Dit zorgt ervoor dat in de korst relatief veel [warmte](/wiki/Warmte "Warmte") geproduceerd wordt door [radioactief verval](/wiki/Radioactief_verval "Radioactief verval").

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Erdkruste-i.jpg/250px-Erdkruste-i.jpg)](/wiki/Bestand:Erdkruste-i.jpg) Een schematische weergave van de overgang tussen [continentale](/wiki/Continentale_korst "Continentale korst") (1) en [oceanische](/wiki/Oceanische_korst "Oceanische korst") (2) korst in één [tektonische plaat](/wiki/Tektonische_plaat "Tektonische plaat"). De veel dunnere oceanische korst ligt dieper in de onderliggende mantel (3), waardoor de oceaanbodem lager ligt dan de continenten

Meer dan 47% van de aardkorst bestaat uit zuurstof, zodat de meeste elementen in de vorm van [oxiden](/wiki/Oxide "Oxide") voorkomen, uitgezonderd [chloor](/wiki/Chloor_(element) "Chloor (element)"), zwavel en [fluor](/wiki/Fluor_(element) "Fluor (element)") (elementen die in gesteente meestal minder dan 1% van de massa vormen). De samenstelling van de Aarde wordt daarom normaal gesproken in oxiden uitgedrukt. Een belangrijke oxide is [silica](/wiki/Siliciumdioxide "Siliciumdioxide") ( [Si](/wiki/Silicium "Silicium") [O](/wiki/Zuurstof_(element) "Zuurstof (element)") 2), dat als een [zuur](/wiki/Zuur_(scheikunde) "Zuur (scheikunde)") functioneert en silicaten vormt. De meeste [gesteentevormende mineralen](/wiki/Gesteentevormend_mineraal "Gesteentevormend mineraal") zijn silicaten. Ongeveer 99,22% van de gesteenten die de aardkorst vormen, zijn opgebouwd uit elf oxiden. Andere [chemische verbindingen](/wiki/Chemische_verbinding "Chemische verbinding") komen slechts in heel kleine hoeveelheden voor.

### Oceanische en continentale korst

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Oceanische en continentale korst") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Oceanische en continentale korst")\]

Grofweg kunnen twee typen korst herkend worden. Het type korst dat zich onder de [oceanen](/wiki/Oceaan "Oceaan") bevindt, is [oceanische korst](/wiki/Oceanische_korst "Oceanische korst"). Het bestaat voornamelijk uit [mafische](/wiki/Mafisch "Mafisch") [stollingsgesteenten](/wiki/Stollingsgesteente "Stollingsgesteente"), aan het oppervlak [basalt](/wiki/Basalt_(gesteente) "Basalt (gesteente)"), dieper in de korst [dioriet](/wiki/Dioriet "Dioriet") en uiteindelijk [gabbro](/wiki/Gabbro "Gabbro"). Meestal ligt er over deze stollingsgesteenten een laag [diep marien](/w/index.php?title=Diep_marien&action=edit&redlink=1 "Diep marien (de pagina bestaat niet)") sediment. Oceanische korst heeft een dichtheid die meestal rond de 3100 [kg](/wiki/Kilogram "Kilogram")/ [m3](/wiki/Kubieke_meter "Kubieke meter") ligt en een dikte van rond de 8–10 km.

Onder de [continenten](/wiki/Continent "Continent") en [continentale platforms](/wiki/Continentaal_plat "Continentaal plat") ligt [continentale korst](/wiki/Continentale_korst "Continentale korst"). Dit type korst bestaat uit [felsische](/wiki/Felsisch "Felsisch") en intermediaire stollingsgesteenten en [metamorfe](/wiki/Metamorf_gesteente "Metamorf gesteente") en [sedimentaire gesteenten](/wiki/Afzettingsgesteente "Afzettingsgesteente"). Gemiddeld heeft continentale korst de samenstelling van [andesiet](/wiki/Andesiet "Andesiet"). Het heeft een dichtheid van rond de 2800 [kg](/wiki/Kilogram "Kilogram")/ [m3](/wiki/Kubieke_meter "Kubieke meter") (aanzienlijk kleiner dan oceanische korst) en een dikte die van 30–40 km normaal tot wel 80 km bij gebergtes kan variëren.

Hoewel het grootste deel van de aardkorst uit een van beide eindtypen bestaat, bestaat ook intermediaire korst, die van samenstelling tussen de twee typen in zit.

### Gesteenten

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Gesteenten") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Gesteenten")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Zie voor meer informatie over typen gesteenten de artikelen [gesteente](/wiki/Gesteente "Gesteente") en [petrologie](/wiki/Petrologie "Petrologie"). Voor meer informatie over de vorming en afbraak van gesteenten zie [gesteentecyclus](/wiki/Gesteentecyclus "Gesteentecyclus")._

Er zijn drie hoofdtypen gesteenten waar de korst uit is opgebouwd: [sedimentaire gesteenten](/wiki/Afzettingsgesteente "Afzettingsgesteente") (ontstaan door accumulatie van producten van [erosie](/wiki/Erosie "Erosie") en [verwering](/wiki/Verwering "Verwering")), stollingsgesteenten (ontstaan uit vloeibaar [magma](/wiki/Magma_(gesteente) "Magma (gesteente)")) en [metamorfe gesteenten](/wiki/Metamorf_gesteente "Metamorf gesteente") (ontstaan door [chemische reacties](/wiki/Chemische_reactie "Chemische reactie") en [deformatie](/wiki/Deformatie_(geologie) "Deformatie (geologie)") van ander gesteente). Sedimentaire gesteenten vormen (samen met [sedimenten](/wiki/Sediment "Sediment")) de bovenste laag van de korst. Soms kan die laag meer dan 5 km diep zijn, maar op de meeste plaatsen varieert dit tussen de 0 en een paar kilometer. Stollingsgesteenten vormen het grootste deel van de oceanische korst. Ook continentale korst is opgebouwd uit verschillende generaties stollingsgesteente. Op dieptes groter dan 2-4 kilometer zijn vrijwel alle gesteenten duidelijk licht metamorf. De [metamorfe graad](/wiki/Metamorfe_graad "Metamorfe graad") neemt toe bij hogere dieptes. Uiteindelijk kan de [metamorfose](/wiki/Metamorfose_(geologie) "Metamorfose (geologie)") zo hoog worden, dat van oorspronkelijk sedimentaire of vulkanische structuren niets meer te zien is.

De aardkorst bestaat voor ongeveer 95% uit [stollingsgesteentes](/wiki/Stollingsgesteente "Stollingsgesteente") en voor 5% uit [afzettingsgesteente](/wiki/Afzettingsgesteente "Afzettingsgesteente")

## Processen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: Processen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: Processen")\]

De beweging van de korst wordt onderzocht door het vakgebied van de [tektoniek](/wiki/Tektoniek "Tektoniek"). Bewegingen worden veroorzaakt door [mechanische spanningen](/wiki/Mechanische_spanning "Mechanische spanning"), die weer veroorzaakt worden door [thermische](/wiki/Temperatuur "Temperatuur") of [gravitationele](/wiki/Zwaartekracht "Zwaartekracht") anomalieën. De tektoniek onderscheidt verschillende spanningssituaties of [spanningsregimes](/w/index.php?title=Spanningsregime&action=edit&redlink=1 "Spanningsregime (de pagina bestaat niet)") en de daarbij horende vormen van [deformatie](/wiki/Deformatie_(geologie) "Deformatie (geologie)") die in de korst plaatsvinden.

### Isostasie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: Isostasie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: Isostasie")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Voor meer informatie zie het artikel [isostasie](/wiki/Isostasie "Isostasie")_

De asthenosfeer, waar de lithosfeer bovenop ligt, deformeert [plastisch](/wiki/Plastische_deformatie "Plastische deformatie") en kan daarom op de lange tijdsschalen van de geologie als een vloeistof beschouwd worden, waar de lithosfeer op drijft. Dit betekent dat de hoogteligging van de korst een isostatisch evenwicht is. Onder [gebergtes](/wiki/Gebergte_(aardrijkskunde) "Gebergte (aardrijkskunde)") reikt de korst diep de mantel in (een zogenaamde [gebergtewortel](/w/index.php?title=Gebergtewortel&action=edit&redlink=1 "Gebergtewortel (de pagina bestaat niet)")), terwijl op plaatsen waar de korst dun is, de Moho juist minder diep ligt. Het verschil in dichtheid tussen oceanische en continentale korst betekent ook dat oceanische korst dieper in de mantel "drijft" dan continentale. Dit verklaart de diepte van de oceanen.

Als [denudatie](/wiki/Denudatie "Denudatie") heeft plaatsgevonden zal de korst als isostatische compensatie omhoog bewegen.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Plates_tect2_nl.svg/400px-Plates_tect2_nl.svg.png)](/wiki/Bestand:Plates_tect2_nl.svg) De aardkorst verdeeld in [tektonische platen](/wiki/Tektonische_plaat "Tektonische plaat")

### Platentektoniek

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: Platentektoniek") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: Platentektoniek")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Voor meer informatie zie het artikel [platentektoniek](/wiki/Platentektoniek "Platentektoniek")_

Bewegingen in de lithosfeer worden voor het grootste gedeelte veroorzaakt door krachten die platen naar beneden trekken bij subductie ( [slab-pull](/wiki/Plaattrekkracht "Plaattrekkracht")) en door duwkracht vanaf de mid-oceanische ruggen ( [ridge push](/w/index.php?title=Ridge_push&action=edit&redlink=1 "Ridge push (de pagina bestaat niet)")). Een gevolg daarvan is [convectie](/wiki/Convectie "Convectie") in de [asthenosfeer](/wiki/Asthenosfeer "Asthenosfeer"). Op plekken waar heet mantelmateriaal omhoog beweegt, kan de korst uit elkaar bewegen. Bij deze [oceanische spreiding](/wiki/Oceanische_spreiding "Oceanische spreiding") zal eerst [korstverdunning](/wiki/Korstverdunning "Korstverdunning") plaatsvindt zodat de asthenosfeer nog verder omhoog kan komen. Uiteindelijk vindt in de asthenosfeer door het afnemen van de [druk](/wiki/Druk_(grootheid) "Druk (grootheid)") [partieel smelten](/wiki/Partieel_smelten "Partieel smelten") plaats, waarbij uit het [ultramafische](/wiki/Ultramafisch "Ultramafisch") mantelmateriaal [basaltisch](/wiki/Basalt_(gesteente) "Basalt (gesteente)") [magma](/wiki/Magma_(gesteente) "Magma (gesteente)") ontstaat, dat naar het oppervlak stijgt en daar stolt als nieuwe oceanische korst.

De uit elkaar bewegende stukken korst zijn [tektonische platen](/wiki/Tektonische_plaat "Tektonische plaat"). Hoewel de nieuw aangroeiende korst (bijna) altijd oceanisch is van samenstelling, kan continentale korst in dezelfde plaat aanwezig zijn.

Door oceanische spreiding wordt nieuwe korst gevormd. Omdat de Aarde niet toeneemt in volume of oppervlak, zal daarom elders ook korst moeten worden vernietigd. Dit gebeurt door [subductie](/wiki/Subductie "Subductie"), een proces waarbij de korst onder zichzelf schuift langs een [subductiezone](/wiki/Subductiezone "Subductiezone"). Vrijwel altijd is het (zwaardere) oceanische korst die subduceert. Als er echter een stuk continentale korst aan de subducerende oceanische korst vastzit (tot dezelfde plaat behoort) zal dit door zijn lage dichtheid niet subduceren, waardoor [collisie](/wiki/Continentale_collisie "Continentale collisie") tussen twee continenten plaatsvindt. Dit heeft [gebergtevorming](/wiki/Gebergtevorming "Gebergtevorming"), een proces van [korstverdikking](/w/index.php?title=Korstverdikking&action=edit&redlink=1 "Korstverdikking (de pagina bestaat niet)"), tot gevolg.

### Tektoniek

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: Tektoniek") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: Tektoniek")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Voor meer informatie zie ook de artikelen [tektoniek](/wiki/Tektoniek "Tektoniek") en [structurele geologie](/wiki/Structurele_geologie "Structurele geologie")._

De platentektoniek zorgt ervoor dat aan de randen van tektonische platen ( [plaatgrenzen](/wiki/Plaatgrens "Plaatgrens")) sterke deformatie optreedt in de korst. De korst kan echter ook binnenin een tektonische plaat deformeren. Dit kan het gevolg zijn van spanningen die door bewegingen aan de rand van de plaat veroorzaakt worden, of door beweging van magma in de onderliggende mantel. Door het verschil in spanningssituatie kunnen verschillende spanningsregimes optreden, met elk zijn eigen soorten geologische verschijnselen.

Bij een extensieregime vindt korstextensie (een horizontale vervorming) plaats. Dit leidt tot korstverdunning (een verticale vervorming). Als gevolg van het isostatisch evenwicht met de mantel zal de korst op de plek van het extensieregime dalen. Hierbij worden [slenken](/wiki/Slenk_(geologie) "Slenk (geologie)") en [bekkens](/wiki/Bekken_(geologie) "Bekken (geologie)") gevormd. Kenmerkende structuren zijn [afschuivingen](/wiki/Afschuiving_(breuk) "Afschuiving (breuk)").

Bij een [compressieregime](/wiki/Compressie_(geologie) "Compressie (geologie)") vindt korstverdikking of [verdubbeling](/w/index.php?title=Verdubbeling_(geologie)&action=edit&redlink=1 "Verdubbeling (geologie) (de pagina bestaat niet)") plaats. Door het isostatisch evenwicht van de korst met de mantel zal de korst omhoog komen, waardoor [gebergtevorming](/wiki/Gebergtevorming "Gebergtevorming") optreedt. Kenmerkende structuren zijn hierbij [overschuivingen](/wiki/Overschuiving "Overschuiving") en [plooien](/wiki/Plooiing "Plooiing").

### Vulkanisme

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=9 "Bewerk dit kopje: Vulkanisme") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=9 "De broncode bewerken van de sectie: Vulkanisme")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_Zie [vulkanisme](/wiki/Vulkanisme "Vulkanisme") voor het hoofdartikel over dit onderwerp._

Grootschalig vulkanisme vindt alleen plaats in de lithosfeer. In de diepere delen van de Aarde is de druk te hoog om grote hoeveelheden vloeibaar gesteente te produceren. Komt het hete mantelmateriaal omhoog, dan zal het echter partieel gaan smelten. Hierbij wordt [mafische](/wiki/Mafisch "Mafisch") magma gevormd.

[Felsische](/wiki/Felsisch "Felsisch") magma ontstaat als continentale korst onder grote druk en temperatuur komt (de zogenaamde [granuliet-facies](/wiki/Granuliet-facies "Granuliet-facies")). Dit gebeurt bijvoorbeeld in gebergtewortels. In veel gebergten zijn daarom [granietintrusies](/wiki/Graniet "Graniet") te vinden, die uit de diepere delen van de korst zijn opgestegen.

Komt deze magma aan het oppervlak dan vindt vulkanisme plaats, waarbij vloeibaar gesteente over het oppervlak stroomt. Deze [lavastromen](/wiki/Lava "Lava") stollen en kunnen worden overdekt met sediment of een nieuwe lava.

## Gaten in de aardkorst

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&veaction=edit&section=10 "Bewerk dit kopje: Gaten in de aardkorst") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Aardkorst&action=edit&section=10 "De broncode bewerken van de sectie: Gaten in de aardkorst")\]

De Aarde wordt op vrijwel elk punt door de aardkorst bedekt, maar er zijn uitzonderingen waar de mantel aan het oppervlak komt. Eén zo'n gebied van naar schatting enkele duizenden [vierkante kilometers](/wiki/Vierkante_kilometer "Vierkante kilometer") ligt in de [Atlantische Oceaan](/wiki/Atlantische_Oceaan "Atlantische Oceaan"), waar de aardkorst heel dun is of geheel ontbreekt, zodat de aardmantel daar de zeebodem vormt. Dit gebied is de _Fifteen-Twenty Fracture Zone_ en ligt op de [Midden-Atlantische Rug](/wiki/Midden-Atlantische_Rug "Midden-Atlantische Rug") tussen de [Caraïben](/wiki/Cara%C3%AFben "Caraïben") en [Kaapverdië](/wiki/Kaapverdi%C3%AB "Kaapverdië").[\[2\]](#cite_note-2) Het [Britse](/wiki/Verenigd_Koninkrijk "Verenigd Koninkrijk") onderzoeksschip _RRS James Cook_ onderzocht de aardmantel in dit gebied tussen 5 maart en 17 april 2007. Andere gebieden waar de mantel aan het oppervlak komt zijn bijvoorbeeld bij [Ronda](/wiki/Ronda_(Spanje) "Ronda (Spanje)") in Zuid- [Spanje](/wiki/Spanje "Spanje") en in het noorden van [Oman](/wiki/Oman "Oman").

Bronnen, noten en/of referenties

1. [↑](#cite_ref-Press_1-0)F. Press & R. Siever, _Allgemeine Geologie_, S. 36, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 1995
2. [↑](#cite_ref-2)[JC007: Drilling the Mid-Atlantic Ridge](https://web.archive.org/web/20100312095442/http://www.noc.soton.ac.uk/gg/classroom%40sea/JC007/)

[Mediabestanden](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Structure_of_the_Earth#mw-subcategories "commons:Category:Structure of the Earth")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Commons-logo.svg)

Zie de categorie _**[Structure of the Earth](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Structure_of_the_Earth#mw-subcategories "commons:Category:Structure of the Earth")**_ van [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons") voor mediabestanden over dit onderwerp.

[WikiWoordenboek](https://nl.wiktionary.org/wiki/Special:Search/aardkorst "wikt:Special:Search/aardkorst")

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Aardkorst&oldid=67591594](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Aardkorst&oldid=67591594)"

[Categorie](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Indeling van de Aarde](/wiki/Categorie:Indeling_van_de_Aarde "Categorie:Indeling van de Aarde")

Verborgen categorie:

- [Wikipedia:Commonscat zonder link op Wikidata](/wiki/Categorie:Wikipedia:Commonscat_zonder_link_op_Wikidata "Categorie:Wikipedia:Commonscat zonder link op Wikidata")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 28 mei 2024 om 00:43.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Aardkorst&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)