Gotische kunst - Wikipedia
Beeldhouwkunst ; 1145-1155, Koninklijk portaal van de kathedraal van Chartres ; ca. 1200 Noordportaal van de kathedraal van Chartres.
kathedraal van Saint-Denis
Een begin- en einddatum plakken op de gotische periode is nagenoeg onmogelijk omdat het begin en het einde niet gekenmerkt werden door een plotselinge breuk met de voorafgaande of de volgende periode, en omdat het ook nog sterk afhangt van het land en de aard van de kunst die men beschouwt. Over het algemeen plaatst men het begin van de gotiek in Frankrijk omstreeks 1140 omdat toen de eerste gotische bouwwerken verrezen, zoals het koor van de <anchor>kathedraal van Saint-Denis</anchor> en de kathedraal van Sens.
Kathedraal van Saint-Denis - Wikipedia
Kathedraal van Saint-Denis - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/13_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Kathedraal+van+Saint-Denis "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Kathedraal+van+Saint-Denis "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Kathedraal+van+Saint-Denis "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Kathedraal+van+Saint-Denis "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Geschiedenis](#Geschiedenis)Geschiedenis-subkopje inklappen  - [1.1Merovingische kerk](#Merovingische_kerk)
  - [1.2Karolingische kerk](#Karolingische_kerk)
  - [1.3Het gotische westwerk en het koor van Suger](#Het_gotische_westwerk_en_het_koor_van_Suger)
  - [1.4De kerk in de 13e eeuw](#De_kerk_in_de_13e_eeuw)
- [2Saint-Denis en de geboorte van de gotiek](#Saint-Denis_en_de_geboorte_van_de_gotiek)
- [3Saint-Denis als koninklijk mausoleum](#Saint-Denis_als_koninklijk_mausoleum)
- [4Het orgel](#Het_orgel)
- [5Zie ook](#Zie_ook)

Inhoudsopgave omschakelen

# Kathedraal van Saint-Denis

58 talen

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Saint_Denis_Basiliek "Saint Denis Basiliek – Afrikaans")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Basilika_Saint-Denis "Basilika Saint-Denis – Zwitserduits")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9_%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%88%D9%86%D9%8A "كاتدرائية سان دوني – Arabisch")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%88%D9%86%D9%89 "كاتدرائيه سان دونى – Egyptisch Arabisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Sen-Deni_bazilikas%C4%B1 "Sen-Deni bazilikası – Azerbeidzjaans")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B5%D0%BD-%D0%94%D1%8D%D0%BD%D1%96 "Абацтва Сен-Дэні – Belarussisch")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BD_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8_(%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0) "Сен Дени (базилика) – Bulgaars")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Bazilika_Saint-Denis "Bazilika Saint-Denis – Bosnisch")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Bas%C3%ADlica_de_Saint-Denis "Basílica de Saint-Denis – Catalaans")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Bazilika_Saint-Denis "Bazilika Saint-Denis – Tsjechisch")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Klosterkirken_Saint-Denis "Klosterkirken Saint-Denis – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Kathedrale_von_Saint-Denis "Kathedrale von Saint-Denis – Duits")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%A3%CE%B1%CE%B9%CE%BD-%CE%9D%CF%84%CE%B5%CE%BD%CE%AF "Βασιλική Σαιν-Ντενί – Grieks")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Basilica_of_Saint-Denis "Basilica of Saint-Denis – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Baziliko_de_Saint-Denis "Baziliko de Saint-Denis – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Bas%C3%ADlica_de_Saint-Denis "Basílica de Saint-Denis – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Saint_Denis%27_basiilika "Saint Denis' basiilika – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Saint-Denis_basilika "Saint-Denis basilika – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C "کلیسای سن-دنی – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Saint-Denis%E2%80%99n_basilika "Saint-Denis’n basilika – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Basilique_Saint-Denis "Basilique Saint-Denis – Frans")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Baisleac_Saint-Denis "Baisleac Saint-Denis – Iers")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Bas%C3%ADlica_de_Saint-Denis "Basílica de Saint-Denis – Galicisch")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D7%96%D7%99%D7%9C%D7%99%D7%A7%D7%AA_%D7%A1%D7%9F-%D7%93%D7%A0%D7%99 "בזיליקת סן-דני – Hebreeuws")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Bazilika_Saint-Denis "Bazilika Saint-Denis – Kroatisch")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Saint-Denis-sz%C3%A9kesegyh%C3%A1z "Saint-Denis-székesegyház – Hongaars")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D5%A5%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%B6%D5%AB_%D5%A1%D5%A2%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6 "Սեն Դենի աբբայություն – Armeens")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Basilika_Saint_Denis "Basilika Saint Denis – Indonesisch")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Basilica_di_Saint-Denis "Basilica di Saint-Denis – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%B5%E3%83%B3%EF%BC%9D%E3%83%89%E3%83%8B%E5%A4%A7%E8%81%96%E5%A0%82 "サン＝ドニ大聖堂 – Japans")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%83%9D%EB%93%9C%EB%8B%88_%EB%8C%80%EC%84%B1%EB%8B%B9 "생드니 대성당 – Koreaans")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Basilica_cathedralis_Sancti_Dionysii "Basilica cathedralis Sancti Dionysii – Latijn")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Sen_Deni_vienuolyno_bazilika "Sen Deni vienuolyno bazilika – Litouws")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Senden%C4%AB_bazilika "Sendenī bazilika – Lets")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Basilica_of_Saint-Denis "Basilica of Saint-Denis – Maleis")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Klosterkirken_Saint-Denis "Klosterkirken Saint-Denis – Noors - Bokmål")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Basilica_de_Saint-Denis "Basilica de Saint-Denis – Occitaans")
- [Picard](https://pcd.wikipedia.org/wiki/Basilike_ed_Saint-Dnis "Basilike ed Saint-Dnis – Picardisch")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bazylika_w_Saint-Denis "Bazylika w Saint-Denis – Pools")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Bas%C3%ADlica_de_Saint-Denis "Basílica de Saint-Denis – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Catedrala_din_Saint-Denis "Catedrala din Saint-Denis – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D0%B5%D0%BD-%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8 "Базилика Сен-Дени – Russisch")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Basilica_o_St_Denis "Basilica o St Denis – Schots")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Bazilika_Saint-Denis "Bazilika Saint-Denis – Servo-Kroatisch")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD_%E0%B6%A9%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A_%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80 "සාන්ත ඩෙනිස් බැසිලිකාව – Singalees")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Basilica_of_Saint-Denis "Basilica of Saint-Denis – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Bazilika_Saint-Denis "Bazilika Saint-Denis – Slowaaks")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Stolnica_sv._Dionizija,_Saint-Denis "Stolnica sv. Dionizija, Saint-Denis – Sloveens")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%A1%D0%B5%D0%BD_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B8 "Базилика Сен Дени – Servisch")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Klosterkyrkan_Saint-Denis "Klosterkyrkan Saint-Denis – Zweeds")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%8B%E0%B9%87%E0%B8%87-%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%B5 "มหาวิหารแซ็ง-เดอนี – Thai")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Saint-Denis_Bazilikas%C4%B1 "Saint-Denis Bazilikası – Turks")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%A1%D0%B5%D0%BD-%D0%94%D0%B5%D0%BD%D1%96 "Абатство Сен-Дені – Oekraïens")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%84%DB%8C%DA%A9%D8%A7_%D8%B3%D8%A7%DA%BA-%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "باسیلیکا ساں-دونی – Urdu")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_cung_th%C3%A1nh_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_Th%C3%A1nh_Denis "Vương cung thánh đường Thánh Denis – Vietnamees")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%A3%E4%B8%B9%E5%B0%BC%E5%A4%A7%E5%A0%82 "圣丹尼大堂 – Wuyu")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%A3%E4%BD%86%E5%B0%BC%E5%9C%A3%E6%AE%BF "圣但尼圣殿 – Chinees")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E8%81%96%E4%BD%86%E5%B0%BC%E5%A4%A7%E6%95%99%E5%A0%82 "聖但尼大教堂 – Kantonees")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q184407#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Kathedraal_van_Saint-Denis "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Kathedraal_van_Saint-Denis "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Kathedraal_van_Saint-Denis)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Kathedraal_van_Saint-Denis)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Kathedraal_van_Saint-Denis "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Kathedraal_van_Saint-Denis "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&oldid=67249881 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Kathedraal_van_Saint-Denis&id=67249881&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FKathedraal_van_Saint-Denis)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FKathedraal_van_Saint-Denis)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q184407 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Kathedraal+van+Saint-Denis)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Basilique_Saint-Denis)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

![Coördinaten](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Internet-web-browser.svg/23px-Internet-web-browser.svg.png)[48° 56′ 8″ NB, 2° 21′ 35″ OL](https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=nl&params=48_56_7.64_N_2_21_34.82_E_type:landmark_region:FR&pagename=Kathedraal_van_Saint-Denis)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Basiliek van Saint-Denis
[![Façade na de restauratie van 2012-2015](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Saint-Denis_-_Fa%C3%A7ade.jpg/266px-Saint-Denis_-_Fa%C3%A7ade.jpg)](/wiki/Bestand:Saint-Denis_-_Fa%C3%A7ade.jpg)

Façade na de restauratie van 2012-2015

Plaats
[Saint-Denis](/wiki/Saint-Denis_(Seine-Saint-Denis) "Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)"), [Frankrijk](/wiki/Frankrijk "Frankrijk")[Gewijd aan](/wiki/Beschermheilige "Beschermheilige")[Saint-Denis](/wiki/Dionysius_van_Parijs "Dionysius van Parijs")Coördinaten
[48° 56′ NB, 2° 22′ OL](https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=nl&params=48_56_7.64_N_2_21_34.82_E_type:landmark&pagename=Kathedraal_van_Saint-Denis)Gebouwd in
12e-13e eeuw
Monumentale status
[Monument historique](/wiki/Monument_historique "Monument historique") sinds 1862
Architectuur
[Stijlperiode](/wiki/Geschiedenis_van_de_bouwkunst "Geschiedenis van de bouwkunst")[Gotiek](/wiki/Gotiek_(bouwkunst) "Gotiek (bouwkunst)")[Kerkprovincie](/wiki/Kerkprovincie "Kerkprovincie")[Bisdom](/wiki/Bisdom "Bisdom")[Saint-Denis](/wiki/Bisdom_Saint-Denis "Bisdom Saint-Denis")Detailkaart

[![Kathedraal van Saint-Denis (Frankrijk)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/France_location_map-Regions_and_departements-2016.svg/266px-France_location_map-Regions_and_departements-2016.svg.png)](/wiki/Bestand:France_location_map-Regions_and_departements-2016.svg "Kathedraal van Saint-Denis (Frankrijk)")

![Kathedraal van Saint-Denis](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/City_locator_23.svg/10px-City_locator_23.svg.png)

[Officiële website](http://www.saint-denis-basilique.fr/)

**Portaal**[![Portaalicoon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Portal.svg/22px-Portal.svg.png)](/wiki/Bestand:Portal.svg "Portaalicoon")**[Christendom](/wiki/Portaal:Christendom "Portaal:Christendom")**[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Basilique_Saint-Denis_01.jpg/260px-Basilique_Saint-Denis_01.jpg)](/wiki/Bestand:Basilique_Saint-Denis_01.jpg) Interieur van de huidige basiliek

De **Kathedrale basiliek van Saint-Denis** ( [Frans](/wiki/Frans "Frans"): _Basilique-cathédrale de Saint-Denis_) is een kerk in de [Parijse](/wiki/Parijs "Parijs") voorstad [Saint-Denis](/wiki/Saint-Denis_(Seine-Saint-Denis) "Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)") en de begraafplaats van de [Franse koningen](/wiki/Lijst_van_koningen_van_Frankrijk "Lijst van koningen van Frankrijk").

De [basiliek](/wiki/Basiliek "Basiliek") is gewijd aan Saint-Denis ofwel [Dionysius van Parijs](/wiki/Dionysius_van_Parijs "Dionysius van Parijs"), de patroonheilige van [Frankrijk](/wiki/Frankrijk "Frankrijk"). Volgens de legende zou hij de eerste [bisschop](/wiki/Bisschop "Bisschop") van Parijs zijn geweest. Omstreeks 251 zou hij de marteldood zijn gestorven en begraven in Catulliacus, het huidige [Saint-Denis](/wiki/Saint-Denis_(Seine-Saint-Denis) "Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)"). Een simpele [schrijn](/wiki/Schrijn "Schrijn") werd opgericht op zijn graf. In de vijfde eeuw, tussen 460 en 480, werd over het graf een kleine [basilica](/wiki/Basilicastijl "Basilicastijl") gebouwd, volgens de heiligenlegendes[\[1\]](#cite_note-1) op initiatief van [Genoveva van Parijs](/wiki/Genoveva_van_Parijs "Genoveva van Parijs"). De plaats werd al zeer snel een druk bezocht bedevaartsoord en de gemeenschap van geestelijken die zich bekommerde over de kerk en het graf evolueerde later tot de [abdij van Saint-Denis](/wiki/Abdij_van_Saint-Denis "Abdij van Saint-Denis"). De huidige kathedraal is de vroegere abdijkerk en was dus in de middeleeuwen nooit een [kathedraal](/wiki/Kathedraal "Kathedraal"), maar werd van in de Merovingische tijd al [basiliek](/wiki/Basilica_minor "Basilica minor") genoemd. In [1966](/wiki/1966 "1966") werd de basiliek tot [kathedraal](/wiki/Kathedraal "Kathedraal") van het [bisdom Saint-Denis](/wiki/Bisdom_Saint-Denis "Bisdom Saint-Denis") benoemd.

## Geschiedenis

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Geschiedenis") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Geschiedenis")\]

De basiliek werd gebouwd in de twaalfde eeuw tot de dertiende eeuw op een plaats waar in de laat-Romeinse tijd al een necropolis bestond. Bij archeologisch onderzoek op de plaats van de huidige basiliek zijn funderingen en resten van drie eerdere kerken teruggevonden.

### Merovingische kerk

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Merovingische kerk") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Merovingische kerk")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Sarcophage_de_la_reine_Ar%C3%A9gonde.jpg/260px-Sarcophage_de_la_reine_Ar%C3%A9gonde.jpg)](/wiki/Bestand:Sarcophage_de_la_reine_Ar%C3%A9gonde.jpg) Sarcofaag van koningin [Aregonda](/wiki/Aregonda "Aregonda"), nu in de crypte

In de vierde eeuw werd boven het graf van de heilige al een mausoleum gebouwd op de plaats van het huidige hoofdaltaar.[\[2\]](#cite_note-gallo-2) De eerste kerk was de basilica, gebouwd in opdracht van [Genoveva van Parijs](/wiki/Genoveva_van_Parijs "Genoveva van Parijs"), waarvan de funderingen zich bevinden onder het koor van de huidige basiliek. De fundamenten van de basilica uit de vijfde eeuw werden in 1958 blootgelegd en zijn negen bij twintig meter.[\[3\]](#cite_note-3) Deze basilica werd twee maal vergroot en had uiteindelijk een lengte van 60 m.

In 1959 werd in de ondergrond van de basiliek het graf ontdekt van [Aregonda](/wiki/Aregonda "Aregonda"), de vierde vrouw van [Chlotarius I](/wiki/Chlotarius_I "Chlotarius I") en de grootmoeder van Dagobert, die stierf tussen 572 en 583.[\[4\]](#cite_note-4) Via de zegelring, met haar naam _Arnegundis_ en een monogram _Regine_, die in de stenen sarcofaag werd gevonden, is men vrijwel zeker van haar identiteit.[\[5\]](#cite_note-5) Uit de staat van bewaring van het textiel in deze sarcofaag blijkt, dat dit graf nooit door water geïnfiltreerd werd en zich dus steeds in een overdekte ruimte heeft bevonden. Omdat de sarcofaag buiten de muren van de eerste basilica was begraven, volgt hieruit dat de eerste uitbreiding van de basilica voor 583 werd uitgevoerd en dus onmogelijk het werk van [Dagobert I](/wiki/Dagobert_I "Dagobert I") kan geweest zijn.[\[6\]](#cite_note-6) De thesis dat Dagobert I, koning der [Franken](/wiki/Frankische_Rijk "Frankische Rijk"), de [Abdij van Saint-Denis](/wiki/Abdij_van_Saint-Denis "Abdij van Saint-Denis") stichtte en de kerk bouwde, is ondertussen door modern onderzoek achterhaald. Dagobert werd wel naast het graf van Dionysius begraven. De tweede uitbreiding van de Merovingische kerk werd misschien uitgevoerd tijdens de regering van Dagobert.[\[7\]](#cite_note-7) De basilica werd nogmaals verlengd en aan de zijkanten werden galerijen aangebouwd.

### Karolingische kerk

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Karolingische kerk") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Karolingische kerk")\]

De tweede kerk was het werk van de [Karolingen](/wiki/Karolingen "Karolingen"). Het was een grondige verbouwing van de abdijkerk tijdens het abbatiaat van [Fulrad](/wiki/Fulrad "Fulrad") op initiatief van [Pepijn de Korte](/wiki/Pepijn_de_Korte "Pepijn de Korte"), maar in opdracht van [Carloman I](/wiki/Carloman_I "Carloman I") en [Karel de Grote](/wiki/Karel_de_Grote "Karel de Grote"). De kerk werd opnieuw gewijd op 24 februari 775 in de aanwezigheid van [Karel de Grote](/wiki/Karel_de_Grote "Karel de Grote").[\[8\]](#cite_note-8) De herbouwde kerk was een basiliek met kolommen en een [transept](/wiki/Transept "Transept") afgesloten met een apsis. Er werd een portaalgebouw voorzien, volgens de legende boven het graf van Pepijn de Korte die zich uit nederigheid voor de poort van de Merovingische kerk had laten begraven. De centrale deur werd afgeschaft en vervangen door zijdeuren links en rechts. Het middendeel van het portaalgebouw, geopend op het schip werd gebruikt als grafkamer.[\[2\]](#cite_note-gallo-2) Hilduin liet tijdens zijn abbatiaat een crypte bijbouwen aan de oostzijde van de kerk, met een schip en twee zijbeuken. Het schip van de crypte van Hilduin is bewaard gebleven en bevindt zich onder het huidige koor.

### Het gotische westwerk en het koor van Suger

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Het gotische westwerk en het koor van Suger") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Het gotische westwerk en het koor van Suger")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Saint-Denis_%2893%29%2C_basilique%2C_abside_1.jpg/260px-Saint-Denis_%2893%29%2C_basilique%2C_abside_1.jpg)](/wiki/Bestand:Saint-Denis_(93),_basilique,_abside_1.jpg) Saint-Denis, gezicht op het koor gebouwd door abt Suger, verbouwd in de 13e eeuw

In de twaalfde eeuw ging het de abdij economisch voor de wind, en in die periode, tijdens het abbatiaat van abt [Suger](/wiki/Suger_van_Saint-Denis "Suger van Saint-Denis") werd begonnen met de verbouwing van de abbatiale basiliek. Omdat volgens de legende de oude kerk gebouwd door Karel de Grote was ingewijd door Christus zelf,[\[9\]](#cite_note-9) was het voor Suger moeilijk om het oude gebouw gewoon te vervangen. Suger was daardoor verplicht de nieuwe kerk beetje bij beetje te bouwen. Hij begon met een nieuw portaal aan de westzijde en voegde later aan de oostzijde een nieuw koor toe. Het originele schip en het transept bleven bewaard. Het westelijke portaal werd gewijd op [9 juni](/wiki/9_juni "9 juni") [1140](/wiki/1140 "1140").[\[10\]](#cite_note-10) De bouw van het nieuwe koor begon op 13 juli 1140 en het werd ingewijd op 11 juni 1144. Dit koor met zijn negen kapellen waarbij gebruikgemaakt werd van [ribgewelven](/wiki/Ribgewelf "Ribgewelf") en dat werd verlicht door 16 grote glasramen was de eerste echte gotische structuur die werd gebouwd in de middeleeuwen, hoewel dit evengoed kan gezegd worden van de [kathedraal van Sens](/wiki/Kathedraal_van_Sens "Kathedraal van Sens").

### De kerk in de 13e eeuw

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: De kerk in de 13e eeuw") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: De kerk in de 13e eeuw")\]

Hoewel uit archeologisch onderzoek blijkt dat begonnen werd met een nieuw schip nog in de tijd van Suger, werd dit nooit afgemaakt. Het schip uit de achtste eeuw werd pas in de dertiende eeuw, tijdens het abbatiaat van Eudes Clément de Mez, vervangen door de huidige structuur. Het kerkschip werd verbreed en men bouwde een grote transept. Het koor van Suger werd verhoogd en boven het portaalgebouw werden de twee torens herbouwd. De noordelijke toren, die een hoogte van 86 m had, werd in 1846 afgebroken omdat hij niet meer stabiel was. Een project om hem tegen 2028 weer herbouwd te hebben, werd in 2018 goedgekeurd.[\[11\]](#cite_note-11) Volgens het plan zal de herbouw van de toren beginnen in de lente van 2023.[\[12\]](#cite_note-12)

De verbouwing duurde van 1231 tot 1281 en werd uitgevoerd tijdens het regentschap van Blanche van Castilië en de regering van Lodewijk IX.

## Saint-Denis en de geboorte van de gotiek

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: Saint-Denis en de geboorte van de gotiek") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: Saint-Denis en de geboorte van de gotiek")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Saint-Denis_-_Basilique_Saint-Denis_-_Portail_central_avant_nettoyage.JPG/260px-Saint-Denis_-_Basilique_Saint-Denis_-_Portail_central_avant_nettoyage.JPG)](/wiki/Bestand:Saint-Denis_-_Basilique_Saint-Denis_-_Portail_central_avant_nettoyage.JPG) Basiliek Saint-Denis, centrale portaal van de westgevel

De kerk is een architecturaal meesterwerk en wordt gezien als het eerste grote [gotische](/wiki/Gotiek_(bouwkunst) "Gotiek (bouwkunst)") bouwwerk, hoewel ook de kathedraal van Sens aanspraak maakt op deze eretitel. De basiliek werd verbouwd naar de ideeën van abt Suger van Saint-Denis, in een nieuwe stijl met [spitsbogen](/wiki/Spitsboog "Spitsboog") en glas-in-loodramen, waarbij de nadruk ligt op verticaliteit en een hemelse lichtinval. Deze stijl, gecreëerd door de werklui en de bouwmeesters die voor Suger werkten, zou de bouwkunst in Europa voor drie eeuwen beheersen. Het blijft tot op vandaag echter een raadsel waarom die stijl daar en dan ontstond.[\[13\]](#cite_note-13)

Kunsthistorici wijzen erop dat Suger wel moet geweten hebben waar hij de beste werklui en kunstenaars kon vinden want hij was een bereisd man. Hij had over heel het toenmalige West-Europa kennis gemaakt met de nieuwste bouwwerken en de actieve bouwloodsen gezien. Hij was vier keer voor langere tijd in Italië en bezocht er Rome, [Monte Cassino](/wiki/Abdij_van_Monte_Cassino "Abdij van Monte Cassino") in [Apulië](/wiki/Apuli%C3%AB "Apulië"), [Bari](/wiki/Bari_(stad) "Bari (stad)") en [Bitonto](/wiki/Bitonto "Bitonto").[\[14\]](#cite_note-sum17-14) In Zuidwest-Frankrijk bezocht hij Montpellier en Bordeaux en hij was ook in Poitiers en Normandië en nam deel aan de Rijksdag van Mainz in 1125. Hij moet dus ongetwijfeld zelf de gelegenheid gehad hebben om de nieuwste ontwikkelingen van de romaanse stijl met eigen ogen te zien en toen hij in 1135 begon met de bouw van een nieuw portaalgebouw moet hij geweten hebben waar hij de nodige mensen kon vinden.[\[14\]](#cite_note-sum17-14) Suger wordt dikwijls de architect van de nieuwe kerk genoemd en dit gaat terug op zijn beschrijving van het gebouw en zijn betrokkenheid bij het project, maar er is geen enkele aanduiding, zelfs niet in zijn eigen geschriften, dat hij als bouwmeester bij het project betrokken was.[\[15\]](#cite_note-15)

Het model van westelijk massief met zijn twee torens dat Suger liet bouwen ter vervanging van de Karolingische [narthex](/wiki/Narthex "Narthex"), ontstond in de Karolingische tijd en werd verder ontwikkeld in de [Ottoonse](/wiki/Ottoonse_renaissance "Ottoonse renaissance") basilieken uit de tiende en de elfde eeuw in de Rijnvallei. Het grote [roosvenster](/wiki/Roosvenster "Roosvenster") in de westgevel is waarschijnlijk het eerste dat integraal deel uitmaakte van de gevelstructuur van een kerk en dat voorbeeld zal in alle grote gotische kathedralen nagevolgd worden.[\[16\]](#cite_note-16) Het westelijke poortgebouw met zijn monumentale driedelige portaal en zijn roosvenster werden ingewijd op 9 juni 1140. Slechts een van de torens werd tijdens het leven van Suger voltooid. Het portaal met zijn drie bogen was misschien geïnspireerd door de triomf [boog van Constantijn](/wiki/Boog_van_Constantijn "Boog van Constantijn") of de [triomfboog van Orange](/wiki/Triomfboog_van_Orange "Triomfboog van Orange") die Suger beide moet hebben gekend; hijzelf beschreef het als een referentie naar de [Drievuldigheid](/wiki/Drie-eenheid "Drie-eenheid"). De [archivolten](/wiki/Archivolt "Archivolt") met beelden van profeten en oudtestamentische koningen en koninginnen waren ook een nieuwigheid in Saint-Denis.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Basilique_Saint-Denis_chapelle_de_la_Vierge.jpg/260px-Basilique_Saint-Denis_chapelle_de_la_Vierge.jpg)](/wiki/Bestand:Basilique_Saint-Denis_chapelle_de_la_Vierge.jpg) Basiliek van Saint-Denis, Kapel van de H. Maagd

Met de bouw van het nieuwe koor werd begonnen op 13 juli 1140 en het werd ingewijd op zondag 11 juni 1144 in het bijzijn van de [Franse](/wiki/Frankrijk "Frankrijk") koning [Lodewijk VII _de Jongere_](/wiki/Lodewijk_VII_van_Frankrijk "Lodewijk VII van Frankrijk"), zijn echtgenote [Eleonora van Aquitanië](/wiki/Eleonora_van_Aquitani%C3%AB "Eleonora van Aquitanië") en een schare van aartsbisschoppen, bisschoppen en abten. Het nieuwe koor telde negen [straalkapellen](/wiki/Straalkapel "Straalkapel") geplaatst in een halve cirkel in een [kooromgang](/wiki/Kooromgang "Kooromgang"). De kapellen waren opengewerkt en konden vanuit de hele kerk gezien worden dankzij het gebruik van de [kruisribgewelven](/wiki/Kruisribgewelf "Kruisribgewelf") die steunmuren overbodig maakten. Het koor werd verlicht door zestien grote glasramen, en het licht dat binnenviel door het gekleurde glas werd weerkaatst door het mozaïek vloer en de gouden ornamenten, emails en edelstenen in de versiering van de altaren. Abt Suger introduceerde het principe van de verticaliteit en de opwaarts gerichte spanning, eigen aan al de nieuwe bisschopskerken tot aan het einde van de [middeleeuwen](/wiki/Middeleeuwen "Middeleeuwen"). Saint-Denis markeerde de geboorte van de gotiek.

Sugers voorbeeld werd enthousiast nagevolgd en in de daaropvolgende dertig jaar werd begonnen met de bouw van de meerderheid van de vroege gotische kathedralen in het [Île-de-France](/wiki/%C3%8Ele-de-France "Île-de-France"). De stijl was zo verschillend van wat tot dan toe was gebouwd dat men het _opus modernum_ noemde of _opere francigena_ naar zijn ontstaan in Frankrijk. De naam _[gotisch](/wiki/Gotiek_(bouwkunst) "Gotiek (bouwkunst)")_ komt van de humanisten die deze barbaarse stijl uit de duistere middeleeuwen niet konden smaken.[\[17\]](#cite_note-17)

## Saint-Denis als koninklijk mausoleum

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: Saint-Denis als koninklijk mausoleum") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: Saint-Denis als koninklijk mausoleum")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Karl_Martell.JPG/260px-Karl_Martell.JPG)](/wiki/Bestand:Karl_Martell.JPG) [Karel Martel](/wiki/Karel_Martel "Karel Martel"), een van de zestien gisants van de zogenoemde _commande de Saint-Louis_

De abdijkerk werd vanaf de tijd van Dagobert I, maar vooral vanaf het aan de macht komen van de Capetingen gebruikt als begraafplaats voor de Franse koningen, koninginnen, prinsen en prinsessen. Vanaf [Hugo Capet](/wiki/Hugo_Capet "Hugo Capet") die in 996 in de abdijkerk werd begraven, werd de abdijkerk de preferente begraafplaats van de Franse koningen. Er zijn er slechts drie die elders begraven werden: [Filips I](/wiki/Filips_I_van_Frankrijk "Filips I van Frankrijk"), [Lodewijk VII](/wiki/Lodewijk_VII_van_Frankrijk "Lodewijk VII van Frankrijk") en [Lodewijk XI](/wiki/Lodewijk_XI_van_Frankrijk "Lodewijk XI van Frankrijk"). Het is die rol van koninklijke necropool die de sterke band tussen de Franse koningshuizen en de abdij gevormd en bestendigd heeft.

In 1231, onder het abbatiaat van Eudes Clément du Mez, werden op initiatief van [Lodewijk IX](/wiki/Lodewijk_IX_van_Frankrijk "Lodewijk IX van Frankrijk") en [Blanche van Castilië](/wiki/Blanca_van_Castili%C3%AB "Blanca van Castilië") de werken hervat om het oude Karolingische schip te vervangen door een brede gotische versie met een grote transept. In die transept die afgewerkt was omstreeks 1260, werden de graven van de Merovingische, Karolingische en Franse koningen samengebracht om de continuïteit van het Franse koningshuis te benadrukken. De overbrenging van de stoffelijk resten gebeurde tussen 1263 en 1264. Lodewijk liet zestien [gisants](/wiki/Gisant "Gisant") beeldhouwen voor het zuidelijke deel van de transept waar de Merovingische en Karolingische vorsten waren begraven, ter vervanging van de vroegere eenvoudige grafstenen. Deze nieuwe necropool werd in 1267 door Lodewijk IX ingehuldigd.

Om de inname van het paleis van de [Tuileries](/wiki/Tuilerie%C3%ABnpaleis "Tuilerieënpaleis") op 10 augustus 1792 te herdenken, werd op een vergadering van de [Nationale Conventie](/wiki/Nationale_Conventie_(Frankrijk) "Nationale Conventie (Frankrijk)") van 31 juli 1793 beslist om de mausolea van Saint-Denis te vernietigen. Tussen de zesde en tiende augustus werden de grafmonumenten verwijderd. Alexandre Lenoir, een Franse mediëvist, slaagde erin om een aantal van de grafmonumenten te redden en liet ze overbrengen naar het voormalige klooster van de Kleine Augustijnen dat in 1795 het _Musée des monuments français_ werd met Lenoir als eerste directeur. De rest werd ter plaatse vernield.

De eerste stoffelijke resten van [Filips III](/wiki/Filips_III_van_Frankrijk "Filips III van Frankrijk") en zijn echtgenote [Isabelle van Aragón](/wiki/Isabella_van_Arag%C3%B3n_(1247-1271) "Isabella van Aragón (1247-1271)"), Pepijn de Korte, [Constance van Castilië](/wiki/Constance_van_Castili%C3%AB_(-1160) "Constance van Castilië (-1160)") de echtgenote van Lodewijk VII, en van Lodewijk VI werden opgegraven tussen 6 en 8 augustus 1793. Maar het grove werk begint op 12 oktober 1793 en gaat voort tot 25 oktober, met het leegmaken van de grafkelders van de Bourbons en de Valois. Ook in januari 1794 werden nog enkele lichamen ontgraven. In totaal werden de stoffelijke resten van meer dan 170 personen opgegraven en in twee putten gestort, een voor de Valois en de voorgaande dynastieën en de andere voor de Bourbons. De resten werden bedekt met ongebluste kalk en grond. Onder hen waren 46 koningen, 32 koninginnen, 63 personen van prinselijke bloede, 10 groten van het rijk en 24 abten van Saint-Denis.

Tijdens de [Restauratie](/wiki/Restauratie_(Frankrijk) "Restauratie (Frankrijk)") van de Bourbons in 1815 liet [Lodewijk XVIII](/wiki/Lodewijk_XVIII_van_Frankrijk "Lodewijk XVIII van Frankrijk") in 1817 de putten opzoeken en de beenderen overbrengen naar de crypte van de basiliek in een [ossuarium](/wiki/Ossuarium "Ossuarium") bestaande uit een tiental kisten. Op de marmeren deksteen van het ossuarium werden de namen van de monarchen gebeiteld. Het museum opgericht in 1795 wordt gesloten en Alexandre Lenoir werd door Lodewijk XVIII benoemd tot _administrateur des tombeaux de la basilique Saint-Denis_. Ook de resten van zijn broer [Lodewijk XVI](/wiki/Lodewijk_XVI_van_Frankrijk "Lodewijk XVI van Frankrijk") en diens vrouw [Marie Antoinette](/wiki/Marie_Antoinette_van_Oostenrijk "Marie Antoinette van Oostenrijk") werden opgegraven op het kerkhof van _La Madeleine_ en herbegraven in de crypte van de basiliek.

[Lodewijk XVIII](/wiki/Lodewijk_XVIII_van_Frankrijk "Lodewijk XVIII van Frankrijk") zelf werd na zijn dood in [1824](/wiki/1824 "1824") begraven in het centrum van de crypte. Ook andere [Bourbons](/wiki/Huis_Bourbon "Huis Bourbon") werden in de jaren 1815-1830 in Saint-Denis bijgezet. In 2004 werd ook het bewaard gebleven gemummificeerde hart van de [dauphin](/wiki/Dauphin_(kroonprins) "Dauphin (kroonprins)"), [Lodewijk XVII van Frankrijk](/wiki/Lodewijk_XVII_van_Frankrijk "Lodewijk XVII van Frankrijk"), in Saint-Denis bijgezet.

## Het orgel

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: Het orgel") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: Het orgel")\]

In de kerk staat een [orgel](/wiki/Orgel "Orgel") van [Aristide Cavaillé-Coll](/wiki/Aristide_Cavaill%C3%A9-Coll "Aristide Cavaillé-Coll") uit [1840](/wiki/1840 "1840"), een van de belangrijkste orgels in Parijs. In [1987](/wiki/1987 "1987") werd [Pierre Pincemaille](/wiki/Pierre_Pincemaille "Pierre Pincemaille") benoemd tot [organist-titularis](/wiki/Organist-titularis "Organist-titularis") van dit orgel.

## Zie ook

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&veaction=edit&section=9 "Bewerk dit kopje: Zie ook") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&action=edit&section=9 "De broncode bewerken van de sectie: Zie ook")\]

- [Abdij van Saint-Denis](/wiki/Abdij_van_Saint-Denis "Abdij van Saint-Denis"), voor details over de abdij

Bronnen, noten en/of referenties

01. [↑](#cite_ref-1)Vita Genovefae ca. 520
02. ↑ [_**a**_](#cite_ref-gallo_2-0) [_**b**_](#cite_ref-gallo_2-1)[La basilique préromane](https://web.archive.org/web/20160109215354/http://www.saint-denis.culture.fr/fr/1_3b3_3d.htm#glossaire2).
03. [↑](#cite_ref-3)[Saint-Denis, une ville au Moyen Âge](https://web.archive.org/web/20160322164901/http://www.saint-denis.culture.fr/fr/1_2a6_3d.htm), La basilique et les constructions de l'Antiquité tardive.
04. [↑](#cite_ref-4)Patrick Périn, Les tombes mérovigniennes de la basilique de Saint-Denis, in: Glaube, Kult und Herrschaft, Phänomene des Religiösen im 1. Jahrtausend n. Chr. in Mittel- und Nordeuropa. ed. Uta von Freeden, Herwig Friesinger und Egon Wamers, Dr. Rudolf Habelt GmbH – Bonn, 2009, pp.173-184, p.178.
05. [↑](#cite_ref-5)[La reine Arégonde](http://www.saint-denis.culture.fr/fr/2_2_aregonde.htm).
06. [↑](#cite_ref-6)Michaël Wyss, Olivier Meyer & Carol Heitz, Le monastère de Saint-Denis, in: Un village au temps de Charlemagne, tentoonstellingscatalogus, Parijs 1988, pp. 51-52.
07. [↑](#cite_ref-7)[Du mausolée gallo-romain à l’église mérovingienne](https://web.archive.org/web/20160303015551/http://saintdenis-tombeaux.forumculture.net/t44-du-mausolee-gallo-romain-a-leglise-merovingienne); zie ook deze website voor een overzichtelijk plan van de verschillende kerken.
08. [↑](#cite_ref-8)Sumner McKnight Crosby, Jane Hayward, Charles T. Little, William D. Wixom, The Royal Abbey of Saint-Denis in the time of Abbot Suger (1122-1151), The Metropolitan Museum of Art, New York – 1981, p.14.
09. [↑](#cite_ref-9)Andere bronnen plaatsen deze legende ten tijde van Dagobert
10. [↑](#cite_ref-10)Sumner McKnight Crosby, Abbot Suger, the Abbey of Saint-Denis and the New Gothic Style, in The Royal Abbey of Saint-Denis in the time of Abbot Suger (1122-1151), The Metropolitan Museum of Art, New York – 1981, p.17.
11. [↑](#cite_ref-11)[La basilique de Saint-Denis aura sa flèche](https://www.lemoniteur.fr/article/la-basilique-de-saint-denis-aura-sa-fleche.1957159), _Le Moniteur_, 19 maart 2018. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220528133628/https://www.lemoniteur.fr/article/la-basilique-de-saint-denis-aura-sa-fleche.1957159) op 28 mei 2022.
12. [↑](#cite_ref-12)[Artikel in Le Parisien over de herbouw van de linkertoren, 12 aug 2021](https://www.leparisien.fr/seine-saint-denis-93/basilique-de-saint-denis-le-calendrier-des-travaux-de-reconstruction-de-la-fleche-se-precise-12-08-2021-WWCYB4MYAFFYNBE5UJ54NWNAT4.php). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230128145439/https://www.leparisien.fr/seine-saint-denis-93/basilique-de-saint-denis-le-calendrier-des-travaux-de-reconstruction-de-la-fleche-se-precise-12-08-2021-WWCYB4MYAFFYNBE5UJ54NWNAT4.php) op 28 januari 2023.
13. [↑](#cite_ref-13)Sumner McKnight Crosby, 1981, p.14.
14. ↑ [_**a**_](#cite_ref-sum17_14-0) [_**b**_](#cite_ref-sum17_14-1)Sumner McKnight Crosby, 1981, pp. 16-17.
15. [↑](#cite_ref-15)Sumner McKnight Crosby, 1981, p.22.
16. [↑](#cite_ref-16)Sumner McKnight Crosby, 1981, p.19.
17. [↑](#cite_ref-17)Sumner McKnight Crosby, 1981, p. 19.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/OOjs_UI_icon_article-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_article-ltr.svg.png)](/wiki/Sjabloon:Navigatie_kerken_Parijs "Sjabloon:Navigatie kerken Parijs") · ![Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet)](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_speechBubbles-ltr.svg.png) · [![Sjabloon bewerken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg/16px-OOjs_UI_icon_edit-ltr.svg.png)](//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Navigatie_kerken_Parijs&action=edit "Sjabloon bewerken")

[Kerken](/wiki/Kerkgebouw "Kerkgebouw") in [Parijs](/wiki/Parijs_(hoofdbetekenis) "Parijs (hoofdbetekenis)")

[Sainte-Chapelle](/wiki/Sainte-Chapelle "Sainte-Chapelle") · [Notre-Dame van Parijs](/wiki/Notre-Dame_van_Parijs "Notre-Dame van Parijs") · [Notre-Dame-du-Perpétuel-Secours](/wiki/Notre-Dame-du-Perp%C3%A9tuel-Secours "Notre-Dame-du-Perpétuel-Secours") · [Sacré-Cœur](/wiki/Basilique_du_Sacr%C3%A9-C%C5%93ur_(Parijs) "Basilique du Sacré-Cœur (Parijs)") · [Saint-Denys de la Chapelle](/wiki/%C3%89glise_Saint-Denys_de_la_Chapelle "Église Saint-Denys de la Chapelle") · [Saint-Étienne-du-Mont](/wiki/%C3%89glise_Saint-%C3%89tienne-du-Mont "Église Saint-Étienne-du-Mont") · [Saint-Eustache](/wiki/%C3%89glise_Saint-Eustache "Église Saint-Eustache") · [Saint-Germain-des-Prés](/wiki/%C3%89glise_Saint-Germain-des-Pr%C3%A9s "Église Saint-Germain-des-Prés") · [Saint-Germain-l'Auxerrois](/wiki/%C3%89glise_Saint-Germain-l%27Auxerrois "Église Saint-Germain-l'Auxerrois") · [Saint-Gervais-Saint-Protais](/wiki/%C3%89glise_Saint-Gervais-Saint-Protais "Église Saint-Gervais-Saint-Protais") · [Saint-Julien-le-Pauvre](/wiki/%C3%89glise_Saint-Julien-le-Pauvre "Église Saint-Julien-le-Pauvre") · [Saint-Martin-des-Champs](/wiki/%C3%89glise_Saint-Martin-des-Champs "Église Saint-Martin-des-Champs") · [Saint-Merri](/wiki/%C3%89glise_Saint-Merri "Église Saint-Merri") · [Saint-Pierre de Montmartre](/wiki/Saint-Pierre_de_Montmartre "Saint-Pierre de Montmartre") · [Saint-Séverin](/wiki/%C3%89glise_Saint-S%C3%A9verin "Église Saint-Séverin") · [Saint-Sulpice](/wiki/%C3%89glise_Saint-Sulpice "Église Saint-Sulpice") · [La Madeleine](/wiki/La_Madeleine_(kerk) "La Madeleine (kerk)") · Basiliek van Saint-Denis · [Saint-Louis-des-Invalides](/wiki/Cath%C3%A9drale_Saint-Louis-des-Invalides "Cathédrale Saint-Louis-des-Invalides") · [Saint-Louis-en-l'Île](/wiki/%C3%89glise_Saint-Louis-en-l%27%C3%8Ele "Église Saint-Louis-en-l'Île") · [Saint-Nicolas-des-Champs](/wiki/%C3%89glise_Saint-Nicolas-des-Champs "Église Saint-Nicolas-des-Champs") · [Saint-Roch](/wiki/%C3%89glise_Saint-Roch_(Parijs) "Église Saint-Roch (Parijs)") · [Sainte-Trinité](/wiki/%C3%89glise_de_la_Sainte-Trinit%C3%A9_(Parijs) "Église de la Sainte-Trinité (Parijs)") · [Saint-Vincent-de-Paul](/wiki/%C3%89glise_Saint-Vincent-de-Paul "Église Saint-Vincent-de-Paul") · [Val-de-Grâce](/wiki/Val-de-Gr%C3%A2ce "Val-de-Grâce")

**Zie ook:** [Lijst van bezienswaardigheden in Parijs](/wiki/Lijst_van_bezienswaardigheden_in_Parijs "Lijst van bezienswaardigheden in Parijs")

[Mediabestanden](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Basilique_Saint-Denis#mw-subcategories "commons:Category:Basilique Saint-Denis")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Commons-logo.svg)

Zie de categorie _**[Kathedraal van Saint-Denis](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Basilique_Saint-Denis#mw-subcategories "commons:Category:Basilique Saint-Denis")**_ van [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons "Wikimedia Commons") voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kathedraal\_van\_Saint-Denis&oldid=67249881](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&oldid=67249881)"

[Categorieën](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Basiliek in Frankrijk](/wiki/Categorie:Basiliek_in_Frankrijk "Categorie:Basiliek in Frankrijk")
- [Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)](/wiki/Categorie:Saint-Denis_(Seine-Saint-Denis) "Categorie:Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)")
- [Romaanse kathedraal](/wiki/Categorie:Romaanse_kathedraal "Categorie:Romaanse kathedraal")
- [Gotische kathedraal in Frankrijk](/wiki/Categorie:Gotische_kathedraal_in_Frankrijk "Categorie:Gotische kathedraal in Frankrijk")
- [Historisch monument in Île-de-France](/wiki/Categorie:Historisch_monument_in_%C3%8Ele-de-France "Categorie:Historisch monument in Île-de-France")
- [Rooms-katholieke kathedraal in Frankrijk](/wiki/Categorie:Rooms-katholieke_kathedraal_in_Frankrijk "Categorie:Rooms-katholieke kathedraal in Frankrijk")
- [Bouwwerk in Seine-Saint-Denis](/wiki/Categorie:Bouwwerk_in_Seine-Saint-Denis "Categorie:Bouwwerk in Seine-Saint-Denis")

Verborgen categorie:

- [Wikipedia:Coördinaten op Wikidata](/wiki/Categorie:Wikipedia:Co%C3%B6rdinaten_op_Wikidata "Categorie:Wikipedia:Coördinaten op Wikidata")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 23 mrt 2024 om 14:21.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Kathedraal_van_Saint-Denis&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)