Nieuwe of meer gevestigde cryptomunten: wat is de beste investering?
Kijk eerst en vooral naar je budget. Hoeveel geld heb je om te beleggen in crypto? Als je slechts een paar honderd euro hebt, dan is het ...
Bitcoin
Dat gezegd zijnde, mag je niet uit het oog verliezen dat gevestigde cryptomunten een bewezen staat van dienst hebben, en dat er goede redenen zijn waarom die al jarenlang een hoge waarde hebben. <anchor>Bitcoin</anchor> mag dan misschien niet opwindend meer zijn, maar het blijft veruit de meest “veilige” belegging in de cryptowereld, met een waarde die minder volatiel is dan die van kleine, nieuwe cryptomunten. Nieuwe munten zijn veel gevoeliger voor marktspeculatie en manipulatie, wat kan leiden tot extreme prijsvolatiliteit en volledig verlies van je investeringen.
Bitcoin - Wikipedia
Bitcoin - Wikipedia[Naar inhoud springen](#bodyContent)

Hoofdmenu

Hoofdmenu

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Navigatie


- [Hoofdpagina](/wiki/Hoofdpagina "Naar de hoofdpagina gaan [z]")
- [Vind een artikel](/wiki/Portaal:Navigatie)
- [Vandaag](/wiki/10_september)
- [Etalage](/wiki/Wikipedia:Etalage)
- [Categorieën](/wiki/Categorie:Alles)
- [Recente wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen "Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]")
- [Nieuwe artikelen](/wiki/Speciaal:NieuwePaginas)
- [Willekeurige pagina](/wiki/Speciaal:Willekeurig "Een willekeurige pagina bekijken [x]")

Informatie


- [Gebruikersportaal](/wiki/Portaal:Gebruikersportaal "Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden")
- [Snelcursus](/wiki/Wikipedia:Snelcursus)
- [Hulp en contact](/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer "Hulpinformatie over deze wiki")
- [Doneren](/wiki/Wikipedia:Donatie "Ondersteun ons financieel")

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![Wikipedia](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg)![de vrije encyclopedie](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg)](/wiki/Hoofdpagina)

[Zoeken](/wiki/Speciaal:Zoeken "Doorzoek Wikipedia [f]")

Zoeken

Uiterlijk

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Bitcoin "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Bitcoin "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Persoonlijke hulpmiddelen

- [Account aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&returnto=Bitcoin "Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht.")
- [Aanmelden](/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&returnto=Bitcoin "U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]")

Pagina's voor uitgelogde redacteuren [meer lezen](/wiki/Help:Inleiding)

- [Bijdragen](/wiki/Speciaal:MijnBijdragen "Bijdragen IP-adres [y]")
- [Overleg](/wiki/Speciaal:MijnOverleg "Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]")

## Inhoud

naar zijbalk verplaatsenverbergen

- Top

- [1Geschiedenis](#Geschiedenis)
- [2Beschrijving](#Beschrijving)
- [3Transactie](#Transactie)Transactie-subkopje inklappen  - [3.1Onomkeerbaarheid](#Onomkeerbaarheid)
  - [3.2Ontbreken van schaalbaarheid](#Ontbreken_van_schaalbaarheid)
  - [3.3P2SH](#P2SH)
- [4Bitcoinportemonnee](#Bitcoinportemonnee)
- [5Privacy](#Privacy)
- [6De controle van transacties en het vinden van een blok](#De_controle_van_transacties_en_het_vinden_van_een_blok)
- [7Uit de roulatie raken van bitcoinbedragen](#Uit_de_roulatie_raken_van_bitcoinbedragen)
- [8Gebruik als betaalmiddel, oppotmiddel, belegging](#Gebruik_als_betaalmiddel,_oppotmiddel,_belegging)
- [9Vertrouwelijkheid en verwisselbaarheid](#Vertrouwelijkheid_en_verwisselbaarheid)
- [10Acceptatie](#Acceptatie)
- [11Bezwaren](#Bezwaren)Bezwaren-subkopje inklappen  - [11.1Gebruik door cybercriminelen](#Gebruik_door_cybercriminelen)
  - [11.2Impact op het milieu](#Impact_op_het_milieu)
- [12Geheime sleutel](#Geheime_sleutel)
- [13Geschiedenis](#Geschiedenis_2)Geschiedenis-subkopje inklappen  - [13.1Hard forks](#Hard_forks)
- [14Zie ook](#Zie_ook)
- [15Externe link](#Externe_link)

Inhoudsopgave omschakelen

# Bitcoin

129 talen

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Afrikaans")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Zwitserduits")
- [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%A2%E1%89%B5%E1%8A%AE%E1%8B%AD%E1%8A%95 "ቢትኮይን – Amhaars")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Aragonees")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%8A%D8%AA%D9%83%D9%88%D9%8A%D9%86 "بيتكوين – Arabisch")
- [الدارجة](https://ary.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%8A%D8%AA%D9%83%D9%88%D9%8A%D9%86 "بيتكوين – Marokkaans Arabisch")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%8A%D8%AA%D9%83%D9%88%D9%8A%D9%86 "بيتكوين – Egyptisch Arabisch")
- [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%95%E0%A6%87%E0%A6%A8 "বিটকইন – Assamees")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Asturisch")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Azerbeidzjaans")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86 "بیتکوین – South Azerbaijani")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Биткойн – Basjkiers")
- [Basa Bali](https://ban.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Balinees")
- [Boarisch](https://bar.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Beiers")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%96%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Біткойн – Belarussisch")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%96%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Біткойн – Belarusian (Taraškievica orthography)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Биткойн – Bulgaars")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A5%89%E0%A4%87%E0%A4%A8 "बिटकॉइन – Bhojpuri")
- [ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ](https://blk.wikipedia.org/wiki/%E1%80%98%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%AF%E1%80%B2%E1%80%94%E1%80%BA "ဘစ်ကွုဲန် – Pa'O")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%95%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%A8 "বিটকয়েন – Bengaals")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Catalaans")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DA%A9%DB%86%DB%8C%D9%86 "بیتکۆین – Soranî")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Tsjechisch")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Welsh")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Deens")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Duits")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Zazaki")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Grieks")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Engels")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Bitmono "Bitmono – Esperanto")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Spaans")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Estisch")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Baskisch")
- [فارسی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86 "بیت‌کوین – Perzisch")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Fins")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Frans")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Fries")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Iers")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Galicisch")
- [Hausa](https://ha.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Hausa")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D7%99%D7%98%D7%A7%D7%95%D7%99%D7%9F "ביטקוין – Hebreeuws")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A5%89%E0%A4%87%E0%A4%A8 "बिटकॉइन – Hindi")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Kroatisch")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Hongaars")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B2%D5%AB%D5%A9%D6%84%D5%B8%D5%B5%D5%B6 "Բիթքոյն – Armeens")
- [Արեւմտահայերէն](https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%AB%D5%A9%D6%84%D5%B8%D5%B5%D5%B6 "Պիթքոյն – Western Armenian")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Interlingua")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Indonesisch")
- [Interlingue](https://ie.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Interlingue")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Ido")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – IJslands")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Italiaans")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%93%E3%83%83%E3%83%88%E3%82%B3%E3%82%A4%E3%83%B3 "ビットコイン – Japans")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98 "ბიტკოინი – Georgisch")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B8%D0%BD "Биткоин – Kazachs")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E2%80%8C%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B3%8D "ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ – Kannada")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B9%84%ED%8A%B8%EC%BD%94%EC%9D%B8 "비트코인 – Koreaans")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Koerdisch")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Биткойн – Kirgizisch")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Luxemburgs")
- [Lingua Franca Nova](https://lfn.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Lingua Franca Nova")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Limburgs")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Lombardisch")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Litouws")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Lets")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B8%D0%BD "Биткоин – Macedonisch")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AC%E0%B4%BF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BB "ബിറ്റ്കോയിൻ – Malayalam")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Биткойн – Mongools")
- [ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ](https://mni.wikipedia.org/wiki/%EA%AF%95%EA%AF%A4%EA%AF%A0%EA%AF%80%EA%AF%A3%EA%AF%8F%EA%AF%9F "ꯕꯤꯠꯀꯣꯏꯟ – Meitei")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A5%89%E0%A4%88%E0%A4%A8 "बिटकॉईन – Marathi")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Maleis")
- [Malti](https://mt.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Maltees")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%98%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA "ဘစ်ကွိုင် – Birmaans")
- [مازِرونی](https://mzn.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86 "بیت‌کوین – Mazanderani")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Nedersaksisch")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%87%E0%A4%A8 "बिटकोइन – Nepalees")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Noors - Nynorsk")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Noors - Bokmål")
- [Chi-Chewa](https://ny.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Nyanja")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Occitaans")
- [ଓଡ଼ିଆ](https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AC%E0%AC%BF%E0%AC%9F%E0%AC%95%E0%AC%8F%E0%AC%A8 "ବିଟକଏନ – Odia")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AC%E0%A8%BF%E0%A8%9F%E0%A8%95%E0%A9%8C%E0%A8%87%E0%A8%A8 "ਬਿਟਕੌਇਨ – Punjabi")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Pools")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Piëmontees")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%90%D9%B9_%DA%A9%D9%88%D8%A6%D9%86 "بِٹ کوئن – Western Punjabi")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%BC_%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86 "بیټ کوین – Pasjtoe")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Portugees")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Roemeens")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Биткойн – Russisch")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B8%D0%BD "Биткоин – Jakoets")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Schots")
- [Davvisámegiella](https://se.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Noord-Samisch")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Servo-Kroatisch")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B6%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A "බිට්කොයින් – Singalees")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Simple English")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Slowaaks")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Sloveens")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Albanees")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B8%D0%BD "Биткоин – Servisch")
- [Sesotho](https://st.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Zuid-Sotho")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Zweeds")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Sarafu_ya_Bit "Sarafu ya Bit – Swahili")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AA%E0%AE%BF%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%BE%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D "பிட்காயின் – Tamil")
- [Tayal](https://tay.wikipedia.org/wiki/pila_Pitat "pila Pitat – Tayal")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AC%E0%B0%BF%E0%B0%9F%E0%B1%8D_%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%8D "బిట్ కాయిన్ – Telugu")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%82%D0%BA%D1%83%D0%B8%D0%BD "Биткуин – Tadzjieks")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9A%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%84%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%8C "บิตคอยน์ – Thai")
- [Türkmençe](https://tk.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Turkmeens")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Tagalog")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Turks")
- [Seediq](https://trv.wikipedia.org/wiki/Pitopi "Pitopi – Taroko")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/Bitkoin "Bitkoin – Tataars")
- [ئۇيغۇرچە / Uyghurche](https://ug.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%89%D8%AA_%D8%AA%DB%95%DA%AD%DA%AF%D9%89%D8%B3%D9%89 "بىت تەڭگىسى – Oeigoers")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%96%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BD "Біткойн – Oekraïens")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%B9_%DA%A9%D9%88%D8%A6%D9%86 "بٹ کوئن – Urdu")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Oezbeeks")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Venetiaans")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Vietnamees")
- [West-Vlams](https://vls.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – West-Vlaams")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Waray")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E6%AF%94%E7%89%B9%E5%B8%81 "比特币 – Wuyu")
- [IsiXhosa](https://xh.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Xhosa")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%91%D7%99%D7%98%D7%A7%D7%95%D7%99%D7%9F "ביטקוין – Jiddisch")
- [Yorùbá](https://yo.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Yoruba")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%AF%94%E7%89%B9%E5%B8%81 "比特币 – Chinees")
- [文言](https://zh-classical.wikipedia.org/wiki/%E6%AF%94%E7%89%B9%E5%B9%A3 "比特幣 – Klassiek Chinees")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Bitcoin "Bitcoin – Minnanyu")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E4%BD%8D%E5%85%83%E5%B9%A3 "位元幣 – Kantonees")
- [IsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/I-Bitcoin "I-Bitcoin – Zoeloe")

[Koppelingen bewerken](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q131723#sitelinks-wikipedia "Taalkoppelingen bewerken")

- [Artikel](/wiki/Bitcoin "Inhoudspagina bekijken [c]")
- [Overleg](/wiki/Overleg:Bitcoin "Overleg over deze pagina [t]")

Nederlands

- [Lezen](/wiki/Bitcoin)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Bitcoin&action=history "Eerdere versies van deze pagina [h]")

Hulpmiddelen

Hulpmiddelen

naar zijbalk verplaatsenverbergen

Handelingen


- [Lezen](/wiki/Bitcoin)
- [Bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit "Deze pagina bewerken [v]")
- [Brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit "Broncode van deze pagina bewerken [e]")
- [Geschiedenis weergeven](/w/index.php?title=Bitcoin&action=history)

Algemeen


- [Links naar deze pagina](/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Bitcoin "Lijst met alle pagina's die naar deze pagina verwijzen [j]")
- [Gerelateerde wijzigingen](/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Bitcoin "Recente wijzigingen in pagina's waar deze pagina naar verwijst [k]")
- [Bestand uploaden](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl "Bestanden uploaden [u]")
- [Speciale pagina's](/wiki/Speciaal:SpecialePaginas "Lijst met alle speciale pagina's [q]")
- [Permanente koppeling](/w/index.php?title=Bitcoin&oldid=68025085 "Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina")
- [Paginagegevens](/w/index.php?title=Bitcoin&action=info "Meer informatie over deze pagina")
- [Deze pagina citeren](/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&page=Bitcoin&id=68025085&wpFormIdentifier=titleform "Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren")
- [Verkorte URL verkrijgen](/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FBitcoin)
- [QR-code downloaden](/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FBitcoin)
- [Wikidata-item](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q131723 "Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]")

Afdrukken/exporteren


- [Boek aanmaken](/w/index.php?title=Speciaal:Boek&bookcmd=book_creator&referer=Bitcoin)
- [Downloaden als PDF](/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&page=Bitcoin&action=show-download-screen)
- [Afdrukversie](/w/index.php?title=Bitcoin&printable=yes "Printvriendelijke versie van deze pagina [p]")

In andere projecten


- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Bitcoin)
- [Wikibooks](https://nl.wikibooks.org/wiki/Bitcoin_voor_beginners)

Uiterlijk

naar zijbalk verplaatsenverbergen

[![Zoek dit woord op in WikiWoordenboek](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Wiktionary_small.svg/18px-Wiktionary_small.svg.png)](https://nl.wiktionary.org/wiki/bitcoin#Nederlands "Zoek dit woord op in WikiWoordenboek")

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Bitcoin
Land
internationaal
Verdeling
100.000.000 satoshi
Afkorting of [valutateken](/wiki/Valutateken "Valutateken")BTC, XBT, ₿, Ƀ
[![Bitcoin logo](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Bitcoin_logo.svg/266px-Bitcoin_logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Bitcoin_logo.svg)

Bitcoin logo

**Portaal**[![Portaalicoon](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Portal.svg/22px-Portal.svg.png)](/wiki/Bestand:Portal.svg "Portaalicoon")**[Economie](/wiki/Portaal:Economie "Portaal:Economie")**(en)  Bitcoin-promo (3 minuten)

**Bitcoin** ( **BTC**)[\[1\]](#cite_note-1) is een [cryptovaluta](/wiki/Cryptovaluta "Cryptovaluta"). Het is de eerste gedecentraliseerde [digitale munt](/wiki/Cryptogeld "Cryptogeld") die zonder [centrale bank](/wiki/Centrale_bank "Centrale bank") of een centrale beheerder werkt. Het netwerk is [peer-to-peer](/wiki/Peer-to-peer "Peer-to-peer") en de transacties gebeuren tussen de gebruikers onderling, zonder tussenpersoon. Deze transacties worden door een [cryptografisch algoritme](/wiki/Cryptografie "Cryptografie") nagekeken via zogenaamde [nodes](/wiki/Node_(informatica) "Node (informatica)") en opgeslagen in een openbare [gedistribueerde database](/wiki/Gedistribueerde_database "Gedistribueerde database"), gekend als een [blockchain](/wiki/Blockchain "Blockchain"), waar gemiddeld eens in de 10 minuten een blok aan wordt toegevoegd.[\[2\]](#cite_note-2) Bij elk blok wordt een bedrag aan bitcoin in omloop gebracht volgens een zodanig vast schema dat er nooit meer dan 21 miljoen bitcoin kunnen zijn.

Het concept van een blockchain werd in 1998 beschreven door [Wei Dai](/w/index.php?title=Wei_Dai&action=edit&redlink=1 "Wei Dai (de pagina bestaat niet)") op de [cypherpunks](/w/index.php?title=Cypherpunks&action=edit&redlink=1 "Cypherpunks (de pagina bestaat niet)")-mailinglist, en in 2009 geïmplementeerd als [opensourcesoftware](/wiki/Opensourcesoftware "Opensourcesoftware") onder de naam Bitcoin door [Satoshi Nakamoto](/wiki/Satoshi_Nakamoto "Satoshi Nakamoto") (pseudoniem van een onbekende persoon of groep). Satoshi (afgekort sat) werd later ook de naam van de kleinste rekeneenheid van bitcoin: 1 satoshi = 1/100.000.000 bitcoin (één honderdmiljoenste van één bitcoin) of 0,01 microbitcoin.

## Geschiedenis

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=1 "Bewerk dit kopje: Geschiedenis") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=1 "De broncode bewerken van de sectie: Geschiedenis")\]

Het ontstaansblok (ook wel _genesis block_), het eerste blok op de bitcoinblockchain, werd op 3 januari 2009 om 18:15:05 [GMT](/wiki/Greenwich_Mean_Time "Greenwich Mean Time") (19:15:05 [Midden-Europese Tijd](/wiki/Midden-Europese_Tijd "Midden-Europese Tijd")) gegenereerd en bevatte de tekst: "The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks".[\[3\]](#cite_note-3) De eerste bitcointransactie werd verstuurd door Satoshi Nakamoto naar [Hal Finney](/wiki/Hal_Finney "Hal Finney") op 12 januari 2009.[\[4\]](#cite_note-4) Vanaf die dag tot begin 2016 vonden ongeveer 100 miljoen bitcointransacties plaats. Op 1 juni 2021 was dit opgelopen tot 645 miljoen.

## Beschrijving

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=2 "Bewerk dit kopje: Beschrijving") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=2 "De broncode bewerken van de sectie: Beschrijving")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Electrum_Bitcoin_Wallet.png/260px-Electrum_Bitcoin_Wallet.png)](/wiki/Bestand:Electrum_Bitcoin_Wallet.png) Electrum-bitcoinportemonnee

Het idee achter de werking van bitcoin is te lezen in een document van Satoshi Nakamoto.[\[5\]](#cite_note-5) Een bitcoinbedrag kan naar een andere persoon worden verzonden via het internet. Bij de beveiliging van een bitcoinbedrag gaat het er (zoals ook bij veel andere data) enerzijds om dat de code ervan niet in verkeerde handen komt (een crimineel die het snel kan gebruiken, zodat de eigenaar dat niet meer kan), en anderzijds dat de code niet verloren gaat bij technische storingen, brand, per ongeluk weggooien, e.d. (zodat niemand het bedrag meer kan gebruiken). Bij het eerste helpt offline bewaren (wat ook kan als een code op papier), bij het tweede het maken van back-ups.

De blockchain bevat een [logboek](/wiki/Logboek "Logboek") van alle transacties (een paar duizend per blok) sinds blok 0, het genesisblok.[\[6\]](#cite_note-6) De blockchain is openbaar en wordt verspreid over knooppunten van een [peer-to-peer](/wiki/Peer-to-peer "Peer-to-peer")-netwerk (consensusnetwerk) waar in principe iedereen aan kan deelnemen en zodoende het logboek kan controleren of bijhouden. Het netwerk maakt gebruik van [cryptohashing](/wiki/Cryptohashing "Cryptohashing") om te voorzien in de nodige beveiliging, opdat bitcoins alleen kunnen worden uitgegeven door de persoon die er eigenaar van is, en ook nooit meer dan één keer uitgegeven kunnen worden door die eigenaar.

## Transactie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=3 "Bewerk dit kopje: Transactie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=3 "De broncode bewerken van de sectie: Transactie")\]

Voor het ontvangen van een bitcoinbedrag kiest/genereert men een [geheime sleutel](/wiki/Geheime_sleutel "Geheime sleutel") van 32 bytes, dus 256 bits, waar dan de bijbehorende [publieke sleutel](/wiki/Publieke_sleutel "Publieke sleutel") uit wordt afgeleid. Een hash van 20 bytes, dus 160 bits, van de publieke sleutel, vormt in de blockchain de interne representatie van een _bitcoinadres_. Met 0x00 ervoor en een hash van 4 bytes erachter als [checksum](/wiki/Checksum "Checksum") wordt dit een string van 25 bytes, die vaak wordt ingevoerd en weergegeven in [base58check](/wiki/Base58check "Base58check").[\[7\]](#cite_note-7) Hij heeft dan 25-34 alfanumerieke tekens, en begint dan met 1 (P2PKH-adres). Een variant begint met 3 (P2SH-adres). Hierbij staan P2PKH en P2SH voor de twee soorten transactieoutput, _pay to public key hash_ en _pay to script hash_ (zie ook onder). Iedereen kan de interne representatie in de base58-representatie omzetten en omgekeerd, dus qua veiligheid en privacy zijn ze gelijkwaardig; in een context waarin de representatie er niet toe doet behoeven "bitcoinadres" en "hash van de publieke sleutel" geen nadere aanduiding en kunnen deze formuleringen door elkaar gebruikt worden.

Men deelt dit bitcoinadres mee aan de betaler. Na betaling komt er in de blockchain een transactie te staan met als output (of een van de outputs) de combinatie van het bedrag en de hash van de publieke sleutel. Een miner die een blok vindt, zie onder, creëert daarmee een vaste blokbeloning, de _reward_, een output zonder dat er een betaler is. Deze is ook weer de combinatie van het bedrag en de hash van de publieke sleutel.[\[8\]](#cite_note-8)

Iemands bezit aan bitcoin bestaat uit de nog niet uitgegeven transactieoutputs ( _unspent transaction outputs_, UTXO's) waarvan men de geheime sleutel heeft. In combinatie met de betalingsopdracht kan men hieruit namelijk een code genereren die wordt meegestuurd met de betalingsopdracht. Daarmee kan worden vastgesteld dat de gebruikte geheime sleutel hoort bij de hash van de publieke sleutel, zonder dat de geheime sleutel zelf af te leiden is.[\[9\]](#cite_note-9) Voor extra veiligheid en privacy hoeft de gebruiker zelfs de publieke sleutel aan niemand bekend te maken, maar slechts de hash ervan.

Een transactie (behalve de eerste van een blok, die de vaste blokbeloning van het vinden ervan bevat) heeft als input een of meer _outpoints_. Een outpoint is een verwijzing naar een bepaalde output van een bepaalde transactie.[\[10\]](#cite_note-10) Deze outputs moeten uiteraard onder controle staan van de opdrachtgever van de eerstgenoemde transactie. Verder wordt gecontroleerd of de output nog niet is uitgegeven, dus of het een UTXO is. De controlerende nodes houden hiervoor een UTXO-database bij, omdat dit gemakkelijker is dan het rechtstreeks uit de blockchain af te leiden. Begin 2018 zijn er ruim 60 miljoen UTXO's.[\[11\]](#cite_note-11) De initiatiefnemer kan een output onder controle stellen van zichzelf, als wisselgeld. Het totale outputbedrag kan uiteraard niet meer zijn dan het totale inputbedrag, wel minder: het verschil is dan de transactiebeloning (zie ook verderop).

Bitcoin gebruikt bij de controle over een output de standaard secp256k1 ECDSA ( _Elliptic Curve Digital Signature Algorithm_). De letters "sec" staan voor _Standards for Efficient Cryptography_. De p staat voor het feit dat de standaard een set van 6 parameters vastlegt. Het getal 256 betreft het aantal bits. De k verwijst naar het gebruik van een koblitzkromme. Er wordt gebruik gemaakt van de [elliptische kromme](/wiki/Elliptische_kromme "Elliptische kromme") _y_ 2 = _x_ 3 \+ 7 over het [eindige lichaam](/wiki/Eindige_lichaam "Eindige lichaam") F _n_ met _n_ = 2256 − 232 − 29 − 28 − 27 − 26 − 24 − 1.[\[12\]](#cite_note-12)[\[13\]](#cite_note-13)[\[14\]](#cite_note-14)

Op 24 augustus 2017 werd Segregated Witness, kortweg [SegWit](/wiki/SegWit "SegWit"), geactiveerd[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding"), niet te verwarren met het verdergaande voorstel SegWit2x. De beperking van de blokgrootte tot 1 MB werd gematigd tot 4 miljoen _weight units_ (WU), kortweg 4 MWU, waarbij bytes die het effect van transacties bepalen (het vervallen en creëren van UTXO's) voor 4 WU tellen, maar bytes voor het controleren van de geldigheid voor slechts 1 WU.[\[15\]](#cite_note-github.com-15)

### Onomkeerbaarheid

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=4 "Bewerk dit kopje: Onomkeerbaarheid") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=4 "De broncode bewerken van de sectie: Onomkeerbaarheid")\]

Een bitcointransactie is onomkeerbaar, er is namelijk geen externe partij met de macht om een transactie terug te draaien.[\[16\]](#cite_note-16) In die zin is deze voor de betaler minder veilig: bij [fraude](/wiki/Fraude "Fraude") kunnen betalingen via banken en kredietkaartmaatschappijen in sommige gevallen teruggedraaid worden. Dit is niet het geval bij bitcoinbetalingen. Bitcoin is daarom een populair betalingsmiddel bij online misbruik zoals [ransomware](/wiki/Ransomware "Ransomware") en banking malware.[\[17\]](#cite_note-8m-17)

### Ontbreken van schaalbaarheid

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=5 "Bewerk dit kopje: Ontbreken van schaalbaarheid") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=5 "De broncode bewerken van de sectie: Ontbreken van schaalbaarheid")\]

De limiet van 4 MWU per blok, gecombineerd met de regel van elke 10 minuten een blok, beperkt de transacties tot 6667 WU per seconde. Dit komt overeen met 4 tot 7 betalingen per seconde. In absolute zin is er dus geen [schaalbaarheid](/wiki/Schaalbaarheid "Schaalbaarheid"). Het aantal mogelijke transacties per seconde is veel kleiner dan wat al plaatsvindt bij pinbetalingen en credit cards. Het maakt grootschalig gebruik van bitcoin voor kleine betalingen onmogelijk (zie ook onder).

De blokgroottebeperking (destijds tot 1 MB) werd in 2010 ingevoerd om [denial-of-serviceaanvallen](/wiki/Denial_of_service "Denial of service") tegen te gaan.

Een mogelijke oplossing is het _Lightning Network_, waarbij twee personen (bijvoorbeeld een retailbedrijf en een exchange) een onderling betalingskanaal kunnen opzetten en daarbij een borg storten (met combinaties van transacties die deels van het type P2SH zijn, zie onder). Deze personen kunnen dan betalingen verrichten aan elkaar, zonder dat die allemaal apart in de blockchain worden gezet; dat gebeurt alleen bij een uiteindelijke afrekening. Als veel tweetallen personen dit doen ontstaat een netwerk, via hetwelk ook _off-chain_ betalingen kunnen worden verricht tussen deelnemers die niet samen een betalingskanaal hebben.[\[18\]](#cite_note-18) Een test in maart 2021 liet zien dat bij betaling met bitcoin van €23 voor twee pizza's, bij gebruik van het Lightning Network de transactiekosten nul waren, en anders een extra € 23.[\[19\]](#cite_note-19)

### P2SH

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=6 "Bewerk dit kopje: P2SH") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=6 "De broncode bewerken van de sectie: P2SH")\]

[![Vraagteken](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/OOjs_UI_icon_help.svg/40px-OOjs_UI_icon_help.svg.png)](/wiki/Bestand:OOjs_UI_icon_help.svg "Vraagteken")

**Er wordt getwijfeld aan de juistheid van het volgende gedeelte.**

Raadpleeg de bijbehorende [overlegpagina](/wiki/Overleg:Bitcoin "Overleg:Bitcoin") en pas na controle desgewenst het artikel aan.

**Opgegeven reden:** Is dit P2SH een concept van Bitcoin? Lijkt mij maar zijdelings met Bitcoin te maken te hebben (sjabloon geplaatst op 16 maart 2022)

P2SH staat zoals gezegd voor _pay to script hash_. Het is in 2012 als extra mogelijkheid ingevoerd. De ontvanger maakt dan vooraf een _redeem script_ dat de voorwaarden bepaalt waaronder het bedrag na ontvangst van de betaler, later weer vrij komt. De ontvanger geeft de hash van het script aan de betaler, om in de betalingsopdracht te verwerken. Na ontvangst kan de ontvanger het redeem script in een betalingsopdracht verwerken, waarna het script wordt uitgevoerd om te bepalen of het bedrag vrijkomt. Het is een beperkte vorm van een _smart contract_. Bij sommige constructies wordt een combinatie van transacties toegepast.[\[20\]](#cite_note-20)

## Bitcoinportemonnee

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=7 "Bewerk dit kopje: Bitcoinportemonnee") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=7 "De broncode bewerken van de sectie: Bitcoinportemonnee")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/A_paper_printable_Bitcoin_wallet_consisting_of_one_bitcoin_address_for_receiving_and_the_corresponding_private_key_for_spending.png/260px-A_paper_printable_Bitcoin_wallet_consisting_of_one_bitcoin_address_for_receiving_and_the_corresponding_private_key_for_spending.png)](/wiki/Bestand:A_paper_printable_Bitcoin_wallet_consisting_of_one_bitcoin_address_for_receiving_and_the_corresponding_private_key_for_spending.png) Voorbeeld van een printbare papieren bitcoinportemonnee die bestaat uit een bitcoinadres om te ontvangen, de bijbehorende [geheime sleutel](/wiki/Geheime_sleutel "Geheime sleutel") ('private key') om te spenderen, en de QR-codes van beide.

Een bitcoinportemonnee/- _wallet_ ( [portemonnee/- _wallet_](/wiki/Cryptogeld#Wallets "Cryptogeld") voor bitcoin)[\[21\]](#cite_note-21) is een gegevensdrager met op zijn minst de informatie die een eigenaar van bitcoinbedragen nodig heeft om ze uit te geven. Dit zijn de openbare gegevens van zijn UTXO's en de bijbehorende geheime sleutels.

Bij een papieren portemonnee ( _paper wallet_), al of niet inclusief een [tweedimensionale streepjescode](/wiki/Tweedimensionale_streepjescode "Tweedimensionale streepjescode"), staat de informatie op papier. Een fysieke bitcoinmunt die echt bitcoin bevat heeft een verkorte geheime sleutel (een code met als hash een gewone geheime sleutel)[\[22\]](#cite_note-22) die verzegeld is aangebracht (dat wil zeggen zodanig dat als iemand hem heeft kunnen lezen dit zichtbaar is). Men moet dan wel de producent kunnen vertrouwen.[\[23\]](#cite_note-23)

Een hardwareportemonnee/ _wallet_ (vaak in de vorm van een [USB-stick](/wiki/USB-stick "USB-stick")) is een elektronische gegevensdrager, die wanneer geen transacties worden uitgevoerd voor de veiligheid offline kan worden bewaard.

Een bitcoinportemonnee is vaak een computerprogramma op een computer/tablet/smartphone met bijbehorend portemonneebestand ( _wallet file_), met naast de informatie die nodig is voor het uitgeven ook bijvoorbeeld een overzicht van eerdere transacties. Voor extra veiligheid kan men een versie installeren zonder mogelijkheid tot ondertekenen, en op een ander, offline apparaat de transactie ondertekenen, waarbij de te ondertekenen en de ondertekende transactie bijvoorbeeld met een USB-stick worden overgebracht. Aangesloten op internet spreekt men van een _hot wallet_, en anders van een (elektronische of papieren) _cold wallet_.

Ook kunnen de gegevens worden beheerd door een vertrouwde derde partij, een portemonneedienst ( _wallet service_).

Uiteraard hoeft men niet voor zijn gehele bitcoinbezit dezelfde methode toe te passen. Men kan bij kleine bedragen voor lopende uitgaven het accent leggen op gemak, en voor grote bedragen op extra veiligheid.

De [referentie-implementatie](/wiki/Referentie-implementatie "Referentie-implementatie") van Bitcoin, _Bitcoin Core_, heeft niet alleen de functie van bitcoinportemonnee, maar bevat ook de software en data voor _mining_ (zie onder). Deze vergt daardoor meer dan 65 GB geheugen.[\[24\]](#cite_note-24)

## Privacy

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=8 "Bewerk dit kopje: Privacy") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=8 "De broncode bewerken van de sectie: Privacy")\]

Bitcoin is niet anoniem maar pseudoniem. Van elk bitcoinadres zijn alle in- en uitgaande transacties in termen van de bitcoinadressen van respectievelijk betaler en ontvanger(s) openbaar, met datum en tijdstip.[\[25\]](#cite_note-artl-25) Dit laat bijvoorbeeld toe om activiteit van grote bitcoinportefeuilles (de zogenaamde 'walvissen') te volgen. Echter hoeft dit niet noodzakelijk te betekenen dat de identiteit van de eigenaar openbaar is.

Er zijn verschillende technieken, om de identiteit achter een betaling dan wel bitcoinadres, zo geheim mogelijk te houden.[\[25\]](#cite_note-artl-25) Zo kan voor iedere betaling een ander bitcoinadres gebruikt worden. Ook zijn er (vaak criminele[\[25\]](#cite_note-artl-25)) organisaties die de betalingen anonimiseren.

Voor vrijwel alle mainstream crypto beurzen geldt tegenwoordig [KYC](https://en.wikipedia.org/wiki/Know_your_customer "en:Know your customer"). Een aantal methodes om zo anoniem mogelijk Bitcoin te kopen/bezitten: Via een Bitcoin pinautomaat, ruilen voor cash, coinmixers en meer.[\[26\]](#cite_note-26) Hier komen echter verschillende risico's bij kijken.[\[27\]](#cite_note-27)

In theorie blijft het altijd mogelijk de identiteit achter een transactie/bitcoinadres te traceren. Een gebruiker kan het hooguit erg onpraktisch maken.

## De controle van transacties en het vinden van een blok

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=9 "Bewerk dit kopje: De controle van transacties en het vinden van een blok") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=9 "De broncode bewerken van de sectie: De controle van transacties en het vinden van een blok")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/ASICMINER_USB_Block_Erupter.jpg/260px-ASICMINER_USB_Block_Erupter.jpg)](/wiki/Bestand:ASICMINER_USB_Block_Erupter.jpg) Een bitcoinminer met een [ASIC](/wiki/ASIC "ASIC")-chip, anno 2013

Personen en organisaties (iedereen kan meedoen), _miners_ genoemd, controleren transacties en plaatsen die in een blok. Dit blok verschilt per miner door de selectie en volgorde van de opgenomen transacties, en door het bitcoinadres (zie verderop) van de miner, dat hij ook in het blok plaatst. De miners proberen vervolgens voor hun blok een completering te vinden zo dat het blok aan bepaalde, in de software vastgelegde, eisen voldoet. Deze zijn zo gekozen dat dit gemiddeld heel veel rekenwerk vereist. Dit vormt een _[proof-of-work](/wiki/Proof-of-work "Proof-of-work")_ (POW) systeem (van het type _hashcash_), waardoor manipulaties door criminele miners niet lonend zijn. Het is voldoende als de rekenkracht van samenwerkende criminele miners een minderheid van de totale rekenkracht van de miners is. Wie als eerste een correcte completering van zijn blok vindt (kort gezegd: een blok vindt) krijgt volgens een in de software ingebouwd systeem een vaste blokbeloning, de _reward_ (en daarnaast ook transactiebeloningen, _fees_, van opdrachtgevers van transacties, zie verderop). Gegeven een bepaalde rekenkracht is het een kwestie van geluk om snel zo'n blok te vinden, dus met een beperkte rekenkracht maakt men toch een evenredige kans. Er zijn ook miningpools actief op internet waar mensen steeds samen voor hun gezamenlijke blok kunnen zoeken naar een completering die aan de eisen voldoet, door de gezamenlijke rekenkracht van hun computers in te zetten. In plaats van een kleine kans op een grote beloning heeft men dan een grotere kans op een deel ervan.

Het vinden van een blok wordt, refererend aan de vaste blokbeloning waarmee een extra bedrag aan bitcoin in omloop wordt gebracht, het "delven" ( _minen_) van bitcoin genoemd. De delvers/ _miners_ zijn de knooppunten van het consensusnetwerk.

Een blok moet zodanig zijn dat als tweemaal de hashfunctie [SHA-256](/wiki/SHA-256 "SHA-256") wordt toegepast op de [block header](/wiki/Blockchain#Werking "Blockchain"), het resultaat van 256 bits kleiner is dan het _difficulty target_. De moeilijkheidsgraad ( _difficulty_) is 2224 gedeeld door het _difficulty target_, dus per hash (dubbele toepassing van SHA-256) is de kans op succes 2−32 gedeeld door de moeilijkheidsgraad. Voor het vinden van een blok is het gemiddelde aantal benodigde hashes dus 232 maal de moeilijkheidsgraad. De moeilijkheidsgraad wordt steeds zo gekozen dat er gemiddeld één blok per 10 minuten wordt gevonden, dus de totale hashrate is de moeilijkheidsgraad maal 7 MH/s (megahash per seconde).

De [nonce](/wiki/Blockchain#Werking "Blockchain") is 32 bits, dus bij het proberen van alle noncewaarden is de kans op succes 1 gedeeld door de moeilijkheidsgraad.

De moeilijkheidsgraad is in december 2017 ongeveer 2 biljoen.[\[28\]](#cite_note-28)[\[29\]](#cite_note-blockhalf-29)[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding") Het vinden van een blok vergt dus gemiddeld ongeveer 8 ZH ( [zettahash](/wiki/Zetta "Zetta")). De benodigde hashrate om dit in 10 minuten te bereiken is ongeveer 13 EH/s ( [exahash](/wiki/Exa "Exa") per seconde).[\[30\]](#cite_note-30) Het feit dat concurrerende miners soortgelijk werk doen maakt de totale hoeveelheid werk niet groter, want ze werken zoals gezegd niet aan precies hetzelfde blok (doordat het niet precies dezelfde transacties bevat, en sowieso al omdat hun eigen bitcoinadres er ook in staat), of als ze dat wel doen in een miningpool, coördineren ze het werk zo dat ze geen hashes dubbel berekenen.

Gekoppeld aan het vinden van een blok wordt een bitcoinbedrag in omloop gebracht, dat de vaste blokbeloning vormt voor de vinder van het blok. Het bedrag per blok wordt ongeveer elke vier jaar gehalveerd: 2009-2012: BTC 50; 2012-2016: BTC 25; 2016-2020 BTC 12,5; van 11 mei 2020 tot 22 april 2024: BTC 6,25, en nu tot 2028 BTC 3,125.[\[29\]](#cite_note-blockhalf-29) Dit is dus ook steeds de gemiddelde toename per 10 minuten van het totale bitcoinbedrag dat in omloop is. Deze halveringen vonden plaats bij blok 210.000, 420.000 en op blok 630.000 op 11 mei, 2020.[\[31\]](#cite_note-31) Dus per vier jaar (210.000 blokken) is wat erbij kwam achtereenvolgens BTC 10.500.000, BTC 5.250.000, BTC 2.625.000, van 11 mei 2020 tot 2024 BTC 1.312.500, en nu tot 2028 BTC 656.250. In theorie zou dit, oneindig doorgaand, tot een limietbedrag van BTC 21.000.000 naderen. Een bedrag in bitcoin heeft echter maximaal 8 cijfers achter de komma (de kleinste eenheid, een _satoshi_, is dus 0,01 microbitcoin), waarmee de halvering van de vaste blokbeloning door afronding naar beneden op nul uitkomt (en daarmee het in roulatie brengen van bitcoins stopt) en er uiteindelijk BTC 20.999.999,9769 is.[\[32\]](#cite_note-32) Door enkele bugs en andere technische eigenaardigheden is het maximale aantal nog wat lager, ongeveer BTC 20.999.850.[\[33\]](#cite_note-33) Er zijn dan 33 maal 210.000 is 6.930.000 blokken, in ongeveer het jaar 2140. Er blijven dan nog wel blokken bijkomen, maar de miners ontvangen dan alleen nog transactiebeloningen.

In januari 2018 werd blok 504.000 gevonden, er was toen BTC 16.800.000 in omloop gebracht. Per 8000 blokken (gemiddeld 55 dagen, 13 uur en 20 minuten) komt daar voorlopig BTC 100.000 bij.

Het beperken van het aantal bitcoins kan een soort schaarste creëren die het op peil blijven en stijgen van de waarde van een bitcoin zou kunnen bevorderen.

Van 2016-2020 is de opbrengst per blok zoals gezegd BTC 12,5 (excl. transactiebeloningen), dit is in december 2017 ongeveer 150 sat/PH. In december 2017 is bij een bitcoinkoers van € 15 000 de opbrengst per blok dus € 187 500 (excl. transactiebeloningen), dit is ongeveer € 20 per EH.

Sinds 2013 worden [ASIC's](/wiki/ASIC "ASIC") gebruikt om bitcoins mee te minen. De speciaal daarvoor ontwikkelde chips zijn sneller en energiezuiniger dan de [GPU's](/wiki/Graphics_processing_unit "Graphics processing unit") die voorheen werden gebruikt voor dat doel. Ook werden [FPGA's](/wiki/Field-programmable_gate_array "Field-programmable gate array") gebruikt. In het begin van het bitcointijdperk kon men volstaan met een eenvoudige [CPU](/wiki/Processor_(computer) "Processor (computer)"), maar tegenwoordig levert mining zonder gespecialiseerde hardware nauwelijks wat op.

De miners controleren zoals gezegd ook transacties, met name of de eigenaar van een bitcoinbedrag het niet meermalen heeft uitgegeven. Ze hebben daar ook belang bij, dan gaan ze geen rekenkracht verspillen aan het vinden van een blok dat wegens te verwerpen transacties ongeldig is. Andere miners gaan dan verder werken met een vertakking van de blockchain waarin dit verkeerde blok is vervangen door een goed blok. De geaccepteerde blockchain bevat dan niet het verkeerde blok, waardoor de vaste blokbeloning en transactiebeloningen die in het verkeerde blok geregistreerd staan vanzelf onbruikbaar worden. Als een betaling in een blok geregistreerd staat is dus nog niet zeker dat het bedrag uiteindelijk besteedbaar is. Als er echter nog vijf blokken op het blok hebben voortgebouwd is het voor de ontvanger van een betaling vrijwel zeker dat de transactie definitief in de geaccepteerde blockchain geregistreerd staat, en dus in orde is. Blokken die uiteindelijk niet in de geaccepteerde blockchain staan worden _orphaned blocks_ (weesblokken) genoemd; deze terminologie kan enigszins verwarrend zijn,[\[34\]](#cite_note-34) omdat het eigenlijk blokken zijn zonder doorlopend "nageslacht". Hoe vaak een orphaned block voorkomt hangt ervan af welke vorm van voorlopige bevestiging als criterium gebruikt wordt om het blok mee te tellen.[\[35\]](#cite_note-35)

Miners ontvangen naast de vaste beloning voor veel transacties ook een transactiebeloning ( _fee_). Hoe hoger die is per byte, hoe sneller de transactie verwerkt wordt.[\[36\]](#cite_note-36) Begin 2018 is de totale transactiebeloning ongeveer BTC 4 per blok, dit is 400 sat/byte.[\[37\]](#cite_note-37) Oorspronkelijk was een transactiebeloning niet verplicht, maar de facto nu wel, want zonder transactiebeloning of bij een te lage transactiebeloning wordt de transactie meestal helemaal niet verwerkt. De mediaan van de transactiebeloningen is begin 2018 ongeveer € 15.

Het aantal transacties per 10 minuten wordt beperkt door de blokgrootte van 4 miljoen _weight units_ (WU), dit is ongeveer 1 MB. Dit kan een opwaartse druk geven op de transactiebeloning[\[38\]](#cite_note-38)[\[39\]](#cite_note-39)[\[40\]](#cite_note-40) (en op de verwerkingstijd van transacties zonder transactiebeloning of met een lage transactiebeloning), omdat miners als ze moeten kiezen voorrang geven aan het controleren en verwerken van transacties met de hoogste transactiebeloningen.[\[41\]](#cite_note-41) De verzameling nog niet in een gevonden blok opgenomen transacties wordt de _mempool_ genoemd. Bitcoin Cash is van Bitcoin afgesplitst wegens de behoefte aan grotere blokken, en daarmee de mogelijkheid van meer transacties, in dezelfde 10 minuten, zie ook onder.

Soms begint een miner nadat elders een nieuw blok is gevonden gelijk met het op basis daarvan zoeken van weer een nieuw blok, zonder daar transacties in te plaatsen, behalve die voor de eventuele vaste beloning (een "leeg" blok). Zo wordt de hashingcapaciteit gebruikt zonder onderbreking voor het selecteren van transacties die niet al in het vorige blok zitten. Daar staat voor de miner het nadeel tegenover dat er bij succes ook geen transactiebeloningen zijn. Als de miner klaar is met het selecteren van transacties voor een nieuw blok, en dan geen succes heeft gehad met het vinden van een leeg blok, kan hij gewoon overstappen op het niet-lege blok. Een nadeel van lege blokken voor het hele bitcoinsysteem is dat hierdoor het gemiddelde aantal transacties per tijdseenheid nog wat verder beperkt wordt.[\[42\]](#cite_note-42)

Als men veel kleine bedragen bezit (ontvangen als wisselgeld of anderszins) kan het combineren daarvan als input van een transactie duur zijn qua transactiebeloning, of een trage transactie opleveren. Zulke bedragen af en toe omwisselen voor één totaalbedrag kan gunstiger zijn, omdat wanneer men zelf begunstigde is traagheid van bevestiging niet zo'n bezwaar is.[\[43\]](#cite_note-43)

Mining vergt veel elektriciteit (zie ook onder) en veel koeling. Het gebeurt daarom veel op locaties waar elektriciteit goedkoop is en/of de buitentemperatuur laag is, zoals op locaties in China, IJsland en Canada.[\[44\]](#cite_note-44)[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding")

## Uit de roulatie raken van bitcoinbedragen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=10 "Bewerk dit kopje: Uit de roulatie raken van bitcoinbedragen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=10 "De broncode bewerken van de sectie: Uit de roulatie raken van bitcoinbedragen")\]

Soms wordt een bitcoinbedrag doelbewust of per ongeluk onbruikbaar gemaakt waarbij dit uit de blockchain is af te lezen. Dit is weleens gebeurd bij het vinden van een blok zonder de vaste blokbeloning er in te verwerken, en is ook vaak toegepast (weliswaar steeds met een zeer klein bedrag) door een tekst in de blockchain op te slaan op de plaats van een bitcoinadres.[\[45\]](#cite_note-45)

Soms verliest iemand bitcoinbedragen door een storing in een opslagmedium en het ontbreken van een back-up, of door per ongeluk weggooien. Een bekend geval is dat van James Howells in [Newport (Wales)](/wiki/Newport_(Wales) "Newport (Wales)"), die in 2013 per ongeluk een harde schijf heeft weggegooid met daarop de geheime sleutels van ongeveer 8000 bitcoin, en geen kopie heeft van die sleutels. Anno 2024 eist hij in een juridische procedure van de gemeente toestemming om grootscheeps te gaan graven op de vuilnisbelt, hopend dat als hij de harde schijf vindt, de geheime sleutels nog zijn uit te lezen. Investeerders financieren een en ander tegen een aandeel in de opbrengst.[\[46\]](#cite_note-46)

Verder kan het gebeuren dat een eigenaar overlijdt en de erfgenamen er geen raad mee weten of de sleutels niet kunnen vinden. Er kunnen ook in de begintijd bedragen achteloos weggegooid zijn toen die heel weinig waard waren, door mensen die alleen wat wilden experimenteren.

Al deze bedragen gaan af van het totale bitcoinbedrag dat in omloop is en dat uiteindelijk in omloop zal zijn. Hoeveel er definitief uit de roulatie is is niet bekend. Van lang onaangeroerde bedragen (waaronder vele vaste blokbeloningen die in de begintijd door de pioniers zijn gemined) kunnen de sleutels ook gewoon goed bewaard zijn (waardoor mogelijk sommige pioniers nu miljardair zijn) en alsnog worden uitgegeven. Als te snel grote bedragen worden omgewisseld kan dit een neerwaartse druk op de koers geven.

## Gebruik als betaalmiddel, oppotmiddel, belegging

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=11 "Bewerk dit kopje: Gebruik als betaalmiddel, oppotmiddel, belegging") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=11 "De broncode bewerken van de sectie: Gebruik als betaalmiddel, oppotmiddel, belegging")\]

Bitcoin vervult de functies van [geld](/wiki/Geld "Geld") als betaalmiddel, oppotmiddel en beleggingsmiddel.[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding")

Bitcoin beoogt in de eerste plaats een digitaal [betaalmiddel](/wiki/Betaalmiddel "Betaalmiddel") of [ruilmiddel](/wiki/Ruilmiddel "Ruilmiddel") te zijn. De bevestiging van een transactie neemt echter nog veel tijd in beslag[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding"), de transactiekosten zijn in sommige gevallen hoog[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding"), en (zie onder) de acceptatie neemt toe, maar is nog beperkt. Een ander nadeel is de volatiliteit van de koers, waardoor verkopers hun prijs in bitcoin doorlopend moeten aanpassen. Door deze redenen heeft bitcoin maar een zeer gering deel van de betaalmarkt in handen. Het is tot nu toe alleen nog in [El Salvador](/wiki/El_Salvador "El Salvador") en de [Centraal-Afrikaanse Republiek](/wiki/Centraal-Afrikaanse_Republiek "Centraal-Afrikaanse Republiek") een [wettig betaalmiddel](/wiki/Wettig_betaalmiddel "Wettig betaalmiddel")[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding"). Het Lightning network beoogt transacties sneller en goedkoper te gaan maken.[\[47\]](#cite_note-47)[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding")

De tweede functie is die van [oppotmiddel](/wiki/Oppotmiddel "Oppotmiddel"). Voorstanders van Bitcoin zien een voordeel in het feit dat het maximale aantal bitcoins beperkt is, waardoor de bitcoin schaars blijft en minder gevoelig zou zijn voor inflatie. Hierdoor wordt de Bitcoin door sommigen wel gezien als het toekomstige digitale [goud](/wiki/Goud "Goud"), dat evenals goud een waardevast oppotmiddel zou kunnen worden. Dit is niet correct; inflatie geeft aan hoeveel producten duurder worden, niet hoeveel geld er beschikbaar is.[\[48\]](#cite_note-rabo-48) Daarnaast zijn er nog diverse risico’s bij het gebruik van bitcoin als oppotmiddel.[\[48\]](#cite_note-rabo-48) Zo kan de waarde van bitcoin sterk variëren (bitcoin is erg [volatiel](/wiki/Volatiliteit "Volatiliteit")) en wordt de functie als oppotmiddel bedreigd door [hacking](/wiki/Hackers "Hackers") van Bitcoinportemonnees (wallets) en zelfs de blockchain zelf, door diefstal bij tussenhandelaars zoals de beurzen en door andere beveiligingsproblemen.[\[49\]](#cite_note-afm-49)

Ten derde is bitcoin een manier om te beleggen en te speculeren. Omdat slechts 20% van de beschikbare bitcoins actief wordt verhandeld[\[50\]](#cite_note-eczp-50) hoeven er geen aanzienlijke bedragen te worden geïnvesteerd om de marktprijs met het oog op eigen winst omhoog of omlaag te drijven. Hiervan kan misbruik worden gemaakt door partijen of groepen die veel bitcoins bezitten, de zogeheten bitcoin-walvissen (whales). Eind 2021 was 95% van alle bitcoins in handen van 2% van de portefeuilles.[\[50\]](#cite_note-eczp-50) Beleggen in bitcoin kan ook indirect, door [futures](/wiki/Future_(termijncontract) "Future (termijncontract)"), [exchange-traded note](/w/index.php?title=Exchange-traded_note&action=edit&redlink=1 "Exchange-traded note (de pagina bestaat niet)") (ETN) en trackers ( [ETF](/wiki/Exchange-traded_fund "Exchange-traded fund")).[\[51\]](#cite_note-51)

De [Autoriteit Financiële Markten](/wiki/Autoriteit_Financi%C3%ABle_Markten "Autoriteit Financiële Markten") (Nederland) wijst op de zorgplicht van aanbieders jegens retailbeleggers.[\[49\]](#cite_note-afm-49) Het [FSMA](/wiki/FSMA "FSMA") (België) wijst op het gevaar van de sterk wisselende koers, en het hacken van de handelsplatformen.

## Vertrouwelijkheid en verwisselbaarheid

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=12 "Bewerk dit kopje: Vertrouwelijkheid en verwisselbaarheid") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=12 "De broncode bewerken van de sectie: Vertrouwelijkheid en verwisselbaarheid")\]

Bitcoin is een alias, wat betekent dat de fondsen niet gebonden zijn aan echte objecten, maar eerder aan bitcoinadressen. Houders van bitcoinadressen worden niet expliciet geïdentificeerd, maar alle transacties in de blockchain zijn openbaar toegankelijk. Bovendien kunnen transacties aan personen en bedrijven worden gekoppeld via ‘gebruiksidiomen’ (bv. transacties waarbij munten van meerdere ingangen worden uitgegeven, tonen aan dat de ingangen een gemeenschappelijke eigenaar kunnen hebben) en de validatie van openbaar beschikbare transactiegegevens door bekende informatie over de eigenaars van bepaalde adressen. Bovendien kunnen bitcoinbeurzen, waar bitcoins worden ingewisseld voor traditionele valuta, wettelijk verplicht zijn om persoonlijke gegevens te verzamelen. Om de financiële privacy te verbeteren, kan er voor elke transactie een nieuw bitcoinadres worden aangemaakt.[\[52\]](#cite_note-52)

Elektronische portemonnee en soortgelijke software behandelen technisch gezien alle bitcoins als gelijkwaardig, waardoor een basisniveau van inwisselbaarheid ontstaat. De onderzoekers merkten op dat de geschiedenis van elke bitcoin wordt geregistreerd en publiekelijk beschikbaar is in een blockchain-register, en dat gebruikers de bitcoins die van controversiële transacties afkomstig zijn kunnen weigeren, wat de verwisselbaarheid van bitcoins zou kunnen schaden.[\[53\]](#cite_note-53) In 2012, bijvoorbeeld, bevroor Mt.Gox de rekeningen van gebruikers die bitcoins stortten waarvan bekend was dat ze net gestolen waren.[\[54\]](#cite_note-54)

## Acceptatie

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=13 "Bewerk dit kopje: Acceptatie") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=13 "De broncode bewerken van de sectie: Acceptatie")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/De_Waag_Bitcoin.jpg/260px-De_Waag_Bitcoin.jpg)](/wiki/Bestand:De_Waag_Bitcoin.jpg) Bitcoins werden anno 2013 onder andere geaccepteerd in het [Delftse](/wiki/Delft "Delft") stadscafé [De Waag](/wiki/Waag_(Delft) "Waag (Delft)").[\[55\]](#cite_note-55)

Al vanaf het begin zijn er acceptanten, maar vanaf eind 2013 bieden de eerste grotere e-commerciebedrijven een bitcoin-betaaloplossing aan. Overigens wordt er vaak gebruikgemaakt van een tussenstap in de vorm van een betaalprovider, wat ervoor zorgt dat de bitcoins direct bij de transactie (grotendeels kunnen) worden ingewisseld. Op deze wijze zal er in de boekhouding van deze bedrijven mogelijk geen bitcoin te zien zijn omdat deze al bij de transactie zijn ingewisseld voor euro's. Verwacht wordt dat het hier dus vooral om het genereren van media-aandacht gaat en deze spelers met de betaalmethode op zichzelf dus nog niet veel nieuwe klanten verwachten.

In een uitspraak van 14 mei 2014 oordeelde de [rechtbank Overijssel](/wiki/Rechtbank_Overijssel "Rechtbank Overijssel")[\[56\]](#cite_note-56) dat bitcoin wettelijk niet als geld gezien kan worden, maar net als zilver en goud een ruilmiddel is. Dit heeft naar het oordeel van de rechtbank tot gevolg dat men in geval van [wanprestatie](/wiki/Wanprestatie "Wanprestatie") geen recht heeft op vergoeding van schade geleden door verschillen in de [wisselkoers](/wiki/Wisselkoers "Wisselkoers") (zogenaamde koersschade).[\[57\]](#cite_note-57)

Sommige bedrijven zijn weer gestopt met acceptatie van bitcoin wegens hoge transactiekosten, trage doorvoering van transacties en schommelingen van de koers in die tussentijd.[\[58\]](#cite_note-58)

Per 21 mei 2020 houdt [De Nederlandsche Bank](/wiki/De_Nederlandsche_Bank "De Nederlandsche Bank") toezicht op bedrijven waar men geld kan wisselen voor bitcoin of andere cryptovaluta,[\[59\]](#cite_note-59) aanbieders van cryptodiensten vallen per 21 mei onder de [Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme](/wiki/Wet_ter_voorkoming_van_witwassen_en_financieren_van_terrorisme "Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme") (Wwft).[\[60\]](#cite_note-60)

De [Kansspelautoriteit](/wiki/Kansspelautoriteit "Kansspelautoriteit") staat het niet toe dat online casino's bitcoin of andere cryptovaluta accepteren op het moment dat de Nederlandse kansspelmarkt gereguleerd wordt. [Pieter Hasekamp](/wiki/Pieter_Hasekamp "Pieter Hasekamp"), directeur van het [Centraal Planbureau](/wiki/Centraal_Planbureau "Centraal Planbureau"), sprak zich op 11 juni 2021 uit voor een verbod op bitcoin en andere cryptovaluta in Nederland.[\[61\]](#cite_note-61) Dat advies is vooralsnog niet opgevolgd door de politiek.

Het Bitcoin protocol wordt echter voortdurend doorontwikkeld, waarbij de meest vooraanstaande verbetering[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding") het aankomende Lightning Network is. Dit is een technologie die razendsnel en tegen zeer lage kosten[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding") bitcointransacties kan verwerken tussen partijen zonder hiervoor voortdurend de blockchain te hoeven aanspreken. Na een serie transacties wordt een eindrekening gemaakt. Het is die eindafrekening tussen verschillende betalingen die uiteindelijk wordt vereffend door deze in de blockchain op te nemen.

## Bezwaren

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=14 "Bewerk dit kopje: Bezwaren") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=14 "De broncode bewerken van de sectie: Bezwaren")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)_[Cryptogeld#Kritiek](/wiki/Cryptogeld#Kritiek "Cryptogeld")_

### Gebruik door cybercriminelen

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=15 "Bewerk dit kopje: Gebruik door cybercriminelen") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=15 "De broncode bewerken van de sectie: Gebruik door cybercriminelen")\]

Soms worden bitcoins gebruikt door cybercriminelen, bijvoorbeeld bij het witwassen van de opbrengsten van [ransomware](/wiki/Ransomware "Ransomware") en banking [malware](/wiki/Malware "Malware").[\[17\]](#cite_note-8m-17)[\[62\]](#cite_note-62) Met name bij ransomware (bijvoorbeeld [WannaCry](/wiki/WannaCry "WannaCry")) wordt het losgeld in toenemende mate opgeëist in bitcoins.[\[63\]](#cite_note-63) Vanwege het grensoverschrijdende karakter en door het gebrek aan toezicht is het vermoeden dat de munt geschikt is voor criminelen om hun vermogen te verplaatsen en wit te wassen.[\[17\]](#cite_note-8m-17) Hoeveel bitcointransacties crimineel zijn, is onhelder: de schattingen variëren van 1 procent tot 44 procent.[\[64\]](#cite_note-64)

### Impact op het milieu

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=16 "Bewerk dit kopje: Impact op het milieu") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=16 "De broncode bewerken van de sectie: Impact op het milieu")\]

Hoe warmen bitcoins de aarde op? - [Universiteit van Vlaanderen](/wiki/Universiteit_van_Vlaanderen "Universiteit van Vlaanderen")

Een bezwaar van het bitcoinsysteem is de energieverspilling die ingebakken zit in het systeem. Er is namelijk niet alleen rekenwerk nodig voor de controle, er wordt vooral veel energie gebruikt voor het [proof-of-work](/wiki/Proof-of-work "Proof-of-work") systeem. Dit wordt ook niet minder naarmate computers efficiënter worden. Ook wordt controlewerk gedaan dat niet gebruikt wordt.

Eind 2021 bedroeg het jaarlijks energieverbruik van Bitcoin naar schatting 120 [terawattuur](/wiki/Terawattuur "Terawattuur") (dit is een gemiddeld vermogen van 14 GW),[\[65\]](#cite_note-65) vergelijkbaar met het verbruik van een land als [Zweden](/wiki/Zweden "Zweden"). In 2016 veroorzaakte het minen van één bitcoin nog 0,9 ton CO2-uitstoot. In 2021 was dat opgelopen tot 113 ton.[\[66\]](#cite_note-66)

Daarnaast verbetert de hardware die voor mining wordt gebruikt op een hoog tempo. Hierdoor is hardware snel verouderd ten opzichte van nieuwe hardware. Het weggooien van verouderde hardware kan zorgen voor het vrijkomen van giftige stoffen en [watervervuiling](/wiki/Watervervuiling "Watervervuiling").[\[67\]](#cite_note-67)

## Geheime sleutel

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=17 "Bewerk dit kopje: Geheime sleutel") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=17 "De broncode bewerken van de sectie: Geheime sleutel")\]

De geheime sleutel van een bitcoinbedrag correspondeert met een binair getal van 256 bits. Van de 2256{\\displaystyle 2^{256}}![{\displaystyle 2^{256}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/295bb7b9128c00d0a8d48549d9c865004303f1c0) mogelijke waarden is een relatief zeer klein aantal wiskundig niet geschikt als geheime sleutel, namelijk 0 en waarden dicht bij 2256{\\displaystyle 2^{256}}![{\displaystyle 2^{256}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/295bb7b9128c00d0a8d48549d9c865004303f1c0) (beginnend met een lange rij enen). Daarnaast zijn bijvoorbeeld zeer kleine waarden (beginnend met een lange rij nullen) niet erg veilig, iemand zou ze een voor een kunnen proberen. Er is dus een zeer kleine kans dat een willekeurig gegenereerde waarde, bijvoorbeeld met een munt of dobbelsteen, niet geschikt is. In dat geval kan een nieuwe worden gegenereerd.[\[68\]](#cite_note-68)

## Geschiedenis

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=18 "Bewerk dit kopje: Geschiedenis") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=18 "De broncode bewerken van de sectie: Geschiedenis")\]

Blok 0 (het genesisblok) dateert van 3 januari 2009. Vanaf blok 1 (gedateerd 9 januari 2009) is er ongeveer elke 10 minuten een nieuw blok. De eerste blokken bevatten nog geen andere transacties dan die van het genereren van de beloning van BTC 50. De eerste gedocumenteerde aankoop van goederen met bitcoins was op 22 mei 2010, toen Laszlo Hanyecz twee pizza’s kocht voor BTC 10.000. In april 2011 bereikt de waarde van een bitcoin (voor de eerste keer) $1, in juni 2011 $10, in april 2013 $100, in november 2013 $1000 en in december 2017 $20.000.[\[69\]](#cite_note-onderuit-69) Begin februari 2018 daalde de koers tot onder de $8000.[\[69\]](#cite_note-onderuit-69)

Op 24 augustus 2017 werd Segregated Witness, kortweg [SegWit](/wiki/SegWit "SegWit"), geactiveerd.[\[15\]](#cite_note-github.com-15)

Op dinsdag 5 december 2017 brak de Bitcoin voor het eerst door de magische 10.000 euro grens heen. Er ontstond een wereldwijde run op de cryptomunt. Tegelijkertijd begonnen overheden in landen als China en Zuid- Korea de wetgeving rond de Bitcoin versneld aan te scherpen. Mede hierdoor verloor de Bitcoin in het begin van 2018 meer dan 60 procent van zijn waarde. Anno 2019 leefde de munt weer op en flirt opnieuw met de 10.000 euro grens.

In november 2019 meldde de [Coinmarketcap](/w/index.php?title=Coinmarketcap&action=edit&redlink=1 "Coinmarketcap (de pagina bestaat niet)") een val van 10% in waarde van de bitcoin tot circa 6.000 euro. Deze waardeval wordt hoofdzakelijk geweten aan de aankondiging door de Chinese volksbank om op te treden tegen illegale activiteiten bekostigd met cryptomunten.[\[70\]](#cite_note-70)[\[71\]](#cite_note-71)

In februari 2021 bereikte Bitcoin voor het eerst een [marktkapitalisatie](/wiki/Marktkapitalisatie "Marktkapitalisatie") van een biljoen VS-dollar (ongeveer 18.600.000 bitcoin van ruim US$ 50.000 per stuk).

### Hard forks

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=19 "Bewerk dit kopje: Hard forks") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=19 "De broncode bewerken van de sectie: Hard forks")\]

Een hard fork van Bitcoin is een afsplitsing waarbij een andere [cryptovaluta](/wiki/Cryptovaluta "Cryptovaluta") ontstaat, maar met tot een bepaald blok dezelfde blockchain als die van Bitcoin. Voorbeelden zijn Bitcoin Cash, Bitcoin Gold en Bitcoin SV, Dit impliceert dat een bitcointegoed in een eerder blok dat nog niet als bedrag in de nieuwe valuta is uitgegeven, alsnog als zodanig uitgegeven kan worden, onafhankelijk ervan of het als bitcointegoed is of wordt uitgegeven. Anders gezegd, de eigenaar van een bepaald bedrag in bitcoin wordt bij de fork tevens eigenaar van eenzelfde bedrag in de nieuwe valuta.

Op 1 augustus 2017 splitste Bitcoin Cash (BCH, BCC, of XBC om te voldoen aan de internationale standaard voor valutacodes (ISO 4217)) af van Bitcoin.[\[72\]](#cite_note-72)[\[73\]](#cite_note-73) De [referentie-implementatie](/wiki/Referentie-implementatie "Referentie-implementatie") heet Bitcoin ABC (Adjustable Blocksize Cap;[\[74\]](#cite_note-74) de maximale blokgrootte is nu 8 MB) of Bitcoin UAHF (User Activated Hard Fork).[\[75\]](#cite_note-75) Er zijn geen plannen om enige vorm van SegWit in te voeren.

De tak die meestal wordt beschouwd als het oorspronkelijke Bitcoin, en de code BTC heeft gehouden, wordt ter verduidelijking wel aangeduid met Bitcoin Core[\[bron?\]](/wiki/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd "Wikipedia:Bronvermelding") (de naam van de referentie-implementatie[\[76\]](#cite_note-76)). Een enkele keer beschouwt een bedrijf Bitcoin Cash als het enige echte Bitcoin en gebruikt zelfs "BTC" voor Bitcoin Cash. BTC en BCC gebruiken hetzelfde [proof-of-work](/wiki/Proof-of-work "Proof-of-work")-algoritme, waardoor miners gemakkelijk tussen de twee kunnen schakelen. Als de verhouding van de moeilijkheidsgraden van beide ongelijk zou zijn aan de verhouding van de blokopbrengsten (blokbeloningen plus transactiebeloningen) zou met een van beide meer per hash verdiend worden, waardoor miners daarvoor zouden kiezen, en daardoor in minder tijd een blok daarvoor vinden. Doordat de moeilijkheidsgraad bij elk automatisch wordt aangepast zo dat één blok per 10 minuten wordt gevonden, worden beide verhoudingen in principe automatisch ongeveer gelijk.

## Zie ook

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=20 "Bewerk dit kopje: Zie ook") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=20 "De broncode bewerken van de sectie: Zie ook")\]

[Wikibooks](https://nl.wikibooks.org/wiki/Bitcoin_voor_beginners "b:Bitcoin voor beginners")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)](/wiki/Bestand:Wikibooks-logo.svg)

[Wikibooks](/wiki/Wikibooks "Wikibooks") heeft meer over dit onderwerp: _**[Bitcoin voor beginners](https://nl.wikibooks.org/wiki/Bitcoin_voor_beginners "b:Bitcoin voor beginners")**_.

- [Alternatieve munteenheid](/wiki/Alternatieve_munteenheid "Alternatieve munteenheid")
- [Cryptogeld](/wiki/Cryptogeld "Cryptogeld")
- [Litecoin](/wiki/Litecoin "Litecoin")

## Externe link

\[ [bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&veaction=edit&section=21 "Bewerk dit kopje: Externe link") \| [brontekst bewerken](/w/index.php?title=Bitcoin&action=edit&section=21 "De broncode bewerken van de sectie: Externe link")\]

- [Website Bitcoin Nederland](https://bitcoin.org/nl/)

Bronnen, noten en/of referenties

01. [↑](#cite_ref-1)als systeem wordt Bitcoin met een hoofdletter geschreven, als munteenheid vaak met een kleine letter
02. [↑](#cite_ref-2)Patrick Schueffel, Nikolaj Groeneweg
    Rico Baldegger (1.1.2019). _[The Crypto Encyclopedia: Coins, Tokens and Digital Assets from A to Z](https://www.heg-fr.ch/de/medien-und-offentlichkeit/news/soeben-erschienen-crypto-encyclopedia/)_. Growth Publisher, Bern. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230523114036/https://www.heg-fr.ch/de/medien-und-offentlichkeit/news/soeben-erschienen-crypto-encyclopedia/) op 23 mei 2023.
03. [↑](#cite_ref-3)[https://mempool.space/tx/4a5e1e4baab89f3a32518a88c31bc87f618f76673e2cc77ab2127b7afdeda33b](https://mempool.space/tx/4a5e1e4baab89f3a32518a88c31bc87f618f76673e2cc77ab2127b7afdeda33b)
04. [↑](#cite_ref-4)[https://www.reddit.com/r/Bitcoin/comments/5newfr/on\_jan\_12th\_2009\_the\_late\_hal\_finney\_received\_the/](https://www.reddit.com/r/Bitcoin/comments/5newfr/on_jan_12th_2009_the_late_hal_finney_received_the/). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221002075415/https://www.reddit.com/r/Bitcoin/comments/5newfr/on_jan_12th_2009_the_late_hal_finney_received_the/) op 2 oktober 2022.
05. [↑](#cite_ref-5)[Bitcoin: Een Peer-to-Peer Elektronisch Geldsysteem](https://stichtingbitcoin.nl/wp-content/uploads/2013/11/Bitcoin-A-Peer-to-Peer-Electronic-Cash-System-Dutch-translation.pdf) van Satoshi Nakamoto. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230115080142/https://stichtingbitcoin.nl/wp-content/uploads/2013/11/Bitcoin-A-Peer-to-Peer-Electronic-Cash-System-Dutch-translation.pdf) op 15 januari 2023.
06. [↑](#cite_ref-6)(en) [Genesis block](https://en.bitcoin.it/wiki/Genesis_block) Bitcoinwiki. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230523051151/https://en.bitcoin.it/wiki/Genesis_block) op 23 mei 2023.
07. [↑](#cite_ref-7)[https://en.bitcoin.it/wiki/Technical\_background\_of\_version\_1\_Bitcoin\_addresses#How\_to\_create\_Bitcoin\_Address](https://en.bitcoin.it/wiki/Technical_background_of_version_1_Bitcoin_addresses#How_to_create_Bitcoin_Address)
08. [↑](#cite_ref-8)[https://bitcoin.org/en/developer-guide](https://bitcoin.org/en/developer-guide). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230530084253/https://bitcoin.org/en/developer-guide) op 30 mei 2023.
09. [↑](#cite_ref-9)[https://en.bitcoin.it/wiki/Elliptic\_Curve\_Digital\_Signature\_Algorithm](https://en.bitcoin.it/wiki/Elliptic_Curve_Digital_Signature_Algorithm). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230421183633/https://en.bitcoin.it/wiki/Elliptic_Curve_Digital_Signature_Algorithm) op 21 april 2023.
10. [↑](#cite_ref-10)[https://bitcoin.org/en/glossary/outpoint](https://bitcoin.org/en/glossary/outpoint). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221225072306/https://bitcoin.org/en/glossary/outpoint) op 25 december 2022.
11. [↑](#cite_ref-11)[https://statoshi.info/dashboard/db/unspent-transaction-output-set](https://statoshi.info/dashboard/db/unspent-transaction-output-set). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20201108115635/https://statoshi.info/dashboard/db/unspent-transaction-output-set) op 8 november 2020.
12. [↑](#cite_ref-12)[https://en.bitcoin.it/wiki/Private\_key](https://en.bitcoin.it/wiki/Private_key). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230522054809/https://en.bitcoin.it/wiki/Private_key) op 22 mei 2023.
13. [↑](#cite_ref-13)[https://en.bitcoin.it/w/index.php?title=Secp256k1](https://en.bitcoin.it/w/index.php?title=Secp256k1). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220409225954/https://en.bitcoin.it/w/index.php?title=Secp256k1) op 9 april 2022.
14. [↑](#cite_ref-14)[http://www.secg.org/sec2-v2.pdf](http://www.secg.org/sec2-v2.pdf)
15. ↑ [_**a**_](#cite_ref-github.com_15-0) [_**b**_](#cite_ref-github.com_15-1)[https://github.com/bitcoin/bips/blob/master/bip-0141.mediawiki](https://github.com/bitcoin/bips/blob/master/bip-0141.mediawiki). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230526235457/https://github.com/bitcoin/bips/blob/master/bip-0141.mediawiki) op 26 mei 2023.
16. [↑](#cite_ref-16)[Irreversible Transactions - Bitcoin Wiki](https://en.bitcoin.it/wiki/Irreversible_Transactions). _en.bitcoin.it_. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220511015015/https://en.bitcoin.it/wiki/Irreversible_Transactions) op 11 mei 2022. Geraadpleegd op 26 mei 2022.
17. ↑ [_**a**_](#cite_ref-8m_17-0) [_**b**_](#cite_ref-8m_17-1) [_**c**_](#cite_ref-8m_17-2)[New technology has enabled cyber-crime on an industrial scale](https://www.economist.com/international/2021/05/06/new-technology-has-enabled-cyber-crime-on-an-industrial-scale), [The Economist](/wiki/The_Economist "The Economist"), 8 mei 2021. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230404012652/https://www.economist.com/international/2021/05/06/new-technology-has-enabled-cyber-crime-on-an-industrial-scale) op 4 april 2023.
18. [↑](#cite_ref-18)[https://bitcoin.nl/nieuws/payment-channels-de-basis-voor-lightning-219](https://bitcoin.nl/nieuws/payment-channels-de-basis-voor-lightning-219). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220409225954/https://bitcoin.nl/nieuws/payment-channels-de-basis-voor-lightning-219) op 9 april 2022.
19. [↑](#cite_ref-19)[https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/19/porno-pizzas-mens-erger-je-niet-met-bitcoin-kun-je-zon-beetje-alles-kopen-a4036470](https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/19/porno-pizzas-mens-erger-je-niet-met-bitcoin-kun-je-zon-beetje-alles-kopen-a4036470) en NRC, 20 maart 2021, p. E14. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221003184520/https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/19/porno-pizzas-mens-erger-je-niet-met-bitcoin-kun-je-zon-beetje-alles-kopen-a4036470) op 3 oktober 2022.
20. [↑](#cite_ref-20)[https://en.bitcoin.it/wiki/Contract](https://en.bitcoin.it/wiki/Contract). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230526170632/https://en.bitcoin.it/wiki/Contract) op 26 mei 2023.
21. [↑](#cite_ref-21)[https://bitcoin.org/nl/kies-uw-portemonnee](https://bitcoin.org/nl/kies-uw-portemonnee). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230525004318/https://bitcoin.org/nl/) op 25 mei 2023.
22. [↑](#cite_ref-22)[https://en.bitcoin.it/wiki/Mini\_private\_key\_format](https://en.bitcoin.it/wiki/Mini_private_key_format). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230409232007/https://en.bitcoin.it/wiki/Mini_private_key_format) op 9 april 2023.
23. [↑](#cite_ref-23)bitcointalk.org/index.php?topic=351780
24. [↑](#cite_ref-24)[https://bitcoin.org/nl/wallets/desktop/windows/bitcoincore](https://bitcoin.org/nl/wallets/desktop/windows/bitcoincore). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230525004318/https://bitcoin.org/nl/) op 25 mei 2023.
25. ↑ [_**a**_](#cite_ref-artl_25-0) [_**b**_](#cite_ref-artl_25-1) [_**c**_](#cite_ref-artl_25-2)[Zo anoniem is bitcoin niet (maar sluipwegen zijn er wel)](https://www.rtlnieuws.nl/geld-en-werk/artikel/586451/zo-anoniem-bitcoin-niet-maar-sluipwegen-zijn-er-wel), RTL Nieuws, augustus 2017. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221128051102/https://www.rtlnieuws.nl/geld-en-werk/artikel/586451/zo-anoniem-bitcoin-niet-maar-sluipwegen-zijn-er-wel) op 28 november 2022.
26. [↑](#cite_ref-26)(en) [Buying and Using Bitcoin Anonymously Without ID (2022 Updated)](https://99bitcoins.com/buy-bitcoin/anonymously-without-id/). _99 Bitcoins_. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220523003636/https://99bitcoins.com/buy-bitcoin/anonymously-without-id/) op 23 mei 2022. Geraadpleegd op 25 mei 2022.
27. [↑](#cite_ref-27)(en) [Top 9 Risks of Anonymous Bitcoin and Crypto Buying and Selling in 2021](https://kyrrex.com/blog/top-risks-of-anonymous-bitcoin-and-crypto-buying-and-selling/). _Kyrrex_. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220525170648/https://kyrrex.com/blog/top-risks-of-anonymous-bitcoin-and-crypto-buying-and-selling/) op 25 mei 2022. Geraadpleegd op 25 mei 2022.
28. [↑](#cite_ref-28)[https://web.archive.org/web/20171208032549/https://blockexplorer.com/api/status?q=getDifficulty](https://web.archive.org/web/20171208032549/https://blockexplorer.com/api/status?q=getDifficulty)
29. ↑ [_**a**_](#cite_ref-blockhalf_29-0) [_**b**_](#cite_ref-blockhalf_29-1)[http://www.bitcoinblockhalf.com](http://www.bitcoinblockhalf.com)
30. [↑](#cite_ref-30)[https://blockchain.com/charts/hash-rate](https://blockchain.com/charts/hash-rate)
31. [↑](#cite_ref-31)[Bitcoin koers (BTC) in euro (EUR)](https://bitonic.nl/nl/bitcoin-koers). _Bitonic_. Geraadpleegd op 14 februari 2024.
32. [↑](#cite_ref-32)[https://en.bitcoin.it/wiki/Protocol\_rules](https://en.bitcoin.it/wiki/Protocol_rules). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230604183422/https://en.bitcoin.it/wiki/Protocol_rules) op 4 juni 2023.
33. [↑](#cite_ref-33)[https://bitcoin.nl/nieuws/21-miljoen-bitcoins-niet-helemaal-218](https://bitcoin.nl/nieuws/21-miljoen-bitcoins-niet-helemaal-218). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220409225954/https://bitcoin.nl/nieuws/21-miljoen-bitcoins-niet-helemaal-218) op 9 april 2022.
34. [↑](#cite_ref-34)[https://bitcoin.stackexchange.com/questions/5859/what-are-orphaned-and-stale-blocks](https://bitcoin.stackexchange.com/questions/5859/what-are-orphaned-and-stale-blocks). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220901040405/https://bitcoin.stackexchange.com/questions/5859/what-are-orphaned-and-stale-blocks) op 1 september 2022.
35. [↑](#cite_ref-35)Volgens [https://blockchain.com/charts/n-orphaned-blocks](https://blockchain.com/charts/n-orphaned-blocks), laatst geconsulteerd op 7 december 2021, zijn er sinds juni 2017 geen orphaned blocks meer geweest.
36. [↑](#cite_ref-36)[https://bitcoinfees.earn.com](https://bitcoinfees.earn.com). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230604024008/https://bitcoinfees.earn.com/) op 4 juni 2023.
37. [↑](#cite_ref-37)Zie bijv. [https://blockchain.com/nl/block-height/502535](https://blockchain.com/nl/block-height/502535)[\[dode link\]](/wiki/Wikipedia:Onbereikbare_externe_links "Wikipedia:Onbereikbare externe links").
38. [↑](#cite_ref-38)[https://news.bitcoin.com/bitcoin-fees-have-become-infeasible](https://news.bitcoin.com/bitcoin-fees-have-become-infeasible)
39. [↑](#cite_ref-39)[https://nos.nl/artikel/2210648-arnhem-even-geen-bitcoinstad-meer-transacties-zijn-te-duur.html](https://nos.nl/artikel/2210648-arnhem-even-geen-bitcoinstad-meer-transacties-zijn-te-duur.html). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220924195354/https://nos.nl/artikel/2210648-arnhem-even-geen-bitcoinstad-meer-transacties-zijn-te-duur.html) op 24 september 2022.
40. [↑](#cite_ref-40)[https://bitcoin.nl/nieuws/waarom-betalen-we-fees-99](https://bitcoin.nl/nieuws/waarom-betalen-we-fees-99). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220409225954/https://bitcoin.nl/nieuws/waarom-betalen-we-fees-99) op 9 april 2022.
41. [↑](#cite_ref-41)[https://web.archive.org/web/20171207192607/https://www.finanzen.nl/valuta/nieuws/Je-boodschappen-met-bitcoins-betalen-zit-er-niet-in-als-transactiekosten-zo-hoog-blijven-1002142574](https://web.archive.org/web/20171207192607/https://www.finanzen.nl/valuta/nieuws/Je-boodschappen-met-bitcoins-betalen-zit-er-niet-in-als-transactiekosten-zo-hoog-blijven-1002142574)
42. [↑](#cite_ref-42)[https://bitcoinmagazine.com/articles/why-do-some-bitcoin-mining-pools-mine-empty-blocks-1468337739](https://bitcoinmagazine.com/articles/why-do-some-bitcoin-mining-pools-mine-empty-blocks-1468337739)
43. [↑](#cite_ref-43)[https://freedomnode.com/blog/78/how-to-sweep-bitcoin-dust-to-a-single-wallet-address-with-electrum](https://freedomnode.com/blog/78/how-to-sweep-bitcoin-dust-to-a-single-wallet-address-with-electrum). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20200527143929/https://freedomnode.com/blog/78/how-to-sweep-bitcoin-dust-to-a-single-wallet-address-with-electrum) op 27 mei 2020.
44. [↑](#cite_ref-44)[https://digiconomist.net/deep-dive-real-world-bitcoin-mine](https://digiconomist.net/deep-dive-real-world-bitcoin-mine) (overigens wil China het minen gaan terugdringen: [https://www.telegraaf.nl/financieel/1506968/china-snijdt-bitcoin-pas-af](https://www.telegraaf.nl/financieel/1506968/china-snijdt-bitcoin-pas-af)). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230523012037/https://digiconomist.net/deep-dive-real-world-bitcoin-mine) op 23 mei 2023.
45. [↑](#cite_ref-45)Dit deed [https://cryptograffiti.info](https://cryptograffiti.info) op de blockchain van Bitcoin, voordat deze dienstverlening overging op Bitcoin Cash. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230527224322/https://cryptograffiti.info/) op 27 mei 2023.
46. [↑](#cite_ref-46)[James (38) gooide voor 500 miljoen euro bitcoins weg, maar start rechtszaak in de hoop ze terug te krijgen](https://www.hln.be/nieuws/james-38-gooide-voor-500-miljoen-euro-bitcoins-weg-maar-start-rechtszaak-in-de-hoop-ze-terug-te-krijgen~a1644633/)
47. [↑](#cite_ref-47)[Met Bitcoin kun je zo'n beetje alles kopen](https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/19/porno-pizzas-mens-erger-je-niet-met-bitcoin-kun-je-zon-beetje-alles-kopen-a4036470) _NRC_, 20 maart 2021. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221003184520/https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/19/porno-pizzas-mens-erger-je-niet-met-bitcoin-kun-je-zon-beetje-alles-kopen-a4036470) op 3 oktober 2022.
48. ↑ [_**a**_](#cite_ref-rabo_48-0) [_**b**_](#cite_ref-rabo_48-1)[De toekomst van de Bitcoin](https://economie.rabobank.com/publicaties/2021/april/de-toekomst-van-de-bitcoin/#a27f381b-d1cf-4bc4-8505-ae888233fba4), _Het is nog steeds onderhevig aan inflatie. Inflatie meet je af aan de prijsontwikkeling, niet aan de hand van de ontwikkeling van de geldhoeveelheid._ [Rabobank](/wiki/Rabobank "Rabobank"), april 2021
49. ↑ [_**a**_](#cite_ref-afm_49-0) [_**b**_](#cite_ref-afm_49-1)[https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2017/dec/bitcoin-futures-zorgplicht](https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2017/dec/bitcoin-futures-zorgplicht)
50. ↑ [_**a**_](#cite_ref-eczp_50-0) [_**b**_](#cite_ref-eczp_50-1)[Why have prices of cryptocurrencies, such as Bitcoin, fallen—again?](https://www.economist.com/the-economist-explains/2021/12/06/why-have-prices-of-cryptocurrencies-such-as-bitcoin-fallen-again), The Economist, 4 december 2021. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230525171205/https://www.economist.com/the-economist-explains/2021/12/06/why-have-prices-of-cryptocurrencies-such-as-bitcoin-fallen-again) op 25 mei 2023.
51. [↑](#cite_ref-51)[Hoe werkt de nieuwe Bitcoin-ETF? En waarom is 'ie zo belangrijk?](https://www.bnr.nl/podcast/cryptocast/10537632/hoe-werkt-de-nieuwe-bitcoin-etf-en-waarom-is-ie-zo-belangrijk-307-b)
52. [↑](#cite_ref-52)[How Bitcoin Lets You Spy on Careless Companies](https://www.wired.com/2013/06/bitcoin-retai/). _wired.com_. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220527094013/https://www.wired.com/2013/06/bitcoin-retai/) op 27 mei 2022. Geraadpleegd op 31 mei 2022.
53. [↑](#cite_ref-53)[Zerocash: Decentralized Anonymous Payments from Bitcoin](http://zerocash-project.org/media/pdf/zerocash-oakland2014.pdf). _zerocash-project.org_. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220423191240/http://zerocash-project.org/media/pdf/zerocash-oakland2014.pdf) op 23 april 2022. Geraadpleegd op 31 mei 2022.
54. [↑](#cite_ref-54)[An Inquiry into Money Laundering Tools in the Bitcoin Ecosystem](https://maltemoeser.de/paper/money-laundering.pdf). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220612032142/https://maltemoeser.de/paper/money-laundering.pdf) op 12 juni 2022. Geraadpleegd op 31 mei 2022 werk=maltemoeser.de.
55. [↑](#cite_ref-55)[Bier kopen met virtuele muntjes in Delft](https://web.archive.org/web/20130511035100/http://www.omroepwest.nl/nieuws/05-04-2013/bier-kopen-met-virtuele-muntjes-delft), Omroep West, 5 april 2013 ()
56. [↑](#cite_ref-56)Rb. Overijssel 14 mei 2014, [ECLI:NL:RBOVE:2014:2667](https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBOVE:2014:2667)
57. [↑](#cite_ref-57)'Bitcoin geen geld maar een ruilmiddel', _SDU Nieuws Vermogensrecht_ 2014/205.
58. [↑](#cite_ref-58)Zie bijv. (en) [Steam is no longer supporting Bitcoin](http://steamcommunity.com/games/593110/announcements/detail/1464096684955433613) \- december 2017
59. [↑](#cite_ref-59)[Implementatiewet wijziging vierde anti-witwasrichtlijn ('Cryptowet')](https://btcnu.nl/artikelen/cryptowet-mei-2020). _btcnu.nl_ (22 mei 2020). Geraadpleegd op 22 mei 2020.
60. [↑](#cite_ref-60)[https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35179\_implementatiewet\_registratie](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35179_implementatiewet_registratie). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221225065710/https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35179_implementatiewet_registratie) op 25 december 2022.
61. [↑](#cite_ref-61)[CPB-directeur: Nederland moet cryptovaluta snel verbieden](https://tweakers.net/nieuws/182940/cpb-directeur-nederland-moet-cryptovaluta-snel-verbieden.html). _Tweakers_. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20210611114033/https://tweakers.net/nieuws/182940/cpb-directeur-nederland-moet-cryptovaluta-snel-verbieden.html) op 11 juni 2021. Geraadpleegd op 11 juni 2021.
62. [↑](#cite_ref-62)Oerlemans J.J., Custers B.H.M., Pool R.L.D. & Cornelisse R. (2016), Cybercrime en witwassen: bitcoins, online dienstverleners en andere witwasmethoden bij banking malware en ransomware. Onderzoek en beleid WODC nr. 319. Meppel: Boom Criminologie.
63. [↑](#cite_ref-63)Custers B.H.M., Oerlemans J.J. & Pool R.L.D. (2016), Ransomware, cryptoware en het witwassen van losgeld in Bitcoins, Strafblad 14(2): 87-95.
64. [↑](#cite_ref-64)[Buffer tegen inflatie of Crypto-zeepbel](https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/07/buffer-tegen-inflatie-of-crypto-zeepbel-a4026707) _NRC_, 7 januari 2021. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20220930210430/https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/07/buffer-tegen-inflatie-of-crypto-zeepbel-a4026707) op 30 september 2022.
65. [↑](#cite_ref-65)[Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index](https://www.cbeci.org), [University of Cambridge](/wiki/Universiteit_van_Cambridge "Universiteit van Cambridge"). De theoretische onder- en bovengrens zijn ongeveer een factor 3 lager resp. hoger.
66. [↑](#cite_ref-66)[CO2-uitstoot per gegenereerde bitcoin sterk gestegen](https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5336488/minen-bitcoin-klimaat-milieu-bitcoins-energie-elektriciteit-stroom) _RTL nieuws_, 30 september 2022. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230401070622/https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5336488/minen-bitcoin-klimaat-milieu-bitcoins-energie-elektriciteit-stroom) op 1 april 2023.
67. [↑](#cite_ref-67)(en) Livni, Ephrat, " [Can Crypto Go Green?](https://www.nytimes.com/2021/10/10/business/dealbook/crypto-climate.html)", _[The New York Times](/wiki/The_New_York_Times "The New York Times")_, 11 oktober 2021. Geraadpleegd op 23 januari 2022.
68. [↑](#cite_ref-68)[Keys, Addresses, Wallets](https://www.oreilly.com/library/view/mastering-bitcoin/9781491902639/ch04.html)
69. ↑ [_**a**_](#cite_ref-onderuit_69-0) [_**b**_](#cite_ref-onderuit_69-1)[Koers bitcoin gaat opnieuw flink onderuit](https://www.nu.nl/cryptovaluta/5118635/koers-bitcoin-gaat-opnieuw-flink-onderuit.html), www.nu.nl. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20221204191846/https://www.nu.nl/cryptovaluta/5118635/koers-bitcoin-gaat-opnieuw-flink-onderuit.html) op 4 december 2022.
70. [↑](#cite_ref-70)(en) [Bitcoin plummets to a six-month low on China crackdown](https://www.reuters.com/article/us-crypto-currencies/bitcoin-plummets-to-a-six-month-low-on-china-crackdown-idUSKBN1XW1CO), Reuters, Tom Wilson, 22 november 2019 13:30u. Geraadpleegd 27 november 2019. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20191127214614/https://www.reuters.com/article/us-crypto-currencies/bitcoin-plummets-to-a-six-month-low-on-china-crackdown-idUSKBN1XW1CO) op 27 november 2019.
71. [↑](#cite_ref-71)[Bitcoin zakt onder 7000 dollar](https://www.telegraaf.nl/financieel/1640328507/bitcoin-zakt-onder-7000-dollar), De Telegraaf, ANP Producties, 25 november 2019. Geraadpleegd 25 november 2019.
72. [↑](#cite_ref-72)(en) [The Bitcoin Cash Hard Fork Will Show Us Which Coin Is Best](https://fortune.com/2017/08/11/bitcoin-cash-hard-fork-price-date-why) Fortune, 11 augustus 2017. [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230417091625/https://fortune.com/2017/08/11/bitcoin-cash-hard-fork-price-date-why/) op 17 april 2023.
73. [↑](#cite_ref-73)(en) [Bitcoin Cash Explorer](https://web.archive.org/web/20180816011735/https://blockdozer.com/)
74. [↑](#cite_ref-74)(en) [https://www.bitcoinabc.org](https://www.bitcoinabc.org). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230512043923/https://www.bitcoinabc.org/) op 12 mei 2023.
75. [↑](#cite_ref-75)(en) [https://github.com/Bitcoin-UAHF](https://github.com/Bitcoin-UAHF). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230423095831/https://github.com/Bitcoin-UAHF/) op 23 april 2023.
76. [↑](#cite_ref-76)(en) [https://bitcoincore.org](https://bitcoincore.org). [Gearchiveerd](https://web.archive.org/web/20230604042749/https://bitcoincore.org/) op 4 juni 2023.

[WikiWoordenboek](https://nl.wiktionary.org/wiki/bitcoin#Nederlands "wikt:bitcoin")

Overgenomen van " [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitcoin&oldid=68025085](https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitcoin&oldid=68025085)"

[Categorie](/wiki/Categorie:Alles "Categorie:Alles"):

- [Bitcoin](/wiki/Categorie:Bitcoin "Categorie:Bitcoin")

Verborgen categorieën:

- [Wikipedia:Onbereikbare externe link](/wiki/Categorie:Wikipedia:Onbereikbare_externe_link "Categorie:Wikipedia:Onbereikbare externe link")
- [Wikipedia:Artikel mist referentie sinds maart 2022](/wiki/Categorie:Wikipedia:Artikel_mist_referentie_sinds_maart_2022 "Categorie:Wikipedia:Artikel mist referentie sinds maart 2022")
- [Wikipedia:Alle artikelen die een referentie missen](/wiki/Categorie:Wikipedia:Alle_artikelen_die_een_referentie_missen "Categorie:Wikipedia:Alle artikelen die een referentie missen")
- [Wikipedia:Twijfel aan de feitelijke juistheid sinds 2022](/wiki/Categorie:Wikipedia:Twijfel_aan_de_feitelijke_juistheid_sinds_2022 "Categorie:Wikipedia:Twijfel aan de feitelijke juistheid sinds 2022")
- [Wikipedia:Artikel mist referentie sinds mei 2021](/wiki/Categorie:Wikipedia:Artikel_mist_referentie_sinds_mei_2021 "Categorie:Wikipedia:Artikel mist referentie sinds mei 2021")
- [Wikipedia:Artikel mist referentie sinds januari 2022](/wiki/Categorie:Wikipedia:Artikel_mist_referentie_sinds_januari_2022 "Categorie:Wikipedia:Artikel mist referentie sinds januari 2022")
- [Wikipedia:Artikel mist referentie sinds maart 2023](/wiki/Categorie:Wikipedia:Artikel_mist_referentie_sinds_maart_2023 "Categorie:Wikipedia:Artikel mist referentie sinds maart 2023")
- [Wikipedia:Artikel mist referentie sinds december 2021](/wiki/Categorie:Wikipedia:Artikel_mist_referentie_sinds_december_2021 "Categorie:Wikipedia:Artikel mist referentie sinds december 2021")

- Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 27 aug 2024 om 11:17.
- De tekst is beschikbaar onder de licentie [Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl), er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de [gebruiksvoorwaarden](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl) voor meer informatie.

Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de [Wikimedia Foundation, Inc.](//www.wikimediafoundation.org), een organisatie zonder winstoogmerk.

- [Privacybeleid](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [Over Wikipedia](/wiki/Wikipedia)
- [Disclaimers](/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud)
- [Gedragscode](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [Ontwikkelaars](https://developer.wikimedia.org)
- [Statistieken](https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org)
- [Cookieverklaring](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [Mobiele weergave](//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitcoin&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)