De oerknal: het begin van de tijd en het heelal - National Geographic
De oerknaltheorie laat zien dat het heelal bij het ontstaan een hete klomp energie en materie met een enorme dichtheid was, miljarden malen ...
we leven in een zwart gat
Het zijn allemaal vragen waarop de huidige wetenschap nog geen duidelijke antwoorden heeft, maar theorieën zijn er natuurlijk wel. Zo denken sommige wetenschappers dat <anchor>we leven in een zwart gat</anchor>. Het oorspronkelijke deeltje dat tijdens de oerknal explodeerde zou volgens hen gevormd zijn in een zwart gat.
Wonen wij in een zwart gat?
Wonen wij in een zwart gat?

[![Search](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/search.f1c199c.svg)Zoeken](/search) ![Close](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/close.38e3324.svg)

* * *

- [Wetenschap](/wetenschap)
- [Dieren](/dieren)
- [Reizen](/reizen)
- [Fotografie](/fotografie)
- [Geschiedenis](/geschiedenis-archeologie)
- [Natuur](/natuur-leefomgeving)
- [Cultuur](/cultuur-samenleving)
- [Shop](https://www.natgeoshop.nl/)
- [Abonneren](https://www.natgeoshop.nl/)
- [Volg ons](https://www.facebook.com/natgeonl/)
- [Over ons](/wetenschap/a42933374/contact)
- [TV-gids](https://www.natgeotv.com/nl/tv-gids/natgeo)

[Privacyverklaring](https://www.hearst.nl/privacyverklaring) [Gebruiksvoorwaarden](https://www.hearst.com/-/us-magazines-terms-of-use)

[Skip to Content](#main-content)

[![Logo](/_assets/design-tokens/nationalgeographic/static/images/logos/logo.4717af1.svg?primary=%2523ffffff)](/)

- [Wetenschap](/wetenschap)
- [Reizen](/reizen)
- [Geschiedenis](/geschiedenis-archeologie)
- [Fotowedstrijd 2024](/fotografie/a60590287/fotowedstrijd-2024)
- [TV-gids](https://www.natgeotv.com/nl/tv-gids/natgeo)

[Shop](https://www.natgeoshop.nl/?utm_source=nationalgeographic.nl&utm_medium=referral&utm_campaign=topnav)

[Nieuwsbrief](https://acties.natgeoshop.nl/national-geographic/aanmelden-nieuwsbrief?utm_source=nationalgeographic.nl&utm_medium=referral&utm_campaign=topnav)

1. [Wetenschap](/wetenschap)
2. [Wonen wij in een zwart gat?](/earthspace/wonen-wij-een-zwart-gat)

# Wonen wij in een zwart gat?

Wat was er vóór de oerknal? Niks, zeggen veel wetenschappers. Maar niet alle onderzoekers zijn het daarmee eens: er bestaan theorieën dat ons universum zich mogelijk in een zwart gat bevindt.

tekst Michael FinkelLaatste update: 05/06/2023

![Play Icon](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/play.db7c035.svg?primary=%2523ffffff)![preview for Wetenschap 101: Zwarte gaten](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/76666.ngsversion.1422285779744.jpg?crop=1xw:0.5625xh;center,top&resize=1200:*)

Laten we de klok terugdraaien. Tot voordat de mens bestond, de aarde werd gevormd, de zon begon te schijnen, sterrenstelsels ontstonden – terug tot de oerknal, 13,8 miljard jaar geleden.

Maar wat was er daarvoor? Niks, zeggen veel natuurkundigen. De tijd begon pas te lopen met de oerknal, zo stellen ze. Iets zinnigs zeggen over wat er daarvoor was, is volgens wetenschappers onmogelijk: dergelijke concepten gaan het menselijk voorstellingsvermogen te boven.

## Van klein zaadje tot tot universum

Maar een aantal onconventionele wetenschappers durft zich toch aan dit vraagstuk te wagen. Deze natuurkundigen stellen dat alle massa en energie van het ongeboren universum vlak voor de oerknal was samengeperst in een ongelofelijk dicht opeengepakt – maar eindig – deeltje. Laten we dit het zaadje van een nieuw universum noemen.

Men denkt dat het zaadje bijna onvoorstelbaar klein moet zijn geweest, mogelijk wel biljoenen keren kleiner dan alle deeltjes die tot nu toe zijn waargenomen. En toch moet het een deeltje geweest zijn dat aan de wieg stond van elk ander deeltje – en dus alle sterrenstelsels, zonnestelsels, planeten en al het leven.

## Is ons universum het enige?

Hoe ontstaat een dergelijk deeltje? Het is een vraag waar al jaren over wordt gesproken – vooral door de Poolse natuurkundige [Nikodem Poplawski](https://www.newhaven.edu/faculty-staff-profiles/nikodem-poplawski.php) van de University of New Haven in de VS. Hij onderzoekt de mogelijkheid dat het zaadje van ons universum is gevormd in de ultieme oven: in een [zwart gat](https://www.nationalgeographic.nl/wetenschap/a43792838/wat-is-een-zwart-gat).

Voordat we verdergaan, is het goed om te weten dat de afgelopen tientallen jaren een nieuwe theorie aan terrein won: dat ons universum niet het enige is. In plaats daarvan zouden we onderdeel zijn van een [multiversum](https://www.nationalgeographic.nl/wetenschap/a43443536/wat-is-een-multiversum-multiverse), een uitgebreide verzameling van universums.

Hoe – of eerder ‘of’ – het ene universum verbonden is met de andere, is onderwerp van discussie, speculatief en tot op heden niet te bewijzen. Maar het is een aantrekkelijk idee, waarbij het zaadje van het universum lijkt op het zaadje van een plant. Het is een stukje essentieel materiaal, ineengedrukt en verstopt in een beschermende schil.

## Een opgedraaid elastiek

En dat is precies wat er gebeurt in een zwart gat, dat ontstaat wanneer een ster opgebrand raakt en de kern implodeert. De zwaartekracht trekt alles aan met toenemende kracht en temperaturen lopen op tot honderd miljard graden. Atomen worden fijngedrukt, elektronen verscheurd, de stukjes verder verkreukeld. De ster verandert in een zwart gat; de zwaartekracht wordt zo enorm sterk dat zelfs een straaltje licht niet meer kan ontsnappen.

Natuurkundigen als Poplaswski vermoeden dat de materie in een zwart gat een punt bereikt waarop het niet verder samengedrukt kan worden. Dat komt volgens hem omdat zwarte gaten ronddraaien.

Dat ronddraaien gaat heel snel, mogelijk bijna op lichtsnelheid. De draaiing geeft het samengedrukte ‘zaadje’ een andere vorm. Het is niet enkel klein en zwaar; het wordt ook vervormd en samengepakt, zoals een opgedraaid elastiek dat kan knallen wanneer je het loslaat. Maak daar maar een oerknal van, of wat Poplawksi liever de ‘grote vering’ noemt.

## Zwart gat als eenrichtingsweg

Met andere woorden: het is mogelijk dat een zwart gat als eenrichtingsweg dient tussen twee universums, aldus Poplawski. Wanneer je terecht zou komen in het zwarte gat in het midden van de Melkweg, zou je (of eigenlijk de verscheurde deeltjes die ooit ‘jij’ waren) volgens deze theorie verschijnen in een ander universum.

Wat zegt dat over ons, hier in ons eigen universum? Het zou zomaar kunnen dat we het product zijn van een ander, ouder universum: ons moederuniversum. In dat geval had het zaadje dat dit moederuniversum smeedde gat zijn grote vering 13,8 miljard jaar geleden in een zwart gat. En ondanks dat ons universum sindsdien aan het uitdijen is geweest, zouden we nog steeds verborgen kunnen zitten achter de waarnemingshorizon van een zwart gat.

###### Meer weten over buitenaardse sferen?

- [![een afbeelding van een kosmische microgrolfstraling](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/wmap-crop-642469bfdb50d.png?crop=1xw:1xh;center,top&resize=300:*)Wat is een multiversum – en bestaat het?](/wetenschap/a43443536/wat-is-een-multiversum-multiverse)
- [![een computer illustratie van een zwart gat in de ruimte](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/gettyimages-545863913-6453bd6c589c9.jpg?crop=0.831xw:0.737xh;0.0521xw,0.220xh&resize=300:*)Wat is een zwart gat?](/wetenschap/a43792838/wat-is-een-zwart-gat)

## [Wetenschap](/wetenschap)

[![dwergplaneet pluto](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/gettyimages-1178748473-64301ce3ccbf8.jpg?crop=0.467xw:0.827xh;0.277xw,0.0925xh&resize=360:*)\
\
Alles wat je wil weten over Pluto](/wetenschap/a43539199/alles-over-pluto) [![de hersenetende amoebe naegleria fowleri](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/sciencesourceimages-1060361-66d9beac87330.jpg?crop=0.867xw:0.827xh;0.0641xw,0.0719xh&resize=360:*)\
\
Deze hersenetende amoebe is in opmars](/wetenschap/a62067931/hersenetende-amoebe-naegleria-fowleri) [![mosasaurus ber maashagedis](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/mosasaurus-ber-maashagedis-66d05df00be25.jpg?crop=0.758xw:1.00xh;0.0785xw,0&resize=360:*)\
\
Een maashagedis is geen dino – maar wat dan wel?](/wetenschap/a62004193/maashagedis-mosasaurier) [![nieuw ontdekte dinosaurier fona herzogae groef zijn eigen graf](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/fona-herzogae-v2-credit-jorge-gonzalez-scaled-66d84cbb2754b.jpg?crop=0.764xw:1.00xh;0,0&resize=360:*)\
\
Deze dinosauriër groef zijn eigen graf](/wetenschap/a62053923/dino-fona-graf)

Advertentie - Lees hieronder verder

[![een afbeelding van een man met een hond op een egyptische sarcofaag](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/17-nationalgeographic-1266690-66cdbb53b4f86.jpg?crop=0.715xw:1.00xh;0.144xw,0&resize=360:*)\
\
Hoe evolueerden wolven in honden?](/wetenschap/a61981285/wolf-hond-evolutie) [![buisjes met bloed](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/gettyimages-1455331874-66c71bde3f117.jpg?crop=1.00xw:0.671xh;0,0.188xh&resize=360:*)\
\
Kunnen we Alzheimer meten in het bloed?](/wetenschap/a61944669/nieuwe-bloedtest-alzheimer) [![corrigeren van de houding van een patient](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/global-postural-re-education-correcting-the-royalty-free-image-1724241639.jpg?crop=0.669xw:1.00xh;0.158xw,0&resize=360:*)\
\
De gezondheidsvoordelen van een goede houding](/wetenschap/a61933190/belang-goede-houding-gezondheid) [![planetoide uitsterven dinos inslag chicxulubkrater](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/planetoide-uitsterven-dinos-inslag-chicxulubkrater-66c4ad67761aa.jpeg?crop=1.00xw:0.783xh;0,0.0761xh&resize=360:*)\
\
Waar ontstond de planetoïde die dino’s uitroeide?](/wetenschap/a61924862/herkomst-planetoide-chicxulub-krater)

[![spinnen verleiden prooi araneus ventricosus vuurvliegje](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/spinnen-verleiden-prooi-araneus-ventricosus-vuurvliegje-66c460dab4f34.jpeg?crop=0.678xw:1.00xh;0.287xw,0&resize=360:*)\
\
Spinnen verleiden prooi met dodelijk liefdeslied](/wetenschap/a61921952/spinnen-vuurvliegjes-dodelijk-liefdeslied) [![de opmars van mpox, voorheen bekend als apenpokken, is door de who uitgeroepen tot internationale noodsituatie](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/monkeypox-virus-particles-illustration-royalty-free-illustration-1724056055.jpg?crop=0.671xw:1.00xh;0.0593xw,0&resize=360:*)\
\
Wat is mpox en hoe verspreidt dit virus zich?](/wetenschap/a61910574/mpox) [![een volle maan](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/full-moon-night-and-branches-in-the-foreground-on-royalty-free-image-1715170685.jpg?crop=0.673xw:1.00xh;0.186xw,0&resize=360:*)\
\
Wat is een blauwe maan?](/wetenschap/a60729575/blauwe-maan) [![jonge vrouw houdt gevulde tortillawrap vast met beide handen](https://hips.hearstapps.com/hmg-prod/images/mexican-woman-eating-tacos-al-pastor-mexican-food-royalty-free-image-1704197494.jpg?crop=0.671xw:1.00xh;0.224xw,0&resize=360:*)\
\
Waarom met je handen eten zo veel voldoening geeft](/wetenschap/a46264098/eten-met-je-handen)

Advertentie - Lees hieronder verder

[![Logo](/_assets/design-tokens/nationalgeographic/static/images/logos/logo.4717af1.svg?primary=%2523ffffff)](/)

[![x](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/social/x.3361b6d.svg?primary=%2523ffffff&id=social-button-icon)](https://www.twitter.com/natgeonl)

[![youtube](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/social/youtube.ce3e1ae.svg?primary=%2523ffffff&id=social-button-icon)](https://www.youtube.com/channel/UC7XdUnkWuzUrnAVvQ5qtRMw)

[![facebook](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/social/facebook.a5a3a69.svg?primary=%2523ffffff&id=social-button-icon)](https://www.facebook.com/NatGeoNL)

[![instagram](/_assets/design-tokens/fre/static/icons/social/instagram.f282b14.svg?primary=%2523ffffff&id=social-button-icon)](https://www.instagram.com/NatGeoNL)

[Wetenschap](/wetenschap) [Dieren](/dieren) [Reizen](/reizen) [Fotografie](/fotografie) [Geschiedenis](/geschiedenis-archeologie) [Natuur](/natuur-leefomgeving) [Cultuur](/cultuur-samenleving) [Abonneren](https://www.natgeoshop.nl/magazine) [Shop](https://www.natgeoshop.nl/) [Contact](/natuur-leefomgeving/a42933374/contact) [Klantenservice](https://www.hearst.nl/contact/) [Adverteren](https://www.hearst.nl/)![Hearst Netherlands - National Geographic, Onderdeel van Hearst Netherlands](/_assets/design-tokens/nl-nl/static/images/logos/network-logo.ca7c18d.svg?primary=%2523ffffff)

National Geographic, Onderdeel van Hearst Netherlands

National Geographic participeert in diverse affiliate marketing programma's, dat houdt in dat National Geographic commissies ontvangt voor aankopen middels links van retailers.

[Privacyverklaring](https://www.hearst.nl/privacyverklaring/) [Cookiebeleid](https://www.hearst.nl/cookie-beleid/) [Sitemap](/sitemap/)

Cookiekeuzes