Koude Oorlog: Oorzaken en Verloop (Uitleg) - ExamenOverzicht
In 1945 eindigde de Tweede Wereldoorlog met een overwinning van de geallieerden op het Duitse nazirijk onder Hitler. Terwijl Europa in puin lag, namen de ...
glasnost en perestrojka
In 1985 kwam in de Sovjet-Unie Michael Gorbatsjov aan de macht, terwijl Ronald Reagan in 1981 president van de Verenigde Staten werd. De SU was er inmiddels economisch slecht aan toe. Gorbatsjov wilde hier iets aan veranderen en introduceerde een beleid van <anchor>glasnost en perestrojka</anchor> (glasnost betekent openheid en perestrojka betekent economische en politieke hervormingen). Daarnaast maakte hij een einde aan de wapenwedloop en sloot hij verdragen met president Reagan om de kernwapenwedloop te beëindigen. Ook liet hij de Brezjnev-doctrine los, wat inhield dat de SU niet meer zou gaan ingrijpen in landen die de communistische koers wilden loslaten. Als gevolg hiervan viel Oost-Europa uit elkaar. In 1989 viel de Berlijnse Muur en werd Duitsland verenigd. In allerlei andere Europese landen verdwenen de communistische regimes. In 1991 hield de SU officieel op te bestaan en was de Koude Oorlog ten einde. De Verenigde Staten werd hierdoor de enige echte wereldmacht.
Wat Was De Perestrojka en Glasnost? (Uitleg)
Wat Was De Perestrojka en Glasnost? (Uitleg)

The store will not work correctly in the case when cookies are disabled.

[![ExamenOverzicht](https://www.examenoverzicht.nl/media/logo/stores/1/logo_email_1.png)](https://www.examenoverzicht.nl/ "ExamenOverzicht")

- [VMBO BB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb "VMBO BB")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/maatschappijkunde "Maatschappijkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/maatschappijkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/maatschappijkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk1](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nask1 "NaSk1")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nask1/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nask1/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/wiskunde "Wiskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/wiskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/vakken/wiskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [VMBO KB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb "VMBO KB")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/maatschappijkunde "Maatschappijkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/maatschappijkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/maatschappijkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk1](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nask1 "NaSk1")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nask1/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nask1/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/wiskunde "Wiskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/wiskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/vakken/wiskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [VMBO TL/GL](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl "VMBO TL/GL")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/maatschappijkunde "Maatschappijkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/maatschappijkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/maatschappijkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk1](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask1 "NaSk1")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask1/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask1/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [NaSk2](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask2 "NaSk2")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask2/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nask2/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/wiskunde "Wiskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/wiskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/vakken/wiskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Uitlegvideos](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/uitlegvideos "Uitlegvideos")
    - [Examentrainingen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/examentrainingen "Examentrainingen")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [HAVO](https://www.examenoverzicht.nl/havo "HAVO")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Bedrijfseconomie](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/bedrijfseconomie "Bedrijfseconomie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/bedrijfseconomie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/bedrijfseconomie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijw.](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/maatschappijwetenschappen "Maatschappijw.")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/maatschappijwetenschappen/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/maatschappijwetenschappen/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Natuurkunde](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/natuurkunde "Natuurkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/natuurkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/natuurkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Scheikunde](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/scheikunde "Scheikunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/scheikunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/scheikunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde A](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-a "Wiskunde A")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-a/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-a/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde B](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-b "Wiskunde B")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-b/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/havo/vakken/wiskunde-b/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Uitlegvideo's](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/uitlegvideos "Uitlegvideo's")
    - [Examentrainingen](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/examentrainingen "Examentrainingen")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/havo/producten/schoolspullen "Schoolspullen")
- [VWO](https://www.examenoverzicht.nl/vwo "VWO")  - [Vakken](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken "Vakken")    - [Aardrijkskunde](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/aardrijkskunde "Aardrijkskunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/aardrijkskunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/aardrijkskunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Bedrijfseconomie](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/bedrijfseconomie "Bedrijfseconomie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/bedrijfseconomie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/bedrijfseconomie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Biologie](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/biologie "Biologie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/biologie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/biologie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Duits](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/duits "Duits")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/duits/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/duits/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Economie](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/economie "Economie")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/economie/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/economie/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Engels](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/engels "Engels")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/engels/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/engels/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Frans](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/frans "Frans")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/frans/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/frans/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/geschiedenis "Geschiedenis")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/geschiedenis/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/geschiedenis/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Maatschappijw.](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/maatschappijwetenschappen "Maatschappijw.")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/maatschappijwetenschappen/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/maatschappijwetenschappen/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Natuurkunde](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/natuurkunde "Natuurkunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/natuurkunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/natuurkunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Nederlands](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/nederlands "Nederlands")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/nederlands/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/nederlands/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Scheikunde](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/scheikunde "Scheikunde")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/scheikunde/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/scheikunde/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde A](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-a "Wiskunde A")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-a/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-a/oefenexamens "Oefenexamens")
    - [Wiskunde B](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-b "Wiskunde B")      - [Examentips](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-b/tips "Examentips")
      - [Oefenexamens](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/vakken/wiskunde-b/oefenexamens "Oefenexamens")
  - [Producten](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten "Producten")    - [Samenvattingen](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/samenvattingen "Samenvattingen")
    - [Oefenboeken](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/oefenboeken "Oefenboeken")
    - [ExamenChallenge](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/examenchallenge "ExamenChallenge")
    - [Uitlegvideo's](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/uitlegvideos "Uitlegvideo's")
    - [Examentrainingen](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/examentrainingen "Examentrainingen")
    - [Schoolspullen](https://www.examenoverzicht.nl/vwo/producten/schoolspullen "Schoolspullen")

- [VMBO BB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-bb)
- [VMBO KB](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-kb)
- [VMBO TL/GL](https://www.examenoverzicht.nl/vmbo-tl-gl)
- [HAVO](https://www.examenoverzicht.nl/havo)
- [VWO](https://www.examenoverzicht.nl/vwo)

**Search**

Search

[Advanced Search](https://www.examenoverzicht.nl/catalogsearch/advanced/)

Search

[Account](https://account.examenoverzicht.nl)

[Winkelwagen](https://www.examenoverzicht.nl/checkout/cart/)

Gratis verzending vanaf 30 euro

Binnen 2 werkdagen in huis

100.000+ leerlingen gingen je voor

[Contact](/contact "Contact")

[Examen info](/examen-informatie "Examen info")

[Docenten/Scholen](/scholen "Docenten/Scholen")

- [Home](https://www.examenoverzicht.nl/ "Go to Home Page")
- [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis "")
- **Perestrojka en glasnost**

# Was was de perestrojka en glasnost?

De Russische termen **perestrojka** en **glasnost** werden tegen het einde van de [Koude Oorlog](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/koude-oorlog "Koude Oorlog") in het leven geroepen door de toenmalige leider van de Sovjet-Unie **Michail Gorbatsjov**. Hij wilde aan het eind van de jaren ’80 de SU met ‘ **openheid**’ en ‘ **hervormingen**’ vooruit helpen en een andere koers inslaan. Deze beslissingen zouden echter uiteindelijk leiden tot het uiteenvallen van het communistische Oostblok.

![Perestrojka en glasnost](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Perestrojka_en_glasnost.jpg)

## Gorbatsjov als nieuwe Sovjetleider

![Gorbatsjov](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Gorbatsjov.jpg)

In de jaren ’80 maakte de Sovjet-Unie een zeer moeilijke periode door. Het ging **slecht met de economie**: er was een groot overheidstekort en aan alles wat de burgers nodig hadden voor het dagelijkse leven was gebrek. De industrie was erg verouderd, de Verenigde Staten hadden de SU al **ingehaald als militaire wereldmacht** en de communistische partij begon steun en  invloed te verliezen. In deze tijd van malaise kwam in 1985 Michail Gorbatsjov aan de macht. Aangezien de Sovjet-Unie er niet goed voor stond, moest hij het land van de ondergang gaan redden. Gorbatsjov was een voorstander van de socialistische idealen, maar begreep wel dat er hervormingen nodig waren. Zo was het land ook nog eens gewikkeld in een uitzichtloze strijd in Afghanistan, waardoor de militaire uitgaven extreem hoog waren. Hij trok zich terug uit deze oorlog en probeerde in overleg met de Amerikaanse president **Ronald Reagan** de wapenwedloop een halt toe te roepen en de Koude Oorlog te beëindigen. Daarnaast moest zijn geïntroduceerde politiek die draaide om ‘perestrojka’ en ‘glasnost’ de Sovjet-Unie gaan redden.

## Glasnost (openheid)

![Glasnost](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Glasnost.jpg)

De Russische term glasnost betekent **openheid**. Gorbatsjov geloofde dat een meer **open samenleving** cruciaal was om de SU vooruit te helpen. Burgers moesten meer vrijheid krijgen om mee te denken en mee te doen, om zo problemen aan te kunnen pakken. Dit zou de economie ook ten goede komen. De Sovjet-Unie was echter al jarenlang een eenpartijstaat, waarbij de communistische partij alle macht had. Er moest daarom wel het één en ander veranderen in de Russische samenleving, om het democratisch gehalte omhoog te krijgen. Er kwam daarom onder andere meer **persvrijheid** en **vrijheid van meningsuiting**. Dit betekende een vorm van **machtsverlies voor de communistische partij**, die niet meer alles zwaar kon controleren en censureren. Glasnost maakte een debat mogelijk en bracht zo de problemen van het communistische regime aan het licht.

Glasnost stond daarnaast ook voor **transparantie**: de communistische partij moest transparanter gaan communiceren. Door glasnost na te streven, wilde de Sovjetleider de ‘vrije’ Russische bevolking voor zich winnen, zodat de ‘perestrojka’ konden worden uitgevoerd.

## Perestrojka (hervormingen)

![Perestrojka](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Perestrojka.jpg)

Door middel van de perestrojka ( **hervormingen**) probeerde Gorbatsjov de economische situatie van de Sovjet-Unie te redden. Jarenlang was de economie bepaald door een paar mensen op het hoogste niveau van de samenleving: dit wordt de **planeconomie** genoemd. Hierdoor was er geen sprake van een marktmechanisme en had alleen de staat recht op het verstrekken van goederen en diensten.

Gorbatsjov wilde echter met staatkundige en economische hervormingen een **koerswijziging** veroorzaken. Particulieren mochten zelf de productie gaan bepalen aan de hand van de vraag naar hun goederen. Daarnaast hield de regering niet langer failliete bedrijven op de been. De hervormingen werden door Gorbatsjov gezien als een **revolutie** die vanuit bovenaf werd opgelegd, maar alleen kon slagen als alle lagen van de bevolking er positief op zouden reageren. De communisten hadden echter **kritiek op de perestrojka**, omdat daardoor meer ruimte aan het kapitalisme werd gegeven in de communistische SU.

## Gevolgen

![Gevolgen van de glasnost en perestrojka](https://www.examenoverzicht.nl/media/wysiwyg/Gevolgen.jpg)

Vanuit de communistische wereld werd niet overal even positief gereageerd op de ideeën van Gorbatsjov. Toch zagen sommige landen de hervormingen wel zitten. Vooral in het Westen werd er verrast gereageerd en werden ‘glasnost’ en ‘perestrojka’ algemeen bekende begrippen.

Ondanks de goede bedoelingen van Gorbatsjov, slaagde hij er niet in zijn plannen te laten slagen. Voordat zijn hervormingen van de grond waren gekomen, **stortte de SU in**. Glasnost had ervoor gezorgd dat er kritiek mocht worden gegeven op het communistische systeem. Dit bracht de SU in gevaar: het nationalisme in de deelrepublieken kreeg hierdoor steeds meer ruimte. Deze **groeiende nationalistische bewegingen** zorgden ervoor dat verschillende Oostbloklanden de marxistische leer rond 1990 lieten vallen. Gorbatsjov stond echter niet achter de [Brezjnev-doctrine](https://www.examenoverzicht.nl/geschiedenis/brezjnev-doctrine "Brezjnev-doctrine") en weigerde daarom in deze landen militair in te grijpen. Hierdoor konden de Oostbloklanden hun **eigen politieke koers** gaan volgen. Ze maakten zich los van de SU, waardoor het regime al snel een derde van haar grondgebied verloor. Gorbatsjov probeerde hierna van de Sovjet-Unie een land met individuele staten te maken, geleid door een president. Zijn pogingen om met perestrojka en glasnost de SU te redden waren echter tevergeefs. In 1991 werd **Gorbatsjov afgezet**. Kort hierna kwam er een definitief **einde aan het communistische regime in de Sovjet-Unie**. Hiermee kwam er ook een definitief **einde aan de Koude Oorlog**.

## Video

Wil je meer weten over de context van de hervormingen die Gorbatsjov voorstelde? Kijk dan onderstaande video van JORTgeschiedenis.

### Deel dit artikel

6 Items

Sort By
Position
Product Name
Prijs Set Descending Direction

1. [![Samenvatting Geschiedenis (VMBO TL/GL)](https://www.examenoverzicht.nl/media/catalog/product/cache/1d7c9e6ed95a382878a1460d3b3d719e/s/a/samenvatting-vmbo-tl-gl-geschiedenis-afb-1-2425.png)](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vmbo-tl-gl-geschiedenis)







#### Samenvatting - VMBO TL/GL





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vmbo-tl-gl-geschiedenis)





€ 19,00

2. [![Online Examentraining: ExamenChallenge Geschiedenis VMBO TL/GL]()](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vmbo-tl-gl-geschiedenis)







#### ExamenChallenge - VMBO TL/GL





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vmbo-tl-gl-geschiedenis)





€ 35,00

3. [![Samenvatting Geschiedenis (HAVO)]()](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-havo-geschiedenis)







#### Samenvatting - HAVO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-havo-geschiedenis)





€ 19,00

4. [![Online Examentraining: ExamenChallenge Geschiedenis HAVO]()](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-havo-geschiedenis)







#### ExamenChallenge - HAVO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-havo-geschiedenis)





€ 35,00

5. [![Samenvatting Geschiedenis (VWO)]()](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vwo-geschiedenis)







#### Samenvatting - VWO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/samenvatting-vwo-geschiedenis)





€ 19,00

6. [![Online Examentraining: ExamenChallenge Geschiedenis VWO]()](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vwo-geschiedenis)







#### ExamenChallenge - VWO





###### [Geschiedenis](https://www.examenoverzicht.nl/examenchallenge-vwo-geschiedenis)





€ 35,00


Weergeven

50
100
200
All

per pagina

## Ontvang exclusieve tips in het examenjaar

Graag helpen we jou in het examenjaar richting je diploma!

Zit jij in je examenjaar en wil jij slagen? Schrijf je dan in voor:

Exclusieve tips

De geheimen van het eindexamen

Een template voor jouw leerplanning

Dat extra zetje in de rug

Ik ben

LeerlingOuderLeraar

En doe eindexamen

vwohavovmbo tl/glvmbo kbvmbo bb

Aanmelden

[![Betaalmogelijkheden]()](https://www.examenoverzicht.nl/betaalmogelijkheden/ "Betaalmethoden")

#### Social

[Instagram](https://www.instagram.com/ExamenOverzicht)

[Facebook](https://www.facebook.com/ExamenOverzicht)

[Youtube](https://www.youtube.com/@ExamenOverzicht)

#### Contact

085-1300865

info@examenoverzicht.nl

[085-1300865](https://api.whatsapp.com/send?phone=31851300865)

#### Vakken

- [Aardrijkskunde](/aardrijkskunde)
- [Bedrijfseconomie](/bedrijfseconomie)
- [Biologie](/biologie)
- [Duits](/duits)
- [Economie](/economie)
- [Engels](/engels)
- [Geschiedenis](/geschiedenis)
- [Natuurkunde](/natuurkunde)
- [Nederlands](/nederlands)
- [Scheikunde](/scheikunde)
- [Wiskunde](/wiskunde)

#### Examen info

Algemeen

- [Examens: wie maakt ze eigenlijk?](/examen-informatie/algemeen/hoe-komt-een-examen-tot-stand)
- [De kernvakkenregel](/examen-informatie/algemeen/wat-is-de-kernvakkenregel)
- [Profielen VMBO](/examen-informatie/algemeen/profielen-vmbo)
- [Profielen HAVO en VWO](/examen-informatie/algemeen/profielen-havo-vwo)
- [Profielwerkstuk](/examen-informatie/algemeen/profielwerkstuk)
- [De rekentoets](/examen-informatie/algemeen/rekentoets)
- [Het schoolexamen](/examen-informatie/algemeen/schoolexamen)
- [Schoolvakanties](/examen-informatie/algemeen/schoolvakanties)
- [Het staatsexamen](/examen-informatie/algemeen/staatsexamen)
- [Statistieken eindexamen](/examen-informatie/algemeen/statistieken)
- [Tips voor ouders](/examen-informatie/algemeen/tips-voor-ouders)

Voor het examen

- [Examentips](/examen-informatie/voor-het-examen/examentips)
- [Examentraining volgen?](/examen-informatie/voor-het-examen/examentraining)
- [Examenrooster](/examen-informatie/voor-het-examen/examenrooster)
- [Examenstress](/examen-informatie/voor-het-examen/examenstress)
- [Oude examens oefenen](/examen-informatie/voor-het-examen/oude-examens-oefenen)

Tijdens het examen

- [Wat mag je meenemen naar het eindexamen?](/examen-informatie/tijdens-het-examen/wat-mag-je-meenemen-naar-het-eindexamen)
- [De gevolgen van spieken](/examen-informatie/tijdens-het-examen/spieken-op-het-eindexamen)
- [Te laat op het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/te-laat-op-het-eindexamen)
- [Ziek tijdens het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/ziek-op-het-eindexamen)

Na het examen

- [Wanneer ben je geslaagd voor het eindexamen?](/examen-informatie/na-het-examen/wanneer-geslaagd)
- [Cijfer berekenen](/examen-informatie/na-het-examen/cijfer-berekenen)
- [Cum laude slagen](/examen-informatie/na-het-examen/cum-laude-slagen)
- [Geslaagd voor het eindexamen, wat nu?](/examen-informatie/na-het-examen/geslaagd)
- [De herexamens](/examen-informatie/na-het-examen/herexamens)
- [Klagen na het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/klagen-na-het-eindexamen)
- [Normering](/examen-informatie/na-het-examen/normering-eindexamen)
- [Zakken voor het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/zakken-voor-het-eindexamen)

Leren

- [Bijles](/examen-informatie/leren/bijles)
- [Leren met flashcards](/examen-informatie/leren/leren-met-flashcards)
- [Leren met muziek](/examen-informatie/leren/leren-met-muziek)
- [Hoe maak je een goede planning?](/examen-informatie/leren/planning-maken)
- [Pomodoro techniek](/examen-informatie/leren/pomodoro-techniek)
- [YouTube docenten](/examen-informatie/leren/youtube-docenten)

Vervolgstudie

- [CV maken](/examen-informatie/vervolgstudie/cv)
- [Inschrijven](/examen-informatie/vervolgstudie/inschrijven)
- [Open dagen](/examen-informatie/vervolgstudie/open-dagen)
- [Studeren in het buitenland](/examen-informatie/vervolgstudie/studeren-in-het-buitenland)
- [Studiekeuze](/examen-informatie/vervolgstudie/studiekeuze)
- [Toelatingseisen](/examen-informatie/vervolgstudie/toelatingseisen)
- [Tussenjaar](/examen-informatie/vervolgstudie/tussenjaar)

#### Informatie

- [Voor scholen](/scholen "Voor scholen")
- [ExamenOverzicht App](/examenoverzicht-app "ExamenOverzicht App")
- [Over ons](/over-ons "Over ons")
- [Veelgestelde vragen](/veelgestelde-vragen "Veelgestelde vragen")
- [Blog](/blog "Blog")
- [Pers](/pers "Pers")
- [Partners](/partners "Partners")
- [Betaalmogelijkheden](/betaalmogelijkheden "Betaalmogelijkheden")
- [Verzenden](/verzenden "Verzenden")
- [Retourneren](/retourvoorwaarden "Retourneren")
- [Algemene voorwaarden](/algemene-voorwaarden "Algemene voorwaarden")
- [Privacy](/privacy "Privacy")

[![]()\
\
![]()![]()![]()![]()![]()9.1\
\
2.765 reviews](https://www.feedbackcompany.com/nl-nl/reviews/examenoverzicht/)

[![Betaalmogelijkheden]()](https://www.examenoverzicht.nl/betaalmogelijkheden/ "Betaalmethoden")

#### Vakken

- [Aardrijkskunde](/aardrijkskunde)
- [Bedrijfseconomie](/bedrijfseconomie)
- [Biologie](/biologie)
- [Duits](/duits)
- [Economie](/economie)
- [Engels](/engels)
- [Geschiedenis](/geschiedenis)
- [Natuurkunde](/natuurkunde)
- [Nederlands](/nederlands)
- [Scheikunde](/scheikunde)
- [Wiskunde](/wiskunde)

#### Examen info

Algemeen

- [Examens: wie maakt ze eigenlijk?](/examen-informatie/algemeen/hoe-komt-een-examen-tot-stand)
- [De kernvakkenregel](/examen-informatie/algemeen/wat-is-de-kernvakkenregel)
- [Profielen VMBO](/examen-informatie/algemeen/profielen-vmbo)
- [Profielen HAVO en VWO](/examen-informatie/algemeen/profielen-havo-vwo)
- [Profielwerkstuk](/examen-informatie/algemeen/profielwerkstuk)
- [De rekentoets](/examen-informatie/algemeen/rekentoets)
- [Het schoolexamen](/examen-informatie/algemeen/schoolexamen)
- [Schoolvakanties](/examen-informatie/algemeen/schoolvakanties)
- [Het staatsexamen](/examen-informatie/algemeen/staatsexamen)
- [Statistieken eindexamen](/examen-informatie/algemeen/statistieken)
- [Tips voor ouders](/examen-informatie/algemeen/tips-voor-ouders)

Voor het examen

- [Examentips](/examen-informatie/voor-het-examen/examentips)
- [Examentraining volgen?](/examen-informatie/voor-het-examen/examentraining)
- [Examenrooster](/examen-informatie/voor-het-examen/examenrooster)
- [Examenstress](/examen-informatie/voor-het-examen/examenstress)
- [Oude examens oefenen](/examen-informatie/voor-het-examen/oude-examens-oefenen)

Tijdens het examen

- [Wat mag je meenemen naar het eindexamen?](/examen-informatie/tijdens-het-examen/wat-mag-je-meenemen-naar-het-eindexamen)
- [De gevolgen van spieken](/examen-informatie/tijdens-het-examen/spieken-op-het-eindexamen)
- [Te laat op het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/te-laat-op-het-eindexamen)
- [Ziek tijdens het eindexamen](/examen-informatie/tijdens-het-examen/ziek-op-het-eindexamen)

Na het examen

- [Wanneer ben je geslaagd voor het eindexamen?](/examen-informatie/na-het-examen/wanneer-geslaagd)
- [Cijfer berekenen](/examen-informatie/na-het-examen/cijfer-berekenen)
- [Cum laude slagen](/examen-informatie/na-het-examen/cum-laude-slagen)
- [Geslaagd voor het eindexamen, wat nu?](/examen-informatie/na-het-examen/geslaagd)
- [De herexamens](/examen-informatie/na-het-examen/herexamens)
- [Klagen na het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/klagen-na-het-eindexamen)
- [Normering](/examen-informatie/na-het-examen/normering-eindexamen)
- [Zakken voor het eindexamen](/examen-informatie/na-het-examen/zakken-voor-het-eindexamen)

Leren

- [Bijles](/examen-informatie/leren/bijles)
- [Leren met flashcards](/examen-informatie/leren/leren-met-flashcards)
- [Leren met muziek](/examen-informatie/leren/leren-met-muziek)
- [Hoe maak je een goede planning?](/examen-informatie/leren/planning-maken)
- [Pomodoro techniek](/examen-informatie/leren/pomodoro-techniek)
- [YouTube docenten](/examen-informatie/leren/youtube-docenten)

Vervolgstudie

- [CV maken](/examen-informatie/vervolgstudie/cv)
- [Inschrijven](/examen-informatie/vervolgstudie/inschrijven)
- [Open dagen](/examen-informatie/vervolgstudie/open-dagen)
- [Studeren in het buitenland](/examen-informatie/vervolgstudie/studeren-in-het-buitenland)
- [Studiekeuze](/examen-informatie/vervolgstudie/studiekeuze)
- [Toelatingseisen](/examen-informatie/vervolgstudie/toelatingseisen)
- [Tussenjaar](/examen-informatie/vervolgstudie/tussenjaar)

#### Informatie

- [Voor scholen](/scholen "Voor scholen")
- [ExamenOverzicht App](/examenoverzicht-app "ExamenOverzicht App")
- [Over ons](/over-ons "Over ons")
- [Veelgestelde vragen](/veelgestelde-vragen "Veelgestelde vragen")
- [Blog](/blog "Blog")
- [Pers](/pers "Pers")
- [Partners](/partners "Partners")
- [Betaalmogelijkheden](/betaalmogelijkheden "Betaalmogelijkheden")
- [Verzenden](/verzenden "Verzenden")
- [Retourneren](/retourvoorwaarden "Retourneren")
- [Algemene voorwaarden](/algemene-voorwaarden "Algemene voorwaarden")
- [Privacy](/privacy "Privacy")

#### Social

[Instagram](https://www.instagram.com/ExamenOverzicht)

[Facebook](https://www.facebook.com/ExamenOverzicht)

[Youtube](https://www.youtube.com/@ExamenOverzicht)

#### Contact

085-1300865

info@examenoverzicht.nl

[085-1300865](https://api.whatsapp.com/send?phone=31851300865)

[![]()\
\
![]()![]()![]()![]()![]()9.1\
\
2.765 reviews](https://www.feedbackcompany.com/nl-nl/reviews/examenoverzicht/)

© 2024 ExamenOverzicht.nl