Jean-Paul Sartre - Kunstbus
Sartre beschouwde zichzelf als een cartesiaans filosoof, formuleerde zijn theorie van existentialisme geïnspireerd door de fenomenologie van Husserl, het werk ...
humanisme
De mens is fundamenteel vrij. Deze vrijheid is tegelijk een gegeven en een opdracht. Het is een zware opdracht waaraan we telkens opnieuw proberen te ontsnappen. Als je in een of ander religieus of absoluut systeem gelooft, kan je die angst wegduwen, maar een dergelijke vluchtpoging laat Sartre niet toe. Want het is juist doorheen de ervaring van die angst dat je existeert. Het is dus een radicaal optimisme dat de mens de keuzevrijheid geeft. De mens is niets anders dan wat hij van zichzelf maakt. Deze verantwoordelijkheid is niet alleen voor jezelf, maar voor alle mensen. Onze verantwoordelijkheid omvat dus de hele wereld. Het atheïstische existentialisme van Sartre is een <anchor>humanisme</anchor> in de diepste betekenis van het woord, omdat de mens hier volledig voor zijn daden en zijn ontwikkeling verantwoordelijk is en omdat de subjectiviteit meteen alle andere mensen bevat.
humanisme
humanisme

![](../cc.jpg)

**2023, 'complacency', collage, houtskool en acrylverf op papier en karton, kunstenaar: Jacobine Feekes (mede-oprichter kunstbus)**

[![kunstbus](https://www.kunstbus.nl/kblogo.gif)\
\
Laatste kunst- en cultuurnieuws](https://www.kunstbus.nl)

inclusief zoektermen

alleen in kunstagenda

vanaf gps-locatie  bij

Haal je gps-locatie op

# [humanisme](https://www.kunstbus.nl/s/humanisme)

**1\. Een [levensbeschouwing](https://www.kunstbus.nl/cultuur/levensbeschouwing.html)**, ontstaan als [stroming](https://www.kunstbus.nl/s/stroming) in de [renaissance](https://www.kunstbus.nl/kunst/renaissance.html) in [Italië](https://www.kunstbus.nl/cultuur/Itali%C3%AB.html), waarin geleerden ( [humanisten](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html)) de nadruk legden op studie van de [klassieken](https://www.kunstbus.nl/s/klassieken) en op de menselijke waardigheid en kennis. De [intellectuele](https://www.kunstbus.nl/cultuur/intellectueel.html) bedrijvigheid in de [periode](https://www.kunstbus.nl/cultuur/periode.html) van de [renaissance](https://www.kunstbus.nl/kunst/renaissance.html), en met name de wijsgerig-literaire en de godsdienstige aspecten daarvan, vat men meestal samen onder het [begrip](https://www.kunstbus.nl/cultuur/concept.html) [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html).

**2\. In de [moderne tijd](https://www.kunstbus.nl/cultuur/moderne+tijd.html)**, aanduiding voor een buitenkerkelijke levensovertuiging met de nadruk op menselijke vermogens als verstand, ervaring en gevoel en als hoogste ideaal zelfverwezenlijking en ontplooiing.

**(zie ook [geschiedenis humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/geschiedenis+humanisme.html))**

Het woord ' [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html)' is afgeleid van het Latijnse 'humanitas'. In het woord zitten twee betekenissen vervat, namelijk 'mens-zijn' en 'het streven naar menselijkheid'. In het [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) staan beide [elementen](https://www.kunstbus.nl/cultuur/element.html) centraal.

Het [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) is een [levensbeschouwing](https://www.kunstbus.nl/cultuur/levensbeschouwing.html) die bij het interpreteren van de wereld en de plaats van de mens uitgaat van de 'redelijke en zedelijke' vermogens van de mens. Het [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) doet geen beroep op een bovenmenselijke of bovennatuurlijke [macht](https://www.kunstbus.nl/cultuur/kracht.html) of [kracht](https://www.kunstbus.nl/cultuur/kracht.html), zoals een [god](https://www.kunstbus.nl/cultuur/god.html).

[Humanisten](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) vinden het belangrijk om van het [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) wat moois te maken, levenskunst. Maar het gaat niet alleen om het eigen [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven). [Humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) is ook een [moreel](https://www.kunstbus.nl/cultuur/Moralisme.html) en [politiek](https://www.kunstbus.nl/cultuur/politiek.html) streven waarin de menselijke waardigheid centraal [staat](https://www.kunstbus.nl/cultuur/staat.html).

_Zelf denken en samen [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven)_. Dit korte zinnetje geeft in een notendop weer waar het in het [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) om te doen is. In het [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) kunnen twee belangrijke [motieven](https://www.kunstbus.nl/kunst/motief.html) en inspiratiebronnen worden onderscheiden: het ideaal van een menswaardig bestaan voor allen en het ideaal van [autonomie](https://www.kunstbus.nl/s/autonomie), individuele vrijheid en het ontwikkelen van het [vermogen](https://www.kunstbus.nl/s/vermogen) zelf na te denken.

Hoewel natuurlijk de twee idealen als zodanig erg belangrijk zijn, wil het [humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) vooral ook aandacht vragen voor het feit dat deze twee idealen samengaan en samen [horen](https://www.kunstbus.nl/s/horen) te gaan.

[Humanisme](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) is een [levensbeschouwing](https://www.kunstbus.nl/cultuur/levensbeschouwing.html) waarin de mens en de menselijke ontwikkeling centraal staan. [Humanisten](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) hebben er vertrouwen in dat ieder individu zelf kan nadenken, zelf kan oordelen en zijn eigen [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) kan inrichten. Dit is zeker geen gemakkelijke opgave. In het dagelijks [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) wordt je geconfronteerd met allerlei moeilijkheden, met onmacht van jezelf en van anderen, met verwachtingen, met starre omstandigheden. Zelf denken en je [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) inrichten op een manier die bij jou past, dat is geen makkelijke opgave maar het is wel het ideaal dat [humanisten](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) nastreven.

Ieder mens is anders, en deze verschillen zijn wat [humanisten](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) betreft [goed](https://www.kunstbus.nl/s/goed) en waardevol. Het gaat er in de [humanistische](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) [levensbeschouwing](https://www.kunstbus.nl/cultuur/levensbeschouwing.html) dus niet om dat iedereen hetzelfde doet of vindt, het gaat erom dat mensen proberen hun [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) zo in te richten dat het voor hen waardevol en betekenisvol is, dat ze zich erin herkennen, dat ze een [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) leiden dat voor hen als individu waardevol en betekenisvol is. Dat kan voor iedereen anders zijn.

Dit 'zelf denken', deze poging een [autonoom](https://www.kunstbus.nl/kunst/autonome+kunst.html) mens te worden, vindt plaats in een samenleving. En dat is maar [goed](https://www.kunstbus.nl/s/goed) ook. Het individu [staat](https://www.kunstbus.nl/cultuur/staat.html) niet in zijn eentje op [aarde](https://www.kunstbus.nl/s/aarde). De [autonome](https://www.kunstbus.nl/kunst/autonome+kunst.html) mens is niet een doorgeschoten individualist. [Humanisten](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) gaan ervan uit dat individuele vrijheid en [autonomie](https://www.kunstbus.nl/s/autonomie) niet betekent dat je zomaar je eigen gang gaat. De [humanistische](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) [levensbeschouwing](https://www.kunstbus.nl/cultuur/levensbeschouwing.html) streeft een menswaardig bestaan voor iedereen na, voor alle individuen. In een samenleving verdient ieder mens respect en heeft iedereen recht op ontplooiing. Niet omdat ze tot een bepaalde [groep](https://www.kunstbus.nl/s/groep) behoren, een bepaalde huidskleur hebben of bepaalde kleren dragen, maar omdat ze mens zijn.

Zelf denken kan pas in een goede samenleving en [goed](https://www.kunstbus.nl/s/goed) samen [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) vraagt kritische individuen die zelf denken.

( [bron](https://www.kunstbus.nl/s/bron) [Humanistisch Verbond](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html): [Humanistisch Verbond](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html)

Het [Humanistisch Verbond](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) is een [vereniging](https://www.kunstbus.nl/s/vereniging) die [staat](https://www.kunstbus.nl/cultuur/staat.html) voor meer humaniteit in de samenleving.

Zelf denken samen [leven](https://www.kunstbus.nl/s/leven) is het uitgangspunt van het [Humanistisch Verbond](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html): iedereen is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen handelen maar heeft ook verantwoordelijkheid voor de omgeving en voor anderen. Het Verbond maakt zich sterk voor [waarden](https://www.kunstbus.nl/s/waarden) als [zelfbeschikking](https://www.kunstbus.nl/s/zelfbeschikking), gelijke behandeling en verdraagzaamheid. De keuzevrijheid van individuen en eigen verantwoordelijkheid staan daarbij centraal.

Het [Humanistisch Verbond](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) bestaat uit 45 afdelingen, verspreid over het land. De afdelingen bieden cursussen, organiseren lezingen, gespreksgroepen en themabijeenkomsten.

Daarnaast worden via het [Humanistisch Verbond](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) diensten aangeboden zoals spreken bij uitvaarten, [humanistisch](https://www.kunstbus.nl/cultuur/humanisme.html) [geestelijke](https://www.kunstbus.nl/cultuur/geestelijkheid.html) verzorging en relatieviering.

Het Verbond maakt deel uit van de van de [Humanistische Alliantie](http://www.human.nl/).

Websites: [Humanistische Alliantie: www.human.nl](http://www.human.nl/), [www.humanistischverbond.nl](http://www.humanistischverbond.nl/hv/index.html), [Humanistisch archief: archief.uvh.nl](http://archief.uvh.nl/ha.cfm?Pag=watishum)

Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar [kunstbus@gmail.com](mailto:kunstbus@gmail.com?subject=reactie op artikel humanisme)

[Klik hier voor meer informatie over kunstbus, de verantwoording over teksten en auteurs en de literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.](http://www.kunstbus.nl)

Nederlandstalige persberichten zijn welkom op: [kunstbus@gmail.com](mailto:kunstbus@gmail.com)