vroeggotiek - Kunstbus
Tijdens een halve eeuw van experimenteren werden de vroeggotische kathedralen van Noyon, Senlis, Laon en Parijs gebouwd. In 13de eeuw verrezen de kathedralen ...
kathedraal
Het waren geen vrijwilligers of slaven die de kathedralen bouwden. In de middeleeuwen werden de architecten, ambachtslui en arbeiders normaal betaald en dus moest er geld gevonden worden, veel geld. Voor de lonen, voor de massa's bouwmaterialen uit steengroeven, voor de werktuigen, voor de kranen en andere machines, voor al de kunstvoorwerpen. Veel werd bekostigd met giften van gelovigen, rijken en armen. Die mensen geloofden dat ze door geld te geven voor de bouw van hun <anchor>kathedraal</anchor> in de hemel zouden komen. Maar er kwam ook geld van de abdijen en van de priesters. En er werden ook dingen verkocht om aan geld te raken: kleine beeldjes, medailles. Maar dat was niet genoeg om alles te betalen. Daardoor duurde de bouw van een kathedraal vaak erg lang. Soms werden de werken een paar jaar stilgelegd omdat het geld op was.
kathedraal
kathedraal

![](../cc.jpg)

**2023, 'complacency', collage, houtskool en acrylverf op papier en karton, kunstenaar: Jacobine Feekes (mede-oprichter kunstbus)**

[![kunstbus](https://www.kunstbus.nl/kblogo.gif)\
\
Laatste kunst- en cultuurnieuws](https://www.kunstbus.nl)

inclusief zoektermen

alleen in kunstagenda

vanaf gps-locatie  bij

Haal je gps-locatie op

# [kathedraal](https://www.kunstbus.nl/s/kathedraal)

Een [kathedraal](https://www.kunstbus.nl/cultuur/kathedraal.html) of [dom](https://www.kunstbus.nl/s/dom) is de hoofdkerk/ [domkerk](https://www.kunstbus.nl/cultuur/Dom.html) van een [bisdom](https://www.kunstbus.nl/cultuur/bisschop.html), waarin zich de bisschoppelijke zetel (cathedra) bevindt. Het is [de kerk](https://www.kunstbus.nl/groningen/de+kerk.html) van een [patriarch](https://www.kunstbus.nl/s/patriarch), aartsbisschop of [bisschop](https://www.kunstbus.nl/cultuur/bisschop.html).

De benaming valt te herleiden tot ecclesia cathedralis, [kerk](https://www.kunstbus.nl/architectuur/kerk.html) van de zetel. Die zetel is de zetel van de [bisschop](https://www.kunstbus.nl/cultuur/bisschop.html), die aan de zijkant van het priesterkoor van [de kerk](https://www.kunstbus.nl/groningen/de+kerk.html) [staat](https://www.kunstbus.nl/cultuur/staat.html) opgesteld, in de vroegchristelijke [kerk](https://www.kunstbus.nl/architectuur/kerk.html) in de exedra of de koorapsis. Deze zetel heet in het [Latijn](https://www.kunstbus.nl/literair/Latijn.html) cathedra.

## [Groningen](https://www.kunstbus.nl/groningen/Groningen.html)

Bij de oprichting van het [bisdom Groningen](https://www.kunstbus.nl/groningen/bisdom+Groningen.html) in 1559 werd de parochiekerk van St.-Maarten tot [kathedraal](https://www.kunstbus.nl/cultuur/kathedraal.html) aangewezen. Effectief heeft [de kerk](https://www.kunstbus.nl/groningen/de+kerk.html) deze [functie](https://www.kunstbus.nl/s/functie) maar kort vervuld.

Bij de heroprichting van het [bisdom](https://www.kunstbus.nl/cultuur/bisschop.html) in 1956 werd de toenmalige hoofdparochiekerk, de St.-Martinus aan het Broerplein, tot de kathedrale status verheven. De [bisschop](https://www.kunstbus.nl/cultuur/bisschop.html) celebreerde op hoogfeesten en bij bijzondere gebeurtenissen in deze [kerk](https://www.kunstbus.nl/architectuur/kerk.html). Maandelijks vond ook een plechtige viering plaats door het [kathedraal](https://www.kunstbus.nl/cultuur/kathedraal.html) kapittel (bisschoppelijk adviescollege, bestaande uit negen [geestelijken](https://www.kunstbus.nl/cultuur/geestelijkheid.html) uit het [bisdom](https://www.kunstbus.nl/cultuur/bisschop.html)). De parochiefuncties vonden doorgang onder leiding van de plebaan.

In 1962 werd het interieur van de [neogotische](https://www.kunstbus.nl/architectuur/neogotiek.html) [kerk](https://www.kunstbus.nl/architectuur/kerk.html) geheel gemoderniseerd onder leiding van [architect](https://www.kunstbus.nl/architectuur/architect.html) [Herman van Wissen](https://www.kunstbus.nl/architectuur/Herman+van+Wissen.html) en op advies van de Nijmeegse [hoogleraar](https://www.kunstbus.nl/cultuur/hoogleraar.html) [kunstgeschiedenis](https://www.kunstbus.nl/kunst/kunstgeschiedenis.html) F.G.L. van der Meer. Het nieuwe 'bisschopsaltaar' kwam aan de voorzijde van het [koor](https://www.kunstbus.nl/s/koor) te staan. In de [koorsluiting](https://www.kunstbus.nl/architectuur/absis.html) werden de cathedra en de kapittelbanken opgesteld.

Na de [fusie](https://www.kunstbus.nl/s/fusie) van de binnenstadparochies in 1970 volgde sluiting van de St.-Martinuskerk. Zij werd afgebroken in 1982 ten gunste van de nieuwe Universiteitsbibliotheek. In 1980 werd de kathedrale status officieel overgedragen op de parochiekerk van St.-Jozef aan de Radesingel. Bij de interieurrestauratie van 1998-1999 is de inrichting van deze [kerk](https://www.kunstbus.nl/architectuur/kerk.html) aangepast aan de kathedrale functies.

Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar [kunstbus@gmail.com](mailto:kunstbus@gmail.com?subject=reactie op artikel kathedraal)

[Klik hier voor meer informatie over kunstbus, de verantwoording over teksten en auteurs en de literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.](http://www.kunstbus.nl)

Nederlandstalige persberichten zijn welkom op: [kunstbus@gmail.com](mailto:kunstbus@gmail.com)