سازمان‌های غیردولتی - ویکی فقه
سازمان‌های غیردولتی، جمعیت‌ها، جنبش‌ها یا گروه‌هایی هستند که با استقلال از دولت، بدون قصد منفعت‌طلبی و در جهت دفاع از منافع خاصی همچون مسائل شغلی، اجتماعی، ...
جنگ جهانی دوم
نفرت و دلزدگی ناشی از فجایع جنگ‌های جهانی به ویژه <anchor>جنگ جهانی دوم</anchor>، سبب شد تا ملّت‌ها همپا با نوسازی خویش، به تدریج به ضرورت مشارکت در امور مربوط به کشور و حکومت خود پی برده و با سازمان‌دهی خویش در چهار چوب‌هایی همانند سازمان‌های غیر دولتی، نوع همکاری و تعامل با دولت را نهادینه سازند.
جنگ جهانی دوم - ویکی فقه
جنگ جهانی دوم \- ویکی فقه

- [![خواندن](https://fa.wikifeqh.ir/assets/images/reading.svg)](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "خواندن")
- [![نمایش تاریخچه](https://fa.wikifeqh.ir/assets/images/history.svg)](https://fa.wikifeqh.ir/history/جنگ_جهانی_دوم "نمایش تاریخچه")
- [![ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/assets/images/edit.svg)](https://fa.wikifeqh.ir/edit/جنگ_جهانی_دوم "ویرایش")

# جنگ جهانی دوم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف

* * *

جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، دومین‌ [جنگ‌](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ‌ "جنگ‌") فراگیر (شهریور ۱۳۱۸ـ ۱۳۲۴/ سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت ۱۹۴۵) که‌ علاوه‌ بر اروپا، در بخش‌های‌ گسترده‌ای‌ از قاره‌ آسیا و افریقا تأثیرات‌ مخرب‌ عمده‌ای‌ برجای‌ گذاشت‌ و [کشورهای‌ اسلامی‌](https://fa.wikifeqh.ir/کشورهای‌_اسلامی‌ "کشورهای‌ اسلامی‌ (پیوندی وجود ندارد)")، از جمله‌ [ایران‌](https://fa.wikifeqh.ir/ایران‌ "ایران‌")، را درگیر خود ساخت‌.

### فهرست مندرجات

[۱ \- علل اصلی جنگ](#_علل اصلی جنگ "علل اصلی جنگ")

[۱.۱ \- اشتباهات عهدنامه ورسای](#_اشتباهات عهدنامه ورسای "اشتباهات عهدنامه ورسای")

[۱.۲ \- ظهور هیتلر](#_ظهور هیتلر "ظهور هیتلر")

[۱.۳ \- تحریم ایتالیا](#_تحریم ایتالیا "تحریم ایتالیا")

[۱.۴ \- تضادهای داخلی](#_تضادهای داخلی "تضادهای داخلی")

[۱.۵ \- عدم تناسب مستعمرات قدرت‌ها](#_عدم تناسب مستعمرات قدرت‌ها "عدم تناسب مستعمرات قدرت‌ها")

[۲ \- چگونگی جنگ](#_چگونگی جنگ "چگونگی جنگ")

[۳ \- اولین نشانه‌های شکست متحدین](#_اولین نشانه‌های شکست متحدین "اولین نشانه‌های شکست متحدین")

[۴ \- خودکشی هیتلر](#_خودکشی هیتلر "خودکشی هیتلر")

[۵ \- ادامه جنگ در خاور دور](#_ادامه جنگ در خاور دور "ادامه جنگ در خاور دور")

[۶ \- پایان جنگ](#_پایان جنگ "پایان جنگ")

[۷ \- شمار تلفات و خسارات](#_شمار تلفات و خسارات "شمار تلفات و خسارات")

[۸ \- پیامدها](#_پیامدها "پیامدها")

[۹ \- فهرست منابع](#_فهرست منابع "فهرست منابع")

[۱۰ \- پانویس](#_پانویس "پانویس")

[۱۱ \- منبع](#_منبع "منبع")

### [۱ \- علل اصلی جنگ](\#علل اصلی جنگ)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/علل_اصلی_جنگ "ویرایش")\]

* * *

### [۱.۱ \- اشتباهات عهدنامه ورسای](\#اشتباهات عهدنامه ورسای "اشتباهات عهدنامه ورسای")

علل‌ اصلی‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ عبارت‌ بود از اشتباهات‌ عهدنامه‌ ورسای (۷ مه‌ ۱۹۱۹/ ۵ [شعبان‌](https://fa.wikifeqh.ir/شعبان‌ "شعبان‌") ۱۳۳۷) که‌ ظاهراً به‌ [جنگ‌ جهانی‌ اول](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ‌_جهانی‌_اول "جنگ‌ جهانی‌ اول") پایان‌ داد، پیامدهای‌ [بحران‌ اقتصادی‌](https://fa.wikifeqh.ir/بحران‌_اقتصادی‌ "بحران‌ اقتصادی‌ (پیوندی وجود ندارد)") ۱۹۲۹/ ۱۳۰۸ ش‌، و از همه‌ مهم‌تر رقابت‌ سیاسی‌ [فاشیسم‌](https://fa.wikifeqh.ir/فاشیسم‌ "فاشیسم‌") و [دموکراسی‌های‌ غربی‌](https://fa.wikifeqh.ir/دموکراسی_غربی "دموکراسی غربی (پیوندی وجود ندارد)") و [مارکسیسم‌](https://fa.wikifeqh.ir/مارکسیسم‌ "مارکسیسم‌").

عامل‌ اخیر چنان‌ مؤثر بود که‌ نبرد میان‌ کشورهای‌ درگیر، به‌ شکل‌ بی‌سابقه‌ای‌، عموم‌ مردم‌ را به‌ قلمرو [جنگ‌](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ‌ "جنگ‌") کشاند، به‌ طوری‌ که‌ در پایان‌ جنگ‌ تعداد کشته شدگان‌ نظامی‌ و غیرنظامی‌ تقریباً باهم‌ برابری‌ می‌کرد.

این‌ جنگ‌، که‌ بین‌ دو بلوک‌ متحدین‌ (آلمان‌ و ایتالیا و ژاپن‌) و متفقین‌ (انگلیس‌ و فرانسه‌ و امریکا و شوروی‌) درگرفت‌، به‌ لحاظ‌ گستردگی‌ جغرافیایی‌ و قدرت‌ تخریب‌ منابع‌ انسانی‌ و طبیعی‌، بی‌همتا بوده‌ است‌.

### [۱.۲ \- ظهور هیتلر](\#ظهور هیتلر "ظهور هیتلر")

وضع‌ اسفبار زندگی‌ مردم‌ آلمان‌ به‌ دنبال‌ شکست‌ در جنگ‌ جهانی‌ اول‌ و الزام‌ دولت‌ آلمان‌ به‌ پرداخت‌ [غرامت‌ جنگی‌](https://fa.wikifeqh.ir/غرامت‌_جنگی‌ "غرامت‌ جنگی‌ (پیوندی وجود ندارد)") سنگین‌، ظهور آدولف‌ هیتلر را که‌ عامل‌ اصلی‌ شروع‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ بود، تسهیل‌ نمود.

وی‌ که‌ شکست‌ آلمان‌ را نتیجه‌ توطئه‌ [یهودیان‌](https://fa.wikifeqh.ir/یهودیان‌ "یهودیان‌") و [کمونیست‌ها](https://fa.wikifeqh.ir/کمونیست "کمونیست") می‌دانست‌، نه‌ تنها خواستار تجدید نظر در عهدنامه‌ ورسای‌ شد، بلکه‌ با طرح‌ [شعار](https://fa.wikifeqh.ir/شعار "شعار") پان ‌ژرمنیسم‌ و با اعلام‌ برتری‌ کامل‌ [نژاد](https://fa.wikifeqh.ir/نژاد "نژاد (پیوندی وجود ندارد)") ژرمن‌، حق‌ گسترش‌ قلمرو آلمان‌ تا سرزمین‌ ملت‌های‌ اسلاو در اروپای‌ مرکزی‌ و شرقی‌ را مسلّم‌ انگاشت‌ و [تبعیض‌ نژادی‌](https://fa.wikifeqh.ir/تبعیض‌_نژادی‌ "تبعیض‌ نژادی‌ (پیوندی وجود ندارد)") را اساس‌ [جهان‌بینی‌](https://fa.wikifeqh.ir/جهان‌بینی‌ "جهان‌بینی‌") خود قرار داد و به‌ همین‌ شکل‌ در صدد گسترش‌ نفوذ خود در دیگر نقاط‌ جهان‌ برآمد.

### [۱.۳ \- تحریم ایتالیا](\#تحریم ایتالیا "تحریم ایتالیا")

از سوی‌ دیگر جامعه‌ ملل، ایتالیا را به‌ سبب‌ اشغال‌ اتیوپی‌ در ۱۳۱۴ ش‌/ ۱۹۳۵، [تحریم‌ اقتصادی‌](https://fa.wikifeqh.ir/تحریم‌_اقتصادی‌ "تحریم‌ اقتصادی‌ (پیوندی وجود ندارد)") کرد و این‌ امر به‌ ایجاد محور رُم‌ ـ برلین‌ در ۱۳۱۵ ش‌/ ۱۹۳۶ انجامید.

### [۱.۴ \- تضادهای داخلی](\#تضادهای داخلی "تضادهای داخلی")

تضادهای‌ داخلی‌ نظام‌های‌ اجتماعی‌ متفاوت‌ که‌ اساساً خصلتی‌ اقتصادی‌ داشتند، عامل‌ تعیین ‌کننده‌ دیگری‌ در بروز جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ بودند.

### [۱.۵ \- عدم تناسب مستعمرات قدرت‌ها](\#عدم تناسب مستعمرات قدرت‌ها "عدم تناسب مستعمرات قدرت‌ها")

پس‌ از جنگ‌ جهانی‌ اول‌، بریتانیا، روسیه‌، فرانسه‌ و ایالات‌ متحده‌ امریکا، حدود ۷۸ میلیون‌ کیلومتر مربع‌ از [خاک‌](https://fa.wikifeqh.ir/خاک‌ "خاک‌") [کره‌ زمین‌](https://fa.wikifeqh.ir/کره‌_زمین‌ "کره‌ زمین‌") (بیش‌ از نیمی‌ از خشکی‌های‌ جهان‌) را در اختیار داشتند.

در مقابل‌، سرزمین‌های‌ متعلق‌ به‌ آلمان‌، ایتالیا و ژاپن‌ مجموعاً به‌ حدود ۶ر۲ میلیون‌ کیلومتر مربع‌ می‌رسید.

این‌ عدم‌ تناسب‌ وقتی‌ چشم‌گیرتر می‌شود که‌ مستعمره‌های‌ بریتانیا و فرانسه‌ را با متصرفات‌ آلمان‌، ایتالیا و ژاپن‌ مقایسه‌ کنیم‌.

کل‌ جمعیت‌ بریتانیا و فرانسه‌ حدود ۹۰ میلیون‌ نفر بود، در حالی‌ که‌ امپراتوری‌های‌ این‌ دو کشور یک سوم‌ کره‌ زمین‌ را تشکیل‌ می‌دادند.

در مقایسه‌، آلمان‌ و ایتالیا و ژاپن‌ با ۱۸۰ میلیون‌ نفر [جمعیت‌](https://fa.wikifeqh.ir/جمعیت‌ "جمعیت‌") (دو برابر جمعیت‌ بریتانیا و فرانسه‌)، فقط‌ یک‌ بیستم‌ سرزمین‌های‌ بریتانیا و فرانسه‌ را در اختیار داشتند.

این‌ تفاوت‌ها بیان‌گر چرایی‌ عزم‌ کشورهای‌ کامیاب‌ (بریتانیا، روسیه‌، فرانسه‌، ایالات‌ متحده‌ امریکا) در حفظ‌ مرزهای‌ موجود و اجتناب‌ آن‌ها از جنگ‌، و در عین‌ حال‌ دلیل‌ تداوم‌ ناخرسندی‌ فزاینده‌ آلمان‌، ایتالیا و ژاپن‌ بود.

این‌ امر سه‌ کشور اخیر را در طول‌ بیست‌ سال‌ ترک‌ [مخاصمه‌](https://fa.wikifeqh.ir/مخاصمه‌ "مخاصمه‌") (۱۹۱۹ـ۱۹۳۹)، به‌ سوی‌ توسعه‌ ابزارهای‌ جنگی‌ کشاند و آن‌ها را به‌ گسترش‌ سرزمین‌هایشان‌، از طریق‌ اعمال‌ [زور](https://fa.wikifeqh.ir/زور "زور") یا [تهدید](https://fa.wikifeqh.ir/تهدید "تهدید") به‌ اعمال‌ زور، واداشت‌ و ستیزه‌جویی‌های‌ آن‌ها اسباب‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ را فراهم‌ آورد.

### [۲ \- چگونگی جنگ](\#چگونگی جنگ)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/چگونگی_جنگ "ویرایش")\]

* * *

تا زمانی‌که‌ هیتلر، از طریق‌ تجدیدنظر در عهدنامه‌ ورسای‌، سرزمین‌های‌ متعلق‌ به‌ آلمان‌ را مطالبه‌ می‌کرد، کشورهای‌ غربی‌ به‌ خصوص‌ انگلیس‌، به‌ سیاست‌ ترضیه‌ خاطر و تسکین‌ وی‌ ادامه‌ دادند، اما اشغال‌ پراگ‌، پایتخت‌ لهستان‌، به‌ دست‌ ارتش‌ آلمان‌ برای‌ متفقین‌ تحمل‌پذیر نبود.

اتحاد جماهیر شوروی‌، که‌ به‌ قدرت‌ مقاومت‌ دولت‌های‌ غربی‌ در برابر آلمان‌ اطمینان‌ نداشت‌، ترجیح‌ داد به‌ آلمان‌ نزدیک‌ شود.

پیمان‌ عدم‌ تعرض‌ آلمان‌ و شوروی‌ در ۳۱ مرداد ۱۳۱۸/ ۲۳ اوت‌ ۱۹۳۹، نگرانی‌ هیتلر را از جنگ‌ در دو [جبهه‌](https://fa.wikifeqh.ir/جبهه‌ "جبهه‌") زدود.

[\[۱\]](#foot1) عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تاریخ‌ روابط‌ خارجی‌ ایران‌ از ابتدای‌ دوران‌ صفویه‌ تا پایان‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ (۱۵۰۰ـ۱۹۴۵)، ج۱، ص‌ ۳۸۳ـ ۳۸۵، تهران‌ ۱۳۵۵ ش‌.

[\[۲\]](#foot2) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ج۱، ص‌ ۱۶۷ـ ۱۶۸، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌.

[\[۳\]](#foot3) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ج۱، ص‌ ۱۷۸ـ۱۸۲، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌.

در ۹ شهریور ۱۳۱۸/ اول‌ سپتامبر ۱۹۳۹، ارتش‌ آلمان‌ به‌ لهستان‌ حمله‌ برد و در ۳ سپتامبر انگلیس‌ و فرانسه‌ به‌ رایش‌ آلمان‌ اعلام‌ جنگ‌ کردند.

لهستان‌ در کمتر از یک‌ ماه‌ از ارتش‌های‌ آلمان‌ و شوروی‌ شکست‌ خورد و زمینه‌ برای‌ حمله‌ به‌ دیگر مناطق‌ فراهم‌ آمد.

در آغاز، آلمان‌ و متحدانش‌ در تمام‌ جبهه‌های‌ مغرب‌ و مشرق‌ اروپا و [خاورمیانه‌](https://fa.wikifeqh.ir/خاورمیانه‌ "خاورمیانه‌") و خاور دور به‌ پیروزی‌های‌ گسترده‌ای دست‌ یافتند.

پیروزی‌های‌ اولیه‌ و نیز هراس‌ از خطر احتمالی‌ جنگ‌ شوروی‌ با متحدین‌ و کسب ثروت‌های کشاورزی‌ و صنعتی بخش اروپایی شوروی‌ که‌ برای‌ آلمان‌ در جنگ‌ طولانی‌اش‌ با متفقین‌ ضروری‌ بود سبب‌ شد که‌ هیتلر به اتحاد جماهیر شوروی‌ حمله‌ کند و در آن‌جا به‌ پیروزی‌های‌ چشم‌گیری‌ نایل‌ شود.

[\[۴\]](#foot4) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ج۱، ص‌ ۱۲۰ـ ۱۲۲، ۱۳۲۷ ش‌.

[\[۵\]](#foot5) گریگوری‌ ابراموویچ‌ دبورین‌، رازهای‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۸۱ ـ۸۳، ترجمه‌ کیخسرو کشاورزی‌، تهران‌ ۱۳۵۶ ش‌.

### [۳ \- اولین نشانه‌های شکست متحدین](\#اولین نشانه‌های شکست متحدین)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/اولین_نشانه‌های_شکست_متحدین "ویرایش")\]

* * *

از پاییز ۱۹۴۲/ ۱۳۲۱ ش‌، اوضاع‌ تغییر کرد و اولین‌ نشانه‌های‌ شکست‌ متحدین‌ پدیدار شد.

اشغال‌ سرزمین‌های‌ شوروی‌ باعث‌ اتحاد متفقین‌ با این‌ کشور شد و زمینه‌ را برای‌ تصرف‌ سرزمین‌های‌ از دست‌ رفته‌ فراهم‌ نمود.

در اواخر نوامبر ۱۹۴۲/ آبان‌ ۱۳۲۱، ارتش‌ سرخ‌ شوروی‌ در جبهه‌های‌ مشرق‌، ضدحمله‌ گسترده‌ خود را در حوضه‌ ولگا در شمال‌ و استالینگراد در جنوب‌ آغاز کرد و تا ۲ فوریه‌ ۱۹۴۳/ ۱۳ بهمن‌ ۱۳۲۱، کلیه‌ قوای‌ آلمان‌ را سرکوب‌ نمود.

ارتش‌ سرخ‌ شوروی‌، به رغم‌ مقاومت‌های‌ سرسختانه‌ قوای‌ آلمانی‌ در سایر نقاط‌ شوروی‌، به‌ پیش‌روی‌ ادامه‌ داد و توانست‌ همه‌ سرزمین‌های‌ تصرف‌ شده‌ را پس‌ بگیرد.

بدین‌ ترتیب‌ در اوایل‌ ۱۹۴۳/ ۱۳۲۱ ش‌، دولت‌های‌ محور، ابتکار عمل‌ را در کلیه‌ جبهه‌ها از دست‌ داده‌ بودند.

[\[۶\]](#foot6) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ج۱، ص‌ ۱۳۲ـ۱۴۰، ۱۳۲۷ ش‌.

[\[۷\]](#foot7) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۲۴۹ـ۲۶۶، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

پس از گردهمایی‌ سران‌ انگلیس و امریکا و شوروی‌ در اجلاس‌ [تهران‌](https://fa.wikifeqh.ir/تهران‌ "تهران‌") (۷ـ۱۰ آذر ۱۳۲۲/ ۲۸ نوامبر ـ اول‌ دسامبر ۱۹۴۳)، امریکا و انگلیس‌ مشغول‌ تدارک‌ حمله‌ای‌ شدند که‌ بزرگ‌ترین‌ عملیات‌ نظامی‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ به‌ شمار می‌رفت‌.

روس‌ها نیز در [بهار](https://fa.wikifeqh.ir/بهار "بهار") ۱۹۴۴/ ۱۳۲۳ ش‌، هم‌ زمان‌ با حمله‌ نیروهای‌ مشترک‌ امریکا و انگلیس‌ در شمال‌ نورماندی، [تهاجم‌](https://fa.wikifeqh.ir/تهاجم‌ "تهاجم‌ (پیوندی وجود ندارد)") بزرگ‌ خود را در حوضه‌ دنیپر آغاز کردند و از آن‌جا به‌ رومانی‌ و بلغارستان‌ و سپس‌ آلمان‌ حمله‌ور شدند.

در جبهه‌ غرب‌، سپاه‌ مشترک‌ امریکا و انگلیس‌ پس‌ از پس‌ گرفتن‌ پاریس‌ در ۲۵ اوت‌/ ۳ شهریور، به‌ سوی‌ مرزهای‌ آلمان‌ پیش‌روی‌ کرد و به‌ این‌ ترتیب‌، از فوریه‌ ۱۹۴۵/ بهمن‌ ۱۳۲۳ از مشرق‌ و مغرب‌ به‌ خاک‌ آلمان‌ هجوم‌ بردند.

[\[۸\]](#foot8) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ج۱، ص‌ ۱۹۲ به بعد، ۱۳۲۷ ش‌.

[\[۹\]](#foot9) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۳۱۱ به‌ بعد، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

### [۴ \- خودکشی هیتلر](\#خودکشی هیتلر)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/خودکشی_هیتلر "ویرایش")\]

* * *

هیتلر که‌ از قرارگاه‌ زیرزمینی‌ خود در برلینِ تحت‌ محاصره‌، ناامیدانه‌ به‌ [مقاومت‌](https://fa.wikifeqh.ir/مقاومت‌ "مقاومت‌ (پیوندی وجود ندارد)") ادامه‌ می‌داد، وقتی‌ خبر [مرگ‌](https://fa.wikifeqh.ir/مرگ‌ "مرگ‌") موسولینی‌ را شنید، در ۳۰ آوریل‌ ۱۹۴۵/ ۱۰ اردیبهشت‌ ۱۳۲۴ [خودکشی‌](https://fa.wikifeqh.ir/خودکشی‌ "خودکشی‌") کرد و دولت‌ جدید آلمان‌ را دونیتس، ‌ فرمانده‌ نیروی‌ دریایی‌، در ایالت‌ شلسویگ‌ تشکیل‌ داد و از متفقین‌ تقاضای‌ ترک‌ مخاصمه‌ کرد.

در ۸ مه‌/ ۱۸ اردیبهشت‌، سند قطعی‌ [تسلیم‌](https://fa.wikifeqh.ir/تسلیم‌ "تسلیم‌") بی‌قید و شرط‌ آلمان‌ در برلین‌ امضا شد و بر اساس‌ تصمیماتی‌ که‌ روزولت‌، استالین‌ و چرچیل‌ در اجلاس‌ یالتا در فوریه‌ ۱۹۴۵/ بهمن ـ اسفند ۱۳۲۴ گرفتند، این‌ کشور به‌ مناطق‌ اشغالی‌ تقسیم‌ شد.

[\[۱۰\]](#foot10) اتو اسکورزنی‌، جنگ‌ ناشناخته‌: روایت‌ یک‌ آلمانی‌ از جنگ‌ جهانی دوم‌، ج۱، ص‌ ۵۸۱ ـ۵۸۳، ترجمه‌ عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

[\[۱۱\]](#foot11) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۳۸۶، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

### [۵ \- ادامه جنگ در خاور دور](\#ادامه جنگ در خاور دور)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/ادامه_جنگ_در_خاور_دور "ویرایش")\]

* * *

اما [جنگ‌](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ‌ "جنگ‌") در خاور دور تا چند ماه‌ دیگر ادامه‌ داشت‌.

ژاپن‌ که‌ هنوز اندونزی‌، هندوچین‌، بخش‌ مهمی‌ از خاک‌ چین‌ و تعداد زیادی‌ از جزایر اقیانوس‌ آرام‌ را در اشغال‌ داشت‌، با مقاومت‌ سرسختانه‌ خود، موجب‌ ترس‌ متفقین‌ از ادامه‌ جنگی‌ طولانی‌ شده‌ بود.

از همین‌رو، پس‌ از مدتی‌، با این‌که‌ ژاپن‌ قبلاً شرایط‌ [صلح‌](https://fa.wikifeqh.ir/صلح‌ "صلح‌") را از امریکا پرسیده‌ بود، امریکا مسئولیت‌ پرتاب‌ دو بمب‌ اتمی‌ را بر شهرهای‌ هیروشیما و ناگازاکی‌، (به‌ ترتیب‌ در ۶ و ۹ اوت‌ ۱۹۴۵/ ۱۵ و ۱۸ مرداد ۱۳۲۴) پذیرفت‌ و به‌ این‌ ترتیب‌ سند تسلیم‌ بی‌قید و شرط‌ نیروهای‌ مسلح‌ ژاپن‌ در ۲ سپتامبر/ ۱۱ شهریور همان‌ سال‌ بر عرشه‌ رزم‌ناو امریکایی‌ میسوری‌ به‌ امضا رسید و جنگ‌ کاملاً خاتمه‌ یافت‌.

[\[۱۲\]](#foot12) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۳۹۴ـ۴۰۰، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

[\[۱۳\]](#foot13) اتو اسکورزنی‌، جنگ‌ ناشناخته‌: روایت‌ یک‌ آلمانی‌ از جنگ‌ جهانی دوم‌، ج۱، ص‌ ۲۲۶، ترجمه‌ عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

### [۶ \- پایان جنگ](\#پایان جنگ)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/پایان_جنگ "ویرایش")\]

* * *

پس‌ از پایان‌ جنگ‌، قدرت‌های‌ پیروز در اجلاس‌های‌ یالتا و پوتسدام‌ در مورد پیامدها و دستاوردهای‌ جنگ‌ و به‌ خصوص‌ تقسیم‌ جهان‌ به‌ توافق‌ رسیدند.

در اجلاس‌ یالتا سه‌ قدرت‌ پیروز جنگ‌ در باره‌ موضوعات‌ مهمی‌ توافق‌ کردند که‌ عبارت‌ بود از اشغال‌ آلمان‌ و غرامت‌ پرداختنِ این‌ کشور، مسائل‌ مربوط‌ به‌ خاور دور، موضوع‌ تنگه‌های‌ بوسفور و داردانل‌، ایجاد [سازمان‌ ملل‌](https://fa.wikifeqh.ir/سازمان‌_ملل‌ "سازمان‌ ملل‌")، سرنوشت‌ لهستان‌، سرنوشت‌ مستعمرات‌ و موضوع‌ قیمومت‌ سازمان‌ ملل‌ متحد، مسئله‌ [ایران‌](https://fa.wikifeqh.ir/ایران‌ "ایران‌") و تخلیه‌ آن‌ از قوای‌ متفقین‌ و بالاخره‌ همکاری‌ شوروی‌ و امریکا در حمله‌ به‌ ژاپن‌.

[\[۱۴\]](#foot14) مسعود انصاری‌، تشنجات‌ سیاسی‌ پس‌ از جنگ‌ دوم‌ جهانی، ج۱، ص‌ ۲۸ـ۳۰، (تهران‌ ۱۳۵۳ ش‌).

در اجلاس‌ پوتسدام‌ نیز، که‌ آخرین‌ ملاقات‌ سران‌ سه‌ قدرت‌ پیروز جنگ‌ بود، آن‌ها در این‌ موارد به‌ توافق‌ رسیدند: خلع‌ سلاح‌ و نازی‌زدایی‌ در آلمان‌ و متعاقب‌ آن‌ ایجاد نظامی‌ غیر متمرکز و دموکراتیک‌ در آن‌جا و هم‌چنین‌ بستن‌ [قرارداد](https://fa.wikifeqh.ir/قرارداد "قرارداد") صلح‌ با اقمار آلمان‌، یعنی‌ رومانی‌ و بلغارستان‌ و مجارستان‌ و فنلاند.

[\[۱۵\]](#foot15) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ج۱، ص‌ ۱۹۳ـ ۱۹۵، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌.

### [۷ \- شمار تلفات و خسارات](\#شمار تلفات و خسارات)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/شمار_تلفات_و_خسارات "ویرایش")\]

* * *

شمار تلفات‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ در منابع‌ متفاوت‌ برآورد شده‌ است‌.

بر پایه‌ یکی‌ از این‌ برآوردها، تلفات‌ نظامی‌ این‌ جنگ‌ بیش‌ از ۲۳ میلیون‌ تن‌ و تلفات‌ غیرنظامی‌ آن‌ بیش‌ از ۲۶ میلیون‌ تن‌ بوده‌ است‌.

در مورد میزان‌ خسارات‌ مالی‌ و هزینه‌هایی‌ که‌ طرفین‌ درگیر متحمل‌ شده‌اند نیز اطلاع‌ دقیقی‌ در دست‌ نیست‌.

با این‌حال‌، این‌ جنگ‌ از لحاظ‌ هزینه‌ به‌ جنگ‌ چهار تریلیون‌ دلاری‌ و از لحاظ‌ تلفات‌ انسانی‌ به‌ جنگی‌ با تلفات‌ چهل‌ میلیون‌ تن‌ نیز موسوم‌ شده‌ است‌ (برای‌ جزئیات‌ به این منبع رجوع کنید

[\[۱۶\]](#foot16) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۴۰۱ـ۴۰۲، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

).

### [۸ \- پیامدها](\#پیامدها)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/پیامدها "ویرایش")\]

* * *

جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ بر سراسر جهان‌ و نیز [جهان‌ اسلام‌](https://fa.wikifeqh.ir/جهان‌_اسلام‌ "جهان‌ اسلام‌") تأثیرات‌ گسترده‌ای‌ داشت‌ که‌ برخی‌ از آن‌ها عبارت‌اند از: فروپاشی‌ نظام‌ چند قطبی‌ و شکل‌گیری‌ نظام‌ دو قطبی‌ شرق‌ و غرب‌ به‌ رهبری‌ شوروی‌ و امریکا، رنگ‌ باختن‌ نفوذ قدرت‌های‌ اروپایی‌ مانند انگلیس‌، فرانسه‌، ایتالیا و آلمان‌ در سیاست‌های‌ بین المللی‌، شروع‌ [جنگ‌ سرد](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ‌_سرد "جنگ‌ سرد (پیوندی وجود ندارد)") به‌ عنوان‌ صحنه‌ رقابت‌ دو بلوک‌ در قالب‌ اتحادیه‌ها و پیمان‌های‌ خاص‌، تحریک‌ [جنبش‌های‌ ضداستعماری‌](https://fa.wikifeqh.ir/جنبش‌های‌_ضداستعماری‌ "جنبش‌های‌ ضداستعماری‌ (پیوندی وجود ندارد)") و متعاقب‌ آن‌ استقلال‌ مستعمرات‌ و ایجاد چند [کشور](https://fa.wikifeqh.ir/کشور "کشور (پیوندی وجود ندارد)") جدید.

### [۹ \- فهرست منابع](\#فهرست منابع)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/فهرست_منابع "ویرایش")\]

* * *

(۱) مسعود انصاری‌، تشنجات‌ سیاسی‌ پس‌ از جنگ‌ دوم‌ جهانی، (تهران‌ ۱۳۵۳ ش‌).

(۲) اتو اسکورزنی‌، جنگ‌ ناشناخته‌: روایت‌ یک‌ آلمانی‌ از جنگ‌ جهانی دوم‌، ترجمه‌ عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

(۳) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ۱۳۲۷ ش‌.

(۴) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

(۵) گریگوری‌ ابراموویچ‌ دبورین‌، رازهای‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ترجمه‌ کیخسرو کشاورزی‌، تهران‌ ۱۳۵۶ ش‌.

(۶) پیردو سونارکلان‌، یالتا، ترجمه‌ سیروس‌ سعیدی‌، تهران‌ ۱۳۶۸ ش‌.

(۷) عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تاریخ‌ روابط‌ خارجی‌ ایران‌ از ابتدای‌ دوران‌ صفویه‌ تا پایان‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ (۱۵۰۰ـ۱۹۴۵)، تهران‌ ۱۳۵۵ ش‌.

(۸) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌.

### [۱۰ \- پانویس](\#پانویس)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/پانویس "ویرایش")\]

* * *

۱.[↑](#foot-main1) عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تاریخ‌ روابط‌ خارجی‌ ایران‌ از ابتدای‌ دوران‌ صفویه‌ تا پایان‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ (۱۵۰۰ـ۱۹۴۵)، ج۱، ص‌ ۳۸۳ـ ۳۸۵، تهران‌ ۱۳۵۵ ش‌. ۲.[↑](#foot-main2) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ج۱، ص‌ ۱۶۷ـ ۱۶۸، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌. ۳.[↑](#foot-main3) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ج۱، ص‌ ۱۷۸ـ۱۸۲، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌. ۴.[↑](#foot-main4) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ج۱، ص‌ ۱۲۰ـ ۱۲۲، ۱۳۲۷ ش‌. ۵.[↑](#foot-main5) گریگوری‌ ابراموویچ‌ دبورین‌، رازهای‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۸۱ ـ۸۳، ترجمه‌ کیخسرو کشاورزی‌، تهران‌ ۱۳۵۶ ش‌. ۶.[↑](#foot-main6) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ج۱، ص‌ ۱۳۲ـ۱۴۰، ۱۳۲۷ ش‌. ۷.[↑](#foot-main7) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۲۴۹ـ۲۶۶، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌. ۸.[↑](#foot-main8) تاریخ‌ جنگ‌ دوم‌ جهانی‌: سپتامبر ۱۹۳۹ـ اوت‌ ۱۹۴۵، تهران‌: اقبال‌، ج۱، ص‌ ۱۹۲ به بعد، ۱۳۲۷ ش‌. ۹.[↑](#foot-main9) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۳۱۱ به‌ بعد، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌. ۱۰.[↑](#foot-main10) اتو اسکورزنی‌، جنگ‌ ناشناخته‌: روایت‌ یک‌ آلمانی‌ از جنگ‌ جهانی دوم‌، ج۱، ص‌ ۵۸۱ ـ۵۸۳، ترجمه‌ عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌. ۱۱.[↑](#foot-main11) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۳۸۶، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌. ۱۲.[↑](#foot-main12) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۳۹۴ـ۴۰۰، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌. ۱۳.[↑](#foot-main13) اتو اسکورزنی‌، جنگ‌ ناشناخته‌: روایت‌ یک‌ آلمانی‌ از جنگ‌ جهانی دوم‌، ج۱، ص‌ ۲۲۶، ترجمه‌ عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌. ۱۴.[↑](#foot-main14) مسعود انصاری‌، تشنجات‌ سیاسی‌ پس‌ از جنگ‌ دوم‌ جهانی، ج۱، ص‌ ۲۸ـ۳۰، (تهران‌ ۱۳۵۳ ش‌). ۱۵.[↑](#foot-main15) احمد نقیب‌زاده‌، تحولات‌ روابط‌ بین‌الملل، ج۱، ص‌ ۱۹۳ـ ۱۹۵، ‌ تهران‌ ۱۳۷۲ ش‌. ۱۶.[↑](#foot-main16) آلن‌جان‌ پرسیوال‌ تیلور، جنگ‌ جهانی‌ دوم‌، ج۱، ص‌ ۴۰۱ـ۴۰۲، ترجمه‌ بهرام‌ فرداد امینی‌، تهران‌ ۱۳۷۴ ش‌.

### [۱۱ \- منبع](\#منبع)

\[ [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit_sub/جنگ_جهانی_دوم/منبع "ویرایش")\]

* * *

[دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «جنگ جهانی دوم»، شماره۵۰۹۹.](http://lib.eshia.ir/23019/1/5099/ "دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «جنگ جهانی دوم»، شماره5099.")

رده‌های این صفحه : [تاریخ آلمان](https://fa.wikifeqh.ir/رده:تاریخ_آلمان "رده:تاریخ آلمان") \| [تاریخ شوروی](https://fa.wikifeqh.ir/رده:تاریخ_شوروی "رده:تاریخ شوروی") \| [تاریخ معاصر](https://fa.wikifeqh.ir/رده:تاریخ_معاصر "رده:تاریخ معاصر") \| [جنگ جهانی دوم](https://fa.wikifeqh.ir/رده:جنگ_جهانی_دوم "رده:جنگ جهانی دوم")

- ترجمه نوع 1
- ترجمه نوع 2
- ترجمه نوع 3
- جستجوی سریع

![جعبه ابزار](https://fa.wikifeqh.ir/assets/images/respMenu.png)

- [درج مطلب](https://fa.wikifeqh.ir/insert "درج مطلب")
- [درباره ما](https://fa.wikifeqh.ir/about_us "درباره ما")
- [صفحه نخست](https://fa.wikifeqh.ir/index "صفحه نخست")
- اشتراک‌گذاری

  - [ایتا](https://eitaa.com/share/url?url=https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "اشتراک گذاری در تلگرام")
  - [تلگرام](https://telegram.me/share/url?url=https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "اشتراک گذاری در تلگرام")
  - [واتساپ](https://api.whatsapp.com/send?text=https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "اشتراک گذاری در واتساپ")

- [آخرین مطالب اضافه شده](https://fa.wikifeqh.ir/last "آخرین مطالب اضافه شده")
- [بحث](https://fa.wikifeqh.ir/talk/جنگ_جهانی_دوم "بحث")
- [مقاله](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "مقاله")

* * *

- [مدرسه فقاهت]( http://www.eShia.ir "درس‌های مدرسه فقاهت")
- [کتابخانه](http://lib.eShia.ir "کتابخانه مدرسه فقاهت")
- [ویکی پرسش](http://wikiporsesh.ir "ویکی پرسش")

##### جعبه‌ابزار

- [صفحه تصادفی](https://fa.wikifeqh.ir/random "صفحه تصادفی")
- [فهرست الفبایی](https://fa.wikifeqh.ir/alphalist "فهرست الفبایی")
- [راهنمای ویکی‌فقه](https://fa.wikifeqh.ir/راهنمای_ویکی‌فقه "راهنمای ویکی‌فقه")
- [راهنمای تصویری](https://fa.wikifeqh.ir/help "راهنمای تصویری")

- [ورود به سامانه / ایجاد حساب کاربری](https://fa.wikifeqh.ir/auth/login "ورود به سامانه / ایجاد حساب کاربری")
- [العربیة](http://ar.wikifeqh.ir/ "العربیه") \| [اردو](http://ur.wikifeqh.ir/ "اردو") \| [Türkçe](http://tr.wikifeqh.ir/ "Türkçe")

- [آخرین مطالب اضافه شده](https://fa.wikifeqh.ir/last "آخرین مطالب اضافه شده")
- [بحث](https://fa.wikifeqh.ir/talk/جنگ_جهانی_دوم "بحث")
- [مقاله](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "مقاله")

[پیشرفته](/search/advanced) ‌

- [نمایش تاریخچه](https://fa.wikifeqh.ir/history/جنگ_جهانی_دوم "نمایش تاریخچه")
- [ویرایش](https://fa.wikifeqh.ir/edit/جنگ_جهانی_دوم "ویرایش")
- [خواندن](https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "خواندن")

[صفحه نخست](https://fa.wikifeqh.ir/ "صفحه نخست")

- [صفحه نخست](https://fa.wikifeqh.ir/ "صفحه نخست")
- [درج مطلب](https://fa.wikifeqh.ir/insert "درج مطلب")
- [آخرین مطالب اضافه شده](https://fa.wikifeqh.ir/last "آخرین مطالب اضافه شده")
- اشتراک‌گذاری

  - [ایتا](https://eitaa.com/share/url?url=https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "اشتراک گذاری در تلگرام")
  - [تلگرام](https://telegram.me/share/url?url=https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "اشتراک گذاری در تلگرام")
  - [واتساپ](https://api.whatsapp.com/send?text=https://fa.wikifeqh.ir/جنگ_جهانی_دوم "اشتراک گذاری در واتساپ")

* * *

- [مدرسه فقاهت]( http://www.eShia.ir "درس‌های مدرسه فقاهت")
- [کتابخانه](http://lib.eShia.ir "کتابخانه مدرسه فقاهت")
- [ویکی پرسش](http://wikiporsesh.ir "ویکی پرسش")

##### جعبه‌ابزار

- [صفحه تصادفی](https://fa.wikifeqh.ir/random "صفحه تصادفی")
- [فهرست الفبایی](https://fa.wikifeqh.ir/alphalist "فهرست الفبایی")
- [راهنمای ویکی‌فقه](https://fa.wikifeqh.ir/راهنمای_ویکی‌فقه "راهنمای ویکی‌فقه")
- [راهنمای تصویری](https://fa.wikifeqh.ir/help "راهنمای تصویری")

- سیاست و ضوابط: تلاش ویکی‌فقه تدوین دانشنامه‌ایی در حوزه علوم اسلامی است. یکی از سیاست‌های اصلی آن رعایت احترام به صاحبان نظریه است. اتقان و مستند بودن مطالب یکی دیگر از سیاست‌هاست که در نگارش مطالب باید رعایت شود. تدوین مطالب توسط طلاب قم، مشهد، نجف و سایر حوزه‌های علمیه با رعایت اتقان و استناد، انجام می‌شود.

- [![صدای بهار](https://fa.wikifeqh.ir/assets/images/bahar-sound.jpg)](http://www.baharsound.ir "صدای بهار")