ژنتیک مولکولی - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ژنتیک مولکولی (به انگلیسی: Molecular genetics ) شاخه‌ای از زیست‌شناسی و ژنتیک است که به بررسی ساختار و کارکرد ژن‌ها در سطح مولکولی می‌پردازد.
مولکولی
ژنتیک مولکولی (به انگلیسی: Molecular genetics) شاخه‌ای از زیست‌شناسی و ژنتیک است که به بررسی ساختار و کارکرد ژن‌ها در سطح <anchor>مولکولی</anchor> می‌پردازد. ژنتیک مولکولی با بکار گرفتن روش‌های ژنتیکی و زیست‌شناسی ملکولی سعی دارد تا عملکرد و فعل و انفعالات بین ژنها را شناسایی کند. این شاخهٔ زیست‌شناسی، علاوه بر بررسی چگونگی جابجایی ژن‌ها از نسلی به نسل دیگر، به فهم بهتر زیست‌شناسی رشد و جهش ژنتیکی که می‌توانند منجر به انواع خاصی از بیماریها شوند کمک می‌کند. از طریق بکارگرفتن روش‌های ژنتیکی و زیست‌شناسی ملکولی، ژنتیک ملکولی سعی دارد به علل مربوط به حمل و انتقال خصوصیتهای خاص بین گونه‌های مختلف جانداران و همچنین دلایل و نحوهٔ جهشهای ژنتیکی پی ببرد.
مولکول - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مولکول \- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد[پرش به محتوا](#bodyContent)

منوی اصلی

منوی اصلی

انتقال به نوار کنارینهفتن

بازدید محتوا


- [صفحهٔ اصلی](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C "مشاهدهٔ صفحهٔ اصلی [z]")
- [رویدادهای کنونی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "یافتن اطلاعات پس‌زمینه پیرامون رویدادهای کنونی")
- [مقالهٔ تصادفی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81%DB%8C "آوردن یک صفحهٔ تصادفی [x]")
- [کمک مالی](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_fa.wikipedia.org&uselang=fa "حمایتمان کنید")

همکاری


- [تغییرات اخیر](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 "فهرستی از تغییرات اخیر ویکی [r]")
- [ویکی‌نویس شوید!](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C)
- [راهنما](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA "مکانی برای دریافتن")
- [تماس با ویکی‌پدیا](//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%A7)

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![ویکی‌پدیا](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-fa.svg)![دانشنامهٔ آزاد](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-fa.svg)](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C)

[جستجو](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88 "جستجو در ویکی‌پدیا [f]")

جستجو

ظاهر

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

ابزارهای شخصی

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

صفحه‌هایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند [بیشتر بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87)

- [مشارکت‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%86 "فهرست ویرایش‌ها انجام شده از این نشانی آی‌پی [y]")
- [بحث](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%85%D9%86 "بحث پیرامون ویرایش‌های این نشانی آی‌پی [n]")

## فهرست

انتقال به نوار کنارینهفتن

- بخش آغازین

- [۱مولکول](#مولکول)
- [۲خاصیت مولکول‌ها](#خاصیت_مولکول‌ها)
- [۳ماکرومولکول‌ها](#ماکرومولکول‌ها)
- [۴ترکیبات غیر مولکولی](#ترکیبات_غیر_مولکولی)تغییر وضعیت زیربخش‌های ترکیبات غیر مولکولی  - [۴.۱فلزات](#فلزات)
  - [۴.۲ترکیبات یونی](#ترکیبات_یونی)

تغییر وضعیت فهرست محتویات

# مولکول

۱۶۲ زبان

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Molekuul "Molekuul–آفریکانس")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCl "Molekül–آلمانی سوئیسی")
- [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%9E%E1%88%88%E1%8A%AA%E1%8B%8D%E1%88%8D "ሞለኪውል–امهری")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Molecula "Molecula–آراگونی")
- [Ænglisc](https://ang.wikipedia.org/wiki/Gemot "Gemot–انگلیسی باستان")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%A1 "جزيء–عربی")
- [অসমীয়া](https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%A3%E0%A7%81 "অণু–آسامی")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cula "Molécula–آستوری")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–ترکی آذربایجانی")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "مولکول–South Azerbaijani")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–باشقیری")
- [Boarisch](https://bar.wikipedia.org/wiki/Molekui "Molekui–باواریایی")
- [Žemaitėška](https://bat-smg.wikipedia.org/wiki/Muolekol%C4%97 "Muolekolė–ساموگیتی")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–Central Bikol")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Малекула–بلاروسی")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Малекула–بلاروسی (دستورخط کلاسیک)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–بلغاری")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%A3%E0%A7%81 "অণু–بنگالی")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Molekulenn "Molekulenn–برتون")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–بوسنیایی")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A8cula "Molècula–کاتالان")
- [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/H%C5%ADng-c%E1%B9%B3%CC%84 "Hŭng-cṳ̄–چینی مین شرقی")
- [Cebuano](https://ceb.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–سبویی")
- [ᏣᎳᎩ](https://chr.wikipedia.org/wiki/%E1%8F%A7%E1%8F%93%E1%8E%B4%E1%8F%85%E1%8F%93_%E1%8F%A7%E1%8F%99%E1%8F%A2%E1%8F%85 "ᏧᏓᎴᏅᏓ ᏧᏙᏢᏅ–چروکی")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%95%D8%B1%D8%AF "گەرد–کردی مرکزی")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–چکی")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–چوواشی")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Moleciwl "Moleciwl–ولزی")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Molekyle "Molekyle–دانمارکی")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCl "Molekül–آلمانی")
- [Dolnoserbski](https://dsb.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–صُربی سفلی")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%8C%CF%81%CE%B9%CE%BF "Μόριο–یونانی")
- [Emiliàn e rumagnòl](https://eml.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A8cula "Molècula–امیلیانو-روما")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–انگلیسی")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Molekulo "Molekulo–اسپرانتو")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cula "Molécula–اسپانیایی")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–استونیایی")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–باسکی")
- [Estremeñu](https://ext.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cula "Molécula–اکسترامادورایی")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Molekyyli "Molekyyli–فنلاندی")
- [Võro](https://fiu-vro.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%B5kul "Molõkul–Võro")
- [Føroyskt](https://fo.wikipedia.org/wiki/M%C3%BDl "Mýl–فارویی")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cule "Molécule–فرانسوی")
- [Nordfriisk](https://frr.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BC%C3%BCl "Moleküül–فریزی شمالی")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Molekule "Molekule–فریسی غربی")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/M%C3%B3il%C3%ADn "Móilín–ایرلندی")
- [Kriyòl gwiyannen](https://gcr.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9kil "Molékil–Guianan Creole")
- [Gàidhlig](https://gd.wikipedia.org/wiki/Moileciuil "Moileciuil–گیلی اسکاتلندی")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cula "Molécula–گالیسیایی")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9kula "Molékula–گوارانی")
- [Bahasa Hulontalo](https://gor.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–گورونتالو")
- [Gaelg](https://gv.wikipedia.org/wiki/Co-vreneen "Co-vreneen–مانی")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%95%D7%9C%D7%A7%D7%95%D7%9C%D7%94 "מולקולה–عبری")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%A3%E0%A5%81 "अणु–هندی")
- [Fiji Hindi](https://hif.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–هندی فیجیایی")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–کروات")
- [Hornjoserbsce](https://hsb.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–صُربی علیا")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Molekil "Molekil–هائیتیایی")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–مجاری")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%84%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%AC "Մոլեկուլ–ارمنی")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Molecula "Molecula–اینترلینگوا")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–اندونزیایی")
- [Interlingue](https://ie.wikipedia.org/wiki/Molecul "Molecul–اکسیدنتال")
- [Ilokano](https://ilo.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–ایلوکویی")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Molekulo "Molekulo–ایدو")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Sameind "Sameind–ایسلندی")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Molecola "Molecola–ایتالیایی")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%88%86%E5%AD%90 "分子–ژاپنی")
- [Patois](https://jam.wikipedia.org/wiki/Malikyuul "Malikyuul–Jamaican Creole English")
- [La .lojban.](https://jbo.wikipedia.org/wiki/xumsle "xumsle–لوجبان")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–جاوه‌ای")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90 "მოლეკულა–گرجی")
- [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–قره‌قالپاقی")
- [Taqbaylit](https://kab.wikipedia.org/wiki/Taxeclawt "Taxeclawt–قبایلی")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–قزاقی")
- [ភាសាខ្មែរ](https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%98%E1%9F%89%E1%9E%BC%E1%9E%9B%E1%9F%81%E1%9E%82%E1%9E%BB%E1%9E%9B "ម៉ូលេគុល–خمری")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%85%E0%B2%A3%E0%B3%81 "ಅಣು–کانارا")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B6%84%EC%9E%90 "분자–کره‌ای")
- [कॉशुर / کٲشُر](https://ks.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%86%D9%95%D9%88%D9%8E%D9%B9 "کنٕوَٹ–کشمیری")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–کردی")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–قرقیزی")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Molecula "Molecula–لاتین")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCll "Moleküll–لوگزامبورگی")
- [Luganda](https://lg.wikipedia.org/wiki/Molekyo "Molekyo–گاندایی")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Molecuul "Molecuul–لیمبورگی")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Mulecula "Mulecula–لومبارد")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Molekul%C4%97 "Molekulė–لیتوانیایی")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–لتونیایی")
- [Мокшень](https://mdf.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8C "Молекулась–مکشایی")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/M%C3%B4lekiola "Môlekiola–مالاگاسی")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–مقدونی")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%A4%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0 "തന്മാത്ര–مالایالامی")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB "Молекул–مغولی")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A3%E0%A5%82 "रेणू–مراتی")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–مالایی")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%B8 "မော်လီကျူး–برمه‌ای")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCl "Molekül–آلمانی سفلی")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%A3%E0%A5%81 "अणु–نپالی")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Molecuul "Molecuul–هلندی")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Molekyl "Molekyl–نروژی نی‌نُشک")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Molekyl "Molekyl–نروژی بوک‌مُل")
- [Novial](https://nov.wikipedia.org/wiki/Molekule "Molekule–Novial")
- [Nouormand](https://nrm.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9tchule "Molétchule–Norman")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Molecula "Molecula–اکسیتان")
- [Oromoo](https://om.wikipedia.org/wiki/Maddarroo(molakiyulii) "Maddarroo(molakiyulii)–اورومویی")
- [Ирон](https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%C3%A6 "Молекулæ–آسی")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%85%E0%A8%A3%E0%A9%82 "ਅਣੂ–پنجابی")
- [Kapampangan](https://pam.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–پامپانگایی")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%85steczka "Cząsteczka–لهستانی")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cola "Molécola–پیدمونتی")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%84 "مالیکیول–پنجابی")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%88%D9%84 "مالیکول–پشتو")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Mol%C3%A9cula "Molécula–پرتغالی")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/I%C3%B1uwa "Iñuwa–کچوایی")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Molecul%C4%83 "Moleculă–رومانیایی")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–روسی")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–Rusyn")
- [संस्कृतम्](https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A3%E0%A5%81_: "रेणु :–سانسکریت")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D2%AF%D3%A9%D0%BA%D2%AF%D0%BB%D1%8D "Мөлүөкүлэ–یاقوتی")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–اسکاتلندی")
- [سنڌي](https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%8A%DA%AA%D9%8A%D9%88%D9%84 "ماليڪيول–سندی")
- [Davvisámegiella](https://se.wikipedia.org/wiki/Molekyla "Molekyla–سامی شمالی")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–صرب و کرواتی")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%85%E0%B6%AB%E0%B7%94%E0%B7%80 "අණුව–سینهالی")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–انگلیسی ساده")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–اسلواکی")
- [سرائیکی](https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%84 "مالیکیول–Saraiki")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–اسلوونیایی")
- [Gagana Samoa](https://sm.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–ساموآیی")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–آلبانیایی")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB "Молекул–صربی")
- [Sunda](https://su.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–سوندایی")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Molekyl "Molekyl–سوئدی")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Molekuli "Molekuli–سواحیلی")
- [Ślůnski](https://szl.wikipedia.org/wiki/Tajleczka "Tajleczka–سیلزیایی")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AE%E0%AF%82%E0%AE%B2%E0%AE%95%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%82%E0%AE%B1%E0%AF%81 "மூலக்கூறு–تامیلی")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%85%E0%B0%A3%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%81 "అణువు–تلوگویی")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–تاجیکی")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%82%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5 "โมเลกุล–تایلندی")
- [Türkmençe](https://tk.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–ترکمنی")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–تاگالوگی")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCl "Molekül–ترکی استانبولی")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–تاتاری")
- [ئۇيغۇرچە / Uyghurche](https://ug.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DB%90%D9%83%DB%87%D9%84%D8%A7 "مولېكۇلا–اویغوری")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0 "Молекула–اوکراینی")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%81 "سالمہ–اردو")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–ازبکی")
- [Vepsän kel’](https://vep.wikipedia.org/wiki/Molekul "Molekul–وپس")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD "Phân tử–ویتنامی")
- [West-Vlams](https://vls.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–West Flemish")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Molecule "Molecule–والونی")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Molekula "Molekula–وارایی")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E5%88%86%E5%AD%90 "分子–وو")
- [Хальмг](https://xal.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB "Молекул–قلموقی")
- [IsiXhosa](https://xh.wikipedia.org/wiki/I-Molecule "I-Molecule–خوسایی")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90 "მოლეკულა–Mingrelian")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%90%D7%9C%D7%A2%D7%A7%D7%95%D7%9C "מאלעקול–یدی")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%88%86%E5%AD%90 "分子–چینی")
- [文言](https://zh-classical.wikipedia.org/wiki/%E5%88%86%E5%AD%90 "分子–چینی ادبی")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Hun-ch%C3%BA "Hun-chú–مین نان")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E5%88%86%E5%AD%90 "分子–کانتونی")
- [IsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/Imizwayi "Imizwayi–زولویی")

[ویرایش پیوندها](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q11369#sitelinks-wikipedia "ویرایش پیوندهای بین‌زبانی")

- [مقاله](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "دیدن صفحهٔ محتویات [c]")
- [بحث](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "گفتگو پیرامون محتوای صفحه [t]")

فارسی

- [خواندن](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=history "نسخه‌های پیشین این صفحه [h]")

ابزارها

ابزارها

انتقال به نوار کنارینهفتن

عمل‌ها


- [خواندن](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=history)

عمومی


- [پیوندها به این صفحه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "فهرست همهٔ صفحه‌هایی که به این صفحه پیوند می‌دهند [j]")
- [تغییرات مرتبط](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "تغییرات اخیر صفحه‌هایی که این صفحه به آن‌ها پیوند دارد [k]")
- [بارگذاری پرونده](/wiki/ویکی‌پدیا:بارگذاری "بارگذاری تصاویر و پرونده‌های دیگر [u]")
- [صفحه‌های ویژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "فهرستی از همهٔ صفحه‌های ویژه [q]")
- [پیوند پایدار](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&oldid=38796573 "پیوند پایدار به این نسخه از این صفحه")
- [اطلاعات صفحه](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=info "اطلاعات بیشتر دربارهٔ این صفحه")
- [یادکرد این صفحه](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF&page=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&id=38796573&wpFormIdentifier=titleform "اطلاعات در خصوص چگونگی یادکرد این صفحه")
- [دریافت نشانی کوتاه‌شده](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D9%2585%25D9%2588%25D9%2584%25DA%25A9%25D9%2588%25D9%2584)
- [بارگیری کد QR](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:QrCode&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D9%2585%25D9%2588%25D9%2584%25DA%25A9%25D9%2588%25D9%2584)
- [آیتم ویکی‌داده](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q11369 "پیوند به آیتم متصل‌شدۀ مخزن داده‌ها [g]")

نسخه‌برداری


- [بارگیری به‌صورت PDF](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:DownloadAsPdf&page=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=show-download-screen)
- [نسخهٔ قابل چاپ](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&printable=yes "نسخهٔ قابل چاپ این صفحه [p]")

در پروژه‌های دیگر


- [ویکی‌انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Molecules)

ظاهر

انتقال به نوار کنارینهفتن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Question_book-new.svg/50px-Question_book-new.svg.png)

این مقاله **به هیچ [منبع و مرجعی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C "ویکی‌پدیا:تأییدپذیری") [استناد](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9 "ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع") نمی‌کند**. لطفاً با [افزودن یادکرد به منابع قابل اعتماد](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9/%DB%B1 "راهنما:مقدمه‌ای بر ارجاع/۱") برطبق [اصول تأییدپذیری](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C "ویکی‌پدیا:تأییدپذیری") و [شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9 "ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع")، به [بهبود این مقاله](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit) کمک کنید. مطالب بدون منبع را می‌توان به چالش کشید و [حذف کرد](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C#مسئولیت_ارائه_منبع "ویکی‌پدیا:تأییدپذیری").

_یافتن منابع:_ ["مولکول"](//www.google.com/search?as_eq=wikipedia&q=%22%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%22) – [اخبار](//www.google.com/search?tbm=nws&q=%22%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%22+-wikipedia&tbs=ar:1) **·** [روزنامه‌ها](//www.google.com/search?&q=%22%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%22&tbs=bkt:s&tbm=bks) **·** [کتاب‌ها](//www.google.com/search?tbs=bks:1&q=%22%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%22+-wikipedia) **·** [آکادمیک](//scholar.google.com/scholar?q=%22%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%22) **·** [جی‌استور](https://www.jstor.org/action/doBasicSearch?Query=%22%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%22&acc=on&wc=on)_([چگونگی و زمان حذف پیام این الگو را بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D8%AD%D8%B0%D9%81_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C "راهنما:حذف الگوی نگهداری"))_

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Water_molecule_%281%29.svg/150px-Water_molecule_%281%29.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Water_molecule_(1).svg) نمایش [مدل فضاپرکن](/wiki/%D9%85%D8%AF%D9%84_%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%BE%D8%B1%DA%A9%D9%86 "مدل فضاپرکن") مولکول آب که از اتصال دو عنصر هیدروژن و یک اکسیژن به یکدیگر تشکیل شده‌است.

**مولکول**[\[۱\]](#cite_note-1) (به [فرانسوی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C "زبان فرانسوی"): molécule) کوچک‌ترین واحدی از یک ماده است که از دو یا چند [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم") که با استفاده از نیروی حاصل از [پیوند شیمیایی](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "پیوند شیمیایی") به یکدیگر متصل شده و کنار هم قرار گرفته‌اند تشکیل شده‌است. یک مولکول می‌تواند [جورهسته](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84_%D8%AC%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87 "مولکول جورهسته") باشد یعنی فقط از اتم‌های یک نوع [عنصر شیمیایی](/wiki/%D8%B9%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "عنصر شیمیایی") تشکیل شده باشد مانند اتم‌های مولکول [اکسیژن](/wiki/%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%DA%98%D9%86 "اکسیژن")(O۲)؛ یا می‌تواند [ناجورهسته](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84_%D9%86%D8%A7%D8%AC%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87 "مولکول ناجورهسته") باشد یعنی عناصر تشکیل دهنده آن بیشتر از یک نوع باشد مانند [مولکول آب](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8 "ویژگی‌های آب") (H۲O) که از دو عنصر هیدروژن و یک عنصر اکسیژن تشکیل شده‌است.

نسبت اتم‌ها در یک مولکول خاص همیشه ثابت است یا به عبارتی دیگر [فرمول مولکولی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84_%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C "فرمول مولکولی") آن قابلیت ساده‌شدن ندارد. برای مثال در مولکول آب نسبت اتم‌های [هیدروژن](/wiki/%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86 "هیدروژن") به اکسیژن همیشه ۲ است. تعداد اتم‌های موجود در یک مولکول به وسیله [فرمول شیمیایی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "فرمول شیمیایی") آن نشان داده می‌شود. البته باید توجه داشت که فرمول شیمیایی به تنهایی نشان‌دهنده ویژگی‌های ماده نیست. ممکن است دو ماده فرمول شیمیایی یکسانی داشته باشند، اما ویژگی‌های آن‌ها کاملاً متفاوت باشد. برای مثال [اتانول](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%84 "اتانول") و [دی‌متیل اتر](/wiki/%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%D8%AA%DB%8C%D9%84_%D8%A7%D8%AA%D8%B1 "دی‌متیل اتر") فرمول شیمیایی یکسان اما خواص شیمیایی متفاوت دارند که به این مواد [ایزومر](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%88%D9%85%D8%B1 "ایزومر") گفته می‌شود.

## مولکول

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&section=1 "ویرایش بخش: مولکول")\]

یک مولکول، مجموعه‌ای از اتم‌های یک مادهٔ مشخص دارای [فرمول شیمیایی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "فرمول شیمیایی") است. کلمهٔ مولکول از زبان لاتین گرفته شده و به معنی تودهٔ کوچکی از [مواد](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF "مواد") می‌باشد. برای مثال مولکول [متان](/wiki/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%86 "متان")(CH4) از یک اتم [کربن](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%86 "کربن") و چهار اتم [هیدروژن](/wiki/%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86 "هیدروژن") تشکیل شده‌است یا یک مولکول آب(H2O) از یک اتم [اکسیژن](/wiki/%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%DA%98%D9%86 "اکسیژن") و دو اتم [هیدروژن](/wiki/%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86 "هیدروژن") تشکیل شده‌است.
یک مولکول ذره‌ای خیلی کوچکی است که دارای قابلیت [حرکت](/wiki/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA "حرکت") و مستعد دادن [واکنش شیمیایی](/wiki/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "واکنش شیمیایی") با [مواد](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF "مواد") دیگر است، در حالی که [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم") از ذرات کوچک ثابت‌تری تشکیل شده و جابجایی آنها نیازمند انرژی بسیار زیادی است که برای انجام [واکنش‌های هسته‌ای](/wiki/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "واکنشهای هسته‌ای") ضروری است.

## خاصیت مولکول‌ها

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&section=2 "ویرایش بخش: خاصیت مولکول‌ها")\]

مولکول‌های یک ماده در حال جنبش و حرکت دایمی هستند. این جنبش مولکول‌ها [حرکت براونی](/wiki/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%88%D9%86%DB%8C "حرکت براونی") نام دارد که برای اولین بار توسط روبرت براون در سال ۱۸۲۱میلادی کشف شده‌است.
وقتی ماده به شکل گاز است مولکول‌ها دارای جنبش بسیار زیاد هستند و فضای بین مولکولها زیاد است.
در حالت مایع فضای بین مولکولی کمتر و جنبش مولکول‌ها نیز کمتر است. در [حالت جامد مولکول‌ها](/w/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%AA_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%AF_%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&redlink=1 "حالت جامد مولکول (صفحه وجود ندارد)") به صورت منظم چیده شده‌اند و دارای چرخش به دور یک فضای مشخص هستند.
دمای یک ماده نشانگر میزان جنبش مولکول‌های آن ماده است.

[نیروی واندروالسی](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B3%DB%8C "نیروی واندروالسی") نیروی ضعیفی‌ست که عامل جاذبه بین مولکول‌هاست.

## ماکرومولکول‌ها

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&section=3 "ویرایش بخش: ماکرومولکول‌ها")\]

مولکولهایی که دارای اندازهٔ خیلی بزرگ هستند و حداقل از چندین هزار [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم") تشکیل شده‌اند: مثل [پروتئین‌ها](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D9%86 "پروتئین")، [اسیدهای نوکلئیک](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%86%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A6%DB%8C%DA%A9 "اسید نوکلئیک") و [کربوهیدراتها](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA "کربوهیدرات").

## ترکیبات غیر مولکولی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&section=4 "ویرایش بخش: ترکیبات غیر مولکولی")\]

شامل دو دستهٔ بزرگ هستند: ترکیبات فلزی و یونی.

### فلزات

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&section=5 "ویرایش بخش: فلزات")\]

فلزات از دسته‌ای از اتم‌های مرتبط با هم تشکیل شده که دارای [پیوند فلزی](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D9%81%D9%84%D8%B2%DB%8C "پیوند فلزی") باشند.

### ترکیبات یونی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&action=edit&section=6 "ویرایش بخش: ترکیبات یونی")\]

یک [ترکیب شیمیایی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "ترکیب شیمیایی")، که [یون‌های](/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%86 "یون") مثبت و منفی ذره‌های سازنده آن است. در این ترکیب‌ها هیچ واحد مولکولی مشخصی وجود ندارد. و به‌طور کل اگر بخواهیم به زبان ساده‌تر بگوییم [ترکیب یونی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8_%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C "ترکیب یونی") ترکیبی است که میان یک فلز و یک نافلز رخ می‌دهد؛ که فلز با از دست دادن الکترون به [کاتیون](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%86 "کاتیون") و نا فلز با گرفتن الکترون به [آنیون](/wiki/%D8%A2%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%86 "آنیون") تبدیل می‌شود.

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)

در [ویکی‌انبار](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B1 "ویکی‌انبار") پرونده‌هایی دربارهٔ [مولکول](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Molecules "commons:Category:Molecules") موجود است.

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8 "الگو:ترکیب")
- [ب](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8 "بحث الگو:ترکیب")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:ترکیب")

در [ماده (فیزیک)](/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9) "ماده (فیزیک)")

- [شی ماکروسکوپیک](/wiki/%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%DB%8C "جسم فیزیکی") \> مولکول \> [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم") \> [ذرات زیراتمی](/wiki/%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C "ذرات زیراتمی") ( [فهرست ذرات بنیادی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "فهرست ذرات بنیادی")
- [ذرات بنیادی](/wiki/%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "ذرات بنیادی"))

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "الگو:سازماندهی زیستی")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:سازماندهی زیستی (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:سازماندهی زیستی")

[سلسله مراتب حیات](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "سازماندهی زیستی")

- [زیست‌کره](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%B1%D9%87 "زیست‌کره") \> [زیست‌بوم](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%D9%85 "زیست‌بوم") \> [اکوسیستم](/wiki/%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85 "اکوسیستم") \> [جامعه زیستی](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "جامعه زیستی") \> [جمعیت](/wiki/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_(%D8%A8%DB%8C%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C) "جمعیت (بیولوژی)") \> [جاندار](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1 "جاندار") \> [دستگاه زیستی](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "دستگاه زیستی") \> [عضو](/wiki/%D8%B9%D8%B6%D9%88_(%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "عضو (کالبدشناسی)") \> [بافت](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "بافت (زیست‌شناسی)") \> [سلول](/wiki/%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84 "سلول") \> [اندامک](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%85%DA%A9 "اندامک") \> [گردایش ماکرومولکولی](/w/index.php?title=Macromolecular_assembly&action=edit&redlink=1 "Macromolecular assembly (صفحه وجود ندارد)") \> [درشت‌مولکول](/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "درشت‌مولکول") \> [زیست‌مولکول](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84 "زیست‌مولکول")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "الگو:ذرات بنیادی")
- [ب](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "بحث الگو:ذرات بنیادی")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:ذرات بنیادی")

[ذرات در فیزیک](/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA "فیزیک ذرات")

[بنیادی](/wiki/%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "ذرات بنیادی")

[فرمیون‌ها](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86 "فرمیون")

[کوارک‌ها](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9 "کوارک")

- [بالا](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7 "کوارک بالا")
- [پادبالا](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7 "کوارک بالا")
- [پایین](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86 "کوارک پایین")
- [پادپایین](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86 "کوارک پایین")
- [افسون](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%A7%D9%81%D8%B3%D9%88%D9%86 "کوارک افسون")
- [پادافسون](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%A7%D9%81%D8%B3%D9%88%D9%86 "کوارک افسون")
- [شگفت](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA "کوارک شگفت")
- [پادشگفت](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA "کوارک شگفت")
- [سر](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%B3%D8%B1 "کوارک سر")
- [پادسر](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%B3%D8%B1 "کوارک سر")
- [ته](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%AA%D9%87 "کوارک ته")
- [پادته](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%AA%D9%87 "کوارک ته")

[لپتون‌ها](/wiki/%D9%84%D9%BE%D8%AA%D9%88%D9%86 "لپتون")

- [الکترون](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86 "الکترون")
- [پوزیترون](/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86 "پوزیترون")
- [میون](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86 "میون")
- [پادمیون](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86 "میون")
- [تاو](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%88_(%D8%B0%D8%B1%D9%87) "تاو (ذره)")
- [پادتاو](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%88_(%D8%B0%D8%B1%D9%87) "تاو (ذره)")
- [الکترون‌نوترینو](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88 "الکترون نوترینو")
- [الکترون‌پادنوترینو](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88 "نوترینو")
- [میون‌نوترینو](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86_%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88 "میون نوترینو")
- [میون‌پادنوترینو](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88 "نوترینو")
- [تاونوترینو](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88 "تاو نوترینو")
- [تاوپادنوترینو](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88 "تاو نوترینو")

[بوزون‌ها](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86 "بوزون")

[پیمانه‌ای](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "بوزون پیمانه‌ای")

- [فوتون](/wiki/%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86 "فوتون") ( [γ](/wiki/%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86 "فوتون"))
- [گلوئون](/wiki/%DA%AF%D9%84%D9%88%D8%A6%D9%88%D9%86 "گلوئون") ( [g](/wiki/%DA%AF%D9%84%D9%88%D8%A6%D9%88%D9%86 "گلوئون"))
- [دبلیو و زد](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A8%D9%84%DB%8C%D9%88_%D9%88_%D8%B2%D8%AF "بوزون‌های دبلیو و زد") ( [W±](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%A8%D9%84%DB%8C%D9%88 "بوزون دبلیو")· [Z](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%B2%D8%AF "بوزون زد"))

[نرده‌ای](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86_%D9%86%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "بوزون نرده‌ای")

- [H0](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86_%D9%87%DB%8C%DA%AF%D8%B2 "بوزون هیگز")

دیگر موارد

- [ارواح](/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD_%D9%81%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%81-%D9%BE%D9%88%D9%BE%D9%88%D9%81 "ارواح فادیف-پوپوف")

[فرضی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "فهرست ذرات بنیادی")

[ابرشریک‌ها](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%B4%D8%B1%DB%8C%DA%A9&action=edit&redlink=1 "ابرشریک (صفحه وجود ندارد)")

[گواگینو‌ها](/w/index.php?title=%DA%AF%D9%88%D8%A7%DA%AF%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "گواگینو (صفحه وجود ندارد)")

- [گلوینو](/wiki/%DA%AF%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%86%D9%88 "گلوینو")
- [گراویتینو](/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "گراویتینو (صفحه وجود ندارد)")
- [فوتینو](/w/index.php?title=%D9%81%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "فوتینو (صفحه وجود ندارد)")

دیگر موارد

- [هیگزینو](/w/index.php?title=%D9%87%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "هیگزینو (صفحه وجود ندارد)")
- [نوترالینو](/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "نوترالینو (صفحه وجود ندارد)")
- [چارجینو](/w/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "چارجینو (صفحه وجود ندارد)")
- [اکسینو](/w/index.php?title=%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%88&action=edit&redlink=1 "اکسینو (صفحه وجود ندارد)")
- [اسفرمیون](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "اسفرمیون (صفحه وجود ندارد)") ( [کوارک ایست](/w/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA&action=edit&redlink=1 "کوارک ایست (صفحه وجود ندارد)"))

دیگر موارد

- [اکسیون (A0)](/wiki/%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86 "اکسیون")
- [اینفلیتون](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%84%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86 "اینفلیتون")
- [بوزون‌ ایکس (X)](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_X_%D9%88_Y "بوزون‌های X و Y")
- [بوزون‌ وای (Y)](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_X_%D9%88_Y "بوزون‌های X و Y")
- [بوزون‌ دبلیوپریم (′W)](/w/index.php?title=W%E2%80%B2_and_Z%E2%80%B2_bosons&action=edit&redlink=1 "W′ and Z′ bosons (صفحه وجود ندارد)")
- [بوزون زدپریم (′Z)](/w/index.php?title=W%E2%80%B2_and_Z%E2%80%B2_bosons&action=edit&redlink=1 "W′ and Z′ bosons (صفحه وجود ندارد)")
- [پرئون](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D8%A6%D9%88%D9%86 "پرئون")
- [تاکیون](/wiki/%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%86 "تاکیون")
- [تک‌قطبی مغناطیسی (m)](/wiki/%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%82%D8%B7%D8%A8%DB%8C_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تک‌قطبی مغناطیسی")
- [دیلاتون](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86 "دیلاتون")
- [ذره پلانک](/wiki/%D8%B0%D8%B1%D9%87_%D9%BE%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9 "ذره پلانک")
- [فرمیون مایورانا](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%A7 "فرمیون مایورانا")
- [فوتون تاریک](/wiki/%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DA%A9 "فوتون تاریک")
- [گراویفوتون](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86 "گراویفوتون")
- [گراویتون (G)](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86 "گراویتون")
- [لپتوکوارک](/wiki/%D9%84%D9%BE%D8%AA%D9%88%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9 "لپتوکوارک")
- [مایورون (J)](/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "مایورون (صفحه وجود ندارد)")
- [نوترینو سترون](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%88_%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86 "نوترینو سترون")

[مرکب](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C#ذرات_ترکیبی "فهرست ذرات بنیادی")

[هادرون‌ها](/wiki/%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86 "هادرون")

[باریون‌ها](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86 "باریون") / [هیپرون‌ها](/wiki/%D9%87%DB%8C%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86 "هیپرون")

- [N](/wiki/%D9%86%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A6%D9%88%D9%86 "نوکلئون")
  - [p](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86 "پروتون")
  - [n](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86 "نوترون")
- [Δ](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86_%D8%AF%D9%84%D8%AA%D8%A7 "باریون دلتا")
- [Λ](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86_%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7&action=edit&redlink=1 "باریون لاندا (صفحه وجود ندارد)")
- [Σ](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86_%D8%B3%DB%8C%DA%AF%D9%85%D8%A7 "باریون سیگما")
- [Ξ](/w/index.php?title=Xi_baryon&action=edit&redlink=1 "Xi baryon (صفحه وجود ندارد)")
- [Ω](/w/index.php?title=Omega_baryon&action=edit&redlink=1 "Omega baryon (صفحه وجود ندارد)")

[مزون‌ها](/wiki/%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86 "مزون") / [کوارکونیوم](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85 "کوارکونیوم")

- [π](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86 "پیون")
- [ρ](/wiki/%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%B1%D9%88 "مزون رو")
- [η](/w/index.php?title=Eta_meson&action=edit&redlink=1 "Eta meson (صفحه وجود ندارد)")
- [η′](/w/index.php?title=Eta_prime_meson&action=edit&redlink=1 "Eta prime meson (صفحه وجود ندارد)")
- [φ](/wiki/%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D9%81%DB%8C "مزون فی")
- [ω](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7&action=edit&redlink=1 "مزون امگا (صفحه وجود ندارد)")
- [J/ψ](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_J/%CF%88&action=edit&redlink=1 "مزون J/ψ (صفحه وجود ندارد)")
- [ϒ](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "مزون اپسیلون (صفحه وجود ندارد)")
- [θ](/wiki/%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%AA%D8%AA%D8%A7 "مزون تتا")
- [K](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%A6%D9%88%D9%86 "کائون")
- [B](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%A8%DB%8C&action=edit&redlink=1 "مزون بی (صفحه وجود ندارد)")
- [D](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "مزون دی (صفحه وجود ندارد)")
- [T](/wiki/%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86_%D8%AA%DB%8C "مزون تی")

دیگر موارد

[هسته اتم](/wiki/%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A7%D8%AA%D9%85 "هسته اتم")

- [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم")
- [دی کوارک](/w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9&action=edit&redlink=1 "دی کوارک (صفحه وجود ندارد)")
- [اتم اگزاتیک](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D8%A7%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9 "اتم اگزاتیک")
  - [پوزیترونیوم](/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85 "پوزیترونیوم")
  - [مئونیوم](/w/index.php?title=%D9%85%D8%A6%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85&action=edit&redlink=1 "مئونیوم (صفحه وجود ندارد)")
  - [تاو](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%88_(%D8%B0%D8%B1%D9%87) "تاو (ذره)")
  - [اونیا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85 "اونیوم")
- [ابراتم](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%85&action=edit&redlink=1 "ابراتم (صفحه وجود ندارد)")
- مولکول

[فرضی](/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D8%B6%DB%8C&action=edit&redlink=1 "رده:ذرات مرکب فرضی (صفحه وجود ندارد)")

[هادرون‌های\
\
غیرعادی](/w/index.php?title=%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "هادرون‌های غیرعادی (صفحه وجود ندارد)")

[باریون‌های غیرعادی](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "باریون‌های غیرعادی (صفحه وجود ندارد)")

[دی باریون](/w/index.php?title=%D9%87%DA%AF%D8%B2%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9&action=edit&redlink=1 "هگزاکوارک (صفحه وجود ندارد)")
[پنتاکوارک](/wiki/%D9%BE%D9%86%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9 "پنتاکوارک")
[اسکرمیون](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "اسکرمیون (صفحه وجود ندارد)")

[مزون‌های غیرعادی](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "مزون‌های غیرعادی (صفحه وجود ندارد)")

- [گلوبال](/w/index.php?title=%DA%AF%D9%84%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%84_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA)&action=edit&redlink=1 "گلوبال (فیزیک ذرات) (صفحه وجود ندارد)")
- [تترا کوارک](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AA%D8%B1%D8%A7_%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9&action=edit&redlink=1 "تترا کوارک (صفحه وجود ندارد)")

دیگر موارد

- [مولکول مزونی](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84_%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86%DB%8C "مولکول مزونی")
- [پومرون](/w/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D9%85%D8%B1%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "پومرون (صفحه وجود ندارد)")

[شبه ذرات](/wiki/%D8%B4%D8%A8%D9%87_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA "شبه ذرات")

- [سولیتون دیویدوف](/w/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%81&action=edit&redlink=1 "سولیتون دیویدوف (صفحه وجود ندارد)")
- [دراپلتون](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "دراپلتون (صفحه وجود ندارد)")
- [اکسیتون](/wiki/%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86 "اکسیتون")
- [حفره](/wiki/%D8%AD%D9%81%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C "حفره الکترونی")
- [مگنون](/w/index.php?title=%D9%85%DA%AF%D9%86%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "مگنون (صفحه وجود ندارد)")
- [فونون](/wiki/%D9%81%D9%88%D9%86%D9%88%D9%86 "فونون")
- [پلاسمارون](/wiki/%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86 "پلاسمارون")
- [پلاسمون](/wiki/%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%86 "پلاسمون")
- [پلاریتون](/wiki/%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86 "پلاریتون")
- [پولارون](/wiki/%D9%BE%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86 "پولارون")
- [روتون](/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86&action=edit&redlink=1 "روتون (صفحه وجود ندارد)")
- [تریون](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9)&action=edit&redlink=1 "تریون (فیزیک) (صفحه وجود ندارد)")

فهرست‌ها

- [باریون‌ها](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "فهرست باریون‌ها")
- [مزون‌ها](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "فهرست مزون‌ها")
- [ذرات بنیادی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "فهرست ذرات بنیادی")
- [شبه ذرات](/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A8%D9%87_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA&action=edit&redlink=1 "فهرست شبه ذرات (صفحه وجود ندارد)")
- [گاه‌شمار کشف ذرات بنیادی](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D8%B0%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "گاه‌شمار کشف ذرات بنیادی")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Portal-puzzle.svg/16px-Portal-puzzle.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Portal-puzzle.svg "درگاه")**[درگاه فیزیک](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "درگاه:فیزیک")**

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:Biology_nav "الگو:Biology nav")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:Biology_nav&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:Biology nav (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:Biology_nav "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:Biology nav")

[زیست‌شناسی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "زیست‌شناسی")

[زیست‌شناسی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "زیست‌شناسی")

بررسی اجمالی

- [علم](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%85 "علم")
- [زندگی](/wiki/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C "زندگی")
- خواص ( [سازگاری (زیست‌شناسی)](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "سازگاری (زیست‌شناسی)"), [سوخت‌وساز](/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%E2%80%8C%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2 "سوخت‌وساز"), [زیست‌شناسی رشد](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF "زیست‌شناسی رشد"), [سازه](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87 "سازه"), [هم‌ایستایی](/wiki/%D9%87%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "هم‌ایستایی (زیست‌شناسی)"), [تولیدمثل](/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AB%D9%84 "تولیدمثل"), [محرک (فیزیولوژی)](/wiki/%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C) "محرک (فیزیولوژی)"))
- [سازماندهی زیستی](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "سازماندهی زیستی") ( [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم") > مولکول > [اندامک](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%85%DA%A9 "اندامک") > [سلول](/wiki/%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84 "سلول") > [بافت (زیست‌شناسی)](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "بافت (زیست‌شناسی)") > [عضو (کالبدشناسی)](/wiki/%D8%B9%D8%B6%D9%88_(%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "عضو (کالبدشناسی)") > [دستگاه زیستی](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "دستگاه زیستی") > [جاندار](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1 "جاندار") > [جمعیت (زیست‌شناسی)](/wiki/%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "جمعیت (زیست‌شناسی)") > [جامعه زیستی](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "جامعه زیستی") > [بوم‌سازگان](/wiki/%D8%A8%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86 "بوم‌سازگان") > [زیست‌کره](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%B1%D9%87 "زیست‌کره"))
- [فروکاست‌گرایی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C "فروکاست‌گرایی")
- [برآمدگی (فلسفه علم)](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF%DA%AF%DB%8C_(%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85) "برآمدگی (فلسفه علم)")
- [مکانیک‌گرایی](/wiki/%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C "مکانیک‌گرایی")
- [روش علمی](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C "روش علمی")
- [نظریه علمی](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C "نظریه علمی")
- [قانون علمی](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C "قانون علمی")
- [داوری همتا](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%A7 "داوری همتا")
- [Biology journals](/w/index.php?title=List_of_biology_journals&action=edit&redlink=1 "List of biology journals (صفحه وجود ندارد)")

پایه شیمیایی

- [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم") s
- [آمینو اسید](/wiki/%D8%A2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%88_%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF "آمینو اسید") s
- [کربوهیدرات](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA "کربوهیدرات") s
- [پیوند شیمیایی](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "پیوند شیمیایی")
- [عنصر شیمیایی](/wiki/%D8%B9%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "عنصر شیمیایی")
- [لیپید](/wiki/%D9%84%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF "لیپید") s
- [ماده (فیزیک)](/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9) "ماده (فیزیک)")
  - [زیست‌شناسی کوانتومی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85%DB%8C "زیست‌شناسی کوانتومی")
- مولکولs
- [مونومر](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%86%D9%88%D9%85%D8%B1 "مونومر")
- [نوکلئیک اسید](/wiki/%D9%86%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A6%DB%8C%DA%A9_%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF "نوکلئیک اسید") s
- [ترکیب آلی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8_%D8%A2%D9%84%DB%8C "ترکیب آلی") s
- [پی‌اچ](/wiki/%D9%BE%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%86 "پی‌اچ")
- [پلیمر](/wiki/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%B1 "پلیمر")
- [پروتئین](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D9%86 "پروتئین") s
- [آب](/wiki/%D8%A2%D8%A8 "آب")

[سلول](/wiki/%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84 "سلول")

- [آدنوزین تری‌فسفات](/wiki/%D8%A2%D8%AF%D9%86%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%81%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%AA "آدنوزین تری‌فسفات")
- [چرخه سلول](/wiki/%DA%86%D8%B1%D8%AE%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84 "چرخه سلول")
- [نظریه یاخته](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%DB%8C%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87 "نظریه یاخته")
- [پیام‌رسانی سلولی](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84%DB%8C "پیام‌رسانی سلولی")
- [تنفس سلولی](/wiki/%D8%AA%D9%86%D9%81%D8%B3_%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84%DB%8C "تنفس سلولی")
- [انرژی](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C "انرژی")
- [آنزیم](/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%85 "آنزیم")
- [یوکاریوت](/wiki/%DB%8C%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%AA "یوکاریوت")
- [تخمیر](/wiki/%D8%AA%D8%AE%D9%85%DB%8C%D8%B1 "تخمیر")
- [سوخت‌وساز](/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%E2%80%8C%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2 "سوخت‌وساز")
- [میوز](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%88%D8%B2 "میوز")
- [میتوز](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%B2 "میتوز")
- [فتوسنتز](/wiki/%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B2 "فتوسنتز")
- [پروکاریوت](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%AA "پروکاریوت")

[ژنتیک](/wiki/%DA%98%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9 "ژنتیک")

- [دی‌ان‌ای](/wiki/%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "دی‌ان‌ای")
- [اپی‌ژنتیک](/wiki/%D8%A7%D9%BE%DB%8C%E2%80%8C%DA%98%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9 "اپی‌ژنتیک")
- [زیست‌شناسی تکوینی فرگشتی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D9%81%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C "زیست‌شناسی تکوینی فرگشتی")
- [بیان ژن](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%DA%98%D9%86 "بیان ژن")
- [تنظیم بیان ژن](/wiki/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%DA%98%D9%86 "تنظیم بیان ژن")
- [ژنوم](/wiki/%DA%98%D9%86%D9%88%D9%85 "ژنوم") s
- [قوانین مندل](/wiki/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%AF%D9%84 "قوانین مندل")
- [اصلاح پس از رونویسی](/wiki/%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C "اصلاح پس از رونویسی")

[فرگشت](/wiki/%D9%81%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA "فرگشت")

- [سازگاری (زیست‌شناسی)](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "سازگاری (زیست‌شناسی)")
- [اولین شواهد حیات](/wiki/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA "اولین شواهد حیات")
- [کارکرد (زیست‌شناسی)](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "کارکرد (زیست‌شناسی)")
- [رانش ژن](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4_%DA%98%D9%86 "رانش ژن")
- [شارش ژن](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B4_%DA%98%D9%86 "شارش ژن")
- [تاریخ حیات](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA "تاریخ حیات")
- [کلان‌فرگشت](/wiki/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA "کلان‌فرگشت")
- [خردفرگشت](/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D9%81%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA "خردفرگشت")
- [جهش](/wiki/%D8%AC%D9%87%D8%B4 "جهش")
- [انتخاب طبیعی](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C "انتخاب طبیعی")
- [تبارزایی](/wiki/%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C "تبارزایی")
- [گونه‌زایی](/wiki/%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C "گونه‌زایی")
- [آرایه‌شناسی (زیست‌شناسی)](/wiki/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "آرایه‌شناسی (زیست‌شناسی)")

[تنوع زیستی](/wiki/%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "تنوع زیستی")

- [آرکی‌ها](/wiki/%D8%A2%D8%B1%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "آرکی‌ها")
- [باکتری](/wiki/%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C "باکتری")
- [یوکاریوت](/wiki/%DB%8C%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%AA "یوکاریوت")
  - [جلبک](/wiki/%D8%AC%D9%84%D8%A8%DA%A9 "جلبک")
  - [جانوران](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86 "جانوران")
  - [قارچ](/wiki/%D9%82%D8%A7%D8%B1%DA%86 "قارچ")
  - [گیاه](/wiki/%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87 "گیاه")
  - [آغازیان](/wiki/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D9%86 "آغازیان")
- [ویروس](/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3 "ویروس")

شکل گیاه

و عملکرد

- [روپوست (گیاه‌شناسی)](/wiki/%D8%B1%D9%88%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_(%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "روپوست (گیاه‌شناسی)")
- [گل](/wiki/%DA%AF%D9%84 "گل")
- [بافت زمینه](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87 "بافت زمینه")
- [برگ](/wiki/%D8%A8%D8%B1%DA%AF "برگ")
- [بافت آبکش](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%A2%D8%A8%DA%A9%D8%B4 "بافت آبکش")
- [ساقه](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%82%D9%87 "ساقه")
- [ریشه](/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87 "ریشه")
- [جوانه](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 "جوانه")
- [آوندداران](/wiki/%D8%A2%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 "آوندداران")
- [بافت آوندی](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%A2%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C "بافت آوندی")
- [بافت چوبی](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA_%DA%86%D9%88%D8%A8%DB%8C "بافت چوبی")

شکل حیوانی

و عملکرد

- [تنفس](/wiki/%D8%AA%D9%86%D9%81%D8%B3 "تنفس")
- [دستگاه گردش خون](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4_%D8%AE%D9%88%D9%86 "دستگاه گردش خون")
- [دستگاه درون‌ریز](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%B1%DB%8C%D8%B2 "دستگاه درون‌ریز")
- [دستگاه گوارش انسان](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B4_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86 "دستگاه گوارش انسان")
- [هم‌ایستایی](/wiki/%D9%87%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "هم‌ایستایی (زیست‌شناسی)")
- [دستگاه ایمنی](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86%DB%8C "دستگاه ایمنی")
- [Internal environment](/w/index.php?title=Internal_environment&action=edit&redlink=1 "Internal environment (صفحه وجود ندارد)")
- [دستگاه ماهیچه‌ای](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "دستگاه ماهیچه‌ای")
- [دستگاه عصبی](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%B9%D8%B5%D8%A8%DB%8C "دستگاه عصبی")
- [دستگاه تناسلی](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%84%DB%8C "دستگاه تناسلی")
- [دستگاه تنفسی](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AA%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C "دستگاه تنفسی")

[بوم‌شناسی](/wiki/%D8%A8%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "بوم‌شناسی")

- [چرخه بیوژئوشیمی](/wiki/%DA%86%D8%B1%D8%AE%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%98%D8%A6%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "چرخه بیوژئوشیمی")
- [برهم‌کنش زیستی](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%87%D9%85%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%B4_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "برهم‌کنش زیستی")
- [زیست‌توده](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%AF%D9%87 "زیست‌توده")
- [زیست‌بوم](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%D9%85 "زیست‌بوم") s
- [زیست‌کره](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%B1%D9%87 "زیست‌کره")
- [اقلیم](/wiki/%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85 "اقلیم")
- [تغییر اقلیم](/wiki/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85 "تغییر اقلیم")
- [جامعه (بوم‌شناسی)](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_(%D8%A8%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "جامعه (بوم‌شناسی)")
- [زیست‌شناسی حفاظت](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8%D8%AA "زیست‌شناسی حفاظت")
- [بوم‌شناسی اکوسیستم](/wiki/%D8%A8%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85 "بوم‌شناسی اکوسیستم")
- [زیستگاه](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87 "زیستگاه")
  - [کنام](/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%85 "کنام")
- [میکروبیوم‌ها](/wiki/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A8%DB%8C%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "میکروبیوم‌ها")
- [بوم‌شناسی جمعیت](/wiki/%D8%A8%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA "بوم‌شناسی جمعیت")
- [منبع (زیست‌شناسی)](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "منبع (زیست‌شناسی)")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Tree_of_life_by_Haeckel.jpg/140px-Tree_of_life_by_Haeckel.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Tree_of_life_by_Haeckel.jpg)

[Research \
\
methods](/w/index.php?title=List_of_research_methods_in_biology&action=edit&redlink=1 "List of research methods in biology (صفحه وجود ندارد)")

تکنیک‌های

آزمایشگاهی

- [مهندسی ژنتیک](/wiki/%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%DA%98%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9 "مهندسی ژنتیک")
- [تراریختی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA%DB%8C "تراریختی")
- [الکتروفورز ژل](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%81%D9%88%D8%B1%D8%B2_%DA%98%D9%84 "الکتروفورز ژل")
- [کروماتوگرافی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C "کروماتوگرافی")
- [Centrifugation](/w/index.php?title=Centrifugation&action=edit&redlink=1 "Centrifugation (صفحه وجود ندارد)")
- [کشت سلول](/wiki/%DA%A9%D8%B4%D8%AA_%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84 "کشت سلول")
- [توالی‌یابی دی‌ان‌ای](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "توالی‌یابی دی‌ان‌ای")
- [ریزآرایه دی‌ان‌ای](/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "ریزآرایه دی‌ان‌ای")
- [پروتئین فلورسنت سبز](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D9%86_%D9%81%D9%84%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D8%B3%D8%A8%D8%B2 "پروتئین فلورسنت سبز")
- [وکتور (زیست‌شناسی مولکولی)](/wiki/%D9%88%DA%A9%D8%AA%D9%88%D8%B1_(%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C) "وکتور (زیست‌شناسی مولکولی)")
- [سنجش آنزیمی](/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4_%D8%A2%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%85%DB%8C "سنجش آنزیمی")
- [خالص‌سازی پروتئین](/wiki/%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D9%86 "خالص‌سازی پروتئین")
- [روش لکه غربی](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D9%84%DA%A9%D9%87_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C "روش لکه غربی")
- [روش لکه شمالی](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D9%84%DA%A9%D9%87_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C "روش لکه شمالی")
- [لکه‌گذاری ساترن](/wiki/%D9%84%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D9%86 "لکه‌گذاری ساترن")
- [اندونوکلئازهای محدودکننده](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%86%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A6%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87 "اندونوکلئازهای محدودکننده")
- [واکنش زنجیره‌ای پلیمراز](/wiki/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B2 "واکنش زنجیره‌ای پلیمراز")
- [Two-hybrid screening](/w/index.php?title=Two-hybrid_screening&action=edit&redlink=1 "Two-hybrid screening (صفحه وجود ندارد)")
- _[درون‌تنی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D9%86%DB%8C "درون‌تنی")_
- _[برون‌تنی](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D9%86%DB%8C "برون‌تنی")_
- _[درون‌رایانه‌ای](/wiki/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "درون‌رایانه‌ای")_

تکنیک‌های میدانی

- [Belt transect](/w/index.php?title=Belt_transect&action=edit&redlink=1 "Belt transect (صفحه وجود ندارد)")
- [mark and recapture](/w/index.php?title=Mark_and_recapture&action=edit&redlink=1 "Mark and recapture (صفحه وجود ندارد)")
- [منحنی کشف گونه](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%AD%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87 "منحنی کشف گونه")

شاخه‌ها

Section 'Branches' not found

واژه‌نامه‌ها

- [Biology](/w/index.php?title=Glossary_of_biology&action=edit&redlink=1 "Glossary of biology (صفحه وجود ندارد)")
- [Botanical terms](/w/index.php?title=Glossary_of_botanical_terms&action=edit&redlink=1 "Glossary of botanical terms (صفحه وجود ندارد)")
- [Ecological terms](/w/index.php?title=Glossary_of_ecology&action=edit&redlink=1 "Glossary of ecology (صفحه وجود ندارد)")
- [Plant morphology terms](/w/index.php?title=Glossary_of_plant_morphology&action=edit&redlink=1 "Glossary of plant morphology (صفحه وجود ندارد)")

- [![نشان درگاه](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Portal-puzzle.svg/16px-Portal-puzzle.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Portal-puzzle.svg)[درگاه Biology](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:Biology&action=edit&redlink=1 "درگاه:Biology (صفحه وجود ندارد)")
- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Symbol_category_class.svg/16px-Symbol_category_class.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Symbol_category_class.svg "رده")[رده:زیست‌شناسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "رده:زیست‌شناسی")
- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Commons-logo.svg "صفحهٔ ویکی‌انبار")[Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Biology "commons:Category:Biology")
- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/People_icon.svg/16px-People_icon.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:People_icon.svg "ویکی‌پروژه")[ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه زیست‌شناسی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه زیست‌شناسی")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "الگو:علم شیمی")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:علم شیمی (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:علم شیمی")

شاخه‌های [شیمی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "شیمی")

- [فهرست ترکیب‌های آلی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D9%84%DB%8C "فهرست ترکیب‌های آلی")
- [فهرست زیست‌مولکول‌ها](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "فهرست زیست‌مولکول‌ها")
- [فهرست ترکیب‌های معدنی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C "فهرست ترکیب‌های معدنی")
- [جدول تناوبی](/wiki/%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84_%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%8C "جدول تناوبی")

[شیمی‌فیزیک](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "شیمی‌فیزیک")

- [الکتروشیمی](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "الکتروشیمی")
- [ترموشیمی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "ترموشیمی")
- [ترمودینامیک شیمیایی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "ترمودینامیک شیمیایی")
- [علم سطح](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%B3%D8%B7%D8%AD "علم سطح")
- [شیمی کلوئیدی](/w/index.php?title=Interface_and_colloid_science&action=edit&redlink=1 "Interface and colloid science (صفحه وجود ندارد)")
  - [میکرومریتیک](/w/index.php?title=Micromeritics&action=edit&redlink=1 "Micromeritics (صفحه وجود ندارد)")
- [سرماشیمی](/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "سرماشیمی")
- [آواشیمی](/wiki/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "آواشیمی")
- [طیف‌بینی](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C "طیف‌بینی")
- [شیمی ساختاری](/w/index.php?title=Structural_chemistry&action=edit&redlink=1 "Structural chemistry (صفحه وجود ندارد)") / [بلورنگاری](/wiki/%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C "بلورنگاری")
- [فیزیک‌شیمی](/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "فیزیک‌شیمی")
- [سینتیک شیمیایی](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "سینتیک شیمیایی")
  - [فموتوشیمی](/wiki/%D9%81%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "فموتوشیمی")
- [شیمی کوانتومی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85%DB%8C "شیمی کوانتومی")
  - [شیمی چرخش](/w/index.php?title=Spin_chemistry&action=edit&redlink=1 "Spin chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [فوتوشیمی](/wiki/%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "فوتوشیمی")

[شیمی آلی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A2%D9%84%DB%8C "شیمی آلی")

- [زیست‌شیمی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "زیست‌شیمی")
- [شیمی بیوارگانیک](/w/index.php?title=Bioorganic_chemistry&action=edit&redlink=1 "Bioorganic chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [زیست‌شناسی شیمیایی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "زیست‌شناسی شیمیایی")
- [شیمی بالینی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86%DB%8C "شیمی بالینی")
- [شیمی اعصاب](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A7%D8%B9%D8%B5%D8%A7%D8%A8 "شیمی اعصاب")
- [شیمی زیست‌فیزیکی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%DB%8C "شیمی زیست‌فیزیکی")
- [زیست‌شناسی مولکولی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C "زیست‌شناسی مولکولی")
- [شیمی فضایی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C "شیمی فضایی")
- [شیمی آلی فیزیکی](/w/index.php?title=Physical_organic_chemistry&action=edit&redlink=1 "Physical organic chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [واکنش آلی](/wiki/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4_%D8%A2%D9%84%DB%8C "واکنش آلی")
- [آنالیز سنتز برگشتی](/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B2_%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B2_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C "آنالیز سنتز برگشتی")
- [سنتز نامتقارن](/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B2_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%86 "سنتز نامتقارن")
- [سنتز جامع](/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B2_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9 "سنتز جامع") / [نیمه سنتز](/w/index.php?title=Semisynthesis&action=edit&redlink=1 "Semisynthesis (صفحه وجود ندارد)")
- [شیمی دارویی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C "شیمی دارویی")
- [شیمی فولرن](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%81%D9%88%D9%84%D8%B1%D9%86 "شیمی فولرن")
- [شیمی بسپار](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A8%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1 "شیمی بسپار")
- [پتروشیمی](/wiki/%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "پتروشیمی")

[شیمی معدنی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C "شیمی معدنی")

- [کمپلکس شیمیایی](/wiki/%DA%A9%D9%85%D9%BE%D9%84%DA%A9%D8%B3_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "کمپلکس شیمیایی")
- [شیمی مغناطیسی](/w/index.php?title=Magnetochemistry&action=edit&redlink=1 "Magnetochemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [شیمی آلی فلزی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A2%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%84%D8%B2%DB%8C "شیمی آلی فلزی")
- [شیمی معدنی زیستی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "شیمی معدنی زیستی")
- [شیمی بیو ارگانومتالیک](/w/index.php?title=Bioorganometallic_chemistry&action=edit&redlink=1 "Bioorganometallic chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [شیمی معدنی فیزیکی](/w/index.php?title=Physical_inorganic_chemistry&action=edit&redlink=1 "Physical inorganic chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [شیمی خوشه‌ای](/wiki/%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%87_%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C "خوشه اتمی")
- [بلورنگاری](/wiki/%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C "بلورنگاری")
- [شیمی حالت جامد](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%AA_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%AF "شیمی حالت جامد")
- [متالورژی](/wiki/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B1%DA%98%DB%8C "متالورژی")
- [شیمی سرامیک](/w/index.php?title=Ceramic_chemistry&action=edit&redlink=1 "Ceramic chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [علم مواد](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF "علم مواد")

[شیمی تجزیه](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87 "شیمی تجزیه")

- [تجزیه دستگاهی](/wiki/%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C "تجزیه دستگاهی")
- [روش الکتروتجزیه‌ای](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "روش الکتروتجزیه‌ای")
- [طیف‌بینی](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C "طیف‌بینی")
  - [طیف‌بینی فروسرخ](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%B1%D8%AE "طیف‌بینی فروسرخ")
  - [طیف‌سنجی رامان](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86 "طیف‌سنجی رامان")
  - [طیف‌سنجی مرئی-فرابنفش](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B4 "طیف‌سنجی مرئی-فرابنفش")
  - [طیف‌سنجی تشدید مغناطیسی هسته‌ای](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C_%D8%AA%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "طیف‌سنجی تشدید مغناطیسی هسته‌ای")
- [طیف‌سنجی جرمی](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C_%D8%AC%D8%B1%D9%85%DB%8C "طیف‌سنجی جرمی")
  - [یونش الکترونی](/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B4_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C "یونش الکترونی")
  - [طیف‌سنجی جرمی پلاسمای جفت‌شده القایی](/wiki/%D8%B7%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C_%D8%AC%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C "طیف‌سنجی جرمی پلاسمای جفت‌شده القایی")
  - [واجذب-یونش لیزری به کمک ماتریس](/wiki/%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%B0%D8%A8-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B4_%D9%84%DB%8C%D8%B2%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D9%85%DA%A9_%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%B3 "واجذب-یونش لیزری به کمک ماتریس")
- [فرایند جداسازی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF_%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C "فرایند جداسازی")
- [کروماتوگرافی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C "کروماتوگرافی")
  - [کروماتوگرافی گازی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C_%DA%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C "کروماتوگرافی گازی")
  - [کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B9_%D8%A8%D8%A7_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7 "کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا")
- [فموتوشیمی](/wiki/%D9%81%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "فموتوشیمی")
- [بلورنگاری](/wiki/%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C "بلورنگاری")
- [مشخصه‌یابی](/wiki/%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C "مشخصه‌یابی")

دیگر

- [شیمی هسته‌ای](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "شیمی هسته‌ای")
  - [پرتو شیمی](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%88_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "پرتو شیمی")
  - [شیمی اکتینید](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AA%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF "شیمی اکتینید")
- [کیهان‌شیمی](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "کیهان‌شیمی") / [اخترشیمی](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "اخترشیمی")
- [زمین‌شیمی](/wiki/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "زمین‌شیمی")
- [شیمی محیط زیست](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA "شیمی محیط زیست")
  - [شیمی جو](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%88 "شیمی جو")
  - [شیمی اقیانوس](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B3 "شیمی اقیانوس")
- [شیمی خاک‌رس](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%DA%A9%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3 "شیمی خاک‌رس")
- [کربوشیمی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "کربوشیمی")
- [پتروشیمی](/wiki/%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "پتروشیمی")
- [شیمی خوراک](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9 "شیمی خوراک")
  - [شیمی کربوهیدرات](/w/index.php?title=Carbohydrate_chemistry&action=edit&redlink=1 "Carbohydrate chemistry (صفحه وجود ندارد)")
- [شیمی کشاورزی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C "شیمی کشاورزی")
- [آموزش شیمی](/wiki/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "آموزش شیمی")
  - [شیمی غیرحرفه‌ای](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "شیمی غیرحرفه‌ای")
- [شیمی پنهان](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86 "شیمی پنهان")
- [شیمی قانونی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "شیمی قانونی")
  - [نکروشیمی](/wiki/%D9%86%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "نکروشیمی")
- [نانوشیمی](/wiki/%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "نانوشیمی")
  - [شیمی فراذره‌ای](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B0%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "شیمی فراذره‌ای")
- [سنتز شیمیایی](/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AA%D8%B2_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "سنتز شیمیایی")
  - [شیمی سبز](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%B3%D8%A8%D8%B2 "شیمی سبز")
  - [کلیک شیمی](/wiki/%DA%A9%D9%84%DB%8C%DA%A9_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "کلیک شیمی")
  - [شیمی ترکیبی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8%DB%8C "شیمی ترکیبی")
- [شیمی محاسباتی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C "شیمی محاسباتی")
  - [شیمی ریاضیاتی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C "شیمی ریاضیاتی")
- [شیمی نظری](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C "شیمی نظری")
- [شیمی تر](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AA%D8%B1 "شیمی تر")

همچنین ببینید

- [تاریخ شیمی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "تاریخ شیمی")
- [جایزه نوبل شیمی](/wiki/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%84_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "جایزه نوبل شیمی")
- [شیمی در گذر زمان](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%AF%D8%B0%D8%B1_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 "شیمی در گذر زمان")
  - [کشف عناصر شیمیایی](/wiki/%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "کشف عناصر شیمیایی")
- « [دانش بنیادی](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C "دانش بنیادی")»
- [واکنش شیمیایی](/wiki/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "واکنش شیمیایی")
  - [فروکافت](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%81%D8%AA "فروکافت")
- [عنصر شیمیایی](/wiki/%D8%B9%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "عنصر شیمیایی")
- [ترکیب شیمیایی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "ترکیب شیمیایی")
- [اتم](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D9%85 "اتم")
- مولکول
- [یون](/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%86 "یون")
- [پیوند شیمیایی](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "پیوند شیمیایی")

- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Symbol_category_class.svg/16px-Symbol_category_class.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Symbol_category_class.svg "رده")[رده](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "رده:شیمی")
- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Commons-logo.svg "صفحهٔ ویکی‌انبار")**[انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chemistry "commons:Category:Chemistry")**
- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Portal-puzzle.svg/16px-Portal-puzzle.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Portal-puzzle.svg "درگاه")[درگاه](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "درگاه:شیمی")
- [![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/People_icon.svg/16px-People_icon.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:People_icon.svg "ویکی‌پروژه")[ویکی‌پروژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه شیمی")

[داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "راهنما:داده‌های کتابخانه‌ای")[![ویرایش در ویکی‌داده](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/OOjs_UI_icon_edit-rtl-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-rtl-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q11369#identifiers "ویرایش در ویکی‌داده")

- [اسپانیا](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX524812)
- [فرانسه](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb119469207) [(داده‌ها)](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119469207)
- [آلمان](https://d-nb.info/gnd/4039972-2)
- [اسرائیل](http://uli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007541144005171)
- [ایالات متحده آمریکا](https://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85086597)
- [ژاپن](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00561032)
- [جمهوری چک](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph122950&CON_LNG=ENG)

1. [↑](#cite_ref-1)« _مولکول_» \[ _شیمی_\] هم‌ارزِ « _molecule_»؛ منبع: [گروه واژه‌گزینی](https://apll.ir/واژه%E2%80%8Cگزینی/). جواد میرشکاری، ویراستار. _دفتر اول_. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. [تهران](/wiki/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تهران"): انتشارات [فرهنگستان زبان و ادب فارسی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A7%D8%AF%D8%A8_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C "فرهنگستان زبان و ادب فارسی"). [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [۹۶۴-۷۵۳۱-۳۱-۱](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-7531-31-1 "ویژه:منابع کتاب/964-7531-31-1") (ذیل سرواژهٔ _مولکول_)

برگرفته از « [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مولکول&oldid=38796573](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مولکول&oldid=38796573)»

[رده‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "ویژه:رده‌ها"):

- [شیمی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C "رده:شیمی")
- [فیزیک مولکولی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9_%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C "رده:فیزیک مولکولی")
- [ماده](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87 "رده:ماده")
- [مولکول‌ها](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "رده:مولکول‌ها")

رده‌های پنهان:

- [مقاله‌های بدون منبع](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9 "رده:مقاله‌های بدون منبع")
- [همه مقاله‌های بدون منبع](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%87%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9 "رده:همه مقاله‌های بدون منبع")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان فرانسوی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان فرانسوی")
- [پیوند رده انبار در ویکی‌داده است](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%B1%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA "رده:پیوند رده انبار در ویکی‌داده است")
- [مقاله‌های با گزیده‌های خراب](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "رده:مقاله‌های با گزیده‌های خراب")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNE](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_BNE "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNE")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNF](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_BNF "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNF")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های GND](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_GND "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های GND")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های J9U](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_J9U "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های J9U")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های LCCN](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_LCCN "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های LCCN")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NDL](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_NDL "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NDL")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NKC](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_NKC "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NKC")

- این صفحه آخرین‌بار در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۴ ساعت ‏۰۶:۲۳ ویرایش شده است.
- همهٔ نوشته‌ها تحت [مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ar) در دسترس است؛
برای جزئیات بیشتر [شرایط استفاده](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use) را بخوانید.


ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی [بنیاد ویکی‌مدیا](//www.wikimediafoundation.org/) است.


- [سیاست حفظ حریم خصوصی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [دربارهٔ ویکی‌پدیا](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87)
- [تکذیب‌نامه‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%DA%A9%D8%B0%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)
- [آیین‌نامه رفتاری](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [توسعه‌دهندگان](https://www.mediawiki.org/wiki/How_to_contribute/fa?uselang=fa)
- [آمار](https://stats.wikimedia.org/#/fa.wikipedia.org)
- [بیانیهٔ کوکی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [نمای موبایل](//fa.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%DA%A9%D9%88%D9%84&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)