تاریخ ایران باستان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
دوران ایران باستان یا تاریخ ایران باستان از پیدایش فرمانروایی ماد تا پایان شاهنشاهی ساسانی و حمله اعراب به ایران است.
کیانیان
به دنبال کسب مشروعیت، ساسانیان شاهان اشکانی را فاقد صلاحیت خواندند، چنانچه گویی آن‌ها جانشینان اسکندر «لعنت‌شده» و عوامل شالوده‌شکنی پادشاهی ایران باستان بودند. همچنین در دوره‌ای تلاش کردند خود را به عنوان نسل دارا معرفی کنند؛ کسی که در باورشان، آخرینِ <anchor>کیانیان</anchor> بوده است.[۳]
کیانیان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کیانیان \- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد[پرش به محتوا](#bodyContent)

منوی اصلی

منوی اصلی

انتقال به نوار کنارینهفتن

بازدید محتوا


- [صفحهٔ اصلی](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C "مشاهدهٔ صفحهٔ اصلی [z]")
- [رویدادهای کنونی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "یافتن اطلاعات پس‌زمینه پیرامون رویدادهای کنونی")
- [مقالهٔ تصادفی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81%DB%8C "آوردن یک صفحهٔ تصادفی [x]")
- [کمک مالی](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_fa.wikipedia.org&uselang=fa "حمایتمان کنید")

همکاری


- [تغییرات اخیر](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 "فهرستی از تغییرات اخیر ویکی [r]")
- [ویکی‌نویس شوید!](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C)
- [راهنما](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA "مکانی برای دریافتن")
- [تماس با ویکی‌پدیا](//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%A7)

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![ویکی‌پدیا](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-fa.svg)![دانشنامهٔ آزاد](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-fa.svg)](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C)

[جستجو](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88 "جستجو در ویکی‌پدیا [f]")

جستجو

ظاهر

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

ابزارهای شخصی

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

صفحه‌هایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند [بیشتر بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87)

- [مشارکت‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%86 "فهرست ویرایش‌ها انجام شده از این نشانی آی‌پی [y]")
- [بحث](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%85%D9%86 "بحث پیرامون ویرایش‌های این نشانی آی‌پی [n]")

## فهرست

انتقال به نوار کنارینهفتن

- بخش آغازین

- [۱منبع‌شناسی](#منبع‌شناسی)
- [۲در اوستا](#در_اوستا)
- [۳در شاهنامه](#در_شاهنامه)تغییر وضعیت زیربخش‌های در شاهنامه  - [۳.۱بخش پهلوانی](#بخش_پهلوانی)
  - [۳.۲بخش تاریخی](#بخش_تاریخی)
- [۴پایتخت کیانیان](#پایتخت_کیانیان)
- [۵فهرست پادشاهان کیانی](#فهرست_پادشاهان_کیانی)
- [۶تبارنامهٔ کیانیان](#تبارنامهٔ_کیانیان)
- [۷کیانیان و سیستان](#کیانیان_و_سیستان)تغییر وضعیت زیربخش‌های کیانیان و سیستان  - [۷.۱ملک محمود کیانی](#ملک_محمود_کیانی)
- [۸پانویس](#پانویس)
- [۹منابع](#منابع)
- [۱۰پیوند به بیرون](#پیوند_به_بیرون)

تغییر وضعیت فهرست محتویات

# کیانیان

۱۷ زبان

- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%8A%D9%88%D9%86 "كيانيون–عربی")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Kay%C3%A0nida "Kayànida–کاتالان")
- [Cebuano](https://ceb.wikipedia.org/wiki/Dinastiyang_Kayanida "Dinastiyang Kayanida–سبویی")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Kaj%C3%A1novci "Kajánovci–چکی")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Kayaniden "Kayaniden–آلمانی")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Keyani "Keyani–Zazaki")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Kayanian_dynasty "Kayanian dynasty–انگلیسی")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Dinast%C3%ADa_kayania "Dinastía kayania–اسپانیایی")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Ka%C3%AFaniens "Kaïaniens–فرانسوی")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Dinastia_cai%C3%A2nida "Dinastia caiânida–پرتغالی")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B5%D1%8F%D0%BD%D0%B8%D0%B4%D1%8B "Кеяниды–روسی")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%91%D0%BD%D0%B8%D1%91%D0%BD "Каёниён–تاجیکی")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dinastiyang_Kayanida "Dinastiyang Kayanida–تاگالوگی")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Key%C3%A2n%C3%AEler "Keyânîler–ترکی استانبولی")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "کیانیان–اردو")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Kayoniylar "Kayoniylar–ازبکی")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Kayani "Nhà Kayani–ویتنامی")

[ویرایش پیوندها](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q1737434#sitelinks-wikipedia "ویرایش پیوندهای بین‌زبانی")

- [مقاله](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "دیدن صفحهٔ محتویات [c]")
- [بحث](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "گفتگو پیرامون محتوای صفحه [t]")

فارسی

- [خواندن](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=history "نسخه‌های پیشین این صفحه [h]")

ابزارها

ابزارها

انتقال به نوار کنارینهفتن

عمل‌ها


- [خواندن](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=history)

عمومی


- [پیوندها به این صفحه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "فهرست همهٔ صفحه‌هایی که به این صفحه پیوند می‌دهند [j]")
- [تغییرات مرتبط](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "تغییرات اخیر صفحه‌هایی که این صفحه به آن‌ها پیوند دارد [k]")
- [بارگذاری پرونده](/wiki/ویکی‌پدیا:بارگذاری "بارگذاری تصاویر و پرونده‌های دیگر [u]")
- [صفحه‌های ویژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "فهرستی از همهٔ صفحه‌های ویژه [q]")
- [پیوند پایدار](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&oldid=39848916 "پیوند پایدار به این نسخه از این صفحه")
- [اطلاعات صفحه](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=info "اطلاعات بیشتر دربارهٔ این صفحه")
- [یادکرد این صفحه](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF&page=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&id=39848916&wpFormIdentifier=titleform "اطلاعات در خصوص چگونگی یادکرد این صفحه")
- [دریافت نشانی کوتاه‌شده](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25DA%25A9%25DB%258C%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%25D8%25A7%25D9%2586)
- [بارگیری کد QR](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:QrCode&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25DA%25A9%25DB%258C%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%25D8%25A7%25D9%2586)

نسخه‌برداری


- [بارگیری به‌صورت PDF](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:DownloadAsPdf&page=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=show-download-screen)
- [نسخهٔ قابل چاپ](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&printable=yes "نسخهٔ قابل چاپ این صفحه [p]")

در پروژه‌های دیگر


- [آیتم ویکی‌داده](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q1737434 "پیوند به آیتم متصل‌شدۀ مخزن داده‌ها [g]")

ظاهر

انتقال به نوار کنارینهفتن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

همچنین ببینید: [اسطوره‌شناسی ایرانی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C "اسطوره‌شناسی ایرانی")

پادشاهی کَیانی

کَیـ(ـان)

𐭪𐭣

کَوی

𐬐𐬀𐬎𐬎𐬌

کَیانیان

۲۴۳۲–۳۰۸۴ (پس از [کیومرث](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AB "کیومرث"))

[![پرچم کَیانیان](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Derafsh_kaviani.svg/180px-Derafsh_kaviani.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Derafsh_kaviani.svg "پرچم کَیانیان")

[درفش کاویانی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%D9%81%D8%B4_%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C "درفش کاویانی")

وضعیت[پادشاهی](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C "پادشاهی")پایتخت

- [اصطخر](/wiki/%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D8%AE%D8%B1 "اصطخر")
- [بلخ](/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%AE_(%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9) "بلخ (در منابع)")

دین(ها)

- [آیین مهر](/wiki/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D9%85%D9%87%D8%B1 "آیین مهر")
- [آیین زرتشت](/wiki/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "آیین زرتشت")
- و بسیاری دیگر

حکومت[پادشاهی موروثی](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AB%DB%8C "پادشاهی موروثی")[پادشاه](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87 "پادشاه")

• ۱۰۰ سال

( **۲۴۳۲–۲۵۳۲** پس از [کیومرث](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AB "کیومرث"))

[کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد")

• ۱۲۰ سال

( **۲۵۳۲–۲۶۵۲** پس از کیومرث)

[کی‌کاووس](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%B3 "کی‌کاووس")

• ۶۰ سال

( **۲۶۵۲–۲۷۱۲** پس از کیومرث)

[کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو")

• ۱۲۰ سال

( **۲۷۱۲–۲۸۳۲** پس از کیومرث)

[کی‌لهراسپ](/wiki/%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "لهراسپ")

• ۱۲۰ سال

( **۲۸۳۲–۲۹۵۲** پس از کیومرث)

[کی‌گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ")

• ۶۰ سال

( **۲۹۵۲–۳۰۱۲** پس از کیومرث)

[کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)")

• ۳۲ سال

( **۳۰۱۲–۳۰۴۴** پس از کیومرث)

[همای چهرزاد](/wiki/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF "همای چهرزاد")

• ۱۲ سال

( **۳۰۴۴–۳۰۵۶** پس از کیومرث)

[داراب](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب")

• ۱۴ سال

( **۳۰۶۵–۳۰۷۰** پس از کیومرث)

[دارا](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%B3%D9%88%D9%85 "داریوش سوم")

• ۱۴ سال

( **۳۰۷۰–۳۰۸۴** پس از کیومرث)

[اسکندر](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی")دوره تاریخی[دوران اساطیری ایران](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C "اسطوره‌شناسی ایرانی")

• بنیان‌گذاری

۲۴۳۲

• فروپاشی

۳۰۸۴ (پس از [کیومرث](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AB "کیومرث"))

**پیشین****پسین**![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d2/Blank.png)[پیشدادیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشدادیان")[اشکانیان (شاهنامه)](/wiki/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "اشکانیان (شاهنامه)")![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d2/Blank.png)[از سلسله مباحث](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "رده:مزدیسنا")[مَزدَیَسنا](/wiki/%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "مزدیسنا")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Faravahar.svg/220px-Faravahar.svg.png)](/wiki/Faravahar "Faravahar")

مباحث اولیه

[اهورامزدا](/wiki/%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D8%A7 "اهورامزدا") . [زرتشت](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "زرتشت") . [اشه](/wiki/%D8%A7%D8%B4%D9%87 "اشه") . [وهومنه](/wiki/%D9%88%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86%D9%87 "وهومنه") . [ایران](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "ایران") . [فروهر](/wiki/%D9%81%D8%B1_%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF_%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%B1) "فر کیانی (نماد فروهر)") . [زبان اوستایی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C "زبان اوستایی")

[ایزدان](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF "ایزد") و [دیوان](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%88%D8%A7 "دائوا")

[امشاسپندان](/wiki/%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86 "امشاسپندان") . [ایزد](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF "ایزد") . [اهوراها](/wiki/%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7 "اهوراها") . [دیو](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88 "دیو") . [اهریمن](/wiki/%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%85%D9%86 "اهریمن")

کتاب و عبادت

[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا") . [گاتاها](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7 "گاتاها") . [یسنه](/wiki/%DB%8C%D8%B3%D9%86%D9%87 "یسنه") . [وندیداد](/wiki/%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF "وندیداد") . [ویسپرد](/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF "ویسپرد") . [یشت](/wiki/%DB%8C%D8%B4%D8%AA "یشت") . [خرده‌اوستا](/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "خرده‌اوستا") . [Revayats](/w/index.php?title=Revayats&action=edit&redlink=1 "Revayats (صفحه وجود ندارد)") . [آبزور](/wiki/%D8%A2%D8%A8%D8%B2%D9%88%D8%B1 "آبزور")

**نیایش‌ها**

[Yenghe hatam](/w/index.php?title=Yenghe_hatam&action=edit&redlink=1 "Yenghe hatam (صفحه وجود ندارد)") . [آتشکده](/wiki/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87 "آتشکده") . [اشم وهو](/wiki/%D8%A7%D8%B4%D9%85_%D9%88%D9%87%D9%88 "اشم وهو") . [یتا اهو](/wiki/%DB%8C%D8%AA%D8%A7_%D8%A7%D9%87%D9%88 "یتا اهو") . [Airyaman ishya](/w/index.php?title=Airyaman_ishya&action=edit&redlink=1 "Airyaman ishya (صفحه وجود ندارد)") . [۱۰۱ نام خدا](/wiki/%DB%B1%DB%B0%DB%B1_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D8%AF%D8%A7 "۱۰۱ نام خدا") . [آذر برزین‌مهر](/wiki/%D8%A2%D8%B0%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%85%D9%87%D8%B1 "آذر برزین‌مهر") . [آذرگشسپ](/wiki/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%B3%D9%BE "آتشکده آذرگشسپ") . [آذرفرنبغ](/wiki/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A8%D8%BA "آتشکده آذرفرنبغ") . [سرو کشمر](/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%85%D8%B1 "سرو کشمر")

روایت فلسفی و دینی

[دینکرد](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF "دینکرد") . [بندهشن](/wiki/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%B4%D9%86 "بندهشن") . [ارداویراف‌نامه](/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%81%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "ارداویراف‌نامه") . [جاماسپی](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C "جاماسپی") . [قصه سنجان](/wiki/%D9%82%D8%B5%D9%87_%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86 "قصه سنجان") . [پل چینود](/wiki/%D9%BE%D9%84_%DA%86%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%AF "پل چینود") . [فرشگرد](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%AF "فرشگرد")

تاریخ و فرهنگ

[آیین زروانی](/wiki/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C "آیین زروانی") . [آیین مزدک](/wiki/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%B2%D8%AF%DA%A9 "آیین مزدک") . [خرم‌دینان](/wiki/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%AE%D8%B1%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86 "جنبش خرمدینان") . [آیین مانی](/wiki/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C "آیین مانوی")

[گاه‌شماری اوستایی نو](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%86%D9%88 "گاه‌شماری اوستایی نو") . [جشن‌های زرتشتی](/wiki/%D8%AC%D8%B4%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C "جشن‌های زرتشتی") . [سدره‌پوشی](/wiki/%D8%B3%D8%AF%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C "سدره‌پوشی") ( [کشتی](/wiki/%DA%A9%D8%B3%D8%AA%DB%8C "کستی") . [سدره](/wiki/%D8%B3%D8%AF%D8%B1%D9%87_(%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86) "سدره (پیراهن)")) . [ازدواج](/wiki/%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86 "عروسی زرتشتیان") . [برج خاموشان](/wiki/%D8%AF%D8%AE%D9%85%D9%87 "دخمه") . [پیشدادیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشدادیان") . کیانیان

پیروان

[زرتشتیان هندوستان](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "زرتشتیان هندوستان") . [زرتشتیان ایران](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "زرتشتیان ایران") . [زرتشتیان آمریکا](/w/index.php?title=%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7&action=edit&redlink=1 "زرتشتیان آمریکا (صفحه وجود ندارد)")

[پارسیان](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%86%D8%AF "پارسیان هند") . [ایرانی‌های هند](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%D9%87%D9%86%D8%AF) "ایرانی (هند)") . [آزار زرتشتیان](/wiki/%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86 "آزار زرتشتیان")

مطالب مرتبط

[نقد آیین زرتشت](/wiki/%D9%86%D9%82%D8%AF_%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C "نقد آیین زرتشتی")

[![نشان درگاه](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Faravahar.svg/32px-Faravahar.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Faravahar.svg)[درگاه مزدیسنا](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "درگاه:مزدیسنا")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7_%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "الگو:مزدیسنا مزدیسنا")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7_%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:مزدیسنا مزدیسنا (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7_%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:مزدیسنا مزدیسنا")

[تاریخ ایران](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تاریخ ایران")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Cyrus_Cylinder.jpg/280px-Cyrus_Cylinder.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cyrus_Cylinder.jpg)

[دوران اساطیری](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C "اسطوره‌شناسی ایرانی")

[پیشدادیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشدادیان")کیانیان[اشکانیان](/wiki/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "اشکانیان (شاهنامه)")[ساسانیان](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "ساسانیان (شاهنامه)")

[ایران پیش از تاریخ](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%BE%DB%8C%D8%B4_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE "ایران پیش از تاریخ")

_[پیش از میلاد](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF "پیش از میلاد")_[دوران دیرینه‌سنگی ایران](/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "دوران دیرینه‌سنگی ایران") (۸۰۰ هزار–۸۰۰۰ سال پیش از میلاد)[دوران نوسنگی و مس‌سنگی](/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%86%D9%88%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D9%88_%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "دوران نوسنگی و مس‌سنگی در ایران")**۴۸۰۰ سال** (۸۰۰۰–۳۲۰۰ سال پیش از میلاد)[عصر برنز در ایران](/wiki/%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%B2_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "عصر برنز در ایران")**۲۰۰۰ سال** (۳۱۸۰-۱۱۸۰ پیش از میلاد)[نیاایلامی](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "نیاایلامی")**۵۰۰ سال** (۳۲۰۰–۲۷۰۰ پیش از میلاد)[تمدن جیرفت](/wiki/%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86_%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA "تمدن جیرفت")**۹۰۰ سال** (۳۱۰۰–۲۲۰۰ پیش از میلاد)[تمدن ایلام](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85_(%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86) "ایلام (تمدن)")**۲۱۶۱ سال** (۲۷۰۰–۵۳۹ پیش از میلاد)[امپراتوری اکد](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AF "امپراتوری اکد")**۲۵۰ سال** (۲۴۰۰–۲۱۵۰ پیش از میلاد)[لولوبیان](/wiki/%D9%84%D9%88%D9%84%D9%88%D8%A8%DB%8C_(%D9%82%D9%88%D9%85) "لولوبی (قوم)")**۱۶۰۰ سال** (۲۳۰۰–۷۰۰ پیش از میلاد)[کاسیان](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 "کاسیان")**۳۴۵ سال** (۱۵۰۰–حدود ۱۱۵۵ پیش از میلاد)[امپراتوری آشوری نو](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%86%D9%88 "امپراتوری آشوری نو")**۳۰۲ سال** (۹۱۱–۶۰۹ پیش از میلاد)[اورارتو](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88 "اورارتو")**۲۷۰ سال** (۸۶۰–۵۹۰ پیش از میلاد)[منائیان](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منائیان")**۲۳۴ سال** (۸۵۰–۶۱۶ پیش از میلاد)

[دوران باستان](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "تاریخ ایران باستان")

[پادشاهی ماد](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%AF "پادشاهی ماد")**۱۲۸ سال** (۶۷۸–۵۵۰ پیش از میلاد)[سکاها](/wiki/%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%A7 "سکاها")**۲۷ سال** (۶۵۲–۶۲۵ پیش از میلاد)[امپراتوری بابل نو](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84_%D9%86%D9%88 "امپراتوری بابل نو")**۸۷ سال** (۶۲۶–۵۳۹ پیش از میلاد)[شاهنشاهی هخامنشی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C "شاهنشاهی هخامنشی")**۲۲۰ سال** (۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد)[ارمنستان بزرگ](/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF "ارمنستان بزرگ")**۷۵۹ سال** (۳۳۱ پیش از میلاد – ۴۲۸ م.)[آتورپاتکان](/wiki/%D8%A2%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%BE%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%86 "آتورپاتکان")**حدود ۶۰۰ سال** (۳۲۰ پیش از میلاد – سده سوم م.)[پادشاهی کاپادوکیه](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%87 "پادشاهی کاپادوکیه")**۳۳۷ سال** (۳۲۰ پیش از میلاد – ۱۷ م.)[امپراتوری سلوکی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C "امپراتوری سلوکی")**۲۴۹ سال** (۳۱۲–۶۳ پیش از میلاد)[پادشاهی پنتوس](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%BE%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B3 "پادشاهی پنتوس")**۲۱۹ سال** (۲۸۱–۶۲ پیش از میلاد)[فرترکه](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%87 "فرترکه") (سده سوم پیش از میلاد)[شاهنشاهی اشکانی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C "شاهنشاهی اشکانی")**۴۷۱ سال** (۲۴۷ پیش از میلاد – ۲۲۴ م.)[پادشاهی میشان](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86 "پادشاهی میشان")**۳۶۳ سال** (۱۴۱ پیش از میلاد – ۲۲۲ م.)[شاهان پارس](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3 "شاهان پارس")**۳۵۶ سال** (۱۳۲ پیش از میلاد – ۲۲۴ م.)[پادشاهی سورن](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%86 "پادشاهی سورن")**حدود ۲۰۵ سال** (۱۹–۲۲۴ م.)[شاهنشاهی ساسانی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C "شاهنشاهی ساسانی")**۴۲۷ سال** (۲۲۴–۶۵۱ م.)[زرمهرشاهیان](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86 "زرمهرشاهیان")**حدود ۲۸۵ سال** (سده ششم م. – ۷۸۵ م.)[کارن‌وندیان](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%E2%80%8C%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "کارن‌وندیان")**حدود ۴۵۰ سال** (۵۵۰ – سده یازدهم م.)

[دوران میانه](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 "تاریخ ایران پس از اسلام")

[خلافت راشدین](/wiki/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%B1%D8%A7%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D9%86 "خلافت راشدین")**۲۹ سال** (۶۳۲–۶۶۱ م.)[خلافت اموی](/wiki/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D9%88%DB%8C "خلافت اموی")**۸۹ سال** (۶۶۱–۷۵۰ م.)[خلافت عباسی](/wiki/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C "خلافت عباسی")**۵۰۸ سال** (۷۵۰–۱۲۵۸ م.)[گاوباریان دابویی](/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "دودمان گاوباریان")**۱۱۸ سال** (۶۴۲–۷۶۰ م.)[باوندیان](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "باوندیان")**۶۹۸ سال** (۶۵۱–۱۳۴۹ م.)[مسمغان دماوند](/wiki/%D9%85%D8%B3%D9%85%D8%BA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF "مسمغان دماوند")**۱۰۹ سال** (۶۵۱–۷۶۰ م.)[گاوباریان پادوسپانی](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پادوسبانیان")**۹۳۳ سال** (۶۶۵–۱۵۹۸ م.)[جستانیان](/wiki/%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "جستانیان")**حدود ۲۰۹ سال** (۷۹۱ – سده یازدهم م.)[علویان طبرستان](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "علویان طبرستان")**حدود ۴۳۶ سال** (۸۶۴ – سده چهاردهم م.)[طاهریان](/wiki/%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "طاهریان")**۵۲ سال** (۸۲۱–۸۷۳ م.)[سامانیان](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "سامانیان")**۱۸۰ سال** (۸۱۹–۹۹۹ م.)[صفاریان](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "صفاریان")**۱۴۲ سال** (۸۶۱–۱۰۰۳ م.)[غوریان](/wiki/%D8%BA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "غوریان")**حدود ۳۳۶ سال** (پیش از ۸۷۹ – ۱۲۱۵ م.)[ساجیان](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C%D8%A7%D9%86 "ساجیان")**۴۰ سال** (۸۸۹–۹۲۹ م.)[سلاریان](/wiki/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "سلاریان")**۱۴۳ سال** (۹۱۹–۱۰۶۲ م.)[زیاریان](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "زیاریان")**۱۶۰ سال** (۹۳۰–۱۰۹۰ م.)[بنو الیاس](/wiki/%D8%A8%D9%86%D9%88_%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B3 "بنو الیاس")**۳۶ سال** (۹۳۲–۹۶۸ م.)[آل بویه](/wiki/%D8%A2%D9%84_%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87 "آل بویه")**۱۳۳ سال** (۹۳۴–۱۰۶۲ م.)[غزنویان](/wiki/%D8%BA%D8%B2%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86 "غزنویان")**۲۰۹ سال** (۹۷۷–۱۱۸۶ م.)[آل کاکویه](/wiki/%D8%A2%D9%84_%DA%A9%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87 "آل کاکویه")**۱۳۳ سال** (۱۰۰۸–۱۱۴۱ م.)[شاهان نصری](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1%DB%8C "شاهان نصری")**۲۰۷ سال** (۱۰۲۹–۱۲۳۶ م.)[ملوک شبانکاره](/wiki/%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9_%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87 "ملوک شبانکاره")**۳۲۵ سال** (۱۰۳۰–۱۳۵۵ م.)[امپراتوری سلجوقی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%B3%D9%84%D8%AC%D9%88%D9%82%DB%8C "امپراتوری سلجوقی")**۱۵۷ سال** (۱۰۳۷–۱۱۹۴ م.)[خوارزمشاهیان](/wiki/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86 "خوارزمشاهیان")**۱۵۴ سال** (۱۰۷۷–۱۲۳۱ م.)[اسماعیلیان](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA "اسماعیلیان الموت")**۱۶۶ سال** (۱۰۹۰–۱۲۵۶ م.)[اتابکان آذربایجان](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 "اتابکان آذربایجان")**۹۰ سال** (۱۱۳۵–۱۲۲۵ م.)[اتابکان یزد](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D8%B2%D8%AF "اتابکان یزد")**۱۷۸ سال** (۱۱۴۱–۱۳۱۹ م.)[اتابکان فارس](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 "اتابکان فارس")**۱۳۴ سال** (۱۱۴۸–۱۲۸۲ م.)[هزاراسپیان](/wiki/%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%86 "هزاراسپیان")**۲۶۹ سال** (۱۱۵۵–۱۴۲۴ م.)[پیشتکینیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشتکینیان")**۷۶ سال** (۱۱۵۵–۱۲۳۱ م.)[قراختاییان کرمان](/wiki/%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 "قراختاییان کرمان")**۸۳ سال** (۱۲۲۳–۱۳۰۶ م.)[ملوک مهربانی](/wiki/%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9_%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C "ملوک مهربانی")**۳۰۳ سال** (۱۲۳۶–۱۵۳۷ م.)[کرتیان](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86 "کرتیان")**۱۵۲ سال** (۱۲۴۴–۱۳۹۶ م.)[ایلخانان](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 "ایلخانان")**۷۹ سال** (۱۲۵۶–۱۳۳۵ م.)[چوپانیان](/wiki/%DA%86%D9%88%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "چوپانیان")**۲۲ سال** (۱۳۳۵–۱۳۵۷ م.)[آل مظفر](/wiki/%D8%A2%D9%84_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1 "آل مظفر")**۵۸ سال** (۱۳۳۵–۱۳۹۳ م.)[جلایریان](/wiki/%D8%AC%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "جلایریان")**۳۹ سال** (۱۳۳۷–۱۳۷۶ م.)[سربداران](/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 "سربداران")**۳۹ سال** (۱۳۳۷–۱۳۷۶ م.)[آل اینجو](/wiki/%D8%A2%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AC%D9%88 "آل اینجو")**۲۲ سال** (۱۳۳۵–۱۳۵۷ م.)[چلاویان](/wiki/%DA%86%D9%84%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86 "چلاویان")**۵۲ سال** (۱۳۴۹–۱۴۰۳ م.)[مرعشیان](/wiki/%D9%85%D8%B1%D8%B9%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 "مرعشیان")**۲۳۷ سال** (۱۳۵۹–۱۵۹۶ م.)[امپراتوری تیموری](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C "امپراتوری تیموری")**۱۳۷ سال** (۱۳۷۰–۱۵۰۷ م.)[کیاییان](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86 "کیاییان")**۲۲۲ سال** (۱۳۷۰–۱۵۹۲ م.)[قراقویونلو](/wiki/%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88 "قراقویونلو")**۶۲ سال** (۱۴۰۶–۱۴۶۸ م.)[آق‌قویونلو](/wiki/%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88 "آق‌قویونلو")**۴۰ سال** (۱۴۶۸–۱۵۰۸ م.)

[دوران معاصر اولیه](/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87&action=edit&redlink=1 "دوران معاصر اولیه (صفحه وجود ندارد)")

[صفویان](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C "ایران صفوی")**۲۳۵ سال** (۱۵۰۱–۱۷۳۶ م.)[هوتکیان](/wiki/%D9%87%D9%88%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86 "هوتکیان")**۷ سال** (۱۷۲۲–۱۷۲۹ م.)[افشاریان](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C "ایران افشاری")**۶۰ سال** (۱۷۳۶–۱۷۹۶ م.)[زندیان](/wiki/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "زندیان")**۴۳ سال** (۱۷۵۱–۱۷۹۴ م.)

[دوران معاصر](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تاریخ معاصر ایران")

[ایران قاجاری](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C "ایران قاجاری")**۱۲۹ سال** (۱۷۹۶–۱۹۲۵ م.)[ایران پهلوی](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C "ایران پهلوی")**۵۴ سال** (۱۹۲۵–۱۹۷۹ م.)[جمهوری اسلامی ایران](/wiki/%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "حکومت جمهوری اسلامی ایران")**۴۵ سال** و در جریان (از ۱۹۷۹ م.)

جستارهای وابسته

- [نام‌های ایران](/wiki/%D9%86%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "نام‌های ایران")
- [فهرست شاهان ایران](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "فهرست شاهان ایران")
- [فهرست رؤسای کشور ایران](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B1%D8%A4%D8%B3%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "فهرست رؤسای کشور ایران")
- [تاریخ اقتصاد ایران](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تاریخ اقتصاد ایران")
- [تاریخ نظامی ایران](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تاریخ نظامی ایران")
- [فهرست جنگ‌های ایران](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "فهرست جنگ‌های ایران")

[گاه‌شمار تاریخ ایران](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "گاه‌شمار تاریخ ایران")

[رده:تاریخ ایران](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "رده:تاریخ ایران")

[![نشان درگاه](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Flag_of_Iran.svg/16px-Flag_of_Iran.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Flag_of_Iran.svg)[درگاه ایران](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "درگاه:ایران")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "الگو:تاریخ ایران")
- [ب](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "بحث الگو:تاریخ ایران")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:تاریخ ایران")

**کَیانیان** یا **کَیان** (به [اوستایی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C "زبان اوستایی"): 𐬐𐬀𐬎𐬎𐬌 ت.ت.'کَوی'، به [پارسی میانه](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "زبان پارسی میانه"): 𐭪𐭣ت.ت.'کَیـ(ـان)'؛ از سال ۲۴۳۲ تا ۳۰۸۴ پس از [کیومرث](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AB "کیومرث")) دومین دودمان پادشاهی [ایران](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "ایران (شاهنامه)") در _[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")_، _[شاهنامه](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "شاهنامه")_ و [اسطوره‌شناسی ایرانی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C "اسطوره‌شناسی ایرانی") پس از [پیشدادیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشدادیان") و پیش از [اشکانیان](/wiki/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "اشکانیان (شاهنامه)") می‌باشد.
پادشاهی کیانی به‌دست [کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد") (با یاری [رستم](/wiki/%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85 "رستم") و [زال](/wiki/%D8%B2%D8%A7%D9%84 "زال")) بنیان‌نهاده شد، پادشاهان کیانی ده تن بودند و نامورترین آنها، [کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو") است و با مرگ [اسکندر](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی") این پادشاهی ۶۵۲ ساله سرنگون می‌شود و جایش را به دودمان ملوک‌الطوایفی [اشکانیان](/wiki/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "اشکانیان (شاهنامه)") می‌دهد. پایتخت‌های کیانیان شهرهای [اصطخر](/wiki/%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D8%AE%D8%B1 "اصطخر") و [بلخ](/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%AE_(%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9) "بلخ (در منابع)") گزارش شده‌است. پادشاهی کیانی به دو بخش پهلوانی (از [کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد") تا پایان پادشاهی [کی‌گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ")) و تاریخی (از آغاز پادشاهی [کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)") تا [اسکندر](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی")) بخش‌بندی می‌شود.

گروهی از خاورشناسان مانند [یوهانس هرتل](/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B3_%D9%87%D8%B1%D8%AA%D9%84 "یوهانس هرتل") و [ارنست هرتسفلد](/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D9%87%D8%B1%D8%AA%D8%B3%D9%81%D9%84%D8%AF "ارنست هرتسفلد")، کیانیان را با [هخامنشیان](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C "شاهنشاهی هخامنشی") یکسان دانسته و کوشیده‌اند که پادشاهان کیانی و هخامنشی را با یک‌دیگر برابر نهند. هرتل باور داشت که [زرتشت](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "زرتشت") در زمان پادشاهی [ویشتاسپ](/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE_(%D9%BE%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%DB%8C%DA%A9%D9%85) "ویشتاسپ (پدر داریوش یکم)") (پدر [داریوش بزرگ](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF "داریوش بزرگ")) زندگی می‌کرده‌است. او چنین پنداشته‌است که پادشاهان کیانی از کی‌قباد تا کی‌خسرو، سران تباران باختری ایران بودند و ممکن است شخصیت تاریخی داشته یا داستانی و اساطیری بوده‌باشند، ولی دیگر پادشاهان کیانی، همان [شاهنشاهان هخامنشی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C "فهرست شاهنشاهان هخامنشی") بوده‌اند. ولی هرتسفلد از این نیز فراتر رفته و گفته‌است که نخستین پادشاهان کیانی، همان [شاهان ماد](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF "فهرست شاهان ماد") بوده‌اند که [هرودوت](/wiki/%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%AA "هرودوت") و [کتزیاس](/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B3 "کتزیاس") از آن‌ها نام برده‌اند و [کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو") نیز همان [کوروش بزرگ](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF "کوروش بزرگ") است؛[\[۱\]](#cite_note-1) ولی برخی از تاریخ‌نگاران مانند [مسعودی](/wiki/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C "علی بن حسین مسعودی")، [حمزه اصفهانی](/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C "حمزه اصفهانی")، [حمدالله مستوفی](/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%81%DB%8C "حمدالله مستوفی") و … [کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)") را با [کوروش بزرگ](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF "کوروش بزرگ") یکسان می‌دانند.[\[۲\]](#cite_note-2)[\[۳\]](#cite_note-3)[\[۴\]](#cite_note-4)

## منبع‌شناسی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=1 "ویرایش بخش: منبع‌شناسی")\]

مقالهٔ اصلی: [منبع‌شناسی تاریخ اساطیری ایران](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی تاریخ اساطیری ایران")

ذکر کیانیان در کتاب‌های [پهلوی](/wiki/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "ادبیات فارسی میانه") مانند _[بندهشن](/wiki/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%B4%D9%86 "بندهشن")_، _[دین‌کرد](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF "دین‌کرد")_، _[مینوی خرد](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%88%DB%8C_%D8%AE%D8%B1%D8%AF "مینوی خرد")_، _[شهرستان‌های ایرانشهر](/wiki/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%B1_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) "شهرستان‌های ایرانشهر (کتاب)")_ و… و همچنین _[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")_ (کتاب مقدس [زرتشتیان](/wiki/%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "مزدیسنا")) آمده‌است. شناخته‌شده‌ترین منبع از تاریخ کیانیان _[شاهنامهٔ فردوسی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "شاهنامه")_ می‌باشد. همچنین در کتاب‌های اسلامی مانند: _[آثار الباقیه](/wiki/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%B9%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%87 "آثار الباقیه عن القرون الخالیه")_، _[فارسنامه](/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C) "فارسنامه (ابن بلخی)")_، _[تاریخ بلعمی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C "تاریخ بلعمی")_، _[تاریخ پیامبران و شاهان](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B3%D9%86%DB%8C_%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B6_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1 "تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء")_، _[تاریخ سیستان](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "تاریخ سیستان")_، _[تاریخ طبرستان](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) "تاریخ طبرستان (کتاب)")_، _[تاریخ طبری](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C "تاریخ طبری")_، _[تاریخ مسعودی](/wiki/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%AC%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8_%D9%88_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1 "مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر")_، _[طبقات ناصری](/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C "طبقات ناصری")_ و… از کیانیان گفته‌شده است.

## در اوستا

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=2 "ویرایش بخش: در اوستا")\]

مقالهٔ اصلی: [اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")

در [اوستای نو](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D9%88 "اوستای نو")، کَوی در مفرد تنها برای لقب یا نام دستهٔ کوچکی از قهرمانان به کار می‌رود که برای خدایان مختلف قربانی می‌کنند و به شکل جمع همراه با کَرپن، برای نشان دادن قربانیان ناموفق که در کنار نیروهای تاریکی و شر هستند، استفاده می‌شود که گمان می‌رود نزدیک‌ترین کلمه به "کینگ (king)" [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی") باشد. به همین ترتیب، در متون [پهلوی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "زبان فارسی میانه")، کَی با [شاه](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87 "پادشاه") یا دهیب (فرمانروا، سرور سرزمین) متفاوت است و کَی [فارسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%86%D9%88 "زبان فارسی نو") هرگز به معنای « [شاه](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87 "پادشاه")» یا « [شاهزاده](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 "شاهزاده")» همچون هم‌نام [شاه](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87 "پادشاه") استفاده نمی‌شود. کیان [پهلوی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "زبان فارسی میانه") و [فارسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%86%D9%88 "زبان فارسی نو") هر دو تنها به کَی‌ها اشاره دارند.[\[۵\]](#cite_note-5)

باور دیگر این است که کیانیان در اوستا نام خانوادگی سلسله‌ای سلطنتی نیست، اما در دوران ادبیات میانهٔ ایرانی، در متن‌های پهلوی، افراد این خاندان پادشاهانی شمرده می‌شوند که بعد از [پیشدادیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشدادیان") به فرمانروایی ایران رسیده‌اند.[\[۶\]](#cite_note-6) کیانیان (در اصل کَیان یا کَویان \- کَوی در اوستا) جمع واژهٔ «کَی»، به معنای حکیم و دانشمند است.[\[۷\]](#cite_note-multiple-7)

کَرپن (karpan) به پهلوی: "کرب‌" در [اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا") گروهی خاص از روحانیانِ دارای مذهب [دیویسنا](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "دیویسنا") هستند که با [زرتشت](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "زرتشت") دشمنی می‌کردند.[\[۷\]](#cite_note-multiple-7)

چنان‌که می‌دانیم نواحی شرقی ایران مهد [آیین زرتشت](/wiki/%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "مزدیسنا") بوده‌است و زبان بخش‌های کهن اوستا، در حقیقت لهجه‌ای از [ایران شرقی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C "زبان‌های ایرانی شرقی") (خاوری) است و نیز کهن‌ترین اشاره‌های جغرافیایی اوستا در مورد ایران خاوری است و «زبان [اوستای نو](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D9%88 "اوستای نو") مانند زبان گاثه‌ها لهجه‌ای از ایران شرقی و عنوان «کَوی» هم یکی از عناوین ایران شرقی است و [کَوی‌ویشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ") حامی [زرتشت](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "زرتشت") دارای این عنوان بوده، زیرا که در ایران شرقی پادشاهی می‌کرده‌است؛ دارندگان نخستین [عنوان کَوی](/wiki/%DA%A9%DB%8C_(%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86) "کی (عنوان)") خواه تاریخی باشند و خواه اساطیری به روایت‌های ایران شرقی بستگی دارند.»[\[۸\]](#cite_note-8)

## در شاهنامه

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=3 "ویرایش بخش: در شاهنامه")\]

مقالهٔ اصلی: [شاهنامه](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "شاهنامه")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Bahman.jpg/220px-Bahman.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Bahman.jpg) تیرباران شدن [فرامرز](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B2_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85) "فرامرز (پسر رستم)") به‌دست [کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)") در [کابل](/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87)&action=edit&redlink=1 "کابل (شاهنامه) (صفحه وجود ندارد)")

نگاره‌ای از _[شاهنامهٔ تهماسبی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AA%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%A8%DB%8C "شاهنامه تهماسبی")_ متعلق به ۱۵۴۴ م. ( [دورهٔ صفوی](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C "ایران صفوی"))

جای نگهداری: [کتابخانه دانشگاه پرینستون](/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86 "کتابخانه دانشگاه پرینستون")

#### بخش پهلوانی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=4 "ویرایش بخش: بخش پهلوانی")\]

پس از زَوْ، [گرشاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%B2%D9%88) "گرشاسپ (پسر زو)") بر تخت نشست و نه سال پادشاهی کرد و در بازپسین سال پادشاهی او، افراسیاب به فرمان پشنگ به ایران روی آورد و گرشاسپ درگذشت و روزگار آزار و ستیز ایرانیان به دستِ تورانیان فرارسید تا زال، رستم را به جستجوی [کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد") به البرزکوه فرستاد.[\[۹\]](#cite_note-9) کی‌قباد که از نژاد فریدون بود، پادشاهی ایران را پذیرفت و دودمان کیانیان را بنیاد گذاشت. او به درخواست پهلوانان ایران به نبرد با افراسیاب شتافت و با او جنگی سخت کرد که در این جنگ رستم پهلوانی‌ها کرد و افراسیاب که تاب ایستادگی نداشت، از پشنگ درخواست کرد که با ایرانیان آشتی کند و [آمودریا](/wiki/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7 "آمودریا") مرز ایران و توران باشد. سپس کی‌قباد [اصطخر](/wiki/%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D8%AE%D8%B1 "اصطخر") را به پایتختی برگزید و شهرها و آبادی‌ها ساخت و صد سال پادشاهی کرد.[\[۱۰\]](#cite_note-10) پس از کی‌قباد، پسرش [کی‌کاووس](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%B3 "کی‌کاووس") بر تخت شهریاری نشست. او نخست آهنگ چیرگی بر [مازندران](/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "مازندران (شاهنامه)") کرد و پندهای زال را نپذیرفت و با گروهی از سواران و دلیران ایران به مازندران تاخت. ارژنگ (پادشاه مازندران) از [دیو سپید](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88_%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AF "دیو سپید") یاری خواست و او به جادو، کی‌کاووس و لشکریانش را کور کرد و به بند افکند. یکی از سپاهیان کی‌کاووس که از جادو دور مانده‌بود، به زال آگاهی رساند و او رستم را به مازندران فرستاد. رستم، دیو سپید را کشت و جگر او را بر چشم ایرانیان مالید و همه را بینا کرد. سپس کی‌کاووس به ایران بازگشت و پس از زمانی پادشاه [بربر](/wiki/%D9%82%D9%88%D9%85_%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1 "قوم بربر")، [مصر](/wiki/%D9%85%D8%B5%D8%B1 "مصر") و [هاماوران](/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86 "هاماوران") را شکست داد و [سودابه](/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%A8%D9%87 "سودابه") (شاهزادهٔ هاماوران) را به زنی گرفت. ولی شاه هاماوران با چاره اندیشیدن، کی‌کاووس و سپاهیانش را به بند افکند و زمانی این خبر فراگیر شد، ترکان و تازیان به ایران دست افکندند. سپس افراسیاب به ایران تاخت و تازیان را از ایران بیرون راند و خودش پادشاه ایران شد. پس از آن رستم به هاماوران رفت و کی‌کاووس را نجات داد و کی‌کاووس با سودابه و پهلوانان به ایران بازگشت و افراسیاب را از ایران بیرون راند. از کی‌کاووس دو پسر به نام‌های [سیاوش](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4 "سیاوش") و [فریبرز](/wiki/%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%B2 "فریبرز") به جای ماند.[\[۱۱\]](#cite_note-11) سودابه (همسر کی‌کاووس) به سیاوش دل باخت، ولی سیاوش به خواستهٔ او تن نداد و سودابه او را نزد پدرش بدنام کرد و دغل‌بازخواند و سیاوش برای نشان دادن بی‌گناهی خود، از آتش گذر کرد. او پس از چندی با سپاهی بزرگ به جنگ با افراسیاب رفت و افراسیاب که توان ایستایی در برابر او را نداشت، درخواست آشتی کرد و سیاوش پذیرفت. ولی کی‌کاووس تندخو به آشتی تن نداد و سیاوش را در نامه‌ای سرزنش کرد. سیاوش از کی‌کاووس دلگیر شد و نزد افراسیاب به توران رفت. افراسیاب و [پیران ویسه](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%87 "پیران ویسه") او را گرامی شمردند و پیران دختر خود جریره و افراسیاب دختر خود [فریگیس](/wiki/%D9%81%D8%B1%DB%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B3 "فریگیس") را به سیاوش دادند. پس از گذشت زمانی، [گرسیوز](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%88%D8%B2_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D9%BE%D8%B4%D9%86%DA%AF) "گرسیوز (پسر پشنگ)") که به سیاوش رشک می‌برد، افراسیاب را به کشتن سیاوش برانگیخت و افراسیاب نیز سیاوش را کشت. پس از رسیدن خبر کشته شدن سیاوش به ایران، آشوب بزرگی برخاست و رستم، سودابه را برای خونخواهی سیاوش کشت و به توران تاخت و توران را ویران کرد. از سیاوش دو پسر به نام‌های [کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو") از فریگیس و [فرود](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4) "فرود (پسر سیاوش)") از جریره بجای ماند.[\[۱۲\]](#cite_note-12)

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Kai_Khusrau_Shahnameh_Met_34.24.5.jpg/220px-Kai_Khusrau_Shahnameh_Met_34.24.5.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Kai_Khusrau_Shahnameh_Met_34.24.5.jpg) [کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو")، [افراسیاب](/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8 "افراسیاب") را به کین پدرش، [سیاوش](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4 "سیاوش")، می‌کُشد.

پس از کشته شدن سیاوش به‌فرمان افراسیاب، فریگیس پسری آورد به‌نام کی‌خسرو. افراسیاب فرمان داد که او را نزد چوپان‌ها به کوه بفرستند تا از نژاد خود آگاه نباشد. پیران نیز چنین کرد و کی‌خسرو را به چوپان‌ها سپرد و زمانی‌که کی‌خسرو چند ساله شد، او را نزد خود آورد و افراسیاب فرمان داد که او و مادرش فریگیس به [گنگ دژ](/wiki/%DA%AF%D9%86%DA%AF_%D8%AF%DA%98 "گنگ دژ") بروند. سرانجام، [گیو](/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%88 "گیو") به‌فرمان پدر آهنگِ یافتن کی‌خسرو در توران کرد و پس از هفت سال جستجو، او را یافت و با مادرش فریگیس به ایران آورد. پس از رسیدن کی‌خسرو به ایران، بر سر جانشینی کی‌کاووس میان او و فریبرز (پسر کی‌کاووس) ناسازگاری افتاد و بر این شد که هر کدام بتواند [دژ بهمن](/wiki/%D8%AF%DA%98_%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86 "دژ بهمن") را بگشاید، جانشین کی‌کاووس است و گشودن این دژ تنها از دست کی‌خسرو برآمد. پس از آن، کی‌خسرو به‌فرمان کی‌کاووس به خونخواهی پدرش سیاوش برخاست و سرانجام افراسیاب و برادرش گرسیوز را به کین پدرش کشت. پس از کشته شدن افراسیاب، کی‌کاووس پادشاهی خود را به کی‌خسرو داد و پس از ۱۲۰ سال پادشاهی درگذشت. سپس کی‌خسرو، [جهن](/wiki/%D8%AC%D9%87%D9%86 "جهن") (پسر افراسیاب) را پادشاه توران کرد و خود پس از خستگی از کار جهان، [لهراسپ](/wiki/%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "لهراسپ") را به‌جای خود به تخت نشاند و خود با [توس](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%B3_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D9%86%D9%88%D8%B0%D8%B1) "توس (پسر نوذر)")، [گودرز](/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B2 "گودرز") و فریبرز به کوهی ناپدید شد.[\[۱۳\]](#cite_note-13) لهراسپ در درگاه کی‌خسرو مردی گمنام و از نژاد کی‌قباد بود و او آتشکده‌ای به نام [آذر برزین‌مهر](/wiki/%D8%A2%D8%B0%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%85%D9%87%D8%B1 "آذر برزین‌مهر") ساخت. او دو پسر به نام‌های [زریر](/wiki/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%B1_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE) "زریر (پسر لهراسپ)") و [گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ") داشت که پادشاهی را به گشتاسپ سپرد و خود به [آتشکدهٔ نوبهار](/wiki/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1 "آتشکده نوبهار") در [بلخ](/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%AE_(%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9) "بلخ (در منابع)") رفت و به ستایش خدا پرداخت و پیرو و پذیرای [آیین زرتشت](/wiki/%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "مزدیسنا") شد.[\[۱۴\]](#cite_note-14)

در دورهٔ پادشاهی گشتاسپ، [زرتشت](/wiki/%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "زرتشت") آیین نویی آورد و گشتاسپ کیش او را پذیرفت. ولی [ارجاسپ](/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%BE "ارجاسپ") (پادشاه توران) با گشتاسپ ناسازگاری داشت و میان او و گشتاسپ جنگ‌ها درگرفت تا سرانجام ارجاسپ به دست [اسفندیار](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1 "اسفندیار") کشته‌شد. اسفندیار آرزوی تخت پادشاهی داشت و چون گشتاسپ با هیچ بهانه‌ای از رنج خواهش او آسوده نمی‌ماند، او را برای جنگ با رستم به سیستان فرستاد و این شاهزاده به دست رستم کشته‌شد. ولی رستم، [بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)") (پسر اسفندیار) را به خواهش اسفندیار پروراند و پس از چندی او را نزد گشتاسپ فرستاد و گشتاسپ او را جانشین خود کرد.[\[۱۵\]](#cite_note-15)

#### بخش تاریخی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=5 "ویرایش بخش: بخش تاریخی")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Bahman.jpg/220px-Bahman.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Bahman.jpg) تیرباران شدن [فرامرز](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B2_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85) "فرامرز (پسر رستم)") به‌دست [کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)") در [کابل](/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87)&action=edit&redlink=1 "کابل (شاهنامه) (صفحه وجود ندارد)")

نگاره‌ای از _[شاهنامهٔ تهماسبی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AA%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%A8%DB%8C "شاهنامه تهماسبی")_ متعلق به ۱۵۴۴ م. ( [دورهٔ صفوی](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C "ایران صفوی"))

جای نگهداری: [کتابخانه دانشگاه پرینستون](/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86 "کتابخانه دانشگاه پرینستون")

[رستم](/wiki/%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85 "رستم")، [بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)") را نزد گشتاسپ فرستاد و [گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ") او را بر تخت نشاند و از آن پس بهمن را اردشیر خواند. نخستین کاری که بهمن کرد، کین‌خواهی از دودمان رستم بود؛ او [زال](/wiki/%D8%B2%D8%A7%D9%84 "زال") را به بند کشید و [فرامرز](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B2_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85) "فرامرز (پسر رستم)") را بر دار و تیرباران کرد. [پشوتن](/wiki/%D9%BE%D8%B4%D9%88%D8%AA%D9%86 "پشوتن") (پسر گشتاسپ) از نفرین [رودابه](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%A8%D9%87 "رودابه") ترسید و به بهمن گفت که زال را ببخشد و همهٔ خاندان رستم را به جای خود بفرستد و بهمن نیز چنین کرد. بهمن پسری به نام [ساسان](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86_(%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86)&action=edit&redlink=1 "ساسان (پسر بهمن) (صفحه وجود ندارد)") و دختری به نام [همای](/wiki/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF "همای چهرزاد") شناخته‌شده به چهرزاد داشت که بسیار زیبا بود. چنان‌که فردوسی دربارهٔ زیبایی او می‌سراید:

پدر در پذیرفتش از نیکویبدان دین که خواند ورا پهلوی

همای باردار شد و در همان هنگام بهمن بیمار شد و در بستر مرگ همای را به جانشینی خود برگزید. نام بهمن در [اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا") نیامده‌است و این نخستین بار است که روایت‌های ملی ایران از _[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")_ جدا و با تاریخ دودمان [هخامنشیان](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C "شاهنشاهی هخامنشی") درمی‌آمیزد. همای نیز سی و دو سال پادشاهی کرد.[\[۱۶\]](#cite_note-16) پس از همای نیز [داراب](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8_%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86 "داراب پسر بهمن") به درازی دوازده سال پادشاه شد که فرزند بهمن و همای بود. از داراب دو پسر به نام‌های [دارا](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب") و [اسکندر](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی") بر جای ماند که دارا پس از او پادشاه [ایران](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "ایران (شاهنامه)") شد. مادر اسکندر (ناهید) دختر [فیلقوس](/wiki/%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%BE_%D8%AF%D9%88%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "فیلیپ دوم مقدونی") بود و اسکندر پس از نیای مادری خود پادشاه [روم](/wiki/%D8%B1%D9%88%D9%85 "روم") شد. این روایت دربارهٔ اسکندر را برخی از تاریخ‌نگاران دیگر نیز آورده‌اند. دارا بازپسین پادشاه کیانی بود که پس از خیزش اسکندر و سه رزم با او به [کرمان](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 "کرمان") گریخت و از اسکندر درخواست آشتی کرد. ولی اسکندر آشتی را نپذیرفت و دارا از پادشاه هند یاری خواست، ولی اسکندر لشگریان دارا را شکست داد و دارا به‌دست [جانوسیار](/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DB%8C%D8%B1_%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85 "اردشیر پنجم") و ماهیار کشته شد و اسکندر پادشاه ایران شد. دارا همان [داریوش سوم](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%B3%D9%88%D9%85 "داریوش سوم") است که در عهد او [اسکندر مقدونی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی") به ایران لشکر کشید. اسکندر در [ادبیات پهلوی](/wiki/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "ادبیات فارسی میانه") برافکنندهٔ شاهنشاهان ایران و سوزانندهٔ کاخ [شاهان هخامنشی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C "فهرست شاهنشاهان هخامنشی") است و در نوشته‌های زرتشتی ملعون و نفرین‌شده خوانده شده‌است. ولی او در _شاهنامه_ یک شخصیت خاکستری است.[\[۱۷\]](#cite_note-17)

در _[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")_ بخش تاریخی _شاهنامه_ (پادشاهی [بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)")، [همای](/wiki/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF "همای چهرزاد")، [داراب](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب")، [دارا](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%B3%D9%88%D9%85 "داریوش سوم") و [اسکندر](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی")) نیامده‌است و واپسین پادشاه کیانی (در _اوستا_) [کی‌گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ") است؛ گمان می‌رود که ساسانیان، هخامنشیان را با دودمان کیانیان پیوند دادند و پادشاهی بهمن تا اسکندر را با کیانیان یکی کرده‌اند.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Ancient_Iranian_Kings_List_and_Dates.png/220px-Ancient_Iranian_Kings_List_and_Dates.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Ancient_Iranian_Kings_List_and_Dates.png) گاهنگاری پادشاهان اسطوره‌ای ایران بر پایهٔ منابع ایرانی و بر اساس پژوهش [جهانشاه درخشانی](/wiki/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C "جهانشاه درخشانی")[\[۱۸\]](#cite_note-18)

## پایتخت کیانیان

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=6 "ویرایش بخش: پایتخت کیانیان")\]

در شاهنامه دربارهٔ [کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد") آورده شده که او [اصطخر](/wiki/%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D8%AE%D8%B1 "اصطخر") در [پارس](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3 "پارس") را پایتخت خود می‌خواند.

وزانجا سوی [پارس](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3 "پارس") اندر کشیدکه در [پارس](/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3 "پارس") بد گنجها را کلیدنشستنگه آن گه به [اسطخر](/wiki/%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D8%AE%D8%B1 "اصطخر") بودکیان را بدان جایگه فخر بودجهانی سوی او نهادند رویکه او بود سالار دیهیم جویبه تخت کیان اندر آورد پایبه داد و به آیین فرخنده‌رای

— _[فردوسی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C "فردوسی")_

در [تاریخ بلعمی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C "تاریخ بلعمی") از کی‌قباد چنین یاد شده‌است: وی مَلکِی با عدل و داد بود و جهان‌آباد کرد و [خراج](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%AC "باج") نستد مگر عُشر. پس نشست به [بلخ](/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%AE_(%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9) "بلخ (در منابع)") داشتی، به لبِ [جیحون](/wiki/%D8%AC%DB%8C%D8%AD%D9%88%D9%86 "جیحون") بدان حد که میان او بود و میان ترکان.[\[۱۹\]](#cite_note-19)

در شاهنامه از تختگاه [گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ") اینگونه سخن آمده:

چو گشتاسپ را داد لهراسپ تختفرود آمد از تخت و بربست رختبه [بلخ](/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%AE_(%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9) "بلخ (در منابع)") گزین شد بران نوبهارکه یزدان پرستان بدان روزگارمران جای را داشتندی چنانکه مر مکه را تازیان این زمانبدان خانه شد شاه یزدان‌پرستفرود آمد از جایگاه نشست

— _[فردوسی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C "فردوسی")_

## فهرست پادشاهان کیانی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=7 "ویرایش بخش: فهرست پادشاهان کیانی")\]

مقالهٔ اصلی: [فهرست پادشاهان اسطوره‌ای ایران](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "فهرست پادشاهان اسطوره‌ای ایران")

این فهرست بر پایهٔ [_شاهنامهٔ خالقی مطلق_](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82 "شاهنامه خالقی مطلق") فراهم شده‌است:

چیدمان
پادشاه
نگاره
پادشاهی
پدر
۱
[کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00350.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00350.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00350.jpg)۱۰۰ سال

( **۲۴۳۲–۲۵۳۲** پس از [کیومرث](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AB "کیومرث"))
[منوچهر](/wiki/%D9%85%D9%86%D9%88%DA%86%D9%87%D8%B1 "منوچهر")۲
[کی‌کاووس](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%B3 "کی‌کاووس")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00341.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00341.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00341.jpg)۱۲۰ سال

( **۲۵۳۲–۲۶۵۲** پس از کیومرث)
[کی‌اپیوه](/wiki/%DA%A9%D9%88%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%87 "کوی‌اپیوه") (در _[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")_)

[کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد") (در _[شاهنامه](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "شاهنامه")_)
۳
[کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00328.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00328.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00328.jpg)۶۰ سال

( **۲۶۵۲–۲۷۱۲** پس از کیومرث)
[سیاوش](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4 "سیاوش")۴
[کی‌لهراسپ](/wiki/%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "لهراسپ")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00320.jpg/149px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00320.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00320.jpg)۱۲۰ سال

( **۲۷۱۲–۲۸۳۲** پس از کیومرث)
اَوْرَنْد
۵
[کی‌گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00308.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00308.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00308.jpg)۱۲۰ سال

( **۲۸۳۲–۲۹۵۲** پس از کیومرث)
[کی‌لهراسپ](/wiki/%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "لهراسپ")۶
[کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00296.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00296.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00296.jpg)۶۰ سال

( **۲۹۵۲–۳۰۱۲** پس از کیومرث)
[اسفندیار](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1 "اسفندیار")۷
[همای چهرزاد](/wiki/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AF "همای چهرزاد")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00280.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00280.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00280.jpg)۳۲ سال

( **۳۰۱۲–۳۰۴۴** پس از کیومرث)
[کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)")۸
[داراب](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00274.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00274.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00274.jpg)۱۲ سال

( **۳۰۴۴–۳۰۵۶** پس از کیومرث)
[کی‌بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) "بهمن (شاهنامه)")۹
[دارا](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%B3%D9%88%D9%85 "داریوش سوم")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00268.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00268.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00268.jpg)۱۴ سال

( **۳۰۶۵–۳۰۷۰** پس از کیومرث)
[داراب](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب")۱۰
[اسکندر](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%88%D9%86%DB%8C "اسکندر مقدونی")[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00260.jpg/150px-Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00260.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Name-ye_Khosrovan_bsb11180462_00260.jpg)۱۴ سال

( **۳۰۷۰–۳۰۸۴** پس از کیومرث)
[داراب](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب")

## تبارنامهٔ کیانیان

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=8 "ویرایش بخش: تبارنامهٔ کیانیان")\]

[كيقباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد")[کی‌اپیوه](/wiki/%DA%A9%D9%88%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%87 "کوی‌اپیوه") (در _[اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")_)[کی‌بیرشن](/wiki/%DA%A9%D9%88%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%B4%D9%86 "کوی‌بیرشن")[کی‌پیسین](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%86&action=edit&redlink=1 "کی‌پیسین (صفحه وجود ندارد)")[کی‌آرش](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%B4 "کی‌آرش")[کی‌کاووس](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%B3 "کی‌کاووس")[مَنوش](/w/index.php?title=%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%88%D8%B4&action=edit&redlink=1 "مَنوش (صفحه وجود ندارد)")[سیاوش](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4 "سیاوش")ارزان[کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو")[کی‌لهراسپ](/wiki/%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "لهراسپ")[زریر](/wiki/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%B1_%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "زریر پسر لهراسپ")[کی‌گشتاسپ](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "گشتاسپ")[بستور](/wiki/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1 "بستور")[پشوتن](/wiki/%D9%BE%D8%B4%D9%88%D8%AA%D9%86 "پشوتن")[اسفندیار](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1 "اسفندیار")[مهرنوش](/wiki/%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4_%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1 "مهرنوش پسر اسفندیار")[نوش‌آذر](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B4%E2%80%8C%D8%A2%D8%B0%D8%B1 "نوش‌آذر")[کی‌بهمن](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86 "کی‌بهمن")[کی‌داراب](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "کی‌داراب")

## کیانیان و سیستان

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=9 "ویرایش بخش: کیانیان و سیستان")\]

مقالهٔ اصلی: [کیانیان و سیستان](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "کیانیان و سیستان")

در کتاب [اوستا](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7 "اوستا")، درفقرات ۶۶–۶۹ یشتها، از خاندان کیانی مکرر یاد شده و [سیستان](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "سیستان") و پیرامون دریاچهٔ هامون میهن اصلی خاندان کیانی معین شده‌است. درفقره ۶۶ زامیاد یشت چنین می‌خوانیم: « [فر کیانی](/wiki/%D9%81%D8%B1_%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C "فر کیانی")، از آن کسی است که شهریاری وی از آنجای که رو هیرمند دریاچه کیانسی (هامون) را پدیدمی‌آورد، برخاسته است.[\[۲۰\]](#cite_note-20)[\[۲۱\]](#cite_note-21)[\[۲۲\]](#cite_note-22)
در این فقره صریحاً پادشاهی کیانی اراده شده و [سیستان](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "سیستان") و پیرامون دریاچه هیرمند میهن اصلی خاندان کیانی معین شده‌است.[\[۲۳\]](#cite_note-23)[\[۲۴\]](#cite_note-24) بنابراین تردیدی نیست که کیانیان از جمله کهن‌ترین ساکنان آریایی هستند که در نخستین مرحلهٔ مهاجرت آریایی‌ها از شمال به جنوب در حوزهٔ دلتای رود هیرمند (سیستان) ساکن شده‌اند و در اینجا شالودهٔ پادشاهی و زندگی شهرنشینی را بنیاد گذاشته‌اند و از اینجا روزگاری سراسر [ایران بزرگ](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF "ایران بزرگ") را اداره می‌کرده‌اند و بخش زیادی _[شاهنامه](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "شاهنامه")_، وقف شرح شأن و شوکت پادشاهی خاندان کیانی (از [کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد") تا [کی‌گشتاسپ](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%BE "کی‌گشتاسپ") پذیرنده و پشتیبان [دین زرتشت](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA "دین زرتشت")) شده‌است.[\[۲۵\]](#cite_note-25)[\[۲۶\]](#cite_note-26)

### ملک محمود کیانی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=10 "ویرایش بخش: ملک محمود کیانی")\]

[ملک محمود کیانی](/wiki/%D9%85%D9%84%DA%A9_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C "ملک محمود کیانی") زمانی‌که شهرهای [نیشاپور](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1 "نیشاپور") و بر پیرامون آن چیرهٔ شد، خود را پادشاه مستقل [خراسان](/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86 "خراسان") و [سیستان](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "سیستان") نامید و مشهد را پای تخت خویش قرار داد. ارتش منظمی مرکب از سواره‌نظام و پیاده‌نظام با توپخانه قوی تشکیل داد. ملک محمود پس از سرکوبی مخالفان در [مشهد](/wiki/%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF "مشهد") تاج‌گذاری نمود. و «جیغه بر سر و سکه پادشاهی به سیم و زر زد و چون خود را منسوب به کیانیان می‌دانست، کلاه کیانی برای خود ترتیب داد.» و تاجی برسم کیانیان ۳۰ سدهٔ پیش از خود بر سر گذاشت.[\[۲۷\]](#cite_note-27)[\[۲۸\]](#cite_note-28)[\[۲۹\]](#cite_note-29)[\[۳۰\]](#cite_note-30)

## پانویس

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=11 "ویرایش بخش: پانویس")\]

01. [↑](#cite_ref-1)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۴۸۴–۴۸۵.
02. [↑](#cite_ref-2)[دریایی، _تاریخ ملی یا تاریخ کیانی_](#CITEREFدریایی1392)، 66.
03. [↑](#cite_ref-3)[تاریخ پیامبران و شاهان](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B3%D9%86%DB%8C_%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B6_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1 "تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء") نوشتهٔ [حمزهٔ اصفهانی](/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C "حمزه اصفهانی")؛ فصل چهارم، ذکر اخبار پادشاهان ایران، کی‌اردشیر
04. [↑](#cite_ref-4)[باستانی پاریزی، _کورش در روایات ایرانی_](#CITEREFباستانی_پاریزی1346)، 180-179.
05. [↑](#cite_ref-5)Constantin-François Volney, _Chronologie d’Hérodote, conforme à. son texte_, pt. 2: _Empires des Assyriens et des M.des: Prise de Troie, selon les annales de Tyr et de Ninive; Époque de Ninus, selon les Arabes homérites; Époques de Zoroastre, de Zohak, de Féridon, etc. , prouvées par Hérodote_, Paris, 1808
06. [↑](#cite_ref-6)جستاری چند در فرهنگ ایران، ص ۹۱.
07. ↑ [۷٫۰](#cite_ref-multiple_7-0)[۷٫۱](#cite_ref-multiple_7-1)جستاری چند در فرهنگ ایران، ص ۹۲.
08. [↑](#cite_ref-8)آرتور کریستنسن، کیانیان (۱۳۶۸)، ترجمه ذبیح‌الله صفا، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، چاپ پنجم، ۲۴۲ص.
09. [↑](#cite_ref-9)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۴۸۲.
10. [↑](#cite_ref-10)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۴۹۵–۴۹۶.
11. [↑](#cite_ref-11)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۰۰–۵۰۱.
12. [↑](#cite_ref-12)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۱۱.
13. [↑](#cite_ref-13)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۱۵–۵۱۶.
14. [↑](#cite_ref-14)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۲۴–۵۲۵.
15. [↑](#cite_ref-15)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۲۸.
16. [↑](#cite_ref-16)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۳۸–۵۴۲.
17. [↑](#cite_ref-17)[صفا، _حماسه‌سرایی در ایران_](#CITEREFصفا1363)، ۵۴۴–۵۴۷.
18. [↑](#cite_ref-18)_آریاییان، مردم کاشی، امرد، پارس و دیگر ایرانیان_، جهانشاه درخشانی، ۱۳۸۲، صفحهٔ ۶۸۹
19. [↑](#cite_ref-19)[ابوعلی بلعمی](/wiki/%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C "بلعمی")، [تاریخ بلعمی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%D9%84%D8%B9%D9%85%DB%8C "تاریخ بلعمی") (۱۳۸۸) ص. ۳۶۷، تصحیح [محمدتقی بهار](/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1 "محمدتقی بهار")، انتشارات زوار، تهران، چاپ چهارم، ۸۸۵ص.
20. [↑](#cite_ref-20)زامیاد یشت بند ۶۶
21. [↑](#cite_ref-21)پور داود، ابراهیم (۱۳۴۷). _پشت‌ها_. ج. ۲. تهران. صص. ۲۲۱.
22. [↑](#cite_ref-22)شاهان کیانی و هخامنشی – محمد معین
23. [↑](#cite_ref-23)ایضاد، ص 243.
24. [↑](#cite_ref-24)دوستخواه، جلیل (۱۳۴۳). _اوستا_. تهران. صص. ۳۰۳.
25. [↑](#cite_ref-25)مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۷، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۷۱.
26. [↑](#cite_ref-26)دبیرسیاقی، محمد، برگردان روایت گونه شاهنامه فردوسی به نثر، تهران، قطره، ۱۳۸۰.
27. [↑](#cite_ref-27)طهرانی، محمد شفیع. _مرآت الواردات_. ص. ۲۱۶.
28. [↑](#cite_ref-28)دکتر مهدی بهار، میراث خوار استعمار، ج ۲، ص ۶۴۲.
29. [↑](#cite_ref-29)سایکس، تاریخ ایران، ج ۲، ص ۳۵۶.
30. [↑](#cite_ref-30)الفنستون، افغانان، ص ۴۳۷

## منابع

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=12 "ویرایش بخش: منابع")\]

- [حسین، الهی قمشه‌ای](/wiki/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C_%D9%82%D9%85%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "حسین الهی قمشه‌ای") (۱۳۸۶). _شاهنامهٔ فردوسی_. ترجمهٔ ناهید فرشادمهر. تهران: نشر محمد. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [۹۶۴-۵۵۶۶-۳۵-۵](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-5566-35-5 "ویژه:منابع کتاب/964-5566-35-5").
- [بهار، مهرداد](/wiki/%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1 "مهرداد بهار"). _جستاری چند در فرهنگ ایران_. تهران: انتشارات فکر روز، ۱۳۷۶. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [‎۹۶۴-۵۸۳۸-۷۴-۶](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-5838-74-6 "ویژه:منابع کتاب/964-5838-74-6")
- [کریستین‌سن، آرتور امانوئل](/wiki/%D8%A2%D8%B1%D8%AA%D9%88%D8%B1_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3%D9%86 "آرتور کریستنسن"). _کیانیان_. مترجم: [ذبیح‌الله صفا](/wiki/%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%A7 "ذبیح‌الله صفا"). تهران: [شرکت انتشارات علمی و فرهنگی](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C "انتشارات علمی و فرهنگی")، ۱۳۸۱. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [‎۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۳۴۰-۳](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/978-964-445-340-3 "ویژه:منابع کتاب/978-964-445-340-3")
- [یارشاطر، احسان](/wiki/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%B1 "احسان یارشاطر")، و دیگران. _[تاریخ ایران کمبریج](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AC "تاریخ ایران کمبریج")_ جلد سوم، قسمت اول. مترجم: [حسن انوشه](/wiki/%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B4%D9%87 "حسن انوشه"). تهران: [انتشارات امیرکبیر](/wiki/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1 "مؤسسه انتشارات امیرکبیر")، ۱۳۸۳. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [‎۹۶۴−۰۰−۰۰۲۳-X](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-00-0023-X "ویژه:منابع کتاب/964-00-0023-X")
- [نلدکه، تئودور](/wiki/%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%B1_%D9%86%D9%84%D8%AF%DA%A9%D9%87 "تئودور نلدکه"). _حماسهٔ ملّیِ ایران_. مترجم: [بزرگ علوی](/wiki/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C "بزرگ علوی"). تهران: مؤسسهٔ [انتشارات نگاه](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 "انتشارات نگاه")، ۱۳۸۴. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [‎۹۶۴-۶۷۳۶-۷۹-۳](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-6736-79-3 "ویژه:منابع کتاب/964-6736-79-3")
- [صفا، ذبیح‌الله](/wiki/%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%A7 "ذبیح‌الله صفا"). _حماسه‌سرایی در ایران_. تهران: [انتشارات امیرکبیر](/wiki/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1 "مؤسسه انتشارات امیرکبیر")، ۱۳۸۴. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [‎۹۶۴-۰۰-۰۶۳۵-۱](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-00-0635-1 "ویژه:منابع کتاب/964-00-0635-1")

## پیوند به بیرون

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&section=13 "ویرایش بخش: پیوند به بیرون")\]

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "الگو:کیانیان")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:کیانیان (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:کیانیان")

کیانیان

- [کی‌قباد](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%A8%D8%A7%D8%AF "کی‌قباد")
- [کی‌کاووس](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%B3 "کی‌کاووس")
- [کی‌خسرو](/wiki/%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88 "کی‌خسرو")
- [لهراسپ](/wiki/%D9%84%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%BE "لهراسپ")
- [گشتاسب](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D8%A8%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87 "گشتاسب‌شاه")
- [بهمن](/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86_%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1 "بهمن پسر اسفندیار")
- [همای](/wiki/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1_%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86 "همای دختر بهمن")
- [داراب](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A8_(%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA) "داراب (شخصیت)")
- [دارا](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%B3%D9%88%D9%85 "داریوش سوم")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "الگو:منبع‌شناسی تاریخ ایران")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:منبع‌شناسی تاریخ ایران (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:منبع‌شناسی تاریخ ایران")

منبع‌شناسی تاریخ ایران

[پیش از ماد](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%BE%DB%8C%D8%B4_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D8%A7%D8%AF&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی پیش از ماد (صفحه وجود ندارد)") (شامل [عیلام](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85_(%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86) "ایلام (تمدن)") • [کوتیان](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D9%82%D9%88%D9%85) "کوتیان (قوم)") • [منائیان](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منائیان") • [اورارتو](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88 "اورارتو") • [میتانی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C "میتانی") • [هوری‌ها](/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "هوری‌ها") • [پیش‌ایلامی](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "پیش‌ایلامی"))  • [تاریخ اساطیری ایران](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی تاریخ اساطیری ایران") (شامل [پیشدادیان](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 "پیشدادیان") • کیانیان)  •[ماد و هخامنشی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%A7%D8%AF_%D9%88_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ ماد و هخامنشی")  •[سلوکی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ سلوکی")  •[اشکانی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ اشکانی")  •[ساسانی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ ساسانی")  •[خلفای عرب](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%84%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A8 "منبع‌شناسی تاریخ ایران در زمان خلفای عرب") • [طاهری](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی طاهریان") ( [سکه‌شناسی](/wiki/%D8%B3%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "سکه‌شناسی طاهریان"))  •[صفاری](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ صفاری")  •[سامانی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ سامانی")  •[زیاری](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی زیاریان") ( [سکه‌شناسی](/wiki/%D8%B3%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "سکه‌شناسی زیاریان"))  •[بویی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی بوییان (صفحه وجود ندارد)")  •[غزنوی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%BA%D8%B2%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی تاریخ غزنویان")  •[سلجوقی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%84%D8%AC%D9%88%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی سلجوقیان")  •[خوارزمشاهی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی خوارزمشاهیان (صفحه وجود ندارد)")  •[ایلخانی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی ایلخانان (صفحه وجود ندارد)")  •[تیموری](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C "منبع‌شناسی تیموری")  •[مرعشی-چلاوی-کیایی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%B9%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 "منبع‌شناسی مرعشیان")  •[گورکانی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DA%AF%D9%88%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی گورکانی (صفحه وجود ندارد)")  •[صفوی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ صفوی")  •[افشاری-زندی](/wiki/%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C "منبع‌شناسی تاریخ افشاری و زندی")  •[قاجاری](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی تاریخ قاجاریه (صفحه وجود ندارد)")  •[پهلوی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی تاریخ پهلوی (صفحه وجود ندارد)")  •[جمهوری اسلامی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&action=edit&redlink=1 "منبع‌شناسی تاریخ جمهوری اسلامی (صفحه وجود ندارد)")

برگرفته از « [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=کیانیان&oldid=39848916](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=کیانیان&oldid=39848916)»

[رده‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "ویژه:رده‌ها"):

- [اسطوره‌شناسی ایران باستان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "رده:اسطوره‌شناسی ایران باستان")
- [اسطوره‌شناسی ایرانی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C "رده:اسطوره‌شناسی ایرانی")
- [ایران باستان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "رده:ایران باستان")
- [تاریخ مزدیسنا](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%A7 "رده:تاریخ مزدیسنا")
- [جغرافیای تاریخی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C "رده:جغرافیای تاریخی")
- [دودمان‌ها و فرمانروایان زرتشتی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C "رده:دودمان‌ها و فرمانروایان زرتشتی")
- [دودمان‌های زرتشتیان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86 "رده:دودمان‌های زرتشتیان")
- [فرهنگ در ایران](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "رده:فرهنگ در ایران")
- [پادشاهان کیانی شاهنامه](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 "رده:پادشاهان کیانی شاهنامه")

رده‌های پنهان:

- [مقاله‌هایی که تجمیع ارجاع در آن‌ها ممنوع است](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%AA%D8%AC%D9%85%DB%8C%D8%B9_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9_%D8%AF%D8%B1_%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9_%D8%A7%D8%B3%D8%AA "رده:مقاله‌هایی که تجمیع ارجاع در آن‌ها ممنوع است")
- [صفحه‌های دارای تابع تجزیه‌گر آرایش‌عدد با آرگومان غیرعددی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1_%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D8%B9%D8%AF%D8%AF_%D8%A8%D8%A7_%D8%A2%D8%B1%DA%AF%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%AF%D8%AF%DB%8C "رده:صفحه‌های دارای تابع تجزیه‌گر آرایش‌عدد با آرگومان غیرعددی")
- [Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:Pages_using_infobox_country_or_infobox_former_country_with_the_flag_caption_or_type_parameters "رده:Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان پارسی میانه](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان پارسی میانه")

- این صفحه آخرین‌بار در ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ ساعت ‏۱۳:۲۴ ویرایش شده است.
- همهٔ نوشته‌ها تحت [مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ar) در دسترس است؛
برای جزئیات بیشتر [شرایط استفاده](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use) را بخوانید.


ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی [بنیاد ویکی‌مدیا](//www.wikimediafoundation.org/) است.


- [سیاست حفظ حریم خصوصی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [دربارهٔ ویکی‌پدیا](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87)
- [تکذیب‌نامه‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%DA%A9%D8%B0%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)
- [آیین‌نامه رفتاری](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [توسعه‌دهندگان](https://www.mediawiki.org/wiki/How_to_contribute/fa?uselang=fa)
- [آمار](https://stats.wikimedia.org/#/fa.wikipedia.org)
- [بیانیهٔ کوکی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [نمای موبایل](//fa.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)