روش‌های جمع‌آوری داده‌ها - موسسه هورتاش
روش‌های جمع‌آوری داده‌ها: راهنمای جامع برای پژوهشگران. جمع‌آوری داده‌ها، قلب تپنده هر تحقیق علمی است. انتخاب روش مناسب برای جمع‌آوری ...
پرسشنامه‌ها با سؤالات باز
اساساً مطالعات کیفی باهدف تضمین سطح عمق درک بیشتر انجام می‌یابد و روش‌های جمع‌آوری داده‌های کیفی شامل مصاحبه‌ها، <anchor>پرسشنامه‌ها با سؤالات باز</anchor>، گروه‌های تمرکز(focus groups)، مشاهده(observation)، بازی و یا نقش بازی(game or role-playing)، ، مطالعات موردی و غیره می‌شود.
طراحی پرسشنامه - موسسه هورتاش
طراحی پرسشنامه \- موسسه هورتاش

[پرش به محتوا](#content)

[02191070438](tel:02191070438) [09011764660](tel:+989011764660) Info@Spublishers\[dot\]com

جستجو:

موسسه هورتاش

پروژه و شبیه سازی

[![موسسه هورتاش](http://spublishers.com/proje/wp-content/uploads/2022/11/hortash-logo-70.png)](https://spublishers.com/proje/)

- [صفحه اصلی](http://spublishers.com/)
- خدمات
  - [ترجمه](http://spublishers.com/translate/order)
    - [ترجمه مقاله](https://spublishers.com/translate/isi-technical-translation/)
    - [ترجمه کتاب](https://spublishers.com/translate/book-translation/)
    - [ترجمه تخصصی انگلیسی](https://spublishers.com/translate/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d8%aa%d8%ae%d8%b5%d8%b5%db%8c-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
    - [ترجمه تخصصی روسی](https://spublishers.com/translate/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d8%b1%d9%88%d8%b3%db%8c/)
    - [ترجمه تخصصی عربی](https://spublishers.com/translate/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d8%aa%d8%ae%d8%b5%d8%b5%db%8c-%d8%b9%d8%b1%d8%a8%db%8c-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%da%a9%d8%aa%d8%a8/)
  - [مشاوره مقاله](http://spublishers.com/order)
    - [ترجمه مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
    - [سابمیت مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d8%b3%d8%a7%d8%a8%d9%85%db%8c%d8%aa-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
    - [ویرایش مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d9%88%db%8c%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
    - [مشاوره تبدیل پروژه به مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d8%aa%d8%a8%d8%af%db%8c%d9%84-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
- [ثبت سفارش](http://spublishers.com/proje/order/)
- [مطالب آموزشی](http://spublishers.com/proje/blog/)
- [همکاری](http://spublishers.com/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%DB%8C%D8%A7%D8%B1/)
- [تماس با هورتاش](http://spublishers.com/proje/contact-sharifyar/)
  - [کارشناسان](https://spublishers.com/%d8%aa%db%8c%d9%85-%d9%87%d9%88%d8%b1%d8%aa%d8%a7%d8%b4/)

- [صفحه اصلی](http://spublishers.com/)
- خدمات
  - [ترجمه](http://spublishers.com/translate/order)
    - [ترجمه مقاله](https://spublishers.com/translate/isi-technical-translation/)
    - [ترجمه کتاب](https://spublishers.com/translate/book-translation/)
    - [ترجمه تخصصی انگلیسی](https://spublishers.com/translate/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d8%aa%d8%ae%d8%b5%d8%b5%db%8c-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
    - [ترجمه تخصصی روسی](https://spublishers.com/translate/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d8%b1%d9%88%d8%b3%db%8c/)
    - [ترجمه تخصصی عربی](https://spublishers.com/translate/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d8%aa%d8%ae%d8%b5%d8%b5%db%8c-%d8%b9%d8%b1%d8%a8%db%8c-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%da%a9%d8%aa%d8%a8/)
  - [مشاوره مقاله](http://spublishers.com/order)
    - [ترجمه مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
    - [سابمیت مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d8%b3%d8%a7%d8%a8%d9%85%db%8c%d8%aa-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
    - [ویرایش مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d9%88%db%8c%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
    - [مشاوره تبدیل پروژه به مقاله](http://spublishers.com/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/%d8%aa%d8%a8%d8%af%db%8c%d9%84-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d9%87/)
- [ثبت سفارش](http://spublishers.com/proje/order/)
- [مطالب آموزشی](http://spublishers.com/proje/blog/)
- [همکاری](http://spublishers.com/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%DB%8C%D8%A7%D8%B1/)
- [تماس با هورتاش](http://spublishers.com/proje/contact-sharifyar/)
  - [کارشناسان](https://spublishers.com/%d8%aa%db%8c%d9%85-%d9%87%d9%88%d8%b1%d8%aa%d8%a7%d8%b4/)

# طراحی پرسشنامه

شما اینجا هستید:

1. [خانه](https://spublishers.com/proje/ "خانه")
2. [خدمات](http://spublishers.com/proje/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/ "خدمات")
3. [پایان‌نامه](http://spublishers.com/proje/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/ "پایان‌نامه")
4. طراحی پرسشنامه

[مرداد271397](http://spublishers.com/proje/1397/05/27/ "27/05/1397")

![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%201366%20482'%2F%3E)

تاریخ بروزرسانی: 7 تیر 1403 ساعت 01:16

## طراحی پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای جمع آوری داده های دقیق و موثق

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای جمع آوری داده ها در زمینه های مختلف از جمله تحقیقات علمی، نظرسنجی ها، بازاریابی و مطالعات آموزشی است. طراحی یک پرسشنامه دقیق و اصولی، کلید دستیابی به اطلاعات موثق و قابل اعتماد است. در این مقاله، راهنمای گام به گام برای طراحی پرسشنامه ارائه می شود که به شما کمک می کند تا پرسشنامه ای موثر برای جمع آوری داده های مورد نیاز خود ایجاد کنید.

**مراحل اصلی طراحی پرسشنامه:**

**1\. تعیین هدف و موضوع پرسشنامه:**

- قبل از شروع به طراحی پرسشنامه، هدف خود را از انجام نظرسنجی به طور واضح مشخص کنید. می خواهید به چه سوالاتی پاسخ دهید؟ چه اطلاعاتی را می خواهید جمع آوری کنید؟
- موضوع پرسشنامه را به طور دقیق تعریف کنید. پرسشنامه شما در مورد چه چیزی است؟ چه چیزی را می خواهید اندازه گیری کنید؟

**2\. انتخاب جامعه آماری:**

- جامعه آماری شما چه کسانی هستند؟ چه کسانی باید در نظرسنجی شما شرکت کنند؟
- مشخص کنید که چه تعداد نمونه از جامعه آماری خود برای جمع آوری داده ها نیاز دارید.

**3\. انتخاب نوع سوالات:**

- پرسشنامه شما شامل چه نوع سوالاتی خواهد بود؟ سوالات بسته، سوالات باز، سوالات رتبه بندی، سوالات ماتریسی و …
- هر نوع سوال برای جمع آوری نوع خاصی از اطلاعات مناسب است. نوع سوالات را متناسب با هدف پرسشنامه خود انتخاب کنید.

**4\. نوشتن سوالات:**

- سوالات خود را به طور واضح، مختصر و دقیق بنویسید. از اصطلاحات مبهم و پیچیده خودداری کنید.
- سوالات را به گونه ای طراحی کنید که فقط یک تعبیر داشته باشند و از سوگیری در آنها اجتناب شود.
- از سوالات هدایت کننده یا مغرضانه خودداری کنید.

**5\. ترتیب سوالات:**

- ترتیب سوالات در پرسشنامه می تواند بر پاسخ های افراد تاثیر بگذارد.
- سوالات مهم و کلیدی را در ابتدای پرسشنامه قرار دهید.
- از سوالات حساس یا شخصی در اواخر پرسشنامه استفاده کنید.

**6\. طراحی ظاهری پرسشنامه:**

- پرسشنامه شما باید از نظر ظاهری جذاب و خوانا باشد.
- از فونت مناسب و اندازه خوانا استفاده کنید.
- از صفحه بندی مرتب و منظم استفاده کنید.
- در صورت تمایل می توانید از تصاویر و نمودارها برای جذاب تر کردن پرسشنامه استفاده کنید.

**7\. پیش آزمون:**

- قبل از نهایی کردن پرسشنامه، آن را در بین گروه کوچکی از افراد نمونه جامعه آماری خود پیش آزمون کنید.
- نظرات و بازخوردهای آنها را در مورد وضوح، سادگی و تناسب سوالات با هدف پرسشنامه جمع آوری کنید.
- در صورت نیاز، پرسشنامه را بر اساس بازخوردها اصلاح کنید.

**8\. جمع آوری داده ها:**

- روش مناسب برای جمع آوری داده ها را با توجه به نوع پرسشنامه و جامعه آماری خود انتخاب کنید.
- می توانید از روش های مختلفی مانند مصاحبه حضوری، مصاحبه تلفنی، ارسال پرسشنامه از طریق پست الکترونیکی یا آنلاین برای جمع آوری داده ها استفاده کنید.

**9\. تجزیه و تحلیل داده ها:**

- پس از جمع آوری داده ها، آنها را به طور دقیق تجزیه و تحلیل کنید.
- از روش های آماری مناسب برای تفسیر نتایج استفاده کنید.

**نکات مهم در طراحی پرسشنامه:**

- پرسشنامه را کوتاه و مختصر نگه دارید.
- از سوالات غیرضروری و تکراری خودداری کنید.
- از محرمانه بودن اطلاعات پاسخ دهندگان اطمینان حاصل کنید.
- در صورت تمایل می توانید از مشوق هایی مانند جوایز یا تخفیف برای تشویق افراد به شرکت در نظرسنجی استفاده کنید.

**با رعایت این نکات و مراحل گام به گام، می توانید پرسشنامه ای دقیق و اصولی طراحی کنید که به شما در جمع آوری داده های موثق و قابل اعتماد برای تحقیقات یا نظرسنجی خود کمک می کند.**

طراحی پرسشنامه یک فرآیند چندمرحله‌ای و پیچیده است که در یک‌زمان به جزئیات زیادی نیاز دارد. شايد مهم‌ترین بخش فرآيند تحقیق، ايجاد سؤالاتی است که با دقت بالایی می‌توانند نظرات، تجارب و رفتارهاي عمومي را اندازه‌گیری کنند. اگر اطلاعات جمع‌آوری‌شده بر اساس یک مبنای ضعیف از سؤالات مبهم یا جانب‌دارانه باشد، نمونه‌گیری تصادفی دقیق و نرخ بالای پاسخ‌دهی هدر خواهد رفت. ایجاد ابزارهای خوب شامل نوشتن سؤالات خوب و نیز سازمان‌دهی آن‌ها در یک پرسشنامه می‌شود. محققان اغلب علاقه‌مند به اندازه‌گیری تغییرات در طول زمان هستند، بنابراین باید توجه داشته باشند که چگونه نظرات و رفتارها در نظرسنجی‌های قبلی اندازه‌گیری شده است.

ایجاد یک پرسشنامه روشی است که در علوم اجتماعی به‌طور مکرر استفاده می‌شود. زیرا جمع‌آوری اطلاعات را در یک دنیای واقعی ممکن می‌سازد و بدین ترتیب تحقیق را مفید و نزدیک‌تر به خواننده می‌نماید. بسیار مهم است که محقق درک کاملی از مفهوم طراحی پرسشنامه داشته باشد. زیرا پرسشنامه‌ای که به‌خوبی آماده‌شده و به‌خوبی پیکربندی شود ارزش بالایی را در مرحله تجزیه‌وتحلیل به [پایان‌نامه](http://spublishers.com/proje/%d9%81%d8%b5%d9%84-%d9%87%d8%a7%db%8c-%db%8c%da%a9-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/) اضافه می‌کند.

برای طراحی پرسشنامه ، محقق باید به موارد خاصی توجه نماید. مثلاً اینکه آیا پرسشنامه مناسب است یا خیر، همچنین باید منابع موجود در دسترس را تشخیص دهد و تصمیم بگیرد که چه اطلاعاتی باید در یک پرسشنامه قرار گیرد. پرسشنامه باید شامل سؤالات مربوط به اهداف اولیه و مرور ادبیات باشد.

## انواع پرسشنامه

پرسشنامه‌ها می‌توانند به دو صورت طراحی شوند:

### پرسشنامه باز (open ended)

### پرسشنامه بسته (closed ended)

در پرسشنامه باز، پاسخ‌های از پیش تعیین‌شده وجود ندارد و انتظار می‌رود که پاسخ‌دهندگان، توضیحاتی را از زبان خودشان بنویسند. اساساً این پرسشنامه‌ها در تحقیق اکتشافی برای تولید ایده‌های مختلف مفید است. در این نوع پرسشنامه‌ها پاسخ‌ها برای تجزیه‌وتحلیل بسیار مهم هستند. زیرا آن‌ها فاقد یکنواختی هستند. پرسشنامه‌های باز به‌طورکلی در تحقیقات کیفی مورداستفاده قرار می‌گیرند.

نوع دوم، پرسشنامه بسته می‌باشد. پرسشنامه بسته به‌منظور به دست آوردن پاسخ‌های از پیش تعیین‌شده طراحی شده است. کار بررسی و تفسیر نتایج خروجی داده‌های پایان‌نامه، در این نوع از پرسشنامه‌ها، ساده است. پرسشنامه‌های بسته به‌طورکلی در تحقیقات کمی استفاده می‌شوند.

### در زیر چند ویژگی برای طراحی پرسشنامه ارائه می‌شود:

- سؤالات پرسشنامه‌ها صرف‌نظر از اینکه بسته یا باز باشند، باید واضح، دقیق و ساده و آسان (و نه پیچیده و دشوار) طراحی شوند.
- پرسشنامه باید آسان و ساده باشد تا یادآوری کننده باشد و بهتر است جملات، کوتاه و قابل‌فهم باشند.
- سؤالات باید خلاقانه و با یک نظم خاصی طراحی شوند و هر سؤالی باید با سؤال دیگر ارتباط داشته باشد و همه سؤالات باید با موضوع پایان‌نامه مرتبط باشند.
- پرسشنامه باید به پاسخ‌دهندگان کمک کند تا به‌راحتی از یک سؤال به سراغ سؤال دیگر بروند.
- درنهایت، طراحی سؤالات باید از سؤالات غیرشخصی به شخصی، از سؤالات جنرال به سؤالات خاص و از سؤالات ساده به سؤالات مهم انجام گیرد.

## 1- تعیین هدف و موضوع پرسشنامه: نقشه راهی برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق و مفید

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند اطلاعات **دقیق و مفید** را جمع‌آوری کند، لازم است که **هدف و موضوع آن به طور واضح و دقیق** مشخص شده باشد. در این مقاله، به بررسی مراحل **تعیین هدف و موضوع پرسشنامه** می‌پردازیم و نکات کلیدی برای انجام این کار را ارائه می‌دهیم.

### 1\. تعیین هدف پرسشنامه

اولین قدم در طراحی پرسشنامه، **تعیین هدف** آن است. به این سؤال پاسخ دهید که **از انجام این پرسشنامه چه چیزی می‌خواهید به دست آورید؟**

اهداف پرسشنامه می‌توانند بسیار متنوع باشند، از جمله:

- **جمع‌آوری اطلاعات در مورد نظرات، باورها و رفتار افراد در مورد یک موضوع خاص:** برای مثال، یک شرکت ممکن است از پرسشنامه‌ای برای سنجش رضایت مشتریان خود از محصولات یا خدمات خود استفاده کند.
- **سنجش دانش یا مهارت افراد در یک زمینه خاص:** برای مثال، یک معلم ممکن است از پرسشنامه‌ای برای ارزیابی یادگیری دانش‌آموزان خود در پایان یک دوره آموزشی استفاده کند.
- **شناسایی مشکلات یا نیازهای موجود در یک جامعه:** برای مثال، یک سازمان غیردولتی ممکن است از پرسشنامه‌ای برای شناسایی نیازهای بهداشتی جوامع روستایی استفاده کند.

**هنگام تعیین هدف پرسشنامه، باید به نکات زیر توجه کنید:**

- **هدف باید واضح، مشخص و قابل‌اندازه‌گیری باشد.**
- **هدف باید با توجه به منابع و امکانات شما قابل‌دسترسی باشد.**
- **هدف باید با نیازها و علایق مخاطبان شما مرتبط باشد.**

### 2\. انتخاب موضوع پرسشنامه

پس از تعیین هدف پرسشنامه، باید **موضوع** آن را به طور دقیق انتخاب کنید. موضوع پرسشنامه باید **مرتبط با هدف** آن باشد و **اطلاعات مورد نیاز** برای رسیدن به آن را جمع‌آوری کند.

**برای انتخاب موضوع پرسشنامه، می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:**

- **بررسی ادبیات و تحقیقات موجود:** با مطالعه منابع علمی مرتبط با موضوع مورد نظر خود، می‌توانید ایده‌های جدیدی برای پرسشنامه خود به دست آورید.
- **مشورت با متخصصان:** می‌توانید با متخصصان در زمینه مورد نظر خود مشورت کنید تا نظرات آنها را در مورد موضوع پرسشنامه خود جویا شوید.
- **انجام مصاحبه یا گروه‌های متمرکز:** می‌توانید با افراد مورد نظر خود مصاحبه یا گروه‌های متمرکز برگزار کنید تا نظرات و ایده‌های آنها را در مورد موضوع پرسشنامه خود جمع‌آوری کنید.

**هنگام انتخاب موضوع پرسشنامه، باید به نکات زیر توجه کنید:**

- **موضوع باید جالب و جذاب برای مخاطبان شما باشد.**
- **موضوع باید به اندازه کافی محدود باشد تا بتوانید آن را به طور کامل در پرسشنامه خود پوشش دهید.**
- **موضوع باید از نظر اخلاقی و قانونی قابل‌قبول باشد.**

### 3\. تعریف مفاهیم و متغیرها

پس از انتخاب موضوع پرسشنامه، باید **مفاهیم و متغیرهای** مرتبط با آن را به طور دقیق تعریف کنید. مفاهیم، **ایده‌های اصلی** هستند که در پرسشنامه شما مطرح می‌شوند و متغیرها، **ویژگی‌هایی** هستند که می‌خواهید آنها را اندازه‌گیری کنید.

**برای تعریف مفاهیم و متغیرها، باید به نکات زیر توجه کنید:**

- **تعاریف باید واضح، مشخص و قابل‌فهم باشند.**
- **تعاریف باید با یکدیگر همخوانی داشته باشند.**
- **تعاریف باید با درک مخاطبان شما از مفاهیم و متغیرها مرتبط باشند.**

### 4\. نوشتن سؤالات پرسشنامه

پس از تعریف مفاهیم و متغیرها، باید **سؤالات پرسشنامه** خود را بنویسید. سؤالات پرسشنامه باید **به گونه‌ای طراحی شوند که اطلاعات مورد نیاز** برای رسیدن به هدف پرسشنامه را جمع‌آوری کنند.

**انواع مختلفی از سؤالات پرسشنامه وجود دارد، از جمله:**

- **سؤالات بسته:** سؤالاتی که به پاسخ‌دهندگان تعداد محدودی از گزینه‌ها برای انتخاب ارائه می‌دهد.
- **سؤالات باز:** سؤالاتی که به پاسخ‌دهندگان اجازه می‌دهد تا به طور آزادانه به آنها پاسخ دهند.

## 2- انتخاب جامعه آماری پرسشنامه: گامی کلیدی برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق و معتبر

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه نتایج یک پرسشنامه **معتبر و قابل‌اعتماد** باشد، لازم است که از **جامعه آماری مناسب** برای نمونه‌گیری استفاده شود. جامعه آماری، **گروهی از افراد** است که پرسشنامه در بین آنها توزیع می‌شود.

در این مقاله، به بررسی **مراحل انتخاب جامعه آماری پرسشنامه** می‌پردازیم و نکات کلیدی برای انجام این کار را ارائه می‌دهیم.

### 1\. تعریف جامعه هدف

اولین قدم در انتخاب جامعه آماری، **تعریف جامعه هدف** پرسشنامه است. جامعه هدف، **گروهی از افراد** است که **موضوع پرسشنامه** برای آنها **مرتبط** است و **اطلاعات مورد نیاز** برای تحقیق را می‌توان از آنها جمع‌آوری کرد.

**برای تعریف جامعه هدف، باید به نکات زیر توجه کنید:**

- **ویژگی‌های جمعیت‌شناختی:** سن، جنس، نژاد، قومیت، سطح تحصیلات، درآمد و …
- **موقعیت جغرافیایی:** محل سکونت، منطقه جغرافیایی و …
- **علایق و رفتارها:** علایق، سرگرمی‌ها، رفتارهای خرید و …

### 2\. تعیین حجم نمونه

پس از تعریف جامعه هدف، باید **حجم نمونه** را تعیین کنید. حجم نمونه، **تعداد افراد** است که پرسشنامه را تکمیل می‌کنند.

حجم نمونه به **عوامل مختلفی** بستگی دارد، از جمله:

- **سطح اطمینان:** هر چه سطح اطمینان شما بالاتر باشد، به حجم نمونه بزرگ‌تری نیاز دارید.
- **میزان دقت:** هر چه به دقت بالاتری در نتایج خود نیاز داشته باشید، به حجم نمونه بزرگ‌تری نیاز دارید.
- **منابع و امکانات:** حجم نمونه باید با منابع و امکانات شما مانند زمان، بودجه و نیروی انسانی قابل‌دسترسی باشد.

**برای تعیین حجم نمونه، می‌توانید از فرمول‌های مختلف آماری استفاده کنید.**

### 3\. روش نمونه‌گیری

پس از تعیین حجم نمونه، باید **روش نمونه‌گیری** مناسب را انتخاب کنید. روش نمونه‌گیری، **نحوه انتخاب افراد** از جامعه آماری برای شرکت در پرسشنامه است.

**روش‌های مختلفی برای نمونه‌گیری وجود دارد، از جمله:**

- **نمونه‌گیری تصادفی ساده:** در این روش، هر فرد در جامعه آماری به طور مساوی شانس انتخاب شدن برای شرکت در پرسشنامه را دارد.
- **نمونه‌گیری خوشه‌ای:** در این روش، جامعه آماری به خوشه‌های کوچکتر تقسیم می‌شود و از هر خوشه تعدادی نمونه به طور تصادفی انتخاب می‌شود.
- **نمونه‌گیری طبقه‌ای:** در این روش، جامعه آماری به طبقات مختلف تقسیم می‌شود و از هر طبقه تعدادی نمونه به طور تصادفی انتخاب می‌شود.
- **نمونه‌گیری هدفمند:** در این روش، نمونه به طور هدفمند از جامعه آماری انتخاب می‌شود تا تنوع و representativeness نمونه را افزایش دهد.

**انتخاب روش نمونه‌گیری مناسب به نوع پرسشنامه، جامعه هدف و حجم نمونه بستگی دارد.**

### 4\. جمع‌آوری نمونه

پس از انتخاب روش نمونه‌گیری، باید **نمونه** را از جامعه آماری جمع‌آوری کنید. روش‌های مختلفی برای جمع‌آوری نمونه وجود دارد، از جمله:

- **توزیع پرسشنامه به صورت حضوری:** پرسشنامه‌ها به طور حضوری به افراد در جامعه آماری ارائه می‌شود.
- **توزیع پرسشنامه به صورت پستی:** پرسشنامه‌ها از طریق پست به افراد در جامعه آماری ارسال می‌شود.
- **توزیع پرسشنامه به صورت آنلاین:** پرسشنامه‌ها به صورت آنلاین در وب‌سایت‌ها یا شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود.

**انتخاب روش جمع‌آوری نمونه مناسب به نوع پرسشنامه، جامعه هدف و منابع و امکانات شما بستگی دارد.**

### 5\. بررسی و پالایش نمونه

پس از جمع‌آوری نمونه، باید آن را از نظر **کامل بودن، دقیق بودن و صحت** بررسی و پالایش کنید.

**در این مرحله، باید به نکات زیر توجه کنید:**

- **نرخ پاسخگویی:** نرخ پاسخگویی، درصدی از افراد در جامعه آماری است که پرسشنامه را تکمیل می‌کنند. نرخ پاسخگویی باید به اندازه کافی بالا باشد تا نتایج پرسشنامه معتبر باشد.

## 3- انتخاب نوع سوالات پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق و مفید

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند اطلاعات **دقیق و مفید** را جمع‌آوری کند، لازم است که از **نوع سوالات مناسب** استفاده شود. نوع سوالات پرسشنامه به **هدف پرسشنامه، موضوع پرسشنامه و جامعه آماری** آن بستگی دارد.

در این مقاله، به بررسی **انواع مختلف سوالات پرسشنامه** و **کاربرد هر یک** می‌پردازیم و نکاتی را برای انتخاب نوع سوالات مناسب ارائه می‌دهیم.

### 1\. سوالات بسته

**سوالات بسته** سوالاتی هستند که به پاسخ‌دهندگان **تعداد محدودی از گزینه‌ها** برای انتخاب ارائه می‌دهند. این نوع سوالات برای **جمع‌آوری اطلاعات مشخص و قابل‌‌اندازه‌گیری** مناسب هستند.

**انواع مختلفی از سوالات بسته وجود دارد، از جمله:**

- **سوالات دوگزینه‌ای:** در این نوع سوالات، فقط دو گزینه برای انتخاب به پاسخ‌دهندگان ارائه می‌شود، مانند “بله” یا “خیر”.
- **سوالات چندگزینه‌ای:** در این نوع سوالات، چند گزینه برای انتخاب به پاسخ‌دهندگان ارائه می‌شود و پاسخ‌دهندگان می‌توانند یکی یا چند مورد از آنها را انتخاب کنند.
- **سوالات طیف لیکرت:** در این نوع سوالات، از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا میزان موافقت یا مخالفت خود را با یک گزاره در یک طیف مشخص، مانند “کاملاً مخالفم” تا “کاملاً موافقم” نشان دهند.

**نکاتی برای استفاده از سوالات بسته:**

- از سوالات ساده و واضح استفاده کنید.
- از استفاده از اصطلاحات تخصصی و فنی خودداری کنید.
- از ارائه گزینه‌های مبهم یا تکراری خودداری کنید.
- ترتیب گزینه‌ها را به طور تصادفی انتخاب کنید.

### 2\. سوالات باز

**سوالات باز** سوالاتی هستند که به پاسخ‌دهندگان **اجازه می‌دهد تا به طور آزادانه** به آنها پاسخ دهند. این نوع سوالات برای **جمع‌آوری اطلاعات عمیق و تفصیلی** مناسب هستند.

**انواع مختلفی از سوالات باز وجود دارد، از جمله:**

- **سوالات کوتاه:** در این نوع سوالات، از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا به طور خلاصه به یک سوال پاسخ دهند.
- **سوالات بلند:** در این نوع سوالات، از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا به طور مفصل به یک سوال پاسخ دهند.
- **سوالات مصاحبه:** در این نوع سوالات، محقق به طور شفاهی سوالاتی را از پاسخ‌دهنده می‌پرسد و پاسخ‌های او را به طور کامل ثبت می‌کند.

**نکاتی برای استفاده از سوالات باز:**

- از سوالات روشن و واضح استفاده کنید.
- از پرسیدن سوالات متعدد در یک سوال خودداری کنید.
- از پیش‌داوری در سوالات خودداری کنید.
- به پاسخ‌های پاسخ‌دهندگان با دقت گوش کنید.

### 3\. سوالات رتبه‌بندی

**سوالات رتبه‌بندی** سوالاتی هستند که از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا **موارد مختلف را بر اساس یک معیار خاص رتبه‌بندی** کنند. این نوع سوالات برای **مقایسه ترجیحات یا اولویت‌های افراد** مناسب هستند.

**انواع مختلفی از سوالات رتبه‌بندی وجود دارد، از جمله:**

- **رتبه‌بندی رتبه‌بندی شده:** در این نوع سوالات، به هر مورد یک عدد یا رتبه خاص اختصاص داده می‌شود و پاسخ‌دهندگان باید موارد را از کمترین تا بیشترین یا از بیشترین تا کمترین رتبه‌بندی کنند.
- **رتبه‌بندی مقایسه‌ای:** در این نوع سوالات، از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا دو یا چند مورد را با هم مقایسه کنند و مشخص کنند که کدام مورد را ترجیح می‌دهند.

**نکاتی برای استفاده از سوالات رتبه‌بندی:**

- از موارد واضح و متمایز برای رتبه‌بندی استفاده کنید.
- از ارائه تعداد بیش از حد زیاد موارد برای رتبه‌بندی خودداری کنید.
- دستورالعمل‌های واضح و دقیقی برای نحوه رتبه‌بندی به پاسخ‌دهندگان ارائه دهید.

### 4\. سوالات تمایزی

**سوالات تمایزی** سوالاتی هستند که از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا \*\*بین دو یا چند مفهوم یا ایده تمایز قائل شوند.

## 4- نوشتن سوالات پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق و مفید

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند اطلاعات **دقیق و مفید** را جمع‌آوری کند، لازم است که **سوالات آن به طور صحیح و اصولی نوشته شوند.** سوالات پرسشنامه باید **واضح، قابل‌فهم، بی‌طرفانه و مرتبط با موضوع پرسشنامه** باشند.

در این مقاله، به بررسی **مراحل نوشتن سوالات پرسشنامه** و **نکاتی** که باید در این زمینه رعایت کرد، می‌پردازیم.

### 1\. هدف سوال را مشخص کنید

اولین قدم در نوشتن سوالات پرسشنامه، **مشخص کردن هدف هر سوال** است. به این سؤال پاسخ دهید که **با پرسیدن این سوال چه اطلاعاتی می‌خواهید به دست آورید؟**

اهداف مختلفی برای سوالات پرسشنامه وجود دارد، از جمله:

- **جمع‌آوری اطلاعات در مورد نظرات، باورها و رفتار افراد در مورد یک موضوع خاص:** برای مثال، یک شرکت ممکن است از پرسشنامه‌ای برای سنجش رضایت مشتریان خود از محصولات یا خدمات خود استفاده کند.
- **سنجش دانش یا مهارت افراد در یک زمینه خاص:** برای مثال، یک معلم ممکن است از پرسشنامه‌ای برای ارزیابی یادگیری دانش‌آموزان خود در پایان یک دوره آموزشی استفاده کند.
- **شناسایی مشکلات یا نیازهای موجود در یک جامعه:** برای مثال، یک سازمان غیردولتی ممکن است از پرسشنامه‌ای برای شناسایی نیازهای بهداشتی جوامع روستایی استفاده کند.

**هنگام مشخص کردن هدف سوال، باید به نکات زیر توجه کنید:**

- **هدف باید واضح، مشخص و قابل‌اندازه‌گیری باشد.**
- **هدف باید با توجه به منابع و امکانات شما قابل‌دسترسی باشد.**
- **هدف باید با نیازها و علایق مخاطبان شما مرتبط باشد.**

### 2\. نوع سوال را انتخاب کنید

پس از مشخص کردن هدف سوال، باید **نوع سوال مناسب** را انتخاب کنید. انواع مختلفی از سوالات پرسشنامه وجود دارد، از جمله:

- **سوالات بسته:** سوالاتی که به پاسخ‌دهندگان تعداد محدودی از گزینه‌ها برای انتخاب ارائه می‌دهند.
- **سوالات باز:** سوالاتی که به پاسخ‌دهندگان اجازه می‌دهد تا به طور آزادانه به آنها پاسخ دهند.
- **سوالات رتبه‌بندی:** سوالاتی که از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا موارد مختلف را بر اساس یک معیار خاص رتبه‌بندی کنند.
- **سوالات تمایزی:** سوالاتی که از پاسخ‌دهندگان خواسته می‌شود تا بین دو یا چند مفهوم یا ایده تمایز قائل شوند.

**انتخاب نوع سوال مناسب به هدف سوال، موضوع پرسشنامه و جامعه آماری آن بستگی دارد.**

### 3\. سوال را به طور واضح و ساده بنویسید

**سوالات پرسشنامه باید به طور واضح، ساده و قابل‌فهم برای مخاطبان شما نوشته شوند.** از استفاده از اصطلاحات تخصصی و فنی خودداری کنید و از زبانی استفاده کنید که برای همه افراد قابل‌فهم باشد.

**نکاتی برای نوشتن سوالات واضح و ساده:**

- **از جملات کوتاه و مختصر استفاده کنید.**
- **از ساختارهای پیچیده جمله‌بندی خودداری کنید.**
- **از اصطلاحات مبهم یا دوپهلو خودداری کنید.**
- **سوال را به طور کامل و دقیق بیان کنید.**

### 4\. از بی‌طرفی سوالات اطمینان حاصل کنید

**سوالات پرسشنامه باید بی‌طرفانه و عینی باشند.** از پرسیدن سوالاتی که جهت‌دار هستند یا می‌توانند پاسخ‌دهندگان را تحت فشار قرار دهند، خودداری کنید.

**نکاتی برای نوشتن سوالات بی‌طرف:**

- **از پیش‌داوری در سوالات خودداری کنید.**
- **از بارگذاری کلمات در سوالات خودداری کنید.**
- **فرض‌های خود را در سوالات بیان نکنید.**
- **به همه پاسخ‌های ممکن احترام بگذارید.**

### 5\. سوالات را به ترتیب منطقی بچینید

**سوالات پرسشنامه باید به ترتیبی منطقی چیده شوند.** سوالات کلی و مقدماتی در ابتدای پرسشنامه و سوالات جزئی و تخصصی در انتها

**نکاتی برای چیدمان منطقی سوالات:**

- **از یک موضوع به موضوع دیگر به طور ناگهانی نپرید.**
- **سوالات مرتبط را در کنار هم قرار دهید.**

## 5- ترتیب سوالات پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای هدایت پاسخ‌دهندگان و جمع‌آوری اطلاعات دقیق

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند اطلاعات **دقیق و مفید** را جمع‌آوری کند، لازم است که **سوالات آن به ترتیب صحیح و منطقی** چیده شوند. ترتیب سوالات پرسشنامه می‌تواند بر **نحوه پاسخگویی افراد** به سوالات و **کیفیت اطلاعات جمع‌آوری شده** تأثیر قابل‌توجهی بگذارد.

در این مقاله، به بررسی **اصول کلی ترتیب سوالات پرسشنامه** و **نکاتی** که باید در این زمینه رعایت کرد، می‌پردازیم.

### 1\. از یک موضوع به موضوع دیگر به طور ناگهانی نپرید

**سوالات پرسشنامه باید به ترتیبی منطقی چیده شوند تا پاسخ‌دهندگان بتوانند به راحتی از یک سوال به سوال دیگر بروند.** از پرش ناگهانی از یک موضوع به موضوع دیگر خودداری کنید، زیرا این کار می‌تواند باعث سردرگمی و بی‌علاقگی پاسخ‌دهندگان شود.

**برای مثال،** اگر پرسشنامه شما در مورد عادات غذایی افراد است، ابتدا باید سوالات کلی در مورد رژیم غذایی افراد بپرسید و سپس به سوالات جزئی‌تر در مورد مصرف غذاهای خاص بپردازید.

### 2\. سوالات مرتبط را در کنار هم قرار دهید

**سوالات مرتبط با یک موضوع خاص باید در کنار هم قرار بگیرند.** این کار به پاسخ‌دهندگان کمک می‌کند تا به طور کامل بر روی موضوع مورد بحث تمرکز کنند و پاسخ‌های دقیق‌تری ارائه دهند.

**برای مثال،** اگر پرسشنامه شما در مورد رضایت مشتریان از یک محصول خاص است، باید تمام سوالات مربوط به رضایت کلی، ویژگی‌های محصول، خدمات پس از فروش و قیمت محصول را در یک بخش جداگانه قرار دهید.

### 3\. از سوالات کلی و مقدماتی در ابتدای پرسشنامه استفاده کنید

**سوالات کلی و مقدماتی باید در ابتدای پرسشنامه قرار بگیرند.** این سوالات به پاسخ‌دهندگان کمک می‌کند تا با موضوع پرسشنامه آشنا شوند و برای پاسخگویی به سوالات بعدی آماده شوند.

**برای مثال،** می‌توانید در ابتدای پرسشنامه سوالاتی در مورد اطلاعات دموگرافیک پاسخ‌دهندگان مانند سن، جنس، تحصیلات و شغل آنها بپرسید.

### 4\. سوالات جزئی و تخصصی را در انتهای پرسشنامه قرار دهید

**سوالات جزئی و تخصصی باید در انتهای پرسشنامه قرار بگیرند.** این سوالات معمولاً به اطلاعات خاص‌تری نیاز دارند و ممکن است برای برخی از پاسخ‌دهندگان خسته‌کننده یا چالش‌برانگیز باشند.

**برای مثال،** اگر پرسشنامه شما در مورد نظرات افراد در مورد یک موضوع سیاسی است، می‌توانید در انتهای پرسشنامه سوالاتی در مورد جزئیات برنامه‌های کاندیداها یا سیاست‌های خاص آنها بپرسید.

### 5\. از سوالات حساس یا ناخوشایند در انتهای پرسشنامه استفاده کنید

**سوالات حساس یا ناخوشایند باید در انتهای پرسشنامه قرار بگیرند.** این سوالات ممکن است باعث ناراحتی یا مقاومت پاسخ‌دهندگان شوند و آنها را از ادامه پاسخگویی به پرسشنامه بازدارند.

**برای مثال،** اگر پرسشنامه شما در مورد سلامت روان افراد است، می‌توانید در انتهای پرسشنامه سوالاتی در مورد سابقه افسردگی، اضطراب یا سایر مشکلات روانی آنها بپرسید.

### 6\. از سوالات فیلتر کننده در ابتدای پرسشنامه استفاده کنید

**سوالات فیلتر کننده** سوالاتی هستند که برای **شناسایی واجد شرایط بودن پاسخ‌دهندگان** برای شرکت در پرسشنامه استفاده می‌شوند. این سوالات می‌توانند به شما کمک کنند تا اطلاعات دقیق‌تر و مرتبط‌تری را جمع‌آوری کنید.

**برای مثال،** اگر پرسشنامه شما در مورد نظرات افراد در مورد یک محصول خاص است، می‌توانید در ابتدای پرسشنامه از آنها بپرسید که آیا تا به حال از آن محصول استفاده کرده‌اند یا خیر.

### 7\. از تعادل بین سوالات باز و بسته استفاده کنید

**ترکیبی از سوالات باز و بسته** می‌تواند به شما کمک کند تا **اطلاعات جامع‌تر و عمیق‌تر** را جمع‌آوری کنید. سوالات باز به پاسخ‌دهندگان اجازه می‌دهد تا نظرات و تجربیات خود را به طور کامل بیان کنند، در حالی که سوالات بسته به شما کمک می‌کند تا اطلاعات دقیقتری بدست آورید.

## 6- طراحی ظاهری پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای ایجاد پرسشنامه‌ای جذاب و کاربرپسند

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند **اطلاعات دقیق و مفید** را جمع‌آوری کند، لازم است که **از نظر ظاهری نیز جذاب و کاربرپسند باشد.** طراحی ظاهری پرسشنامه می‌تواند بر **تمایل افراد به شرکت در پرسشنامه**، **کیفیت پاسخ‌های آنها** و **اعتبار کلی پرسشنامه** تأثیر قابل‌توجهی بگذارد.

در این مقاله، به بررسی **اصول کلی طراحی ظاهری پرسشنامه** و **نکاتی** که باید در این زمینه رعایت کرد، می‌پردازیم.

### 1\. از یک قالب ساده و خوانا استفاده کنید

**پرسشنامه باید از نظر ظاهری ساده و خوانا باشد تا پاسخ‌دهندگان بتوانند به راحتی آن را بخوانند و به سوالات پاسخ دهند.** از استفاده از فونت‌های نامناسب، رنگ‌های تند و آزاردهنده و طرح‌های شلوغ و پیچیده خودداری کنید.

**نکاتی برای ایجاد یک قالب ساده و خوانا:**

- **از فونت‌های استاندارد و خوانا مانند Arial یا Times New Roman استفاده کنید.**
- **از رنگ‌های متضاد برای متن و پس‌زمینه استفاده کنید.**
- **از فضای خالی کافی بین سوالات و گزینه‌ها استفاده کنید.**
- **از حاشیه‌های مناسب در اطراف پرسشنامه استفاده کنید.**

### 2\. پرسشنامه را به بخش‌های مختلف تقسیم کنید

**تقسیم پرسشنامه به بخش‌های مختلف** می‌تواند به **پاسخ‌دهندگان کمک کند تا تمرکز خود را حفظ کنند و از خستگی آنها جلوگیری کند.** هر بخش باید بر روی یک موضوع خاص تمرکز داشته باشد و عنوانی واضح و مختصر داشته باشد.

**نکاتی برای تقسیم پرسشنامه به بخش‌های مختلف:**

- **پرسشنامه را به بخش‌های 5 تا 10 سوالتی تقسیم کنید.**
- **به هر بخش عنوانی واضح و مختصر بدهید.**
- **از انتقال موضوعی بین بخش‌ها خودداری کنید.**

### 3\. از سوالات و گزینه‌ها به طور واضح و متمایز استفاده کنید

**سوالات و گزینه‌ها باید به طور واضح و متمایز از یکدیگر نوشته شوند.** از استفاده از جملات مبهم یا دوپهلو و گزینه‌های متعدد و گیج‌کننده خودداری کنید.

**نکاتی برای نوشتن سوالات و گزینه‌ها به طور واضح و متمایز:**

- **هر سوال را در یک سطر جداگانه بنویسید.**
- **گزینه‌ها را به طور واضح و مختصر بنویسید.**
- **از علامت‌گذاری مناسب برای هر سوال و گزینه استفاده کنید.**

### 4\. از تصاویر و نمودارها به طور مناسب استفاده کنید

**استفاده از تصاویر و نمودار** می‌تواند به **جذاب‌تر شدن پرسشنامه** و **بهبود درک سوالات** توسط پاسخ‌دهندگان کمک کند.

**نکاتی برای استفاده از تصاویر و نمودارها:**

- **از تصاویر و نمودارهای مرتبط با موضوع پرسشنامه استفاده کنید.**
- **از تصاویر و نمودارهای با کیفیت بالا استفاده کنید.**
- **از تصاویر و نمودارها به طور متعادل در سراسر پرسشنامه استفاده کنید.**

### 5\. از دستورالعمل‌های واضح و مختصر استفاده کنید

**پرسشنامه باید دارای دستورالعمل‌های واضح و مختصری باشد** تا پاسخ‌دهندگان بدانند که چگونه به سوالات پاسخ دهند.

**نکاتی برای نوشتن دستورالعمل‌های واضح و مختصر:**

- **دستورالعمل‌ها را در ابتدای پرسشنامه قرار دهید.**
- **دستورالعمل‌ها را به طور ساده و واضح بنویسید.**
- **از مثال‌ها برای توضیح دستورالعمل‌ها استفاده کنید.**

### 6\. پرسشنامه را در قالب‌های مختلف ارائه دهید

**پرسشنامه باید در قالب‌های مختلف** مانند کاغذی، آنلاین و موبایلی ارائه شود تا **دسترسی به آن برای همه افراد آسان باشد.**

**نکاتی برای ارائه پرسشنامه در قالب‌های مختلف:**

- **برای پرسشنامه کاغذی از کاغذ با کیفیت بالا استفاده کنید.**
- **برای پرسشنامه آنلاین از یک پلتفرم پرسشنامه‌سازی مناسب استفاده کنید.**
- **برای پرسشنامه موبایلی از یک قالب ریسپانسیو استفاده کنید.**

### 7\. پرسشنامه را قبل از انتشار تست کنید

## 7- پیش آزمون پرسشنامه: گامی ضروری برای اطمینان از کیفیت و اعتبار اطلاعات

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند اطلاعات **دقیق، مفید و قابل‌اعتماد** را جمع‌آوری کند، لازم است که **قبل از انتشار نهایی، مورد پیش‌آزمون قرار گیرد.** پیش‌آزمون پرسشنامه به شما کمک می‌کند تا **نقاط قوت و ضعف پرسشنامه را شناسایی کنید و آن را تا حد امکان بهبود ببخشید.**

در این مقاله، به بررسی **اهمیت پیش‌آزمون پرسشنامه**، **مراحل انجام پیش‌آزمون** و **نکاتی** که باید در این زمینه رعایت کرد، می‌پردازیم.

### 1\. چرا پیش‌آزمون پرسشنامه مهم است؟

پیش‌آزمون پرسشنامه به دلایل مختلفی مهم است، از جمله:

- **شناسایی مشکلات پرسشنامه:** پیش‌آزمون به شما کمک می‌کند تا **سوالات مبهم، گنگ یا نامناسب** را در پرسشنامه خود شناسایی کنید. همچنین می‌توانید **مشکلات مربوط به قالب‌بندی، دستورالعمل‌ها و طراحی ظاهری پرسشنامه** را شناسایی کنید.
- **بهبود کیفیت اطلاعات:** با رفع مشکلات پرسشنامه در مرحله پیش‌آزمون، می‌توانید **کیفیت اطلاعات** جمع‌آوری شده در مرحله نهایی را به طور قابل‌توجهی **افزایش** دهید.
- **افزایش اعتبار پرسشنامه:** یک پرسشنامه که به طور کامل مورد پیش‌آزمون قرار گرفته باشد، از **اعتبار** بیشتری برخوردار خواهد بود و نتایج آن قابل‌اعتمادتر خواهد بود.
- **کاهش هزینه‌ها:** رفع مشکلات پرسشنامه در مرحله پیش‌آزمون، **به مراتب کم‌هزینه‌تر از رفع آنها در مرحله نهایی** است.

### 2\. مراحل انجام پیش‌آزمون پرسشنامه

مراحل انجام پیش‌آزمون پرسشنامه به شرح زیر است:

1. **تهیه نسخه پیش‌آزمون:** یک نسخه از پرسشنامه خود را تهیه کنید که تا حد امکان به نسخه نهایی نزدیک باشد.
2. **انتخاب نمونه پیش‌آزمون:** گروهی از افراد را به عنوان نمونه پیش‌آزمون انتخاب کنید. این افراد باید **از نظر جمعیت‌شناختی و ویژگی‌های دیگر** تا حد امکان به جامعه آماری نهایی شما نزدیک باشند.
3. **توزیع پرسشنامه:** پرسشنامه را بین افراد نمونه پیش‌آزمون توزیع کنید. می‌توانید پرسشنامه را به صورت حضوری، آنلاین یا پستی توزیع کنید.
4. **جمع‌آوری پاسخ‌ها:** پاسخ‌های افراد نمونه پیش‌آزمون را جمع‌آوری کنید.
5. **تجزیه و تحلیل پاسخ‌ها:** پاسخ‌های افراد نمونه پیش‌آزمون را تجزیه و تحلیل کنید. به دنبال **مشکلات مربوط به سوالات، قالب‌بندی، دستورالعمل‌ها و طراحی ظاهری پرسشنامه** باشید.
6. **اصلاح پرسشنامه:** بر اساس نتایج تجزیه و تحلیل، پرسشنامه خود را اصلاح کنید.

### 3\. نکاتی برای انجام پیش‌آزمون پرسشنامه

- **از افراد مختلف برای پیش‌آزمون پرسشنامه خود استفاده کنید.** این کار به شما کمک می‌کند تا طیف گسترده‌ای از نظرات را در مورد پرسشنامه خود دریافت کنید.
- **به نظرات افراد نمونه پیش‌آزمون با دقت گوش کنید.** حتی اگر با همه نظرات آنها موافق نیستید، به آنها احترام بگذارید و سعی کنید از آنها برای بهبود پرسشنامه خود استفاده کنید.
- **از پرسیدن سوالات باز در مورد پرسشنامه خود نترسید.** از افراد نمونه پیش‌آزمون بخواهید که به شما بگویند چه چیزی را در مورد پرسشنامه دوست دارند و چه چیزی را دوست ندارند.
- **پیش‌آزمون پرسشنامه خود را در زمان مناسب انجام دهید.** اگر زمان کافی برای پیش‌آزمون پرسشنامه خود ندارید، ممکن است مجبور شوید برخی از مراحل را حذف کنید یا نمونه پیش‌آزمون خود را کوچکتر کنید.

### 4\. پیش‌آزمون پرسشنامه چه تفاوتی با مطالعه آزمایشی دارد؟

پیش‌آزمون پرسشنامه با **مطالعه آزمایشی** تفاوت دارد. مطالعه آزمایشی نوعی **تحقیق علمی** است که برای **آزمایش یک فرضیه یا نظریه** انجام می‌شود. در حالی که پیش‌آزمون پرسشنامه برای **ارزیابی کیفیت و اعتبار یک ابزار سنجش** انجام می‌شود.

## 8- جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای دستیابی به اطلاعات دقیق و مفید

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما برای اینکه یک پرسشنامه بتواند اطلاعات **دقیق، مفید و قابل‌اعتماد** را جمع‌آوری کند، لازم است که **مراحل جمع‌آوری داده‌ها به درستی انجام شود.**

در این مقاله، به بررسی **مراحل گام به گام جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه**، **نکاتی** که باید در این زمینه رعایت کرد و **انواع مختلف پرسشنامه‌ها** می‌پردازیم.

### 1\. مراحل گام به گام جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه

مراحل گام به گام جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه به شرح زیر است:

**1\. طراحی پرسشنامه:**

- **اهداف پرسشنامه خود را مشخص کنید.** می‌خواهید با پرسشنامه خود به چه چیزی دست پیدا کنید؟
- **مخاطبان پرسشنامه خود را مشخص کنید.** پرسشنامه شما برای چه کسانی طراحی شده است؟
- **سوالات پرسشنامه خود را طراحی کنید.** سوالات شما باید **واضح، مختصر و مرتبط با اهداف پرسشنامه شما** باشد.
- **قالب پرسشنامه خود را طراحی کنید.** پرسشنامه شما باید **از نظر ظاهری جذاب و کاربرپسند** باشد.

**2\. نمونه‌گیری:**

- **جامعه آماری خود را مشخص کنید.** جامعه آماری شما شامل چه کسانی است؟
- **یک نمونه از جامعه آماری خود انتخاب کنید.** نمونه شما باید **از نظر جمعیت‌شناختی و ویژگی‌های دیگر** تا حد امکان به جامعه آماری نهایی شما نزدیک باشد.

**3\. توزیع پرسشنامه:**

- **پرسشنامه خود را به روش مناسب توزیع کنید.** می‌توانید پرسشنامه را به صورت حضوری، آنلاین یا پستی توزیع کنید.

**4\. جمع‌آوری پاسخ‌ها:**

- **پاسخ‌های افراد نمونه را جمع‌آوری کنید.**
- **اطلاعات جمع‌آوری شده را به طور دقیق و منظم ثبت کنید.**

**5\. تجزیه و تحلیل داده‌ها:**

- **داده‌های جمع‌آوری شده را تجزیه و تحلیل کنید.**
- **نتایج تجزیه و تحلیل را تفسیر کنید.**

### 2\. نکاتی برای جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه

- **از افراد واجد شرایط برای شرکت در پرسشنامه خود استفاده کنید.**
- **محرمانگی اطلاعات پاسخ‌دهندگان را حفظ کنید.**
- **به طور خلاصه و واضح با پاسخ‌دهندگان صحبت کنید.**
- **از پرسیدن سوالات شخصی یا حساس خودداری کنید.**
- **به پاسخ‌دهندگان انگیزه کافی برای شرکت در پرسشنامه خود بدهید.**
- **از داده‌های جمع‌آوری شده به طور صحیح استفاده کنید.**

### 3\. انواع مختلف پرسشنامه‌ها

انواع مختلفی از پرسشنامه‌ها وجود دارد، از جمله:

- **پرسشنامه‌های خودگزارشی:** در این نوع پرسشنامه‌ها، از افراد خواسته می‌شود تا در مورد خود، افکار، احساسات و رفتارهای خود گزارش دهند.
- **پرسشنامه‌های مصاحبه:** در این نوع پرسشنامه‌ها، یک مصاحبه‌کننده سوالات را از افراد می‌پرسد و پاسخ‌های آنها را ثبت می‌کند.
- **پرسشنامه‌های مشاهده‌ای:** در این نوع پرسشنامه‌ها، رفتار افراد در یک محیط طبیعی مشاهده و ثبت می‌شود.
- **پرسشنامه‌های آزمون:** در این نوع پرسشنامه‌ها، از افراد خواسته می‌شود تا به سوالات یا وظایف خاصی پاسخ دهند تا دانش، مهارت‌ها یا توانایی‌های آنها ارزیابی شود.

### 4\. جمع‌بندی

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای جمع‌آوری اطلاعات از افراد است. با استفاده از پرسشنامه‌های به درستی طراحی شده و با رعایت نکات لازم، می‌توانید اطلاعات دقیق، مفید و قابل‌اعتمادی را جمع‌آوری کنید که برای تحقیقات، بازاریابی، آموزش یا سایر اهداف شما مفید خواهد بود.

## 9- تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه: راهنمای گام به گام برای تبدیل داده‌ها به اطلاعات

پرسشنامه ابزاری قدرتمند برای **جمع‌آوری اطلاعات** از افراد در مورد طیف گسترده‌ای از موضوعات است. از پرسشنامه‌ها در زمینه‌های مختلفی مانند تحقیقات علمی، بازاریابی، آموزش و نظرسنجی‌های عمومی استفاده می‌شود.

اما جمع‌آوری اطلاعات فقط نیمی از مسیر است. گام بعدی **تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده** و **تبدیل آنها به اطلاعات مفید و قابل‌عمل** است.

در این مقاله، به بررسی **مراحل گام به گام تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه**، **انواع مختلف تجزیه و تحلیل** و **ابزارهایی** که می‌توانید برای این کار استفاده کنید، می‌پردازیم.

### 1\. مراحل گام به گام تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه

مراحل گام به گام تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه به شرح زیر است:

**1\. سازماندهی داده‌ها:**

- **اطلاعات جمع‌آوری شده را به یک فرمت مناسب مانند Excel یا SPSS وارد کنید.**
- **اطلاعات را به طور دقیق و منظم مرتب کنید.**
- **از برچسب‌ها و کدهای مناسب برای شناسایی و دسته‌بندی داده‌ها استفاده کنید.**

**2\. پاکسازی داده‌ها:**

- **داده‌ها را برای یافتن و اصلاح خطاها مانند مقادیر گمشده، ناقص یا نامعتبر بررسی کنید.**
- **در صورت لزوم، داده‌ها را با استفاده از تکنیک‌های مختلف مانند میانگین‌گیری یا میانه‌گیری، دسته‌بندی کنید.**

**3\. تجزیه و تحلیل توصیفی:**

- **از آمار توصیفی مانند میانگین، میانه، مد، واریانس و انحراف معیار برای خلاصه‌سازی داده‌ها استفاده کنید.**
- **از نمودارها و جداول برای نمایش توزیع داده‌ها استفاده کنید.**

**4\. تجزیه و تحلیل استنباطی:**

- **از آزمون‌های آماری برای بررسی فرضیه‌ها و تعیین اینکه آیا یافته‌های شما از نظر آماری معنی‌دار هستند یا خیر، استفاده کنید.**
- **از آزمون‌های مناسب مانند آزمون t، آزمون ANOVA یا رگرسیون خطی استفاده کنید.**

**5\. تفسیر نتایج:**

- **یافته‌های تجزیه و تحلیل خود را به وضوح و مختصر بیان کنید.**
- **معنی نتایج خود را برای تحقیقات، بازاریابی، آموزش یا سایر اهداف خود تفسیر کنید.**

### 2\. انواع مختلف تجزیه و تحلیل

انواع مختلفی از تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه وجود دارد، از جمله:

- **تجزیه و تحلیل فرکانس:** این نوع تجزیه و تحلیل به شما می‌گوید که هر یک از گزینه‌های پاسخ چقدر بار تکرار شده است.
- **تجزیه و تحلیل متقاطع:** این نوع تجزیه و تحلیل به شما کمک می‌کند تا ارتباط بین دو یا چند متغیر را بررسی کنید.
- **تجزیه و تحلیل رگرسیون:** این نوع تجزیه و تحلیل به شما کمک می‌کند تا رابطه بین یک متغیر وابسته و یک یا چند متغیر مستقل را مدل کنید.
- **تجزیه و تحلیل عاملی:** این نوع تجزیه و تحلیل به شما کمک می‌کند تا متغیرهای مرتبط را در مجموعه داده‌های خود شناسایی کنید.

### 3\. ابزارهایی برای تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه

ابزارهای مختلفی برای تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه وجود دارد، از جمله:

- **نرم‌افزارهای آماری مانند SPSS، SAS و R:** این نرم‌افزارها طیف گسترده‌ای از ابزارهای تجزیه و تحلیل را ارائه می‌دهند.
- **ابزارهای آنلاین مانند SurveyMonkey و Zoho Survey:** این ابزارها تجزیه و تحلیل اولیه داده‌ها را به صورت خودکار انجام می‌دهند.
- **صفحات گسترده‌ای مانند Excel:** Excel ابزاری اولیه برای تجزیه و تحلیل توصیفی داده‌ها ارائه می‌دهد.

### 4\. نکاتی برای تجزیه و تحلیل داده‌های پرسشنامه

- **قبل از شروع تجزیه و تحلیل، اهداف خود را به وضوح مشخص کنید.**
- **از ابزار مناسب برای تجزیه و تحلیل داده‌های خود استفاده کنید.**
- **یافته‌های خود را به طور واضح و مختصر بیان کنید.**
- **محدودیت‌های تجزیه و تحلیل خود را به رسمیت بشناسید.**

دسته بندی ها: [پایان‌نامه](http://spublishers.com/proje/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/), [پرسشنامه](http://spublishers.com/proje/category/%d8%ae%d8%af%d9%85%d8%a7%d8%aa/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%b4%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/), [علوم اجتماعی](http://spublishers.com/proje/category/%d8%b1%d8%b4%d8%aa%d9%87/%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%85-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c/%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%85-%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/) [توسط admin](http://spublishers.com/proje/author/admin/ "نمایش تمام نوشته های admin") [27/05/1397](http://spublishers.com/proje/1397/05/27/ "27/05/1397") [ارسال دیدگاه](http://spublishers.com/proje/%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%b4%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/#respond)

### نوشته های مرتبط

[![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%20110%2080'%2F%3E)](http://spublishers.com/proje/%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/)

[انجام کارهای آماری پایان نامه](http://spublishers.com/proje/%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/)

07/05/1403

[![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%20110%2080'%2F%3E)](http://spublishers.com/proje/%d9%82%db%8c%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%81%d8%b5%d9%84-4-%d9%88-5-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/)

[قیمت انجام فصل 4 و 5 پایان نامه](http://spublishers.com/proje/%d9%82%db%8c%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%81%d8%b5%d9%84-4-%d9%88-5-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/)

06/05/1403

[![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%20110%2080'%2F%3E)](http://spublishers.com/proje/%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/)

[انجام کار پایان نامه](http://spublishers.com/proje/%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/)

30/04/1403

[![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%20110%2080'%2F%3E)](http://spublishers.com/proje/%d9%87%d8%b2%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d8%af/)

[هزینه انجام پایان نامه ارشد](http://spublishers.com/proje/%d9%87%d8%b2%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d8%af/)

10/04/1403

[![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%20110%2080'%2F%3E)](http://spublishers.com/proje/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d8%af-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%85%d8%b5%d9%86%d9%88%d8%b9%db%8c/)

[آموزش انجام پایان نامه ارشد هوش مصنوعی](http://spublishers.com/proje/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b4%d8%af-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%85%d8%b5%d9%86%d9%88%d8%b9%db%8c/)

10/04/1403

[![](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D'http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg'%20viewBox%3D'0%200%20110%2080'%2F%3E)](http://spublishers.com/proje/%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%84-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%d8%b4%db%8c%d8%a7%d8%b1/)

[مراحل انجام پایان نامه در پژوهشیار](http://spublishers.com/proje/%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%84-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%d8%b4%db%8c%d8%a7%d8%b1/)

05/04/1403

### دیدگاهتان را بنویسید [لغو پاسخ](/proje/%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%b4%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/\#respond)

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای مورد نیاز با \* مشخص شده است

دیدگاه

نام \*ایمیل \*

به منظور دسترسی آسوده تر در هنگام نظر دهی، نام، ایمیل و وبسایت مرا در این مرورگر ذخیره کن.

[نوشتن دیدگاه](javascript:void(0);)

ثبت سفارش

- Hidden
نام فرم

- نام و نام خانوادگی

- \\* موبایل\*

- Hidden
ایمیل

- رشته:

- خدمات:


- مقاله
- کتاب
- ترجمه
- پارسا

- Hidden
توضیحات

- Hidden
آی پی

- Email


این فیلد برای هدف اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .


جستجو:

دسترسی سریع

- [ثبت انتقادات و شکایات](http://spublishers.com/proje/%d8%ab%d8%a8%d8%aa-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d9%82%d8%a7%d8%af%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d8%b4%da%a9%d8%a7%db%8c%d8%a7%d8%aa/)
- [قوانین و مقررات](http://spublishers.com/proje/%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%86-%d9%88-%d9%85%d9%82%d8%b1%d8%b1%d8%a7%d8%aa/)

ثبت سفارش

- Hidden
نام فرم

- \\* موبایل\*

- Hidden
توضیحات

- Hidden
آی پی

- Name


این فیلد برای هدف اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .


[![](https://spublishers.com/wp-content/uploads/2023/11/samandehi.png)](https://spublishers.com/%d9%86%d9%85%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d9%84%da%a9%d8%aa%d8%b1%d9%88%d9%86%db%8c%da%a9%db%8c-%d9%87%d9%88%d8%b1%d8%aa%d8%a7%d8%b4/)[![](https://spublishers.com/proje/wp-content/uploads/2022/11/hortash-logo-152.png)](https://spublishers.com/%d9%86%d9%85%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d9%84%da%a9%d8%aa%d8%b1%d9%88%d9%86%db%8c%da%a9%db%8c-%d9%87%d9%88%d8%b1%d8%aa%d8%a7%d8%b4/)[![](https://spublishers.com/wp-content/uploads/2023/11/enamad.png)](https://spublishers.com/%d9%86%d9%85%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d9%84%da%a9%d8%aa%d8%b1%d9%88%d9%86%db%8c%da%a9%db%8c-%d9%87%d9%88%d8%b1%d8%aa%d8%a7%d8%b4/)

[![موسسه هورتاش](http://spublishers.com/proje/wp-content/uploads/2022/11/hortash-logo-40.png)](https://spublishers.com/proje/)

تمام حقوق سایت برای هورتاش محفوظ است.


09011764660 - 02191070438

رفتن به بالا