اجزای سلول چه هستند و هر سلول از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟
مایکوپلاسماها کوچک‌ترین سلول‌های شناخته شده هستند. سلول‌ها اجزای سازنده همه موجودات زنده و دارای سه بخش اصلی غشا، هسته و سیتوپلاسم هستند.
تنظیم بیان ژن
هسته مکانی را برای رونویسی ژنتیکی فراهم می‌کند که از محل ترجمه در سیتوپلاسم جدا شده است و به سطوحی از <anchor>تنظیم بیان ژن</anchor> اجازه عمل می‌دهد که برای پروکاریوت‌ها (به علت نداشتن هسته) در دسترس نیست. عملکرد اصلی هسته سلول، کنترل بیان ژن و ایجاد واسطه در تکثیر DNA در طول چرخه سلولی است. هسته ویژگی‌های ارثی یک موجود زنده را کنترل می‌کند. این اندامک همچنین در سنتز پروتئین، تقسیم سلولی، رشد و تمایز سلول نقش دارد.  ژن‌ها به شکل رشته‌های DNA بلند و نازک (دئوکسی ریبونوکلئیک اسید) که کروماتین نامیده می‌شود در هسته ذخیره شده‌اند. هسته مکانی برای رونویسی است که در آن RNA پیام‌رسان (mRNA) برای سنتز پروتئین تولید می‌شود. در طول تقسیم سلولی، کروماتین‌ها به کروموزوم‌های هسته مرتب می‌شوند. ریبوزوم‌ها که خود کارخانه‌های پروتئین‌سازی در سلول هستند داخل هسته ساخته می‌شوند.
تنظیم بیان ژن — به زبان ساده – فرادرس - مجله‌
تنظیم بیان ژن — به زبان ساده – فرادرس \- مجله‌

[![](https://faradars.org/wp-content/uploads/2022/06/06/fvhsbio106-svg.svg)\
\
فیلم آموزش زیست شناسی – پایه دوازدهم رشته تجربی – بخش یکم\
\
کلیک کنید](https://faradars.org/courses/12th-grade-biology-fvhsbio106?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses-fixed-0&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)

[![](https://faradars.org/wp-content/uploads/2017/04/fvbio9511-svg.svg)\
\
فیلم آموزش زیست شناسی سلولی و مولکولی – مبانی و مفاهیم مقدماتی\
\
کلیک کنید](https://faradars.org/courses/fvbio9511-cellular-and-molecular-biology-fundamentals-and-basic-concepts?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses-fixed-0&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)

[![](https://faradars.org/wp-content/uploads/2016/06/fvga9503-svg.svg)\
\
فیلم آموزش مبانی علم ژنتیک – جامع و با نکات مهم\
\
کلیک کنید](https://faradars.org/courses/fvga9503-principles-of-genetics?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses-fixed-0&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)

[![](https://faradars.org/wp-content/uploads/2018/03/fvbio9612-svg.svg)\
\
فیلم آموزش بیوشیمی نوکلئوتیدها و اسیدهای نوکلئیک\
\
کلیک کنید](https://faradars.org/courses/fvbio9612-nucleotide-and-nucleic-acid-in-biochemistry?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses-fixed-0&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)

[![فرادرس](/logo/faradars-logo.svg)فرادرس](https://faradars.org?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=navbar&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)

- [تبلیغات](/ads/)
- [همکاری با ما](/careers/)
- [تماس با ما](https://faradars.org/contact-us?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=navbar&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)

- [علوم پایه](/category/fundamental-science/)
  - [ریاضی](/category/mathematics/)
  - [فیزیک](/category/physics/)
  - [زیست شناسی](/category/biology/)
  - [شیمی](/category/chemistry/)
- [علوم کامپیوتر](/category/programming/)
  - [برنامه نویسی](/category/programming/)
  - [آموزش رایگان پایتون](/learn/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86/)
  - [هوش مصنوعی](/category/artificial-intelligence/)
  - [یادگیری ماشین](/tag/%db%8c%d8%a7%d8%af%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86/)
  - [علم داده](/category/data-mining/)
  - [آمار](/category/statistics/)
- [زبان انگلیسی](/category/english-language/)
  - [گرامر زبان انگلیسی](/learn/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%85%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [زمان ها در زبان انگلیسی](/learn/%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [صفت در زبان انگلیسی](/learn/%d8%b5%d9%81%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [افعال کمکی در زبان انگلیسی](/learn/%d8%a7%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%da%a9%d9%85%da%a9%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [انواع ضمایر انگلیسی](/learn/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%b6%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [انواع اسم در زبان انگلیسی](/learn/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [انواع قید در زبان انگلیسی](/learn/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d9%82%db%8c%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [حروف ربط در زبان انگلیسی](/learn/%d8%ad%d8%b1%d9%88%d9%81-%d8%b1%d8%a8%d8%b7-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [انواع جمله شرطی در انگلیسی](/learn/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%ac%d9%85%d9%84%d9%87-%d8%b4%d8%b1%d8%b7%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [مجهول در زبان انگلیسی](/learn/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d9%85%d8%ac%d9%87%d9%88%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [آزمون های زبان انگلیسی](/learn/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%86-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [نمونه سوال زبان انگلیسی](/learn/%d9%86%d9%85%d9%88%d9%86%d9%87-%d8%b3%d9%88%d8%a7%d9%84-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d8%ac%d9%88%d8%a7%d8%a8/)
  - [مباحث متفرقه زبان انگلیسی](/learn/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d8%ad%d8%ab-%d9%85%d8%aa%d9%81%d8%b1%d9%82%d9%87-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3%db%8c/)
  - [تمام مطالب زبان انگلیسی](/category/english-language/)
- [آموزش بورس](/category/stock-market/)
- [ارز دیجیتال](/category/cryptocurrency/)
  - [آموزش بیت کوین](/learn/bitcoin-guide/)
  - [آموزش ارزهای دیجیتال](/learn/cryptocurrencies-guide/)
  - [معرفی ارزهای دیجیتال](/learn/cryptocurrencies-introduction/)
  - [آموزش ترید ارزهای دیجیتال](/learn/cryptocurrencies-trading-guide/)
  - [تمام مطالب ارز دیجیتال](/category/cryptocurrency/)
- [مهندسی](/category/engineering/)
  - [مهندسی برق](/category/electronics-engineering/)
  - [مهندسی عمران](/category/civil-engineering/)
  - [مهندسی مکانیک](/category/mechanics-engineering/)
  - [مهندسی صنایع](/category/industry-engineering/)
  - [مهندسی](/category/engineering/)
- [بیشتر](/category/practical/)
  - [کاربردی](/category/practical/)
  - [عمومی و کاربردی](/category/general/)
  - [ادبیات فارسی](/category/persian-literature/)
  - [اقتصاد](/category/economic/)
  - [طراحی و گرافیک](/category/graphic-and-design/)
  - [بازاریابی](/category/marketing/)
  - [کسب و کار](/category/business/)
  - [سلامت](/category/health/)
  - [روانشناسی](/category/psychology/)
  - [پزشکی و پرستاری](/category/medical-and-nursing/)
  - [علوم انسانی](/category/humanities/)
  - [تقلب نامه](/category/cheatsheet/)

[زیست شناسی](/category/biology/)

# تنظیم بیان ژن — به زبان ساده

۷۰۴۵ بازدید

آخرین به‌روزرسانی:۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲

زمان مطالعه: ۶ دقیقه

![تنظیم بیان ژن — به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2020/09/cover-11.jpg.webp)

برای عملکرد صحیح [سلول](https://blog.faradars.org/%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)، پروتئین‌های لازم باید در زمان مناسب سنتز شوند. همه سلول‌ها سنتز [پروتئین‌ها](https://blog.faradars.org/%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%aa%d8%a6%db%8c%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/) را از اطلاعات رمزگذاری شده در [DNA](https://blog.faradars.org/dna-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/) آنها کنترل یا تنظیم می‌کنند. به فرایند روشن شدن یک [ژن](https://blog.faradars.org/%da%98%d9%86/) برای تولید [RNA](https://blog.faradars.org/rna/) و پروتئین، بیان ژن (Gene Expression) گفته می‌شود. خواه در یک [ارگانیسم ساده تک سلولی](https://blog.faradars.org/%d8%aa%da%a9-%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84%db%8c-%d9%87%d8%a7/) و خواه در یک ارگانیسم پیچیده چند سلولی، هر سلول، زمان و نحوه بیان ژن‌های خود را کنترل می‌کند. برای این اتفاق، باید ساز و کار دقیقی وجود داشته باشد که تعیین کند هر ژن، چه زمانی باید بیان شود و به ساخت RNA و پروتئین بپردازد، میزان تولید پروتئین چقدر باشد و چه زمانی دیگر به آن نیازی نیست و تولید آن باید به پایان برسد. در این نوشتار، به طور خلاصه، به چگونگی تنظیم بیان ژن در سلول‌ها می‌پردازیم و تفاوت‌های آن را در سیستم‌های پروکاریوتی و یوکاریوتی،‌ بررسی می‌کنیم.

فهرست مطالب این نوشته

[بیان ژن ها](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d9%87%d8%a7-0)

[تنظیم بیان ژن و تمایز سلولی](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d9%88-%d8%aa%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b2-%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84%db%8c-1)

[عوامل موثر بر بیان ژن ها](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%b9%d9%88%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1-%d8%a8%d8%b1-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d9%87%d8%a7-2)

[تنظیم بیان ژن در پروکاریوتها و یوکاریوتها](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%b1%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%87%d8%a7-%d9%88-%db%8c%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88-3)

[تنظیم بیان ژن در پروکاریوتها](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%b1%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%87%d8%a7-4)

[تنظیم بیان ژن در یوکاریوتها](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%db%8c%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%87%d8%a7-5)

[تنظیم بیان ژن در مراحل غیر رونویسی](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%84-%d8%ba%db%8c%d8%b1-%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c-6)

[![997696](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2023/06/faradars.gif)![997696](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2023/06/faradars-mobile.gif)](/goto.php?target=https%3A%2F%2Ffaradars.org%2Fexplore%3Futm_source%3Dblog.faradars%26utm_medium%3Dreferral-post%26utm_campaign%3Drelated-courses-after-toc-banner-0%26utm_term%3Da.sharifirad%26utm_content%3Dbiology&id=997696)

تنظیم بیان ژن، باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی و فضا می‌شود. روشن بودن همه ژن‌ها به طور همزمان، در همه عمر سلول، برای موجود زنده، به میزان قابل توجهی انرژی نیاز دارد، بنابراین به جای این کار، سلول، فقط در صورتی ژن‌ها را روشن می‌کند که به محصول آن‌ها نیاز داشته باشد. این از نظر انرژی، بسیار به‌صرفه‌تر است.

[![آموزش زیست شناسی – پایه دوازدهم رشته تجربی – بخش یکم](https://faradars.org/wp-content/uploads/2022/06/06/fvhsbio106-svg.svg)\
\
فیلم آموزش زیست شناسی – پایه دوازدهم رشته تجربی – بخش یکم در فرادرس\
\
\
کلیک کنید](https://faradars.org/courses/12th-grade-biology-fvhsbio106?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses-inline-5&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)

علاوه بر این، بیان یک یا چند زیرمجموعه از ژن‌ها در هر سلول، باعث صرفه‌جویی در فضای سلولی می‌شود. زیرا برای [رونویسی](https://blog.faradars.org/%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d8%b3%d9%86%d8%aa%d8%b2-rna/) و [ترجمه](https://blog.faradars.org/%d9%be%d8%b1%d9%88%d8%aa%d8%a6%db%8c%d9%86-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87/)، DNA باید از ساختار محکم پیچ خورده خود (یعنی [کروموزوم](https://blog.faradars.org/%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%85%d9%88%d8%b2%d9%88%d9%85/))، خارج شود. اگر قرار باشد تمام پروتئین‌ها، همیشه و به طور همزمان، در تمام سلول‌ها بیان شوند، سلول‌ها باید بسیار غول‌آسا باشند.

[![تنظیم بیان ژن](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2020/09/3-1-2.jpg.webp)](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2020/09/3-2-3.jpg) هر سلول، در شرایط خاص، تنها دسته‌ای از ژن‌ها را بیان می‌کند. میانکنش این ژن‌ها شبکه‌ای را پدید می‌آورد که ماشین پروتئين‌سازی سلول را متناسب با هر وضعبت، هدایت می‌کند (برای دیدن تصویر در اندازه بزرگتر، بر روی آن، کلیک کنید)

کنترل بیان ژن، فرایندی بسیار پیچیده است. هرگونه اختلال عملکرد در این فرایند، برای سلول مضر است و حتی ممکن است منجر به ایجاد و پیشرفت بسیاری از بیماری‌ها از جمله سرطان شود.

## بیان ژن ها

برای عملکرد صحیح سلول، پروتئین‌های لازم باید در زمان مناسب سنتز شوند. همه سلول‌ها سنتز پروتئین‌ها را از طریق اطلاعات رمزگذاری شده در DNA آنها کنترل یا تنظیم می‌کنند. همانطور که گفتیم،‌ به فرایند روشن شدن یک ژن برای تولید RNA و پروتئین، بیان ژن گفته می‌شود. چه در یک ارگانیسم ساده تک سلولی و چه در یک ارگانیسم پیچیده چند سلولی، هر سلول زمان و نحوه بیان ژن‌های خود را کنترل می‌کند. برای این اتفاق باید مکانیسمی برای کنترل زمان بیان ژن برای ساخت RNA و پروتئین، میزان تولید پروتئین و زمان آن باشد که دیگر تولید پروتئین انجام نشده باشد زیرا دیگر نیازی به آن نیست.

## تنظیم بیان ژن و تمایز سلولی

تنظیم بیان ژن، به این معنی است که چگونه سلول کنترل می‌کند کدام ژن‌ها، از بین ژن‌های موجود در [ژنوم](https://blog.faradars.org/%da%98%d9%86%d9%88%d9%85-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)، «روشن» (Turned On) شوند (بیان شوند). به لطف تنظیم بیان ژن، هر نوع سلول در بدن موجودات زنده، دارای مجموعه‌ای متفاوت از ژن‌های فعال است، در حالی که تقریباً تمام سلول‌های بدن یک موجود زنده، DNA دقیقاً مشابه دارند. این الگوهای مختلف بیان ژن، باعث می‌شود که انواع مختلف سلول‌های یک فرد، دارای پروتئین‌های مختلفی باشد، بنابراین هر نوع سلول به طور خاص، برای انجام وظیفه خود تخصص می‌یابد.

[![آموزش زیست شناسی – پایه دوازدهم رشته تجربی – بخش یکم](https://faradars.org/wp-content/uploads/2022/06/06/fvhsbio106-svg.svg)\
\
فیلم آموزش زیست شناسی – پایه دوازدهم رشته تجربی – بخش یکم در فرادرس\
\
\
کلیک کنید](https://faradars.org/courses/12th-grade-biology-fvhsbio106?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses-inline-5&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)

به عنوان مثال، یکی از کارهای [کبد](https://blog.faradars.org/%da%a9%d8%a8%d8%af-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)، حذف مواد سمی مانند الکل از جریان [خون](https://blog.faradars.org/%d8%ae%d9%88%d9%86/) است. برای انجام این کار، سلولهای کبدی، ژن‌هایی را بیان می‌کنند که مسئول ساخت زیرواحدها یا قطعات آنزیمی به نام «الکل دهیدروژناز» هستند. این [آنزیم](https://blog.faradars.org/%da%a9%d9%88%d8%a2%d9%86%d8%b2%db%8c%d9%85/)، الکل را به یک مولکول غیر سمی تجزیه می‌کند. سلول‌های عصبی در [مغز](https://blog.faradars.org/%d9%85%d8%ba%d8%b2-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86/) فرد، سموم را از بدن خارج نمی‌کند، بنابراین این ژن‌ها را بدون بیان یا «خاموش» (Turned Off) نگه می‌دارد. به همین ترتیب، سلول‌های کبد، قرار نیست با استفاده از انتقال دهنده‌های عصبی، سیگنالی را مخابره کنند، بنابراین ژن‌های انتقال دهنده عصبی را خاموش نگه می‌دارند.

بسیاری از ژن‌های دیگر نیز وجود دارند که به طور متفاوتی بین سلول‌های کبدی و نورون‌ها یا هر دو نوع سلول دیگر در یک موجود چند سلولی مانند انسان، بیان می‌شوند.

![تمایز سلولی](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2020/09/۲-3.jpg)تمایز دو نوع سلول عصبی و اپیتلیال

## عوامل موثر بر بیان ژن ها

اکنون یک سوال پیچیده وجود دارد. عوامل بسیاری وجود دارند که می‌توانند بر بیان ژن‌های سلول، تأثیر بگذارند. همانطور که در بالا مشاهده کردید، **انواع مختلف** سلول‌ها، به دلیل عملکردهای متفاوت، مجموعه‌های مختلفی از ژن‌ها را بیان می‌کنند. به این ترتیب، اتظار داریم،‌ همه **سلول‌های هم‌نوع** در یک فرد، الگوی بیان یکسانی از ژن‌ها داشته باشند. اما در عمل، اینطور نیست. بلکه دو سلول مجزا از یک نوع سلولی خاص نیز، ممکن است بسته به محیط و وضعیت داخلی خود، الگوی بیان ژن متفاوتی را به نمایش بگذارند.

به طور کلی، می‌توان گفت که الگوی بیان ژن در سلول، توسط اطلاعات داخل و خارج سلول تعیین می‌شود.

نمونه‌هایی از اطلاعاتی که از داخل سلول، بر بیان ژن‌ها تاثیر می‌گذارند، عبارتند از:

- پروتئین‌هایی که از سلول مادری به ارث رسیده‌اند.
- اینکه آیا DNA سلول،‌ آسیب دیده یا سالم است.
- چه مقدار ATP داخل سلول، وجود دارد.

مثال‌هایی از اطلاعاتی که از خارج سلول، ‌بر بیان ژن‌ها تاثیر می‌گذارند،‌ عبارتند از:

- سیگنال‌های شیمیایی سلول‌های دیگر
- سیگنال‌های مکانیکی ماتریکس خارج سلول
- سطح مواد مغذی

![عوامل موثر بر بیان ژن](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2020/09/۴-4.jpg)نحوه اثر فاکتور رشد

چگونه این نشانه‌ها به سلول کمک می‌کند تا «تصمیم بگیرد» که چه ژنی را بیان کند؟

سلول‌ها به معنای رایج در جامعه انسانی، تصمیم نمی‌گیرند. در عوض، آنها مسیرهای مولکولی دارند که اطلاعات را از نوعی به نوع دیگر، تبدیل می‌کند. به عنوان مثال، اتصال یک سیگنال شیمیایی به گیرنده آن، به تغییر در بیان ژن تبدیل می‌شود.

به عنوان یک مثال ساده، نحوه واکنش سلول‌ها به عوامل رشد را در نظر بگیرید. فاکتور رشد، سیگنالی شیمیایی از سلول همسایه است که به سلول هدف، دستور رشد و تقسیم را می‌دهد. می‌توانیم بگوییم که سلول، فاکتور رشد را «ملاحظه می‌کند» و «تصمیم می‌گیرد» که تقسیم شود، در ادامه به چگونگی رخ دادن فرایند‌ها می‌پردازیم.

- سلول از طریق اتصال فیزیکی فاکتور رشد، به پروتئین گیرنده خود در سطح سلول، آن را تشخیص می‌دهد.
- اتصال فاکتور رشد، باعث تغییر شکل گیرنده می‌شود و یک سری حوادث شیمیایی در سلول را در پی دارد که پروتئین‌هایی را به نام «عوامل رونویسی» (Transcription Factors) فعال می‌کنند.
- عوامل رونویسی به توالی‌های خاصی از DNA در هسته متصل می‌شوند و باعث رونویسی ژن‌های مربوط به تقسیم سلولی می‌شوند.
- محصولات این ژن‌ها انواع مختلفی از پروتئین‌ها هستند که سلول را تقسیم می‌کنند (رشد سلول را هدایت می‌کنند و / یا سلول را در چرخه سلولی به جلو سوق می‌دهند).

انتقال پیام فاکتور رشد، پیچیده است و شامل فعال شدن مولکول‌های هدف مختلفی است که از جمله آن‌ها می‌توان به دو گروه پروتئین‌های عضو فاکتورهای رونویسی و غیر رونویسی اشاره کرد.

## تنظیم بیان ژن در پروکاریوتها و یوکاریوتها

برای درک نحوه تنظیم بیان ژن، ابتدا باید بفهمیم که چگونه یک ژن، یک پروتئین عملکردی در یک سلول را کد می‌کند. این روند در سلول‌های [پروکاریوتی و یوکاریوتی](https://blog.faradars.org/%db%8c%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa-%d9%88-%d9%be%d8%b1%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa/)، به شیوه‌ای کم و بیش متفاوت، رخ می‌دهد.

### تنظیم بیان ژن در پروکاریوتها

ارگانیسم‌های پروکاریوتی، موجوداتی تک سلولی هستند که هسته سلولی ندارند و بنابراین DNA آنها آزادانه در سیتوپلاسم سلول، شناور می‌شود. در این شرایط، برای سنتز یک پروتئین، فرایندهای رونویسی و ترجمه، تقریباً همزمان اتفاق می‌افتد. وقتی دیگر نیازی به پروتئین حاصل نباشد، رونویسی متوقف می‌شود. در نتیجه، روش اصلی برای کنترل اینکه چه نوع پروتئین و چه مقدار از هر پروتئین، در سلول پروکاریوتی بیان می‌شود، **تنظیم رونویسی** DNA است. تمام مراحل بعدی، به طور خودکار انجام می‌شود. وقتی پروتئین بیشتری لازم باشد، رونویسی بیشتر اتفاق می‌افتد. بنابراین،

**در سلولهای پروکاریوتی، کنترل بیان ژن، بیشتر در سطح رونویسی است.**

### تنظیم بیان ژن در یوکاریوتها

در مقابل، سلول‌های یوکاریوتی، دارای اندامک‌های داخل سلولی هستند که بر پیچیدگی آنها می‌افزایند. در این سلول‌ها، DNA درون هسته سلول قرار دارد و در آنجا به RNA رونویسی می‌شود. RNA تازه سنتز شده، سپس از هسته به داخل سیتوپلاسم منتقل می‌شود، جایی که ریبوزوم‌ها RNA را به پروتئین تبدیل می‌کنند. فرایندهای رونویسی و ترجمه به طور فیزیکی، توسط غشای هسته‌ جدا می‌شوند.

![تنظیم بیان ژن در یوکاریوتها](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2020/09/1-15.jpg)تنظیم بیان ژن در یوکاریوت‌ها

#### تنظیم بیان ژن در مراحل غیر رونویسی

در یوکاریوت‌ها رونویسی از ژنوم، فقط در داخل هسته اتفاق می‌افتد و ترجمه فقط در خارج از هسته، در سیتوپلاسم رخ می‌دهد. تنظیم بیان ژن می‌تواند در مراحل مختلفی انجام شود. وجود این ایستگاه‌های تنظیمی، به سلول قدرت بیشتری می‌دهد تا از رخ دادن جهش‌های تصادفی، جلوگیری کند.

سطوح مختلف تنظیم بیان ژن در سیستم یوکاریوتی عبارتند از:

- هنگامی که DNA از ساختار پیچیده و فشرده کروموزومی خارج می‌شود و ساختارهای نوکلئوزومی باز می‌شوند تا فاکتورهای رونویسی به نواحی  تنظیمی ژن‌ها متصل شوند (سطح اپی ژنتیک).
- هنگامی که RNA رونویسی می‌شود (سطح رونویسی).
- هنگامی که RNA پردازش می‌شود و پس از رونویسی به سیتوپلاسم صادر می‌شود (سطح پس از رونویسی).
- هنگامی که RNA به پروتئین، ترجمه می‌شود (سطح ترجمه).
- هنگامی که پس از ساخته شدن پروتئین، بر روی آن پردازش و تغییراتی صورت می‌گیرد (سطح پس از ترجمه).

تفاوت در تنظیم بیان ژن بین پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها در جدول زیر خلاصه شده است.

**سیستم پروکاریوتی****سیستم یوکاریوتی**هسته ندارد.هسته دارد.DNA در سیتوپلاسم است.DNA در هسته است.رونویس و ترجمه، تقریبا به طور همزمان رخ می‌دهند.رونویسی، زودتر از ترجمه و در هسته رخ می‌دهد. ترجمه در سیتوپلاسم رخ می‌دهد.تنظیم بیان ژن در سطح رونویسی انجام می‌شود.تنظیم بیان ژن در سطوح مختلفی انجام می‌شود.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

- [مجموعه آموزش‌های زیست شناسی](https://faradars.org/how-to-learn/biology?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)
- [آموزش زیست شناسی سلولی (Cell Biology)](https://faradars.org/courses/fvtibio102-cell-biology?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)
- [مجموعه آموزش‌های علوم پزشکی](https://faradars.org/how-to-learn/medical-sciences-courses?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)
- [آموزش مقدماتی فیزیولوژی (Physiology)](https://faradars.org/courses/fvbme107-basic-of-physiology?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-post&utm_campaign=related-courses&utm_term=a.sharifirad&utm_content=biology)
- [کدون چیست؟ — مختصر و مفید](https://blog.faradars.org/%DA%A9%D8%AF%D9%88%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/)
- [نوکلئوتید چیست؟ — به زبان ساده](https://blog.faradars.org/%D9%86%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A6%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/)

بر اساس رای۷۳نفر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

بلیخیر

اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

[ثبت نظر](/%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%98%D9%86/#comments)

منابع:

[Lumen Learning](https://courses.lumenlearning.com/suny-wmopen-biology1/chapter/regulation-of-gene-expression/#:~:text=Eukaryotic%20gene%20expression%20is%20regulated%20during%20transcription%20and%20RNA%20processing,post%2Dtranslational%20modifications%20of%20proteins.)

به اشتراک بگذارید:

https://b.fdrs.ir/4nt

لینک کوتاه

![عاطفه شریفی‌راد](https://blog.faradars.org/wp-content/uploads/2020/07/arad.jpg)

[عاطفه شریفی‌راد (+)](/author/a-sharifirad/)

«عاطفه شریفی‌راد» دانش آموخته ژنتیک مولکولی در مقطع دکترا از پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست-فناوری است. او در حال حاضر، علاوه بر پیگیری علاقمندی‌هایش در حوزه ژنتیک و ژنومیکس، در تولید محتوای آموزشی در بخش زیست شناسی با مجله فرادرس همکاری می‌کند.

مطالب مرتبط

[![بافت استخوان چیست؟ – هرآنچه باید بدانید به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/08/human-skelet-768x430.jpg.webp)\
**بافت استخوان چیست؟ – هرآنچه باید بدانید به زبان ساده**](/%d8%a8%d8%a7%d9%81%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)

[![سروتونین چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟ - به زبان ساده + راه های افزایش](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2021/05/a-happy-woman-in-a-joyful-environment-revised-final-768x432.jpg.webp)\
**سروتونین چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟ \- به زبان ساده \+ راه های افزایش**](/%d8%b3%d8%b1%d9%88%d8%aa%d9%88%d9%86%db%8c%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)

[![تنفس نایدیسی چیست؟ – به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/08/insects-respiratory-system-featured-picure-768x431.jpg.webp)\
**تنفس نایدیسی چیست؟ – به زبان ساده**](/%d8%aa%d9%86%d9%81%d8%b3-%d9%86%d8%a7%db%8c%d8%af%db%8c%d8%b3%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)

[![شبکه سارکوپلاسمی چیست؟ – به زبان ساده + ساختار و وظیفه](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/08/skeletal-muscle-768x432.jpg.webp)\
**شبکه سارکوپلاسمی چیست؟ – به زبان ساده \+ ساختار و وظیفه**](/%d8%b4%d8%a8%da%a9%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%b1%da%a9%d9%88%d9%be%d9%84%d8%a7%d8%b3%d9%85%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)

[![میکروبیولوژی صنعتی – کاربرد میکروب ها در صنعت به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/03/a-man-is-standing-next-to-a-fermentor-in-a-factory-and-taking-notes-768x432.jpg.webp)\
**میکروبیولوژی صنعتی – کاربرد میکروب ها در صنعت به زبان ساده**](/%d9%85%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%88%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%84%d9%88%da%98%db%8c-%d8%b5%d9%86%d8%b9%d8%aa%db%8c/)

[![سینتیک رشد میکروبی – به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/03/a-petri-dish-on-a-lab-bench-768x432.jpg.webp)\
**سینتیک رشد میکروبی – به زبان ساده**](/%d8%b3%db%8c%d9%86%d8%aa%db%8c%da%a9-%d8%b1%d8%b4%d8%af-%d9%85%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%88%d8%a8%db%8c/)

[![تکثیر ویروس در زیست – به زبان ساده + مراحل همانندسازی](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/03/a-man-is-working-in-a-biology-lab-under-laminar-hood-768x432.jpg.webp)\
**تکثیر ویروس در زیست – به زبان ساده \+ مراحل همانندسازی**](/%d8%aa%da%a9%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d9%88%db%8c%d8%b1%d9%88%d8%b3/)

[![انواع سلول بنیادی — به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/02/some-cells-in-blue-background-768x432.jpg.webp)\
**انواع سلول بنیادی — به زبان ساده**](/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84-%d8%a8%d9%86%db%8c%d8%a7%d8%af%db%8c/)

[![ترانسپوزون چیست؟ – به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/03/a-dna-molecule-768x432.jpg.webp)\
**ترانسپوزون چیست؟ – به زبان ساده**](/%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b3%d9%be%d9%88%d8%b2%d9%88%d9%86-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)

[![اپیستازی در ژنتیک چیست؟ – به زبان ساده](https://blog.faradars.org/wp-content/webp-express/webp-images/doc-root/wp-content/uploads/2024/02/three-Labrador-retriever-are-standing-in-a-field-they-are-black-and-white-with-a-brown-baby-Labrador-retriever-768x432.jpg.webp)\
**اپیستازی در ژنتیک چیست؟ – به زبان ساده**](/%d8%a7%d9%be%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d8%af%d8%b1-%da%98%d9%86%d8%aa%db%8c%da%a9-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/)

۳ دیدگاه برای «تنظیم بیان ژن — به زبان ساده»

![](https://secure.gravatar.com/avatar/b917dc44a4b688ca9489097e08e4e188?s=40&d=retro&r=g)

سروش

[۰۲ اردیبهشت، در ۱۴۰۳ ۱۱:۲۲ ب.ظ](<?= htmlspecialchars(get_comment_link($comment->comment_ID)) ?>)

سلام خداقوت. لطفا در موردِ رونویسی در هر یک از مراحلِ پیش، پس و هنگامِ رونویسی و ترجمه نیز، یا در مقالاتی جداگانه بنویسید یا اینجا تکمیل نمایید.

در بخشی از مقاله اشاره کردید که رونویسی یوکاریوتها از ژنها فقط در هسته است. لیکن این غلطست چه ما در راکیزه و یا در دیسه ها نیز هم رونویسی داریم و هم ترجمه.

همچنین ممنون شما خواهم بود اگر به سوالاتم پاسخ دهید:

تنظیم منفی و مثبت رونویسی، به چه معناست؟

آیا در باکتری، امکانِ وجودِ تنظیم بیان ژن پیش از رونویسی وجود دارد؟

آیا در باکتری امکان تنظیم بیان ژن با رناهای کوچک مکمل وجود دارد؟

آیا در باکتری طولِ عمر رنای پیک می تواند تنظیم بشود و سازوکارهایی برای حفاظت از آن وجود دارد؟

خداقوت

پاسخ

![](https://secure.gravatar.com/avatar/3aec53b32a0071e348a98c3b61397bf8?s=40&d=retro&r=g)

پریسا

[۰۱ اردیبهشت، در ۱۴۰۳ ۹:۳۳ ق.ظ](<?= htmlspecialchars(get_comment_link($comment->comment_ID)) ?>)

ایا پروکاریوت ها تنظیم بیان ژن پیش از رونویسی انجام میدهند ؟

پاسخ

![](https://secure.gravatar.com/avatar/a96685fd866d110e8fb34a6bd8f9f7ef?s=40&d=retro&r=g)

Eshagh

[۲۵ تیر، در ۱۴۰۲ ۵:۴۸ ب.ظ](<?= htmlspecialchars(get_comment_link($comment->comment_ID)) ?>)

عالییییییییییی

پاسخ

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند\*

\\* نظرتان را بنویسید ...

\\* نظرتان را بنویسید ...

نام \*

نام \*

\\* ایمیل

\\* ایمیل

فرستادن دیدگاه

برچسب‌ها

[سلول](/tag/%d8%b3%d9%84%d9%88%d9%84/)

[بیان ژن](/tag/%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86/)

[رونویسی](/tag/%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c/)

[gene expression](/tag/gene-expression/)

[یوکاریوت‌](/tag/%db%8c%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%e2%80%8c/)

[transcription factor](/tag/transcription-factor/)

[پروکاریوت‌](/tag/%d9%be%d8%b1%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%e2%80%8c/)

[تنظیم بیان ژن](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86/)

[regulation of gene expression](/tag/regulation-of-gene-expression/)

[فاکتورهای رونویسی](/tag/%d9%81%d8%a7%da%a9%d8%aa%d9%88%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c/)

[عوامل موثر بر بیان ژن ها](/tag/%d8%b9%d9%88%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1-%d8%a8%d8%b1-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d9%87%d8%a7/)

[تنظیم بیان ژن در سطح ترجمه](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%b7%d8%ad-%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87/)

[تنظیم بیان ژن در یوکاریوتها](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%db%8c%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%87%d8%a7/)

[تنظیم بیان ژن در سطح رونویسی](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%b7%d8%ad-%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c/)

[تنظیم بیان ژن در پروکاریوتها](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%b1%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%87%d8%a7/)

[تنظیم بیان ژن در سطح اپی ژنتیک](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%b7%d8%ad-%d8%a7%d9%be%db%8c-%da%98%d9%86%d8%aa%db%8c%da%a9/)

[تنظیم بیان ژن در سطح پس از ترجمه](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%b7%d8%ad-%d9%be%d8%b3-%d8%a7%d8%b2-%d8%aa%d8%b1%d8%ac%d9%85%d9%87/)

[تنظیم بیان ژن در سطح پس از رونویسی](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%b7%d8%ad-%d9%be%d8%b3-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c/)

[تنظیم بیان ژن در مراحل غیر رونویسی](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%84-%d8%ba%db%8c%d8%b1-%d8%b1%d9%88%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%db%8c/)

[تنظیم بیان ژن در پروکاریوتها و یوکاریوتها](/tag/%d8%aa%d9%86%d8%b8%db%8c%d9%85-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%98%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%b1%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%87%d8%a7-%d9%88-%db%8c%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88/)

دانلود اپلیکیشن فرادرس

با دریافت اپلیکیشن فرادرس از گوگل‌ پلی، می‌توانید تمامی امکانات سایت را روی موبایل خود نیز داشته باشید.

[دانلود اپلیکیشن](https://faradars.org/app?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)

با فرادرس

- [تماس با ما](https://faradars.org/contact-us?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [همکاری با ما](/careers/)
- [تدریس در فرادرس](https://faradars.org/teaching?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [فرادرس](https://faradars.org?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [تبلیغات](/ads/)
- [درباره ما](https://faradars.org/about-us?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)

آموزش‌های ویدئویی فرادرس

- [عمران](https://faradars.org/how-to-learn/civil-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [برنامه نویسی](https://faradars.org/how-to-learn/programming?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [هوش مصنوعی](https://faradars.org/how-to-learn/artificial-intelligence?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [برق و الکترونیک](https://faradars.org/how-to-learn/electrical-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [طراحی گرافیک](https://faradars.org/how-to-learn/computer-graphics?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)
- [مهندسی نرم افزار](https://faradars.org/how-to-learn/software-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)

همراه شوید

سازمان علمی و آموزشی «فرادرس» (Faradars) قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین پلتفرم آموزش آنلاین ایران است که از آغاز فعالیت خود در سال ۱۳۸۷ تا به امروز، چند ده هزار ساعت آموزش آنلاین را در قالب بیش از ۱۰ هزار عنوان آموزشی علمی، مهارتی و کاربردی منتشر کرده است.

فرادرس با پایبندی به شعار «دانش در دسترس همه، همیشه و همه جا» با همکاری بیش از چندین هزار مدرس برجسته در [زمینه‌های علمی گوناگون](https://faradars.org/how-to-learn/everything?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology) از جمله [آمار و داده‌کاوی](https://faradars.org/how-to-learn/statistics-and-data-mining?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [هوش مصنوعی](https://faradars.org/how-to-learn/artificial-intelligence?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [برنامه‌نویسی](https://faradars.org/how-to-learn/programming?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [طراحی و گرافیک کامپیوتری](https://faradars.org/how-to-learn/computer-graphics?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [آموزش‌های دانشگاهی و تخصصی](https://faradars.org/how-to-learn/basic-academic-courses?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [آموزش نرم‌افزارهای گوناگون](https://faradars.org/how-to-learn/computer-applications?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [دروس رسمی دبیرستان و پیش دانشگاهی](https://faradars.org/how-to-learn/high-school-and-pre-university-courses?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [آموزش‌های دانش‌آموزی و نوجوانان](https://faradars.org/how-to-learn/students-and-teenagers?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [آموزش زبان‌های خارجی](https://faradars.org/how-to-learn/foreign-languages?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [مهندسی برق، الکترونیک](https://faradars.org/how-to-learn/electrical-engineering-software?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology) و [رباتیک](https://faradars.org/how-to-learn/robotics?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [مهندسی کنترل](https://faradars.org/how-to-learn/control-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [مهندسی مکانیک](https://faradars.org/how-to-learn/mechanical-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [مهندسی شیمی](https://faradars.org/how-to-learn/chemical-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [مهندسی صنایع](https://faradars.org/how-to-learn/industrial-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)، [مهندسی معماری](https://faradars.org/how-to-learn/Linkrchitect-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology) و [مهندسی عمران](https://faradars.org/how-to-learn/civil-engineering?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology) توانسته بستری را فراهم کند تا افراد با شرایط مختلف زمانی، مکانی و جسمانی بتوانند با بهره‌گیری از آموزش‌های با کیفیت، به روز و مهارت‌محور همواره به یادگیری بپردازند.

شما هم با پیوستن به جمع بزرگ و میلیونی دانشجویان و دانش‌آموزان فرادرس و با بهره‌گیری از آموزش‌های آن، می‌توانید تجربه‌ای متفاوت از علم و مهارت‌آموزی داشته باشید.

[مشاهده بیشتر](https://faradars.org/about-us?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology)

هر گونه بهره‌گیری از مطالب مجله فرادرس به معنی پذیرش [شرایط استفاده](https://faradars.org/terms-and-conditions/?utm_source=blog.faradars&utm_medium=referral-blog&utm_campaign=footer&utm_term=a-sharifirad&utm_content=biology) از آن بوده و کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب، تنها با کسب مجوز مکتوب امکان پذیر است.

© فرادرس ۱۴۰۲