جهانی شدن - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
افزایش کنش متقابل جهانی، رشد تجارت، ایده‌ها و فرهنگ بین‌المللی را به همراه دارد. جهانی شدن در درجه اول یک فرایند اقتصادی به صورت کنش متقابل اقتصادی است که با ...
تروریسم
واژه جهانی شدن نخستین بار برای طرح تحولاتی که در عرصه اقتصادی پدید آمد به کار گرفته شد. پس از آن و بر سیاق مباحث اقتصادی در موضوعات دیگری که دامن گیر ملل متعددی بود، مثل قاچاق مواد مخدر و <anchor>تروریسم</anchor> به کار رفت.[۱۰]
تروریسم - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تروریسم \- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد[پرش به محتوا](#bodyContent)

منوی اصلی

منوی اصلی

انتقال به نوار کنارینهفتن

بازدید محتوا


- [صفحهٔ اصلی](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C "مشاهدهٔ صفحهٔ اصلی [z]")
- [رویدادهای کنونی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "یافتن اطلاعات پس‌زمینه پیرامون رویدادهای کنونی")
- [مقالهٔ تصادفی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81%DB%8C "آوردن یک صفحهٔ تصادفی [x]")
- [کمک مالی](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_fa.wikipedia.org&uselang=fa "حمایتمان کنید")

همکاری


- [تغییرات اخیر](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 "فهرستی از تغییرات اخیر ویکی [r]")
- [ویکی‌نویس شوید!](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C)
- [راهنما](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA "مکانی برای دریافتن")
- [تماس با ویکی‌پدیا](//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%A7)

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![ویکی‌پدیا](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-fa.svg)![دانشنامهٔ آزاد](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-fa.svg)](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C)

[جستجو](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88 "جستجو در ویکی‌پدیا [f]")

جستجو

ظاهر

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

ابزارهای شخصی

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

صفحه‌هایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند [بیشتر بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87)

- [مشارکت‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%86 "فهرست ویرایش‌ها انجام شده از این نشانی آی‌پی [y]")
- [بحث](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%85%D9%86 "بحث پیرامون ویرایش‌های این نشانی آی‌پی [n]")

## فهرست

انتقال به نوار کنارینهفتن

- بخش آغازین

- [۱واژه‌شناسی](#واژه‌شناسی)تغییر وضعیت زیربخش‌های واژه‌شناسی  - [۱.۱تعریف جهانی](#تعریف_جهانی)
  - [۱.۲واژه‌شناسی فارسی](#واژه‌شناسی_فارسی)
- [۲تفاوت ترور و تروریسم](#تفاوت_ترور_و_تروریسم)
- [۳ترور سیاسی](#ترور_سیاسی)
- [۴تروریسم دولتی](#تروریسم_دولتی)
- [۵تفاوت تروریسم دولتی و غیردولتی](#تفاوت_تروریسم_دولتی_و_غیردولتی)
- [۶از دیدگاه روان‌شناسی](#از_دیدگاه_روان‌شناسی)
- [۷آمارهای جهانی](#آمارهای_جهانی)تغییر وضعیت زیربخش‌های آمارهای جهانی  - [۷.۱ایران](#ایران)
  - [۷.۲آمریکا](#آمریکا)
- [۸جستارهای وابسته](#جستارهای_وابسته)
- [۹پانویس](#پانویس)
- [۱۰منابع](#منابع)
- [۱۱پیوند به بیرون](#پیوند_به_بیرون)

تغییر وضعیت فهرست محتویات

# تروریسم

۱۳۹ زبان

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–آفریکانس")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Terrorismus "Terrorismus–آلمانی سوئیسی")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–آراگونی")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A5%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%A8 "إرهاب–عربی")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%A8 "ارهاب–عربی مصری")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Terrorismu "Terrorismu–آستوری")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Terrorizm "Terrorizm–ترکی آذربایجانی")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%85 "تروریزم–South Azerbaijani")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–باشقیری")
- [Žemaitėška](https://bat-smg.wikipedia.org/wiki/Teruor%C4%97zmos "Teruorėzmos–ساموگیتی")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–Central Bikol")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D1%80%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC "Тэрарызм–بلاروسی")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D1%80%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC "Тэрарызм–بلاروسی (دستورخط کلاسیک)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BC "Тероризъм–بلغاری")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A6 "आतंकवाद–Bhojpuri")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%B8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6 "সন্ত্রাসবাদ–بنگالی")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/Sponterezh "Sponterezh–برتون")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Terorizam "Terorizam–بوسنیایی")
- [Batak Mandailing](https://btm.wikipedia.org/wiki/Terorisme "Terorisme–Batak Mandailing")
- [Буряад](https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–Russia Buriat")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–کاتالان")
- [Нохчийн](https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–چچنی")
- [Cebuano](https://ceb.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–سبویی")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%DB%8C%D8%B1%DB%86%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%85 "تیرۆریزم–کردی مرکزی")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Terorismus "Terorismus–چکی")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Terfysgaeth "Terfysgaeth–ولزی")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–دانمارکی")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Terrorismus "Terrorismus–آلمانی")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Terorizm "Terorizm–Zazaki")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1 "Τρομοκρατία–یونانی")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Terrorism "Terrorism–انگلیسی")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–اسپرانتو")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–اسپانیایی")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Terrorism "Terrorism–استونیایی")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–باسکی")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Terrorismi "Terrorismi–فنلاندی")
- [Føroyskt](https://fo.wikipedia.org/wiki/Yvirgangur "Yvirgangur–فارویی")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–فرانسوی")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–فریسی غربی")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Sceimhlitheoireacht "Sceimhlitheoireacht–ایرلندی")
- [Kriyòl gwiyannen](https://gcr.wikipedia.org/wiki/T%C3%A9rorism "Térorism–Guianan Creole")
- [Gàidhlig](https://gd.wikipedia.org/wiki/Ceannairceachd "Ceannairceachd–گیلی اسکاتلندی")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–گالیسیایی")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/Mondyikakuaa "Mondyikakuaa–گوارانی")
- [ગુજરાતી](https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%86%E0%AA%A4%E0%AA%82%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%A6 "આતંકવાદ–گجراتی")
- [Gaelg](https://gv.wikipedia.org/wiki/At%C3%A7himys "Atçhimys–مانی")
- [Hausa](https://ha.wikipedia.org/wiki/Ta%27addanci "Ta'addanci–هوسایی")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%98%D7%A8%D7%95%D7%A8 "טרור–عبری")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A6 "आतंकवाद–هندی")
- [Fiji Hindi](https://hif.wikipedia.org/wiki/Atankwaad "Atankwaad–هندی فیجیایی")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Terorizam "Terorizam–کروات")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/Terrorizmus "Terrorizmus–مجاری")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%B0%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%AF%D5%B9%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6 "Ահաբեկչություն–ارمنی")
- [Արեւմտահայերէն](https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%B0%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%AF%D5%B9%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%AB%D6%82%D5%B6 "Ահաբեկչութիւն–Western Armenian")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–اینترلینگوا")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Terorisme "Terorisme–اندونزیایی")
- [Interlingue](https://ie.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–اکسیدنتال")
- [Ilokano](https://ilo.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–ایلوکویی")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–ایدو")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Hry%C3%B0juverk "Hryðjuverk–ایسلندی")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–ایتالیایی")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%86%E3%83%AD%E3%83%AA%E3%82%BA%E3%83%A0 "テロリズム–ژاپنی")
- [La .lojban.](https://jbo.wikipedia.org/wiki/tadjycolnunte%27a "tadjycolnunte'a–لوجبان")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Terorisme "Terorisme–جاوه‌ای")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98 "ტერორიზმი–گرجی")
- [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/Terrorizm "Terrorizm–قره‌قالپاقی")
- [Taqbaylit](https://kab.wikipedia.org/wiki/Aremma%C9%A3 "Aremmaɣ–قبایلی")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–قزاقی")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AD%E0%B2%AF%E0%B3%8B%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%A8%E0%B3%86 "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ–کانارا")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%ED%85%8C%EB%9F%AC%EB%A6%AC%EC%A6%98 "테러리즘–کره‌ای")
- [Къарачай-малкъар](https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–قره‌چایی‐بالکاری")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/Teror%C3%AEzm "Terorîzm–کردی")
- [Kernowek](https://kw.wikipedia.org/wiki/Broweghereth "Broweghereth–کورنی")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–قرقیزی")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Tromocratia "Tromocratia–لاتین")
- [Ladino](https://lad.wikipedia.org/wiki/Terrorizmo "Terrorizmo–لادینو")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–لیمبورگی")
- [Ladin](https://lld.wikipedia.org/wiki/Terorism "Terorism–Ladin")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Terrorism "Terrorism–لومبارد")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Terorizmas "Terorizmas–لیتوانیایی")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Terorisms "Terorisms–لتونیایی")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/Fampihorohoroana "Fampihorohoroana–مالاگاسی")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC "Тероризам–مقدونی")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AD%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82 "ഭീകരവാദം–مالایالامی")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–مغولی")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A6%E0%A4%B9%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A6 "दहशतवाद–مراتی")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Terorisme "Terorisme–مالایی")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%92 "အကြမ်းဖက်ဝါဒ–برمه‌ای")
- [مازِرونی](https://mzn.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تروریسم–مازندرانی")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/Terrorismus "Terrorismus–آلمانی سفلی")
- [Nedersaksies](https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–ساکسونی سفلی")
- [नेपाल भाषा](https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%86%E0%A4%A4%E0%A4%99%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A6 "आतङ्कवाद–نواریایی")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–هلندی")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–نروژی نی‌نُشک")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–نروژی بوک‌مُل")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Terrorisme "Terrorisme–اکسیتان")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%A6%E0%A8%B9%E0%A8%BF%E0%A8%B8%E0%A8%BC%E0%A8%A4%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%A6 "ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ–پنجابی")
- [Papiamentu](https://pap.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–پاپیامنتو")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Terroryzm "Terroryzm–لهستانی")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/Terorism "Terorism–پیدمونتی")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%81%D8%B4%D8%AA_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C "دہشت گردی–پنجابی")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Terrorismo "Terrorismo–پرتغالی")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Terorism "Terorism–رومانیایی")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–روسی")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B7%D0%BC "Терорізм–Rusyn")
- [Ikinyarwanda](https://rw.wikipedia.org/wiki/Iterabwoba "Iterabwoba–کینیارواندایی")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–یاقوتی")
- [Sardu](https://sc.wikipedia.org/wiki/Terrorismu "Terrorismu–ساردینیایی")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Tirrur%C3%ACsimu "Tirrurìsimu–سیسیلی")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Terrorism "Terrorism–اسکاتلندی")
- [سنڌي](https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DA%BE%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%8A "دھشتگردي–سندی")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Terorizam "Terorizam–صرب و کرواتی")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B6%BA "ත්‍රස්තවාදය–سینهالی")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Terrorism "Terrorism–انگلیسی ساده")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Terorizmus "Terorizmus–اسلواکی")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Terorizem "Terorizem–اسلوونیایی")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Terrorizmi "Terrorizmi–آلبانیایی")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC "Тероризам–صربی")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Terrorism "Terrorism–سوئدی")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Ugaidi "Ugaidi–سواحیلی")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AA%E0%AE%AF%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B0%E0%AE%B5%E0%AE%BE%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D "பயங்கரவாதம்–تامیلی")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%89%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B0%82 "ఉగ్రవాదం–تلوگویی")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Терроризм–تاجیکی")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A2 "การก่อการร้าย–تایلندی")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–تاگالوگی")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Ter%C3%B6rizm "Terörizm–ترکی استانبولی")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE%D1%80%D1%87%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BA "Террорчылык–تاتاری")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC "Тероризм–اوکراینی")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%81%D8%B4%D8%AA_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C "دہشت گردی–اردو")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Terrorizm "Terrorizm–ازبکی")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91 "Khủng bố–ویتنامی")
- [Walon](https://wa.wikipedia.org/wiki/Terorisse "Terorisse–والونی")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Terorismo "Terorismo–وارایی")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E6%81%90%E6%80%96%E4%B8%BB%E4%B9%89 "恐怖主义–وو")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98 "ტერორიზმი–Mingrelian")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%98%D7%A2%D7%A8%D7%90%D7%A8%D7%99%D7%96%D7%9D "טעראריזם–یدی")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%81%90%E6%80%96%E4%B8%BB%E4%B9%89 "恐怖主义–چینی")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Khi%C3%B3ng-p%C3%B2%CD%98-ch%C3%BA-g%C4%AB "Khióng-pò͘-chú-gī–مین نان")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E6%81%90%E6%80%96%E4%B8%BB%E7%BE%A9 "恐怖主義–کانتونی")

[ویرایش پیوندها](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q7283#sitelinks-wikipedia "ویرایش پیوندهای بین‌زبانی")

- [مقاله](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "دیدن صفحهٔ محتویات [c]")
- [بحث](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "گفتگو پیرامون محتوای صفحه [t]")

فارسی

- [خواندن](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=history "نسخه‌های پیشین این صفحه [h]")

ابزارها

ابزارها

انتقال به نوار کنارینهفتن

عمل‌ها


- [خواندن](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=history)

عمومی


- [پیوندها به این صفحه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "فهرست همهٔ صفحه‌هایی که به این صفحه پیوند می‌دهند [j]")
- [تغییرات مرتبط](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تغییرات اخیر صفحه‌هایی که این صفحه به آن‌ها پیوند دارد [k]")
- [بارگذاری پرونده](/wiki/ویکی‌پدیا:بارگذاری "بارگذاری تصاویر و پرونده‌های دیگر [u]")
- [صفحه‌های ویژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "فهرستی از همهٔ صفحه‌های ویژه [q]")
- [پیوند پایدار](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&oldid=39836294 "پیوند پایدار به این نسخه از این صفحه")
- [اطلاعات صفحه](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=info "اطلاعات بیشتر دربارهٔ این صفحه")
- [یادکرد این صفحه](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF&page=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&id=39836294&wpFormIdentifier=titleform "اطلاعات در خصوص چگونگی یادکرد این صفحه")
- [دریافت نشانی کوتاه‌شده](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25AA%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25B3%25D9%2585)
- [بارگیری کد QR](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:QrCode&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25AA%25D8%25B1%25D9%2588%25D8%25B1%25DB%258C%25D8%25B3%25D9%2585)

نسخه‌برداری


- [بارگیری به‌صورت PDF](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:DownloadAsPdf&page=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=show-download-screen)
- [نسخهٔ قابل چاپ](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&printable=yes "نسخهٔ قابل چاپ این صفحه [p]")

در پروژه‌های دیگر


- [ویکی‌انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Terrorism)
- [ویکی‌گفتاورد](https://fa.wikiquote.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85)
- [آیتم ویکی‌داده](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q7283 "پیوند به آیتم متصل‌شدۀ مخزن داده‌ها [g]")

ظاهر

انتقال به نوار کنارینهفتن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

با [ترور](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1 "ترور") اشتباه نشود.

تروریسم

- [تعاریف](/wiki/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تعریف تروریسم")

- [تاریخچه](/w/index.php?title=History_of_terrorism&action=edit&redlink=1 "History of terrorism (صفحه وجود ندارد)")
- [حوادث](/w/index.php?title=List_of_terrorist_incidents&action=edit&redlink=1 "List of terrorist incidents (صفحه وجود ندارد)")

بر پایهٔ [ایدئولوژی](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C "ایدئولوژی")

- [آنارشیسم](/wiki/%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA_%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84 "تبلیغ اعمال")
- [تروریسم کمونیستی](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&action=edit&redlink=1 "تروریسم کمونیستی (صفحه وجود ندارد)")
- [تروریسم محافظه‌کار](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D9%87%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B1 "تروریسم محافظه‌کار")
- [تروریسم چپ‌گرا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%86%D9%BE%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7 "تروریسم چپ‌گرا")
- [مبارزه با مواد مخدر](/wiki/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1 "مبارزه با مواد مخدر")
- [تروریسم ملی‌گرا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7 "تروریسم ملی‌گرا")
- [تروریسم راست‌گرا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7 "تروریسم راست‌گرا")

[تروریسم دینی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C "تروریسم دینی")

- [بوداییسم و خشونت](/w/index.php?title=Buddhism_and_violence&action=edit&redlink=1 "Buddhism and violence (صفحه وجود ندارد)")
- [تروریسم مسیحی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C "تروریسم مسیحی") ( [مورمونیسم و خشونت](/w/index.php?title=Mormonism_and_violence&action=edit&redlink=1 "Mormonism and violence (صفحه وجود ندارد)"))
- [تروریسم هندو](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88&action=edit&redlink=1 "تروریسم هندو (صفحه وجود ندارد)")
- [تروریسم اسلامی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "تروریسم اسلامی")
- [تروریسم یهودی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C "تروریسم یهودی")
- [خالصتان](/wiki/%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AA%D8%A7%D9%86 "خالصتان")

[تروریسم برای موضوع خاص](/w/index.php?title=Special-interest_/_Single-issue&action=edit&redlink=1 "Special-interest / Single-issue (صفحه وجود ندارد)")

- [خشونت سقط‌جنین‌ستیز](/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA_%D8%B3%D9%82%D8%B7%E2%80%8C%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2&action=edit&redlink=1 "خشونت سقط‌جنین‌ستیز (صفحه وجود ندارد)")

- [تروریسم محیط](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7 "تروریسم محیط")

جستارهای وابسته

- [خشونت قومی](/wiki/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA_%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C "خشونت قومی")
- [جنبش شبه‌نظامی](/w/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D8%A8%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C&action=edit&redlink=1 "جنبش شبه‌نظامی (صفحه وجود ندارد)")
- [جنبش مقاومت](/wiki/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA "جنبش مقاومت")

ساختار

- [تامین مالی تروریسم](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تامین مالی تروریسم")
- [Fronting](/w/index.php?title=Terrorist_front_organization&action=edit&redlink=1 "Terrorist front organization (صفحه وجود ندارد)")
- [کمپ آموزش تروریستی](/w/index.php?title=Terrorist_training_camp&action=edit&redlink=1 "Terrorist training camp (صفحه وجود ندارد)")
- [جوخه مرگ](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%AE%D9%87_%D9%85%D8%B1%DA%AF "جوخه مرگ")
- [Clandestine cell system](/w/index.php?title=Clandestine_cell_system&action=edit&redlink=1 "Clandestine cell system (صفحه وجود ندارد)")
- [مقاومت بی‌رهبر](/w/index.php?title=Leaderless_resistance&action=edit&redlink=1 "Leaderless resistance (صفحه وجود ندارد)")

[- شیوه‌ها\
- تاکتیک‌ها](/wiki/%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%AA%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تاکتیک‌های تروریسم")

- [تروریسم کشاورزی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C "تروریسم کشاورزی")
- [هواپیماربایی](/wiki/%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C "هواپیماربایی") ( [list](/w/index.php?title=List_of_aircraft_hijackings&action=edit&redlink=1 "List of aircraft hijackings (صفحه وجود ندارد)"))
- [حملات حیوانات حامل بمب](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AD%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA_%D8%AD%D8%A7%D9%85%D9%84_%D8%A8%D9%85%D8%A8 "حملات حیوانات حامل بمب")
- [Beheading](/w/index.php?title=Beheading_in_Islamism&action=edit&redlink=1 "Beheading in Islamism (صفحه وجود ندارد)")
- [بیوتروریسم](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "بیوتروریسم")
- [خودرو انفجاری](/wiki/%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88_%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C "خودرو انفجاری")( [list](/w/index.php?title=List_of_mass_car_bombings&action=edit&redlink=1 "List of mass car bombings (صفحه وجود ندارد)"))
- [سایبر تروریسم](/wiki/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "سایبر تروریسم")
- [بمب کثیف](/wiki/%D8%A8%D9%85%D8%A8_%DA%A9%D8%AB%DB%8C%D9%81 "بمب کثیف")
- [Dry run](/w/index.php?title=Dry_run_(terrorism)&action=edit&redlink=1 "Dry run (terrorism) (صفحه وجود ندارد)")
- [مواد منفجره](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%B1%D9%87 "مواد منفجره")
- [گروگان‌گیری](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C "گروگان‌گیری")
- [بمب کنارجاده‌ای](/wiki/%D8%A8%D9%85%D8%A8_%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "بمب کنارجاده‌ای")
- [ترور فردی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C "ترور فردی")
- [شورشگری](/wiki/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C "شورشگری")
- [آدم‌ربایی](/wiki/%D8%A2%D8%AF%D9%85%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C "آدم‌ربایی")
- [بمب پستی](/wiki/%D8%A8%D9%85%D8%A8_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C "بمب پستی")
- [گرگ تنها](/wiki/%DA%AF%D8%B1%DA%AF_%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7 "گرگ تنها")
- [تیراندازی کور](/wiki/%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1 "تیراندازی کور")
- [جنگ‌افزار هسته‌ای](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "جنگ‌افزار هسته‌ای")
- [تروریسم کاغذی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0%DB%8C "تروریسم کاغذی")
- [دزدی دریایی](/wiki/%D8%AF%D8%B2%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "دزدی دریایی")
- [تبلیغ اعمال](/wiki/%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA_%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84 "تبلیغ اعمال")
- [بمب نیابتی](/wiki/%D8%A8%D9%85%D8%A8_%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AA%DB%8C "بمب نیابتی")
- [تیراندازی در مدارس](/wiki/%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3 "تیراندازی در مدارس")
- [حمله با چاقو](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%88_%D8%A8%D9%87_%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86_%DB%8C%DA%A9_%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%AA%DB%8C%DA%A9_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "حمله با چاقو به عنوان یک تاکتیک تروریستی")
- [حمله انتحاری](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%B1%DB%8C "حمله انتحاری") ( [فهرست](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87_%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 "رده:حملات انتحاری بر پایه کشور"))
- [راکت و خمپاره](/wiki/%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%AA%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تاکتیک‌های تروریسم")
- [حمله با خودرو](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88 "حمله با خودرو")

گروه‌های تروریستی

- [فهرست گروه‌های تروریستی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "فهرست گروه‌های تروریستی")
- [موسسات خیریه متهم به ارتباط با تروریسم](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D8%A7%D8%AA_%D8%AE%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AA%D9%87%D9%85_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&redlink=1 "موسسات خیریه متهم به ارتباط با تروریسم (صفحه وجود ندارد)")

حامیان

- [بازیگر غیردولتی خشن](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%AE%D8%B4%D9%86&action=edit&redlink=1 "بازیگر غیردولتی خشن (صفحه وجود ندارد)")

[تروریسم دولتی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C "تروریسم دولتی")

- [ایالات متحده آمریکا](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87_%D9%88_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C "ایالات متحده و تروریسم دولتی")
- [روسیه](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 "روسیه")
- [قزاقستان](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%88_%D8%B6%D8%AF%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B2%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "تروریسم و ضدتروریسم در قزاقستان")
- [ازبکستان](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "تروریسم در ازبکستان")

[حامیان دولتی تروریسم](/wiki/%D8%AD%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "حامیان دولتی تروریسم")

- [ایالات متحده آمریکا](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87_%D9%88_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C "ایالات متحده و تروریسم دولتی")
- [روسیه](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 "روسیه")
- [جمهوری اسلامی ایران](/wiki/%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C "جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی")
- [اسرائیل](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84_%D9%88_%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "اسرائیل و حمایت دولتی از تروریسم")
- [سوریه](/wiki/%D8%AD%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "حامیان دولتی تروریسم")
- [عربستان سعودی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C "تروریسم در عربستان سعودی")
- [کویت](/wiki/%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%AA "کویت")
- [پاکستان](/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "پاکستان")
- [قطر](/wiki/%D9%82%D8%B7%D8%B1 "قطر")
- [سری‌لانکا](/wiki/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7_%D9%88_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C "سری‌لانکا و تروریسم دولتی")

مبارزه با تروریسم

- [ضد تروریسم](/wiki/%D8%B6%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "ضد تروریسم")
- [کنوانسیون‌های بین‌المللی تروریسم](/w/index.php?title=%DA%A9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&redlink=1 "کنوانسیون‌های بین‌المللی تروریسم (صفحه وجود ندارد)")
- [قانون مبارزه با تروریسم](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "قانون مبارزه با تروریسم")
- [بیمه تروریسم](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "بیمه تروریسم")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "الگو:تروریسم")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:تروریسم (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:تروریسم")

**تِروریسم** (به [فرانسوی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C "زبان فرانسوی"): Terrorisme) که در [زبان فارسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C "زبان فارسی") از آن با عنوان **وحشت‌افکنی**،[\[۱\]](#cite_note-1) **هراس‌افکنی**، **ارعاب‌گری** و **دهشت‌افکنی** نیز نام‌برده شده‌است، به استفاده از خشونت یا تهدید برای دستیابی به اهداف سیاسی، مذهبی، یا [ایدئولوژیک](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C "ایدئولوژی") گفته می‌شود. تروریسم استفاده غیرقانونی از خشونت یا ارعاب است، به خصوص علیه غیر نظامیان، برای دنبال کردن اهداف سیاسی. البته در جهان امروزی، تعریف دقیقی از واژه «تروریسم» در دست نیست.

به عبارت دیگر: تروریسم به مکتبی گفته می‌شود که اساس روش تحمیل عقاید به دیگران را صرفاً با زورآزمایی، ترور، جنگ، اعمال خشونت‌آمیز، رعب و وحشت، آشوب‌آفرینی، [عملیات‌های چریکی](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%DA%86%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "جنگ چریکی")، [کشتار جمعی](/wiki/%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C "کشتار جمعی")، [نسل‌کشی](/wiki/%D9%86%D8%B3%D9%84%E2%80%8C%DA%A9%D8%B4%DB%8C "نسل‌کشی")، [شکنجه](/wiki/%D8%B4%DA%A9%D9%86%D8%AC%D9%87 "شکنجه") و [کودتا](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%AF%D8%AA%D8%A7 "کودتا") می‌داند. به فرد، گروه یا دولتی که مکتب تروریسم را پذیرفته باشد و آن را جهت رسیدن به اهداف و آرمان‌هایش به مرحله اِعمال رسانده باشد، _**تروریست**_ گفته می‌شود.

در روزگار نوین، **تروریسم** یکی از عوامل اصلی تهدید جامعه به‌شمار می‌رود و طبق قوانین ضد تروریسم در بیشتر کشورهای جهان [جرم‌انگاری](/wiki/%D8%A8%D8%B2%D9%87 "بزه") شده است. همچنین چنانچه در جنگی علیه غیر جنگجویان مانند شهروندان عادی، نیروهای بی‌طرف یا اسیران جنگی به کار گرفته شده باشند [جنایت جنگی](/wiki/%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C "جنایت جنگی") به حساب می‌آید.[\[۲\]](#cite_note-2)

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Number_of_terrorist_incidents_2008.png/300px-Number_of_terrorist_incidents_2008.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Number_of_terrorist_incidents_2008.png) نقشه جهانی پراکندگی عملیات تروریستی، سال ۲۰۰۸

## واژه‌شناسی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=1 "ویرایش بخش: واژه‌شناسی")\]

مقالهٔ اصلی: [تعریف تروریسم](/wiki/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تعریف تروریسم")

### تعریف جهانی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=2 "ویرایش بخش: تعریف جهانی")\]

در جهان امروزی، تعریف دقیقی از واژه «تروریسم» ارائه نشده‌است؛ زیرا هنوز هیچ تعریفی از تروریسم در [سازمان ملل متحد](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%D9%84_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF "سازمان ملل متحد") تعریف نشده که مورد توافق همه کشورهای عضو باشد.[\[۳\]](#cite_note-3)

### واژه‌شناسی فارسی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=3 "ویرایش بخش: واژه‌شناسی فارسی")\]

[ترور](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1 "ترور") (به [فرانسوی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C "زبان فرانسوی"): terreur) در [زبان فرانسوی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C "زبان فرانسوی") به معنای دهشت و دهشت‌افکنی است. اولین کاربرد واژه ترور در جهان مدرن، مانند بسیاری از مفاهیم نوین ازجمله «پیشرفت و ترقی» از [انقلاب فرانسه](/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 "انقلاب فرانسه") نشأت می‌گیرد و البته برعکس امروز، بار معنایی مثبت داشته‌است.[\[۴\]](#cite_note-4) در [لغت‌نامه دهخدا](/wiki/%D9%84%D8%BA%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AF%D9%87%D8%AE%D8%AF%D8%A7 "لغت‌نامه دهخدا") آمده‌است: «ترور مأخوذ از terreur و به معنای قتل سیاسی به وسیله [اسلحه](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1 "جنگ‌افزار") در فارسی متداول شده‌است و [تازیان](/wiki/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B9%D8%B1%D8%A8 "مردم عرب") معاصر إهراق را به‌جای ترور به کار می‌برند؛ و این کلمه در فرانسه به معنای وحشت و خوف آمده و حکومت ترور هم اصول حکومت انقلابی است که پس از سقوط [ژیروندن‌ها](/wiki/%DA%98%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%86 "ژیروندن") (از ۳۱ مه ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۴ میلادی) در فرانسه مستقر شد و اعدام‌های سیاسی فراوانی را متضمّن بود.»

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Terrorist_incidents_map_of_the_world_1970-2015.svg/220px-Terrorist_incidents_map_of_the_world_1970-2015.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Terrorist_incidents_map_of_the_world_1970-2015.svg) پراکندگی حملات تروریستی در جهان از ۱۹۷۰ تا ۲۰۱۵، نارنجی: ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۹، قرمز ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۷

## تفاوت ترور و تروریسم

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=4 "ویرایش بخش: تفاوت ترور و تروریسم")\]

ستمگرکشی و دیگر شکل‌های ترور هر چند معمولاً در چارچوبی از وحشت‌گرایی (تروریسم) انجام می‌شوند، اما میان تروریسم و ترور تفاوت‌های مهمی وجود دارد.[\[۵\]](#cite_note-5)

مفهوم واژه ترور یک منبع مهم ابهام‌زایی در مورد ماهیت ترور است. واژه [ترور](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1 "ترور") (قتل سیاسی که گاه آن را اعدام انقلابی می‌نامند) گاه برای مشروعیت بخشیدن به اقدامات تروریست‌ها استفاده می‌شود. برخی پژوهشگران همچون [دیوید راپوپورت](/w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B1%D8%A7%D9%BE%D9%88%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%AA&action=edit&redlink=1 "دیوید راپوپورت (صفحه وجود ندارد)") و ایویانسکی نظریه امروزین ترور را برگرفته از نظریه ستمگرکشی می‌دانند. امروزه گرایشی برای گنجاندن قتل سیاسی در چارچوب تروریسم پدید آمده و از سوی دیگر بسیاری از گروه‌های وحشت نیز از تاکتیک قتل سیاسی استفاده می‌کنند.[\[۶\]](#cite_note-6)
آشکارترین تمایز ترور و تروریسم این است که هدف یک قاتل سیاسی یک شخصیت معین است و اسلحه برای از میان بردن او استفاده می‌شود، اما هدف یک اقدام تروریستی، گروهی است.[\[۷\]](#cite_note-7)

راپوپورت برای تمایز قتل سیاسی از عمل تروریستی روش بدیعی را ارائه می‌دهد که در آن به جای «نفس اقدام» به «معنای اقدام» توجه می‌شود. او تروریسم را یک فرایند و قتل سیاسی را یک رویداد می‌داند؛ «قاتل سیاسی انسانی را نابود می‌کند که (به عقیده او) یک نظام را به فساد کشانده‌است. اما تروریست نظامی را نابود می‌کند که پیشتر هر کسی را که در خود جای می‌داده به فساد کشانده‌است. قتل سیاسی یک حادثه، یک کار گذرا و یک رویداد است ولی تروریسم یک فرایند و یک روش زندگی است».[\[۸\]](#cite_note-8)

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/UA_Flight_175_hits_WTC_south_tower_9-11_edit.jpeg/220px-UA_Flight_175_hits_WTC_south_tower_9-11_edit.jpeg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:UA_Flight_175_hits_WTC_south_tower_9-11_edit.jpeg) [پرواز شماره ۱۷۵ یونایتد ایرلاینز](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%DB%B1%DB%B7%DB%B5_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B2 "پرواز شماره ۱۷۵ یونایتد ایرلاینز") که در پی [حملات ۱۱ سپتامبر](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%B1%DB%B1_%D8%B3%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1 "حملات ۱۱ سپتامبر") ۲۰۰۱ در [نیویورک](/wiki/%D9%86%DB%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B1%DA%A9 "نیویورک") به [برج](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AC%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%82%D9%84%D9%88 "برج‌های دوقلو") جنوبی [مرکز تجارت جهانی](/wiki/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%DB%B2%DB%B0%DB%B0%DB%B1%E2%80%93%DB%B1%DB%B9%DB%B7%DB%B3) "مرکز تجارت جهانی (۲۰۰۱–۱۹۷۳)") برخورد کرد

## ترور سیاسی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=5 "ویرایش بخش: ترور سیاسی")\]

در سیاست به کارهای خشونت‌آمیز و غیرقانونی [حکومت‌ها](/wiki/%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA "حکومت") برای سرکوبی مخالفان خود و ترساندن آنها [ترور دولتی](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ترور دولتی (صفحه وجود ندارد)") می‌گویند و نیز کردار گروه‌های مبارزی که برای رسیدن به هدف‌های سیاسی خود دست به کارهای خشونت‌آمیز و هراس‌انگیز می‌زنند، تروریسم نامیده می‌شود. حملاتی مانند اقدام تروریست‌ها در منهدم کردن [برج‌های دوقلوی](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AC%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%82%D9%84%D9%88 "برج‌های دوقلو") [سازمان تجارت جهانی](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C "سازمان تجارت جهانی") در [۱۱ سپتامبر](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%B1%DB%B1_%D8%B3%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1 "حملات ۱۱ سپتامبر") ۲۰۰۱ عملیاتی تروریستی به‌شمار می‌رود.

## تروریسم دولتی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=6 "ویرایش بخش: تروریسم دولتی")\]

واژه تروریسم دولتی واژه‌ای جنجال‌برانگیز است. تروریسم دولتی اصطلاحی است که برای دخالت دولت یا دولت‌هایی در امور داخلی یا خارجی دولتی دیگر که به وسیله اجرا یا مشارکت در عملیات تروریستی یا حمایت از [عملیات نظامی](/wiki/%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C "عملیات نظامی") برای زوال، تضعیف و براندازی دولت مذکور یا کل دستگاه حاکمهٔ آن کشور انجام می‌شود.

هری هندرسون میان تروریسم دولتی و پشتیبانی دولت از تروریسم تمایز قائل شده‌است. به‌نظر وی تروریسم دولتی؛ استفاده از ترور و تهدید به وسیله حکومت علیه شهروندان خود می‌باشد. در مقابل، پشتیبانی دولت از تروریسم؛ حمایت (از طریق آموزش، سلاح، پول یا اعطای پناهگاه) به‌عنوان ابزاری برای پیشبرد سیاست خارجی دولت است. هندرسون تأکید می‌کند که تعداد قربانیان تروریسم دولتی در سراسر قرن بیستم در آلمان، شوروی سابق، [چین](/wiki/%DA%86%DB%8C%D9%86 "چین") و دیگر کشورها بسیار بیشتر از همگی تلفاتی بود که به‌وسیلهٔ آنچه عموماً تروریسم گروهی (غیردولتی) نامیده می‌شود، ایجاد گردید.
سیندی کمبس و مارتین اسلن در دانشنامه تروریسم به تعریف واژگان تروریسم دولتی، مبادرت نموده و میان این سه مفهوم و دولت حامی تروریسم، دولت پشتیبانِ تروریسم، تمایز قائل شده‌اند. از فحوای تعاریف ارائه شده چنین برمی‌آید که به نظر آنان، تروریسم دولتی
به مواردی اشاره دارد که در آن، یک دولت، خود مرتکب اقدامات تروریستی می‌گردد. در مقابل، دولت پشتیبان تروریسم به واسطهٔ دخالت گستردهٔ دولت در فعالیت‌های تروریستی، گاه به‌صورت مستقیم، از طریق هدایت و کنترل فعالیت‌های گروه‌ها تعریف شده‌است. دولت حامی تروریسم هم به‌عنوان دولتی تعریف شده که به گروه‌های تروریستی کمک می‌کند یا گروه‌های تروریستی را که سطوح متفاوتی از عدم وابستگی را دارند، تحریک و ترغیب می‌کند. در هر دو شیوهٔ اخیر، دولت از گروه‌های تروریستی برای پیشبرد اهداف خود در کشورهای دیگر بهره می‌گیرد. (نواب محمدی ده چشمه، تروریسم دولتی؛ پندار یا واقعیت؟!, مجله پژوهشهای حقوقی، شماره ۳۶, زمستان ۱۳۹۷)

اما شاید کامل‌ترین و جامع‌ترین تعریفی که می‌توان ارائه داد، این است که «تروریسم دولتی؛ استفادهٔ آگاهانه از خشونت یا تهدید به استفاده از چنین خشونتی به‌وسیلهٔ کارگزاران یک دولت یا افراد منصوب از جانب آن علیه افراد یا گروه‌هایی است که با هدف تهدید یا ارعاب مخاطب عام تر قربانی می‌شوند؛» بنابراین قربانیان مستقیم، اهداف اصلی نیستند،
بلکه ابزاری برای تهدید مخاطبان گسترده‌تری هستند که از طریق پیام آن خشونت تهدید
می‌شوند. هدف از خشونت اعمال شده دستیابی به مقاصد سیاسی یا سیاسی ـ اقتصادی
(برخلاف اهداف مجرمانه) است. (نواب محمدی ده چشمه، تروریسم دولتی؛ پندار یا واقعیت؟!, مجله پژوهشهای حقوقی، شماره ۳۶, زمستان ۱۳۹۷)

کمک‌های مادی و معنوی (مثل حمایت سیاسی) به گروه‌های مخالف و مشارکت در عملیاتی چون [بمب‌گذاری](/wiki/%D8%A8%D9%85%D8%A8 "بمب")، [مین‌گذاری](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%86 "مین") بندرها و سواحل، [آدم‌ربایی](/wiki/%D8%A2%D8%AF%D9%85%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C "آدم‌ربایی")، [هواپیماربایی](/wiki/%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C "هواپیماربایی") و ترور مقام‌های عالی مملکتی، نمونه‌هایی از تروریسم دولتی هستند.

[برایان جنکینس](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D9%86%DA%A9%DB%8C%D9%86%D8%B3&action=edit&redlink=1 "برایان جنکینس (صفحه وجود ندارد)") از خبرنگاران مشهور در موضوع تروریسم، تروریسم دولتی را «جنگ از طریق قائم مقام» تعریف می‌کند. وی می‌گوید: «این کشورها (پیروان تروریسم دولتی) بر محدودیت‌های جنگ‌های متعارف واقف‌اند؛ بنابراین ترجیح می‌دهند از امکانات سازمان‌های تروریستی، که خودً آن‌ها را ایجاد کرده‌اند یا تغذیهٔ مالی آن‌ها را بر عهده دارند، برای تهدید دشمن یا اخلال در ثبات سیاسی و اقتصادی آن کشور یا ایجاد بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی در آن مملکت بهره گیرند». جنکینس معتقد است که این شکل از تروریسم به [سرمایه‌گذاری](/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C "سرمایه‌گذاری") بسیار کمتری نسبت به یک جنگ متعارف نیاز دارد، دشمن را از پای می‌اندازد و می‌توان ارتباط با تروریست‌ها را به‌طور کلی منکر شد.

## تفاوت تروریسم دولتی و غیردولتی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=7 "ویرایش بخش: تفاوت تروریسم دولتی و غیردولتی")\]

تفاوت عمده تروریسم دولتی و تروریسم غیردولتی در مجری آن است. بدین معنی که مجری و طراح اعمال تروریستی غیردولتی افراد، گروه‌ها و احزاب اند، و مجری و طراحی اعمال تروریستی دولتی، یک دولت یا چند دولت خاص هستند.

علاوه بر این دخالت دولت یا دولت‌ها در اعمال تروریستی دو گونه‌است:

1. به صورت مستقیم؛ یعنی خود دولت اعمال تروریستی را علیه دولت دیگر انجام می‌دهد.
2. به صورت غیرمستقیم؛ یعنی به وسیله فرستادن کمک‌های مادی مانند اسلحه، [مهمات](/wiki/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%AA "مهمات") و وسایل پیشرفته نظامی در اختیار گروه‌های مخالف دولت مذکور قرار داده شود یا از گروه‌های مزبور حمایت سیاسی یا اقتصادی یا تبلیغاتی شود.

به اعتقاد مؤلفان کتاب فرهنگ اصطلاحات سیاسی و استراتژیک، سه مقوله را باید از تروریسم دولتی استثنا نمود و غیردولتی تلقی کرد:\[ _[نیازمند منبع](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%86%D8%AF_%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9 "ویکی‌پدیا:نیازمند منبع")_\]

1. گروه‌های آزادی‌بخش ملی
2. گروه‌های انقلابی
3. گروه‌های قومی یا مذهبی

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Oklahomacitybombing-DF-ST-96-00587.jpg/220px-Oklahomacitybombing-DF-ST-96-00587.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Oklahomacitybombing-DF-ST-96-00587.jpg) عملیات تروریستی [تیموتی مک‌وی](/wiki/%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%AA%DB%8C_%D9%85%DA%A9%E2%80%8C%D9%88%DB%8C "تیموتی مک‌وی") باعث نابودی ساختمان فدرال [اوکلاهوما سیتی](/wiki/%D8%A7%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D9%85%D8%A7_%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C "اوکلاهوما سیتی") گردید.

## از دیدگاه روان‌شناسی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=8 "ویرایش بخش: از دیدگاه روان‌شناسی")\]

مقالهٔ اصلی: [تروریسم و روان‌شناسی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "تروریسم و روان‌شناسی")

## آمارهای جهانی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=9 "ویرایش بخش: آمارهای جهانی")\]

یافته‌های گزارش «شاخص جهانی تروریسم» نشان می‌دهد که ۱۰ هزار حمله تروریستی در سال ۲۰۱۳ انجام شده که نسبت به سال ۲۰۱۲، ۴۴ درصد بیشتر شده‌است. این گزارش که توسط [مؤسسه اقتصاد و صلح](/w/index.php?title=%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D9%87_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF_%D9%88_%D8%B5%D9%84%D8%AD&action=edit&redlink=1 "مؤسسه اقتصاد و صلح (صفحه وجود ندارد)") تهیه شده می‌گوید که در سال ۲۰۱۳ حدود ۱۸ هزار نفر در اثر حملات تروریستی جان خود را از دست داده‌اند که هشتاد درصد (۱۴ هزار و ۷۲۲ نفر) آنها در کشورهای [عراق](/wiki/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 "عراق")، [سوریه](/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87 "سوریه")، [افغانستان](/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "افغانستان")، [پاکستان](/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "پاکستان") و [نیجریه](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D9%87 "نیجریه") قربانی شده‌اند. بنا بر این گزارش، عراق با ۶ هزار و ۳۶۲ قربانی (بیش از یک‌سوم کل کشته‌ها)، بزرگ‌ترین قربانی حملات تروریستی بوده و گروه‌های [داعش](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4 "داعش")، [القاعده](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87 "القاعده")، [بوکو حرام](/wiki/%D8%A8%D9%88%DA%A9%D9%88_%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85 "بوکو حرام") و [طالبان](/wiki/%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86 "طالبان") مسئول بیشترین کشتارها بوده‌اند. [جنگ داخلی سوریه](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87 "جنگ داخلی سوریه") که از سال ۲۰۱۱ شروع شد، بیشترین تأثیر را در افزایش حملات تروریستی داشته‌است.[\[۹\]](#cite_note-:0-9)

### ایران

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=10 "ویرایش بخش: ایران")\]

در فهرست کشورهایی که بیشترین آسیب را از تروریسم دیده‌اند، [ایران](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 "ایران") پس از [بریتانیا](/wiki/%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7 "بریتانیا") و پیش از [یونان](/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86 "یونان") و [ایالات متحده آمریکا](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 "ایالات متحده آمریکا") در رده ۲۸ام قرار دارد. ایران همچنین جزو ۱۳ کشوری است که بنابراین گزارش در کنار کشورهایی مثل [مکزیک](/wiki/%D9%85%DA%A9%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "مکزیک") و [اسرائیل](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 "اسرائیل") در معرض خطر افزایش حملات تروریستی است.[\[۹\]](#cite_note-:0-9)

### آمریکا

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=11 "ویرایش بخش: آمریکا")\]

بنابر گزارش نهاد محاسب دولت آمریکا (جی‌ای‌او) از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تا ابتدای سال ۲۰۱۷ راست‌گرایان افراطی که شامل طیف گسترده‌ای از گروه‌های سیاسی و اجتماعی در آمریکا است مسئول ۷۳ درصد از حملات تروریستی مرگبار در خاک آمریکا بوده‌است که در بیشتر موارد مسلمانان، سیاهپوستان و اقلیت‌های نژادی هدف این حملات بوده‌اند.[\[۱۰\]](#cite_note-10)

## جستارهای وابسته

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=12 "ویرایش بخش: جستارهای وابسته")\]

- [روان‌شناسی تروریسم](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "تروریسم و روان‌شناسی")
- [تروریسم کشاورزی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C "تروریسم کشاورزی")
- [مبارزه با مواد مخدر](/wiki/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1 "مبارزه با مواد مخدر")
- [ضدتروریسم](/wiki/%D8%B6%D8%AF%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "ضدتروریسم")
- [سایبرتروریسم](/wiki/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "سایبرتروریسم")
- [تعریف تروریسم](/wiki/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "تعریف تروریسم")
- [بوم-تروریسم](/wiki/%D8%A8%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "بوم-تروریسم")
- [تروریسم اقتصادی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C "تروریسم اقتصادی")
- [تروریسم ملی‌گرا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7 "تروریسم ملی‌گرا")
- [تروریسم محیط](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7 "تروریسم محیط")
- [تروریسم دینی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C "تروریسم دینی")
  - [تروریسم اسلامی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "تروریسم اسلامی")
    - [تروریسم اسلامی در اروپا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 "تروریسم اسلامی در اروپا")
    - [فهرست حملات تروریستی اسلام‌گرایان](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86 "فهرست حملات تروریستی اسلام‌گرایان")
  - [تروریسم مسیحی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C "تروریسم مسیحی")
  - [تروریسم یهودی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C "تروریسم یهودی")
- [تروریسم راست‌گرا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7 "تروریسم راست‌گرا")
- [تروریسم چپ‌گرا](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%86%D9%BE%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7 "تروریسم چپ‌گرا")
- [ابتکار جهانی مبارزه با تروریسم هسته‌ای](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "ابتکار جهانی مبارزه با تروریسم هسته‌ای")
- [ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C "ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی")
- [جنایات علیه بشریت](/wiki/%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AA "جنایات علیه بشریت")
- [فهرست گروه‌های تروریستی](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "فهرست گروه‌های تروریستی")
- [حکومت پلیسی](/wiki/%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "حکومت پلیسی")
- [حمله انتحاری](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%B1%DB%8C "حمله انتحاری")
- [جنگ با تروریسم](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "جنگ با تروریسم")
- [ترور](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1 "ترور")
- [کو کلاکس کلان](/wiki/%DA%A9%D9%88_%DA%A9%D9%84%D8%A7%DA%A9%D8%B3_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86 "کو کلاکس کلان")

## پانویس

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=13 "ویرایش بخش: پانویس")\]

01. [↑](#cite_ref-1)« _وحشت‌افکنی_» \[ _علوم سیاسی و روابط بین‌الملل_\] هم‌ارزِ « _terrorism_»؛ منبع: [گروه واژه‌گزینی](https://apll.ir/واژه%E2%80%8Cگزینی/). جواد میرشکاری، ویراستار. _دفتر دوم_. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. [تهران](/wiki/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تهران"): انتشارات [فرهنگستان زبان و ادب فارسی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A7%D8%AF%D8%A8_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C "فرهنگستان زبان و ادب فارسی"). [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [۹۶۴-۷۵۳۱-۳۷-۰](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/964-7531-37-0 "ویژه:منابع کتاب/964-7531-37-0") (ذیل سرواژهٔ _وحشت‌افکنی_)
02. [↑](#cite_ref-2)از ویکی‌پدیای انگلیسی تروریسم
03. [↑](#cite_ref-3)صادق صبا-رئیس \[وقت\] بخش فارسی بی‌بی‌سی (۳۱ مرداد ۱۳۹۳). [«چرا بی‌بی‌سی به کسی تروریست نمی‌گوید؟»](https://www.bbc.com/persian/blogs/2014/08/140822_sadeq_on_terrorism). _بی‌بی‌سی فارسی_.
04. [↑](#cite_ref-4)[چرا آمریکایی‌ها می‌گویند «طالبان تروریست نیست»؟](https://www.bbc.com/persian/blogs/2015/11/151122_l44_nazeran_taliban_usa) بی‌بی‌سی فارسی، ۲ آذر ۱۳۹۴
05. [↑](#cite_ref-5)Slocum, 121
06. [↑](#cite_ref-6)Susan D. Moeller (۱۹۹۹)، _Compassion fatigue_، Routledge، ص. ص٫۱۶۱، [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [۰-۴۱۵-۹۲۰۹۸-۱](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/0-415-92098-1 "ویژه:منابع کتاب/0-415-92098-1")
07. [↑](#cite_ref-7)Ben-Yehuda, 51-53
08. [↑](#cite_ref-8)Ben-Yehuda, 53
09. ↑ [۹٫۰](#cite_ref-:0_9-0)[۹٫۱](#cite_ref-:0_9-1)['ده‌هزار حمله تروریستی' در سال ۲۰۱۳](https://www.bbc.co.uk/persian/world/2014/11/141118_l26_global_terrorism_report_deaths)، بی‌بی‌سی فارسی، ۲۷ آبان ۱۳۹۳
10. [↑](#cite_ref-10)[«واکنش‌ها به نزاع خونین سفیدبرترپنداران و مخالفان نژادپرستی در آمریکا»](https://www.bbc.com/persian/world-40914058). _بی‌بی‌سی فارسی_. ۲۱ مرداد ۱۳۹۶.

## منابع

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=14 "ویرایش بخش: منابع")\]

- آشوری، داریوش. _دانشنامه سیاسی (فرهنگ و اصطلاحات و مکتب‌های سیاسی)_. تهران: [انتشارات مروارید](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AF "انتشارات مروارید").

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)

در [ویکی‌انبار](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B1 "ویکی‌انبار") پرونده‌هایی دربارهٔ [تروریسم](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Terrorism "commons:Category:Terrorism") موجود است.

## پیوند به بیرون

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&section=15 "ویرایش بخش: پیوند به بیرون")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به _**[تروریسم](https://fa.wikiquote.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "q:تروریسم")**_ در ویکی‌گفتاورد موجود است.

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Wiktionary-logo-en.svg/37px-Wiktionary-logo-en.svg.png)

معنای _**[تروریسم](https://en.wiktionary.org/wiki/fa:Special:Search/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "wiktionary:fa:Special:Search/تروریسم")**_ را در ویکی‌واژه، واژه‌نامهٔ آزاد، ببینید.

[منابع کتابخانه‌ای](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7 "ویکی‌پدیا:کتابخانه ویکی‌پدیا") دربارۀ

**تروریسم**

* * *

- [Online books](http://ftl.toolforge.org/cgi-bin/ftl?st=wp&su=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&library=OLBP)
- [Resources in your library](http://ftl.toolforge.org/cgi-bin/ftl?st=wp&su=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85)

- بارنبی میسون، خبرنگار دیپلماتیک بی‌بی‌سی، [تروریسم چیست؟](https://www.bbc.co.uk/persian/news/010921_si-terrorism.shtml) [بایگانی‌شده](https://web.archive.org/web/20071124113952/http://www.bbc.co.uk/persian/news/010921_si-terrorism.shtml) در ۲۴ نوامبر ۲۰۰۷ توسط [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine")، بی‌بی‌سی فارسی، ۱۸ مهر ۱۳۸۰
- United Nations: [Conventions on Terrorism](https://web.archive.org/web/20141030073538/https://treaties.un.org/Pages/DB.aspx?path=DB%2Fstudies%2Fpage2_en.xml)
- [دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد](/wiki/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D8%AE%D8%AF%D8%B1_%D9%88_%D8%AC%D8%B1%D9%85_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%D9%84_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF "دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد"): ["Conventions against terrorism"](https://web.archive.org/web/20070805001945/http://www.unodc.org/unodc/terrorism_conventions.html). Archived from [the original](http://www.unodc.org/unodc/terrorism_conventions.html) on August 5, 2007.
- [UNODC – United Nations Office on Drugs and Crime – Terrorism Prevention](https://www.unodc.org/unodc/en/terrorism/index.html)
- [Terrorism and international humanitarian law](https://archive.today/2010.03.08-032649/http://www.icrc.org/Web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/terrorism), International Committee of the Red Cross
- [UK Counter Terrorism Policing](https://www.counterterrorism.police.uk/)

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "الگو:جنگ علیه تروریسم")
- [ب](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "بحث الگو:جنگ علیه تروریسم")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:جنگ علیه تروریسم")

[جنگ با تروریسم](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "جنگ با تروریسم")

- [جنگ در افغانستان (۲۰۰۱–اکنون)](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_(%DB%B2%DB%B0%DB%B0%DB%B1%E2%80%93%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86) "جنگ در افغانستان (۲۰۰۱–اکنون)") (۲۰۰۱–۲۰۱۶)
- [جنگ عراق](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 "جنگ عراق") (۲۰۰۳–۲۰۱۱)
- [نمادگرایی تروریسم](/w/index.php?title=Symbolism_of_terrorism&action=edit&redlink=1 "Symbolism of terrorism (صفحه وجود ندارد)")

مشارکت‌کنندگان

عملیاتی

- [نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D9%85%DA%A9_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA "نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت")
- [شرکت‌کنندگان در عملیات بلندمدت آزادی](/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%85%D8%AF%D8%AA_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "شرکت‌کنندگان در عملیات بلندمدت آزادی (صفحه وجود ندارد)")
- [افغانستان](/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "افغانستان")
- [ائتلاف شمال](/wiki/%D8%A7%D8%A6%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84 "ائتلاف شمال")
- [عراق](/wiki/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 "عراق") ( [نیروهای مسلح عراق](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 "نیروهای مسلح عراق"))
- [ناتو](/wiki/%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%88 "ناتو")
- [پاکستان](/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "پاکستان")
- [بریتانیا](/wiki/%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7 "بریتانیا")
- [ایالات متحده آمریکا](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 "ایالات متحده آمریکا")
- [اتحادیه اروپا](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 "اتحادیه اروپا")
- [فیلیپین](/wiki/%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D9%86 "فیلیپین")
- [اتیوپی](/wiki/%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%BE%DB%8C "اتیوپی")

اهداف

- [القاعده](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87 "القاعده")
- [اسامه بن لادن](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D9%84%D8%A7%D8%AF%D9%86 "اسامه بن لادن")
- [القاعده در شبه جزیره عربستان](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8 "القاعده در جزیرة العرب")
- [داعش](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4 "داعش")
- [جبهةالنصره](/wiki/%D8%AC%D8%A8%D9%87%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B5%D8%B1%D9%87 "جبهةالنصره")
  - [گروه خراسان](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86 "گروه خراسان")
- [ابوسیاف](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%81 "ابوسیاف")
- [انور العولقی](/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%88%D9%84%D9%82%DB%8C "انور العولقی")
- [الشباب](/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D8%A8_(%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C) "الشباب (گروه نظامی)")
- [حماس](/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3 "حماس")
- [جنبش جهاد اسلامی](/w/index.php?title=Harkat-ul-Jihad_al-Islami&action=edit&redlink=1 "Harkat-ul-Jihad al-Islami (صفحه وجود ندارد)")
- [حزب‌الله لبنان](/wiki/%D8%AD%D8%B2%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86 "حزب‌الله لبنان")
- [حزب المجاهدین](/wiki/%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 "حزب المجاهدین")
- [اتحادیه محاکم شریعت اسلامی](/wiki/%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85_%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "اتحادیه محاکم شریعت اسلامی")
- [جیش محمد](/wiki/%D8%AC%DB%8C%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF "جیش محمد")
- [جماعت اسلامی](/wiki/%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "جماعت اسلامی")
- [لشکر طیبه](/wiki/%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1_%D8%B7%DB%8C%D8%A8%D9%87 "لشکر طیبه")
- [طالبان](/wiki/%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86 "طالبان")
- [حزب حرکت اسلامی ازبکستان](/wiki/%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "حزب حرکت اسلامی ازبکستان")
- [بوکو حرام](/wiki/%D8%A8%D9%88%DA%A9%D9%88_%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85 "بوکو حرام")

درگیری‌ها

[عملیات آزادی بلندمدت](/wiki/%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%85%D8%AF%D8%AA "عملیات آزادی بلندمدت")

- [جنگ در افغانستان (۲۰۰۱–اکنون)](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_(%DB%B2%DB%B0%DB%B0%DB%B1%E2%80%93%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86) "جنگ در افغانستان (۲۰۰۱–اکنون)")
- [عملیات آزادی بلندمدت – فیلیپین](/wiki/%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%85%D8%AF%D8%AA_%E2%80%93_%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D9%86 "عملیات آزادی بلندمدت – فیلیپین")
- [پروژه تجهیز و آموزش نیروی ضد تروریستی گرجستان](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D8%B6%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "پروژه تجهیز و آموزش نیروی ضد تروریستی گرجستان")
- [حملات پهپاد در پاکستان](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "حملات پهپاد در پاکستان")
- [نبرد سنجار ۲۰۱۴](/wiki/%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1_(%DB%B2%DB%B0%DB%B1%DB%B4) "نبرد سنجار (۲۰۱۴)")
- [طرح آموزش و تجهیز نیروهای نظامی گرجستان](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D8%B6%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "پروژه تجهیز و آموزش نیروی ضد تروریستی گرجستان")
- [بقاء و ثبات ارتش گرجستان](/w/index.php?title=Georgia_Sustainment_and_Stability_Operations_Program&action=edit&redlink=1 "Georgia Sustainment and Stability Operations Program (صفحه وجود ندارد)")
- [عملیات بلندمدت آزادی – شاخ آفریقا](/w/index.php?title=Operation_Enduring_Freedom_%E2%80%93_Horn_of_Africa&action=edit&redlink=1 "Operation Enduring Freedom – Horn of Africa (صفحه وجود ندارد)")
- [عملیات بلندمدت آزادی – سرتاسر صحرا](/w/index.php?title=Operation_Enduring_Freedom_%E2%80%93_Trans_Sahara&action=edit&redlink=1 "Operation Enduring Freedom – Trans Sahara (صفحه وجود ندارد)")

سایر

- [شورش در مغرب عربی (۲۰۰۲ تاکنون)](/w/index.php?title=Insurgency_in_the_Maghreb_(2002%E2%80%93present)&action=edit&redlink=1 "Insurgency in the Maghreb (2002–present) (صفحه وجود ندارد)")
- [شورش در قفقاز شمالی](/w/index.php?title=Insurgency_in_the_North_Caucasus&action=edit&redlink=1 "Insurgency in the North Caucasus (صفحه وجود ندارد)")
- [مناقشه مورو در فیلیپین](/w/index.php?title=Moro_conflict_in_the_Philippines&action=edit&redlink=1 "Moro conflict in the Philippines (صفحه وجود ندارد)")
- [جنگ عراق](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 "جنگ عراق")
- [شورش عراق (۲۰۱۱–۱۳)](/wiki/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_(%DB%B2%DB%B0%DB%B1%DB%B1%E2%80%93%DB%B1%DB%B3) "شورش عراق (۲۰۱۱–۱۳)")
- [عملیات لیندا ناچی](/w/index.php?title=Operation_Linda_Nchi&action=edit&redlink=1 "Operation Linda Nchi (صفحه وجود ندارد)")
- [تروریسم در عربستان سعودی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C "تروریسم در عربستان سعودی")
- [جنگ در شمال غربی پاکستان](/w/index.php?title=War_in_North-West_Pakistan&action=edit&redlink=1 "War in North-West Pakistan (صفحه وجود ندارد)")
- [جنگ در سومالی](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C_(%DB%B2%DB%B0%DB%B0%DB%B6) "جنگ در سومالی (۲۰۰۶)")
- [بحران لبنان (۲۰۰۷)](/w/index.php?title=2007_Lebanon_conflict&action=edit&redlink=1 "2007 Lebanon conflict (صفحه وجود ندارد)")
- [شورش القاعده در یمن](/w/index.php?title=Al-Qaeda_insurgency_in_Yemen&action=edit&redlink=1 "Al-Qaeda insurgency in Yemen (صفحه وجود ندارد)")
- [مداخله نظامی علیه داعش](/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4 "مداخله نظامی علیه داعش")
- [عملیات تجزیه اساسی](/w/index.php?title=Operation_Inherent_Resolve&action=edit&redlink=1 "Operation Inherent Resolve (صفحه وجود ندارد)")
- [جنگ در افغانستان (۲۰۱۵–تاکنون)](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_(%DB%B2%DB%B0%DB%B1%DB%B5%E2%80%93%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86) "جنگ در افغانستان (۲۰۱۵–تاکنون)")
- [تعلیمات، کمک، مشورت](/wiki/%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%8C_%DA%A9%D9%85%DA%A9%D8%8C_%D9%85%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%AA "تعلیمات، کمک، مشورت")
- [شورش جنوب تایلند](/w/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF&action=edit&redlink=1 "شورش جنوب تایلند (صفحه وجود ندارد)")

جستارهای وابسته

- [دکترین بوش](/w/index.php?title=Bush_Doctrine&action=edit&redlink=1 "Bush Doctrine (صفحه وجود ندارد)")
- [شکنجه و آزار زندانیان ابوغریب](/wiki/%D8%B4%DA%A9%D9%86%D8%AC%D9%87_%D9%88_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%BA%D8%B1%DB%8C%D8%A8 "شکنجه و آزار زندانیان ابوغریب")
- [محور شرارت](/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1_%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA "محور شرارت")
- [سایت سیاه](/wiki/%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87 "سایت سیاه")
- [برخورد تمدن‌ها](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "برخورد تمدن‌ها")
- [جنگ سرد](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B3%D8%B1%D8%AF "جنگ سرد")
- [مرگ اسامه بن لادن](/wiki/%D9%85%D8%B1%DA%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D9%84%D8%A7%D8%AF%D9%86 "مرگ اسامه بن لادن")
- [توقیف‌های غیرعادی](/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C "توقیف‌های غیرعادی")
- [واگذاری ویژه](/wiki/%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "واگذاری ویژه")
- [بازداشتگاه گوانتانامو](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88 "بازداشتگاه گوانتانامو")
- [انقلاب ۱۳۵۷](/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B7 "انقلاب ۱۳۵۷")
- [تروریسم اسلامی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "تروریسم اسلامی")
- [اسلام‌گرایی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C "اسلام‌گرایی")
- [کره شمالی و سلاح‌های کشتار جمعی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C "کره شمالی و سلاح‌های کشتار جمعی")
- [لایحه میهن‌دوستی](/wiki/%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AD%D9%87_%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C "لایحه میهن‌دوستی")
- [حملات ۱۱ سپتامبر](/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%B1%DB%B1_%D8%B3%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1 "حملات ۱۱ سپتامبر")
- [حامیان دولتی تروریسم](/wiki/%D8%AD%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "حامیان دولتی تروریسم")
- [قتل هدفمند](/wiki/%D9%82%D8%AA%D9%84_%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF "قتل هدفمند")
- [خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان](/wiki/%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC_%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان")
- [هجوم طالبان](/wiki/%D9%87%D8%AC%D9%88%D9%85_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86_(%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B0) "هجوم طالبان (۱۴۰۰)")
- \\* _[کشتار هدفمند در حقوق بین‌الملل](/w/index.php?title=Targeted_Killing_in_International_Law&action=edit&redlink=1 "Targeted Killing in International Law (صفحه وجود ندارد)")_
- _[کشتارهای هدفمند: قانون و اخلاق در جهان نامتقارن](/w/index.php?title=Targeted_Killings:_Law_and_Morality_in_an_Asymmetrical_World&action=edit&redlink=1 "Targeted Killings: Law and Morality in an Asymmetrical World (صفحه وجود ندارد)")_
- [نظریه اجرایی واحد](/w/index.php?title=Unitary_executive_theory&action=edit&redlink=1 "Unitary executive theory (صفحه وجود ندارد)")
- [رزمنده غیرقانونی](/w/index.php?title=Unlawful_combatant&action=edit&redlink=1 "Unlawful combatant (صفحه وجود ندارد)")
- [قانون کمیسیون‌های نظامی ۲۰۰۶](/w/index.php?title=Military_Commissions_Act_of_2006&action=edit&redlink=1 "Military Commissions Act of 2006 (صفحه وجود ندارد)")
- [برنامه نظارت بر تروریسم](/w/index.php?title=Terrorist_Surveillance_Program&action=edit&redlink=1 "Terrorist Surveillance Program (صفحه وجود ندارد)")
- [عملیات "عقاب نجیب"](/w/index.php?title=Operation_Noble_Eagle&action=edit&redlink=1 "Operation Noble Eagle (صفحه وجود ندارد)")
- [عملیات "کمک عقاب"](/w/index.php?title=Operation_Eagle_Assist&action=edit&redlink=1 "Operation Eagle Assist (صفحه وجود ندارد)")
- [نقش پاکستان](/w/index.php?title=Pakistan%27s_role_in_the_War_on_Terror&action=edit&redlink=1 "Pakistan's role in the War on Terror (صفحه وجود ندارد)")
- [برنامه نظارت رئیس‌جمهور](/w/index.php?title=President%27s_Surveillance_Program&action=edit&redlink=1 "President's Surveillance Program (صفحه وجود ندارد)")
- [حفاظت از قانون آمریکا در سال ۲۰۰۷](/w/index.php?title=Protect_America_Act_of_2007&action=edit&redlink=1 "Protect America Act of 2007 (صفحه وجود ندارد)")
- [دادگاه بررسی وضعیت مبارز](/w/index.php?title=Combatant_Status_Review_Tribunal&action=edit&redlink=1 "Combatant Status Review Tribunal (صفحه وجود ندارد)")
- [انتقاد از جنگ علیه تروریسم](/w/index.php?title=Criticism_of_the_War_on_Terror&action=edit&redlink=1 "Criticism of the War on Terror (صفحه وجود ندارد)")
- [تکنیک‌های بازجویی پیشرفته](/w/index.php?title=Enhanced_interrogation_techniques&action=edit&redlink=1 "Enhanced interrogation techniques (صفحه وجود ندارد)")
- [یادداشت‌های شکنجه](/w/index.php?title=Torture_Memos&action=edit&redlink=1 "Torture Memos (صفحه وجود ندارد)")
- [زندانیان خارج از دادگاه ایالات متحده](/w/index.php?title=Extrajudicial_prisoners_of_the_United_States&action=edit&redlink=1 "Extrajudicial prisoners of the United States (صفحه وجود ندارد)")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Portal-puzzle.svg/16px-Portal-puzzle.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Portal-puzzle.svg "درگاه")[درگاه:جنگ](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%AC%D9%86%DA%AF "درگاه:جنگ")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "الگو:بیوتروریسم")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:بیوتروریسم (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:بیوتروریسم")

[جنگ بیولوژیک](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C%DA%A9 "جنگ بیولوژیک") و [بیوتروریسم](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "بیوتروریسم")

رویدادهای نوین

- [1984 Rajneeshee bioterror attack](/w/index.php?title=1984_Rajneeshee_bioterror_attack&action=edit&redlink=1 "1984 Rajneeshee bioterror attack (صفحه وجود ندارد)")
- [1989 California medfly attack](/w/index.php?title=1989_California_medfly_attack&action=edit&redlink=1 "1989 California medfly attack (صفحه وجود ندارد)")
- [2001 anthrax attacks](/w/index.php?title=2001_anthrax_attacks&action=edit&redlink=1 "2001 anthrax attacks (صفحه وجود ندارد)")
- [Wood Green ricin plot](/w/index.php?title=Wood_Green_ricin_plot&action=edit&redlink=1 "Wood Green ricin plot (صفحه وجود ندارد)")
- [2003 ricin letters](/w/index.php?title=2003_ricin_letters&action=edit&redlink=1 "2003 ricin letters (صفحه وجود ندارد)")
- [2013 ricin letters](/w/index.php?title=April_2013_ricin_letters&action=edit&redlink=1 "April 2013 ricin letters (صفحه وجود ندارد)")

پیش‌گیری و پاسخ

- [Australia Group](/w/index.php?title=Australia_Group&action=edit&redlink=1 "Australia Group (صفحه وجود ندارد)")
- [Caribbean Public Health Agency](/w/index.php?title=Caribbean_Public_Health_Agency&action=edit&redlink=1 "Caribbean Public Health Agency (صفحه وجود ندارد)")
- [Center for Health Security](/w/index.php?title=Center_for_Health_Security&action=edit&redlink=1 "Center for Health Security (صفحه وجود ندارد)")
- [مرکز کنترل و پیشگیری بیماری](/wiki/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C "مرکز کنترل و پیشگیری بیماری")
- [Chinese Center for Disease Control and Prevention](/w/index.php?title=Chinese_Center_for_Disease_Control_and_Prevention&action=edit&redlink=1 "Chinese Center for Disease Control and Prevention (صفحه وجود ندارد)")
- [Council of Europe Convention on the Prevention of Terrorism](/w/index.php?title=Council_of_Europe_Convention_on_the_Prevention_of_Terrorism&action=edit&redlink=1 "Council of Europe Convention on the Prevention of Terrorism (صفحه وجود ندارد)")
- [دارپا](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%A7 "دارپا")
- [Defense Threat Reduction Agency](/w/index.php?title=Defense_Threat_Reduction_Agency&action=edit&redlink=1 "Defense Threat Reduction Agency (صفحه وجود ندارد)")
- [مرکز اروپایی کنترل و پیشگیری بیماری](/wiki/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C "مرکز اروپایی کنترل و پیشگیری بیماری")
- [Global Health Security Initiative](/w/index.php?title=Global_Health_Security_Initiative&action=edit&redlink=1 "Global Health Security Initiative (صفحه وجود ندارد)")
- [Health Threat Unit](/w/index.php?title=Health_Threat_Unit_(European_Commission)&action=edit&redlink=1 "Health Threat Unit (European Commission) (صفحه وجود ندارد)")
- [Laboratory Response Network](/w/index.php?title=Laboratory_Response_Network&action=edit&redlink=1 "Laboratory Response Network (صفحه وجود ندارد)")
- [India's Ministry of Health and Family Welfare](/w/index.php?title=Ministry_of_Health_and_Family_Welfare&action=edit&redlink=1 "Ministry of Health and Family Welfare (صفحه وجود ندارد)")
- [National Biodefense Analysis and Countermeasures Center](/w/index.php?title=National_Biodefense_Analysis_and_Countermeasures_Center&action=edit&redlink=1 "National Biodefense Analysis and Countermeasures Center (صفحه وجود ندارد)")
- [National Science Advisory Board for Biosecurity](/w/index.php?title=National_Science_Advisory_Board_for_Biosecurity&action=edit&redlink=1 "National Science Advisory Board for Biosecurity (صفحه وجود ندارد)")
- [United Nations Office for Disarmament Affairs](/w/index.php?title=United_Nations_Office_for_Disarmament_Affairs&action=edit&redlink=1 "United Nations Office for Disarmament Affairs (صفحه وجود ندارد)")
- [مؤسسه پژوهش پزشکی بیماری‌های عفونی ارتش ایالات متحده آمریکا](/wiki/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D9%87_%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%81%D9%88%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4_%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%87_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7 "مؤسسه پژوهش پزشکی بیماری‌های عفونی ارتش ایالات متحده آمریکا")

[جنگ‌افزارهای میکروبی](/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%A8%DB%8C "جنگ‌افزار میکروبی")

- [سیاه‌زخم](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D8%AE%D9%85 "سیاه‌زخم")
- [آنفلوانزای پرندگان](/wiki/%D8%A2%D9%86%D9%81%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 "آنفلوانزای پرندگان")
- [سم بوتولینوم](/wiki/%D8%B3%D9%85_%D8%A8%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86%D9%88%D9%85 "سم بوتولینوم")
- [تب مالت](/wiki/%D8%AA%D8%A8_%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%AA "تب مالت")
- [بورخولدریا پسومالئی](/wiki/%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%AE%D9%88%D9%84%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7_%D9%BE%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%A6%DB%8C "بورخولدریا پسومالئی")
- [کلامیدیوفیلا پسی‌تاسی](/wiki/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C "کلامیدیوفیلا پسی‌تاسی")
- [کوکسیلا بورنتی](/wiki/%DA%A9%D9%88%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%84%D8%A7_%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%AA%DB%8C "کوکسیلا بورنتی")
- [بیماری ویروسی ابولا](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%A7 "بیماری ویروسی ابولا")
- Equine encephalitis ( [Eastern](/w/index.php?title=Eastern_equine_encephalitis_virus&action=edit&redlink=1 "Eastern equine encephalitis virus (صفحه وجود ندارد)")
- [Western](/w/index.php?title=Western_equine_encephalitis_virus&action=edit&redlink=1 "Western equine encephalitis virus (صفحه وجود ندارد)")
- [Venezuelan](/w/index.php?title=Venezuelan_equine_encephalitis_virus&action=edit&redlink=1 "Venezuelan equine encephalitis virus (صفحه وجود ندارد)"))
- [مسمومیت غذایی](/wiki/%D9%85%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C "مسمومیت غذایی")
- [قارچ](/wiki/%D9%82%D8%A7%D8%B1%DA%86 "قارچ")
- [مشمشه](/wiki/%D9%85%D8%B4%D9%85%D8%B4%D9%87 "مشمشه")
- [هانتاویروس](/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3 "هانتاویروس")
- [هنیپاویروس](/wiki/%D9%87%D9%86%DB%8C%D9%BE%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3 "هنیپاویروس")
- [بیماری لژیونر](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%84%DA%98%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B1 "بیماری لژیونر")
- [ویروس ماربورگ](/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3_%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF "ویروس ماربورگ")
- [کپک](/wiki/%DA%A9%D9%BE%DA%A9 "کپک")
- [طاعون خیارکی](/wiki/%D8%B7%D8%A7%D8%B9%D9%88%D9%86_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DA%A9%DB%8C "طاعون خیارکی")
- [رایسین](/wiki/%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%86 "رایسین")
- [Salmonella enterica](/wiki/Salmonella_enterica "Salmonella enterica")
- [Salmonellosis](/w/index.php?title=Salmonellosis&action=edit&redlink=1 "Salmonellosis (صفحه وجود ندارد)")
- [حصبه](/wiki/%D8%AD%D8%B5%D8%A8%D9%87 "حصبه")
- [آبله](/wiki/%D8%A2%D8%A8%D9%84%D9%87 "آبله")
- [استافیلوکوک](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%88%DA%A9%D9%88%DA%A9 "استافیلوکوک")
- [تولارمی](/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C "تولارمی")
- [تیفوس](/wiki/%D8%AA%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B3 "تیفوس")
- [Viral hemorrhagic fever](/w/index.php?title=Viral_hemorrhagic_fever&action=edit&redlink=1 "Viral hemorrhagic fever (صفحه وجود ندارد)")

مفاهیم مرتبط

- [تروریسم کشاورزی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C "تروریسم کشاورزی")
- [Anthrax hoaxes](/w/index.php?title=Anthrax_hoaxes&action=edit&redlink=1 "Anthrax hoaxes (صفحه وجود ندارد)")
- [Psychochemical weapon](/w/index.php?title=Psychochemical_weapon&action=edit&redlink=1 "Psychochemical weapon (صفحه وجود ندارد)") s
- [باکتری](/wiki/%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C "باکتری")
- [Biocontainment](/w/index.php?title=Biocontainment&action=edit&redlink=1 "Biocontainment (صفحه وجود ندارد)")
- [خطر زیستی](/wiki/%D8%AE%D8%B7%D8%B1_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C "خطر زیستی")
- [Biological warfare in popular culture](/w/index.php?title=Biological_warfare_in_popular_culture&action=edit&redlink=1 "Biological warfare in popular culture (صفحه وجود ندارد)")
- [Ethnic bioweapon](/w/index.php?title=Ethnic_bioweapon&action=edit&redlink=1 "Ethnic bioweapon (صفحه وجود ندارد)")
- [Decontamination](/w/index.php?title=Human_decontamination&action=edit&redlink=1 "Human decontamination (صفحه وجود ندارد)")
- [Entomological warfare](/w/index.php?title=Entomological_warfare&action=edit&redlink=1 "Entomological warfare (صفحه وجود ندارد)")
- [عفونت](/wiki/%D8%B9%D9%81%D9%88%D9%86%D8%AA "عفونت")
- [ویروس](/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3 "ویروس")
- [زهرابه](/wiki/%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%87 "زهرابه")
- تروریسم

حقوق بین‌الملل

- [پروتکل ژنو](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%DA%A9%D9%84_%DA%98%D9%86%D9%88 "پروتکل ژنو")
- [Biological Weapons Convention](/w/index.php?title=Biological_Weapons_Convention&action=edit&redlink=1 "Biological Weapons Convention (صفحه وجود ندارد)")
- [قطعنامه ۱۵۴۰ شورای امنیت](/wiki/%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DB%B1%DB%B5%DB%B4%DB%B0_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA "قطعنامه ۱۵۴۰ شورای امنیت")

- [![نشان درگاه](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Portal-puzzle.svg/32px-Portal-puzzle.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Portal-puzzle.svg)[درگاه War](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:War&action=edit&redlink=1 "درگاه:War (صفحه وجود ندارد)")
- [Wiktionary definition](https://en.wiktionary.org/wiki/Bioterrorism "wiktionary:Bioterrorism")
- [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Bioterrorism "commons:Category:Bioterrorism")
- [Wikisource](https://en.wikisource.org/wiki/Category:Bioterrorism "wikisource:Category:Bioterrorism")

[داده‌های کتابخانه‌ای](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "راهنما:داده‌های کتابخانه‌ای")[![ویرایش در ویکی‌داده](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/OOjs_UI_icon_edit-rtl-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-rtl-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q7283#identifiers "ویرایش در ویکی‌داده")

کتابخانه‌های ملی

- [اسپانیا](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX524521)
- [فرانسه](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb13340858f) [(داده‌ها)](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13340858f)
- [آلمان](https://d-nb.info/gnd/4059534-1)
- [اسرائیل](http://uli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987007529777005171)
- [ایالات متحده آمریکا](https://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85134112)
- [ژاپن](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00572904)
- [جمهوری چک](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph116439&CON_LNG=ENG)

سایر

- [کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی](http://id.worldcat.org/fast/1148101/)
- [فرهنگ تاریخی سوئیس](https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/017353)
- [بایگانی ملی (ایالات متحده)](https://catalog.archives.gov/id/10641550)

برگرفته از « [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تروریسم&oldid=39836294](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تروریسم&oldid=39836294)»

[رده‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "ویژه:رده‌ها"):

- [تروریسم](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "رده:تروریسم")
- [اعتقادات غیروابسته به مقام یا موقعیت](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA "رده:اعتقادات غیروابسته به مقام یا موقعیت")
- [انواع جنگ](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AC%D9%86%DA%AF "رده:انواع جنگ")
- [ترس](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B1%D8%B3 "رده:ترس")
- [جامعه و سیاست](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA "رده:جامعه و سیاست")
- [جامعه‌شناسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "رده:جامعه‌شناسی")
- [جرائم خشن](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D8%AE%D8%B4%D9%86 "رده:جرائم خشن")
- [جرایم سازمان‌یافته](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87 "رده:جرایم سازمان‌یافته")
- [جرم‌ها](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%B1%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "رده:جرم‌ها")
- [جنگ علیه تروریسم](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85 "رده:جنگ علیه تروریسم")
- [سوءاستفاده](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B3%D9%88%D8%A1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87 "رده:سوءاستفاده")
- [نوواژه‌های دهه ۱۷۹۰ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%88%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D9%87%D9%87_%DB%B1%DB%B7%DB%B9%DB%B0_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:نوواژه‌های دهه ۱۷۹۰ (میلادی)")
- [واژگان سیاسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C "رده:واژگان سیاسی")

رده‌های پنهان:

- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان فرانسوی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان فرانسوی")
- [همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%87%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9 "رده:همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبع")
- [پیوند رده انبار در ویکی‌داده است](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%B1%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA "رده:پیوند رده انبار در ویکی‌داده است")
- [پیوندهای وی‌بک الگوی بایگانی اینترنت](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DA%A9_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA "رده:پیوندهای وی‌بک الگوی بایگانی اینترنت")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNE](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_BNE "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNE")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNF](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_BNF "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNF")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های GND](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_GND "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های GND")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های J9U](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_J9U "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های J9U")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های LCCN](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_LCCN "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های LCCN")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NDL](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_NDL "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NDL")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NKC](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_NKC "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NKC")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های FAST](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_FAST "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های FAST")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های HDS](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_HDS "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های HDS")
- [مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NARA](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_NARA "رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های NARA")

- این صفحه آخرین‌بار در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ ساعت ‏۰۲:۵۷ ویرایش شده است.
- همهٔ نوشته‌ها تحت [مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ar) در دسترس است؛
برای جزئیات بیشتر [شرایط استفاده](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use) را بخوانید.


ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی [بنیاد ویکی‌مدیا](//www.wikimediafoundation.org/) است.


- [سیاست حفظ حریم خصوصی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [دربارهٔ ویکی‌پدیا](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87)
- [تکذیب‌نامه‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%DA%A9%D8%B0%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)
- [آیین‌نامه رفتاری](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [توسعه‌دهندگان](https://www.mediawiki.org/wiki/How_to_contribute/fa?uselang=fa)
- [آمار](https://stats.wikimedia.org/#/fa.wikipedia.org)
- [بیانیهٔ کوکی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [نمای موبایل](//fa.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)