بهترین راه های کنترل استرس که آرامش را به زندگی بازمی‌گردانند
برای اکثر افراد، مدیتیشن منظم یکی از بهترین راه های کنترل استرس است. معمولاً یک جلسه مدیتیشن ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان می‌برد، اما مینی مدیتیشن یا ...
طوفان فکری
در بیشتر موارد ما می‌توانیم در یک موقعیت خاص کارهای زیادی انجام دهیم، اما ممکن است اضطراب مانع انجام این کار شود. در چنین مواقعی بهتر است از تکنیک ثبت وقایع روزمره کمک بگیرید و با استفاده از تکنیک <anchor>طوفان فکری</anchor> راه‌های مقابله با مشکل را بیابید.
طوفان فکری - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
طوفان فکری \- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد[پرش به محتوا](#bodyContent)

منوی اصلی

منوی اصلی

انتقال به نوار کنارینهفتن

بازدید محتوا


- [صفحهٔ اصلی](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C "مشاهدهٔ صفحهٔ اصلی [z]")
- [رویدادهای کنونی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "یافتن اطلاعات پس‌زمینه پیرامون رویدادهای کنونی")
- [مقالهٔ تصادفی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81%DB%8C "آوردن یک صفحهٔ تصادفی [x]")
- [کمک مالی](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_fa.wikipedia.org&uselang=fa "حمایتمان کنید")

همکاری


- [تغییرات اخیر](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 "فهرستی از تغییرات اخیر ویکی [r]")
- [ویکی‌نویس شوید!](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C)
- [راهنما](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA "مکانی برای دریافتن")
- [تماس با ویکی‌پدیا](//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%A7)

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![ویکی‌پدیا](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-fa.svg)![دانشنامهٔ آزاد](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-fa.svg)](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C)

[جستجو](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88 "جستجو در ویکی‌پدیا [f]")

جستجو

ظاهر

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

ابزارهای شخصی

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

صفحه‌هایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند [بیشتر بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87)

- [مشارکت‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%86 "فهرست ویرایش‌ها انجام شده از این نشانی آی‌پی [y]")
- [بحث](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%85%D9%86 "بحث پیرامون ویرایش‌های این نشانی آی‌پی [n]")

## فهرست

انتقال به نوار کنارینهفتن

- بخش آغازین

- [۱خاستگاه](#خاستگاه)
- [۲چهار قاعده اساسی](#چهار_قاعده_اساسی)
- [۳کاربرد و اهداف طوفان ذهنی](#کاربرد_و_اهداف_طوفان_ذهنی)
- [۴نحوه انجام طوفان ذهنی](#نحوه_انجام_طوفان_ذهنی)
- [۵نقدها](#نقدها)
- [۶انواع طوفان‌های فکری](#انواع_طوفان‌های_فکری)تغییر وضعیت زیربخش‌های انواع طوفان‌های فکری  - [۶.۱· طوفان فکری بنیادی (ساده)(Basic Brainstorming)](#·_طوفان_فکری_بنیادی_(ساده)(Basic_Brainstorming))
  - [۶.۲· طوفان فکری آنالیزی(Analytic Brainstorming)](#·_طوفان_فکری_آنالیزی(Analytic_Brainstorming))    - [۶.۲.۱۱. استفاده از نقشهٔ ذهنی(Mind Mapping)](#۱._استفاده_از_نقشهٔ_ذهنی(Mind_Mapping))
    - [۶.۲.۲۲. طوفان فکری معکوس(Reverse Brainstorming)](#۲._طوفان_فکری_معکوس(Reverse_Brainstorming))
    - [۶.۲.۳۳. پر کردن جای خالی (جبران نواقص)(Gap Filling)](#۳._پر_کردن_جای_خالی_(جبران_نواقص)(Gap_Filling))
    - [۶.۲.۴۴. آنالیز محرک ها(Drivers Analysis)](#۴._آنالیز_محرک_ها(Drivers_Analysis))
    - [۶.۲.۵۵. آنالیز SWOT](#۵._آنالیز_SWOT)
    - [۶.۲.۶۶. چراهای پنج‌گانه(The Five Whys)](#۶._چراهای_پنج‌گانه(The_Five_Whys))
    - [۶.۲.۷۷. شکل ستاره‌ای(Starbursting)](#۷._شکل_ستاره‌ای(Starbursting))
  - [۶.۳· طوفان فکری بی‌صدا(Quiet Brainstorming)](#·_طوفان_فکری_بی‌صدا(Quiet_Brainstorming))    - [۶.۳.۱۸. طوفان فکری آنلاین(Brain-Netting)](#۸._طوفان_فکری_آنلاین(Brain-Netting))
    - [۶.۳.۲۹. فکرنویسی(Brainwriting)](#۹._فکرنویسی(Brainwriting))
  - [۶.۴· طوفان فکری با نقش‌آفرینی(Role Play Brainstorming)](#·_طوفان_فکری_با_نقش‌آفرینی(Role_Play_Brainstorming))    - [۶.۴.۱۱۰. Role Storming](#۱۰._Role_Storming)
    - [۶.۴.۲۱۱. تفکر معکوس (Reverse Thinking)](#۱۱._تفکر_معکوس_(Reverse_Thinking))
    - [۶.۴.۳۱۲. Figure Storming](#۱۲._Figure_Storming)
  - [۶.۵· طوفان فکری حمایت‌شده(Brainstorming With Support)](#·_طوفان_فکری_حمایت‌شده(Brainstorming_With_Support))    - [۶.۵.۱۱۳. طوفان فکری پله-نردبانی(Step Ladder Brainstorming)](#۱۳._طوفان_فکری_پله-نردبانی(Step_Ladder_Brainstorming))
    - [۶.۵.۲۱۴. طوفان فکری نوبتی رابین(Round Robin Brainstorming)](#۱۴._طوفان_فکری_نوبتی_رابین(Round_Robin_Brainstorming))
    - [۶.۵.۳۱۵. ایده‌سازی سریع(Rapid Ideation)](#۱۵._ایده‌سازی_سریع(Rapid_Ideation))
    - [۶.۵.۴۱۶. طوفان ماشه‌ای(Trigger Storming)](#۱۶._طوفان_ماشه‌ای(Trigger_Storming))
  - [۶.۶· طوفان فکری خلاقانه رادیکال(Radically Creative Brainstorming)](#·_طوفان_فکری_خلاقانه_رادیکال(Radically_Creative_Brainstorming))    - [۶.۶.۱۱۷. Charrette](#۱۷._Charrette)
    - [۶.۶.۲۱۸. What If Brainstorming](#۱۸._What_If_Brainstorming)
- [۷منابع](#منابع)

تغییر وضعیت فهرست محتویات

# طوفان فکری

۴۵ زبان

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Dinkskrum "Dinkskrum–آفریکانس")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%B5%D9%81_%D8%B0%D9%87%D9%86%D9%8A "عصف ذهني–عربی")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D1%8D%D1%82%D0%B0%D0%B4_%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%B0_%D1%88%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BC%D1%83 "Мэтад мазгавога штурму–بلاروسی (دستورخط کلاسیک)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%B7%D1%8A%D1%87%D0%BD%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BA%D0%B0 "Мозъчна атака–بلغاری")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Pluja_d%27idees "Pluja d'idees–کاتالان")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–چکی")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–دانمارکی")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–آلمانی")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%B3%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82_%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%8E%CE%BD "Καταιγισμός ιδεών–یونانی")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–انگلیسی")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Kuncerbumado "Kuncerbumado–اسپرانتو")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Lluvia_de_ideas "Lluvia de ideas–اسپانیایی")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Ajur%C3%BCnnak "Ajurünnak–استونیایی")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Ideia-jasa "Ideia-jasa–باسکی")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Aivoriihi "Aivoriihi–فنلاندی")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–فرانسوی")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A1%D7%99%D7%A2%D7%95%D7%A8_%D7%9E%D7%95%D7%97%D7%95%D7%AA "סיעור מוחות–عبری")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Oluja_mozgova "Oluja mozgova–کروات")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%84%D5%BF%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%B8%D5%B0 "Մտագրոհ–ارمنی")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Curah_pendapat "Curah pendapat–اندونزیایی")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–ایتالیایی")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%83%96%E3%83%AC%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%82%B9%E3%83%88%E3%83%BC%E3%83%9F%E3%83%B3%E3%82%B0 "ブレインストーミング–ژاپنی")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%B8%8C%EB%A0%88%EC%9D%B8%EC%8A%A4%ED%86%A0%EB%B0%8D "브레인스토밍–کره‌ای")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%81ta_v%C4%93tras_metode "Prāta vētras metode–لتونیایی")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Sumbang_saran "Sumbang saran–مالایی")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Brainstormen "Brainstormen–هلندی")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Id%C3%A9dugnad "Idédugnad–نروژی بوک‌مُل")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Burza_m%C3%B3zg%C3%B3w "Burza mózgów–لهستانی")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–پرتغالی")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–رومانیایی")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B4_%D0%BC%D0%BE%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%88%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0 "Метод мозгового штурма–روسی")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–انگلیسی ساده")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–اسلواکی")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–اسلوونیایی")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Stuhia_e_mendimeve "Stuhia e mendimeve–آلبانیایی")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%B7%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5 "Мозгалице–صربی")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–سوئدی")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%95%E0%AE%B0%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81 "கருத்துதிர்ப்பு–تامیلی")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%88%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD "Андешаборон–تاجیکی")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Beyin_f%C4%B1rt%C4%B1nas%C4%B1 "Beyin fırtınası–ترکی استانبولی")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%B7%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%B9_%D1%88%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BC "Мозковий штурм–اوکراینی")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Brainstorming "Brainstorming–Venetian")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_n%C3%A3o "Động não–ویتنامی")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%85%A6%E5%8A%9B%E6%BF%80%E7%9B%AA%E6%B3%95 "腦力激盪法–چینی")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E8%85%A6%E5%8A%9B%E6%BF%80%E7%9B%AA%E6%B3%95 "腦力激盪法–کانتونی")

[ویرایش پیوندها](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q191183#sitelinks-wikipedia "ویرایش پیوندهای بین‌زبانی")

- [مقاله](/wiki/%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "دیدن صفحهٔ محتویات [c]")
- [بحث](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "گفتگو پیرامون محتوای صفحه [t]")

فارسی

- [خواندن](/wiki/%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=history "نسخه‌های پیشین این صفحه [h]")

ابزارها

ابزارها

انتقال به نوار کنارینهفتن

عمل‌ها


- [خواندن](/wiki/%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=history)

عمومی


- [پیوندها به این صفحه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "فهرست همهٔ صفحه‌هایی که به این صفحه پیوند می‌دهند [j]")
- [تغییرات مرتبط](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7/%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C "تغییرات اخیر صفحه‌هایی که این صفحه به آن‌ها پیوند دارد [k]")
- [بارگذاری پرونده](/wiki/ویکی‌پدیا:بارگذاری "بارگذاری تصاویر و پرونده‌های دیگر [u]")
- [صفحه‌های ویژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "فهرستی از همهٔ صفحه‌های ویژه [q]")
- [پیوند پایدار](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&oldid=37442702 "پیوند پایدار به این نسخه از این صفحه")
- [اطلاعات صفحه](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=info "اطلاعات بیشتر دربارهٔ این صفحه")
- [یادکرد این صفحه](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF&page=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&id=37442702&wpFormIdentifier=titleform "اطلاعات در خصوص چگونگی یادکرد این صفحه")
- [دریافت نشانی کوتاه‌شده](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25B7%25D9%2588%25D9%2581%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2581%25DA%25A9%25D8%25B1%25DB%258C)
- [بارگیری کد QR](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:QrCode&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25B7%25D9%2588%25D9%2581%25D8%25A7%25D9%2586_%25D9%2581%25DA%25A9%25D8%25B1%25DB%258C)
- [آیتم ویکی‌داده](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q191183 "پیوند به آیتم متصل‌شدۀ مخزن داده‌ها [g]")

نسخه‌برداری


- [بارگیری به‌صورت PDF](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:DownloadAsPdf&page=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=show-download-screen)
- [نسخهٔ قابل چاپ](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&printable=yes "نسخهٔ قابل چاپ این صفحه [p]")

در پروژه‌های دیگر


- [ویکی‌انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Brainstorming)

ظاهر

انتقال به نوار کنارینهفتن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7c/Brainstorming.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Brainstorming.png) طوفان فکری

**طوفان فکری** (توفان فکری) یا **بارش فکری** یا **اندیشه‌باران**[\[۱\]](#cite_note-:0-1)(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Brainstorming) یک تکنیک خلاقیت فردی یا گروهی است که در طی آن، با جمع‌آوری فهرستی از ایده‌ها که خودبه‌خود توسط اعضا تولید می‌شود، برای رسیدن به یک جمع‌بندی در مورد یک مسئله تلاش می‌شود. این اصطلاح، اولین بار در سال ۱۹۵۸ توسط [الکس آزبورن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B3_%D8%A2%D8%B2%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%86 "الکس آزبورن") در کتابی با عنوان _تخیل عملی_ (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Applied Imagination) محبوبیت پیدا کرد. آزبورن ادعا کرد که برای تولید ایده، طوفان فکری مؤثرتر از کار کردن افراد به‌طور مستقل است؛ هرچند تحقیقات اخیر، این موضوع را زیر سؤال برده‌اند. امروزه از این اصطلاح، برای اشاره کلی به تمام انواع جلسات [ایده‌پردازی](/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C_(%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87)&action=edit&redlink=1 "ایده‌پردازی (تولید ایده) (صفحه وجود ندارد)") استفاده می‌شود.

## خاستگاه

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=1 "ویرایش بخش: خاستگاه")\]

مدیر ارشد تبلیغات [الکس آزبورن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B3_%D8%A2%D8%B2%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%86 "الکس آزبورن")، توسعه روش‌های [حل خلاقانه مسئله](/w/index.php?title=%D8%AD%D9%84_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87&action=edit&redlink=1 "حل خلاقانه مسئله (صفحه وجود ندارد)") را در سال ۱۹۳۹ شروع کرد. او که از ناتوانی کارمندان در تولید ایده‌های خلاقانه برای [کارزارهای تبلیغاتی](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA%DB%8C "کارزار تبلیغاتی") به صورت منفرد، به ستوه آمده بود، شروع به برگزاری جلسات هم‌فکری گروهی کرد و متوجه شد که کیفیت و تعداد ایده‌های ایجاد شده توسط کارمندانش، افزایش چشمگیری داشته‌است. در ۱۹۵۸ آزبورن کلیات این روش را در کتابش با عنوان _قدرت خلاقیت شما_ (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Your Creative Power) مطرح کرد. عنوان فصل ۳۳ام این کتاب این بود: «چگونه برای تولید ایده، یک جوخه راه بیندازیم» (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): How to Organize a Squad to Create Ideas)

## چهار قاعده اساسی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=2 "ویرایش بخش: چهار قاعده اساسی")\]

چهار قاعدهٔ اساسی که باید در طوفان فکری رعایت شود به شرح زیر است. رعایت این قواعد، منجر به هم‌افزایی در گروه می‌شود که در نهایت سبب بروز خلاقیت در اعضای گروه می‌شود. بر این اساس، محدودیتی برای مطرح کردن ایده‌ها وجود نخواهد داشت و طی یک فرایند طبیعی و بدون دخالت بیرونی، جمع به‌طور پیوسته به ایده‌های بهتر دست خواهد یافت.

**۱\- عدم محدودیت تعداد ایده‌ها**

هرچه تعداد ایده‌هایی که تولید می‌شوند بیش‌تر باشد، احتمال دست یافتن به یک راه‌حل اساسی و اثربخش بیش‌تر است.

۲-اجتناب از انتقاد

اگر در مواجههٔ اولیه با یک ایده، به جای انتقاد از آن، به توسعه و بهبود آن فکر کنیم، یک جو مناسب برای تولید ایده‌های غیرمعمول فراهم می‌شود؛ و همچنین باعث بازشدن فکر افراد می‌شود و استفاده از این متد سبب ایجاد دامنه زیادی از راه حل‌های باورنکردنی می‌شود.

۳-استقبال از ایده‌های غیرمعمول

ممکن است ایده‌های غیرمعمول رویکردهای جدیدی را به مسئله فراهم کنند و منجر به راه‌حل‌های بهتری نسبت به ایده‌های معمول شوند.

۴-ترکیب و بهبود ایده‌ها

می‌توان با ترکیب دو ایدهٔ خوب، به ایده‌ای بهتر رسید که از هر دو ایدهٔ قبلی کامل‌تر باشد.

## کاربرد و اهداف طوفان ذهنی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=3 "ویرایش بخش: کاربرد و اهداف طوفان ذهنی")\]

1. توانمندسازی نیروی انسانی و آموزش
2. اولویت‌بندی مسائل و مشکلات (افزایش تولید، کاهش هزینه‌ها، افزایش کیفیت، انگیزه، فروش و…)
3. انتخاب بهترین راه حل
4. افزایش قدرت ابتکار و خلاقیت در نیروی انسانی
5. افزایش انگیزه در کارکنان
6. ایجاد کار تیمی و مدیریت مشارکتی
7. بدست آوردن ایده‌های بزرگ

## نحوه انجام طوفان ذهنی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=4 "ویرایش بخش: نحوه انجام طوفان ذهنی")\]

1. بهتر است موضوع مورد نظر چند روز زودتر به اطلاع افراد برسد و آنها ایده‌ها و نظراتشان را نوشته باشند
2. ثبت موضوع مورد نظر بر روی تخته و توضیح در مورد آن برای افراد توسط [تسهیل‌گر](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1&action=edit&redlink=1 "تسهیل‌گر (صفحه وجود ندارد)")
3. یادآوری قواعد و اصول اجرای کار برای شرکت‌کنندگان توسط تسهیل‌کننده
4. ارائه ایده‌ها و نظرات به صورت گردشی: در هر نوبت فقط یک ایده باید بیان گردد و در صورت عدم وجود ایده‌ای با گفتن واژه «بعدی» نوبت به دیگری واگذار می‌شود.
5. ثبت کلیه ایده‌ها توسط دبیر جلسه
6. اتمام مرحله ثبت عقاید در صورت گفتن کلمه «بعدی» توسط تمام افراد
7. دسته‌بندی و جمع‌بندی نتایج مورد بحث

## نقدها

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=5 "ویرایش بخش: نقدها")\]

از مزایای مهمی که طرفداران این روش برای آن ذکر می‌کنند تقویت روحیهٔ کار گروهی است و انتقاد عمده‌ای که به آن وارد می‌شود وقت‌گیر بودنش است.[\[۱\]](#cite_note-:0-1)

## انواع طوفان‌های فکری

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=6 "ویرایش بخش: انواع طوفان‌های فکری")\]

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Question_book-new.svg/50px-Question_book-new.svg.png)

این بخش **به هیچ [منبع و مرجعی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C "ویکی‌پدیا:تأییدپذیری") [استناد](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9 "ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع") نمی‌کند**. لطفاً با [افزودن یادکرد به منابع قابل اعتماد](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9/%DB%B1 "راهنما:مقدمه‌ای بر ارجاع/۱") برطبق [اصول تأییدپذیری](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C "ویکی‌پدیا:تأییدپذیری") و [شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9 "ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع")، به [بهبود این بخش](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit) کمک کنید. مطالب بدون منبع را می‌توان به چالش کشید و [حذف کرد](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C#مسئولیت_ارائه_منبع "ویکی‌پدیا:تأییدپذیری").

_یافتن منابع:_ ["طوفان فکری"](//www.google.com/search?as_eq=wikipedia&q=%22%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C%22) – [اخبار](//www.google.com/search?tbm=nws&q=%22%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C%22+-wikipedia&tbs=ar:1) **·** [روزنامه‌ها](//www.google.com/search?&q=%22%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C%22&tbs=bkt:s&tbm=bks) **·** [کتاب‌ها](//www.google.com/search?tbs=bks:1&q=%22%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C%22+-wikipedia) **·** [آکادمیک](//scholar.google.com/scholar?q=%22%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C%22) **·** [جی‌استور](https://www.jstor.org/action/doBasicSearch?Query=%22%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86+%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C%22&acc=on&wc=on)_([چگونگی و زمان حذف پیام این الگو را بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D8%AD%D8%B0%D9%81_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C "راهنما:حذف الگوی نگهداری"))_

### · طوفان فکری بنیادی (ساده)(Basic Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=7 "ویرایش بخش: · طوفان فکری بنیادی (ساده)(Basic Brainstorming)")\]

این نوع طوفان فکری که در واقع همان شیوهٔ پایهٔ طوفان فکری است را می‌توان به سه بخش مجزا تقسیم کرد:

\- یک گروه از افراد را گردآوری کرده و مسئله را طرح نماییم.

\- از گروه بخواهیم تمام ایده‌های ممکن را بسازند. (حتی اگر بعضی بی ربط به نظر برسند)

\- بهترین ایده‌ها را انتخاب نموده و در مورد چگونگی اجرا و ترکیب ایده‌های برتر بحث نماییم.

در ادامه متدهای مختلف به عنوان زیرمجموعه‌ای از هرنوع طوفان فکری آورده شده‌است.

### · طوفان فکری آنالیزی(Analytic Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=8 "ویرایش بخش: · طوفان فکری آنالیزی(Analytic Brainstorming)")\]

هنگامی که برای آنالیز یک مشکل و یافتن راه حل مناسب از طوفان فکری استفاده می‌کنیم در واقع این نوع مورد بررسی است. روش‌های زیر در این راستا ما را کمک می‌کنند:

#### ۱. استفاده از نقشهٔ ذهنی(Mind Mapping)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=9 "ویرایش بخش: ۱. استفاده از نقشهٔ ذهنی(Mind Mapping)")\]

نقشهٔ ذهن رابطهٔ بین ایده‌های مختلف را روشن می‌سازد. در ابتدا هدف و چالش نوشته می‌شود و یک ساختار لایه لایه (درختی، شاخه ای) شکل می‌گیرد که موارد مرتبط با هدف را نمایش می‌دهد. برای گسترش این نقشه می‌توان سوالاتی چون چرا، چگونه، کجا و.. از این قبیل را از خود پرسید. (Wh Questions)

#### ۲. طوفان فکری معکوس(Reverse Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=10 "ویرایش بخش: ۲. طوفان فکری معکوس(Reverse Brainstorming)")\]

این متد برعکس روش طوفان فکری معمول عمل می‌کند؛ به عبارتی به جای حل مشکل به دنبال علت بروز مشکل است. در این متد از شرکت کنندگان می‌پرسیم که به نظر آنها چه چیز منجز به بروز این مسئله شده‌است. حال که لیستی از علل بروز مشکل داریم، بهتر می‌توانیم به حل آنها بپردازیم.

#### ۳. پر کردن جای خالی (جبران نواقص)(Gap Filling)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=11 "ویرایش بخش: ۳. پر کردن جای خالی (جبران نواقص)(Gap Filling)")\]

در این روش موقعیت کنونی و موقعیت مطلوب خود را برای شرکت کنندگان شرح می‌دهیم و از آنها می‌خواهیم که فاصلهٔ میان این دو را پر کنند. با مرتب کردن ایده‌های بیان شده می‌توان دید خوبی نسبت به حل مسئله پیدا کرد.

#### ۴. آنالیز محرک ها(Drivers Analysis)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=12 "ویرایش بخش: ۴. آنالیز محرک ها(Drivers Analysis)")\]

این متد شبیه طوفان فکری معکوس عمل می‌کند. درایورها و درایورهای اصلی(Key Drivers) در واقع فاکتورهایی هستند که تأثیر به سزایی بر یک کسب و کار یا در ابعاد بزرگتر، بر هر هدف دارند. این متد به کشف این محرک‌ها می‌پردازد و بیشتر به دنبال محرک‌های بروز مشکل است.

#### ۵. آنالیز SWOT

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=13 "ویرایش بخش: ۵. آنالیز SWOT")\]

همان‌طور که درس هم با آن مواجه شده‌ایم، SWOT به بیان نقاط قوت(Strengths)، نقاط ضعف(Weaknesses)، فرصت ها(Opportunities) و تهدیدها(Threats) در یک جدول و در کنار هم می‌پردازد. به‌طور کلی آنالیز این جدول به ما کمک می‌کند که تصمیم بگیریم که آیا نتایج حاصل به ریسک پروژه می‌ارزد یا خیر. استفاده و ترکیب آن با طوفان فکری می‌تواند منجر به بررسی نقاطی شود که به‌طور معمول شاید به آن‌ها کمتر توجه می‌شد.

#### ۶. چراهای پنج‌گانه(The Five Whys)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=14 "ویرایش بخش: ۶. چراهای پنج‌گانه(The Five Whys)")\]

بعد از بیان مشکل برای شرکت کنندگان، به شکل زیر از آنها سؤال می‌پرسیم و هربار پاسخ دریافت می‌کنیم.

\- چرا این مشکل در حال حاضر وجود دارد؟

\- چرا این مشکل به‌طور کلی به‌وجود می‌آید؟

و به همین ترتیب پیش می‌رویم تا به ریشهٔ مشکل نزدیک‌تر شویم. معمولاً این روش تا پنج مرحله توصیه می‌شود.

#### ۷. شکل ستاره‌ای(Starbursting)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=15 "ویرایش بخش: ۷. شکل ستاره‌ای(Starbursting)")\]

در این روش یک ستارهٔ شش‌گوش را در نظر می‌گیریم و در مرکز آن چالش پیش‌رویمان را می‌نویسیم. هرکدام از گوشه‌ها را به کلمات چه، چرا، چگونه، چه‌کسی، چه‌زمانی و کجا اختصاص می‌دهیم و با این کلمات سوالات مختلف در باب چالش مطرح می‌کنیم تا به گفتگو و درنهایت پاسخ‌های مناسب برسیم.

### · طوفان فکری بی‌صدا(Quiet Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=16 "ویرایش بخش: · طوفان فکری بی‌صدا(Quiet Brainstorming)")\]

در مواردی که افراد متمایل به بحث گروهی نباشند یا بنابر هر دلیلی برگزاری جلسه مقدور نباشد از این نوع بهره می‌گیریم. متدهای زیر در طوفان فکری بی‌صدا کاربردی هستند:

#### ۸. طوفان فکری آنلاین(Brain-Netting)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=17 "ویرایش بخش: ۸. طوفان فکری آنلاین(Brain-Netting)")\]

می‌توان از نرم‌افزارهایی مانند Slack یا Google Docs برای این هدف کمک گرفت. به این شکل افراد می‌توانند ایده‌های خود را به شکل خصوصی و آنلاین، بدون واهمه بیان کنند که می‌تواند به کلیت پروسه کمک کند.

#### ۹. فکرنویسی(Brainwriting)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=18 "ویرایش بخش: ۹. فکرنویسی(Brainwriting)")\]

در این متد شرکت‌کنندگان ایده‌های خود را به شکل ناشناس بر کاغذ می‌نویسند. می‌توان ایده‌ها را در اختیار دیگر اعضا قرار داد تا نظر خود را اضافه کنند یا از همان ابتدا ایده‌ها جمع گردد. این شیوه را می‌توان به شکل عمومی‌تری نیز انجام داد؛ به شکلی که پرسش برروی کاغذ بزرگی در مکان عمومی‌تری نصب گردد و از اعضا خواسته شود تا در زمان مشخص (مثلاً ۳ روز) نظرات خود را بر آن بنویسند یا به هر طریق به تیم مدیریت ارائه دهند.

### · طوفان فکری با نقش‌آفرینی(Role Play Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=19 "ویرایش بخش: · طوفان فکری با نقش‌آفرینی(Role Play Brainstorming)")\]

این نوع از طوفان فکری تأکید بیشتری بر روابط بین افراد دارد. به‌طور مثال رابطهٔ کارکنان و مدیریت یا رابطه با مشتریان. روش‌های زیر در طوفان فکری نقش‌آفرینی استفاده می‌شوند:

#### ۱۰. Role Storming

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=20 "ویرایش بخش: ۱۰. Role Storming")\]

از شرکت‌کنندگان می‌خواهیم که خود را به عنوان ذی‌نفعی از موضوع تصور کنند. سپس به نقش‌آفرینی بپردازند و بیان کنند که چه چیزهایی را نامطلوب یافتند و چه عواملی باعث بهبود این تجربه برای آنان می‌شد.

#### ۱۱. تفکر معکوس (Reverse Thinking)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=21 "ویرایش بخش: ۱۱. تفکر معکوس (Reverse Thinking)")\]

به این می‌اندیشیم که اگر کسی جای ما بود چه می‌کرد. و تصور می‌کنیم که عکس کار او را انجام بدهیم. حال بررسی می‌کنیم که آیا نتیجه می‌گرفتیم یا خیر و دلایل این امر را می‌یابیم.

#### ۱۲. Figure Storming

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=22 "ویرایش بخش: ۱۲. Figure Storming")\]

شمایلی از یک شخصیت بزرگ تاریخی را انتخاب می‌کنیم و بحث می‌کنیم که در مواجهه با مشکل مشابه او از چه راه‌حلی بهره می‌جست.

### · طوفان فکری حمایت‌شده(Brainstorming With Support)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=23 "ویرایش بخش: · طوفان فکری حمایت‌شده(Brainstorming With Support)")\]

این نوع طوفان فکری بیشتر برای گروه‌هایی که خیلی خلاق و پر ایده نیستند مناسب است و در فرایند ایده‌پردازی به آن‌ها کمک می‌کند. در این راستا می‌توان از روش‌های زیر کمک گرفت:

#### ۱۳. طوفان فکری پله-نردبانی(Step Ladder Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=24 "ویرایش بخش: ۱۳. طوفان فکری پله-نردبانی(Step Ladder Brainstorming)")\]

در این شیوه ابتدا مسئله را در حضور همه طرح می‌کنیم. سپس همه را به جز دو نفر از اتاق خارج می‌کنیم تا به مسئله فکر کنند. از دو فرد درون اتاق می‌خواهیم تا به بیان ایده‌های خود بپردازند و به مرور و با گذشت زمان کوتاهی فرد دیگری از بیرون را به بحث وارد می‌کنیم و از او می‌خواهیم ایده‌های خود را بیان کند. به همین طریق ادامه می‌دهیم تا همه به مشارکت در بحث بپردازند.

#### ۱۴. طوفان فکری نوبتی رابین(Round Robin Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=25 "ویرایش بخش: ۱۴. طوفان فکری نوبتی رابین(Round Robin Brainstorming)")\]

در این شکل از طوفان فکری افراد به‌طور نوبتی در بحث شرکت می‌کنند. دو قانون غالب وجود دارد: اول اینکه هرکس در نوبت خود باید یک ایده بیان کند و دوم اینکه برای بیان ایدهٔ بعدی یا هرگونه انتقاد، باید صبر کند تا همه ایده‌هایشان را بیان کنند. این روش هم افراد خجالتی را در بحث وارد می‌کند و هم از غالب شدن یک فرد پرچانه بر بحث جلوگیری می‌کند.

#### ۱۵. ایده‌سازی سریع(Rapid Ideation)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=26 "ویرایش بخش: ۱۵. ایده‌سازی سریع(Rapid Ideation)")\]

در این روش از شرکت‌کنندگان می‌خواهیم که در زمان محدودتر هرچه ایده دارند بر کاغذی بنویسند. با این که شاید بسیاری از ایده‌ها بدیهی باشند اما بسیار هم ایده‌های مرتبط و مؤثر یافت خواهند شد.

#### ۱۶. طوفان ماشه‌ای(Trigger Storming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=27 "ویرایش بخش: ۱۶. طوفان ماشه‌ای(Trigger Storming)")\]

این متد در واقع همان بازی نوبتی رابین است با این تفاوت که برای شروع بحث از یک ماشه یا راه‌انداز استفاده می‌کنیم. جملات پایان باز راه‌اندازهای مناسبی هستند. برای مثال: ”این مشکل معمولاً هنگامی رخ می‌دهد که … “ و حال از افراد می‌خواهیم نوبتی جمله را تکمیل کنند.

### · طوفان فکری خلاقانه رادیکال(Radically Creative Brainstorming)

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=28 "ویرایش بخش: · طوفان فکری خلاقانه رادیکال(Radically Creative Brainstorming)")\]

در مواقعی که فرایند طوفان فکری به بن‌بست خورد و افراد تقریباً هیچ ایده‌ای نداشتند می‌توانیم از متدهای زیر بهره ببریم:

#### ۱۷. Charrette

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=29 "ویرایش بخش: ۱۷. Charrette")\]

این لغت فرانسوی در اصل به معنای گاری یا چرخ دستی می‌باشد. در این شیوه افراد را به گروه‌های کوچک‌تری تقسیم می‌کنیم و مسئله را به قسمت‌های مختلف تقسیم نموده و به هر کدام از گروه‌ها می‌سپاریم. هنگامی که بحث هر گروه تمام شد، موضوع را به گروه بعدی می‌سپاریم و بدین صورت در انتها هر بخش مسئله چندین بار مورد بحث قرار گرفته‌است.

#### ۱۸. What If Brainstorming

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=30 "ویرایش بخش: ۱۸. What If Brainstorming")\]

در این شیوه با فرض‌های محال و غریب طوفان فکری را شروع می‌کنیم تا به مرور به شرایط واقعی نزدیک‌تر شویم. مثال معروف این شیوه سوپرمن است. بدین صورت که از خود می‌پرسیم که اگر سوپرمن این مشکل را داشت چه می‌کرد. یا اگرهای متنوع دیگر.\[۱\]

## منابع

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&action=edit&section=31 "ویرایش بخش: منابع")\]

1. ↑ [۱٫۰](#cite_ref-:0_1-0)[۱٫۱](#cite_ref-:0_1-1)« _اندیشه‌باران_» \[ _روان‌شناسی_\] هم‌ارزِ « _brainstorming/ brainstorm_»؛ منبع: [گروه واژه‌گزینی](https://apll.ir/واژه%E2%80%8Cگزینی/). جواد میرشکاری، ویراستار. _دفتر یازدهم_. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. [تهران](/wiki/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 "تهران"): انتشارات [فرهنگستان زبان و ادب فارسی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A7%D8%AF%D8%A8_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C "فرهنگستان زبان و ادب فارسی"). [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۴۵-۳](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/978-600-6143-45-3 "ویژه:منابع کتاب/978-600-6143-45-3") (ذیل سرواژهٔ _اندیشه‌باران_)

\[1\]: [https://business.tutsplus.com/articles/top-brainstorming-techniques--cms-۲۷۱۸۱:](https://business.tutsplus.com/articles/top-brainstorming-techniques--cms-27181)

- [http://www.aftab.ir/articles/view/applied\_sciences/psychbiology/c12c1262503326\_think\_p1.php/طوفان-فکری](http://www.aftab.ir/articles/view/applied_sciences/psychbiology/c12c1262503326_think_p1.php/طوفان-فکری)
- [https://business.tutsplus.com/articles/top-brainstorming-techniques--cms-27181](https://business.tutsplus.com/articles/top-brainstorming-techniques--cms-27181)

برگرفته از « [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=طوفان\_فکری&oldid=37442702](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=طوفان_فکری&oldid=37442702)»

[رده‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "ویژه:رده‌ها"):

- [تکنیک‌های خلاقانه](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87 "رده:تکنیک‌های خلاقانه")
- [توسعه محصول](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87_%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84 "رده:توسعه محصول")
- [حل مسئله](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D9%84_%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87 "رده:حل مسئله")
- [خلاقیت](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%AA "رده:خلاقیت")
- [روان‌شناسی اجتماعی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C "رده:روان‌شناسی اجتماعی")
- [همکاری](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C "رده:همکاری")

رده‌های پنهان:

- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی")
- [مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%86%D8%AF_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%DB%8C "رده:مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی")
- [همه مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%87%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%86%D8%AF_%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%DB%8C "رده:همه مقاله‌های نیازمند ارجاع‌های اضافی")

- این صفحه آخرین‌بار در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ ساعت ‏۰۶:۵۹ ویرایش شده است.
- همهٔ نوشته‌ها تحت [مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ar) در دسترس است؛
برای جزئیات بیشتر [شرایط استفاده](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use) را بخوانید.


ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی [بنیاد ویکی‌مدیا](//www.wikimediafoundation.org/) است.


- [سیاست حفظ حریم خصوصی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [دربارهٔ ویکی‌پدیا](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87)
- [تکذیب‌نامه‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%DA%A9%D8%B0%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)
- [آیین‌نامه رفتاری](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [توسعه‌دهندگان](https://www.mediawiki.org/wiki/How_to_contribute/fa?uselang=fa)
- [آمار](https://stats.wikimedia.org/#/fa.wikipedia.org)
- [بیانیهٔ کوکی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [نمای موبایل](//fa.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)