اخترفیزیک - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اخترفیزیک شاخه‌ای از ستاره‌شناسی است که اصول فیزیک و شیمی را «برای تعیین ماهیت بدن آسمانی، به جای موقعیت و حرکت آن‌ها در فضا» به کار می‌برد. اشیاء مورد مطالعه ...
تلسکوپ
در سال ۱۸۹۵، جرج الری هیل و جیمز ادوارد کیلر همراه با یک گروه از ۱۰ سردبیر مجله از اروپا و ایالات متحده، مجله Astrophysical منتشر شد: بررسی بین‌المللی طیفی و فیزیک نجومی. در نظر گرفته شده بود که مجله شکاف میان مجلات علمی در نجوم و فیزیک را پر می‌کند و محل برگزاری نشریات مقالاتی را دربارهٔ کاربردهای نجومی اسپکتروسکوپ ارائه می‌دهد؛ در تحقیقات آزمایشگاهی، نزدیک به فیزیک نجومی، از جمله تعیین طول موج طیف‌های فلزی و گاز و آزمایش‌ها بر روی تابش و جذب؛ در نظریه‌های خورشید، ماه، سیارات، ستاره‌های دنباله دار، شهاب سنگ‌ها و سحابی ها؛ و در ابزار دقیق برای <anchor>تلسکوپ</anchor> و آزمایشگاه‌ها.
تلسکوپ - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تلسکوپ \- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد[پرش به محتوا](#bodyContent)

منوی اصلی

منوی اصلی

انتقال به نوار کنارینهفتن

بازدید محتوا


- [صفحهٔ اصلی](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C "مشاهدهٔ صفحهٔ اصلی [z]")
- [رویدادهای کنونی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "یافتن اطلاعات پس‌زمینه پیرامون رویدادهای کنونی")
- [مقالهٔ تصادفی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81%DB%8C "آوردن یک صفحهٔ تصادفی [x]")
- [کمک مالی](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_fa.wikipedia.org&uselang=fa "حمایتمان کنید")

همکاری


- [تغییرات اخیر](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 "فهرستی از تغییرات اخیر ویکی [r]")
- [ویکی‌نویس شوید!](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C)
- [راهنما](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA "مکانی برای دریافتن")
- [تماس با ویکی‌پدیا](//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%A7)

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![ویکی‌پدیا](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-fa.svg)![دانشنامهٔ آزاد](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-fa.svg)](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C)

[جستجو](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88 "جستجو در ویکی‌پدیا [f]")

جستجو

ظاهر

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

ابزارهای شخصی

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

صفحه‌هایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند [بیشتر بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87)

- [مشارکت‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%86 "فهرست ویرایش‌ها انجام شده از این نشانی آی‌پی [y]")
- [بحث](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%85%D9%86 "بحث پیرامون ویرایش‌های این نشانی آی‌پی [n]")

## فهرست

انتقال به نوار کنارینهفتن

- بخش آغازین

- [۱پیشینه](#پیشینه)
- [۲انواع تلسکوپ‌ها](#انواع_تلسکوپ‌ها)تغییر وضعیت زیربخش‌های انواع تلسکوپ‌ها  - [۲.۱تلسکوپ نوری](#تلسکوپ_نوری)
  - [۲.۲تلسکوپ‌های شکستی](#تلسکوپ‌های_شکستی)    - [۲.۲.۱تلسکوپ شکستی آکروماتیک](#تلسکوپ_شکستی_آکروماتیک)
    - [۲.۲.۲تلسکوپ شکستی آپوکروماتیک](#تلسکوپ_شکستی_آپوکروماتیک)
  - [۲.۳تلسکوپ‌های بازتابی](#تلسکوپ‌های_بازتابی)
  - [۲.۴تلسکوپ نیوتنی](#تلسکوپ_نیوتنی)
  - [۲.۵تلسکوپ کاسگرین](#تلسکوپ_کاسگرین)
  - [۲.۶تلسکوپ‌های شکستی-بازتابی](#تلسکوپ‌های_شکستی-بازتابی)
  - [۲.۷تلسکوپ اشمیت](#تلسکوپ_اشمیت)
  - [۲.۸تلسکوپ اشمیت-کاسگرین](#تلسکوپ_اشمیت-کاسگرین)
- [۳عدم شفافیت جو برای امواج الکترومغناطیس](#عدم_شفافیت_جو_برای_امواج_الکترومغناطیس)
- [۴استقرار تلسکوپ](#استقرار_تلسکوپ)
- [۵استقرار استوایی](#استقرار_استوایی)
- [۶استقرار سمتی-ارتفاعی](#استقرار_سمتی-ارتفاعی)تغییر وضعیت زیربخش‌های استقرار سمتی-ارتفاعی  - [۶.۱استقرار سمت ارتفاعی بهتر است یا استوایی؟](#استقرار_سمت_ارتفاعی_بهتر_است_یا_استوایی؟)
- [۷رادیو تلسکوپ](#رادیو_تلسکوپ)
- [۸رادیو تلسکوپ‌های اولیه](#رادیو_تلسکوپ‌های_اولیه)
- [۹اخترشناسی رادیویی](#اخترشناسی_رادیویی)تغییر وضعیت زیربخش‌های اخترشناسی رادیویی  - [۹.۱تاریخچه](#تاریخچه)
- [۱۰تلسکوپ‌های ذرات پر انرژی](#تلسکوپ‌های_ذرات_پر_انرژی)
- [۱۱جستارهای وابسته](#جستارهای_وابسته)
- [۱۲پیوند به بیرون](#پیوند_به_بیرون)
- [۱۳منابع](#منابع)

تغییر وضعیت فهرست محتویات

# تلسکوپ

۱۳۳ زبان

- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/Teleskoop "Teleskoop–آفریکانس")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–آلمانی سوئیسی")
- [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B4%E1%88%8C%E1%88%B5%E1%8A%AE%E1%8D%95 "ቴሌስኮፕ–امهری")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/Telescopio "Telescopio–آراگونی")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A8 "مقراب–عربی")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%84%D9%8A%D8%B3%D9%83%D9%88%D8%A8 "تليسكوب–عربی مصری")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/Telescopiu "Telescopiu–آستوری")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–ترکی آذربایجانی")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–باشقیری")
- [Boarisch](https://bar.wikipedia.org/wiki/Zuawaziaga_(Reflektor) "Zuawaziaga (Reflektor)–باواریایی")
- [Bikol Central](https://bcl.wikipedia.org/wiki/Teleskopyo "Teleskopyo–Central Bikol")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Тэлескоп–بلاروسی")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Тэлескоп–بلاروسی (دستورخط کلاسیک)")
- [Betawi](https://bew.wikipedia.org/wiki/K%C3%A8k%C3%A8r_bintang "Kèkèr bintang–Betawi")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–بلغاری")
- [भोजपुरी](https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A6%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%A8 "दूरबीन–Bhojpuri")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%A6%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%A3_%E0%A6%AF%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0 "দূরবীক্ষণ যন্ত্র–بنگالی")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–بوسنیایی")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/Telescopi "Telescopi–کاتالان")
- [閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄](https://cdo.wikipedia.org/wiki/Chi%C4%95ng-l%C4%AB-gi%C3%A1ng "Chiĕng-lī-giáng–چینی مین شرقی")
- [ᏣᎳᎩ](https://chr.wikipedia.org/wiki/%E1%8F%AD%E1%8E%AA%E1%8E%AB%E1%8E%A6%E1%8F%A2 "ᏭᎪᎫᎦᏢ–چروکی")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%95%D8%B3%DA%A9%DB%86%D9%BE "تەلەسکۆپ–کردی مرکزی")
- [Corsu](https://co.wikipedia.org/wiki/Telescopiu "Telescopiu–کورسی")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/Dalekohled "Dalekohled–چکی")
- [Чӑвашла](https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–چوواشی")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/Telesgop "Telesgop–ولزی")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/Kikkert "Kikkert–دانمارکی")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–آلمانی")
- [Zazaki](https://diq.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–Zazaki")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%B9%CE%BF "Τηλεσκόπιο–یونانی")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/Telescope "Telescope–انگلیسی")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Teleskopo "Teleskopo–اسپرانتو")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/Telescopio "Telescopio–اسپانیایی")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/Teleskoop "Teleskoop–استونیایی")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/Teleskopio "Teleskopio–باسکی")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/Kaukoputki "Kaukoputki–فنلاندی")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/T%C3%A9lescope "Télescope–فرانسوی")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/Teleskoop "Teleskoop–فریسی غربی")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/Teileasc%C3%B3p "Teileascóp–ایرلندی")
- [贛語](https://gan.wikipedia.org/wiki/%E6%9C%9B%E9%81%A0%E9%8F%A1 "望遠鏡–گن")
- [Kriyòl gwiyannen](https://gcr.wikipedia.org/wiki/T%C3%A9l%C3%A9sk%C3%B2p "Téléskòp–Guianan Creole")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/Telescopio "Telescopio–گالیسیایی")
- [गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni](https://gom.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%A3 "दुर्बीण–کونکانی گن")
- [ગુજરાતી](https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%96%E0%AA%97%E0%AB%8B%E0%AA%B3%E0%AB%80%E0%AA%AF_%E0%AA%A6%E0%AB%82%E0%AA%B0%E0%AA%AC%E0%AB%80%E0%AA%A8 "ખગોળીય દૂરબીન–گجراتی")
- [Gaelg](https://gv.wikipedia.org/wiki/Fodreayrtan "Fodreayrtan–مانی")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%98%D7%9C%D7%A1%D7%A7%D7%95%D7%A4 "טלסקופ–عبری")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A6%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B6%E0%A5%80 "दूरदर्शी–هندی")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–کروات")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/Telesk%C3%B2p "Teleskòp–هائیتیایی")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/T%C3%A1vcs%C5%91 "Távcső–مجاری")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%BD%D5%BF%D5%B2%D5%A1%D5%A4%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D5%AF "Աստղադիտակ–ارمنی")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/Telescopio "Telescopio–اینترلینگوا")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–اندونزیایی")
- [ГӀалгӀай](https://inh.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D1%8A%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB "Седкъатурмал–اینگوشی")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Teleskopo "Teleskopo–ایدو")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/Sj%C3%B3nauki "Sjónauki–ایسلندی")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/Telescopio "Telescopio–ایتالیایی")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%9C%9B%E9%81%A0%E9%8F%A1 "望遠鏡–ژاپنی")
- [Patois](https://jam.wikipedia.org/wiki/Teliskuop "Teliskuop–Jamaican Creole English")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–جاوه‌ای")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98 "ტელესკოპი–گرجی")
- [Qaraqalpaqsha](https://kaa.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–قره‌قالپاقی")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–قزاقی")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%A6%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B6%E0%B2%95 "ದೂರದರ್ಶಕ–کانارا")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%A7%9D%EC%9B%90%EA%B2%BD "망원경–کره‌ای")
- [कॉशुर / کٲشُر](https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%8F%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%96%D9%86 "دُربیٖن–کشمیری")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–قرقیزی")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Telescopium "Telescopium–لاتین")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–لوگزامبورگی")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/Telescoop "Telescoop–لیمبورگی")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/Telescopi "Telescopi–لومبارد")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/Teleskopas "Teleskopas–لیتوانیایی")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/Teleskops "Teleskops–لتونیایی")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–مقدونی")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%A6%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B4%A6%E0%B5%BC%E0%B4%B6%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BF "ദൂരദർശിനി–مالایالامی")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%A3 "दुर्बीण–مراتی")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–مالایی")
- [Mirandés](https://mwl.wikipedia.org/wiki/Telsc%C3%B3pio "Telscópio–میراندی")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%9D%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 "အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်း–برمه‌ای")
- [Napulitano](https://nap.wikipedia.org/wiki/Ucchiarone "Ucchiarone–ناپلی")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%AA "टेलिस्कोप–نپالی")
- [नेपाल भाषा](https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B2%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%83 "लुसाः–نواریایی")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/Telescoop_(optica) "Telescoop (optica)–هلندی")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–نروژی نی‌نُشک")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–نروژی بوک‌مُل")
- [Sesotho sa Leboa](https://nso.wikipedia.org/wiki/Thelesek%C3%B4po "Thelesekôpo–سوتویی شمالی")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/Telesc%C3%B2pi "Telescòpi–اکسیتان")
- [Oromoo](https://om.wikipedia.org/wiki/Kaleessituu(Telescope) "Kaleessituu(Telescope)–اورومویی")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%9F%E0%A9%88%E0%A8%B2%E0%A9%80%E0%A8%B8%E0%A8%95%E0%A9%8B%E0%A8%AA "ਟੈਲੀਸਕੋਪ–پنجابی")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–لهستانی")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/Telesc%C3%B2pi "Telescòpi–پیدمونتی")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "ٹیلیسکوپ–پنجابی")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/Telesc%C3%B3pio "Telescópio–پرتغالی")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/Karuqhawana "Karuqhawana–کچوایی")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/Telescop "Telescop–رومانیایی")
- [Armãneashti](https://roa-rup.wikipedia.org/wiki/Telescopu "Telescopu–آرومانی")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–روسی")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–یاقوتی")
- [Sicilianu](https://scn.wikipedia.org/wiki/Telescopiu "Telescopiu–سیسیلی")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/Telescope "Telescope–اسکاتلندی")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–صرب و کرواتی")
- [සිංහල](https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%9A%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B7%82%E0%B6%BA "දුරේක්‍ෂය–سینهالی")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/Telescope "Telescope–انگلیسی ساده")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/Teleskop_(optika) "Teleskop (optika)–اسلواکی")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/Daljnogled "Daljnogled–اسلوونیایی")
- [ChiShona](https://sn.wikipedia.org/wiki/Dongorahweva "Dongorahweva–شونایی")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Teleskopi "Teleskopi–آلبانیایی")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–صربی")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–سوئدی")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/Darubini "Darubini–سواحیلی")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%A4%E0%AF%8A%E0%AE%B2%E0%AF%88%E0%AE%A8%E0%AF%8B%E0%AE%95%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%BF "தொலைநோக்கி–تامیلی")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E2%80%8B%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B6%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B0%BF "దూరద​ర్శిని–تلوگویی")
- [Тоҷикӣ](https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–تاجیکی")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%82%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%99%E0%B9%8C "กล้องโทรทรรศน์–تایلندی")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Teleskopyo "Teleskopyo–تاگالوگی")
- [Tolışi](https://tly.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–Talysh")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–ترکی استانبولی")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–تاتاری")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BF "Телескоп–اوکراینی")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%86 "دوربین–اردو")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/Teleskop "Teleskop–ازبکی")
- [Vèneto](https://vec.wikipedia.org/wiki/Te%C5%82esc%C3%B2pio "Tełescòpio–Venetian")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/K%C3%ADnh_vi%E1%BB%85n_v%E1%BB%8Dng "Kính viễn vọng–ویتنامی")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/Teleskopy%C3%B3 "Teleskopyó–وارایی")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E6%9C%9B%E8%BF%9C%E9%95%9C "望远镜–وو")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98 "ტელესკოპი–Mingrelian")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%98%D7%A2%D7%9C%D7%A2%D7%A1%D7%A7%D7%90%D7%A4 "טעלעסקאפ–یدی")
- [Yorùbá](https://yo.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%B9%CC%81l%C3%ADsk%C3%B3p%C3%B9 "Tẹ́lískópù–یوروبایی")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9C%9B%E8%BF%9C%E9%95%9C "望远镜–چینی")
- [文言](https://zh-classical.wikipedia.org/wiki/%E7%AA%BA%E9%8F%A1 "窺鏡–چینی ادبی")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Ti%C3%A0u-ki%C3%A0%E2%81%BF "Tiàu-kiàⁿ–مین نان")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E6%9C%9B%E9%81%A0%E9%8F%A1 "望遠鏡–کانتونی")
- [IsiZulu](https://zu.wikipedia.org/wiki/I-telescope "I-telescope–زولویی")

[ویرایش پیوندها](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q4213#sitelinks-wikipedia "ویرایش پیوندهای بین‌زبانی")

- [مقاله](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "دیدن صفحهٔ محتویات [c]")
- [بحث](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "گفتگو پیرامون محتوای صفحه [t]")

فارسی

- [خواندن](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=history "نسخه‌های پیشین این صفحه [h]")

ابزارها

ابزارها

انتقال به نوار کنارینهفتن

عمل‌ها


- [خواندن](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=history)

عمومی


- [پیوندها به این صفحه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "فهرست همهٔ صفحه‌هایی که به این صفحه پیوند می‌دهند [j]")
- [تغییرات مرتبط](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "تغییرات اخیر صفحه‌هایی که این صفحه به آن‌ها پیوند دارد [k]")
- [بارگذاری پرونده](/wiki/ویکی‌پدیا:بارگذاری "بارگذاری تصاویر و پرونده‌های دیگر [u]")
- [صفحه‌های ویژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "فهرستی از همهٔ صفحه‌های ویژه [q]")
- [پیوند پایدار](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&oldid=40307029 "پیوند پایدار به این نسخه از این صفحه")
- [اطلاعات صفحه](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=info "اطلاعات بیشتر دربارهٔ این صفحه")
- [یادکرد این صفحه](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF&page=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&id=40307029&wpFormIdentifier=titleform "اطلاعات در خصوص چگونگی یادکرد این صفحه")
- [دریافت نشانی کوتاه‌شده](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25AA%25D9%2584%25D8%25B3%25DA%25A9%25D9%2588%25D9%25BE)
- [بارگیری کد QR](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:QrCode&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25AA%25D9%2584%25D8%25B3%25DA%25A9%25D9%2588%25D9%25BE)
- [آیتم ویکی‌داده](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q4213 "پیوند به آیتم متصل‌شدۀ مخزن داده‌ها [g]")

نسخه‌برداری


- [بارگیری به‌صورت PDF](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:DownloadAsPdf&page=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=show-download-screen)
- [نسخهٔ قابل چاپ](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&printable=yes "نسخهٔ قابل چاپ این صفحه [p]")

در پروژه‌های دیگر


- [ویکی‌انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/Telescope)

ظاهر

انتقال به نوار کنارینهفتن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Edit-clear.svg/40px-Edit-clear.svg.png)

این مقاله نیازمند [تمیزکاری](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%DB%8C%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C "ویکی‌پدیا:تمیزکاری") است. لطفاً تا جای امکان آن‌را از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید، سپس این برچسب را بردارید. محتویات این مقاله ممکن است **غیر قابل اعتماد و نادرست** یا **جانبدارانه** باشد یا **قوانین حقوق پدیدآورندگان** را نقض کرده باشد.

برای دیگر کاربردها، [تلسکوپ (ابهام‌زدایی)](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C) "تلسکوپ (ابهام‌زدایی)") را ببینید.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/HET_Dome.jpg/350px-HET_Dome.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:HET_Dome.jpg) [رصدخانهٔ مکدونالد](/wiki/%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%DA%A9%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF "رصدخانه مکدونالد") [دانشگاه تگزاس در آستین](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AA%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%A2%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86 "دانشگاه تگزاس در آستین") حاوی [تلسکوپ هابی ابرلی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D9%87%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C "تلسکوپ هابی ابرلی") با قطر آیینه مرکب ۹ متر و ۲۰ سانتیمتر

**تِلِسکوپ** (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Telescope) یا « **فضابین»** یا دوربین فضایی یا فرابین، وسیله‌ای برای دیدن [اجرام آسمانی](/wiki/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C "اجرام آسمانی") با استفاده از [تابش الکترومغناطیس](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "تابش الکترومغناطیس") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Electromgnetic radiation) (مانند [نور مرئی](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C "نور مرئی")) به‌صورت واضح و دقیق است. نخستین فرابین کارا در ابتدای سدهٔ هفدهم و با استفاده از لنزهای شیشه‌ای در [هلند](/wiki/%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF "هلند") اختراع شد. در درازای چند دهه، [تلسکوپ (فرابین) بازتابی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C "تلسکوپ بازتابی") که از آینه استفاده می‌کرد اختراع شد؛ بسیاری از انواع نوتری از فرابین‌ها در سدهٔ ۲۰ میلادی زاده شدند. رادیوفرابین در دههٔ ۱۹۳۰ و فرابین فرابنفش در سال ۱۹۶۰ از جملهٔ این اختراعات بودند. واژهٔ تلسکوپ می‌تواند به تمام حیطهٔ وسایل عملیاتی در سرتاسر ناحیهٔ میدان الکترومغناطیس اشاره داشته باشد.

واژهٔ تلسکوپ، از دو واژهٔ [یونانی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C "زبان یونانی") تله(به [یونانی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C "زبان یونانی"): τῆλε) به معنی دور و اسکوپین (به [یونانی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C "زبان یونانی"): σκοπεῖν) به معنی دیدن، گرفته شده‌است. نخستین بار در سال ۱۶۱۱ میلادی یک [ریاضیدان](/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86 "ریاضی‌دان") ایتالیایی به نام [جووانی دمیزیانی](/w/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AF%D9%85%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "جووانی دمیزیانی (صفحه وجود ندارد)") (به [ایتالیایی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "زبان ایتالیایی"): Giovanni Demisiani) که برای یکی از ابزارهای [گالیلئو گالیله](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A6%D9%88_%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87 "گالیلئو گالیله")[\[۱\]](#cite_note-1) که در [آکادمی‌دلینچی](/w/index.php?title=%D8%A2%DA%A9%D8%A7%D8%AF%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%86%DA%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "آکادمی دلینچی (صفحه وجود ندارد)") (به [ایتالیایی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "زبان ایتالیایی"): Accademia dei Lincei) به نمایش گذاشته شده بود به‌کار گرفته شد.[\[۲\]](#cite_note-2)[\[۳\]](#cite_note-3)[\[۴\]](#cite_note-4)[\[۵\]](#cite_note-5)

## پیشینه

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=1 "ویرایش بخش: پیشینه")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Galileantelescope.png/350px-Galileantelescope.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Galileantelescope.png) طرح تلسکوپ گالیله[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Newton-Teleskop.svg/350px-Newton-Teleskop.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Newton-Teleskop.svg) طرح تلسکوپ نیوتن[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Cassegrain-Telescope.svg/350px-Cassegrain-Telescope.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Cassegrain-Telescope.svg) طرح تلسکوپ کسگرین

اولین مدارک استفاده از فرابین مربوط به [تلسکوپ شکستی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%DB%8C "تلسکوپ شکستی") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Refracting Telescope) است که در سال ۱۶۰۸ در [هلند](/wiki/%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF "هلند") پدیدار شد. در آن زمان از عدسی به عنوان عدسی شیئی استفاده می‌کردند تا یک تصویر بسازد. پیشرفت آن به سه نفر نسبت داده می‌شود: [هانس لیپرشی](/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B3_%D9%84%DB%8C%D9%BE%D8%B1%D8%B4%DB%8C "هانس لیپرشی") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Hans Lippershey) و [زاخاریاس یانسن](/wiki/%D8%B2%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3_%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%86 "زاخاریاس یانسن") (به [هلندی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C "زبان هلندی"): Zacharias Janssen) که در [میدل‌بورخ](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%AE "میدل‌بورخ") آلمان، [عینک ساز](/wiki/%D8%B9%DB%8C%D9%86%DA%A9_%D8%B3%D8%A7%D8%B2 "عینک ساز") بودند، و یک ابزار ساز و کارشناس عدسی‌ها به نام [یاکوب میتیوس](/w/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%A8_%D9%85%DB%8C%D8%AA%DB%8C%D9%88%D8%B3&action=edit&redlink=1 "یاکوب میتیوس (صفحه وجود ندارد)") (به [هلندی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C "زبان هلندی"): Jacob Metius) از شهر [آلکمار](/wiki/%D8%A2%D9%84%DA%A9%D9%85%D8%A7%D8%B1 "آلکمار").[\[۶\]](#cite_note-6)
در ماه جون سال ۱۶۰۹ گالیله از ساخته‌شدنِ تلسکوپِ آلمانی با خبر می‌شود و تلسکوپ خود را در یک‌ ماه می‌سازد[\[۷\]](#cite_note-7) و در درازای یک سال برای بهبود طراحی آن می‌کوشد.

این ایده که شیئی( [عدسی شیئی](/wiki/%D8%B9%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%D8%B4%DB%8C%D8%A6%DB%8C "عدسی شیئی") \|(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Objective)) یا عنصرِ جمع‌آوری‌کننده نور، می‌تواند به جای یک عدسی، یک آیینه باشد، محصول تحقیقی بود که مدت کمی پس از اختراع تلسکوپ شکستی انجام شد.[\[۸\]](#cite_note-8) مزایای استفاده از [آینه‌های سهمی‌گون](/wiki/%D8%B3%D9%87%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%88%D9%86 "سهمی گون") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Parabolic reflector) به جای عدسی، از جمله کاهش [ابیراهی‌کروی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%88%DB%8C "ابیراهی کروی") و عدم وجود [ابیراهی‌رنگی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C "ابیراهی رنگی")، باعث شد تعداد زیادی طرحِ پیشنهادی و چندین تلاش برای ساخت آینه بازتابی صورت گیرد. در سال ۱۶۶۸ [ایزاک نیوتن](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%AA%D9%86 "ایزاک نیوتن") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Isaac Newton) اولین [تلسکوپ بازتابی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C "تلسکوپ بازتابی") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Reflecting Telescope) کاربردی را ساخت که بعدها تلسکوپ نیوتنی(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Newtonian telescope) نام گرفت. وسیلهٔ او از یک آینه مقعر و یک آینه تخت تشکیل می‌شد که در یک لوله قرار گرفته بودند. آینهٔ تلسکوپ نیوتون از فلز ساخته شده بود و قطری در حدود۵ سانتی‌متر داشت.

اختراع [عدسی‌بی‌رنگ](/w/index.php?title=%D8%B9%D8%AF%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D9%86%DA%AF&action=edit&redlink=1 "عدسی‌بی‌رنگ (صفحه وجود ندارد)") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Achromatic lens) در سال ۱۷۳۳ میلادی، خطای رنگی را اندکی تصحیح کرد و امکان ساخت عدسی‌هایی با [فاصلهٔ کانونی](/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87%D9%94_%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "فاصلهٔ کانونی") کمتر که به کوتاه شدن لوله تلسکوپ می‌انجامید را فراهم ساخت. تلسکوپ‌های بازتابی اگرچه ابیراهی رنگی نداشتند، ولی در درازای قرن‌های ۱۸ و ۱۹ آینهٔ فلزی آن‌ها که از [مس](/wiki/%D9%85%D8%B3 "مس") و [قلع](/wiki/%D9%82%D9%84%D8%B9 "قلع") ساخته‌شده بودند به مرور زمان تیره می‌شدند. این مشکل با اندود کردن سطح شیشه با [نقره](/wiki/%D9%86%D9%82%D8%B1%D9%87 "نقره") در ۱۸۵۷[\[۹\]](#cite_note-9) یا [آلومینیم](/wiki/%D8%A2%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%85 "آلومینیم") در سال ۱۹۳۲ حل شد.[\[۱۰\]](#cite_note-10)

حداکثر اندازهٔ عدسی شیئی تلسکوپ‌های شکستی در حدود یک متر است. اغلب تلسکوپ‌های ساخته شده در [قرن بیستم](/wiki/%D9%82%D8%B1%D9%86_%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85 "قرن بیستم") از نوع بازتابی بودند، این درحالی است که بزرگترین تلسکوپ‌های بازتابیِ در حال کار، بزرگتر از ۱۰ متر هستند. قرن بیستم همچنین پیشرفت در ساخت تلسکوپ‌هایِ فعال در طیف وسیعی از طول موجها از [امواج رادیویی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%DB%8C "امواج رادیویی") تا [امواج گاما](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7 "امواج گاما") را نشان می‌دهد. اولین تلسکوپ رادیویی هدفمند نیز در سال ۱۹۳۷ وارد عملیات ساخت شد و از آن زمان پیشرفت‌های شگرفی در تنوع مجموعهٔ ابزار نجومی انجام شده است.

## انواع تلسکوپ‌ها

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=2 "ویرایش بخش: انواع تلسکوپ‌ها")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/LargeBinoTelescope_NASA.jpg/220px-LargeBinoTelescope_NASA.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:LargeBinoTelescope_NASA.jpg) [تلسکوپ ال‌بی‌تی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%88_%DA%86%D8%B4%D9%85%DB%8C "تلسکوپ بزرگ دو چشمی") بزرگترین تلسکوپ جهان

واژه تلسکوپ می‌تواند به تمام حیطهٔ وسایل عملیاتی در سرتاسر ناحیهٔ میدان الکترومغناطیس اشاره داشته باشد، اما تفاوت‌های عمده‌ای در جمع‌آوری نور (تابش الکترومغناطیس) توسط ستاره‌شناسان و منجمان در پهناهای فرکانسی مختلف وجود دارد.

تلسکوپ‌ها ممکن است براساس طول موجِ نوری که تشخیص می‌دهند، دسته‌بندی شوند:

- پرتو ایکس (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): X-ray)، استفاده از طول‌موج کوتاه‌تر از نور فرابنفش
- فرابنفش (UV)، استفاده از طول‌موج کوتاه‌تر از نور مرئی
- نوری (visible)، استفاده از نور مرئی
- فروسرخ، استفاده از طول‌موج بلندتر از نور مرئی
- زیرمیلی‌متری(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Submillimetre)، استفاده از طول‌موج بلندتر از نور فروسرخ

مقایسه نورها
نام
طول‌موج (نانومتر)
فرکانس (هرتز)
انرژی فوتون (کیلو الکترون ولت)
[پرتو گاما](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%88_%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7 "پرتو گاما")کمتر از ۰٫۰۱
بیش از ۱۰ EHZ
۱۰۰ keV تا +۳۰۰ GeV
[پرتو ایکس](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%88_%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3 "پرتو ایکس")۰٫۰۱ تا ۱۰
۳۰ PHz تا ۳۰ EHZ
۱۲۰ eV تا ۱۲۰ keV
[فرابنفش](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B4 "فرابنفش")۱۰–۴۰۰
۳۰ EHZ تا ۷۹۰ THz
۳ ev تا ۱۲۴ eV
[مرئی](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C "نور مرئی")۳۹۰–۷۵۰
۷۹۰ THz تا ۴۵۰ THz
۱٫۷ eV تا ۳٫۳ eV
[فروسرخ](/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%B1%D8%AE "فروسرخ")۷۵۰–۱ میلی‌متر
۴۵۰ Thz تا ۳۰۰ GHz
۱٫۲۴ [me](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C "میلی") V تا ۱٫۷ eV
[ریزموج](/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%85%D9%88%D8%AC "ریزموج")۱ م‌م تا ۱ متر
۳۰۰ GHz تا ۳۰۰ MHz
۱٫۲۴ [me](/wiki/%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C "میلی") V تا ۱٫۲۴ [µe](/wiki/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88 "میکرو") V
[رادیو](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88 "رادیو")۱ م‌م تا ۱ کیلومتر
۳ Hz تا ۳۰۰ GHz
۱٫۲۴ meV تا ۱۲٫۴ [fe](/wiki/%D9%81%D9%85%D8%AA%D9%88 "فمتو") V

هرچه میزان طول‌موج، بلندتر می‌شود، استفاده از فناوری آنتن برای تعامل با تابش الکترومغناطیس آسان‌تر می‌شود، حتی ممکن است برای دریافت آن‌ها بتوان آنتن‌های بسیار کوچکی ساخت. نورهای نزدیک به طول‌موج فرابنفش را می‌توان بسیار شبیه به تور مرئی بکار گرفت، با این حال در محدوده نور فروسرخ دور و زیرمیلی‌متر، تلسکوپ‌ها می‌تواند بیشتر شبیه یک تلسکوپ رادیویی به کار گرفته شوند. برای نمونه، تلسکوپِ جِیمز کلارک ماکسوِل(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): James Clerk Maxwell Telescope \| JCMT) می‌تواند با استفاده از یک آنتن سهمی آلومینیومی، از طول‌موجِ ۳ میکرومتر(۰٫۰۰۳ میلی‌متر) تا ۲۰۰۰ میکرومتر(۲ میلی‌متر) را مشاهده کند،[\[۱۱\]](#cite_note-11) از سوی دیگر، [تلسکوپ فضایی اسپیتزر](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%B2%D8%B1 "تلسکوپ فضایی اسپیتزر") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Spitzer Space Telescope)، با استفاده از یک آینه بازتابنده (بازتاب نوری)، از طول‌موجِ ۳ میکرومتر(۰٫۰۰۳ میلی‌متر) تا ۱۸۰ میکرومتر(۰٫۱۸ میلی‌متر) را مشاهده می‌کند. همچنین با استفاده از بازتاب‌های نوری، [تلسکوپ فضایی هابل](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%87%D8%A7%D8%A8%D9%84 "تلسکوپ فضایی هابل") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Hubble Space Telescope)، توسط دوربین دید گستردهٔ ۳(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Wide Field Camera 3)، توان مشاهده طول موج‌های بین ۲ میکرومتر(۰٫۰۰۲ میلی‌متر) تا ۱٫۷ میکرومتر(۰٫۰۰۱۷ میلی‌متر)، از محدوده نور فرابنفش تا فروسرخ را دارد.[\[۱۲\]](#cite_note-12)

- [تصویرساز فرنل](/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2_%D9%81%D8%B1%D9%86%D9%84&action=edit&redlink=1 "تصویرساز فرنل (صفحه وجود ندارد)") (به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Fresnel Imager)، یک فناوری لنز نوری
- تجهیزات نوری اشعه ایکس(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): X-ray optics)، برای برخی از طول‌موج‌های اشعه ایکس

ˌ

یکی دیگر دست‌آوردها در طراحی تلسکوپ، و برای افزایش انرژی [فوتونها](/wiki/%D9%81%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86 "فوتون") (طول‌موج کوتاه‌تر و فرکانس( [بسامد](/wiki/%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%AF "بسامد")) بالاتر) استفاده از یک بازتابنده کامل نوری است. تلسکوپ‌هایی مانند ترِیس(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): TRACE) و سوهو(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): SOHO)، از آیینه‌های ویژه‌ای برای تشدیدِ انعکاس پرتو فرابنفش استفاده می‌کنند، به همین دلیل تولیدِ تفکیک‌پذیری بالاتر و وضوح بیشتر تصاویر از این تلسکوپ‌ها ممکن شده‌ است. دهانه بزرگ‌تر تنها به معنی جمع‌آوری نور بیشتر نیست، بلکه تلسکوپ را قادر به تفکیک‌پذیری زاویه‌ای دقیق‌تری می‌کند.

تلسکوپ‌ها همچنین بر اساس محل قرارگیری نیز دسته‌بندی می‌شوند: نوع زمینی، تلسکوپ فضایی یا تلسکوپ پروازی(به [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): Flying telescope) یا بر پایهٔ استفاده توسط منجمان حرفه‌ای یا آماتور.

### [تلسکوپ نوری](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C "تلسکوپ نوری")

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=3 "ویرایش بخش: تلسکوپ نوری")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/T%C3%A9lescope_Sky_Watcher.JPG/220px-T%C3%A9lescope_Sky_Watcher.JPG)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:T%C3%A9lescope_Sky_Watcher.JPG) یک تلسکوپ مدرن آماتوری[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Iras.jpg/220px-Iras.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Iras.jpg) تلسکوپ فضایی مادون قرمز IRAS

یک تلسکوپ نوری طیف مرئی نور را گردآوری می‌کند. تلسکوپ‌های نوری [قطر زاویه‌ای](/wiki/%D9%82%D8%B7%D8%B1_%D8%B2%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "قطر زاویه‌ای") و روشنی اجرام مورد رصد را افزایش می‌دهند.[\[۱۳\]](#cite_note-13) در یک تلسکوپ نوری به منظور ایجاد تصویر از آینه یا عدسی استفاده شده‌است. از این نظر تلسکوپ‌ها را به سه گروه عمده تقسیم‌بندی می‌کنند:

- تلسکوپ‌های شکستی
- تلسکوپ‌های بازتابی
- تلسکوپ‌های شکستی – بازتابی[\[۱۴\]](#cite_note-14)

### تلسکوپ‌های شکستی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=4 "ویرایش بخش: تلسکوپ‌های شکستی")\]

مقالهٔ اصلی: [تلسکوپ شکستی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%DB%8C "تلسکوپ شکستی")

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Galileo_telescope_replica.jpg/220px-Galileo_telescope_replica.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Galileo_telescope_replica.jpg) تلسکوپ گالیله‌ای

در یک تلسکوپ شکستی برای ایجاد تصویر از عدسی استفاده می‌شود. اولین بار گالیله از این نوع تلسکوپ استفاده کرد و از این رو به این گونه تلسکوپ‌ها گالیله‌ای نیز می‌گویند.

تلسکوپ‌های شکستی انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

- تلسکوپ شکستی آکروماتیک
- تلسکوپ شکستی آپوکروماتیک

#### تلسکوپ شکستی آکروماتیک

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=5 "ویرایش بخش: تلسکوپ شکستی آکروماتیک")\]

در تلسکوپ‌های شکستی از دو عدسی شیئی و چشمی استفاده می‌شود. عدسی شیئی برای جمع‌آوری نور و کانونی کردن آن و عدسی چشمی برای بزرگنمایی تصویر. استفاده از عدسی به عنوان شیئی دارای معایب مهمی مانند [ابیراهی رنگی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C "ابیراهی رنگی") است. برای رفع این مشکل می‌توان شیئی را از دو عدسی ساخت که منجر به ساخت تلسکوپ شکستی نوع آکروماتیک می‌شود. نسبت کانونی این نوع تلسکوپ‌ها از f/۷ تا f/۱۱ است که به این تلسکوپ‌ها اصطلاحاً «تلسکوپ کند» می‌گویند.

#### تلسکوپ شکستی آپوکروماتیک

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=6 "ویرایش بخش: تلسکوپ شکستی آپوکروماتیک")\]

تلسکوپ‌های شکستی آکروماتیک سنتی پس از دو قرن استفاده گسترده حالا جای خود را به مدلی پیشرفته‌تر به نام آپوکروماتیک می‌دهند. عدسی شیئی این نوع تلسکوپ‌ها از چندین عدسی ساخته شده‌است که از جنس ED هستند. تلسکوپ‌هایی که شیئی آن‌ها از سه قسمت تشکیل شده باشد به اصطلاح تریبلت می‌گویند. فضای بین این عدسی‌ها را از [گاز نیتروژن](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D8%B2_%D9%86%DB%8C%D8%AA%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86 "گاز نیتروژن") پر می‌کنند. نسبت کانونی تلسکوپ‌های شکستی آپوکروماتیک معمولاً ازf/۴ تا f/۹ می‌باشد که به این تلسکوپ‌ها «تلسکوپ تند» می‌گویند. همچنین به علت پایین بودن نسبت کانونی از این نوع تلسکوپ‌ها برای [عکاسی نجومی](/wiki/%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85%DB%8C "عکاسی نجومی") نیز استفاده می‌کنند.

### تلسکوپ‌های بازتابی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=7 "ویرایش بخش: تلسکوپ‌های بازتابی")\]

مقالهٔ اصلی: [تلسکوپ بازتابی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C "تلسکوپ بازتابی")

در این تلسکوپ‌ها جمع‌آوری نور به عهدهٔ یک آینهٔ مقعر است. پوشش بازتابندهٔ آینه می‌تواند نقره یا آلومینیم باشد. پوشش آلومینیومی این مزیت را دارد که اکسیده شدن آن باعث از بین رفتن قابلیت بازتاب آینه نمی‌شود. در بعضی دیگر از تلسکوپ‌ها از نقره استفاده می‌شود، سپس روی آن پوششی قرار می‌گیرد که مانع اکسید شدن نقره می‌شود. آینهٔ مقعر می‌تواند قسمتی از یک کره (کروی) یا قسمتی از یک سهمی (سهموی) باشد. در تلسکوپ‌های بازتابی اگر از آینه سهموی استفاده شود، [ابیراهی کروی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%88%DB%8C "ابیراهی کروی") به حداقل کاهش می‌یابد. تلسکوپ‌های بازتابی پس از مدتی نیاز به تمیز کردن آینه و پس از آن بسته به کیفیت روکش آلومینیوم، نیاز به تجدید روکش دارند. تلسکوپ‌های بازتابی در مقایسه با نوع شکستی یک مزیت عمده دارند: [آینه خمیده](/wiki/%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%87 "آینه خمیده") در قسمت انتهایی تلسکوپ نصب می‌شود که باعث می‌شود آینه زیر وزن خود تغییر شکل ندهد.

تلسکوپ‌های بازتابی به دو دستهٔ اصلی تقسیم می‌شوند:

- تلسکوپ نیوتنی
- تلسکوپ کسگرین

### تلسکوپ نیوتنی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=8 "ویرایش بخش: تلسکوپ نیوتنی")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Newtontelescope.png/220px-Newtontelescope.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Newtontelescope.png) تلسکوپ نیوتونی

در این نوع تلسکوپ، نور جمع‌آوری شده به وسیلهٔ یک آیینهٔ کاو (مقعر)، با یک آینهٔ ثانویهٔ تخت یا منشور به بیرون از لولهٔ تلسکوپ هدایت شده و به [عدسی چشمی](/wiki/%D8%B9%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%DA%86%D8%B4%D9%85%DB%8C "عدسی چشمی") ارسال می‌شود. اگرچه تلسکوپ‌های نیوتنی از انواع شکستی کوتاهترند، ولی همچنان از مدل‌های جدیدتر کسگرین یا اشمیت-کسگرین بلندتر و سنگین‌تر هستند.

### تلسکوپ کاسگرین

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=9 "ویرایش بخش: تلسکوپ کاسگرین")\]

تلسکوپ‌های نیوتنی نسبتاً بلند هستند و هنگامی که اندازهٔ آینه اصلی آن‌ها بزرگ‌تر می‌شود، طول تلسکوپ بسیار زیاد می‌شود. برای حل این مشکل از روشی به نام کاسگرین استفاده می‌شود.

در این روش مرکز آینهٔ اصلی تلسکوپ سوراخ شده و چشمی در پشت تلسکوپ قرار می‌گیرد. آینهٔ ثانویه پرتوهای آینهٔ اصلی را از میان سوراخ آینهٔ اصلی به سمت چشمی می‌فرستد. در این روش به دلیل اینکه پرتوها طول تلسکوپ را دو بار طی می‌کنند، طول تلسکوپ به نصف کاهش می‌یابد.
از روش کاسگرین در لنزهای آینه‌ای دوربین‌های عکاسی نیز استفاده می‌شود.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Nima%2C_Full_Moon_and_Acuter_60_mm.jpg/220px-Nima%2C_Full_Moon_and_Acuter_60_mm.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Nima,_Full_Moon_and_Acuter_60_mm.jpg) کودک 7 ساله در حال تماشای ماه با تلسکوپ ماکستوف-کاسگرین 60 میلی‌متری با پایه سمتی-ارتفاعی مدل Acuter-Maksy60

### تلسکوپ‌های شکستی-بازتابی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=10 "ویرایش بخش: تلسکوپ‌های شکستی-بازتابی")\]

این تلسکوپ‌ها شبیه تلسکوپ‌های بازتابی هستند، با این تفاوت که در ساخت آنان از تیغه‌های شیشه‌ای‌ای استفاده شده‌ است تا بتوان از آینه کروی به جای آینهٔ سهموی استفاده کرد. تلسکوپ‌های اشمیت و ماکسوتف \- باورز از این دسته‌اند.

### تلسکوپ اشمیت

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=11 "ویرایش بخش: تلسکوپ اشمیت")\]

در دهانهٔ این تلسکوپ تیغه باریکی به نام تیغه اشمیت قرار می‌گیرد که کار تصحیح خطای آینه را بر عهده دارد و بر اساس تراش و خطای آینه ساخته می‌شود.

### تلسکوپ اشمیت-کاسگرین

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=12 "ویرایش بخش: تلسکوپ اشمیت-کاسگرین")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Telescope_schmidt_cassegrain_complet.png/220px-Telescope_schmidt_cassegrain_complet.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Telescope_schmidt_cassegrain_complet.png) تلسکوپ اشمیت-کاسگرین

تلسکوپ اشمیت-کاسگرین به تلسکوپی گفته می‌شود که از هر دو فناوری کاسگرین و تیغه اشمیت در آن استفاده شده باشد. این روش عموماً برای تلسکوپ‌های ۸ اینچ به بالا به کار می‌رود.

## عدم شفافیت جو برای امواج الکترومغناطیس

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=13 "ویرایش بخش: عدم شفافیت جو برای امواج الکترومغناطیس")\]

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Atmospheric_electromagnetic_transmittance_or_opacity.jpg/220px-Atmospheric_electromagnetic_transmittance_or_opacity.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Atmospheric_electromagnetic_transmittance_or_opacity.jpg) نمودار طیف الکترومغناطیس با مشخص شدن قسمت‌هایی که جو برای آن شفاف یا غیرشفاف است به همراه انواع تلسکوپ‌هایی که برای دریافت تصویر از قسمت‌های مختلف طیف به کار می‌رود.

از آنجا که [جو زمین](/wiki/%D8%AC%D9%88_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 "جو زمین") برای عمده طیف الکترومغناطیس شفاف نیست، تنها چند محدوده از امواج الکترومغناطیس در سطح زمین قابل دریافت است. این محدوده‌ها عبارتند از فروسرخ نزدیک و بعضی از امواج رادیویی. به همین دلیل هیچ تلسکوپ پرتو ایکس یا فروسرخ دوری در سطح زمین قابل استفاده نیست. چنین تلسکوپ‌هایی باید به مدار زمین زمین فرستاده شوند تا خارج از جو رصد خود را انجام دهند. حتی برای طول موج‌هایی که در سطح زمین قابل دریافت‌اند، تلسکوپی در مدار زمین به دلیل بدور بودن از اغتشاشات جوی، کارایی بسیار بیشتری دارد.

## استقرار تلسکوپ

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=14 "ویرایش بخش: استقرار تلسکوپ")\]

تکیه‌گاه تلسکوپ باید محکم و استوار باشد تا از لرزش آن جلوگیری کند؛ ضمن اینکه باید در هنگام رصد، تلسکوپ را به نرمی و به صورت یکنواخت چرخاند. دو شیوهٔ اصلی در استقرار تلسکوپ وجود دارد: استوایی و سمتی-ارتفاعی.

## استقرار استوایی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=15 "ویرایش بخش: استقرار استوایی")\]

مقالهٔ اصلی: [استقرار استوایی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C "استقرار استوایی")

در استقرار استوایی، یک محور تلسکوپ به سمت قطب سماوی نشانه می‌رود. این محور را محور قطبی یا محور ساعت نام نهاده‌ند. محور دیگر، عمود بر این محور، محور مِیل است. با توجه به موازی بودن محور ساعت و محور چرخش زمین، اگر تلسکوپ را با یک سرعت ثابت حول این محور بچرخانیم، چرخش ظاهری آسمان جبران می‌شود. مهم‌ترین مشکل فنی در نصب استوایی، محور میل می‌باشد. زمانی که تلسکوپ به سمت جنوب نشانه رفته‌است، وزن آن، نیرویی عمود بر این محور وارد می‌کند. چنانچه تلسکوپ در تعقیب یک جسم به سمت غرب بچرخد، یاتاقان‌ها باید یک بار اضافی را، موازی با محور میل، تحمل کنند.

## استقرار سمتی-ارتفاعی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=16 "ویرایش بخش: استقرار سمتی-ارتفاعی")\]

مقالهٔ اصلی: [استقرار سمت-ارتفاعی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C "استقرار سمت-ارتفاعی")

در استقرار سمتی\- ارتفاعی، یکی از محورها عمودی و دیگری افقی است. سوار کردن تلسکوپ به این صورت، از نصب استوایی ساده‌تر بوده، پایداری آن در تلسکوپهای خیلی بزرگ بیشتر می‌باشد. برای دنبال کردن چرخش آسمان، تلسکوپ باید با سرعت متغیر حول هر دو محور بچرخد. بدین ترتیب میدان دید نیز می‌چرخد؛ و این مسئله‌ای است که باید در هنگام استفاده از تلسکوپ جهت عکس‌برداری مورد توجه قرار گرفته، جبران شود. زمانی که یک جسم سماوی به سمت‌الرأس نزدیک می‌شود، مختصه سمتی آن در مدت زمانی بسیار کوتاه تغییر می‌کند. از این رو، در اطراف سمت‌الرأس ناحیه کوچکی وجود دارد که رصد آن با یک تلسکوپ سمتی غیرممکن است.[\[۱۵\]](#cite_note-15)

### استقرار سمت ارتفاعی بهتر است یا استوایی؟

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=17 "ویرایش بخش: استقرار سمت ارتفاعی بهتر است یا استوایی؟")\]

پایه‌های سمتی-ارتفاعی، درست مانند پایه‌های دروبین عکاسی فقط به بالا و پایین و چپ و راست حرکت می‌کنند و از این رو لوله تلسکوپ فقط در همین جهات حرکت خواهد کرد. بهترین نوع از پایه‌های سمت-ارتفاعی، آن‌هایی هستند که پیچ حرکت آرام دارند که به درد دنبال کردن جرم مورد نظر می‌خورند (البته فقط در جهت‌های گفته شده). با وجود این، پایه‌های سمت-ارتفاعی نمی‌توانند ستاره‌ها را در حرکت قوسی شان دنبال کند.

_**محمد حسین رجایی؛ وبسایت//؛ناسا**_

## رادیو تلسکوپ

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=18 "ویرایش بخش: رادیو تلسکوپ")\]

رادیو تلسکوپ‌ها انتن‌های رادیویی کنترل‌شونده‌ای هستند که در [اخترشناسی رادیویی](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%DB%8C "اخترشناسی رادیویی") استفاده می‌شوند. این دیش‌ها گاهی روی شبکه فلزی رسانایی با دهانه‌ای کوچک‌تر از طول موج در حال مشاهده ساخته می‌شوند. رادیو تلسکوپ‌های چند قسمتی از جفت یا گروه‌های بزرگتری از این دیش‌ها ساخته شده‌اند. برای برهم نهی دهانه‌های مجازی که اندازه‌های یکسانی دارند به منظور تفکیک بین دو تلسکوپ.
این فرایند به تطبیق دهانه‌ها معروف است. رکورد فعلی مربوط به اندازه چینش تلسکوپ‌ها برای سال ۲۰۰۵ است که برای چندین بار عرض زمین با استفاده از پایه‌های فضایی براساس تداخل طولانی‌ترین مدار مبنا (VLBI) تلسکوپ‌ها از قبیل هالسی (HALCA) ژاپنی (آزمایشگاه پیشرفته برای ارتباطات و نجوم) ماهواره VSOP(VLBI برنامه رصد فضایی)
با استفاده از اطلاعات نوری (کنار هم قرار دادن تلسکوپ‌های نوری) و مانع دیده شدن تداخل دهانه‌ها در تلسکوپ‌های بازتابی تنها برهم نهی دهانه‌ها هم‌اکنون در مورد تلسکوپ‌های نوری نیز عملی شده‌ است. از رادیوتلسکوپ ها برای گردآوری اشعه میکروموجی استفاده می‌شود. همچنین برای گردآوری اشعه وقتی که یک [نور مرئی](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C "نور مرئی") یا تیرگی (از قبیل اخترنماها) مانع می‌شود. بعضی از رادیو تلسکوپ‌ها در پروژه‌هایی از قبیل SETI و رصدخانه AREIBO برای بررسی کردن زندگی EXTERRESTRIAL استفاده می‌شوند.

رادیو تلسکوپ نوعی [آنتن رادیویی](/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%AA%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%DB%8C "آنتن رادیویی") است که در اخترشناسی رادیویی به منظور پیدا کردن و جمع‌آوری اطلاعات از ماهواره‌ها و کاوشگرهای فضایی و هر گونه منبع رادیویی در فضا استفاده می‌شود.

این نوع تلسکوپ‌ها با تلسکوپ‌های نوری متفاوت هستند چون فقط می‌توانند از منابع رادیویی اطلاعات بگیرند.

رادیو تلسکوپ‌ها دارای دیش‌های بزرگی هستند که به صورت تکی یا چند تایی کار می‌کنند و معمولاً برای جلوگیری از تداخل [امواج الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "امواج الکترومغناطیسی") منتشر شده از تلویزیون و رادیو و رادار و… در مکان‌های خالی از جمعیت واقع شده‌اند این دقیقاً مانند تلسکوپ‌های نوری است که باید از [آلودگی نوری](/wiki/%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C "آلودگی نوری") پرهیز کند.

رادیو تلسکوپ برای مطالعه رخدادهای رادیویی از ستاره‌ها، کهکشان‌ها اخترنماها، و سایر اشیاء فضایی استفاده می‌شود در طول موجی بین ۱۰ متر (۳۰ مگاهرتز) و ۱ میلی‌متر (۳۰۰کیلوهرتز) در طول موج‌های بلندتر مانند ۲۰ سانتیمتر (۱۰۵ گیگاهرتز) بی قاعدگی‌ها در طبقه یونسفر زمین باعث خمیدگی امواج ورودی می‌شود، به این پدیده [جرقه](/wiki/%D8%AC%D8%B1%D9%82%D9%87 "جرقه") زدن می‌گویند که قابل قیاس با [چشمک زدن](/wiki/%DA%86%D8%B4%D9%85%DA%A9_%D8%B2%D8%AF%D9%86 "چشمک زدن") ستارگان در [طول موج](/wiki/%D8%B7%D9%88%D9%84_%D9%85%D9%88%D8%AC "طول موج") مرئی می‌شود جذب امواج کهکشانی توسط لایه یونسفر با افزایش طول موج افزایش می‌یابد تا جایی که طول موج‌ها ی بالاتر از ۱۰ متر با رادیو تلسکوپ‌های زمینی قابل دریافت نیستند.

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/fa/1/12/Reber_radio_telescope.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Reber_radio_telescope.jpg) اولین رادیو تلسکوپ Reber در سال ۱۹۳۷

## رادیو تلسکوپ‌های اولیه

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=19 "ویرایش بخش: رادیو تلسکوپ‌های اولیه")\]

اولین آنتن رادیویی استفاده شده برای تشخیص منابع رادیویی نجومی توسط Karl Guthe Jansky یکی از مهندسان لابراتوار تلفن بل در سال ۱۹۳۱ ساخته شد. جان اسکای شغل خود را به شناسایی منابع ایستا که توانایی مداخله با سرویس رادیویی تلفن را دارند اختصاص داد. آنتن جان اسکای برای دریافت سیگنال‌های رادیویی [موج کوتاه](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AC_%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87 "موج کوتاه") در یک فرکانس ۲۰٫۵ MHz (طول موجی تقریباً ۱۴٫۶ m) طراحی شده بود. آن نصب شده بود در یک صفحه گردون که اجازه می‌داد تابه هر سمتی بچرخد، و [چرخ و فلک](/wiki/%DA%86%D8%B1%D8%AE_%D9%88_%D9%81%D9%84%DA%A9 "چرخ و فلک") جان اسکای نام گرفت. آن دارای ضخامتی تقریباً ۱۰۰ فوت(۳۰ متر) و ۲۰فوت (۶ متر) ارتفاع بود؛ و به وسیلهٔ مجموعه‌ای از چهار چرخ چرخش و هدایت می‌شد در دریافت منابع رادیویی مزاحم (ایستا) و می‌توانست با دقت اشاره کند. بخشی کوچک امواج از یک طرف آنتن با سیستم خودکار و کاغذ آنالوگ ذخیره می‌شدند. بعد از ثبت سیگنال‌ها از همه مسیرها در چندین ماه، جان اسکای عاقبت آن‌ها را به سه نوع ایستا دسته‌بندی کرد: نزدیک به وسیلهٔ توفان همراه با آذرخش و صاعقه، دور توفان همراه با آذرخش، صاعقه و یک صدای ضعیف هیس از منبعی ناشناخته.

## اخترشناسی رادیویی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=20 "ویرایش بخش: اخترشناسی رادیویی")\]

اخترشناسی رادیویی یکی از شاخه‌های مهم اخترشناسی است که به مطالعه اجرام سماوی در زمینه امواج الکترومغناطیسی می‌پردازد.

تکنیک‌های اخترشناسی رادیویی شبیه به تکنیک‌های اخترشناسی اپتیکی است، با این تفاوت که در اخترشناسی رادیویی از [رادیو تلسکوپ](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88_%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE "رادیو تلسکوپ") استفاده می‌شود ولی در اخترشناسی از تلسکوپ نوری از این رو تنها می‌تواند از منابع رادیویی اطلاعات بگیرد.

### تاریخچه

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=21 "ویرایش بخش: تاریخچه")\]

این ایده که اجرام سماوی می‌توانند تشعشعات رادیویی داشته باشند. نخستین بار توسط معادله ماکسول نشان داده شد که تشعشعات رادیویی از ستارگان می‌توانند با هر طول موجی وجود داشته باشند.

بسیاری از دانشمندان برجسته مانند [توماس الوا ادیسون](/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7_%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D9%88%D9%86 "توماس الوا ادیسون")، [الیور جوزف لوج](/wiki/%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%81_%D9%84%D9%88%D8%AC "الیور جوزف لوج") و [ماکس پلانک](/wiki/%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3_%D9%BE%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9 "ماکس پلانک") پیش‌بینی کرده بودند که خورشید دارای تشعشعات رادیویی است. حتی لوج سعی کرد که سیگنال‌های خورشیدی را دریافت کند ولی به دلیل مشکلات دستگاهش در این امر موفق نبود.

اولین تشعشعات دریافت شده از یک منبع رادیویی در فضا که به‌طور اتفاقی در اوایل دهه ۳۰ ثبت شد به وسیله [کارل گوت](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%84_%DA%AF%D9%88%D8%AA "کارل گوت") جانسکی انجام شد. او که به عنوان یک مهندس در آزمایشگاه تلفن بل کار می‌کرد در حال تحقیق و بررسی روی فرستادن [امواج صوتی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C "امواج صوتی") به آن سوی [اقیانوس اطلس](/wiki/%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B3_%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%B3 "اقیانوس اطلس") بود که بدین منظور از یک آنتن بزرگ استفاده می‌کرد سپس او متوجه شد که سیستم آنالوگ ضبط وی مدام یک سیگنال را از منبعی نامعین ضبط می‌کند از آنجا که این سیگنال روزی شدت گرفت جانسکی گمان کرد که منبع آن ممکن است خورشید باشد. پس از بررسی‌ها او متوجه شد که سیگنال دقیقاً با طلوع و [غروب خورشید](/wiki/%D8%BA%D8%B1%D9%88%D8%A8_%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF "غروب خورشید") مطابق نیست ولی در عوض در یک سیکل ۲۳ ساعت و ۵۶ دقیقه تکرار می‌شود نوعی از اجرام سماوی که ساکن در [کره سماوی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%DB%8C "کره سماوی") می‌باشند و با شب و روز زمین می‌چرخند با مقایسه مشاهدات وی با نقشه‌های فضایی، دریافت که این سیگنال‌ها از [کهکشان راه شیری](/wiki/%DA%A9%D9%87%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C "کهکشان راه شیری") می‌آید و در [مرکز کهکشان](/wiki/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%DA%A9%D9%87%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%86 "مرکز کهکشان") قوت می‌گیرد در [صورت فلکی](/wiki/%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA_%D9%81%D9%84%DA%A9%DB%8C "صورت فلکی") کماندار او نتایج مشاهدات و اکتشافاتش را در سال ۱۹۳۳ رسماً اعلام کرد؛ ولی از آنجا که [آزمایشگاه بل](/wiki/%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D9%84 "آزمایشگاه بل") وی را به شاخه دیگری منتقل کرد او نتوانست تحقیقات خود را در این زمینه ادامه دهد.
گرت ربر با ساختن یک دیش شلجمی با ۹ متر طول در شعاع که در ساخت رادیو تلسکوپ استفاده می‌شد کمک شایانی به اخترشناسی رادیوی کرد این کار در ۱۹۳۷ انجام گرفت بعد از مدتی وی موفق به ترسیم اولین نقشه آسمانی از امواج رادیویی شد.

در ۱۹۴۲ ج. س هی که یک محقق نظامی در بریتانیا بود کشف کرد که خورشید امواج رادیویی می‌دهد.

در اوایل دهه ۵۰ مارتین ریل و [آنتونی هویش](/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86%DB%8C_%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%B4 "آنتونی هویش") دردانشگاه کمبریج از [تداخل سنج](/wiki/%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84_%D8%B3%D9%86%D8%AC "تداخل سنج") امواج که در دانشگاه موجود بود استفاده کرده و موفق به ترسیم نقشه‌های معروف ۲c و ۳c شدند.

## تلسکوپ‌های ذرات پر انرژی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=22 "ویرایش بخش: تلسکوپ‌های ذرات پر انرژی")\]

تلسکوپ امواج ایکس از تلسکوپ WOLTER که ترکیب شده از شکل حلقوی اجمالی آینه‌های ساخته شده از فلزات سنگین قادر به بازتاب امواج با درجه کم هستند، استفاده می‌کنند. این آینه‌ها معمولاً مقطعی از یک سهمی دوران داده شده و هذلولی یا بیضی هستند. در سال۱۹۵۲هانس والتر سه راه که یک تلسکوپ می‌توانست با استفاده از این نوع خاص از آینه‌ها ساخته شود را شرح داد. تلسکوپ‌های [امواج گاما](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%DA%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7 "امواج گاما") مانع از تمرکز کامل می‌شوند و از پنهان کردن رمزی دهانه استفاده می‌کنند. الگوهای پنهان کردن ایجاد شده می‌تواند برای تشکیل یک تصویر احیا شوند.
تلسکوپ‌های امواج ایکس و گاما معمولاً در ماهواره‌هایی در مدار زمین یا بالن‌های بلند پرواز خارج از [جو زمین](/wiki/%D8%AC%D9%88_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 "جو زمین") که برای این قسمت از طیف [الکترو مغناطیس](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "الکترو مغناطیس") مات هست، قرار دارند.

در گونه‌های دیگر از تلسکوپ‌های ذرات پرانرژی، هیچ سیستم تشکیل تصویر نوری وجود ندارد. تلسکوپ‌های امواج کیهانی معمولاً از کنار هم قرار دادن انواع آشکارسازهای مختلف پخش شده در یک منطقه بزرگ، تشکیل شده‌اند. تلسکوپ نوترینو از جرم زیادی از آب و یخ احاطه شده به وسیله مجموعه‌ای از آشکارسازهای حساس به نور به نام لوله PHOTOMULTIPLIER تشکیل شده‌است.

![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)

در [ویکی‌انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/ "commons:") پرونده‌هایی دربارهٔ _**[تلسکوپ](https://commons.wikimedia.org/wiki/Telescope "commons:Telescope")**_ موجود است.

## جستارهای وابسته

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=23 "ویرایش بخش: جستارهای وابسته")\]

- [تلسکوپ فضایی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C "تلسکوپ فضایی")
- [تلسکوپ رادیویی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%DB%8C "تلسکوپ رادیویی")
- [تلسکوپ انعکاسی](/wiki/%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE_%D8%A7%D9%86%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3%DB%8C "تلسکوپ انعکاسی")
- [بزرگترین تلسکوپ‌های جهان](/wiki/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 "بزرگترین تلسکوپ‌های جهان")
- [برنارد لیوت](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D9%84%DB%8C%D9%88%D8%AA "برنارد لیوت") (مخترع تلسکوپ تاج‌نما یا کوروناگراف)

## پیوند به بیرون

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=24 "ویرایش بخش: پیوند به بیرون")\]

- [تلسکوپ رادیویی](https://web.archive.org/web/20100206005356/http://www.spacescience.ir/ShowPost.aspx?Category=300&SubCategory=340&Post=0000023)، از [وبگاه دانش فضایی](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D9%88%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%87)&action=edit&redlink=1 "دانش فضایی (وبگاه) (صفحه وجود ندارد)")
- [ساختار فنی رادیوتلسکوپها](https://web.archive.org/web/20100910142432/http://www.spacescience.ir/ShowPost.aspx?Category=300&SubCategory=310&Post=0000099)، از [وبگاه دانش فضایی](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D9%88%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%87)&action=edit&redlink=1 "دانش فضایی (وبگاه) (صفحه وجود ندارد)")
- [تصویرسازی از امواج رادیویی](https://web.archive.org/web/20140817184453/http://www.spacescience.ir/ShowPost.aspx?Category=300)، از [وبگاه دانش فضایی](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D9%88%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%87)&action=edit&redlink=1 "دانش فضایی (وبگاه) (صفحه وجود ندارد)")

## منابع

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&action=edit&section=25 "ویرایش بخش: منابع")\]

01. [↑](#cite_ref-1)[The Galileo Project](http://galileo.rice.edu/galileo.html): _Website_ \| [http://galileo.rice.edu](http://galileo.rice.edu) \| review: Apr 19, 2015
02. [↑](#cite_ref-2)[The Medici Family](http://galileo.rice.edu/gal/medici.html): _Website_ \| [http://galileo.rice.edu](http://galileo.rice.edu) \| review: Apr 19, 2015
03. [↑](#cite_ref-3)[archive.org "Galileo His Life And Work" BY James La Rosa " _Galileo usually called the telescope occhicde or cannocchiale ; and now he calls the microscope occhialino. The name telescope was first suggested by Demisiani in 1612_"](http://www.archive.org/stream/galileohislifean011377mbp/galileohislifean011377mbp_djvu.txt)
04. [↑](#cite_ref-4)[Sobel (2000, p.43)](/w/index.php?title=Telescope&action=edit&redlink=1 "Telescope (صفحه وجود ندارد)"), [Drake (1978, p.196)](/w/index.php?title=Telescope&action=edit&redlink=1 "Telescope (صفحه وجود ندارد)")
05. [↑](#cite_ref-5)Rosen, Edward, _The Naming of the Telescope_ (1947)
06. [↑](#cite_ref-6)[galileo.rice.edu _The Galileo Project> Science> The Telescope_ by Al Van Helden _"The Hague discussed the patent applications first of Hans Lipperhey of Middelburg, and then of Jacob Metius of Alkmaar... another citizen of Middelburg, Sacharias Janssen had a telescope at about the same time but was at the Frankfurt Fair where he tried to sell it"_](http://galileo.rice.edu/sci/instruments/telescope.html)
07. [↑](#cite_ref-7)[Aleck Loker, Profiles in Colonial History, page 15](http://books.google.com/books?id=Lq1rd1ecFCYC&pg=PA15&lpg=PA15&dq=Galileo++Dutch+telescope+in+June+1609&source=bl&ots=BXPFWi9EYE&sig=QKgRU4Fuj5lSSrY3OHNtlOk983M&hl=en&sa=X&ei=F7hbUMDmHqmP0QGLooDoAg&ved=0CDcQ6AEwAg#v=onepage&q=Galileo%20%20Dutch%20telescope%20in%20June%201609&f=false)
08. [↑](#cite_ref-8)[Stargazer – By Fred Watson, Inc NetLibrary, Page 109](http://books.google.com/books?id=2LZZginzib4C&pg=PA40&dq=intitle:Stargazer+digges+coins&lr=&as_brr=0&ei=BIwrSc6pB4OClQT4zfyxBg#PPA108,M1)
09. [↑](#cite_ref-9)[«madehow.com – Inventor Biographies – Jean-Bernard-Léon Foucault Biography (1819–1868)»](https://web.archive.org/web/20120522152944/http://www.madehow.com/inventorbios/39/Jean-Bernard-L-on-Foucault.html). بایگانی‌شده از [اصلی](http://www.madehow.com/inventorbios/39/Jean-Bernard-L-on-Foucault.html) در ۲۲ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۱۵.
10. [↑](#cite_ref-10)[Bakich sample pages Chapter 2, Page 3 _"John Donavan Strong, a young physicist at the California Institute of Technology, was one of the first to coat a mirror with aluminum. He did it by thermal vacuum evaporation. The first mirror he aluminized, in 1932, is the earliest known example of a telescope mirror coated by this techniaeque."_](http://www.cambridge.org/uk/astronomy/features/amateur/files/p28-4.pdf)
11. [↑](#cite_ref-11)[The James-Clerk-Maxwell Observatory: The largest submillimetre radio telescope in the world](http://astro-canada.ca/_en/a2111.html)
12. [↑](#cite_ref-12)[«ESA/Hubble – Hubble's Instruments: WFC3 – Wide Field Camera 3»](https://web.archive.org/web/20201112014826/https://www.spacetelescope.org/about/general/instruments/wfc3/). بایگانی‌شده از [اصلی](http://www.spacetelescope.org/about/general/instruments/wfc3/) در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۱۵.
13. [↑](#cite_ref-13)[Barrie William Jones, The search for life continued: planets around other stars, page 111](http://books.google.com/books?id=5wX9aHqfBS0C&pg=PA111&dq=%22optical+telescope+is%22&lr=&cd=55#v=onepage&q=%22optical%20telescope%20is%22&f=false)
14. [↑](#cite_ref-14)مقاله آشنایی با انواع تلسکوپ‌های نوری نویسنده: علی شهبازی
15. [↑](#cite_ref-15)[کتاب مبانی ستاره‌شناسی](/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "کتاب مبانی ستاره‌شناسی")، صفحه ۶۹ و ۷۰

- مطلب برگرفته از [وبگاه سیمرغ](https://web.archive.org/web/20051229032828/http://www.senmerv.com/archives/000115.php)، نوشتاری از [امیر صدیقی](/wiki/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1_%D8%B5%D8%AF%DB%8C%D9%82%DB%8C "امیر صدیقی")
- تلسکوپ‌های اپتیکی و رادیویی/ دکتر [سعدالله نصیری](/wiki/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1%DB%8C "سعدالله نصیری") قیداری/ تهران/ گیتاشناسی/۱۳۸۴
- فناوری تلسکوپ‌ها / سی.آر. کیچین/ ترجمهٔ سیّد جواد نورایی/ تهران/ به نشر/ ۱۳۸۰
- کارتونن، هانو. _[مبانی ستاره‌شناسی](/wiki/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) "مبانی ستاره‌شناسی (کتاب)")_. ترجمهٔ غلامرضا شاه‌علی. شیراز: انتشارات شاهچراغ. [شابک](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [۹۷۸-۹۶۴-۲۶۳۲-۷۴-۹](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/978-964-2632-74-9 "ویژه:منابع کتاب/978-964-2632-74-9").
- [شماره ۲۰۳ مجله نجوم](http://www.parssky.com/view/3666.aspx)، تلسکوپ مسیه، ترجمه و تألیف معین پناهنده

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "الگو:ستاره‌شناسی اسلامی")
- [ب](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "بحث الگو:ستاره‌شناسی اسلامی")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:ستاره‌شناسی اسلامی")

[ستاره‌شناسی در دوران اسلامی](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "اخترشناسی در سده‌های میانه اسلامی")

[ستاره\
\
شناسان](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 "فهرست ستاره‌شناسان خاورمیانه")

سدهٔ هشتم

- [احمد نهاوندی](/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C "احمد نهاوندی")
- [فضل پسر نوبخت](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D9%86%D9%88%D8%A8%D8%AE%D8%AA "ابوسهل فضل پسر نوبخت")
- [ابراهیم فزاری](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C "ابراهیم فزاری") و [محمد بن ابراهیم فزاری](/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C "محمد بن ابراهیم فزاری")
- [ماشاالله بن اطهری](/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%B7%D9%87%D8%B1%DB%8C "ماشاالله بن اطهری")
- [یعقوب بن طارق](/wiki/%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%82 "یعقوب بن طارق")

سدهٔ نهم

- [ابومعشر بلخی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%B9%D8%B4%D8%B1_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C "ابومعشر بلخی")
- [ابوسعید جرجانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%AC%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابوسعید جرجانی")
- [ابن کثیر فرغانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%DA%A9%D8%AB%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابن کثیر فرغانی")
- [ابویوسف کندی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%DA%A9%D9%86%D8%AF%DB%8C "ابویوسف کندی")
- [ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی")
- [حجاج بن یوسف بن مطر](/wiki/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%AC_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B7%D8%B1 "حجاج بن یوسف بن مطر")
- [حبش حاسب](/wiki/%D8%AD%D8%A8%D8%B4_%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8 "حبش حاسب")
- [علی بن عیسای اسطرلابی](/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D8%B1%D9%84%D8%A7%D8%A8%DB%8C&action=edit&redlink=1 "علی بن عیسای اسطرلابی (صفحه وجود ندارد)")
- [بنوموسی](/wiki/%D8%A8%D9%86%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C "بنوموسی")
- [ابوالعباس ایرانشهری](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C "ابوالعباس ایرانشهری")
- [خالد پسر عبدالمالک](/w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D9%BE%D8%B3%D8%B1_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9&action=edit&redlink=1 "خالد پسر عبدالمالک (صفحه وجود ندارد)")
- [محمد بن موسی خوارزمی](/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C "محمد بن موسی خوارزمی")
- [سهل بن بشر](/wiki/%D8%B3%D9%87%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B4%D8%B1 "سهل بن بشر")
- [ثابت بن قره](/wiki/%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%A8%D9%86_%D9%82%D8%B1%D9%87 "ثابت بن قره")
- [ابوسعید ضریر گرگانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%B6%D8%B1%DB%8C%D8%B1_%DA%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابوسعید ضریر گرگانی")

سدهٔ دهم

- [عبدالرحمان صوفی](/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%B5%D9%88%D9%81%DB%8C "عبدالرحمن صوفی")
- [ابومحمود حامدبن خضر خجندی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B6%D8%B1_%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C "ابومحمود حامدبن خضر خجندی")
- [ابوجعفر خازن خراسانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابوجعفر خازن خراسانی")
- [ابوسهل بیژن کوهی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C "ابوسهل بیژن کوهی")
- [ابوالوفای بوزجانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%88%D8%B2%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابوالوفا محمد بوزجانی")
- [احمد بن یوسف](/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81 "احمد بن یوسف")
- [بتانی](/wiki/%D8%A8%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C "بتانی")
- [القبیصی](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A8%DB%8C%D8%B5%DB%8C "القبیصی")
- [ابوالعباس نیریزی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D9%86%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C "ابوالعباس نیریزی")
- [ابوحامد صاغانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابوحامد صاغانی")
- [ابن یونس مصری](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3 "ابن یونس")
- [ابراهیم بن سنان](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%86 "ابراهیم بن سنان")
- [ابوالفضل هروی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D9%87%D8%B1%D9%88%DB%8C "ابوالفضل هروی")
- [حاسب طبری](/wiki/%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8_%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C "حاسب طبری")

سدهٔ یازدهم

- [بونصر منصور](/wiki/%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1 "بونصر منصور")
- [ابوریحان بیرونی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D9%86_%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C "ابوریحان بیرونی")
- [ابن زرقالی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B2%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C "ابراهیم زرقالی")
- [ابن هیثم](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%87%DB%8C%D8%AB%D9%85 "ابن هیثم")
- [ابن سینا](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%A7 "ابن سینا")
- [ابن صفار](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1&action=edit&redlink=1 "ابن صفار (صفحه وجود ندارد)")
- [کوشیار گیلانی](/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%B1_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C "کوشیار گیلانی")
- [صاعد اندلسی](/wiki/%D8%B5%D8%A7%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%84%D8%B3%DB%8C "صاعد اندلسی")
- [ابوسعید سجزی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AC%D8%B2%DB%8C "ابوسعید سجزی")
- [ابوحاتم مظفر اسفزاری](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C "ابوحاتم مظفر اسفزاری")

سدهٔ دوازدهم

- [بطروجی](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D8%B1%D9%88%D8%AC%DB%8C "نورالدین بطروجی")
- [بهاءالدین مروزی](/wiki/%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C "بهاءالدین مروزی")
- [خازنی](/wiki/%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86%DB%8C "خازنی")
- [سموأل بن یحیی مغربی](/wiki/%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%A3%D9%84_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C "سموأل بن یحیی مغربی")
- [ابی الصلت](/wiki/%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%84%D8%AA "ابی الصلت")
- [انوری](/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C "انوری")
- [ابن کماد](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%DA%A9%D9%85%D8%A7%D8%AF&action=edit&redlink=1 "ابن کماد (صفحه وجود ندارد)")
- [جابر بن افلح](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%81%D9%84%D8%AD_%D8%A7%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%84%DB%8C "ابو محمد جابر بن افلح اشبیلی")
- [خیام](/wiki/%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%85 "خیام")
- [شرف‌الدین طوسی](/wiki/%D8%B4%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C "شرف‌الدین طوسی")

سدهٔ سیزدهم

- [ابن بناء](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B4%DB%8C "ابن بنای مراکشی")
- [ابن هائم](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%85&action=edit&redlink=1 "ابن هائم (صفحه وجود ندارد)")
- [جمال‌الدین بخاری](/wiki/%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%DB%8C "جمال‌الدین بخاری")
- [محی‌الدین مغربی](/wiki/%D9%85%D8%AD%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C "محی‌الدین مغربی")
- [خواجه نصیرالدین طوسی](/wiki/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87_%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C "خواجه نصیرالدین طوسی")
- [قطب‌الدین شیرازی](/wiki/%D9%82%D8%B7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C "قطب‌الدین شیرازی")
- [شمس‌الدین سمرقندی](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C "شمس‌الدین سمرقندی")
- [زکریای قزوینی](/wiki/%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C "زکریای قزوینی")
- [ابن ابی الشکر](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1&action=edit&redlink=1 "ابن ابی الشکر (صفحه وجود ندارد)")
- [مؤیدالدین اوردی](/w/index.php?title=%D9%85%D8%A4%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "مؤیدالدین اوردی (صفحه وجود ندارد)")
- [اثیرالدین ابهری](/wiki/%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%B1%DB%8C "اثیرالدین ابهری")
- [محمد بن ابوبکر فارسی](/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A8%DA%A9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C "محمد بن ابوبکر فارسی")

سدهٔ چهاردهم

- [ابن شاطر](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%B1 "ابن شاطر")
- [شمس‌الدین خلیلی](/w/index.php?title=%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C&action=edit&redlink=1 "شمس‌الدین خلیلی (صفحه وجود ندارد)")
- [ابوالعقول](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84&action=edit&redlink=1 "ابوالعقول (صفحه وجود ندارد)")
- [نظام‌الدین حسن نیشابوری](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1%DB%8C "نظام الدین حسن نیشاپوری")

سدهٔ پانزدهم

- [علی‌بن محمد سمرقندی (ملاعلی قوشچی)](/wiki/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C "علی بن محمد سمرقندی")
- [بدرالدین عبدالواجد](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%AF&action=edit&redlink=1 "بدرالدین عبدالواجد (صفحه وجود ندارد)")
- [غیاث‌الدین جمشید کاشانی](/wiki/%D8%BA%DB%8C%D8%A7%D8%AB%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C "غیاث‌الدین جمشید کاشانی")
- [قاضی‌زاده رومی](/wiki/%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C "قاضی‌زاده رومی")
- [الغ‌بیگ](/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%BA%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%DA%AF "الغ‌بیگ")
- [سبط ماردینی](/wiki/%D8%B3%D8%A8%D8%B7_%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C "سبط ماردینی")
- [شهاب‌الدین بن مجدی](/w/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AC%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "شهاب‌الدین بن مجدی (صفحه وجود ندارد)")
- [ابواسحاق کوبنانی](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%DA%A9%D9%88%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C "ابواسحاق کوبنانی")

سدهٔ شانزدم

- [مولانا عبدالعلی بیرجندی](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A7_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C "مولانا عبدالعلی بیرجندی")
- [شیخ بهایی](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C "شیخ بهایی")
- [پیری رئیس](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3 "پیری رئیس")
- [تقی‌الدین محمد بن معروف](/wiki/%D8%AA%D9%82%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%85%DB%8C "تقی‌الدین شامی")

سدهٔ هفدهم

- [یانگ گوانگشیان](/w/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF_%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "یانگ گوانگشیان (صفحه وجود ندارد)") ( [en](https://en.wikipedia.org/wiki/Yang_Guangxian "en:Yang Guangxian"))
- [احمد خانی](/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C "احمد خانی")

سدهٔ نوزدهم

- [رحیم رضایی](/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C&action=edit&redlink=1 "رحیم رضایی (صفحه وجود ندارد)")

[آثار](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "اخترشناسی در سده‌های میانه اسلامی")

- _[عجایب‌المخلوقات](/wiki/%D8%B9%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%AA_(%D8%B2%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C) "عجایب‌المخلوقات (زکریای قزوینی)")_
- [نام ستاره‌ها در زبان عربی](/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C&action=edit&redlink=1 "فهرست نام ستاره‌ها در زبان عربی (صفحه وجود ندارد)")
- _[کتاب المناظر](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1 "المناظر")_
- _[رسائل اخوان الصفا](/wiki/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%A7 "رسائل اخوان الصفا")_
- [گاه‌شماری هجری قمری](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%87%D8%AC%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C "گاه‌شماری هجری قمری")
- [نقشه آسمان](/wiki/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86 "نقشه آسمان")
- _[نزهة المشتاق فی اختراق الآفاق](/wiki/%D9%86%D8%B2%D9%87%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%82_%D9%81%DB%8C_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%A2%D9%81%D8%A7%D9%82 "نزهة المشتاق فی اختراق الآفاق")_
- _[التفهیم](/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D9%87%DB%8C%D9%85 "التفهیم")_

[زیج](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%AC "زیج")

- _[زیج آلفونسو](/w/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%AC_%D8%A2%D9%84%D9%81%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%88&action=edit&redlink=1 "زیج آلفونسو (صفحه وجود ندارد)")_
- [سالنما](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%85%D8%A7 "سالنما")
- [جدول نجومی](/wiki/%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84_%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85%DB%8C "جدول نجومی")
- _[صورالکواکب](/wiki/%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A8 "صورالکواکب")_
- [کاتالوگ ستاره‌ای](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%88%DA%AF_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "کاتالوگ ستاره‌ای")
- _[زیج تولد](/w/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%AC_%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF&action=edit&redlink=1 "زیج تولد (صفحه وجود ندارد)")_
- [توابع مثلثاتی](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D8%AB%D9%84%D8%AB%D8%A7%D8%AA%DB%8C "توابع مثلثاتی")
- _[زیج ایلخانی](/wiki/%D8%B2%DB%8C%D8%AC_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C "زیج ایلخانی")_
- _[زیج سلطانی](/w/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%AC_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "زیج سلطانی (صفحه وجود ندارد)")_
- _[سلم‌السماء](/wiki/%D8%B3%D9%84%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1 "سلم‌السماء")_

[ابزارها](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "اخترشناسی در سده‌های میانه اسلامی")

- [آلیداد](/wiki/%D8%A2%D9%84%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF "آلیداد")
- [رایانه قیاسی](/wiki/%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C "رایانه قیاسی")
- [روزنه](/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D9%87_(%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C)&action=edit&redlink=1 "روزنه (ستاره‌شناسی) (صفحه وجود ندارد)")
- [حلقه‌دار](/wiki/%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1 "حلقه‌دار")
- [اسطرلاب](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D8%B1%D9%84%D8%A7%D8%A8 "اسطرلاب")
- [ساعت نجومی](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA_%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85%DB%8C "ساعت نجومی")
- [گلوب آسمانی](/w/index.php?title=%DA%AF%D9%84%D9%88%D8%A8_%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "گلوب آسمانی (صفحه وجود ندارد)")
- [گلباد](/wiki/%DA%AF%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AF "گلباد")
- [قطب‌نما](/wiki/%D9%82%D8%B7%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 "قطب‌نما")
- [صفحه جهت‌یاب](/w/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AC%D9%87%D8%AA%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%A8&action=edit&redlink=1 "صفحه جهت‌یاب (صفحه وجود ندارد)")
- [دیوپترا](/w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D8%A7&action=edit&redlink=1 "دیوپترا (صفحه وجود ندارد)")
- [حلقه استوایی](/w/index.php?title=%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C&action=edit&redlink=1 "حلقه استوایی (صفحه وجود ندارد)")
- [استوانما](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7 "استوانما")
- [کره جغرافیایی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "کره جغرافیایی")
- [کاغذ میلیمتری](/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0_%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C&action=edit&redlink=1 "کاغذ میلیمتری (صفحه وجود ندارد)")
- [ذره‌بین](/wiki/%D8%B0%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86 "ذره‌بین")
- [سازال دیواری](/w/index.php?title=Mural_instrument&action=edit&redlink=1 "Mural instrument (صفحه وجود ندارد)")
- [اسطرلاب ناوبری](/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D8%B1%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%B1%DB%8C&action=edit&redlink=1 "اسطرلاب ناوبری (صفحه وجود ندارد)")
- [سحابی](/wiki/%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D8%A8%DB%8C "سحابی")
- [جهان‌نمای مسطح](/w/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B7%D8%AD&action=edit&redlink=1 "جهان‌نمای مسطح (صفحه وجود ندارد)")
- [ربع (ابزار)](/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A8%D8%B9_(%D8%A7%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B1)&action=edit&redlink=1 "ربع (ابزار) (صفحه وجود ندارد)")
- [چارک](/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%A9_(%D8%A7%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B1) "چارک (ابزار)")
- [سدس](/wiki/%D8%B3%D8%AF%D8%B3 "سدس")
- [مقیاس ارتفاع](/w/index.php?title=%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B9&action=edit&redlink=1 "مقیاس ارتفاع (صفحه وجود ندارد)")
- [چرخه ستاره‌یاب](/wiki/%DA%86%D8%B1%D8%AE%D9%87_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%A8 "چرخه ستاره‌یاب")
- [ساعت آفتابی](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA_%D8%A2%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C "ساعت آفتابی")
- تلسکوپ
- [سه‌شاخ/ذات‌الشعبتین](/w/index.php?title=Triquetrum_(astronomy)&action=edit&redlink=1 "Triquetrum (astronomy) (صفحه وجود ندارد)")

مفاهیم

- [علم هیئت](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA "علم هیئت")
  - [نجوم کروی](/wiki/%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85_%DA%A9%D8%B1%D9%88%DB%8C "نجوم کروی")
- [مقنطر/دایرهٔ ارتفاع](/w/index.php?title=Almucantar&action=edit&redlink=1 "Almucantar (صفحه وجود ندارد)")
- [اوج و حضیض](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%AC_%D9%88_%D8%AD%D8%B6%DB%8C%D8%B6 "اوج و حضیض")
- [اخترفیزیک](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "اخترفیزیک")
- [انحراف محوری](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81_%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C "انحراف محوری")
- [سمت](/wiki/%D8%B3%D9%85%D8%AA_(%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C) "سمت (ستاره‌شناسی)")
- [مکانیک سماوی](/wiki/%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%DB%8C "مکانیک سماوی")
- [کره‌های آسمانی](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C "کره‌های آسمانی")
- [مدار دایروی](/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C&action=edit&redlink=1 "مدار دایروی (صفحه وجود ندارد)")
- [فلک تدویر](/wiki/%D9%81%D9%84%DA%A9_%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B1 "فلک تدویر")
- [حرکت انتقالی زمین](/wiki/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 "حرکت انتقالی زمین")
- [حرکت وضعی زمین](/wiki/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86 "حرکت وضعی زمین")
- [خروج از مرکز مداری](/wiki/%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C "خروج از مرکز مداری")
- [دایرةالبروج](/wiki/%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC "دایرةالبروج")
- [مدار بیضی](/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%DB%8C%D8%B6%DB%8C "مدار بیضی")
- [اکوانت](/w/index.php?title=%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AA&action=edit&redlink=1 "اکوانت (صفحه وجود ندارد)")
- [کهکشان](/wiki/%DA%A9%D9%87%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%86 "کهکشان")
- [زمین‌مرکزی](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C "نظریه زمین مرکزی")
- [انرژی پتانسیل](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C_%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84 "انرژی پتانسیل")
- [گرانش](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B4 "گرانش")
- [خورشیدمرکزی](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C "نظریه خورشید مرکزی")
- [لختی](/wiki/%D9%84%D8%AE%D8%AA%DB%8C "لختی")
- [کیهان‌شناسی اسلامی](/wiki/%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "کیهان‌شناسی اسلامی")
- [مهتاب](/wiki/%D9%85%D9%87%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "مهتاب")
- [فرضیه چندجهانی](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%B6%DB%8C%D9%87_%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C "فرضیه چندجهانی")
- [دیدگاه مسلمانان درباره ستاره‌بینی](/w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "دیدگاه مسلمانان درباره ستاره‌بینی (صفحه وجود ندارد)")
- [انحراف محوری](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81_%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C "انحراف محوری")
- [اختلاف‌منظر](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1 "اختلاف‌منظر")
- [حرکت تقدیمی](/wiki/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C "حرکت تقدیمی")
- [حرکت ترقصی](/wiki/%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%AA%D8%B1%D9%82%D8%B5%DB%8C "حرکت ترقصی")
- [قبله](/wiki/%D9%82%D8%A8%D9%84%D9%87 "قبله")
- [اوقات شرعی](/wiki/%D8%A7%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C "اوقات شرعی")
- [وزن مخصوص](/wiki/%D9%88%D8%B2%D9%86_%D9%85%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5 "وزن مخصوص")
- [زمین مدور](/w/index.php?title=%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%85%D8%AF%D9%88%D8%B1&action=edit&redlink=1 "زمین مدور (صفحه وجود ندارد)")
- [نور ستاره](/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1_%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87&action=edit&redlink=1 "نور ستاره (صفحه وجود ندارد)")
- [کره تحت‌القمری](/wiki/%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%AD%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C "کره تحت‌القمری")
- [نور سفید خورشید](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1_%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF "نور سفید")
- [ابرنواختر](/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1 "ابرنواختر")
- [کرانداری زمانی](/w/index.php?title=%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "کرانداری زمانی (صفحه وجود ندارد)")
- [نوسان حرکت تقدیمی](/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C&action=edit&redlink=1 "نوسان حرکت تقدیمی (صفحه وجود ندارد)")
- [مثلث‌سازی](/wiki/%D9%85%D8%AB%D9%84%D8%AB%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C "مثلث‌سازی")
- [جفت طوسی](/wiki/%D8%AC%D9%81%D8%AA_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C "جفت طوسی")
- [گیتی](/wiki/%DA%AF%DB%8C%D8%AA%DB%8C "گیتی")

مراکز

- [دانشگاه الازهر](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%B1 "دانشگاه الازهر")
- [دارالحکمه](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85%D9%87 "دارالحکمه")
- [بیت‌الحکمه](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85%D9%87 "بیت‌الحکمه")
- [ستاره‌شناسی در دوران اسلامی](/wiki/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C "اخترشناسی در سده‌های میانه اسلامی")
- [رصدخانه تقی‌الدین استانبول](/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AA%D9%82%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%84&action=edit&redlink=1 "رصدخانه تقی‌الدین استانبول (صفحه وجود ندارد)")
- [مدرسه (اسلام)](/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_(%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85) "مدرسه (اسلام)")
- [رصدخانه مراغه](/wiki/%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87 "رصدخانه مراغه")
- [رصدخانه](/wiki/%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87 "رصدخانه")
- [بنیاد پژوهشی](/wiki/%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF_%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C "بنیاد پژوهشی")
- [رصدخانه الغ‌بیگ](/wiki/%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%BA%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%DA%AF "رصدخانه الغ‌بیگ")
- [مسجد اموی دمشق](/wiki/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82 "مسجد اموی دمشق")
- [دانشگاه قرویین](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C%D9%86 "دانشگاه قرویین")

تأثیرپذیرفته

- [ستاره‌شناسی بابلی](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ستاره‌شناسی بابلی (صفحه وجود ندارد)")
- [ستاره‌شناسی قبطی](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%82%D8%A8%D8%B7%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ستاره‌شناسی قبطی (صفحه وجود ندارد)")
- [ستاره‌شناسی یونانی](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ستاره‌شناسی یونانی (صفحه وجود ندارد)")
- [ستاره‌شناسی هندی](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%87%D9%86%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ستاره‌شناسی هندی (صفحه وجود ندارد)")

تأثیرگذاشته

- [ستاره‌شناسی بیزانسی](/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4_%D8%A8%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C&action=edit&redlink=1 "دانش بیزانسی (صفحه وجود ندارد)")
- [ستاره‌شناسی چینی](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DA%86%DB%8C%D9%86%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ستاره‌شناسی چینی (صفحه وجود ندارد)")
- [ستاره‌شناسی اروپایی](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86_%D9%88%D8%B3%D8%B7%DB%8C "علم اروپائیان در قرون وسطی")
- [ستاره‌شناسی هندی](/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%87%D9%86%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "ستاره‌شناسی هندی (صفحه وجود ندارد)")

[https://www.isna.ir/news/98042614125/رونمایی](https://www.isna.ir/news/98042614125/رونمایی)

برگرفته از « [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تلسکوپ&oldid=40307029](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تلسکوپ&oldid=40307029)»

[رده‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "ویژه:رده‌ها"):

- [ابزارهای اخترشناسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "رده:ابزارهای اخترشناسی")
- [اختراع‌های سده ۱۷ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B7_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:اختراع‌های سده ۱۷ (میلادی)")
- [اختراع‌های هلندی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C "رده:اختراع‌های هلندی")
- [اخترشناسی رصدی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C "رده:اخترشناسی رصدی")
- [تصویربرداری نجومی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%85%DB%8C "رده:تصویربرداری نجومی")
- [تلسکوپ‌ها](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "رده:تلسکوپ‌ها")
- [جمهوری هلند در دهه ۱۶۰۰ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%87%D9%87_%DB%B1%DB%B6%DB%B0%DB%B0_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:جمهوری هلند در دهه ۱۶۰۰ (میلادی)")
- [دوران طلایی هلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:دوران طلایی هلند")
- [رصدخانه‌ها](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D8%B5%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "رده:رصدخانه‌ها")
- [علم و فناوری در جمهوری هلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%84%D9%85_%D9%88_%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:علم و فناوری در جمهوری هلند")
- [معرفی‌شده‌های سده ۱۷ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B7_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:معرفی‌شده‌های سده ۱۷ (میلادی)")
- [ناوبری](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%B1%DB%8C "رده:ناوبری")

رده‌های پنهان:

- [صفحه‌هایی که از یادکرد وب با پارامتر وضعیت پیوند استفاده می‌کنند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF_%D9%88%D8%A8_%D8%A8%D8%A7_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%B1_%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF "رده:صفحه‌هایی که از یادکرد وب با پارامتر وضعیت پیوند استفاده می‌کنند")
- [همه صفحه‌های نیازمند تمیزکاری](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%87%D9%85%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%86%D8%AF_%D8%AA%D9%85%DB%8C%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C "رده:همه صفحه‌های نیازمند تمیزکاری")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان یونانی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان یونانی")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان ایتالیایی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان ایتالیایی")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان هلندی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان هلندی")

- این صفحه آخرین‌بار در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴ ساعت ‏۰۹:۱۶ ویرایش شده است.
- همهٔ نوشته‌ها تحت [مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ar) در دسترس است؛
برای جزئیات بیشتر [شرایط استفاده](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use) را بخوانید.


ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی [بنیاد ویکی‌مدیا](//www.wikimediafoundation.org/) است.


- [سیاست حفظ حریم خصوصی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [دربارهٔ ویکی‌پدیا](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87)
- [تکذیب‌نامه‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%DA%A9%D8%B0%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)
- [آیین‌نامه رفتاری](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [توسعه‌دهندگان](https://www.mediawiki.org/wiki/How_to_contribute/fa?uselang=fa)
- [آمار](https://stats.wikimedia.org/#/fa.wikipedia.org)
- [بیانیهٔ کوکی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [نمای موبایل](//fa.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)