هر آنچه باید در مورد نسبیت خاص و عام اینشتین بدانید - زومیت
نظریه‌ نسبیت انیشتین یکی از مهم‌ترین و جهان‌شمول‌ترین نظریه‌ها‌ی تاریخ علم است؛ نظریه‌ای که دید ما را نسبت به فضا و زمان به‌کلی تغییر داد.
جیمز کلارک ماکسول
از زمان نیوتون تا ۲۰۰ سال بعد، قوانین نیوتون تنها قوانین طبیعت بودند؛ تا این‌که شخصی به‌نام آلبرت اینشتین همه چیز را تغییر داد. آلبرت اینشتین در ۱۴ مارس ۱۸۷۹ در آلمان به دنیا آمد. در این زمان نیروی الکتریکی شهر‌ها را روشن کرده و باعث به‌ وجود آمدن تکنولوژی‌ها‌یی شده بود که نیوتون حتی آن‌ها را تصور نمی‌کرد. اواسط دهه‌ی ۱۸۰۰، <anchor>جیمز کلارک ماکسول</anchor>، با نوشتن معادلات مشهور خود و ادغام الکتریسیته و مغناطیس، راه را برای اینشتین و ابداع تئوری نسبیت خاص باز کرد. در این زمان مفهوم نور، ذهن اینشتین را به خود مشغول کرده بود و چیزی که اهممیت بیش‌تری داشت، سرعت نور بود. نور، بازیگر اصلی تئوری اینشتین بود که اوایل قرن بیستم بیان شد. ویزگی منحصر به فرد نور، ثابت بودن سرعت آن در خلأ است. اگر دو نفر با سرعت به ست یکدیگر حرکت کنند، سرعت‌ها‌ی آن‌ها با هم جمع می‌شود؛ یعنی سرعت نسبی آن‌ها از سرعت تک‌تک آن‌ها بیش‌تر است. اما این قضیه در مورد نور صادق نیست و سرعت نور در خلأ همیشه ۳۰۰هزار کیلومتر بر ثانیه است.
جیمز کلرک ماکسول - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جیمز کلرک ماکسول \- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد[پرش به محتوا](#bodyContent)

منوی اصلی

منوی اصلی

انتقال به نوار کنارینهفتن

بازدید محتوا


- [صفحهٔ اصلی](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C "مشاهدهٔ صفحهٔ اصلی [z]")
- [رویدادهای کنونی](/wiki/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87:%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C "یافتن اطلاعات پس‌زمینه پیرامون رویدادهای کنونی")
- [مقالهٔ تصادفی](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81%DB%8C "آوردن یک صفحهٔ تصادفی [x]")
- [کمک مالی](//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_fa.wikipedia.org&uselang=fa "حمایتمان کنید")

همکاری


- [تغییرات اخیر](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 "فهرستی از تغییرات اخیر ویکی [r]")
- [ویکی‌نویس شوید!](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C)
- [راهنما](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA "مکانی برای دریافتن")
- [تماس با ویکی‌پدیا](//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D8%A7_%D9%85%D8%A7)

[![](/static/images/icons/wikipedia.png)![ویکی‌پدیا](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-fa.svg)![دانشنامهٔ آزاد](/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-fa.svg)](/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C)

[جستجو](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88 "جستجو در ویکی‌پدیا [f]")

جستجو

ظاهر

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2+%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9+%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2+%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9+%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

ابزارهای شخصی

- [ایجاد حساب](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C&returnto=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2+%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9+%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "از شما دعوت می‌شود که یک حساب ایجاد کنید و وارد شوید؛ هرچند که این کار اختیاری است.")
- [ورود](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87&returnto=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2+%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9+%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "توصیه می‌شود که به سامانه وارد شوید، گرچه اجباری نیست [o]")

صفحه‌هایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند [بیشتر بدانید](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87)

- [مشارکت‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%86 "فهرست ویرایش‌ها انجام شده از این نشانی آی‌پی [y]")
- [بحث](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%85%D9%86 "بحث پیرامون ویرایش‌های این نشانی آی‌پی [n]")

## فهرست

انتقال به نوار کنارینهفتن

- بخش آغازین

- [۱زندگی](#زندگی)
- [۲منابع](#منابع)

تغییر وضعیت فهرست محتویات

# جیمز کلرک ماکسول

۱۲۹ زبان

- [Адыгабзэ](https://ady.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB,_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA "Максвелл, Джеймс Клерк–آدیجیایی")
- [Afrikaans](https://af.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–آفریکانس")
- [Alemannisch](https://als.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–آلمانی سوئیسی")
- [አማርኛ](https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%84%E1%88%9D%E1%88%B5_%E1%88%9B%E1%8A%AD%E1%88%B5%E1%8B%88%E1%88%8D "ጄምስ ማክስወል–امهری")
- [Aragonés](https://an.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–آراگونی")
- [العربية](https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%8A%D9%85%D8%B3_%D9%85%D8%A7%D9%83%D8%B3%D9%88%D9%8A%D9%84 "جيمس ماكسويل–عربی")
- [مصرى](https://arz.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%8A%D9%85%D8%B3_%D9%85%D8%A7%D9%83%D8%B3%D9%88%D9%8A%D9%84 "جيمس ماكسويل–عربی مصری")
- [Asturianu](https://ast.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–آستوری")
- [Azərbaycanca](https://az.wikipedia.org/wiki/Ceyms_Maksvell "Ceyms Maksvell–ترکی آذربایجانی")
- [تۆرکجه](https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%A6%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "جئیمز کلرک ماکسول–South Azerbaijani")
- [Башҡортса](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB "Джеймс Максвелл–باشقیری")
- [Žemaitėška](https://bat-smg.wikipedia.org/wiki/D%C5%BEeimsos_Klarks_Maksvels "Džeimsos Klarks Maksvels–ساموگیتی")
- [Беларуская](https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D1%8D%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB "Джэймс Максвел–بلاروسی")
- [Беларуская (тарашкевіца)](https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D1%8D%D0%B9%D0%BC%D0%B7_%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%9E%D1%8D%D0%BB "Джэймз Кларк Максўэл–بلاروسی (دستورخط کلاسیک)")
- [Български](https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D0%B5%D0%BB "Джеймс Кларк Максуел–بلغاری")
- [বাংলা](https://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%B8_%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95_%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%B2 "জেমস ক্লার্ক ম্যাক্সওয়েল–بنگالی")
- [Brezhoneg](https://br.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–برتون")
- [Bosanski](https://bs.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–بوسنیایی")
- [Batak Mandailing](https://btm.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–Batak Mandailing")
- [Català](https://ca.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–کاتالان")
- [Нохчийн](https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB,_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA "Максвелл, Джеймс Клерк–چچنی")
- [کوردی](https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%DB%8E%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%DB%8E%DA%B5 "جەیمز کلێرک ماکسوێڵ–کردی مرکزی")
- [Čeština](https://cs.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–چکی")
- [Cymraeg](https://cy.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ولزی")
- [Dansk](https://da.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–دانمارکی")
- [Deutsch](https://de.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–آلمانی")
- [Ελληνικά](https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B6%CE%AD%CE%B9%CE%BC%CF%82_%CE%9A%CE%BB%CE%B5%CF%81%CE%BA_%CE%9C%CE%AC%CE%BE%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%B5%CE%BB "Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ–یونانی")
- [English](https://en.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–انگلیسی")
- [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اسپرانتو")
- [Español](https://es.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اسپانیایی")
- [Eesti](https://et.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–استونیایی")
- [Euskara](https://eu.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–باسکی")
- [Suomi](https://fi.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–فنلاندی")
- [Français](https://fr.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–فرانسوی")
- [Frysk](https://fy.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–فریسی غربی")
- [Gaeilge](https://ga.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ایرلندی")
- [贛語](https://gan.wikipedia.org/wiki/%E9%BA%A6%E6%96%AF%E9%9F%A6 "麦斯韦–گن")
- [Galego](https://gl.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–گالیسیایی")
- [Avañe'ẽ](https://gn.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–گوارانی")
- [עברית](https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%92%27%D7%99%D7%99%D7%9E%D7%A1_%D7%A7%D7%9C%D7%A8%D7%A7_%D7%9E%D7%A7%D7%A1%D7%95%D7%95%D7%9C "ג'יימס קלרק מקסוול–عبری")
- [हिन्दी](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B8_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%B2 "जेम्स क्लर्क मैक्सवेल–هندی")
- [Fiji Hindi](https://hif.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–هندی فیجیایی")
- [Hrvatski](https://hr.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–کروات")
- [Kreyòl ayisyen](https://ht.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–هائیتیایی")
- [Magyar](https://hu.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–مجاری")
- [Հայերեն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8B%D5%A5%D5%B5%D5%B4%D5%BD_%D5%84%D5%A1%D6%84%D5%BD%D5%BE%D5%A5%D5%AC "Ջեյմս Մաքսվել–ارمنی")
- [Interlingua](https://ia.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اینترلینگوا")
- [Bahasa Indonesia](https://id.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اندونزیایی")
- [Ilokano](https://ilo.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ایلوکویی")
- [Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ایدو")
- [Íslenska](https://is.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ایسلندی")
- [Italiano](https://it.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ایتالیایی")
- [日本語](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%B8%E3%82%A7%E3%83%BC%E3%83%A0%E3%82%BA%E3%83%BB%E3%82%AF%E3%83%A9%E3%83%BC%E3%82%AF%E3%83%BB%E3%83%9E%E3%82%AF%E3%82%B9%E3%82%A6%E3%82%A7%E3%83%AB "ジェームズ・クラーク・マクスウェル–ژاپنی")
- [Jawa](https://jv.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–جاوه‌ای")
- [ქართული](https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AF%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%96_%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%99_%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98 "ჯეიმზ კლარკ მაქსველი–گرجی")
- [Taqbaylit](https://kab.wikipedia.org/wiki/Jayms_Klerk_Makswell "Jayms Klerk Makswell–قبایلی")
- [Қазақша](https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB "Джеймс Клерк Максвелл–قزاقی")
- [ಕನ್ನಡ](https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9C%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E2%80%8C_%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8D%E2%80%8C_%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E2%80%8C%E0%B2%B5%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D "ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲರ್ಕ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್–کانارا")
- [한국어](https://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%A0%9C%EC%9E%84%EC%8A%A4_%ED%81%B4%EB%9F%AC%ED%81%AC_%EB%A7%A5%EC%8A%A4%EC%9B%B0 "제임스 클러크 맥스웰–کره‌ای")
- [Kurdî](https://ku.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–کردی")
- [Kernowek](https://kw.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–کورنی")
- [Кыргызча](https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB "Жеймс Клерк Максвелл–قرقیزی")
- [Latina](https://la.wikipedia.org/wiki/Iacobus_Clerk_Maxwell "Iacobus Clerk Maxwell–لاتین")
- [Lëtzebuergesch](https://lb.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–لوگزامبورگی")
- [Limburgs](https://li.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–لیمبورگی")
- [Lombard](https://lmo.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–لومبارد")
- [Lietuvių](https://lt.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–لیتوانیایی")
- [Latviešu](https://lv.wikipedia.org/wiki/D%C5%BEeimss_Maksvels "Džeimss Maksvels–لتونیایی")
- [Malagasy](https://mg.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–مالاگاسی")
- [Македонски](https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%8F%D0%B5%D1%98%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB "Џејмс Кларк Максвел–مقدونی")
- [മലയാളം](https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%9C%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%82%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B5%BC%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B5%86%E0%B5%BD "ജെയിംസ് ക്ലാർക്ക് മാക്സ്‌വെൽ–مالایالامی")
- [Монгол](https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB "Жеймс Клерк Максвелл–مغولی")
- [मराठी](https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B8_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A5%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%B2 "जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल–مراتی")
- [Bahasa Melayu](https://ms.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–مالایی")
- [မြန်မာဘာသာ](https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%82%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%BA_%E1%80%99%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%B2 "ဂျိမ်းစ် မက်စ်ဝဲ–برمه‌ای")
- [Plattdüütsch](https://nds.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–آلمانی سفلی")
- [नेपाली](https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B8_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%B2 "जेम्स क्लर्क माक्सवेल–نپالی")
- [नेपाल भाषा](https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A5%8D_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%B2 "जेम्स् क्लर्क म्याक्सवेल–نواریایی")
- [Nederlands](https://nl.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–هلندی")
- [Norsk nynorsk](https://nn.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–نروژی نی‌نُشک")
- [Norsk bokmål](https://no.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–نروژی بوک‌مُل")
- [Occitan](https://oc.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اکسیتان")
- [Livvinkarjala](https://olo.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–لیوی-کارلیان")
- [ଓଡ଼ିଆ](https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%9C%E0%AD%87%E0%AC%AE%E0%AD%8D%E2%80%8C%E0%AC%B8%E0%AD%8D_%E0%AC%95%E0%AD%8D%E0%AC%B2%E0%AC%B0%E0%AD%8D%E0%AC%95%E0%AD%8D_%E0%AC%AE%E0%AC%BE%E0%AC%95%E0%AD%8D%E0%AC%B8%E0%AD%B1%E0%AD%87%E0%AC%B2%E0%AD%8D%E2%80%8C "ଜେମ୍‌ସ୍ କ୍ଲର୍କ୍ ମାକ୍ସୱେଲ୍‌–اوریه‌ای")
- [ਪੰਜਾਬੀ](https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%9C%E0%A9%87%E0%A8%AE%E0%A8%9C%E0%A8%BC_%E0%A8%95%E0%A8%B2%E0%A8%B0%E0%A8%95_%E0%A8%AE%E0%A9%88%E0%A8%95%E0%A8%B8%E0%A8%B5%E0%A9%88%E0%A9%B1%E0%A8%B2 "ਜੇਮਜ਼ ਕਲਰਕ ਮੈਕਸਵੈੱਲ–پنجابی")
- [Kapampangan](https://pam.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–پامپانگایی")
- [Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–لهستانی")
- [Piemontèis](https://pms.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–پیدمونتی")
- [پنجابی](https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%DB%8C%D9%84 "جیمز کلارک میکسویل–پنجابی")
- [Ποντιακά](https://pnt.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B6%CE%AD%CE%B9%CE%BC%CF%82_%CE%9A%CE%BB%CE%B5%CF%81%CE%BA_%CE%9C%CE%AC%CE%BE%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%B5%CE%BB "Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ–Pontic")
- [پښتو](https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%8A%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D9%8A%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%8A%D9%84 "جيمز کلارک ميکسويل–پشتو")
- [Português](https://pt.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–پرتغالی")
- [Runa Simi](https://qu.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–کچوایی")
- [Română](https://ro.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–رومانیایی")
- [Русский](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB,_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA "Максвелл, Джеймс Клерк–روسی")
- [Русиньскый](https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB "Джеймс Клерк Максвелл–Rusyn")
- [संस्कृतम्](https://sa.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B8_%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%B2 "जेम्स क्लर्क माक्सवेल–سانسکریت")
- [Саха тыла](https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA "Максвелл Джеймс Клерк–یاقوتی")
- [ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ](https://sat.wikipedia.org/wiki/%E1%B1%A1%E1%B1%AE%E1%B1%A2%E1%B1%A5_%E1%B1%A0%E1%B1%9E%E1%B1%9A%E1%B1%A8%E1%B1%A0_%E1%B1%A2%E1%B1%9F%E1%B1%A0%E1%B1%A5%E1%B1%A3%E1%B1%AE%E1%B1%9E "ᱡᱮᱢᱥ ᱠᱞᱚᱨᱠ ᱢᱟᱠᱥᱣᱮᱞ–سانتالی")
- [Scots](https://sco.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اسکاتلندی")
- [Srpskohrvatski / српскохрватски](https://sh.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–صرب و کرواتی")
- [Simple English](https://simple.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–انگلیسی ساده")
- [Slovenčina](https://sk.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اسلواکی")
- [Slovenščina](https://sl.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–اسلوونیایی")
- [Shqip](https://sq.wikipedia.org/wiki/Xhames_Klerk_Maxwell "Xhames Klerk Maxwell–آلبانیایی")
- [Српски / srpski](https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%8F%D0%B5%D1%98%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB "Џејмс Клерк Максвел–صربی")
- [Sunda](https://su.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–سوندایی")
- [Svenska](https://sv.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–سوئدی")
- [Kiswahili](https://sw.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–سواحیلی")
- [தமிழ்](https://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%9C%E0%AF%87%E0%AE%AE%E0%AF%8D%E0%AE%B8%E0%AF%8D_%E0%AE%95%E0%AE%BF%E0%AE%B3%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AF%87%E0%AE%95%E0%AF%8D%E0%AE%B8%E0%AF%8D%E0%AE%B5%E0%AF%86%E0%AE%B2%E0%AF%8D "ஜேம்ஸ் கிளார்க் மேக்ஸ்வெல்–تامیلی")
- [తెలుగు](https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B1%87%E0%B0%AE%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D_%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B1%8D_%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E2%80%8C%E0%B0%B5%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%8D "జేమ్స్ క్లర్క్ మాక్స్‌వెల్–تلوگویی")
- [ไทย](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B9%8C_%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%81_%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%8B%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%A5%E0%B8%A5%E0%B9%8C "เจมส์ เคลิร์ก แมกซ์เวลล์–تایلندی")
- [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–تاگالوگی")
- [Türkçe](https://tr.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ترکی استانبولی")
- [Татарча / tatarça](https://tt.wikipedia.org/wiki/Ceyms_Klerk_Makswell "Ceyms Klerk Makswell–تاتاری")
- [Українська](https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB "Джеймс Клерк Максвелл–اوکراینی")
- [اردو](https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%DB%8C%D9%84 "جیمز کلیرک ماکسویل–اردو")
- [Oʻzbekcha / ўзбекча](https://uz.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ازبکی")
- [Vepsän kel’](https://vep.wikipedia.org/wiki/Maksvell_D%C5%BEeims_Klerk "Maksvell Džeims Klerk–وپس")
- [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–ویتنامی")
- [Winaray](https://war.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–وارایی")
- [吴语](https://wuu.wikipedia.org/wiki/%E8%A9%B9%E5%A7%86%E6%96%AF%C2%B7%E5%85%8B%E6%8B%89%E5%85%8B%C2%B7%E9%BA%A6%E5%85%8B%E6%96%AF%E9%9F%A6 "詹姆斯·克拉克·麦克斯韦–وو")
- [მარგალური](https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AF%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%96_%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%99_%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98 "ჯეიმზ კლერკ მაქსველი–Mingrelian")
- [ייִדיש](https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%93%D7%96%D7%A9%D7%99%D7%99%D7%9E%D7%A1_%D7%A7%D7%9C%D7%90%D7%A8%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%A7%D7%A1%D7%95%D7%95%D7%A2%D7%9C "דזשיימס קלארק מאקסוועל–یدی")
- [Yorùbá](https://yo.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–یوروبایی")
- [Vahcuengh](https://za.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–چوانگی")
- [中文](https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%A9%B9%E5%A7%86%E6%96%AF%C2%B7%E5%85%8B%E6%8B%89%E5%85%8B%C2%B7%E9%BA%A6%E5%85%8B%E6%96%AF%E9%9F%A6 "詹姆斯·克拉克·麦克斯韦–چینی")
- [閩南語 / Bân-lâm-gú](https://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell "James Clerk Maxwell–مین نان")
- [粵語](https://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%A0%E5%A3%AB%E9%BA%A5%E5%A3%AB%E7%B6%AD "占士麥士維–کانتونی")

[ویرایش پیوندها](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q9095#sitelinks-wikipedia "ویرایش پیوندهای بین‌زبانی")

- [مقاله](/wiki/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "دیدن صفحهٔ محتویات [c]")
- [بحث](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "گفتگو پیرامون محتوای صفحه [t]")

فارسی

- [خواندن](/wiki/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=history "نسخه‌های پیشین این صفحه [h]")

ابزارها

ابزارها

انتقال به نوار کنارینهفتن

عمل‌ها


- [خواندن](/wiki/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84)
- [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=edit "ویرایش کد مبدأ این صفحه [e]")
- [نمایش تاریخچه](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=history)

عمومی


- [پیوندها به این صفحه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D9%86_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "فهرست همهٔ صفحه‌هایی که به این صفحه پیوند می‌دهند [j]")
- [تغییرات مرتبط](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "تغییرات اخیر صفحه‌هایی که این صفحه به آن‌ها پیوند دارد [k]")
- [بارگذاری پرونده](/wiki/ویکی‌پدیا:بارگذاری "بارگذاری تصاویر و پرونده‌های دیگر [u]")
- [صفحه‌های ویژه](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87 "فهرستی از همهٔ صفحه‌های ویژه [q]")
- [پیوند پایدار](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&oldid=38095036 "پیوند پایدار به این نسخه از این صفحه")
- [اطلاعات صفحه](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=info "اطلاعات بیشتر دربارهٔ این صفحه")
- [یادکرد این صفحه](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D8%AF&page=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&id=38095036&wpFormIdentifier=titleform "اطلاعات در خصوص چگونگی یادکرد این صفحه")
- [دریافت نشانی کوتاه‌شده](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:UrlShortener&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25AC%25DB%258C%25D9%2585%25D8%25B2_%25DA%25A9%25D9%2584%25D8%25B1%25DA%25A9_%25D9%2585%25D8%25A7%25DA%25A9%25D8%25B3%25D9%2588%25D9%2584)
- [بارگیری کد QR](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:QrCode&url=https%3A%2F%2Ffa.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D8%25AC%25DB%258C%25D9%2585%25D8%25B2_%25DA%25A9%25D9%2584%25D8%25B1%25DA%25A9_%25D9%2585%25D8%25A7%25DA%25A9%25D8%25B3%25D9%2588%25D9%2584)
- [آیتم ویکی‌داده](https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q9095 "پیوند به آیتم متصل‌شدۀ مخزن داده‌ها [g]")

نسخه‌برداری


- [بارگیری به‌صورت PDF](/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:DownloadAsPdf&page=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=show-download-screen)
- [نسخهٔ قابل چاپ](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&printable=yes "نسخهٔ قابل چاپ این صفحه [p]")

در پروژه‌های دیگر


- [ویکی‌انبار](https://commons.wikimedia.org/wiki/James_Clerk_Maxwell)

ظاهر

انتقال به نوار کنارینهفتن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

جیمز کلارک ماکسول

[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/JamesClerkMaxwell-KatherineMaxwell-1869.jpg/220px-JamesClerkMaxwell-KatherineMaxwell-1869.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:JamesClerkMaxwell-KatherineMaxwell-1869.jpg)

جیمز کلارک ماکسول و همسرش کاترین در سال ۱۸۶۹

زادهٔ۱۳ ژوئن ۱۸۳۱

[ادینبرا](/wiki/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%A7 "ادینبرا")، اسکاتلند، بریتانیا

درگذشت۵ نوامبر ۱۸۷۹ (۴۸ سال)

[کمبریج](/wiki/%DA%A9%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AC "کمبریج")، انگلستان، بریتانیا

ملیت[اسکاتلندی](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C "اسکاتلندی")محل تحصیل[دانشگاه ادینبرو](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%88 "دانشگاه ادینبرو")

[دانشگاه کمبریج](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AC "دانشگاه کمبریج")شناخته‌شده

برای[معادلات ماکسول](/wiki/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "معادلات ماکسول")

[روابط ماکسول (ترمودینامیک)](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84_(%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9) "روابط ماکسول (ترمودینامیک)")

[سطح ترمودینامیکی ماکسول](/wiki/%D8%B3%D8%B7%D8%AD_%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "سطح ترمودینامیکی ماکسول")

[توزیع ماکسول-بولتسمان](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86 "توزیع ماکسول-بولتسمان")

[آمار ماکسول-بولتزمن](/wiki/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B2%D9%85%D9%86 "آمار ماکسول-بولتزمن")

[شیطانک ماکسول](/wiki/%D8%B4%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D9%86%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "شیطانک ماکسول")

[مثلث رنگ](/wiki/%D9%85%D8%AB%D9%84%D8%AB_%D8%B1%D9%86%DA%AF "مثلث رنگ")

[نظریه جنبشی گازها](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4%DB%8C_%DA%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7 "نظریه جنبشی گازها")

[جریان جابجایی](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C "جریان جابجایی")

[پل ماکسول](/wiki/%D9%BE%D9%84_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "پل ماکسول")

[نظریه کنترل](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84 "نظریه کنترل")جوایز[همکار انجمن سلطنتی](/wiki/%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA%DB%8C "همکار انجمن سلطنتی")

[نشان رامفورد](/wiki/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%81%D9%88%D8%B1%D8%AF "نشان رامفورد") (۱۸۶۰)**پیشینه علمی**شاخه(ها)[ریاضیات](/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA "ریاضیات")، [فیزیک](/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "فیزیک")، مهندسی برقمحل کار[دانشگاه آبردین](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 "دانشگاه آبردین")

[دانشگاه کینگز لندن](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D9%86%DA%AF%D8%B2_%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 "دانشگاه کینگز لندن")

[دانشگاه کمبریج](/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AC "دانشگاه کمبریج")دانشجویان برجسته[هوراس لمب](/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3_%D9%84%D9%85%D8%A8 "هوراس لمب") [جان هنری پوئینتینگ](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF "جان هنری پوئینتینگ")تأثیر گرفته از[آیزاک نیوتن](/wiki/%D8%A2%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%AA%D9%86 "آیزاک نیوتن")، [مایکل فارادی](/wiki/%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%84_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C "مایکل فارادی")تأثیر گذار بر[فیزیک](/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "فیزیک")، [مهندسی برق](/wiki/%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%82 "مهندسی برق")امضاء[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/James_Clerk_Maxwell_sig.svg/150px-James_Clerk_Maxwell_sig.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:James_Clerk_Maxwell_sig.svg)[![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/James_Clerk_Maxwell_statue_in_George_Street%2C_Edinburgh.jpg/170px-James_Clerk_Maxwell_statue_in_George_Street%2C_Edinburgh.jpg)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:James_Clerk_Maxwell_statue_in_George_Street,_Edinburgh.jpg) بنای یادبود جیمز کلرک ماکسول در ادینبورگ، توسط الکساندر استودارت. به سفارش انجمن سلطنتی ادینبورگ؛ در سال ۲۰۰۸ رونمایی شدمقالات در مورد[الکترومغناطیس](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "الکترومغناطیس")[![Solenoid](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/VFPt_Solenoid_correct2.svg/190px-VFPt_Solenoid_correct2.svg.png)](/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:VFPt_Solenoid_correct2.svg "Solenoid")

- [برق](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%87 "الکتریسیته")
- [نورشناسی](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C "نورشناسی")
- [مغناطیس](/wiki/%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "مغناطیس")
- [مغناطیس](/wiki/%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "مغناطیس")
- [تاریخچه الکترومغناطیس](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "تاریخچه الکترومغناطیس")
- [کتاب‌های درسی](/w/index.php?title=List_of_textbooks_in_electromagnetism&action=edit&redlink=1 "List of textbooks in electromagnetism (صفحه وجود ندارد)")

[الکترواستاتیک](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9 "الکترواستاتیک")

- [بار الکتریکی](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "بار الکتریکی")
- [قانون کولن](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%DA%A9%D9%88%D9%84%D9%86 "قانون کولن")
- [رسانای الکتریکی](/wiki/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "رسانای الکتریکی")
- [چگالی بار الکتریکی](/wiki/%DA%86%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "چگالی بار الکتریکی")
- [گذردهی (فیزیک)](/wiki/%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9) "گذردهی (فیزیک)")
- [گشتاور دوقطبی الکتریکی](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D9%82%D8%B7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "گشتاور دوقطبی الکتریکی")
- [میدان الکتریکی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "میدان الکتریکی")
- [پتانسیل الکتریکی](/wiki/%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "پتانسیل الکتریکی")
- [شار الکتریکی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "شار الکتریکی") / [انرژی پتانسیل الکتریکی](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C_%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "انرژی پتانسیل الکتریکی")
- [تخلیه الکترواستاتیکی](/wiki/%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C "تخلیه الکترواستاتیکی")
- [قانون گاوس](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%DA%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3 "قانون گاوس")
- [القای الکترواستاتیکی](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C "القای الکترواستاتیکی")
- [عایق الکتریکی](/wiki/%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D9%82_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "عایق الکتریکی")
- [چگالی قطبش](/wiki/%DA%86%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%B7%D8%A8%D8%B4 "چگالی قطبش")
- [الکتریسته ساکن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D9%86 "الکتریسته ساکن")
- [اثر برق مالشی](/wiki/%D8%A7%D8%AB%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D9%82_%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%B4%DB%8C "اثر برق مالشی")

[مغناطیس ساکن](/wiki/%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3_%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D9%86 "مغناطیس ساکن")

- [قانون آمپر](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A2%D9%85%D9%BE%D8%B1 "قانون آمپر")
- [قانون بیو−ساوار](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A8%DB%8C%D9%88%E2%88%92%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%A7%D8%B1 "قانون بیو−ساوار")
- [قانون مغناطیسی گاوس](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%DA%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3 "قانون مغناطیسی گاوس")
- [میدان مغناطیسی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "میدان مغناطیسی")
- [شار مغناطیسی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "شار مغناطیسی")
- [گشتاور مغناطیسی](/wiki/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "گشتاور مغناطیسی")
- [تراوایی مغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تراوایی مغناطیسی")
- [پتانسیل مغناطیسی نرده‌ای](/wiki/%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C_%D9%86%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "پتانسیل مغناطیسی نرده‌ای")
- [مغناطش](/wiki/%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%D8%B4 "مغناطش")
- [نیروی محرک مغناطیسی](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "نیروی محرک مغناطیسی")
- [قانون دست راست](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%B3%D8%AA_%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA "قانون دست راست")

[الکترومغناطیس کلاسیک](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3%DB%8C%DA%A9 "الکترومغناطیس کلاسیک")

- [نیروی لورنتس](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D9%84%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%AA%D8%B3 "نیروی لورنتس")
- [القای الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "القای الکترومغناطیسی")
- [قانون القای فارادی](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C "قانون القای فارادی")
- [قانون لنز](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D9%84%D9%86%D8%B2 "قانون لنز")
- [جریان جابجایی](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C "جریان جابجایی")
- [پتانسیل برداری مغناطیسی](/wiki/%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84_%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "پتانسیل برداری مغناطیسی")
- [معادلات ماکسول](/wiki/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "معادلات ماکسول")
- [میدان الکترومغناطیسی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "میدان الکترومغناطیسی")
- [بمب الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%A8%D9%85%D8%A8_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "بمب الکترومغناطیسی")
- [تابش الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تابش الکترومغناطیسی")
- [تانسور تنش ماکسول](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%AA%D9%86%D8%B4_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "تانسور تنش ماکسول")
- [بردار پوئینتینگ](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D9%BE%D9%88%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF "بردار پوئینتینگ")
- [پتانسیل لینار−ویشرت](/wiki/%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84_%D9%84%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B1%E2%88%92%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D8%AA "پتانسیل لینار−ویشرت")
- [معادلات جفیمنکو](/wiki/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%81%DB%8C%D9%85%D9%86%DA%A9%D9%88 "معادلات جفیمنکو")
- [جریان گردابی](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%A8%DB%8C "جریان گردابی")
- [معادلات لاندن](/wiki/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86 "معادلات لاندن")

- [توصیف‌های ریاضی میدان الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "توصیف‌های ریاضی میدان الکترومغناطیسی")


[مدار الکتریکی](/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "مدار الکتریکی")

- [جریان متناوب](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8 "جریان متناوب")
- [ظرفیت خازنی](/wiki/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86%DB%8C "ظرفیت خازنی")
- [جریان مستقیم](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85 "جریان مستقیم")
- [جریان الکتریکی](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "جریان الکتریکی")
- [برق‌کافت](/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%82%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D9%81%D8%AA "برق‌کافت")
- [چگالی جریان الکتریکی](/wiki/%DA%86%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "چگالی جریان الکتریکی")
- [گرمایش ژول](/wiki/%DA%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%DA%98%D9%88%D9%84 "گرمایش ژول")
- [نیروی محرکه الکتریکی](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "نیروی محرکه الکتریکی")
- [امپدانس الکتریکی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B3_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "امپدانس الکتریکی")
- [ضریب خودالقایی](/wiki/%D8%B6%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C "ضریب خودالقایی")
- [قانون اهم](/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%85 "قانون اهم")
- [مدارهای سری و موازی](/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C "مدارهای سری و موازی")
- [مقاومت و رسانایی الکتریکی](/wiki/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "مقاومت و رسانایی الکتریکی")
- [تشدیدگر](/wiki/%D8%AA%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%B1 "تشدیدگر")
- [مدارهای سری و موازی](/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C "مدارهای سری و موازی")
- [ولتاژ](/wiki/%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%A7%DA%98 "ولتاژ")
- [موج‌برها](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AC%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1_(%D9%81%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%DB%8C) "موج‌بر (فرکانس رادیویی)")

[فرمول‌بندی هم‌وردا](/w/index.php?title=Covariant_formulation_of_classical_electromagnetism&action=edit&redlink=1 "Covariant formulation of classical electromagnetism (صفحه وجود ندارد)")

- [تانسور الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تانسور الکترومغناطیسی")

( [تانسور ضربه انرژی الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%B6%D8%B1%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تانسور ضربه انرژی الکترومغناطیسی"))


- [چاربردار جریان](/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 "چاربردار جریان")
- [چاربردار پتانسیل](/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84 "چاربردار پتانسیل")

دانشمندان

- [آندره-ماری آمپر](/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D9%BE%D8%B1 "آندره-ماری آمپر")
- [ژان-بتیست بیو](/wiki/%DA%98%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AA%DB%8C%D8%B3%D8%AA_%D8%A8%DB%8C%D9%88 "ژان-بتیست بیو")
- [شارل آگوستن دو کولن](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%84_%D8%A2%DA%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86_%D8%AF%D9%88_%DA%A9%D9%88%D9%84%D9%86 "شارل آگوستن دو کولن")
- [همفری دیوی](/wiki/%D9%87%D9%85%D9%81%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C "همفری دیوی")
- [آلبرت اینشتین](/wiki/%D8%A2%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D9%86 "آلبرت اینشتین")
- [مایکل فارادی](/wiki/%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%84_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C "مایکل فارادی")
- [ایپولیت فیزو](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%BE%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA_%D9%81%DB%8C%D8%B2%D9%88 "ایپولیت فیزو")
- [کارل فریدریش گاوس](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%84_%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%DA%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3 "کارل فریدریش گاوس")
- [الیور هویساید](/wiki/%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%88%D8%B1_%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AF "الیور هویساید")
- [جوزف هنری](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%81_%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C "جوزف هنری")
- [هاینریش هرتز](/wiki/%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%D9%87%D8%B1%D8%AA%D8%B2 "هاینریش هرتز")
- [جیمز ژول](/wiki/%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%98%D9%88%D9%84 "جیمز ژول")
- [هاینریش لنز](/wiki/%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%D9%84%D9%86%D8%B2 "هاینریش لنز")
- [هندریک لورنتز](/wiki/%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%8C%DA%A9_%D9%84%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%AA%D8%B2 "هندریک لورنتز")
- جیمز کلرک ماکسول
- [هانس کریستین اورستد](/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B3_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%AF "هانس کریستین اورستد")
- [گئورگ زیمون اهم](/wiki/%DA%AF%D8%A6%D9%88%D8%B1%DA%AF_%D8%B2%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%85 "گئورگ زیمون اهم")
- [ریچی](/w/index.php?title=William_Ritchie_(physicist)&action=edit&redlink=1 "William Ritchie (physicist) (صفحه وجود ندارد)")
- [فلیکس ساوار](/wiki/%D9%81%D9%84%DB%8C%DA%A9%D8%B3_%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%A7%D8%B1 "فلیکس ساوار")
- [سینگر](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC_%D8%B3%DB%8C%D9%86%DA%AF%D8%B1 "جورج سینگر")
- [نیکولا تسلا](/wiki/%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7_%D8%AA%D8%B3%D9%84%D8%A7 "نیکولا تسلا")
- [آلساندرو ولتا](/wiki/%D8%A2%D9%84%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88_%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%A7 "آلساندرو ولتا")
- [ویلهلم ادوارد وبر](/wiki/%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%87%D9%84%D9%85_%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D9%88%D8%A8%D8%B1 "ویلهلم ادوارد وبر")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "الگو:الکترومغناطیس")
- [ب](/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "بحث الگو:الکترومغناطیس")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:الکترومغناطیس")

**جِیمز کلارک ماکسوِل** ( [انگلیسی](/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "زبان انگلیسی"): James Clerk Maxwell؛ زاده ۱۳ ژوئن ۱۸۳۱ در [ادینبورگ](/wiki/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF "ادینبورگ") – درگذشته ۵ نوامبر ۱۸۷۹ در [کمبریج](/wiki/%DA%A9%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AC "کمبریج"))، فیزیک‌دان اهل [اسکاتلند](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "اسکاتلند") بود. مهم‌ترین دستاورد او، فرمول‌بندی [نظریه کلاسیک امواج الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تابش الکترومغناطیسی") و گردآوردن الکتریسیته، مغناطیس و نور برای نخستین بار، به عنوان جلوه‌هایی از یک پدیده بوده‌است. معادلات ماکسول، دومین یک‌پارچه‌سازی بزرگ در فیزیک، پس از نخستین آن از سوی [نیوتن](/wiki/%D8%A2%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%AA%D9%86 "آیزاک نیوتن")، به‌شمار می‌رود.

۱۸۶۵، ماکسول با انتشار «یک نظریه دینامیک برای [میدان الکترومغناطیسی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "میدان الکترومغناطیسی")» نشان داد که میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی به شکل امواجی با سرعت نور در فضای آزاد حرکت می‌کنند. او بنیان‌گذار رشته نوین مهندسی برق شناخته می‌شود.

ماکسول همچنین به گسترش [توزیع ماکسول–بولتزمن](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86 "توزیع ماکسول-بولتسمان")، روشی استاتیکی برای بیان [نظریه جنبشی‌مولکولی گازها](/wiki/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4%DB%8C "نظریه جنبشی") کمک کرد.

## زندگی

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=edit&section=1 "ویرایش بخش: زندگی")\]

نبوغ ماکسول در ریاضیات، در کودکی آشکار شد که بعدها آن را در بسیاری از حوزه‌ها به کار گرفت. او در چهارده سالگی، نوشتاری دربارهٔ [بیضی](/wiki/%D8%A8%DB%8C%D8%B6%DB%8C "بیضی") منتشر کرد. ۱۸۵۴، ماکسول پس از تکمیل تحصیلات در دانشگاه ادینبورگ و کمبریج، نخستین استاد [علوم طبیعی](/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C "علوم طبیعی") در دانشگاه [اسکاتلند](/wiki/%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "اسکاتلند") و سپس کمبریج شد.

او نظریه الکترومغناطیس را کامل و فرمول‌بندی کرد. این فرمول‌بندی ریاضی، امروزه [معادلات ماکسول](/wiki/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "معادلات ماکسول") نامیده می‌شود. این معادله‌ها موج‌های [الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "الکترومغناطیسی") را پیش‌بینی می‌کنند. ماکسول نظریه‌ای توسعه داد که ذره‌ای‌بودن [نور](/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1 "نور") [نیوتون](/wiki/%D8%A2%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86 "آیزاک نیوتون") را به چالش می‌کشید. بعدها، [هاینریش رودلف هرتز](/wiki/%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%84%D9%81_%D9%87%D8%B1%D8%AA%D8%B2 "هاینریش رودلف هرتز") خاصیت موجی نور را با آزمایش نشان داد، که امروزه مبنای سیستم‌های مخابراتی مانند [رادیو](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88 "رادیو")، [تلویزیون](/wiki/%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 "تلویزیون")، [تلفن همراه](/wiki/%D8%AA%D9%84%D9%81%D9%86_%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87 "تلفن همراه")، [شبکه بی‌سیم](/wiki/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%85 "شبکه بیسیم")، و [مایکروفر](/wiki/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%88%DB%8C%D9%88 "دستگاه مایکروویو") است.

دومین زمینه پژوهشی ماکسول، [تئوری جنبشی گازها](/wiki/%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4%DB%8C_%DA%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7 "تئوری جنبشی گازها") ( [مکانیک آماری](/wiki/%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9_%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C "مکانیک آماری")) بود و [توزیع بولتزمن-ماکسول](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B9_%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B2%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "توزیع بولتزمن-ماکسول") به نام اوست. او افزون بر دستاوردهایش در گازها که به نظریه جنبشی گازها انجامید، روی ترمودینامیک کار کرد و چندین فرمول بنیادی را پیش نهاد. در ترمودینامیک، [روابط ماکسول](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84_(%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9) "روابط ماکسول (ترمودینامیک)") از آثار اوست.

بزرگ‌ترین دستاورد ماکسول، کشف و فرمول بندیِ معادلات حاکم بر الکترومغناطیس بود. او نخستین کسی بود که نشان داد نور، موج الکترومغناطیسی است، و [امواج الکترومغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تابش الکترومغناطیسی") امروزی را پیش‌بینی کرد.

ماکسول چندین سال بر اثر بیماری خانه‌نشین شد. او در ۳۰ سالگی، تقریباً بیشتر کارهایش را به انجام رسانده‌بود و در ۴۸ سالگی درگذشت.

## منابع

\[ [ویرایش](/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&action=edit&section=2 "ویرایش بخش: منابع")\]

- Mahon, Basil (2003). _The Man Who Changed Everything – the Life of James Clerk Maxwell._ Hoboken, NJ: Wiley. [ISBN](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [0-470-86171-1](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/0-470-86171-1 "ویژه:منابع کتاب/0-470-86171-1").
- _Maxwell, James Clerk, "A Treatise on Electricity & Magnetism". Dover Publications_, New York. 1873. [ISBN](/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 "شماره استاندارد بین‌المللی کتاب") [0-486-60636-8](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/0-486-60636-8 "ویژه:منابع کتاب/0-486-60636-8") (Vol. 1) [ISBN 0-486-60637-6](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/0486606376) (Vol. 2)

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%B3_%D8%A2%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA "الگو:دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای غیر اس آی به کار رفته‌است")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%B3_%D8%A2%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای غیر اس آی به کار رفته‌است (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%B3_%D8%A2%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای غیر اس آی به کار رفته‌است")

[دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای غیر اس آی به کار رفته‌است](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%B3_%D8%A2%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA "فهرست دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای غیر اس آی به کار رفته‌است")

واحدهای غیر اس آی

- [آندرش یوناس انگستروم](/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B4_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D8%B3_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85 "آندرش یوناس انگستروم")
- [الکساندر گراهام بل](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1_%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%85_%D8%A8%D9%84 "الکساندر گراهام بل")
- [انریکو فرمی](/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%85%DB%8C "انریکو فرمی")
- [ماری کوری](/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C "ماری کوری")
- [پیر کوری](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C "پیر کوری")
- [جان دالتون](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86 "جان دالتون")
- [پیتر دبای](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%B1_%D8%AF%D8%A8%D8%A7%DB%8C "پیتر دبای")
- [لوراند اتووش](/wiki/%D9%84%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF_%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%88%D8%B4 "لوراند اتووش")
- [گابریل دانیل فارنهایت](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%84_%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%84_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AA "گابریل دانیل فارنهایت")
- [گالیلئو گالیله](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D8%A6%D9%88_%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87 "گالیلئو گالیله")
- [کارل فریدریش گاوس](/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%84_%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%DA%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3 "کارل فریدریش گاوس")
- [ویلیام گیلبرت](/wiki/%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%AA "ویلیام گیلبرت")
- [هاینریش کایزر](/wiki/%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%B1 "هاینریش کایزر")
- [یوهان هاینریش لمبرت](/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AA "یوهان هاینریش لمبرت")
- [ساموئل پیرپونت لانگلی](/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A6%D9%84_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D9%88%D9%86%D8%AA_%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C "ساموئل پیرپونت لانگلی")
- جیمز کلرک ماکسول
- [جان نپر](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D9%86%D9%BE%D8%B1 "جان نپر")
- [هانس کریستین اورستد](/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B3_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%AF "هانس کریستین اورستد")
- [ژان لئونارد ماری پوازی](/wiki/%DA%98%D8%A7%D9%86_%D9%84%D8%A6%D9%88%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C "ژان لئونارد ماری پوازی")
- [ویلیام جان مک‌کورن رانکین](/wiki/%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D9%85%DA%A9%E2%80%8C%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C%D9%86 "ویلیام جان مک‌کورن رانکین")
- [رنه آنتوان فرشول دو رئومور](/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%87_%D8%A2%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D8%B4%D9%88%D9%84_%D8%AF%D9%88_%D8%B1%D8%A6%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B1 "رنه آنتوان فرشول دو رئومور")
- [ویلهلم رونتگن](/wiki/%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%87%D9%84%D9%85_%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AA%DA%AF%D9%86 "ویلهلم رونتگن")
- [سر جرج گابریل استوکس، بارونت اول](/wiki/%D8%B3%D8%B1_%D8%AC%D8%B1%D8%AC_%DA%AF%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%84_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%B3%D8%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AA_%D8%A7%D9%88%D9%84 "سر جرج گابریل استوکس، بارونت اول")
- [جان ویلیام استرات، سومین بارون ریلی](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%8C_%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86_%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C "جان ویلیام استرات، سومین بارون ریلی")
- [جوزف جان تامسون](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%81_%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%A7%D9%85%D8%B3%D9%88%D9%86 "جوزف جان تامسون")
- [اوانجلیستا توریچلی](/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7_%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%DA%86%D9%84%DB%8C "اوانجلیستا توریچلی")

جستارهای وابسته

- [دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای اس‌آی به کار رفته‌است](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%A2%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA "فهرست دانشمندانی که نام آن‌ها در واحدهای اس‌آی به کار رفته‌است")
- [افرادی که نامشان در نام عنصرهای شیمیایی به کار رفته‌است](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B9%D9%86%D8%B5%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF "فهرست عنصرهای شیمیایی برپایه نام افراد")
- [دانشمندانی که نامشان در ثابت‌های فیزیکی به کار رفته‌است](/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA "فهرست دانشمندانی که نامشان در ثابت‌های فیزیکی به کار رفته‌است")

- [ن](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "الگو:موتورهای الکتریکی")
- [ب](/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C&action=edit&redlink=1 "بحث الگو:موتورهای الکتریکی (صفحه وجود ندارد)")
- [و](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "ویژه:ویرایش صفحه/الگو:موتورهای الکتریکی")

[موتورهای الکتریکی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "موتور الکتریکی")

- AC - [جریان متناوب](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8 "جریان متناوب")
- DC - [جریان مستقیم](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85 "جریان مستقیم")
- PM - [آهنربا](/wiki/%D8%A2%D9%87%D9%86%D8%B1%D8%A8%D8%A7 "آهنربا")
- SC - خود- [جابه‌جاگر](/wiki/%DA%A9%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1 "کموتاتور")

انواع اساسی

- [موتور جریان متناوب](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%A8 "موتور جریان متناوب")
- [موتور جریان مستقیم](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85 "موتور جریان مستقیم")

موتورهای جریان مستقیم

- [موتور هموپلار](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%87%D9%85%D9%88%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B1 "موتور هموپلار")
- [موتور بدون جاروبک دی‌سی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%DA%A9_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C "موتور بدون جاروبک دی‌سی")
- [موتورالکتریکی دی‌سی با جاروبک](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%DA%A9 "موتورالکتریکی دی‌سی با جاروبک")
- [موتور تک‌قطبی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AA%DA%A9%E2%80%8C%D9%82%D8%B7%D8%A8%DB%8C "موتور تک‌قطبی")

AC SC مکانیکی

کموتاتور

- [موتور دفعی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AF%D9%81%D8%B9%DB%8C "موتور دفعی")
- [موتور یونیورسال](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84 "موتور یونیورسال")

AC SC الکترونیکی

کموتاتور

- [موتور بدون جاروبک دی‌سی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%DA%A9_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C "موتور بدون جاروبک دی‌سی")
- [موتور رلوکتانسی سویچی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%B1%D9%84%D9%88%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%88%DB%8C%DA%86%DB%8C "موتور رلوکتانسی سویچی")

[موتور القایی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C "موتور القایی") جریان متناوب

- [موتور قطب‌چاکدار](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%82%D8%B7%D8%A8%E2%80%8C%DA%86%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D8%B1 "موتور قطب‌چاکدار")
- [موتور دالاندر](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1 "موتور دالاندر")
- [موتور القایی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C "موتور القایی")
- [Wound-rotor (WRIM)](/w/index.php?title=Wound_rotor_motor&action=edit&redlink=1 "Wound rotor motor (صفحه وجود ندارد)")
- [موتور القایی خطی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AE%D8%B7%DB%8C "موتور القایی خطی")

[موتور سنکرون](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%B3%D9%86%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86 "موتور سنکرون") جریان متناوب

- [موتور سنکرون](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%B3%D9%86%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86 "موتور سنکرون")
- [موتور بدون جاروبک دی‌سی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86_%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%DA%A9_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C "موتور بدون جاروبک دی‌سی")
- [موتور رلوکتانسی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%B1%D9%84%D9%88%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C "موتور رلوکتانسی")
- [موتور سنکرون](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%B3%D9%86%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86 "موتور سنکرون")

ماشین‌های مغناطیسی ویژه

- [دو سو تغذیه](/w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AF%D9%88_%D8%B3%D9%88_%D8%AA%D8%BA%D8%B0%DB%8C%D9%87&action=edit&redlink=1 "ماشین الکتریکی دو سو تغذیه (صفحه وجود ندارد)")
- [خطی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%AE%D8%B7%DB%8C "موتور خطی")
- [سروموتور](/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1 "سروموتور")
- [موتور پله‌ای](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%BE%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "موتور پله‌ای")
- [موتور کششی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%DA%A9%D8%B4%D8%B4%DB%8C "موتور کششی")

غیرمغناطیسی

- [موتور الکتروستاتیک](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9&action=edit&redlink=1 "موتور الکتروستاتیک (صفحه وجود ندارد)")
- [موتور پیزوالکتریک](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B2%D9%88%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9 "موتور پیزوالکتریک")
- [فراصوتی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C&action=edit&redlink=1 "موتور فراصوتی (صفحه وجود ندارد)")

نوع محفظه

- [محفظه هرمس](/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%81%D8%B8%D9%87_%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B3 "محفظه هرمس")
- [TEFC](/w/index.php?title=TEFC&action=edit&redlink=1 "TEFC (صفحه وجود ندارد)")

اجزا و یراق

- [آرمیچر](/wiki/%D8%A2%D8%B1%D9%85%DB%8C%DA%86%D8%B1 "آرمیچر")
- [Braking chopper](/w/index.php?title=Braking_chopper&action=edit&redlink=1 "Braking chopper (صفحه وجود ندارد)")
- [جاروبک](/wiki/%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%DA%A9 "جاروبک")
- [کموتاتور](/wiki/%DA%A9%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1 "کموتاتور")
- [DC injection braking](/w/index.php?title=DC_injection_braking&action=edit&redlink=1 "DC injection braking (صفحه وجود ندارد)")
- [میدان کویل](/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%84&action=edit&redlink=1 "میدان کویل (صفحه وجود ندارد)")
- [روتور](/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1 "روتور")
- [حلقه لغزش](/w/index.php?title=%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87_%D9%84%D8%BA%D8%B2%D8%B4&action=edit&redlink=1 "حلقه لغزش (صفحه وجود ندارد)")
- [ایستانه](/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87 "ایستانه")
- [سیم‌پیچ](/wiki/%D8%B3%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D9%BE%DB%8C%DA%86 "سیم‌پیچ")

[کنترل‌کننده موتور](/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1 "کنترل‌کننده موتور")

- [مبدل AC/AC](/wiki/%D9%85%D8%A8%D8%AF%D9%84_AC/AC "مبدل AC/AC")
- [Amplidyne](/w/index.php?title=Amplidyne&action=edit&redlink=1 "Amplidyne (صفحه وجود ندارد)")
- [درایو سرعت قابل تنظیم](/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%88_%D8%B3%D8%B1%D8%B9%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84_%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85 "درایو سرعت قابل تنظیم")
- [سیکلوکنورتور](/wiki/%D8%B3%DB%8C%DA%A9%D9%84%D9%88%DA%A9%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%AA%D9%88%D8%B1 "سیکلوکنورتور")
- [کنترل مستقیم گشتاور (DTC)](/w/index.php?title=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85_%DA%AF%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1&action=edit&redlink=1 "کنترل مستقیم گشتاور (صفحه وجود ندارد)")
- [متادین](/wiki/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86 "متادین")
- [کنترل‌کننده موتور](/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1 "کنترل‌کننده موتور")
- [راه‌انداز نرم](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2_%D9%86%D8%B1%D9%85 "راه‌انداز نرم")
- [استارت](/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA "استارت")
- [معکوس‌گر توان](/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%DA%A9%D9%88%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1_%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1 "معکوس‌گر توان (صفحه وجود ندارد)")
- [محرکه تریستوری](/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D9%87_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&action=edit&redlink=1 "محرکه تریستوری (صفحه وجود ندارد)")
- [محرکه فرکانس‌متغیر](/wiki/%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D9%87_%D9%81%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3%E2%80%8C%D9%85%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%B1 "محرکه فرکانس‌متغیر")
- [کنترل برداری](/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84_%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_(%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1) "کنترل برداری (موتور)")
- [کنترل‌کننده ولتاژ](/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%A7%DA%98 "کنترل‌کننده ولتاژ")
- [Ward Leonard control](/w/index.php?title=Ward_Leonard_control&action=edit&redlink=1 "Ward Leonard control (صفحه وجود ندارد)")

تاریخچه، کاربرد

آموزشی و تحقیقاتی

- [نوار زمانی موتور الکتریکی](/w/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C&action=edit&redlink=1 "نوار زمانی موتور الکتریکی (صفحه وجود ندارد)")
- [موتور بلبرینگی](/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%86%DA%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1 "موتور بلبرینگی (صفحه وجود ندارد)")
- [چرخ بارلو](/wiki/%DA%86%D8%B1%D8%AE_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%88 "چرخ بارلو")
- [Lynch motor](/w/index.php?title=Lynch_motor&action=edit&redlink=1 "Lynch motor (صفحه وجود ندارد)")
- [Mendocino motor](/w/index.php?title=Mendocino_motor&action=edit&redlink=1 "Mendocino motor (صفحه وجود ندارد)")
- [Mouse mill motor](/w/index.php?title=Mouse_mill_motor&action=edit&redlink=1 "Mouse mill motor (صفحه وجود ندارد)")

آزمایشی

- [تفنگ پیچه‌ای](/wiki/%D8%AA%D9%81%D9%86%DA%AF_%D9%BE%DB%8C%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "تفنگ پیچه‌ای")
- [ریل‌گان](/wiki/%D8%B1%DB%8C%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86 "ریل‌گان")
- [ماشین‌های الکتریکی ابررسانا](/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7 "ماشین‌های الکتریکی ابررسانا")

موضوعات مرتبط

- [آزمایش رتور قفل‌شده](/wiki/%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B1%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%82%D9%81%D9%84%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%87 "آزمایش رتور قفل‌شده")
- [دیاگرام دایره‌ای](/wiki/%D8%AF%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85_%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C "دیاگرام دایره‌ای")
- [Closed-loop control](/w/index.php?title=Control_theory&action=edit&redlink=1 "Control theory (صفحه وجود ندارد)")
- [الکترومغناطیس](/wiki/%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3 "الکترومغناطیس")
- [آزمایش مدار باز](/wiki/%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2 "آزمایش مدار باز")
- [کنترل‌کننده حلقه باز](/wiki/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87_%D8%A8%D8%A7%D8%B2 "کنترل‌کننده حلقه باز")
- [توان وزنی مخصوص](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%B2%D9%86%DB%8C_%D9%85%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5 "توان وزنی مخصوص")
- [Torque and speed of a DC motor](/w/index.php?title=Brushed_DC_electric_motor&action=edit&redlink=1 "Brushed DC electric motor (صفحه وجود ندارد)")
- [توان الکتریکی دو فاز](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AF%D9%88_%D9%81%D8%A7%D8%B2 "توان الکتریکی دو فاز")

افراد

- [فرانسوا آراگو](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%A7_%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D9%88 "فرانسوا آراگو")
- [Baily](/w/index.php?title=Walter_Baily&action=edit&redlink=1 "Walter Baily (صفحه وجود ندارد)")
- [بارلو](/wiki/%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%88_(%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86) "پیتر بارلو (ریاضیدان)")
- [جوزپه دومنیکو بوتو](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%BE%D9%87_%D8%AF%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%88_%D8%A8%D9%88%D8%AA%D9%88 "جوزپه دومنیکو بوتو")
- [Cook](/w/index.php?title=Truman_Cook&action=edit&redlink=1 "Truman Cook (صفحه وجود ندارد)")
- [داونپورت](/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%AA "توماس داونپورت")
- [Davidson](/w/index.php?title=Robert_Davidson_(inventor)&action=edit&redlink=1 "Robert Davidson (inventor) (صفحه وجود ندارد)")
- [میکائل دولی‌وو-دبرولسکی](/wiki/%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%AF%D9%88%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D9%88-%D8%AF%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%B3%DA%A9%DB%8C "میکائل دولی‌وو-دبرولسکی")
- [مایکل فارادی](/wiki/%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%84_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C "مایکل فارادی")
- [گالیله فراری](/wiki/%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C "گالیله فراری")
- [Froment](https://fr.wikipedia.org/wiki/Paul-Gustav_Froment "fr:Paul-Gustav Froment")
- [زنوب گرامه](/wiki/%D8%B2%D9%86%D9%88%D8%A8_%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%87 "زنوب گرامه")
- [جوزف هانری](/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%81_%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B1%DB%8C "جوزف هانری")
- [موریتس فن یاکوبی](/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%B3_%D9%81%D9%86_%DB%8C%D8%A7%DA%A9%D9%88%D8%A8%DB%8C "موریتس فن یاکوبی")
- [انیوس جدلیک](/wiki/%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B3_%D8%AC%D8%AF%D9%84%DB%8C%DA%A9 "انیوس جدلیک")
- [هاینریش لنز](/wiki/%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C%D8%B4_%D9%84%D9%86%D8%B2 "هاینریش لنز")
- جیمز کلرک ماکسول
- [هانس کریستین اورستد](/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B3_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%AF "هانس کریستین اورستد")
- [رابرت اچ. پارک](/wiki/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%DA%86._%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%A9 "رابرت اچ. پارک")
- [Pixii](/w/index.php?title=Hippolyte_Pixii&action=edit&redlink=1 "Hippolyte Pixii (صفحه وجود ندارد)")
- [Saxton](/w/index.php?title=Joseph_Saxton&action=edit&redlink=1 "Joseph Saxton (صفحه وجود ندارد)")
- [ورنر فون زیمنس](/wiki/%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%B1_%D9%81%D9%88%D9%86_%D8%B2%DB%8C%D9%85%D9%86%D8%B3 "ورنر فون زیمنس")
- [فرانک سپری](/wiki/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%A9_%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C "فرانک سپری")
- [چارلز پرتیوس استینمتز](/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%84%D8%B2_%D9%BE%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%88%D8%B3_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%AA%D8%B2 "چارلز پرتیوس استینمتز")
- [Stimpson](/w/index.php?title=Solomon_Stimpson&action=edit&redlink=1 "Solomon Stimpson (صفحه وجود ندارد)")
- [ویلیام استورجن](/wiki/%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%AC%D9%86 "ویلیام استورجن")
- [نیکولا تسلا](/wiki/%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7_%D8%AA%D8%B3%D9%84%D8%A7 "نیکولا تسلا")

جستارهای وابسته

- [مولد هم‌زمان](/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%D8%AF_%D9%87%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 "مولد هم‌زمان")
- [ژنراتور الکتریکی](/wiki/%DA%98%D9%86%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "ژنراتور الکتریکی")
- [Inchworm motor](/w/index.php?title=Inchworm_motor&action=edit&redlink=1 "Inchworm motor (صفحه وجود ندارد)")

[SI electromagnetism\
\
units](/w/index.php?title=Electromagnetism&action=edit&redlink=1 "Electromagnetism (صفحه وجود ندارد)")

- _C_ \- [ظرفیت خازنی](/wiki/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86%DB%8C "ظرفیت خازنی")
- _Q_ \- [بار الکتریکی](/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "بار الکتریکی")
- _G_, _B_, _Y_ \- [ادمیتانس](/wiki/%D8%A7%D8%AF%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3 "ادمیتانس")
- _κ_, _γ_, _σ_ \- [Conductivity (S/m)](/wiki/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "مقاومت و رسانایی ویژه الکتریکی")
- _I_ \- [جریان الکتریکی](/wiki/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "جریان الکتریکی")
- **D** \- [میدان جابجایی الکتریکی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "میدان جابجایی الکتریکی")
- **E** \- [میدان الکتریکی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "میدان الکتریکی")
- _Φ_ E \- [شار الکتریکی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "شار الکتریکی")
- _χ_ e \- [ضریب حساسیت الکتریکی](/wiki/%D8%B6%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "ضریب حساسیت الکتریکی")
- _U_, Δ _V_, Δ _φ_; _E_ \- [نیروی محرک الکتریکی](/wiki/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "نیروی محرک الکتریکی")
- _L_, _M_ \- [ضریب خودالقایی](/wiki/%D8%B6%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C "ضریب خودالقایی")
- **H** \- [میدان مغناطیسی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "میدان مغناطیسی") strength
- _Φ_ \- [شار مغناطیسی](/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "شار مغناطیسی")
- **B** \- [میدان مغناطیسی](/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "میدان مغناطیسی")
- _χ_ \- [پذیرفتاری مغناطیسی](/wiki/%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "پذیرفتاری مغناطیسی")
- _μ_ \- [تراوایی مغناطیسی](/wiki/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%DB%8C "تراوایی مغناطیسی")
- _ε_ \- [گذردهی (فیزیک)](/wiki/%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C_(%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9) "گذردهی (فیزیک)")
- _P_ \- [توان الکتریکی](/wiki/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "توان الکتریکی")
- _R_, _X_, _Z_ \- [امپدانس الکتریکی](/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B3_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "امپدانس الکتریکی")
- _ρ_ \- [Resistivity (Ω·m)](/wiki/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%DB%8C "مقاومت و رسانایی ویژه الکتریکی")

برگرفته از « [https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=جیمز\_کلرک\_ماکسول&oldid=38095036](https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=جیمز_کلرک_ماکسول&oldid=38095036)»

[رده‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 "ویژه:رده‌ها"):

- [جیمز کلرک ماکسول](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84 "رده:جیمز کلرک ماکسول")
- [استادان کاوندیش فیزیک](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4_%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9 "رده:استادان کاوندیش فیزیک")
- [اسکاتلندی‌های سده ۱۹ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:اسکاتلندی‌های سده ۱۹ (میلادی)")
- [اعضای انجمن سلطنتی ادینبرو](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%88 "رده:اعضای انجمن سلطنتی ادینبرو")
- [اعضای انجمن سلطنتی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA%DB%8C "رده:اعضای انجمن سلطنتی")
- [اعضای کینگز کالج لندن](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%DB%8C%D9%86%DA%AF%D8%B2_%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%AC_%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 "رده:اعضای کینگز کالج لندن")
- [افراد مرتبط با الکتریسیته](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D9%87 "رده:افراد مرتبط با الکتریسیته")
- [اهالی ادینبرا](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%A7 "رده:اهالی ادینبرا")
- [اهالی ادینبرو](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%88 "رده:اهالی ادینبرو")
- [پرسبیترین‌های اهل اسکاتلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:پرسبیترین‌های اهل اسکاتلند")
- [ترمودینامیک‌دانان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 "رده:ترمودینامیک‌دانان")
- [خاک‌سپاری‌ها در دامفریس و گالووی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D8%A7%DA%A9%E2%80%8C%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%DA%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%88%DB%8C "رده:خاک‌سپاری‌ها در دامفریس و گالووی")
- [دانشگاهیان دانشگاه کینگز لندن](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%DA%A9%DB%8C%D9%86%DA%AF%D8%B2_%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86 "رده:دانشگاهیان دانشگاه کینگز لندن")
- [دانشمندان رنگ](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%86%DA%AF "رده:دانشمندان رنگ")
- [دانشمندان فیزیک نظری](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9_%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C "رده:دانشمندان فیزیک نظری")
- [دانش‌آموختگان ترینیتی کالج، کمبریج](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%AE%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%8C_%DA%A9%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AC "رده:دانش‌آموختگان ترینیتی کالج، کمبریج")
- [دانش‌آموختگان دانشگاه ادینبرو](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%AE%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A8%D8%B1%D9%88 "رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ادینبرو")
- [درگذشتگان ۱۸۷۹ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B8%DB%B7%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:درگذشتگان ۱۸۷۹ (میلادی)")
- [درگذشتگان به علت سرطان در انگلستان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B9%D9%84%D8%AA_%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 "رده:درگذشتگان به علت سرطان در انگلستان")
- [درگذشتگان به علت سرطان معده](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B9%D9%84%D8%AA_%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%87 "رده:درگذشتگان به علت سرطان معده")
- [رنگلرهای دوم](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%D9%86%DA%AF%D9%84%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%85 "رده:رنگلرهای دوم")
- [ریاضی‌دانان اهل اسکاتلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:ریاضی‌دانان اهل اسکاتلند")
- [ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C)_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7 "رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا")
- [ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی)")
- [ریاضی‌فیزیک‌دانان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 "رده:ریاضی‌فیزیک‌دانان")
- [زادگان ۱۸۳۱ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B8%DB%B3%DB%B1_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:زادگان ۱۸۳۱ (میلادی)")
- [سدانشمندان ده ۱۹ (میلادی) اهل اسکاتلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C)_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:سدانشمندان ده ۱۹ (میلادی) اهل اسکاتلند")
- [فیزیک‌دانان اهل اسکاتلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:فیزیک‌دانان اهل اسکاتلند")
- [فیزیک‌دانان اهل بریتانیا](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7 "رده:فیزیک‌دانان اهل بریتانیا")
- [فیزیک‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C)_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7 "رده:فیزیک‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل بریتانیا")
- [فیزیک‌دانان سده ۱۹ (میلادی)](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C) "رده:فیزیک‌دانان سده ۱۹ (میلادی)")
- [فیزیک‌دانان نور](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%86%D9%88%D8%B1 "رده:فیزیک‌دانان نور")
- [مخترعان اهل اسکاتلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:مخترعان اهل اسکاتلند")
- [مسیحیان انجیلی اهل اسکاتلند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D8%AA%D9%84%D9%86%D8%AF "رده:مسیحیان انجیلی اهل اسکاتلند")
- [مغناطیس‌شناسان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86 "رده:مغناطیس‌شناسان")
- [نویسندگان کتاب‌های درسی اهل بریتانیا](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7 "رده:نویسندگان کتاب‌های درسی اهل بریتانیا")

رده‌های پنهان:

- [زندگی‌نامه‌های دارای امضاء](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%D8%A1 "رده:زندگی‌نامه‌های دارای امضاء")
- [مقاله‌ها با اچ‌کاردها](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DA%86%E2%80%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7 "رده:مقاله‌ها با اچ‌کاردها")
- [صفحه‌هایی که از جعبه اطلاعات دانشمند با پارامترهای نامعلوم استفاده می‌کنند](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D8%B9%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF_%D8%A8%D8%A7_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF "رده:صفحه‌هایی که از جعبه اطلاعات دانشمند با پارامترهای نامعلوم استفاده می‌کنند")
- [مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%88%D8%A7%DA%98%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C "رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی")
- [صفحه‌های حاوی پیوند جادویی آی‌اس‌بی‌ان](/wiki/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%A7%D9%88%DB%8C_%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C_%D8%A2%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86 "رده:صفحه‌های حاوی پیوند جادویی آی‌اس‌بی‌ان")

- این صفحه آخرین‌بار در ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ ساعت ‏۱۸:۳۶ ویرایش شده است.
- همهٔ نوشته‌ها تحت [مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike](//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.ar) در دسترس است؛
برای جزئیات بیشتر [شرایط استفاده](//foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use) را بخوانید.


ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی [بنیاد ویکی‌مدیا](//www.wikimediafoundation.org/) است.


- [سیاست حفظ حریم خصوصی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy)
- [دربارهٔ ویکی‌پدیا](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87)
- [تکذیب‌نامه‌ها](/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AA%DA%A9%D8%B0%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)
- [آیین‌نامه رفتاری](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct)
- [توسعه‌دهندگان](https://www.mediawiki.org/wiki/How_to_contribute/fa?uselang=fa)
- [آمار](https://stats.wikimedia.org/#/fa.wikipedia.org)
- [بیانیهٔ کوکی](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement)
- [نمای موبایل](//fa.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%DB%8C%D9%85%D8%B2_%DA%A9%D9%84%D8%B1%DA%A9_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%84&mobileaction=toggle_view_mobile)

- [![Wikimedia Foundation](/static/images/footer/wikimedia-button.svg)](https://wikimediafoundation.org/)
- [![Powered by MediaWiki](/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg)](https://www.mediawiki.org/)