بررسی تفاوتهای فلسفه شرق و غرب - دائره المعارف طهور
مطلب سوم- فلسفه مغرب زمین اصرار بر پیدا کردن مفاهیم و تعریفات و اصول کلی درباره جهان هستی نمی ورزد و بیشتر بر روش تجزیه ای در معرفت تکیه می کند در صورتی که جهان ...
صدرالمتالهین
این مطلب هم با نظر به طرز تفکرات دو اقلیم شرق و غرب واقعیت ندارد؛ زیرا سرتاسر کتابهای فلسفی در مشرق زمین پر از بحث و انتقاد از همدیگر و تلاش پیگیر برای رسیدن به اهداف جهان بینی ها است. آیا ابن سینا پیرو محض اصول و قواعد کلی فلسفی ارسطو است یا محمد بن طرخان فارابی؟ آیا شفا ی ابن سینا نسخه دیگری از علم الطبیعه و کون و فساد و الهیات ارسطو است؟! نه، هرگز! مسائلی که ابن سینا در فلسفه مانند وحدت و کثرت و تقابل میان آن دو مطرح می کند اصلا به فکر ارسطو یا افلاطون خطور کرده بود؟! آیا ابن طفیل کندی و امثال اینان مقلدان یونان اند؟! آیا <anchor>صدرالمتالهین</anchor> ده ها اصل و قانون فلاسفه و حکمای گذشته را مورد بحث و انتقاد قرار نداده است؟! آیا آن مسائل دقیقی که درباره حرکت جوهری و عاقل و معقول که به ذهن صدرالمتالهین شیرازی خطور کرده اصلا از ذهن هراکلید یا مغرب زمینیان پس از هراکلید گذشته است؟! هنگامی که محمد بن طرخان فارابی دست به تعدیل نظریات افلاطون و ارسطو می زند و در کتاب مختصری به نام جمع بین الرایین آن دو را با همدیگر آشتی می دهد دلیل آن نیست که این شخصیت نه فقط به طرز تفکر هر دو فیلسوف اشراف و احاطه داشته و توانایی داوری در میان آن دو نفر را دارا بوده بلکه در این تعدیل و آشتی قطعا معانی عالی تری در ذهن فارابی به وجود می آید که بتواند به وسیله آن دست به چنین مهمی بزند!
دائره المعارف اسلامی طهور - نمایش مطلب : ملاصدرا
دائره المعارف اسلامی طهور \- نمایش مطلب : ملاصدرا

[صفحه اصلی](/fa/Home/Start) \| [کلید واژه ها](/fa/Keyword/ViewAll) \| [طبقه بندی ها](/fa/Category/View/1) \| [درباره ما](/fa/Home/About) \| [تماس با ما](/fa/Home/Contact) \| [فروشگاه طهور](http://www.tahoorshop.ir) \| [نسخه موبایل](/fa/Mobile/Home/Start) \| [مدیریت سایت](/Admin/Home) \|

- [صفحه اصلی](/fa/Home/Start)
- [کلید واژه ها](/fa/Keyword/ViewAll)
- [طبقه بندی ها](/fa/Category/View/1)
- [درباره ما](/fa/Home/About)
- [تماس با ما](/fa/Home/Contact)
- [فروشگاه طهور](http://www.tahoorshop.ir)
- [نسخه موبایل](/fa/Mobile/Home/Start)
- [مدیریت سایت](/Admin/Home)

- [Register](/fa/Account/Register)
- [Log in](/fa/Account/Login)

06/23/1403

[ورود به سایت](/fa/Account/Login?ReturnUrl=%2Ffa%2FArticle%2FView%2F23914) [ثبت نام](/fa/Account/Register?ReturnUrl=%2Ffa%2FArticle%2FView%2F23914)

- کلیدواژه‌ها
   - [الف](/fa/Keyword/List/%D8%A7 "الف")
  - [ب](/fa/Keyword/List/%D8%A8 "ب")
  - [پ](/fa/Keyword/List/%D9%BE "پ")
  - [ت](/fa/Keyword/List/%D8%AA "ت")
  - [ث](/fa/Keyword/List/%D8%AB "ث")
  - [ج](/fa/Keyword/List/%D8%AC "ج")
  - [چ](/fa/Keyword/List/%DA%86 "چ")
  - [ح](/fa/Keyword/List/%D8%AD "ح")
  - [خ](/fa/Keyword/List/%D8%AE "خ")
  - [د](/fa/Keyword/List/%D8%AF "د")
  - [ذ](/fa/Keyword/List/%D8%B0 "ذ")
  - [ر](/fa/Keyword/List/%D8%B1 "ر")
  - [ز](/fa/Keyword/List/%D8%B2 "ز")
  - [ژ](/fa/Keyword/List/%DA%98 "ژ")
  - [س](/fa/Keyword/List/%D8%B3 "س")
  - [ش](/fa/Keyword/List/%D8%B4 "ش")
  - [ص](/fa/Keyword/List/%D8%B5 "ص")
  - [ض](/fa/Keyword/List/%D8%B6 "ض")
  - [ط](/fa/Keyword/List/%D8%B7 "ط")
  - [ظ](/fa/Keyword/List/%D8%B8 "ظ")
  - [ع](/fa/Keyword/List/%D8%B9 "ع")
  - [غ](/fa/Keyword/List/%D8%BA "غ")
  - [ف](/fa/Keyword/List/%D9%81 "ف")
  - [ق](/fa/Keyword/List/%D9%82 "ق")
  - [ک](/fa/Keyword/List/%DA%A9 "ک")
  - [گ](/fa/Keyword/List/%DA%AF "گ")
  - [ل](/fa/Keyword/List/%D9%84 "ل")
  - [م](/fa/Keyword/List/%D9%85 "م")
  - [ن](/fa/Keyword/List/%D9%86 "ن")
  - [و](/fa/Keyword/List/%D9%88 "و")
  - [ه](/fa/Keyword/List/%D9%87 "ه")
  - [ی](/fa/Keyword/List/%DB%8C "ی")

...


![](/Content/Styles/Images/AlefbaAll.jpg)

# ملاصدرا

[فارسی](javascript:;) 9449 نمایش \|

## در این متـن میخوانـــیم :

محمد بن ابراهیم شیرازی ملقب به صدرالدین و مشهور به ملاصدرا یا صدرالمتألهین، در حدود سال 979 یا 980 هجری قمری در شهر [شیراز](/fa/Article/View/27760 "شیراز") متولد شد. پدرش [ابراهیم بن یحیی قوامی](/fa/Home/Search?term=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%20%D8%A8%D9%86%20%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C%20%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85%DB%8C%20%D9%BE%D8%AF%D8%B1%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "ابراهیم بن یحیی قوامی پدر ملاصدرا") یکی از وزرای [دولت صفویه](/fa/Home/Search?term=%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "صفویه") و مردی با نفوذ و ثروتمند بود که با نهایت کوشش به تربیت و تعلیم یگانه پسر خود کمر همت بست و در این راه از هیچ امری مضایقه ننمود. صدرالدین نیز از همان کودکی استعداد فوق العاده خود را نمودار ساخت و طی مدت کمی تحصیلات عمومی را به پایان رسانید. در آن زمان، پایتخت و مرکز علمی [ایران](/fa/Article/View/24776 "ایران")، [اصفهان](/fa/Article/View/27717 "اصفهان") بود و اکثر اساتید بزرگ در این شهر اقامت داشتند و در مدارس متعدد، شعب مختلف دانش را تدریس می کردند. ملاصدرا نیز برای کسب معرفت و تکمیل تحصیلات خود، شیراز را ترک گفت و عازم اصفهان شد.

صدرالدین نخست نزد شیخ بهاء الدین عاملی مشهور به [شیخ بهائی](/fa/Article/View/23758 "شیخ بهائی") تلمذ کرد و از او علوم نقلی را آموخت و به کسب اجازه و درجه اجتهاد نائل گشت. سپس به شاگردی [میرداماد](/fa/Article/View/111705 "میرداماد") درآمد و سال ها در محضر وی کسب فیض نمود و رموز حکمت را از او آموخت. احتمالا ملاصدرا در دوره تحصیلات خود در اصفهان، از محضر [میرابوالقاسم فندرسکی](/fa/Article/View/116688 "نگاهی به زندگی، احوال و آثار حکیم میرزا ابوالقاسم میرفندرسکی (1)") عارف، زاهد و ریاضی دان بی همتای آن عصر نیز استفاده کرده است. پس از تکمیل تحصیلات علوم متعارف، در اثر کشش درونی و نیز فشار بعضی ار علمای ظاهربین که با مشرب عرفانی او مخالف بودند، اصفهان را ترک گفته و برای طی مرحله ریاضت و انقطاع از مظاهر دنیوی به روستای کهک در نزدیکی [قم](/fa/Home/Search?term=%D8%B4%D9%87%D8%B1%20%D9%82%D9%85&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "شهر قم") پناه برد و هفت سال و بنابر قول بعضی پانزده سال در آن حوالی، دور از حوادث و اتفاقات دنیا در انزوا و خلوت به سر برد، تا این که به مرتبه شهود و کشف حقائق باطنی رسید. خود وی درباره این دوره می گوید: «رموزی بر من کشف شد که با برهان و دلیل امکان پذیر نبود، بلکه آنچه پیش از آن توسط برهان عقلی فرا گرفته بودم با جزئیات بیشتری از راه شهود و بالعیان دیدم». به تدریج آوازه شهرت آخوند ملاصدرا در افواه پیچید و دوستداران حکمت از اطراف و اکناف برای درک فیض به حضورش شتافتند. در این موقع، [الله وردی خان](/fa/Home/Search?term=%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%20%D8%AE%D8%A7%D9%86&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "الله وردی خان")، والی [فارس](/fa/Home/Search?term=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "استان فارس")، مدرسه ای در شهر شیراز بنا نمود که به [مدرسه خان](/fa/Article/View/111645 "مدرسه خان جلوه گاه حکمت متعالیه (1)") معروف گردید و از آخوند دعوت کرد تا به وطن اصلی خود بازگردد و در آن مدرسه به تعلیم و تدریس اشتغال ورزد. بنا به امر پادشاه وقت [شاه عباس صفوی](/fa/Home/Search?term=%D8%B4%D8%A7%D9%87%20%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%20%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "شاه عباس صفوی")، آخوند دعوت را پذیرفت و به شیراز مراجعت کرد. با حضور وی در شیراز، مدرسه خان مهم ترین مرکز علمی ایران گردید و تا پایان حیات ملاصدرا، طالبان علم را از دور و نزدیک به خود جلب نمود. آخوند تا پایان عمر در شیراز به تألیف و تدریس پرداخت و در این ایام هفت بار پای پیاده به [مکه](/fa/Article/View/27782 "مکه") سفر کرد. او در بازگشت از هفتمین سفر، در [بصره](/fa/Article/View/24801 "بصره") در سال 1050 هجری قمری در گذشت. به این ترتیب، زندگانی ملاصدرا را می توان به سه دوره تقسیم نمود:

1- دوره طلبگی و تلمذ و بحث و مطالعه کتب قدما و آرای حکما در شیراز و اصفهان. در این دوره، وی به تبتع و تفحص آرای فلاسفه و کلام و فلاسفه [مشائی](/fa/Home/Search?term=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%A6%DB%8C&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "مشائی") و [اشراقی](/fa/Home/Search?term=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8%20%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D9%82&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "مکتب اشراق") اشتغال داشت.

2- مرحله تهذیب نفس و ریاضت و مکاشفه در روستای کهک که نهایتا به کشف حقائق ربانی و علوم الهی منجر گردید.

3- مرحله تألیف و تدریس در شیراز که طی این دوره، تقریبا تمام آثار خود را تألیف کرد. صدرالمتألهین در مرحله سوم عمر خود گذشته از تألیف آثار گرانبها و پر ارج، شاگردان بزرگی نیز تربیت نمود که مشهورترین آنها [ملا محسن فیض کاشانی](/fa/Article/View/28006 "فیض کاشانی") و [ملا عبدالرزاق لاهیجی](/fa/Article/View/26825 "ملاعبدالرزاق لاهیجی") بودند که هر دو علاوه بر داشتن سمت شاگردی، داماد وی نیز بودند.

ابتکارات ملاصدرا در فلسفه اسلامی

ملاصدرا حکمت الهی و فلسفه اسلامی را وارد مرحله جدیدی کرد. وی در آنچه علم اعلی یا علم کلی یا فلسفه اولی یا حکمت الهی خوانده می شود، و تنها همین بخش است که به حقیقت، فلسفه است و فلسفه حقیقی خوانده می شود، تمام فلاسفه پیشین را تحت الشعاع قرار داد، اصول و مبانی اولیه این فن را تغییر داد و آن را بر اصولی خلل ناپذیر استوار کرد. فلسفه صدرا از یک نظر به منزله چهار راهی است که چهار جریان یعنی حکمت مشائی [ارسطوئی](/fa/Article/View/25270 "ارسطو") و [ابن سینائی](/fa/Article/View/25266 "ابن سینا")، و حکمت اشراقی [سهروردی](/fa/Article/View/25673 "سهروردی")، و عرفان [محیی الدینی](/fa/Article/View/25472 "ابن عربی")، و معانی و مفاهیم کلامی با یکدیگر تلاقی کرده و مانند چهار نهر سر به هم برآورده، رودخانه ای خروشان به وجود آورده اند. از نظر دیگر، فلسفه صدرایی به منزله صورتی است که بر چهار عنصر مختلف پس از یک سلسله فعل و انفعالها اضافه شود و به آنها ماهیت و واقعیت نوین بخشد، که با ماهیت هر یک از مواد آن صورت متغایر است. فلسفه صدرا یک نوع جهش است که پس از یک سلسله حرکتهای مداوم و تدریجی در معارف عقلی اسلامی رخ داده است. فلسفه صدرا از نوع سهل ممتنع است، به ظاهر بسیار ساده است، عبارتش ادیبانه و منشیانه است، اما یک فرد بسیار مستعد سالها باید کار کند تا به مرحله اول برسد یعنی بفهمد که آنرا نمی فهمد، تا بار دیگر با دید دیگری وارد شود. بسی افراد سالها عهده دار تدریس فلسفه صدرا بوده اند در حالی که به عمق آن نفوذ نکرده اند، از اینرو توصیف و تحلیل کار صدرا کار هر فلسفه خوانده ای نیست.

آثار و تألیفات صدرالدین شیرازی

\- ادبیات: [اشعار\- دیوان](/fa/Article/View/29825 "مجموعه اشعار ملاصدرالدین شیرازی")

\- تفسیر:

1\. [اسرارالآیات و انوار النبیات](/fa/Article/View/29797 "اسرارالآیات و انوار النبیات")

2\. [تفسیر القرآن الکریم](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1%20%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%20%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب تفسیر القرآن الکریم ملاصدرا"): مشتمل بر تفسیر برخی از سور آیات است که در سال 1321 چاپ شده است. این کتاب مشتمل بر تفسیر سوره فاتحه، بقره تا آیه 62، آیة الکرسی، سوره سجده، سوره یس، سوره حدید، سوره جمعه، سوره واقعه، سوره طارق، سوره زلزال، سوره ضحی و تفسیر آیه «و تری الجبال تحسبها جامدة» و تفسیر آیه مبارکه نور و سوره اعلی می باشد که این سوره در حاشیه کشف الفواید نیز چاپ شده است. این کتاب در 7 جلد نگارش یافته است.

3\. [معانی الالفاظ المفردة من القرآن](/fa/Home/Search?term=%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%B8%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A9%20%D9%85%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "معانی الالفاظ المفردة من القرآن"): بعضی از الفاظ [قرآن کریم](/fa/Article/View/26573 "قرآن") را به شکل تفسیر مفردات به طور پراکنده به زبان عربی تألیف نموده است بر اساس فهرست کتابخانه مرکزی تهران از روی « [معانی الاخبار](/fa/Article/View/118669 "معانی الاخبار")» [صدوق](/fa/Article/View/28011 "شیخ صدوق") با حذف سند و با عنوانهای باب ترتیب یافته است.

4\. تفسیر سوره التوحید: تفسیر سوره اخلاص به زبان عربی با حجمی اندک و تعداد نسخه هایی کمتر از تفاسیر دیگر ملاصدرا شناسایی شده است.

5\. تفسیر سوره الفاتحه: تفسیری عربی از سوره حمد حاوی معارف الهی و نکات عرفانی، اشراقات فلسفی، بیان اسرار و معانی حروف می باشد. در بعضی از نسخه ها به همراه سوره بقره یا دیگر سوره های تفسیر شده توسط ملاصدرا، استنساخ یا به چاپ رسیده است.

6\. تفسیر سوره بقره: تفسیری به زبان عربی در زمینه مکاشفات عرفانی و اشراقات فلسفی و بیان اسرار و معانی حروف مقطعه اوائل بعضی از سور قرآن مجید و مطالب دیگر می باشد.

7\. تفسیر آیة الکرسی- تفسیر العروة الوثقی: تفسیر فلسفی عمیقی از آیه 256 بقره در 20 مقاله است که در هر مقاله عبارتی از آیه به زبان عربی تفسیر می شود. مطالب هر مقاله با عنوانهای مختلفی همچون «مقاصد- مطالب- مشاعر- اشارات- لطیفات- فوائد- لوامع- لوایح- اطوار و...» بیان شده است.

8\. تفسیر سوره السجده: مطالب تفسیری به زبان عربی تحت عنوانهای «کشفیه- مکاشفه- تبیان و تلویح- عرشی بیان گردیده است.

9\. تفسیر سوره الحدید: تفسیری به زبان عربی از دیدگاه حکمت و عرفان که تحت عنوانهای «مکاشفه- لمعة الالهیه- فائده و خاتمه» نگاشته شده است.

10\. [متشابه القرآن](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D9%85%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب متشابه القرآن ملاصدرا")

11\. [مفاتیح الغیب](/fa/Article/View/29791 "مفاتیح الغیب (ملاصدرا)")

\- حدیث:

12\. [شرح اصول کافی](/fa/Article/View/29792 "شرح اصول کافی")

احادیث پراکنده

13\. [رساله سه اصل](/fa/Article/View/29776 "رساله سه اصل")

14\. [کسر اصنام الجاهلیه](/fa/Article/View/29828 "کسر اصنام الجاهلیه")

\- فلسفه:

15\. [اتحاد العاقل و المعقول](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%82%D9%84%20%D9%88%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب اتحاد العاقل و المعقول ملاصدرا"): این کتاب فلسفی به زبان عربی در گفتار کوتاه مسئله اتحاد عاقل و معقول را با مقدمه ای به این نکته می رساند که: «همه چیز از ترشحات واجب الوجود است» نگارنده گفته های ابن سینا در [شفا](/fa/Article/View/26584 "شفا") را مدنظر داشته و می نویسد: ما خلاصه ای از آنچه در این باب در [کتاب الاسفار الاربعه](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب الاسفار الاربعه") آورده ایم در اینجا یاد می کنیم و سپس در دو مقاله: اول: در اتحاد عاقل و معقول و دوم: در اینکه عقل بسیط کل مقولات است، این رساله را پایان می دهیم.

16\. [اتصاف الماهیة بالوجود](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%81%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A9%20%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب اتصاف الماهیة بالوجود ملاصدرا"): بحث فلسفی مفصلی است پیرامون «آیا می توان گفت ماهیت موجودات و وجود بر ماهیت عارض می شود یا نه؟» در طی بحث: وجود را یکی و موجودات را متعدد و دارای حقایق مختلف می پندارد و ارتباط ماهیت با وجود را خاص بیان می کند. در این رساله عربی از اسفار خود نیز یاد می کند.

17\. [اجوبة المسائل](/fa/Article/View/29833 "اجوبة المسائل (النصیریة، العویصة، جیلافیة)")

18\. [اکسیر العارفین فی معرفة طریق الحق و الیقین](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B1%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81%DB%8C%D9%86%20%D9%81%DB%8C%20%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9%20%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%20%D9%88%20%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب اکسیر العارفین فی معرفة طریق الحق و الیقین"): رساله ای فلسفی – عرفانی و به زبان عربی است. به گفته نویسنده حاوی نکته ها و مطالب مهمی در اقوال فلاسفه بزرگ اسلامی است و بیشتر مطالب تحت تأثیر رساله [آغاز و انجام](/fa/Article/View/116622 "آغاز و انجام") [بابا افضل کاشی](/fa/Home/Search?term=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%A7%D9%81%D8%B6%D9%84%20%DA%A9%D8%A7%D8%B4%DB%8C&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "باباافضل کاشی") است. مطالبی مربوط به علم النفس\- عرفان\- مراتب تصوف\- تشویق به سلوک طریقت\- معرفت و حکمت الهی و مبدأ و معاد است. آنچه مؤلف بدان رسیده از طریق کشف و شهود و مبانی علمی است. کتاب شامل 4 باب و هر باب حاوی چند فصل (در مجموع 10 فصل) می باشد.

19\. [التشخص](/fa/Home/Search?term=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%AE%D8%B5%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "کتاب التشخص ملاصدرا"): رساله ای فلسفی به زبان عربی درباره تشخص است و آنچه که به وسیله آن شخصی از دیگری متمایز می گردد، ردیه ای فلسفی است به نظر آنان که تشخص و امتیاز بعضی را بر دیگران اعتباری می دانند و معتقدند تشخص، حقیقتی خارجی ندارد. وی گفته های بزرگان را می آورد و در آن مناقشه می کند.

20\. [تعلیقات الشفا](/fa/Article/View/29795 "تعلیقات الشفا")

21\. حاشیه شرح [حکمة الاشراق](/fa/Article/View/29365 "حکمة الاشراق"): حاشیه ملاصدرا بر شرح [قطب الدین شیرازی](/fa/Article/View/111572 "قطب الدین شیرازی") به حکمة الاشراق [شهاب الدین سهروردی](/fa/Article/View/25673 "سهروردی") به زبان عربی است. در این حاشیه بین فلسفه مشایی و اشراق حکم نموده و عقاید مخصوص خود را بیان کرده است.

22\. [رساله فی حدوث العالم](/fa/Article/View/29820 "رساله فی حدوث العالم")

23\. [الحکمة المتعالیه فی اسفار الاربعة العقلیة](/fa/Article/View/29798 "الحکمة المتعالیه فی اسفار العقلیة الاربعة")

24\. [سریان نور وجود الحق فی الموجودات](/fa/Home/Search?term=%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D9%86%D9%88%D8%B1%20%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%20%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "سریان نور وجود الحق فی الموجودات"): ملاصدرا این رساله فلسفی و عربی را در جواب درخواست دوستان خود نگاشته است و در آن بحث می کند که چگونه نور وجود حق سریان دارد و نیز سر معیت و احاطه حق با ممکنات را بیان می دارد و در نهایت ایجاز بزرگترین بحث فلسفی را مطرح می کند. نویسنده در ضمن بحث گاهی مطالب فاسی را از قول بعضی از بزرگان صوفی می آورد.

25\. [شرح الهدایة الاثیریه](/fa/Article/View/29826 "شرح الهدایة الاثیریه")

26\. [لمیه اختصاص المنطقه بموضع معین من الفک](/fa/Home/Search?term=%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87%20%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87%20%D8%A8%D9%85%D9%88%D8%B6%D8%B9%20%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86%20%D9%85%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D9%81%DA%A9&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "لمیه اختصاص المنطقه بموضع معین من الفک")

27\. [المسائل القدسیه و القواعد الملکوتیه](/fa/Article/View/29775 "سه رساله فلسفی (متشابهات القرآن- المسائل القدسیه- اجوبة‌المسائل)")

28\. [رساله المشاعر](/fa/Article/View/29823 "رساله المشاعر")

29\. [الواردات القلبیه فی معرفة الربوبیة](/fa/Article/View/29815 "الواردات القلبیه فی معرفة الربوبیة")

\- کلام:

30\. [رساله الحشر](/fa/Article/View/29831 "رساله الحشر")

31\. [الحکمة العرشیة](/fa/Article/View/29812 "الحکمة العرشیه")

32\. [خلق الاعمال](/fa/Article/View/29830 "خلق‌الاعمال (رساله جبر و تفویض)") (رساله جبر و تفویض)

33\. [الشواهد الربوبیه](/fa/Article/View/29824 "الشواهد الربوبیه")

34\. [القضا و القدر فی افعال البشر](/fa/Article/View/29773 "القضا والقدر فی افعال البشر")

35\. [المبدا و المعاد](/fa/Article/View/29771 "المبدا و المعاد")

36\. [المظاهر الالهیه](/fa/Article/View/29834 "المظاهر الالهیة فی اسرار العلوم الکمالیه")

37\. [المعاد الجسمانی](/fa/Home/Search?term=%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "المعاد الجسمانی ملاصدرا") (زاد السالک\- زاد المسافر): ملاصدرا در این رساله کلامی به زبان عربی با ادله عقلی و فلسفی به اثبات معاد کالبد برزخی می پردازد که نوعی معاد جسمانی است. مفصل این بحث در کتاب اسفار وی آمده است. مؤلف: در این رساله سر آن دارم مسئله معاد را طرح و معاد جسمانی را اثبات کنم مبحثی که افکار علماء در آن عاجز مانده است.

\- منطق:

38\. [التصور و التصدیق](/fa/Article/View/29836 "التصور و التصدیق")

39\. [اللمعات المشرقیه فی المباحث المنطقیه](/fa/Article/View/29827 "اللمعات المشرقیه فی المباحث المنطقیه")

40\. [التنقیح فی المنطق](/fa/Article/View/29772 "التنقیح فی المنطق")

41\. یادداشتهای ملاصدرا همراه با فهرست کتابخانه شخصی ملاصدرا

\- دیگر آثار ملاصدرا (پراکنده):

\- [رساله فی الالواح العمادیه](/fa/Home/Search?term=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%AD%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "رساله فی الالواح العمادیه ملاصدرا"): این رساله در فهرست فلاسفه جزء آثار ملاصدرا آمده است

\- شرح بر الرواشح السماویه میرداماد

\- جنگ: مجموعه ای برگزیده از شعر نثر و مطالب مثنوی متنوعی که به انتخاب، خط و امضاء ملاصدرا گرد آمده است

\- [جوهر مفارق](/fa/Home/Search?term=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1%20%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%82%20%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7&encyclo=True&kotob=True&alam=True&text=True&title=True&keyword=True "جوهر مفارق ملاصدرا")

\- حاشیه علی شرح ابن مبارکشاه علی حکمة العین

\- ملتقطانی

\- ایقاظ النائمین

\- نامه صدرا به میرداماد

\- حقیقة الکفر و الایمان

\- خواب ملاصدرا

\- شرح نجات

\- حاشیه نویسی بر کتاب قاموس المحیط فیروز آبادی

\- نامه ای به صدر شیرازی

\- و...

## منـابـع

### دانشنامه رشد

### مرتضی مطهری\- خدمات متقابل ایران و اسلام\- صفحه 512

## کلیــد واژه هــا

[ملاصدرا](/fa/Keyword/View/%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7) [زندگینامه](/fa/Keyword/View/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87) [فلاسفه اسلامی](/fa/Keyword/View/%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%87%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C) [ایرانیان](/fa/Keyword/View/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86) [حکمت](/fa/Keyword/View/%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA)

[0 نظر](javascript:;) [اشتراک گذاری](javascript:;) [ارسال](javascript:;) [چاپ](/fa/Article/PrintView/23914) [پرسش در مورد این مطلب](javascript:;) [افزودن به علاقه مندی ها](javascript:;)

* * *

[0 نظر](javascript:;) [اشتراک گذاری](javascript:;) [ارسال](javascript:;) [چاپ](/fa/Article/PrintView/23914) [پرسش در مورد این مطلب](javascript:;) [افزودن به علاقه مندی ها](javascript:;)

## بـرای اطلاعـات بیشتـر بخوانیـد

- ### [مشاهیر فلاسفه قرن یازدهم و دوازدهم](/fa/Article/View/23753)


## مطالب مرتبط

- ### [آقا محمد بیدآبادی](/fa/Article/View/27419)

- ### [قطب الدین شیرازی](/fa/Article/View/111572)

- ### [سید جلال الدین آشتیانی](/fa/Article/View/111629)

- ### [ابن سهلان ساوجی](/fa/Article/View/111607)

- ### [غلامحسین ابراهیمی دینانی](/fa/Article/View/111614)

- ### [قطب الدین رازی](/fa/Article/View/111571)

- ### [فارابی](/fa/Article/View/111255)


## جستجو

[![](http://tahoor.com/Content/Images/books-ad.jpg)](http://www.tahoor.com/fa/Home/Page/3?cache=1)

## آخریــن صفحــات دیـده شـده

برای استفاده از این امکان باید وارد سایت شوید.


هم اکنون وارد میشوید ؟


![](/Content/Styles/Images/SmallLOGO.png)
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به مؤسسۀ فرهنگی هنری جام طهور است.