مفاهیم ژنتیک - تبیان
کروموزوم‌ها ساختارهایی هستند که به وسیله آنها DNA به طور فیزیکی از نسلی به نسل بعدی منتقل می‌شود. انسان‌ها در هر سلول بدن‌شان 23 جفت کرموزوم ...
پیوند هیدروژنی
یک زوج نوکلئوتید که بر روی دو زنجیره مقابل هم با یک <anchor>پیوند هیدروژنی</anchor> به هم متصل هستند. این اتصال در محل بازهای شیمیایی نوکلئوتیدها انجام می‌گیرد؛ آدنین با تیامین جفت می‌شود و گوانین با سیتوزین. این جفت‌ بازها از طریق این اتصالات باعث می‌شوند که زنجیره‌‌های DNA که مکمل - یا "تصویر آینه‌ای" - هم هستند، به هم بپیوندند.
پیوند هیدروژنی
پیوند هیدروژنی

×

[![نشانک](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/neshanak.png)\
نشانک](https://article.tebyan.net/469590) [![جیب](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/jeeb.png)\
جیب](https://jeeb.tebyan.net/) [![قلاب](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/gholab.png)\
قلاب](https://article.tebyan.net/469592) [![سلامت](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/salamat.png)\
سلامت](https://article.tebyan.net/199111) [![آسمانه](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/asemane.png)\
آسمانه](https://article.tebyan.net/469606) [![آلبوم تصاویر](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/ganjine.png)\
آلبوم تصاویر](https://image.tebyan.net/) [![ویدیو](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/video.png)\
ویدیو](https://film.tebyan.net/) [![صوت](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/sound.png)\
صوت](http://sound.tebyan.net/) [![پرسان](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/porsan.png)\
پرسان](https://porsan.ir/) [![رژیم آنلاین](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/rejim.png)\
رژیم آنلاین](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=181513) [![دیتاسنتر](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/datacenter.png)\
دیتاسنتر](https://idc.tebyansmart.com/) [![کتابخانه](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/library.png)\
کتابخانه](http://library.tebyan.net/) [![همسان گزینی](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/hamdam.png)\
همسان گزینی](https://hamsan.tebyan.net/) [![جشنواره دانش آموزی](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/student.png)\
جشنواره دانش آموزی](http://project14.tebyan.net/) [![مجازیست](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/majazist.png)\
مجازیست](https://majazist.ir/)

بازخورد

تنظیمات

[![تبیان، دستیار زندگی](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/tebyan-logo.svg)](https://www.tebyan.net/)

![تقویم](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/icons8-calendar-50-2.png)

اوقات شرعی تهران-سه شنبه 4 آذر 1399

غروب آفتاب :طلوع آفتاب :

![وضعیت آب و هوا](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/abr.png)

استفاده از موقعیت مکانی

°سانتی گراد

امروزهفت روز آینده

- [سرویس ها](javascript:void(0))







[گرافیک](javascript:void(0))







[ویدیو](javascript:void(0))







[محصولات](javascript:void(0))







[تیم تبیان](javascript:void(0))











### اجتماعی











### اینفوگرافیک











### فیلم نوشت











### [پرسان](https://porsan.ir/)











### [روابط عمومی](https://article.tebyan.net/264456/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C)















### خانواده











### کمیک











### موشن گرافیک











### [رژیم آنلاین](https://moshavere.tebyan.net/newindex.aspx?pid=181513)











### [درباره ما](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=357725)















### سلامت











### طرح و پوستر











### اینفوموشن











### [کدومو](https://kodoumo.ir/)











### [تماس با ما](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=473438)















### بین الملل











### عکس نوشت











### فیلم های خبری











### [کتابخانه](https://library.tebyan.net/)











### [تبیان هوشمند](https://tebyansmart.com/)















### دینی



















### [میم](https://mimttc.ir/)



















### سبک زندگی



















### [همسان گزینی](https://hamsan.tebyan.net/)



















### کودک و خانواده



















### [جشنواره دانش آموزی](https://project14.tebyan.net/)



















### اقتصاد



















### [ذکر آنلاین](https://zekr.tebyan.net/\#SourehID=1&Aye=1)



















### ورزشی

- \|
دسترسی سریع
- [آگهی های بازار](https://article.tebyan.net/470272) [دیتاسنتر](https://idc.tebyansmart.com/) [تبیان قدیم](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=356263)

[صفحه اصلی](http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=1) \> [مرکز یادگیری](http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=256784) \> [دانش افزایی](/63658/دانش-افزایی) \> [دانش آموزها](/63665/دانش-آموزها) \> [مطالب علمی](/63682/مطالب-علمی)

[مشاوره](https://moshavere.tebyan.net/newindex.aspx?pid=845 "مشاوره")

چاپ

ارسال نظر

[ارسال به تلگرام](https://t.me/share/url?url=https://article.tebyan.net/233495 "ارسال به تلگرام") [ارسال به توییتر](https://twitter.com/share?url=https://article.tebyan.net/233495 "ارسال به توییتر") [ارسال به واتس اپ](whatsapp://send?text=https://article.tebyan.net/233495 "ارسال به واتس اپ")

پیوند هیدروژنی بر اثر جاذبه اتم هیدروژن اندک مثبت موجود در یک مولکول و اتم بسیار الکترونگاتیو موجود در مولکول دیگر (یا در محل دیگر همان مولکول اگر مولکول به قدر کافی بزرگ باشد که بتواند روی خود خم شود) تولید می‌گردد. جا به جا شدن یک جفت الکترون به سمت ...

بازدید :

زمان تقریبی مطالعه :

تاریخ : يکشنبه 1391/11/15

**پیوند هیدروژنی**

[![پیوند هیدروژنی]()](http://www.tebyan.net/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1391/10/58531662472306316923523017436239112173215251.gif)

جاذبه بین مولکولی دربرخی از ترکیبات هیدروژن‌دار به طور غیرعادی قوی است این جاذبه در ترکیباتی مشاهده می‌شود که درآن ها بین هیدروژن و عناصری که اندازه کوچک و الکترونگاتیوی زیاد دارند پیوند هیدروژنی وجود دارد. پیوند هیدروژنی نه تنها بین مولکول های یک نوع ماده، بلکه بین مولکول های دو ماده متفاوت که توانایی تشکیل پیوند هیدروژنی را دارند نیز برقرار می‌شود.

**[![پیوند هیدروژنی]()](http://www.tebyan.net/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1391/10/51230136887622923217759115881062513719398.gif)**

**تعریف پیوند هیدروژنی Hydrogen Bond**

هرگاه هیدروژن به اتمی با الکترونگاتیوی زیاد مثل **فلوئور**، **اکسیژن** یا **نیتروژن** متصل گردد، شرایطی برای به وجود آمدن نوع بسیاری مهمی جاذبه بین مولکولی مثبت ـ منفی حاصل می‌شودکه به آن **پیوند هیدروژنی** می‌گویند.

به عبارت دیگر، اتم یک مولکول هیدروژن و زوج الکترون غیر مشترک مولکول دیگر متقابلا همدیگر را جذب می‌کنند و پیوندی تشکیل می‌شود که به **پیوند هیدروژنی** مرسوم است.

**[![پیوند هیدروژنی]()](http://www.tebyan.net/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1391/10/20611516317671238372311383619037240196111208.gif)**

**نحوه تشکیل پیوند هیدروژنی**

پیوند هیدروژنی بر اثر جاذبه اتم هیدروژن اندک مثبت موجود در یک مولکول و اتم بسیار الکترونگاتیو موجود در مولکول دیگر (یا در محل دیگر همان مولکول اگر مولکول به قدر کافی بزرگ باشد که بتواند روی خود خم شود) تولید می‌گردد.

جا به جا شدن یک جفت الکترون به سمت عنصر بسیار الکترونگاتیو نیتروژن، اکسیژن یا فلوئور باعث می‌شود که این اتم ها دارای بار منفی جزئی شوند. در این صورت پیوند هیدروژنی پلی است میان دو اتم شدیدا الکترونگاتیو با یک اتم هیدروژن که از طرفی به طور کوالانسی با یکی از اتم های الکترونگاتیو و از طرف دیگر بطور الکترواستاتیکی (جاذبه مثبت به منفی) با اتم الکترونگاتیو دیگر پیوند یافته است.

**استحکام پیوند هیدروژنی یک دهم تا یک پنجاهم قدرت یک پیوند کوالانسی متوسط است.**

**![پیوند هیدروژنی]()**

**شرایط تشکیل پیوند هیدروژنی**

**1\. بالا بودن الکترونگاتیوی اتم های متصل به هیدروژن**

برهمین اساس است که **فلوئور** (الکترونگاتیوترین عنصر) قویترین پیوند هیدروژنی را تشکیل می دهد و اکسیژن (الکترونگاتیوتر از نیتروژن) پیوند هیدروژنی قویتری درمقایسه با نیتروژن تشکیل می‌دهد.

هم چنین بار مثبت زیاد بر روی اتم هیدروژن، زوج الکترون مولکول دیگر را به شدت جذب می‌کند و کوچک بودن اندازه اتم هیدروژن سبب می‌شود که ملکول دوم بتواند به آن نزدیک شود.

[![پیوند هیدروژنی]()](http://www.tebyan.net/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1391/10/1986224213842221101031501351622529220119751.gif)

**2\. کوچک بودن اتم های متصل به هیدروژن**

پیوند هیدروژنی واقعا مۆثر فقط در ترکیبات فلوئور، اکسیژن و نیتروژن تشکیل می‌شود. با وجود این که دو اتم نیتروژن و کلر الکترونگاتیوی برابر دارند چون اتم کلر از اتم نیتروژن بزرگ تر است بر خلاف نیتروژن، کلر پیوند هیدروژنی ضعیفی تشکیل می‌دهد.

![پیوند هیدروژنی]()

**توجیه خواص غیرعادی برخی از مواد**

وجود خواص غیرعادی برخی از مواد در حالت جامد یا مایع از جمله بالا بودن دماهای ذوب و جوش، نشان می‌دهد که نیروهای جاذبه بین مولکولی در آن ها به اندازه‌ای زیاد است که نمی‌توان آن را به تأثیرهای متقابل ضعیف بین مولکولی نسبت داد. **آشناترین این نوع مواد فلوئورید هیدروژن، آب و آمونیاک است** که بسیاری از خواص آن ها از جمله دماهای جوش و ذوب آن ها از دماهای جوش و ذوب ترکیب های مشابه خود به طور غیرمنتظره‌ای بالاتر است.

[![پیوند هیدروژنی]()](http://www.tebyan.net/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1391/10/4918519971801436236251425315159122164163.gif)

شاید تصور شود که علت این وضعیت غیر عادی، قطبیت به نسبت زیاد این مولکول هاست؛ البته تا اندازه‌ای همین طور است، اما بررسی دقیق این پدیده غیر عادی نشان می‌دهد که **باید نیروی جاذبه قوی تر از نیروهای جاذبه دوقطبی \_ دوقطبی بین مولکول های آن ها برقرار باشد.**

اگر به ساختار الکترونی مولکولی آن ها توجه شود، می‌توان به موردهای مشترک بین آن ها پی برد:

این وجه اشتراک، وجود دست کم یک پیوند کوالانسی با اتم هیدروژن و یک اوربیتال هیبریدی ناپیوندی دو الکترونی اتم مرکزی بسیار الکترونگاتیو در هر یک از آن هاست

[![پیوند هیدروژنی]()](http://www.tebyan.net/bigimage.aspx?img=http://img.tebyan.net/big/1391/10/239228200214842122046321115833316219713981.gif)

اتم هایی که الکترونگاتیوی بالایی دارند با هیدروژن پیوند کوالانسی به شدت قطبی به وجود می‌آورند به طوری که **هیدروژن به میزان قابل توجهی خصلت یک پروتون را پیدا می‌کند**.

جفت الکترون ناپیوندی و قابل واگذاری روی اتم H، این امکان را پدید می‌آورد که اتم هیدروژن در نقش پل، اتم‌های الکترونگاتیو دو مولکول را به یکدیگر متصل کند و نیروی جاذبه‌ بین مولکولی بوجود می‌آید که به پیوند هیدروژنی مرسوم است.

**مرکز یادگیری تبیان \- تهیه و تنظیم: فاطمه گودرزی**

### مطالب مــــــرتبط

* * *

- [ارســال نظر](#SendMessage "ارســال نظر")

\-

✖

![کد تایید](https://api.tebyan.net/api/Captcha/Index?key=CreateComment)

### مطالب برگزیده

### مرور مطالب

[جشنواره ایتات](/467214/جشنواره-ایتات "جشنواره ایتات ") [6 گناه نابخشودنی](/466998/6-گناه-نابخشودنی "6 گناه نابخشودنی  ") [مراسم افتتاحیه ۵امین دوره جشنواره فیلم کوتاه دانش‌ آموزی مدرسه](/466949/مراسم-افتتاحیه-۵امین-دوره-جشنواره-فیلم-کوتاه-دانش-آموزی-مدرسه "مراسم افتتاحیه ۵امین دوره جشنواره فیلم کوتاه دانش‌ آموزی مدرسه") [اعلام نتایج برگزیدگان جشنواره تولید محتوای الکترونیکی تبیان](/466074/اعلام-نتایج-برگزیدگان-جشنواره-تولید-محتوای-الکترونیکی-تبیان "اعلام نتایج برگزیدگان جشنواره تولید محتوای الکترونیکی تبیان") [گامی برای ایجاد تحول در نظام آموزشی](/461054/گامی-برای-ایجاد-تحول-در-نظام-آموزشی "گامی برای ایجاد تحول در نظام آموزشی") [هم‌ افزایی برای تحول در آموزش](/460541/هم-افزایی-برای-تحول-در-آموزش "هم‌ افزایی برای تحول در آموزش") [استخوان بندی (اسکلت) بدن انسان](/458912/استخوان-بندی-اسکلت-بدن-انسان "استخوان بندی (اسکلت) بدن انسان ") [گوارش غذا](/458900/گوارش-غذا "گوارش غذا ") [میعان (تبدیل بخار آب به آب)](/458893/میعان-تبدیل-بخار-آب-به-آب- "میعان (تبدیل بخار آب به آب)") [نفوذ آب در خاک های گوناگون](/457537/نفوذ-آب-در-خاک-های-گوناگون " نفوذ آب در خاک های گوناگون")

### پیشخــــــوان

[فراخوان ششمین دوره جشنواره فیلم کوتاه دانش آموزی مدرسه](/472532/فراخوان-ششمین-دوره-جشنواره-فیلم-کوتاه-دانش-آموزی-مدرسه "فراخوان ششمین دوره جشنواره فیلم کوتاه دانش آموزی مدرسه") [نکات مهم پایانی تا کنکور](/449032/نکات-مهم-پایانی-تا-کنکور "نکات مهم پایانی تا کنکور ") [درس خواندن به طعم میوه های تابستان](/449005/درس-خواندن-به-طعم-میوه-های-تابستان "درس خواندن به طعم میوه های تابستان") [مواد شیمیایی شادی‌ آفرین](/466396/مواد-شیمیایی-شادی-آفرین "مواد شیمیایی شادی‌ آفرین") [اوقات فراغت دلچسب در تابستان](/466395/اوقات-فراغت-دلچسب-در-تابستان "اوقات فراغت دلچسب در تابستان") [دوره تشریحی تست زنی ۵ روزه ویژه حافظان قرآن کریم](/464343/دوره-تشریحی-تست-زنی-۵-روزه-ویژه-حافظان-قرآن-کریم "دوره تشریحی تست زنی ۵ روزه ویژه حافظان قرآن کریم ") [توصیه هایی به دانش آموزان برای درس و عید و تعطیلات](/450195/توصیه-هایی-به-دانش-آموزان-برای-درس-و-عید-و-تعطیلات "توصیه هایی به دانش آموزان برای درس و عید و تعطیلات ") [تکالیف عیدم رو دستم مونده ..](/450183/تکالیف-عیدم-رو-دستم-مونده- "تکالیف عیدم رو دستم مونده ..") [حیات پیچیده در خشکی‌ های زمین زودتر شکل گرفته است](/461010/حیات-پیچیده-در-خشکی-های-زمین-زودتر-شکل-گرفته-است "حیات پیچیده در خشکی‌ های زمین زودتر شکل گرفته است") [کشف بقایای تاردیگریدها در اعماق دریاچه قطب جنوب](/461086/کشف-بقایای-تاردیگریدها-در-اعماق-دریاچه-قطب-جنوب "کشف بقایای تاردیگریدها در اعماق دریاچه قطب جنوب")

### پر بیننده ترین های هفته

##### [نکات تربیتی در دعای بیست و چهارم صحیفه سجادیه](/487136/نکات-تربیتی-در-دعای-بیست-و-چهارم-صحیفه-سجادیه "نکات تربیتی در دعای بیست و چهارم صحیفه سجادیه")

##### [چرا ریش درنمی‌آورید؟](/487137/چرا-ریش-درنمی-آورید- "چرا ریش درنمی‌آورید؟")

##### [غذاهایی که به پیشگیری از زوال عقل کمک می‌کنند](/487142/غذاهایی-که-به-پیشگیری-از-زوال-عقل-کمک-می-کنند "غذاهایی که به پیشگیری از زوال عقل کمک می‌کنند")

##### [اجازه ندهید بچه‌ها مادی‌گرا شوند!](/487151/اجازه-ندهید-بچه-ها-مادی-گرا-شوند- "اجازه ندهید بچه‌ها مادی‌گرا شوند!")

##### [۱۳ علامت که ممکن است نشان‌دهنده وجود مشکل در ریه‌ها باشند](/487154/۱۳-علامت-که-ممکن-است-نشان-دهنده-وجود-مشکل-در-ریه-ها-باشند "۱۳ علامت که ممکن است نشان‌دهنده وجود مشکل در ریه‌ها باشند")

[![تبیان، دستیار هوشمند زندگی](https://src.tebyan.net/proj/teb/img/tebyanmainpage_v3/tebyan-logo.svg)\
تبیان، دستیار هوشمند زندگی](https://www.tebyan.net/)

پل های ارتباطی

بلوار کشاورز،خیابان نادری،نبش حجت دوست،پلاک 12

public@tebyan.com

02181200000

دسترسی سریع

[ارتباط با ما](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=473438) [تیم تبیان](https://www.instagram.com/tebyan.team) [درباره ما](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=357725) [نقشه سایت](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=18359)

محصولات و خدمات

[فیلم تبیان](https://film.tebyan.net/) [صوت تبیان](http://sound.tebyan.net/) [بازی تبیان](https://hayoola.com/publisher/1101) [موبایل تبیان](https://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=323025)

اشتراک در خبرنامه

مشترکم کن

کلیه حقوق این سایت مربوط به موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان می‌باشد.

![](https://graph.tebyan.net/home/Visit?sessionId=431dcf28-63e8-4a35-8049-fa1ede24332a&Id=233495&Entity=Article)