gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu uk en en ca en en en en en en en gu gu gu gu gu en en en gu gu en en en en gu en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en gu en gu en en en en en
એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી સત્તાના કેન્દ્રીકરણની ચાલ: વાસ્તવિકતા એ છે કે આ પૂર્વે પણ આ બાબત ચર્ચાઈ ચૂકી છે – દલિત શક્તિ
સ્વાતંત્ર્ય, સમાનતા અને બંધુત્વનો સ્વૈચ્છિક મંચ
રાષ્ટ્રપ્રમુખ રામનાથ કોવિંદે સંસદના બજેટ સત્રના આરંભે બંને ગ્રુહોની સંયુક્ત બેઠકને સંબોધતા ‘એક રાષ્ટ્ર ,એક ચૂંટણી’ વિશે બહુ ભાવનાત્મક અપીલ કરી હતી.  રાષ્ટ્રપ્રમુખના આ ઉદગારો એક રીતે તો વડાપ્રધાનના ‘મનકી બાત’ હતા ! ભારતીય જનતા પક્ષે ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણીના તેના ઢંઢેરામાં લોકસભાની જોડાજોડ રાજ્યોની વિધાનસભાઓની ચૂંટણીઓ યોજવાનું વચન આપ્યું હતું. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આ વચનના પાલન અંગે  ખૂબ જ પ્રયત્નશીલ છે. સરકારે ‘વન નેશન,વન ઈલેકશન’ માટે ચૂંટણી પંચ, કાયદા પંચ અને લોકસભાની સ્ટેન્ડિંગ કમિટિના અભિપ્રાયો પણ મેળવ્યા છે. સમાંતર ચૂંટણીના આ વિચાર અંગે સંસદમાં  ઝાઝી ચર્ચા  થઈ નહોતી.
વડાપ્રધાને પણ આભાર પ્રસ્તાવ પરની ચર્ચાના જવાબ વેળા રાજકીય ભાષણબાજી વધુ કરીને આ મુદ્દાને પ્રાથમિકતાથી ઉઠાવ્યો નહોતો. જોકે  આ દિવસોમાં વડાપ્રધાનની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ભાજપાશાસિત રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓની પરિષદમાં સૌ મુખ્યમંત્રીઓએ એકી અવાજે  રાજ્યોની વિધાનસભાઓની ચૂંટણીઓ લોકસભાની સાથે જ કરવાના વિચારનું સમર્થન કર્યું છે. કેટલાક મુખ્યમંત્રીઓએ તો તેમના રાજ્યોમાં પંચાયત-પાલિકાની ચૂંટણીઓ પણ સાથે કરાવવા પગલાં લેવાની વાત કરી છે. બીજી તરફ રાહુલ ગાંધીની અધ્યક્ષતામાં દિલ્હીમાં મળેલા કોંગ્રેસના મહાઅધિવેશનમાં, એક ઠરાવ દ્વારા  આ વિચારનો ન માત્ર વિરોધ કરાયો છે પણ તેને મોદી સરકારની ચાલ, બંધારણીય રીતે અયોગ્ય અને અવ્યવહારુ બાબત ગણાવી વખોડી કઢાયો છે.
અનેક ધર્મ, જાતિ અને સંસ્ક્રુતિની વિવિધતા ધરાવતા ભારતમાં જેમ દેશના એક યા બીજા ભાગમાં  કાયમ તહેવારોની ઉજવણીનો માહોલ હોય છે તેમ પંચાયતથી પાર્લામેન્ટ સુધીની ચૂંટણીઓ પણ  કોઈને કોઈ ભાગમાં ચાલુ જ હોય છે. એટલે પાંચ વરસમાં એક વાર બધી ચૂંટણીઓ થઈ જાય ને પછી સૌ સૌના કામે વળગે એ વિચાર આકર્ષક લાગે તેવો છે. નીતિ આયોગે પણ ૨૦૨૪ સુધીમાં દેશમાં એકસાથે ચૂંટણીઓ  માટેનું આયોજન કરવા કહ્યું છે.સમાંતર ચૂંટણીની તરફેણની સૌથી રૂપકડી અને મજબૂત દલીલ  તો દેશમાં કાયમ જોવા મળતા ચૂંટણી માહોલમાંથી છૂટકારાની છે. વક્રતા વળી એ છે કે આ વિચારનો સઘળો શ્રેય હંમેશા ઈલેકશન મોડમાં જ રહેતા વડાપ્રધાન  મોદીને આપવામાં આવે છે. એમ પણ ઠરાવાય છે કે  તમામ ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાનો વિચાર પણ મોદીના ભેજાની જ પેદાશ છે . જોકે વાસ્તવિકતા એ છે કે આ પૂર્વે પણ આ બાબત ચર્ચાઈ ચૂકી છે.
સમાંતર ચૂંટણીઓના તરફદારો નાણા, સમય અને શ્રમની બચતની દલીલ જોરશોરથી કરે છે અને તેમાં તથ્ય પણ લાગે છે. ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી માટેનો સરકારી ખર્ચ ૩૪૨૬ કરોડ અને રાજકીય પક્ષોએ કરેલો ખર્ચ ૨૬૦૦૦ કરોડ હતો. જો લોકસભાની સાથે જ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ થાય તો  થોડોક જ ખર્ચ વધે અને બંને ચૂંટણી થઈ જાય. પ્રથમ નજરે જ આ દલીલ સૌને સ્વીકાર્ય લાગે તેવી છે. પરંતુ રાજકીય પક્ષો અને સરકારી ખર્ચ વચ્ચે જે મોટું અંતર છે તે ધ્યાનથી જોતાં સમજાય છે કે ખર્ચના ઘટાડાની આ દલીલમાં  બહુ  દમ નથી. ૧૯૫૨માં ચુંટણી અંગેનો માથાદીઠ સરકારી ખર્ચ ૬૦ પૈસાથી ૨૦૦૯માં વધીને ૧૨રૂ. થયો છે. સામે રાજકીય પક્ષો દ્વારા થતો ખર્ચ એના કરતાં અનેકગણો વધ્યો છે.
દેશમાં વારંવાર ચૂંટણીઓથી વિકાસ કામોને અસર થાય છે, વહીવટી તંત્ર ખોરંભે પડે છે અને નીતિગત નિર્ણયો લેવામાં  વિલંબ થાય છે.એવી જે દલીલ છે તેમાં પણ અર્ધસત્ય છે. ખરેખર તો ચૂંટણી પ્રક્રિયા ખૂબ જ લાંબી ચાલે છે અને આચારસંહિતાનો ગાળો લાંબો હોય છે તે ટૂંકાવવાની વધારે જરૂર છે. ચૂંટણી પંચે ઓછા સમયમાં અને એક જ તબક્કે ચૂંટણીઓ યોજી શકાય તે દિશામાં પૂરતા પ્રયત્નો કર્યા નથી. ચૂંટણી જાહેરનામાની પ્રસિધ્ધિ સાથે જ આચારસંહિતાનો અમલ અને મોટા રાજ્યોમાં અનેક તબક્કે યોજાતી ચૂંટણીઓમાંથી માર્ગ કાઢવાની આવશ્યકતા છે. ચૂંટણી પંચ ચૂંટણી પ્રક્રિયા ચાલુ હોય તે દરમિયાન પણ કેટલાક  અનિવાર્ય કામોની અને નીતિવિષયક નિર્ણયોની મંજૂરી આપતું જ હોય છે. એટલે વારંવાર ચૂંટણીઓને કારણે વિકાસ કામો ઠ્પ્પ થવાની દલીલ સંપૂર્ણ સાચી નથી.
અગાઉ લોકસભાની ચાર ચૂંટણીઓ (૧૯૫૧-૫૨, ૧૯૫૭, ૧૯૬૨ અને ૧૯૬૭)ની સાથે જ વિધાનસભાઓની પણ ચૂંટણી થઈ હતી. ૧૯૬૭માં બિનકોંગ્રેસી ધોરણે વિપક્ષો એક થયા અને ઘણા રાજ્યોમાં સંયુક્ત વિધાયક દળોની સરકારો રચાઈ હતી. આ સરકારો લાંબુ ન ટકી કે કેન્દ્ર સરકારે તેની સામે બંધારણના અનુચ્છેદ ૩૫૬નો ઉપયોગ કરીને તેને બરખાસ્ત કરી ત્યારથી સાથે ચૂંટણીઓ યોજાતી બંધ થઈ હતી. તે પૂર્વે ૧૯૬૦માં કેરળ અને ૧૯૬૧માં ઓરિસ્સામાં વિધાનસભાઓની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી.તો લોકસભાની પણ મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ  થઈ હતી. તેને કારણે પાંચ વરસનો ગાળો સચવાતો બંધ થયો અને સાથે સાથે યોજાતી ચૂંટણીઓનું તંત્ર ખોરવાઈ ગયું.
અનુચ્છેદ ૩૫૬નો દુરુપયોગ અને રાજકીય અસ્થિરતા તેનાં પ્રમુખ કારણો છે. વિપક્ષી સરકારોને સામાન્ય કારણોસર  બરખાસ્ત કરી દેવાનું વલણ વધતું રહ્યું છે. આઝાદી પછીના એક દોઢ દાયકામાં ૩૫૬નો ઉપયોગ ત્રણ જ વખત થયો હતો જે ઈંદિરાઈ કટોકટીના ગાળામાં (૧૯૭૫-૧૯૭૯)માં ૨૧ વખત થયો.કટોકટી પછી મોરારજી સરકારે પણ તેનો ભરપૂર ઉપયોગ કર્યો. હાલની બીજેપી સરકાર પણ ઉત્તરાખંડ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં તેનો દુરુપયોગ કરી ચૂકી છે. એ રીતે સાથે સાથે યોજાતી ચૂંટણીઓને આગળપાછળ કરવામાં તમામ રાજકીય પક્ષો સરખા જવાબદાર છે.
ભારત્ના બંધારણની પ્રવર્તમાન જોગવાઈઓ જોતાં લગભગ દસેક બંધારણ સુધારા કરવામાં આવે તો જ એક સાથે ચૂંટણીઓ કરી શકાય તેમ છે.  જે હાલના સંજોગોમાં રાજકીય સર્વસંમતિના અભાવે શક્ય લાગતું નથી. ચૂંટણી પંચનું વલણ આ બાબતમાં હકારાત્મક હોય તે સ્વાભાવિક છે .પણ જે પંચ એકાદ મોટા રાજ્યમાં એક તબક્કે વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજી શકતું નથી તે સમગ્ર દેશમાં બંને ચૂંટણીઓ એક સાથે યોજવાનું ગંજાવર કામ કરી શકે નહીં. તે માટે તેને લાખો ઈવીએમ અને મતદાન મથકોની તથા એક કરોડ કર્મચારી-અધિકારીની જરૂર પડે તેમ છે.
કોંગ્રેસ જ્યારે સત્તા પક્ષના અને ખાસ તો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આ વિચારને એક ચાલ ગણે છે ત્યારે તેની પાછળના કારણો પણ સમજવા જેવા છે. જીએસટીને અડધી રાતે સંસદના ખાસસત્ર દ્વારા દાખલ કરીને સરકારે ‘વન નેશન, વન ટેક્સ’ના નગારાં વગાડ્યા હતા. હવે ‘વન નેશન, વન ઈલેકશન’માં જો તે સફળ થાય તો પછી ‘વન નેશન, વન લીડર’ની વાત આવે. ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી ન.મો અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખની ચૂંટણીની જેમ લડ્યા હતા. એકસાથે ચૂંટણી યોજાય તો તેમને વિપક્ષોને ચિત કરવામાં સુગમ પડે તેમ છે. એટલે વિપક્ષો વડાપ્રધાનની “કહીંપે નિગાહેં કહીં પે નિશાના”વાળી સત્તાના કેન્દ્રીકરણની ચાલ પારખી ગયા છે.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
Click to share on Google+ (Opens in new window)
Click to email this to a friend (Opens in new window)
Click to print (Opens in new window)
Click to share on WhatsApp (Opens in new window)
એટ્રોસિટી એક્ટ: આઝાદી કાળથી જ રાજકીય પક્ષોનું દલિતો પ્રત્યે બેવડુ અને ઓરમાયું વર્તન રહ્યું છે
માત્ર કાનૂનવિદજ નહીં કાનૂનદાતા એવા ડો.આંબેડકરનું કાયદાના ક્ષેત્રમાં અનન્ય પ્રદાન હતું
પ્રતિસાદ આપો જવાબ રદ કરો
Enter your comment here...
Fill in your details below or click an icon to log in:
ઇમેઇલ (Address never made public)
You are commenting using your WordPress.com account. ( Log Out /  બદલો )
You are commenting using your Google+ account. ( Log Out /  બદલો )
You are commenting using your Twitter account. ( Log Out /  બદલો )
You are commenting using your Facebook account. ( Log Out /  બદલો )
Notify me of new comments via email.
Notify me of new posts via email.
બાવળા મહિલા વિકાસ સંગઠનની બચત અને ધિરાણની પ્રવૃત્તિથી સ્થાનિક બહેનોનું જીવનધોરણ સુધર્યું છે
નિરાધારપણામાંથી સ્વનિર્ભરતાના માર્ગે પ્રયાણ કરતાં સુભદ્રાબહેન
નર્મદા નદીને મૃતપાય થતી અટકાવવા માટે નેશનલ ગ્રીન ટ્રીબ્યુનલ માં જાહેર હિતની અરજી દાખલ
શોષિતોના શૂળનું મૂળ શોધનાર મનીષી: કાર્લ માર્કસ
ગુજરાતમાં માનવ અધિકાર પંચના અધ્યક્ષ તરીકે છેલ્લા પાંચેક માસથી કોઈ વ્યક્તી નિમાઈ નથી
બળાત્કાર કેસ ટ્રાન્સફર કરવા પીડિતની હાઇકોર્ટ સુધીની લડત: ન્યાય આસાન નથી
ચંડોળા તળાવના છાપરામાં આગના બનાવને સરકાર આફત તરીકે ઘોષિત કરે: તાત્કાલિક જરૂરી સહાય, વળતર આપવામાં આવે
અનામતનો માપદંડ આર્થિક કેમ ન હોઈ શકે: દેશના દલિતો-આદિવાસીઓ-પછાતોનો મોટો સમૂહ ગરીબીમાં સબડે છે
માત્ર કાનૂનવિદજ નહીં કાનૂનદાતા એવા ડો.આંબેડકરનું કાયદાના ક્ષેત્રમાં અનન્ય પ્રદાન હતું
એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી સત્તાના કેન્દ્રીકરણની ચાલ: વાસ્તવિકતા એ છે કે આ પૂર્વે પણ આ બાબત ચર્ચાઈ ચૂકી છે
એટ્રોસિટી એક્ટ: આઝાદી કાળથી જ રાજકીય પક્ષોનું દલિતો પ્રત્યે બેવડુ અને ઓરમાયું વર્તન રહ્યું છે
જ્યાં સુધી દલિત-આદિવાસીની જમીનના પ્રશ્નો ન ઉકલે ત્યાં સુધી બંધારણીય માળખામાં રહીને આંદોલનો કરવામાં આવશે
જ્યાં સુધી ગેર બરાબરી, જાતિ પ્રથા, ગરીબો પર અત્યાચાર, શોષણ હશે, ત્યાં સુધી બાબા સાહેબનું નામ અમર રહેશે
હત્યાનો ભોગ બનનાર નાનજીભાઇએ રોડના ભ્રષ્ટાચાર બાબતે આરટીઆઇ એકટ તળે માહિતી માંગી હતી
ગુજરાતની રોજગાર ક્ષમતામાં ઉત્તરપ્રદેશ અને બિહાર કરતા પણ ઓછો વધારો થયો છે
દેશનો વિકાસ ત્યારે જ થઈ શકે કે જયારે વંચિત સમુદાયોને સમાન અધિકાર મળે. આનો ઉપાય અનામતની નાબૂદી નથી
અનુસુચિત જાતિના પરિવારો સાથે ભેદભાવ રાખી ફાળવેલ જમીન ગેરકાયદેસર શરતભંગ કરી ખાલસા કરેલ છે
ગાડાચીલા પર સ્પીડબ્રેકર ના હોય માનનીય જજસાહેબ
માય લોર્ડ, હું સંપૂર્ણ માન સાથે કહું છું… તમે ભગવાન નથી
ગરવી ગુજરાતમાં દલિત હિંસા અવિરત ચાલુ
આર્કાઇવ મહિનો પસંદ કરો જૂન 2018 મે 2018 એપ્રિલ 2018 માર્ચ 2018 ફેબ્રુવારી 2018 જાન્યુઆરી 2018 ડિસેમ્બર 2017 નવેમ્બર 2017 ઓક્ટોબર 2017 સપ્ટેમ્બર 2017 ઓગસ્ટ 2017 જૂન 2017 મે 2017 એપ્રિલ 2017 માર્ચ 2017 ફેબ્રુવારી 2017 ડિસેમ્બર 2016 ઓક્ટોબર 2016 સપ્ટેમ્બર 2016 ઓગસ્ટ 2016 જુલાઇ 2016 જૂન 2016 મે 2016 એપ્રિલ 2016 ફેબ્રુવારી 2016 જાન્યુઆરી 2016 નવેમ્બર 2015 ઓક્ટોબર 2015 સપ્ટેમ્બર 2015 ઓગસ્ટ 2015 જુલાઇ 2015 ફેબ્રુવારી 2015 મે 2014 એપ્રિલ 2014
સેન્ટર ફોર સોશલ જસ્ટીસ
Send to Email Address Your Name Your Email Address
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.
To find out more, including how to control cookies, see here: Cookie Policy