gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en fr en en ca en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu gu gu gu gu en en
સમયસરતા અને સ્વભાવની સરળતામાં સૌની સલામતી ને સગવડતા સમાયેલી છે.
વખતસર, વચનસર અને વિવેકસરના વર્તન વ્યવહારમાં વિશ્વંભરનો વાસ છે.
ચોખ્ખુ દિલ અને ચોક્કસનું કામ માણસને દેવ બનાવે છે.
Jump to main navigation and login
નિરાંત વચન હરજી ગુરુ જ્ઞાન ગાદી - દેથાણ, તા.કરજણ, જી. વડોદરા
નિરાંત વચન હરજી ગુરુ જ્ઞાન આશ્રમ - વાંઝ, તા. ચોર્યાસી, જી. સુરત
શ્રી બાબુરામ સત્સંગ આશ્રમ - રણભુન ઘાટી, તા.પાવી જેતપુર, જી. વડોદરા
વેશભૂષા - સંગીત સ્પર્ધા અને આરતી સ્તુતિ વંદના
Published on Tuesday, 28 August 2012 16:58
Written by Super User
॥ કુલં પવિત્રં જનની કૃતાર્થા વસુંધરા પુણ્યવતી ચ તેન । અપાર સંવિત્સુખ્સાગરેડસ્મિન લીનં પરબ્રહ્મણિ યસ્ય ચેતઃ ॥
ભાવાર્થઃ- અપાર જ્ઞાન અને સુખના સાગરરૂપ પરબ્રહ્મમાં જેમનું ચિત્ત લીન થયું છે, એવા મહાત્માઓ જે કુળમાં જન્મ્યા હોય તે કુળ પવિત્ર છે, જે માતાની કૂખે જન્મ્યા હોય તે માતા કૃતાર્થ છે અને જે ભૂમિ પર તેઓ જ્ન્મ્યા હોય તે ભૂમિ પણ ભાગ્યશાળી છે.
અપાર જ્ઞાન અને સુખ ના સાગર રૂપ પરબ્રહ્મમાં જેમનું ચિત્ત લીન થયું છે એવા મહાત્મા પુરુષોને જન્મ આપી પોતાને પુણ્યશ્ર્લોકી અને કૃતાર્થ કહેવડાવવાનું સુભગ ભારતમાતા ને નિત્ય પ્રાપ્ત છે.
તેના મહાન પુત્રોએ પોતાને વારસામાં મળતા અમર્યાદ સમ્યક્ જ્ઞાનની પ્રભા એકલા ભારત વર્ષમાં જ નહિ, પરંતુ દરિયાપારના દેશો સુધી ફેલાવી છે. જ્યારે જ્યારે અધર્મની વૃધ્ધિ થઈ ધર્મની ક્ષતિ થઈ છે ત્યારે ત્યારે ભારત માતાએ શ્રીમદ્ આધ શંકરાચાર્ય, શ્રી દયાનંદ સરસ્વતી, શ્રી રામકૃષ્ણ પરમહંસ, શ્રી વિવેકાનંદ તથા સ્વામી રામતીર્થ જેવા ધર્મ ધુરંધર પુત્રોને જ્ન્મ આપી, ભારતીય સંસ્કૃતિના આધારરૂપ ધર્મનું અવિચ્છિન્ન રક્ષણ કર્યું છે.
આવા મહાન પુરૂષોનાં જીવન ચરિત્રો, આધ્યાત્મિક ઉન્ન્તિને પંથે પ્રયાણ કરનાર મનુષ્ય ને એક ભોમિયાની – માર્ગ દર્શક્ની ગરજ સારે છે. એથી જ આવા મહાન પુરુષોનાં જીવન ચરિત્રો તેમની હયાતિમાં અથવા હયાતિ બાદ જનસમુહના ભલાને માટે છાપવા છપાવવાની પ્રણાલી જયાં ત્યાં ચાલી રહી છે.
આજે એવા જ એક મહાત્મા પુરુષનું જીવન ચરિત્ર છપાય છે કે જેમણે કેટલાયે પાકૃત જીવોનો મોક્ષનો માર્ગ સરળ કરી આપ્યો છે. આ મહા પુરુષનું નામ શ્રી નિરાંત મહારાજ છે. "નિરાંત"! કેવું સંજ્ઞા વાચક નામ. નિરાંત એટલે શાન્તિ જ, સર્વ પ્રકારની ઉપાધિઓ થી રહિત પણું. આ નિરાંત મહારાજે શાશ્વત શાન્તિ મેળવી, પોતાના નિરાંત નામની સાર્થકતા સિધ્ધ કરી છે.
શ્રી નિરાંત મહારાજનો જન્મ કરજણ તાલુકાના દેથાણ ગામે ગોહેલ કુળના રજપુત કુટુંબમાં વિ.સં. ૧૮૦૩માં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ ઉમેદસિંહ અને માતાનું નામ હેતાબા હતું. ઉમેદસિંહ સદાચારી અને ભકિત ભાવવાળા હતાં. હેતાબા પણ પતિ-ભક્તિ પરાયણ અને પ્રેમાળ હતા. બાળકએ માતા પિતાની ભાવનાનું પ્રતિબિમ્બ છે. આ સિધ્દ્ધાંતાનુસાર પવિત્ર સદાચારી અને ભક્તિ ભાવવાળાં માતાપિતાના બન્ને પુત્રો જાલિમસિંહ તથા શ્રી નિરાંત મહારાજ સદપુત્રો જ હતા.
મોટા ભાઈ જાલિમસિંહ ખાસ કરીને વ્યવહાર કુશળ હતા જ્યારે નાના ભાઈ શ્રી નિરાંત મહારાજ ભક્તિ ભાવવાળા હતા. શ્રી નિરાંત મહારાજને સાત વર્ષની ઉંમરે પોતાના ગામની ગામઠી નિશાળે ભણવા બેસાડ્યા. આ અરસામાં હાલની જેમ સરકારી નિશાળો ન હતી અને વાંચવા લખવાનાં આવા સાધનો પણ ન હતાં. ગામ લોકો તરફથી ગામઠી નિશાળ કાઢવામાં આવતી અને કોઈ સારા અનુભવી ચારિત્ર્યવાન બ્રાહ્મણને મહેતાજીનું પદ આપી તેમના દ્વારા છોકરાઓ ને વાંચનનું તથા વ્યવહારમાં જરૂરી જેટલું ગણિતનું જ્ઞાન આપવામાં આવતું. લખવાને માટે સ્લેટ પેનને બદલે લાકડાની એક લંબ ચોરસ પાટી અને લાકડાની અણીદાર સળી કે જેને વતરણું કહેવામાં આવતું, આ બે વસ્તુઓ હતી. આ પાટી પર સારી ઝીણી ધૂળ પાથરી લાકડાની સળી વડે લખવામાં આવતું. છતાં આશ્ચર્યની વાતતો એ છે કે લાકડાની પાટી પર ધૂળ નાખી ભણેલા તે સમયના શ્રી પ્રીતમદાસ, અખો ભગત, ધીરા ભગત, ભોજા ભગત વગેરે મહાન ભકત, જ્ઞાની અને કવિ થઈ ગયા. વર્તમાન સમયે જ્યારે ગામે ગામ નિશાળો સ્થપાઈ છે અને ફરજીઆત કેળવણી અપાય છે, છતાં આજના ભણેલાઓ માંથી ઉપર જણાવી ગયા તેવા જ્ઞાની કવિ કે ભક્ત ભાગ્યે જ નીવડે છે.
શ્રી નિરાંત મહારાજના નપણ થી જ કથા વારતા ના બહુ જ પ્રેમી હતા અને તેમાંય વળી બ્રાહ્મણ મહેતાજી ને હાથે કેળવાયા એટલે પ્રેમ દઢ તર બન્યો. ગામમાં પુરાણીની કથા ચાલતી હોય તેમાં નિરાંત મહારાજ એક પણ દિવસ પડવા દેતા નહિ. ગામમાં ઓચ્છવ મંડળ હતું, તેમાં મુખ્ય ઓચ્છવીઆ શ્રી નિરાંત મહારાજ હતા. પોતે એટલું સારૂં ગાતા કે ગામ લોકોને એમનું ગાવું વ્યસનરૂપ થઈ પડ્યું હતું. શ્રી નિરાંત મહારાજનું લગ્ન સોળ વર્ષની ઉંમરે ભરૂચ તાલુકાના તરાસરા ગામે પરમારોમાં થયું હતું. તેમનું બીજું લગ્ન કરજણ તાલુકાના સંભોઇ ગામે મોરી પરમારોમાં થયું હતું. પ્રથમ પત્નિ કુંવરબાઈ થી તેમને નરેરદાસ, રૂઘનાથભાઈ અને ખુશાલભાઈ એમ ત્રણ પુત્રો, દુધીબા તથા અમૃતબા નામે બે દીકરીઓ અને બીજાં પત્નિ સીતાબા થી રણછોડભાઈ, દાદાભાઈ, દસાઈભાઈ, બાવાભાઈ અને હીરાભાઈ એમ પાંચ પુત્રો અને બે દીકરીઓ ની પ્રજા હતી.
શ્રી નિરાંત મહારાજ સ્વભાવે પ્રેમી તથા મળતાવડા હોવાથી નાત જાતમાં તેમનું સારૂં માન હતું. પાદરા તાલુકાના કણઝટ ગામે તેઓશ્રીનું સગુ હોવાથી તેમને વારંવાર કણઝટ (હાલ માસરરોડ નામે ઓળખાય છે) જવાનું થતું. કણઝટમાં ગોકળદાસના મેરા માનંદી સાધુ હતા. તે સારા જ્ઞાની અને ભજની પુરુષ હતા. શ્રી નિરાંત મહારાજ સત્સંગનો લાભ લેવા તેમની પસે જતા. શ્રી નિરાંત મહારાજની સમજ શકિત, ભકિત ભાવ અને જ્ઞાનની જીજ્ઞાસા જોઈ ગોકળદાસ શ્રી નિરાંત મહારાજ પર ઘણાં જ ખુશ થતા. આમ ઘણાં વખત ના સત્સંગને પરિણામે શ્રી નિરાંત મહારાજને "નામ"નો ઉપદેશ કર્યો કે જે નામના બોધ વડે કરીને મામુલી જેવા તુકારામ, તુલસીદાસ, સૂરદાસ અને કબીર વગેરે મોટા મહાત્મા પુરુષો થઈ ગયાં કે જેમના પુણ્યસ્મરણીય નામો લોકો આજે પણ પ્રેમ પૂર્વક સંભાળે છે. શ્રી નિરાંત મહારાજ પણ નામનો ઉપદેશ પામીને સાચા જ્ઞાની નીવડ્યા. હવે તો લોકો શ્રી નિરાંત મહારાજ પાસે ઉપદેશની માગણી કરવા લાગ્યા. પરંતુ શ્રી નિરાંત મહારાજે પોતાના ગુરુની હયાતિ સુધી ઉપદેશ આપવાનું કામ કર્યું નહિ, પોતે જ્યાં જ્યાં જતાં ત્યાં કેવળ ભજનાનંદ કરાવતા. પોતાના ગુરુના વિદેહ થયા બાદ શ્રી નિરાંત મહારાજે ઉપદેશ આપવાનું કામ શરૂ કર્યું. પૂજાવાને બદલે પૂજાવાના નિરમાની સ્વભાવને લઈને ઘણા માણસો એ નાતજાતનાં અભિમાન મૂકી દઈ શ્રી નિરાંત મહારાજ પાસે ઉપદેશ લીધો.
શ્રી નિરાંત મહારાજે સૌથી પ્રથમ ઉપદેશ મિયાગામના વતની રજપુત જ્ઞાતિ ના ભીખાભાઈ મીયાવતને આપ્યો. વાગરા તાલુકાના તેલોદ ગામના પટેલ નરેરભાઈ ને શ્રી નિરાંત મહારાજની ખ્યાતિ સાંભળી તેમને પોતાને ઘેર તેડવાનો વિચાર થયો. તે દરમ્યાન મિયાગામ વાળા પોતાના સ્નેહી ભીખાભાઈ પોતાને ઘેર આવ્યા. ભીખાભાઈ એ માળા તથા તિલક ધારણ કરેલાં જોઈ નરેરદાસે પૂછયું "તમે કોઈની પાસે ઉપદેશ લીધો કે શું?" ભીખાભાઈએ પોતે શ્રી નિરાંત મહારાજ પાસે ઉપદેશ લીધો તે વાત કહી સંભળાવી, આ ઉપરથી નરેરદાસે ભીખાભાઈ ને શ્રી નિરાંત મહારાજને તેડવા મોકલ્યા. શ્રી નિરાંત મહારાજ ગામમાં પધારે છે એમ જાણી ગામ લોક બધા ભાગોળે સામૈયું કરવા ગયા. વાજતે ગાજતે ગામમાં તેડી લાવી નરેરદાસ પટેલે શ્રી નિરાંત મહારાજની પોતાને ઘેર પધરામણી કરી. રાત્રે શ્રી નિરાંત મહારાજનું ભજન સાંભળવા નરેરદાસ ને ઘેર ગામ લોકોની ઠઠ બાઝી. ભજન થઈ રહ્યા બાદ નરેરદાસને, મકનદાસ અને વણારસી બાપાએ શ્રી નિરાંત મહારાજ પાસેથી ઉપદેશ લીધો સંવત ૧૮૫૧. બીજે દિવસે ગામના લગભગ બધા જ માણસોએ શ્રી નિરાંત મહારાજ પાસે ઉપદેશ લીધો. પોતાના આ પ્રેમી શિષ્યોના આગ્રહને વશ થઈ શ્રી નિરાંત મહારાજ કેટલાક દિવસ તેલોદ ગામમાં રહ્યા. શ્રી નિરાંત મહારાજ હવે ઉપદેશ આપે છે એ વાત પવનવેગે પ્રસરી અને ગામે ગામથી શ્રી નિરાંત મહારાજને આમંત્રણ આવવા લાગ્યાં. શ્રી નિરાંત મહારાજ જ્યાં જ્યાં જતા ત્યાં ત્યાં સંખ્યાબંધ માણસો તેઓશ્રી ના શિષ્ય થતા. આમ શ્રી નિરાંત મહારાજનું શિષ્ય મંડળ સમુદ્રની ભરતી ની માફક ઉભરાવા લાગ્યું. ટૂંકમાં કહીએ તો પૂર્વમાં ડભોઈ થી માંડી રેવાકાંઠા સુધી, પશ્ચિમે કાવી થી માંડી દહેજ, ભાડભૂત અને ભૂવા સુધી, અને ઉત્તરમાં મહિસાગરથી માંડી દક્ષિણમાં સુરત સુધી શ્રી નિરાંત મહારાજના હજારો શિષ્યો થયા.
આ વખતે શ્રી પ્રીતમદાસ, શ્રી સહેજાનંદ શ્રી કુબેર દાસ વગેરે ધર્મનો પ્રચાર કરી, પોતપોતાના સંપ્રદાય સ્થાયી મંદિરો બંધાવતા હતા. શ્રી નિરાંત મહારાજના શિષ્યોને પણ પોતાના સંપ્રદાયનું ધામ બાંધવાની ઈચ્છા થઈ. શ્રી નિરાંત મહારાજે શિષ્યોના મનનું સમાધાન કરતાં કહ્યું, ભાઈઓ, આ સઘળી પ્રવૃતિ શરૂઆતમાં સારી લાગે છે, પરંતુ ખરી રીતે એ કલહનું મૂળ છે. સંપ્રદાય સ્થાપી મંદિરો બાંધવા માટે હરિજનો પાસેથી પૈસા ઉઘરાવવા પડે, મંદિરોમાં સાધુઓ રાખવા પડે, એ સાધુઓની આજીવિકા હરિજનો ઉપર રાખવી પડે જેથી આગળ જતાં એ સાધુઓ હરિજનો ને બોજ રૂપ થઈ પડે. વળી સાધુઓની સારી નરસી ચાલ માટે તકરાર ઉપસ્થિત થાય, તેમ જ ગાદીના વારસાઈ હક્કો માટે પણ ઝઘડા ઉભા થાય. આવાં આવાં અનેક કારણોથી આખરે સંપ્રદાયની પડતી થાય. પૂર્વે જે જે સંપ્રદાયો તૂટ્યા છે તે આવા જ કારણોને લઈને, માટે આપણે તો એ ઉપાધિમાં પડવું નથી. આપણે તો જેમાં ભક્તિ અને જ્ઞાન જળવાઈ રહે એવો જે ઉત્તમ નિવૃત્તિ માર્ગ ચલાવીએ છીએ એનિ વૃત્તિ માર્ગની જ્ઞાન ગાદીઓ સ્થાપી એ. આમ કહી શ્રી નિરાંત મહારાજે પોતાના શિષ્યો પૈકી જે નિરાભિમાની, ભક્તિ ભાવવાળા, સંત સેવાના અભિલાષી, જ્ઞાન પ્રતિપાદન કરવાની શક્તિવાળા, સરળ તથા મળતાવળા સ્વભાવના અને ઘરના સુખી હતા, તેમને ઉપદેશ કરવાનો અધિકાર આપ્યો. આ રીતે એકંદરે સોળ શિષ્યોને શ્રી નિરાંત મહારાજે પોતે પોતાને હાથે ઉપદેશ કરવાનો (જ્ઞાન ગાદી સ્થાપવાનો) અધિકાર આપ્યો. દરેકે ગુરુના પ્રતિક તરીકે શ્રી નિરાંત મહારાજ પાસેથી તેમની ચાખડીઓ તથા માળાલઈ પોતાને ઘેર ગુરુ ગાદી સ્થાપી ત્યાં પધરાવી પૂજા આરતી કરવા લાગ્યા. આ રીતે પોતાને હાથે જ સંપ્રદાયનો પાયો નાખી શ્રી નિરાંત મહારાજ વિ.સં. ૧૯૦૮ના ભાદરવા સુદી ૮ને દિવસે નિર્વાણ પામ્યા.
copyright © All rights reserved 2012.