gu en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en gu gu gu en en gu gu gu gu en en en gu en en en en en sl en gu en en en en en fa en en en en en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en pl en en en en fr en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en
સારા શ્રોતા, સારા દર્શક, સારા વાચક, સારા ભાવક હોવાની નિશાનીઓ – Saurabh Shah Online
The Official Web Presence of Writer Saurabh Shah
by વિનય ખત્રી • August 17, 2017 • 4 Comments
સૌથી પહેલી નિશાની તો એ કે ખોડખાંપણ કાઢવાનું ટાળીએ. પ્રવચન સારું હતું પણ માઈકમાં જરા ગરબડ હતી કે નાટક સારું હતું પણ પેલું પાત્ર નકામું હતું, નવલકથા સારી હતી પણ બાઈન્ડિંગ નબળું હતું, બાંસુરીવાદનમાં હરિપ્રસાદ ચૌરસિયા બેજોડ છે પણ હવે એમનો શ્ર્વાસ જલદી તૂટી જાય છે જેવી ટિપ્પણો કરવાની જો તમને આદત હોય તો તમે ક્યારેય સારા શ્રોતા, સારા દર્શક, સારા વાચક કે સારા ભાવક બની શકવાના નથી. તમને બધી વાતે બહુ બધું નૉલેજ છે અને એવું દોઢ ડહાપણ ડહોળીને તમે તમારી આસપાસના ચાર માણસોને ઈમ્પ્રેસ કરી શકો છો એવું જો તમને લાગતું હોય તો રાખો આ નૉલેજ તમારી પાસે, બીજાઓને એનું કંઈ કામ નથી.
તમારામાં ત્રેવડ તો છે નહીં બેટ પકડવાની અને ઈન્ટરનૅશનલ ક્રિકેટ રમતા વિરાટ કોહલીની બીહેવિયરની ટીકા કરવા નીકળી પડવું છે. એક ગીત સરખું ગાતાં આવડતું નથી અને લતા મંગેશકરનો ‘સા’ હવે લાગતો નથી એવું કહીને તમારી તથાકથિત પ્રતિભા એસ્ટાબ્લિશ કરવી છે. નાના માણસોનાં આ બધાં લક્ષણો છે અને હજુય જો નહીં સુધરો તો જીવનનો આનંદ માણવાનું સદંતર ચૂકી જશો અને મરતા દમ સુધી બસ આવો જ કકળાટ કર્યા કરશો.
બીજું, આર્ગ્યુમેન્ટેટિવ બનવાનું રહેવા દો. કોઈ મિત્રે તમને કહ્યું કે આ પિક્ચર સારું છે તો ચૂપચાપ સાંભળી લો. દલીલ નહીં કરો કે એમાં તે શું વળી ગમી ગયું તને? અરે ભાઈ, એને સારું લાગ્યું તો સારું કહ્યું, તને ના ગમ્યું હોય તો તારો અભિપ્રાય તને મુબારક, પણ ઘણા લોકોને ચુડેલની જેમ ઊંધા પગલે ચાલવામાં જ મઝા આવતી હોય છે. ધારો કે કોઈકે એ જ પિક્ચર માટે કહ્યું હોત કે સાવ બકવાસ છે તો એ તૂટી પડે એના પર કે આટલું સરસ પિક્ચર તને બકવાસ લાગ્યું! દલીલોમાં ઘસડીને તર્ક-વિતર્ક-કુતર્ક અને વિકૃત તર્ક દ્વારા જીતી જઈ સામેવાળાને મહાત કર્યા હોવાનો સંતોષ લેવાનું ઘણાને ગમતું હોય છે – સુવ્વરને કાદવમાં રમવાનું ગમે એમ.
ચોથી વાત. જેનું પ્રવચન તમે સાંભળો છો, જેનું નાટક-પિક્ચર તમે જુઓ છો કે જેનું લખેલું તમે વાંચો છો એણે પોતાના ક્ષેત્રમાં કેટકેટલાં વર્ષો ગાળ્યાં છે, કેટકેટલી નિપુણતા મેળવી છે, કેટલી સાધના-આરાધના કરી છે પોતાની વિદ્યાની – ત્યારે જઈને તેઓ એ સ્થાને બેઠા છે અને તમે એમના ભાવક બનીને એમની વિદ્યાના પરિણામની આચમની પામવા આવ્યા છો. તો જરા વાર તમારો મસમોટો અહમ્ બાજુએ રાખીને એમને રિસ્પેક્ટ કરતાં શીખીએ. એમની કોઈ વાત તમને ના ગમી કે તમારા દિમાગમાં ના ઊતરી તો નેક્સ્ટ ટાઈમ તમે એમને નહીં સાંભળતા, નહીં જોતા કે નહીં વાંચતા. તમારા વિના ભૂતકાળમાં એમનું ગાડું ગબડ્યું છે અને ભવિષ્યમાં પણ ગબડતું રહેશે. સુરેશ દલાલને વિલિયમ વડર્ઝવર્થની આ પંક્તિ બહુ ગમતી: ‘સ્ટૉપ હિયર ઑર જેન્ટલી પાસ.’ દરેક સર્જક પોતાના ભાવક માટે આવું જ માનતો હોય છે: ગમે તો મારી પાસે ઊભા રહીને માણ્યા કરો અન્યથા ચૂપચાપ બાજુમાંથી પસાર થઈ જાઓ… પણ તમને ડિસ્ટર્બ કરીને, તમને કાંકરીચાળો કરીને, તમને પજવીને પોતાની બહાદુરી દેખાડનારાઓનો આપણે ત્યાં તોટો નથી.
પાંચમી અને છેલ્લી વાત. પ્રશંસા કરવામાં પણ આક્રમક ન બનીએ, અતિશયોક્તિ ન કરીએ. જેમને સાંભળવાના, જોવાના, વાંચવાના ગમે છે એ વ્યક્તિઓના ભાવક તરીકે એમના પર આક્રમણ કરીને, એમના પર હક્ક જતાવવાને બદલે કે એમને પઝેસ કરવાને બદલે એમની સાથે થોડું અંતર રાખીને નમ્રતાભેર એમને વખાણીને છૂટા પડી જઈએ. એક સારો શબ્દ જ નહીં, આંખમાં ઊમટેલો એક પળનો ભાવ પણ એમના સુધી પહોંચી જશે એવી ખાતરી રાખીએ. આપણા જેવા બીજા હજારો લાખો અને કરોડો ચાહકો છે આ કળાકારના, સાહિત્યકારના જે સૌ એમની નિકટ આવવા માગે છે. એ દરેકને જો તેઓ એક એક મિનિટ પણ આપવા જશે તો આપણને જે એમનું સર્જન ગમે છે એ સર્જન કરવા માટે, રિયાઝ માટે એમની પાસે કેવી રીતે સમય બચવાનો છે?
સારા ગાયક બનવામાં જો વર્ષોનું તપ કરવું પડતું હોય, સારા લેખક બનવામાં જો વર્ષોનું તપ કરવું પડતું હોય તો સારા શ્રોતા કે સારા વાચક બનવા માટે પણ વર્ષોની આરાધના જરૂરી છે.
(… આય ડોન્ટ રિમેમ્બર ધ ક્વેશ્ર્ચન).
શિક્ષક: રાજીવ ગાંધીએ રમતગમત ક્ષેત્રે એવું તે વળી કયું મોટું પ્રદાન કર્યું કે એમના નામે ‘રાજીવ ગાંધી ખેલ રત્ન’નો રૂપિયા સાડાસાત લાખનો સૌથી મોટો પુરસ્કાર આપવામાં આવે છે?
બકો: રાજીવ ગાંધીએ રમતરમતમાં દેશને એક એવું રત્ન આપી દીધું જેનાથી આજે આખો દેશ રમીને આનંદ મેળવી રહ્યો છે.
( મુંબઇ સમાચાર : ગુરુવાર, 17 ઓગસ્ટ 2017)
મિત્રો સાથે શૅર કરો :
← વૉટ્સઍપ, પુસ્તકો અને ભજિયાં
જીવનમાં ‘પ્લાન બી’ની નહીં, યા હૉમ કરીને ઝંપલાવવાની જરૂર છે →
4 comments for “સારા શ્રોતા, સારા દર્શક, સારા વાચક, સારા ભાવક હોવાની નિશાનીઓ”
August 17, 2017 at 3:37 PM
તમારા લેખ વાચવાની ખુબ જ મજા આવે છે.આજ નો આ લેખ બહુજ વાસ્તવિક છે.દરેક લેખ મા તમારો માર્મિક કટાક્ષ કાબિલે તારીફ છે.બસ આવી રીતે જ લખતા રહો.
ખુબ ખુબ શુભકામના સાથે..
August 17, 2017 at 8:02 PM
મોબાઈલ ના હોમ પેજ ઉપર saurabh-shah.com મુકયા પછી રોજ નવા અપલોડ ની રાહ જોતા થયા છીયે.
August 17, 2017 at 8:29 PM
A very sensible, well-written article – must read..
March 14, 2018 at 5:48 AM
બહુ જ સાચી વાતો કહી. સરસ લેખ.
Leave a Reply Cancel reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Notify me of followup comments via e-mail
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
નવી પોસ્ટ વિશે જાણકારી મેળવવા
Enter your email address
ચાણક્ય કહી ગયો કે શત્રુ મદદ કરવા આવે તો સ્વીકારવી નહીં
પાણીપુરી: મારી સૌથી જૂની અને વફાદાર પ્રિયતમા: ૨
ઊંઝાની ત્રણ જોક્સ: ચોરી, અપહરણ, પંચતંત્ર
કઈ જમીન પર કેવી ખેતી કરવી?
ફરી એક વાર, શ્રી ગણેશાય નમઃ
પ્રેમ એટલે ખુલ્લા પરબીડિયામાં મૂકેલો સરનામા વિનાનો પત્ર
તને સાચવે પારવતી, અખંડ સૌભાગ્યવતી
‘ચિત્રલેખા'એ લીધેલી સૌરભ શાહની મુલાકાત
‘મારા જેલના અનુભવો’: એક ગુડ ન્યુઝ છે અને એક બૅડ ન્યુઝ
‘ગુડ મોર્નિંગ – સૌરભ શાહ’ વૉટ્સએપ
ગ્રુપમાં જોડાવા માટે તમારા વૉટ્સએપ નંબર પરથી 9004099112 પર રિક્વેટ મોકલો.
સૌરભ શાહ સાથે ફેસબુક પર જોડાઓ!
Daulatsinh Gadhvi on રમેશ જાદવ (73) : એ જમાનાના ન્યુઝ એડિટર
નરેન્દ્રભાઈ વ્યાસ on કૅલેન્ડરમાં રવિવારો હોવા જોઈએ? કેટલા?
Pravin Shah on સારા શ્રોતા, સારા દર્શક, સારા વાચક, સારા ભાવક હોવાની નિશાનીઓ
Divyesh on બધી જાહોજલાલી હોય ત્યાં જ કાળું ડિબાંગ અંધારું છવાય ત્યારે
Pravin Shah on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
Nilesh Premji Gada on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
મનસુખલાલ ગાંધી on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
સૌરભ શાહ on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
Parag shah on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
Dr Shreyas Gandhi on રાજેશ-નૂપુર તલવાર, ન્યાયની દેવીની તલવાર, વિશાલ ભારદ્વાજની તલવાર
મનસુખલાલ ગાંધી on બધી જાહોજલાલી હોય ત્યાં જ કાળું ડિબાંગ અંધારું છવાય ત્યારે
saksham on પ્રણય રૉયના પાપનો ઘડો કેવી રીતે ભરાઈ ગયો
ડો કે.એસ.પટેલ on આવ રે, વરસાદ
હેમાંગ બારોટ on બાબા રામ-રહીમ, વેટિકનના પોપ અને શાહી ઈમામ
nimish parikh on બાબા રામ-રહીમ, વેટિકનના પોપ અને શાહી ઈમામ
આ બ્લોગ ગમ્યો? ફેસબુક મિત્રો સાથે શૅર કરો!
Copyright © 2018 Saurabh Shah Online. All Rights Reserved. The Magazine Basic Theme by bavotasan.com.