gu gu en gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu
બેઈઝનો ફેરફાર કરી રહ્યા છે - વિકિપીડિયા
Jump to navigation Jump to search
ચેતવણી: તમે તમારા સભ્ય નામથી પ્રવેશ કર્યો નથી. આ પાનાનાં ઇતિહાસમાં તમારૂં આઇ.પી. (IP) એડ્રેસ નોંધવામાં આવશે અને તમારૂં આઈ.પી. લોકો જાહેર રીતે જોઈ શકશે. માટે પ્રવેશ કરો અથવા તમે ખાતું બનાવો તો ફેરફારો તમારા સભ્યનામ હેઠળ થશે અને અન્ય ફાયદાઓ પણ મળશે.
સ્પામ-વિરોધી ચકાસણી. આને ના ભરશો!
'''બેઈઝ''' ({{lang-en|Base}}) એક એવા રાસાયણિક પદાર્થ કે સંયોજનોને કહેવામાં આવે છે કે જેમનું જલીય દ્રાવણ સ્વાદે કડવું અને સ્પર્શમાં લિસું (smooth) કે લપસણું (slippery) હોય છે તથા જે લાલ [[લિટમસ પેપર]]ને ભૂરું બનાવે છે અને અન્ય સૂચકોને પણ તેમનો લક્ષણીક રંગ ધરાવતા બનાવે છે, તથા [[ઍસિડ]] સાથે પ્રક્રિયા કરી તેમને ક્ષારમાં ફેરવે છે. બેઈઝ એ આયનિક કે આણ્વિક રૂપમાં હોઈ શકે છે. {{cite book |last=પરીખ |first= કલ્પેશ સૂર્યકાંત |title=ગુજરાતી વિશ્વકોશ |volume=ખંડ ૧૩ |year=૨૦૦૦ |location=[[અમદાવાદ]] |publisher=ગુજરાત વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ |page=૬૮૧-૬૮૨}}  == ઈતિહાસ == અઢારમા સૈકામાં [[લેવૉઈઝિયરે]] નામનાં વૈજ્ઞાનિકે એવો ખ્યાલ રજૂ કર્યો કે બધા ઍસિદમાં ઍસિડકારક ગુણ તેમાંના [[ઑક્સિજન]]ને લીધે હોય છે. ત્યારબાદ ઍસિડિકતા માટેના હાઈડ્રિજનવાદને આધારે અને વિદ્યુતવિભાજ્યોમાં વિદ્યુતવહન અંગેના [[ફૅરેડે]]ના પ્રયોગોને આધારે [[આર્હેનિયસ]] નામના વૈજ્ઞાનિકે જલ-આયન (water-ion) નો સિદ્ધાંત (૧૮૮૦-૧૮૯૦) આપ્યો તે પમાણે બેઈઝ એટલે એવો પદાર્થ કે જે પાણીમાં ઓગળીને [[હાઈડ્રૉક્સિલ]] (OH - ) આયનો ઉત્પન્ન કરે. હાઈડ્રોજન આયન (H + ) આપતા ઍસિડ સાથે સંયોજાઈ પાણી ઉત્પન્ન કરે (તટસ્થીકરણ) અને સાથે સાથે ક્ષાર પણ ઉત્પન્ન થાય. અહિં ઍસિડ-બેઈઝની પ્રક્રિયાઓમાં દ્રાવકની ભૂમીકા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, પણ પાણીમાં અદ્રાવ્ય અથવા OH -  આયન ન ધરાવતા પદાર્થોનો આ સિદ્ધાંતમાં સમાવેશ થતો ન હતો. આ ઉપરાંત ઉભયધર્મિતા (amphoterism) તથા અજલીય દ્રાવકોમાં થતી તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયાઓ આ સિદ્ધાંત દ્વારા સમાજાવી શકાતી ન હતી.  ૧૯૦૫માં ફ્રૅન્કલિન તથા તેમના પછી જેર્માન, કેડી અને એલ્સી તથા સ્મિથ અને અન્ય વૈજ્ઞાનિકોએ દ્રાવક-સિદ્ધાંત (solvent theory) રજૂ કરો. આ સિદ્ધાંત મુજબ દ્રાવક પોતે આયનીકરણ પામી દ્રાવક-ધન (solvo-positive) અને દ્રાવક-રૂણ (solvo-negative) આયનો ઉત્પન્ન કરે છે. દા.ત., : 2 {{chem|H|2|O}} → {{chem|H|3|O|+}} + {{chem|OH|-}} : 2 {{chem|NH|3}} → {{chem|NH|4|+}} + {{chem|NH|2|-}} આ સિદ્ધાંત પ્રમાણે બેઈઝ એ એવો પદાર્થ છે જે જે દ્રાવક-રૂણ આયનોની સાંદ્રતાંમાં વધારો કરે છે.  == સંદર્ભ == {{Reflist}} {{sci-stub}} [[શ્રેણી:રસાયણવિજ્ઞાન]]
ફેરફારો સાચવવાનો અર્થ એમ છે કે તમે અહીંની વપરાશની નીતિ સાથે સહમત છો અને તમે તમારું યોગદાન CC BY-SA 3.0 પરવાના તથા GFDL હેઠળ અબાધિત રીતે સદાને માટે અહીં ઉપલબ્ધ કરાવો છો. તમે એ વાત સાથે પણ સહમત થાવ છો કે ક્રિએટીવ કૉમન્સ પરવાના હેઠળ હાયપર લિંક અથવા URL એ પૂરતું શ્રેય છે.
રદ કરો ફેરફારો માટે મદદ (નવા પાનામાં ખુલશે)
{{પત્યું}} · {{તટસ્થ}} · {{તરફેણ}} · {{વિરુદ્ધ}} · {{ભાષાંતર}} · {{stub}} · {{substub}} ·
{{પ્રકાશનાધિકારભંગ}} · {{ઉલ્લેખનીયતા}} · {{વિલય| }} ·
[[શ્રેણી:]] ·   · {{સંદર્ભો}} · ==આ પણ જુઓ== · ==બાહ્ય કડીઓ== ·   ·
અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ
્ ા િ ી ુ ૂ ૃ ે ૈ ૉ ૌ ં ઃ
ક ખ ગ ઘ ઙ
ચ છ જ ઝ ઞ
ટ ઠ ડ ઢ ણ
ત થ દ ધ ન
પ ફ બ ભ મ
ય ર લ વ સ શ ષ હ ળ ક્ષ જ્ઞ
૦ ૧ ૨ ૩ ૪ ૫ ૬ ૭ ૮ ૯
વિકિડેટા entities used in this page
આ પાનામાં વપરાયેલ ઢાંચાઓ:
ઢાંચો:Reflist (મૂળ જુઓ) (અર્ધ-સુરક્ષિત)
વિભાગ:Check for unknown parameters (ફેરફાર)
વિભાગ:Lang/ISO 639 synonyms (ફેરફાર)
વિભાગ:Language/data/iana suppressed scripts (ફેરફાર)
આ પાનું ૩ છુપી શ્રેણીઓનું સભ્ય છે:
શ્રેણી:Articles containing explicitly cited English-language text
શ્રેણી:CS1: long volume value