gu en en en en en en en en en en en gu gu gu gu en en en en en en en en en es gu gu gu en en gu gu gu gu en en en en gu gu gu en en it en en en en gu gu gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu zh gu gu en en gu gu gu gu gu gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en en en en en en en en en en en gu en gu en gu en en en en en en de en en en en en en en fa en en hi en en en en en en en
જાહેરજીવનની નૈતિકતાની પ્રથમ શરત અંગત સ્વાર્થને તિલાંજલિ… | MOTIVATION - Sambhaav News
Sambhaav News - Gujarati News, Gujarati News Paper, Sambhaav Metro
સાબરમતી જેલમાંથી કેદીઓ આજે નહીં છોડાય, સરકારે મુક્ત કરવાની કરી હતી જાહેરાત
VIDEO: અમરેલીની શીતલ ફેક્ટરીમાં ભીષણ આગ, ધૂમાડાનાં ઉડ્યાં ગોટેગોટાં
J&K: 28 વર્ષ પહેલા મુરલી મનોહર જોશી સાથે નરેન્દ્ર મોદીએ લાલ ચોકમાં લહેરાવ્યો હતો…
INDvsENG: ત્રીજી ટેસ્ટમાં ટીમ ઇન્ડીયાનું કોણ કરશે નેતૃત્વ?
દેશના અનેક વિસ્તારમાં મધ્યરાત્રીએ સ્વતંત્રતા દિવસની કરાઇ ઉજવણી
લાલ કિલ્લા પરથી PM મોદીનું રાષ્ટ્રને સંબોધન, નિશાન ચૂક માફ, પણ નહીં માફ નીચું નિશાન:…
દેશની ટોપટેન ધનવાન મહિલાઓમાં ગોદરેજનાં સ્મિતા કૃષ્ણા ટોચના સ્થાને
200થી વધુ બેડ એકાઉન્ટ્સ પર રિઝર્વ બેન્કની બાજ નજર
ICICI પાસેથી વિના વ્યાજે 30 દિવસ માટે મળશે ક્રેડિટ
Stock Market: સેન્સેક્સ 150 પોઈન્ટ મજબૂતઃ નિફ્ટી 11,400ની સપાટીએ
પાર્વતીની ઈર્ષા અને મનસા દેવીઃ એક અનોખી શિવ કથા
સાપ્તાહિક રાશિ ભવિષ્ય: જાણો કઇ રાશિને થશે ધનનો લાભ, કોને થશે કારકિર્દીક્ષેત્રે પ્રગતિ
કૃષ્ણના જન્મ બાદ શિવજીનું ગોકુળમાં થયુ આગમન અને પછી…
જાહેરજીવનની નૈતિકતાની પ્રથમ શરત અંગત સ્વાર્થને તિલાંજલિ…
જાહેરજીવનની નૈતિકતાની પ્રથમ શરત અંગત સ્વાર્થને તિલાંજલિ…
On Jun 6, 2018
જાહેરજીવનની નૈતિકતાની પ્રથમ શરત અંગત સ્વાર્થને તિલાંજલિ…
વિખ્યાત અમેરિકન હાસ્યલેખક માર્ક ટ્વેઈન એક મુફલિસમાંથી માલદાર બન્યા ત્યારે તેમના દૂરનાં ને નજીકનાં સગાંઓ દોડી આવ્યાં. માર્ક ટ્વેઈન જે હોટલમાં હતા તેના મૅનેજરને બોલાવીને કહ્યું કે, ‘ફોટોગ્રાફરનો જલદી બંદોબસ્ત કરો.’ ફોટોગ્રાફરે સમૂહ તસવીર ખેંચી. તસવીરમાં વચ્ચે માર્ક ટ્વેઈન અને તેમની આસપાસ તેમનાં સગાંવહાલાં. માર્ક ટ્વેઈને તેમની સાથે ફોટો પડાવ્યો એટલે સગાંઓ ખુશ ખુશ થઈ ગયાં. સગાંવહાલાંને પછી ટ્વેઈને સમજાવી-ફોસલાવીને વિદાય કરી દીધા. સમૂહ તસવીરની એક કોપી આવી, એટલે માર્ક ટ્વેઈને મૅનેજરને આપી કહ્યું – ‘લ્યો, આ તસવીર રાખો. તેમાંના બધા ચહેરામહોરા ઓળખી લેજો. એમાંથી એક પણ જણને ફરીવાર આ હોટેલમાં પેસવા દેશો નહીં. કોઈ મારી પાસે આવી ના પહોંચે તે જોજો. આ બધાં સગાંવહાલાં જ માણસની પડતીનાં પગથિયાં બનતાં હોય છે!’
માર્ક ટ્વેઈનની આ શીખ આપણા દેશમાં જ નહીં, દુનિયાભરના રાજપુરુષો, સામાજિક આગેવાનો, લોકસેવકો, જાહેર જીવનમાં કોઈ ને કોઈ ઊંચું સ્થાન શોભાવનારા ટોચના અમલદારો ધ્યાનમાં રાખતા હોત તો? પ્રમુખ કેનેડી તેમનાં સગાંવહાલાંને સારાં સ્થાન પર ગોઠવી દેવાની નબળાઈથી બદનામ બન્યા હતા. અમેરિકાના વિદેશમંત્રી જ્હોન ફોસ્ટર ડલેસે તેમના ભાઈ એલાન ડલેસને સી.આઈ.એ.ના વડા બનાવી દીધા હતા, તેનો અપયશ પડછાયાની જેમ તેમનો પીછો કરતો રહ્યો. બ્રિટનના વડા પ્રધાન કાલાઘને તેમના જમાઈ પીટર જેને અમેરિકાના એલચી તરીકે નીમ્યા ત્યારે બ્રિટનમાં ઊહાપોહ મચી ગયો હતો. લંકાનાં શ્રીમતી બંડારનાયકે પોતાનાં કુટુંબીઓ-કૃપાપાત્રોને સરકારમાં ઉચ્ચ સ્થાનો પર ગોઠવી દીધાં હતાં.
માણસ ઉચ્ચ સ્થાને પહોંચે એટલે તેમનાં આપ્તજનો અને સગાંવહાલાંને તેની તરફ આશાભરી મીટ માંડે તે સ્વાભાવિક છે, પણ આવા માણસોએ વિચારવું જોઈએ કે, લોહીની સગાઈ એ જ જો કોઈ પણ સ્થાન માટેની લાયકાત બની જતી હોય તો રાજાશાહીમાં ખોટું શું હતું? કેટલાક રાજાઓ પણ રાજનીતિનો વિવેક ઓળખતા હતા. અકબર શહેનશાહ હતા, પણ તેમની બેગમની ગમે તેટલી સિફારસ છતાં ઉચ્ચ સ્થાન માટેની પોતાના સાળા સાહેબની લાયકાત ગળે ઉતારવા તૈયાર નહોતા. બેગમને ખુશ રાખવા તે તેમને કંઈક કામગીરી આપતા રહ્યા, પણ સાળા સાહેબને કોઈ ચાવીરૂપ જગા સોંપવાની હિંમત કરી શક્યા નહોતા. લોકશાહીમાં આપણે આજે આટલો વિવેક કે તકેદારી રાખી શકતા નથી. પછી તેઓ પોતાના આ સગાંવાદ માટેની શિક્ષા ભોગવે છે.
લોકનજરમાં નીચા પડે છે અને વિરોધ પક્ષના પ્રહારોનું એકદમ સુંવાળું નિશાન બની જાય છે. રાજકારણમાં આ ‘મામકાવાદ’ ચાલે છે, કેમકે રાજકારણમાં અસરગ્રસ્તોને પોતાના માણસોમાં ઉત્તમતા જ દેખાય છે. આ સગાંવાદ અને પક્ષપાત અનૈતિક છે અને વધારામાં તેની શિક્ષા વહેલીમોડી મળે જ છે. પણ કરુણતા એ છે કે, પક્ષપાત આચરનારા દરેકને લાગે છે કે તે જે કંઈક કરી રહ્યો છે એ બરાબર કરી રહ્યો છે. કંઈ ખોટું કરી રહ્યો નથી.
મહાત્મા ગાંધીજીએ પોતાના પુત્રને જાહેર જીવનમાં આગળ કર્યા નહોતા. તેમને કશું પણ મેળવી આપવામાં મદદરૂપ બન્યા નહોતા. જવાહરલાલ નેહરુએ પોતાનાં દૂરદૂરનાં સગાંવહાલાંઓ અહીંતહીં ગોઠવી દીધાં હતાં, પણ નહેરુ માટે કહેવું જોઈએ કે, એ પોતે સંન્યાસી હતા અને તેમની નબળાઈ સગાંવાદ નહીં તેમની વધુ પડતી ભલમનસાઈ હતી. રાજાજી આવા સગાંવાદથી બચી શક્યા નહોતા. માણસમાં નબળાઈ કેવી બળવાન હોય છે તેનું આ દૃષ્ટાંત છે. રાજાજી મહાચિંતક હતા. મહાભારતના જટિલ કથાનકને સરળ ભાષામાં ઉતારનાર આ માણસ જીવનની આંટીઘૂંટી બરાબર સમજતા હતા છતાં સગાંવાદ માણસની આંખે પાટા બાંધી દે છે. ડૉ. રાધાકૃષ્ણન્ જેવા ફિલસૂફ પણ ભલામણચિઠ્ઠીઓ લખી આપવાની નબળાઈમાંથી પોતાની જાતને બચાવી શક્યા નહોતા.
આ સગાંવાદ સર્વોચ્ચ સત્તાધીશથી માંડીને નાની પાયરીના અધિકારી સુધી પોતાની માયાજાળ બિછાવીને બેઠો હોય છે. કેટલાક તેમાંથી બચી જાય છે, કેટલાક ખરેખર મૈંમ રહે છે. આવા માણસોને ધન્યવાદ ઘટે છે. ઘણા લોકો આમાંથી બચી શકતા નથી. તેમણે વિચારવા થોભવું જોઈએ કે, આ અનૈતિકતા તેમનાં ચારિત્ર્યનું કલંક બન્યા વગર રહેવાની નથી ઞ્ પછી ભલે આ સગાંવાદને તમે ગમે તેવું રૂપાળું નામ આપો. સગાંવાદ જાણ્યે-અજાણ્યે નહીં પોષું તેવો સંકલ્પ જાહેરજીવનમાં પડેલા સૌએ કરવો જોઈએ.
સત્તાધારીના પુત્ર, દીકરી, જમાઈ કે ભાઈ, આ કે તે જગા માટે કે કામગીરી માટે કાબેલ છે કે નહીં તે સવાલ જ નથી. સવાલ એ છે કે, તેમને જે લાભ આપવામાં આવે છે તે તેમની માત્ર કાબેલિયતથી તેઓ મેળવી શક્યા હોત ખરાં ?
કિશનસિંહ ચાવડાએ એક પ્રસંગકથા આલેખી છે. તેમાં એક માણસ એક ધાર્મિક સ્થળનો કારોબાર હાથ કેમકે, આ ધાર્મિક સ્થાન તેના પિતાએ છોડેલી સંપત્તિની નીપજ હોય છે. એ માણસનો અંતરાત્મા કહે છે કે, હું આ મહંતગીરી કઈ રીતે લઈ શકું ? દુનિયા શું માનશે ? દુનિયા તો કહેશે કે પિતાની જે મિલકત સંસારી તરીકે ના ભોગવી તે સંન્યાસી બનીને હું ભોગવી રહ્યો છું ! આનું નામ સૂક્ષ્મવિવેક. આવો સૂક્ષ્મવિવેક સંજય ગાંધી કે સુરેશ જગજીવનને કદાય ના સમજાયો હોય તો પણ તેમનાં માતા-પિતાને તો સમજાવો જોઈતો હતો.
જેઓ જાહેરજીવનમાં પડ્યા હોય છે, લોકસેવામાં જેમણે જિંદગી વિતાવી હોય છે તેઓએ ઘદ્ઘંબધું છોડી દીધું હોય છે, પણ તેઓ કેટલીક વાર લોહીની સગાઈનું બંધન તોડી શકતા નથી. જમીન-જાગીર, મકાન, મિલકત, વૈભવ છોડવાનું આસાન હશે, લોહીનું બંધન છોડવાનું મુશ્કેલ હોય છે. એમાંથી મોટું મહાભારત રચાય છે. લોકસેવકને સાચો સંન્યાસી થતાં રોકનારું બળ આ લોહીની સગાઈનો પોકાર હોય છે. પછી તે પોતાની આ નબળાઈને ઢાંકે છે. તે આત્મવંચના કરે છે. તે માને છે અને કહે છે કે, ‘ભાઈ, હું કંઈ ખોટું કરી રહ્યો નથી. મારો દીકરો, દીકરી કે ભાઈ કે જમાઈ ખૂબ હોશિયાર હોય તો હું શું કરું ? તેમને કઈ રીતે અન્યાય કરી શકું? શું મારું સ્થાન તેમની આવડત છતાં મોટી ગેરલાયકાત બની જવું જોઇએ? આ સવાલનો સાચો જવાબ એ છે કે, હા, તે ગેરલાયકાત જ ગણાવી જોઈએ. જીવન નૈતિકતા તે માગે છે. જાહેરજીવનની નૈતિકતા એ શરત છે. નિઃસ્પૃહ અને નિઃસ્વાર્થ સેવાની એ શોભા છે. સગાંવાદના સાફ ઇનકારનો ચીપિયો તમે ખખડાવી ના શકો ત્યાં સુધી તમે સાચા ભેખધારી નથી. ભેખધારીનાં બાકીનાં બધાં તમારાં ટીલાંટપકાં છતાં તમે શુદ્ધ ભેખધારી નથી. દેશસેવા માટે પિતા-માતા અને પત્ની છોડીને તમે અટકી ગયા છો.
સંતાનના હિતની ચિંતા પણ છોડો. લોકસેવકનું એ સર્વોચ્ચ બલિદાન છે. સંતાનો અને લોહીના રિશ્તેદારો સૌને વહાલાં હોય છે, પણ સામાન્ય સંસારીઓ તેના ખેંચાણને વશ થાય તો તે ક્ષમ્ય છે. લોકોના પ્રસાદ ઉપર જેઓ જીવે છે, તેમનાથી આ ખેંચાણને વશ ના થવાય. આ સવાલ માત્ર તેમની રાજકીય કારકિર્દીની કલંકરહિતતાનો જ નથી, જાહેરજીવનની શોભાનો પણ છે. સંજય ગાંધીના કારોબારથી ઇન્દિરા ગાંધીનું પતન થયું ના હોત તો પણ આ ખોટું જ હતું. તમે સત્તા ઉપર હો, કંઈક આપવાની સ્થિતિમાં હો ત્યારે તમારાં સાત પેઢીનાં સગાં તમારૂં સગપણ તમને દાખલાદલીલ અને પુરાવા સાથે સમજાવી દેતા હોય છે. આવાં સગાંઓના હુમલાના જવાબમાં લિંકનનો બચાવ એક જ હતો – ‘તમારી લાયકાત તો બેનમૂન છે, પણ હું તમારો સગો મૂઓ છું, એટલે તમારી લાયકાતની કદર મારાથી ના થઈ શકે. આનો રસ્તો એક જ છે. તમારી લાયકાતને યોગ્ય દાદ મળે તે માટે ભગવાનને તમે સાચા દિલથી પ્રાર્થના કરો કે અબ્રાહમ લિંકન પ્રમુખસ્થાને ટકી ના રહે ! પછી જ તમારી શક્તિની કદર કરવાનું મારે માટે શક્ય બનશે !’
સગાંવહાલાં વીલું મોં કરીને રવાના થઈ જતાં! આવાં ‘નકામા’ માણસો જ કોઈ પણ રાષ્ટ્રની, તેના જાહેરજીવનની સાચી શોભા હોય છે.
ભૂપત વડોદરિયાના પ્રકાશિત થયેલા લેખોમાંથી પસંદ કરેલો લેખ….
You might also like
ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જિસમાં ઘટાડો કરવા RBIની તૈયારી
શક્તિ પૂજનનું પર્વઃ ચૈત્રી નવરાત્રિ
મેન્યુફેક્ચરિંગમાં દુનિયાના દશ દેશોમાં ભારત છઠ્ઠા ક્રમે
૨૦૧૭માં ગૂગલે ૭ લાખ એપ હટાવી, એપ બનાવનારને પણ શોધી કાઢ્યા,જાણો કારણ
ફરી આવશે શક્તિમાન, નવી સિરિઝમાં સુપરહિરો શક્તિમાનનું બાળપણ
ફેસબુકની ગાર્ડન ઓફિસ, 10 વાત જે બધાથી અલગ છે…
સાબરમતી જેલમાંથી કેદીઓ આજે નહીં છોડાય, સરકારે મુક્ત કરવાની કરી હતી જાહેરાત
VIDEO: અમરેલીની શીતલ ફેક્ટરીમાં ભીષણ આગ, ધૂમાડાનાં ઉડ્યાં ગોટેગોટાં
J&K: 28 વર્ષ પહેલા મુરલી મનોહર જોશી સાથે નરેન્દ્ર મોદીએ લાલ ચોકમાં લહેરાવ્યો હતો તિરંગો
INDvsENG: ત્રીજી ટેસ્ટમાં ટીમ ઇન્ડીયાનું કોણ કરશે નેતૃત્વ?
રાજ્યમાં 72માં સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણી, Dy CM નીતિન પટેલે વડોદરાના કંડારી ગામે કર્યું ધ્વજવંદન
દેશના અનેક વિસ્તારમાં મધ્યરાત્રીએ સ્વતંત્રતા દિવસની કરાઇ ઉજવણી
લાલ કિલ્લા પરથી PM મોદીનું રાષ્ટ્રને સંબોધન, નિશાન ચૂક માફ, પણ નહીં માફ નીચું નિશાન: PM
સુરેન્દ્રનગરમાં રાજ્યકક્ષાના સ્વાતંત્ર પર્વની ઉજવણી, CM રૂપાણીએ રાષ્ટ્રીય ધ્વજ ફરકાવ્યો
આશુતોષે ‘આપ’માંથી મેળવી ‘આઝાદી’, આપ્યું રાજીનામું
દેશમાં 72મા સ્વાતંત્રતા પર્વની ઉજવણી, PM મોદીએ લાલ કિલ્લા પરથી રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવ્યો
આનંદીબેન પટેલને છત્તીસગઢના રાજ્યપાલનો વધારાનો ચાર્જ સોંપાયો
VIDEO: વડોદરાની MS યુનિ.માં વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણીને લઈ હોબાળો, પોલીસનો હળવો લાઠીચાર્જ
ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમનાં હેડ કોચ તરીકે રોમેશ પોવારની નિમણૂંક
સ્વાતંત્ર્ય દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ રાષ્ટ્રપતિનો પ્રજાજોગ સંદેશ
અંબાજી મંદિર બનશે સુવર્ણજડીત, રૂ.61.45 લાખનાં સોનાની કરાઇ ખરીદી
સુરતમાં ફરકાવાશે ગુજરાતનો સૌથી મોટો રાષ્ટ્રધ્વજ, સ્વતંત્રતા દિનની કરાશે અનોખી ઉજવણી
સોમનાથનાં દર્શન સમયમાં વધારો, હવે 10 સેકન્ડ નહીં 5 મિનીટ સુધી લઇ શકશો લાભ
ફિલ્મ ‘લવરાત્રી’ને લઇ એક્ટર આયુષ શર્માનો વડોદરામાં ઉગ્ર વિરોધ
પુણેની કોસમોસ બેંકમાં હેકર્સ એટેક: ખાતામાંથી રૂા.94.42ની ઉઠાંતરી
Ahmedabad: Civil Hospitalમાં OPD માટે મળી શકે છે ઓનલાઈન એપોઇન્ટમેન્ટ
સાબરમતી જેલમાંથી કેદીઓ આજે નહીં છોડાય, સરકારે…
VIDEO: અમરેલીની શીતલ ફેક્ટરીમાં ભીષણ આગ,…
J&K: 28 વર્ષ પહેલા મુરલી મનોહર જોશી સાથે…
INDvsENG: ત્રીજી ટેસ્ટમાં ટીમ ઇન્ડીયાનું કોણ…
રાજ્યમાં 72માં સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણી, Dy…
દેશના અનેક વિસ્તારમાં મધ્યરાત્રીએ સ્વતંત્રતા…
લાલ કિલ્લા પરથી PM મોદીનું રાષ્ટ્રને સંબોધન,…
સુરેન્દ્રનગરમાં રાજ્યકક્ષાના સ્વાતંત્ર પર્વની…
દેશમાં 72મા સ્વાતંત્રતા પર્વની ઉજવણી, PM…
Prev Next 1 of 482
શુકન-અપશુકનથી જિંદગીની બાજી ના રમાય…
સ્વજનોની પીડાનો અનુભવ જ ખરો પ્રેમ છે…
દોસ્તી અને વફાદારીઃ આપણે વિશ્વાસ ક્યાં…
Prev Next 1 of 5
M/s Sambhaav Media Limited
(Formerly known as Pearl Energy and Infrastructures Limited)
Sambhaav House, Opp. Judges’ Bungalows,
Premchandnagar Road, Satellite, Ahmedabad – 380015
Tel: +91 79 2687 3914/15/16/17
Fax: +91 79 2687 3922
Investors'/ Shareholders, Grievance Redressal
Company Secretary and Compliance Officer
Copyright © 2018 SAMBHAAV MEDIA LIMITED. Ahmedabad, India. All Rights Reserved.