gu fr id gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu hi gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en la en ru gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu
ઉધરસ કે છીક ખાતી વખતે મોઢા અને નાકને રૂમાલ અથવા હાથ વડે ઢાંકવું જોઈએ.
બીમાર વ્યક્તિઓ દ્વારા વપરાશમાં લેવાયેલ નકામી વસ્તુઓનો નાશ કરવો જોઈએ.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા વપરાશમાં લેવાયેલ ચાદરો, વાસણો, રૂમાલ વગેરેને જંતુનાશક પ્રવાહીથી જંતુમુક્ત કરવા જોઈએ.
જો તમને બે અઠવાડિયા સુધી કે તેથી વધુ સુધી સળંગ ખાંસી આવતી હોય તો ગળફાની તપાસ કરાવવી જોઈએ.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના સંપર્કમાં રહેતા વ્યક્તિઓએ વિશેષ કાળજી લેવી જોઈએ.
અસુરક્ષીત જાતીય સંબંધો ટાળવા જોઈએ.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિને ડોકટરની સલાહ પ્રમાણે ખોરાક આપવો જોઈએ.
વરાધ એ નરી આંખે નહી દેખાતાં ખુબ નાના જંતુથી(જીવાણું) થતો ગંભીર રોગ છે. આ જંતુઓ હવામાં ઉડતા હોય છે.
શ્વાસ લેતી વખતે આ જંતુ નાકમાંથી દાખલ થઇ શ્વાસનળી દ્વારા ફેફસામાં પહોંચે છે. વરાધ થાય ત્યારે આ જંતુને લીધે ફેફસા પર સોજો આવે છે.
વરાધ ખાસ કરીને નાના બાળકો કે મોટી ઉંમરની વ્યક્તિઓને વધુ થાય છે. કારણકે તેઓમાં જંતુ સામે લડવાની શક્તિ ઓછી હોય છે.
વરાધમાં શું તકલીફ થાય છે?
વરાધમાં ફેફસાની અંદર સોજો આવે છે. આથી બાળકોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે છે. બાળક ઝડપથી શ્વાસ લેવા માંડે છે, તેથી તેમની છાતી અને પેટ ઉછળતા હોય તેવું લાગે છે. આ ઉપરાંત વરાધમાં તાવ આવે છે, ખાંસી થાય છે કે છાતીમાં દુઃખાવો થાય છે.
વરાધ વખતે બાળક ખુબ માંદુ લાગે છે. બાળક હલન-ચલન ઓછું કરે છે અને સુસ્તીમાં હોય તેમ પડ્યું રહે છે. તાવ-ખાસી ઉપરાંત તેના શ્વાસનો દર વધવાથી તે હાંફતું હોય છે. વરાધના ચોક્કસ નિદાન માટે એક મિનિટમાં શ્વાસનો દર કેટલો વધ્યો છે તેની ગણતરી કરીને ચોક્સાઇ પુર્વક નિદાન કરી શકાય છે.
બાળકને તાવ સાથે શરદી-ખાંસી હોય પણ જો તેનો શ્વાસનો દર વધુ ન હોય તો તેને વરાધ નહીં માનવું
શ્વાસનો દર ગણવાની રીત
આપણે શ્વાસ અંદર લઇએ ત્યારે છાતી ફુલે છે અને બહાર કાઢીએ ત્યારે છાતી સંકોચાય છે. આમ બેઉ મળીને એક વારનો શ્વાસ ગણાય. શ્વાસનો દર ગણવા છાતી કેટલી વાર ફુલે છે ને સંકોચાય છે તે ગણવું.
શ્વાસ ગણવા સેકન્ડ કાંટાનું ઘડિયાળ પાસે રાખી બાળકના કપડાં ઉંચા કરી તેની છાતી તરફ જોવું. એક મિનિટમાં છાતી કેટલીવાર ફુલે છે ને સંકોચાય છે તે ગણવું.
જો બાળક રડતું હોય તો શાંત કરવું. ઉંઘતું હોયુ તો જગાડયા વગર એક મિનિટમાં શ્વાસનો દર ગણી લેવો.
યાદ રાખો બાળક ક્યારેક ઝડપથી અને ક્યારેક ઘીમેથી શ્વાસ લેતું હોય છે.
પુખ્ત વયની વ્યક્તિ સામાન્ય રીતે એક મિનિટમાં ૧૬-૨૦ વાર શ્વાસ લે છે.
બાળકના શ્વાસનો દર નીચેના કોઠામાં દર્શાવ્યા કરતાં વધારે હોય તો તેને વરાધ હોઇ શકે.
૬૦ કે તેથી વધુ
૫૦ કે તેથી વધુ
૪૦ કે તેથી વધુ
વરાધની જેમ બને તેમ જલ્દીથી સારવાર શરૂ કરવી ખુબ અગત્યની છે. કારણકે જો તરત સારવાર ન થાય તો બાળકનું મ્રુત્યુ પણ થઇ શકે છે અથવા તે ખુબ જ નબળું પડી જાય છે.
વરાધ જીવાણુથી થાય છે. આ માટે જીવાણુ મારવાની કોટ્રી નામની ગોળી સવાર-સાંજ આપવી. આ ગોળી વરાધના જંતુને મારી નાખે છે. (કોટ્રી અને તેના જેવી ઘણી એન્ટિબાયોટિક્સ હોય છે, જે ડોક્ટરો જ આપી શકે.
બે માસથી નાના બાળકને તરત જ ડોકટર પાસે લઇ જવું ખુબ જરૂરી છે.
વરાધમાં આપવાની અન્ય સારવાર
બાળકને ખુબ તાવ આવતો હોયતો પેરાસિટામોલની  અર્ધી ગોળી કે એક ચમચી સિરપ આપવું.
બાળક ઘાવણ લેતું હોય તો તે ચાલુ જ રાખવું, આ ઉપરાંત છ માસથી મોટી ઉંમરના બાળકને ખુબ પાણી પીવડાવવું તેમજ હલકો ખોરાક ચાલુ જ રાખવો.
દવાની અસરથી જેવું સારૂ થવા માંડશે કે તરત બાળકની ખુબ ભુખ ઉઘડશે. તે સમયે તે જેટલીવાર ખોરાક માંગે તેટલીવાર ખોરાક આપવો.  બાળક કાયમ ખાતુ હોય તેના કરતાં વધુ ખાય તો પણ ચિંતા કરવી નહીં. આમ કરવાથી બાળક્નું વજન પાછુ વઘશે અને તે નબળુ નહી પડે.
વરાધ વિષેની ખોટી માન્યતા
વરાધ વખતે ઘણી જગ્યાએ લોકો તેને નજર ઉતારવા જાય છે.
બાળકને ડામ આપે છે.
આવી સારવારથી ફાયદો તો થાય નહીં પણ બાળક વધુ ગંભીર બને છે. તેથી તેને સમયસર જીવાણું મારવાની દવા જ આપવી ખુબ જરૂરી છે.
ઇફલુએન્ઝા એચ૧ એન૧(સ્વાઈન ફ્લુ)
ગ્રામ્ય જન્મ સહાયક અથવા દાઇ
મચ્છર નો ઉપદ્રવ અટકાવવાના ઉપાયો
પાન્ડુરોગ (એનેમિયા) ન થયો હોઇ છતા તરુણ વયની છોકરીઓએ લોહતત્વ – ફોલીક એસીડની ગોળીઓ લેવી હીતાવહ છે કે નહી?
ટી.બી. કેવી રીતે ફેલાય છે?
ટીબીના દર્દીમાં કેવા લક્ષણો જોવા મળે છે?
ટીબીનુ નિદાન ક્યા ક્યાં થઈ શકે છે?
ટીબીનુ નિદાન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
વધુ જાણો મુંઝવતા પ્રશ્નો અહી ક્લિક કરો
Published and promoted by
Indian Association of Preventive and Social Medicine- Gujarat Chapter (IAPSM-GC)
PDU Govt. Medical College Rajkot,
Phone No :+91 9426585514
Copyright © 2016 હેલ્થી ગુજરાત . Organize by હેલ્થી ગુજરાત
ઇન્ડીયન એસોશિએશન ઓફ પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન, એ કૉમ્યુનિટી મેડિસિન/પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન અને પબ્લીક હેલ્થના તજજ્ઞોની બનેલી એક નોટ ફોર પ્રોફિટ સંસ્થા છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીન દ્રારા લોકોમાં આરોગ્યને લગતી બાબતોમાં જાગૃતી ઉભી થાય, ગુજરાત રાજયમાં હેલ્થ લીટરસી વધે અને લોકો આ જ્ઞાનના ઉપયોગ કરી પોતાને વધુ સ્વશ્થ બનાવે અને ગુજરાત રાજય હેલ્થી ગુજરાત બને તે ઉદેશ છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીનનીમાહિતીનો ઉપયોગ કરવાની સાથે સાથે ડોક્ટરની સલાહ પણ અવશ્ય લેવા ભલામણ છે.