gu en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en gu gu en en en en fa en en en en en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en pl en en en en fr en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en
રાઈટ ટુ પ્રાઈવસી: પોલીસ, પ્રેસ અને અદાલત – Saurabh Shah Online
The Official Web Presence of Writer Saurabh Shah
by વિનય ખત્રી • August 29, 2017 • 0 Comments
સુપ્રીમ કોર્ટે રાઈટ ટુ પ્રાઈવસી તમારો બંધારણીય હક્ક છે એવો ગયા અઠવાડિયે ચુકાદો આપ્યા પછી કઈ કઈ બાબતોમાં એ લાગુ પડે એની સ્પષ્ટતા કરી નથી, થઈ શકે પણ નહીં કારણ કે એવાં તો અગણિત ક્ષેત્રો છે, માટે હવે દરેક પર્ટિક્યુલર મુદ્દે આ ચુકાદાને ટાંકીને અદાલતનાં બારણાં ખખડાવવા પડશે કે આ ખાસ બાબતે આ ચુકાદો લાગુ પડે કે નહીં.
ડોમેસ્ટિક વાયોલન્સ, ઘરેલુ હિંસા અથવા તો પતિ-પત્ની વચ્ચેના ઝઘડામાં થતી પરસ્પરની મારપીટના કિસ્સાઓમાં કોણે પહેલ કરી, ખરેખર શું બન્યું અને માત્ર હાથ ઉગામ્યો કે પછી ધોલ મારી એવી તપાસ કર્યા વિના પત્નીની ફરિયાદ પરથી પતિ વિરુદ્ધ પગલાં લેવાતાં હોય છે. વાયોલન્સ અને સાદી ધોલધપાટ વચ્ચે ઘણો મોટો તફાવત છે પણ પોલીસની એફ.આઈ.આર.માં આ ભેદ મટી જાય છે. જેમ તમે મારી માત્ર ગળચી પકડો અને હું તમે મારું ગળું દબાવીને મારી હત્યા કરવાની કોશિશ કરી છે એવી ફરિયાદ કરું તો તમારા પર અટેમ્પ્ટ ટુ મર્ડરનો કેસ થઈ જાય. એ જ રીતે કોઈ સ્ત્રીની છેડછાડ કરવી અને એના પર બળાત્કાર કરવો એ બેઉ બાબતો વચ્ચે જમીન-આસમાનનો તફાવત છે. અહીં તો સ્વેચ્છાએ સંભોગ કરનારી સ્ત્રીઓ પણ પુરુષ સાથે કંઈક બગડે કે પુરુષ એને પડતી મૂકે તો રેપનો કેસ દાખલ કરતી હોય છે.
આવું થવાનું કારણ એ છે કે આપણે ત્યાં જુઠ્ઠી ફરિયાદો કરનારાઓને કંઈ સજા થતી નથી. ફરિયાદીઓ નિર્દોષ વ્યક્તિની બદનામી કરીને છટકી જાય છે. પછી એ નિર્દોષ પુરવાર થાતી તો પણ (નિર્દોષે જ પુરવાર થવાનું હોય કારણ કે ફરિયાદ જ ખોટી હતી) એણે આખી જિંદગી મેલી થઈ ગયેલી મથરાવટી લઈને ફરવું પડતું હોય છે. પોલીસ-કોર્ટના ધક્કાફેરા તો અલગ અને જો જ્યુડિશ્યલ કસ્ટડીમાં જવું પડ્યું હોય તો જેલના ચક્કર વધારાના. માણસને માનસિક, શારીરિક અને આર્થિક તેમ જ સામાજિક રીતે તોડી નાખવા માટે, ધોઈ નાખવા માટે, નીચોવી નાખવા માટે આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરનારાઓએ કોઈ દંડ ભરવાનો રહેતો નથી.
અમેરિકામાં પરિસ્થિતિ ઘણી બહેતર છે. અપવાદરૂપ છાપે ચડતા કિસ્સાઓને બાદ કરતાં પોલીસ પૂરતી તપાસ વિના, પુરાવાઓ ભેગા કર્યા વિના શકમંદની ધરપકડ કરતી નથી. ધરપકડ કર્યા પછી અનેક કિસ્સાઓમાં, ગંભીર ગુનાઓને લગતા હોય તેવા કિસ્સાઓમાં પણ, આરોપીને જ્યુડિશ્યલ કસ્ટડી અર્થાત્ જેલમાં ધકેલી દેવાને બદલે જામીન પર છોડી દેવામાં આવે છે અને કેસ શરૂ થાય ત્યારે જ એની હાજરી અદાલતમાં હોય તેવી ગોઠવણ થાય છે. અમેરિકન પોલીસને દહેશત હોય છે કે જો અમે કોઈના પર ખોટી રીતે કેસ ઠોકી બેસીશું તો અમારે ભવિષ્યમાં કાં તો નોકરી ગુમાવવી પડશે કાં જેલમાં જવું પડશે કાં આ બેઉ ઉપરાંત મોટો જુર્માનો ભરવો પડશે. માટે ત્યાં જેની ધરપકડ થાય તે ગુનેગાર જ હોય એવું માની લેવામાં કોઈ હરકત હોતી નથી. ૯૦ ટકા કરતાં વધુ કિસ્સામાં એવું જ હોય છે. બાકીના ૧૦ ટકામાંથી દસે નવ જણ કાયદાની છટકબારીનો લાભ લઈને છૂટી જનારાઓ પણ હકીકતમાં ગુનો કરનારાઓ હોવાના, માત્ર એક ટકો (આ ટકાવારી પણ ઘણી મોટી છે પણ સગવડ ખાતર માની લઈએ કે બાકીનો એક ટકો) ખરેખર નિર્દોષ હોય એવા લોકો પોલીસ-કોર્ટની બેદરકારી, બદમાશી કે બેવકૂફીનો ભોગ બનનારા હોવાના.
પોલીસ-અદાલતની મિલીભગતને લીધે અથવા તો બેઉની પૃથક પૃથક બેદરકારી વગેરેના પરિણામે અમેરિકા કરતાં ભારતમાં નિર્દોષ લોકોની ધરપકડ થવાના કિસ્સા અનેકગણા બનતા રહે છે.
આ જ કારણોસર હું માનું છું કે ભવિષ્યમાં જો કોર્ટમાં પબ્લિક ઈન્ટરેસ્ટ લિટિગેશન (પી. આઈ. એલ.) દાખલ કરીને રાઈટ ટુ પ્રાઈવસીવાળા સુપ્રીમ કોર્ટના ગયા ગુરુવારના ચુકાદાને ટાંકીને કહેવામાં આવે કે ડોમેસ્ટિક વાયોલન્સ, દહેજ, બળાત્કાર વગેરેના કિસ્સાઓમાં પોલીસે જેના પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે તેની આઈડેન્ટિટી (એનું નામ, એનો ચહેરો, એનું સરનામું, એની ઓળખ) ખુલ્લી ન પાડવી જોઈએ, તો ચાન્સીસ ઘણા જોરદાર છે કે અદાલતે આ વિશે ગંભીર ચર્ચા-વિચારણા કરવી પડે અને એક તબક્કે એવો ચુકાદો આપવો પડે કે આજકાલ મીડિયામાં જેમ આયે દિન, કોઈના પર બળાત્કારની, દહેજ-ડોમેસ્ટિક વાયોલન્સની પોલીસ ફરિયાદ થતાંવેંત મોટે ઉપાડે એ વ્યક્તિના ફોટા છાપીને એને બદનામ કરવામાં આવે છે તે કુપ્રથાનો અંત આવે. આવું થાય તો ફરિયાદીને પણ ખબર પડે કે તમે જેને બદનામ કરવા ધારો છો તે બદનામ તો થવાનો જ નથી તો આ અંગેની જુઠ્ઠી ફરિયાદો પણ ઓછી થાય. રાઈટ ટુ પ્રાઈવસીનો ચુકાદો આ જ નહીં, આવી બીજી ઘણી બાબતોમાં લૅન્ડમાર્ક ચુકાદો છે.
દરેક વ્યક્તિની ત્રણ જિંદગી હોવાની: પબ્લિક, પ્રાઈવેટ અને સીક્રેટ.
-ગેબ્રિયલ ગાર્સિયા માર્કેઝ (નોબેલ પારિતોષિક વિજેતા કોલમ્બિયન નવલકથાકાર: ૧૯૨૭-૨૦૧૪)
ભગો: શું આખો દિવસ ઈન્ટરનેટ પર ચોંટ્યો રહે છે? એની બહાર પણ એક સુંદર દુનિયા છે એ જોવાનો પ્રયાસ કર.
( મુંબઇ સમાચાર : મંગળવાર, 29 ઓગસ્ટ 2017)
મિત્રો સાથે શૅર કરો :
← બાબા રામ-રહીમ, વેટિકનના પોપ અને શાહી ઈમામ
મરાયટલ રૅપ: વેસ્ટર્ન ક્ન્સેપ્ટ વિરુદ્ધ આપણી સંસ્કૃતિ →
Leave a Reply Cancel reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Notify me of followup comments via e-mail
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
નવી પોસ્ટ વિશે જાણકારી મેળવવા
Enter your email address
ચાણક્ય કહી ગયો કે શત્રુ મદદ કરવા આવે તો સ્વીકારવી નહીં
પાણીપુરી: મારી સૌથી જૂની અને વફાદાર પ્રિયતમા: ૨
ઊંઝાની ત્રણ જોક્સ: ચોરી, અપહરણ, પંચતંત્ર
કઈ જમીન પર કેવી ખેતી કરવી?
ફરી એક વાર, શ્રી ગણેશાય નમઃ
પ્રેમ એટલે ખુલ્લા પરબીડિયામાં મૂકેલો સરનામા વિનાનો પત્ર
તને સાચવે પારવતી, અખંડ સૌભાગ્યવતી
‘ચિત્રલેખા'એ લીધેલી સૌરભ શાહની મુલાકાત
‘મારા જેલના અનુભવો’: એક ગુડ ન્યુઝ છે અને એક બૅડ ન્યુઝ
‘ગુડ મોર્નિંગ – સૌરભ શાહ’ વૉટ્સએપ
ગ્રુપમાં જોડાવા માટે તમારા વૉટ્સએપ નંબર પરથી 9004099112 પર રિક્વેટ મોકલો.
સૌરભ શાહ સાથે ફેસબુક પર જોડાઓ!
Daulatsinh Gadhvi on રમેશ જાદવ (73) : એ જમાનાના ન્યુઝ એડિટર
નરેન્દ્રભાઈ વ્યાસ on કૅલેન્ડરમાં રવિવારો હોવા જોઈએ? કેટલા?
Pravin Shah on સારા શ્રોતા, સારા દર્શક, સારા વાચક, સારા ભાવક હોવાની નિશાનીઓ
Divyesh on બધી જાહોજલાલી હોય ત્યાં જ કાળું ડિબાંગ અંધારું છવાય ત્યારે
Pravin Shah on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
Nilesh Premji Gada on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
મનસુખલાલ ગાંધી on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
સૌરભ શાહ on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
Parag shah on નટુકાકા : 102 નોટઆઉટ
Dr Shreyas Gandhi on રાજેશ-નૂપુર તલવાર, ન્યાયની દેવીની તલવાર, વિશાલ ભારદ્વાજની તલવાર
મનસુખલાલ ગાંધી on બધી જાહોજલાલી હોય ત્યાં જ કાળું ડિબાંગ અંધારું છવાય ત્યારે
saksham on પ્રણય રૉયના પાપનો ઘડો કેવી રીતે ભરાઈ ગયો
ડો કે.એસ.પટેલ on આવ રે, વરસાદ
હેમાંગ બારોટ on બાબા રામ-રહીમ, વેટિકનના પોપ અને શાહી ઈમામ
nimish parikh on બાબા રામ-રહીમ, વેટિકનના પોપ અને શાહી ઈમામ
આ બ્લોગ ગમ્યો? ફેસબુક મિત્રો સાથે શૅર કરો!
Copyright © 2018 Saurabh Shah Online. All Rights Reserved. The Magazine Basic Theme by bavotasan.com.