gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en fi uk gu gu en gu gu en gu hbs_lat vi en ru en
શ્રી સમ્યકત્વમૂલ બારવ્રતદ્રષ્ટાંત સહિત વિવેચન
પહેલું સ્થૂલ પ્રાણાતિપાત વિરમણ વ્રત
બીજું સ્થૂલ મૃષાવાદ વિરમણ વ્રત
ત્રીજું સ્થૂલ અદત્તાદાન વિરમણ વ્રત
ચોથું સ્થૂલ મૈથુન વિરમણ વ્રત
પાચમું સ્થૂલ પરિગ્રહ પરિમાણ વ્રત
છઠ્ઠું દિક્ પરિમાણ વ્રત
સાતમે ભોગપભોગ વિરમણ વ્રત
આઠમે અનર્થદંડ પરિમાણ વ્રત
બારમું અતિથિ સંવિભાગ વ્રત
પ્રમુખ સંતોના જીવન ચરિત્ર
"હે પ્રભુ! પ્રાયશ્ચિત કરવાથી જીવને શું લાભ થાય છે?"
હે ગૌતમ! પ્રાયશ્ચિત કરવાથી પાપકર્મની વિશુદ્ધિ થાય છે, નિરતિચાર થવાય છે, સમ્યકત્વ રીતે પ્રાયશ્ચિત કરવાથી વિશુદ્ધ થવાય છે
ПoдBecHыe yHиTaзы - ИHTepHeT MaraзиH
иrpы Ha диckax- rиTapa
ભારતમાંથી લુપ્ત થઈ ગયેલા કેટલાંયે સંસ્કૃત ગ્રંથોના તિબેટી ભાષામાં થયેલા અનુવાદો આજે મળી આવે છે. એ અનુવાદ કરનારાઓ સાધુઓ હતા, કેટલાક તો મહાન યોગી હતા. એવા એક યોગી મારપા તો પોતાને અનુવાદક તરીકે જ ઓળખાવે છે. તેઓ ગૃહસ્થાશ્રમી હતા, અને યોગમાર્ગમમાં ઘણા આગળ વધેલા હતાં. અનેક વાર ભારતનો પ્રવાસ કરી તેમણે અસંખ્ય ગ્રંથો ભારતમાંથી તિબેટમાં આણ્યા હતા અને તેના તિબેટી ભાષામાં અનુવાદો કર્યા હતા. આ મારપાના શિષ્ય મિલા-રેપા તિબેટના મોટામાં મોટા યોગી ગણાય છે. તેમના જન્મનું વર્ષ ઈ.સ.1052 ગણાય છે-આજથી લગભગ સાડી નવસો વર્ષ પહેલાં! મિલા-રેપાના વડદાદા કેટલીક ચમત્કારી શક્તિઓ ધરાવતા હતા. ભૂતપ્રેત તો એમનું નામ સાંભળી ભાગી જતાં. એક કુટુંબમાં પ્રેતનો ભયાનક ઉપદ્રવ થતો હતો. ઘણા લામાઓને બોલાવ્યા,પણ કંઈ ફાયદો થયો નહિ. છેવટે મિલા-રેપાના વડદાદાને બોલાવવામાં આવ્યા. તેમને જોતાં જ પ્રેતે બૂમ પાડી `િમલા, મિલા, તું મારો બાપ છે, તું મારી મા છે!` મિલા એટલે માનવી! આ પરથી કુટુંબની અટર મિલા પડી ગઈ, જે વંશપરંપરા ચાલુ રહી. રેપા એટલે સુતરાઉ સફેદ ઉપરણો! માણસના જઠર જેવી સાંકડી ને છૂપી હિમાલયની કંદરામાં માત્ર એક પાતળા સફેદ વસ્ત્ર પર એ રહેતા, તેથી તેઓ રેપા કહેવાયા. મિલા-રેપાના જેવી તપસ્યા કરનારા એમના યોગી શિષ્યો પણ આ રેપા ઉપાધિથી વિભૂષિત છે. મિલા રેપાના પિતા અઠંગ જુગારી હતા. જુગારમાં તેઓ ઘરબાર માલમિલકત બધું જ ખોઈ બેઠાં હતાં. તે પછી વતન છોડી તેઓ નેપાળની સરહદે આવેલ ક્યાંગસા નામે સ્થળે આવી વસ્યા હતા, ને ત્યાં શ્રમથી ફરી સમૃદ્ધ બન્યા હતા. પણ નાની વયે એમનું મરણ થયું. મરતી વખતે તેમણે પોતાના ભાઈ અને બહેનને પોતાની બધી મિલકત સાચવવા સોંપી હતી. મિલા-રેપા તે વખતે સાત વર્ષના હતા, અને તેમની બહેન ત્રણ વર્ષની હતી. પણ કાકાએ અને ફઈએ મરનારની બધા જ મિલકત હોઈયાં કરી નાખી અને આ ભાઈબહેનને તથા તેમની માતાને ખૂબજ દુખ દીધું. મિલા-રેપા પંદર વર્ષનો થયો, ત્યારે મિલા-રેપાની માતાએ આગેવાનોને ભેગા કરી પોતાની મિલકત પાછી માગી. પણ કાકા અને ફઈએ કહ્યું કે મરનાર પાસે મિલકત હતી જ ક્યાં? અમે દયા લાવી તમને જીવતાં રાખ્યાં, નહિ તો ક્યારનાંયે તમે ત્રણે મરી ગયાં હોત! બધા જાણતા હતા કે આ ખોટું બોલે છે, પણ કોઈએ મિલા-રેપાની માતાને ટેકો આપ્યો નહિં. કેટલાક માણસોએ કહ્યું ઃ `હું કોઈની દયા પર જીવવા માગતી નથી. હું મારા દીકરાને ભણાવીશ - પછી શું થાય છે તે જોઈશ?` મિલા-રેપાનો કંઠ સારો હતો. એકવાર એ ગાતો ગાતો ઘેર આવતો હતો. એનો અવાજ સાંભળી મા એક હાથમાં ચૂલાની રાખનો મૂઠો ભરી અને બીજા હાથમાં લાકડી લઈ ઘરમાંથી દોડતી બહાર આવી. છોકરાના મોં પર રાખ નાખી લાકડેએ લાકડીએ એને ધીબી નાંખ્યો ને કહ્યું ઃ ્`કેવો કપાતર પાક્યો તું! બાપનું નામ બોળ્યું!` આવેશમાં ભાન ભૂલી તે બેભાન થઈ પડી. બહુવારે જ્યારે તે ભાનમાં આવી ત્યારે તેણે કહ્યું ઃ`િધIાર છે તને! દુશ્મનો પર વેર લેવાનું ભૂલી આવા દુખમાં તને ગાવું સૂ]ે છે! ભણ તો એવી વિદ્યા ભણ કે તારા કાકા અને ફઈનો વંશવેલો નાબૂદ થઈ જાય!` ચોટ બરાબર લાગી. મિલા-રેપા ઘર છોડી નીકળી ગયો. મેલી વિદ્યા શિખવાડે એવો ગુરુ શોધી કાઢી એણે દિવસરાત સેવાચાકરી કરી એને પ્રસન્ન કર્યો. મિલા-રેપાની વિતકકથા સાચી છે એની જાતે તપાસ કરી ગુરુએ ખાતરી કરી અને પાછી એને મંત્ર ભણી દુશ્મનોનું મોત નિપજાવવાની તથા હિમ વરસાવી પાકનો નાશ કરવાની વિદ્યા શીખવી. એ મંત્રસાધના વખતે મિલા-રેપાએ કપાયેલાં પાંત્રીસ માથાં જોયાં. ગુરુએ કહ્યું ઃ `આમાં બે ખૂટે છે- તારા કાકા અને ફઈ! એ બેને ઉમેરીને સાડત્રીસ કર!` પણ મિલા-રેપાએ કહ્યું ઃ `ના, મારે એમને એમનાં કર્મનું ફળ નજરે જોવાં જીવતાં રહેવા દેવાં છે.` થોડાં વખત પછી મિલાöરેપાના કાકાને ઘેર લગ્નની જયાફત ચાલતી હતી. ત્યાં એકાએક ઘર તૂટી પડયું ને એમાં પાંત્રીસ માણસો દટાઈને મરી ગયાં. કાકાના બધાયે દીકરાઓ એમાં મરી ગયા. આ જોઈ મિલા-રેપાની માએ હરખાઈને બધાંને કહ્યું `જોઈ મારા દીકરાની વિદ્યા!` એ પછી મિલા-રેપાએ મંત્ર ભણી હિમવર્ષા કરી, અને દુશ્મનોનાં ખેતરોનો ઊભો પાક બાળી નાખ્યો. લોકો ભયભીત થઈ ગયાં. પણ હવે મિલા-રેપાને પોતાનાં કૃત્યનો પસ્તાવો થયો, તેવામાં એક સંતે તેને કહ્યું `િવદ્યા તો એક માત્ર યોગવિદ્યા, અને ગુરુ તો એક માત્ર મારપા! ભારતમાં જઈને એ યોગ વિદ્યા ભણી આવ્યા છે,` મારપા નામ સાંભળી મિલા-રેપાનું મન હાથ ન રહ્યું.એ મારપાને મળવા ચાલ્યો. રસ્તામાં પૂછતો પૂછતો એ જતો હતો, ત્યાં એક ઠેકાણે ખેતરમાં એણે એક માણસને ખેતર ખેડતો જોયો . એ ખેડૂતે કહ્યું `તું મારી વતી ખેડ કરે તો હું તને મારપા દેખાડું!` મિલા-રેપાએ ઉત્સાહથી ખેડ કરી. પછી એણે જોયું તો એ ખેડૂત પોતે જ મારપા હતો. એ પોતે કદી પોતાનું ખેતર ખેડવા આવતો નહોતો, પણ આજે મિલા-રેપા આવવાનો હતો તે વાત એણે યોગવિદ્યાથી જાણી લીધી હતી. તેથી એને મળવા ખેડના બહાને એ સામે આવ્યો હતો. મિલા-રેપાએ તેને પોતાનાં પાપ અને પýાાતાપની વાત કરી કહ્યું ` હવે તમારું શરણું છોડી હું ક્યાંય જવાનો નથી!` આમ કહી પોતે જે ચોપડીઓ સાથે લાવેલો તે એણે નીચે મૂકવાનું કર્યું ત્યાં તો મારપા બોલી ઊઠ્યો ઃ`નહિ, એ ચોપડીઓ અહીં નહીં !
મારી પવિત્ર ચોપડીઓને એનો સ્પર્શ નહિં!`િમલા-રેપાની એ ચોપડીઓમાં કેટલીક મેલી વિદ્યાની હતી. તે તરત જ કાઢી નાખવી પડી. હવે મિલા-રેપાની કઠોર તપસ્યા શરૂ થઈ. રાત ને દિવસ એણે ગુરુની આજ્ઞાનું પૂરેપૂરું પાલન કરવા માંડયું. આમ દિવસો જતા હતા. મિલા-રેપાને ઘણીવાર થતું કેગુરુ હજી જ્ઞાન આપતા નથી. ત્યારે ગુરુ કહેતાઃ `મારી બધી સંપત્તિ સાફ કરી જીવના જોખમે હું ભારતમાંથી જે સત્ય વિદ્યા શીખી લાવ્યો છું તે તારે તારાં આ દુષ્કર્મોનાં ઈનામ તરીકે લેવી છે, કાં?જા, તેં જે પાપો કર્યા છે, તે ધોઈ આવ, જે ખેડૂતોના પાકનો તેં નાશ કર્યો છે તે એમને પાછો આપી આવ ! - એ પછી હું તને ભારતની પવિત્ર વિદ્યા શીખવીશ!` આ સાંભળી મિલા-રેપા પોશ પોશ આંસુએ રોતો. એકવાર ગુરુએ કહ્યું `મારા દીકરા માટે એક ગોળ પૂર્વાભિમુખ મકાન બાંધી આપ! એમાં બીજા કોઈની મદદ તારે લેવાની નથી. લાકડાં કાપવાં, ઘડવાં, જડવાં બધું જ તારે જાતે કરવાનું!` મિલા-રેપા રાત ને દિવસ આ કામ પાછળ પડયો. પાટડા ને પથરા પોતાની પીઠ પર ઊંચકીને એ લાવે, બાંધકામ માટે પાણી પણ પોતે જ દૂરથી ભરી લાવે. આમ અડઘું મકાન થયું ત્યારે ગુરુએ કહ્યું`છી! આવું ગોળ મકાન નહિ ચાલે! એ પાડી નાખ, અને એનો એકએક પથરો પાછો હતો ત્યાં મૂકી આવ!`મૂગા મૂગા મિલ-રેપાએ એમ કર્યું. ત્યારે ગુરુજી બીજી જગા બતાવી કહ્યું ` અહીં મારા દીકરા માટે બીજના ચંદ્રના આકારનું પýિામાભિમુખ મકાન બાંધવાનું છે. બાંધવા માંડ!` મિલ-રેપાએ અડધું મકાન બાંધ્યું ત્યારે ગુરુએ કહ્યું `કેવું ખરાબ લાગે છે! તોડી પાડ,અને એનો એકએક પથરો જ્યાંથી લાવ્યો છે ત્યાં પાછો મૂકી આવ.` વળી થોડા દિવસ પછી ગુરુએ એક નવી જગા દેખાડી કહ્યું `અહીં ફIડ ત્રિકોણાકાર મકાન બાંધ!`િમલöરેપાએ ત્રિકોણાકાર મકાન બાંધવા મંડયું. પથરા ને પાટડા ઊંચકી ઊંચકીને એની પીઠમાં ઘારાં પડી ગયાં હતાં, પણ મિલા-રેપાએ એની કોઈને વાત સુદ્ધાં ન કરી. ત્રિકોણ મકાન લગભગ પૂરું થવા આવ્યું ત્યાં ગુરુએ કહ્યું ` છી! આવું તે મકાન હોય? તોડી પાડ અને એનો પથરેપથરો જ્યાંથી તું લાવ્યો ત્યાં પાછો મૂકી આવ!` મિલા-રેપાએ જરા પણ બબડયા વિના તેમ કર્યું. વળી ગુરુએ એક ટેકરી પર જગા દેખાડી કહ્યું `અહીં નવ માળનું મકાન બાંધી આપ!
મિલા-રેપા આ મકાન બાંધવામાં લાગી ગયો. એક કૂલડી પાણી, ખોબો માટી કે પથ્થરના કાંકરા જેટલીયે મદદ તે કોઈની લેતો નહોતો. એના બરડામાં ઘારાં પડી ગયાં હતાં ને તેની અસહ્ય વેદના થતી હતી. એકવા તેના ત્રણેક ગુરુભાઈઓ ગમતમાં મોટી શિલા ઊંચકી લાવ્યા. ખૂણાના ટેકા માટે શિલા ખૂબ સારી હતી, એટલે મકાનમાં એનો ઉપયોગ થઈ ગયો. બે એક માળ ચણાયા પછી ગુરુએ કહ્યું` બીજાઓએ આણેલો આ પથરો તેં કેમ વાપર્યો? એ કાઢી નાખ અને જ્યાં હતો ત્યાં મૂકી આવ! પછી તું તારી જાતે પાછો તે અહીં ઊંચકી લાવ અને મકાનમાં વાપર!` ચણેલી ઈમારત તોડી નાખી મિલા-રેપાએ ગુરુના કહેવા પ્રમાણે કર્યું. અડધું મકાન થયું ત્યાં વળી ગુરુએ કહ્યું `આની જોડમાં બાર થાંભલાનું બીજું મકાન બનાવી કાઢ!` મિલા-રેપાએ નવું મકાન બાંધવા માંડયું. મકાન પૂરું થવા આવ્યું ત્યાં મિલા-રેપાએ ગુરુને વિનંતી કરી કે મને હવે જ્ઞાનદીક્ષા આપો! ગુરુએ એને માથાના વાળ પકડીને ખેચ્યો ને લાત મારી કહ્યું`ભારતની પવિત્ર વિદ્યા મફતમાં લેવી છે, કાં?` ગુરુ-પત્નીને શિષ્યની હાલત જોઈ દયા આવતી હતી. તેણે એકવાર પતિને કહ્યું `એની પીઠ આખી સોરાઈ ગઈ છે. હવે તમારે એને જ્ઞાન આપવું જોઈએ.` ત્યારે ગુરુએ કહ્યું `એમ તો ઘણાં ઘોડાં ગધેડાંની પીઠ ચાંદા પડવાથી સડી જાય છે! આ કાંઈ દુખ નથી. વિદ્યા માટે અમે જે દુખ સહ્યું છે તેની આગળ આ કંઈ નથી!` ગુરુનો માર અને મહેણાં ખાઈ મિલા-રેપા એકલો એકલો ખૂબ રડે, પણ જ્ઞાનની જિજ્ઞાસા એટલી બધી કે એ બધું સહન કરે. એકવાર તો ગુરુનો માર ખાઈ એ બારીમાંથી કૂદકો મારી નાઠો હતો. છેવટે ગુરુપત્નીથી આ ખમાયું નહીં. એણે મિલા-રેપાને છાનોમાનો બીજા ગુરુ પાસે મોકલી દીધો, સાથે થોડી ભેટો મોકલી અને ગુરુ અસલમાં બનાવટી પત્ર લખી મોકલ્યો કે આને યોગવિદ્યા શીખવજો! આ બીજો ગુરુ અસલમાં મારપાનો શિષ્ય હતો. તેણે મિલા-રેપાને એકાંતમાં રાખી સાધનાનો માર્ગ બતાવ્યો, પણ મિલા-રેપા સાધનામાં જરા પણ આગળ વધી શક્યો નહિ. ત્યારે આ નવા ગુરુએ કહ્યું `તું મારપાના આશીર્વાદ વિના અહીં આવ્યો લાગે છે! એ વગર આવું બને નહિં!` છેવટે મિલા-રેપાએ સાચી વાત કબૂલ કરી. હવે આ નવો ગુરુ મિલા-રેપાને સાથે લઈને પાછો મારપાની પાસે ગયો. સાથે પોતાની બધી જ મિલકત તેણે ગુરુને અર્પણ કરવા લઈ લીધી, માત્ર એક લંગડી બકરી હતે તે ઘેર રહેવા દીધી. મારપાએ બધી ચીજો સ્વીકારી. પછી કહ્યું `જા. પેલી લંગડી બકરી લઈ આવ! ગુરુને સર્વસ્વ સમર્પણ કર્યાનું કહે છે, ને આ બકરી કેમ આપતો નથી?` કંઈ પણ બોલ્યા વગર લાંબો રસ્તો કાપી એ શિષ્ય પાછો ઘેર ગયો ને બકરીને પોતાની ખાંધે ઉપાડીને પાછો આવ્યો. ગુરુ ખુશ થઈ કહે `આવી ગુરુભક્તિ જોઈએ! મારે કંઈ બકરી નહોતી જોઈતી, પણ મિલા-રેપાની આગળ દાખલો બેસાડવા મેં આમ કર્યું છે!` પછી મિલા-રેપાનો વારો આવ્યો. ગુરુપત્નીએ આપેલી ચીજો એણે નવા ગુરુને અર્પણ કરી હતી અને નવા ગુરુએ એ ચીજો મારપાને અર્પણ કરી હતી. મારપા એ ચીજો ઓળખી ગયો. તેણે મિલા-રેપાને કહ્યંષઃ `આ ચીજો કંઈ તારી નથી. તને એ આપવાનો મારી પત્નીને કંઇ અધિકાર નથી - એણે એ એના પિયરથી આણેલી હોય તો પણ!' હવે મિલા-રેપા એવો હતાશ થઇ ગયો કે એને આપઘાત કરી જીવનનો અંત આણવાનું મન થયું, પણ ગુરુપત્નીએ એને સમજાવ્યો કે આપઘાત જેવું કોઇ પાપ નથી. પણ હવે શિષ્યની કસોટી પૂરી થઇ હતી.
ગુરુ મારપાએ એક મિજલસ ગોઠવી પોતાના તમામ શિષ્યોને નિમંત્ર્યા ને એમાં મિલા-રેપાને મુખ્ય આસન પર બેસાડી જાહેર કર્યું ઃ `મારે એનાં પાપો ધોઇ કાઢવાં હતાં તેથી મેં એની આવી આકરી પરીક્ષા કરી! હવે એનં પાપ બધાં ધોવાઇ ગયાં છે; મેં એને શુદ્ધ કાંચન જેવો બનાવવા આ મકાનો બાંધવાનું કહ્યું હતું. શિષ્યના આધ્યાત્મિક વિકાસ માટે, એનાં તનમનની શુદ્ધિ માટે કેટલીકવાર એના પર આવા કઠોર થવું પડે છે.' પછી તેમણે મિલા-રેપાને કહ્યું ઃ બેટા, તારા અહીં આવતા પહેલાં જ હું જાણી ગયો હતો કે તું મારો સાચો શિષ્ય છે અને તેથી જ હું તને મળવા ખેતરમાં સામો આવ્યો હતો.' મિલા-રેપા હવે પોતાની માતાની વિદાય લેવા ઘરે આવ્યો; ત્યારે એણે જાણ્યું કે માતા આઠ વરસ પહેલાં મરણ પામી હ તી અને એના ઘરમાં જ એની સમાધિ થઇ હતી. મેલી વિદ્યાની બીકે કોઇએ એની સામું જોયું નહોતું. ઘર ભંગાર જેવું થઇ ગયું હતું. એમાં ચામાચીડિયાં અને ઊંદરે ઘર કર્યા હતાં. મિલા-રેપાની બહેન ગાંડા જેવી બની ક્યાંય ચાલી ગઇ હતી. મિલારેપા પોતાના અવાવરુ ઘરમાં ગયો. ત્યાં ભંગારના ઢગલામાં ખોદતાં એને મનુષ્યનાં હાડકાં હાથ લાગ્યાં. એ સમજી ગયો કે મારી માતાનાં હાડકાં છે. અપાર વેદનાને દબાવી એ હાડકું ઓશીકું કરી એ ત્યં સૂતો. સાત દિવસ ને સાત રાત એ અહીં સમાધિ અવસ્થામાં રહ્યો. પછી માતાના અવશેષોની વિધિપૂર્વક સદ્ગતિ કરી એ ચાલી નીકળ્યો. ગુફામાં એકાંત ધ્યાનમાં બેઠો હતો, ત્યાં એકવાર એને સ્વપ્નું આવ્યું કે એ જમીન ખેડે છે, પણ જમીન કઠણ હોઇ ખેડાતી નથી! એ ખેડવાનું છોડી દેવાનું વિચારતો હતો, ત્યાં એના ગુરુ મારપા પ્રગટ થયા. તેમણે કહ્યું ઃ `બેટા, હતાશ ન થા! જમીન ગમે એટલી કઠણ હશે, તોંય ખેડવાની છે. તું જીતવાનો છે!' આ સ્વપ્નમાંથી મિલા-રેપાને ખૂબ બળ મળ્યું. એણે સંકલ્પ કર્યો કે આ જન્મમાં જ પૂર્ણત્વ પ્રાપ્ત કરવું. ભૂખે મરી જાઉં તો ભલે; પણ હવે હું કોઇ મનુષ્યના વસવાટમાં નહિ જાઉં કે ક્યાંય ભિક્ષા નહિ માગું. ખોરાકના અભાવે સુકાઇને તે સાવ હાડપિંજર બની ગયો. એની ચામડી લીલી પડી ગઇ, એના માથાના વાળ પણ લીલાશ પડતા થઇ ગયા. એકવાર કેટલાક શિકારીઓ એ ગુફામાં આવી ચડ્યા. એમણે મિલા-રેપાની પાસે ખાવાનું માગ્યું, પણ મિલા-રેપા પહાડોમાં ઊગતા કાંટાળા છોડવાઓ ખાઇને રહેતો હતો એટલે એણે કહ્યું `અહીં તો આવું ખાવાનું છે!' શિકારીઓ ગુસ્સે થયા. એમણે એને ઊંચકીને ફરી ફરી પછાડ્યો પણ મિલા-રેપા એમના પર ગુસ્સે ન થયો, ઊલટું એ લોકો માટે એને એટલી બધી લાગણી થઇ આવી કે એની આંખોમાંથી આંસુ ખર્યા. મિલારેપામાં પરમ પુરુષની કરુણાનો ઉદય થયો હતો. એક ચોરે વિચાર કર્યો કે અહીં આ બાવો ઘણા વખતથી રહે ચે, ને ક્યાંય માગવા જતો નથી, માટે એની પાસે કંઇ માલ હોવો જોઇએ. એક રાતે એ માલ ચોરી જવા ગુફામાં પેઠો ને ખણખોદ કરવા લાગ્ય. મિલારેપા એ જોઇ હસી પડ્યો. કહે ઃ `અરે ભાઇ, જ્યાં દિવસે મને કશું જડતું નથી, ત્યાં રાતે તને શું જડવાનું છે?' ચોર પણ હવે હસી પડ્યો. જે ફઇએ મિલારેપાની બધી મિલકત પડાવી લીધી હતી તે ફઇ એકવાર ગુફામાં આવીને રડી પડી. મિલારેપાએ પોતાનું ઘર અને ખેતર જે કંઇ હતું તે બધું એને દઇ દીધું. હવે તેના મનમાં સૌ પ્રત્યે કરુણા સિવાય બીજું કંઇ નહોતું. મિલારેપા હવે મહાન યોગી બની ગયા હતા. એ પોતે કહે છે ઃ `હવે મારામાં કોઇપણ રૂપ ધારણ કરવાની અને આકાશમાં ઊડવાની શક્તિ આવી હતી. રાતે, સ્વપ્નમાં, હું મેરુ શિખરથી પાતાળ સુધી, દશે દિશાએ જઇ શકતો; એકનાં અનેક રૂપ ધરી હું ફરી શકતો. હું મારા સ્થૂલ શરીરને અગ્નિ રૂપે કે સાગર રૂપે ફેરવી શકતો. પણ એ બધી ચમત્કારી શક્તિઓનું મને આકર્ષણ નહોતું. મારે બુદ્ધ થવું હતું. મેં જીવનભર ધ્યાનસ્થ રહેવાનું નIાળ કર્યું હતું. ઘણાં વર્ષે બહેનને ભાઇની ભાળ મળી. એ એને ગુફામાં જઇ મળી. ભાઇનું હાડપિંજર જેવું શરીર અને અન્નહીન વસ્ત્રહીન અવસ્થા જોઇ તે રડી પડી. કહે : ભાઇ!, તું માણસ જેવો નથી લાગતો, તું જનાવર બની ગયો છે!' મિલારેપાએ બહેનને પોતાની જોડે રાખી ધીરે ધીરે તેને પણ આધ્યાત્મિક રાહે વાળી. બહેન ભાઇની સાથે ગુફામાં રહી. ધીરે ધીરે મિલારેપાની ખ્યાતિ ફેલાતી ગઇ. એકલા મનુષ્યો નહિ, દેવો પણ મિલા-રેપાના શિષ્ય બન્યા હતા. હિમાલયની ગુફામાં પણ મલા-રેપા કેવળ એક સફેત પાતળું લૂગડું (રેપા) શરીર પર રાખતા હતા. એકાંતમાં ધ્યાન, સાંસરિક પદાર્થો તરફ અનાસક્તિ, અપરિગ્રહ અને સર્વ પ્રત્યે કરુણા... મિલારેપાના ઉપદેશમાં આ ચાર વસ્તુઓ ઉપર ખૂબ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. કર્મ અને પુનર્જન્મની સમજણ તેઓ ખૂબ મહત્ત્વ આપે છે. ગુરુભક્તિનો તેમણે અપાર મહિમા ગાયો છે. તેઓ કહે છે - `શુભ સંકલ્પોથી દુષ્કર્મોની વેગને ટાળી શકાય છે. કર્મોનાં ફળ ભોગવવા માણસને જન્મવું પડે છે. ધર્મધ્યાન દ્વારા એકનું દર્શન થતાં સર્વનું દર્શન થશે, ત્યારે તમારાં કર્મોનો અંત આવશે. દુખને આગળ વધવાનું સાધન સમજો, ખુદ મરણને પણ! દુશ્મનોને મિત્રો બનાવજો. વેર એ ]ેર છે. એનાથી આઘા રહેજો. સ્વાર્થ માટે કોઇ જ સાધના ન કરશો!' મિલા-રેપાએ અસંખ્ય સ્તોત્રો ભજનો લખેલાં છે જે આજે પણ તિબેટમા ઘેર ઘેર ગવાય છે. એમાં ગુરુસ્તવનો ઘણા છે. મિલારેપા કહે છે કે ગુરુ સાચે જ ઇશ્વરી શક્તિનું પ્રગટ રૂપ છે. શિષ્યનાં પાપને બાળી ભસ્મ કરવાની ગુરુ તાકાત ધરાવે છે. ઇ.સ. 1135માં 84 વર્ષની વયે મિલારેપાએ દેહ છોડ્યો. દેવો અને ડાકિનીઓએ (દુર્ગા વગેરે દેવીઓ) એ વખતે પુષ્પવૃષ્ટિ કરી, દિવ્ય સંગીત કર્યું આ પ્રસંગના અદ્ભુત વર્ણનો ગ્રંથોમાં છે. ચિતાએ આઠ પાંખડીવાળા કમળનો આકાર ધારણ કર્યો. સળગતી ચિતામાંથી બેઠા થઇને મિલા-રેપાએ છેલ્લો ઉપદેશ આપ્યો. પછી ફરીને એ ચિતામાં સમાઇ ગયા. હવે ચિતાએ વિહારનો આકાર ધારણ કર્યો. દરવાજા, ઘુમ્મટ, ધજાપતાકાઓ સમેત! સ્વર્ગમાંથી દેવોએ અમૃતનું સિંચન કર્યું. અપ્સરાઓ નૃત્યગાન કરવા લાગી; શંખનાદ અને બંસીનાદ પણ સંભળાયો. આવા એ મહાન યોગી મિલા-રેપા હતા, જેમણે ભારતની યોગવિદ્યાનું ચરમ શિખર સર કર્યું હતું.   • • •
ГaHTeли и шTaHrи. KyпиTb raHTeли и шTaHrи
Designed by hukonchu.com team
JavaScript is currently disabled.Please enable it for a better experience of Jumi.