gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en it en en en en es es en es en gu gu gu en gu gu gu gu gu pl gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu ca en en en en en es es en es en gu gu en en gu gu gu gu en gu en en en en en en en en en gu en gu en gu en gu en en en gu gu en gu gu gu gu gu en gu en gu en gu en en gu en gu en gu en en gu gu gu gu en gu zh ca en gu en en en gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en gu en en en en
પાટીદાર જ્ઞાતિનો પૂર્વ ઇતિહાસ … | PATIDAR FOUNDATION
Welcome! Log into your account
Forgot your password? Get help
A password will be e-mailed to you.
Home ખેતી પાટીદાર જ્ઞાતિનો પૂર્વ ઇતિહાસ …
હજારો વર્ષ પેહલા આપના વડવા હિમાલયની તળેટીમાં આવેલા સપાટ મેદાનોમાં રહેતા હતા. સિંધુ, સતલજ, બિયાસ, રવિ અને જેલમ જેવી નદિઓનાં નિર્મળ જળ પિતા હતા . હિમાલયના બરફથી ઢંકાયેલા શિખરો ઉપર ઉગતા સૂર્યના કિરણો પડતા ત્યારે ઝળહળતા થય રહેતા તે જોઈ આનાદમાં મહાલતા. અહિયાં જ વેદના મંત્રો રચાયા અને ઋષિમુનીઓ કે જે આપણી બધી પ્રજાના વડવા હતા તેમણે  પરમાત્મા સંબંધી સંપૂર્ણ જ્ઞાન મેળવ્યું .
તે વખતે હાલના જેવા નાતના ભેદ ના હતા. જમીન ઘણી જ ઉચી જાતની અને જોઈએ તેટલી હતી. નદીઓના કિનાર પર ગાયોના સમૂહ સુખે ચરતા અને ધાન્યનો પાંર નહતો. સર્વ પ્રજા સુખી હતી. કર્મ અને ગુણ પ્રમાણે ચાર જાતી હતી. જે કોઈ, કોઈ વિદ્યામાં પારંગત થતા અને બ્રમ્હને જાણી જતા તેઓ બ્રમ્હાણ કેહવાતા અને જેઓ યુદ્ધ વિદ્યામાં કુશળ થતા તેઓ ક્ષત્રીય કેહવાતા. ખેતીનો શાંત ધંધો વેપાર અથવા કારીગરી કરનારા વૈશ્ય કેહાવાતા અને એ ત્રણ વર્ગની સેવા-ચકારીનો ધંધો કરતા તેઓ શુદ્ર કેહવાતા
એ પ્રમાણે ગુણ અને કર્મ પ્રમાણે જાતિઓ હતી. પણ આજની પેઠે બ્રાહ્મણ ના ઘરે જન્મે અને કર્મ હલકાં હોય છતાં એ બ્રાહ્મણ  કેહવાય એવું તે વખતે ના હતું. તે વખતે ત્રણેય વર્ગ એકબીજાથી ખાવાપીવામાં આજની પેઠે વાટલાતા ન હતા. આ વાતોનો જમાનો તે વેદકાળ.
હજારો વર્ષો પેહલા એટલે કે વેદકાળ માં જે મૂળ પુરુષો થઇ ગયા તે ઋષિમુનીઓ અત્યારની પ્રજાના વડવા થાય. એટલે આપણે સૌ હજારો વર્ષ પેહલા અત્યારના જાતીભેદથી રહિત હતા. પણ મૂળ  પુરુષોની જે પ્રજા થઇ તેણે  પોતાના જથ્થા પાડવા માંડ્યા એ મૂળ પુરુષો ને પોતાના ગૌત્ર તરીકે ગણીયા, તે વખતે હિમાલયની આસપાસના ભાગમાં કશ્યપ ઋષિના વંશજ કુર્મ ઋષિ થયા. એ કુર્મ ઋષીઓ વિસ્તાર બહુ થયો.
તેઓ પંજાબમાં ફેલાયા અને હાલ જ્યાં ગુજરાન શહેર અને (ગુજરાનવાલા જીલ્લો પંજાબ પાકિસ્તાનમાં) છે, તેની આસપાસ વસ્યા. આ જથ્થો બીજા જથ્થાઓની પેઠે ખેતીમાં જોડાયો હતો.  એટલું જ નહી પણ તેમના ઘણા યોદ્ધાઓ હતા અને જરૂરના વખતે દેશના રક્ષણ માટે યુદ્ધમાં પણ જોડાતા . આ વખતે(પંજાબના) આ વિભાગ બે ભાગમાં વહેચાયેલો હતો, એક તરફ લેયા અને બીજી તરફ કરડ – એ નામથી આ પ્રાંતો (પંજાબમાં “તક્ષશીલા”  નામે જાણીતી વિશ્વવિદ્યાલય ની નજીક માં આવ્ચેલો હતો ) ઓળખાતા હતા.
પંજાબ ઉપર શક લોકોની સવારીઓ આવી તે વખતે ફરીથી બીજા જથ્થા કોટા અને મન્દસોરના રસ્તે થઇ મળવામાં દાખલ થયા અને ત્યાંથી સરસ્વતી નદીઓ કિનારો વસાવ્યો. આ જથ્થા પંજાબના ગુજરાન  પ્રાંતથી ઉપડેલા એટલે ગુર્જરોની ટોળી આ દેશમાં આવીને વસી, જેના પરથી આ દેશનું નામ ગુજરાત પડ્યું છે. આ જથ્થામાં કુર્મીઓ (કણબીઓ) ની સંખ્યા મોટી હતી. આ વખતે વીર વિક્રમેં શક લોકોના ધાડાને હરાવી દેશમાં શાંતિ સ્થાપી હતી. એટલે આજથી લગભગ બે હાજર વર્ષ થયા આપણી  ( કણબી) પ્રજાએ આ દેશ (ગુજરાત)માં પગ મુક્યો છે.
કુર્મીઓ (કણબી) એ પોતાના મૂળ વતન લેયા અને કરડ પ્રાંતનું નામ જાળવી રાખવા, લેયા પ્રાંતવાળાઓએ પોતાને લેઉઆ કહેરાવ્યા અને કરડ પ્રાંતવાળાઓએ કડવા તરીકે ઓળખાવ્યા. ગુજરાતમાં આવ્યા ત્યાં સુધી લગ્ન વગેરે ક્રિયાઓમાં (બંને ફાટા વચ્ચે) કોઈ ભેદ ન હતો “કુર્મી ક્ષત્રીય-ઉત્પત્તિ અને ઇતિહાસ” એ નામના પુસ્તકના વિદ્વાન લેખકે જણાવ્યું છે કે જ્યારથી સ્વાર્થી ગોરો (બ્રહ્માણો) એ અમુક સંજોગો ગેરલાભ લઇ બાર-બાર વર્ષ લગ્ન કરવાની ( કડવા ભાઈઓમાં) અકુદરતી રૂઢી દાખલ કરી ત્યારથી લગ્નાદિ વહેવારમાં લેઉવા ભાઈઓ સાવ જુદા પડી ગયા.
આ પુસ્તકમાં બારોટ અને ગોરની કણબી પ્રજાની ઉત્પત્તી સબંધીમાં પણ ન માની શકાય તેવી, વાતોને સમજવા જેવી કુદરતના કાયદા વિરુદ્ધની કલ્પિત વાતો અને ગપગોળાને ઉઘાડા પડી પોલ બતાવી આપી છે. તેમના કેટલાક નમુના આ રહ્યા. એક બારોટ કહે છે કે, “ઉમિયાજીએ માટીના પુતળા બનાવ્યા, તેને શંકરે સજીવન કાર્ય, પુતળા હાલે, ચાલેપણ બોલે  નહિ એટલે તેના મોને ફરશી થી ચીરીને મુખ બનાવ્યા.”બીજો કહે, “લવ અનમે કુશ ઉપરથી લેઉવા અને કડવા કહેવાયા.”
લેઉવા પુરાણ કડવા નિબંધ અને બ્રહ્મણોત્પતી માર્તડમાં પણ આવાજ જ ગપગોળા છે. આ બધાને એક પછી એક જુઠ્ઠા છે તેમ સાબિત કાર્ય છે. આ બધાને એક જુઠ્ઠા છે તેમ સાબિત કાર્ય છે. સામાન્ય રીતે વિચાર કરતા એમ જણાય છે કે, આ સૃષ્ટિમાં સઘળી માનવ પ્રજાની ઉત્પત્તિ એકસરખી રીતે થઇ છે. અમુકને દેવીએ પુતળામાંથી બનાવ્યા તો બાકીના શી રીતે ઉત્પન્ન થયા ?
આપના જુના ધર્મના ગ્રંથોમાં વેદ જેવા ગ્રંથો સ્મૃતિઓ વગેરે પ્રમાણ ગ્રંથો છે, તેમાં માટીના પુતળા માંથી મનુષ્ય બનાવવાની વાતો આવી નથી તો પછી બારોટ લોકોને આવી જુઠ્ઠી વાતો લખવાનો હેતુ પોતાના પેટ ભરવા માટેના પાંપળા છે. અજ્ઞાત પ્રજાને ઠગાવવાની જાળો છે. બારોટ જો ઇતિહાસો પરથી શોધખોળ કરશે તો સત્ય હકીકત જરૂર તેમને જણાય આવશે આ શોધખોળ એ વિજ્ઞાનના જમાનામાં એવી (ખોટી) વાતોને હવે સ્થાન નહિ મળી શકે . બેશક બારોટ લોકો (કણબીઓના) થોડા સૈકાની વંશાવલી જરૂર જાળવી રાખે છે તેટલા પુરતો તેમનો ઉપકાર માનવો ઘટે છે અને તે બદલ (કણબી) પ્રજાએ તેમને ગુજરાન પણ પુરુપાડેલ છે
હવે આપને લેઉવા કુલ ભૂષણ નરવીરો નો ઇતિહાસ જોઈએ  સવંત ૧૨  માં સૈકામાં સિદ્ધરાજ ના રાજ-અમલ માં મેવાસી લુટારાઓ થી બચેલો ચરોત્તર, કાનમ અને વાકળ નો ભાગ કણબીઓ એ વસાવી દીધો છે સવંત ૧૨૪૪ માં વાસ પટેલે વસો વસાવ્યું, અકબરના સમય માં અજુ પટેલ ને દીલ્હી બોલાવી સવંત ૧૨૪૧ માં ગુજરાત તરફ નું કામ સોપી નવ શણગારેલા હાથી, તેમજ ગામનું અને ૨૩૦૦૦ નું વર્ષાસન બાંધી આપ્યું હતું અજુ પટેલ ના ભાઈ લાલજી એ અમદાવાદ ના બાદશાહ તરફ થી પાટણ અને ઇડર ઉપોર ચડાઈ ઓ કરી હતી.
આ કુટુંબ માં ૧૨૫ વર્ષ પેહલા દેસાઈ ભાઈ વીરપુરુષ થઇ ગયા તેઓ બહાદુર લડવૈયા અને મુત્સદી હતા. એમને પ્રથમ ચડાઈ વઢવાણના જાલિમસિંહ ઉપર કરી તેનો મુલક સર કર્યો. પછી લીંબડીના ઠાકોર હરિસિંહ હાથી લઇ સામો લડવા આવતા તેને હરાવીને તેની પાસે  હાથી કબુલ કરાવ્યો. સવંત ૧૮૬૫માં અમરેલી તાબાનું વરસડા ગામ લુંટનારા પાળીયાદના બહારવટીયાને પકડ્યો હતો.
૧૮૬૬ માં જાફરાબાદના સીદીને હરાવી કરાર કર્યા, સવંત ૧૮૬૭ માં રાજકોટના જાડેજા બંડ ખોરોને હરાવી સરધાર નો કિલ્લો જીતી લીધો અને સવંત ૧૮૬૮ માં જામનગર ઉપર ચડાઈ કરી, જામે દેસાઈ ભાઈ તાબે થવાના કહેણ માં જવાબ મોકલ્યો કે હું ક્ષત્રીય છું , તમે હળ ખેડનાર કણબી ને મારું શીશ નમે ખરું ? દેસાઈ ભાઈ એ છાપો માર્યો અને જામ શરણે આવ્યા, તેની સાથે થયેલ કરાર નામા ની ૧૭ મી કલમ માં ૮ મી કલમ ખાસ ધ્યાન ખેચે એવી છે, એ વખતે જાડેજા રજપૂતો માં કન્યાને મારીનાખવા નો રીવાજ હતો તેનો પ્રતિબંધ એ કલમ થી કર્યો છે.
હવે આપણા (કણબી) કુટુંબ કે જેમને ખેતીનો શાંત ધંધો, ગુજરાતમાં સ્વીકારેલ હતો તેનો થોડો ઇતિહાસ તપાસીએ. આપની પ્રજા ખેતીના ધંધામાં બહુ કુશળ, રાજા તરફ વફાદારીવાળા ભક્તી મહેનતનું સ્વભાવ અને સંતોષી મન, એ બધા સદ્દગુણોથી ગુજરાત દેશને નવપલ્લવ બગીચા જેવો ફળદ્રુપ બનાવ્યો. જમીનો ખેડી, ગામડાઓ વસાવ્યા, સમાજમાં ઉત્તમ રીતિરિવાજો દાખલ કાર્ય, ચરોતરમાં વસ્યા પછી ચૌદમાં સૈકા સુધીમાં તોઆ પ્રજા બહુ જ સુખી થઇ. વાડીઓમાં આંબેરણો ઝુકાવી તેમાં બેઠેલી કોયલું એ મધુર સૂરથી વાડી ઓ ગજાવી. આવા સ્વર્ગીય સુખી આ પ્રજા (કણબી) ઓ એ પાચસો વર્ષ સુધી મણીયા આ પ્રજા નો વિસ્તાર પણ ખુબ થયો.
પરંતુ કરણઘેલાનું રાજ્ય અલાઉદ્દીને જીત્યું અને મુસલમાની સેન્યએ ગુજરાત દેશ લૂટવા અને બાળવા માંડ્યો.ખેતીનો શાંત ધંધો કરનાર કણબીઓથી વસેલા આબાદ ગામડા ભાંગ્યા અને પ્રજા જ્યાં ફાવે ત્યાં નાસવા માંડી.
આ વખતે કાઠીયાવાડ નો મુલક ઉજ્જડ હતો.કેટલાક નાના નાના રાજ્યો હતા.વસ્તી બહુજ થોડી હતી. ગીરમાં અને ગીરનાર ની આજુબાજુ આહીર,બરડામાં મેર,ઓખામાં વાઘેર, હાલાર માં ચારણ, કુંભાર, સંધી, પંચાલમાં કોળી, રજપૂતો વગેરે કોમો ની પ્રજા વસ્તી હતી. છૂટી છવાય ખેતી હતી, રાજ્યો આબાદ ન હતા.
ગુજરાત ની પ્રજા પંદરમાં સૈકા (સવંત)માં આ તરફ આવવી શરુ થઇ.કાઠીયાવાડ ના દરબારો પણ ગુજરાતના પાટીદારો ની ખેતી થી જાણીતા હતા, એટલે તેમને પોતાના ગામો આબાદ કરવા પટેલોને મોટા પળત આપી વસાવવા માંડ્યા.આં બાબતમાં નામદાર જામ રાવળે બહુ સારો પ્રયાસ કરેલ હતો.સવંત ૧૫૮૨ માં ભાદા ઠુમ્મર અને પૂજા ભંડેરીને ખેડૂતોના મોટા જથ્થા સાથે પોતાના રાજ્યમાં હાલારમાં ઉતાર્યા. પીપર ભાડુકીયા માં એકીસાથે ૭૫૦ ઉચાળા ઉતર્યા હતા.અને ત્યાંથી કાઈક હાલાર માં રહ્યા અને બીજા ધોરાજી વગેરે ગામો માં ગયા અને નવા નવા ગામોના તોરણો બાંધી કાઠીયાવાડ નું મુલક વસાવવા માંડ્યા.
સવંત ૧૮૯૬ માં હાલાર માં મોટો દુષ્કાળ પડ્યો આ દુષ્કાળને “કોતડીનો કાળ” કહેવામાં આવે છે.આ વખતે હાલાર ભાંગ્યું. અને ગોહીલવાડામાં કુંડલા અને લીલીયા પરગણામાં અને ગાયકવાડ સરકારના અમરેલી પ્રાંતમાં જથ્થાઓ આવ્યા. અને ગામો પણ વસાવવા માંડ્યા. આ વખતે કાઠીઓનો મુલક રજપૂતોએજીતી લીધો હતો. એટલે કાઠીઓ બહારવટે ચડી, ખેડૂત કણબીઓ સાંતી હાંકવા જતા તેમના માથા કાપી ધીસરા કરતા હતા. આવા જુલ્મને લઈને અમરેલી વગેરે પ્રાંતો વસ્તી વિનાના હતા. પરંતુ દેસાઈભાઈ ની સખ્તાઈથી આ ભાગમાં શાંતિ સ્થપાયા બાદ આ ભાગ વસી ગયો અને ગાયકવાડ સરકારનો પ્રજા પ્રેમ અને કેળવણી ની ભાવનાથી ખેડૂતો સુખી થયા.(વિક્રમ)સવંતના સૈકામાં લેઉવા પટેલ અને કડવા પટેલ બંને ગુજરાતમાં આવીને વસ્યા એ વખતની સાખો જે જે ગામો માંથી આવ્યા તે ઉપરથી ધારણા આજે પણ જાળવી રાખી છે.
મૂંગલા  –   મંગળપુરા   – લાહોર (પંજાબ) પાસે
ભૂત    –    ભૂતના    – લુધિયાના  પાસે
ભુવા     – ભોવા       – લહોર પાસે
ગુજરાત માં જે ગામ માંથી કણબી કુટુંબ આવ્યા તેણે પોતાના વ્હાલા વતનને યાદ રાખવા તે ગામોને નામે પોતાની અટકો ધારણ કરેલી છે તે નીચેના થોડા દાખલાઓ થી સમજાશે.
વસો પરથી વસોયા ગજેરા પરથી ગજેરા, સોજીત્રા પરથી સોજીત્રા, સાવલી પરથી સાવલિયા, લીંબાશી પરથી લીંબાશિયા, વાઘશી પરથી વઘાશિયા, તારાપુર પરથી તારપરા,તારલોણ પરથી તારલોણી, ધેમલી પરથી ધામેલીયા, કોઠી પરથી કોથીયા, બોરસદ પરથી બોરસદીયા, ફિણાવ પરથી ફીણવીયા, સીદ્ધાપુર પરથી સિદ્ધપરા, મંડળ પરથી માંડલિયા, સીંગાલી પરથી પાદરીયા, યહાવેરા પરથી વોરા, બુવા પરથી ભુવા એને ભોદર પરથી બોદર.
પાછળથી કેટલીક અટકો ફરીગય અને કાઠીયાવાડના ગામો પરથી પડી છે, અને કેટલીક પોતાના વડવાના નામે પડી છે, જેવી કે, : ગોંડલ પરથી ગોંડલિયા, રાણપર થી રાણપરીયા, સરધાર પરથી સરધારા અને છોડવડી પરથી છોડવડિયા. જયારે રૈયા પટેલ પરથી રૈયાણી, કાના પરથી કાનણી, જગા પરથી જાગાણી અને ભાદા પર થી ભાદાણી , સોજીત્રામાંથી છ અટકો થઇ છે જેવી ઢાંકેચા, રાંક, તંતી વગેરે.
(લેઉવા કણબીઓ) હાલારમાંથી પ્રથમ ઉતર્યા તે હાલારી લેઉવા કેહવાયા. કેટલાક કુટુંબો સીધા ગોહીલવાડા માં આવ્યા તે ગોહીલવાડી લેઉવા કેહવાયા અને એક નાનો જથ્થો સૌથી પાછળ  ગુજરાત માં આવ્યો તેઓ ગુજરાતી લેઉવા કેહવાયા, પણ આ સૌમાં મોટો જથ્થો હાલારી લેઉવાનો છે અને અનેક ગામોમાં ફેલાયેલા હતા. સેકડો વર્ષ થયા. ખેતીનો શાંત ધંધો કરવાથી આપનો સ્વભાવ વૈશ્ય જેવો બની ગયો છે. પણ આપડે કોણ હતા એ ભૂલવું ના જોઈએ.
-શંભુલાલ ટીડાભાઈ પટેલ ની કલ   મે…
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
Click to share on Google+ (Opens in new window)
Previous articleRTE મફત અને ફરજિયાત બાળ શિક્ષણ અધિનિયમ- ૨૦૦૯
Next articleજાણો કોણ છે આ પાટીદાર, જેને લોકો રીવર મેન તરીકે ઓળખે છે..
RELATED ARTICLESMORE FROM AUTHOR
ખેડૂત દેવા સાથે જન્મે છે અને દેવા સાથે જ મૃત્યુ પામે છે, વાંચો પૂર્ણ અહેવાલ….
ઉનાળામાં સ્વાસ્થ્ય સારું રાખવા રાખો એટલી કાળજી
LEAVE A REPLY Cancel reply
Please enter your comment!
Please enter your name here
You have entered an incorrect email address!
Please enter your email address here
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
એક આઇડિયા અને 19 વર્ષનો પાટીદાર યુવાન બન્યો 100 કરોડનો માલિક
લોહપુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ વિશે જાણો વિશેષ
ગોરાઓને પોતાની ધૂન પર નચાવે છે પાટીદાર યુવતી, જીવંત રાખી ભારતીય...
એક પાટીદાર નો વિચાર, વતન ની માટી પણ અમારા માટે સોનું...
ગુજરાતના આ સ્થળે 12 વર્ષે આવ્યો અર્ધકુંભ, થશે મેળાનો પ્રારંભ
જાણો કોણ છે આ પાટીદાર, જેને લોકો રીવર મેન તરીકે ઓળખે...
સુરતઃ પાટીદારોના પાંચમા આંતરરાજ્ય સમૂહ લગ્નમાં 37 દંપતી જોડાયા હતા
પાટીદાર દીકરીએ મળવી ચાર મોટીસિદ્ધી, મહામુહીમેં આપ્યા આશીર્વાદ .
કરંટ લાગે ત્યારે શું કરવું? મહત્વના છે આ 7 ઉપાય
ગુજરાત યુનિવર્સિટીની તમામ પરીક્ષાનો સમય હવે અઢી કલાકનો થશે. જાણો વિશેષ...
હળવદઃ કાર પર ટ્રક ચડી જતા ત્રણ પાટીદાર યુવાનોના ઘટના સ્થળે...
આ છે ડાયમંડ ઉદ્યોગપતિ ગોંવિદભાઈ ધોળકિયાની ઓફિસ, જુઓ અંદરનો ‘આધુનિક ટેક્નોલોજી’...
રામકૃષ્ણ દામાણી ફક્ત એક નિર્ણય બદલો અને એક જ વર્ષમાં બની...
પાટીદારોનું ગૌરવ, હિલ સવાણી ધોરણ ૧૦ માં ગુજરાત પ્રથમ, જાણું વધુ...
પાટીદાર ફાઉન્ડેશન એ દિવ્ય સમાજથી ભવ્ય ભારત નું નિર્માણ થાય, માનવી ના સર્વાંગીક વિકાસ થાય,પાટીદાર યુવા વર્ગ માં રહેલી અતુટ,અખૂટ શક્તિ ઓ ને ઉજાગર કરવા માટે, ગ્રામીણ,પ્રાદેશિક,રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસાયિક જોડાણ માટે.
જળ સંચય / પશુપાલન
© Creation By : YRHP
ખેડૂત દેવા સાથે જન્મે છે અને દેવા સાથે જ મૃત્યુ પામે...
Edit with Live CSS
Write CSS OR LESS and hit save. CTRL + SPACE for auto-complete.