en en en en gu en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en gu gu en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en pt gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en pt gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en pt gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en ml gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en ml gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en ml gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en ml gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en gu gu gu gu gu en gu hi gu gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en fr en en en en en en en gu gu gu gu gu en gu hi gu gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en fr en en en en en en en en en pl en en en en fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en en hi mr hi sa hi hi hi gu hi mr en es en en en en en en en en en en en
ચિંતન – અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત
– જે આચરણ માં ચીલો ચાતરી જાય એ આડંબર નો સહારો લે બાકી મર્યાદા,કુળ-ગૌત્ર પરંપરાઓ ની સીમા માં રહિને અનુશાસન યુક્ત જીવન જીવતા હોય એને ખોટો ભભકો કરવાની જરૂર નથી પડતી.
આ તો માદેવો મર્યો અને ભવાઈ ભાંગી એના જેવું થયું.પરિવર્તન અને વિકાસ ની રાહે મળેલ સ્વાતંત્ર્યમાં સ્વચ્છંદી બનેલ પ્રજા રિવાજો અને પરંપરા તો દુર નૈતિકતા પણ ગુમાવી ચુકી છે.
પૂર્વજો બલિદાની થઈને જે વિશેષણો,પદ કે કિર્તી પામ્યા વર્તમાન પેઢી પ્રસાર માધ્યમ માં એ જ કીર્તિ ના નામે ગોરખધંધા કરે છે અને જે શૈશુદ્ધ જીવન જીવે છે એ આવી આછકલાઈ અને ભભકા થી દુર રહિ તેમનું નૈતિક કર્તવ્ય કરે છે પણ એવા લોકો ની નોંધ નથી લેવાતી કારણ કે એમને આડંબર અને ભભકો કરતા નથી આવડતું.
વ્યથા વકરી ને બંડ પોકારે અને વેદના સખે સુવા નથી દેતી ત્યારે અડધી રાત્રે ઉઠી શાબ્દિક અભિવ્યક્તિ ના શિશુ પ્રયત્નો કરવા પડે છે.
પરિવર્તન અને વિકાસ ની રાહે નીકળેલો સમાજ છેલ્લી અણી એ પહોંચ્યો છે અસ્તાંચળ પર રાજપુતાઈ ની છેલ્લી જ્યોત ઝબકી રહી છે બાકી સમાજ સુધારણા ના નામે મુળ વિસરાઈ રહ્યું છે પેલા જે કાર્ય નિષેધ હતા અત્યારે એ કાર્યો સહજ બન્યા છે.એક મર્યાદા ની સીમા માં રહીને વધુ સ્પસ્ટિકરણ ન થઈ શકે પણ એટલી વાત સૌ એ ધ્યાન માં લેવી કે બાહ્ય,આર્થિક કે ભૌતિક રીતે ભલે સમાજ ખુબ મજબૂત બન્યો હોય પણ આંતરિક દુષણો ના કારણે અંદર થી ખોખલો બની રહ્યો છે.
વાતાવરણ નો વિકાર નો ગમે તેવા શીલવાન વ્યક્તિ ને પણ ક્ષણવાર માટે અસર કરી જાય છે માટે વધુ સ્વાતંત્ર્ય મળવાથી વાતાવરણ નો વિકાર અસર કરવાનો જ છે.આજની પેઢી માં એવો સંયમ નથી કે એ વિપરિત સંજોગો માં પણ સ્વયં પર કાબુ રાખી ધીરજ ધારણ કરી શકે એટલે દુષિત વાતાવરણ ના વધુ સંપર્ક માં રહેવાથી માનસ માં વિકાર આવવાનો જ છે. જેવી રીતે કોઈ વ્યક્તિ એ ઉપવાસ કર્યો હોય અને એની નઝર ની સામે સતત મિષ્ટાન્ન રાખવામાં આવે તો ક્યારેક એ સંયમ ગુમાવી મિષ્ટાન્ન જમી લેશે,કારણ કે એના શરીર ની જરૂરિયાત છે અને મિષ્ટાન્ન એની સામે છે.જરૂરિયાત માણસ ને મજબુર બનાવે છે. પણ જો એ વ્યક્તિ ની સામે મિષ્ટાન્ન જ ન હોય તો….? તો એ પોતાના મન ને મનાવી થોડો સંયમ રાખી ઉપવાસ પૂર્ણ કરી શકશે.(આડકતરી રીતે ચોખવટ નો પ્રયત્ન છે,વિવેકબુદ્ધિ થી સમજવું).સમાજ નો પુનઃઉદ્ધાર કરવા માટે અધ્યાત્મ માર્ગ જવું જરૂરી છે,જે શિવ અને શક્તિ એ રાજપુતો ને અભયતા બક્ષી અને ધરાતલ ના સ્વામી બનાવ્યા એ જ શિવ અને શક્તિ ના સાનિધ્ય અને સાત્વિક ઉપાસના વડે જ અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત માં દિવેલ પુરાશે અને તે પુનઃપ્રકાશી ઉઠશે.
ક્ષાત્રજ્યોતિ ઝળહળે સંયમ થકી સંસાર માં.
ભાવ સમજી શકે અને ઊંડાણ માપી શકે એ સૌ ને વંદન.
।। જગત જનની જગદંબા આદ્યશક્તિ માઁ ભગવતી ના ચરણો માં કોટી કોટી વંદન ।।
।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।।
Filed under History, Literature and tagged Chintan, Dhruvrajsinh Jadeja, Jakhotra | 1 Comment
જાણો : જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 વિશે અથ: થી ઇતિ
Monday, 05 Aug, 3.02 pm
રાજ્યસભામાં ભારે હંગામા વચ્ચે આવી રીતે રજૂ થયું જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 :
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મોટા ફેરફાર થવાના સંકેત સપ્તાહ પહેલા થયેલી હરકતોથી મળવાના શરૂ થઇ ગયા હતા. આજે સવારથી જ રાજ્યસભામાં પણ તે અંગે બણબણાટ જોવા મળ્યો હતો. રાજ્યસભામાં ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે સોમવારે જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 રજૂ કર્યું હતું. આ સાથે જ તેમણે જમ્મુ-કાશ્મીરથી આર્ટિકલ 370 હટાવવાનો સંકલ્પ રજૂ કર્યો છે. રજૂ કરતાની સાથે તેને રાષ્ટ્રપતિની મંજુરી મળી ગઇ હતી. તેની સાથે જ અમિત શાહે જમ્મુ-કાશ્મીરના પુનર્ગઠનનો સંકલ્પ પણ રજૂ કર્યો છે. અમિત શાહના એલાન બાદ વિપક્ષે ગૃહમાં ઘણો હોબાળો કર્યો.
જમ્મુ-કાશ્મીર હવે કેન્દ્ર શાસિત્ર પ્રદેશ બની ગયો છે. સાથોસાથ લદાખને જમ્મુ-કાશ્મીરથી અલગ કરી દેવામાં આવ્યું છે. આર્ટિકલ 370 હટતાં જમ્મુ-કાશ્મીર હવે રાજ્ય નહીં રહે. જમ્મુ-કાશ્મીર ધારાસભ્યોવાળું કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ બનશે. બીજી તરફ, લદાખને ધારાસભ્યો વગરનું કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ બનાવવામાં આવશે.
અમિત શાહની કાશ્મીર પર ત્રણ મોટી જાહેરાતો બાદ વિપક્ષનો હોબાળો ચાલુ છે. જમ્મુ-કાશ્મીરથી જોડાયેલા સરકારના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય પર વિપક્ષનો આરોપ છે કે સરકારે તેમને આ પ્રકારના કોઈ બિલની પહેલા જાણકારી નહોતી આપી.
– ગુહ પ્રધાન અમિત શાહે આજે રાજ્યસભામાં માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે આર્ટિકલ 370 હેઠળ ત્રણ પરિવારોએ જમ્મુ-કાશ્મીરને વર્ષો સુધી લૂંટ્યું છે. વિરોધ પક્ષના નેતાએ કહ્યું કે આર્ટિકલ 370 જમ્મુ-કાશ્મીરને ભારત સાથે જોડે છે, તે સાચું નથી. મહારાજા હરિ સિંહે 27 ઓક્ટોબર 1947ના રોજ જેએન્ડકે ઇન્સ્ટટ્રૂમેન્ટ એક્સેસન પર સહી કરી હતી. આર્ટિકલ 370 1954માં આવ્યો હતો. આર્ટિકલ 370ને હટાવવા માટે એક સેકન્ડનો પણ સમય વિલંબ ન કરવો જોઈએ.
– આજે ભારતીય લોકતંત્રનો સૌથી કાળો દિવસ છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના નેતૃત્વના 1947માં બે રાષ્ટ્ર થિયરીને નકારીને ભારતમાં સામેલ થવાનો નિર્ણય ઉલટો સાબિત થયો. ભારત સરકારના આર્ટિકલ 370ને હટાવવાનો નિર્ણય બિનબંધારાણીય અને ગેરકાયદેસર છે : પીડીપી નેતા મહેબૂબા મુફ્તી
– રાજ્યસભામાં પીડીપી સાંસદ મિર મોહમ્મદ ફયાજે ભારતીય બંધારણની એક નકલી ફાડી દીધી હતી. ત્યારબાદ સભાપતિએ તેમને ગૃહથી બહાર જવા માટે કહ્યું. તેના વિરોધમાં પીડીપી સાંસદોએ ગૃહની બહાર પ્રદર્શન કર્યુ અને કપડા ફાડી દીધા.
– પીડીપીના સાંસદોએ મોદી સરકારના નિર્ણય સામે ઉગ્ર પ્રદર્શન કર્યુ હતું.
– બહુજન સમાજ પાર્ટીએ આર્ટિકલ 370 પર મોદી સરકારના સંકલ્પનું રાજ્યસભામાં સમર્થન કર્યુ.
– આ પહેલીવાર નથી, કોંગ્રેસે 1952 અને 1962માં આ પ્રકારે જ આર્ટિકલ 370ને સંશોધિત કર્યો હતો. તેથી વિરોધ કરવાને બદલે ચર્ચા કરો અને તમારી જે પણ ગેરસમજ છે તેને દૂર કરે. હું આપના સવાલોના જવાબ આપવા માટે તૈયાર છું : ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ
– ભારત સરકાર દ્વારા આર્ટિકલ 370માં ફેરફાર તથા અન્ય નિર્ણય બાદ ભારતીય સેના અને વાયુસેનાને હાઈ એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે.
– અમારી પાર્ટી આ બિલનું સમર્થન કરે છે. અમે આ દેશની એકતા ઈચ્છીએ છીએ : પ્રસન્ન આચાર્ય, બીજેડી, ઓડિશા
– નેશનલ કોન્ફ્રન્સના ઓમર અબ્દુલ્લાએ જણાવ્યું કે આર્ટિકલ 370ને હટાવીને ભારત સરકારે જમ્મુ અને કાશ્મીરના લોકોનો વિશ્વાસ તોડ્યો છે જે એમણે 1947માં ભારત સાથે જોડાતી વખતે મૂક્યો હતો. આ નિર્ણયના દૂરગામી અને ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. આર્ટિકલ 370 અને 35એ રદ કરવા મૂળભૂત પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. આગળ લાંબી અને આકરી લડાઈ રાહ જોઈ રહી છે. અમે તેના માટે તૈયાર છીએ.
– એમડીએમકેના નેતા વાઇકોએ જણાવ્યું કે આ બિલનો હું ભારે વિરોધ કરું છું પરંતુ આ સમસ્યા માટે અસલી જવાબદાર કોંગ્રેસ છે. આજે લોકતંત્રની હત્યા થઈ છે.
– દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે પણ આર્ટિકલ 370 પર મોદી સરકારના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યુ છે. કેજરીવાલે લખ્યું કે અમે આશા વ્યક્ત કરીએ છીએ કે આ નિર્ણયથી રાજ્યમાં વિકાસ થશે અને શાંતિ સ્થપાશે.
– ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ જમ્મુ-કાશ્મીરથી આર્ટિકલ 370 હટાવવાના નિર્ણયને સાહસિક ગણાવતાં વડાપ્રધાન મોદી અને ગૃહ મંત્રી અમિત શાહને અભિનંદન પાઠવતા જણાવ્યું કે “કાશ્મીર ભારતનો મુગટ છે અને આજનો ઐતિહાસિક દિવસ ભારતના સ્વર્ણિક ઈતિહાસનો એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાય બનશે. આ નિર્ણય ચોક્કસપણે શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીને એક સાચી શ્રદ્ધાંજલિ છે.”
– ડીએમકે અધ્યક્ષ એમ. કે. સ્ટાલિને જણાવ્યું કે જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોની સલાહ લીધા વગર આર્ટિકલ 370 હટાવી દેવામાં આવ્યો. લોકતંત્રની હત્યા થઈ છે. AIADMK પણ આ નિર્ણયનું સમર્થન કરી રહી છે જે નિંદનીય છે.
– ડો. સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ એક ટ્વીટમાં જણાવ્યું કે આજનો દિવસ એક મહાન દિવસ તરીકે યાદ રાખવામાં આવશે. આજે મને જે આશ્ચર્યજનક લાગ્યું તે એ હતું કે વિપક્ષને કાયદાની જાણકારી નથી.
– મુંબઇમાં શિવસેનાના કાર્યકરોએ આર્ટિકલ 370 દૂર થવાની ખુશીમાં મીઠાઇ વહેંચી હતી.
– #Article370 હટાવવા બદલ પાયલ રોહતગીએ PMનો આભાર માન્યો
– ભારતીય સ્વયંસેવક સંઘના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવત અને સરકાર્યવાહ સુરેશ (ભય્યાજી) જોશીએ મોદી સરકારને અભિનંદન આપ્યા છે.
* જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ધારા 370 દૂર કરાતા કેવી અસર પડશે? :
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ધારા 370 અને 35A દૂર કરી દેવાતા અહીંના નાગરિકોને તેની અંતર્ગત મળનારા તમામ વિશેષ અધિકારો ખતમ થઇ જશે.
1. મુખ્યત્વે જમ્મુ-કાશ્મીરના નાગરિકોને મળતી બેવડી નાગરિકતા દૂર થશે.
2. જમ્મુ-કાશ્મીર હવે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ તરીકે ઓળખ મેળવશે. તેની પોતાની વિધાનસભા નહીં હોય.
3. જમ્મુ-કાશ્મીરને અલગ ધ્વજ હવેથી નહીં મળે.
4. અત્યાર સુધી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ભારતના રાષ્ટ્ર ધ્વજ અને રાષ્ટ્ર ચિહ્નનું અપમાન કરવાની બાબતને અપરાધ ગણવામાં આવતો ન હતો. 370 દૂર થતાં જ રાષ્ટ્ર ધ્વજ અને રાષ્ટ્ર ચિહ્નનું અપમાન હવેથી અપરાધ ગણાશે.
5. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ હાલ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ પડતા નથી, હવેથી જમ્મુ-કાશ્મીરના નાગરિકોએ પણ સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ માનવા પડશે.
6. રક્ષા, વિદેશ, સંચારને સંલગ્ન બાબતોને બાદ કરતા અન્ય બાબતોમાં અત્યાર સુધી જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભાની સહમતી વિના કેન્દ્ર સરકાર કોઇ કાયદો લાગુ કરી શકતી નહી. હવેથી કોઇ પણ કાયદો લાગુ કરવા જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભાની મંજુરી લેવી પડશે નહીં.
7. વર્તમાન સમયમાં જમ્મુ-કાશ્મીરની વિધાનસભાનો કાર્યકાળ 6 વર્ષનો રહેતો હતો. કલમ 370 દૂર કરાતા હવે અન્ય રાજ્યોની જેમ જમ્મુ-કાશ્મીરની વિધાનસભાનો કાર્યકાળ 5 વર્ષનો જ રહેશે.
8. કલમ 370ને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હિન્દુ-સીખ લઘુમતીમાં હોવા છતાં તેમને 16 ટકા અનામતનો લાભ મળતો ન હતો. હવેથી આ લાભ મળવાનો શરૂ થઇ જશે.
9. બંધારણની કલમ 326 લાગુ પડશે. મતલબ કે અઢાર વર્ષથી વધુ ઉંમરના નાગરિકો મતદાન કરી શકશે.
* જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ધારા 35-A દૂર કરાતા કેવી અસર પડશે? :
કલમ 35A અંતર્ગત જ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સ્થાયી નાગરિકતાના નિયમો અને નાગરિકોના અધિકાર નક્કી થાય છે. સંવિધાનની આ કલમ અંતર્ગત 14 મે, 1954 અથવા તેના પહેલા 10 વર્ષોથી રાજ્યમાં રહેનારા અને ત્યાં સંપત્તિ અર્જિત કરનારા લોકોને જ જમ્મુ-કાશ્મીરના સ્થાયી નાગરિક ગણવામાં આવ્યા છે. આવા સ્થાયી નાગરિકોને વિશેષ અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે.
– સ્થાયી નિવાસીઓને જ રાજ્યમાં જમીન ખરીદવા, સરકારી નોકરી મેળવવા, સરકારી યોજનાઓનો લાભ મેળવાના અધિકાર મળેલા છે. અન્ય લોકો અથવા બહારના લોકોને અહીં આ અધિકાર પ્રાપ્ત થતા નથી.
– જમ્મુ-કાશ્મીરની કોઇ મહિલા ભારતના અન્ય કોઇ રાજ્યના વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરે તો તેને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મળતા વિશેષાધિકાર છીનવાઇ જાય છે. જો કે પુરુષોની બાબતમાં આ લાગુ થતું નથી.
– હવે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 35A દૂર કરાતા આ નિયમો પણ બદલાઇ જશે.
1. હવેથી ભારત દેશનો કોઇ પણ નાગરિક જમ્મુ-કાશ્મીરમાં જમીન ખરીદી શકશે. સરકારી નોકરી કરી શકશે. ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાનોમાં પ્રવેશ મેળવી શકશે. શહેરી જમીન (ટોચમર્યાદા તથા નિયંત્રણ) ધારો, 1976 પણ લાગુ પડશે, કોઈ વ્યક્તિ મહત્તમ કેટલી જમીન ધરાવી શકે તે અંગે નિયંત્રણ લાગુ પડશે.
2. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મહિલાઓ અને પુરુષો વચ્ચેના અધિકારો મુદ્દે જોવા મળતા ભેદભાવ હવે ખતમ થઇ જશે.
3. કોઇ પણ વ્યક્તિ હવે કાશ્મીરમાં જઇને વસી શકશે.
આજે સત્તાવાર રીતે જમ્મુ-કાશ્મીરને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ જાહેર કરતા પહેલા લોકોના મનમાં અનેક પ્રશ્નો હતા. કાશ્મીરમાં શું થઈ રહ્યું છે? શું મોદી સરકાર કાશ્મીરને લઈ કોઈ મોટો નિર્ણય લેવાની છે? આવા અનેક સવાલો હાલ દરેકનાં મનમાં વંટોળની જેમ ગૂંચવાઈ રહ્યાં હતા. જમ્મુ અને કશ્મીરમાં હજારોની સંખ્યામાં વધારાનાં સૈનિકોને તહેનાત કરી દેવામાં આવ્યાં છે. સાથે જ કેટલાક રાજકીય નેતાઓને પણ નજરકેદ કરવામાં આવ્યાં છે. ફોન બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં છે, આર્ટિકલ 144 લાગું કરવામાં આવ્યો છે. તેવામાં દરેકની નજર જમ્મુ અને કાશ્મીર પર ટકેલી છે. આપને જણાવી દઈએ કે, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આવી સ્થિતી કારગિલ બાદ પહેલીવાર નિર્માણ પામી છે. કારગિલ વખતે લેન્ડલાઈન બંધ કરવામાં નહોતી આવી પણ આ વખતે તેના પર પણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.
જાણો, ગત 24 કલાકમાં ક્યાં ક્યાં મોટા નિર્ણયો લેવાયા :
– શ્રીનગર અને જમ્મુમાં સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખતા કલમ 144 લાગુ કરવામાં આવી છે. સામાન્ય લોકોને બહાર ન નિકળવા માટે જણાવાયું છે. લોકોને એક સાથે જૂથમાં બહાર નિકળવા પર પણ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો છે.
– આખી ઘાટીમાં મોબાઈલ ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે. પહેલા મોબાઈલ સેવા અને હવે લેંડલાઈન પર પણ પ્રતિબંધ લગાવાયો છે. જ્યારે સુરક્ષા અધિકારીઓને સેટેલાઈટ ફોન આપવામાં આવ્યાં છે. જેથી કોઈ પણ પ્રકારની સ્થિતિને સંભાળી શકાય.
– એક માત્ર જમ્મુમાં જ સીઆરપીએફની 40 કંપનીઓને તહેનાત કરવામાં આવી છે. આ પહેલા કાશ્મીરમાં હજારોની સંખ્યામાં સૈનિકોને તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
– જમ્મુ-કાશ્મીરમાં તમામ સ્કૂલ-કોલેજોને બંધ કરવામાં આવ્યાં છે. 5 ઓગસ્ટના રોજ યુનિવર્સિટીમાં યોજાનાર પરીક્ષાને પણ આગલા આદેશ સુધી રોકવામાં આવી છે.
– ઘાટીમાંથી પ્રવાસીઓને પોતાના ઘરે પરત ફરવા જણાવાયું છે. પાછલા 24 કલાકોમાં 6000થી વધુ પ્રવાસીઓ કાશ્મીર છોડી બહાર નિકળી ગયા છે. સરકારના આદેશ પર એરલાઈન્સે પણ પોતાના ભાડામાં કોઈ પણ પ્રકારનો વધારો કર્યો નથી.
– મોડી રાત્રે જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મહબુબા મુફ્તિ, પૂર્વ સીએમ ઉમર અબ્દુલ્લા અને સજ્જાદ લોનને નજરકેદ કરવામાં આવ્યા છે. બંને નેતાઓએ રાત્રે ટ્વીટર દ્વારા આ અંગે જાણકારી આપી હતી. બંને નેતાઓ સતત ટ્વિટરનાં માધ્યમથી એ અપિલ કરી રહ્યાં હતા કે, સરકારે સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે કાશ્મીરમાં શું થઈ રહ્યું છે.
-રાજકીય ગરમાગરમી વચ્ચે જમ્મુ-કાશ્મીરનાં રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકે મોડી રાત્રે સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈ એક બેઠક બોલાવી હતી. તેઓએ ડીજીપી, મુખ્ય સચિવ સહિત અન્ય અધિકારીઓ સાથે મળી રાજ્યની સ્થિતિ તાગ મેળવ્યો હતો.
– જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હલચલ વચ્ચે આજે દિલ્હીમાં કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠક યોજાઈ છે. સામાન્ય રીતે કેબિનેટ બેઠક બુધવારે હોય છે, પરંતું રાજકીય હલચલને જોતા પ્રધાનમંત્રી નિવાસસ્થાને મળનાર આ બેઠકને મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે.
– જમ્મુ-કાશ્મીરને લઈ સોશિયલ મીડિયામાં સતત અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી રહી છે. પણ સરકારે આવી અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપવા જણાવાયું છે.
– રાજકીય બેડામાં હલચલ મચી છે કે, કેન્દ્ર સરકાર અનુચ્છેદ 35એ અથવા આર્ટિકલ 370 પર કોઈ મોટો લે તેવી શક્યતા છે. જો કે હાલ સરકાર તરફથી તેને લઈ કોઈ નિવેદન આવ્યું નથી.
શું છે આર્ટિકલ 35A? :
– આર્ટિકલ 35A દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીરની સરકારને અધિકાર મળ્યો છે કે, તે કોને પોતાના સ્થાયી નિવાસી માને અને કોને નહિ.
– જમ્મુ કાશ્મીર સરકાર એ લોકોને સ્થાયી નિવાસી માને છે જે 14 મે, 1954થી પહેલા કાશ્મીરમાં નિવાસ કરે છે.
– કાશ્મીરનાં રહેતા લોકોને જમીન ખરીદવા, રોજગાર મેળવવા અને સરકારી યોજાનાઓમાં વિશેષ અધિકારો મળ્યા છે.
– દેશનાં અન્ય કોઈ રાજ્યનો નાગરિક જમ્મુ કાશ્મીરમાં જઈ સ્થાયી નિવાસીના રૂપે ત્યાં રહી શકતો નથી. તેમજ તે જમ્મુ કાશ્મીરમાં ન તો જમીન ખરીદી શકે છે. કે ના તો રાજ્ય સરકારને તેને નોકરી આપી શકે છે.
– જો જમ્મુ કાશ્મીરની મહિલા ભારતના અન્ય કોઈ રાજ્યના વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરે તો તેના બાળકોનો પ્રોપર્ટી અધિકારોથી વંચિત રાખવામાં આવે છે. ઉમર અબ્દુલ્લાના નિકાહ ગેર કાશ્મીરી મહિલા સાથે થયા હતા. પરંતું તેનાં બાળકોને તમામ અધિકારો મળ્યા છે. જ્યારે અબ્દુલ્લાની બહેન સારા અબ્દુલ્લાના નિકાહ ગેર કાશ્મીરી વ્યક્તિ સાથે થયા હોવાથી તેના બાળકોને સંપતિના અધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવ્યાં હતા.
સંવિધાનના અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત અનુચ્છેદ 35A જોડવામાં આવ્યો હતો
– અનુચ્છેદ 35Aનાં લીધે જમ્મુ કાશ્મીરના નાગરિકો પાસે બેવડી નાગરિકતા છે.
– અનુચ્છેદ 370નાં લીધે જમ્મુ કાશ્મીરમાં અલગ ધ્વજ અને સંવિધાન લાગું છે.
– આર્ટિકલ 370નાં કારણે કાશ્મીરમાં વિધાનસભાનો કાર્યકાળ 5 વર્ષના બદલે 6 વર્ષનો છે. જ્યારે અન્ય રાજ્યોમાં તે 5 વર્ષ છે.
– આર્ટિકલ 370નાં લીધે ભારતીય સંસદ પાસે જમ્મુ-કાશ્મીરને લઈ કાયજો બનાવવાનાં ખૂબ જ સિમિત અધિકારો છે.
– સંસદમાં પસાર થયેલા કાયદા જમ્મુ કાશ્મીરમાં તરત લાગુ નથી થઈ શકતા. શિક્ષણનો અધિકાર, સુચનાનો અધિકાર, મની લોન્ડ્રીંગ વિરોધી કાયદો, કાળુનાંણું વિરોધી કાયદો અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી કાયદો કાશ્મીરમાં લાગું નથી. તેથી અહીં ન તો અનામત મળે છે કે ન તો ન્યુનતમ વેતનનો કાયદો લાગુ પડે છે.
Filed under History and tagged 370, Bharat, india, Jammu, Kashmir | Leave a comment
#Article35A & #Article370 શુ છે અને શા માટે એના પર આટલો વિવાદ થઈ રહ્યો છે આવો જાણીએ…
Posted on August 5, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
#Article35A & #Article370 શુ છે અને શા માટે એના પર આટલો વિવાદ થઈ રહ્યો છે આવો જાણીએ…
આઝાદી પછી વર્ષ 1954 મા લોકસભાની અંદર કોઈપણ ખરડો પાસ કર્યા વગર સરકાર દ્રારા પ્રત્યક્ષ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરીથી જમ્મુ કશ્મીર ને વિશેષ રાજ્ય નો દરજ્જો પ્રદાન કરતી #કલમ35A જોડવામા આવી.
#કલમ35A એટલે જમ્મુ કશ્મીર મા વર્ષ 1954 કે એના 10 વર્ષ પહેલા થી ત્યા સ્થાયી લોકો સિવાય કોઈપણ અન્ય રાજ્ય નો વ્યકિત ત્યા જમીન ખરીદી શકતો નથી, ત્યાંની કોઈપણ સરકારી નોકરી મા લાભ મેળવી શકતો નથી, અને જમ્મુ કશ્મીર વિધાનસભા / લોકસભા ચૂંટણીઓ મતદાન પણ આપી શકતા નથી.
આવી જ જોગવાઈઓ #કલમ370 મા છે જેમા જમ્મુ કશ્મીર ભારતનો જ એક ભાગ હોવા છતા ભારતનુ સંવિધાન એને લાગુ પડતુ નથી અને પોતાનો અલગ જ ઝંડો છે, અને પોતાના રાજ્ય નુ એક અલગ જ સંવિધાન.
#કલમ370 પર ક્યારેક નિરાંતે આર્ટિકલ લખીશ..
(ભારત નુ જ રાજ્ય હોવા છતા અન્ય રાજ્ય ના લોકો ત્યા સ્થાયી થઈ શકતા નથી કે ન તો ત્યા જમીન ખરીદી શકે છે કે ન તો વ્યવસાય કે રોજગાર કરી શકે છે, તેમજ ભારત નુ સંવિધાન કે એના કાયદાઓ લાગુ પડતા નથી )
#કલમ35A 1952 મા જમ્મુ કશ્મીર ને વિશેષ દરજ્જો મળી રહે એ હેતુ થી સંવિધાન મા જોડવામા આવેલ #કલમ370 નો જ એક ભાગ છે.. જેને સંવિધાન મા લોકસભા મા ખરડો પાસ કર્યા વગર જ પ્રત્યક્ષ એ સમય ના રાષ્ટ્રપતિ ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદના હસ્તાક્ષર થી જ લાગુ કરવામા આવી હતી.
( જમ્મુ કશ્મીર ના અલગાવવાદી નેતાઓ #કલમ35A હટશે તો ત્યાના નાગરિકો ના હક્ક છીનવાશે એવો દુષ્પ્રચાર કરી રહ્યા છે, હકીકત મા #કલમ35A હટશે તો અન્ય રાજ્ય ના લોકો ત્યા રોકાણો કરી શકશે જેનાથી જમ્મુ કશ્મીર મા ઉધોગ, ટુરિઝમ, વ્યવસાય અને રોજગારી ના અવસરો પેદા થશે જેનો લાભ જમ્મુ કશ્મીર ના સ્થાયી લોકોને જ મળશે)
#કલમ35A ભારતીય નાગરિકો વચ્ચે ભેદભાવ પેદા કરે છે એવી અરજી થોડા સમય પહેલા સુપ્રિમ કોર્ટ મા થયેલ છે જે યાચીકા પર કોર્ટ નુ જજમેન્ટ બાકી છે, એક જ દેશના નાગરિક હોવા છતા અન્ય રાજ્યના લોકો જમ્મુ કશ્મીર મા સ્થાયી ન થઈ શકે એ એક પ્રકારનો ભેદભાવ જ કહી શકાય.
હવે વિચારો જે રાજ્ય આપણા દેશ નો જ એક ભાગ હોવા છતા આપણુ #સંવિધાન ન ચાલતુ હોય કે ત્યાના #અલગાવવાદી નેતાઓ અલગ થવાની માંગણીઓ કરતા હોય શુ એ ચલાવી લેવાય ?
જમ્મુ કશ્મીર અને ત્યાના લોકોની સુરક્ષા માટે દર વર્ષે દેશના બજેટ ના કરોડો રૂપિયા ખર્ચાતા હોય અને દેશના સેંકડો જવાનો દર વર્ષે #શહીદ થતા હોય શુ એવા #અલગાવવાદી નેતાઓ ની મનમાની ચલાવી લેવાય ?
#ભારત દેશના જ પૈસે ખાઈપીને તાગડધીના કરતા અને #પાકિસ્તાન પાસે જઈને આઝાદી ઝખતા #અલગાવવાદી નેતાઓને #છૂટછાટ અપાય ??
આઝાદી ના 70 વર્ષો મા જે ક્યારેય ન થયુ હોય એ કદાચ હવે થઇ શકે છે… જો આવુ કઈ થશે તો #આતંકવાદ #પથ્થરબાજી #અલગાવવાદ #આઝાદી ના નામે દેશમા જ ભાગલા પાડો જેવી નીતિઓ સમાપ્ત થશે..
રાજકારણ ને બાજુમા મૂકીને દેશની #અખંડિતતા માટે #370 કલમ હટાવાના #મોદીસરકાર આજના નિર્ણય ને સમર્થન આપીને આવો આપણે કરોડો #દેશવાસીઓ #પ્રધાનમંત્રી, #ભારતીયસેના નુ મનોબળ વધારીએ..
Filed under History and tagged 370, Bharat, india, Jammu, Kashmir | Leave a comment
Posted on July 29, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
🌸 “વીરડાનાં વરદાન” 🌸
પ્રસંગસ્થાન : ભટ્ટવદર, જાફરાબાદ (અમરેલી)
ભટ્ટવદર ગામ એટલે દાદા ખાચર નું સાસરું અને એમના જ લગ્ન સમય નો આ પ્રસંગ છે. બધા ન્યાતીલાઓ ભટ્ટવદર આયા અને કહે, “તમે સમાચાર મોકલ્યા એટલે આયા છીએ. સાંભળ્યું છે કે ગઢપૂર થી શ્રીજી મહારાજ આવી રયા છે. અને તમે દીકરીબાનાં લગન લખી દેવાનાં છો. ઈ સાચી વાત ?”
“હા ભાઇ ! દીકરી જસુબાને, ગઢપૂરમાં દાદા ખાચરને દીધાં, એટલે ન્યાત ના રિવાજે વેવાઇ લગન લેવા પોતે આવતા હોય છે. પણ આપણે ત્યાં તો વેવાઇને બદલે શ્રીજી મહારાજ પોતે આવી રયા છે ! ધન્ય ભાગ્ય આપણાં…!’‘
“એમાં તો કાંઇ જ ખોટું નથી, આપા નાગપાલ ! પણ પાણીનું શું કરીશું ? આપણું ભટ્ટવદર તો ખારાપાટનું ગામ ! તળમાં મીઠાં પાણીનો છાંટો ય નથી ! તો તમો, જાનને પાણી કઇ રીતે પાશો ? એકલાં માણસ હોય તો પહોચી ય વળાય ! પણ જાનમાં તો ગાડાનાં બળદો, ઘોડા, ઊંટ અને હાથી પણ આવશી ! ઓછામાં ઓછાં પાંચસો જેટલા તો પશુઓ જ હશે. આટલાં બધાં જાનવરોને પાણી પાવાની વાત, હથેળીનો ગોળ નથી હો, આપા !”
અને વાત ને લઈને સૌવ મૂંઝાઇ ગયા. ત્યાં સમજદાર માણસે સમાધાન દેખાડ્યું, “આપા ! આપણે એમ કરીએ કે, લગન આપણે રૂડી રીતે લખી દઇએ. અને પછી મહારાજ પાસે પાણીનો પ્રશ્ન મૂકવો કે, અમારી આ મૂંઝવણનો ઉકેલ આપ જ કરી આપો. આખી જાનને, અમે પરંપરા મુજબ બધી અને સરસ રીતે સાચવશું. સાત પકવાન ય જમાડીશું. પણ મહારાજ ! પાણી માટે નું કાઈંક કરો !.
વાહ વાહ સાથે બેઠક માં આ સમાધાન ને સૌવે વધાવી લીધું. “ભારે રસ્તો કાઢ્યો, તમે તો ! પાણી જેવી ચીજ માંગવામાં કોઈ જ વાંધો નથી.”
મળસ્કે મહારાજને તેડવા માટે શણગારેલા બળદવાળા ચાર ગાડાં સામે મોકલ્યાં. અને .વાજતે ગાજતે શ્રીજી મહારાજ ભટ્ટવદર પધાર્યા. શુભ ચોઘડિયે લગન લખવા માટે બાજોઠ ઢળાયા. ગોર મહારાજ પણ આવી ગયા. અને કાઠી રિવાજ પ્રમાણે ઓસરીમાં દાયરો ભરાયો. નિર્વિધ્ને લગ્ન ય લખાઇ ગયાં. પણ ઈ વખતે ત્યાં પાણીની વાત કરવા કોઇની હિંમત જ નો થઈ. સૌ મૂંઝાતા રયા કે, રજૂઆત કેવી રીતે કરીએ ?
પણ શ્રીજી મહારાજ સૌની મૂંઝવણ પામી ગયા અને સામે થી કીધું “બોલો દરબાર ! અમારા માટે કાંઇ કામકાજ હોય, તો ખુશી થી જણાવો ! તમે અમારા વેવાઇ થાવ છો. અમારે તમને બધી રીતે ઉપયોગી થવું જોઇએ..!”
દરબાર કહે, “મહારાજ ! આપને બીજું તો શું કામકાજ સોંપવાનું હોય ? આપ જેવા મહાન પુરુષનાં પગલાં, અમારે આંગણે થયાં છે. ઇ જ અમારા ધનભાગ્ય. પણ બીજી બૌવ જ નાની એક મૂંઝવણ છે. કહેતાં જીવ જ નથી હાલતો..”
મહારાજ કહે, “પણ જણાવો તો ખરાં, શાની મૂંઝવણ છે?”
દરબાર કહે, “મહારાજ ! અમારો આ આખો વિસ્તાર ખારાપાટનો છે. જાફરાબાદનો દરિયો નજીક હોવાથી અમારી ધરતી માં ખારાસ ઊંડે સુધી પછી ગઈ છે. અમારા ગામમાં મીઠું પાણી ક્યાય પણ નથી. બીજું તો બધુ ઠીક. પણ, પાણી વિના અમે શું કરી શકીશું ?”
મલકાઇ ને મહારાજ કહે, “અચ્છા, તો મુંજવણ પાણીની છે. એમ ને ? તો પાણી, અમે લેતા આવીશું..!”
દરબાર કહે, “અરે, પણ મહારાજ ! જાન કેવી રીતે, પાણી લઇને આવે ? અને લેતા આવે, તો કાંઇ સારું લાગે ? અમારી કેટલી ટીકા થાય.”
અને મહારાજ ગભીર થઈને કહે, “એવું ના હોય. તમારી ટીકા તો ત્યારે થાય કે, ભોજન અમે લઇને આવીએ ! આમાં ટીકા શાની થાય ? કોઈ જાતરાએ જાય ત્યારે પાણી સાથે લઈને જતાં જ હોય છે ને !’
દરબાર કહે, “પણ મહારાજ ! છેક ગઢપુર થી અંહિયા સુધી પાણી કેવી રીતે આવશે ?”
‘તમે આની ચિંતા નઈ કરો’ એમ કહીને મહારાજ લગ્નોતરી લઇને ગઢડે પહોચ્યા. અને દાદા ખાચર ના લગ્નોત્સવ નિમિત્તે ત્રણ દિવસ પહેલા ગઢડા થી ભટ્ટવદર જવા રવાના થઈ.
વિસામો, ભોજન અને રાતમુકામ કરતાં ત્રીજા દિવસ ની વહેલી સવારે ભટ્ટવદર પહોચ્યા. એ વખતે મોંડ સાઇઠેક જેટલા માણસ ની વસ્તી ધરાવતું ભટ્ટવદરખૂબ જ નાનું ગામ હતું. પાંચસો જાનૈયા સાથે બળદગાડાં, ઘોડા, ઊંટ અને એક હાથી થી આખાય ગામ ની વસ્તી ઘેરાઇ ગઇ.
પાદરના વડલે હાથી બાંધ્યો.. ચાકળા નખાયા. વાજિંત્રો વાગ્યાં અને લગ્ન ગીતોની ઝંકોળ બોલી. માંડવેથી જાનૈયાઓ માટે કિઢયેલ દૂધનાં બોઘરાં આયા. અને સ્વાગત કરતા કરતા માંડવિયા ઝીણી નજરે જોવા લાગ્યા કે, “શ્રીજી મહારાજ હીને ગયા’તા કે, પાણી અમે લેતા આવીશું. તો પાણી ક્યાં છે ? આજુ બાજુ, આગળ પાછળ બધે જોઇ વળ્યા પણ ક્યાંય પાણીનો ટાંકો કે કોઠી કે પખાલ દેખાયાં જ નઈ !
અને ફફડતા જીવે દરબાર ને ખબર આપ્યા કે, જાનવાળા પાણી નથી લાવ્યા. અને માંડવેથી બે ચાર મોટેરાને સાથે લઇને આપા, શ્રીજી મહારાજ પાસે પહોંચ્યા, “મહારાજ ! પાણી નથી. આપ પાણી સાથે લાવ્યા છો ?’
મહારાજ કહે, “દરબાર ! પાણી તો તમારા ગામની ધરતીમાં જ છે. પછી અમારે શું કામ સાથે લાવવું જોઈએ ?’
દરબાર કહે, ‘અરે, પણ મહારાજ ! આ ધરતીમાં તો ખારો ઉસ દરિયો જ છે. ઇ ખારું પાણી કેવી રીતે પીવાય ?”
અને મહારાજ કહે, “તમે તીકમ અને પાવડો લઇને મારી સાથે આવો. હું તમને મીઠું પાણી દેખાડું છું.’
અને મહારાજ પોતે ઊભા થયા. અને માંડવિયા તીકમ પાવડો લઇ આવ્યા. પછી મહારાજ ભટ્ટવદર ગામની દક્ષિણે જઇને ઊભા રયા. થોડી વાર જમીનમાં નિરીક્ષણ કરીને, તીકમ પોતાના હાથમાં લઈ ને ખોદવાનું ચાલુ કર્યું.
આ અદ્દભુત લીલા જોઈને લોકો નવાઈ અને રમૂજથી જોઈ ર’યા કે, મહારાજ પણ ખરા છે ને ? તરસ લાગી ત્યારે કૂવો ખોદવા મંડ્યા. થોડી વારમાં તીકમ ચલાવીને, મહારાજે બીજાને કીધું, “તમે થોડું ખોદો. હવે પાણી આવવાની તૈયારી છે. ભગવાનની કૃપાથી ઘણું બધું પાણી નીકળશે..!”
અને ઈ વીરડો માંડ બે હાથ જેટલો ઊંડો થયો કે, સુસવાટ કરતું પાણી આવ્યું ! એકાદ બે મિનિટ માં તો આખો વીરડો છલકાઇ ગયો. પછી સૌએ પાણી ચાખ્યું તો, એકદમ મીઠું ટોપરા જેવું ચોખ્ખું અને નિર્મળ પાણી…!
આખા ય ગામમાં આ ચમત્કારની વાત ફેલાઇ ગઇ, અને થોડી જ વારમાં તો હર્ષઘેલા માણસો ના ટોળાં ભેગા થઈ ગયા. અને મહારાજે, નિષ્કુળાનંદ સ્વામી ના હાથે, વીરડાને કાંઠે હનુમાનજી મહારાજની મૂર્તિ પધરાવી. અને વરદાન આપ્યું, “આ જળ ક્યારેય ખૂટશે નહીં. હમેશા અખૂટ જ રહેશે ! ભગવાનમાં શ્રદ્ધા રાખજો…!”
નાનકડા એવા ભટ્ટવદર ગામની ચારેય છેડા વચ્ચે ની ધરતીમાં ક્યાંય પણ, મીઠું પાણી નહોતું. અને આ વીરડામાં ગંગાજળ સમુ મધુર પાણી જોઇને લોકોએ મહારાજના પરચાનો દિવ્ય અનુભવ કર્યો. આના કારણે બધી બાજુ દાદા ખાચર ના લગ્નનો ઉત્સાહ પણ ડબલ થઈ ગયો
આજે પણ આ મીઠી વીરડીના નામે ઓળખાતો એ કૂવો, ભટ્ટવદરના દક્ષિણ તરફના છેડા ઉપર મોજૂદ છે. એના પર ડંકી મૂકીને આખું ય ગામ, આ અખૂટ જળનો લાભ લઈ રહ્યું છે.
🙏🏼 જય શ્રી સ્વામિનારાયણ…!
લેખક : નામ મળ્યું નથી, જેમ પોસ્ટ આવી તેમ મૂકી. લેખક નામ આપને ખ્યાલ હોય તો જણાવશો.
Filed under History, Literature and tagged lekh, varta | Leave a comment
Posted on July 29, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
આ વાવમાં બે શિલાલેખ મળી આવેલ છે. સંસ્કૃત ભાષામાં લખેલ શિલાલેખ અનુસાર તેનું બાંધકામ વાઘેલા વંશના રાજા કરણદેવદ્વિતીયના નાગર બ્રાહ્મણ મંત્રી દ્વારા ઈ.સ. ૧૨૯૪માં (વિક્રમ સંવત ૧૩૫૦) તેમના માતા-પિતાની સ્મૃતિમાં કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં તેનું વર્ણન બે માળ ધરાવતી પથ્થરથી બનેલી વાવ તરીકે થયું છે.
બીજો શિલાલેખ ઘણો જ ઘસાઈ ગયેલો છે. તે નાગર મંત્રી સોઢલના પુત્રી લશમી દેવી (લક્ષ્મીદેવી) અને સોમના પુત્ર સિંધુની વાત કરે છે; જેઓ કદાચ માધવના માતા-પિતા હશે. આ વાવ રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક છે પણ તેની યોગ્ય સારસંભાળ થતી નથી.
‘બાર બાર વરસે નવાણ ગળાવ્યાં, નવાણે નીર નો આવ્યાં જી રે..’ ગુજરાતનું અત્યંત પ્રચલિત અને કરૃણાથી છલોછલ આ ગીત માધાવાવની કથા રજૂ કરે છે. માન્યતા પ્રમાણે દુષ્કાળના સમયમાં વાવ ખાલી રહેતાં રાજજ્યોતિષે તેમાં બલિદાન આપવું પડશે એવી રાજવીને સલાહ આપી હતી. કોઈ નવોઢા તેના પતિ સાથે કૂવામાં ઝંપલાવે તો એમાં પાણી ઉપર આવશે.. રાજનો હુકમ થાય એટલે પછી તો કોણ ના પાડી શકે? પરંતુ અહીં જરૃર હતી બત્રીસલક્ષણા પુરુષની. તપાસ કરી તો ખબર પડી કે રાજાનો નવપરણિત કુંવર જ બત્રીસ લક્ષણો છે!
પ્રજાના હિત માટે નવાં-સવાં પરણેલા એ પ્રેમી-યુગલનું બલિદાન લેવાશે? રાજકુંવરે જ નક્કી કરી લીધું કે અમારો સંસાર ભલે હજુ મંડાયો ન હોય, પણ પોતાના રાજના સંસારને સજીવન રાખવા માટે પગથિયા ઉતરવા જ પડશે.
નિર્ધારિત સમયે વાવના કાઠે લોકો ભેગા થયા. ઢોલ-નગારા વગડયા, મંત્રોચ્ચાર શરૃ થયા, પ્રજાની આંખમાંથી આંસુની ધાર શરૃ થઈ અને એ વચ્ચે કુંવર દંપતિએ મક્કમતાપૂર્વક વાવના તળિયા તરફ ડગલા માંડયા. દંપત્તિ વાવમાં દેખાતું બંધ થયું અને થોડી વારમાં જ પાણી ઉપર આવ્યું. બહુ જાણીતી ગુજરાતી ફિલ્મ ‘વણઝારી વાવ’માં આ વાવકથા જ રજૂ થઈ છે.
અલબત્ત, આ તો માન્યતા-દંતકથા છે. હકીકતમાં આવુ કશું બન્યું ન હોવુ જોઈએ. કેમ જે વાવના પાણીમાં બે વ્યક્તિ ડૂબીને મરી ગયા હોય તેનું પાણી ગામલોકો કઈ રીતે પી શકે? એક ઈતિહાસ પ્રમાણે ૧૩મી સદીમાં આ વાવ રાજા કરણ વાઘેલાના કારભારી માધવે બંધાવી હતી.
દંતકથા અનુસાર, આ વાવ તેના બાંધકામના બાર વર્ષ બાદ પણ સૂકી હતી. રાજ પુરોહિતે આ વાવમાં પાણી લાવવા માટે બત્રીસ લક્ષણા દંપત્તિના બલિદાનની જરૂર જણાવી. તે માટે નવજાત શિશુ હોવા છતાં જન કલ્યાણ અર્થે રાજકુમાર અભેસંગ અને તેની પત્નીએ તે બલિદાન માટે તૈયારી બતાવી. તેઓ લગ્નના વસ્ત્રો પહેરી વાવમાં ઉતર્યા. જેવા તેઓ સાતમે પગથિયે પહોંચ્યા કે વાવમાં પાણી ભરાયું અને તેઓ તેમાં ડૂબી મૃત્યુ પામ્યા. તેઓના બલિદાન થકી આ વાવમાં પાણી આવ્યું.
આ એક જાણીતી દંતકથા છે અને તેના પર લોકગીતો બન્યા છે.સ્થાનિક લોકોમાં એવી પણ લોકવાયકા છે અહીં ભૂતનો વાસ છે અને દર ત્રણ વર્ષે અહીં એક વ્યક્તિનો ડુબાડી ભોગ લે છે.
આ વાવ પૂર્વ-પશ્ચિમ દિશામાં બાંધવામાં આવી છે; પ્રવેશ પશ્ચિમ દિશામાં છે, જ્યારે વાવનો કુવો પૂર્વ દિશામાં છે. તે ૫૫ મીટર લાંબી છે અને પગથિયા ૪૯.૮૦ મીટર લંબાઈમાં સમાયેલા છે. વાવમાં લાંબા સાંકડા પગથિયા દ્વારા દાખલ થવાય છે. વાવને છ કૂટ (ઉપરથી બંધ અને ઉપર ખુલ્લા એમ પડતા વિભાગો) અને પગથિયાના છ જૂથ છે. દરેક કૂટ બાદ વાવની પહોળાઈ ઘટે છે. પગથિયાએ પહોળાઈ છ મીટર છે જે ઉપર છત્રી તરફ જતા ઘટીને ૩.૬ મીટર થાય છે. દરેક કૂટ પર છત્રી છે જે ચાર સ્તંભો પર ઊભી છે. છત્રી નીચેનાની બેસાય એવા પરસાળની લંબાઈ ૨.૭ મીટર છે. બે કૂટ વચ્ચે ૪.૮ મીટરની ઊંચાઇ હોવાને કારણે જાડી દિવાલો આવશ્યક છે. દરેક છત્રી એક ઉપર એક એવા નવ સ્તરો વડે બનેલી છે અને તેમની ઉપર મંદિરના શિખરોની માફક આમલક અને કળશ છે.
કૂવાનો વ્યાસ ૫.૩ મીટર છે. છેલ્લા માળે બેવડા વળેલા છ માળખાં છે, જે ઉપરના દબાણ સામે રક્ષણ આપે છે. જેમાંના ચાર પાછલી દીવાલમાં જડેલા છે અને પથ્થરની બારશાખ વડે અચ્છાદિત છે.
પહેલ કૂટ ની બન્ને બાજુએ કોતરણી કરેલી પથ્થરની જાળી છે જે દીવાલનું પણ કાર્ય કરે છે. તે જાળી ચાર x ચાર એમ ૧૬ નાની જાળીઓ ધરાવે છે. તેની રચના દેલવાડાના વિમલ વસહી જૈન મંદિર અને અમદાવાદના સારંગપુરની રાણી મસ્જીદને મળતી આવે છે. વાવના મુખ્ય દરવાજાની દ્વારશાખની ઉભી કમાનમાં બેઠેલા દેવોની અને આડી કમાન પર રોજીંદા જીવનની ક્રિયાઓની આકૃતિઓ કોતરેલી છે.
દરેક કુટમાં ગોખલાઓ છે જેમાં મૂર્તિઓ છે. તેમાં ભૈરવ, સપ્તમૈત્રિકા, નવગ્રહ, દશાવતાર અને અન્ય દેવ દેવીઓની મૂર્તિઓ છે જેમને તેમની જર્જરિત સ્થિતિને કારણે ઓળખવી મુશ્કેલ છે. એક ગોખલામાં એક યુગલની મૂર્તિ છે તે માધવ તથા તેની પત્નીની છે. તેની નીચે ટૂંકો લેખ છે. અહીં અમુક મૈથુન મૂર્તિઓ પણ છે.
વાવની દંતકથા ગુજરાતી ચલચિત્ર વણઝારી વાવ (૧૯૭૭)માં દર્શાવવામાં આવી છે. આ વાવ પર દેહુના દાન અર્થાત્ માધવાવ નામનું નાટક પણ લખાયું છે. ઝવેરચંદ મેઘાણીના પુસ્તક રઢિયાળી રાતના રાસમાં માધાવાવ અંગેનું લોકગીત સમાવી લેવાયું છે. આ દંતકથા આધારિત લલિત ત્રિવેદીએ એક કાવ્ય લખ્યું છે જે તેમના અંદર બહાર એકાકાર કાવ્યસંગ્રહમાં સમાવેલ છે
Filed under History, Literature and tagged Gujarat, Madhavav, Sthapatya, Vadhwan | Leave a comment
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા – શાશ્વત
Posted on July 29, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
ક્ષત્રિયો ની ઉત્પત્તિ આ સંસારમાં રક્ષણ માટે થયેલી પણ વર્તમાન એવો છે કે અત્યારે ક્ષત્રત્વનું અસ્તિત્વ જ જોખમમાં છે. અત્યારે ભારત ગણતંત્ર કે લોકશાહી દેશ છે સૌ એવું માને છે કે પોતે જ સર્વેસર્વા છે ઈવા સમયે આપણી સંસ્કૃતિ, પરમ્પરા, ધર્મ અને સંસ્કારને ટકાવી રાખવા એ મોટો પડકાર છે. એ પડકારને ઝીલી એનું રક્ષણ કરવું એજ ક્ષત્રિયનો આજે ધર્મ છે એવું હું માનું છું.
આમ ક્ષાત્રકર્મ માં દાન, સંઘર્ષ થી ન ભાગવું, ક્ષમભાવ, શૌર્ય, તેજ અને સમસ્ત કાર્ય-કલામા દક્ષતા એનો નિભાવ એટલે ક્ષાત્રધર્મ. આમ પોતાની પાસે જે કાંઈ છે તે સમાજને-સંસારને આપવું એ ભાવ સર્વોપરી છે, ધ્રુવરાજસિંહમાં આ ભાવ ખૂબ ભરેલો છે. તલવારબાજી એ પણ એક વિશિષ્ટ કલા છે, એ ધ્રુવરાજસિંહ ભાઈને ક્ષત્રિય હોવાથી વારસા માં મળી છે થોડી એમની મહેનત થી એમણે સંવારી છે, એ કલાને સમાજમાં ટકાવી રાખવા એ અથાગ પ્રયત્નશીલ છે.
તલવારબાજી એ અમુક ક્ષણે શૂરાતન જગાવવાનું સાધન છે એવી આદિપુર માં તલવારબાજી ટિમ તૈયાર કરીને એ ટિમ સાથે ગુજરાતમાં જ નહીં અન્ય રાજ્યો માં ફરી ક્ષત્રિય યુવાઓને તલવારબાજીની સાથે સાથે ક્ષાત્રધર્મનો મર્મ સમજાવી અવિરત તાલીમ આપી રહ્યા છે, આ સિવાય જનસેવા, કલા, વાંચન, અધ્યાત્મ દાદાબાપુ શ્રી ઠા.સા.ચંદ્રસિંહજી પાસેથી વારસામાં મળેલા છે. તેમણે BCA તથા BA નો અભ્યાસ કરેલો છે MA ઇતિહાસ પરની તૈયારી કરી રહ્યાં છે. તેઓ આ અભ્યાસ સહ સારા ક્રિકેટ, વોલીબોલ માં આઇકોન પ્લેયર સાથે વિચારક, વિવેચક અને લેખક પણ છે. તેઓ ઇતિહાસ, ધર્મ, સાહિત્ય, મનોવિજ્ઞાન, અને તર્કશાસ્ત્ર માં ઊંડો રસ અને માહિતી ધરાવે છે. એમાં તેમના મુખ્ય વિષય ક્ષાત્રધર્મ, અસ્મિતા, વૈચારિક ક્રાંતિ, યુવાક્રાંતિ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ વગેરે છે. આ પ્રકારના તેમના જ્ઞાનથી તેઓ માં ભગવતી ના ટપાલીનું કાર્ય કરતા ભગવતી જે વિચારો આપે તેને સમાજ સુધી પહોંચાડવાનું ઉત્તમ કાર્ય કરી રહ્યાં છે. ગુજરાતમાં અમુક વ્યક્તિઓ સુધી સીમિત રહેલી તલવારબાજીની કલાને રાષ્ટ્રીય રૂપ આપીને 10 રાજ્યો સુધી પહોંચાડતા ગુજરાતમાં અલગ અલગ જગ્યાઓએ ૧ અથવા ૨ દિવસની તાલીમ શિબિર યોજી તલવારબાજી, સાફા, સંસ્કાર નિર્માણ, ક્ષાત્રધર્મ અને વ્યસનમુક્તિ પર માર્ગ દર્શન આપતા 4 વર્ષથી તલવારબાજી ટિમ આદિપુર ની અખંડ ધૂણી ચાલુ એક પણ રવિવાર રજા નહિ આ એક વિક્રમ છે.
તેઓ પોતે દરેક પ્રકારની મનોવૃત્તિ વાળા વ્યક્તિઓ સાથે આત્મીયતા સાધી લેવાની ખાસિયત ધરાવે છે. આમ ધ્રુવરાજસિંહભાઈ એ જે નેની ઉંમરમાં આરંભ્યું છે તેમાં માં ભગવતી કાયમ તેમને સફળ બનાવે તેવી ભગવતી ને પ્રાર્થના આ અમાટે આવા ક્ષાત્રબાળો માટે પંક્તિ લખવાનું મન થાય,
અજાન અગ્નિ પ્રગટાવી, રોકી ન શકાય આકાશ ઊડતી જાળ ને ;
(એમ) લક્ષ્ય જાણી નિજ ઉભો ન રહે, લાખ અવરોધો તોય ક્ષાત્રબાળ ને ||
એક હી લક્ષ્ય એક હી નારા
અમ્ર રહે ક્ષાત્ર ધર્મ હમારા
।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।|
તેમણે લખેલા લેખ તથા કાવ્ય રચનાઓમાંથી નીચે આપેલા અમુક અંશો.
1. ચિંતન- દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે
2. કચ્છ કીર્તિ-શાશ્વત પ્રયાસ
3. ગામ નામ નો મહિમા
4. ચિંતન-રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન
8. તલવાર માં ચમકે છે અને પાઘડી માં વળ ખાય છે
10. ચિંતન-આતમ ખોજ અલખ જગાવ
11. હું ઉભો છું
12. ચિંતન-વિકાસ પર વિમર્શ
15. ચિંતન-પહોંચાડો એ પ્રત્યેક લંપટ,આવારા,કાયર,હરામી,નરાધમો સુધી જે પોતાને ક્ષત્રિય કહેવડાવે છે અને અને સ્ત્રી નું સન્માન જાળવી શકતો નથી.
17. ચિંતન-પ્રસિદ્ધિ હંમેશા જવાબદારીઓ વધારતી હોય છે
18. ચિંતન-વિચારો ની પ્રચંડ શક્તિ થી અસંભવ લાગતા કાર્યો પણ સરળતા થી કરી શકાય છે.
19. ચિંતન-શું રાજપુતો માત્ર યોદ્ધા જ હતા…?
20. ચિંતન-શક્તિ નું મહત્વ
21. કાળ ની થપાટ ભાગ-3
22. કાળ ની થપાટ ભાગ-2
23. કાળ ની થપાટ
24. ચિંતન-અસ્તાંચલની છેલ્લી જ્યોત
Filed under ગદ્ય, History, Literature and tagged Dharmrajsinh Vaghela, Dhruvrajsinh Jadeja, lekh | Leave a comment
ચિંતન- દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે
Posted on July 26, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
દેવ બનવુ હોય તો દેવત્વ કેળવવું પડે
– સંસાર માં પ્રવર્તતી કોઈ પણ સિદ્ધી કે ઉપલબ્ધી મેળવવા માટે પ્રથમ તેના યોગ્ય થવું પડે તેના માટે ની પાત્રતા કેળવવી પડે,,,,,,,!!!!!
કારણ ,,,,, ઉત્તમ વસ્તુ અધિકાર વિના નથી મળતી અને જો મળે તો અયોગ્યતા અને અપાત્રતા ને કારણે જાજો સમય નથી રહેતી,જેમ મોર ની કળા ને વીંખાતા અને તીવ્ર ગતિ થી આકાશ માં ઉછળેલા પથ્થર ને જમીન પર પટકાતા વાર નથી લાગતી તેમ અયોગ્યતા ના કારણે મળેલ સિદ્ધિ કે યશ ને નષ્ટ થતા વાર નથી લાગતી.
જેમ સિંહણ ના દુધ ને સમાવવા કંચન(સોના) ના પાત્ર ની જરૂર પડે તેમ દેવત્વ કેળવવા માટે તેના સમાન આચરણ જીવન માં લાવવું પડે. જેમ પાચનશક્તિ મજબુત હોય તો વધુ જમી અને પચાવી શકાય તેમ સિદ્ધિઓ અને શક્તિઓ ને પચાવી ને સરળ તથા જમીન પર રહેવાની અસાધારણ સિદ્ધિ મેળવી લે ત્યારે દેવત્વ જાગ્રત થાય અને લાંબાગાળા સુધી ટકી રહે.આજના માનવી ને રાવણ જેવી જાહોજલાલી પણ ભોગવવી છે અને રામ જેવી પ્રતિષ્ઠા પણ જોઈ છે એમ બંને હાથ માં લાડવા રાખવા છે જે અશક્ય છે.
વર્તમાન માં જનસમાજ માં જે લોક-દેવતાઓ પ્રવર્તે છે જેમકે રામદેવ પીર,જેશલ પીર,મેકરણ દાદા,પાબુદાદા,ગોગાદેવ,વાછળા દાદા વગેરે સર્વે જન્મ થી તો સાધારણ મનુષ્ય જ હતા પરંતુ તેમનું વૈચારીક સ્તર અને આચરણ ખુબ જ ઊંચા હતા જેના કારણે તેમને હૃદય માં સુષુપ્ત અવસ્થા માં રહેલ દેવત્વ ને જાગ્રત કરી લીધું. અકાળે મૃત્યુ પામેલ દિવ્યાત્માઓ પણ પોતાના અધૂરા રહેલ ભગીરથ કે નેક કાર્ય ને પાર પાડવા સુપાત્ર વ્યક્તિ ને નિમિત્ત બનાવતી હોય છે અને તેના થકી પોતાના હેતુઓ સિદ્ધ કરતી હોય છે પણ વાત યોગ્યતા અને લાયકાત ની છે જે વ્યક્તિએ સ્વયં કેળવવી પડે જીવન-ધોરણ,વિચારો,ગુણ, કર્મ,સ્વભાવ અને આચરણ આ તમામ પાસાઓ કોઈ ચોક્કસ વિચારધારા કે લક્ષ્ય ના કેન્દ્ર માં હોય ત્યારે વ્યક્તિ નું માનવ્ય શ્રીમાન બને છે અને તેની માનસીક તેમજ આત્મિક સિદ્ધિઓ જાગ્રત થઈ ને તેને વ્યક્તિ માંથી વ્યક્તિત્વ કે દેવત્વ સુધી પહોંચાડી દે છે.લાખો માંથી અમુક વિરલાઓ જ આવું ઉચ્ચ જીવન જીવી શકે છે અને સમય ના વિપરીત વેણ માં,અતિ મુશ્કેલ કસોટીઓ માંથી પસાર થયા પછી તે સ્થાન સુધી પહોંચે છે જ્યાં શૂન્યતા આવી જાય છે તે જ અમરત્વ અને બ્રહ્મત્વ ની સફર છે જેની શરૂઆત આત્મજાગૃતિ થી થાય છે.અને આ સર્વે ની શરૂઆત વિચારો થી જ થાય છે સનાતન ધર્મ કે આર્ય સંસ્કાર જે-તે સમયે સમગ્ર વિશ્વ માં ફેલાયેલા હતા તેનું પ્રમુખ કારણ પણ ઉજ્જવળ અને ઉચ્ચ બૌદ્ધિક વારસો તથા આચરણ જ હતું અને એ જ આર્યવ્રત આજે આંતરીક ખોખલો બની ગયો છે અને સનાતન ધર્મ મુશ્કેલી માં છે તેનું પ્રમુખ કારણ વૈચારીક પતન જ છે….. આ ભોગવાદ ની અશરો છે,,ભોગી વ્યક્તિઓ માં ક્યારેય દેવત્વ જાગ્રત નથી થતું પણ હૃદય માં સુષુપ્ત અવસ્થા માં રહેલ તત્વ પણ નાશ પામે છે,,, માટે હે ઉજ્જવળ આર્ય પરંપરા અને સનાતન ધર્મ ના વાહકો, હે સજ્જનો ધર્મ,રાષ્ટ્,સમાજ અને સંસ્ક્રુતિ માટે નિજ ના કર્તવ્ય અને દાયીત્વ સમજો તથા અધોગતી ના પથ પર ચલાયમાન આ રાષ્ટ્ ને પુનઃજગતગુરુ ના સિંહાસન પર બેસાડવા માટે આગળ આવો,,,,,ઉચ્ચ વિચાર અને આચરણ થી તમારા હૃદય માં રહેલા દેવત્વ ને જાગ્રત કરો અને રાષ્ટ્ર-નિર્માણ માટે નવ-નિર્માણ માં આહુતી આપો.
આતમ ખોજ અલખ જગાવ
વધુ શબ્દો અને ભાવો નું સંક્ષેપિકરણ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
જગત જનની જગદંબા માઁ ભગવતી ના ચરણો માં કોટી-કોટી વંદન.
– ધ્રુવરાજજી જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)
।। જય માતાજી ।। ।। જય ક્ષાત્રધર્મ ।।
Filed under કટાર - લેખ, ગદ્ય, History, Literature and tagged Dhruvrajsinh Jadeja, lekh | 1 Comment
Posted on July 26, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
કાઠિયાવાડમાં ભુલા પડી લીધું હોય તો કચ્છ માં આવ ભગવાન,
ડોલરીયા આ દેશ તણી તને માયા લગાડું શાશ્વત.
રણ,તળાવ ને ડુંગરાઓ,જંગલ ને જળધોધ
નોખીભાષા,પહેરવેશ ને સંસ્કૃતિ અનોખી, માયાળુ આવા માણસો નહિ મળે જગત આખામાં શોધ.
બન્ની,પચ્છમ ને અબડાસો વળી કંઠી ને માઘપટ્ટ,
વાગડ,ચોરાડ ને મચ્છુ કાંઠો બૃહદ કચ્છદેશ નો વટ્ટ.
ગઢ,કિલ્લા,મહેલો ને ભુંગા વળી છૂટક છવાયા નેશ,
કણ-કણ માં ઇતિહાસ છે,એક મીઠાશ છે એવો ડોલરીયો કચ્છદેશ.
જદૂવંશ માં જાડેજાઓ ની કીર્તિ તણા જ્યાં કોટ છે,
આ મહાદેશ ને સર્વાંગી રીતે ક્યાં સેની પણ ખોટ છે…?
જ્ઞાતિ-જાતિ ને ધર્મ બધા સંપીને સૌ જીવે છે,
સમભાવના ના પાણી કચ્છી માડુઓ પીવે છે.
આવતો હોય તો આવજે માતાજી ને ય ભેગા લાવજે,
‘શાશ્વત’ સંભારણું રહ્યુ કેવું ? સાચે સાચું જણાવજે.
– કચ્છ,નામ માં જ એક વિશાળ અસ્તિત્વ ધરાવતો દેશ જે પ્રાચીનતામાં હિમાલય નો પણ દાદો કહેવાય, જીવ વિજ્ઞાન માં જીવાસ્મિઓ ની ખાણ કહેવાય, ભુગોળ માં તમામ પ્રકાર ની ભૌગોલિક સ્થિતિ ધરાવતો અદભુત દેશ.
ઇતિહાસ માં સિંધુખીણ અને તેનાથી પણ પ્રાચીન વૈદિક સંસ્કૃતિના નગરો પોતાના પેટાળ માં ધરબીને બેઠેલો ઇતિહાસિક દેશ.
સંસ્કૃતિ માં પોતાની સ્વતંત્ર ભાષા, પહેરવેશ,તહેવારો,જીવનધોરણ અને વૈવિધ્ય ધરાવતો સાંસ્કૃતિક દેશ.
રાજાશાહીમાં વર્તમાન ગુજરાતમાં સૌથી મોટું રાજપૂત સામ્રાજ્ય અને ગાયકવાડ બાદ દ્વિતીય વિશાળ સતા અને સામ્રાજ્ય ધરાવતો બૃહદ કચ્છદેશ.
અર્થ વ્યવસ્થામાં ભારત અને ગુજરાતના વ્યાપરનું વડુ મથક કંડલા અને રાજ્ય ની કુલ અર્થ વ્યવસ્થામાં મહત્તમ ઉત્પન્ન કરી આપતો સક્ષમ દેશ.
એકંદરે કચ્છ એટલે કચ્છ(અનન્વય અલંકાર) તેની તુલના ન થઈ શકે કે તેને કોઈ રૂપક કે ઉપમા ન આપી શકાય.
કચ્છ ની મહાગાથાઓ, કીર્તિગાથાઓ અને ઇતિહાસ ભલે એટલા ઉજાગર ન થયા હોય પણ આ ધરતી ઘણું સંઘરી અને પચાવી ને બેઠી છે.
વર્તમાનમાં ભલે ગુજરાત રાજ્ય ના એક જીલ્લા તરીકે કચ્છની ગણતરી થતી હોય પણ કચ્છ એ એક દેશ હતો, દેશ છે અને કચ્છદેશ જ રહેશે.
હું આહ્વાન કરું છું પ્રત્યેક કચ્છીને જેના હ્ર્દયમાં અને જીવનમાં કચ્છીયત છે જેના રક્ત અને DNA માં કચ્છીયત છે.
હે કચ્છી માડુઓ કચ્છી અસ્મિતા ને સમજો અને કચ્છ અલગ બને એના માટે પ્રવૃતિશીલ બનો.
કચ્છ અલગ રાજ્ય બનશે ત્યારે જ આપણે ખરા કચ્છી કહેવાશું
અને આ ધરતી તેમજ આપણા પૂર્વજો નું ઋણ ચૂકવી શકીશું.
વંકા કુંવર વિકટ ભડ,વંકા વાડીઅ વચ્છ,
વંકા કુંવર તડેં થીયે,જ પીયે પાણી કચ્છ.
।। જીએ રા ।। ।। જય કચ્છ ।।
– ધ્રુવરાજજી જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)
Filed under પદ્ય, History, Literature and tagged Dhruvrajsinh Jadeja, kavita, kavya | 1 Comment
ગામ નામ નો મહિમા
Posted on July 26, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
ગામ નામ નો મહિમા
– બૃહદ કચ્છ સામ્રાજ્ય ના ચોરાડ પ્રદેશ માં રણ ની કાંધી એ વસેલું ગામ એટલે જાખોત્રા.કચ્છ નું મોટુંરણ વટાવી અહીં થર નું રણ લાગે જે 48 કિલોમીટર ના રણ પછી પાકિસ્તાન નો નગર પારકર તાલુકો,કહેવાય છે કે એક સમયે અહીં દરીયો હતો સોરઠપતિ રા’નવઘણ જ્યારે બેન જાહલ ની વારે ગયો ત્યારે આ દરીયો વરૂડી માં ના સાક્ષાત્કાર થી સુકાઈ ગયો ચારણકા અને એવાર ની સીમ માં રણ ની કાંધી એ વરૂડી માઁ નું સ્થાન છે અને જાખોત્રા ગામ ની સીમ માં ઇશ્વરીયા મહાદેવ પાસેએ આજે પણ એ દરિયા ના અવશેષ જોવા મળે,રોજ સવારે જમીન ના પેટાળ માંથી ખારું પાણી આજે પણ નીકળે છે અને ઇશ્વરીયા મહાદેવ નો ઇતિહાસ પણ ખુબ જ અદ્ભૂત છે તે સ્વયંભૂ પ્રકટ મહાદેવ છે.જ્યારે અહીં દરિયો હતો ત્યારે જાખોત્રા ની બાજુનું ગામ એવાર એક સમૃદ્ધ નગર હતું તે એક બંદર તરીકે વિકાસ પામ્યું હોઈ શકે અને સિંધ તેમજ આગળ ના પ્રદેશો સાથે વ્યાપારી આપ-લે નું કેન્દ્ર હોઈ શકે એ સમૃદ્ધ નગર હશે એવા પ્રમાણ આજે પણ એવાર ગામ માં જોઈ શકાય.
યક્ષો(જખ) જ્યારે અફઘાનિસ્તાન ની ઘાટીઓ માંથી કચ્છ આવ્યા ત્યારે આ એવાર બંદરે આવ્યા હોય અને મુકામ એવાર ની સીમ માં નાખ્યો હોય.
જ્યાં યક્ષો એ પડાવ નાખ્યો,જ્યાં યક્ષો રોકાણા અથવા સિંધ તરફ થી આવીને જ્યાં યક્ષો ઉતર્યા એ જખ્ખ ઉત્તરા તરીકે ઓળખાઈ પાછળ થી અપભ્રંશ થઈને જાખોત્રા થયું હોય તેમાં શંકા ને કોઈ સ્થાન નથી.
જાખોત્રા ગામ ના વડીલો પાસેથી આ વાત સાંભળવા અને જાણવા મળે પણ હવે એવા વડીલ કોઈ રહ્યા નથી.
મારા પીતાજી ઘનશ્યામસિંહ(માનુભા)ચંદુભા જાડેજા દ્વારા મને આ વાત જાણવા મળી અને તર્ક ની દ્રષ્ટિ એ પણ બંધ બેસતી હોવાથી આપ સૌ વચ્ચે જણાવી.
આપ ના ગામ નું નામ કેવી રીતે પડ્યું એ આપ પણ જાણો અને અન્યો ને જણાવો.
– જામોત્તર ધ્રુવરાજજી જાખોત્રા(શાશ્વત)
।। જય માતાજી ।। ।। જય કચ્છ ।।
Filed under કટાર - લેખ, ગદ્ય, History, Literature and tagged Dhruvrajsinh Jadeja, Gaam, Jakhotra, lekh | 2 Comments
ચિંતન-રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન
Posted on July 26, 2019 by દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા
રક્ષિત સ્મારકો નું વર્તમાન
– ભારત સરકાર દ્વારા સાંસ્કૃતિક ધરોહર ને સાચવવા માટે તથા તેના જતન અને સંવર્ધન માટે એક ખાતું નીમવામાં આવ્યું છે પુરાતત્વ ખાતું department of arciology. ભારતભરમાં માં જેટલા સ્થાપત્યો રહેલા છે તેની વિશેષતા ને સમજી તેનું મહત્વ જળવાઈ રહે એના માટે ભારત સરકાર આ ખાતા ને ગ્રાન્ટ આપે છે અને અધિકારીઓ ના ઊંચા પગાર ધોરણ છે.
મોટાભાગે આપણે કોઈ પણ જુના સ્થળો એ પ્રવાસ માં જઈ ત્યારે તે સ્થળે તકતી મારેલી હોય છે પુરાતત્વ ખાતા ના રક્ષિત સ્મારક ની અને સ્થળ વિશે ની માહિતી ની.
હું અત્યાર સુધી આવા જેટલા રક્ષિત સ્મારકો એ ગયેલો છું અમુક ની મુલાકાત તો અવાર નવાર લેવાની થતી હોય મોટાભાગે દરેક ની એ જ સ્થિતિ છે.
પુરાતત્વ ખાતા વાળા ખાલી તકતી મારીને જતા રહે છે પછી ક્યારેય આંટો મારવા આવતા નથી,અમુક વધુ ઉપયોગી સ્થળ માટે તો સરકારશ્રી દ્વારા સ્થળ ના મહત્વ ને સમજી ખાસ તે સ્થળ પુરતી જ ખાતા ની આખી અલગ શાખા નિમેલી હોય છે અને તેનો કર્મચારી મંડળ પણ અલગ હોય અને એના જતન અને સંવર્ધન માટે સમયાંતરે અમુક રકમ પણ ફાળવવા માં આવતી હોય છે…..પણ આ અધિકારીઓ ના હાડકા હરામ ના થઇ ગયા છે બેઠા બેઠા ઊંચા પગાર ખાવા છે અને સ્થળ ના ઉત્થાન માટે મળેલ રકમ પણ ચાવી જાવી છે આમ ને આમ વારસો ખોરવાઈ રહ્યો છે.
અંજાર માં જુની શાક માર્કેટ અને ખેંગારજી ગ્રંથાલય(લાઈબ્રેરી)પાસે વેરીસાલજી કોઠો(ટીંબી કોઠો) પાસે કચ્છ ના પ્રથમ બ્રિટીશ પોલીટિકલ એજન્ટ કેપ્ટન જેમ્સ મેકમરડો ઉર્ફ ભુરીયો બાવો નો બંગલો આવેલ છે. આ બંગલો ઇતિહાસિક દ્રષ્ટિએ ખૂબ મહત્વ નું સ્થાન ધરાવે છે કારણ કે બંગલા ની અંદર અત્યંત દુર્લભ એવા કમાંગરી શૈલી ના ભીંત ચિત્રો છે તેમાં રામ રાવણ યુદ્ધ,રાજા ની સવારી વગેરે અલગ અલગ ઘણા પ્રસંગો ના ચિત્રો છે આ બંગલો પુરાતત્વ ખાતા નું રક્ષિત સ્થળ છે અને માત્ર આ બંગલા ના જતન માટે પુરાતત્વ ખાતા ની આખી અલગ શાખા ભુજ માં ફાળવવા માં આવી છે એ ના કર્મચારીઓ ને માત્ર આ બંગલા ની દેખરેખ માટે ઊંચા પગાર ચૂકવાય છે અને એની જાળવણી માટે અમુક રકમ પણ મળતી હશે….
અત્યારે આ બંગલા ની સ્થિતિ શું છે ખ્યાલ છે…??
બંગલા ની બાજુ માં ખાલી પટ્ટ પર ગેરકાયદેસર દબાણ છે ત્યાં મજૂર વર્ગ રહે છે
બંગલા ના બધા બારણા ઓ તૂટેલા છે
ત્યાં અસામાજીક તત્વો નો ઘસારો વ્યાપક છે
જુગાર રમવા અને છોકરીઓ ને લઈને અનૈતિક કાર્યો કરવા ત્યાં લોકો આવે છે
બંગલા ની અંદર ગાયો,ભેંસો,કુતરા બીજા જનાવર ફરતા હોય એમના મળ મૂત્ર,બીજો કચરો,ધૂળ બધું પડ્યું હોય.
બંગલા ની અંદર જે કિંમતી વસ્તુઓ હતી એ ચોરાઈ ગઇ હવે ખાલી ખોખું વધ્યું છે.
અસામાજીક તત્વો થી બંગલા ફરતે રહેનાર તમામ ત્રાસી ગયા છે.
બંગલા ની છત તૂટી ગઈ છે તેમાં ચોમાસા માં પાણી આવે છે અને તેના કારણે ભીંત ચિત્રો ભૂંસાતા જાય છે.
ઉનાળા માં તડકો આવે છે તેના કારણે જાંખા પડતા જાય છે.
એકંદરે જે સ્થળ ની જાળવણી માટે સરકારે પુરાતત્વ ખાતા ની અલગ શાખા નિમેલ છે તેની જાળવણી નો ખર્ચ પસાર થાય છે જે સ્થળ ના ભીંત ચિત્રો નું ખૂબ મહત્વ છે તે સ્થળ એક વેરાન બિન વારશુ મકાન ના ખંડેર જેવું લાગે છે અને ત્યાં થતા કાળા કામો થી પાડોશીઓ કંટાળી ગયા છે.
જો સ્થિતિ આમ જ રહી તો આવનારા ત્રણ વર્ષમાં મેકમરડો નો બંગલો નામશેષ બની જશે તેની અંદર રહેલા કમાંગરી શૈલી ના ભીંતચિત્રો નષ્ટ થઈ જશે અને આપણે આપણો એક ભવ્ય વારસો ગુમાવી બેસીસુ.
આ એક સ્થળ ની વાત નથી મોટાભાગ ના રક્ષિત સ્મરકો ની સ્થિતિ આવી જ છે,તંત્ર ન જાગે તો નાગરીકે જાગવું જોઈ અને હરામખોર અધિકારીઓ ને એમની ઔકાત દેખાડવી જોઈ.
માત્ર સ્થળો એ ફરવા કે ફોટા પડાવવા જ ન જાવ પણ સ્થળ ને લગતી માહિતી નું પણ ધ્યાન રાખો અને વારસા ના જતન પ્રત્યે ના આપણા નૈતિક કર્તવ્ય નું પાલન કરો.
આપણો વારસો આપણી પહેચાન.
– ધ્રુવરાજજી જાડેજા જાખોત્રા(શાશ્વત)
।। જય માતાજી ।। ।। જય જગત ।।
Filed under કટાર - લેખ, ગદ્ય, History, Literature and tagged Dhruvrajsinh Jadeja, lekh | 2 Comments
ચિંતન – અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત
જાણો : જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 વિશે અથ: થી ઇતિ
#Article35A & #Article370 શુ છે અને શા માટે એના પર આટલો વિવાદ થઈ રહ્યો છે આવો જાણીએ…
દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા on जूनागढ़ रा’ चुडासमा राजवं…
Dharmendrasinh sarva… on जूनागढ़ रा’ चुडासमा राजवं…
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા… on ચિંતન – અસ્તાંચળ ની છેલ્…
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા… on કાળ ની થપાટ ભાગ-2
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા… on *કાળ ની થપાટ ભાગ-3
કવિ દુલા ભાયા કાગ
ચિંતન – અસ્તાંચળ ની છેલ્લી જ્યોત
જાણો : જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય પુનર્ગઠન વિધેયક 2019 વિશે અથ: થી ઇતિ
#Article35A & #Article370 શુ છે અને શા માટે એના પર આટલો વિવાદ થઈ રહ્યો છે આવો જાણીએ…
દિવ્યરાજસિંહ સરવૈયા on जूनागढ़ रा’ चुडासमा राजवं…
Dharmendrasinh sarva… on जूनागढ़ रा’ चुडासमा राजवं…
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા… on ચિંતન – અસ્તાંચળ ની છેલ્…
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા… on કાળ ની થપાટ ભાગ-2
ધ્રુવરાજસિંહ જાડેજા… on *કાળ ની થપાટ ભાગ-3
કવિ દુલા ભાયા કાગ
Top Posts & Pages
जूनागढ़ रा' चुडासमा राजवंश / Junagadh Raa' Chudasama Sarvaiya Rayjada Rajvansh
शिव तांडव, Shiv Tandav
सम्राट भोज परमार Samrat Bhoj Parmar
भाटी राजपूत राजवंश, Bhati Rajput Rajvansh
सोलंकी राजपूत राजवंश Solanki
गुजरात के वीर राजपूत पार्ट 1 Rajputs Of Gujarat
चंद्रवंशी जाडेजा राजवंश का इतिहास Chandravanshi Jadeja Rajput
वीर दुर्गादास राठौर veer Durgadas Rathore
झाला वंश कीर्तिगाथा / History of Zala
Follow Blog via Email
Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.
Join 2,463 other followers
Follow History & Literature on WordPress.com
Create a free website or blog at WordPress.com.
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.
To find out more, including how to control cookies, see here: Cookie Policy