gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en fi uk gu sa sa en gu gu gu en gu gu en gu hbs_lat vi en ru en
શ્રી સમ્યકત્વમૂલ બારવ્રતદ્રષ્ટાંત સહિત વિવેચન
પહેલું સ્થૂલ પ્રાણાતિપાત વિરમણ વ્રત
બીજું સ્થૂલ મૃષાવાદ વિરમણ વ્રત
ત્રીજું સ્થૂલ અદત્તાદાન વિરમણ વ્રત
ચોથું સ્થૂલ મૈથુન વિરમણ વ્રત
પાચમું સ્થૂલ પરિગ્રહ પરિમાણ વ્રત
છઠ્ઠું દિક્ પરિમાણ વ્રત
સાતમે ભોગપભોગ વિરમણ વ્રત
આઠમે અનર્થદંડ પરિમાણ વ્રત
બારમું અતિથિ સંવિભાગ વ્રત
ભગવાન ઋષભદેવ જાણે કે અત્યારે સમવસરણમાં સાક્ષાત્ બિરાજી રહ્યા હોય. દેવ¬દેવેદ્રો આવીને પ્રભુના ચરણોમાં ભક્તિથી મસ્તક ઝુકાવતા હોય, ને તે પ્રભુની સન્મુખ પોતે પણ ભાવભીની સ્તુતિ કરતા હોય;-એવી રીતે પરમાત્માને પોતાના જ્ઞાનમાં સાક્ષાત્ કરીને શ્રી માનતુંગ મુનિરાજ આ સ્તુતિનો પ્રારંભ કરે છે.
ભક્તામર ગાથા 1થી 48
ПoдBecHыe yHиTaзы - ИHTepHeT MaraзиH
иrpы Ha диckax- rиTapa
ગાથા - ૧૬મી. - સર્વજ્ઞના કેવળજ્ઞાના રૂપી દિપકની અદભૂતતા..
निर्धूमवर्ति-रपवर्जित-तैलपूरः कृत्स्नं जगत्त्रयमिदं प्रकटीकरोषि ।
गम्यो न जातु मरुतां चलिता-चलानां दीपोऽपरस्त्वमसि नाथ ! जगत्प्रकाशः ।।16।।
નિર્ધૂમવર્તિ-રપવર્જિત-તૈલપૂર: કૃત્સ્નં જગત્ત્રયમિદં પ્રકટીકરોષિ ।
ગમ્યો ન જાતુ મરુતાં ચલિતા-ચલાનાં દીપોऽપરસ્ત્વમસિ નાથ ! જગત્પ્રકાશ: ।।16।।
હે નાથ! કેવળજ્ઞાનને લીધે આપ એવા અદ્વિતીય જગતપ્રકાશી દીવા છો...કે જેને ધૂમાડો કે વાટ નથી, જેમાં તેલ પૂરવું પડતું નથી; પર્વતોને ડોલાવી દેનારા ]ં]ાવાતી વાયરા વડે પણ જે દીવો ઓલવાતો નથી, અને એકસાથે ત્રણે જગતને પ્રકાશિત કરે છે. `સર્વજ્ઞ લબ્ધસ્વભાવ ને ત્રિજગેદ્રપૂજિત એ રીતે સ્વયમેવ જીવ થયો થકો તેને સ્વયંભૂ જિનો કહે.'’ -આ રીતે કુંદકુંદસ્વામીએ પણ સર્વજ્ઞપદના મહિમારૂપ સ્તુતિ કરી છે. જુઓ, આ સર્વજ્ઞ ભગવાનના કેવળજ્ઞાન-દીપકની સ્તુતિ! જગતના તેલ-ઘીના દીવામાં તો રૂની વાટનું અવલંબન જોઇએ ને તેમાંથી ધૂમાડો નીકળે, તેમ ઈદ્રિયજ્ઞાનવાળા જીવોમાં તો મોહરૂપી ધૂમાડો હોય છે ને પાંચ ઈંદ્રિયોરૂપી વાટનું આલંબન જોઇએ છે; પરંતુ હે દેવ! સ્વયંભૂ એવા આપના કેવળજ્ઞાન-દીવડાને કોઇ ઈદ્રિયોરૂપ વાટનું આલંબન નથી કે તેમાં રાગ-દ્વેષરૂપી કાલિમા નથી. લૌકિક દીવામાં તો તેલ પૂરવું પડે, પરંતુ આપનો કેવળજ્ઞાન-દીવડો તો આત્મામાંથી પ્રગટેલો સ્વયંભૂ છે, તેમાં તેલ પૂરવું પડતું નથી. વળી લૌકિક દીવો તો પવનના ]કોરા વચ્ચે બુ]ાઇ જાય છે, પણ આપનો કેવળજ્ઞાન-દીવડો ગમે તેવા ઉપસર્ગ-પરીષહના પવન વચ્ચે પણ કદી બૂ]ાતો નથી. અને લૌકિક દીવો તો પોતાની મર્યાદાના થોડાક જ રૂપી પદાર્થોને પ્રકાશે છે. ત્યારે આપનો કેવળજ્ઞાનદીવડો તો એકસાથે ત્રણલોકના રૂપી-અરૂપી સમસ્ત પદાર્થોને પ્રકાશે છે. પ્રભો! આપના આવા કેવળજ્ઞાનને પ્રતીતમાં લેતાં, એટલે કે રાગથી ભિન્ન અતીદ્રિય જ્ઞાનસ્વભાવને વેદનમાં લેતાં અમારા અંતરમાં સ્વાનુભવનો જે અતીદ્રિય શ્રુતજ્ઞાન-દીવડો પ્રગટયો તે પણ હવે પરિષહોના પવન વચ્ચે કદી ઓલવાશે નહિ ને કષાયની કાલિમાથી જુદો જ રહીને વૃદ્ધિગત થતાં-થતાં કેવળજ્ઞાન સુધી પહોંચશે.
આ રીતે સાધકને સર્વજ્ઞની સાથે પોતાના જ્ઞાન-દીવડામાં પણ નિ:શંકતા છે. એકલા ઈદ્રિયજ્ઞાન વડે કે રાગ-દ્વેષથી મલિન જ્ઞાનવડે કેવળજ્ઞાન-દીવડાની શ્રદ્ધા કે સ્તુતિ થઇ શકતી નથી. અહો દેવ! આપના આત્મામાં અસંખ્ય પ્રદેશે અનંત ચૈતન્યદીવડા પ્રગટયા છે, તે આનંદ-પ્રકાશથી ભરપૂર છે ને કષાયનો ધૂમાડો તેમાં નથી. `દીવે દીવો પ્રગટે,' તેમ આપના કેવળજ્ઞાનની પ્રતીત વડે પ્રગટેલો અમારો સમ્યજ્ઞાન-દીવડો ભલે નાનો, પણ તેની જાત તો આપના કેવળજ્ઞાન જેવી જ છે, તેમાં પણ અતીદ્રિયઆનંદ છે ને કષાય નથી; ઈદ્રિયજ્ઞાનનો દીવડો બૂ]ાઇ જશે, અતીદ્રિય જ્ઞાનદીવડો કદી નહી બૂઝાય.
કેટલાક કહે છે કે વિકારરૂપી ધૂમાડાનો નાશ કરવા માટે જ્ઞાનદીવો જ ઓલવી નાંખો! એમ કહેનારા મૂર્ખ જીવોને વિકારથી જુદા જ્ઞાનસ્વભાવની ખબર નથી. કેટલાક નાસ્તિકમતિ એમ પણ માને છે કે મોક્ષમાં જ્ઞાનનું અસ્તિત્વ જ નથી રહેતું.
-અરે મૂઢ! તો શું મોક્ષ પામતાં આત્મા જડ-અચેતન થઇ ગયો?-નહી; જો જ્ઞાનનો જ નાશ થઇ જતો હોય તો આત્માનોય નાશ થઇ જાય.-તોપછી એવા મોક્ષને કોણ ઈચ્છે? હે નાથ! ઈદ્રિયો વગર ને રાગદ્વેષ વગર પણ મોક્ષમાં આપનો અદ્ભુત કેવળજ્ઞાનદીવડો ]ગમગી રહ્યો છે; ઈદ્રિયો છૂટી જાય તોપણ તે બુ]ાતો નથી; તેમાં રાગરૂપી તેલની ચીકાસ નથી. સાધારણલોકો તો વીજળીના હજારો-લાખો દીવાનો ]ગમગાટ દેખે ત્યાં આýાર્ય પામી જાય છે. (-એને તો તેલની જરૂર પડે છે ને ઓલવાઇ જતાં વાર લાગતી નથી), પરંતુ તેલ વગર બળે એવા આ અદ્ભુત કેવળજ્ઞાન દીવડાને જ્ઞાનીજનો જ ઓળખે છે. આ અતીદ્રિય-દીવડાની જાત જ જુદી! જગતના બીજા બધા દીવડા, અરે! સૂર્ય-ચંદ્ર પણ એની પાસે તુચ્છતા પામે છે. કોઈ પણ બહારના સાધન વગર સ્વયંભૂપણે આ કેવળજ્ઞાનદીવડો પ્રભુને પ્રગટયો છે. લોખંડની દિવાલો પણ એ દીવાના તેજની રોકી શકતી નથી, કોઈ પદાર્થ તેનાથી ગુપ્ત રહેતો નથી. અહા, જગતમાં જેની બીજી જોડ નથી એવો અજોડ કેવળજ્ઞાન દીવડો શાશ્વતપણે પ્રભુના આત્મામાં ]ગમગી રહ્યો છે. -આમ કહીને, ઈદ્રિયોથી ને કષાયોથી ભિન્ન જ્ઞાનસ્વભાવની પ્રતીતપૂર્વક સર્વજ્ઞભગવાનની સ્તુતિ કરી છે. અહા પ્રભો ! આપની આવી સ્તુતિ કરતાં અમને પણ મિથ્યાત્વઅંધકારનો નાશ થઈને સમ્યજ્ઞાનનો અલૌકિક દીવડો પ્રગટયો છે, તે પણ કદી બુ]ાવવાનો નથી. (16)
ГaHTeли и шTaHrи. KyпиTb raHTeли и шTaHrи
Designed by hukonchu.com team
JavaScript is currently disabled.Please enable it for a better experience of Jumi.