en en pt en id en en en en gu gu pt en gu gu en gu pt es gu de gu en en gu pl de gu en gu en en gu gu en nl gu gu en es gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en zh en en gu gu en en en en
Symbian થી Android સુધીની સફર
આપણે બધા Google ની Android અને Apple ની iOS જેવી મોબાઈલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ થી તો પરિચિત છીએ પણ તેના ઉપરાંત ઘણી બધી મોબાઈલ OS (ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ) નું પણ અસ્તિત્વ છે જેના વિશે મોટા ભાગના લોકો જાણતા નથી. કેટલીક આઉટ ડેટેડ છે તો કેટલીક available(રનિંગ )છે. અહીંયા પ્રસ્તુત છે તેમનો ટૂંકો પરિચય.
S60 3rd Edition from N73
યાદ છે Nokia 6600? નોકિયા ના મોટા ભાગના મોબાઈલ ફોન સિમ્બિયન (symbian) os પર ચાલતા, આ ઉપરાંત સેમસંગ, મોટોરોલા અને સોની ના પણ ઘણા ફોન સિમ્બિયન os ધરાવતા હતા.
ટેકનીકલી તે પહેલા સ્માર્ટ ફોન હતા. ઓરિજિનલી symbian ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ symbian Ltd દ્વારા 1998 માં ડેવલોપ કરવામાં આવી હતી અને 2010 સુધી તે મોસ્ટ પોપ્યુલર મોબાઈલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ હતી પણ 2010 પછી એન્ડ્રોઈડે તેને ટેક ઓવર કરી. જોકે સોંપ્રથમ symbian ફોન 2000 માં લોન્ચ   થયેલો   એરિકસોન નો Ericsson R380 હતો અને તેની સાથે જ આધુનિક સ્માર્ટ ફોન નો નવો યુગ ચાલુ થયો. symbian os ના ઘણા ફ્લેવર હતા અને એજ તેનો મુખ્ય નેગેટિવ પોઇન્ટ હતો જેમકે nokia 6600 એ s60v2 (સિરીઝ 60 વર્ઝન 2) ડિવાઇસ હતી જયારે nokia N73 એ S60v3 ડિવાઇસ હતી માટે બંને ડિવાઇસ ના એપ્લિકેશન એકબીજા ને સપોર્ટ ન કરતા.
Nokia Belle OS Feature Pack 2 screenshot
એટલેકે આજ ના એન્ડ્રોઇડ મોબાઈલ ફોન ની જેમ એક whatsapp  નો  એપ  મોટા ભાગના  ફોન માં ઇન્સ્ટોલ  કરી શકાય છે જયારે નોકિયા 6600 માટે બનેલો એપ  નોકિયા  N73  માં  ન ચાલે. તેવીજ રીતે નોકિયા N73 નો એપ બીજા કોઈપણ S60v3 સિવાયના  ફોન માં  ઇન્સ્ટોલ  કરવો શક્ય  ન હતો.  આજના એન્ડ્રોઇડ ફોન માં એપ્લિકેશન નું ઍક્સટેંશન જેમ .APK હોય છે તેમ તેમાં એપ્લિકેશન ફાઈલ નું ઍક્સટેંશન SIS અથવા SISX હતું।  2008 થી 2010 સુધીમાં ટચ સ્ક્રીન ને સપોર્ટ કરવા નોકિયા એ symbian os ની ઘણી નવી ફ્લેવર (version ) ધરાવતા મોબાઈલ ડિવાઇસ લોન્ચ કર્યા જેમકે Nokia N97 ( S60v5), Nokia N8 (symbian Anna ) અને છેલ્લે nokia 808 pure view (symbian Belle ). 2013 માં windows phone ની ફેવર માં નોકિયા એ જાહેર કર્યું કે Nokia 808 છેલ્લો Symbian મોબાઈલ હશે.
માઈમો કે માએમોં જેવા વિચિત્ર નામ વાળી આ os તેના સમય કરતા ખુબજ એડવાન્સ હતી/છે. 2005 માં Nokia એ આ os ધરાવતું ઈન્ટરનેટ ટેબ્લેટ N770 લોન્ચ કર્યું। ત્યાર પછી Nokia N900 ખુબજ પોપ્યુલર ડિવાઇસ હતું। આ OS ની મોટી ખાસિયત એ છે કે તે Linux Distribution છે. એટલેકે
તેની OS ફેમિલી લિનક્સ છે. માટે જે કામ લિનક્સ કોમ્પ્યુટર પાસે થી લઇ શકાય તે આ ફોન/ટેબ્લેટ પણ કરી શકવા સક્ષમ છે. પણ ડિસ્પ્લે માત્ર 3.5 ઇંચ ની છે જે કદાચ આજના સમય પ્રમાણે તેની લિમિટેશન કઈ શકાય, આ ઉપરાંત ઘણા લિનક્સ એપ્લીકેશન આ OS માં ડાયરેકટલી રન કરાવી શકાય છે.
3. Windows Phone OS (2010)
વિન્ડોઝ ફોન થી તો આપણે પરિચિત છીએજ માટે અહીં તેની નિષ્ફળતા ના કેટલાક કારણોની ચર્ચા કરીએ। હકીકતે વિન્ડોઝ ફોન OS એ માક્રોસોફ્ટ ની પહેલી મોબાઈલ OS નથી તેની પહેલા 2002 માં માક્રોસોફ્ટે Windows CE (Pocket PC) મોબાઈલ OS લોન્ચ કરી હતી. પરંતુ એ સમયે symbian સામે હરીફાઈ માં તે નિષ્ફળ ગઈ હતી. Nokia એ 2011 માં માઇક્રોસોફ્ટ સાથે કોલોબરેશન કરી ને પહેલો ફોન Lumia 800 લોન્ચ કરીયો। જે Nokia N9 ની જ કોપી હતી, પણ OS હતી windows phone 7. windows phone ની મુખ્ય લિમિટેશન એ હતી કે જનરલ પરપોઝ એપ્લીકેશન અવાઈલેબલ ન હતા, વળી એ સમયે એન્ડ્રોઇડે ઘણું માર્કેટ સર કરી લીધું હતું। આ ઉપરાંત તે પોતે એટલી મેચ્યોર OS ન હતી કે એન્ડ્રોઈડ જેવી ફંકશનાલિટી આપી શકે. બીજી ઘણી નાની મોટી મર્યાદા ને કારણે અંતે તે નિષ્ફળ ગઈ. જોકે ત્યાર પછી માઈક્રોસોફ્ટે windows phone 8 અને અંતે windows phone 10 રજુ કરી પરંતુ તેમ છતાં એ એન્ડ્રોઇડ જેટલી મેચ્યોરિટી અને પોપ્યુલારિટી મેળવવામાં નિષ્ફળ ગઈ.
Nokia N9 આ ફોન વિશે કંઈ સાંભળ્યું છે? વાસ્તવમાં આ ફોન ભારત માં લોન્ચ ના થયો એજ કારણ છે કે મોટા ભાગના લોકો એનાથી અજાણ છે. N9 એ એક માત્ર મોબાઈલ ડિવાઇસ છે જે Meego OS ધરાવે છે. meego એ પણ maemo ની જેમજ linux distribution છે. Nokia નું maemo OS (N900 વાળું) અને ઇન્ટેલ ની Moblin OS ભેગી કરીને Nokia ,Intel અને Linux foundation ને સહીયારા ધોરણે Meego OS બનાવી જે 2011 માં Nokia N9 સાથે લોન્ચ થઇ. Meego એ તેના સમય કરતા ખુબજ એડ્વાન્સ OS હતી, maemo ની જેમ જ linux નું એક કોમપેક્ટ રૂપ હતું પણ સાથે યુઝર ઇન્ટરફેસ ખુબજ એડવાન્સ હતું। યુઝર ઇન્ટરફેસ એટલે ગ્રાફિક્સ સિસ્ટમ જેના વડે યુઝર OS સાથે કૉમ્યૂનિકેટ કરી શકે, OS ને ઓપરેટ કરી શકે. meego એ બટન લેસ સિસ્ટમ છે જેમાં એન્ડ્રોઇડ ની જેમ બેક, હોમ કે મેનુ બટન હોતું નથી. તો પછી એપ્લિકેશન ની બહાર કેમ નીકળવું ? simply swipe it. એટલે કે ડાબી, જમણી, ઉપર કે નીચેથી સ્વાઇપ (swipe ) કરી ને હોમ સ્ક્રીન માં જય શકાય.  ચીન માં એક કહેવત છે,  “કોઈ વસ્તુનું સો શબ્દમાં વર્ણન કરવું તેના કરતા તે વસ્તુ બતાવી દેવી સારી” માટે Nokia N9 ના યુઝર ઇન્ટરફેસ ની પુરી જલક માટે Gujaratidroid ના લેખક વાચકોને youtube પર વિડિઓ જોવાનું suggestion(ભલામણ ) કરે છે. Nokia N9 ના યુઝર આજે પણ માને છે કે N9 જેવો પરફેક્ટ હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેર નું કોમ્બિનેશન ધરાવતો મોબાઈલ ફોન બીજો એકપણ નથી.
“even today, there is no alternative exist for Nokia N9”
2011 માં nokia ના CEO સ્ટીફન એલોપે (Stephen Elop) windows phone ની ફેવર માં Meego OS નું ડેવલપમેન્ટ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો જેનો વિરોધ Nokia N9 અને Meego OS ના કરોડો ચાહકોએ કર્યો પરંતુ “money mostly wins” આ કહેવત સાર્થક થઇ. આ ઉપરાંત સ્ટીફન એલોપ (Stephen Elop) ના આ નિર્ણય ના વિરોધમાં Meego OS ના ડેવલપર Nokia કંપની માંથી છુટા થઇ ને પોતાની નવી કંપની Jolla બનાવી અને Meego ના બેઝ ઉપર નવી મોબાઈલ OS બનાવી અને નામ આપ્યું Sailfish OS.
5. Sailfish OS (2013)
Sailfish OS screenshot From Intex Aqua Fish
સેઇલફિશ OS 2013 માં ફિનલેન્ડ ની કંપની jolla (ઉચ્ચાર યોલા ) દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવી. તાજા સમાચાર પ્રમાણે sailfish OS 3.0 જાહેર થઇ છે. આ મોબાઈલ OS નું બેઝ Meego OS ના ઓપન સોંર્સ  (જે કમ્પ્યુટર કોડ પબ્લિકલી Free અવાઈલેબલ હોય તે) ભાગ માંથી બનાવામાં આવ્યું છે પરંતુ ગ્રાફિકલ સિસ્ટમ એટલેકે યુઝર ઇન્ટરફેસ jolla દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. ગ્રાફિક Meego OS જેવું જ swipe બેઝ તથા બટન લેસ છે. આ OS ની ખાસિયત એ છે કે તેમાં એન્ડ્રોઇડ એપ્લીકેશન પણ ઇન્સ્ટોલ અને રન કરાવી શકાય છે.
ભારત માં intex aqua fish એક માત્ર મોબાઈલ ડિવાઇસ છે જે આ OS સાથે લોન્ચ થયો છે, તે 4G છે પણ VOLTE સપોર્ટેડ નથી. આ ઉપરાંત xperia x માં પણ sailfish OS ઇન્સટોલ કરી શકાય છે. રશિયા દ્વારા આ OS ને નેશનલ OS જાહેર કરવાની વિચારણા ચાલી રહી છે કારણ કે આ OS સૌથી વધારે સિક્યોર ઓપન સોર્સ મોબાઈલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે.
6. Tizen OS (2014)
આ OS સેમસંગ, ઇન્ટેલ અને લિનક્સ ફાઉન્ડેશન દ્વારા 2011-12 માં જાહેર કરવામાં આવી જોકે આ OS સાથે નો પહેલો ફોન samsung z 2014 માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો। તેમાં Tizen 2.2.1 હતી હાલમાં tizen 4.0 લેટેસ્ટ version છે. Samsung Z ઉપરાંત Z2,Z3 અને Z4 tizen OS ધરાવતા ફોન છે.
આ OS નું બેઝ પણ Meego OS છે પરંતુ ગ્રાફિક્સ સિસ્ટમ સેમસંગ ની Bada OS પર આધારિત છે માટે આ OS, Meego કે sailfish OS ની જેમ સ્વાઇપ ગેસ્ચર પર આધારિત નથી પણ એન્ડ્રોઇડ ની જેમ હોમ, મેનુ તથા બેક બટન ધરાવે છે.
આ બધી મોબાઈલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ સિવાય પણ ઘણી OS માર્કેટ માં આવી હતી/છે. તેનો પણ ઉલ્લેખ કરવો રહ્યો। જેમકે,
-> મોઝિલા ની Firefox OS જે વેબ ટેક્નોલોજી પર આધારિત હતી.
-> માઇક્રોસોફ્ટ ની વિન્ડોઝ પોકેટ PC
-> સેમસંગ ની Bada OS
-> કેનેડિયન કંપની RIM ની BlackBerry
-> Palm ની Palm OS તથા WebOS
-> Nokia ની java ME પ્લેટફોર્મ પર આધારિત S40 (Nokia 6300,  Nokia X2 etc.)
->  આ ઉપરાંત Canonical Ltd ની Ubuntu Touch OS જે હાલમાં ડેવલોપમેન્ટ માં છે તથા તે લિનક્સ ઉબુન્ટુ નું જ મોબાઈલ વર્ઝન માનવામાં આવે છે.
અલબત્ત આ બધામાં iOS અને Android કેમ ભુલાય, iOS એ હાલમાં માર્કેટ માં બીજા નંબર નું સ્થાન ધરાવે છે તથા એન્ડ્રોઇડ પહેલા નંબર નું, iOS એ ઓપન સોંર્સ Darwin પર આધારિત પ્રોપર્ટરી(not free ) ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે જયારે Android એ લિનક્સ Kernel પર આધારિત ઓપન સોંર્સ (publicly free ) મોબાઈલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે. અહીં એ નોંધવું રહેશે કે Android એ લિનક્સ ડિસ્ટ્રીબ્યુશન નથી પરંતુ મોડીફાય કરેલા લિનક્સ કર્નલ (હાર્ડવેર કંટ્રોલ કરતો સોફ્ટવેર નો પાયાનો ભાગ) પર આધારિત ફ્રી(free-open source) મોબાઈલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે.
યુઝર માટે વાપરવામાં સરળ અને સિમ્પલ તથા Google સર્વિસ થી વણાયેલી અને પાયાની તથા એડવાન્સ ફંકશનાલિટી ધરાવતી Android આજે લગભગ અજય છે પરંતુ યાદ રહે એક સમયે Nokia ની Symbian OS પણ અજય હતી.
Author gujaratidroidPosted on 28/02/201822/03/2018Categories Computer & MobileTags MobileLeave a comment on Symbian થી Android સુધીની સફર
all the content in this site is copyright protected. it may not be copied or reproduced in any form or by any means without permission, in writing, from the owner and author of the site.
© 2018 gujaratidroid.com All Rights Reserved
આપણે કેટલા સ્વતંત્ર છીએ, આપણી ઇરછાઓ કેટલી સ્વતંત્ર છે
શુન્ય ભાગ્યા શુન્ય કેટલા ? (0/0 = ?)
કેવી રીતે બનાવશો બૂટેબલ (Bootable ) પેનડ્રાઈવ
કોમ્પ્યુટર બૂટિંગ, બુટ મેનુ તથા બાયોસ (BIOS) પરિચય
વિજળી ના બિલ ની ગણતરી જાતે કેમ કરશો
મોબાઈલ કે લેપટોપ ની બેટરી નું આયુષ્ય(આવરદા) કેમ વધાર શો
Android ફોન ને Root કેવી રીતે કરશો ?
Symbian થી Android સુધીની સફર
Vijay gohel on આપણે કેટલા સ્વતંત્ર છીએ, આપણી ઇરછાઓ કેટલી સ્વતંત્ર છે
@vkch4vda on આપણે કેટલા સ્વતંત્ર છીએ, આપણી ઇરછાઓ કેટલી સ્વતંત્ર છે
GujaratiDroid Proudly powered by WordPress