gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en fr gu gu gu en gu en gu gu gu gu gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en en de en gu gu en en gu en gu gu gu gu gu en en gu en gu gu gu en gu en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu el en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en en en gu gu gu en gu en gu en gu en gu en gu gu en gu en gu en gu en gu en gu gu en gu el en en fr sv en de en gu en gu en gu gu en gu en gu en gu gu en gu en gu gu gu gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu gu gu gu gu gu en gu en gu en gu en en en en gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu en gu gu en gu gu gu gu gu en gu gu gu en gu en gu gu en gu gu el en en en gu gu gu gu en gu en gu en gu en gu en gu gu en gu gu en gu el en en en en gu en gu gu en gu en gu gu en gu en gu en gu gu el en en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu en gu el en en fr sv en de en gu en en en fr gu en en en pl en en en en fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu gu ca gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu gu gu gu de en en fr en en en en en gu gu gu gu gu pt en en en gu gu gu ca gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en de en en gu gu en en en en en en en en
મને ખુબ ગમેલા અન્યના લેખો
મારા અને મારા પ્રિયજનોના ફોટાઓ
કુછ યાદેં ભીગી ભીગી સી
એક જાણીતા મંદીરમાં દર અઠવાડીયે, બે થી ત્રણ હજાર ભક્તો (!) આવતા, તે મંદીરે બે વખત ભોજન બંધ કરેલું ત્યારે માત્ર સો-સવાસો ભક્તો જ આવેલા. જે મંદીરમાં પ્રીતિભોજન કે મહાપ્રસાદની જાહેરાત ન હોય એવા ઉત્સવ વખતે માત્ર  ૫૦ ભક્તો જ આવે છે અને આવી જાહેરાત થઈ હોય ત્યારે એક હજારથી વધુનું કીડીયારૂ ઉભરાતું જોવા મળે છે. ગયા અઠવાડીયે ત્રણ ત્રણ ઉત્સવો ઉજવ્યા મંદીરોએ. ચૈત્રી આઠમ, હનુમાન જયંતિ અને રામનવમી. હવનમાં ભાગ લેનારા દસ કે વીસ કપલ. અને મહાપ્રાસાદ ટાણે હ્જારથી વધારે. અને ભોજનને અંતે તો , દહીંના ખાલી ડબ્બા અને પ્લાસ્ટીકના ડબ્બામાં દાળ, શાક, ભાત અને દહીંવડા લઈ જવા માટે ભક્તાણીઓ (!) પડાપડી કરતી જોવા મળી હતી.
ભારતમાં કોઇ ગામમાં સમુહભોજન પછી, પતરાળા ઉપાડીને ફેંકે ત્યારે, આવા સંવાદો આંભળવા મળતા-
‘અલી બુન, બધું તમે જ લઈ જશો તો અમારા સોકરા હું ખાશે ?’
‘અલી, તારી પાંહે કોઇ વાહણ હોય તો આલ ને ! મારા ડીકુડા માટે દાલ-ભાત લઈ જઉં…!’
હ્યુસ્ટનના એક મંદીરમાં  રસોડામાં,આ સંવાદ સાંભળવા મળ્યો-
‘અરે..મધુબુન.., આ દાળની ડોલ વધી છે . તમારી પાસે કોઇ વાસણ છે લઈ જવાનું ?’
‘ના..મારી પાસે તો નથી પણ ઓલી મનુડી પાસે હશે. એ દર વખતે, કારમાં દહીંના ખાલી ડબ્બાઓ અને પ્લાસ્ટીકના ડબ્બા લઈને જ આવે છે. અને એની પાસે ના મળે તો, પેલી સુરભી પાસે તો આખું ટીફીન  જ મળી રહેશે. પણ એણે તો એના ‘ડક’ હારૂ ભરી લીધું હશે.’
‘એમ કરો ને !  કોઇ ઘેર જઈને લઈ આવો. હું આ બધું ખાવાનું ટેબલ નીચે હંતાડી દઉં છું.’
ત્યાં તો પેલી છૂટાછેડા લીધેલી અને ગેસ સ્ટેશન પર કામ કરતી લતા બબ્બે ટીફીનો લઈને હાજર થઈ ગઈ અને દાળ-ભાત-શાક અને રોટલીઓ ભરી લીધી. સ્વીટ્સના પતરાળા તો અગાઉથી મંદીરના રેફ્રીજરેટરમાં ગોઠવાઈ ચૂક્યા હતા.
શાંતિલાલ ગરોળીવાલા આ બધી અમેરિકન ભક્તાણીઓના ખેલ જોઇ રહ્યા હતા…એ પણ  ઇશ્વર ભક્તાની દાળ, બટાકા-રીંગણનું શાક, વઘારેલી છાશના રસિયા છે એટલે મંદીરોમાં આવે છે અને નેત્રતૃષા –   સમજી ગયાંને ?
ત્યાં તો. મંદીરના પુજારી શાંતિલાલ ગરોળીવાલા પાસે આવ્યા અને કહેવા લાગ્યા કે ‘શાંતિકાકા, સંકટમોચન ચતુર્થી ૧૪મીએ આવે છે એનું એક પેમ્ફ્લેટ ગુજરાતીમાં બનાવી આપો ને !’છેલ્લી લાઈનમાં ઇશ્વર ભકતાના મહાપ્રસાદની વાત લખવાનું ના ભુલતા. પટલાણીઓને- સોરી, ભક્તાણીઓને- ઇશ્વરભાઇનો મહાપ્રસાદ વધારે ભાવે છે. એની દાળ તો લોકો પ્લાસ્ટીકની બરણીઓ ભરી ભરીને લઈ જાય છે અને અઠવાડીયા સુધી એમના ધણીઓને જમાડે છે.’
મને થયું કે એક વીડીયો ઉતારી લઉં અને વોટ્સ અપ પર મૂકું. પણ પછી થયું કે મારે ગામમાં રહેવું છે ને ! મારી બૈરી જ મને મારે ! જો કે હમણાં તો  બૈરી મારે એવી સ્થિતિમાં નથી. કરોડરજ્જુનો બારમો મણકો દબાઈ ગયેલો છે એનો અને પથારીવશ છે.
NAVIN  BANKER   713-818-4239   ( Cell)
જગતકાજી બનીને તું, વહોરી ના પીડા લેજે.
૭૫ વર્ષની ઉંમરે, શરીરમાંથી સેક્સ સુકાઇ જાય  છે- પુરૂષના કિસ્સામાં પ્રોસ્ટેટના પ્રોબ્લેમ્સ થયા પછી અને સ્ત્રીની બાબતમાં મેનોપોઝમાં બધું સુકાઇ જાય અને કુદરત  ‘પ્રવેશબંધી’  ફરમાવી દે ત્યારબાદ- એક તથાકતિત દિવ્ય પ્રેમ , એકબીજાના અવલંબન પર આધારિત ઉષ્માસંબંધ આપોઆપ પ્રગટે છે- અંગ્રેજીમાં જેને શેરીંગ એન્ડ કેરીંગ કહે છે તેવો. એકબીજાનો ખ્યાલ રાખવો, ધ્યાન આપવું , દરેક પ્રવૃત્તિ સાથે કરવી  એવો પ્રેમ- ૭૫ પછી હવે સાથે જીવવાના વર્ષો બહુ ઓછા રહ્યા છે  અને બાકીનો સમય મુઠ્ઠીમાં જકડી રાખવાનો છે ,ચાહ ની દરેક ચુસ્કીમાંથી મજાની અપેક્ષા રહે છે.  વીતી ગયેલી દરેક સાંજ ગમગીનીની એક કસક મૂકી જાય છે. જિન્દગીનું કોષ્ટક દરેકે પોતાની આવશ્યકતા પ્રમાણે ગોઠવી લેવું પડે છે. ‘મારા અવસાન પછી એનું આવું ધ્યાન કોણ રાખશે’ એવી ચિંતા થયા કરવી એનું જ નામ પ્રેમ હશે ? સામા પાત્રને જરાક ઠોકર વાગે તો એની ઠેસ આપણને લાગવી, ઉંઘમાં સામું પાત્ર પાસુ ફેરવે કે ઉધરસ ખાય તો આપોઆપ એના વાંસા પર હાથ ફેરવી લેવાની ઇચ્છા થાય એને જ પ્રેમ કહેતા હશે ? પત્ની ઢાલગરવાડમાં ખરીદી કરવા એકલી જાય તો એને પાનકોરનાકાની ફુટપાથો પર કોઇનો ધક્કો વાગશે અને એ પડી જશે એની ચિંતા કરીને એને એકલી ના જવા દેવાનો આગ્રહ કરવાને ‘પ્રેમ’ કહેતા હશે ? પત્નીને પ્લેનમાં ૧૬ કલાક બેસતાં તકલીફ થશે એનો ખ્યાલ કરીને ગજા ઉપરવટ જઈને પણ બિઝનેસ ક્લાસની ટીકીટ લઈ લેવાને ‘પ્રેમ’ કહેવાય ખરો ? કોઇને ત્યાં સત્સંગનો કાર્યક્રમ હોય ત્યાં પત્નીને સોફામાં કે ખુરશીમાં બેસવાની જગ્યા નહીં મળે અને ટેબલ પર મહાપ્રસાદ નહીં મુકાય તો પતરાળુ હાથમાં પકડીને ખાતાં એને તકલીફ પડશે એની ચિંતા કરીને  સત્સંગમાં જવાનું ટાળી દેવામાં ‘પ્રેમ ‘ જ છલકાતો હશે ?
આ ઉંમરે શરીરનું તો કોઇ આકર્ષણ રહેતું જ નથી હોતું. તો પછી આ લાગણીને જ પ્રેમ કહેવાય ?
નવીન બેન્કર   ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૧૭
જાન્યુઆરિ ૨૦૧૭ માં, હું અમદાવાદ ગયો ત્યારે મારી ટેવ પ્રમાણે હું પ્રકાશકોની ઓફીસોમાં ગયો હતો અને કોઇ કવિઓ કે લેખકોના પુસ્તકોના વિમોચન ના સમારંભોમાં પણ હાજરી આપેલી. એ વખતે જે જાણવા મળેલ એ આ પ્રમાણે હતું.
મેં પુછ્યું કે ‘પણ એ પુસ્તકો કયા સબ્જેક્ટ પર હોય ? વાર્તાસંગ્રહ કે નવલકથા કે કાવ્યસંગ્રહ ?’
એના જવાબમાં એ ભાઇ કહે-‘ ઇટ ડઝન્ટ મેટર ‘. અમે તો એ છાપી નાંખીએ અને ૧૫૦ રૂપિયા કિંમત છાપીએ. ૨૦૦ નકલ શાળાઓના ઓર્ડર પર મોકલી દઈએ. ૨૦૦ નકલો પંચાયતોના ઓર્ડરમાં ઘુસાડીદઈએ એટલે પત્યું. બાકીની નકલો, બંડલો બાંધીને માળિયે ચડાવી દઈએ અને થોડીક આ શો-કેઇસમાં મુકીએ, તમારા જેવા કોઇ આવે ,પસંદ કરે અને  રોકડા આપે તો ૧૦ % કમિશનથી વેચવાની. કાવ્યસંગ્રહો કોઇ ખરીદતું નથી. જો કે હવે, વિમોચનપ્રથા અમલમાં આવ્યા પછી, વેચાણ થાય છે-પણ ૫૦ % ડીસ્કાઉન્ટ આપવું પડે છે.
મેં  ભોળાભટ થઈને પુછ્યું- ‘ આ વિમોચનપ્રથા એટલે શું ?’
જવાબ મળ્યો- ‘દરેક વસ્તુના વેચાણ માટે પબ્લીસિટી કરવી પડે. પહેલાના જમાનામાં અનંતરાય રાવળ કે એવા કોઇ લબ્ધપ્રતિષ્ઠિત વિવેચકની પ્રસ્તાવના કે ‘બે બોલ’ આગળના પાનાઓ પર છાપતા એટલે ચાલતું. હવે તો વાજતેગાજતે આઠ-દસ કવિઓ , લેખકો કે વિવેચકને કવરમાં ૫૦૦૦ -૧૦,૦૦૦ એમની હેસિયત પ્રમાણે, મૂકીને  આપવા પડે. હોલ ભાડે રાખવો પડે, ભોજનનો ઓર્ડર આપવો પડે, આમંત્રણપત્ર લખવા પડે, સ્પેશ્યલ અહેવાલ લખનારને બોલાવવા પડે. એ અહેવાલ લખનાર પણ તમારા જેવા ન ચાલે. જાણીતા વર્તમાનપત્રમાં એમની કોલમ ચાલતી હોય કે ચિત્રલેખા જેવા માતબર સામયિકમાં એમનું છપાતું હોય એવા વૃતાંતનિવેદકને પણ કવરમાં ચાંદલો મૂકીને બોલાવવા પડે. કોઇ જાણીતા કવિ કે લેખકને આ કામ માટે બુક કરવા પડે. એટલે એ જ, પોતાના મળતિયા પાંચ-સાત સર્જકોને બોલાવી લાવે, એમને ય એમાંથી કમિશન મળી જાય. એકાદ લાખ રૂપિયાનું કેપિટલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટકરવું પડે. એકાદ લાખ એટલે તમારા જેવા એન.આર.આઇ માટે, ૬૭ ના ભાવે તો કાંઇ નહીં ને ? પાછા તમારા જેવા સિનિયર્સને અમેરિકાની સરકાર સોશ્યલ સિક્યોરીટી આપે જ છે ને ? તમે તો દીકરા કે દીકરીના ઘરમાં રહેતા હો એટલે ઘરખર્ચ- ભાડુ, લાઈટના બીલ, ટેલીફોનના બીલ, પેટ્રોલના ખર્ચા જેવા ખર્ચા ય નહીં. તમારે ક્યાં તો, મંદીરોમાં ડોનેશનો કરવાના  અથવા ગાંઠના ખર્ચે ચોપડીઓ છપાવીને ‘લેખક’ બનીને વટ મારવાનો !
મારો પ્રશ્ન- ‘ પણ લેખકે શું લખ્યું છે, કેવું લખ્યું છે એ તો જોવું પડે ને ? ‘
જવાબ- “ સંજીવભાઈ, તમે કયા જમાનામાં જીવો છો, યાર ? પેલા વિમોચનિયા જ એ બધું સંભાળે. અહીં તો ‘અહો રૂપમ –અહો ધ્વનિ ‘ !  કોઇ સ્કુલવાળા’ મેઘાણી’ કે ‘ધૂમકેતુ’ ના પુસ્તકો નથી મંગાવતાં. આપણે કહીએ એ જ પુસ્તકોના ઓર્ડર આપે. તમે ય, નામ-બામના મોહ છોડીને, લખવાના નાણાં માંગો. છાપાવાળા તમારો આખો લેખ છાપશે પણ લેખક તરીકેના, તમારા નામને ડીલીટ કરી નાંખીને, ‘અમારા પ્રતિનિધિ દ્વારા’ એમ છાપી મારશે.
અહીં, આ દેશમાં, તો ગલીએ ગલીએ, ફરફરિયા નીકળે છે. સાહિત્યનો ‘સ’ પણ ના જાણનાર, પ્રકાશક થઈને, નેતાઓને બ્લેકમેઇલ કરીને ,સરકારી જાહેરાતો મેળવીને, બસ અને ટ્રેનમાં મફત મુસાફરી કરે છે, અને બીજા ઘણાં લાભો મેળવે છે. તમે ‘એક્રીડેટેડ’ શબ્દ સાંભળ્યો છે ?……..
-આગળ કશું સાંભળવાના મારામાં હોશ રહ્યા નહોતા.
શું આ બધું સાચુ હશે ?   સાચુ ખોટું રામ જાણે.
હું  ચાંપશીભાઈ ઉદ્દેશી, પીતાંબર પટેલ, બચુભાઇ રાવત, અશોક હર્ષ, ઇશ્વરલાલ દવે જેવા સંપાદકોને યાદ કરતો , ગાંધીરોડની ફુટપાથ પર ચાલતો ચાલતો , ચંદ્રવિલાસ હોટલમાં ગરમાગરમ ફાફડા-જલેબી ઝાપટવા ઘુસી ગયો.
સંજીવકુમાર સેટેલાઈટવાલા  ( ૧૯ મે,૨૦૧૭ )
ચતુરકાકા અને ચંચળબા (એક પુરાની યાદ )
August 2nd, 2017 Posted in મારા સંસ્મરણો
(એક પુરાની યાદ )
આજે સવારે એક ઘટના બની ગઈ.
હું કાંઇક લખી નાંખવા માટે કોમ્પ્યુટર સામે બેઠો હતો અને શું લખવું એ સુઝતુ ન હતુ. ગઈકાલની મીટીંગનો અહેવાલ લખવાની દાનત થતી ન હતી-‘ગુજરાત સમાચાર’ અને ‘અકિલા’માં પ્રસિધ્ધ થયેલા મારા બે અહેવાલોમાંથી, લેખક તરીકે મારા જ નામની બાદબાકી થયેલી જોતાં, સ્મશાન વૈરાગ્ય આવી ગયો હતો એટલે.
ત્યાં મારી પ્રિય પત્નીએ બુમ પાડી- ‘બકુ, અહીં આવ અને આ ડ્રાયરમાંથી મારા કપડા કાઢી આપ’. અમે બે બેડરૂમના એપાર્ટમેન્ટમાં રહીએ છીએ અને અમારા ઘરમાં ‘નીચે વોશર અને ઉપર ડ્રાયર’ એવું ડબલડેકર વોશીંગ મશીન છે. મારી પ્રિય પત્ની મારાથી એક ફુટ નીચી છે. એટલે એ ડ્રાયર સુધી પહોંચી શકતી નથી. વળી હમણાં તો એની પીઠનો બારમો મણકો દબાઇ ગયેલો છે એટલે એ ઉંચી થઈને, હાથ લાંબો કરીને ડ્રાયરમાંથી કપડાં કાઢવા અસમર્થ છે.
હું મારા કોમ્પ્યુટર રૂમમાંથી બહારના રૂમમાં દોડ્યો અને ડ્રાયરમાંથી કપડાં કાઢીને, ખંખેરી ખંખેરીને, બાજુના ટેબલ પર નાંખવા લાગ્યો એ જોઇને મારી પત્ની ખડખડાટ  હસવા લાગી. મેં એને હસવાનું કારણ પુછ્યું તો એણે કહ્યું- ‘ મને ચતુરકાકા અને ચંચળબા’ યાદ આવી ગયા.’
હવે મૂળ વાત પર આવું.
ચોપન વર્ષ પહેલાં ( ૧૯૬૩માં ), જ્યારે અમારા લગ્ન થયેલા અને અમે સાંકડીશેરીની ઝુંપડીની પોળવાળા ઘરમાં, મેડા પર સંસાર માંડ્યો હતો ત્યારે અમારા ઘરની સામેના ઘરમાં, ત્રીજે માળે, આ ચતુરકાકા અને ચંચળબા રહેતા હતા. ચતુરકાકા  મારા જેવા ઉંચા, પડછંદ અને કરડા ચહેરાવાળા પટેલ ભાયડા, પણ નિરૂપદ્રવી અને શાંત. એમનો કોઇ અવાજ કે કકળાટ નહીં. એમના પત્ની ચંચળબા પણ મારી પત્નીની જેમ નીચા અને મુઠ્ઠીભર હાડકાના. એમનો દીકરો પ્રવિણ માથાફરેલ અને દાદો. એક દીકરી અસ્થિર મગજની. પ્રવિણ મારાથી એકાદ વર્ષ મોટો. મને એની સાથે સારૂ ફાવતું. હું, દેવો અને કાનુ ઓટલા પર બેસતા અને મજા કરતા. અમારી જ ઉંમરનો પાડોશી મિત્ર  શરદ સેવક હતો પણ એ અમારામાં બહુ ભળતો નહીં. અમે  ‘બામણ’ કહીને  એની મજાક કરતા.
આ ચતુરકાકા આણંદ બાજુના કોઇ ગામના અને પ્રવિણના લગ્ન બાકરોલ ગામની કોઇ સ્ત્રી સાથે થયેલા ત્યારે એની જાનમાં પણ હું ગયેલો.
આ ચતુરકાકા દરરોજ, એમના ઘરની બારી પાસે સુતળીની દોરી  બાંધેલી એના પર કપડાં સૂકવતા અને બધા કપડાં  (ખાસ કરીને ચંચળબાનો ચણિયો) નીચોવીને, ખંખેરી ખંખેરીને સુકવતા. આ બધી દિનચર્યા અમે દરરોજ જોતાં. આજે મારી પત્નીને, મને એ રીતે કપડાં ખંખેરીને બહાર કાઢતો જોઇને, ચતુરકાકાની યાદ તાજી થઈ ગઈ. હું પણ કદાચ આ ઉંમરે, માથા પર પડેલી ટાલ અને છાતી પરના વાળને કારણે એ ચતુરકાકો જ બની ગયેલો એને લાગ્યો હોઇશ અને એ ખડખડાટ હસવા લાગી હતી.
આજે તો એ ચતુરકાકા કે ચંચળબા નથી. પ્રવિણ પણ ક્યાં હશે કે ‘હશે કે નહીં’ એ પણ મને ખબર નથી. પણ એ જમાનાના અમારા બધા સજ્જન પાડોશીઓ- ભોળાભાઈ માસ્તર, ચતુરકાકા, ભાઈલાલભાઈ,કૌશિક, જીતુ, જ્યોત્સના, પ્રફુલ્લા,  મણીબેન, શાન્તાબેન, રણછોડકાકા, અતિફોઇ,  હોંકુમા, પારવતીબા,,, યાદ છે. બધા જ શાંત સ્વભાવના અને એકબીજા સાથે હળીમળીને રહેવાવાળા. ખડકીમાં નળ પરથી અમે પાણીની બાલદીઓ ભરતા અને દાદરા પર ચઢાવતા. અથવા છજાના ‘ભેરા’ પરથી દોરડુ લટકાવીને ડોલમાં  પાણી ભરીને ઉપર ખેંચતા અને પતરાના નળામાં ઠાલવતા. સાયક્લો પર દોડતા. હું મારા નાના ભાઈબહેનોને ખભે નાંખીને ફરતો. બસ…. હવે કશું યાદ નથી કરવું.
આ તો , મારી પત્નીને ચતુરકાકા યાદ આવી ગયા અને મેં એ યાદોને કોમ્પ્યુટરમાં મઢી લીધી. અમારા કોઇ જુના પાડોશી આ લેખ વાંચીને, મને ચતુરકાકાનું ગામ, પ્રવિણ હયાત છે કે કેમ ને એવી બધી માહિતી મોકલશે એવી આશા છે. બધા જ નામો મેં સાચા લખ્યા છે.
નવીન બેન્કર ( લખ્યા તારીખ- ૨૧ મે, ૨૦૧૭)
સાધુ વાણિયો બીજા જન્મે અમેરિકામાં
August 2nd, 2017 Posted in મારા દિલની વાતો
સાધુ વાણિયો બીજા જન્મે અમેરિકામાં
એક વખતે, અયોધ્યાની નજીક આવેલા, નૈમિષારણ્યમાં રહેનારા શૌનકાદિ ઋષિયો, સંપુર્ણ પુરાણોના જાણકાર એવા સુત નામના પુરાણીને પ્રશ્ન કરતા હતા  કે ‘શ્રુતેન ‘તમસા કિં વા પ્રાપ્યતે વાંચ્છિતં ફલમ ‘ એટલે કે વાંછિત ફળ મેળવવા ઝાઝી મહેનત કર્યા વગર, અમેરિકામાં મીલીયન્સ ડોલરના સ્વામિ કેવી રીતે બની શકાય એ અંગે અમને માર્ગદર્શન આપો’.
શૌનકાદિનો પ્રશ્ન સાંભળીને સુતમુનિએ કહ્યું કે કોઇ કાળના વિષે, દેવ ઋષિ નારદજીએ પણ વૈકુંઠમાં શ્રીકૃષ્ણ ભગવાનને એવો જ પ્રશ્ન કરેલો ત્યારે ભગવાને તેમને આ અંગે , ભારતવર્ષના નૈમિષાનંદ ભારતી પાસેથી આ પ્રશ્નનો ઉત્તર મેળવવાની આજ્ઞા કરી હતી. દેવર્ષિ નારદે, આ નૈમિષાનંદભારતી ક્યાં  મળશે એમ પૃચ્છા કરતાં, ભગવાને તેમને અમેરિકાના  ટેક્સાસ રાજ્યના,  હ્યુસ્ટન શહેરની હવેલીના બાંકડા પર કોઇને પણ પુછવાથી આ નૈમિષાનંદ ઉર્ફે નિત્યાનંદભારતી ઉર્ફે નિત્યસહસ્ત્રલીલાનંદ એવા અનેકવિધ નામે ઓળખાતા  N.B. ને મળવાનું કહ્યું.
દેવર્ષિ નારદ અને સુત મુનિને આ પ્રશ્નનો જે જવાબ મળ્યો હતો એ હું તમને કહું છું તો તમે બધા સાવધાન થઈને, સાંભળો.
સત્યનારાયણ ભગવાનની કથામાં પેલી કલાવતી અને લીલાવતીવાળા સાધુ વાણિયાની વાત આવે છે તે સાધુ વાણિયો બીજા જન્મમાં, ડોલર કમાવા માટે અમેરિકાના એક શહેરમાં આવ્યો હતો.કઈ રીતે આવ્યો હતો એની વાત એક નવલકથા જેટલી લાંબી છે એટલે અહીં અસ્થાને ગણાશે.
આ બાજા જન્મમાં, સાધુ વાણિયો, ડાકોરના રણછોડરાયજીના મંદીરમાં સેવકના ઘરમાં જન્મ્યો હતો.
કામધંધો નહીં હોવાના કારણે, ગામમાં જે કોઇ કથાકાર કથા કહેવા આવે કે મોરારિબાપુ જેવા રામકથા સંભળાવે એ બધું સાંભળી સાંભળીને એને એ બધી વાતોની મીમીક્રી કરવાની ફાવટ આવી ગયેલી. થોડું સંસ્કૃત પણ ગામની શાળામાં ભણેલો એટલે રામચંદ્ર જાગુષ્ટેની ધાર્મિક ચોપડીઓ વાંચીને તથા દાદીમાની વાર્તાઓ સાંભળીને ધાર્મિક ગનાન ( જ્ઞાન નહીં ) તો હતું જ.
કોમર્શિયલ એરીઆમાં, ઓફીસો ભાડે આપેલ એવી એક નાનકડી ઓરડીમાં, એક વિદ્વાન આચાર્ય,  એક કાળા પથ્થરને  શીવજીનું લીંગ દર્શાવીને પુજાપાઠ કરતા હતા અને ભારતના ગામડાઓમાંથી આવેલા અર્ધદગ્ધ અને અંધશ્રધ્ધાળુઓ ઘંટ વગાડીને પુજા કરવા આવતા. તેમની સાથે, આપણો સાધુ પણ સાફસુફી અને વાસણો ધોવા તથા મંદીરની દેખરેખ રાખવાનું કામ કરવા લાગ્યો. વિદ્વાન આચાર્ય બહારના શ્રધ્ધાળુને ત્યાં પુજાપાઠ કરવા જાય ત્યારે સાધુ દર્શનાર્થે આવતા લોકોને પુજા કરાવતો અને બે પૈસા દક્ષિણા મેળવતો. મંદીરમાં ગાર્બેજ ઉપાડવા અને સાફસુફી કરવા આવતી એક મેક્સીકન સીટીઝન યુવતી સાથે આંખ લડી જતાં, તેની સાથે લગ્ન કરી લીધા અને ગ્રીનકાર્ડ પણ મેળવી લીધું.
હવે અનુભવે કરીને સાધુ પણ સત્યનારાયણની પુજા કરાવતો થઈ ગયેલો. ગાયત્રી હવન, સીમન્ત સંસ્કાર, વાસ્તુપુજન, મુંડન વિધિ,  જેવી પુજાઓ સ્વતંત્રપણે કરાવતો થઈ ગયેલો.  પેલા વિદ્વાન આચાર્ય કરતાં સાધુ વધુ ભણેલો અને અને એગ્રેસીવ હતો એટલે એણે બાજુની બીજી દુકાનની જગ્યા પણ લઈ લીધી અને પોતાની ‘દુકાન’ શરૂ કરી દીધી. મૂળ તો ડાકોરના રણછોડરાયજીનો સેવક એટલે પ્રથમ મૂર્તિ તો રણછોડરાયજીની જ પાણપ્રતિષ્ઠા કરીને મુકી.. પછી, ભારતથી બીજા અનેક ભગવાનોની મૂર્તિઓ લઈ આવ્યો. મહાદેવજીની બાજુમાં જ, ચુંદડી ઓઢાડેલા માતાજી, ગણેશજી, સાંઇબાબા, જલારામ બાપા, શનિ મહારાજ, વગેરે વગેરેની મૂર્તિઓની  ધામધુમથી પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કરી, ભક્તજનોને જમાડ્યા, ઉઘરાણું કરીને પૈસા ભેગા કર્યા અને  સ્મશાનની જગ્યા ખરીદી લઈને, ત્યાં મંદીર બાંધી દીધું. મંદીરની કમિટીનું ટ્રસ્ટ બનાવીને એક વાન, એક ટ્રક તથા એક કાર ખરીદી લીધી. મંદીરમાં જ રહેઠાણ માટે જગ્યા બનાવી દીધી. ચરોતરના ગામડામાંથી બીજા ત્રણ પુજારીઓને સ્પોન્સર કરીને બોલાવી લીધા.
અમેરિકામાં જન્મેલી અને ઉછરેલી છોકરીઓ પણ, સારો વર મેળવવા, ગોર માનું વ્રત રાખે અને પાંચ દિવસ અલુણું ભોજન કરે, સૌભાગ્ય્વતી સ્ત્રીઓ પણ જયા-પાર્વતિનું વ્રત રાખે એવા અંધશ્રધ્ધાળુ લોકોથી ઉભરાતા કે ખદબદતા આ દેશમાં પણ મંદીરોનો ઉદ્યોગ સારો ચાલે છે એટલે વત્સ, અમેરિકામાં મિલિયોનેર થવા માટે કાં તો મંદીર ખોલો અથવા જાહેરાતો પર ચાલતું કોઇ વર્તમાન પત્ર શરૂ કરી દઈને, સાહિત્યસેવાનો ઝંડો હાથમાં લઈને સમાજના અગ્રણી નેતા કે જેને કમ્યુનિટી લીડર કહે છે તે બની જાવ. વેપારીઓના નાક દબાવીને જાહેરાતો મેળવો અને તમે જે સભામાં ગયા હોવ એ સભાની કાર્યવાહિના અહેવાલો ફોટાઓ સહિત છાપ્યે જાવ. લોકો તમને હારતોરા પહેરાવશે અને સાહિત્યની સભાઓમાં પ્રમુખસ્થાને બેસાડશે. પબ્લીક રીલેશન્સના જોરે, તમને પદ્મશ્રી કે પદ્મભુષણ પણ બનાવી દેશે. ભલે ને તમે ગુજરાતી ભાષામાં પ્રવચન ન આપી શકો. એ જરૂરી પણ નથી.
કોઇપણ વાર-તહેવારની ઉજવણી કરવાની, પુજામાં દાતાઓને બેસાડીને શ્લોકો બોલીને, સ્વાદિષ્ટ ભોજન ખવડાવવાનું અને રાત પડે ભેટપેટીઓ ખોલીને દાનમાં આવેલી રકમને રબ્બરબેન્ડથી બાંધીને મુકી દેવાની. ચેકથી આવેલી કે ક્રેડીટ કાર્ડથી મળેલી રકમ બેન્કમાં જાય અને રોકડની અડધી રકમ પણ બીજે દિવસે બેન્કમાં જમા કરાવી આવવાની.. લાઈટબીલ, ગેસબીલ, કાર અને ટ્રકનું મેઇન્ટેનન્સ વગેરેનો ખર્ચ પણ ટ્રસ્ટને ખાતે. ઉપરાંત સમારકામ જેવા ખર્ચા પણ ટ્રસ્ટને ખાતે. સરકાર પાસેથી મેડીકેઇડ અને ફુડકુપનો તો લેવાની જ.
ભારતમાં કલાવતી કન્યા અને લીલાવતી માટે પાંચ માળની હવેલી  બનાવડાવી દીધી. કલાવતી-લીલાવતી હજુ દર મહિને સત્યનારાયણ ભગવાનનું વ્રત રાખે છે અને ઘીમાં લસલસતો શીરો બનાવીને  ગામના  લોકોને વહેંચે છે. તથા સાધુ ના પાછા આવવાની રાહ જુએ છે.
બોલો…શ્રી, સત્યનારાયણ ભગવાનની જય……..
આ કથા અંગે જે કોઇ સંશય કરશે તે અઘોર પાપનો અધિકારી બનશે. કોઇ પ્રશ્ન થાય તો પેલા ઋષિમોનિયો, સુતજી કે નારદમૂનિને જ પુછવા. છેવટના ઉપાય તરીકે હ્યુસ્ટનના નૈમિષાનંદ ભારતી, નિત્યાનંદભારતી કે  નિત્યસહસ્ત્રલીલાનંદ સ્વામિજીને ઇ-મેઇલથી જ પ્રશ્ન પુછવો. તેઓશ્રી. સ્માર્ટફોન કે વોટ્સ અપથી પરિચિત નથી.
With Love & Regards,
6606 DeMoss Dr. # 1003,
My Blog : navinbanker.gujaratisahityasarita.org
અમેરિકામાં ભાગવતકથાઓની સીઝન આવી ગઈ છે.
August 2nd, 2017 Posted in Uncategorized
અમેરિકામાં  ભાગવતકથાઓની સીઝન આવી ગઈ છે.
જુન-જુલાઈ મહિના ના અંગ્રેજી કે ગુજરાતી અખબારોની જાહેરાતો જોતાં, તમને એક વાત ઉડીને આંખે વળગશે કે મોટાભાગના હિન્દુ સમ્પ્રદાયોના ગાદીપતિઓ અમેરિકાના વિવિધ મોટા મોટા શહેરોમાં પધારીને આ દેશની ધરતીને પાવન કરી રહ્યાનું પુણ્ય કરી રહ્યા છે. કોઇ પોતાના સંપ્રદાયના નવા મંદીરના શિલાન્યાસ માટે આવ્યા છે તો કોઇ  પોતાના ભક્તોની ધર્મપિપાસા સંતોષવા ભાગવતકથાઓની લાલ પુંઠાવાળી, દોરડા બાંધેલી- સોરી, નાડાછડી બાંધેલી- પવિત્ર પોથીઓ લઈને પધાર્યા છે. પાછા જતી વખતે એમના મોટેલવાળા, લીકર્સ સ્ટોર્સના માલિકો અને રીયલ એસ્ટેટના માંધાતા  ભાવિક ભક્તજનો, હવાલા વડે હજ્જારો ડોલર્સ તેમને પવિત્ર ધર્મભૂમિ ભારત કે જે ભગવાનોને જન્મ લેવા માટેની  એકમાત્ર પવિત્ર ધર્મભૂમિ છે  ત્યાં પહોંચાડવાના છે.
છેલ્લા સોળ કે સત્તર વર્ષથી  કેટલાક ભાગવત કથાકારો ,  અમેરિકામાંદર વર્ષે આ સીઝનમાં પધારે છે અને પોતાની મેસ્મેરાઇઝ્ડ વાણીથી, પોતાના સુમધુર સંગીતથી ,ભાગવતકથાનું પાન કરાવે છે. ભક્તોને નાચતા કરી મૂકે છે અને સૌથી વધુ   ડોલર્સની ખંડણી ભેગી કરીને ભારત જાય છે. તેમના આવવાના બે -ત્રણ માસ અગાઉથી તેમના સગાવહાલા અને ભક્તો સોશ્યલ મીડીયામાં પ્રચાર કરતા હોય છે. બિઝનેસકાર્ડ્સ  હજ્જરોની સંખ્યામાં વહેંચાય છે. દરેક જાહેર કાર્યક્રમ માં, તમારી કારના વીન્ડસ્ક્રીન પર આ કાર્ડ્સ વાઇપર નીચે મૂકી દેવાય છે. પેમ્ફ્લેટ્સ, ઇ–મેઇલ્સ , છાપામાં આખા પાનાની આકર્ષક જાહેરાતો  દ્વારા પ્રચાર,કથાકાર અને  બિઝનેસ–રીલેશન્સમાં  પાવરધા ભક્તજનો હેલીકોપ્ટરને પુષ્પક વિમાન બનાવી દઇને, આકાશમાંથી ગુલાબના ફુલોનો વરસાદ વરસાવે છે, ભવ્ય અને ભવ્યાતિત ભવ્ય શોભાયાત્રાઓનું આયોજન કુશળતાપુર્વક કરવામાં આવે છે.  દરરોજ  કથા બાદ મહાપ્રસાદનું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે. કેટલાક મહાદુષ્ટ પાપી પુરુષો  સાંજે છ વાગ્યે જોબ પરથી આવતી , ફીટ પેન્ટ–શર્ટ પહેરીને કથામાં આવતી , ભક્તાણીઓને સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરતી મુદ્રામાં નિહાળીને  કે  સ્થુળ કાયા ધરાવતી  ભક્તાણીઓને  ઉછળી ઉછળીને  નાચતી જોઇને  નયનતૃપ્તિ અર્થે પણ આવતા હોય છે ! શ્રીરામ…શ્રીરામ…લોકલ મંદીરના ત્રણચાર પુજારીઓ પણ ત્યાં પાટલા નાંખીને પૂજનવિધિ કરાવતા નજરે ચઢે.
વિવિધ પ્રસંગોની ઉજવણી પ્રસંગે યજમાન બનીને હજ્જારો ડોલર્સની ભેટ ચડાવતા ડોક્ટર કક્ષાના બુધ્ધીજીવીઓ પણ પોતિયા પહેરીને યજમાન બનીને પાટલે બેઠેલા જોવા મળે. શ્રોતાઓમાંથી જ કોઇ વસુદેવ બને, કોઇ હિરણ્યકશ્યપ બને, કોઇ રૂપાળી સ્ત્રી દેવકી કે યશોદા પણ બને અને એ..ય, બધા નાચે, ગાય અને સાત્વિક આનંદ લૂંટે !
આ કથાકારો પાછા પોતાને ફલાણા ફલાણા મહાપુરૂષના કે અવતાર તરીકે ઠઠાડી દેવાયેલા  સંપ્રદાયનાગુરૂના વારસદારો ગણાવતા  હોય. વૃંદાવનના કોઇ મંદીરના ગાદીપતિ ગણાતા આ કથાકારો તમને ક્યારેયવૃંદાવનમાં જોવા ના મળે. મોટાભાગનો તેમનો સમય તો મુંબઈ કે ન્યુયોર્કમાં જ વ્યતિત થતો હોય !
હવે સપ્તાહના સાત દિવસનો આ કાર્યક્રમ જુઓ–
(૧) પહેલે દિવસે, પુષ્પક વિમાનમાંથી ( હેલિકોપ્ટર) ગુલાબોની વર્ષા સાથે  ભાગવત સપ્તાહના વિશાળપ્રાંગણમાં શુભ્રધવલ વસ્ત્રોમાં, પ્રસન્ન મુખમુદ્રા સહિત ઉતરાણ કરવાનું અને ભક્તાણીઓના અભિવાદનઝીલવાના.તમે મને પુછશો નહીં કે કેમ ભક્તાણીઓના જ ? પુરુષ ભક્તો અભિવાદન નથી કરતા ? પછીકળશયાત્રા નીકળે. પોથી માથે મૂકીને રૂપાળી સ્ત્રીઓ લગનમાં મહાલવાના અતિસુંદર વસ્ત્રો અને સોનાનાદાગીનાનો ઠઠારો કરીને નાચતી ગાતી  કથાના હોલમાં પ્રવેશે.  ગુરુજી સ્થાન ગ્રહણ કરે પછી એમનાપુનિત ચરણસ્પર્શ કરવા લાઇનો લાગે.  આ બધામાં એકાદ કલાક તો વ્યતિત થઈ જ જાય.
બીજા કલાકમાં ગુરુજી સંસ્કૃતના શ્લોકો ધીર ગંભીર ઘુંટાયેલા સ્વરે પબ્લીક પર ફેંકે (!) જે ભાગ્યે જ કોઇસમજતું હોય અને ગુરુજી કેટલા વિદ્વાન છે એમ અહોભાવથી જોયા કરે. ત્યારબાદ કેળવાયેલા સંગીતકારો–વાજિંત્રકારો ગાઇ અને નાચી શકાય એવા ભજનોનો મારો ચલાવે અને પેલી ઠઠારો કરીને આવેલી ભક્તાણીઓઉછળી ઉછળીને નાચવા લાગે. ત્રીજા કલાકમાં, ભાગવત મહાત્મ્ય કહેવાય, જે વર્ષોથી બધાજ કથાકારો કહેતાહોય છે. અને આ સ્વર્ગાકાંક્ષુ ભક્તોએ પણ હજ્જારો વાર સાંભળેલા હોય છે.
આમ. પ્રથમ દિવસનો કાર્યક્રમ પુર્ણ થાય. સ્પોન્સરર તો કથા સાંભળવા બેઠા જ ન હોય. બહાર ટેબલ પર રીસીપ્ટ બુક લઈને ભકતજનોનું ‘કોન્ટ્રીબ્યુશન’ જ લખતા હોય.
(૨) બીજે દિવસે પણ, કથાકાર ‘રોકડી’ કરી લેવા, ભક્તજનોના ઘેર પધરામણી કરવા જાય, પછી મોડા મોડા કથાસ્થળે આવે અને રાબેતા મુજબ, શ્લોકો, સંગીતમય ભજનો અને પ્રથમ આરતી કર્યા બાદ થોડીવાર કથા ચાલે અને ધ્રુવ ચરિત્રની કથા રસમય રીતે કહેવાય, જે આપણે બધા સ્કુલમાં ભણ્યા જ હોઇએ.
(૩)  ત્રીજા દિવસે , નરસિંહ અવતાર આવે. સ્ટેજની બાજુમાં એક સુશોભિત થાંભલો બનાવ્યો હોય, એમાંથી નરસિંહ ભગવાન પ્રગટ થાય, હિર્ણ્યાકશ્યપુનો સંહાર કરે એવી કથાનો નાટ્યદેહ ભજવાય. શ્રોતાઓમાંથી જ કોઇ નરસિંહ બને, કોઇ હિરણ્યકશ્યપ બને અને જયજયકાર.
(૪) ચોથા દિવસે કૃષ્ણ-જન્મનું નાટક ભજવાય. કોઇ વસુદેવ બને, કોઇ દેવકી બને, કોઇ જશોદામૈયા બને. આ ભૂમિકાઓ ભજવાની હરાજી બોલાતી હોય. શ્રધ્ધાળુ ભક્તો સુંદર વસ્ત્રો પહેરીને પોતાના બાળકને કનૈયો બનાવીને ફોટા પાડે, વીડીયો ઉતરાવે અને કૃતકૃત્યતા અનુભવે.
(૫) પાંચમા દિવસે ગિરિરાજ પુજન અને દાંડીયારાસ હોય. એમાં તો લોકો ઉલટભેર ભાગ લે જ.
(૬) છઠ્ઠા દિવસે, શ્રી. કૃષ્ણ અને રુકિમણીના વિવાહનો ખેલ પડાય. એમાં ભાવિક ભક્તો ચાંલ્લા લખાવે અને કૃતકૃત્યતા અનુભવે. ભજનો રાધા અને કૃષ્ણના ગાવાના, તેમની પ્રેમલીલાઓને અલૌકિક ગણાવીને ગ્લોરીફાય કરવાની અને બિચારી પત્ની રુકમણીના લગનમાં ચાંલ્લા લખાવવાના !  શ્રીરામ…શ્રીરામ…
(૭) કથાના અંતીમ દિવસે, બાકી રહી ગયેલો બધો જ ‘ખીચડો’ પીરસી દેવાનો. સુદામા ચરિત્ર, વ્યાસપુજન, તક્ષક દ્વારા પરિક્ષિતને ડંખ મરાવવાનો, તેનો ઉધ્ધાર કરાવવાનો… આ બધું  છેલ્લી દસ મીનીટમાં પતી જાય. ફરી પાછું…ચરણસ્પર્ષ..પોથી પર ડોલરોની નોટોનો વરસાદ…
કેટલાક વાંકદેખા, નરકના અધિકારી લંપટ પુરુષો ચક્ષુ…..દ્વારા,  મનોમૈથુન કરીને  વિકૃત આનંદ માણતા પણ તમને જોવા મળે. કથામાં, કથાકાર મથુરામાં કે વૃંદાવનમાંજનમ લેવાની વાતો કરે પણ આ જનમ માં તો મુંબઈ કે ન્યુયોર્કમાં જ પડ્યા પાથર્યા રહેતા હોય છે અનેટોયોટા કે મર્સીડીસ ગાડીમાં શોફર્સની સેવા લઈને ઘુમતા હોય છે. ફલાણા ખ્યાતનામ સંતના વારસદારકહેવાતા આ મિષ્ટભાષી  પોથીપંડીતો , –નો ડાઉટ– ખુબ સારા પ્રવચનકારો હોય છે. પબ્લીકને મેસ્મેરાઇઝકરી દેવાની તેમની પાસે કળા હોય છે.પુનર્જન્મ અને સ્વર્ગપ્રાપ્તિની આકાંક્ષુ ગુજ્જુ અંધશ્રધ્ધાળુ ભક્તાણીઓ તેમના વરની મહેનતના પૈસાનો વરસાદ વરસાવી દેતી હોય છે. ચરણસ્પર્શ કરવા અને પોથી પર ડોલર્સમૂકવા માટે લાંબી લાંબી લાઇનો લાગતી હોય છે.
આપણને તો દરરોજ સ્વાદિષ્ટ ભોજન મળે છે અને બહાર બાંકડા પર બેસીને , આ પરદેશમાં આપણાજાતભાઇઓને મળવાનો અને ગુજરાતી ભાષા બોલવાનો લહાવો મળે છે.
હું તો કથામાં જઈને, સુમધુર સંગીતનું શ્રવણ કરૂં છું… રાધારાણી કે  કિશોરી અને કાનુડાના ભજનો પણ સાંભળું છું ( અલબત્ત શ્રધ્ધા વગર- એટલો નિખાલસ અને સત્ય એકરાર કરી લઉં ) મારા માટે તો આ સાત્વિક મનોરંજન નાટક જ છે. મારી અંધશ્રધ્ધાળુ, અભણ પણ ધાર્મિક પત્ની પણ એમ સમજે છે કે હું હવે સુધરી ગયો છું અને કથાવાર્તામાં આવતો થયો છું
અને…આમાં આપણું શું જાય છે ?  કોઇ કથાકાર સાત્વિક આનંદ કરાવીને ડોલર્સ કમાઇને લઈ જાય એમાં આપણા બાપનું શું જાય છે ? આપણે કોઇ દિવસ એક ડોલર પણ પેટીમાં નાંખ્યો છે ? ( મારી પ્રેમાળ પત્ની નાંખતી હોય તો મને ખબર નથી. ) અને…કથામાં કેટલા બધા લોકોને આજીવિકા મળે છે ? પુજનવિધિ કરાવનાર બ્રાહ્મણો…સ્ટેજ ડેકોરેશન કરનાર કોન્ટ્રાક્ટર… ભોજન પિરસનાર હોટલવાળા..જાહેરાતો આપનારા બિઝનેસમેનો…
આપણે કોઇની ઇર્ષ્યા કરવાની જરુર નથી કે પેટ બાળવાનું શું પ્રયોજન ? લોકો સિનેમા-નાટકો અને ફિલ્મી કલાકારોના શો માં પૈસા ઉડાવે જ છે ને ?  તો…બિચારા આ કથાકારો કથાવાર્તા કરીને બે પૈસા કમાતા હોય તો એમના પેટ પર પાટુ મારનારા આપણે કોણ ?
મને ડોંગરે મહારાજની ખુબ યાદ આવે છે આવા સમયે !
જો કે હું અંદર જઈને, સાષ્ટાંગ દંડવત કરતી  સ્થુળકાયાવાળી  બહેનોને વિકૃત નજરે જોવાનું પાપ નથીકરતો, હોં !  એમ તો હું સજ્જન અને શિષ્ટ માણસ છું–પત્નીથી ડરીને ચાલનારો.
શું કિયો’સો તમે ?
નવીન બેન્કરના દિલની એક વાત
August 2nd, 2017 Posted in મારા દિલની વાતો
નવીન બેન્કરના દિલની એક વાત
હમણાં, ગઈકાલે એક ઘટના બની. હું ડીશ નેટવર્ક પર સ્ટાર પ્લસ ચેનલ પર ડાન્સ+૩ શો જોઇ રહ્યો હતો. વિશાલ પૌલ નામના બાળ કલાકારે અદભુત રજુઆત કરી ત્યારે એને બિરદાવતાં, રેમો ડી’સોઝા નામના એક ખુબ જાણીતા કોરિયોગ્રાફરે, વિશાલના પિતાને ફોન કરીને વાત કરવા પ્રયત્ન કર્યો
‘આપ વિશાલ પૌલકે પિતાશ્રી હૈં ?’
‘જી. હાં… આપ કૌન ?’
‘મૈં, રેમો ડી’સોઝા હું. ‘
પેલા વિશાલના બાપને, પોતાનો છોકરો નાચગાણાં માં રસ લે કે આવી સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લે એ ગમતું નહીં એમ વિશાલે રેમોને કહેલું. એના અનુસંધાનમાં જ રેમોએ ફોન કરેલો.
મને હતું કે હમણાં વિશાલનો બાપ બોલશે કે ‘કૌન રેમો ડી’સોઝા ?’
પણ નસીબસંજોગે, વિશાલનો બાપ જાણતો હતો કે આ રેમો કોણ છે !
પછીની વાત અત્રે અપ્રસ્તુત છે.
મને એક વાત યાદ આવી ગઈ. નાના પાટેકર, હ્યુસ્ટનમાં એનું નાટક ‘પુરૂષ’ લઈને આવેલો. સાથે સહકલાકારોમાં  આજના ઘણાં જાણિતા ટીવી કલાકારો ઉષા નાડકર્ણી, રવિ કાલે વગેરે હતા. ૧૨ મી મે ૨૦૦૧ને શનિવારની આ વાત છે.હ્યુસ્ટનના ટી.એસ.યુ. ઓડીટોરીયમમાં આ નાટક ભજવાયેલું. હું મારા રીસેસ ટાઇમમાં, હોટલ હિલ્ટનના પ્રેસિડેન્શિયલ સ્યુટમાં ,નાના પાટેકરની મુલાકાત માટે ગયેલો. ખુબ વાતો કરી હતી. એને, એના સેટ માટે હોલ જોવા જવાનું હતું અને સ્ટેજ પર અમુક સ્પોટલાઈટો જોઇતી હતી.આયેશા ઝુલ્કા પર બળાત્કારના સીન વખતે ક્યાં કઈ લાઈટ ગોઠવવી એની અમે ચર્ચા કરી હતી. મેં કહ્યું-‘અત્યારે તો હું ચાલુ નોકરીએ, રીસેસ ટાઇમમાં આવ્યો છું તો આપણે ચારેક વાગ્યે હોલ પર અને પછી વેસ્ટહેમર સ્ટ્રીટ પરની સ્પોટલાઈટો ભાડે આપનારા સ્ટોરમાં જઈશું. આપ તૈયાર હો ત્યારે મને ફોન કરજો. એ વખતે મારી પાસે સેલફોન ન હતો.એટલે મેં ઓફીસનો જ નંબર આપેલો.
ચારેક વાગ્યે નાના પાટેકરે ઓફીસમાં ફોન જોડ્યો. હવે આ મજાનું કોન્વર્સેશન જુઓ.
‘મુઝે નવીનભાઇસે બાત કરની હૈ.’
‘આપ કૌન ?’- મારા બોસે પુછ્યું. મારા બોસ એટલે મારી બહેન ડોક્ટર કોકિલા પરીખ. એ OB / GYN specialist  છે. બહેનને ફિલ્મોમાં ખાસ રસ નહિં.
‘મૈં નાના પાટેકર બોલતા હું’
‘આપ પેશન્ટકે હસબંડ હૈ ઔર  બીલીંગકે લિયે બાત કરની હૈ ?’
‘અરે…મૈં નાના પાટેકર હું’
‘યે તો મૈં સુન ચુકી હું લેકિન આપકો ક્યા કામ હય ?
‘આપ હિન્દી બોલ લેતી હૈ તો આપકો નાના પાટેકર કૌન ઇતના પતા નહીં હૈ ? મેરા નાટક હૈ પરસોં. ઔર  એક્ટર હું. નવીનભાઇ મુઝે જાનતે હૈ.આપ ઉનસે કહિયે વો હોટલ પર આ જાયેં.’
પછી મારી બોસને ખ્યાલ આવ્યો કે આ તો પેલો એંગ્રી મેન ફિલ્મ કલાકાર નાના પાટેકર હતો.
નાના પાટેકરે મને  આગળની હરોળની ચાર ટીકીટો કોમ્લીમેન્ટરી આપેલી અને અમે નાટક જોવા ગયા ત્યારે મેં ગ્રીનરૂમમાં જઈને એમની મુલાકાત કરાવી હતી.
એ નાટકનું ગ્રુપ ત્રણ દિવસ હ્યુસ્ટનમાં રહેલું અને હું મારી ખખડધજ  શેવરોલેટ કારમાં આયેશા ઝુલ્કા,ચંદ્રકાંત ગોખલે ( વિક્રમ ગોખલેના પિતાશ્રી ) વગેરેને લઈને મરાઠી મંડળના સ્નેહમિલનમાં, ક્રાંતિ વારવડેકર ના નિવાસસ્થાને લઈ ગયેલો અને ઘણાં હ્યુસ્ટોનિયનો સાથે તેમની તસ્વીરો પાડેલી. નાટકનો અહેવાલ ગુજરાત સમાચારે ફોટાઓ સહિત છાપેલો.
આ વાત યાદ આવવાનૂ બીજું કારણ એ પણ ખરૂં કે આ નાટકની વાર્તા પણ , શ્રીદેવીની લેટેસ્ટ ફિલ્મ ‘મોમ’ ને મળતી જ છે. આમાં નાના પાટેકર, ખંધો રાજકારણી બનીને આયેશા ઝુલ્કા પર બળાત્કાર કરે છે અને કોર્ટમાં નિર્દોષ છૂટી જાય છે અને પછી પેલી છોકરી પોતે જ બદલો લે છે એવી કાંઇક વાત હતી.
આજે આ રેમો ડી’સોઝાની વાત પરથી આ વાત યાદ આવી ગઈ અને તમારી સાથે શેર કરી દીધી.
સલમાનખાનને હું વેસ્ટહેમર સ્ટ્રીટ પર એક ગીટાર સ્ટોરમાં લઈ ગયેલો. સંજય દત્તને હોટેલ હિલ્ટનની બાજુમાં આવેલી કોલોરાડો  નાઈટક્લબમાં રાત્રે એક વાગ્યે લઈ ગયેલો. શક્તિકપૂરને વોલમાર્ટ માં ખરીદી કરવા લઈ ગયેલો. વીલન રણજીતને અને એક્ટ્રેસ મધુને હિલક્રોફ્ટ પર આવેલા એક રેસ્ટોરન્ટમાં ઢૉસા ખવડાવવા લઈ ગયેલો.. લતા મંગેશકર માટે ડીનર લઈને હોટલ પર ગયેલો અને તેમણે જમી લીધું ત્યાં સુધી હું તેમની સાથે રહેલો. સલમાન અને સંગીતા બિજલાનીના ફોટા, મેં હિલ્ક્રોફ્ટ પરની હિલ્ટન હોટલના પાર્કીંગ લોટમાં પાડ્યા હતા. બબિતા ( કરિશ્મા અને કરીનાની મમ્મી) ને લઈને આઇ-ટેન અને ગેસ્નર પાસેના એક મોલમાં ખરીદી કરાવવા લઈ ગયેલો અને કરિશ્માનો શો અમે સાથે બેસીને માણ્યો હતો. જયા ભાદુરી, પદ્મારાણી, હેમા માલિની સાથે પણ ખુબ યાદો છે. મને લાગે છે કે આ યાદોની તવારિખની વાતો લખું તો એક આખુ પુસ્તક થઈ જાય.
તમને આ વાતો અત્યારે ગપ્પાં લાગશે પણ મારી પાસે એના મારા લખેલા અહેવાલો અને ફોટાઓ પણ છે. જો કે, અત્યારે હું એક્ટીવ નથી. મારી ઉમ્મર અને નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે હું એ બધી દોડધામ કરી શકતો નથી.
( લખ્યા તારીખ- ૧૧ જુન ૨૦૧૭)
August 2nd, 2017 Posted in મારા દિલની વાતો
હ્યુસ્ટનના  સુર્યકાંત બક્ષી ( ચંદ્રકાંત બક્ષી નહીં, હોં ! )  યુગપુરૂષ નાટક જોવા ગયા હતા. રવિવારની બપોરે સાડાત્રણ વાગ્યાનો શો હતો. બક્ષીસાહેબને એમ કે ગુજરાતી નાટક કોઇ દા’ડો ટાઇમસર ચાલુ થતું નથી એટલે જરા મોડા જઈએ તો વાંધો નહીં, પણ ત્રણ વાગ્યે તો હાઉસફુલ થઈ ગયેલું. ગુજરાતી નાટકના કોઇ જાણીતા કલાકારો-સિધ્ધાર્થ રાંદેરિયા કે અપરા મહેતા જેવા- પણ નહીં. એટલે મનોરંજન મેળવવાની આશા પણ નહીં, છતાં સાહેબ… બક્ષીસાહેબ દંગ રહી ગયા.સાલુ હાઉસફુલ અને તે ય, કેશ રોડ પરના નવા સ્ટેફોર્ડ સીવીક સેન્ટરના વિશાળ હોલમાં ! બક્ષીસાહેબને થયું કે હ્યુસ્ટનનું ગુજરાતી પબ્લીક સુધરી ગયું ! ફીફ્ટીપ્લસ થાઈરોડવાળી હિરોઇનોને કુલા લચકાવીને ફિલ્મી ડાન્સ કરતી જોઇને તાળીઓના ગડગડાટ કરતી ગુજરાતી પબ્લીક આવા ક્લાસિકલ નાટકમાં મહાત્મા ગાંધી અને રાજચંદ્રજી જેવા બબ્બે મહાત્માઓને જોવા થિયેટર હાઉસફુલ કરી નાંખે એ તો અદભુત વાત કહેવાય !
બક્ષીસાહેબ એટલે કે સુર્યકાંત બક્ષી સાહેબ હોલમાં પ્રવેશ્યા અને જોયું કે સુજ્ઞ ક્લાસીકલ પ્રેક્ષકો  કે જેઓ ભાગ્યે જ ગુજરાતી નાટકો જોવા આવતા તેઓ  સીટ પર સમયસર ગોઠવાઈ ગયેલા.
બક્ષીસાહેબે પબ્લીકમાં જાણીતા આગેવાનો, કોમ્યુનીટી લીડરો સાથે વાતચીત શરૂ કરી તો ખબર પડી કે એમાંના મોટાભાગનાએ તો મહાત્મા રાજચંદ્રજીનું  નામ સુદ્ધાં સાંભળ્યું ન હતું. એમના વિશે કશું વાંચ્યું સુદ્ધાં ન હતું. પણ ગુજરાતમાં વલસાડ પાસે કે ધરમપુરમાં  ક્યાંક કોઇ અદ્યતન હોસ્પિટલ માટે આ ડોલર્સ વપરાવાના છે માટે ઉમદા કાર્યમાં સહભાગી થવા જ પધાર્યા હતા.બાકી રાજચંદ્રજી, મહાત્મા ગાંધી કે ગુજરાતી નાટક સાથે તેમને કશી લેવાદેવા ન હતી.
(૨)  નાટકમાં એક દ્રશ્યમાં, શતાવધાની મહાત્મા રાજચંદ્રજી એકી સાથે એકસો કામો અદભુત રીતે કરી શકે છે એ દર્શાવ્યું હતું એ જોઇને બક્ષીસાહેબે બાજુમાં બેઠેલા એક ૭૬ વર્ષની વયના દાદાને પુછ્યું કે ‘દાદા, તમે કેટલા કામ આવી રીતે એકીસાથે કરી શકો છો ?’
તો…દાદા જરા ઓછુ સાંભળે એટલે મોટેથી બોલવાની આદત  હોવાથી, જવાબ આપ્યો કે- ‘ભઈલા, હું જ્યારે જવાન હતો ત્યારે સો કામ તો નહીં પણ તૈણ કોમ (ત્રણ કામ ) એકીસાથે કરી શકતો હતો.’
આગલી હરોળમાં બેઠેલી ક્લાસીકલ સન્નારીઓ ભડકી ગઈ અને પાછળ ફરીને જોવા લાગી.
બક્ષીસાહેબ ગભરાયા. આ સારા ઘરની બહેનો આ ત્રણ કામો અંગે શું સમજી બેઠી હશે કે આમ ડોળા કાઢે છે ?  ત્યાં તો ૭૬ વર્ષના ‘રસિક’દાદાએ સ્પષ્ટતા કરી. ‘ભઈ, એ તૈણ કામો કયા, ખબર છે ? ટીવી જોતાં જોતાં, કમ્યુટર પર ઇ-મેઇલો વાંચવી અને લોકોના ફોનનો જવાબ આપવો. તમે શું હમજ્યા’તા ?’
પેલી આગલી હરોળની બહેનો ખડખડાટ હસવા લાગી. અને બક્ષીસાહેબનો જીવ પણ હેઠો બેઠો.
બક્ષી સાહેબને  એ રસિકદાદાને પુછવાનું મન થઈ ગયું કે દાદા, તમારી જુવાનીના દિવસોમાં ટીવી અને કોમ્યુટરો ક્યાં હતાં ?
હ્યુસ્ટનના એક ‘બહુનામી કાકા’ -નવીન બેન્કર-
August 2nd, 2017 Posted in અનુભૂતિ
હ્યુસ્ટનના એક ‘બહુનામી કાકા’       -નવીન બેન્કર-
અમારે  હ્યુસ્ટનમાં એક  ‘કાકા’ રહે છે. આમ તો એ ખરેખર ઉંમરને હિસાબે કાકા જ છે. પણ એ જુદા જુદા સ્થળે જુદા જુદા નામથી ઓળખાય છે.
દર ગુરૂવારે એ  હિલક્રોફ્ટ એવન્યુ પર આવેલા પટેલ બ્રધર્સમાં ગુજરાત સમાચાર અને ગુજરાત ટાઇમ્સ નામના ગુજરાતી છાપાં ખરીદવા જાય ત્યારે પહેલા ફોન પર પુછી લે કે ‘ભાઈ, છાપાં આવી ગયા ? કાઉન્ટર પરથી જવાબ મળે કે ‘હા…આવી ગયા. આવી જાવ, કાકા’. એ પછી જ કાકા સ્ટોર પર જાય એટલે પેલો કાઉન્ટર પર ઉભેલો માણસ બીજાને કહે કે ‘પેલા છાપાવાળા કાકા આવી ગયા છે . તેમને બન્ને છાપાં આપી દો..’   અહીં એ કાકા,’ છાપાવાળા કાકા ‘તરીકે જ ઓળખાય.
એ જ સ્ટ્રીટ પર, શુભલક્ષ્મી ગ્રોસરી સ્ટોર પર, ગરમ ગરમ રોટલીનું પેકેટ લેવા જાય ત્યારે, કાઉન્ટર પરની છોકરી , અંદર રોટલી કરતા બહેનને ફોન પર જણાવે કે ‘પેલા રોટલીવાળા કાકા આવી ગયા છે. તેમનું પેકેટ બહાર કાઉન્ટર પર આપી જાવ.’
અહીં આ કાકાનું નામ ‘રોટલીવાળા કાકા’ તરીકે જ જાણીતું.
મંદીરમાં, પત્નીના ડ્રાઇવર તરીકે , જાય ત્યારે બાંકડે બેઠેલા અન્ય કાકાઓ તેમને ‘નાસ્તિક કાકા’ તરીકે ઓળખે. બાંકડે બેઠેલાઓને ‘નાસ્તિક’ અને ‘રેશનલ’ વચ્ચેના ભેદની ખબર નથી હોતી.
મંદીરાના કોઇ ઉત્સવ વખતે, મંદીરની દીકરીઓ આ કાકાને તેમના ગ્રુપના ફોટા પાડવા અને એ અંગે અહેવાલ લખવા વિનંતિ કરે ત્યારે એ કાકા ‘ફોટાવાળા કાકા’ તરીકે ઓળખાય.
અહીં કોઇને તેમના ઓરીજીનલ નામની ખબર જ નથી. અને આ ફુલણજી કાગડો પોતે કોઇ બહુ મોટો જાણીતો માણસ થઈ ગયો છે એવા ભ્રમમાં જીવે છે.
August 2nd, 2017 Posted in અનુભૂતિ
તમને પેલા શાંતિલાલ ગરોળીવાલા અને શોન્તાબા તો યાદ છે ને ?
એ શાંતિકાકા હ્યુસ્ટનના બાથરૂમમાં સ્નાન કરવા બેઠા હતા.  ‘કાકા’ ૭૭ વર્ષના અને જુનવાણી વિચારના. નવું કશું શીખવાની કે અપનાવવાની વૃત્તિ જ નહીં એટલે ટબમાં પણ શાવરબાથ ના લે. પણ ઇન્ડિયામાં એમના ગામડામાં ઘરની બહાર,પત્થર પર ,એક ડોલ જેટલું પાણી લઈને નહાવા બેસતા એમ જ, ટબમાં બેસીને , ટમ્બલર વડે જ પાણી રેડતા જાય અને ‘ગંગા, જમના, સરસ્વતિ કે બમ બમ ભોલે’ ના જાપ કરતાં કરતાં માથા પર પાણી રેડીને નહાય. ડાબા હાથે સાબુ ચોળે અને જમણા હાથે સાબુ સાફ કરતા જાય અને પાણી રેડતા જાય. ઉભા ઉભા શાવરબાથ લેવામાં એમને લપસી પડવાની બીક લાગે.
ઇન્ડીયામાં પણ એમના ગામની નદીએ નહાવા જાય ત્યારે પાણીમાં ડૂબકી મારીને, દરેક ડૂબકીએ, જે જે પાડોશણોએ પોતાના નામે ડૂબકી મારવાનું કહ્યું હોય એમના નામ લઈને, ‘આ સવલીકાકીની ડૂબકી મારી’, ‘ આ ઝમકુમાસીની ડૂબકી મારી’, ‘આ ચંચીકાકીની મારી’, આ સમુમાસીની મારી ( ડૂબકી), એમ બોલવાની એમની ટેવ..આ ટેવ અહીં હ્યુસ્ટનમાં છૂટી ગયેલી. (જસ્ટ એ જોક !!!)
શાંતિકાકા નહાઇને રાબેતા મુજબ, પાણીની ભરેલી આખી ડોલ, ઉંચકીને, માથે રેડે ત્યારે જ એમને નહાવાનો સંતોષ થાય. આજે પણ ડોલ ઉંચકીને માથે રેડવા ગયા તો પાણી ભરેલી ડોલ ઉંચી જ ન થાય. થોડું પાણી પેઢુ પર રેડી દીધું તો યે અડધી ડોલ પણ ન ઉંચકાઈ. પાછુ થોડુ પાણી ઘૂટણ પર રેડી દીધું છતાં ય ડોલ ઉંચકવામાં શ્રમ પડ્યો એટલે ડોલ ઉંચકવાના પ્રયત્નો મુકી દીધા. અને ઉભા થવા ગયા તો ઉભા જ ન થવાય. દિવાલનો ટેકો લઈને કાકા ઉભા થયા. ટુવાલથી શરીર લુછ્યું અને  લેંઘો પહેરવાનો પ્રયત્ન કર્યો તો એક પગ ઉંચો કરીને, બીજા પગમાં લેંઘો નાંખવાનું પણ થઈ ન શક્યું. એટલે પલંગની ઇસ પર  નાગાપુગા બેસીને, વારાફરતી બન્ને પગ પર લેંઘો ચડાવ્યો.
શાંતિલાલ ગરોળીવાલાને પોતે ઝડપથી ઘરડા થઈ રહ્યાનું જ્ઞાન થઈ ગયું.
નવીન બેન્કર    ( લખ્યા તારીખ- ૨૫ ઉલાઈ ૨૦૧૭ )
With Love & Regards,
6606 DeMoss Dr. # 1003,
My Blog : navinbanker.gujaratisahityasarita.org
Make yourself at home.
ગુજરાતી સાહિત્ય સરિતાની ૧૮૩મી બેઠકની ઉજવણી ‘વિશ્વપ્રવાસિની’ પ્રીતિ સેનગુપ્તા સાથે..અહેવાલ નવીન બેંકર
‘ઓમકારા ગ્રુપ’નો ગુજરાતી જલસો -હ્યુસ્ટનમાં
બિપીનભાઈના જુતા – એક સંસ્મરણ
અમેરિકામાં યે અંધશ્રધ્ધા !
મને ખુબ ગમેલા અન્યના લેખો
મારા અને મારા પ્રિયજનોના ફોટાઓ
કુછ યાદેં ભીગી ભીગી સી
Nimesh Talsaniya on નવીન બેંકર
Nitin Vyas on ગઝલકાર ડોક્ટર મહેશ રાવલ હ્યુસ્ટનમાં- શ્રી.નવીન બેન્કર
NavinBanker on અમેરિકામાં ધરમના ધુતારાઓ
વિમળા હિરપારા on અમેરિકામાં ધરમના ધુતારાઓ
ken on તદ્દન નગ્ન- લેખક ચંદ્રકાંત બક્ષી
Nimesh Talsaniya on નવીન બેંકર
Nitin Vyas on ગઝલકાર ડોક્ટર મહેશ રાવલ હ્યુસ્ટનમાં- શ્રી.નવીન બેન્કર
NavinBanker on અમેરિકામાં ધરમના ધુતારાઓ
વિમળા હિરપારા on અમેરિકામાં ધરમના ધુતારાઓ
ken on તદ્દન નગ્ન- લેખક ચંદ્રકાંત બક્ષી
ગુજરાતી સાહિત્ય સરિતાની ૧૮૩મી બેઠકની ઉજવણી ‘વિશ્વપ્રવાસિની’ પ્રીતિ સેનગુપ્તા સાથે..અહેવાલ નવીન બેંકર
‘ઓમકારા ગ્રુપ’નો ગુજરાતી જલસો -હ્યુસ્ટનમાં
બિપીનભાઈના જુતા – એક સંસ્મરણ
BLOOD PRESSURE Drama Picture
Home | મારો પરિચય
© એક અનુભૂતિઃ એક એહસાસ All rights reserved.
Type in EnglishAssameseBengaliBodoDogriGujaratiHindiKannadaKashmiriKonkaniMaithiliMalayalamManipuriMarathiMarathi (Modi)Meitei (Manipuri)NepaliOdiaPunjabiSanskritSantali (Ol Chiki)SindhiSoraTamilTelugu
Powered By PramukhIME Pro
Details available only for Indian languages
Digit In English (for all languages)
Advanced Typing Rule Panchamakshar Anusvar