gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu cs en it gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu eo gu gu gu gu gu gu gu gu gu nl de an ar as en az ru bg new bn bo hbs_lat ca mzn hbs_lat cy da de el en eo es et eu fa fi et fr lt he hi hbs_lat hu hy id is it ja jv ka kk km ta ko de it it lt lv en ml mr ms my nds ne ne nl nb nb or pa pl pnb pt ro ru sa jbo en hbs_lat si en sk sl hbs_lat sv ta kn te th ceb tr fy ur uz vi pl xmf zh zh gu gu gu gu gu gu gu en gu
Jump to navigation Jump to search
જગત ના રચેયતા બ્રહ્માજી ને ત્રણ મુખ્ય દેવોમાંના એક માનવામાં આવે છે. બ્રહ્મા જગતનાં આદિ દેવ ગણવામાં આવે છે, અને તેમણે સૃષ્ટિનું સર્જન કર્યું હોવાથી તેમનું એક નામ પ્રજાપતી પણ છે.
બ્રહ્માનું ચતુર્મુખ સ્વરૂપ દર્શાવતી ઉભી મૂર્તિ, કર્ણાટક
પુરાણોમાં વર્ણવ્યા પ્રમાણે બ્રહ્માનો જન્મ શેષશાયી વિષ્ણુની નાભીમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા કમળમાંથી થઇ છે. તેઓ વેદોનાં પિતા છે અને જન્મથી જ મહાન વિદ્વાન છે, તેમણે સૃષ્ટિનું સર્જન કર્યું અને જગતને વેદોનું જ્ઞાન આપ્યું. કમળ ખુલતાજ તેમણે પોતાની આજુબાજુ શું છે તે જોવા ચારે દિશામાં માથુ ફેરવ્યું તેથી તેમના ચારે દિશામાં ચાર મુખ છે, જેથી બ્રહ્માને ચતુર્મુખ બ્રહ્મા પણ કહેવામાં આવે છે. ઘણી વખત એક હરોળમાં ચાર મસ્તક વાળી છબીઓ જોવા મળે છે, જે ખરૂં નથી.
માતા સરસ્વતિ કે જે વિદ્યાની દેવી છે, તે બ્રહ્માની પત્નિ છે. બ્રહ્માએ પૃથ્વી ઉપર નદી, તળાવો, વૃક્ષો, પર્વતો, પશુ અને પક્ષી વિગેરે બનાવ્યા પછી, મનુષ્યની ઉત્પત્તિ કરવા માટે, માનસ પુત્રની રચના કરી, જેનું નામ મનુ પડ્યું (મનથી જન્મેલો). બ્રહ્માએ આ મનુને સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાનો આદેશ આપ્યો, અને હિંદુ પુરાણો અનુસાર, આપણે સહુ, આ મનુનાં સંતાનો છીએ, માટે મનુષ્ય શબ્દની વ્યુત્પત્તિ નીચે મુજબ વર્ણવી શકાય,
મનુ:+ય/જ (મનુ જાયા-મનુ દ્વારા જન્મેલા) = મનુષ્ય
હિંદુ ધર્મની માન્યતા પ્રમાણે, બ્રહ્મા સૃષ્ટિનાં સર્જક, વિષ્ણુ પાલક અને શિવ સંહારક છે.
ભારતમાં બ્રહ્માની પૂજા મહદ્ અંશે થતી નથી, બહુજ અલ્પ સંખ્યક સમાજ બ્રહ્માનું પૂજન કરે છે, અને આ કારણે જ ભારતમાં બ્રહ્માનાં મંદિરો આંગળીને વેઢે ગણી શકાય તેટલા છે, જે પૈકિનું એક ગુજરાતમાં ખેડબ્રહ્મામાં અને બીજું રાજસ્થાનનાં પુષ્કરમાં છે. આ ઉપરાંત ગોવામાં અને હિમાચલ પ્રદેશમાં આવેલા અન્ય બે મંદિરો સિવાય બીજા કોઇ મંદિરો જાણીતા નથી જ્યાં ફક્ત બ્રહ્માની પૂજા થતી હોય.
દેવ • ગણેશ • બ્રહ્મા • વિષ્ણુ • શિવ • રામ • કૃષ્ણ • અગ્નિ • હનુમાન • ઇન્દ્ર • સૂર્ય • કલ્કિ • કાર્તિકેય • કાલ ભૈરવ • કુબેર • પરશુરામ • વિશ્વકર્મા  •  શનિદેવ • શ્રીનાથજી • વધારે...
આદિ પરાશક્તિ * ગાયત્રી * સરસ્વતી * લક્ષ્મી * પાર્વતી* દુર્ગા* કાલિ* સીતા* રાધા* ખોડિયાર* નવદુર્ગા* ચામુંડા* મોઢેશ્વરી* વધારે...
વેદ (ઋગ્વેદ • યજુર્વેદ • સામવેદ • અથર્વવેદ) * ઉપનિષદ* શ્રુત
ઇતિહાસ* રામાયણ* મહાભારત* ભગવદ્‌ ગીતા* પુરાણ* સુત્ર* આગમ* (તન્ત્ર, યન્ત્ર)* વેદાંત* સ્મૃતિ* વધારે
સત્ય યુગ · ત્રેતા યુગ · દ્વાપર યુગ · કલિ યુગ
બ્રાહ્મણ · ક્ષત્રિય · વૈશ્ય · શૂદ્ર · વર્ણાશ્રમ ધર્મ
ૐ * બ્રાહ્મણ * મોક્ષ * ઇષ્ટ-દેવ* મુર્તિ* યોગ* જ્યોતિષ* આયુર્વેદ* ભજન* સ્તોત્ર* યજ્ઞ
હિંદુ ધર્મ * સંપૂર્ણ યાદી
કોઈ પણ એક લેખ
PDF તરીકે ડાઉનલોડ કરો
અહિયાં શું જોડાય છે
આની સાથે જોડાયેલા ફેરફાર
આ પાનાંમાં છેલ્લો ફેરફાર ૨૯ જૂન ૨૦૧૫ના રોજ ૦૯:૫૯ વાગ્યે થયો.
આ લખાણ Creative Commons Attribution-ShareAlike License હેઠળ ઉપલબ્ધ છે; વધારાની શરતો લાગુ પડી શકે છે. વધુ માહિતી માટે વપરાશની શરતો જુઓ.