gu fr id gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en la en ru gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu
સ્ત્રીઓએ પ્રેગનેન્સી રહ્યા પછી વહેલી તકે આરોગ્ય કાર્યકર પાસે નોંધણી કરાવવી જોઈએ.
સગર્ભામાતાએ સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ધનૂરની રસીનાં બે ડોઝ અવશ્ય લેવા.
સગર્ભામાતા એ પૂરતો પોષણયુક્ત આહાર લેવો જોઈએ.
સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન આયર્ન ફોલિક એસિડની ગોળી લેવી જોઈએ.
સગર્ભામાતાએ નિયમિત ડોકટરી તપાસ કરાવતા રહેવું જોઈએ.
સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ગંભીર લક્ષણો જણાય તો તરત જ નજીકનાં આરોગ્ય કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવો.
ઘાત્રી માતા એ છ માસ સુધી ફક્ત પોતાનું દૂધ આપવું જોઈએ. ઉપરથી પાણી કે કોઇપણ પ્રવાહી ન આપવું.
જો બાળકનું વજન ૨.૫ કિલોથી ઓછું હોય તો વિશેષ સંભાળ રાખવી જોઈએ.
ઘાત્રી માતાએ બાળકને સાત દિવસ સુધી નવડાવવું નહી. નાળને પલળવા દેવી નહી નાળને સુકી અથવા કોરી રાખવી.
મેનોપોઝમાં સ્ત્રીઓની માનસિક સ્થિતિ તથા શારીરિક સ્થિતિમાં પણ ફેરફાર થાય છે.
મેનોપોઝમાં માસિક સ્ત્રાવ અનિયમિત તેમજ ક્યારેય વધારે કે ઓછો સ્ક્તસ્ત્રાવ થાય છે.
મેનોપોઝમાં સ્ત્રીઓનો સ્વભાવ ચીડિયો બની જાય છે વધારે પડતી તાણ અનુભવે છે.
માસિક ચક્ર અને ગર્ભધાન
સ્ત્રીઓ માટે તેની શારીરિક પ્રક્રિયાઓ ખાસ કરીને પ્રજનન આરોગ્ય સંબંધે જાણકારી મેળવવી તે ખુબ જ અગત્યનું  છે કારણ કે તેઓ બાળકને જન્મ આપી શકે તેવી સક્ષમતા સભર વિશેષ ભેટ તેઓને મળેલી છે તમે તે તો જાણો જ છો કે જ્યારે દિકરી ૧૦-૧૩ વર્ષની ઉમંરે પહોચે છે, ત્યારથી જ  બાળકને જન્મ આપવાની પ્રક્રીયાઓને લગતા ઘણા શારિરીક ફેરફારો તેણીને તૈયાર કરે છે. સામાન્ય માસિક ચક્ર ની નીચે મુજબ ની ખાસ લાક્ષણીકતાઓ છે.
(૧)  રક્ત સ્ત્રાવનો સમયગાળો : ૩-૫ દિવસ
(૨)  ફરીથી રક્ત સ્ત્રાવ શરુ થાય : ૨૫-૩૫ દિવસ પછી
(૩)  સ્ત્રાવ                        : ગાંઠ સિવાયનો
નિયમીત ૨૮ દિવસનાં માસિક ચક્રમાં, ચક્રનાં વચ્ચે ના ૧૦ દિવસો (૧૦મા દિવસથી -૨૦મા દિવસ) ગર્ભાધાન માટેનો સમયગાળો છે કે જ્યારે સગર્ભાવસ્થા રહી શકે છે, જયારે રકત વહેવાનું શરૂ થાય તેને પ્રથમ દિવસ તરીકે ગણાય. સ્રી તેની ૧૩-૧૬ વર્ષની ઉંમરથી સગર્ભા બની શકે છે. (જયારથી તેનો માસિક ધર્મ શરૂ થાય છે.) જે ૪૫-૫૫ વર્ષ સુધીનો સમયગાળો હોઇ શકે. (જ્યારે માસિક ધર્મ સંપૂર્ણપણે બંધ થાય જાય છે) જ્યારે માસિક ધર્મ સંપૂર્ણ પણે બંધ થઇ જાય તેને મેનોપોઝ કહેવાય છે. જો માસિક ધર્મની પ્રક્રિયા ઉપર જણાવેલ છે તેનાથી અલગ પ્રકારની હોય અથવા મેનોપોઝ પછી રક્તપ્રવાહ ફરીથી શરૂ થાય અથવા સ્રીની ૫૫ ઉંમર પછી પણ રકતપ્રવાહ ચાલુ રહે તો તેઓએ ડૉક્ટર નો સંપર્ક અવશ્ય કરવો જોઇએ.
એક દીકરી અથવા સ્ત્રીએ ડોક્ટરનો સંપર્ક અવશ્ય કરવો જોઇએઃ
(૧)  છ દિવસ કરતાં વધુ માટે રકતસ્ત્રાવ ચાલુ રહે.
(૨)  જ્યારે રક્તપ્રવાહ વધુ પ્રમાણમાં હોય અથવા ગાંઠ સ્વરૂપે હોય.
(૩)  માસીક ધર્મનાં બે ચક્ર વચ્ચે પણ રકતસ્ત્રાવ થાય.
(૪)  માસિક ધર્મ સમયે દુઃખાવો થતો હોય.
(૫)  અસામાન્ય રીતે રકતસ્ત્રાવ થતો હોય.
(૬)  સમાગમ પ્રક્રિયા દરમ્યાન રકતસ્ત્રાવ થતો હોય.
પ્રજનન કેવી રીતે થાય છે ?
દરેક સ્ત્રીઓ ‘સ્ત્રીબીજ’ ઉત્પન્ન કરે છે અને પુરુષો ‘પુરુષોબીજ’ ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે તે બંને સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં એક બીજા સાથે જોડાય છે ત્યારે તે ગર્ભ ઉત્પન્ન કરે છે. જેનો વિકાસ બાળક રૂપે થાય છે.
બાળકની જાતિ, જાતિય રંગસુત્રો દ્રારા નકકી થાય છે, જેનાં દ્રારા આપણને આપણા માતાપિતાનો વંશ મળે છે સ્ત્રીનાં સ્ત્રીબીજમાં ‘x’ રંગસૂત્ર હોય છે જ્યારે પુરૂષનાં પુરૂષબીજમાં ‘x’ અથવા ‘y’ રંગસૂત્ર હોય છે. (જેને આપણે અનુક્ર્મે દીકરી અથવા દીકરો કહીએ છીએ) ગર્ભધાન સમયે, જો પુરૂષમાંથી ‘x’ રંગસુત્ર સ્ત્રીબીજને મળે છે તો (xx) તે બાળક દીકરી તરીકે પરિણમે છે, અથવા પુરૂષમાંથી ‘x’ રંગસુત્ર સ્ત્રીબીજને મળે તો (xy)  તે બાળક દીકરા તરીકે પરીણમે છે, દીકરો કે દીકરીનાં જન્મ માટે સ્રી કે પુરૂષ ખાત્રીપૂર્વક કંઇ જ કરી શક્તા નથી - તે તો  ફકત સંજોગોવશાત સ્ત્રીના શરીરમાં સ્ત્રીબીજને, સ્ત્રી-રંગસૂત્ર (xx) કે પુરૂષ-રંગસૂત્ર (xy) મળે છે તેના પરજ આધારિત છે. આથી જ,દીકરાને જન્મ ન આપી શકે તો તે માટે સ્ત્રીને જવાબદાર ગણીને તેના પર આક્ષેપ કરવો તે ખોટું છે,  કે જે સામાન્ય રીતે બને છે.
જે સ્ત્રીને એક અથવા બે ગર્ભપાત થયા પછી જેઓને સગર્ભાવસ્થા રહી શકતી નથી. જો સ્ત્રીની ઉંમર ૨૦ વર્ષ અથવા તેથી વધારે છે અને તે તેના પતિ સાથે બે વર્ષથી સાથે જ રહે છે, તેઓ તેમનું સામાન્ય દાંમપત્યજીવન જીવી રહ્યા છે અને તેને સગર્ભાવસ્થા રહેતી નથી, તો તેવા દંપતીને નર્સની અથવા સીધા ડૉકટરની સલાહ લેવી જોઈએ. પતિ-પત્નિ બંનેએ સાથે મળીને વ્યંધત્વની સારવાર લેવા માટે જવું જોઇએ કારણ કે બંનેમાંથી કદાચ કોઇ એકને તકલીફ હોઇ શકે અથવા બંનેને તકલીફ હોઇ શકે, કે જે માટે સારવારની જરૂર છે. મહેરબાની કરીને એ બાબતની પણ નોંધ લો કે દંપતિ ક્યારેક અલગ પણ રહેતાં હોય છે કારણ કે કદાચ તેઓમાંથી એક વ્યકતિને નોકરીની શોધ માટે સ્થળાંતર કરવુ પડતું હોઇ શકે. તેથી આવા દંપતીઓને બાળક હોવું ક્યારેક મુશ્કેલીભર્યુ હોઇ શકે.
એવી પણ શકયતાઓ હોય છે કે જ્યારે ફ્કત દીકરીઓનાં જન્મ માટે સ્ત્રીઓને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે. ઘણી સ્ત્રીઓને તેમનાં પતિ અને કુટુંબીજનો દ્વારા દીકરાને જન્મ ન આપી શકવાનાં કારણે ત્રાસ આપવામાં પણ આવે છે, તમારે ત્યારે સ્પષ્ટ રીતે બાળકની જાતિ નકકી કરવા માટે પુરૂષ અને સ્ત્રીની ભૂમિકા સમજાવવી જોઇએ.
ઘેર સુવાવડ કરાવવાના નુકશાન અને દવાખાનામાં સુવાવડ કરાવવાના ફાયદાઓ
માસિક ચક્ર અને ગર્ભધાન
બાળકને શરદી થાય ત્યારે શું કરશો.
બાળકોમાં થતા શિઘ્ર પરિણામી સ્વસનતંત્રનાં ચેપો
બાળકમાં થતા શ્વસનતંત્રના રોગ
સગર્ભા વસ્થા દરમ્યાન એનેમિયા થવાથી શુ મુસ્કેલીઓ થઇ શકે છે?
શું માતાના સ્તનપાનમા લોહતત્વ પુરતા પ્રમાણમા હોય છે?
મોનોપોઝ કઇ ઉમરે આવે છે?
વધુ જાણો મુંઝવતા પ્રશ્નો અહી ક્લિક કરો
Published and promoted by
Indian Association of Preventive and Social Medicine- Gujarat Chapter (IAPSM-GC)
PDU Govt. Medical College Rajkot,
Phone No :+91 9426585514
Copyright © 2016 હેલ્થી ગુજરાત . Organize by હેલ્થી ગુજરાત
ઇન્ડીયન એસોશિએશન ઓફ પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન, એ કૉમ્યુનિટી મેડિસિન/પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન અને પબ્લીક હેલ્થના તજજ્ઞોની બનેલી એક નોટ ફોર પ્રોફિટ સંસ્થા છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીન દ્રારા લોકોમાં આરોગ્યને લગતી બાબતોમાં જાગૃતી ઉભી થાય, ગુજરાત રાજયમાં હેલ્થ લીટરસી વધે અને લોકો આ જ્ઞાનના ઉપયોગ કરી પોતાને વધુ સ્વશ્થ બનાવે અને ગુજરાત રાજય હેલ્થી ગુજરાત બને તે ઉદેશ છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીનનીમાહિતીનો ઉપયોગ કરવાની સાથે સાથે ડોક્ટરની સલાહ પણ અવશ્ય લેવા ભલામણ છે.