gu fr id gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu hi gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu hi gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en la en ru gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu
ઉધરસ કે છીક ખાતી વખતે મોઢા અને નાકને રૂમાલ અથવા હાથ વડે ઢાંકવું જોઈએ.
બીમાર વ્યક્તિઓ દ્વારા વપરાશમાં લેવાયેલ નકામી વસ્તુઓનો નાશ કરવો જોઈએ.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા વપરાશમાં લેવાયેલ ચાદરો, વાસણો, રૂમાલ વગેરેને જંતુનાશક પ્રવાહીથી જંતુમુક્ત કરવા જોઈએ.
જો તમને બે અઠવાડિયા સુધી કે તેથી વધુ સુધી સળંગ ખાંસી આવતી હોય તો ગળફાની તપાસ કરાવવી જોઈએ.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના સંપર્કમાં રહેતા વ્યક્તિઓએ વિશેષ કાળજી લેવી જોઈએ.
અસુરક્ષીત જાતીય સંબંધો ટાળવા જોઈએ.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિને ડોકટરની સલાહ પ્રમાણે ખોરાક આપવો જોઈએ.
ખસ ખુબ ચેપી રોગ છે. ખાસ કરીને સ્કુલે ભણતાં કે સાથે રમતા બાળકોમાં વધુ જોવા મળે છે.
ખસ કેવી રીતે થાય છે?
૧. ખસ હાથની આંગળીઓ વચ્ચે કે પેઢા આગળ ઢંકાયેલા ભાગમાં
વધુ જોવા મળે છે. જો કે તે શરીરના કોઇપણ ભાગ ઉપર થઈ
શકે ફક્ત ચહેરો  હથેળી કે પગના તળીયા ઉપર થતી નથી.
૨. ખસના જૂ જેવા જંતુ ચામડીના સૌથી ઉપલા પડ ને કોચી ત્યાં દર
જેવું બનાવી તેની અંદર સંતાઈ રહે છે. એમાંથી નર જંતુ બહાર
નીકળી આખા શરીરની ચામડી પર ફરે જયારે માદા જંતુ દરમાં
જ રહી રોજ થોડા થોડા ઈંડા મુકે છે.
૩. બિલોરી કાચમાં આપણને આ દર સફેદ કે રાખોડી વાંકી-ચૂંકી દોરી
જેવા દેખાય. પણ જો આ ભાગો ખંજવાળી નાખીએ તો દર દેખાતું
નથી. આમ ખસના જંતુ નવા નવા દર બનાવી ખસનો ફેલાવો
ખસનો ચેપ એકબીજાને કેવી રીતે લાગે છે.
૧. ખસ ખુબ ચેપી છે, તરત એક્બેજાને લાગે. ખાસ તો જેને ખસ થઈ
હોય તેની સાથે એક રૂમમાં રહેવાથી, બાળકને ઉંચકવાથી,
એકબીજાના કપડા-ટુવાલ વાપરવાથી, તેને અડીને લાંબો સમય
બેસવાથી વગેરે રીતે ખસ ફેલાય છે.
૨. નાની જગ્યામાં વધુ લોકો રહેતા હોવાથી તેઓને, તેમજ નિશાળ કે છાત્રાલયમાં બાળકો એકબીજાની નજીક રહેતા હોવાથી તેઓમાં ખસ ખૂબ
૩. ખસ અડવાથી જ ફેલાય છે, બીજી કોઈ રીતે ફેલાતી નથી. કારણકે ખસના જંતુ માણસની ચામડીની બહારના વાતાવરણમાં ૨૪ કલાકથી વધુ
૧. ખાસમાં ઝીણી ફોલ્લી દેખાય છે, તેમજ તે જગ્યાએ ખંજવાળ આવે છે, રાત્રે ખંજવાળ વધુ આવે છે.
૨. આ ફોલ્લી ખાસ કરીને હાથની આંગળીઓ વચ્ચે, બગલ, કોણી, જાંઘ તેમજ સાથળ જેવા ભાગમાં વધુ દેખાય છે. ફોલ્લીને ખોતરીને જો બિલોરી
કાચ કે માઈક્રોસ્કોપમાં જોવામાં આવે તો તેમાં જૂ જેવા જંતુ જોઈ શકાય છે.
૩. ખસને સતત નખ વડે ખંજવાળથી ત્યાં જીવાણુંનો ચેપ લાગે છે અને ખસ પાકી શકે છે. જો લાંબો સમય ખસ રહે તો ત્યાં ખરજવા જેવું કે મોટા
ભીંગડા જેવું થાય છે. આ ભીંગડા ખસના ઘણા બધાં જંતુઓ હોય છે.
૧. ખસની સારવાર ખૂબ સહેલી અને અસરકારક છે. તે માટે ૧% બી.એચ.સી. (ગામા બેન્ઝીન હેકસ્ઝાક્લોરાઈડ) નામનું સફેદ પ્રવાહી ખુબ જ સસ્તું
૨. બી.એચ.સી. જેવું જ બીજું સફેદ પ્રવાહી બી.બી.(બેન્ઝીલ બેન્ઝોએટ ૨૫%) પણ ખાસમાં અસરકારક છે. પણ કોઈકને તે લગાળવાથી ચામડી
૩. સફેદ દવા આખા શરીરે એટલે કે ગળાથી નીચેના દરેકે દરેક ભાગમાં લગાડવી. આમ ચહેરા સિવાય શરીરનો કોઈ પણ ભાગ દવા વગરનો
રહેવો જોઈએ નહીં. કારણ કે ખસના જંતુ બધે ફરતા હોય છે.
૪. ન્હાયા પછી પોતાના જુદા ટુવાલથી શરીર એકદમ કોરૂં કરીને તરત દવા લગાળવી. દવા સત્તત આખો દિવસ (૨૪ કલાક ) લગાળેલી
રાખવી. તો જ તેની પૂરતી આસાર થાય. જેટલીવાર હાથ ધુઓ તેટલીવાર દવા ફરીથી લગાળવી.
૫. એક જ રૂમમાં રહેતાં ઘરનાં બધાએ આ રીતે દવા લગાડવી જરૂરી છે. ખાસ થી હોય કે ના થઈ હોય પણ ઘરનાં બધાએ જ દવા
લાગાળવી. જો બધાને એકસાથે દવા લગાળવામાં ન આવે તો ખસનો ચેપ ઘરમાં એકબીજાને લાગ્યા કરે અને ખાસ કાયમ માટે માટે નહીં.
૬. બી.એચ.સી. આખા શરીરે લાગાળવાનું હોવાથી એક વ્યક્તિ માટે આશરે પા કપ (૩૦ મિ.લિ) જેટલું જોઈએ. એ રીતે ઘરમાં બાળકને
આશરે તેનાથી અડધું (૧૫ મિ.લિ.) જોઈએ એ રીતે ઘરમાં કેટલી વ્યક્તિ છે તે પ્રમાણે દવાની ગણતરી કરવી.
૭. દવા લગાડયા પછી પણ ખસની ફોલ્લીઓ દેખાય છે. અને ખંજવાળ મટતા થોડા દિવસો લાગે છે. એટલે દવાની આસર થઈ નથી
તેવું માનીને દવા વારંવાર લગાળયા કરવી નહીં કારણ કે વધુવાર દવા લગાળવાથી એક તો તેની અસર જતી રહે અને કોકવાર ખરજવા
૮. જો ખજવાળ આવ્યા જ કરતી હોય તો ૩-૪ દિવસ સુધી ખંજવાળની એક ગોળી (સી.પી.એમ.) રાત્રે સુતા પહેલાં લેવી.
સફેદ દવા કોને ન લગાડવી.
બી.એચ.સી ૧ વર્ષથી નાના બાળકોએ, સગર્ભા બહેને, ધાત્રીમાતા કે  ખેંચ આવતી હોય તેણે લાગળવા નહીં. જેને પહેલાં બી.એચ.સી. લાગવાથી તકલીફ (રીએક્શન) થઈ હોય તેણે ફરી લાગળવી નહીં. બી.એચ.સી ને બદલે તેઓએ ડોક્ટરની સલાહ મુજબ ખસની દવા લાગાળવી.
૧. જો ખસફોલ્લી પાકે તેમાંથી પરૂ નીકળે કે ચાંદા જેવું થાય તો ડોકટરની સલાહ પ્રમાણે એન્ટિબાયોટીક (જંતુ મારવાની ગોળી) નો ૫-૭ દિવસનો
કોર્સ પૂરો કરવો પડે.
૨. ખસમાં પાક ઓછો થાય પછી આખા શરીરે સફેદ દવા લાગળવી.
૩. રોજ નિયમિત સાબુ-પાણીથી બરાબર ન્હાવું, ધોવાયેલાં ચોખ્ખા કપડાં પહેરવા.
૪. એકબીજાના કપડાં કે ટુવાલ વાપરવાં નહીં, પોતાનો જુદો ટુવાલ વાપરવો.
૫. ચાદરો ધોવાયેલી વાપરવી, નખ કાપેલા રાખવા, તેમજ નખ વડે ખંજવાળવું નહી.
ઇફલુએન્ઝા એચ૧ એન૧(સ્વાઈન ફ્લુ)
સુવાવડ પછી કઈ સંભાળ રાખશો?
બાળકોમાં થતા શિઘ્ર પરિણામી સ્વસનતંત્રનાં ચેપો
પાન્ડુરોગ (એનેમિયા) ન થયો હોઇ છતા તરુણ વયની છોકરીઓએ લોહતત્વ – ફોલીક એસીડની ગોળીઓ લેવી હીતાવહ છે કે નહી?
ટી.બી. કેવી રીતે ફેલાય છે?
ટીબીના દર્દીમાં કેવા લક્ષણો જોવા મળે છે?
ટીબીનુ નિદાન ક્યા ક્યાં થઈ શકે છે?
ટીબીનુ નિદાન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
વધુ જાણો મુંઝવતા પ્રશ્નો અહી ક્લિક કરો
Published and promoted by
Indian Association of Preventive and Social Medicine- Gujarat Chapter (IAPSM-GC)
PDU Govt. Medical College Rajkot,
Phone No :+91 9426585514
Copyright © 2016 હેલ્થી ગુજરાત . Organize by હેલ્થી ગુજરાત
ઇન્ડીયન એસોશિએશન ઓફ પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન, એ કૉમ્યુનિટી મેડિસિન/પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન અને પબ્લીક હેલ્થના તજજ્ઞોની બનેલી એક નોટ ફોર પ્રોફિટ સંસ્થા છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીન દ્રારા લોકોમાં આરોગ્યને લગતી બાબતોમાં જાગૃતી ઉભી થાય, ગુજરાત રાજયમાં હેલ્થ લીટરસી વધે અને લોકો આ જ્ઞાનના ઉપયોગ કરી પોતાને વધુ સ્વશ્થ બનાવે અને ગુજરાત રાજય હેલ્થી ગુજરાત બને તે ઉદેશ છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીનનીમાહિતીનો ઉપયોગ કરવાની સાથે સાથે ડોક્ટરની સલાહ પણ અવશ્ય લેવા ભલામણ છે.