gu gu gu en en gu en gu en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu gu en gu gu en gu gu gu gu en en en en en en en en en en gu gu gu gu en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu fr en en en en gu en
વિદેશિની : પન્ના નાયકનાં કાવ્યો
સમગ્ર કવિતા થઈ, કાવ્ય પૂર્ણ ક્યારે થશે?!
Audio CD Album – ‘વિદેશિની’
તારા બગીચામાં રહેતી ગઈ : અંતિમ અવસરના જુહાર (સુ.દ. દ્વારા આસ્વાદ)
તારા બગીચામાં રહેતી ગઈ ને ટહુકાનું પંખી એક દેતી ગઈ
અને કહેતી ગઈ કે હવે જાઉ છું.
અને વહેતા આ વાયરામાં વહેતી ગઈ, કંઈક જન્મોની વાતને ઉકેલતી ગઈ
આ દિવસ ને રાતની કળીઓ ખૂલી,
અહીં પળપળના ગુંજનની ગાથા ઝૂલી,
હું તો ભમતી ગઈ ને કશું ભૂલતી ગઈ ને યાદ કરતી ગઈ
અને કહેતી ગઈ કે હવે જાઉ છું.
*પન્નાઆંટીનું આ ગીત વિદેશિની સંગીત-આલ્બમમાં સ્વરબદ્ધ કરાયું છે.
30 માર્ચ 2009નાં રોજ  દિવ્ય ભાસ્કરનાં હયાતીનાં હસ્તાક્ષર વિભાગમાં શ્રી સુરેશ દલાલ દ્વારા આ ગીતનો આસ્વાદ કરાવવામાં આવ્યો હતો જે આપ અહીં માણી શકો છો:
પન્ના નાયક વિદેશમાં રહે છે અને સ્વદેશમાં આવનજાવન કરે છે. એના ગીત સંગ્રહનું નામ પણ ‘આવનજાવન’ છે. પ્રારંભમાં કેવળ અછાંદસ કાવ્યો લખતાં. પછી એમની કલમ ગીત અને હાયકુ તરફ પણ વળી છે. આ કાવ્ય એટલે અંતિમ સમયે વ્યકિત પ્રત્યે અને જગત પ્રત્યે આભારની અભિવ્યકિત- કોઈ પણ પ્રકારના ભાર વિના નરી હળવાશ અને અનાયાસે પ્રગટેલી અભિવ્યકિત. આ સૌંદર્યમય વિશ્વમાં જે કંઈ જોયું છે- જાણ્યું છે- માણ્યું છે એનો નર્યોઆનંદ. સજજનો જયારે જાય છે ત્યારે ઘા કે ઘસરકા મૂકી જતા નથી. જતાં જતાં પણ કોઈને આવજો કહીને જવું એમાં માણસની અને માણસાઈની ખાનદાની છે. જીવનમાં જયારે આપણે જીવતા હોઇએ છીએ ત્યારે કોક આપણને પ્રેમ કરે છે. આ પ્રેમ એ કોઈકે રચી આપેલો બગીચો છે. હું તો ત્યાં સુધી કહું કે આ સૃષ્ટિમાં આવ્યા પછી આપણે સૃષ્ટિમાં જીવીએ છીએ એ બીજું કશું જ નથી પણ ઈશ્વરે આપણા માટે રચેલો બગીચો છે. તો જીવ જયારે અહીંથી વિદાય લે ત્યારે એ બગીચામાં રહેવાનો જે આનંદ મળ્યો એ આનંદની લાગણીને કઈ રીતે વ્યકત કરે? ઈશ્વર પાસેથી માત્ર લેવાનું ન હોય. કશુંક સૂક્ષ્મ ઈશ્વરને આપવાનું પણ હોય. જેણે આપણને બગીચો આપ્યો એને આપણે કમમાં કમ આપણા ટહુકાનું પંખી તો આપીએ. ટહુકો નિરાકાર છે ને પંખીને આકાર છે. આમ તો જીવ અને શિવની, રૂપ અને અરૂપની આ લીલા છે. હરીન્દ્ર દવેની પંકિત યાદ આવે છે: કોઈ મહેલેથી ઊઠી જાય તો મૃત્યુ ન કહો. આ ગીતની મજા એ છે કે એમાં મરણની ભયાનકતા નથી, મરણનું માંગલ્ય છે, એનું વૃંદાવન છે. ઝાડવાની લીલી માયા છે. ફૂલોની સુગંધી છાયા છે. વહેતા વાયરાની જેમ પસાર થતા કાળમાં આપણે પણ પસાર થઈએ છીએ અને આપણને ખબર નથી કે આ આપણો કયો અને કેટલામો જન્મ છે. પણ આપણે એ જન્મોની વાતને ઉકેલવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ અને એક ક્ષણ એવી આવે છે કે જયારે આપણા આંગણે આખરનો અવસર આવી ઊભો રહે છે. કવિ રાજેન્દ્ર શાહની પંકિતઓ માણવા જેવી છે:
વણું જુહાર, જયાં વાર વાર,
ત્યારે જ મેં અરે જાણ્યું
મારે આવડો છે પરિવાર.
જાતા ઝાકળને જળ ન્હા.
અહીં પણ અંતિમ ક્ષણની વેદના નથી, પણ આનંદનો અવસર છે. આમ આમ કરતાં કેટલા દિવસો વહી ગયા. કેટલી કળીઓ દિવસ રાતની ખૂલી અને આ કળીઓની આસપાસ કાળના ભમરાનું ગુંજન અને એની ગાથાઓ ઝૂલતી રહી. કાવ્યનાયિકા કહે છે કે હું તો જન્મોજન્મ લખચોર્યાશી ફેરામાં ભમતી રહી. ગત જન્મને ભૂલતી રહી અને છતાં કયાંક કયાંક પૂર્વજન્મના અને પુનર્જન્મના અણસાર આવતા રહ્યા. એ અણસારે અણસારે હું જન્મોની વાતોને ઉકેલતી ગઈ અને કહેતી ગઈ કે હવે જાઉ છું. ખલિલ જિબ્રાને વિદાય વેળાનું એક ચિત્ર કર્યું છે. એમાં ‘આવજો’ કહીએ ત્યારે આપણો હાથ સહજપણે ઊચકાઈ જાય છે. કવિ ચિત્રકાર ખલિલ જિબ્રાને આવજો કહીને હથેળીમાં આંખને મૂકી છે. કારણ કે આવજો માત્ર હાથથી નહીં પણ આંખથી કહેવાનું હોય છે. આ સાથે સ્પેનિશ કવિ યિમિનેસના કાવ્ય અંતિમ યાત્રાનો અનુવાદ મૂકું છું તે તુલનાત્મક રીતે વાંચવા જેવો છે.
લ્યો, હું તો અહીંથી ચાલ્યો!
ને તોય હશે અહીં પંખી : રહેશે સૂર મધુરતમ મ્હાલ્યો!
લીલા રંગે લચી રહેલાં વૃક્ષ હશે અહીં મારે બાગ,
નીલ, શાંત આ વ્યોમ, ઊજળી વાવ, સાંજ-સોહાગ,
હશે આમ ને આમ: ઘંટનો હશે રણકતો નાદ:
નાદ એ નહીં જાય રે ઝાલ્યો!
લ્યો, હું તો અહીંથી ચાલ્યો!
મને રહાતાં લોક મરણને અધીન થશે અહીં,
અને ગામ હર વરસે દહાડે નવીન થશે અહીં,
ફિક્કો મારો બાગ- ખૂણો ગમગીન હશે, ત્યહીં-
જીવને રહેશે ઘરનો વિજોગ સાલ્યો!
લ્યો, હું તો અહીંથી ચાલ્યો!
અને એકલો જાઉ : વટાવી ઘરના ઉબર-પ્હાડ,
નહીં રૂપાળી વાવ : નહીં રે લીલમલીલાં ઝાડ,
હશે નહીં રે નીલ, શાંત આ આભ ગૂઢ ને ગાઢ.
-તો ય હશે અહીં
લ્યો, હું તો અહીંથી ચાલ્યો!
આસ્વાદ , ગીત , વિદેશિની , સુરેશ દલાલ
6 Responses to “તારા બગીચામાં રહેતી ગઈ : અંતિમ અવસરના જુહાર (સુ.દ. દ્વારા આસ્વાદ)”
# Pinkion 01 Apr 2009 at 4:57 pm
સુંદર કાવ્ય અને ખૂબ સુંદર રસાસ્વાદ !!
# Sapanaon 01 Apr 2009 at 7:44 pm
સુંદર કાવ્ય.ઈશ્વ્રર સાથેનુ અદભુત જોડાણ.
# Vijay Shahon 02 Apr 2009 at 1:14 am
વાહ સુંદર કાવ્ય અને સુંદર રસસ્વદ્..
# વિવેક ટેલરon 02 Apr 2009 at 5:33 am
પન્નાબેને જેટલા અછાંદસ લખ્યા છે એટલા ગીત લખ્યા નથી… જો આથી ઊલટું હોય તો આપણને અનેક સુંદરતમ ગીતો મળે !!!
# tushaaron 02 Apr 2009 at 7:18 am
it touched my heart…just very touching
# Pancham Shuklaon 20 Apr 2009 at 11:11 am
Recently, I had an opportunity to listen his lovely song composed and sung in his own style by Shri Chandubhai Mattani in London (live).
Trackback URI | Comments RSS
Select language: Gujarati  English (Press F12 to change language) Show Keyboard
આ પોસ્ટ પર આવતી કોમેંટ વિશે મને ઈમેલથી જાણ કરશો.
‘વિદેશિની’નાં બધાં ગીતોની ઝલક સાંભળો…
Audio CD Album – ‘વિદેશિની’
ચાલે છે માત્ર સમય
મને કોઈ ખ્યાલ નહોતો
Hemant gokhale on બે શહેર
Anuj on હાઈકુ (૬)
Anuj on હાઈકુ (૬)
Rakesh Thakkar, vapi on બે શહેર
Dilipsinh Jhala on મને શી ખબર?
Nishidh on બે શહેર
JigarGondalvi on બે શહેર
રશ્મિ જાગીરદાર on ‘અત્તર-અક્ષર’ (મારો નવો હાઈકુસંગ્રહ)
Bina Naik on મારી પાસે છે
Bina Naik on મંજૂર નથી
મને ગમતી અન્ય વેબસાઈટ
મારાં કાવ્યો અન્ય વેબસાઈટ પર
જૂની પોસ્ટ્સ Select Month April 2018  (1) January 2018  (1) January 2017  (1) December 2015  (1) April 2015  (3) March 2015  (4) February 2015  (3) May 2014  (1) March 2014  (7) December 2013  (2) September 2013  (6) August 2013  (3) December 2012  (1) June 2012  (2) February 2012  (3) January 2012  (1) December 2011  (2) October 2011  (1) August 2011  (1) July 2011  (1) April 2011  (3) March 2011  (5) December 2010  (2) November 2010  (4) October 2010  (1) September 2010  (2) August 2010  (1) July 2010  (4) June 2010  (1) May 2010  (6) April 2010  (5) March 2010  (2) February 2010  (2) January 2010  (7) December 2009  (11) November 2009  (4) October 2009  (3) September 2009  (8) August 2009  (1) July 2009  (2) June 2009  (2) May 2009  (2) April 2009  (3) March 2009  (16)
વિદેશિની : પન્ના નાયકનાં કાવ્યો. © 2019 All rights reserved.
WordPress Themes based on a design by NodeThirtyThree