gu gu id gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu sv en gu gu fr en gu gu de en gu gu de en gu gu fr en gu gu fr en gu gu fr en gu gu sv en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en
શ્રી સંતરામ મહારાજ સત્ય છે.
મુદ્દો ( વિષય ) શોધો
અષાઢ વદ નોમ  સામાન્ય દિવસ 6 August, 2018 IST
વાચકો ને ખાસ સુચના : " જે લખ્યુ તે વાંચ્યુ નહી , અને જે વાંચ્યુ તે વિચાર્યુ નહી , અને જે વિચાર્યુ તે અમલ માં મુક્યુ નહી , તો તે શા કામ નુ ??? "
આજનો સુવિચાર :  જીવન ટૂંકુ છે અને જંજાળ લાંબી છે. જંજાળ ટૂકી હશે તો સુખરૂપે જિંદગી લાંબી લાગશે.
હેલ્થ ટીપ :  મહેંદી ના પાન નો ઉકાળો પીવાથી પથરી મટી જાય છે. - ઇતી શુભ
સમજવા જેવું :  ક્રોધ આમ તો દુર્ગુણ છે પરંતુ તે છતાં એના સારા પાસા વિશે વિચાર કરવો હોય તો એમ કહી શકાય કે આપણો ક્રોધ દૂધને ઊભરો લાવવા માટે વધારેલા ગેસના તાપ જેટલો હોવો જોઈએ. ઉભરો બરાબર આવી જાય પછી તાપ ધીમો કરી દેવાનો વિવેક જાળવવો રહ્યો. સાવ બધું દૂધ ઉભરાઈ જાય અને તપેલી બળી જાય એવો ક્રોધ નક્કામો ! - મ્રુગેશ શાહ
કહેવત :  અણીચૂક્યો સો વરસ જીવે – એકવાર બચી જનારની જિંદગી લાંબી હોય છે.
શુભ દિવસ , અગ્યારસ નો ક્ષય , કામિકા એકાદશી ( ગૌ-દૂધ )
સામાન્ય દિવસ, દર્શ અમાસ , ખંડગ્રાસ સૂર્યગ્રહણ છે ( પણ દેખાશે નહિ ), એવ્રત-જીવરત, દિવાસો , હરિયાળી અમાસ
શુભ દિવસ , શિવ પાર્થેશ્વર પૂજન , આદિત્ય પૂજન, રાજ યોગ
શુભ દિવસ , નાગપંચમી , સ્વાતંત્ર્ય દિન
16 August, 2018, Thursday
શુભ દિવસ , રાંધણ છઠ્ઠ ( દ.ગુ )
17 August, 2018, Friday
શુભ દિવસ , પતેતી , શીતળા સાતમ ( દ.ગુ )
22 August, 2018, Wednesday
શુભ દિવસ , પવિત્રા એકાદશિ ( શિગોડા ), બકરિ ઇદ
26 August, 2018, Sunday
શુભ દિવસ , બળેવ-રક્ષાબંધન , નારીયેળી પૂનમ
30 August, 2018, Thursday
શુભ દિવસ , બોળ-બહુલા ચોથ , સંકટ ચતુર્થી ( ૨૧-૩૯ )
એન્જેલીના જોલી ફેક્ટર : ગભરાટ કે ફફડાટ કરતાં જાગૃતિ વધારે જરૃરી છે
( ગુજરાત સમાચાર પેપર તા.૨૧.૦૧.૨૦૧૮ માંથી સાભાર )
ભુતપૂર્વ અમેરિકન ફર્સ્ટ લેડી એલાનોર રુઝવેલ્ટે એકવાર કહ્યું હતું કે, 'સ્ત્રીઓ ટી બેગ જેવી છે. ગરમ પાણીમાં તેને ઝબોળો નહીં ત્યાં સુધી તમે કહી શકો નહી કે ટી બેગ/સ્ત્રીઓ કેટલી સ્ટ્રોંગ છે. આ ઉદાહરણને સાચાં પાડતાં હોય તેવાં સશોધન રિઝલ્ટ મળી રહ્યાં છે. સ્ત્રીઓને અબળા ગણવામાં આવે છે. તેને શારીરિક રીતે નિર્બળા સાબિત કરવાની કોશિશ થાય છે. પરંતુ પુરૃષો કરતાં સ્ત્રીઓ વિષમ પરિસ્થિતિમાં વધારે ટકી શકે છે.
નવા પર્યાવરણમાં બહુ ઝડપથી તે અનુકૂળ થઈ જાય છે. ઐતિહાસિક તથ્યો બતાવે છે કે દુકાળ હોય, રોગચાળા હોય કે ગુલામી માટે સ્ત્રીઓને વેચી હોય. આવા સંજોગોમાં સ્ત્રીઓનો મૃત્યુદર પુરૃષો કરતાં ઓછો રહ્યો છે. તેમના સમકાલીનોમાં પુરુષો કરતાં સ્ત્રીઓ વધારે લાંબુ પણ જીવે છે. પુરૃષો કરતાં સ્ત્રીઓ શારીરીક રીતે અને અલગ પ્રકારનાં માઈન્ડસેટના કારણે માનસીક રીતે પણ અલગ અને વિશિષ્ટ હોય છે.
આમ સ્ત્રીઓને સેક્સથી સાયકોલોજીની દ્રષ્ટિએ સમજવી પણ અઘરી છે. સ્ત્રીઓની પોતાની સમસ્યાઓ છે. સ્તન કેન્સરથી માંડી અંડાશયનું કેન્સર હવે જોવા મળે છે. જે માટે ખાસ પ્રકારનું જનીન જવાબદાર છે. પ્રખ્યાત હોલીવુડ હિરોઈન એન્જેલીના જોલીએ કેન્સર થતાં પહેલાં જ સાવચેતીનાં પગલાં સ્વરૃપે પોતાનાં સ્તન અને અંડાશય દુર કરાવી નાખ્યા હતાં. આમ એન્જેલીના જોલી ફેક્ટર કે જૉલી જીન્સ કેન્સરનાં કારણે મીડીયામાં ચર્ચાતું રહ્યું છે.
પુરૃષો કરતાં સ્ત્રીઓ બાયોલોજીકલી વધારે સ્ટ્રોંગ છે
સ્ત્રીઓની સરખામણીમાં પુરૃષો તમાકુ, દારૃ અને સાયકો-એક્ટીવ પદાર્થો વધારે પ્રમાણમાં લે છે. ખોરાકની પસંદગીમાં પણ પુરૃષો ધ્યાન રાખતા નથી. જેના કારણે રૃધિરાભિષણ તંત્ર, ફેફસાનાં રોગો, લીવર સોરાયસીસ અને અકસ્માતમાં મૃત્યુદર, પુરૃષોમાં ઊંચો રહે છે. જૈવિક વર્તણુક મહત્ત્વની વાત છે પરંતુ સ્ત્રીઓને 'જાતિભેદ' કઈ રીતે વધારે મજબુત બનાવે છે એ સમજવું થોડું અઘરું છે. સ્ત્રીઓને જીવલેણ રોગો થતા નથી એવું પણ નથી.
સ્તન કેન્સર અને અંડાશયનું કેન્સર એ સ્ત્રીઓ માટે સૌથી મોટું રિસ્ક ફેક્ટર છે. જે માટે ખાસ જનીનમાં પેદા થયેલ બદલાવ કે વિકૃતિ જવાબદાર છે. આ જનીનનાં કેન્સર અને જનીનની સંડોવણીની સ્ટોરીને એન્જેલીના જોલી ફેક્ટર તરીકે ઓળખી શકાય. એન્જેલીના જૉલી વિશે આ કોલમમાં પહેલાં પણ વૈજ્ઞાાનિક ચર્ચા થઈ ચુકી છે. 'જોલી ફેકટર' ફરીવાર મિડીયાની ચર્ચામાં કેન્દ્રસ્થાને રહ્યું છે.
દર વર્ષે બ્રિટનમાં ગર્ભાશય ગ્રીવાનાં કેન્સરનાં કારણે ૯૦૦ સ્ત્રીઓનાં મૃત્યુ થયા છે. જાતિય સમાગમનાં શારીરિક અંગોને ખાસ જીનેટીક મ્યુટેશનનાં કારણે વિવિધ પ્રકારનાં કેન્સર થવાની શક્યતા વધી જાય છે. જે માટે વિકસીત દેશોમાં સ્ત્રીઓ માટે સ્તન, ગર્ભાશય અને અંડાશયનાં કેન્સરની આગોતરી જાણકારી મેળવવા માટે ખાસ ''સ્ક્રીનીંગ ટેસ્ટ'' કરાવવાની ખાસ ઝુંબેશ ચાલે છે. આવા સ્ક્રીનીંગનાં કારણે બ્રિટનમાં ૧૩૦૦ જિંદગીઓને વર્ષે દહાડે સ્તનકેન્સરમાંથી બચાવી શકાય છે.
સ્ક્રીનીંગનાં કારણે તબીબો કેન્સરની જાણ, પ્રાથમિક તબક્કામાં મેળવી શકે છે. જ્યારે કેન્સરને નાથવાનું પ્રાથમિક તબક્કામાં વધારે આસાન હોય છે. જે સ્ત્રીઓ કેન્સર માટે સ્ક્રીનીંગ કરાવતી નથી, તેમનાં કિસ્સામાં કેન્સર એડવાન્સ સ્ટેજ પર પહોંચી જાય છે ત્યારે 'સ્ત્રી'ને જાણ થાય છે. એડવાન્સ સ્ટેજનું કેન્સર સ્ત્રી માટે જીવલેણ સાબીત થાય છે.
હવે ટ્રાન્સજેન્ડર એટલે કે સ્ત્રી-પુરૃષો વચ્ચેની ભેદ રેખા દોરવી મુશ્કેલ હોય તેવી વ્યક્તિઓને પણ કેન્સર સ્ક્રીનીંગ કરાવવાનો વિદેશમાં આગ્રહ રાખવામાં આવે છે. જેનો જન્મ સમયે જાતી સ્ત્રી લખવામાં આવી હોય અને પાછળથી તેમાં પુરૃષોનાં લક્ષણ જોવા મળ્યા હોય તેને પણ ૫૦ વર્ષની ઉંમરે કેન્સર સ્ક્રીનીંગ માટે બોલાવવામાં આવે છે.
પરંતુ જન્મ સમયે જેની જાતી પુરૃષ લખવામાં આવી હોય અને ત્યાર બાદ સ્ત્રી લક્ષણો જોવા મળ્યા હોય તેમને સરકાર તરફથી સ્ક્રીનીંગ કરાવવાની માહિતી આપવામાં આવતી નથી. જોકે બંને પ્રકારનાં ટ્રાન્સજેન્ડરને ''જોલી જીન્સ'' કેન્સર પેદા કરી શકે છે.
સ્ત્રીઓ : પાવરફુલ સેક્સનું ઉદાહરણ
ઐતિહાસિક તથ્યો બતાવે છે કે આયરલેન્ડમાં ૧૮૪૫ થી ૧૮૪૯ વચ્ચે દુકાળ પડયો હતો. જેને 'પોટેટો ફેમાઇન' કહે છે. આ સમયગાળામાં પુરૃષો અને સ્ત્રીઓ ૩૮ વર્ષ જેટલું આયુષ્ય ભોગવતા હતાં. દુકાળની ચરમસીમા પર પુરૃષોનો એવરેજ જીવનકાળ ૧૮-૧૭ રહ્યો હતો. જ્યારે સ્ત્રીઓનો જીવનકાળ ૨૨-૪૦ રહ્યો હતો. આ પ્રકારની પેટર્ન ૧૭૭૨-૧૭૭૩માં સ્વીડનમાં પડેલ દુકાળ વખતે પણ જોવા મળી હતી.
૧૯૩૩માં યુક્રેનમાં પાક નિષ્ફળ ગયો ત્યારે પણ આવા જ પરિણામ જોવા મળ્યા હતાં. દુકાળની પરિસ્થિતિ અને સ્ત્રીઓ વિશે ડૉ. વર્જીનીયા નારૃસીએ સંશોધન કર્યું છે. જે તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયું છે. તેઓ કહે છે, ''દુકાળની પરિસ્થિતિમાં મૃત્યુ દર ઉંચો જવા છતાં સ્ત્રીઓ વધારે લાંબું જીવી હતી.'' શા કારણે ? સ્ત્રીઓ એક મજબૂત જાતિ છે.
બાળક જન્મ બાદનાં આંકડાઓને ધ્યાનમાં લઈએ તો, દુકાળ જેવી પરિસ્થિતિમાં અને (સામાન્ય) સંજોગોમાં પણ નવજાત શિશુઓમાં 'નર' બાળકનો મૃત્યુદર ઉંચો રહ્યો છે. જ્યારે 'માદા' બાળક લાંબો સમય ટકી રહે છે. પુરૃષો કરતાં સ્ત્રીઓ વધારે લાંબુ આયુષ્ય ભોગવે છે એ પણ એક હકીકત છે. આવું શા માટે ?
સંશોધકો કહે છે કે સ્ત્રીઓ પુરૃષો કરતાં બાયોલોજીકલી વધારે 'હાર્ડ' છે. જેનો મુખ્ય શ્રેય હોર્મોન્સ એટલે કે અંત:સ્ત્રાઓને જાય છે. ઇન્સ્ટ્રોજેન હોર્મોન એન્ટી ઇન્ફલેમેટરી ગણયા છે. જે રક્તપરીભ્રમણ તંત્રને રક્ષણ આપે છે. જ્યારે પુરૃષોનું રેસ્ટોસ્ટેરોનનું લેવલ, જીવલેણ રોગો માટે 'રિસ્ક ફેકટર' ગણાય છે.
પુરૃષ અંત:સ્ત્રાવ તેની રોગપ્રતિરક્ષા પ્રણાલીને પણ નુકશાન પહોંચાડે છે. વિજ્ઞાાન કહે છે કે, સ્ત્રીઓની કામેચ્છાથી લઈને તેનાં વ્યક્તિત્ત્વ ઘડવામાં તેનાં અંત:સ્ત્રાવો મોટો ભાગ ભજવે છે. સ્ત્રી પુરૃષોનાં સંબંધોમાં તનાવ 'સેક્સ'ને કારણે આવે છે. 'સેક્સ'નું સમગ્ર ઇચ્છાતંત્ર અંત:સ્ત્રાવ આધારીત છે. સ્ત્રીઓનાં અચાનક મુડ બદલાવ પાછળ પણ અંત:સ્ત્રાવ જવાબદાર છે.
સ્ત્રીઓની માનસિક સમસ્યા પાછળ તેમની અતૃપ્ત જાતિય ઇચ્છાઓ કે ચરમસીમા રહીત સમાગમ છે. અંતસ્ત્રાવો અને સ્ત્રીઓનાં શરીરની યોગ્ય પરિપેક્ષ્યમાં સમજવું હોય તો, નાઓમી વુલ્ફનું બેસ્ટ સેલર પુસ્તક 'વજાયના: અ ન્યુ બાયોગ્રાફી' વાંચવી જોઈએ. સ્ત્રીઓ અને પુરૃષોનાં શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પાછળ 'સેક્સ' મહત્ત્વની ભૂમિકા અદા કરે છે.
જ્યારે સેક્સની શતરંજનાં સાચા ખેલાડી વિવિધ અંત:સ્ત્રાવ છે. ઉત્ક્રાંન્તિ સંશોધક કહે છે કે, ''બાળકનાં જન્મ માટે સ્ત્રીઓને નવ મહીના ઝઝૂમવું પડે છે. જેનાં કારણે તેની રોગ-પ્રતિકારક શક્તિમાં વધારો થાય છે. સ્ત્રીઓ પાસે બે એક્સ' રંગસૂત્ર છે. જે 'એક્સ' માટે બેકઅપ કોપી બની રહે છે. XY જનીનવાળા પુરૃષોને આ લાભ મળતો નથી.'
એન્જેલીના જોલી ફેક્ટર : જોલી જીનની જીત
સ્ત્રીઓ માટે ખતરાની ઘંટડી ગણાતા સ્તનનાં કેન્સર, અંડાશયનાં કેન્સર, ગર્ભાશય ગ્રીવાનાં કેન્સર વગેરે માટે ખાસ પ્રકારનું જનીન એટલે કે જીન BRCA જવાબદાર ગણાય છે. જે સ્ત્રીનાં માતૃ તરફી પરીવારમાં પહેલાં આવા કેન્સર કેસ નોંધાયા હોય તેવાં કિસ્સામાં ૪૫-૫૦ વર્ષની ઉંમરે BRCA જનીન ધરાવતી સ્ત્રીને કેન્સર થવાની શક્યતા ખૂબ જ વધારે રહેલી હોય છે. BRCA ને ''જોલી જીન'' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
બ્રિટનમાં ૨૦૧૫ બાદ, BRCA ધરાવતી સ્ત્રીઓનું વારંવાર સ્ક્રીનીંગ કરવું લગભગ જરૃરી બની ગયું છે. જ્યારે એન્જેલીના જોલીને જાણ થઈ કે તેનાં શરીરમાં BRCA  નું વિકૃત સ્વરૃપ જોવા મળ્યું છે. તેણે સાવચેતીનાં પગલાં ભરવા માટે તેના બે સ્તન અને અંડાશય સર્જરી કરાવીને દૂર કરાવી નાખ્યા છે. જોકે તેનાથી એન્જેલીના જોલીની લોકપ્રિયતા કે દેખવામાં ઘટાડો થયેલ જોવા મળતો નથી. બ્રિટનમાં ૩૩% સ્ત્રીઓ સ્ક્રીનીંગ કરાવતી નથી.
BRCA1 જનીનમાં મ્યુટેશન ધરાવતી સ્ત્રીઓમાંથી ૬૦% સ્ત્રીઓને અંડાશયનું કેન્સર થાય છે. BRCAI મ્યુટેશન ધરાવતી સ્ત્રીઓમાંથી ૯૦% સ્ત્રીઓને સ્તનનું કેન્સર અવશ્ય થાય છે. જોલીની માતા પણ ૫૬ વર્ષની ઉંમરે ઓવરીઅન કેન્સરનાં કારણે મૃત્યુ પામી હતી. આ કેસ હિસ્ટ્રીને ધ્યાનમાં લઈને તબીબોએ એન્જેલીના જોલીને સ્તન અને અંડાશય દૂર કરાવી નાંખવાની સલાહ આપી હતી. જો સ્ત્રીઓને જાણ થાય કે તેમનાં BRCA1 માં વિકૃતિ છે.
અને તેમનાં માતૃપક્ષમાં આ પ્રકારનાં કેન્સર પહેલાં જોવા મળ્યો હોય તો, એન્જેલીના જોલી જેવાં પગલાં લઈ લેવા જોઈએ. ઘણી સ્ત્રીઓને  BRCA1 ની જાણ જ હોતી નથી. વિકસીત દેશોમાં BRCA  વિકૃતિ માટે ટેસ્ટ થાય છે તેવું ઘણી શિક્ષિત સ્ત્રીઓ પણ જાણતી હોતી નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં ભારતીય સ્ત્રીઓની જાગૃતીની ચર્ચા કરવી અસ્થાને છે.
અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું છે કે અંડાશયનાં કુલ કિસ્સામાંથી ૧૫% કિસ્સાઓ માટે BRCA જેનીનની વિકૃતિ જવાબદાર છે. ૪૦૦ સ્ત્રીઓમાંથી એક સ્ત્રીને BRCA વિકૃતિ હોવાની શક્યતા અને સંભાવના રહેલી છે. જોખમ માત્ર સ્ત્રીઓને જ છે એવું પણ નથી. જે પુરૃષોમાં BRCA-2 જનીન જોવા મળ્યા છે તેમને પ્રોસ્ટેટનું કેન્સર થવાની સંભાવના ખૂબ જ વધારે રહેલી છે. ૧૦માંથી આઠ માણસે  BRCA વિશે માહિતી હોતી નથી. અજાણતા જ તેઓ આ જનીન તેમનાં સંતાનોને આપતા જાય છે.
કેન્સર કરનારાં જનીનો : ડરવાની જરૃર નથી
એન્જેલીના જોલી જીન મ્યુટેશન ધરાવતી વ્યક્તિને કેન્સર થવાની શક્યતા ૧૨ ટકાથી ૯૦ ટકા જેટલી છે. વૈજ્ઞાાનિકો કહે છે કે BRCA  મ્યુટેશનથી કેન્સર થવાની તકો વધી જાય છે. એ વાત ખરી પરંતુ કેન્સરનાં કારણે વ્યક્તિનું મોત થઈ જશે. એવી સંભાવનામાં વધારો થયો નથી. યુનિ. ઓફ સાઉથ કેમ્પટનનાં સંશોધક કહે છે કે ''BRCA મ્યુટેશન આધારીત કેન્સર અન્ય કેન્સર કરતાં વધારે ખતરનાક કે આક્રમક નથી. અત્યાર સુધી તબીબો માનતા હતાં કે ઓવરી કેન્સર અને બ્રેસ્ટ કેન્સર વધારે આક્રમક છે. BRCA જનીન વિકૃતિનાં કિસ્સામાં તબીબોનાં અભિગમ અને વિચારસરણી બદલાઈ છે. પ્રાથમિક તબક્કામાં સંપૂર્ણ સ્તન કાઢી નાખવાની જરૃર રહેતી નથી. સ્તનમાં રહેલ ગાંઠ દૂર કરવામાં આવે તો પણ કેન્સર સામે રક્ષણ અને સલામતી મળે છે.
લાન્સેર ઓન્કોલોજી જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલ સંશોધન લેખ પ્રમાણે  BRCA મ્યુટેશન ધરાવતી સ્ત્રીઓને પાંચ વર્ષ લાંબુ જીવવાની શક્યતા ૮૪ ટકા છે. ૭૪ ટકા સ્ત્રીઓ દસ વર્ષ કરતાં વધારે લાંબું જીવી શકે છે. ૨૦૧૩માં એન્જેલીના જોલીએ જાહેર કર્યું કે સ્તનો દૂર કરવાની પ્રથમ પ્રોસીઝર તેમણે ૨૦૧૩માં કરી હતી. તે જાહેરાત બાદ, બ્રિટન, અમેરિકા અને યુરોપની સ્ત્રીઓમાં કેન્સર પ્રત્યે જાગૃતિ આવી હતી. ઘણી સ્ત્રીઓએ જીનેટીક ટેસ્ટ પણ કરાવ્યા હતાં. BRCA વિકૃતિની જાણ થાય કે તુર્તજ અંગો કાઢી નાખવાની જરૃર હોતી નથી. દર્દી પૃથક્કરણ બાદ, કેમોથેરાપીની મદદ લઈ શકે છે.
BRCA-1 અને BRCA-2 બંનેમાં જોવા મળેલ વિકૃતિ કેન્સર કરે છે. આ ઉપરાંત PALB-2 જનીન પણ કેન્સર માટે જવાબદાર ગણાય  છે. હજારમાંથી એક સ્ત્રીને PALB-2 નાં કારણે કેન્સર થઈ શકે છે. સ્ત્રીઓનાં સ્તનકેન્સર માટે KLHDC7A, MCM8 જેવા જનીનની વિકૃતિ કેન્સર પેદા કરી શકે છે. બ્રિટનમાં ૧૮-૨૪ વચ્ચેની ૨૭૩૩ સ્ત્રીઓને કેન્સર ગયા વર્ષે કેન્સર થયું છે. જેમાંથી ૮૯ ટકા સ્ત્રીઓએ કેમોથેરાપી પર પસંદગી ઉતારી હતી. ૫૦ ટકા સ્ત્રીઓ તેમનાં સ્તન દૂર કરાવ્યા હતાં. માત્ર એક ટકા સ્ત્રીઓએ કોઇ પણ પ્રકારની સારવાર લીધી ન હતી.
પેરીફ્રલ આર્ટલી ડિસીઝ એટલે શું ?
( ગુજરાત સમાચાર પેપર તા.૨૧.૦૧.૨૦૧૮ માંથી સાભાર )
શરીરના બધા જ અંગોને લોહી પહોંચાડનાર હૃદયની નળીઓ તેમજ મગજને લોહી પહોંચાડનાર નળીઓમાં ચરબી ભરાઇ જાય જેને ''એથેરોસ્કલરોસિસ'' કહેવાય તમારું હૃદય આખા શરીરમાં લોહીની નાની મોટી નળીઓ (બ્લડ વેસલ્સ) દ્વારા લોહી પહોંચાડે છે. કોઇ કારણથી તમારા હાથ અને પગને લોહી પહોંચાડનારી પ્રમાણમાં પાતળી (ઝીણી) નળીઓમાં ઝીણા ચરબીના કણ ચોંટી જવાથી સાંકડી થઇ જાય ત્યારે તમારા હાથ ને પગને પૂરતા પ્રમાણમાં લોહી ના મળે ત્યારે જે તકલીફ થાય તેને મેડિકલ ભાષામાં 'પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝ' અથવા ટુકાણમાં ''પેડ'' કહેવાય. જ્યારે તમને પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝની અસર થાય જે મોટે ભાગે તમારા એક અથવા બન્ને પગમાં થાય ત્યારે તમારા પગના સ્નાયુને ખાસ કરીને ચાલતી વખતે પૂરતું લોહી ના મળે એટલે ખૂબ દુખાવો થાય જેને ''ક્લોડિકેશન'' કહેવાય. આ રોગને તમે એક બીજા બે રોજ ''હાર્ટ એટેક'' અને ''સ્ટ્રોક''નું ગંભીર લક્ષણ પણ ગણી શકો જેમાં શરીરના બધા જ અંગોને લોહી પહોંચાડનાર હૃદયની નળીઓ તેમજ મગજને લોહી પહોંચાડનાર નળીઓમાં ચરબી ભરાઇ જાય જેને ''એથેરોસ્કલરોસિસ'' કહેવાય જેને કારણે ફક્ત તમારા હૃદયને નહીં પણ મગજને અને પગ (સ્નાયુ)ને પોતાના કાર્ય માટે પૂરતું લોહી ના મળે. આ રોગ થવાની શક્યતા સ્ત્રીઓ કરતાં પુરુષોમાં વધારે છે. પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝના લક્ષણો : આ રોગમાં મોટે ભાગે શરૃઆતમાં કોઇ લક્ષણો હોતા નથી. ત્યાર પછી ધીરે ધીરે નીચેના લક્ષણો શરૃ થાય છે. ૧. પીંડી (કાફ મસલ્સ)માં દુખાવો તમને ચાલતી વખતે પગ (પીંડી)માં દુખાવો થાય અને સ્નાયુ ખેંચાય (ક્રેમ્પ્સ આવે) આવું ખાસ ચાલતી વખતે થાય. જે આર્ટરીમાં ક્લોટ થયો હોય અને સાંકડી થઇ ગઇ હોય તે ભાગના સ્નાયુમાં વધારે દુખે. પગમાં થતો દુખાવો મોટે ભાગે પીંડીના સ્નાયુ (કાફ મસલ્સ)માં થાય. આવો દુખાવો સામાન્ય રીતે સાધારણ અથવા સખત હોય. જ્યારે વધારે હોય ત્યારે તમે ચાલી ના શકો કે બીજું કોઇ કામ પણ કરી ના શકો. ચાલ્યા પછી આરામ કરો ત્યારે પણ પગમાં દુખાવો ચાલુ રહે. આ પ્રકારનો દુખાવો ઢીંચણમાં ના હોય પણ પીંડી (કાફ)માં હોય. ૨. પગમાં નબળાઇ લાગે અને બહેરા થઇ જાય એટલે કે તમારા હાથની આંગળીઓથી અડો તો ખબર ના પડે. ૩. બીજા પગની સરખામણીમાં પગનો નીચેનો ભાગ (ઘૂટી) અને પંજાનો ભાગ ઠંડો લાગે. ૪. અંગૂઠા અને આંગળીઓ ઉપર અને પગના પંજા ઉપર અને પગના નીચેના ભાગ ઉપર ચકામાં અથવા ચાંદા (સોર) પડે જે જલ્દી રુઝાય નહીં. ૫. પગની ચામડીનો રંગ બદલાઇ જાય એટલે કે ચળકતો થઇ જાય. ૬. પગ અને પંજા ઉપર વાળ ઊગે નહીં અથવા ઓછા ઊગે. ૭. પગની આંગળીઓ અને અંગૂઠા ઉપર નખ ઊગવાની ક્રિયા ધીમી પડી જાય. ૮. પગની આર્ટરીમાં ધબકારા (પલ્સ) બિલકુલ ના હોય અથવા ખૂબ ઓછા હોય. ૯. ખાસ કરીને પુરૃષોમાં જાતિય શક્તિ એકદમ ઓછી થઇ જાય. ૧૦. જેમ જેમ આ રોગ વધતો જાય તેમ તેમ તમે આરામમાં હો કે સૂઇ ગયા હો ત્યારે પણ દુખે આને સ્કીમિક પેઇન કહેવાય એટલે સુધી તમે ઊંઘી ગયા હો ત્યારે જાગી જાઓ. મોટી ઉમ્મરના વડીલો ખાસ ધ્યાન રાખે તમને પગમાં સતત દુખાવો હોય, અને ઉપર જણાવેલા થોડા પણ લક્ષણો હોય તો ઉમ્મર થઇ એટલે આવું બધું તો થાય એમ માનશો નહીં. થોડી પણ રાહ જોયા વગર તાત્કાલિક તમારા ડોકટરને બતાવી દેશો. તેમાં પણ ૧. જો તમારી ઉમ્મર ૭૦ વર્ષ ઉપર હોય, ૨. તમારી ઉમ્મર ૫૦ વર્ષ હોય અને સાથે ડાયાબિટીસ હોય, ૩. તમે સિગારેટ પીતા હો, ૪. વજન વધારે હોય (એટલે કે બી.એમ.આઈ. ૩૦ થી વધારે હોય), ૫. બ્લડ પ્રેશર હોય અને આગળ જણાવેલા પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝના એક પણ લક્ષણ ના હોય ત્યારે પણ ડોકટરને તબિયત બતાવવામાં ઢીલ ના કરશો. પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝના કારણો ૧. એથેરોસ્કલરોસિસ : આ રોગ થવાનું મુખ્ય કારણ ''થોરોસ્કલરોસિસ'' છે જે મુખ્યત્વે હૃદયને લોહી પહોંચાડનારી નળીઓમાં થાય પણ આ ફેરફારી શરીરના અંગોને લોહી પહોંચાડનારી નળીઓમાં અને તે પણ એક અથવા બન્ને પગમાં લોહી પહોંચાડનારી નળીઓમાં થઇ શકે. ૨. બીજા નાના મોટા કારણોમાં લોહીની નળીઓમાં સોજો આવ્યો હોય, ઇજા થઇ હોય જન્મ જાત લીગામેન્ટ અને સ્નાયુની ખોડ હોય અને એક્ષ રે રેડીએશનની અસર હોય. રિસ્ક ફેકટર્સ (જોખમી પરિબળો) આગળ જણાવ્યા પ્રમાણે ૧. સ્મોકીંગ ૨. ડાયાબિટીસ ૩. બ્લડ પ્રેશર ૪. વધારે વજન ૫. વધતી જતી ઉમ્મર ૬. લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલ વધારે હોય અને આ સિવાય ૭. ફેમિલીમાં કોઇને આ રોગ થયો હોય અને / અથવા હાર્ટએટેક, બ્રેઇન એટેક આવ્યો હોય અને કિડની બગડી હોય અને લોહીની તપાસમાં ''હિમોસિસ્ટિન''નું પ્રમાણ વધારે હોય. સ્મોકીંગ સાથે ડાયાબિટીસ હોય ત્યારે પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝ થવાની શક્યતા ૧૦૦ ટકા છે તે યાદ રાખશો. પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝના કોમ્પ્લિકેશન ક્યાં: ૧. ક્રિટીકલ લિમ્બ ઇશ્ચિમિયા : જેમાં શરૃમાં પગની ચામડી ઉપર ચકામાં (સોર) પડે જે રુઝાય નહીં અને જલદી સારવાર કરવામાં ના આવે તો ''ગેંગરીન'' થાય અને પગ કાપવો પણ પડે. ૨. સ્ટ્રોક અને હાર્ટ એટેક : જે ''એથેરોસ્કલરોસિસ''ને કારણે પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝ થાય છે તેજ રીતે મગજ અને હૃદયને લોહી પહોંચાડનારી નળીઓમાં પણ જ્યારે 'એથેરોસ્કલરોસિસ' એટલે કે ચરબીના ગઠ્ઠા થાય ત્યારે આ બંને અવયવને લોહી ના મળે એટલે સ્ટ્રોક અને હાર્ટ એટેક પણ આવે. ''પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝ''નું નિદાન કેવી રીતે થાય ? ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન (શારીરિક તપાસ) : ૧. ડોકટર પગમાં દુખાવો હોય તે પગની નીચેની નાડીના ધબકારાની તપાસ કરે ત્યારે ધીમા લાગે અથવા ધબકારા હોય જ નહીં. ૨. પગના જે ભાગને લોહી ઓછું મળતું હોય ત્યાં કોઇ પ્રકારની ઇજા થઇ હોય તો તે જલદી રુઝાય નહીં. ૩. જે પગમાં લોહી ઓછું ફરતું હોય તે પગનું બ્લડપ્રેશર ઓછુ આવે. ૪. ''એંકલ બ્રેકીયલ ઇન્ડેક્ષ'' (એ.બી.ઇ.) પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝના નિદાન માટે આ એક સરળ અને સાદી તપાસ છે જેમાં તમારા ડોકટર તમારા હાથનું બ્લડ પ્રેશર અને પગનું બ્લડ પ્રેશર માપે છે અને સાથે ખાસ પ્રકારનો ''અલ્ટ્રા સાઉન્ડ ડિવાઇસ''નો ઉપયોગ કરે છે જેથી બ્લડ પ્રેશર અને લોહીના પ્રવાહની તપાસ થઇ શકે. તમને ટ્રેડમિલ મશીન પર ચાલવાનું કહે તે પહેલા અને તે પછી આ તપાસ કરવામાં આવે જેનાથી ખબર પડે કે તમારા પગની લોહીની નળીઓ કેટલા પ્રમાણમાં સાંકડી થઇ છે એ ખબર એ.બી.ઇ.નો રેશીઓ બરોબર ના આવે. ૫. ''ડોપલર અલ્ટ્રાસાઉન્ડ'' તપાસ એક ખાસ પ્રકારની એક્ષ રે તપાસ છે જેનાથી તમારા પગની કઇ અને કેટલી લોહીની નળીઓ સાંકડી થઇ ગઇ છે તે ખબર પડે. ૬. ''એન્જિઓગ્રાફી'' તપાસ તેમાં તમારી લોહીની નળીઓમાં એક ડાઇ (કોન્ટ્રાસ મીડિયમ) નાખી અને પછી ''એક્ષ રે ઈમેજિંગ'' અથવા ''મેગ્નેટિક રેસોનન્સ એન્જિઓગ્રાફી ટેકનિક'' (એમ.આર.એ.)થી કઇ અને કેટલી લોહીની નળીઓ સાંકડી થઇ છે તેની ખબર પડે. ૭. તમારા લોહીની તપાસ જેમાં તમને ડાયાબિટીસ છે કે નહીં અને કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ કેટલું છે તેની ખબર પડે. પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝની સારવાર કેવી રીતે થાય : ૧. સંશોધન કરનારા વૈજ્ઞાાનિકોના મત પ્રમાણે ૪૦ થી ૫૦ ટકા દર્દીઓને ''પેરીફ્રલ આર્ટરી ડીસીઝ'' થવાનું કારણ સ્મોકીંગ છે માટે સ્મોકિંગ બંધ કરવું જોઇએ. ૨. કસરત કરવાનું શરૃ કરો જેટલું ચલાય તેટલું પણ થોડું ચાલવાનું શરૃ કરવું જોઇએ. દુખવા લાગે ત્યારે થોડો આરામ કરીને પછી પણ થોડું ચાલવું જોઇએ. ૩. દુખાવા માટેની ક્લોટીંગ ના થાય તેની બ્લડ પ્રેશરની અને કોલેસ્ટ્રોલ વધે નહીં તે માટેની દવા અને જો ડાયાબિટીસ હોય તો તેની દવા તમારા ડોકટરની સલાહથી લેવી જોઇએ. ૪. ''સિલોસ્ટેઝોલ'' (પ્લેટલ) નામની દવા જેનાથી લોહી પાતળું થાય અને લોહીની નળીઓ પહોળી થાય અને ''ક્લાડિકેશન''નું પ્રમાણ ઓછું થાય તે પણ ડોકટરની સલાહથી લેવી જોઇએ. ૫. ખોરાક ધ્યાનપૂર્વક લો જેનાથી તમારું કોલોસ્ટરોલ વધે નહીં અને ડાયાબિટીસ હોય તો કાબૂમાં રહે. ૬. શરદી અને ઉધરસ માટેની દવાઓ જે દવાવાળાને ત્યાં ડોકટરના પ્રિસ્ક્રીપ્શન વગર મળે છે તે લેશો નહિ કારણ તેનાથી લોહીની નળીઓ સાંકડી થઇ શકે છે. ૭. પગની ખાસ સંભાળ લો. કારણ પેરીફ્રલ આર્ટરી વાળા દર્દીઓને જો ડાયાબિટીસ હોય તો ''ગેંગરીન'' થવાની પૂરી શક્યતા છે. રોજ પગને સાબુથી ધોઇ નાખો. મોજા પહેરો. પગ ઉપર ચાંદા પડયા હોય તો તેની સારવાર કરો.
એન્ટિબાયોટિકની અસરકારકતામાં આવી રહેલો અંત
( ગુજરાત સમાચાર પેપર તા.૨૧.૦૧.૨૦૧૮ માંથી સાભાર )
એન્ટિબાયોટિકના બેરોકટોક ઉપયોગના કારણે અસરકારકતા ઓછી થઈ છે. તબીબી વિજ્ઞાાનમાં ફરી મહામારીના સામ્રાજ્યને રોકવા શક્તિશાળી વિકલ્પોની શોધ ચાલી રહી છે
એન્ટિબાયોટિક્સને વીસમી સદીની મહાન વૈજ્ઞાાનિક શૌધો પૈકી એક ગણી શકાય. બીમારીઓને વકરવામાં મદદ કરતા સૂક્ષ્મજીવોનો નાશ કરનારી એન્ટિબાયોટિકે તબીબી વિજ્ઞાાની ઘણી પરિભાષાઓમાં પરિવર્તન આણ્યું છે.
આતંકવાદ, આર્થિક મંદી, તેલભંડારોમાં ઘટાડો અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ જેવા વિષયો સરખામણીએ સમજવામાં સહેલા હોવાથી તેની ચર્ચા ચારેકોર થતી રહે છે. એન્ટિબાયોટિકની અસર ઓછી થઈ રહી છે તે મુદ્દો પણ આટલો જ ગંભીર છે પરંતુ આ વિષય અટપટો હોવાથી તેની ચર્ચા ભાગ્યે જ થાય છે.
ઇતિહાસના પાનાં ઉથલાવી જાણી શકાય છે કે એન્ટિબાયોટિકની શોધ પહેલાંની દુનિયા કેવી હતી. હાથ-પગમાં થયેલી નાની ઇજા પણ એક સમયે જીવલેણ નીવડતી હતી. સરળ ઓપરેશન પછી પણ ઘણીવાર દર્દીને જીવ ગુમાવવાનો વારો આવતો હતો.
યુનાઇટેડ કિંગ્ડમના એક ભાગ સ્કોટલેન્ડમાં રહેતા ફિઝીશિયન અને ફાર્માકોલોજીસ્ટ એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગ વર્ષ ૧૯૨૮માં બેક્ટિરિયા પર એક સંશોધન કરી રહ્યા હતા. એક સવારે જ્યારે તેઓ લેબોરેટરીમાં રહેલી કાચની પ્લેટ સાફ કરી રહ્યા હતા. સંશોધન માટે બેક્ટેરિયાની વસાહતો પ્લેટમાં રહે તેવી ગોઠવણ તેમણે સંશોધન માટે કરી હતી.
પ્લેટમાં સ્ટેફિલોકસ નામના બેક્ટિરિયાની વસાહતો હતી. એક પ્લેટમાં તેમણે એક પદાર્થ જોયા. વીંટીના આકારમાં ગોળી પથરાયેલા આ પદાર્થની આસપાસના બેક્ટિરિયા નાશ પામ્યા હતા. આ પદાર્થ પેનિસિલિયમ નોટેટમ હતો. ફ્લમિંગને અભ્યાસકાળથી જ એ બાબતમાં રસ હતો કે બેક્ટિરિયાનો નાશ કરવાના ઉપાયો કયા-કયા હોઈ શકે. તેથી તેમણે અંદાજ મેળવ્યો કે આ પદાર્થના કારણે જ તેની આસપાસના બેક્ટિરિયા નાશ પામ્યા છે.
આ મુદ્દે વધુ સંશોધન કરી તેમણે તારણ મેળવ્યું કે આ પદાર્થ દ્વારા અન્ય બેક્ટિરિયાને પણ ખતમ કરી શકાય છે. તેથી નાના પ્રાણીઓની સારવાર માટે આ પદાર્થ ઉપયોગી છે. જો કે ફ્લેમિંગ આટલા તારણથી અટકી અન્ય તબીબી સંશોધનોમાં લાગી ગયા હતા. વર્ષ ૧૯૩૮માં ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીના અધ્યાપકો હોવર્ડ ફ્લોરે અને અર્નેસ્ટ ચેઇને બેક્ટિરિયાના નાશ કરનારા પેનિસિલિન પર સંશોધન આગળ ધપાવ્યું.
ઓક્સફોર્ડ વિસ્તારની એક હોસ્પિટલના તબીબ ચાર્લ્સ ફિચરે વર્ષ ૧૯૪૧માં આ બન્નેના સંશોધન વિશે સાંભવ્યું. તે સમયે ડૉ. ફિચર પાસે એવો એક દર્દી હતો જેના જખમમાં બેક્ટિરિયાનું પ્રમાણ વધુ જવાથી તે મૃત્યુની નજીક ધકેલાઇ રહ્યો હતો. ફ્લોરી અને ચેઇને આપેલા પેનિસિલિનનો ઉપયોગ તે દર્દી પર કરવામાં આવ્યો. તે દર્દીના જખમમાં ચમત્કારિક રીતે રુઝ આવવા લાગી. જો કે આ બન્ને સંશોધકો પાસે પ્રાથમિક ધોરણે એટલી કારગત પેનિસિલિન નહોતી કે તે દર્દીના તમામ જખમોમાં જલદી રુઝ આવે. ધીમે-ધીમે બેક્ટિરિયાની અસર ફરી વધતા તે દર્દીનું મૃત્યુ થયું.
બાદમાં તે બન્નેએ વધુ સંશોધન હાથ ધરી ડી-ડે નામની ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીને આ દવા ઉત્પાદિત કરવા માટે આપી. બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં ઇજા પામેલા ઘણાં જવાનોને લાગુ પડેલા બેક્ટિરિયલ ઇન્ફેક્શન આ દવાના કારણે દૂર થયા. ૧૯૪૫નો મેડિસિન ક્ષેત્રનો નોબલ પારિતોષિક એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગ, હોવર્ડ ફ્લોરે અને અર્નેસ્ટ ચેઇનને મળ્યો અને પેનિસિલિનને ધ વન્ડર ડ્રગનું બિરુદ મળ્યું. ૧૯૪૫ પછીનો સમય એન્ટિબાયોટિકના યુગ તરીકે ઓળખાય છે.
બાદમાં વિવિધ રોગને ખાળવા માટે અલગ-અલગ પ્રકારની એન્ટિબાયોટિકની શોધ થતી ગઈ. રોગ અન ક્ષતિઓને વકરવામાં મદદરૃપ થાય તેવા સૂક્ષ્મજીવનોનો નાશ કરતી દવાઓ સામાન્ય ભાષામાં એન્ટિબાયોટિક તરીકે ઓળખાય છે. એન્ટિબાયોટિકની શોધ બાદ તબીબી ક્ષેત્રે ઘણાં ધરખમ ફેરફાર આવ્યા. અત્યારે આપણે જેટલી એન્ટિબાયોટિકનો ઉપયોગ કરીએ છીએ તેમાંથી મોટાભાગની દવાઓ ૧૯૬૨ પહેલાં શોધાયેલી છે. એન્ટિબાયોટિકના એ યુગમાં બે લગભગ બે દાયકા સુધી એક પછી એક અસરકારક દવાઓ શોધવાનું કામ થતું રહ્યું
. સમયાંતરે આ દવાઓમાં થોડાઘણાં પરિવર્તનો આવતા રહ્યા અને તે આપણાં સુધી પહોચતી રહી. ટી.બી. જેવા સંખ્યાબંધ જીવલેણ રોગ સામે લડવામાં એન્ટિબાયોટિક વરદાનરૃપ સાબિત થઈ છે. જો કે છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોથી ઘણાં સંશોધકો ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે એન્ટિબાયોટિકનો ઉપયોગ આડેધડ રીતે અને વધુ પ્રમાણમાં થઈ રહ્યો છે.
આ પરિસ્થિતિના કારણે એન્ટિબાયોટિકની અસર ધીમે-ધીમે ઓછી થઈ રહી છે કારણ કે બેક્ટિરિયા પણ તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારી રહ્યા છે અને એન્ટિબાયોટિકની અસર સામે લડી શકાય તે રીતે વિકસી રહ્યા છે. એન્ટિબાયોટિકનો પ્રતિકાર કરીને આ બેક્ટિરિયા વધુ મજબૂત બની રહ્યા છે.
શરદી, તાવ કે ખાંસી જેવા વાઇરસના કારણે થતી બીમારીઓ માટે પણ ઘણાં તબીબો એન્ટિબાયોટિક આપતા થયા હતા. યુરોપના ઘણાં દેશોએ એન્ટિબાયોટિકના આવા ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો પરંતુ વિશ્વના બાકીના દેશોમાં આ પ્રમાણે જ સારવાર થઈ રહી છે. જેના કારણે એન્ટિબાટિક ઘણાં કિસ્સાઓમાં કારગત નથી નીવડતી. આ પરિસ્થિતિને એન્ટિબાયોટિક રેઝિસટન્સનું નામ આપવામાં આવ્યું છે.
હાલ તો એવી જૂજ એન્ટિબાયોટિક શોધાઈ રહી છે અથવા સંશોધન હેઠળ છે જેને આદર્શ અથવા પરિવર્તનકારી કહી શકાય.
જે બીમારીમાં એન્ટિબાયોટિક ન લેવાની હોય તેવા રોગો અને તેને યોગ્ય તેમજ નિયમિત રીતે ન લેવામાં આવે તો પરિણામો વિપરિત હોઈ શકે છે. છ દાયકા પહેલાં જીવલેણ નીવડી રહેલા બેક્ટિરિયા કદાચ પહેલાં કરતા પણ વધુ ધાતક વર્ઝનમાં આપણી સામે છે. ભારત, ચીન અને રશિયા જેવા દેશોમાં ટી.બી.ના કેસમાં આવી રહેલો વધારો આ વાતનો સૂચક છે. મહામારીનો એ સમય ફરી વિશ્વ સમક્ષ ન આવે તે માટે વિશ્વભરમાં તબીબી વૈજ્ઞાાનિકો વિવિધ વિકલ્પો પર કામ કરી રહ્યા છે.
આ વિકલ્પો પૈકી સૌથી જાણીતો વિકલ્પ છે કે જેમ ઝેરનું મારણ ઝેરથી જ થઈ શકે તેમ બેક્ટિરિયાનો નાસ પણ બેક્ટિરિયા દ્વારા જ કરવો જોઈએ. જેમ રોગને વધવામાં મદદ કરનારા બેક્ટિરિયા હોય છે તેમ આપણાં શરીરમાં અમુક બેક્ટિરિયા એવા પણ હોય છે જે આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે, એન્ટિબાયોટિકના સેવનના મારાના કારણે આપણા શરીરના આ બેક્ટિરિયા નિષ્ક્રિય થઈ રહ્યા છે.
હાલ કેટલીક ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ એવી દવા વિકસાવી રહી છે જેમાં રોગપ્રતિકારક બેક્ટિરયા હોય અને તેના સેવનથી આપણા શરીરમાં ફરી તે બેક્ટિરિયા સક્રિય બને. અમેરિકાની યુનિવર્સિટી ઑફ કોલોરાડોમાં હાલ કેટલાંક વૈજ્ઞાાનિકો ભારતીય વૈજ્ઞાાનિકો સેમિકન્ડકરના ક્વોન્ટમ ડોટ વિકસાવી રહ્યા છે. ફોન કે અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો બનાવવા માટે સેમિકન્ડક્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ વૈજ્ઞાાનિકો ક્વોન્ટમ ડોટમાં સૌરઊર્જા ભરી આ ડોટના મોટા જથ્થાનો ઉપયોગ ઇંધણ તરીકે કરવામાં આવે. ક્વોન્ટમ ડોટનું કદ વાળની પહોળાઈ કરતા પણ ઓછું હોય છે.
આ સંશોધકોનો દાવો છે કે આ ક્વોન્ટમ ડોટનો ઉપયોગ દવા તરીકે પણ થઈ શકે છે. આ પ્રકાશિત ક્વોટન્ટ ડોડ સીધા બેક્ટિરિયાને ટાર્ગેટ કરી શકે છે. આ ડોટ જ્યારે બેક્ટિરિયા નજીક પહોંચે ત્યારે તેને એક્ટિવેટ કરવામાં આવે તો તેમાં રહેલો પ્રકાશ બેક્ટિરિયા માટે ઝેર સાબિત થાય છે. હાલ આ વૈજ્ઞાાનિકો આવા ક્વોટન્ટ ડોટ પર વિવિધ પ્રયોગ કરી રહ્યા છે.
તબીબી ક્ષેત્રે એક મુદ્દો હંમેશા ચર્ચામાં રહ્યો છે કે દવાઓ પર સંશોધન કરનારા લોકો તબીબોના ઓછ સંપર્કમાં હોય છે. દવાને મહત્તમ ત્યારે જ અસરકારક બનાવી શકાય છે જ્યારે તેના સંશોધકો દર્દીઓ અને તબીબોને મળી બીમારીઓ અને તેના કારણોના ટ્રેન્ડ વિશે વિગતવાર જાણકારી મેળવતા હોય. આ ઉપરાંત અન્ય વાયરસની મદદથી રોગ ખાળવાના પ્રયત્નો પણ તબીબી વિજ્ઞાાનમાં ચાલી રહ્યા છે, જેથી વિશ્વને એન્ટિબાયોટિક પહેલાના યુગ જેવા સમયનો સામનો ન કરવો પડે.
Copyright © 2015 સંતરામ વિચાર. Design by Vinit Soni.