gu id en en es fy en en en en en en it en en en en nl en pt ja en en en gu gu de en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu en gu en gu en gu en en gu gu gu gu gu en en gu gu gu gu gu en en en en en en
સદિયાં લગ જાયેગી, તુમકો મુઝે ભુલાનેમેં - Sandesh
August 24, 2018 | 2:25 am IST
કરન્ટ અફેર : આર. કે. સિંહા
અટલયુગનો અંત આ શતાબ્દીની સૌથી મહત્ત્વની ઘટનામાંની એક મનાશે. અટલજી સાથે ૧૯૬૫થી માંડીને અત્યાર સુધી ૫૩ વર્ષનો સાથ રહ્યો. તેમની તબિયત બગડતાં પહેલાં ભાગ્યે જ કોઈ મહિનો પસાર થતો હશે કે તેમની સાથે કેટલાક કલાક ના ગાળ્યા હોય. ઉંમરમાં મારાથી ઘણા મોટા હતા, પરંતુ વ્યવહાર મિત્રવત્ હતો. એકબીજાને પૂરું સન્માન આપતા હતા, હળવી મજાક પણ કરી લેતા હતા. માત્ર એક ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરીશ. ૧૯૯૬માં અટલજીની જ્યારે ૧૩ દિવસની સરકાર બની હતી અને માયાવતીએ બેવફાઈ કરતાં એક મત ઓછો પડતાં અટલજીએ સંસદમાં પોતાનાં ભાષણની સમાપ્તિ- ન દૈન્યમ્ ન પલાયનમ્ – કહીને કરી હતી અને સીધા જ રાષ્ટ્રપતિભવન પહોંચીને રાજીનામું સોંપી દીધું હતું. તે સમયે અટલજીની લોકપ્રિયતા ચરમસીમાએ હતી. બધાની જીભ પર તેમનું નામ રહેતું હતું. વિરોધીઓમાં પણ તેમના પ્રશંસકો ઓછા નહોતા.
બિહારનાં મુઝફ્ફરપુરમાં પ્રદેશ કાર્યકારિણીની બેઠક હતી. તે દિવસોમાં ભાજપના પ્રદેશઅધ્યક્ષ સ્વર્ગીય અશ્વિનકુમાર હતા, પરંતુ તેમણે સંગઠનને મજબૂત કરવાની જવાબદારી ઉઠાવી હતી અને રોજબરોજનાં વહીવટીકાર્યો ઉપાધ્યક્ષ હોવાને નાતે મારા પર છોડયાં હતાં. અટલજીને તો કાર્યકારિણીમાં સમાપન ભાષણ આપવાનું હતું. દિલ્હીથી અટલજીનો પ્રોગ્રામ આવ્યો. કાર્યક્રમ મુજબ અટલજી રાજધાની એક્સ્પ્રેસથી સવારે સાડાપાંચે પહોંચવાના હતા અને સરકારી અતિથિગૃહમાં તેમનાં રોકાણની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. હું તત્કાળ સરકારી અતિથિગૃહ પહોંચ્યો અને ત્યાંના વ્યવસ્થાપકોને મળીને વ્યવસ્થા જોઈ લીધી. ખાનપાન વિષે જરૂરી સૂચનાઓ પણ આપી દીધી. પાછો આવીને પક્ષનાં કાર્યાલયમાં બેઠો જ હતો કે દિલ્હીથી ફોન આવ્યો. શિવકુમારજી(અટલજી સાથે વીતેલાં ૬૦ વર્ષથી રાતદિવસ વિતાવનારા) લાઇન પર હતા. મને પૂછવામાં આવ્યું કે, ‘શું થયું? અટલજી નારાજ છે, લો વાત કરો. ‘અટલજી સામાન્ય મિજાજમાં હોય ત્યારે મને રવીનજી કહેતા અને નારાજ હોય તો સિંહાજી કહેતા હતા. ફોન પર આવતાં જ અટલજીએ કહ્યું કે, ‘સિંહાજી, શું થયું? શું તમારા ઘરમાં ખંડનો દુષ્કાળ પડયો છે? હું અત્યારસુધી તમારે ત્યાં જ રોકાતો આવ્યો છું. ૧૩ દિવસ વડા પ્રધાન શું થઈ ગયો, તમે મને ઘરમાંથી પણ કાઢી મૂકશો?’ મેં કહ્યું કે, ‘જી એવી કોઈ વાત નથી. મેં વિચાર્યું કે એસપીજીવાળાના પ્રોટોકોલમાં આવી વ્યવસ્થા જ હશે. ‘અટલજીએ કહ્યું, ‘એસપીજીની ઐસી તૈસી, તેમને શી ખબર કે મારાં તો તમામ શહેરમાં ઘર છે કે જ્યાં હું પૂરી રીતે સુરક્ષિત છું. હું તમારા ઘેર જ રોકાઈશ. હા, એટલું જરૂરી છે કે આ વખતે ત્રણ ખંડો જોઈએ. મારી સાથે એસપીજીનો સહાયક રહે છે, તે મારી ખંડની નજીક જ રોકાશે. અને રંજન(અટલજીની દત્તક પુત્રી નમિતાના પતિ રંજન ભટ્ટાચાર્ય) પણ આવી રહ્યા છે, તેથી તેના માટે પણ એક ખંડ જોઈશે.’ મેં કહ્યું કે, ‘બાપજી બંને બાળકો તો બોર્ડિંગમાં છે. રજાઓમાં આવે છે. ખંડની કોઈ કમી નહીં અનુભવાય.’ અટલજીને તેમના કુટુંબીજનો અને કેટલાક નજીકના કાર્યકરો બાપજી જ કહેતા હતા અને તેઓ મંદ મુસ્કાન સાથે તેનો સ્વીકાર કરતા હતા. તેમણે ફોન મૂક્યો અને હું ઘર તરફ ભાગ્યો. એક દોઢ કલાકમાં જ એસપીજીના ડીઆઈજી કૌલસાહેબ(કદાચ ગિપક કૌલ) મારા ઘેર પહોંચી ગયા અને સમગ્ર ઘરનો અંદાજ લેવાનું શરૂ કર્યું. તેમને સૌથી મોટો વાંધો એ હતો કે ઘરના દરવાજાથી ઉપર ડ્રોઇંગરૂમમાં જવા માટે રેમ્પ બનાવવામાં આવ્યો હતો અને તેની નીચે મેં ગાયો પાળી રાખી હતી અને ઉપર બેડરૂમ સુધી પહોંચવા લિફ્ટ નહોતી, તે મુદ્દે કૌલસાહેબ સાથે રકઝક થઈ હતી. કૌલસાહેબે દિલ્હીથી અટલજીની બુલેટપ્રૂફ કાર ખાસ વિમાનમાં મગાવીને રેમ્પ પર વારંવાર ચડાવી અને ઉતારી, તે પછી તેમને વિશ્વાસ બેઠો કે રેમ્પ મજબૂત છે અને બુલેટપ્રૂફ કાર સરળતાથી ચડી-ઊતરી શકશે. બીજા દિવસે સવારે પાંચ વાગ્યે અમે બધા પટના જંક્શન સ્ટેશને હતા. અટલજી આવ્યા. સવારે પાંચ વાગે પણ હજારો કાર્યકરો હાજર હતા. આવનારા-જનારા પ્રવાસી હતપ્રભ થઈને અટલજીનાં દર્શન કરી રહ્યા હતા. પ્રોટોકોલ મુજબ અટલજીની બુલેટપ્રૂફ કારની પાછળની સીટમાં ડાબે બેઠા અને મને યજમાન હોવાને કારણે જમણે બેસાડયો. સામેની સીટમાં ડ્રાઇવરની બાજુમાં આઈપીએસ અધિકારી પ્રમોદ અસ્થાના બેઠા, તે દિવસોમાં તેઓ અટલજીની અંગરક્ષક ટીમના(ક્લોઝ બોડી પ્રોટોકોલ ટીમ)ના વડા હતા. હાલમાં તેઓ ત્રિપુરામાં ડીજી પોલીસ છે. અટલજીનાં આગમનની જાણકારી મળતાં પટનાથી માંડીને મુઝફ્ફરપુર સુધી હલચલ મચી હતી અને સવારે સાડાપાંચ વાગે પણ લોકો રસ્તા પર આવી ગયાં હતાં. અટલજી કારમાં બેઠા સૂઈ રહ્યા હતા. જે ચાર રસ્તા પર જરા વધુ ભીડ હોય ત્યાં તેમને આગ્રહ કરતો કે બાપજી જરા અભિવાદન સ્વીકારી લો. અટલજી ટટ્ટાર બેસીને ડાબે-જમણે હાથ જોડીને અભિવાદન સ્વીકાર કરીને પાછા ઊંઘવા લાગતા હતા. એક-બે વાર આવું થયા પછી અટલજી વિફર્યા અને એસપીજીના સહાયક ડાયરેક્ટરને કહ્યું કે, ‘પ્રમોદ આટલાં લોકો સડક પર કઈ રીતે આવી ગયાં?’ પ્રમોદ અસ્તાનાએ કહ્યું કે જી સર તમારા સ્વાગત માટે ઊભાં છે. અટલજીએ કહ્યું કે, ‘બેવકૂફ બનાવો છો? સવારે પાંચ વાગ્યાથી સ્વાગત માટે ઊભાં છે? પૂરાં શહેરનો પૂરો ટ્રાફિક રોકાયેલો છે. તે બિચારા સવારે ફરવા નીકળ્યા છે અને તેમને તકલીફ આપી રહ્યા છો? નોકરીએ જતાં તેમને વિલંબ થશે.’  ઘેર પહોંચતાં જ પિતાજીએ તિલક-ચંદન લગાવીને તેમનું સ્વાગત કર્યું. અટલજી મારા પિતાજી સાથે સંસ્કૃતમાં જ વાતો કરતા હતા. કુશળક્ષેમ પૂછયા પછી બેડરૂમનાં પગથિયાં ચડતાં અટલજીએ કહ્યું કે પગથિયાં તો ખૂબ સુંદર બનાવ્યાં છે પણ ઘૂંટણમાં હવે નબળાઈ આવવા લાગી છે. કષ્ટ પડે છે. મેં કહ્યું કે આપનો ઇશારો સમજી ગયો. બીજી વાર આવશો તે પહેલાં લિફ્ટ લગાવી દઈશ. આજે મારા પટનાનાં નિવાસ્થાને રેમ્પ તોડીને મોટું સંસદીય કાર્યાલાય બનેલું છે તે એસપીજીની દેન છે અને લાગેલી લિફ્ટ અટલજીની સલાહને કારણે લાગી છે. ખંડમાં પહોંચતાં જ અટલજીએ સદરો, બંડી ખોલીને ફેંક્યા. ઝબ્ભો અને ધોતીયું પણ ખોલી નાખ્યું. માત્ર અંડરવેર અને બનિયાનમાં બાથરૂમમાં ઘૂસ્યા અને હું કિચનમાં ચા લેવા દોડયો. ખંડમાં પાછા આવતાં જ પલાઠી વાળીને પથારી પર બેસી ગયા. મં કહ્યું અટલજી ચા? તો તેમણે કહ્યું સદરો લાવ. મેં તેમને સદરો લાવી આપ્યો. તેમણે સદરાનાં ખિસ્સામાંથી અક ચિઠ્ઠી કાઢી. તેમણે ખૂબ સાચવીને રાખી હતી. મને ચિઠ્ઠી આપતાં કહ્યું કે, ‘ખબરદાર ઉપર કોઈ નહીં આવે. હું આજે દિવસભર આરામ કરીશ. નાસ્તા પછી ફિલ્મો જોઈશ. આ પાંચ ફિલ્મનાં નામ મેં લખેલાં છે, તેની કેસેટ મેળવવા જુગાડ કરો. કાર્યસમિતિની બેઠક તો મુઝફ્ફરપુરમાં સાંજે છે ને? પાંચ વાગે નીકળીશું, એસપીજીવાળાએ કહ્યું છે કે રસ્તો દોઢ કલાકનો છે. ‘મેં કહ્યું કે દોઢ નહીં બે કલાકનો રસ્તો છે, તો તેમણે કહ્યું કે તમે અડધો કલાકમાં સમાપન કરશો અને રાતે ૯.૩૦ વાગે રાજધાની પકડીશું. ફરી કહ્યું કે ખબરદાર આજે કોઈ ઉપર આવ્યું તો. મેં કહ્યું કે બાપજી તમે નિિૃંત રહો, કોઈ ઉપર નહીં આવે. નાસ્તા પછી અટલજીએ કહ્યું કે, ‘બપોરે ફિશફ્રાઈ અને ચાઇનીઝ સૂપ લઈશ. મેળ પડે તો એકાદ સેન્ડવિચ બનાવી દેજે.’ પાંચ ફિલ્મોની કેસેટ આવી અને નાસ્તા પછી અટલજી પથારી પર પલાંઠી મારીને ફિલ્મો જોવા લાગ્યા. કોઈક ગીત પસંદ આવતું તો રિવાઇન્ડ કરીને ગીતો સાંભળતા હતા અને પછી આગળ વધતા હતા. નીચે ભીડ જમા થઈ રહી હતી. સૂત્રોચ્ચાર થઈ રહ્યા હતા. પછી મેં કહ્યું કે, ‘બાપજી એક વાર બાલ્કનીમાં જઈને અભિવાદન સ્વીકાર કરી લો.’ તેઓ કહેતા કે આ ગીત તો પૂરું થવા દે પછી જઈએ છીએ. ગીત પૂરું થતાં અટલજીએ બનિયાન પર ઝબ્ભો પહેરીને પછી કહ્યું કે ચાલો. મેં કહ્યું બાપજી ધોતી? તો અટલજી કહેતાં કે, ‘લોકો નીચેથી જોઈ રહ્યાં છે, તેમાં વળી ધોતી ક્યાં દેખાવાની છે? ‘આ સિલસિલો સાંજ સુધી ચાલતો રહ્યો.
યહ મૃત્યુ ક્યા? બસ ઇતની સી બાત હૈ,
કિસીની આંખ ખૂલ ગઈ, કિસીકો નીંદ આ ગઈ’
કોટિશ : નમન યુગપુરુષ!
(લેખક રાજ્યસભાના સાંસદ છે)
નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાઓ સંદેશ ન્યૂઝ સાથે.
તમે અમને ફેસબુક, ટ્વીટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુ ટ્યુબ પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી શકો છો.
લેટેસ્ટ ન્યૂઝ અપડેટ્સ તમારા ફોન પર સૌથી પહેલા મેળવવા માટે આજે જ ડાઉનલોડ કરો Sandeshની નવી મોબાઇલ એપ્લિકેશન
11000 ફૂટની ઊંચાઇ પર કેદારનાથના પહાડ પર થયો ચમત્કાર!, લોકો અચંબામાં
જાણો…ભારતની હારથી કોને ફાયદો કોને નુકસાન? પોઇન્ટ ટેબલની આ છે તસવીર
પાકિસ્તાનનાં સપોર્ટને લઇને ‘કિંગ કોહલી’એ આપી આવી પ્રતિક્રિયા, તમે પણ થઈ જશો ખુશ
વર્લ્ડ કપ 2019: ઇંગ્લેન્ડ સામે હાર છતાંય વિરાટ કોહલીને આ વાત પર ગર્વ
ઇંગ્લેન્ડે રોક્યો ભારતનો વિજયરથ, દિલધડક મેચમાં 31 રને ‘વિરાટ બ્રિગેડ’ની હાર
PHOTOS: દુનિયાની આ સ્વર્ગ જેવી 10 હોટલ કે જ્યાં જમવા કરતા ફરવાનું વધારે મન થાય!
પ્રિયંકાની જેઠ જેઠાણીના લગ્નનાં PHOTOS વાયરલ, ‘દેશી ગર્લ’ રડતી જોવા મળી
આ હોટ કાશ્મીરી બાળાનું આવી રહ્યું છે બોલિવૂડ ડેબ્યુ ફિલ્મ, જુઓ આલિયા ખાનનાં PHOTOS
દિશા પટણીએ શેર કર્યા નવા PHOTOS, બેકાબુ થઈ ફેન્સ બોલ્યા ‘કોઈ એમ્બ્યુલેન્સ બોલાવો ભાઈ’
બોલિવૂડ છોડવા પર ટ્રોલ થઈ ઝાયરા વસીમ, મીમ્સ શેર કરી યુઝર્સે આપ્યા રિએક્શન
સિંહણ સાથે છ સિંહબાળએ લટાર મારી, વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ
રાહુલ ગાંધીના મતવિસ્તારમાં ઘટી રૂંવાટા ઉભા કરી દેનારી ઘટના, જુઓ Video
VIDEO: માણસ પરથી ટ્રેન ફરી ગઈ, જાદુગરે એવો કમાલ કર્યો કે જીવતો જ નીકળ્યો
VIDEO: સુકી નદીમાં પૂલનુ કામ ચાલુ હતું અને અચાનક ધોધમાર પાણી આવ્યું, મજૂરો ફસાયા
રથયાત્રા પર્વ સાથે જોડાયેલી રોચક વાતો, જાણો શાસ્ત્રીજી પાસેથી, Video