gu fr id gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu el gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en la en ru gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu
બાળકને વ્યવસ્થિત વિટાળીને રાખવું જેથી તેના શરીરની ગરમી જળવાઈ રહે.
રાષ્ટ્રીય રસીકરણ સમય પત્રક મુજ્બ બાળકને યોગ્ય ઉમરે દરેક રસીઓ અપાવવી ખુબ જ આવશ્યક છે.
બાળક માંદુ પડે ત્યારે પણ તેને ઘવડાવવાનું ચાલુ રાખો.
માતાએ નવજાત શિશુને દિવસે અને રાત્રે જ્યારે માગે ત્યારે ઘવડાવવું. ૨૪ કલાકમાં ઓછામાં ઓછું ૮ થી ૧૦ વખત ઘવડાવવું.
બાળકને ૬ થી ૧૨ માસ દરમ્યાન દૂધમાં મસળીને રોટલી કે ભાત અથવા જાડી દાળમાં ઘી કે તેલ નાખીને તેમાં મસળીને રોટલી કે ભાત આપવા.
બાળક બે વર્ષનું થાય ત્યાં સુધી માતાનું ઘાવણ ચાલુ રાખવું.
બે વર્ષના બાળકને ત્રણ વખત ઘરમાં બનતો ખોરાક આપવો. ઉપરાંત વચ્ચે બે વખત પોષક નાસ્તો આપવો.
બાળકને ખોરાક આપતા પહેલા માતાએ તેમજ ઘરના અન્ય સભ્યોએ વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
જન્મ પછી તુરંત જ શિશુને સ્તનપાન કરાવવુ જોઈએ.
બાળક કુપોષિત હોય તો તેને નજીકની આંગણવાડીમાં નોંઘણી કરાવી અને મળતી સેવાનો લાભ લેવો જોઈએ.
કુપોષિત બાળકોને પોષણયુક્ત તેમજ વધારે માત્રામાં ખોરાક આપવો જોઈએ.
બાળક માંદુ પડે તો ડોકટરની સલાહ વગર ગમે તે દવા ન આપવી.
નાના બાળકની આંખમાં કાજલ ન આંજો.
બાળકને કાનમાં કે નાકમાં તેલ કે કોઇપણ જાતનું પ્રવાહી નાખવું જોઈએ નહી.
બાળકના કપડા, તેને સુવાવડની જગ્યા અને રમકડા સ્વચ્છ અને ચોખ્ખા રાખવા.
રસીકરણ એ રોગોને અટકાવવા માટેની જાણીતી કિંમતી અસરકારક પધ્ધતિઓમાની એક પધ્ધતિ છે. જો કે મોટા ભાગના રસીઓથી અટકાવી શકાય તેવા રોગો હવે નિયંત્રણમાં આવી ગયા છે. પરંતુ રસીકરણ તો ચાલુ રાખવું જ જોઈએ. કારણ કે જો રસીકરણ બંધ કરવામાં આવે તો રોગો ફરીથી ઉથલો મારી શકે છે.
રસીઓથી અટકાવી શકાય તેવા રોગો છે.
ક્ષય (બી સી જી)
રસીઓ, ચોક્કસ ઉંમરે, ચોક્કસ માત્રામાં, ચોક્કસ સમયગાળામાં મુકી દેવી જોઈએ. અને બાળકને રોગો સામે શક્ય એટલું ઉતમ પ્રકારનું રક્ષણ મળી રહે તે માટે રસીનો કોર્સ પૂરેપૂરો સમયસર અપાવી દેવો જોઈએ. જે  સમયપત્રક આપણને જણાવે છે કે ક્યારે અને કેટલા ડોઝ દરેક રસીનાં આપવા જોઈએ તેને રસીકરણ સમયપત્રક કહે છે.
બાળકો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે રાષ્ટ્રીય રસીકરણ સમયપત્રક
સગર્ભાવસ્થા દરમ્યાન વહેલી તકે
ધનુર-૧ નાં ૪  અઠવાડિયા પછી
૦-૧ વર્ષનાં બાળકો માટે
જન્મ સમયે અથવા ૧ વર્ષ સુધીમાં ગમે ત્યારે
૧.૧ મી.લી. ૦.૦૫.મી.લી (૧ મહીના સુધી).
ચામડી નીચે પ્રથમ પડમાં
ડાબા હાથના ખભાં પર
જો સંસ્થાકીય પ્રસુતી હોય તો જન્મ સમયે,પરંતુ ૨ અઠવાડિયા સુધી આપી શકાય
ઓ.પી.વી ૧,૨ અને ૩જો
૬ અઠવાડિયે, ૧૦ અઠવાડિયે અને ૧૪ અઠવાડિયે પરંતુ ૨ વર્ષસુધીમાં આપી શકાય.
૬ અઠવાડિયે, ૧૦ અઠવાડિયે અને ૧૪ અઠવાડિયે પરંતુ ૨ વર્ષસુધીમાં આપી શકાય.
ડાબા પગની જાંઘ પર વચ્ચે અને બહારની બાજુ
એક  વર્ષ સુધી આપી શકાય.
જમણા પગની જાંઘ પર વચ્ચે અને બહારની બાજુ
૯ મહિને (૯-૧૨ મહિના) ૫ વર્ષસુધીમાં આપી શકાય.
જમણા હાથના બાવડા પર
૯ મહિને ઓરી સાથે
૧ થી ૫ વર્ષના  બાળકો   માટે
ડી પી ટી(ત્રીગુણી) બુસ્ટર
ડાબા પગની જાંઘ પર વચ્ચે અને બહારની બાજુ
૧૬ મહિને ડિ.પી.ટી. / ઓ.પી.વી.ના પુરક ડોઝ સાથે
૨૪ મહિને, ૩૦ મહિને અને ૩૬ મહિને ઓછામા ઓછા ૬ મહિનાનો ગાળો હોવો જોઈએ.
૧૦ વર્ષે અને ૧૬ વર્ષે
જો બાળકને સમયસર અમુક રસીઓ ન મુકાઈ હોય, તો જ્યારે શક્ય બને ત્યારથી તેને પ્રાથમિક રસીકરણ શરૂ કરીને બાળક તેની પ્રથમ વર્ષગાંઠ સુધી પહોંચે ત્યાં સુધીમાં તમામ રસીઓ પૂરી કરાવી લો.
રાષ્ટ્રીય રસીકરણ સમયપત્રક ની પૂરેપુરી જાણકારી હોવી જોઈએ.
એક વર્ષથી નાની ઉંમરનાં જેટલા બાળકો હોય તેમનું રસીકરણ થવું જોઈએ.
આંગણવાડી કેન્દ્ર પર રસીકરણ કાર્યક્રમ અંતર્ગત આંગણવાડી કાર્યકર અને સ્ત્રી આરોગ્ય કર્મચારી દ્વારા રસીકરણ થાય છે.
રસીકરણમા બાળક સાથે માતાએ બાળક સાથે આવવું અને રસીકરણ કાર્ડ દરેક વખતે સાથે લાવવું જોઈએ.
રસીકરણ માટે દરેક વખતે નવી સીરીંજ અને સોય નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. ઉપયોગ બાદ તેનો યોગ્ય નિકાલ થવો જોઈએ.
રસીકરણથી બાળકને સામાન્ય તકલીફ જેવી કે તાવ, ઉધરશ,શરદી વિગેરે થઈ શકે છે જે રસીની આડ અસર થતી નથી.
માતાને રસીકરણ પછી સામાન્ય તકલીફો વિશે માર્ગદર્શન આપવું જોઈએ.
ઓરીનાં રસીકરણ પછી બાળકને શરીરે લાલશ પડતા દાણા થઈ શકે છે.
ઈંજેક્શનની જગ્યાએ સોજો, દુ:ખાવો.
પેરાસીટામોલની ૧/૪ ગોળી આપવાથી આ બધી તકલીફો દૂર થઈ શકે છે.
રસીકરણ પછી બાળક ને પ્રા.આ. કેન્દ્ર પર મોકલવું જોઈએ. જો,
ત્રણ કલાકથી વધુ બાળક રડ્યા કરે, ઉચા પ્રમાણમાં તાવ, બાળકનુ ઢીલું દેખાય, બેભાન થઈ જાય, ખેંચ આવે.
બાળકો રસીકરણથી વંચીત રહી ન જાય તે ખાસ તકેદારી રાખવી
રસીકરણ માટે ચુકવવામાં આવતા પ્રોત્સાહનની રકમનાં નાણાં વિષે લોકો ને માહિતી આપવી જોઈએ.
અટેન્શન ડેફીસિટ હાયરએક્ટીવીટી ડિસઓર્ડર
માસિક દરમ્યાન તરૂણ છોકરીઓએ લેવાની કાળજી.
ધાત્રીમાતા એ કેટલા માસ સુધી બળકને ફકત ને ફકત માતાનું ધાવણ આપવું જોઈએ ?
ધાત્રીમાતા એ આખા દિવસમા બાળકને કેટલી વાર સ્તનપાન કરાવવું જોઈએ?
ધાત્રી માતાએ બાળકને ખોરાક આપવા ની શુરૂઆત ક્યારથી કરવી જોઈએ?
ધાત્રીમાતા એ બાળકને કઈ-કઈ બીમારી થાય તો તુરંતજ ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ?
વધુ જાણો મુંઝવતા પ્રશ્નો અહી ક્લિક કરો
Published and promoted by
Indian Association of Preventive and Social Medicine- Gujarat Chapter (IAPSM-GC)
PDU Govt. Medical College Rajkot,
Phone No :+91 9426585514
Copyright © 2016 હેલ્થી ગુજરાત . Organize by હેલ્થી ગુજરાત
ઇન્ડીયન એસોશિએશન ઓફ પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન, એ કૉમ્યુનિટી મેડિસિન/પ્રિવેન્ટિવ એન્ડ સોશિયલ મેડીસિન અને પબ્લીક હેલ્થના તજજ્ઞોની બનેલી એક નોટ ફોર પ્રોફિટ સંસ્થા છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીન દ્રારા લોકોમાં આરોગ્યને લગતી બાબતોમાં જાગૃતી ઉભી થાય, ગુજરાત રાજયમાં હેલ્થ લીટરસી વધે અને લોકો આ જ્ઞાનના ઉપયોગ કરી પોતાને વધુ સ્વશ્થ બનાવે અને ગુજરાત રાજય હેલ્થી ગુજરાત બને તે ઉદેશ છે. આ વેબ હેલ્થ મેગેઝીનનીમાહિતીનો ઉપયોગ કરવાની સાથે સાથે ડોક્ટરની સલાહ પણ અવશ્ય લેવા ભલામણ છે.