nl fr en en en en en en en en en en en en en en en fr en en en en en en en en en en en en it en en en en en en en en en en en it en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en it en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu ru gu en ko en en en en en en en it en gu en en en en en en en en en it en gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en it en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr ms en en en en en en en it en gu gu ko gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
Shuklas :-Shri Makrand Dave-Devine Master - Sur Sangat
New user? Register Now! Help
You cannot start a new topic
You cannot reply to this topic
Shuklas :-Shri Makrand Dave-Devine Master Divine Master, Poet - Writer-Shri Makrand Dave
Posted 20 July 2007 - 02:50 PM
Born in the womb of wisdom in a rustic village in Gujarat, India on 13th November, 1922, Shri Makarand Dave was lifted up to a higher plane of consciousness by the tender age of 7 . Composing poems by the age of 10, Shri Makarand Dave cultivated a warm reception in the hearts of his countrymen and of fellow Gujarati speakers for half a century. In his youth, he jumped to liberate India from oppression during the freedom movement of 1942. Besides being a poet, he has also worked as a freelance news journalist. Recognized internationally, he has written over 50 books throughout his lifetime.
Back to top of the page up there ^
"Shri Makarand Dave’s ever shining glory as a renowned poet, writer, thinker and philosopher has crossed the borders of the Gujarati world and has enlightened the spirit of the world around..."
To spread Love and Light
- Shri Makarand Dave, from “Homage to Mother Liberty”
Shri Makarand Dave, also lovingly known as a saint poet, ”Sai Makarand”, in the Gujarati literature world and beyond, took his last breath on January 31st, 2005 at 5.30 am IST at his Nandigram residence in Valsad, a town in the Indian state of Gujarat.
Even at an age of 83 years and with an ailing body for the last few years, Shri Makarand Dave adhered to his life motto to get something meaningful done before it ends. He kept on working till the last moment to convey the message of divinity through his literary works, his social work and his spiritual work, which has reflected all through his life.
Shri Makarand Dave’s ever shining glory as a renowned poet, writer, thinker and philosopher has crossed the borders of the Gujarati world and has enlightened the spirit of the world around. He has been a realized divine Master for many of his students and has been recognized as a great seer and a mystic by many, who have been blessed to be in his presence. As said by his wife, Kundanika Kapadia, also lovingly known as Isha, and a renowned writer herself, “…in living with him, I had many divine experiences. He had contact with the subtle world. Even regarding his journey beyond, he had provided an indication but we were unable to understand it. Just a few days before leaving his body, he had said that he was going to go in Samadhi (Yogic sleep) and when he was asked about his return from Samadhi, he observed silence…”
In the presence of many of their loving friends and amidst an atmosphere of deep sorrow and prayers, Shri Makarand Dave’s holy body was cremated in Nandigram, on February 1st, 2005 at 10.30am IST, at a place pre-designated by him.
Shri Makarand Dave was born on November 13th, 1922, in a small town of Gondal in the Rajkot district of the Indian state of Gujarat. Youngest amongst five brothers and sisters, Shri Makarand Dave was primarily inspired by his god-loving parents that brought him very close to literature and philosophy. While pursuing his studies, he was in his primary years of college education in Rajkot when he quit his studies to join the 1942 freedom struggle of India that was inspired and guided by Mahatma Gandhi. He then stayed in his hometown for a long time to take care of his ill mother before he went on to settle down in Mumbai (Maharashtra, India) and finally made Nandigram his permanent residence along with his wife, Kundanika Kapadia and a few of their dear friends. All along the way he lived an exemplary life, continuously and profoundly contributing to the literature world with his collection of well over 50 books of poems and essays on various spiritual subjects and traditional scriptures, both in Gujarati and English. He had received prestigious awards like Ranjeetram Gold medal, Meghani Gold medal, Gujarat Gaurav Sahityakar Award from Gujarat Sahitya Academy, Narsinh Mehta Award, Aurobindo Award for his philosophical and other works.
Shri Makarand Dave always strived to strike a balance between the ancient and the modern and together with his wife, Kundanika Kapadia, they conceptualized and established Nandigram, away from the pangs of the mechanical life of modernization into the peaceful and joyful lap of nature, which has become a thriving center for cultural, spiritual, educational and caring institution for not only the surrounding tribal villages but for the world far and beyond.
His first visit to America was in 1989 and a last one recently in 1999. His travels, visions and dreams inspired his collection of poems titled, “Immortal face of America” and his writing, “Homage to Mother Liberty”. His vision beyond comprehension and his profound subtle insight unfolded deeper meanings of works around the world, ancient through the modern, focusing on the eternal message of ultimate unity and truth. His compassion for the humankind had no borders and inspired the foundation of Divine Darshan in the USA through one of his disciples, Jyotsna (Jessi) Shah , which is committed to nurture art and culture in this significant era of discovery and perennial dissolution, contribute its might in uniting our world… spreading our love and respect for
Life and its manifestations through diverse forms… and create the conscious, where various currents of culture unite and flow freely towards world harmony, and peace.
In his own words,” “From myriad experiences, our mind attempts to grasp what seems real. This is apparent reality. We are seeking reality behind all appearances. Infact, there is no wall between our inner & outer perceptions. To grasp our inner being, we have to travel deeper into our consciousness. It is at our core that the process of manifestation of plethora of creation emerges. Creativity is unique, as is its manifestation, in different forms of art. Divine Darshan is a harmonious attempt to perceive and understand the cosmic rhythm. Our creativity then, although expressed through local colors, fabrics and tunes, finds a universal expression…,The world wants fiddlers and music makers, not fighters and war mongers… the former are engaged in building bridges between different cultures whereas the latter are eager to fight till finish and refuse to acknowledge different opinions or any other type of opposition”.
Following excerpts from Shri Makarand Dave’s recent works, as is, will give us a glimpse of such a great yet humble seer and an amazing mystic:
From “Homage to Mother Liberty”-
· “On 29th of June in 1999, I with my wife Isha Kundanika visited USA. Our friends arranged a visit to the Statue of Liberty. I told them that we were not tourists but pilgrims, and I would be far happier to see the spirit of liberty embodied in a metallic mold than to see a mere metallic statue…We went in a traditional Indian way to pay our homage to the Dearest Lady of this great Nation…We were full of devotional fervor. It was divine sight….we sat together and meditated silently on the manifested form and the spirit of Liberty…We felt that our worship was positively received, as an aura of divine acceptance encircled all of us.”
· “When this image of the Mother is imbued by the nation, the whole nation is filled with kinship. Moreover, that Mother-image evokes within each and every person lofty ideals and produces a noble character. If the Mother of the nation lives in each individual, then the nation becomes a family with solidarity, unity and brotherhood as well. May we find such a Mother in the Statue of Liberty, as to liberate our souls from both physical-mental slavery as well as the slavery of ignorance”
From “Immortal face of America”, Eternal Seeds of Love, which is dedicated by Shri Makarand Dave to Joseph Campbell and John Muir who kept aloft the spirit of America through words and woods (collection of Gujarati Poems translated into English by Prasanna)-
· “Amidst the rush and roar of the New York City the Muse gave me a gift to see the “Immortal face of America” unveiled at St. Patrick’s Cathedral. I felt that the Eternal Seeds of Love are still fresh and vigorous to sprout a-new. The serene calm and peace that passeth understanding enveloped me like an armor of Light. The phenomena repeated many times….I also visualized that luminous and loving face manifested in your First and Foremost lady with a Flame that lights the path of Humanity. I know that you do not worship Her by any ritual but She is very much in your hearts. I hope this feeling of yours extends to the rest of the world. I have witnessed the luminosity and light of hat Flame in the Faces of your great Founding Fathers and Abraham Lincoln. Again I have found it shining in the writings of Emerson, Thoreau, Whitman and others. It is in the hands of the new generation to keep the Face untarnished and the Flame undiminished.”
Dr. Paul R. Fleischman said, “In this book of poems that the reader will find a voice of delight and reverence… a radiant dream… This volume of poems was written on his first extended trip outside of India, and his first visit to America, in 1989… Unlike poetry that is intended to be expressive, artistic or emotional, this book with its religious concerns, scriptural overtones, mythic engagement and transgression of body-mind-self boundaries, has a classical poetic chore: to exert a personal influence on the reader, to be life-changing. This collection of poems is like a web strung in the path of sunlight, which has captured and stored life transforming energy in beautiful language...”
One of Shri Makarand Dave’s unique creations is his play “Prometheus” which has been written in a classical style. His in-depth vision has lent a modern understanding to the mythical story of the Greek god “Prometheus”.
At an age of 80, Shri Makarand Dave, the mystic poet-writer has shared his wisdom and insight on the unity of truth through two of his unmatched monumental works, “Bhaktamar” and “Shiva, The Light of Lights”. Truth is beyond the frontiers of time and space. The mysterious spiritual stories in this latter book, despite being metahistoric, are just as relevant even today. The divine truth that they expound has not changed; the potent message thus transforms our way of perception of the world around.
As Shri Makarand Dave said in his former work “Bhaktamar”, “The Indian myths are full of historic incidents as well as their spiritual meaning. Even the names of the persons are full of double interpretation.”
Some say he is no more but those who met him say that he is now more ? Jinesh Desai can be reached at :
Back to top of the page up there ^
Posted 20 July 2007 - 03:14 PM
આ મોજ ચલી જે દરિયાની તે મારગની મુહતાજ નથી,
એ કેમ ઉછળશે કાંઠા પર એનો કોઈ અંદાજ નથી.
ઓ દોસ્ત, વહેતા જીવનની આ કોણ સિતાર સુણાવે છે?
આ બેઠો છે ક્યાં બજવૈયો? કૈં સૂર નથી કૈં સાજ નથી.
હા, બે’ક ઘડી એ નયનોમાં જોઈ છે એવી એક છબી,
ઝબકારે એક જ જાણી છે, જ્યાં કાલ નથી કે આજ નથી.
હરરોજ હજારો ગફલતમાં હું ભૂલી જાઉં તને, પ્રીતમ!
ને એમ છતાં એવું શું છે જે પ્રીતમ તારે કાજ નથી?
આ નૂર વિહોણી દુનિયામાં મેં એક જ નૂર સદા દીઠું,
એક પંખી ટહુકી ઊઠ્યું તો લાગ્યું કે તું નારાજ નથી.
આ આગ કટોરી ફૂલોની પરદા ખોલી પોકાર કરે,
ઓ દેખ નમાઝી, નેન ભરી! જ્યાં લગની છે ત્યાં લાજ નથી.
મહેન્દ્ર મેઘાણી સંપાદિત “ અરધી સદીની વાચનયાત્રા” માંથી સાભાર
Back to top of the page up there ^
Posted 15 February 2009 - 09:07 PM
Gujarati Sahitya Parishad presents Poet Makrand Dave: ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પ્રસ્તુત
Back to top of the page up there ^
Posted 15 February 2009 - 09:15 PM
ધૂળિયે મારગ : મકરન્દ દવે
કોણે કીધું ગરીબ છીએ ? કોણે કીધું રાંક ?
કાં ભૂલી જા મન રે ભોળા ! આપણા જુદા આંક.
થોડાક નથી સિક્કા પાસે, થોડીક નથી નોટ,
એમાં તે શું બગડી ગયું ? એમાં તે શી ખોટ ?
ઉપરવાળી બૅન્ક બેઠી છે આપણી માલંમાલ,
આજનું ખાણું આજ આપેને કાલની વાતો કાલ.
ધૂળિયે મારગ કૈંક મળે જો આપણા જેવો સાથ,
સુખદુ:ખોની વારતા કે’તા બાથમાં
Back to top of the page up there ^
Posted 15 February 2010 - 02:28 PM
પ્રભુએ બંધાવ્યું મારુ પારણું - મકરંદ દવે
પ્રભુએ બંધાવ્યું મારુ પારણું રે લોલ,
પારણીયે ઝૂલે ઝીણી જ્યોત રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
નભથી પધારી મારી તારલી રે લોલ,
અંગે તે વ્હાલ ઓતપ્રોત રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
લેજો રે લોક એનાં વારણા રે લોલ,
પુત્રી તો આપણી પુનાઈ રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
ઓસરિયે, આંગણિયે, ચોકમાં રે લોલ,
વેણીના ફૂલની વધાઈ રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
ગૌરીનાં ગીતની એ ગુલછડી રે લોલ,
દુર્ગાના કંઠનો હુંકાર રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
બાપુની ઢાલ બને દિકરો રે લોલ,
કન્યા તો તેજની કટાર રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
ઉગમણૅ પ્હોર રતન આંખનું રે લોલ,
આથમણી સાંજે અજવાસ રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
રમતી રાખો રે એની રાગિણી રે લોલ,
આભથી ઊંચેરો એનો રાસ રે,
અદકા અજવાળા એની આંખમાં રે લોલ.
Back to top of the page up there ^
Posted 16 February 2012 - 07:47 PM
મારા મકરંદ બાપુ//મનુભાઇ ગઢવી
મારા મકરંદ બાપુ//મનુભાઇ ગઢવી
વક્તા:– શ્રી મનુભાઇ ગઢવી સ્થળ: નંદિગ્રામ 13મી નવેમ્બર 2008
ઔમ પૂર્ણમદ: પૂર્ણમીદમ્ પૂર્ણાત્ પૂર્ણમુદીચ્યતે
આપ સર્વેને મારા વંદન. પૂ. કુંદનિકા મા ને વંદન. હું ચારણ છું. અમને સરસ્વતિ પુત્ર તરીકે સમાજ ઓળખે છે. અમે હર સ્ત્રીને “મા” કહીએ અને વડિલ જ્ઞાની પુરુષોને “બાપુ” કહીને બોલાવીએ. એ અમારી સંસ્કૃતિ છે. “મા”થી મોટો કોઇ શબ્દ નથી અને “ બાપુ” થી મોટું કોઇ સંબોધન નથી. હું અહીં “મારા મકરંદ બાપુ “ ની વાતું કરવા આવ્યો છું. હું માનવીમાં ભગવાન ગોતું છું. મારે અને મકરંદ બાપુને આ ભવનો કોઇ ખાસ નાતો હોય એવું ન ગણાય.
પચાસ વર્ષ પહેલાં બાપુ રાજકોટમાં એક પ્રેસમાં બેસતા ત્યાં હું દર્શન કરવા જતો. મારા સદ્ ભાગ્યે બાપુ, સ્વામી આનંદ અને મનુભાઇ ત્રિવેદી-“સરોદ”ને લઇને મારા ઘેર ગામ રાજસીતાપુરમાં આવેલા.
મુમ્બઇમાં હું ચાલીસ વરસથી છું. બાપુના દર્શનની ઝંખના કાયમ રે. એક વખત હું દર્શન કરવા હું આ આશ્રમમાં પોંચ્યો.કુન્દનિકા માએ આવકાર દીધો. કીધું બાપુની તબિયત જરાય સારી નથી. દર્શન ન થયા. હું સ્ટેશનમાં બેસીને રોયેલો.
આટલા વરહ પછી મને કોણે બોલાવ્યો?હું શું કામ આવ્યો,બાપુ તો જાગતી જ્યોતછે. અતિતનો ધુણો છે. રાખ વળી જાય, ચેઅતનાના અંગારા ઓલાતા નથી. મારો તાર ક્યાંક સંધાયેલો હશે.
“મારા મકરંદ બાપુ” માં મને શું દેખાણું છે? સાધક,વેધક, ફકીર, ઓલિયો, ગાફિલ, ત્યાગી, વૈરાગી, બંદો, પરખંદો, મનવેધુ, મઢુડો, માણીગર મરદ અને ભેરૂબંધ આ બધાય “મારા મકરંદબાપુ”માં પલોંઠી વાળીને બેઠેલા મેં જોયા છે. મકરંદ બાપુ પાબંદ આદમી છે. પડછંદ આદમી છે, સ્વચ્છંદ આદમી છે. સાચ માટે ઝઝુમતા, મૃત્યુને ભેટવા તૈયાર, ઘરવિહોણા ભુખ્યાને પોતાના ભાણાનો રોટલો ખવરાવી દેતા, ગુલામોની કતારમાં ઉભેલાના વાંહામાં પડતા ચાબખાથી વહેતા લોહીની વેદના અનુભવતા મેં જાણ્યા છે, માણ્યા છે. મારી કોઇ લાયકાત નથી. ચણતર, ભણતર કે ગણતર નથી. દરજીની ટેપ લઇને હિમાલય માપવા નીકળ્યો છું. ટીટોડી દરિયો ઉલેચવા નીકળી છે. પણ…..ચારણ છું. મરદોની જાનમાં જ જાઉં છું. વીરડા ઉલેચું છું. ખટદરશન પછીના અનુભવ ઉપર ઉભેલા લોક-દર્શનનો વિદ્યાર્થી છું. જેને કલ્પવૃક્ષને બદલે હૈયામાં લોક-સંસ્કૃતિનો આસોપાલવ ઉગાડી લીધો છે એવા “મારા મકરંદ બાપુ” ની થોડીક વાતું મારી કાલી ઘેલી ભાષામાં કહેવા મથીશ. સાંસાગડથલ કરીશ. સહન કરી લેજો. નભાવી લેજો.
મારી વાત એક વાક્યથી શરૂ કરીશ.
“પરમ ચેતનાના અસ્તિત્વના મશાલચી, છડીદર અને પેગંબર સમા માનવ જગતમાં વ્યક્તિત્વનો મહોત્સવ એટલે
સત્યને અડી ગયેલી વિભૂતિઓ એ સત્ય બીજાને સમજાવી ન શક્યા એની હત્યા થઇ છે, વધ થયો છે. જેણે સત્યને, પ્રેમના ખંભા ઉપર બેહાડ્યું, વેદનાનો યજ્ઞકુંડ બનીને પોતાની જાત્યને પોતે જ સળગાવી એના મંદિર નથી થીયા. એના તો પગલાં જ પૂજાય છે. હું પગલાં પૂજવા આવ્યો છું.
હું સાહિત્યકાર કે કવિ નથી”મકરંદ બાપુ” “વેદવિદ’—વેદનાના જાણકાર છે. એમની વેદના—સંવેદના અને વ્યથાની વતું હું એમના પદ્યમાંથી લઇને ગદ્યમાં વાતું કરીશ.
એમની એક રચના “હીરા શીલ્પીની મા ના વેણ” થી શરૂ કરૂ છું
ડભોઇના હીરાના કારીગરે હીરાથી મઢીને એક અદ્ ભુત તોરણ બનાવ્યું.આરાજ સિધ્રાજને ગમી ગીયું. રાખીલીધું ,આવું તોરણ મારા સિવાય બીજા કોઇ પાસે હોવું ન જોઇએ. કારીગર બીજું બનાવે નઇ માટે કારીગરના બેય હાથ કપાવી નાખ્યા. કારીગર રંડવાળ્ય માનો એકનો એક દીકરો છે. મા દીકરાને જનમ દે છે ઇ જ ઘડીએ સ્ત્રીમાં મા નો પણ જનમ થાય છે. એટલે તરત જ પોતાના લોહીમાંથી દૂધ બનાવીને પોષણ આપે છે. આવા દીકરાની મા—જનેતા હાથ વગરના દીકરાને ખવરાવવા બેઠી છે.
મસાણને કાંઠે બેઠેલી ઘરડી જનેતા અને સામે મા ની સેવા કરવાની હોંશવાળો હાથ વગરનો જુવાન દીકરો છે. મકરંદ બાપુ આ બેયની વેદના જગતમાં –કાયામાં પ્રવેશ કરે છે. હાથ વગરના દીકરાની કાયામાં મુંગા બેઠા છે. મા ના ખોળીયામાંથી બોલે છે. બેટા! મારા લા, મારી આંખ્યુના રતન, મારા વાલા વિસામા ! આંધળીની લાકડી, હાલ્ય બાપ ! હું તારા મોઢામાં મારા હાથે બે’ક કોળીયા મુકું. ખાઇ લે. મારી આંખ્ય સામે તારી આંખ્ય નો માંડતો.તારી લાચાર નજરથી આ તારી જનેતાના કાળજામાં શૂળ્યું વાગે છે. ખાઇ લે,મારા પેટ. મોઢું ઉઘાડ્ય. દીકરો આંખ્યું વીંચી ગીયો છે.
માના હાથમાંથી તાંહળી હેઠી પડી ગઇ. મા બોલવા માંડી, એ રાજા ! એ સધરા જેસંગ, નખોદીયા.કઉં છું તારું રાજપાટ રઝળશે. વાંઝીયો મરીશ, મુએ મોઢામાં પાણી મુકનારું કોઇ નઇ રે. તારું જડાબીટ જાશે.તારી કાગવાસ્ય નાખનારું કોઇ નઇ રે. ભુંડે મોતે મરજે. તારા નામ માથે મલક થુંકશે. અમારો માળો વીંખ્યો, ચકલાં ચૂંથ્યા. બેટા ! તારાં તો જો જે મલક ગીતડાં ગાશે.આ મા બળતી સગડી છે. દ્સીકરોલાચાર છે. અરમાનના ભડકા થીયા છે. મા એ આ બધું જોવા જીવતા રેવું પડશે. મોત વાલુ લાગે છે તોય પાછું ઠેલવું પડશે. હૈયું બળીને ખાખ થીયું છે. હું નઇ હૌં તો મારા લાલને કોણ ખવરાવશે?
દીકરાનીય વેદના છે. જે હાથે મા ની સેવા કરવાની હોંશ હતીઇ હાથ ગીયા. મા ના હાથના આધારે જીવવું પડશે. આંખ્યું આ જોવા સાજી રઇ. આ મા અને દીકરાની વેદના મકરંદ બાપુના રૂદીયાને રોવરાવે છે. માંયલો ભીતર સળગે છે. લોક સાહિત્ય કે’છે:– લકડી જલકર કોલસા ભઇ,
કોલસા જલ ભઇ રાખ,
મૈ પાપીણી ઐસી જલી
ન ભઇ કોલસા ન રાખ.
વેદનાનો કોઇ ઉપાય નથી. કાપડું ફાટ્યું હોય તો સાંધી લેવાય.
કાપડ ફાટ્યું હોય તો
સાંધો ન મળે સુરના
મેં એવું સાંભળ્યું છે કે એક કીલો હરણીયા પારામાં (mercury ) એક કીલો સોનું ઓગાળીને ભેળવો તોય પારાનું વજન એક કીલો જ રહે છે, નથી વધતું નથી ઘટતું.
“મારા મકરંદ બાપુ” તો જીવતો પારો છે, ખુમારીનું ખોરડું છે. મલક આખાની વેદના કાયામાં ભર્યા જ કરે છે. એક ભમરો કેતકેના છોડ ફરતો ગુંજન કરતો ફરે છે, કેતકીના છોડપર હજી ફૂલ નથી બેઠા. ભમરાને જોઇને મુરખો શીખામણ દેવા માંડ્યો. ભમરા ! કળી ખીલી નથી, ફૂલ બનતા વાર લાગશે, આમને આમ દુ:ખી થઇને ગાતો રઇશ તો મરી જઇશ. જો આ કેરડાને માથે કેવા રંગરંગના ફૂલડાં ખીલ્યા છે. ખાઇને દિ ટુંકા કરી લે. નહિ તો મરી જઇશ. ભમરાએ જવાબ દીધો: મેં ભંવરા મુલતાનકા, કભી ન કેરડ ખાઉં, જહાં તક મીલે ન કેતકી, ઝુરઝુર મર જાઉં.
આ ઝુરઝુર એટલે વેદનામાં ઝુરવાનું. આ ઝુરાપો બાપુમાં રૂંવાડે રૂંવાડે પ્રજળી ગીયેલો. ”કોઇ ઘટમાં ગહેકે ઘેરૂં” આ શરીર તો હાલતું ચાલતું હવાનું મશીન છે.
બાપુનું ઘટ—કાયા—શરીર જનમ જનમની વેદનાયું લઇને આવે છે. પરમ ચેતનાને છેડા અડી જાય ત્યારે ઘેરી ઝાલરીયું વાગવા માંડે છે. ગહેકે નઇ તો ગળામાં ઠહકાય. પોતાની વેદના એ નથી ગહેકયા. પારકી પીડાયું વોરીને ગહેક્યા છે. બહેક્યા છે. શબદનું સાધન લઇને અભિવ્યક્તિ જ નથી કરી, ગહેક્યા છે. કાળજાં વીંધી નાખે એવીવાણીમાં ગહેક્યા છે. રવીંદ્રનાથ ટાગોરની એક કવિતામાં સાધક ઠેઠ વૈકુંઠના બારણે પોચી ગીયો. સાંકળ ખખડાવી પ્રભુના પગલાંનો પગરવ સંભળાણો.સાંકળ મુકીને ઉઘાડે પગે દોડીને ઘરે પાછો આવી ગીયો. આ સાધક મારા મકરંદ બાપુ છે. વેદનાનો વૈભવ, આનંદ એની અભિવ્યક્તિ બધું મુકીને વૈકુંઠમાં નિષ્ક્રીય બેસી રેવાનું પસંદ નો પડ્યું.બાપુ બોલે છે:
“એટલું આજ જાણી લીધું આ ભવે.
ના ફરાશે પાછું કદી ક્યાંય પાછું હવે.
પ્યાસ છે એટલો પંથ સામે પડ્યો છે.”
બાપુની એક રચનામાં પવન વાંસના વનને કે’છે. કેમ મુંગા બેઠા છો? બોલો કાંઇક તો બોલો . વાંસના વને ભમરાને નોતરૂં દીધું. ભમરાએ વાંસમાં ગુંજારવ કરીને અંદરનો ગરભ ખોતરી નાખ્યો. વાંસ પોલો થઇ ગીયો. અહમ્ ઓગળી ગીયો.એક જ કાતળીમાંથી બંસરી બનીને ત્રિલોકના નાથ શ્રીકૃષ્ણના અધર ઉપર આસન જમાવી દીધું.
બાપુ કાળજામાં સાતમું વીંધ પાડી દે એવી વેદના ગોતવા વૈકુંઠને બારણેથી પાછા અવ્યા છે. વેદનાની મોજ માણે ઇ મકરન્દ છે અને પછી સાતમું વીંધ પાડીને લખ્યું કે મારી વાંસળીમાં સાત સાત કાણાં છે. મકરન્દ તમારી મિલ્ક્ત છે, કોઇ કીંમત નથી. ફાવે તો રાખો. નંઇતર ઘા કરીને ફેંકી દો. ખોબો ધુડ્યનો કુબો બણાયો ને બોત હુવા ખુશ બંદા ધણીએ એક લગાયા ધક્કા ચુર ચુર હુવા મકરન્દા. હવે તો હું ભિક્ષુક છું ને રાજા ભોજ પણ છું. મન માને તો લઉં શકોરું , મન થાય તો મલકને દોરૂ. તન તરકટ, તન તીર છે. મન મરકટ મન મીર છે. તનમન ફેંકીને ફરનારો ફકીર છું. પલોંઠીવાળીને બેહું તો હિમાલય છું મહોબતમાં હાલું તો ઉછળતો સાગર છું. પંજો પડી ગીયો છે કરાફાટ પીરનો તું કે તો લીરો ઉડાડું આ શરીરનો, અંદર ભડકો બળે છે કબીરનો પોથી સુણી ને
પરસાદી લીધી મેં હથેળીમાં
ત્યાં તો મહંત ઉઠે કંઠી બાંધવા.
પણ ડોક નમાવે ઇ બીજા,
આ મકરન્દ નંઇ ધરમનું ટીલું મારે ભાલે ને
હું ખીતીએ ટીંગાઉ , એ હવે હું નથી.
હવે તો મારી મોરલી એવી વાગે છે કે નાગ ડંખ મારતો જાય છે ને ડોલે છે, હું મકરન્દ પણ ઘેઘુર થઇને મસ્તીમાં ડોલું છું. વેદનાનો વૈભવ માણું છું. સાંઇના દરબારમાં ફરું છું. લીલું ખડ બળીને સોનેરી થઇ ગીયો છું. મારા ઘરમાં હું જ દીવો પરોવું, પધરાવુંને હું જ બુઝાવું
મે ઉંધું ઘાલીને પાસા ફેંક્યા.
ને મારે સવળા પડયા સોળ દાણા
તોડ થઇ ગીયોને મે વેંચ્યા ગોળ ધાણા.
હવે તો ગેબમાં પોંચી ગઇ છે. આબરુ આ ગાફિલની મને સમજાઇ ગીયું છે કે બાદશાહો નીકળે છે ફકીરોની તાજીમ કરવા. મને ખબર છે મારા મકરન્દ બાપુ ફકીરની તાજીમ કરવા સાહિત્યના બાદશાહો નંદિગ્રામ સુધી આવી ગીયો છે. બાપુ કે છે શબદ મને સામેથી ગોતી લે છે. સાત પાતાળ વીંધીને સુર ગંગા વહાવું એવા એવા શબદ આવે છે. પણ તોય મારી વેદનાની ભઠ્ઠી તો ઓલાતી નથી. મકરન્દ બાપુ પાહે શબ્દ, પ્રાસ-કાફીયા ચીંતન અને વિષયનો તો ખજાનો છે. એમની રચનામાં સંસ્ક્રૃત, અંગ્રેજી, શિષ્ટ ભાષા અને લોક – ભાષા બધામાં લોક – સાહિત્ય સંસ્ક્રૃતિની છાંટ
Back to top of the page up there ^
Forum Home Sursangat Sangeet   |-- Welcome to Sursangat   |-- Sursangat Admn Team   |-- Sursangat Specials   |-- Radio Cylon Legends   |-- Shuklas : Rare Melodies of Lata Mangeshkar-   |-- Shuklas : Rares of Mohamad Rafi- Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares -Asha Bhonsle- Solos & Duets   |-- Shuklas : Geetadutt- Duets & Solos   |-- Shuklas- Rare songs- Mukesh- Solos & Duets   |-- Shuklas : Talat Mahmood- Rare solos & Duets   |-- Shuklas : Rare Songs - Kishore Kumar-Solos & Duets Legendary Singers   |-- Shuklas : Rare Songs- Rare of the Rares   |-- Shuklas : Rares of Jagmohan-Sursagar   |-- Shuklas : Songs of N.L.Puri & Others   |-- Juthika Roy : Rare Devotional Songs   |-- Shuklas : Rares of Ameerbai Karnataki-Solos & Duets   |-- Shuklas : Kundanlal Saigal- Rare Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Pankaj Mullick- Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Rajkumari- Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Hemantkuamr -Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Manna Dey-Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Kanan Devi- Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Noorjahan-Solos & Duets   |-- Shuklas : Khursheed : Rares   |-- Shuklas : Rares of Chandulal H. Atma   |-- Shuklas : Rares of Mahendra Kapoor- Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Shamshad Begum- Sols & Duets   |-- Shuklas : Rares of Suman Kalyanpur-Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Suraiya-Solos & Duets   |-- Shuklas : Rares of Shankerdas Gupta   |-- Shuklas : Rares of Zohrabai Ambalavali- Solos & Duets   |-- Shuklas : G.M.Durrani- Rares   |-- Shuklas : Khan Mastana   |-- Shuklas : Rares of Kamal Barot Legendary Music Directors   |-- Shuklas : Musical Maestro : Anil Biswas   |-- Shuklas : Musical Maestro : Sachin Dev Burman   |-- Shuklas : Musical Maestro : Salil Chaudhury   |-- Shuklas : Musical Maestro-Madan Mohan   |-- Shuklas : Musical Maestro-Naushad   |-- Shuklas : Musical Maestros- Shankar Jaikishan   |-- Shuklas : Musical Maestros :Laxmikant Pyarelal   |-- Shuklas : Musical Maestro- Kalyanji Anandji   |-- Shuklas : Musical Maestros :Roshan   |-- Shuklas : Musical Maestro :O.P.Nayyar   |-- Shuklas : Musical Maestros- Khaiyaam   |-- Shuklas : Musical Maestro : Usha Khanna   |-- Shuklas : Musical Maestro- Jaidev   |-- Shuklas : Musical Maestro-Chitragupta   |-- Shuklas : Musical Maestro- C.Ramchandra   |-- Shuklas : Musical Maestros : Ghulam Mohamad & Others   |-- Shuklas : Musical Maestros : Hushnlal Bhagatram   |-- Shuklas : Musical Maestros : R.C.Boral   |-- Shuklas : Sahir Ludhianvi -Lyricists   |-- Shuklas : S.N.Tripathi Hindustani Classical Music -Vocal   |-- Shuklas : Hindustani Classical Music   |-- Legandary Vocalist-Hindustani Classical Sangeet   |-- Shuklas : Hindustani Classicals Hindustani Classical Music -Instrumentals   |-- Shuklas : Hindustani Classical Instrumental- Santoor Regional Music   |-- Shuklas : Gujarati Geet-Ras-Garba-Doha Comfort Zone   |-- Shuklas :Kundalini Awakening   |-- Shuklas :Motivation & Self Improvement Devotional Music   |-- Shuklas : Sacred Vedic Chants Ghazals, Nazms and Geet   |-- Shuklas : Begum Akhtar- Ghazals
Page 1 of 1
You cannot start a new topic
You cannot reply to this topic
1 User(s) are reading this topic
0 members, 1 guests, 0 anonymous users
The post may still be visible to moderators in this topic
The post will be removed from this topic completely
Time Now: Jul 31 2019 11:32 PM
Mark Board As Read
Community Forum Software by IP.Board 3.1.2