kn en gu gu gu gu gu sa gu en en gu gu gu gu gu en en gu gu gu gu gu gu en en en kn en en en en gu en en cs da cs en cs en en cs cs en en en cs cs en en en cs en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da en en cs en en en de cs da en da cs en en cs cs en en cs cs da en da cs en en cs da en en en cs cs cs cs en en en
ભીષ્મ પિતામહની આ વાત આજે પણ એટલી જ પ્રાસંગિક છે.
સત્યનું મુખ સોનાના આવરણથી બંધ થાય છે!!
મહાભારતનો જાણીતો પ્રસંગ છે. ભીષ્મ પિતામહ બાણશય્યા પર પોઢ્યા છે. એમને ઇચ્છા મૃત્યુનું વરદાન છે, સૂર્ય ઉત્તર તરફ ગમન કરે - ઉત્તરાયણ થાય તે પછી જ દેહ છોડવાનો સંકલ્પ છે. શ્રીકૃષ્ણે પાંડવોને કહ્યું કે શુદ્ધ રાજનીતિના પાઠ ભણવાનો આ અવસર છે. પિતામહને વિનંતી કરો.
પાંડવો અને દ્રૌપદી ભીષ્મ પાસે ગયાં. કહે છે કે ભીષ્મના કહેવાથી અર્જુને બાણ મારીને જમીનમાંથી પાણીનો ફુવારો કાઢી તેમને જળ પાયું. પછી યુધિષ્ઠિરે ઉપદેશની વિનંતી કરી. પિતામહ રાજનીતિનો બોધ આપવા લાગ્યા, સારા-ખોટાનો ભેદ સમજાવવા લાગ્યા. દ્રૌપદી હસી પડી. ધર્મરાજ નારાજ થયા. પણ પિતામહે કહ્યું કે દ્રૌપદી શાણી છે, અકારણ ન હસે. તેમણે તેને કારણ પૂછ્યું. દ્રૌપદી બોલી : ‘ક્ષમા કરજો પિતામહ, પણ મને વિચાર આવ્યો કે ભરી સભામાં મારાં વસ્ત્ર ખેંચાતાં હતાં ત્યારે આપ્ની આ સુબુદ્ધિ ક્યાં હતી?’
પિતામહે કહ્યું : ‘પુત્રી, મારા પેટમાં તેમનું અન્ન હતું. સાદી ગુજરાતીમાં તેમનું લૂણ ખાધું હતું. તેથી બુદ્ધિ બહેર મારી ગઈ હતી. આજે લોહી વહી જતાં શુદ્ધ થઈ છે.’
ભીષ્મના શબ્દો હતા,सुवर्णमयेन पात्रेण सत्यस्य विहितं मुखम्
એટલે કે સત્યનું મુખ સોનાના આવરણથી બંધ થાય છે. આ સોનાનું આવરણ એટલે અનૈતિક રીતે પ્રાપ્ત કરેલી ધન-સંપત્તિ. કાળું નાણું કાળાં કામ કરાવે છે. ભીષ્મ પિતામહની વાત આજે પણ એટલી જ પ્રાસંગિક છે.
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
પંદર વર્ષીય તરુણ સુહૃદયચંદ્ર નામનો તરુણ પોતાના પાડોશમાં રહેવા આવેલા સંબંધીને ત્યાં મળવા જાય છે. જ્યાં તેની નજરસ્વામી વિવેકાનંદ ગ્રંથાવલી પર પડે છે. અમુક ગ્રંથ હાથમાં લઈ થોડાં પાનાં વાંચતાં જ તેને લાગે છે - ‘આ તો એ જ વ્યક્તિછે, જેની હું વ્યાકુળતાથી શોધ કરી રહ્યો છું.’ પુસ્તકો વાંચવા માંગી, ઘેર લાવે છે.
દિવસો-સપ્તાહો-મહિનાઓ આ પુસ્તકના વાચનમાં રમમાણ થઈ જાય છે. એ કહે છે. મને સર્વાધિક પ્રેરણા ‘સ્વામીવિવેકાનંદના પત્રો’ તથા ‘ભારતમાં આપેલાં ભાષણો’ એ પુસ્તકોથી મળી.
મારા શિક્ષકોએ પહેલેથી જ મારામાં સંવેદનશીલતા તથા નૈતિક ભાવનાને જાગૃત કરી દીધી હતી, પરંતુ તેઓ મને એવો કોઈઆદર્શ ન દઈ શક્યા જેને હું મારું સમગ્ર જીવન સમર્પિત કરી શકું. એ તો મને વિવેકાનંદજીના વિચારોના વાચનથી જ સમજાયું.મને સ્પષ્ટ થયું કે જીવનનો ઉચ્ચતમ આદર્શ છે. આત્માનો મોક્ષાર્થં જગતહિતાયમ્ - જગતના કલ્યાણ થકી, આત્મકલ્યાણસેવા પરમો ધર્મ.
એ તરુણ બીજું કોઈ નહીં, પણ નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ, જેમણે આત્મકથામાં આ વાત લખી છે.
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
નાનકડું કામ પણ સુઘડતાથી કરો
વેદાંતના અભ્યાસુ યુવકે થિયોસોફિકલ સોસાયટીના પ્રમુખ પાસે જઈ યોગ, યોગાભ્યાસ અંગે જાણકારી અને માર્ગદર્શન મેળવવાની ઇચ્છા પ્રગટ કરી. પેલા સજ્જન કાંઈક કામ કરતા હતા. આ યુવાન નાની નાની વાતો પાર પાડવા કેટલો તત્પર છે એ જોવા-જાણવા એમણે એને કહ્યું, ‘હું અત્યારે ખૂબ જરૂરી કામમાં છું. તમે ત્યાં સુધીમાં સામી ભીંતે આ કેલેન્ડરને યોગ્ય સ્થાને લટકાવી દો.’ તેમણે ખીલી અને હથોડી આપ્યા. આ યુવક શું કરે છે એનું બારીકાઈથી ધ્યાન રાખવા લાગ્યા.
પેલા યુવકે એક ઠેકાણે ખીલી મૂકી તેના પર હથોડી મારી. ખીલી વાંકી વળી ગઈ. ખીલી લાગી નહીં. પ્રમુખ આ બધુ જોતા હતા. પેલા યુવકે ખીલી મારી નહીં શકાય એમ કહ્યું. તે ઊઠ્યા. વાંકી ખીલી સીધી કરી. નાનકડી ટિપોય પર ચડી બારણાના સીધાણમાં ભીંતની લગભગ વચ્ચે જ્યાંથી સૌને કેલેન્ડર જોવામાં સરળ પડે ચૂંક મૂકી અને હથોડીના એક જ ફટકાથી ખીલી ઠોકી દીધી અને કેલેન્ડર લટકાવી દીધું.
પ્રમુખે યુવકને કહ્યું, ‘કેલેન્ડર ક્યાં ભરાવવું, ભીંતમાં ખીલી ક્યાં મારવી, આવી સીધી સરળ બાબતો પણ તને આવડતી નથી. તો પછી તારાથી યોગ કેવી રીતે શીખાશે ?’
મન આમ તેમ ભટકતું હોય તો નાનું કામ પણ સારી રીતે થઈ શકતું નથી. એકાગ્રતા અને કાર્યનિષ્ઠા જરૂરી છે.
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
View my complete profile
ભીષ્મ પિતામહની આ વાત આજે પણ એટલી જ પ્રાસંગિક છે.
You are visitor No
Ethereal theme. Powered by Blogger.