gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu en en en en en en en gu en en en gu en en en en en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: આ તારી માણકી મને આંબી જાય ? – મનહર રવૈયા
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
(‘માટીની મહેક’ પુસ્તકમાંથી સાભાર, પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.)
‘હેં ભાઈ… ! હવે ક્યારે તારે કંઠી બંધાવવી છે… ? આમ ક્યાં સુધી નુગરા ફરવું છે ?’
ભાવનગર તાબાના કાળેલાના પાતાભાઈએ એના જીવથી વહાલા મિત્ર હરિરામને પૂછ્યું. થોરાળા ગામના હરિરામ અને પાતાભાઈને અતૂટ મિત્રતા હતી. આમ તો બેયનાં ખોળિયાં જ નોખાં હતાં, પણ જીવ એક અને બેય જ્યારે મળતા ત્યારે આ જ વાત પાતાભાઈના હોઠે આવીને ઊભી રહેતી.
‘અરે તું ભલા એકલા ગુરુનો ચેલો થયો છે એટલું બસ છે. હવે બીજાને ચેલા મૂંડીને જતિ કરવાનું મેલી દે તો સારું.’ હરિરામ હસતા હસતા બોલ્યા તો એનાથી પાતાભાઈની બંને ઘરવાળીઓ હસી રહી.
‘અલ્યા ભલા આદમી તારે એક જ ઘરવાળી છે અને મારે તો જોને આ જોટો છે. તોય મેં ગુરુ કર્યા છે અને તેની સેવા કરું છું.’
‘તે એની ક્યાં ના છે, તારે બે બાઈડીઓ છે એમ ગુરુય બે તું તારે ઠઠાડને… ! ઘણાંય લંગોટા રખડતા હોય છે. કહે તો પકડતો આવું.’
‘તું તારે જેમ બોલવું હોય એમ બોલ, પણ તને નુગરો તો નહીં રહેવા દઉં…’
‘આ બંદા પર તો મારી ઘરવાળીનો હક છે. હા…ઈ કે તો ચેલો તો શું બાવો ફકીર પણ થઈને હાલી નીકળું.’
હરિરામ એમનાં પત્નીના જબરા આશક હતા, એની હારે આમ જીભાજોડી કરી અંતે પાતાભાઈ થાકી જતાં કહેતા. ‘ભલે, વખત આવ્યે વાત…’
આમ વાત કરી બેય મિત્રો જુદા પડ્યા અને એમાં એક દીની વાત છે. પાતાભાઈને આંગણે ગુરુ હરિગરજીની પધરામણી થઈ. રૂડાં આસન અપાયાં. ધૂણો ચેતવવામાં આવ્યો. સવારનાં સ્નાન વિધિ કર્મ પતાવી હરિગરજી ધૂણા પાસે આવીને બેઠા. એમાંથી ઠરેલ રાખ લઈ એમણે આખા દેહ પર મર્દન કર્યું. લાંબી જટામાંય રાખ લગાવી. જટાનો અંબોડો લેતા હરિગરજી બોલ્યા, ‘ભાઈ પાતા… ! આ રાખ છે ને ઈ જ માણસનું આખરી સ્વરૂપ છે. એને ભૂલે છે ઈ સંસારની મોહમાયામાંથી છૂટતો નથી.’
‘પણ બાપુ… ! મારા મિત્ર ઓલ્યા થોરાળાવાળા હરિરામની આંખ્યું આડેથી સંસારી માયાનાં પડળ ઉતારી, આપ એને કંઠી બાંધો… એવી મારી અરજ છે.’ ગુરુશિષ્ય વચાળે આમ વાત ચાલી રહી હતી ત્યાં જ ડેલીનું બારણું ખૂલ્યું અને હસતા હસતા હરિરામ અંદર આવ્યા.
‘લ્યો સંભારતાં જ આ આવ્યો !’ પાતાભાઈ બોલ્યા.
અને જેવા હરિરામ બે-ત્રણ ડગલાં ફળિયામાં આગળ વધ્યા તેવો જ હરિગરજી બાપુએ બાજુમાં પડેલ પાણીનો લોટો હરિરામના માથે ઝીંક્યો.
લોટો હરિરામને માથામાં વાગ્યો અને લોટાનું પાણી તેના દેહને ભીંજવી ગયું. સમર્થ સંત હરિગરજીએ આ રીતે શક્તિપાત કર્યો. હરિગરજીના આવા અભિષેકથી હરિરામનો સંસારી મોહનો રંગ પંડ્ય માથેથી ધોવાઈ ગયો. આંખ્યું આડેથી જગતનાં નશ્વર સુખનાં પડળ ઊતરી રહ્યાં અને નિર્મોહી નિર્મળ દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત થઈ રહી. હરિરામના હૈયામાં એક વીજળીક ચમકારો થયો. એમને અગમનિગમનો ભેદ પરખાઈ ગયો. પાતાભાઈ લાગ વર્તી તરત જ હડી કાઢીને ગુરુજીની બાજુમાં પડેલી ગોદડી લઈને હરિરામને ઓઢાડતા બોલ્યા, ‘લે ભેરુ, આ ગુરુઆદેશ આને જતનથી જાળવજે, ને તનમનથી સંભાળજે.’
ગુરુજીનો લોટો વાગ્યો અને હરિરામનો માહ્યલો જાગી ઊઠ્યો સાપ કાંચળી ઉતારે એમ હરિરામના મનમાંથી સ્વાર્થી સંસારનાં બંધન ઊતરી રહ્યાં. પછી તો ઘેર આવીને પણ એ સાવ સૂનમુન થઈને બેસી ગયા. જાણે સમાધિ લાગી.
એક દીએ હરિરામનાં પત્નીએ પૂછ્યું, ‘અરે, આ તમને થયું છે શું… ? ક્યાંક કૂંડાળામાં પગ તો નથી પડ્યો ને… ? આમ સાવ ચિત્તભ્રમ થઈ ગયું છે તે.’
‘કોનું, મારું ?’ જાણે હરિરામ સમાધિમાંથી જાગ્યા હોય તેમ ગેબી અવાજે બોલ્યા. ‘મારું તો ચિત્તભ્રમ થયેલું જ હતું, પણ હવે ગુરુએ ઠેકાણે આણ્યું.’
‘એ તો ઠીક, પણ આ કાળે ઉનાળે ગોદડી ઓઢી રાખી છે તે લાજતા નથી ? ગામ આખું તમારી વાત કરે છે.’ ‘આ ગોદડી… ?’ ગોદડીને હૈયાસરસી ચાંપીને હરિરામે આગળ કહ્યું.
‘આ તો મારા ગુરુજીની પ્રસાદી છે. એક કૃપા કંઠી છે. અરે મારા તો ખોળિયાનો પ્રાણ છે ગોદડી.’
‘પણ અમે તમારાં કાંઈ ખરાં કે નહીં… ?’ હરિરામનાં પત્નીએ ગળગળા સાદે પૂછ્યું.
‘તમે… ? અરે તમે અને અમે ગઈકાલ સુધી એકબીજાના મોહવશ બંધનમાં જોડાયેલ હતાં, પણ એ ઋણાનુબંધ હવે છૂટી ગયા… તમે તો સ્ત્રી શક્તિ છો. જગતની જનેતા અને એ જનેતાના ખોળામાં તો પ્રભુ રામ અને કૃષ્ણને આળોટવાનું મન થાય… એટલે તમે મારાં…’ અને આવા વર્તનથી હરિરામનાં પત્નીએ કલ્પાંત કરતાં કહ્યું.
‘હાય હાય ! હે ભગવાન, મારી બાયું આમનું તો ચસકી ગયું.’ ત્યારે સજળ આંખે રડતી પત્ની અને ભર્યુંભાદર્યું ઘર એક જ ઝાટકે ત્યાગીને હરિરામ અલખની આરાધના કાજે ચાલી નીકળ્યા, જે સૌરાષ્ટ્રના સાવરકુંડલા પંથકમાં સમર્થ સંત હરિરામદાસ દોગડિયા કહેવાયા.
‘સદ્દગુરુ જેને સાચા રે તે તો સૌને સરખા ગણે.
સાચી એની વાચા રે મુખથી કદી જુઠ્ઠું ન ભણે.’
વાણીના આરાધક ઓલિયા સતારશાહ બાપુની ઉપરોક્ત વાણીને સાર્થક કરતું એમનું જીવન હતું. હરિરામ બાપુને મન નાત-જાતનો કોઈ ભેદભાવ હતો નહીં. બાકી ઘટોઘટમાં ધબકતો આત્મારામ એક જ છે. નાતજાતના વાડા તો માનવીના મનથી પડે છે. સૌ માનવ એક પ્રભુનું જ સર્જન છે. આવી ભાવના વ્યક્ત કરતો એક એમના જીવનનો પ્રસંગ છે.
બાઢડા ગામને પાદર પાણી શેરડેના અવાડે એક વૃદ્ધ એની ઘોડીને પાણી પાઈ રહ્યો હતો. ત્યાં જ એક અન્ય અસવારે આવી હાકલો કર્યો, ‘અલ્યા એ ભાઈ તારી ટાઇડીને હવે હાંક, આ ભાળતો નથી, મારે માણકીને પાણી પાઈને ધમારવી છે.’
‘ભલે બાપલા… ! લ્યો પાઈ લો.’ કહીને અડધી તરસી રહેલી પોતાની ઘોડીને વૃદ્ધે પરાણે અવેડેથી અળગી કરી. જેમ અર્ધું જ ધાવેલા બાળકને એના માના થાનેલેથી વછોડી લેવામાં આવે એમ… ! અને એ વૃદ્ધ નિરાશ વદને એક કોર ઊભો રહ્યો. ત્યાં જ અવેડા નજીક સીતારામ નામનો સ્વર ઊઠ્યો. પેલો માણકીનો અસવાર હરિરામ બાપુને ઓળખી ગયો.
‘બાપુ… ! જય સીતારામ.’
‘અલ્યા હરસુર, આવી ટાઇડી ક્યાંથી ઉપાડી આવ્યો… ?’ હરિરામબાપુએ માણકી ઘોડી પર મીટ માંડતાં કહ્યું. ‘બાપુ, તમે આને ટાઇડી કહો છો ? આખા કુંડલા પંથકમાં કોઈની ઘોડી આની તોલે બરોબરીમાં નથી આવતી. આ તો મારી રેવાલ માણકી છે. બાપલા, ડચકારો કરતાં તો એને પાંખું ફૂટે છે.’
હરસુર પાણી પીતી ઘોડીની કેશવાળીમાં હાથ ફેરવતાં બોલ્યો. ‘એ તો બધું ફાવ્યું વખણાય, પણ તારી ટાઇડી મને આંબી જાય… ?’
‘હાલ્ય મારી હારે ભેડવ્ય ને આગળ થઈ જા તો ભાઈડો કહું અને તારી માણકી’યે સાચી.’
‘અરે રહેવા દો બાપુ, નકામા ભરાઈ મરશો, આ તો જાતવાન ઘોડી છે. આનો ચાળો ન હોય, માટે આવી હોડ કરવા કરતાં હરિનું નામ લ્યો…’
‘હું ભરાઈ મરું ને તો તું કાઢવા ન આવતો, પણ મારે તારી માણકીની રેવાલ દોડ જોવી છે. આપને આઘે નહીં, ખાલી રામગઢ લગી હાલ.’ હરિરામ બાપુની હઠ સામે હરસુરને નમતું આપવું પડ્યું, ‘ભલે બાપુ ત્યારે થાવ સાબદા.’
ઘોડીએ રાંગ વાળી હરસુરે એડી મારીને ઘોડી પાટીએ પડી. જાણે બંદૂકની ગોળી છૂટી ! બાપુએ પણ હડી કાઢી અને ધૂળની ડમરી ચડાવતા ઘોડીના ડાબલા સાથે હરસુરને સીતારામ સીતારામના નામના જાપ આગળ ને આગળ સંભળાતા રહ્યા, આથી એ સંભળાતા બાપુના બોલને પાછળ રાખી દેવા, હરસુરે માણકીને હાકલો કરી પવનવેગી દોડાવીને બાધડૂક કરી અને બાગદડા બાગદડા ઘોડી આગળ નીકળી રહી. હરસુરે કાન માંડ્યા તો સીતારામના બોલ પાછળ રહી ગયા.
ત્યારે હરખભેર હરસુરે રામગઢના પાદરે પહોંચી. હજી તો નિરાંતનો શ્વાસ લીધો. ત્યાં જ એનીય પહેલાં જઈને બેઠેલા હરિરામબાપુ બોલ્યા.
‘કાં ભાઈ, ઓલ્યા ગરીબ જણની ઘોડી ટાઇડી કે તારી ?’
બાપુના શબ્દોનો મર્મ સમજતાં હરસુરને વાર ન લાગી. એ કશું જ બોલ્યા વગર બાઢડાને મારગે વળી નીકળ્યો.
(પ્રેરક પ્રસંગો પ્રસ્તુત કરતું પુસ્તક ‘માટીની મહેક’, વિતરક – ગુર્જર સાહિત્ય ભવન, કુલ પૃષ્ઠ ૨૨૪, મૂલ્ય રૂ. ૧૨૫/-)
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous આવો વરસાદ રોજ આવે તો… – નિર્મળા મેકવાન
બાળપણનાં બાર વરસ – શરીફા વીજળીવાળા Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
તમારા આવેગોનું વળતર તમારે જ ચૂકવવું પડશે – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
(‘આનંદ ઉપવન’ સામયિક, ડિસેમ્બર ૨૦૧૪ના અંકમાંથી સાભાર) ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા અને એક દિશામાં સડસડાટ જતાં તીવ્રવેગી, લક્ષ્યવેધી બાણની માફક વ્યક્તિમાં આવેગ આવે છે, ત્યારે વધુને વધુ આવેગના આવેશમાં આગળ વધે છે, સતત તીવ્ર બનતો આવેગ અનિષ્ટ પર પૂર્ણવિરામ પામે છે. ઈંગ્લૅન્ડની પોસ્ટ ઑફિસમાંથી નિવૃત્ત થતા પોસ્ટમેનના હ્રદયમાં પોતાના સાથીઓ માટે એટલો બધો ગુસ્સો ધૂંધવાતો હતો કે એણે આડેધડ પિસ્તોલ કાઢીને દસેક સાથીઓને ... [વાંચો...]
કવિ-સંમેલન – સુરેશ જોષી
પૂજ્ય કાકાસાહેબ મારી પાસે બેઠા છે એટલે સંગદોષને કારણે થોડીક શબ્દ-રમત કરવાનું મન થાય છે. બહુ વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ માણસ શબ્દ જોડે રમવાનું છોડતો નથી. શબ્દની પણ એવી માયા હોય છે. ‘કવિસંમેલન’ને હું મધ્યમપદલોપી સમાસ ગણું છું. એમાં જે વચલો ભાગ રહી ગયો છે તે સહૃદયો, રસિક સજ્જનો અને સન્નારીઓ. કવિસંમેલન એટલે કવિઓનું અને સહૃદયોનું સંમેલન. માત્ર કવિઓનું તો થયા જ ... [વાંચો...]
જાંબાઝ પત્રકાર-કમનસીબ ગુરુ – અશ્વિન ઝિંઝુવાડિયા
ગ્રીસનો મહાન ફિલૉસોફર ડાયોજીનસ પોતાની સ્વતંત્ર મસ્તીમાં મસ્ત રહેનારો માણસ હતો. ચાપલૂસી કરીને રાજાનું માનપાન અને શ્રીમંતાઈને વરેલો એનો એક મિત્ર વહેલી સવારે ડાયોજીનસને મળવા નીકળી પડ્યો. ઘોડા ઉપર સવાર મિત્ર જ્યારે ડાયોજીનસના ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે ડાયોજીનસ સૂકું અનાજ ખાંડી રહ્યો હતો. ડાયોજીનસની દરિદ્ર હાલત જોતાં તેના મિત્રે કહ્યું કે માણસમાં જો થોડી પણ ખુશામત કરવાની આવડત હોય તો આમ ... [વાંચો...]
5 પ્રતિભાવો : આ તારી માણકી મને આંબી જાય ? – મનહર રવૈયા
September 23, 2014 at 9:28 am
આટલા જબજ્સ્ત ચમત્કારી ગુરુઓને ભુખે ટળવળતી દરિદ્ર પ્રજાનો ઉધ્ધાર કરવાનુ કેમ નથી દેખાતુ !!!!!!!!
આપણી ચમત્કારપ્રેમી પ્રજામાથી એવા ગુરુઓને કોણ ગ્નાન આપે ??????????????
September 24, 2014 at 12:38 am
I agree with you Karasan, but I prefer they do some chamatkar on our country learders (neta. change their mind then i will believe.
September 23, 2014 at 10:53 am
બાધદ ગામમા આજે પન અનેક સત્પ્રવુતિઓ થતિ રચ્હે
September 23, 2014 at 3:02 pm
આવા પ્રસંગોની કથાઓ થી પ્રજાનું અવળુ ધડતર થયું છે. તેને પ્રકાશિત કરીને રીડ ગુજરાતી નો ક્યો હેતુ સિધ્ધ થાય છે?
September 24, 2014 at 12:36 am
potani wife ane biji responsibility chodine javathi temne ketlu dukh thase teno vichar na kare ane bija lokonu dukh dur karva nikale che.Sansaar ni maya to sansaar ma rahine pan chodi sakay ane potanu and lokono uddhar kari sakay. that’s my belief.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.