gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ : છુટાછેડા (મન, વચન, કર્મ - ૧)
અજાતશત્રુએ ફોન પર માએ આપેલા ખબર સાંભળીને ખુશી ઉછાળી, ‘રિયાના એન્ગેજમેન્ટનું સાંભળીને સાચે જ ખુશી થઈ, મા.’
‘રિયાના મંગેતર આનંદકુમાર પ્રોફેસર છે. રહેવાનું પાછું એક જ ગામમાં. બેઉની જોડી શોભે છે. જોકે માત્ર એથી ખુશ થયે નહીં ચાલે દીકરા...’ જુહુ ગલીના ઘરેથી શકુંતલાબહેને JVPD રહેતા પુત્રને ટકોર્યો, ‘આ મહિનાના અંતે રિયાના વેવિશાળ છે અને માર્ચમાં હોળાષ્ટક પતે એટલે લગ્ન લેવાનાં છે... આપણે મોસાળું કાઢવાનું છે. પોતાની બહેનને ત્યાં આ છેલ્લો પ્રસંગ છે એટલે તારા પપ્પાની હોંશ સ્વાભાવિક છે. મોસાળનાં ગીતો ગવડાવીશું, લાડકાલાડુ બનાવવાના થશે. તારા પપ્પાની ઇચ્છા તો રાસગરબા રાખવાની પણ છે. આ બધા અવસરે ઘરની વહુની હાજરી અનિવાર્ય ગણાય એ અત્યારથી જ તું અને ખ્યાતિ નોંધી રાખજો.’
‘તું અમથો હા-હા ન ભણ!’ શકુંતલાબહેનથી ન રહેવાયું, ‘તમારાં લગ્નને બે વરસ થયાં પણ મને યાદ નથી કે વહુ તરીકે ખ્યાતિએ નિકટના સંબંધીઓના ફંક્શનમાં ઢંગની હાજરી પુરાવી હોય! મારે તો સાંભળવાનું જ રહ્યું છે કે શકુબહેનનાં દીકરા-વહુ તો બસ કમાવામાં પડ્યાં છે!’
‘ઓહ...’ અજાતશત્રુ હસી પડ્યો, ‘અમે એટલું બધું કમાઈએ છીએ, એમ!’
‘આ હસવાની વાત નથી અજાત...’ માએ ગંભીરપણે ઉમેર્યું, ‘દૂરના વહેવાર તો હજી અમે સાચવી લઈએ, નિકટનાં સગાંમાં પણ કાયમ નહીં તો ક્યારેક તો પ્રસંગ શોભાવવાનો હોય. દર વખતે તમે કામનું બહાનું કાઢો તો એવું જ લાગે કે તમને સંબંધીઓમાં ભળવાનો રસ જ નથી. આખરે તમે વ્યસ્ત હો તો બીજા પણ કંઈ નવરા નથી હોતા આ જમાનામાં.’
તેમના ઠપકામાં આમ જુઓ તો તથ્ય હતું.
બે વરસ અગાઉ ભારે હોંશ-ધામધૂમથી તેમણે એકના એક દીકરાને પરણાવ્યો.
હાઇલી ક્વૉલિફાઇડ અજાતશત્રુ મહત્વાકાંક્ષી હતો. બેશક, પિતાની સફળ લૉ-પ્રૅક્ટિસને કારણે આર્થિક સધ્ધરતા અને નિશ્ચિંતતા પહેલેથી હતી. લાડપ્યારની પણ કમી નહીં. દેખાવમાં અત્યંત આકર્ષક અજાતશત્રુ કૉમર્સ ભણ્યો, સાથે લૉ કર્યું. છોગામાં મૅનેજમેન્ટની ડિગ્રી પણ ખરી. સ્વાભાવિકપણે પોતાની કરીઅર માટે તે ફોકસ્ડ હતો, પ્લાનિંગમાં પર્ફેક્ટ. એટલે તો ચારેક વરસમાં ત્રણ જૉબ જમ્પ લઈને તે માંડ ૨૭ની ઉંમરે મુંબઈની પ્રતિષ્ઠિત ઑડિટ ફર્મમાં જનરલ મૅનેજરના પદે નિયુક્તિ મેળવી ચૂકેલો. તેની મહેચ્છા તો પાંત્રીસની વયે આવી જ કોઈ ફર્મના ડિરેક્ટર-લેવલ સુધી પહોંચવાની હતી. પરિણામે તેનો એક જ મંત્ર હતો : કામ, કામ અને સખત કામ!
આઠ કલાકના ઑફિસ-અવર્સ વિના અપવાદે બાર-ચૌદ કલાકમાં તબદીલ થતા. ઘરે હોય ત્યારે પણ બુક્સનું વાંચન યા નેટ પર રેફરન્સ શોધીને અપડેટ થવાનો યજ્ઞ ચાલુ હોય.
‘વિશ્વનું ચલણ, વિશ્વનું બજાર, વિશ્વની ગતિવિધિ બધું ધ્યાનમાં હોય છે; કદી પોતાના માટે પણ કંઈક વિચાર.’
શકુંતલાબહેનને દીકરાની પ્રગતિનો આનંદ હતો એમ ક્યાંક કશુંક ખોટું પણ લાગતું, ‘કામ તો તારા પપ્પાએ પણ બેસુમાર કર્યું, હજીયે કરે છે; પણ મને કદી તેમણે સમયની ખોટ વર્તાવા નથી દીધી. તેમની હાજરી અનિવાર્ય હોય ત્યાં સદા તે મારા પડખે રહ્યા છે... જ્યારે તું તો ઘરમાં હાજર હોય ત્યારે પણ ગેરહાજર જેવો...’
‘ઓ માય સ્વીટ મૉમ, ડૅડનો જમાનો જુદો હતો. વેરી લેસ કૉમ્પિટિશન. આજે હું જરા ઢીલ મૂકવા જાઉં કે મારું સ્થાન ખૂંચવવા માગનારા ફાવી જાય.’
દીકરાની ફિલસૂફી શકુંતલાબહેનની સમજ બહાર હતી, ‘બીજા પાછળ ન પાડી દે એ બીકે તમે આગળ રહેવા માગો એ કેવું!’ કહીને ઉમેરતાં, ‘કારકિર્દીમાં અગ્રેસર રહેવાની આકાંક્ષા સારી, જીવનમાં પૈસા-પોઝિશન મેળવવાની અભિલાષા પણ સ્વીકાર્ય; પરંતુ માત્ર એ જ જિંદગીનું સારસર્વસ્વ ન હોવું જોઈએ.’
દીકરો માનું મન રાખવા હં-હા કરતો એટલે શકુંતલાબહેન કાન પકડીને સમજાવતાં, ‘તારો જ દાખલો લે. ૨૭નો થયો, પણ એકમાંથી બે થવાનું તને સૂઝે છે! તારા ઘણા વાયદા મેં ચલાવ્યા, હવે મૅરેજમાં નો મોર એક્સ્ટેન્શન. મને એટલું કહી દે તને કઈ ઢબની છોકરી ગમશે એટલે એ મુજબનાં પાત્રો હું તરાશવાની શરૂઆત કરું...’
ત્યારે અજાતશત્રુએ વિચારવું પડ્યું. જાતતપાસ માંડતાં એટલું પરખાયું કે મને બુદ્ધિગમ્ય કંપની ગમશે. નૉટ ઓન્લી બ્યુટી, બટ બ્યુટી વિથ બ્રેઇન. ઍન્ડ નૅચરલી, ઇન્ટેલિજન્ટ યુવતી આજના સમયમાં ઘરે બેસવા નહીં માગે. બટ ધેટ્સ ઓકે વિથ મી. પત્ની તેની રસની કારકિર્દી ધરાવતી હોય તો તે કરીઅર માટેની મારી પૅશન પણ સમજી શકશે... ઘરરખ્ખુ ગૃહિણી મને જોઈતી પણ નથી.
‘પણ આવી છોકરી ઘરનાં કામ ઓછાં કરવાની!’
દીકરાનું મન જાણીને માએ પતિ સુબોધભાઈ સમક્ષ બળાપો કાઢેલો. સુબોધભાઈ હસેલા, ‘આપણે વહુને ઘરના કામકાજ માટે નથી લાવવાની, શકુ!’
‘હાસ્તો, કેમ જાણે હું વહુ પાસે કચરા-પોતાં કરાવવાની હોઉં! તમે વકીલાતની શબ્દરમત મારી સાથે ન રમો.’ પતિને મેશના ટપકા જેવું વઢી લઈને તેમણે કન્સર્ન જતાવી, ‘મારો મતલબ, વહુ પણ આમ જ કારકિર્દીમાં રચીપચી રહેશે તો કેમ ચાલશે! પુરુષનું તો ઠીક; સ્ત્રી, એમાંય વહુએ તો સગાં-સમાજના વહેવાર પણ નિભાવવાના હોય...’
તેમની ચિંતા સ્વાભાવિક હતી એમ સુબોધભાઈ પણ નિષ્ક્રિય નહોતા બેઠા, ‘હું એટલું માનું શકુ કે સગાં-સમાજથી પહેલાં આપણે આપણા સંતાનનું સુખ જોવાનું હોય. અજાત મૅચ્યોર છે, તેના ડહાપણમાં આપણને વિશ્વાસ હોવો ઘટે. દીકરાને આપણે અપેક્ષાહીન ભાવથી ચાહીએ અને વહુને અપેક્ષાઓથી લાદી દઈએ એ ક્યાંનું ગણિત!’
‘અને તું તો જાણે છે, પરણ્યા પછી અજાત નવું ઘર માંડવાનો છે...’
શકુંતલાહેન થોડાં મુરઝાયેલાં. જુહુ ગલીમાં બે બેડરૂમનો ફ્લૅટ સ્પેશ્યસ હતો, એમ પાંચેક વરસ પહેલાં પ્રૉપર્ટીમાં રોકાણ અર્થે સુબોધભાઈએ JVPD ખાતે આવો જ એક ફ્લૅટ લઈ રાખેલો. જૂનો પાડોશ શકુંતલાબહેને છોડવો નહોતો એટલે એવું વિચારેલું કે અજાતનાં લગ્ન સમયે તેને અને વહુને ગિફ્ટરૂપે ફ્લૅટ આપીશું... આમાં જુદા થવાનો ભાવ નહોતો. માત્ર એકબીજાને પૂરતી મોકળાશ આપીને સ્નેહને સદા મહેકતો રાખવાની સમજદારી હતી. રહેઠાણ જુદાં થવાથી પરિવાર વહેંચાતો નથી ક્યારેય.
‘મને એનો પણ ફડકો છે. દીકરો-વહુ કામમાં જ રચ્યાંપચ્યાં રહેશે તો ઘરની જાણે શું દશા થશે!’
‘આ તારું સાસુપણું બોલી રહ્યું છે શકુ. દરેક સાસુને તેની વહુમાં કચાશ જ લાગવાની. એમાં તું હાઉસવાઇફ રહી છે ને વહુ આવશે ઑફિસવાળી. બહારની દુનિયામાં તેનું માન-મહત્વ જોઈને ઘરમાં તને તેની ઈર્ષા ન થવી જોઈએ. આપણે દીકરાના સુખમાં સુખી રહેવાનું છે શકુ. સો ફાર દીકરા-વહુ ખુશ રહેતાં હોય, આપણે ખુશ.’
પતિની સમજાવટે શકુંતલાબહેનની સમજબારી ખૂલી ગઈ. અજાત માટે તેની ચૉઇસની કન્યા પસંદ કરવાનો ખટકો ન રહ્યો. તેમણે પ્રયાસ આરંભ્યા ને અંધેરીની ખ્યાતિ જોડે મેળ જામી ગયો.
મા-બાપની એકની એક દીકરી એવી ખ્યાતિ રૂડી-રૂપાડી તો હતી જ, તેનો બુદ્ધિઆંક પણ ઊંચો હતો. ડાહી, સમજુ, આત્મવિશ્વાસુ એવી જ મહત્વાકાંક્ષી. સ્પષ્ટવક્તા પણ એટલી જ.
‘તમારી જેમ હું પણ કરીઅર-ઓરિયેન્ટેડ છું. ત્રણ ડિગ્રી મેં પણ મેળવી છે. જાણીતી ફાઇનૅન્સ કંપનીમાં જનરલ મૅનેજર છું...’
‘સાથે એ પણ સાચું કે રસોઈપાણી હું શીખી નથી. આઇ મીન, નૉટ સો ગુડ ઍટ હાઉસવર્ક.’
‘યુ નીડ નૉટ ટુ બી. સ્ત્રીએ કિચન-કામમાં જ જિંદગી પૂરી કરવી જોઈએ એવું હું માનતો નથી.’
ખ્યાતિની કીકી ચમકી ઊઠેલી : આ તો મેં ઝંખ્યો’તો એવો જ પુરુષ!
ખ્યાતિ શરૂથી કરીઅર-ઓરિયેન્ટેડ હતી. મહત્વાકાંક્ષાનો ભંડાર. મા-બાપને તેની આ માનસિકતાથી લગ્નની ચિંતા રહેવી સ્વાભાવિક હતી.
આજકાલ કન્યાનું જૉબ કરવું સામાન્ય થઈ ગયું છે, પણ ખ્યાતિની આકાંક્ષાએ જૉબને જાણે જીવન બનાવી દીધું હતું. ઑફિસના લાંબા કલાકો પછી ઘરે આવીને પણ તે તો કામમાં જ ડૂબી રહે. ન ટીવીનો મોહ, ન સિનેમાનું ઘેલું. મામા-કાકાની ફૅમિલી જોડે સોશ્યલ વહેવાર પણ વૉટ્સઍપથી નિભાવી લે. રજાના દહાડે તેને બહાર ડિનર કરવા પણ પરાણે લઈ જવી પડે. દીકરીને ભણતી, કામ કરતી જોઈને મા-બાપ પોરસાતાં; પણ પછી લગ્ન માટે મુરતિયાની ચિંતા થતી ખરી : નાનીમોટી નોકરી હોત તો ઠીક, આટલી ઊંચી પોસ્ટ મેળવી ચૂકેલી દીકરી ઐરાગૈરાને પરણવા તૈયાર પણ ન થાય, લગ્ન માટે કામ છોડવાનું પણ કેમ કબૂલે? તેની ટક્કરનું પાત્ર શોધવું આકાશકુસુમવત્ લાગવા માંડ્યું હતું મહાદેવભાઈ-સૌમ્યાબહેનને, પણ અજાતશત્રુના મેળાપે બધું બરાબર ગોઠવાઈ ગયું!
ખ્યાતિ-અજાતશત્રુની હા થતાં વડીલો હરખાઈ ઊઠ્યા.
‘અમારી ખ્યાતિ લાડમાં ઊછરી છે, થોડી જિદ્દી પણ ખરી...’ સૌમ્યાબહેને શકુંતલાબહેનને કહેલું, ‘વહેવારનો સૂઝકો પણ નથી; પણ હા, દિલની સાફ છે. મનમાં મેલ નથી.’
‘બસ, એટલું જ અમને પૂરતું છે.’ શકુંતલાબહેને ધરપત પાઠવેલી, ‘એમ તો મારા અજાતને પણ ક્યાં ઘર ચલાવવાનો અનુભવ છે! માથે પડશે એટલું બધું આવડી જશે.’
અલબત્ત, લગ્ન પછી જુદા રહેવાનું સાંભળીને ખ્યાતિથી બોલી જવાયેલું, ‘મારે તમને દીકરાથી દૂર નથી કરવાં મમ્મીજી, બલ્કે મને તો સાથે રહેવું ગમે.’
આમાં દંભ નહોતો. શકુબહેનને બીજું શું જોઈએ? અણખટને હવે કોઈ કારણ ન રહ્યું.
‘તમે અમારાથી જુદા નથી થવાના ખ્યાતિ, માત્ર આપણા બીજા ઘરે રહેવાના છો એટલું જ.’
રંગેચંગે લગ્ન લેવાયાં. શિમલાનું હનીમૂન એક્ઝૉટિક રહ્યું. પરત થતાં બેઉ પોતપોતાના કામમાં પરોવાયાં.
અજાતશત્રુની ઑફિસ ફોર્ટમાં હતી, ખ્યાતિની વરલીમાં. શરૂનાં બે-ચાર વીક તો અજાત ખ્યાતિને સવારે ડ્રૉપ કરે, સાંજે પિકઅપ કરતો આવે એવું ગોઠવ્યું; પણ એમાં ટાઇમિંગ સચવાતો નહીં. અજાત ફ્રી હોય ત્યારે ખ્યાતિ વ્યસ્ત હોય ને તેનું કામ પતે એ વેળા ક્યારેક અજાત કામમાં ગળાડૂબ હોય! એટલે પછી ખ્યાતિ પોતાની અલગ કાર લઈને જતી-આવતી થઈ.
શકુંતલાબહેને આધેડ વયની કૅરટેકરનો બંદોબસ્ત કરી રાખેલો જે સવારે આવીને રાત્રે દસ સુધી રોકાય, બીજી તમામ મેઇડનું સુપરવિંઝન રાખે. મહિનાની રૂટીન સામગ્રી શકુંતલાબહેન જુહુના ઘર ભેગી અહીંના માટે પણ ખરીદી લાવે. એ દૃષ્ટિએ ખ્યાતિને ગૃહકાર્યનું બોધરેશન નહોતું. તે પોતાનું સેન્ટ પર્સેન્ટ પોતાની જૉબને આપી શકતી.
મોટા ભાગે સન્ડે ઈવ પતિ-પત્ની બહાર ગાળતાં. મૂવી, શૉપિંગ, ફૅમિલી-ગૅધરિંગના પ્રોગ્રામ્સ થતા. કામની ધૂન કહો કે પ્રેશરમાં તેમના કામનાના આવેગ મર્યાદિત થઈ ગયેલા. બેઉને જોકે એની શિકાયત નહોતી. બન્ને એકંદર ખુશ હતાં.
‘બાજુવાળાં દિવાક૨ભાઈ-વંદનાભાભી તેમની પચીસમી લગ્નતિથિ ધામધૂમથી ઊજવવાનાં છે. તારે-અજાતે આવવાનું છે હોં વહુ. આપણા તેમની સાથે ઘર જેવા સંબંધ છે.’
નિમંત્રણ પાડોશીનું હોય કે સગાંનું, અજાતશત્રુ-ખ્યાતિને ભાગ્યે જ જવાની ફુરસદ હોય. શકુંતલાબહેન અગાઉથી કહી નાખે તો પણ છેલ્લી ઘડીએ ક્યાં અજાતને કામ આવી જાય, ક્યાં ખ્યાતિ બિઝી થઈ જાય... મા બહુ જ આગ્રહ કરે તો કલાક પૂરતા ઊડતી હાજરી પુરાવી દે.
સ્વાભાવિકપણે સ્નેહીજનોમાં આનો કચવાટ રહેતો : તમારાં વહુ-દીકરો જ નવાઈનાં કમાય છે જાણે!
શકુંતલાબહેન દીકરા-વહુની ટીકા ખમી શકતાં નહીં. ત્યાં તો તેમનો બચાવ કરતાં, પણ પાછળથી અજાત-ખ્યાતિને ટકોરતાં પણ : પરણ્યા પછી થોડું તો વહેવારમાં રહેતાં શીખો!
એમાં આજે વલસાડ રહેતી નણંદની દીકરીના સગપણના ખબર આવતાં તેમણે પાધરકી અજાતશત્રુને જાણ કરીને અલ્ટિમેટમ આપી દીધું : રિયાના વેવિશાળ અને લગ્નમાં મને તમારી ફુલટાઇમ હાજરી જોઈએ!
‘ઓકે મા, મારું પાકું. ખ્યાતિ નહાવા ગઈ છે, નીકળે કે હું તેને કહી દઉં છું...’
ત્યારે શકુંતલાબહેને સંતોષ અનુભવ્યો.
મોસાળા-લગ્નમાં દીકરા-વહુની વાજબી હાજરીનો આગ્રહ વાત છૂટાછેડા સુધી પહોંચાડી દેશે એની તો તેમને કલ્પના પણ કેમ હોય!
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.