gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu ko gu gu gu gu en en mt en en en gu gu gu gu en gu en gu gu gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: નર્તન અને નર્તક –પ્રા. ઈન્દ્રવદન બી. રાવલ
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
જીવનમાં અનેક અજાયબીઓ છે. યોગ્ય કહેવાયું છે કે હકીકતો ઘણી વાર કલ્પના કરતાંય વધુ અજાયબ હોય છે ! ક્યાં જન્મેલો ને ક્યાં જવા નીકળેલો માણસ ક્યાંનો ક્યાં જઈ ચડે છે ! કોઈ કાર્યમાં ડૂબેલી વ્યક્તિ બધું કોરાણે મૂકી શુંનું શું કરવા માંડે છે ! લોકો બધો ભાગ્યનો ખેલ ગણે છે. જે હોય તે, પણ કેટલુંક માનવબુદ્ધિની પરિધિની બહાર જ રહી જાય છે !
અહીં એવા જ એક અનુભવનું વર્ણન છે. વેરાવળ (જિ. જૂનાગઢ)માં જનરલ હૉસ્પિટલની પાછળના રસ્તે ‘વિદ્વાન આશ્રમ’ છે. આમ તો એ સાધુ-સંન્યાસીને બે-પાંચ દિવસ રહેવા-જમવા માટેનો સંન્યાસ આશ્રમ છે. 35-37 વર્ષ પહેલાં હું એ આશ્રમની પડખેના મકાનમાં રહેતો, તેથી કોઈ કોઈ મહાત્માના સત્સંગનો લાભ મળતો. એક દિવસ ત્યાંના એસ.ટી. ડેપોના મૅનેજર અને મારા સ્નેહી શ્રી હિંમતસિંહ જાડેજાને આશ્રમની એક રૂમમાં બેઠેલા જોયા. હું અંદર જઈ તેમની પાસે બેઠો. સામે પાટ ઉપર એક યુરોપિયન સંન્યાસી બિરાજેલા. મને સહજ વિસ્મય થયું. થોડી ઔપચારિક વાતો થઈ. સામાન્ય રીતે સંન્યાસીને તેમના પૂર્વાશ્રમ અંગે પુછાય નહીં. પણ મેં ક્ષમા માગી ધૃષ્ટતાપૂર્વક પૂછી નાખ્યું ! મારી ધારણા સાચી નીકળી, તેમણે કશાયે સંકોચ વિના પોતાની વાત કરી.
મૂળમાં, તેઓ લંડનમાં છોકરા-છોકરીઓને નૃત્ય શીખવતા. એમાં તેમને જાણવા મળ્યું કે ભારતમાં અમુક નૃત્યશૈલી એવી છે, જેમાં મોંઢાના વિશિષ્ટ હાવભાવ વડે જુદા જુદા મનોભાવને આકર્ષક રીતે વ્યક્ત કરવામાં આવે છે. આવી શૈલી ત્યાં પ્રચલિત પણ છે. તેમને રસ પડ્યો અને એ નૃત્ય શીખવા ભારત આવ્યા. અહીં તેમને રામલીલા અને રાસલીલા વિશે જોવા-જાણવા મળ્યું, જેમાં નૃત્ય અને નાટ્યનું સંમિશ્રણ હોય છે. તેમનું કુતૂહલ વધ્યું. પરંતુ આ લીલાઓનું વસ્તુ સમજવામાં મુશ્કેલી પડી, કારણ કે એ માટે રામ અને કૃષ્ણના જીવનપ્રસંગો સમજવા પડે. આથી તેમણે રામાયણ અને ભાગવતની જાણકારી મેળવવા પ્રયત્નો કર્યા. એના ભાગ રૂપે આ ગ્રંથોને તેના મૂળ સ્વરૂપમાં સમજવાની ભલામણ થઈ. પરિણામે બનારસમાં રહી સંસ્કૃત શીખ્યા અને રામાયણ-ભાગવતનું પણ અધ્યયન કર્યું, પરંતુ સમય જતાં આ ગ્રંથોનો કથાભાગ એની જગ્યાએ રહી ગયો અને તેમાંના દાર્શનિક પ્રવાહમાં તેઓ તણાયા ! પાશ્ચાત્ય અને ભારતીય દર્શનોનો અભ્યાસ કર્યો. પશ્ચિમમાં દર્શન અને ધર્મની પૃથકતાની તુલનામાં ભારતમાં અધ્યાત્મ અને ધર્મનું જે અદ્દભુત સાયુજ્ય છે તેનાથી તેઓ વિશેષ પ્રભાવિત થયા હતા. અદ્વૈતવેદાંતની વિચારધારામાં ડૂબેલી એ વ્યક્તિએ આખરે સંન્યાસની દીક્ષા અંગીકાર કરેલી !
મેં તેમને બીજા એક અંગ્રેજ સંન્યાસી શ્રીકૃષ્ણપ્રેમ અને તેમના પુસ્તક ‘ઈનીશિએશન ઈન યોગ’ વિશે પૂછ્યું. તેમણે કોઈ જવાબ ન આપ્યો પણ પોતાના થેલામાંથી એ જ પુસ્તક મારા હાથમાં મૂક્યું ! મને વિસ્મિત કરી દીધો ! પછી તો શ્રીકૃષ્ણપ્રેમ અંગે વાતો કરી. ગુજરાતના બે મર્મી સાહિત્યસ્વામી ઉમાશંકર જોશી અને કિશનસિંહ ચાવડાએ શ્રીકૃષ્ણપ્રેમ ઉપર લખ્યું છે અને દિલીપકુમાર રોયનું પુસ્તક ‘યોગમાર્ગના યાત્રી શ્રીકૃષ્ણપ્રેમ’ નામે ગુજરાતીમાં અનુવાદ થયું છે, એ જાણીને તેમને સુખદ આશ્ચર્ય થયેલું !’ ‘હવે કોઈવાર નૃત્ય કરો છો ?’ મારા આ પ્રશ્ન ઉપર તેઓ હસીને બોલ્યા, ‘પહેલાં કરતો, હવે થઈ જાય છે, પણ આ સૃષ્ટિનું ઈશ્વરી નર્તન ક્યાં કમ છે !’ (મને નરસિંહ મહેતાનું ‘બ્રહ્મ લટકાં કરે બ્રહ્મ પાસે’ યાદ આવી ગયું.) મારી ઈચ્છા બીજે દિવસે કૉલેજમાં તેમનો વાર્તાલાપ યોજવાની હતી, પરંતુ તેઓ વહેલી સવારે નીકળી ગયેલા ! સાધુ તો ચલતા ભલા. માણસને જેટલું મળવાનું હોય તેટલું જ મળે છે ને ?
પણ કેવું વિચિત્ર કે તેમનું નામ પૂછવાનું જ રહી ગયું ! બસ, તેમની માનસછબી અને તેમની સાથેનો એ પ્રેમાલાપ મનમાં રહી ગયાં ! વિચાર આવે છે કે ક્યાં ઈંગ્લેન્ડનો ડાન્સમાસ્ટર અને ક્યાં એવો એક સંન્યાસી ! ક્યાં વિમાની દુર્ઘટનામાં અકલ્પ્ય રીતે મરતાં બચેલો અંગ્રેજ પાયલટ (હેન્રી ડોનાલ્ડ નિક્સન) અને ક્યાં પ્રેમમૂર્તિ એવા સંન્યાસી શ્રીકૃષ્ણ પ્રેમ ! બધી ઘટનાઓનું ગણિત નથી હોતું. બસ, કેવળ એ ઘટતી રહે છે ! ચમત્કારની વાતો એટલે નકરાં ગપ્પાં એમ બોલતાં હવે જીભ ઝલાય છે !!
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous સ્મૃતિતંતુ – નિરંજના લક્ષ્મીકાન્ત ભટ્ટ
તોલમાપની માયાજાળ – મૌલેશ મારૂ
મારા જન્મ પછી હું સમજણો થયો ત્યાર થી તોલ અને માપ મને હમેશા મૂંઝવતારહ્યા છે. કોઈ પણ વસ્તુ લાવવાની હોય ત્યારે બે વસ્તુ મને હમેશા ગૂંચવણ ઉભી કરે , એક તો વસ્તુનું માપ અને બીજી તે માપ ને અનુરૂપ દામની ચૂકવણી . અમારા જમાનામાં એટલેકે આજથી લગભગ ૬૦ વર્ષ પહેલા તોલ માપમાં આજના જેવી સરળતા નહોતી. અનાજ જેવી વસ્તુઓ કે ... [વાંચો...]
માન પ્રવાસ કરવો એ બીજાને સમજવાનો એક લહાવો છે. એમાં પણ જો લાંબી યાત્રા હોય તો ઘણા માણસો એમનાં ઘરમાં પણ કેવી રીતે વર્તતા હશે એ ખબર પડી જાય. સરળતાથી આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી કરવી હોય તો આખા પ્રવાસને એક કૉમેડી ફિલ્મની રીતે જોતા રહીએ તો જ મજા આવે. ઘણા લોકોને પ્રવાસ દરમિયાન બેઠાં બેઠાં હાથ કે પગને સોજા આવી જાય છે ... [વાંચો...]
ઉપહાર – વિકાસ ઘનશ્યામ નાયક
(‘ઉપહાર’ પુસ્તકમાંથી સાભાર. પ્રસ્તુત પુસ્તક રીડ ગુજરાતીને મોકલવા બદલ શ્રી વિકાસ નાયક અને ગૂર્જર ગ્રંથરત્ન કાર્યાલયનો ખૂબ ખૂબ આભાર. આ પુસ્તકમાં જીવનમાં ઉપયોગી થાય તેવા વિચારો, સુભાષિત, બાબતોનો સારો ઉલ્લેખ કર્યો છે. અહીં તેમાંથી થોડી જીવનલક્ષી વાતો લીધી છે. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવેલ છે.) (૧) જીવન જીવવાની રીત તમારા હ્રદયમાંથી તિરસ્કારને ટાટા કહી દો. તમારા મનમાંથી ચિંતાઓને વાળી-જૂડીને સાફ કરી ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : નર્તન અને નર્તક –પ્રા. ઈન્દ્રવદન બી. રાવલ
April 22, 2013 at 12:12 pm
mne grv 6e hu bharat ma jnmi.
April 22, 2013 at 9:51 pm
ક્યાં ઈંગ્લેન્ડનો ડાન્સમાસ્ટર અને ક્યાં એવો એક સંન્યાસી ! ક્યાં વિમાની દુર્ઘટનામાં અકલ્પ્ય રીતે મરતાં બચેલો અંગ્રેજ પાયલટ (હેન્રી ડોનાલ્ડ નિક્સન) અને ક્યાં પ્રેમમૂર્તિ એવા સંન્યાસી શ્રીકૃષ્ણ પ્રેમ ! બધી ઘટનાઓનું ગણિત નથી હોતું. લેખ સરસ
છે. જેને જાગવુ હોય તેના માટે અએક અન્તરનાદ કાફિ હોય બાકિ જેને જાગવુ નથિ અએના માટે બધુ નકામુ હોય છે. ધન્યવાદ્
દિનેશ ભટ્ ના નમસ્કાર
કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા} says:
August 24, 2015 at 11:28 am
કલા સ્વયંભૂ એવી અદભુત ચીજ છે કે કલાકાર સૃષ્ટિના કોઈ પણ ખૂણેથી ખેંચાઈને આવે. તેને દેશ-દુનિયાના સીમાડા ન નડે. … અને એટલે જ કલા હજુ ટકી રહી છે ને
કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા}
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.