en en en en cs de en it de en en de pl fi de en en en en en en en en en en en en en en en en id en en en de en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en lv en en en en en gu de gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en nb en en pa en en en en en en en en en es ckb en en en en en en en en en en en it en de en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
Parikrama By Nagindas Sanghavi Sunday Bhaskar
આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કેટલા લોકો કરે છે?
Nagindas Sanghavi | Jun 03, 2017, 22:29 PM IST
ભારતીય નાગરિક અને પાકિસ્તાની જાસૂસ કુલભૂષણ જાધવ અંગે ભારતે હેમ શહેરમાં બેસનાર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર ન્યાય આપનાર અદાલતમાં ખટલો દાખલ કર્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા વિશિષ્ઠ અર્થમાં કાયદા છે. જૂના જમાનાની વાત જવા દઇએ પણ આજે તો દરેક રાષ્ટ્ર પોતપોતાની રીતે કાયદા ઘડે છે અને તેનો અમલ કરાવે છે. કાયદા તોડનારને સજા થાય છે અને કોઇપણ નાગરિક ઝઘડો કે મારામારી કરે તે ગુનેગાર ગણાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો કોઇ ઘડનાર નથી કારણ કે આખી દુનિયા પર પોતાની સત્તા કે પોતાનું રાજ ચલાવી શકે તેવું તંત્ર નથી. વિશ્વ સરકારનાં સ્વપ્ન ઘણા વખતથી જોવાય છે પણ આવી કોઇ સરકાર નથી તેથી વિશ્વ કાયદા જેવું કશું નથી. વિશ્વ સરકાર નથી તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા પળાવવાનું કામ કોઇ કરતું નથી અને દુનિયાનાં રાજ્યો માંહો માંહે લડે અને એકબીજા સામે જોરતલબીનો વપરાશ કરે તો તેમને કોઇ રોકી શકે તેમ નથી.
જૂના જમાનામાં કાયદા ઘડવાનો રિવાજ નથી. કાયદા ઘડી શકાય તેવો ખ્યાલ પણ નથી. કાયદા એટલે પરંપરા અને રૂઢિરિવાજ. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા આવી પરંપરા છે, આવા રૂઢિરિવાજ છે અને સહુને સગવડ રૂપ છે ત્યાં સુધી તેનું પાલન કરવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદોમાં કેટલાક નિયમો ઘડાયા છે અને કેટલાક દસ્તાવેજો પણ છે પણ મોટાભાગના આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો કોઇ પ્રમાણિત અને સર્વસ્વીકાર્ય ગ્રંથ હોતા નથી.
પણ બધાં રાજ્યો અરસપરસ વહેવાર માટે, વેપાર વણજ માટેના પરંપરાથી ચાલ્યા આવતા રિવાજોની જાણકારી ધરાવે છે અને તેનું પાલન કરે છે પણ બધા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હજુ ગ્રંથસ્થ થયા નથી કારણ કે આવા કાયદાને નક્કર સ્વરૂપ આપી શકે તેવી કોઇ સંસ્થા સ્થાપવામાં આવી નથી. આવી સંસ્થા સ્થાપવાનો પહેલો પ્રયાસ સો વરસ અગાઉ થયો અને પહેલા વિશ્વયુદ્ધના અંતે અમેરિકાના પ્રમુખ વુલ્ડ્રો વિલ્સનની જહેમતથી લીગ ઓફ નેશન્સની સ્થાપના થઇ (1919).
પણ અમેરિકા તેમાં જોડાઇ શક્યું નહીં અને રશિયામાં થયેલી સામ્યવાદી ક્રાંતિનો જબરદસ્ત વિરોધ હોવાથી રશિયાને તેમાં દાખલ થવા દીધું નથી. અમે હંમેશાં, દરેક બાબતમાં, દરેક વખતે તટસ્થ છીએ તેવું કહીને સ્વિત્ઝર્લેન્ડે તેમાં દાખલ થવાની ના પાડી. પણ લીગ ઓફ નેશન્સનું મુખ્ય કાર્યાલય સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં જિનિવા શહેરમાં રાખવામાં આવ્યું. હવે વિશ્વશાંતિ કાયમી બની ગઇ તેવું કહેવામાં આવ્યું. પણ આ સંસ્થા બાર વરસમાં પડી ભાંગી. જાપાન તેમાંથી નીકળી ગયું. (1931).
ઇથિયોપિયા પર આક્રમણ કરનાર ઇટાલીએ તેના આદેશ માનવાની ના પાડી (1934) જર્મનીએ લીગ ઓફ નેશન્સને ધુત્કારી કાઢી અને 1936માં બીજું વિશ્વયુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારે લીગ આપમેળે વિખેરાઇ ગઇ.
કાયદા એટલે લડાઇ ઝઘડાનો અંત આવે અને બધા ઝઘડા કાયદા પ્રમાણે ઉકેલવામાં આવે તે નિયમ અંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને લાગુ પડતો નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદામાં યુદ્ધ કરવાના અધિકારનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો છે અને યુદ્ધને લગતા કાયદાઓ પણ ઘડાયા છે અને પાળવામાં આવે છે.
લડાઇ ગમે તેટલી ખૂંખાર રીતે ચાલતી હોય પણ લડાઇના મેદાનમાં કે આગળ પાછળ ઘાયલોની સારવાર કરનાર અને મડદાંને ઠેકાણે પાડનાર રેડક્રોસ સંસ્થાના સભાસદો, વાહનો અને મકાનો પર કોઇ દેશ હુમલો કરતો નથી. શરણે આવનાર દુશ્મનને કેદ પકડી શકાય પણ તેનો વધ કરી શકાય નહીં. દુશ્મન કેદીને ભાગી જવાનો હક છે. તેને ફરી પકડી શકાય પણ બીજી સજા ન થાય.
યુદ્ધના અને શાંતિના આવા અનેક કાયદાઓ અથવા રિવાજો બધાં રાજ્યો પાળે છે પણ હંમેશાં પાળતા નથી અથવા પાળવાના ખોટા દાવા કરે છે.
દરેક દેશ પોતાની સરહદમાં મન ફાવે તેમ કરી શકે છે પણ સરહદના પણ નિયમો ઠરાવવામાં આવ્યા છે. દેશના સમુદ્ર કિનારાથી ઠરાવી માઇલ સુધી તે દેશની સરહદ ગણાય છે. તેની આગળનો ભર સમુદ્ર વિસ્તાર આંતરરાષ્ટ્રીય છે. તેના પર કોઇનો કશો હકદાવો નથી. દક્ષિણ ચીની સમુદ્ર અમારો વિસ્તાર છે તેવા ચીનના દાવાને આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતે નકારી કાઢ્યો છે અને તેથી આ વિસ્તારમાં અમેરિકાએ પોતાનાં લશ્કરી જહાજ મોકલીને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય બનાવવાનો દાવો કર્યો છે.
જેમ દરિયાઇ સરહદ છે તેમ હવાઇ સરહદ પણ છે. દરેક દેશની ભૂમિ વિસ્તારમાં 30,000 ફૂટની ઊંચાઇ તે દેશની સરહદ છે. કોઇપણ રાજ્યની ભૂમિ સરહદ, દરિયાઇ સરહદ કે હવાઇ સરહદમાં વગર રજાએ દાખલ થવું તે દુશ્મનાવટ ગણાય છે. પાકિસ્તાને તાજેતરમાં સિયાચીન વિસ્તારમાં ભારતીય હવાઇ સરહદનો ભંગ કર્યાનું કહેવાય છે. પણ આ બધા નિયમ તકરારી વિસ્તારોને લાગુ પડતા નથી. કાશ્મીરની સરહદ વિવાદગ્રસ્ત વિસ્તાર છે તેમાં બંને પક્ષ અરસપરસ ઘુસણખોરી કરીને ઝઘડો ચાલુ રાખે છે પણ તેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો ભંગ થયો ગણાતો નથી. ચીન-ભારતની સરહદ અંગે પણ આવું જ કહેવાય.
એક જમાનામાં ચીન અને રશિયા વચ્ચેની સરહદ તકરારી હોવાથી આવી અથડામણો થયા કરતી પણ બંને રાજ્યોએ સાથે મળીને સરહદ ઠરાવી લીધી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો ભંગ કરનારને સજા કરવાની કશી જોગવાઇ નથી પણ લડાઇમાં વિજેતા રાષ્ટ્ર ખોટી રીતે સજાઓ કરી શકે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી અમેરિકાએ ન્યુરેમ્બર્ગમાં ખટલા ચલાવીને ઘણા જર્મનોને સજા કરી. લગભગ આવા જ પ્રકારના ગુના અમેરિકાએ વિયેટનામમાં કર્યા છે પણ અમેરિકાને સજા કરવાની શક્તિ વિયેટનામમાં નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા મોટા ભાગે પાળવામાં આવે છે પણ વિશ્વશાંતિ સ્થાપી શકે તેવી સરકાર ન હોવાથી બળિયાના બે ભાગનો ન્યાય તેમાં તોળવામાં આવે છે. {
(Sunday Bhaskar Gujarati News) સાથે જોડાયેલા અન્ય (Magazines Gujarati News) મેળવવા માટે અમને Facebook અને Twitter પર ફોલો કરો. વાંચતા રહો 76 લાખ+ વાચકોની મનપસંદ અને વિશ્વની નં.1 Gujarati News વેબસાઇટ divyabhaskar.co.in, જાણો સમાચારોથી વધુ. દરેક ક્ષણ અપડેટ રહેવા માટે ડાઉનલોડ કરો Gujarati News App & Divya Bhaskar epaper App.
Web Title: Parikrama By Nagindas Sanghavi Sunday Bhaskar
(Read News in Gujarati from Divya Bhaskar)
Terms & Conditions – D&W contest
Local News Website in English
divyamarathi.com A Leading Marathi News Website
moneybhaskar.comMost comprehensive Business News Website
myfmindia.comRadio Division, wholly owned company of Bhaskar group
dainikbhaskargroup.comGroup Website of India’s Largest Newspaper Group
About UsInvestor|Contact Us|Advertise with Us|Terms of Use|Feedback|Sitemap|Cookie Policy
Copyright © 2017-18 DB Corp ltd., All Rights Reserved.