gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en en en ru en en en en gu en en en gu en en en es en en en gu en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en en gu en ceb ceb gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: વૈજ્ઞાનિકોને… – જશીબેન નાયક
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
ફેબ્રુઆરી મહિનામાં વિશ્વ વિજ્ઞાન દિવસ ઉજવાય છે અને તેથી આપણા દેશમાં અને દુનિયાના બીજા દેશોમાં ‘સાયન્સ ડે’ ઊજવાય છે. આ દિવસ એટલા માટે ઊજવાતો હોવો જોઈએ કે આપ તમે સર્વે જે શોધો કરી છે એ બધી જ શોધોનું માન આખરે તો આપ સર્વેને જ જાય ને ? તેથી ‘સાયન્સ ડે’ને દિવસે અમે સૌ તમને યાદ કરીને આનંદ અનુભવીએ છીએ. પરંતુ ક્યારેક ક્યારેક તો થોડુંક દુઃખ પણ અનુભવીએ છીએ.
આ પૃથ્વી ઉપર રહેનારા બધાં પ્રાણીઓમાં સૌથી વધારે બુદ્ધિશાળી પ્રાણી માણસ છે અને તેથી એ બોલી શકે છે. જ્ઞાન મેળવી શકે છે અને દિન-પ્રતિદિન શોધખોળ કરીને આગળ પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. માનવીઓએ પોતાની વિચારશક્તિને બહુ જ સુંદર રીતે શોધખોળ કરવામાં વાપરી અને જેમ જેમ એ શોધ કરતો ગયો તેમ તેમ વધારે ને વધારે કાંઈક નવું શોધી કાઢવાની ઈચ્છા તીવ્ર બનતી ગઈ. એણે અગ્નિનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો એ શોધી કાઢ્યું. અને ફાનસ વાપરતો માનવી એક દિવસ એકાએક સ્વીચ ઑન કરીને ઘરમાં પ્રકાશ ફેલાવી શક્યો. પછી તો ઘરમાં, ઑફિસોમાં, જગા-જગાએ રેડિયો આવ્યો અને દૂર-દૂરના સમાચાર મળવા લાગ્યા. પછી ફ્રીજ આવ્યું એ તો માણસને ખૂબ ઉપયોગી થયું. પછી ટ્રેનો મળી. તો એ જ માનવી પગે ચાલીને જવાને બદલે ઝડપથી પહોંચીને મિત્રોને અને કુટુંબીજનોને મળતો થયો. એ જ ટ્રેન કોલસાથી કેવી રીતે ચલાવી શકાય એ સમજીને એ રીતે કરવા લાગ્યો અને માણસજાત ખૂબ ખુશ થઈ. આમ, શોધો તો ખૂબ થઈ અને આજે તો આપણે કમ્પ્યૂટરના જમાના સુધી પહોંચી ગયા છીએ. તેનું માન આપ સર્વેને મળે છે. ઉપરાંત માનવજાતની તંદુરસ્તી અને સુખ-શાંતિ માટે દવાઓની શોધ તમે જ કરી. અસાધ્ય રોગોને સાધ્ય કર્યા. આમ, આપ સૌની શોધે દુનિયાને ઘણું બધું આપ્યું.
શોધો ચાલુ જ રહી…. ચાલુ જ રહી…. અને ચાલુ જ રહી. એક દેશે બીજા દેશના સંહાર (વિનાશ) માટે એવા શસ્ત્રો શોધી કાઢ્યાં કે એક નાનકડો બોમ્બ પણ દુશ્મનનો વિનાશ કરી શકે અને એ શોધોનો એક મોટામાં મોટો દાખલો હિરોશીમા નાગાસાકીનો વિનાશ. કેટલાય માનવીઓ જીવનનો આનંદ માણી રહ્યા હતા તેઓ બધા એકાએક ઘરમાં બેઠા મૃત્યુના શરણે પહોંચી ગયા. ઉદ્યોગો શોધાયા. એ ઉદ્યોગોને સફળ બનાવવા જગતને પ્રદૂષણ મળ્યું. મોટરો, એરોપ્લેનો વગેરે વૈજ્ઞાનિક સાધનનો ઉપયોગ વધતો જ ગયો અને લોકોને ચોખ્ખી હવાને બદલે પ્રદૂષણ મળતું ગયું. એટલી બધી હદ સુધી એ પ્રદૂષણ વધ્યું છે કે માણસને શ્વાસ લેવામાં પણ પ્રદૂષણ આજે આડું આવે છે. દવાઓની શોધો થઈ હોવા છતાં જુદા જુદા રોગોની યાદી વધતી જ જાય છે. દુનિયાની લગભગ બધી જ હોસ્પિટલો ભરાયેલી રહે છે. નાનકડી ભૂલથી વીજળીને અડી જવાય તો માનવી ત્યાં જ ઢળી પડે છે.
આગળની એક વધારાની શોધની દોડમાં હવે આખા વિશ્વમાં શાંતિથી ફરી રહેલા તારાઓ અને ચંદ્ર ઉપર પહોંચવાની દોટ શરૂ થઈ છે. ભલે એ દોટ મહાન હોય પણ અમારા મનમાં એક એવો પ્રશ્ન થાય છે કે આવું સુંદર મજાનું વિશ્વ અમને સૌને બહુ વહાલું લાગે છે. રાત્રિના અંધકારમાં તારાઓનું સૌંદર્ય માનવીના મનને આધ્યાત્મિકતા તરફ લઈ જાય છે. એક વખત માનવી ચંદ્ર ઉપર જઈ શક્યો ને ત્યાંથી પથ્થર લઈ આવ્યો તે દિવસે ઘણા લાગણીપ્રધાન કવિઓને દુઃખ પહોંચ્યું. ઘણી માતાનાં ગીતો – ‘ચંદ્રને ચાંદામામા’ કહીને બાળકોને માતા ઓળખાણ આપતી. એ ‘મામા’ની કલ્પના અદશ્ય થઈ ગઈ. રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની વાર્તા ‘કાબૂલીવાલા’માં આવતો સુંદર ચંદ્ર એક ધૂળ પથરા જેવો બની ગયો છે. ચંદ્રની પોતાની આંખમાં આંસુ આવી જાય છે અને જાણે માનવજાતને એ કહી રહ્યો છે કે મારા ઉપર શોધખોળના પ્રયોગો ક્યાં સુધી કરશો ? મારા અંગને ક્યાં સુધી કોચ્યા કરશો ? હું તો મારા ઉપર આવતાં સૂર્યના ધખધખતા કિરણોની જ્વાળાઓને ઝીલી લઈને પૃથ્વી ઉપર શીતળ કિરણો મોકલું છું. શીતળ અને રૂપેરી પ્રકાશ મોકલું છું. આવી ચાંદની રાતે લોકોના અંતરની ભાવનાઓ બગીચામાં, બગીચાના છોડવા ઉપર આવેલી બંધ કડીઓને ફૂલો બનાવે તેમ માનવીની સંવેદનાને શબ્દો દ્વારા બહાર લાવીને એકબીજા માટેનો પ્રેમ વ્યક્ત કરતાં શીખવે છે. એવે વખતે તમે મારા એક ભાગને રાક્ષસી ધક્કો માર્યો ? માત્ર એટલું જ જોવા કે મારા અંદરના પડમાં શું છે ?
સાહેબો, મહેરબાની કરીને આ વિશ્વનાં વાતાવરણમાં હું પૃથ્વીની આસપાસ શાંતિપૂર્વક ફર્યા કરું છું. એ મારા કાર્યને ચાલુ રહેવા દો ને ! એવા જ મારા દોસ્તો તારાઓનાં મંડળને પણ રાજીખુશીથી શાંતિપૂર્વક ફરવા દો ને ! પણ અમારી પાસે વાચા નથી એટલે અમારી આ લાગણીઓને કેટલાક શોધ કરનારાઓને કેવી રીતે સમજાવીએ ?…. એકાએક મોટો અવાજ આવ્યો અને એક ઊંચા ટેકરા ઉપર હું બેઠી હતી તે ધ્રૂજી ગઈ. મેં તંદ્રામાંથી બહાર આવી ને જોયું તો શાંતિથી જીવતા નાગરિકો, ફૂલો જેવા બાળકો સૌ આનંદ માણી રહ્યાં હતાં ત્યારે એના ઉપર કોઈ છેલ્લામાં છેલ્લી જાતનાં શસ્ત્રો વાપરીને ત્રાસ ગુજારી રહ્યાં હતાં. ટેકરા ઉપર બેઠાં બેઠાં જ મનમાં ને મનમાં મેં વૈજ્ઞાનિકોને પૂછ્યું : ‘આ તમારી શોધખોળને આશીર્વાદ ગણવી કે શાપરૂપ ?’ પણ મારો આ પ્રશ્ન મનમાં જ રહ્યો.
આ વાત કરતી વખતે બાળપણમાં રમેલું એક રમકડું યાદ આવે છે. એક નાની ડબ્બીમાં એક બાજુ રામ અને બીજી બાજું રાવણ મૂકવામાં આવેલા અને બહાર સીતાની મૂર્તિ. સીતા તરફ રામની છબી આવે ત્યારે સીતા સ્થિર હોય અને રાવણની છબી આવે ત્યારે સીતાની છબી ફરી જતી હોય, પાછળ જતી રહેતી હોય. કોણ જાણે કેમ, એ રમકડું આજે બહુ યાદ આવે છે. પ્રદૂષણ, ઋતુઓમાંની અનિયમિતતાઓ, સ્વચ્છ હવાની અછત, ખાતાં-પીતાં રમતાં થતાં હુમલાઓ, આવા બીજા અનેક દાખલાઓ, જેમાં માનવી દુઃખી થયા કરે ત્યારે મનમાં પ્રશ્ન થાય છે, ‘માનવ કલ્યાણ માટે થયેલી શોધોનો માનવી કેટલોક ઉપયોગ લઈ શકશે ? આ પ્રશ્નનો કોણ જવાબ આપે ? પરિસ્થિતિને અનુભવતા માનવજીવન શું એવી જ રીતે ચાલુ રહેશે ? ‘વિજ્ઞાન દિવસ’ની ઉજવણી વખતે આવા સારા-નરસા વિચારો આવ્યા કરે છે. શું આધુનિક રીતે જીવતા માણસ માટે યંત્રો જ વધુ મહત્વનાં બનશે ? અને શું સાચો માનવી અદશ્ય થઈ જશે ? માનવી હોશિયાર હશે પણ શું એનું સત્ય ગુમાવી બેસશે ? આવા આળા અનેક વિચારો સાથે આપ સૌ વૈજ્ઞાનિકોને નમસ્કાર. ખોટું ન લગાડશો, અમે તો માત્ર અમારી લાગણીઓ જ વ્યક્ત કરીએ છીએ અને તમારા સૌની કુશળતા ઈચ્છીએ છીએ. આજે એક કવિતાની પંક્તિઓ યાદ આવે છે : ‘અખિલ બ્રહ્માંડમાં એક તું શ્રી હરિ, જૂજવે રૂપે અનંત ભાસે….!’
આ વિશ્વ પોતાનું સૌંદર્ય પણ સાચવી રાખજો એવી પ્રાર્થના સાથે વિરમું છું.
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous મૂળજીભાઈના મૂળા – જોરાવરસિંહ જાદવ
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
પુરાણોમાં વિજ્ઞાન – રંજન જોષી
લોકોપયોગી અનેક વિદ્યાઓનું વર્ણન પુરાણોમાં છે. વિશેષતઃ વિશ્વકોશીય એવા અગ્નિપુરાણ, નારદપુરાણ તથા ગરુડપુરાણમાં પ્રચુરતાપૂર્વક વિજ્ઞાન વર્ણન ઉપલબ્ધ છે. આ તમામ વૈજ્ઞાનિક વિદ્યાઓનું વર્ણન તેના મૌલિક પ્રતિપાદક ગ્રંથોને આધારે કરવામાં આવ્યું છે. આ વર્ણન સંક્ષિપ્ત છતાં આધારભૂત છે. પુરાણોમાં આ ગ્રંથોના કર્તા તથા તેમના મતનું પણ પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે, જે અજ્ઞાત અથવા અલ્પજ્ઞાત છે. અતઃ સંસ્કૃતના વૈજ્ઞાનિક સાહિત્યનો પરિચય પણ ... [વાંચો...]
બાજ અને બુલબુલ – સંકલિત
મધનું શોખીન બાજ – ‘પાંદડું’ બાજ સામાન્ય રીતે મિતાહારી શિકારી પંખી છે, પણ તેને બીજા કોઈ ખોરાક કરતાં મધ બહુ જ ભાવે છે. આમાં, ગળપણ પસંદ કરવાની તેની સ્વાદેન્દ્રિયની શક્તિ કારણરૂપ હશે કે કેમ તે તો કોણ જાણે, પરંતુ શિકારીઓ અને વનેચર રખડુઓ કહે છે કે મધ મળે ત્યાં સુધી એ બીજા શિકારની પરવા ભાગ્યે જ કરે છે, અને મધ ... [વાંચો...]
દ્વારકા : ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક – સવજી છાયા
જગતમંદિર : સ્થાપત્ય અને શિલ્પ દ્વારકામાં હાલ હયાત દ્વારકાધીશનું જગત મંદિર સોળમી સદીનું સર્જન છે. ખોદકામ કરતા પટ્ટાંગણમાં નીકળેલ મંદિરો તેરમી અને આઠમી સદી સુધી જાય છે. આ બધા મંદિરોની શિલ્પકલા અંગેના સમગ્ર અભ્યાસો હજુ બાકી છે. 1560માં મંદિરનું અને 1572માં જે શિખરનું કામ પૂર્ણ થયું છે, સોળમી સદીનાં અંતભાગનું આ શિખર શિલ્પકલાની નવી જૂની અનેક પરંપરાઓના મિશ્રણ સમુ છે. ... [વાંચો...]
6 પ્રતિભાવો : વૈજ્ઞાનિકોને… – જશીબેન નાયક
August 17, 2011 at 9:01 am
મારા દિલ ની વાત કહી પરંતુ આ વાંક માત્ર વૈજ્ઞાનિકૉ નૉ નથી આ વાંક છે બેજવાબદાર માણસ નૉ, અવિવેક અને નાસમજ નૉ જે માણસ માં તેના વિવેક અને સમજ કરતાં ઘણા વધારે ભરેલા છે..ડિસ્કવરી ચેનલ પર “પ્લાનેટ અર્થ(earth)” કરી ને એક બી.બીસી ની ડોક્ છે. ત્યારે ખબર પડે કે આપણે જેને સ્ટ્રગલ કહીઍ છીયે એના કરતાં અનેક ગણું માણસ સિવાય નાં દરેક જીવૉ માટૅ રૉજનું સરવાઈવલ છે. દુનિયા ને જૉ સૌથી વધારે હાની પહોંચાડી હૉય તો કહેવાતાં કુપમંડુક ફીલોસૉફર્સ(રીલીજીયસ) અને લીબરલ્સ ના અહમ અને અર્ધા જ્ઞાન ને કારણે. આ કેટેગરી માં કૉઈ એક વ્યકિત નથી, દરેક માણસ પૉતાનાં સ્વાર્થ ને ખાતર બન્ને માંથી કોઈ એક પૉઝીશન લેતો આવ્યો છે, દુનિયા નું નસીબ(બદ્) છે કે બહુંઑછા મહાવીર ને બુધ્ધ થાય છે જ્યારે બહુ બધાં ડેમૉગૉગ્સ બને છે. i read this quote, “Yesterday i was clever so i wanted to change the world, but today i am wise, so instead i am changing myself”..”MYOB = Mind Your Own Business”
August 17, 2011 at 11:30 am
All the inventions have their two sides…bad and good…it depends on man to man what to choose.. so rather then blaming science, isn’t that individual’s responsibility to choose which side he want to take?
August 17, 2011 at 10:13 pm
જે યુરેનીયમ થી વિજળિ નુ ઉત્પાદન થાય છે તેજ યુરેનીયમ થી અણુ બોમ્બ બને છે…. જે દિવાસળી થી કોઈના ધર નો ચુલો સળગે છે એજ દિવાસળી થી જંગલ મા આગ લગાવી શકાય છે… જે પાઊડરથી સુરંગો ખોદાય છે તેજ પાઊડર થી બંદુક ની ગોળી બને છે…
August 17, 2011 at 10:17 pm
મારા કહેવા નો અર્થ એ છે કે… પદાર્થ તો તટસ્થ છે …. પણ એ પદાર્થ ના ઊપયોગો અલગ – અલગ છે તો પછી આમા પદાર્થ નો શો વાંક?
August 18, 2011 at 2:42 am
August 21, 2011 at 6:09 pm
જ્ય નિ વ્આત્ સાચિ ચે
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
શ્રદ્ધા સ્મૃતિમંદિર – ડૉ. ચંદ્રકાન્ત મહેતા
થોડાસા રુમાની હો જાયે.. – નમ્રતા દેસાઈ
ત્રણ પદ્યરચનાઓ – પ્રો. મનસુખ ટી. સાવલિયા
ઈમાનદારી – ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા
સૂરજ – નયના મહેતા
Dinesh Parmar: એક સરસ ઉપદેશ કથા .પ્રત્યેક વ્યક્તિ એ...
Hemang Rami: Eye opener for thoss parents who Want their...
Sarla Sutaria: સાફ સુથરો હાસ્ય લેખ હસતાં હસતાં વાંચેીને...
Devraj kukadiya: good morning teaching mulyo
Raju: How can we say this is a short story.
Dushyant Pala: વાહ……માળા ના પંખી પિંજરા મા ના...
Arpit: sorry to say that but some part is good in concept...
malay patel: ખુબજ સરસ …
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
વેસ્ટવર્લ્ડ (ટી.વી. શ્રેણી) : કલ્પના અને હકીકત વચ્ચેનો પ્રદેશ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
ઉગ્રસેનની વાવડી : ફિલ્મોથી પુનર્જીવન પામેલો ઈતિહાસ
ખીચડી (વ્યંગ્ય લેખ) – સુરેન્દ્ર વર્મા, અનુ. હર્ષદ દવે
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.