gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu en en en en en en en gu en gu en en en en fr en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu gu gu gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: સંસ્કાર – શ્રી દેવકૃષ્ણદાસજી સ્વામી
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
સારા સંસ્કાર કોઈ મોલમાંથી નહિ પણ પવિત્ર પરિવારના માહોલમાંથી મળે છે. ઘરમાં ફૂલદાની, પાનદાની, મચ્છરદાની, અત્તરદાની હોય પણ ‘ખાનદાની’ ન હોય તો બધું વ્યર્થ છે. બધી કેળવણીમાં મોટી કેળવણી હોય તો તે ચારિત્રની કેળવણી છે.
પ્રામાણિકતા વિનાની ધાર્મિકતા પ્રાણ વિનાના હાડપિંજર કેવી છે. ઈજીપ્તના પિરામિડો-મમીઓ સોનેથી મઢવામાં આવ્યા છે. આખરે મમી તો હાડપિંજર જ છે. ‘પોતાને સુખી થવું એ સ્વાર્થ છે, પાડોશીને સુખ આપવું એ માનવતા છે, સમાજને સુખ આપવું એ સાધુતા છે અને જગતને સુખ આપવું કે ઈચ્છવું એ સંતપણું છે.’
સીડી માનવ શરીરને ઉપર ચડાવે છે. સંપત્તિ દિમાગને ઉપર ચડાવે છે. સદ્‍ગુણો આત્માને ઉપર ચડાવે છે.
ભૂલ કરે તે માણસ કહેવાય. ભૂલ સુધારે તે મોટો માણસ કહેવાય અને ભૂલ સ્વીકારી લે તેને ભગવાનનો માણસ કહેવાય.
સંપત્તિ હોય એટલે સંસ્કાર આવી જાય એવું નથી. લંકા આખી સોનાની હતી; પરંતુ મોત આવ્યું છતાં સંસ્કાર તો ન જ આવ્યા ! સંપત્તિ છેતરીને લઈ શકાય છે પણ સંસ્કાર છેતરીને નથી લઈ શકાતા. ગુરુને પગે લાગવું સહેલું છે પણ ગુરુને પગલે ચાલવું કઠિન છે.
વાલીઓ પોતાના બાળકોને સંસ્કાર આપતા પહેલા તો તેને મોબાઈલ આપી દે છે પછી તે છોકરાઓ આઉટ ઓફ કન્ટ્રોલ ન થાય તો શું થાય ! કોઈ વ્યક્તિના સંસ્કારની ઊંચાઈ માપવાની ત્રણ રીત છે : તેના હૃદયની મધુરતા, ઉદારતા અને વિન્રમતા.
જે રસ્તે કપડાં બગડે એ રસ્તે જવાનું આપણે ટાળીએ છીએ પણ જે રસ્તે જવાથી આપણું મન બગડે તે રસ્તે જવાનું કેમ ટાળતા નથી? પાણીનો દુષ્કાળ તો એક વરસ અસર કરે છે. જ્યારે સંસ્કારનો દુષ્કાળ તો આખી પેઢીને અસર કરે છે. ઘડિયાળની ટીક ટીક આપણને સમય બતાવે છે; પરંતુ સંતોની રોકટોક તો આપણને જીવનનો રાહ બતાવે છે.
માણસ ભણ્યો કેટલું? તેના સર્ટિફિકેટ ઉપરથી ખબર પડે છે પણ સમજણો ને સંસ્કારી કેટલો થયો તે તો ભાઈઓના ભાગ પડે ત્યારે ખબર પડે.
પહેલી પેઢી તપશ્ચર્યા કરે, બીજી પેઢી તેના મીઠાં ફળ ભોગવે અને જો સંસ્કાર ન હોય તો ત્રીજી પેઢી ધન બગાડે અને ચોથી પેઢી ભીખ માગે ! પગમાં કાંટો ખૂંચે છે તેમ દિલમાં દોષો ખૂંચવા જોઈએ. જીભનો ઉપયોગ કોઈના ઘરને આગ લગાડવા માટે નહિ પણ હરિયાળો બાગ બનાવવા કરવો જોઈએ !
યુદ્ધમાં તો માણસો નાશ પામે છે પણ ભોગવિલાસમાં તો માનવજાત નાશ પામે છે.
આપણા જીવનમાં એક મિત્ર શ્રીકૃષ્ણ જેવો હોવો જોઈએ જે તેમારા વતી યુદ્ધ ભલે ન કરે પણ તમને સાચું માર્ગદર્શન તો જરૂર આપે.
પૈસાનું આગમન તમારા ઘરમાં ફેરફાર કરી નાખે છે, પ્રભુ આગમન આપણા જીવનમાં ફેરફાર કરી નાખે છે.
તમારું બાળક કઈ કંપનીમાં નોકરી કરે છે તે મહત્વનું નથી પણ તે કઈ કંપની સાથે હરેફરે છે તે જાણવું મહત્વનું છે.
જીવનના રંગમંચ ઉપર આપણને મળેલું પાત્ર સુયોગ્ય રીતે ભજવી દઈએ એ જ સાચી જિંદગી. બીજો માણસ આપણામાં વિશ્વાસ મૂકી શકે એટલી ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરવી તેનું નામ સફળતા. રાઈટ ટ્રેકમાં વહાવવું હોય તો ભગવાન ઓક્સિજન જેવા છે તેને તમે જોઈ ન શકો પણ એના વગર તમે જીવી પણ ન શકો. બેલેન્સ વગરનો ચેક અને સત્સંગ વિનાની જિંદગી બંને નકામા છે.
ભોજનમાં સંયમ રાખો અને ભજનમાં સ્વયંને રાખો. દરેક દેશનો સિક્કો પોતપોતાના દેશમાં ચાલે પણ સદ્‍ગુણ ને સારપનો સિક્કો તો સારી દુનિયામાં ચાલે. તમારે નીચું જોવું પડે તેવું એક પણ કામ ન કરશો. તમારા દોષોને દેખાડે તેને દાટેલું ધન દેખાડનાર સમજજો. ટેકેદાર બનજો નિરાધારના અને ઠેકેદાર બનજો સદાચારના. આંખ સુધરે તો આત્મા સુધરે અને જીભ સુધરે તો જીવન સુધરે. યૌવનને ભક્તિથી શણગારવું. સર્જનહારના સર્જનમાં ખોવાઈ જવાની કળા એટલે ભક્તિ છે. કેરેટ વગરના હીરાની અને કેરેક્ટર વગરના માનવીની કિંમત શું? ભગવાને બોનસરૂપે આપેલી જિંદગી બોગસરૂપે જીવવી ન જોઈએ.
દુઃખમાં ધીરજ, ઘડપણમાં પ્રસન્‍નતા, ક્લેશમાં સમાધાન ને જુવાનીમાં શાંતિ રાખનારા ધીરપુરુષો કહેવાય. તમે જીભથી બોલો તેમાં હજુ કોઈ કંઈક શંકા કરે પણ જીવન દ્વારા કંઈ કરી બતાવશો તો તે સહુ સ્વીકારી લેશે. સંસ્કાર વિનાનું ભણતર પાયા વગરનું ચણતર છે. જેના જીવનમાં લજ્જા નથી એના જીવનમાં મજા પણ નથી.
ધૃતરાષ્ટ્રની પેઠે ઘરડા થવું તે ગુનો છે પણ જનકરાજાની પેઠે વૃદ્ધ થવું તે જીવન જીવવાની શ્રેષ્ઠ કળા છે. મરતાને બચાવવો સહેલો છે કારણ કે તેને બચવું છે પણ બગડેલાને સુધારવો મુશ્કેલ છે. કારણ કે તેને સુધરવું જ નથી.
કોઈનું બગાડીએ નહિ તો સુધાર્યા બરાબર છે. સમાજમાં અનુશાસન નહિ જળવાય ત્યાં જરૂર દુઃશાસન પેદા થશે. હે યુવાનો, એવી રીતે જીવન જીવો કે લોકો તમારા પિતાને પૂછે કે કયા પુણ્યે તમને આવો દીકરો મળ્યો?
આજે સમાજમાં પૈસાદાર સજ્જનો કરતા પૈસાદાર દુર્જનોનો આંક ઊંચો છે. છતી આંખે પાટા બાંધીને ફરે તેની પ્રજા બગડે, બગડે ને બગડે જ. સદાચારથી મનુષ્ય શ્રેષ્ઠ બને છે. વિદ્યા કે ધનથી નહિ આ નૈતિક અધઃપતનના યુગમાં અંગત ચારિત્ર સાચવી રાખવું એ પણ એક સિદ્ધિ છે.
ખીલવું ને કરમાઈ જવું એ બે જીવનની પ્રક્રિયા છે તેની વચ્ચે માનવી સદ્‍ગુણો અને માનવતાની સુવાસ મૂકી જાય તે વ્યક્તિનું જીવન સફળ થાય છે. સફળ બનવા તમારી પાસે ઘણું હોવું જરૂરી છે. આ દુનિયામાં એ જ માણસ મોટો જે બીજા માટે કંઈક કરી છૂટે. પોતાનું વર્તન સુધાર્યા વિના જગતમાં પરિવર્તન લાવવાના અભરખા સફળ થતા નથી.
ઘેર શોકેસમાં પોપટ-પારેવા જેવા રમકડાઓ રાખીએ તેના કરતા સારા પુસ્તકો રાખીએ તો ઘરમાં સંસ્કારની વૃદ્ધિ થાય. સદ્‍વાંચનથી ઘરનું વાતાવરણ સુમેળભર્યું બને. સૌની સાથે હળીમળીને રહેવું એ દુનિયાની શ્રેષ્ઠ કળા છે. માણસને ફક્ત શિક્ષણ નહિ પણ સંસ્કાર સાથે શિક્ષણ આપો. એ આજના યુગની જરૂરિયાત છે.
તામિલનાડુના કુમાર કુરુપરા ગામના કલ્યાણ સુંદરમ કોલેજમાં લાયબ્રેરીઅન તરીકે કામ કરતા. નાનપણમાં તેના પિતા ગુજરી ગયેલા. માતાએ ઉત્તમ સંસ્કારો આપ્યા. ૩૦ વર્ષ સુધી લાયબ્રેરીઅન તરીકે નોકરી કરી તેના તમામ પગારમાંથી નવો પૈસો પોતાને માટે વાપર્યો નહિ. આ પૈસા તેઓ અનાથ અને જરૂરિયાતમંદ બાળકો માટે ખર્ચી નાખતા. પાર્ટટાઈમ બીજું કામ કરીને આજીવિકા ચલાવતા. લગ્ન કરે તો પરિવાર માટે રકમ વાપરવી પડે તો જરૂરિયાતમંદોની સેવા બંધ થાય. તેથી લગ્ન જ ન કર્યા. નિવૃત્તિના ૧૦ લાખ મળ્યા તે પણ સમાજ માટે વાપરી નાખ્યા. પેન્શનની રકમ પણ સેવામાં જ આપી દેતા. અત્યારે ૭૩ વર્ષની ઉંમર છે. આજીવિકા માટે વેઈટર તરીકે કામ કરે છે. તેની સેવાકીય પ્રવૃત્તિ બદલ ૩૦ કરોડ રૂપિયા વિશ્વમાંથી અનેક પુરસ્કારરૂપે મળ્યા. તે બધા સેવાકીય પ્રવૃત્તિમાં આપી દીધા. કોઈપણ સ્વાર્થ વગર બીજાને માટે જીવતા હોય. આને કહેવાય ખારા રણમાં મીઠી વીરડી.
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous પ્રેમની આગ જીવનભર જલતી રહેવી જોઈએ – દિનેશ દેસાઈ
ભ્રષ્ટાચારમાં પીંખાઈ જતી પ્રામાણિકતા – ભગીરથ બ્રહ્મભટ્ટ Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
રામાયણમાં વર્ણવાયેલ જીવન ઉપયોગી વાતો – વિનોદભાઈ માછી ‘નિરંકારી’
 આળસ ત્યજીને યથા સમય કામ કરી લેવું..હમણાં કરવાનું કાર્ય હમણાં જ કરી દેવું.  વિધાતાએ ૫ણ સ્ત્રીના હ્રદયની ગતિ જાણી નથી.  સારા સ્વભાવથી જ સ્નેહ વરતાઇ જાય છે.વેર અને પ્રેમ છુપાવ્યાં છુ૫તાં નથી.  કામના(ઇચ્છા) અને કામવાસના ખરાબ નથી તેનો અતિરેક ભયંકર છે.  તમામ જીવો પોતપોતાના કર્મો દ્વારા સુખ-દુઃખ ભોગવે છે.  શઠ સેવક..કૃ૫ણ રાજા..દુષ્ટે સ્ત્રી..ક૫ટી મિત્ર...આ ચાર શૂળી સમાન છે.  મૂર્ખ ... [વાંચો...]
ધ્યાનનિષ્ઠ વિનોબા – સંકલિત
મેં અનુભવ્યું છે કે મારો સ્વભાવ ધ્યાનનિષ્ઠ છે. પરંતુ ધ્યાન, કર્મ, જ્ઞાન, ભક્તિ, સેવા – આ બધાં વચ્ચે મારાથી ભેદ નથી કરી શકાતો. વસ્તુ એક જ હોય છે. આ બધાં તો જુદાં જુદાં પાસાંઓ છે. મારું ચાલત તો હું ધ્યાનમાં ડૂબી જાત. સાત-આઠ વરસથી મારી પદયાત્રા ચાલે છે. એક એક પ્રાંતમાં અનેક મહિનાઓ વીતે છે. પછી એ પ્રાંતમાંથી વિદાય લઈ ... [વાંચો...]
ગાંધીદર્શનનો પાયો અધ્યાત્મ – ભાણદેવ
થાર્થતઃ ગાંધીજી અધ્યાત્મપુરુષ છે. ગાંધી-વિચાર ધર્મપ્રણીત વિચારધારા છે. ગાંધી-વિનોબા-પ્રણીત સર્વોદય સમાજ પણ આસ્તિક સમાજ છે, નાસ્તિક સમાજ નથી. આમ છતાં ગાંધી-વિનોબા-પ્રેરિત પ્રવૃત્તિઓ અને ગાંધીસમાજમાંથી ધર્મ-અધ્યાત્મ કાંઈક બાજુમાં ખસી ગયા હોય તેમ લાગે છે. ગાંધીવિચારમાં ધર્મ-અધ્યાત્મનું પાસું ગૌણ નહીં હોવા છતાં વ્યવહારમાં તો તે ગૌણ બની ગયું હોય તેમ લાગે છે. ગાંધીવિચાર અને ગાંધીજનસમાજમાં ધર્મ-અધ્યાત્મનો ઈનકાર તો નહીં, પરંતુ ઉપેક્ષા થઈ ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : સંસ્કાર – શ્રી દેવકૃષ્ણદાસજી સ્વામી
February 15, 2017 at 2:33 pm
“કોઈનું બગાડીએ નહિ તો સુધાર્યા બરાબર છે. સમાજમાં અનુશાસન નહિ જળવાય ત્યાં જરૂર દુઃશાસન પેદા થશે. હે યુવાનો, એવી રીતે જીવન જીવો કે લોકો તમારા પિતાને પૂછે કે કયા પુણ્યે તમને આવો દીકરો મળ્યો?”
February 16, 2017 at 12:23 am
February 16, 2017 at 1:10 am
સંસ્કાર અને ધર્મ કે ધાર્મિકતા, સારી વાત છે. પરંતુ આ વસ્તુ નો આડંબર એટલો જ ખરાબ છે. મૉટે ભાગે આપણે જોઈએ છીએ કે ધર્મની અને સંસ્કારની ખુબ મોટી વાતો કરવા વાળાનો અહંકાર ખુબ મોટો હોય છે. મારો જ ધર્મ કે મારા જ સંસ્કાર સાચા કે બરાબર બીજા બધા ખોટા. આવા પ્રકારની જડતા ધાર્મિક લોકો માં વધુ જોવા મળેછે. આમ ના થવું જોઈએ. માનવતા એ સૌથી મોટો ધર્મ છે. માણસાઈ ની કદર ના હોય અને ધર્મની વાતો થાય તે બિલકુલ યોગ્ય નથી. ધાર્મિક પંડિતોમાં માણસાઈ નો અભાવ હોય છે.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
રીડગુજરાતી.કોમ પર પ્રસ્તુત થતા લેખ ટાઈપ કરવા માટે યોગ્ય વ્યક્તિઓની જરૂર છે. પૂરતું વળતર આપવામાં આવશે. વોટ્સએપ : ૯૯૭૪૪૧૦૮૬૮
પુણ્યનું વાવેતર – મનસુખ સલ્લા
હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
શ્રદ્ધા સ્મૃતિમંદિર – ડૉ. ચંદ્રકાન્ત મહેતા
થોડાસા રુમાની હો જાયે.. – નમ્રતા દેસાઈ
tia: સત્ય ઘટના પર આધારીત વાર્તા હમેશા હૃદયસ્પર્શી હોય છે...
tia: બીચરી વાર્તા તો પોતાના ઠેકાણે રહી અને લેખ કહો કે...
viren machwala: Give me more quotes
CD VORA: મને મજા આવી હું પણ આવા તબક્કાઓમાંથી વરસાદ થયો...
સંજય કે સંઘવી: જેમ પુ રવિશંકર મહારાજ કેહતા તેમ ડૉ કલામ...
ગોપાલ ખેતાણી: અદભૂત વર્ણન. આપની સાથે દરિયાઈ સફર કરી તેવો...
જગદીશ કરંગીયા ‘સમય’: ટૂંકી વાર્તા કે લેખ ? અતિ સુંદર...
Yogesh pandya: I m writter yogesh pandya..u hv read my...
Mahendra kumar, Babariya Dubai: Thought provoking article.
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
પુણ્યનું વાવેતર – મનસુખ સલ્લા
હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
નવરસમાં ઝબોળાયેલી માઈક્રોફિક્શન – ડૉ. હાર્દિક નિકુંજ યાજ્ઞિક
એક અપીલ – ધ્રુવ ભટ્ટ
વન ડે માત્રમ – કુલદીપ લહેરુ
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.