gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu en en en en is en en en en en en en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: મહુવા મધૂરમ્ – શશીકાંત દવે
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
જમાદાર કેરીના આંબા, કેળા, ચીકુ ઝાડની લીલીછમ વાડીઓથી ઘેરાયેલું અને દખણાદા દરિયા પરથી આવતા શીળા વાયરાના વીંઝણા ઝીલતા મહુવાને ‘સૌરાષ્ટ્રના કાશ્મીર’ તરીકેની અપાયેલી ઓળખ યથાર્થ હતી. માલણ નદીના બંને કાંઠે આંકડા ભીડીને સખીઓની જેમ હારબંધ ઊભેલી નાળિયેરીઓ કેરળની યાદ અપાવે. જમાદાર કેરીનો સ્વાદ માણવા અને કુદરતી ઠંડકના આહલાદ માટે ઉનાળામાં ઘરે ઘરે મહેમાનોની પધરામણી થઈ હોય. જમાદાર, પાયરી અને રસની કેરીના દાબા નાખી પકાવેલી હોય. કેળાં પણ ભઠ્ઠીના બાફમાં પકવવામાં આવતાં.
પૂર્વ દિશાએ બે વિદ્યાર્થીગૃહો પછી માત્ર ખેતરો જ હતાં. રેલવે સ્ટેશનની કાચી સડક માત્ર ખેતરો જ હતાં. રેલવે સ્ટેશનની કાચી સડક પણ વાડી-ખેતરો વચ્ચેથી પસાર થતી. મહુવા-ભાવનગર વચ્ચે નૅરોગેજ ટ્રેન અને ટ્રોલી ચાલતાં. ટ્રેન સવારે ઊપડી સાંજે આવતી-જતી. ટ્રોલીમાં થોડો ઓછો સમય લાગતો. મહુવા-ધોળા વચ્ચે મીટરગેજ લાઈન હતી. વહેલી સવારે અને રાત્રે મેલ ટ્રેન જતી-આવતી. વહેલી ટ્રેનમાં જવું હોયતો ઘોડાગાડીવાળાને અગાઉથી કહેવું પડતું. સ્ટેશનથી બંદર સુધી રેલવે લાઈન હતી. ફરવાના શોખીન માટે એ લાઈન ફરવાનું સ્થળ હતું. વેપારીઓનાં વહાણ મીઠું, ઈમારતી લાકડું, વિલાયતી નળિયાં, ખજૂર, અનાજ, ખાંડની ખેપ કરતાં. દરિયા કાંઠે પૌરાણિક ભવાની માતાનું મંદિર શ્રદ્ધાળુઓનું આસ્થા કેન્દ્વ છે. મંદિરે જવાનો કાચો રસ્તો બાવળ અને પીલુડીનાં ઝૂંડ વચ્ચે હતો. ગાડા કે ઘોડાગાડીમાં જવાતું. મંદિરથી દૂર રાજબાઈ માતાને સ્થાનકે વાહનો રોકાતાં અને ત્યાંથી રેતીના ઢગ ખૂંદતા મંદિરે પહોંચી શકાતું. પગથિયાં ચડી અંદર થોડું ચાલી ફરી પગથિયાં ઊતરી જવું પડતું. બહારના પ્રકાશમાંથી અંદર આવીએ એટલો થોડો સમય સર્વત્ર અંધારું અંધારું જ લાગતું.
તોરણિયો, નારિયેલિયો, મીઠો, ફૂલવાડી, જસરાજિયો- એ નામે ઓળખાતા કૂવા શેરીએ શેરીએ હતા. આ કૂવાઓનું પાણી ખારાશવાળું હતું એટલે બહેનો, નદીકાંઠાની લીંબુવાડીનાં પીવા માટે પાણીનાં બેડાં ભરી આવતી. ભાવનગર રાજયે બંધાવેલો ‘વૉશિંગઘાટ’ પણ આજે સૂકોભઠ્ઠ ઊભો છે. દરબારી બાગની સિંચાઈ માટે માલણ નદીમાંથી નહેર વાટે પાણી પહોંચતું જે સારણ કહેવાતી. મોટા મહારાજનના ડેલામાં અને ગોપનાથ મંદિરની ભીંતો પર કલાત્મક ચિત્રોની ઝાંખી આજે પણ થઈ શકે છે. ફરસાણ કે કોઈ વસ્તુનું પડીકું સાચવવામાં બેદરકાર રહ્યા તો આકાશમાં ચકરાવા લેતી સમડીઓ ઝૂંટવી જતી. ગામની વચ્ચે ગઢ હતો એમાં ન્યાય કોર્ટ, વહીવટદાર, ટ્રેઝરી ઈજનેરની ઑફિસો હતી. એક ખૂણામાં જેલ અને એની સામે ટેનિસ કોર્ટ અને પાનાં રમનારા માટે ટેબલ-ખુરશીઓ રહેતી. અમલદારો, વકીલો વગેરે એ કલબમાં રમતા બેસતા. વહીવટીદારની ખુરશી ઉપર કપડાંની ઝૂલવાળો મોટો પંખો રહેતો જે બહાર બેઠેલો ચપરાશી દોરી ખેંચી ઝૂલાવ્યા કરતા. એમ.એન. હાઈસ્કૂલનું સ્થાપત્યસમું સંકુલ અને મિડલ સ્કૂલ આજેય અડીખમ ઊભાં છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે બોર્ડિંગો હતી. પાંચ લાઈબ્રેરીઓ હતી. લાકડાંનાં રમકડાં માટે મહુવાનું નામ હતું. સંઘેડા માનવ સંચાલિત હતા. ચૂડા પહેરનારી બહેનોને ચૂડા ચડાવવાનું કષ્ટદાયક કામ જોવા કિશોરો દુકાન સામે ટોળે વળતા.
ગઢ પાસે વચ્ચે કૅબિનચોક. ચોકને જોડતી ચાર બઝારો પૈકી એક વહોરા અને સંઘેડિયા, બીજી કાપડ, શરાફ, દાણા, ત્રીજી ડૉકટરો અને પરચૂરણ અને ચોથી દૂધ, મીઠાઈ, મોચી-દરજીની દુકાનોની બજાર હતી. માથે પાઘડી, ધોતિયું અને ઉપવસ્ત્ર ઓઢીને પૂ. શિવશંકર શાસ્ત્રીબાપા રોજ રાત્રે પાઠશાળામાં ગીતાનો સ્વાધ્યાય કરાવતા. જૈન દેરાસર, હવેલી, સ્વામિનારાયણ મંદિર અને શિવાલયો સમયાંતરે થોડાં પરિવર્તનો સાથે હજુય દર્શનીય છે. બહારથી નોકરી કે ધંધાર્થે આવેલા પણ મહુવાને મધુરમ્ ગણી અહીં સ્થાયી થયા છે. ભાગલા પછી આવેલા સિંધીભાઈઓ કપરા સંઘર્ષ પછી ધંધામાં સારી રીતે સ્થિર થયા છે.
જૈનાચાર્ય પૂ. નેમિસૂરિજી મહારાજ, સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના શ્રી ભગતજી મહારાજ, શ્રી વીરચંદભાઈ ગાંધી, સાહિત્યક્ષેત્રે શ્રી હરગોવિંદ કવિ, ડૉ. શ્રી હરિવલ્લભ ભાયાણીસાહેબ, શ્રી હરકિશન મહેતા વગેરે મહુવાની મધુર ભૂમિની દેણ છે. પૂ. મોરારીબાપુએ પણ હમણાં સુધી મહુવામાં જ વસવાટ કર્યો અને તેમના દ્વારા યોજાતાં જુદાં જુદાં પર્વો થકી વિદ્વાનો, સંગીતજ્ઞો, નૃત્યકારો, લોકસાહિત્યકારો, કવિઓ, લેખકો અને મર્મજ્ઞોનો લાભ મહુવાને પ્રાપ્ત થયા કરે છે. ફિલ્મ ક્ષેત્રે શ્રી આશા પારેખનું નામ પણ કેમ ભુલાય ? ફિલ્મ શોખીનો માટે એક માત્ર ગ્લોબ ટૉકીઝ હતું. પિકચર શરૂ થાય ત્યારે ભાવનગર નરેશ શ્રી કૃષ્ણકુમારસિંહજીનો ફોટો આવતો અને થિયેટર તાળીઓના ગડગડાટથી ગુંજી ઉઠતું.
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous ભાગ્યવિધાતા – જાગૃતિબેન રાજયગુરૂ
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
ક્ષમા કરજો : સ્ત્રી અબળા છે અને અબળા જ રહેશે – દિનેશ પાંચાલ
પુરુષો ઘણીવાર કહે છે ભગવાનનો પાર પામી શકાય પણ સ્ત્રીના હૃદયનો પાર પામી શકાતો નથી. એમ કહીને તેઓ ચાલાકીપૂર્વક સ્ત્રીને સમજવાની કડાકૂટથી દૂર રહેતા આવ્યા છે. કદાચ એ તેમનો પલાયનવાદ છે. વિચારો તો તરત સમજાય એવી વાત છે. સ્ત્રી પણ એક ઇંસાન છે. તેને ન સમજી શકાય એવી જટિલ બનાવવાની ઈશ્વરને કોઈ આવશ્યકતા ન હતી. (સ્ત્રી ક્યારેક તો પોતાના ગમા-અણગમાઓ ... [વાંચો...]
વાચકોની કૃતિઓ – સંકલિત
સ્પેસ – તેજેન્દ્ર ગોહિલ એક સમયે એકબીજાની સાથે રહેવા માંગતા લોકોને આજે એકબીજાથી દૂર રહેવાના ઉપાયો શોધતા જોયા છે. ત્યાં મને વિચાર આવ્યો કે, પ્રેમ લગ્નમાં પરિણમ્યા પછી લગ્નમાં પ્રેમ ના રહે તો શું કરવું ? સાથ માટે તરસતા લોકો આજે મળે છે તો પણ માત્ર ઝગડો કરવા !! “જ્યાં પહોંચવાની ઝંખના વર્ષો થી હોય મન પહોચતાજ પાછું વળે એમ પણ ... [વાંચો...]
બાળક એક ગીત (ભાગ-૯) – હીરલ વ્યાસ “વાસંતીફૂલ”
આજકાલ ઓફિસમાં કામ બહુ રહે છે.બીજુ કંઇ જ વિચારવાનો સમય રહેતો નથી. હવે હું નોકરી છોડીને પોતાનું કામ કરવાનું વિચારી રહી છું. તેં તો અંદર ઉથલ પાથલ મચાવી દીધી છે પણ જ્યારથી તું અંદર છે ત્યારથી અમારી બહારની દુનિયામાં પણ ઘણી ઉથલ પાથલ થઇ ગઇ છે. ઘરેથી કામ કરવા વિશે મેં ઘણ બધાના મત લીધા, બધાનું એમ જ કહેવું છે ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : મહુવા મધૂરમ્ – શશીકાંત દવે
p j paandya says:
April 9, 2014 at 6:53 pm
શસિકાન્ત્ભાઇને ખુબ ખુબ અભિનન્દન્
શ્ાશિકાન્ત ભાય્ને ખુબ ખુબ અભિનન્દન્
April 10, 2014 at 10:22 am
One should not forget :
(1) Kanti Bhatt (Patrakar)
(2) Kanubhai kalasariya (Social activist)
(3) Late SRI BalavanTbhai Parekh(Industrialist & social worker)
April 13, 2014 at 1:01 am
It’s a wake up call,a very sad ending,but isn’t it same everywhere in India?It reminds me of my Kutch. So many villages and towns been destroys by human negligence .I live in the U.K.and whenever I go to my Kutch my heart bleeds to see the garbage and plastic everywhere .Do we ever listen?or think what are we doing to our Mother Earth ? We never listened to the first environmentalist LORD KRISHNA.We Indins go everywhere in the world and see there well organised towns and cities but never think of improving our quality of life.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.