gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
જેમના દિમાગમાં ટ્યુબલાઇટ થઈ ગઈ છે તેઓ બજારમાં હવે પછી શું કરવું એ સમજી ગયા છે
You need an iframes capable browser to view this content.
બજારમાં સતત તેજીનો ટ્રેન્ડ ચાલુ છે, ચોમાસું બેસી ગયું, GST આવી રહ્યો છે, વિદેશી અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણનો પ્રવાહ ચાલુ છે, બજારની ચાલને સમજવા છેલ્લા અઢી દાયકાની ઝલક પણ જોઈ લો
શૅરબજારની સાદી વાત - જયેશ ચિતલિયા
વર્તમાનમાં શૅરબજારના ટ્રેન્ડને જોઈને તેજીનો દોર ચાલી રહ્યો હોવાનું મહત્તમ લોકો માને છે. આ માન્યતા પાછળ અનેક સાચાં-ખોટાં કારણો હશે યા છે. કેટલાંક કારણો બજાર ઊભાં કરીને ફેલાવે છે તો કેટલાંક સરકાર તરફથી આવે છે. અમુક કારણો પ્રમોટરો ફેલાવે છે તો અમુક કારણો ઑપરેટરો ફેલાવે છે, ચગાવે છે અને ભાવો ઉછાળે છે. સામાન્ય રોકાણકારો માટે આ તેજીની માર્કેટ એના ટ્રેન્ડને સમજવા માટે થોડા આગલા વર્ષના ટ્રેન્ડ જોવા જરૂરી લાગે છે. બાકી લાંબા ગાળે તેજી વધવાની  છે એ વાતમાં બજારનો આશાવાદ વધુ ને વધુ ઊંચો જઈ રહ્યો છે. આનાં કારણો સમજવાં અને એનું ઍનૅલિસિસ કરવું મહત્વનું છે જેને માટે આપણે આગલાં ૨૬ વર્શના બુલ (તેજી) તેમ જ બેરિશ (મંદી) ટ્રેન્ડ પર નજર કરીએ.
મંદીની રૅલી કેટલી વાર કેટલી ચાલી
પ્રાપ્ત અભ્યાસપૂર્ણ માહિતી મુજબ છેલ્લાં ૨૬ વર્ષમાં ૭ બિગ બુલ માર્કેટ જોવા મળી હતી, જેમાં અત્યારની તેજીની માર્કેટ પણ સમાઈ જાય છે, જ્યારે ૬ બિગ બેરિશ માર્કેટ પણ જોવા મળી હતી. સૌથી લાંબી મંદીની માર્કેટ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૪માં શરૂ થઈને ૫૦ મહિના ચાલી હતી, જેમાં ભાવો જરાય વધ્યા નહોતા અને માર્કેટ માત્ર દિશાહીન એક તરફ રહ્યું હતું. ત્યાર બાદ ૨૦૦૦થી ૨૦૦૩ સુધી ૩૯ મહિના લાંબી મંદી ચાલી હતી જેમાં કેતન પારેખ અને ઇન્ટરનેટ બબલ કારણભૂત બન્યાં હતાં. વધુમાં એ સમયે અમેરિકામાં ૯/૧૧ની દુર્ઘટના પણ બની હતી. એ ઉપરાંત ૨૦૦૭થી ૨૦૦૯ દરમ્યાન સબપ્રાઇમ ગ્લોબલ ફાઇનૅન્શિયલ ક્રાઇસિસ સર્જા‍ઈ અને બજારે ઑક્ટોબર ૨૦૦૮માં લોએસ્ટ બૉટમ બનાવી. આ મંદીની માર્કેટ એપ્રિલ ૨૦૦૯ સુધી ચાલી. એ પછી માર્ચ ૨૦૧૫થી ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૬ સુધી મંદ માર્કેટ રહી, પરંતુ માર્ચ ૨૦૧૬થી જાણે બુલ માર્કેટ શરૂ થઈ એવો અહેસાસ જોવા મળ્યો આવ્યો.
બિગ બુલ રૅલી કેટલી ચાલી
હવે બિગ બુલ રૅલીની વાત કરીએ. બુલરનમાં પણ સૌથી લાંબી તેજી પંચાવન મહિનાની હતી જે જૂન ૨૦૦૩થી ડિસેમ્બર ૨૦૦૭ સુધી ચાલી હતી. એ પછી ૨૦૦૯-’૧૦માં બાવીસ મહિના પોસ્ટ ક્રાઇસિસ બુલરન ચાલ્યું હતું. આ ઘટના બાદ બીજી ગ્લોબલ ફાઇનૅન્શિયલ ક્રાઇસિસ બાદ ૩૧ મહિના લાંબી તેજી ચાલી હતી, જે ૨૦૧૨થી ૨૦૧૫ રહી હતી. ઇન શૉર્ટ કઈ તેજીની રૅલી કેટલી લાંબી ચાલશે કે કઈ મંદીની ચાલ કેટલો સમય ખેંચી લેશે એની આગાહી મુશ્કેલ હોય છે. આનાં પરિણામ પણ જજ કરવાં કઠિન હોય છે.
ક્યારે માર્કેટ કકડભૂસ થઈ
૧૯૯૨-’૯૩માં સૌથી ગહન ક્રાઇસિસ જોવા મળી આવી હતી. જ્યારે માર્કેટ એક જ વર્ષમાં ૫૬ ટકા તૂટી ગયું હતું. ૨૦૦૮-’૦૯માં માર્કેટની મંદીએ ૧૪ મહિનામાં ૬૩ ટકા માર્કેટ તોડી નાખ્યું હતું. આમ જોવા જઈએ તો આ શૉર્ટ ટર્મ ઘટના હતી, કેમ કે એ પહેલાં ૧૯૯૧-’૯૨માં બજારે ૨૬૦ ટકાનું રિટર્ન આપ્યું હતું, જ્યારે ૨૦૦૩થી ૨૦૦૭માં બજારે પંચાવન મહિનામાં ૬૦૦ ટકા વળતર આપ્યું હતું.
નિફ્ટી પાંચ વર્ષમાં ક્યાં હશે?
ભારતીય શૅરબજાર તેજીના ટોન કે ટ્રેન્ડમાં તો છે જ, પરંતુ હવે આ બજાર પ્રત્યેનો આશાવાદ એવો વધી રહ્યો છે કે નિફ્ટી ટૂંક સમયમાં ૧૦,૦૦૦ અને સેન્સેક્સ ૩૩,૦૦૦ થવાની આગાહી થવા માંડી છે. આ ટોચ આ વર્ષના અંત સુધીમાં આવી જશે એવું ચર્ચાઈ રહ્યું છે, જ્યારે લાંબા ગાળાની આગાહી જોવી હોય તો તાજેતરમાં ગ્લોબલ નાણા સંસ્થા - ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની મૉર્ગન સ્ટૅનલીએ  એના વ્યાપક અભ્યાસના આધારે કહ્યું છે કે આગામી પાંચ વર્ષમાં નિફ્ટી ૩૦,૦૦૦ થઈ જશે. આમ થવાનાં કારણોમાં એ માને છે કે ભારતમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો જબ્બર વિકાસ ઝડપી ધોરણે થશે. વપરાશ અને વેતનમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. નિકાસ પણ વેગ પકડશે. આ બધામાં સરકારના આર્થિક સુધારા મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. નિફ્ટી માટેની આ ધારણાને જાતે સમજવી હોય તો પાંચ વર્ષ પહેલાં નિફ્ટી ક્યાં હતો એ જોઈ લેવું જોઈએ. બીજું, આ ધારણા ૫૦ ટકા તો સાચી પડી શકે  એવું માનવાને પણ મન કરતું હોય તો નિફ્ટીમાં સામેલ શૅરો સિલેક્ટિવલી જમા કરતા જવાય અથવા નિફ્ટી એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફન્ડના યુનિટ્સ જમા કરતા જવાય.
રિઝર્વ બૅન્કે બુધવારે એની મૉનિટરી પૉલિસીમાં ધારણા મુજબ રેટકટ કર્યા નહીં, જે આમ તો સ્વાભાવિક હતું. GSTના અમલ બાદની સ્થિતિ કે એની અસર ફુગાવા પર કેવી પડે છે એને ધ્યાનમાં રાખીને જ રિઝર્વ બૅન્ક રેટકટનો નિર્ણય લેશે એ હવે સ્પષ્ટ છે. જોકે રિઝર્વ બૅન્કે આ વખતની પૉલિસીમાં સ્ટૅચ્યુટરી લિક્વિડિટી રેશિયોમાં અડધા ટકાનો ઘટાડો કરી બૅન્કોની પ્રવાહિતા વધારવાનું પગલું ભર્યું છે જે આવકાર્ય છે. વધુમાં રિઝર્વ બૅન્કે ફુગાવા ઉર્ફે મોંઘવારીનો દર નીચો રહેવાની ધારણા બાંધી છે એ પણ મહત્વની છે. આ વખતનું ચોમાસું અને GSTનો અમલ આમાં કેવો સાથ આપે છે એ જોવાનું રહેશે. બાકી રિઝર્વ બૅન્કના સંકેતો ઇકૉનૉમી માટે સાવચેતી સાથે પણ એકંદરે સારા છે. બાકી ગ્લોબલ પરિબળો ગૉડ જાણે.
ચોમાસાનો આરંભ થઈ ગયો છે, જે માર્કેટની આગામી ચાલ માટે પૉઝિટિવ પરિબળ બનશે. રિઝર્વ બૅન્ક અત્યારે રેટકટ કરે કે ન કરે, મોંઘવારીનો દર નીચે આવે તોય મોટી સફળતા ગણાશે, જેનો અંદાજ રિઝર્વ બૅન્કે મૂક્યો છે. જોકે સરકારે બૅન્કોની NPA-બૅડ લોન્સની પોઝિશન સુધારવા માટે નક્કર પગલાં લેવાં જરૂરી છે અને સરકાર આ દિશામાં આગળ વધી રહી છે એથી આગામી સમયમાં બૅન્કોના મર્જરના વધુ કિસ્સા સામે આવે તો નવાઈ નહીં, જેની બૅન્કોના શૅરો પર અસર જોવા મળશે. વરસાદને લીધે કન્ઝ્યુમર અને એગ્રિ શૅરોને પ્રોત્સાહન મળશે. ઑટો સેક્ટર અત્યારથી સ્પીડ બતાવવા લાગ્યું છે. ઇન શૉર્ટ, સારા વરસાદનાં ટીપાં તેજીના પૉઇન્ટ વધારતાં જાય તો નવાઈ નહીં.
GSTનો અમલ નજીકના દિવસોમાં છે જેથી એની ચિંતા અને અનિશ્ચિતતા બન્ને રહેશે. સરકાર મક્કમ છે છતાં છેલ્લી ઘડીએ કંઈક આગળ-પાછળ થવાની શંકા પણ વ્યક્ત થયા કરે છે. જોકે અત્યારે તો ૧ જુલાઈનું ફૅક્ટર જોરમાં છે. આની અસર કૉર્પોરેટ સેક્ટર અને ઉદ્યોગો-વેપારો પર પડવાની એ નક્કી છે જેથી શૅરબજાર પર પણ એની અસર પડશે એ નિશ્ચિત છે. અત્યારે તો આને માટે થોભો અને રાહ જુઓનો સિદ્ધાંત અપનાવવો જોઈશે.
ગ્લોબલ પરિબળ - FII ટ્રેન્ડ
બ્રિટનમાં ચૂંટણી અને પરિણામની અસર બજારો પર છવાયેલી છે, વળી યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બૅન્કની મીટિંગની અસર પણ ખરી. યુરોપિયન દેશોની ઓવરઑલ અસર વર્લ્ડ ઇકૉનૉમી પર જોવા મળશે. આ બધી વાત સાચી, પરંતુ ભારતીય બજાર માટેનો આશાવાદ વિશ્વ બજારમાં પણ ઊંચો છે, એથી જ ખાસ કરીને ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સમાં ભારતીય માર્કેટ આગળ રહેવાની શક્યતા ઊંચી છે. આ જ કારણસર વિદેશી ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટરો ભારતીય બજારમાં રોકાણ કરતા રહ્યા છે અને વધારતા પણ રહ્યા છે. બીજી બાજુ સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો ભારતીય બજારમાં સતત નાણાં ઠાલવી રહ્યા છે અને મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ્સ પાસે બજારમાં લાવવા માટેનો નાણાપ્રવાહ વધી રહ્યો છે. ઇન શૉર્ટ, નાણાપ્રવાહિતા બજારને  વધુ ઉપર લઈ જાય કે ન લઈ જાય, વધુ નીચે આવવા પણ દેશે નહીં. બજારે ૩૧,૦૦૦ની ઉપરનું લેવલ બનાવી ટકાવી રાખ્યું છે. ગયા સપ્તાહમાં ખાસ વધ-ઘટ વિના બજાર આગળ વધ્યું છે. હજી તો ઘણાં સારાં પરિબળો આવવાનાં બાકી છે ત્યારે જેમના દિમાગમાં ટ્યુબલાઇટ  થઈ ગઈ હોય તેઓ હવે શું કરવું યા કરતા રહેવું એ આપોઆપ સમજી જશે.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.