gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
GSTના અમલીકરણને અસરકારક બનાવવાની તૈયારીઓ પુરજોશમાં
You need an iframes capable browser to view this content.
GST કાઉન્સિલ દ્વારા મોટા ભાગની ચીજવસ્તુઓ પર GSTના દર ફાઇનલ થઈ ગયા છે, જેને લીધે કઈ ચીજો સસ્તી કે મોંઘી થશે એનું ઍનૅલિસિસ અને ચર્ચા ચાલી રહ્યાં છે ત્યારે સરકાર GSTના અમલને વધુ અસરકારક બનાવવા અન્ય કેવી તૈયારી કરી રહી છે એની ઝલક જોઈએ. જોકે આ અમલ સામે ઘણા પડકારો છે અને એ વધી શકે છે
ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વિસિસ ટૅક્સ (GST)નો ૧ જુલાઈથી અમલ કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારો તેમ જ સંબંધિત તમામ સરકારી વિભાગો તડામાર તૈયારીમાં છે અને કોઈ પણ હિસાબે આ તારીખે અમલ માટે મક્કમ નિર્ધાર ધરાવે છે. મોટા ભાગનાં રાજ્યોએ પણ પોતાની ધારાસભામાં GST બિલ પસાર કરી દીધું છે. તાજેતરમાં જ મોટા ભાગની આઇટમ્સના GSTના દર પણ ફાઇનલ થઈ ગયા છે. જોકે અમુક કેસમાં રેટની સમીક્ષા પણ થઈ રહી છે અને કેટલાક પેન્ડિંગ નિર્ણયો ટૂંક સમયમાં લેવાશે. GST કાઉન્સિલની ૧૧ જૂને ફરી મીટિંગ મળી રહી છે. હવે જ્યારે મોટા ભાગની ચીજોના રેટ નક્કી થઈ ગયા છે અને એની અસરો વિશે ચર્ચા ચાલી રહી છે ત્યારે આપણે GSTના અમલના વિષયમાં બીજી કેવી તૈયારી ચાલી રહી છે, અન્ય કેવાં પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે અને એની અસર કેવી પડી શકે એ વિશે અપડેટ જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ. GSTનો અમલ દેશ માટે આર્થિક સુધારાની ક્રાન્તિ છે, બિઝનેસ-ઉદ્યોગમાં કરવેરાના નિયમોના સુધારાનું જબરદસ્ત પરિવર્તન છે અને ભારતમાં પહેલી વાર સિંગલ માર્કેટ બનવાની ઐતિહાસિક ઘટના બનવા જઈ રહી છે ત્યારે આ વિષયમાં અસરકારક અમલીકરણ માટે સરકાર અન્ય કેવા નીતિ-નિયમો લાવી રહી છે એ બાબત પણ સમજી લેવી મહત્વની છે.
GSTના નિયમોનું વ્યવસ્થિત પાલન થાય એ હેતુસર GST પેયર્સને રેટિંગ આપવાની પદ્ધતિ દાખલ કરવાનું પણ સરકાર વિચારી રહી છે. જે ટૅક્સપેયર્સ કેટલી ઝડપથી તેના ઇન્વૉઇસ અપલોડ કરે છે, કેટલો ઝડપથી ટૅક્સ ભરે છે અને રિટર્ન ફાઇલ કરે છે વગેરે બાબતોને આધારે તેમને રેટિંગ અપાશે. GST બાબતે કૉર્પોરેટ્સમાં હરીફાઈ થાય, તેમના પર બહેતર કમ્પ્લાયન્સનું દબાણ આવે એ આ રેટિંગનો હેતુ હશે. આ રેટિંગને GST નેટવર્કની વેબસાઇટ પર જાહેર કરવામાં આવશે, જેથી એને બધા જાણી શકે. આ બાબત પણ કરદાતાઓ પર માનસિક દબાણ લાવશે. વધુમાં વેપારીવર્ગના કમ્પ્લાયન્સ ટ્રૅક રેકૉર્ડ સૌને ખબર પડશે, જેના આધારે અન્ય વેપારીઓ એ વેપારી સાથે વેપાર કરવો કે ન કરવો એ વિશે નિર્ણય લઈ શકે. નીચા રેટિંગવાળા અને ઊંચા રેટિંગવાળા વેપારી આ સિસ્ટમ મારફત લોકો સમક્ષ ખુલ્લા પડશે. GSTના કેસમાં ઇનપુટ ક્રેડિટ માટેની જોગવાઈ પણ આ અપલોડ થનાર ઇન્વૉઇસના આધારે રહેશે. જેમ કે ઉત્પાદક ત્યાં સુધી ઇનપુટ ક્રેડિટ ક્લેમ નહીં કરી શકે જ્યાં સુધી સેલર્સ તેના ઇન્વૉઇસ અપલોડ ન કરે. આ ઇન્વૉઇસ સાથે ઉત્પાદકનો ક્લેમ મૅચ થવો જરૂરી હશે. આમ આ રીતે કમ્પ્લાયન્સ ઝડપી બનશે અને પારદર્શકતા વધશે.
GSTના કાયદાની એક વિશેષતા એ પણ છે કે એમાં ચોરાયેલા કે નાશ પામેલા, ગિફ્ટ અથવા સૅમ્પલમાં અપાયેલા માલોનો રેકૉર્ડ પણ જાળવવો પડશે. GSTના ડ્રાફ્ટ રૂલ્સ અનુસાર દરેક અકાઉન્ટબુકને સિરિયલ નંબર આપવાના રહેશે તેમ જ દરેક રજિસ્ટરમાં કરાયેલી એન્ટ્રીમાં છેકછાક, ભૂંસાયેલા કે ઓવરરિટર્ન અક્ષરો નહીં ચાલે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ એક્સાઇઝ ઍન્ડ કસ્ટમ્સે (CBEC) બહાર પાડેલા નિયમો મુજબ દરેક પ્રવૃત્તિ માટે અલગ બુક જાળવવી જોઈશે. ઉત્પાદન, વેચાણ અને સર્વિસ પ્રોવિઝન માટે જુદા રેકૉર્ડ રાખવાના રહેશે. આ સાથે દરેકના દસ્તાવેજ -સપોર્ટિંગ પણ જોઈશે. જેમાં ઇન્વૉઇસ, ચલણ, ડિલિવરી નોટ, ડેબિટ અને ક્રેડિટ નોટ, પેમેન્ટ અને રીફન્ડ વાઉચર, વગેરેનો સમાવેશ થશે. દરેક કૉમોડિટીના સ્ટૉકની સ્પષ્ટ વિગતો જાળવવાની રહેશે. આ તમામ રેકૉર્ડ્સ ઇલેક્ટ્રૉનિક સ્વરૂપે જળવાતા હશે તો એ મુજબના નિયમો પાળવા પડશે અને અમુક દસ્તાવેજો ફિઝિકલ સ્વરૂપે પણ જાળવવાના રહેશે. GST એક ક્રાન્તિકારી સુધારો છે, જેનાથી કમ્પ્લાયન્સ સરળ અને વધુ પારદર્શક બનશે તેમ જ ટૅક્સ-કલેક્શન વધવાની પણ આશા છે. આના પગલે બિઝનેસ કરવાનું વધુ સરળ બનશે.
કસ્ટમર્સને બેનિફિટ પસાર કરવો જરૂરી
GSTના કેસમાં જ્યાં ગ્રાહકોને લાભ પસાર કરવા પર ભાર મુકાઈ રહ્યો છે, જ્યાં આ ભાવઘટાડાનો લાભ પસાર નહીં કરવામાં આવ્યો હોય ત્યાં સરકારી ખાતું સંબંધિત પાર્ટીઓ સામે પગલાં લઈ શકશે. આ માટેની જોગવાઈ પણ ઍક્ટમાં આમેજ કરાઈ છે, પણ આ વિષયની ફરિયાદ આવશે ત્યારે એ ફરિયાદ કેટલી જેન્યુઇન અને વાજબી છે એની ચકાસણીના આધારે જ એને હાથ ધરાશે એવી સ્પષ્ટતા પણ કરાઈ છે. આ જોગવાઈ એવી કડક રખાઈ છે કે જો કોઈ પાર્ટી GSTને કારણે થયેલા ટૅક્સ-ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકોને પસાર નહીં કરે તો તેમને પેનલ્ટી પણ થઈ શકશે. કેન્દ્ર અને રાજય સરકારો સાથે મળીને ઍન્ટિ-પ્રૉફિટિયરિંગ બાબતે ફરિયાદની વિધિ નિયત કરી રહ્યા છે. ફરિયાદીને જ્યાં લાગશે કે તેને કરઘટાડાનો લાભ ટ્રાન્સફર કરાયો નથી ત્યાં તે પોતાની ફરિયાદ સાથે પેનલ્ટીની પણ માગણી કરી શકશે. જોકે આ ફરિયાદ નક્કર અને વિશ્વસનીય હોવી જોઈશે. આ લાભ પસાર નથી કરાયો એ બાબત ફરિયાદના આધારે નક્કી થશે.  કઈ એજન્સી આ ફરિયાદો હાથ ધરશે એ હજી ફાઇનલ કરવાનું બાકી છે. જોકે હરીફાઈને લીધે પાર્ટીઓ ગ્રાહકોને લાભ પસાર નહીં કરવાનું વધુ યોગ્ય સમજશે.
મેક ઇન ઇન્ડિયાને સપોર્ટ
GSTના અમલ સાથે મોંઘવારી વધશે યા ચીજો મોંઘી થશે એવો ભય બિનજરૂરી છે એવું નિવેદન સરકાર તરફથી થયું હતું. આ કરમાળખાના અમલથી ભારતીય ચીજો વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે અને આયાતનો સામનો કરી શકશે તેમ જ સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન વધશે. અન્ય દેશોમાં થયું છે એવું ભારતમાં નહીં બને એમ જણાવતાં સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અન્ય દેશોમાં GSTના અમલ બાદ મોંઘવારી વધવાનું કારણ ત્યાં સિંગલ ટૅક્સ હતો જ, જ્યારે આપણા દેશમાં મલ્ટિપલ ટૅક્સ છે, એથી એને સ્થાને સિંગલ ટૅક્સ આવવાથી ચીજો સસ્તી થશે. આયાતી ચીજો પર ઇન્ટિગ્રેટેડ GST લાગુ થશે, જેથી એની કિંમત અને સ્થાનિક ચીજોની કિંમત સમાન થઈ જશે, પરિણામે આયાતનો લાભ દૂર થઈ જશે, આને કારણે ભારતમાં ઉત્પાદનને વેગ મળશે, જે મેક ઇન ઈન્ડિયાને સપોર્ટ કરશે.
ફિઝિકલ રીટેલર્સ માટે વિકાસની તક
GSTના અમલ સાથે રીટેલર્સ વર્ગને લાભ થશે એવી આશા છે. ફિઝિકલ ધોરણે માલ સપ્લાય કરતા આ રીટેલર્સને GSTના અમલથી એક્ઝિક્યુશનથી કેટલીક તકલીફ દૂર થશે એમ જણાય છે. ખાસ કરીને ઈ-કૉમર્સ કંપનીઓ તરફથી જે સ્પર્ધાનો સામનો કરવાનો આવે છે એમાં પણ ફિઝિકલ રીટેલર્સને રાહત થશે. આ રાહત યુનિફૉર્મ ટૅક્સને કારણે થશે, જેને પગલે રીટેલર્સ પોતાનો બિઝનેસ વિસ્તારી શકશે.
અત્યારે ઈ-કૉમર્સ કંપનીઓ ટૅક્સને મામલે હરીફાઈમાં આગળ નીકળી જાય છે, જે GST લાગુ થવા સાથે યુનિફૉર્મ ટૅક્સ આવી જશે અને લેવલ પ્લેઇંગ ફીલ્ડ આવશે. રીટેલર્સ હવે તેમના વિસ્તરણ માટે તૈયારી કરવા લાગ્યા છે. તેઓ નાની-નાની શૉપ્સ સ્થાપવાની યોજના ઘડી રહ્યા છે.
GST ૧ જુલાઈથી અમલમાં આવે એ પહેલાં વાણિજ્ય મંત્રાલય વિદેશવેપારનીતિમાં સુધારા કરવા ધારે છે, જેથી એનો GST સાથે મેળ થઈ શકે. મંત્રાલય ટૂંક સમયમાં એની આ નીતિની સમીક્ષા પણ હાથ ધરશે. આ નીતિ ગુડ્સ અને સર્વિસિસની નિકાસને વેગ આપવા માટે હોય છે, જેથી GST લાગુ થતાં પહેલાં એમાં સંબંધિત સુધારાવધારા કરવા જરૂરી બને છે. આમ તો આ રિવ્યુ સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલતો હોય છે, પણ જુલાઈથી GST અમલમાં આવતો હોવાથી મંત્રાલયે એેની સમીક્ષા વહેલી કરવી પડશે.
ભારત સરકાર દ્વારા GSTના અમલ માટે થઈ રહેલી સક્રિય તૈયારીને અને અન્ય આર્થિક સુધારાને ઇન્ટરનૅશનલ મૉનિટરી ફન્ડે (IMF) પણ બિરદાવ્યાં છે. IMFના જણાવ્યાનુસાર ભારતના મધ્યમ ગાળાના વિકાસમાં GSTને લીધે નોંધપાત્ર સુધારો થશે. આ વિકાસદર ઊંચો જશે. આ વૈશ્વિક સંસ્થાના મતે GSTના અમલ બાદ મધ્યમ સમયગાળામાં ભારતનો વિકાસદર ૮ ટકાની ઉપર જશે. GST બાદ ભારતમાં ઉત્પાદન વધશે અને માલો તેમ જ સર્વિસિસની હેરફેર પણ વધશે.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.