gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en gu gu en en en gu en pt en gu gu en tr en gu gu en en en gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: ઘેર પાછા આવી ગયેલા લોકો – વીનેશ અંતાણી
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ ‘ડૂબકી’ શ્રેણીના ચોથા પુસ્તક ‘સુગંધ અને સ્મૃતિ’માંથી બે લેખો અહીં સાભાર લેવામાં આવ્યા છે. આપ શ્રી વીનેશભાઈનો આ સરનામે vinesh_antani@hotmail.com સંપર્ક કરી શકો છો. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
આખો દિવસ કામકાજ કરીને રાત પડતાં જ ઘેર પાછા ફરવું બહુ મોટી વાત છે. સવારે લોકો આવનારા દિવસને ભેદવાની તૈયારી સાથે ઘરની બહાર નીકળે છે. સાંજે પાછા ફરે છે ત્યારે એક આખો દિવસ ખતમ થઈ ચૂક્યો હોય છે. ઘેર પાછા આવે ત્યારે ઘરમાંથી સાંજની રસોઈની સુગંધ ઊઠતી હોય છે. ઘરના બધા લોકો ઘેર પાછા આવી જાય ત્યારે ઘર ફરીથી ભરાઈ જાય છે અને એક પ્રકારની સલામતીનો ભાવ જાગે છે. ઘરનો મિજાજ બદલી જાય છે. થાક ઊતરવા લાગે છે અને આવનારી રાતની નિરાંતની અનુભૂતિથી મન ભરાઈ જાય છે. લાગે છે, જાણે દિવસ દરમિયાન છૂટુંછવાયું થઈ ગયેલું ઘર ફરીથી જોડાઈને એક થઈ ગયું છે.
તેમ છતાં એ સુખ બધા લોકોને મળતું નથી. પાછા ફરવા માટે એક ઘરની જરૂર રહે છે. એવું ઘર, જેમાં કુટુંબીજનો વસતાં હોય. આખા દિવસના બધાના અનુભવો રાત પડતાં જ ઘરની એક છત નીચે સમેટાઈ આવે છે અને એ છત નીચે હૂંફ સિવાય બીજું કશું જ હોતું નથી. કામધંધા-નોકરી નિમિત્તે પોતાના સ્થાન-ઘરમાંથી ઉસેટાઈને બહાર ફેંકાઈ ગયેલા લોકોને ઘેર પાછા ફરવાની અનુભૂતિ થતી નથી. હું નોકરી નિમિત્તે લગભગ એક દાયકો, જેમાં મારું કુટુંબ રહેતું હતું તે ઘર-શહેરથી દૂર, મુંબઈ-ચંદીગઢ જેવાં શહેરોમાં રહ્યો હતો. એ સમય દરમિયાન કોઈ પણ સાંજે, દસદસ વરસો સુધી, ઘેર પાછા ફરવાની લાગણી મને જન્મી નહોતી. જે શહેરોમાં નોકરી કરવા માટે હું રહેતો હતો ત્યાં મેં મારી અસ્થાયી ગૃહસ્થી ઊભી કરી હતી, છતાં ત્યાં મારું ઘર નહોતું. એ શહેરોમાં હું ચોવીસે કલાક મારા ‘પોતાના ઘર’ની બહાર હોઉં તેવો જ ભાવ મારા મનમાં રહેતો હતો. તે સમયગાળા દરમિયાન હું રજા લઈને મારા શહેરમાં આવતો ત્યારે પણ ‘ઘેર પાછો ફર્યો છું’ તેવી લાગણી થતી નહીં – કારણ કે મારે થોડા દિવસો પછી તો ફરી મારા અસ્થાયી જીવનમાં પાછા ફરવાનું છે તે વિશેની સભાનતા મારા મનમાં સતત છવાયેલી રહેતી.
ચંદીગઢમાં આકાશવાણી પર એક કાશ્મીરી પંડિત યુવતી મારી સાથે કામ કરતી હતી. એ આક્રમક અને પોતાની માગણીઓ વિશે ખૂબ જ હઠીલો સ્વભાવ ધરાવતી હતી. એનામાં પારાવાર કડવાશ ભરેલી હતી. એણે એક વાર મને કહ્યું હતું, ‘સરજી, હું અગાઉ આવી ન હતી. હું અત્યંત નમ્ર, વિવેકી, સાલસ અને સહકારની ભાવના ધરાવતી છોકરી હતી. મને ખબર છે કે હું સાવ બદલાઈ ગઈ છું, પણ એનું કારણ છે. કાશ્મીરના આતંકવાદના લીધે મારે મારા કુટુંબને અને અમારા જેવા હજારો કાશ્મીરી પંડિતોને પોતાનાં ઘર છોડવાં પડ્યાં છે. અમને ખબર નથી કે અમે અમારાં ‘મૂળ ઘરમાં’ ક્યારેય પાછાં ફરી શકીશું કે કેમ. અમારા અસ્તિત્વનો અર્થ જ સમૂળગો બદલાઈ ચૂક્યો છે. જો તમે સાંજે તમારા ઘરમાં પાછાં ફરી ન શકો તો બધું જ અર્થહીન બની જાય છે.’ નિર્વાસિતોની વેદના સમજવા જેવી હોય છે. એમનું મૂળ ઘર, એમની પરંપરાનાં મૂળિયાં જે જગ્યામાં પડેલાં હોય છે તે બધું જ ઉચ્છેદાઈ ગયું હોય છે. ઘર આપણી પરંપરા છે અને તે જ્યારે છીનવાઈ જાય ત્યારે હૂંફ અને નિરાંતનો ભાવ પણ આપણા મનમાંથી ઊખડી ચૂકે છે, દરરોજ સાંજે ઘેર પાછાં વળતાં જ અનુભવવા મળતો ‘હાશકારો’ જિંદગીમાંથી લુપ્ત થઈ જાય છે.
વરસો પહેલા હું નોકરી નિમિત્તે વડોદરા રહ્યા પછી મારા વતન કચ્છ ભુજમાં પાછો ફરી રહ્યો હતો. ટ્રેન કુકમા નામના નાનકડા સ્ટેશન પર ઊભી હતી. મારી સાથે કામ કરતો એક ચોથા વર્ગનો કર્મચારી રોજ કુકમા સ્ટેશન પરથી ભુજ આવવા માટે ટ્રેન પકડતો. એણે મને જોયો અને કચ્છી ભાષાના માત્ર બે જ શબ્દોથી મારા ઘેર પાછા ફરવાના ભાવને પૂરેપૂરો પ્રગટ કરી આપ્યો. એણે મને પૂછ્યું : ‘કો પુગા ?’ (કાં, પહોંચી આવ્યા ?) બહુ મોટી વાત હોય છે ઘેર પાછા પહોંચી આવવું. ઘરના લોકોને ઘરમાંથી એટલા માટે જ બહાર જવા દેવામાં આવે છે. જેથી તેઓ ઘેર પાછાં ફરી શકે.
[ કુલ પાન : 143. કિંમત રૂ. 70. પ્રાપ્તિસ્થાન : આર. આર. શેઠ ઍન્ડ કંપની પ્રા. લિ. ‘દ્વારકેશ’, રૉયલ ઍપાર્ટમૅન્ટ પાસે, ખાનપુર, અમદાવાદ-380001. ફોન : +91 79 25506573.]
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous ઓહ માય ગોડ ! (OMG) એટલે ખરેખર Act of God ! – મૃગેશ શાહ
પ્રેરકવિચાર – સં. મિતેશ એ. શાહ
માથું નીચું કેમ ? એક ગામમાં કોઈ ગૃહસ્થે દાન આપવાનું કાર્ય શરૂ કર્યું હતું. ચોવીસે કલાક આ માણસની દાનશાળાના બારણા ખુલ્લા રહેતા હતા. ત્યાં નાતજાતનો, ધર્મસંપ્રદાયનો કે ઊંચનીચનો ભેદ હતો નહીં. ગૃહસ્થ જાતે પોતાને હાથે લોકોને દાન આપવા તત્પર રહે. કોઈ પણ માણસ દાન વિના પાછો ન ફરે એ વાતની તેઓ ખાસ કાળજી રાખતા. લોકોએ તેની આ દાનવૃત્તિના ખૂબ વખાણ ... [વાંચો...]
સ્થિતિ અને ગતિની સમતુલા – ડૉ. મોહનભાઈ પંચાલ
(‘ઓળખ’ સામયિકના ઑગસ્ટ, ૨૦૧૫ના અંકમાંથી) એક પાદરી પાસે એક યુવતી આવીને કહેવા લાગી; ‘મને છેલ્લા છ મહિનાથી ઊંઘ નથી આવતી. અનેક ઉપચારો કરીને થાકી ગઈ છું. કંઈ રાહતનો માર્ગ બતાવી શકશો ?’ સ્મિતયુક્ત વદને પાદરીએ યુવતી સામે નજર કરીને કહ્યું : ‘તમને તમારા તંત્રનો રોગ થયો છે, તમે શરીરની સ્થિતિની દવાઓ કરી હશે; મનની-તંત્રની નહિ !’ ‘આપની વાત સમજમાં ન આવી ફાધર !’ યુવતીએ કહ્યું. ‘તમને ... [વાંચો...]
સુખ સહન કરવાની અશક્તિ – ગુણવંત શાહ
(‘સૂર્ય નમસ્કાર’ના નવેમ્બર-ડિસેમ્બર ૨૦૧૫ના અંકમાંથી) સૂફી ચિંતક ઇદ્રિસ શાહે એમ વાત કરી છે. બે યુવાન પ્રેમીઓ લાંબા વિયોગ પછી ભેગાં મળ્યાં. યુવકે વિરહના ગાળામાં પ્રિયતમાને લખેલા પ્રેમપત્રો વાંચવા માંડ્યા. પ્રિયતમા પત્રોના વાચનથી કંટાળી ગઈ. એણે યુવકને કહ્યું, ‘અહીં હું તારી સમીપે બેઠી છું અને તું પત્રો વાંચ વાંચ કરે છે ! આ આપણું છેલ્લું મિલન છે. હવે મને નદી દેખાય છે, ... [વાંચો...]
6 પ્રતિભાવો : ઘેર પાછા આવી ગયેલા લોકો – વીનેશ અંતાણી
October 2, 2012 at 5:04 pm
very very nice concept & story.its true wherever we go bt at the end we want to go back to our own house.nice
Karasan Bhakta usa says:
October 3, 2012 at 7:09 am
સાચુ જ કહેવાય છે કે. ” ધરતીનો છેડો, ઘર !!!”
આર્થીક ઉપાજન અર્થે પરદેશમા સ્થાયી થયેલાઓની ભાવના ઝંક્રુત કરે એવો વાસ્તવીક સુંદર લેખ !
October 3, 2012 at 12:08 pm
ઓછા શ્બ્દોમા ઘણુ બધુ કહી જાય છે આ લેખ.
October 23, 2012 at 11:28 pm
ઘ૨ તો કુટુંબથી બને અને તે કોઇ પણ શહેરમાં
આમાં વતન ની વાત ક્યાં?
January 11, 2013 at 9:52 am
સરસ લેખ્. માનવ સમાજ સિવાય નાના જિવજન્તુ પશુપક્ષેી દરેક્ને રહેવા વિસામા માતે
ઘર તો હોયજ ખરુને, સન્ક્ષેપ મા ઘનુ બધુ સમજાવેી જાય ચ્હે.આ લેખ્.
June 8, 2016 at 12:13 am
આ એક માનસિકતા વાળી વાત છે. મને યાદ છે, કોલેજ ની હોસ્ટેલમાં રહેતા છોકરાઓ જયારે ઘેર જતાહોઈ, તેમનો આનંદ સાતમાં આસમાને હોય છે. પણ આજે વર્ષો વિદેશમાં રહ્યા પછી લાગે છે કે જ્યાં સુખે રહીએ તે ઘર. પાછળ વળી ને જોવાની આદત છોડી દેવી. હા, કાશ્મીર ની વાત જુદી છે. મજબૂરી થી ઈચ્છા વગર જબરજસ્તી થી પોતાનું વતન છોડવું પડે તે જિંદગી ભર ના ભૂલી શકાય. કશીમીરી પંડિતો ની કહાની એ આપણા દેશની કમ નસીબી છે. આમ થવાથી સ્વભાવ માં કડવાસ આવે તે સ્વાભાવિક વાત છે.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.