gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu la gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ - ગૃહલક્ષ્મી (કહાની ઘર-ઘર કી - 3)
વિભુબહેને ન પુરાય એવી ખોટ અનુભવી.
1  |  2  |  3  |  4  |
પતિની નિશ્રામાં તેમને નિશ્ચિંતતા હતી. ખારમાં મોટો બંગલો હતો. ત્રણ દીકરા-વહુઓનો પરિવાર ભેળો રહેતો, પોતાના તરફથી વિભુબહેને વહુઓ પર કોઈ ભારણ કે નિયમો લાદ્યાં નહોતાં. પહેરવા-ઓઢવા, હરવા-ફરવા,
અને વહુઓ પણ તેમને કેટલું જાળવતી. દીકરાઓ નીરજ-ધીરજ-નકુલ વચ્ચે ઝાઝું અંતર નહોતું એમ
વહુઓ મીરા-નતાશા-સુગંધા પણ સરખેસરખી હતી.
‘મા, ત્રિભુવન (જ્વેલર્સ)માં સેલ આવ્યું છે. મારી ફ્રેન્ડ જઈ આવી. તેણે ખરીદેલો ડાયમન્ડનો નેકલેસ તો મારા ચિત્તમાં જડાઈ ગયો. માત્ર દોઢ લાખનો છે મા!’
અને માજી હોંશભેર વહુને ચેક યા કૅશ થમાવી દે, કહે પણ ખરાં : મારી બીજી બે વહુઓનેય ભેળી લેતી જજે, તેમને પણ ગમ્યું હોય એ લઈ લે!
‘તું બહુ ભોળી છે વિભુ...’ મયંક કહેતા, ‘વહુઓને લાડ લડાવે એનો
વાંધો નહીં, પણ તારો થોડો ધાક પણ
હસતાં, ‘ઘરના મોભી તમે. હું તો લાડ લડાવવાનું જાણું.’
વિભુબહેનના મનમાં મેલ નહોતો, ક૫ટ નહોતું. પરિણામે તેમને બીજામાં પણ કપટ લાગતું નહીં. એમાં પણ પંડના દીકરા કપટ આદરશે એવું તો ધાર્યું પણ કેમ હોય?
વરસ અગાઉ હાર્ટ-અટૅકમાં પતિ અચાનક પાછા થયા એનો ધક્કો વિભુબહેનને સૂનમૂન કરી ગયો. શોકના દિવસોમાં યશોદાબહેન-વૈદેહી અંશુને લઈને રોજ બંગલે આવતાં.
‘નીરજ, તું સૌથી મોટો છે. માને,
નાના ભાઈઓને જાળવવાની જવાબદારી હવે તારી.’
યશોદાબહેન કહેતાં ત્યારે નીરજ ડોક પણ ધુણાવતો : ચિંતા ન કરો માસી, માને જાળવનારો હું બેઠો છું.
‘તેને તમારી પણ હૂંફ જોઈશે
મીરા-નતાશા-સુગંધા વહુ. તે તો કેટલું કહેતી રહી કે બે સંતાન તો કરજો જ... મયંકભાઈ તો વારસનું મોં જોવા ન પામ્યા, પણ હવે વિભુના ખોળામાં પોતરાપોતરી મૂકો તો તે જલદી ધબકતી થવાની...’
ત્યારે વહુઓ પણ આજ્ઞાંકિતપણે
બોલી હતી : જરૂર માસી, મા અમારી પહેલી પ્રાયોરિટી!
યશોદાબહેન-વૈદેહીએ એથી ધરપત અનુભવી.
પણ જેવા શોકના દહાડા પત્યા,
વરસી વળાઈ ગઈ કે વિભુબહેનના ગ્રહ પણ બદલાયા.
‘મા, થોડી જગ્યાએ સહી કરી આપ... બિઝનેસનાં કાગળિયાં છે.’
એક રાત્રે નીરજે ધરેલાં કાગળિયાંમાં વિભુબહેને ફટાફટ સહી કરી આપી હતી. દીકરા પર એટલો ભરોસો તો હોયને!
‘મા, હવે તો પપ્પાજી પણ સ્વર્ગ કે નર્કમાં પહોંચી ચૂક્યા હશે, શોક ઉતારીને જરા ઘરના કામે લાગો.’
બીજી સવારે મીરાવહુએ કહેતાં વિભુબહેન ડઘાયાં : આ તું કેવી
ભાષા બોલે છે વહુ? એ પણ મારા દીકરાઓની હાજરીમાં?
‘તમારા રાજપાટ પૂરા થયા સાસુમા. હવે અમે રાણી ને તમે નોકરાણી!’
એકમેકને તાળી ઠોકતી વહુઓની નફ્ફટાઈથી સમસમી જવાયું.
‘નીરજ-ધીરજ-નકુલ...’ તેમણે દીકરાઓ તરફ નજર ફેંકતાં ત્રણેએ જીવનનો ન રૂઝે એવો આઘાત આપ્યો,
‘ઘરના મામલામાં અમને ન ખેંચ. સુખેથી રહેવું હોય તો તારી વહુઓ કહે એમ કરતી જા.’
‘મને એની નાનમ નથી, પણ કહો તો ખરા એવું હું શું કામ કરું? વહુઓ કયા રાજપાટની વાત કરે છે? હું તો ફક્ત મા બનીને રહી છું...’
‘મા, તમે તો બહુ ફુટેજ ખાઓ છો.’ નતાશા વચ્ચે કૂદી, ‘રોનાધોનાનો સીન એક જ શૉટમાં પૂરો થાય એ માટે સાંભળી લો. અમારા ત્રણમાંથી કોઈએ જૉઇન્ટ ફૅમિલીમાં રહેવું નથી, ક્યારેય રહેવું જ નહોતું. આ તો પપ્પાજીની શેહમાં મન મારીને જોડે રહ્યા. તેમના જતાં અમે આઝાદ છીએ. અમારા પતિદેવોનો અમને ટેકો છે એટલે પપ્પાનો બિઝનેસ વેચીને અમે એના ત્રણ હિસ્સા વહેંચી લીધા છે. આ બંગલો કાઢીને ત્રણ લક્ઝુરિયસ ફ્લૅટ ખરીદ્યા છે.’
વિભુબહેનને લાગ્યું છાતી પર જાણે બૉમ્બાર્ડિંગ થયું. કેવા ઉપરાઉપરી ઘા કરી ગઈ વચલી વહુ!
‘બિઝનેસ વેચાઈ ગયો? ઘર વેચાઈ ગયું? ક્યારે! નીરજ, તારા પપ્પા
કહેતા’તા કે એમાં મારું નામ પણ છે. મારી સંમતિ વગર...’
‘મા, બધી સત્તા અમને સોંપવાનાં કાગળિયાં પર તેં જ તો કાલે સહી
હેં. આવું છળ? એ પણ પેટનો જણ્યો મા સાથે રમે?
‘ચિંતા ન કર, તને ઘરડાઘરમાં નહીં નાખીએ.’ વચેટ ધીરજે ઉપકાર કરતો હોય એમ ઉમેરેલું. ‘ચાર-ચાર મહિનાના વારામાં તારે અમારે ત્યાં રહેવાનું છે.’
વિભુબહેન ફાટી આંખે દીકરા-વહુઓને નિહાળી રહ્યાં.
‘બસ, ત્યારથી ચલકચલાણીની જેમ એકથી બીજા ઘરે અટવાતી રહી છું...’
વિભુબહેને કડી સાંધી. એક રાત પૂરતો યશોદાને ત્યાં આશરો લીધો તો તેની સમક્ષ વ્યથા ઉલેચ્યા પછી કેવું સારું લાગે છે!
‘વહુઓ તો પારકી. મારા પોતાના વંશજે મને છેતરી પછી પારકાની દીકરીને દોષી ઠેરવવાનો શું મતલબ? એટલે બીજા સમક્ષ તેમને છાવરતી રહું છું, ખાનદાનની આબરૂને બટ્ટો ન લાગે એમ માનીને વિષના ઘૂંટ ગળતી રહું છું.’
‘બાકી એ દિવસથી મારી સાથે કોઈ પ્રેમના બે શબ્દ બોલ્યું નથી, મને સતત ધુત્કાર મળતો રહ્યો છે. હું શું કામ આટલા તિરસ્કારને પાત્ર છું એ મને સમજાતું નથી. કહે યશોદા, દીકરાના ઉછેરમાં હું ક્યાં ચૂકી? વહુઓની મનસા મને કેમ કદી સમજાઈ નહીં?’
વિભુબહેનનો વલોપાત યશોદાબહેનના મનોમસ્તિષ્કને ઝંઝોડી ગયો.
‘જાતને ખોતરું છું તો જવાબ એ મળે છે યશોદા કે મમતા આંધળી હોય છે. પોતાના સંતાનમાં પોષાતો સ્વાર્થ એ જોઈ નથી શકતી. ચોટ ખાધા પછી જ તેની આંખ ઊઘડે છે, પણ ત્યારે ઘણું મોડું થઈ ચૂક્યું હોય છે!’
વિભુબહેનના શબ્દોમાં અનુભવ બોલતો હતો. યશોદાબહેન સ્તબ્ધ હતાં, ક્ષુબ્ધ હતાં. ના, વિભુની અવદશા, તેનાં દીકરા-વહુઓની નફટાઈ છૂપાં નહોતાં; પણ એમાં આવાં છળકપટ પણ હશે એવી ધારણા નહોતી.
‘જાણે છે, આજે મારે તારે ત્યાં કેમ આવવું પડ્યું?’ વિભુબહેને નિ:fવાસ નાખીને ફોડ પાડ્યો, ‘વારા પ્રમાણે આજે મારે નાનાને ત્યાં જવાનું હતું, પણ શિમલા ફરવા ગયેલો તે કાલે આવવાનો. આટલો આ એક દિવસ પણ વચલા દીકરા-વહુથી મને ન રખાઈ, બલ્કે વહુએ સામાન સહિત મને બહાર ફંગોળી દીધી. અરે, અમારી પાડોશણે મને તેને ત્યાં રોકાઈ જવા કહ્યું, પણ મારા કોઈ દીકરા-વહુને મા ક્યાં હશે એનીયે તમા નથી!’
‘હું તો કહીશ યશોદા, મા આંધળી ન હોય તો જ વાંઝણી ન રહે!’
વિભુબહેનનું વાક્ય છાતી પર
‘સમાજમાં આવા કિસ્સા બનતા હોય છે. ભરણપોષણ માટે દીકરા સામે મા કોર્ટે ચડ્યાના પણ દાખલા છે. ઘણી વાર મનેય એટલો જુસ્સો ચડે કે ન્યાય માટે દીકરાઓના ઘર સામે ઉપવાસ પર ઊતરી જાઉં...’ વિભુબહેને નિ:સહાયતા ઠાલવી, ‘પણ ખોરડાની બદનામીના ભયે મન વાળી લઉં છું. મારો-મયંકનો ઉછેર વગોવાય એ બીકે બેસી રહી છું. હવે બહોત ગઈ થોડી રહી. ઠીક છે નસીબમાં આ દહાડા જોવાના લખ્યા હશે એટલે છૂટકો છે?’ તેમણે યશોદાબહેનનો પહોંચો પસવાર્યો‍, ‘આજે તારી સમક્ષ હૈયું ઠાલવીને હું હળવી થઈ યશોદા, ક્યારેક આમ જ આવીને દુ:ખડું રડી જઈશ.’
‘પણ તું આ બધું અતુલ્ય-વૈદેહીને ન કહેતી. નાહક વાત પ્રસરી ગઈ તો... જાણું છું, વહુઓની ગાજવીજને કારણે સમાજમાં કૂથલી થતી જ હશે, છતાં...’
‘અતુલ્ય-વૈદેહી જાણે છે.’ યશોદાબહેને છેવટે કબૂલી લીધું. જાણીને વિભુબહેન ડઘાયાં, ‘ન હોય! તો-તો કહેવું પડે. અતુલ્ય-વૈદેહીની સૂઝનું. મને સહેજે અણસાર વર્તાવા ન દીધો... આવાં
દીકરા-વહુ પામીને તું ધન્ય થઈ યશોદા!’
યશોદાબહેનના હોઠ સુધી આવી
ગયું. કોને ખબર, મારી મમતા પણ આંધળી હોય અને હું એ ન જોઈ શકી હોઉં જે મારે જોવું જોઈએ!
બીજી પળે જાત પર તિરસ્કાર
છૂટ્યો - છટ્, આ હું શું વિચારું છું? એ પણ મારાં અત્તુ-વૈદેહી માટે? વિભુનાં દીકરા-વહુઓમાં ખોટ હોય એટલે મારે મારા લાડકવાયામાં દોષ નથી ખોળવાનો, મારી ગૃહલક્ષ્મીને દુષ્ટ નથી માનવાની!
જાતને સમજાવી તે સૂતાં તો ખરાં, પણ એક વિચારબીજ તો રોપાયું એટલે રોપાયું.
‘મા, અતુલ્ય જૉબ પર જતાં પહેલાં પાંચ હજાર રૂપિયા આપતા ગયા છે - વિભુમાસી માટે. તમે આપશો તો માસી ઇનકાર નહીં કરે.’
બીજી બપોરે વિભુબહેનના નીકળતાં અગાઉ વૈદેહીએ માને રૂમમાં લઈ જઈને સોની થપ્પી થમાવી.
બીજા સંજોગોમાં દીકરા-વહુના ડહાપણ પર યશોદાબહેન પોરસાયાં હોત. આજે જાણે હળવો ખટકો અનુભવ્યો : વિભુને હું પોતે રૂપિયા દઈ શકી હોત, પણ પૈસાનો વહીવટ તો અત્તુ સંભાળે છે!
અબલત્ત, અત્તુ નોકરીએ લાગ્યો ત્યારનો તેમણે પોતે જ નાણાકીય વહેવાર દીકરાને સોંપ્યો હતો - રૂપિયા-પૈસાનો કારભાર તારા પપ્પાની જેમ તું જ હવે સંભાળ! આમાં દીકરાને ઘડવાની પણ મનસા હતી. પોતાનો નિર્ણય આટલાં વરસોમાં ક્યારેય ખટક્યો નહોતો, કદી એ વિશે ફરી વિચાર્યું સુધ્ધાં નહોતું; દીકરાને પરણાવ્યો ત્યારે પણ નહીં!
પણ આજે થયું - કમસે કમ શરદ (પતિના) પેન્શનનો હવાલો હું રાખત
તો આજે આમ અત્તુએ મને પૈસા દેવાના ન થાત!
યશોદાબહેનનું શાણપણ બોલી ઊઠ્યું: આ તું શું વિચારી રહી છે યશોદા અને કોના માટે? તને તો ગર્વ થવો જોઈએ કે તારો દીકરો તારી બહેનપણી માટે આટલું વિચારે છે, તારી વહુ તેને સપોર્ટ કરે છે!
જાતને સમજાવી, વિભુને સોગંદ
દઈ રૂપિયાની મદદ કરાવીને તેમણે
‘મા, પછી રાત્રે વિભુમાસી સાથે કંઈ વાત થઈ? સવારથી તે બહુ હળવાં જણાયાં.’
વૈદેહીની પૃચ્છા સ્વાભાવિક હતી, તોય ખટકી : વહુને બધું કહીશ તો તેને ખોટી પ્રેરણા મળશે! એટલે મોઘમ કહ્યું...
‘બિચારીએ ઊભરો ઠાલવ્યો. એ જ નપાવટ દીકરા ને નર્લિજ્જ વહુઓની રામકહાણી.’
વૈદેહીને ત્યારે તો કશું ગંધાયું નહીં, પણ વિસ્ફોટની ક્ષણ ગમે ત્યારે આવવાની!
પંદરેક દહાડા પછી રવિવારની એક સવારે હાઉસિંગ સોસાયટીના મૅનેજરને આવેલો ભાળીને વૈદેહીએ આવકાર આપ્યો. અતુલ્ય રૂમમાંથી બહાર આવ્યો, ‘યસ શ્રીધર!’
‘તમે તો જાણો છો અતુલ્યભાઈ, મિલકતમાપણીના નિયમો બદલાયા છે. સુધ૨ાઈમાંથી સોસાયટીને પરિપત્ર આવ્યો છે, એ માટેના રેકૉર્ડ્સ અપડેટ કરતી વેળા ધ્યાન ગયું કે તમારા આ ફ્લૅટમાં નામ બદલીકરણની વિધિ બાકી જ છે.’
અચ્છા! અતુલ્ય વિચારમાં પડ્યો. થોડે દૂર અંશુને રમાડતાં યશોદાબહેન સ્થિર થયાં. પાણીનો ગ્લાસ ધરીને વૈદેહી સામે ગોઠવાઈ.
‘ફ્લૅટ હજીયે તમારા ફાધરના નામે બોલે છે. સમહાઉ એમાં ફેરબદલીનું કામ અત્યાર સુધી થયું નહીં, પણ હવે સત્વર કરાવી દેવું જોઈએ. અધરવાઇઝ લિગલ કૉમ્પ્લીકેશન્સ થઈ શકે.’
‘હં...’ અતુલ્યે કપાળ પર મુઠ્ઠી ઠોકી, ‘યા, આટલું અગત્યનું કામ કેમ ધ્યાન બહાર રહ્યું? ’
‘ડોન્ટ વરી અતુલ્યભાઈ, એમાં બહુ લાંબી વિધિ નથી. હું જોઈતા ડૉક્યુમેન્ટ્્સનું લિસ્ટ અને ફૉર્મ લઈને આવ્યો છું. ફાધરનું નામ કાઢીને કોનું નામ લખવાનું છે?’
એકસાથે મળેલા બે જવાબે ડઘાતી વૈદેહી ઘડીક પતિને તો ઘડીક સાસુને નિહાળી રહી!
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.