gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu gu en ceb en gu gu en en en en en en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu en en gu en ceb ceb gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: સપ્તપદીનો મંત્રાર્થ – પલ્લવી આચાર્ય
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
સપ્તપદીના સાત મંત્ર વરની પ્રતિજ્ઞાના છે અને સાત મંત્ર કન્યાની પ્રતિજ્ઞાના છે એને વિગતે જોઈએ.
[1] ૐ એકમિષે વિષ્ણુસ્ત્વાનયતુ ||
હે વધૂ, સર્વ પુરુષાર્થના સાધનભૂત એવા આ મુખ્ય ભૂલોકમાં સઘળાં સૌભાગ્ય અને ઈચ્છિત ફળની પ્રાપ્તિ થાય એ માટે તથા મારા ઘરમાં અન્ન, વસ્ત્ર, દ્રવ્ય વગેરે વસ્તુની સંભાળ માટે તું મારા ઘરની અધિકારિણી થા. મિષે એટલે ઈચ્છિત કામના, વિષ્ણુ એટલે સાત શક્તિ માંહેની એક પુરુષ શક્તિ. ત્વામ્ નયતુ એટલે તને મળે. મારા પુરુષાર્થથી તારી ઈચ્છિત કામના પૂર્ણ થાય.
[2] ૐ દ્વે ઉર્જે વિષ્ણુસ્ત્વાનયતુ ||
ઊર્જા એટલે બળ, શક્તિ. હે વધૂ, પૃથ્વી પર તું બળવતી, શક્તિમાન બની રહે એ માટે તને પરમાત્મા મદદરૂપ થાઓ, કારણ કે તારા બળથી, તારી શક્તિથી જ મારી શક્તિમાં વધારો થશે.
[3] ૐ ત્રિણી રાયસ્પોષાય વિષ્ણુસ્ત્વાનયતુ ||
ત્રણેય લોક – આકાશ, પાતાળ અને સ્વર્ગમાં મારા ધનની વૃદ્ધિ અને સંભાળ માટે તું મારા ઘરની અધિકારિણી થા.
[4] ૐ ચત્વારિ માયોભવાય વિષ્ણુસ્ત્વાનયતુ ||
ચારેય લોક (ભૂર્લોક, ભુવર્લોક, સ્વર્લોક અને મહર્લોક) માં મારા સુખની પ્રાપ્તિ માટે મારા ઘરની તું અધિકારિણી થા.
[5] ૐ પંચ પશુભ્યો વિષ્ણુસ્ત્વાનયતુ ||
તું પાંચેય લોક (ભૂર્લોક, ભુવર્લોક, સ્વર્લોક, મહર્લોક, જનલોક) માં પશુમાત્રની સંભાળ રાખવામાં મારી મદદગાર બન.
[6] ૐ ષડ્ ઋતુભ્યો વિષ્ણુસ્ત્વાનયતુ ||
તું ભૂર્લોક, ભુવર્લોક, સ્વર્લોક, મહર્લોક, જનલોક અને તપોલોકના સ્થાનમાં અને છએ ઋતુઓમાં મારી સાથે ઉત્તમ સુખ ભોગવનારી થા.
[7] ૐ સખે સપ્તપદા ભવ સા મામનુવ્રતા ભવ ||
તું ભૂર્લોક, ભુવર્લોક, સ્વર્લોક, મહર્લોક, જનલોક અને સત્યલોકના સુખોની પ્રાપ્તિ માટે મામનુવ્રતા એટલે કે મને અનુસરનારી બનો.
આ પ્રમાણે વર સાત પગલાં ઉત્તર તરફ ચાલીને બોલે છે. પછી કન્યા જે કહે છે એ કન્યાપ્રતિજ્ઞા છે. આમ સપ્તપદીમાં વરકન્યાની સાત, સાત મળીને કુલ 14 પ્રતિજ્ઞાઓ છે.
[1] ત્વયો મેડખિલસૌભાગ્યં પુણ્યૈસ્ત્વં વિવિધૈ: કૃતૈ: |
દેવૈ: સંપાદિતો મહ્યં વધૂરાદ્યે પદેડબ્રવીત્ ||
મારાં અનેક પુણ્યોના પ્રભાવથી મને તમારું સૌભાગ્ય મળ્યું છે. દેવોએ આજે આપને મારા પતિ બનાવ્યા છે ત્યારે મારું સર્વ પ્રકારનું કલ્યાણ તમારાથી જ છે એમ બોલી કન્યા સપ્તપદીનું પહેલું પગલું ભરે છે.
[2] કુટુંબં પાલયિષ્યામિ હ્યાવૃદ્ધબાલકાદિકમ્ |
યથાલબ્ધેન સંતુષ્ટા બ્રૂતે કન્યા દ્વિતીયકે ||
કુટુંબના આબાલવૃદ્ધનું હું પાલનપોષણ કરીશ, સંભાળ રાખીશ અને તમે જે કંઈ ધન પ્રાપ્ત કરશો એમાં સંતુષ્ટ રહીશ એમ બીજું ડગલું માંડતાં કન્યા બોલે છે.
[3] મિષ્ટાન્નવ્યંજનાદિની કાલે સંપાદયે તવ |
આજ્ઞાસંપાદિની નિત્યં તૃતીયે સાડબ્રવીદ્વરમ્ ||
તમને અને તમારા કુટુંબને દરરોજ સમયસર શ્રેષ્ઠ ભોજન જમાડીશ અને હંમેશાં તમારી આજ્ઞાનું પાલન કરીશ.
[4] શુચિ:શૃંગારભૂષાડહં વાડમન:કાયકર્મભિ: |
ક્રીડિષ્યામિ ત્વયા સાર્ધતુરીયે સાડબ્રવીદિદમ્ ||
સ્વામી, હું હંમેશાં શુચિ એટલે પવિત્ર રહી સૌભાગ્યના શણગારને ધારણ કરી, મનથી, વચનથી અને સત્કર્મથી તમને પ્રસન્ન કરીશ અને આપનું શુભચિંતન કરીશ.
[5] દુ:ખે ધીરા સુખે હૃષ્ટા સુખદુ:ખવિભાગિની |
નાહં પરતરં ગચ્છે પંચમે સાડબ્રવીત્પતિમ્ ||
તમારા દુ:ખના સમયમાં, આપત્તિના સમયમાં હું ધીરજ ધરીશ અને સુખમાં પ્રસન્ન રહીશ. તમારાં સુખ અને દુ:ખમાં હું ભાગીદાર બનીશ. પરપુરુષની કદાપિ ઈચ્છા કરીશ નહીં.
[6] સુખેન સર્વકર્માણિ કરિષ્યામિ ગૃહે તવ |
સર્વા શ્વશુરયોશ્ચાપિ બન્ધૂનાં સત્કૃતં તથા ||
યત્ર ત્વં વા હ્યહં તત્ર નાહં વંચે પ્રિયં કવચિત્ |
નાહં પ્રિયેણ વચ્યાડસ્મિ કન્યા ષષ્ઠે પદેડબ્રવીત્ ||
હું ઘરનાં સર્વ કાર્ય સારી રીતે અને સુખેથી કરીશ. તમારાં માતાપિતા અને ભાઈઓ સહિતના સઘળા શ્વશુરપક્ષના લોકોને સત્કારીશ. તમે જ્યાં જશો ત્યાં હું તમારી સાથે આવીશ, તમારાથી કદીય દૂર નહીં રહું. એટલું જ નહીં, કદી તમને છેતરીશ નહીં. એ જ રીતે તમે પણ મને કદી છેતરશો નહીં.
[7] હોમયજ્ઞાદિકાર્યેષુ ભવામિ ચ સહાયકૃત |
સર્વે ચ સાક્ષિણસ્ત્વં મે પતિભૂતોડસિ સાંપ્રતમ્ |
દેહો મયાડર્પિતસ્તુભ્યં સપ્તમે સાડબ્રવીદ્વરમ્ ||
હોમ અને યજ્ઞાદિ ધર્મકાર્યોમાં હું તમને મદદરૂપ બનીશ. ધર્મ, અર્થ અને કામ એ ત્રણેય પુરુષાર્થ માટેના દરેક કાર્યમાં હું તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે વર્તીશ. અગ્નિ અને સર્વની સાક્ષીએ હવે તમે મારા પતિ બન્યા છો અને હું મારું શરીર તમને અર્પણ કરું છું એમ કન્યા છેલ્લું અને સાતમું ડગલું માંડતાં બોલે છે.
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous અંગત શોધનો પ્રદેશ – વર્ષા અડાલજા
યાત્રા ગુર્જરી – ડૉ. આરતી પંડ્યા Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
વૈજ્ઞાનિકોને… – જશીબેન નાયક
માનનીયશ્રી વૈજ્ઞાનિકો, ફેબ્રુઆરી મહિનામાં વિશ્વ વિજ્ઞાન દિવસ ઉજવાય છે અને તેથી આપણા દેશમાં અને દુનિયાના બીજા દેશોમાં ‘સાયન્સ ડે’ ઊજવાય છે. આ દિવસ એટલા માટે ઊજવાતો હોવો જોઈએ કે આપ તમે સર્વે જે શોધો કરી છે એ બધી જ શોધોનું માન આખરે તો આપ સર્વેને જ જાય ને ? તેથી ‘સાયન્સ ડે’ને દિવસે અમે સૌ તમને યાદ કરીને આનંદ અનુભવીએ છીએ. ... [વાંચો...]
માનવપુષ્પોની મહેક – એલ. વી. જોશી
સ્વામી ગંગેશ્વરાનંદજી પ્રકાંડ પંડિત પ્રજ્ઞાચક્ષુ સંન્યાસી ગંગેશ્વરાનંદજીનો જન્મ ઈ. 1881માં થયો હતો. તેમનું મૂળ નામ ચંદ્રશેખર હતું. બાળપણમાં જ બંને આંખો ગુમાવી છતાં અભ્યાસમાં પ્રમાદ ન સેવ્યો. તેમણે ઘણી નાની ઉંમરમાં ષડદર્શનો, વેદો અને વેદાંગોનું અધ્યયન પૂર્ણ કર્યું. આથી તેમને ‘વેદ દર્શનાચાર્ય’ની પદવીથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ચાર વેદોનું ભાષ્ય તેમણે રચ્યું હોવાથી તેઓ ‘ચતુર્વેદ ભાષ્યકાર’ તરીકે ઓળખાતા. વેદમંત્રોના શાશ્વત ... [વાંચો...]
હું વાર્તા કેવી રીતે લખું છું ? – ઈશ્વર પેટલીકર
હું વાર્તા કેવી રીતે લખું છું એનો ટૂંકો ને ટચ જવાબ તો એ છે કે પેનથી કાગળ ઉપર ગુજરાતી કક્કો શીખ્યો છું તે દ્વારા ! પરંતુ આ જવાબ સંતોષ આપે તેવો નથી તે હું જાણું છું. એમ તો દરેક પત્ર, નામું અને નોંધો લખનાર પણ એ જ રીતે લખે છે. પરંતુ બીજું લખવું અને વાર્તા લખવી તેમાં તફાવત છે. વાર્તા ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : સપ્તપદીનો મંત્રાર્થ – પલ્લવી આચાર્ય
Kalidas V. Patel { Vagosana } says:
January 10, 2013 at 10:42 am
૬૫ વર્ષની ઊંમરે આજે પ્રથમ વખત સપ્તપદીના મંત્રો જાણવા મળ્યા ! મેં ઘણા “ગોરમહારાજોને ” આ મંત્રો કયા છે તે બાબતે પૂછેલું પરંતુ સાચો જવાબ ન હોતો મળ્યો ! ઘણું દુઃખ થાય છે કે આપણી સંસ્કૃતિને જાણીશું નહિ તો સાચવીશું શું ?
કાલિદાસ વ. પટેલ { વાગોસણા }
Pratap L. Nandwana says:
December 14, 2015 at 3:48 am
આ અતિ સુન્દર કાર્ય આપે કર્યુ , તેના અનુસન્ધાનમા આપનો અત્યન્ત આભાર . આપનુ પુસ્તક ક્યા મલશે , તે જનાવશો .
આાપનો શુભચિન્તક , પ્રતાપ લા. નન્દવાના
November 16, 2016 at 1:41 am
Saptapdi ne sarad gujarati bhasha ma post karva badal aapno khub khub aabhar…
Amara lagna jivan ni sharuat…jivan no ૧૬ ma no ૧ sanskar .. ni samjan ane sahyog mate fari thi khub khub aabhar … Darshak n Ami
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
શ્રદ્ધા સ્મૃતિમંદિર – ડૉ. ચંદ્રકાન્ત મહેતા
થોડાસા રુમાની હો જાયે.. – નમ્રતા દેસાઈ
ત્રણ પદ્યરચનાઓ – પ્રો. મનસુખ ટી. સાવલિયા
ઈમાનદારી – ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા
સૂરજ – નયના મહેતા
Anil Prajapati: Really heart touching story. Awesome.
Dinesh Parmar: એક સરસ ઉપદેશ કથા .પ્રત્યેક વ્યક્તિ એ...
Hemang Rami: Eye opener for thoss parents who Want their...
Sarla Sutaria: સાફ સુથરો હાસ્ય લેખ હસતાં હસતાં વાંચેીને...
Devraj kukadiya: good morning teaching mulyo
Raju: How can we say this is a short story.
Dushyant Pala: વાહ……માળા ના પંખી પિંજરા મા ના...
Arpit: sorry to say that but some part is good in concept...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
વેસ્ટવર્લ્ડ (ટી.વી. શ્રેણી) : કલ્પના અને હકીકત વચ્ચેનો પ્રદેશ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
ઉગ્રસેનની વાવડી : ફિલ્મોથી પુનર્જીવન પામેલો ઈતિહાસ
ખીચડી (વ્યંગ્ય લેખ) – સુરેન્દ્ર વર્મા, અનુ. હર્ષદ દવે
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.