gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en gu en gu en en en hbs_lat en en en gu gu en en en eu en en en en en en en en en en en en en en en en gu en en en en en gu en gu gu gu en en en de en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en gu en lt en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: હાર્મોનિયમ કઈ રીતે વગાડશો ? – નિર્મિશ ઠાકર
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
‘એ હું નહીં. સામે મગનભૈ મિસ્ત્રી રહે છે. ફર્નિચરનો ઑર્ડર ના હોય, ત્યારે એ પેટીઓ બનાવે છે. તમને રંધો ફાવતો હોય, તો એમની સામે બેસી જજો, એ શિખવાડશે….’ અંદરખાને ઘણી દાઝ ચડી હોવા છતાં હું આત્મીયતાપૂર્વક જણાવું છું.
‘પેટીનીય તમને ખબર નથી ?’ આવનાર પાછો હવામાં કાલ્પનિક ધમણ હલાવી મને કહે, ‘પેલું આમ કરીને હવા ભરી ચાંપો દબાવીએ તે ! પેટી એટલે વાજું, હજી ના સમજ્યા ?’ હાર્મોનિયમને પેટી કે વાજું કહેનારાંઓ
(કેટલાંક તો વળી પેટીવાજું પણ કહે છે !) એક જ પેટીને લાયક હોય એમ કલ્પું છું. જેમાં એમને સુવાડી દેવા જોઈએ. ના સમજ્યા ? કૉફિનની વાત કરું છું, જેમાં શ્વાસની ધમણ બેસી જતી હોય છે !
અમારા ગણપતલાલે ગઈ નવરાત્રિમાં એક જૂનું હાર્મોનિયમ ખરીદેલું. ઘણી ગડમથલ પછી હવે એમનો હાથ બરાબર બેસી ગયો છે, એટલે એ હવે પોતાના જેવા અનેક શિષ્યો તૈયાર કરે છે (આ પણ એક ચેપી રોગ છે, જેની રસી હજી શોધાઈ નથી !). એમનો એક નવો શિષ્ય તો પહેલે દા’ડે જ સરગમ શીખી કંટાળી ગયેલો.
‘સાહેબ, ગાયનો શિખવાડોને…..’ એણે ગણપતલાલને કહેલું.
‘અલ્યા, પહેલે દા’ડે જ સીધાં ગાયનો ?’ ગણપતલાલે તાર સપ્તકમાં ફરતી એક ત્રાડ નાંખેલી, ‘અલ્યા તું જન્મ્યો કે તરત જ ચાલવા માંડેલો ?’
‘પણ સાહેબ, પેલું ગાયન આમાં વાગે તો ખરું ને ?’
‘કયું ?’ ગાડીના છાપરે ચડ્યા હોય એવા અધ્ધર શ્વાસે ગણપતલાલે પૂછેલું.
‘પેલું…. છ-છ છૈયાં-છૈયાં-છૈયાં-છૈયાં…. છ-છ…..’ પેલાએ ગાઈ બતાવ્યું કે તરત ગણપતલાલે રૂમાલમાં પોતાનો ચહેરો સંતાડી દીધેલો ! ગાયનમાં જેટલી વાર ‘છ’ આવ્યો એટલી વાર શિષ્યના મુખમાંથી થૂંકનો છંટકાવ થયેલો. ગણપતલાલના પેટી-શિષ્યો પર તો પટારો ભરાય એટલાં પુસ્તકો થઈ શકે.
‘સાહેબ, આ તો વાગતું જ નથી !’ બે પગની ભીંસમાં હાર્મોનિયમ જકડી, બંને હાથે ફક્ત ધમણ ધમધમાવ્યે જતા એમના એક શિષ્યે એમને પૂછેલું, ‘હરામખોર, આયો ત્યારનો બે હાથે ધમણ પર મચ્યો છે, પણ આ ચાંપો કોણ દબાવશે, તારો બાપ ?’ ગણપતલાલ રાબેતા મુજબ ત્રાડેલા. એ શિષ્યે પંદર મિનિટમાં બે હાથે હાર્મોનિયમમાં કેટલી હવા ભરેલી, એ તો ભગવાન જાણે, પણ એના ગયા પછી અડધા કલાક સુધી હાર્મોનિયમ આપોઆપ વાગ્યા કરતું મેં જોયેલું ! હાલ એની (એટલે કે હાર્મોનિયમની) એ દશા છે કે એ પોતાના મૂડ પ્રમાણે જ વાગે છે, ચાંપો દબાવવાથી કોઈ ફરજ પડતો જ નથી. (છેલ્લે એને કોઈ ગુજરાતી ફિલ્મના સંગીતકાર ખરીદી ગયેલા, એવું જાણવા મળ્યું છે.)
હું તો સ્પષ્ટપણે માનું છું કે હાર્મોનિયમ ઉડઝૂડિયા લોકોનું વાદ્ય છે. ઠરેલ માણસો હંમેશાં વાંસળી, સિતાર કે સંતૂર શીખે છે. શાસ્ત્રીય ગાયન સાથે હંમેશાં તાનપૂરો હોય છે, હાર્મોનિયમ માટે મનાઈ છે કારણ કે ગાનાર બેસૂરો થઈ જાય તોયે હાર્મોનિયમના ઘોંઘાટમાં ખબર પડતી નથી. ઘંટીનાં બે પડિયાં વચ્ચેથી નીકળતા હોય, તેવા ઘેરા-નીચા ખરજના સૂરમાં ગાવા જશો, તો મોંમાંથી સૂર નહીં, ફકત હવા જ નીકળશે ! પણ જો સાથે હાર્મોનિયમ વગાડશો, તો સાંભળનારાં તમે જ ગાઈ રહ્યા છો એમ માની ઝૂમી ઊઠશે.
‘ગણપતલાલ, હવે હું ગળા સુધી આવી ગયો છું…..’ એક વાર ગણપતલાલના મકાનમાલિક ધસમસતા આવેલા.
‘એમાં મારો કોઈ વાંક ?’ ગણપતલાલે હાર્મોનિયમના પેટમાં ગલીપચી કરતાં કહેલું.
‘હવે આ ફાલતુ ધંધો બંધ કરી દો. રાજા, વાજાં ને વાંદરાંઓમાંથી હવે રાજાઓ તો રહ્યા નથી, રહ્યાં છે હવે વાજાં ને વાંદરાં….’
‘બસ એ જ કે તમારા દ્વારા વગાડાતાં આ વાજાં સાંભળી સાંભળીને અમે તો ગાંડા થઈ ગયા છીએ, સમજ્યા ?’
‘તમે ઘોર અજ્ઞાની છો, હાર્મોનિયમ વગાડતાં શીખ્યા હોત તો આવું એલફેલ બોલતાં વિચાર કરત. આવડે છે હાર્મોનિયમ વગાડતાં ?’ ગણપતલાલે તંગ સૂરમાં પૂછેલું.
‘હા, હા, આવડે છે. તમે કહો તો વગાડું !’ ધરધણીએ દાંત પીસીને કહ્યું.
‘વગાડો, જો આવડતું હોય તો !’ ગણપતલાલ કટાક્ષમાં હસ્યા.
‘….લે…..ત્યારે….’ કહેતાંકને પેલાએ હાર્મોનિયમ ઉઠાવી ગણપતલાલના શરીર પર પછાડ્યું ને ગણપતલાલ એક અઘરી તાન સમી ચીસ પાડી ઢળી પડ્યા !
‘હવે બોલ, હાર્મોનિયમ બરાબર વાગ્યું ને ?’ પેલા એમના કાનમાં મોં નાંખી પૂછી રહ્યા હતા.
હું ધારું છું, હાર્મોનિયમ વગાડવાની આ જ શ્રેષ્ઠ રીત છે. વાચકમિત્રો, તમારે વગાડવું છે ?
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous અત્યંત રસપ્રદ જીવનચરિત્ર – ડંકેશ ઓઝા
પ્રસંગરંગ– સંકલિત Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
(‘સાત નંગ, આઠ નંગ અને-’ પુસ્તકમાંથી સાભાર. રીડ ગુજરાતીને આ પુસ્તક ભેટ મોકલવા બદલ ગૂર્જર ગ્રંથરત્ન કાર્યાલયનો ખૂબ ખૂબ આભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.) મારી સાઇકલ છે નહીં – હતી. એનું નામ ઈસ્ટર્ન સ્ટાર. પ્રભાત-તારક, સુબહ કા તારા. બાપુજી લઈ આવેલા. સેકન્ડ હેન્ડ. કહેતા હતા કે, ખાસ વપરાયેલી નથી. બાપુજીએ એને જતનથી, જાતે જ, સાફસૂફ કરેલી. કેરોસીનનો રંગ ... [વાંચો...]
રમૂજની રંગોળી – સંકલિત
અજિત લગ્ન માટે એક યુવતીને જોવા ગયો. યુવતી સાથે વાત કરવા અજિતે પ્રથમ સવાલ પૂછ્યો : ‘તમને રસોઈ બનાવતાં આવડે છે ?’ યુવતીએ પ્રશ્નનો જવાબ આપવાને બદલે કહ્યું : ‘આપણે દરેક સમસ્યાના ઉકેલ માટે ક્રમબદ્ધ ચાલવું જોઈએ. રસોઈ બનાવવાનો સવાલ પ્રથમ નથી.’ અજિતે મુંઝાતા પ્રશ્ન પૂછ્યો : ‘તો પછી પહેલો સવાલ કયો ગણવો ?’ ‘શું તમે રસોઈ માટેનો સામાન ખરીદવા માટે કાંઈ ... [વાંચો...]
વિશ્વના અમર હાસ્ય પ્રસંગો – પી. પ્રકાશ વેગડ
એકવાર સંત કબીર ગંગાકિનારે પોતાનો લોટો ધોઈ રહ્યા હતા. એવામાં કેટલાક બ્રાહ્મણો પાણી પીવા માટે ત્યાં પહોંચ્યા. એ લોકોને નદીમાં નમીને ખોબે ખોબે પાણી પીતા જોઈને કબીરે કહ્યું : ‘મહારાજ ! આ લોટો લો અને આરામથી જલ પીઓ.’ કબીરના એ શબ્દો તેમને અપમાનજનક લાગ્યા. એક બ્રાહ્મણે ગુસ્સે થઈને કહ્યું : ‘તને અક્કલ છે કે નહિ ? તારા અપવિત્ર લોટા વડે તું ... [વાંચો...]
12 પ્રતિભાવો : હાર્મોનિયમ કઈ રીતે વગાડશો ? – નિર્મિશ ઠાકર
June 6, 2012 at 7:40 am
હાર્મોનિયમ પર થી યાદ આવ્યું ક અમારી સ્કૂલ માં પણ અમારા સંગીત ના શિક્ષક હર્મોનીઉમ પર જ સંગીત સીખ્વાળતા પોતે લઘર – વઘર હોય પણ હર્મોનીઉમ બહુંજ સાચવતા ……
મજા આવી વાંચીને …
June 6, 2012 at 11:02 am
ખુબજ સરસ રીતે વર્ણન કરેલ છે .. આમુક ફકરા વાંચી ને તો એટલો હસ્યો કે આંખ માથી પાણી બંધ નોતા થતા !
August 27, 2012 at 10:06 pm
excellent…ekla vanchta vanchta etlu hashvu aavtu hatu k koi jue toh pagal samje….
Mahesh J Panchal says:
September 6, 2012 at 5:43 pm
મધુસુદન પારેખ નિ કોઇ પુસ્તક હોય તો મને માહિતિ આપસો.
September 7, 2012 at 4:37 pm
Mast hasi hasi ne pagal thai gai.
September 7, 2012 at 4:38 pm
September 17, 2012 at 5:40 pm
…………………………….comedy/hasy lekhan is d most difficult task….
September 23, 2012 at 5:21 pm
very good article –and laughter is natural –there is no any hard words and all is in natural language —congrats
November 17, 2012 at 3:24 pm
બહુજ સરસ લેખ છે.. બહુ મજા આવિ.. ખુબ ખુબ આભાર્…
November 22, 2012 at 3:00 pm
iaaj na jamana ma nirdosh hasy ochhu jova male chhe.aapna aava pryatn mate lakh lakh abhinandan.
કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા} says:
October 28, 2015 at 11:27 am
મજા કરવી દીધી. હાર્મોનિયમનો બીજાને ” વગાડવાનું ” હોય ! … જબરુ સંગીત-સત્ય ! સમજાવ્યું.
કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા}
November 5, 2015 at 3:25 am
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
ભીડનાં એકાંત – મોહનલાલ પટેલ
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
બ્રિટિશ – અમેરિકન ડાયસ્પોરિક ગુજરાતી કવિતા – રમેશ ચૌધરી
મા ભૂમિની મહેકના સંબંધો – શ્યામ ખરાડે
તરસ – પ્રફુલ્લા વોરા
કવિશ્રી રઘુવીર ચૌધરીની પ્રતિભાવ પ્રેરક કાવ્યરચના – લાભશંંકર ઠાકર
SHARAD: ઇશ્વર જે આપે તે ઘનુ સમજાય તો સુખ નો અર્થ બદ્લાય્
SHARAD: TRUE LOVE , AND SEVERE DISEASE CAN MAKE RELATION...
SHARAD: GOD REWARDS GOOD DEEDS, AND DOCTOR MAY BE MEENA !
SHARAD: PUNRJANM ANE RUNANUBADH PREM NI STORY
Mansukh Savaliya: Thanks for such a needful social...
sandip: રીડગુજરાતી ટીમ ને…….. “સાલ...
SHARAD: FAMILY LIFE AND PROFESSIONAL LIFE ARE DIFFERENT....
SHARAD: PATNI PASE SAFAI PRASTUTKARTA BADCHALAN PATI NE...
SHARAD: BIMAR SHARIR ANE MAN NI DAVA , BE YADGIRIO RAKHI...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
ભીડનાં એકાંત – મોહનલાલ પટેલ
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
લેખકો અને ઓનલાઈન ઈ-બુક પાયરસી.. – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧૦)
જિંદગીની આશ.. ઉત્સવ! દીપોત્સવ! – ગોપાલ ખેતાણી
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.