en en en en cs de en it de en en de pl fi de en en en en en en en en en en en en en en en en id en en en de en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en lv en en en en en gu de gu gu en gu gu en gu gu gu gu en en nb en en pa en en en en en en en en en es ckb en en en en en en en en en en en it en de en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
Brutality Development Between Democracy Sweet Viridi Article by Editor
બળબળતા ‘વિકાસ’ વચ્ચે લોકશક્તિની મીઠી વીરડી
Editor | Jun 06, 2017, 05:05 AM IST
આખરે કેન્દ્ર સરકારે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ કહી દીધું કે ગુજરાતના મીઠી વીરડીમાં સ્થપાનાર અણુવીજળીમથક આંધ્ર પ્રદેશમાં ખસેડવું. કારણ તરીકે સરકારે આ પ્રોજેક્ટ માટે જરૂરી જમીન મેળવવામાં થઈ રહેલો વિલંબ ગણાવ્યો. તેના આધારે ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલની બેન્ચે ગામલોકો તથા પર્યાવરણ સુરક્ષા સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીને કાઢી નાખી અને સાચી દિશામાં વ્યક્ત થયેલી લોકલાગણીનો વિજય થયો.
ભાવનગરના મીઠી વીરડીમાં થનારા પ્રસ્તાવિત અણુવીજળી મથક સામે ઘણા સમયથી લોકઆંદોલન ચાલી રહ્યું હતું. આ પ્રકારનાં વીજમથકો હવે વિવાદાસ્પદ બન્યા વિના રહી શકતાં નથી. કેમ કે, તેમાંથી પેદા થતા અણુકચરાનો અને તેના સલામત નિકાલનો સવાલ હોય છે--અને તે સ્થાનિક નહીં, વૈશ્વિક છે. આ પ્રકારના પ્રોજેક્ટ માટે ખાસ્સી જમીનની જરૂર પડે છે, જે ખેતીલાયક હોય તો તેને મેળવવાના સવાલ થાય છે. બીજી તરફ, ભારત જેવા વિકસી રહેલા દેશને વીજળીની અઢળક જરૂર પડે છે એ પણ હકીકત છે.
એક સમયે અણુવીજળી મથકો વીજ ઉત્પાદન કરવાની બીજી પદ્ધતિઓ કરતાં વધારે સ્વચ્છ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ગણાતાં હતાં, પરંતુ ધીમે ધીમે અણુકચરાના નિકાલનો પ્રશ્ન ઊભો થતો ગયો. અણુવીજમથકને લગતી સઘળી આશંકાઓ જાપાનમાં આવેલા સુનામી અને ભૂકંપના પગલે સાચી પડી. આ પ્રકારનાં વીજમથકમાં લેવાતી સુરક્ષાને લગતી તમામ તકેદારીઓ અને આયોજનો કુદરતી આફત પછી કેવાં ખોટાં પડી શકે છે તે ફુકુશિમા અણુવીજમથકમાં પડેલા ભંગાણ પછી સ્પષ્ટ થઈ ગયું. કેટલાક દેશોએ તો અણુવીજળી વિશે ફેરવિચાર કરીને, એ પદ્ધતિ પર સદંતર પૂર્ણવિરામ મૂકવાનું નક્કી કર્યું.
આ સંજોગોમાં મીઠી વીરડી અણુમથકથી પેદા થનારી વીજળી ગમે તેટલી કામની હોય તો પણ તેની સાથે સંકળાયેલાં જોખમ અને એ વિસ્તારમાં ગુમાવવી પડતી ફળદ્રુપ જમીનો નજરઅંદાજ થઈ શકે તેમ ન હતાં. તેથી 2009થી આ યોજનાનો સ્થાનિક ધોરણે વિરોધ શરૂ થયો. મીઠી વીરડી અને આસપાસનાં ત્રીસેક ગામના લોકોએ સંગઠિત રીતે આ પ્રોજેક્ટ ધરાર માથે મારવા સામે અવાજ ઉઠાવ્યો. સામે પક્ષે, બધું ધારાધોરણ મુજબ અને લોકહિતમાં થઈ રહ્યું છે એવું સિદ્ધ કરવા માટે જનસુનાવણી યોજવામાં આવી.
પરંતુ ગામલોકોને તે વાજબી અને ન્યાયી ન લાગવાથી, તેમણે એ સુનાવણીનો બહિષ્કાર કર્યો. બે વર્ષ પહેલાં આ પ્રોજેક્ટને અદાલતમાં પડકારવામાં આવ્યો અને ગુજરાત સરકારની કોસ્ટલ ઝોન મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટીએ તેને મંજૂરી કેવી રીતે આપી, તે સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો.
ગુજરાતમાંથી જનઆંદોલનનો યુગ આથમી ચૂક્યો હતો અને તથાકથિત ‘ગુજરાત મોડેલ’ની બોલબાલા ચાલતી હતી. અપવાદરૂપે મહુવામાં થનારા પ્લાન્ટ સામે સ્થાનિક લોકોએ તત્કાલીન ભાજપી ધારાસભ્ય ડૉ. કનુભાઈ કળસરિયાની આગેવાનીમાં ઝુંબેશ ઉપાડી અને એ પ્રોજેક્ટ રદ કરાવવામાં સફળતા મેળવી. લોકઆંદોલનની તે નોંધપાત્ર સફળતા હતી. એવી જ રીતે, મીઠી વીરડીના કેસમાં નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલે પર્યાવરણ, જંગલ અને ક્લાયમેટ ચેન્જને લગતા મંત્રાલયને તથા ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડને કેસની સુનવણીમાં કરેલી બિનજરૂરી ઢીલ બદલ રૂ. દસ-દસ હજારનો દંડ પણ ફટકાર્યો છે.
આ પ્રકારના પ્રોજેક્ટ થતા હોય ત્યારે તેમને દેશના વિકાસ માટે તથા રોજગારીના સર્જન માટે અનિવાર્ય ગણવામાં આવે છે અને તેના માટે ‘કોઈકે ભોગ આપવો પડે’ એવું કહેવામાં આવે છે. પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કરનારા કર્મશીલો પર ‘વિકાસવિરોધી’ જેવા આરોપો પણ થાય છે. એ વખતે વિરોધ કરનારા સ્થાનિક લોકો આ દેશના જ લોકો છે, તે ઘણી વાર ભૂલી જવાય છે. આવા ચુકાદાનો એક ફાયદો એ છે કે તે સામાન્ય લોકોની બિનધાર્મિક એવી લોકલાગણીને ગણકારીને, ધબકતી લોકશાહીનો અહેસાસ કરાવે છે.
(Editorial Article Gujarati News) સાથે જોડાયેલા અન્ય (Abhivyakti Gujarati News) મેળવવા માટે અમને Facebook અને Twitter પર ફોલો કરો. વાંચતા રહો 76 લાખ+ વાચકોની મનપસંદ અને વિશ્વની નં.1 Gujarati News વેબસાઇટ divyabhaskar.co.in, જાણો સમાચારોથી વધુ. દરેક ક્ષણ અપડેટ રહેવા માટે ડાઉનલોડ કરો Gujarati News App & Divya Bhaskar epaper App.
Web Title: Brutality Development Between Democracy Sweet Viridi Article by Editor
(Read News in Gujarati from Divya Bhaskar)
Terms & Conditions – D&W contest
Local News Website in English
divyamarathi.com A Leading Marathi News Website
moneybhaskar.comMost comprehensive Business News Website
myfmindia.comRadio Division, wholly owned company of Bhaskar group
dainikbhaskargroup.comGroup Website of India’s Largest Newspaper Group
About UsInvestor|Contact Us|Advertise with Us|Terms of Use|Feedback|Sitemap|Cookie Policy
Copyright © 2017-18 DB Corp ltd., All Rights Reserved.