gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu gu en en en en en en en en en en en gu en gu en gu gu en gu en gu en en en gu en en en gu en en en gu en en en en en tr en gu gu en gu en gu en en en gu en en en en en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en lt en en en en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: ‘ભ’ ભજિયાંનો ‘ભ’ – જીજ્ઞેશ દેખતાવાલા
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ રીડગુજરાતીને આ હાસ્યલેખ મોકલવા માટે શ્રી જીજ્ઞેશભાઈનો (મુંબઈ) ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ સરનામે સંપર્ક કરી શકો છો : jignesh10@hotmail.com ]
પ્રાચીનકાળથી ભજીયાંનું અસ્તિત્વ અકબંધ છે. જેમ પુરાતનશાસ્ત્ર પથ્થર અને શીલાલેખોના વિશ્લેષણ કરી આ સૃષ્ટીનો તાગ મેળવવાની કોશિશ કરે છે તેમ તેઓ ભજીયાંના ઇતિહાસ પર પણ અભ્યાસ કરીને પૂરી માનવ સંસ્કૃતિ નહિ તો કમ સે કમ ગુજરાતી ભજીયાંપ્રેમ પર તો પ્રકાશ પાડી જ શકે છે ! આદિકાળથી ગુજરાતીઓનો ભજીયાં સાથે સંબંધ જરૂર છે. આપણે લગભગ દરેક કુદરતી અને અમુક માનવસર્જિત પદાર્થના ભજીયાં બનાવી ચુક્યા છે. ઉદહારણ રૂપે : બટાટા, કાંદા, મરચાં, કોબી, રીંગણા, ફ્લાવર, મગની દાળ કે પછી કોઈ પણ ભાજી હોય. અરે, ફળ ને પણ આપણે આમાંથી બાકાત નથી રાખ્યા ! કેળાંના ભજીયાં તો જાણે એક સ્વર્ગીય સુખ.
એક જમાનામાં ફક્ત વાર તહેવારે બનતા આ ભજીયાં હવે થાળીમાં દાળ, ભાત અને રોટલી સાથેનું સ્થાયી સભ્યપદ પામ્યા છે. થાળીમાં ભજીયાં તો અચૂક ગોઠવાયેલાં જ હોય. સાબિતી માટે કોઈ પણ મંદિરનો રાજભોગ લો કે પછી કોઈને ત્યાં તેરમાનું ભોજન જોઈ લો. જાત જાતની ચટણીઓની વચમાં ડોકિયાં કરતાં ભજીયાં જોવા મળશે જ. સમય સાથે સાથે તેના રૂપ રંગમાં થોડા ફેરફાર થયા છે અને ઈસવીસનપૂર્વે ફક્ત થોડા પદાર્થો માંથી પરિવર્તિત થતાં આ ભજીયાં હવે પનીર, બેબી કોર્ન, બ્રેડ અને કંદના પણ બનવા લાગ્યા છે. ગુજરાતીઓની સીમા લાંધી તેણે હવે ભારતભરના લગભગ બધા પ્રાંતોને જુદા જુદા નામથી કબજામાં લઈ લીધા છે.
ભજીયાં પોતાની તટસ્થતા માટે પણ જાણીતા છે. એ ગરીબ, પૈસાદાર, ઉચ્ચવર્ગ, નીચવર્ગ, પાતળા, જાડા સર્વેના કોલેસ્ટરોલને એક સરખું વધારી આપે છે. ‘આગળ વધતા’ રહેવાના વિશ્વસૂત્રને તે પેટ પાસે બરાબર મનાવે છે અને એનું ક્ષેત્રફળ ઓછી મહેનતે વધારી આપે છે. જેમ હાડકાં અને સ્નાયુ શરીરના ભાગ છે તેમ તે ચરબીને પણ અતિ પ્રમાણમાં શરીરમાં ગોઠવી આપે છે. લગભગ આજકાલ બધા જ ખાદ્ય પદાર્થોં ઓછા ‘ચરબીયુક્ત’ પ્રકારે બનાવી શકાય છે પણ ભજીયાં આમાં અપવાદ છે. ભજીયાં અને તેલનો સંબંધ તો જાણે મોબાઈલ ફોન અને એના સેર્વીસ પ્રોવાઈડર જેવો છે, કોઈ એને અલગ ના કરી શકે ! હા, ધનાઢય કુટુંબમાં તબીબોની સેકડોં દવાઓની પાવતીઓ પછી અને થોડા દિવસના હોસ્પિટલના હવાફેર પછી આપણે ભજીયાંનું તેલ જરૂર બદલી કાઢ્યું અને ઓલીવ તેલ વાપરવા લાગ્યા પરંતુ ભજીયાંનું મહત્વ તો અકબંધ જ છે.
ભજીયાંને જો કોઈ જોરદાર ટક્કર આપતું હોય તો તે એના જ કુટુંબીજન ફાફડા છે. અરે, હદ તો ત્યારે થઈ ગઈ જયારે કોઈક ભજીયાં વિરુદ્ધ ટોળકીએ આખે આખી દશેરા ફાફડાને ફાળવી દીધી અને એ પણ કોઈ ખાસ કારણ વગર અને એનો પ્રચાર પણ એવો કે ઘરે ઘરે ભલે દશેરાની પૂજા થાય કે ના થાય, બારણે તોરણ બંધાય કે ન બંધાય, પરંતુ ફાફડા-જલેબી તો ખવાય જ ! અને ફાફડા-જલેબી અને પપૈયાની છીણે તો જાણે એક દિવસ માટે ભજીયાંનો કાંટો જ કાઢી નાખ્યો. ભજીયાં પ્રેમી પણ એમ કાંઈ ચૂપ રહે ? એમણે આખે આખી શરદ પૂનમ એના નામે કરી દીધી અને જલેબીને માત આપવા દૂધપાકને મૈદાનમાં ઉતાર્યો. સાથે સાથે કાળી ચૌદસે પણ મોરચો બાંધી લીધો. ઘરનો કકળાટ બહાર કાઢવા ભજીયાંની મદદ પણ લેવડાવી. લોકો દઢપણે માનવા લાગ્યા કે એમના બનાવેલા જાતજાતના ભજીયાં સાથે જાણે ઘરના કકળાટ ઉપજાવનારા પરિબળો પણ આકર્ષાશે અને ઘરની બહાર પલાયન કરી દેશે. સમાજ પર ઘણાં ઉપકારો કર્યા છે આ ભજીયાં એ તો. કોઈ અણનોતર્યા મહેમાનથી જલ્દી છૂટવા ભજીયાં હંમેશાં પૂરેપૂરો સહકાર આપે છે અને મહેમાન હજૂર બે-ઘડી પોરો ખાય ત્યાં સુધીમાં તો તૈયાર અને ફટ દઈને મહેમાનના પેટમાં ! બસ, પછી ફક્ત મુખવાસ ધરવાનો કે જેથી મહેમાનને પાછા વાળવાનો સંકેત મળી જાય.
ભજીયાં સમાજ સુધારક પણ છે. ગલીએ ગલીએ અને ગટરે ગટરે ઉભેલા ભજીયાંવાળા ને તેણે ‘બે પાંદડે’ થવાનો મોકો આપ્યો છે. અરે, એણે તો ભરપેટ કમાઈ ચુકેલા અને ઉપરથી ચાર-છ વાર ઓડકાર ખાઈ ચુકેલા ડોકટરોને પણ ‘ડઝન પાંદડે’ બનાવી ચુક્યા છે. આખા સમાજને જાણે ભજીયાએ એકલા હાથે ગરીબી દૂર કરવાનું વચન આપ્યું છે. જોવા જઈએ તો ભજીયાં સાથે અન્યાય પણ ઘણો થયો છે. આટલી જૂની આપણી ધાર્મિક સંસ્કૃતિમાં કે કોઈ પણ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં ક્યાંય પણ ભજીયાંનો ઉલ્લેખ સુદ્ધાં નથી આવતો. રામે શબરીના એઠાં બોર ખાધાં, કૃષ્ણએ તો ચોરીને માખણની જયાફત ઉડાવી, ગણપતિએ લાડવા પર પસંદગી ઢોળી પરંતુ ભજીયાં વિશે કોઈએ વિચાર્યું સુદ્ધાં નહિ. હવે આપણે એનું સાટું વાળવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે ભજીયાંને અતિશય પ્રેમ કરીને….! પછી ભલે આપણા પૈસા પહેલાં ભજીયાંવાળાને ત્યાં અને પછી થોકના ભાવે ડોક્ટર પાસે અને છેલ્લે જીમવાળા પાસે જાય…. પણ ભજીયાંને ખોટું ના લાગવું જોઈએ….!
ભજીયાં હવે આપણી શાળામાં પણ આવવા તૈયાર છે. ભજીયાંપ્રેમી લોકોએ તો આખેઆખી બારાખડી સચિત્ર ભજીયાં પર તૈયાર કરી છે : જેમાં છે …. ‘ક’ કેળાંના ભજીયાંનો ‘ક’, ‘ખ’ ભજીયાંના ખીરાનો ‘ખ’ … ‘ગ’ ગલકાના ભજીયાંનો ‘ગ’….. અને હવેની પ્રજા ભમરડો તો ભૂલી જ ગયી છે તેથી ‘ભ’ ભજીયાંનો ‘ભ’.
ચાલો તો થઈ જાય….. ચાની ચુસ્કી સાથે ભજીયાંની ઉજાણી……..
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous બાળકને એની રીતે વિકસવા દો – અવંતિકા ગુણવંત
બાકી લાડવા એટલે લાડવા – વિનોદ ભટ્ટ
ઈ લગ્નની નિમંત્રણ-પત્રિકામાં બુફે અર્થાત સ્વરુચિ ભોજન લખ્યું હોય એ પત્રિકા વાંચતા, જે મારા ગીધુકાકાથી વીસ-પચ્ચીસ કિલોનો નિસાસો નંખાઈ જાય છે. તેમને બુફે કલ્ચર દીઠું ગમતું નથી. લગભગ દસેક વર્ષ પહેલાં તે એક લગ્નના ભોજન સમારંભમાં ગયા હતા. અત્યારે તો કેટરિંગ કોન્ટ્રાક્ટરો જ પોતાના લેબલના સિક્કા લગાવેલી, પેન્ટ-શર્ટમાં સજ્જ સુંદર, સુઘડ છોકરીઓ મહેમાનોને પીરસવા માટે મોકલે છે, પણ એ દિવસોમાં ... [વાંચો...]
જોક્સ જંકશન (ભાગ-2) – મન્નુ શેખચલ્લી
અમેરિકન : ‘અમારા દેશમાં બે જાતના રોડ હોય છે : નેશનલ અને ઈન્ટરનેશનલ’ બન્તાસિંગ : ‘અમારા દેશમાં પણ બે જાતના રોડ હોય છે : અન્ડર કન્સ્ટ્રક્શન અને ટેક ડાઈવરઝન !’ ******* ‘વજન ઘટાડવા માટેની એક સચોટ કસરત છે. પહેલાં તમારું માથું ડાબી તરફ ફેરવો, પછી જમણી તરફ ફેરવો. આવું બે વાર કરો....’ ‘શું આટલું જ કરવાથી વજન ઘટી જાય ?’ ‘હા, જ્યારે જ્યારે તમને ખાવાની ... [વાંચો...]
મંદિરમાં : પાદુકા પુરાણ – મધુસૂદન પારેખ
મંદિરે જતી પત્નીનો રોજ ભલે હું અનુચર ન હોઉં પણ દિવાળીમાં સિક્યોરિટી ગાર્ડની ફરજ મારે અનિવાર્યપણે બજાવવી પડે છે. ના, પત્નીના અછોડાની રક્ષા માટે નહિ. મંદિરમાં ભલે મહિલાઓના અછોડાની ચીલઝડપ થાય પણ મહિલાઓનું એ ગ્રીવાવળગણ ક્યારેય છૂટવાનું નહિ. મારી પત્ની પણ એમાં અપવાદ નથી. પણ એનો અછોડો ગરદનની આસપાસનાં આવરણોથી એવો ઢંકાયેલો રહે છે કે ગમે તેવો ગઠિયો પણ એનું ... [વાંચો...]
14 પ્રતિભાવો : ‘ભ’ ભજિયાંનો ‘ભ’ – જીજ્ઞેશ દેખતાવાલા
August 17, 2012 at 8:53 am
જીજ્ઞેશભાઈ, ખુબ સરસ હાસ્યલેખ! લખતા રો!
આવિજ બિજિ ક્રુતિઓ નિ રાહ જોઇસુ!
August 17, 2012 at 8:56 am
Wah! Excellent humourous analysis of Bhajiya.. Chalo ek plate thai jay garam garam 🙂
August 17, 2012 at 10:16 am
Very well written, Jignesh. Hope we have more articles on all farsaans and mishtaans. Liked it a lot. Different than usual…:-) Keep it up…
August 17, 2012 at 11:02 am
વાહ..સવાર સવારમા ભજીયા લેખવાંચીને મજ્જા પડી ગઈ. 🙂
August 17, 2012 at 12:19 pm
આભાર બધા વાચકમિત્રોનો….તમારા પ્રતિભાવો જ મને આગળ વધવાનુ પ્રોત્સાહન પુરું પાડે છે……
August 17, 2012 at 5:27 pm
સ્વર્ગમા અમૃત છે અને પૃથ્વી ઉપર ભજિયાં… આ જીવન સુંદર છે….
August 18, 2012 at 3:17 am
મો મા પાણી આવી ગયુ
August 18, 2012 at 7:44 pm
ભઅજિયા વિશે ભજન સાન્ભ્લ્યએલ બહુજ સરસ હતુ.વહ ભૈજિયા વાહ્
August 20, 2012 at 10:07 pm
વાહ વાહ. ખુબ સરસ લેખ. મારી સૌથી મનગમતી વાનગી.
August 23, 2012 at 10:12 pm
A very well written article. Who would think of writing on bhajiyas?? 🙂 and who would think of covering it from all these different angles, much less think of these? You have done a good job. Keep it up and keep on writing on these lesser glorified objects and eatables,would like to see your angle 🙂
February 2, 2013 at 9:56 am
વાહ વાહ્.. મજા આવેી. ભજિયા બાદ કઈ વાનગેી પેીરસેી રહ્યા ચ્હો વાચક્ને.
અન્ય ક્રુતિનેી ઈન્તઝાર કરેી રહ્યા ચ્હેીએ.
February 6, 2013 at 9:17 am
ગીતાબેન, વારો તો હવે ફાફડાનો કાઢવો છે…. 🙂
July 15, 2013 at 5:43 pm
June 28, 2017 at 12:47 am
Very nice & luratic artical. On BHAJIA
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
બ્રિટિશ – અમેરિકન ડાયસ્પોરિક ગુજરાતી કવિતા – રમેશ ચૌધરી
મા ભૂમિની મહેકના સંબંધો – શ્યામ ખરાડે
તરસ – પ્રફુલ્લા વોરા
કવિશ્રી રઘુવીર ચૌધરીની પ્રતિભાવ પ્રેરક કાવ્યરચના – લાભશંંકર ઠાકર
નાઈટ આઉટ એ પેરન્ટસની મોટી સમસ્યા – નમ્રતા દેસાઈ
sandip: રીડગુજરાતી ટીમ ને…….. “સાલ...
SHARAD: FAMILY LIFE AND PROFESSIONAL LIFE ARE DIFFERENT....
SHARAD: PATNI PASE SAFAI PRASTUTKARTA BADCHALAN PATI NE...
SHARAD: BIMAR SHARIR ANE MAN NI DAVA , BE YADGIRIO RAKHI...
SHARAD: SATYA GHATNA JEVI BODHVARTA
Mansukh Savaliya: Thanks for serving the society through...
Viral Pandya: I agree with Mr. Vijay’s...
MANOJ HINGU: સૌ પ્રથમ આપણે નવા વર્ષ ની શુભેચ્છા અને...
Ekta Patel: Happy new Year ! waiting for new articles
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
લેખકો અને ઓનલાઈન ઈ-બુક પાયરસી.. – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧૦)
જિંદગીની આશ.. ઉત્સવ! દીપોત્સવ! – ગોપાલ ખેતાણી
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.