gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ - ડિવૉર્સ (બંધન-મુક્તિ - ૧)
દૂર ક્યાંક ગુંજતા લતાના ગીતે તેને ડોલાવી દીધો. એવું લાગ્યું કે જાણે સમગ્ર સૃિક્ટ પોતાની સાથે ડોલી રહી છે. અત્ર, તત્ર, સવર્‍ત્ર મધુરતા છે; આનંદ જ આનંદ છે!
‘ખરેખર તો આ મુક્તિનો અહેસાસ છે.’
ચાની ટ્રે લઈને આવતાં ભાભીના સાદે અતીત ઝબક્યો, હકારમાં ડોક ધુણાવી.
‘સાચું કહ્યું ભાભી તમે. દેશનો આઝાદ દિન ભલે પંદર ઑગસ્ટ ગણાય, મારી સ્વતંત્રતાનો દિવસ આજનો એટલે કે ૨૬ એપ્રિલનો રહેવાનો! છ વરસની લગ્નજેલમાંથી આઝાદી પામવાનો શુભ દિન છે આ...’
લગ્નના ઉલ્લેખે અતીતના શબ્દોમાં ખટાશ ભળી ગઈ.
કેટલા ઉમંગભેર મા-બાપ, ભાઈ-ભાભીએ મને પરણાવ્યો હતો... તેમના જેવું જ આદર્શ સહજીવન જીવવાના ઓરતા મને હતા, પણ મને પરણનારીને એ મંજૂર નહોતું!
એની ડંખીલી યાદોએ અત્યારે પણ સમસમી ગયો અતીત.
‘જે વીત્યું એ વીત્યું...’ પત્નીની પાછળ આવેલા આનંદે નાના ભાઈને પાનો ચડાવવાની ઢબે કહ્યું, ‘ગંધાતી ગટરથી દૂર સરક્યા પછી એની દુર્ગંધ સાંભ૨વી પણ શું કામ જોઈએ? દંશ દેતા વીંછીને ફગાવ્યા પછી એના ડંખને પણ તિલાંજલિ આપી દેવી ઘટે.’
‘તમારા ભાઈ સાચું કહે છે અતીત...’ બેઉ ભાઈઓને ચાનો મગ દઈને ત્રીજો કપ પોતે લેતી અવનિએ ટહુકો પૂર્યો, ‘ગુલામીનો ત્રાસ વાગોળીને આઝાદીના અવસરને મોળો શું કામ પડવા દેવો?’
અતીતે ઊંડો શ્વાસ લીધો. યા, ભાઈ-ભાભીની વાતમાં તથ્ય છે. આ ચિયર્સ કરવાની મોમેન્ટ છે. આઝાદીનું સેલિબ્રેશન સ્વતંત્રપર્વને શોભે એવું જ હોવું જોઈએને! મુંબઈની અદાલતમાં જજસાહેબ આજે અમારા ડિવૉર્સ મંજૂર રાખતો ચુકાદો આપે દે એની એવી ઉજવણી કરવી છે જે છૂટાછેડાના કિસ્સામાં અગાઉ કોઈએ કલ્પી ન હોય!
‘ભાઈ, મને એક આઇડિયા આવ્યો છે’
૨૬ એપ્રિલની સવારે બોરીવલીમાં અતીત તેનાં ભાઈ-ભાભી જોડે સેલિબ્રેશન-પ્લાન ચર્ચી રહ્યો છે, ત્યારે અંધેરીની વિશાળ વિલામાં અનન્યા ઘવાયેલી વાઘણની જેમ છટપટી રહી છે.
પાછલાં ચાર-ચાર વરસથી ચાલતા છૂટાછેડાના કેસનો આજે અંતિમ ચુકાદો છે અને નામદાર કોર્ટ અતીતની ડિવૉર્સની અરજી મંજૂર રાખશે એમાં મીનમેખ નથી. અતીત જીતી જવાનો, હું હારી જવાની!
અકળામણ, ઉકળાટ વધ્યાં. આખરે શું ગલતી હતી મારી? પતિને પાલવડે બાંધી રાખવો ગુનો છે? પતિ પોતાનો કહ્યાગરો થઈને રહે એવું કઈ પત્ની નથી ઇચ્છતી!
માણસ એટલું સ્વાર્થી પ્રાણી છે કે પોતે વાંકમાં હોવાનું જાણતો-સમજતો હોવા છતાં એના પ્રત્યે આંખ આડા કાન કરી જાણે.
‘આપણી દીકરીનું પણ એવું જ છે...’ રશ્મિકાંત ક્યારેક આકરા થઈને પત્નીને સંભળાવી દેતા, ‘પતિને પાલવડે બાંધવા સાચા હૈયાની પ્રીત ઘૂંટવી પડે, તેને કહ્યાગરો કરવા પોતાના ગુણોથી તેનો ભરોસો જીતવો પડે... પ્ગ્ખ્ થયેલી અનન્યામાં શું આટલી સમજ નહીં હોય!’
પૂછીને તે જ જવાબ વાળતા, ‘બેશક સમજ તો હોય, પણ એના આચરણની માનસિકતાનો અભાવ તેને કનડ્યો. બાકી કેવાં સારાં વર-ઘર તેને મળ્યાં; પરંતુ સુખને જાળવતાં, પચાવતાં તેને ન આવડ્યું.’ રશ્મિકાંતના નિસાસામાં પિતાની વેદના ટપકતી, ‘એકની એક દીકરીના ઉછેરમાં આપણે જ ક્યાંક ચૂક્યા. કદાચ આપણાં લાડપ્યાર, અમીરીએ તેને ફટવી મારી. પતિને પાલતુ કુત્તો માનવાની વૃત્તિ ન હોત સરુ તો છૂટાછેડાના કેસને બદલે ઘરે પારણું ઝૂલતું હોત... જોકે અફસોસ નકામો છે. આટલું વીત્યા પછીયે તેને ક્યાં બુદ્ધિ આવી છે!’
‘આવે પણ ક્યાંથી?’ મા સંભળાવી દેતી, ‘બધી બુદ્ધિ તો તમે લઈને બેઠા છો! ના-ના... દીકરીનો વાંક હોય તો તેને છાવરવાની હોય કે ઢંઢેરો પીટવાનો હોય!’
માની લઢણે પિતા ચૂપ થઈ જતા. ગમે એવી તોય દીકરી લાડકી હતી. ભલે પોતીકા કારણે, પણ ડિવૉર્સથી એય ઓછી અપસેટ નહીં હોય! ત્યાં ક્યાં આ બધી રામાયણ દોહરાવવી?
‘ઠીક છે. અનન્યાને કહેજે જરાય ચિંતા ન કરે. એક ડિવૉર્સથી જિંદગી અટકી નથી જતી.’
અનન્યાને એથી ફાવતું મળતું. કદાચ તેને આ જ રીતે જીવવાની ફાવટ હતી...
અપાર વૈભવ અને અતિ લાડના જોખમી સમન્વયે ધાર્યું કરવાનો ગુણ અનન્યામાં માનો ઇનબિલ્ટ હતો. શેરીરમતમાં પોતાને કોઈ ગાંઠે કે ગણકારે નહીં તો ઘરે નોકરો પર ધાક જમાવીને ખુશ રહેતી. સ્કૂલ હોય કે કૉલેજ, તેને કેન્દ્રમાં રહેવાનું ગમતું. કોઈનો સૂર પોતાનાથી અલગ પડે તો છેડો ફાડતા ખચકાતી નહીં. એવું તિકડમ રચતી કે વાંક સામી વ્યક્તિનો જ દેખાય. એ માટે જરૂર પડ્યે મોટી-મોટી ટ્રીટ આપી ફ્રેન્ડ્સને ઑબ્લાઇઝ કરવામાં પણ છોછ નહીં.
એ અર્થમાં સ્વકેન્દ્રી અનન્યા સ્માર્ટ હતી, બુદ્ધિમંત હતી, રૂપની ધાર તો તાતી તલવાર જેવી મારકણી હતી જ. એટલે પ્ગ્ખ્ પતતાં માએ મુરતિયા તરાસવા માંડ્યા ત્યારે અનન્યાએ તો ધારી જ લીધેલું કે સંસારનો સવર્‍શ્રેષ્ઠ છોકરો જ મારે લાયક ગણાય!
અતીતમાં એની ઝલક વર્તાઈ.
દેખાવમાં અત્યંત કામણગારો અતીત મૂળ તો વલસાડનો, પણ એન્જિનિયરિંગનું ભણીને મુંબઈમાં નોકરીએ લાગ્યો છે. વતનમાં મા-બાપ છે, ભાઈ-ભાભી છે, વાડીવજીફા છે. ઐશ્વર્યની ખોટ નથી. બોરીવલીનો ફ્લૅટ પણ કેવો લક્ઝુરિયસ છે. પાછા મુંબઈમાં રહેવાવાળાં અમે પતિ-પત્ની બે જ...
અનન્યાને દરેક ઍન્ગલ અનુકૂળ લાગ્યો હતો. અંધેરીના ઘરે અતીત તેનાં ભાઈ-ભાભી સાથે પોતાને જોવા આવ્યો ત્યારે પાત્રપસંદગીની દ્વિધા નહોતી રહી અનન્યાને.
‘પપ્પા-મમ્મી તો ખરાં જ, મારા માટે મારાં ભાઈ-ભાભી પણ દેવસમાન છે. મારાથી બે વરસ મોટા આનંદભાઈ શિક્ષક છે, અવનિભાભી તેમના આદર્શોની મૂર્તિરૂપ છે. લગ્નનાં બે વરસમાં ભાભીએ અમને સૌને જીતી લીધાં છે. ભાઈ પાસેથી જેટલાં લાડ પામ્યો, એટલું જ વહાલ મને ભાભી કરે છે. હું ભલે ઘરથી દૂર વસ્યો હોઉં અનન્યા, ઘર મારી અંદર વસે છે...’ એકાંત મેળાપમાં અતીતે કબૂલી લીધેલું. રાધર આડકતરી અપેક્ષા જતાવી હતી - મારા ઘરને મારી જેમ અંતરમાં વસાવનારી જીવનસાથી મને ખપશે!
બાપ રે બાપ! મા-બા૫, ભાઈ-ભાભીને ઑક્સિજન સમજનારો અતીત અનન્યાને ઘરઘેલો લાગ્યો હતો. બીજા બધાનું વળગણ છોડાવીને હું મારું વર્ચસ જમાવું તો ખરી! અનન્યાએ પડકાર જોયો. મુખ મલકાવ્યું, ‘આવા ઘરમાં વસવું મને પણ ગમશે.’
બેઉ પક્ષની હા થઈ, સગપણ લેવાયું. લગ્ન સુધીમાં અનન્યાએ અતીતના ઘરમાં સૌને ઠસાવી દીધું કે મને પામીને અતીતનાં ભાગ્ય ઊઘડી ગયાં! બાકી તેના માટે તો આ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ હતું, અતીતને માત્ર પોતાનો કરવાનું ઇન્વેસ્ટમેન્ટ!
લગ્ન થયાં, ગામના ઘરની મેડીએ સલોણાં અરમાનોને સાકાર કરતી સુહાગરાત ઊજવાઈ એ પછી ખરી બાજી શરૂ થઈ...
હનીમૂન માટે આનંદભાઈ-અવનિભાભીએ નવદંપતીને મલેશિયા-સિંગાપોરનું પૅકેજ ગિફ્ટ કર્યું હતું. આ અંગે પહેલી વાર જાણ્યું ત્યારે જ અનન્યાને ખટકેલું. અમારા હનીમૂનનો નિર્ણય ભાઈ-ભાભી કઈ રીતે લઈ શકે?
‘ડેસ્ટિનેશન તેમણે મને પૂછીને ફાઇનલ કર્યું છે. ભાભીએ મને વારી-વારીને પૂછ્યું કે અનન્યા જોડે વાત થઈ ગઈ છેને. મેં એટલું જ કહ્યું કે હું કહું એ અનન્યાએ જ કહ્યા બરાબર. ખરુંને?’
ત્યારે પોતે સ્મિત ફરકાવીને અતીતનો ભરમ જાળવ્યો, પણ તેનું પગલું ધરાર રુચ્યું નહોતું. અતીત અઢારમી સદીમાં જીવતો લાગે છે. તેનાં વૃંદામાએ વહેવારનાં સૂત્રો મોટી અવનિવહુને સોંપીને બૅકસીટ લઈ લીધી છે. ખરેખર તો બધા સાથે મીઠાશથી વર્તતી અવનિ મને તો મીંઢી લાગી છે. સાસુ-સસરા, પતિ-દિયર બધા પર પોતાનો કેવો કબજો જમાવી લીધો છે!
પોતાની નજરે જોવા ટેવાયેલી અનન્યાને કબજા પાછળ અવનિએ દાખવેલાં મમતા-સમર્પણ ન દેખાયાં. રાધર, એ જોવાં પણ શું કામ? એના કરતાં ભાભીને મીંઢી માનીને તેનું પત્તુ કાપવાની ફાવટ રહેશે. એની શરૂઆત હનીમૂન-પૅકેજથી જ થવી જોઈએ!
બરાબર નીકળવાની સવારે અનન્યાની તબિયત બગડી. આગલી રાત્રે તેણે દવા-ચૂરણનો ડબલ ડોઝ લીધેલો એટલે ડાયરિયા થવો સ્વાભાવિક હતો, પણ એ સત્યથી અજાણ ઘરના બિચારા ગભરાઈ ઊઠ્યા. નવી વહુને દવાખાને લઈ ગયા, નર્સિંગ હોમમાં છ-આઠ કલાક રાખવી પડી ત્યાં સુધી અવનિ સતત ખડેપગે રહી.
‘ખાવા-પીવામાં કશું આવી ગયું હશે...’ ડૉક્ટર વિશેષ કહી ન શક્યા, પણ ઇલાજે અનન્યાની તબિયતમાં સુધારો થયાનો સૌને સંતોષ હતો. ભલે આ બધી ધમાલમાં સિંગાપોરની ફ્લાઇટ ચૂકી જવાઈ!
‘મારે તો આમ પણ સિંગાપોર જવું નહોતું...’ સ્વસ્થ બન્યા પછી મેડીની રૂમમાં પતિને પલંગમાં રમાડતાં તેણે કહ્યું હતું, ‘હનીમૂન તો સ્વિટ્ઝરલૅન્ડમાં જ હોયને!’
તેની આંખોની ચમક, અવાજનો રણકો અતીતને સહેજ પરેશાન કરી ગયો : કંઈક અજીબ તત્વ હતું એમાં, પણ શું?
મુંબઈની ગૃહસ્થીમાં એનો ખ્યાલ આવતો ગયો.
સ્વિટ્ઝરલૅન્ડના હનીમૂનથી પરત થયેલી અનન્યા ખુશખુશાલ રહેતી. ઘરની દીવાલોને તેણે સ્વિટ્ઝરલૅન્ડ ટૂરના ફોટોગ્રાફસથી મઢી દીધી. નોકરીએથી સાંજે ઘરે આવેલા અતીત માટે એ સરપ્રાઇઝ હતી.
‘ડૂ યુ લાઇક ઇટ?’ બહુ ઉમંગભેર અનન્યાએ પૂછ્યું હતું. અલબત્ત, અતીતનો જવાબ, તેનું રીઍક્શન એ જાણતી હતી; પણ એમાં જ તો બદલાવ આણવાનો હતો.
અતીતે નજર દોડાવી. દરેક ફોટો સુંદર હતો, ફ્રેમની પસંદગી અને સજાવટ બેનમૂન હતી અને છતાં... તેણે હોઠ કરડ્યો.
‘આ બધામાં એક તો ફૅમિલી ફોટોગ્રાફ હોવો જોઈએ. આપણાં લગ્નમાં પપ્પા-મમ્મી, ભાઈ-ભાભી સાથે પાડેલા ફોટોવાળી ફ્રેમ પાછી એની જગ્યાએ મૂકી દે.’
ખરેખર તો હૉલમાં કણાની જેમ ખટકતી એ ફ્રેમને દૂર કરવા અનન્યાએ આટલું કષ્ટ ઉઠાવ્યું હતું. અતીતને પણ સમજાવી દેવાનું હતું કે આ ફોટોની જગ્યા હવે સ્ટોરરૂમમાં જ રહેશે.... તે અક્કડ થઈ.
‘એમ કહોને કે તમારે મને હટાવીને ભાભીને આંખ સામે રાખવી છે. પારકાની બૈરી આટલી વહાલી હતી તો મને પરણ્યા શું કામ?’
અતીત સ્તબ્ધ. ફાટી આંખે અનન્યાને તાકી રહ્યો. મા સમાન ભાભી વિશે તે કેવું બોલી ગઈ! ભાઈને તેણે પારકો કહ્યો?
‘હાઉ ડેર યુ...’ અવશપણે અતીતનો હાથ ઊઠ્યો. અનન્યાને તે ચાહવા લાગેલો, પણ તેનું આ રૂપ અસહ્ય હતું.
‘યુ હિટ મી?’ ગાલ પંપાળીને અનન્યાએ સામો લાફો વીંઝેલો, ‘એ પણ આ બે કોડીની બાઈને ખાતર?’
અતીત ચમચમી ઊઠ્યો. સ્ત્રી પર હાથ ઉઠાવવાના તેના સંસ્કાર નહોતા. અનન્યા આમ હાથ ઉપાડશે એવી કદી કલ્પના નહોતી.
‘હું ઘણુંબધું કરી શકું છું અતીત... ભારતીય કાયદો સ્ત્રીને કેટલું રક્ષણ આપે છે એ જાણતા ન હો તો જાણી લો કે દહેજની જૂઠી ફરિયાદ લખાવીને હું તમારાં મા-ભાભીને જેલમાં પુરાવી શકું એમ છું, મારપીટની રાવ કરીને તમારા પવિત્ર ઘરને બદનામ કરી શકું એમ છું, બદનીયતનો આરોપ મૂકીને તમારા પિતાશ્રી-મોટા ભાઈના ચારિત્ર્યની હવા કાઢી શકું એમ છું. અરે, અકુદરતી સેક્સનો ઇલજામ દઈને તમને પણ જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી શકું એમ છું...’
હાંફી ગઈ હતી અનન્યા! અતીત ધબ દઈને બેસી પડેલો. લગ્નના નામે દોજખની એ શરૂઆત હતી!
- પણ મારા માટે તો એ મારી જીત હતી. અત્યારે ગતખંડ સ્મરતી અનન્યાએ નિ:શ્વાસ નાખ્યો : આજે ડિવૉર્સના ચુકાદાએ હું હારી જવાની! ઇટ્સ ઑલ ઓવર.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.