en en en en cs de en it de en en de pl fi de en en en en en en en en en en en en en en en en id en en en de en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en lv en en en en en gu et gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en nb en en pa en en en en en en en en en es ckb en en en en en en en en en en en it en de en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
A man being a slave of machines
મશીનોનો ગુલામ બનતો જતો માણસ
Aas-Pass, Kanti Bhatt | May 20, 2017, 05:05 AM IST
ખલિલ જિબ્રાન જેવા ફિલોસોફરે માનવજાતની ખોટી લકઝરીના મોહ વિશે બહુ વહેલાસર ચેતવણી આપેલી. માનવીને લકઝરીની ચીજોનો મોહ લાગે છે. આ મોહ છૂપી રીતે તમારા ઘરમાં દાખલ થાય છે. આ બધા લકઝરીની ચીજો જેવી કે વૉશિંગ મશીન અને બીજાં મહેનત ઓછી કરવાનાં સાધનો ગુપચુપ શરૂમાં તમારાં સેવક જેવાં લાગે છે. પણ પછી તે યંત્રો તમારા માલિક બની જાય છે. તમે એ યંત્રોના ગુલામ બની જાઓ છો. ગુલામ જ નહીં એ બધા મહેનત બચાવનારાં યંત્રો જીવલેણ પણ બને છે કઈ રીતે? તા. 31-7-2016ના રોજ બનેલો એક સાચો દાખલો જુઓ.
એક વૉશિંગ મશીન 3 વર્ષની બાળકી માટે ઘાતક નીવડ્યું. એલેકસીસ હાની નામની અમેરિકાના આર્કેન્સાસના પ્રાંતની રહેવાસીની માતા સ્લીપિંગ પિલ્સ લઈને બપોરે સૂઈ ગઈ. તેની ત્રણ વર્ષની દીકરી રમતી રમતી વૉશિંગ મશીન પાસે ગઈ. સાહસ કરીને મશીન ઉપર ચડી. મશીનનું બારણું ખોલીને મશીનની અંદર બેઠી અને પછી બારણું બંધ કર્યું. મશીન ચાલુ કર્યું. થોડીવાર કપડાંની સાથે સાથે ત્રણ વર્ષની બાળક ‘ધોવાઈને’ ગુંગળાઈને મૃત્યુ પામી. આ પ્રકારના અકસ્માતોના કિસ્સા હવે ભારતમા પણ બને છે. વધતા જાય છે. બહુ પ્રગટ થતા નથી.
ઘણાના સાસરીયા સમૃદ્ધ હોય તો જમાઈને રેફિજરેટર, કમ્પ્યૂટર અને વૉશિંગ મશીનો પણ ભેટ અપાય છે, પણ ઉપર કિસ્સો લખ્યો તેમ વૉશિંગ મશીન ઘાતક બને તો? અમેરિકામાં તો ત્રણ વર્ષની દીકરીની યુવાન માતાને પોલીસ પકડી ગઈ અને બાળકીના મોત માટે જવાબદાર ગણી તેને લાંબી જેલ થઈ હતી. આજકાલ મુંબઈ-અમદાવાદનાં યુગલો સમૃદ્ધ છે. પતિને મોટરકાર હોય છે. પત્નીની પણ મોટર હોય છે. પત્ની કાર લઈને બપોરે શોપિંગ કરવા જાય છે. સાથે 3થી 7 વર્ષના બાળકને પણ લઈ જાય છે. પછી કેવા દાખલા બને? સાત મહિનાના બાળકને લઈ તેની મમ્મી મોટરમાં શોપિંગ કરવા નીકળી. તેણે રસ્તામાં કાર આડીઅવળી ચલાવી ટ્રાફિકમાં ફસાઈ અને તેને થયેલા અકસ્માતમાં બાળકી ચુંથાઈ ગઈ.
અમેરિકામાં સ્ત્રીઓ નાના બાળકને લઈને કાર ચલાવે છે, તેમાં વર્ષેદહાડે 74,182 બાળકો અને માતાઓનાં મૃત્યુ થાય છે. વૉશિંગ મશીનમાં ગૂંગળાઈને મરી જનાછી બાળકી જેવા અકસ્માતના કિસ્સાઓ પણ વધતા જાય છે. જાપાનમાં હવે ઝુંબેશ શરૂ થઈ છે કે ઓછામા ઓછા અથવા નહીંવત્ કે બિલકુલ નહીં- એ રીતે મશીન વગર ચલાવો.
ઘણી મોડર્ન ગૃહિણીઓ મોટરને જ ઘર બનાવે છે. હું લોસએન્જેલસ ગયો ત્યારે એક મશહૂર લેખકના ઘરે ઉતર્યો. તેનું લગ્નજીવન ગરબડવાળું હતું. એટલી હદે કે તેની પત્ની તેની સાથે ચા પણ પીતી નહોતી. ચા બનાવીને મોટરમાં એક નાનકડું સ્ટેન્ડ રાખ્યું હતું, તેમાં ચાનો પ્યાલો ભરાવીને ગાડી ચલાવતી ચલાવતી ચા પીએ પણ પતિ સાથે નહીં. અને પોતાની સાથે બીજાની જાનને જોખમમાં મૂકે છે. આ ગુજરાતી લોસએન્જેલસથી છૂટાછેડા લઈને અમદાવાદ આવી ગયા. જાપાનમાં ઓછામાં ઓછી ચીજોથી ચલાવવાની ઝુંબેશ ચલાવાઈ રહી છે.
આજે રાજકોટ, ભાવનગર, વડોદરા કે મુંબઈમાં જોશો તો મધ્યમ વર્ગનાં ઘરોમાં બિનજરૂરી ચીજો ખડકાયેલી હોય છે. યુરોપ, અમેરિકામાં હવે એક સારો વાયરો વાયો છે. ‘બિકમિંગ મિનિમાલિસ્ટ’ અને સાથે ‘કન્ઝ્યુમરિઝમ’ એટલે ઉપભોક્તાવાદને વખોડતી ચળવળ ચાલી છે. વોન્ટિંગ લેસ ઇઝ અ બેટર બ્લેસિંગ ધેન હેવિંગ મોર (Wanting less is better blessing than having more) અને આપણા આ ઉપભોક્તાવાદને પોષતી અને ગળામાં ન જોઈતી ચીજો વડગાડતી આખી ઈન્ડસ્ટ્રી ઊભી થઈ છે. દરરોજ આપણે 5000 એવી જાહેરખબરો જોઈએ છીએ જે વણજોઈતી ચીજો ખરીદવાની ઑફર કરે છે. તેને કારણે ઘણા ઘરોમાં દેવું કરીને પણ આવી ફાલતુ ચીજો ખરીદે છે.
અમેરિકામાં હાઈસ્કૂલોની સંખ્યા કરતાં શોપિંગમોલની સંખ્યા વધી ગઈ છે. અમેરિકનો તો દરેક વસ્તુના આંકડા કાઢે છે. થોડા દીવસો પહેલાં એવા સમાચાર વાંચ્યા હતા કે સોનાનું બજાર ઊંચકાવા છતાં જ્વેલરી શોપમાં ગીરદી વધી. અમેરિકનો શિક્ષણ અને કેળવણી ઉપર નાણાં ખર્ચે છે, તેના કરતાં જ્વેલરી અને ભાતભાતના ફેશનેબલ જૂતાં ઉપર વધુ પૈસા ખર્ચે છે. આંકડો કાઢ્યો તો 93 ટકા અમેરિકન ટીનેજર છોકરીઓને માટે શૉપિગ એ ફેવરિટ ટાઈમપાસનું સાધન છે.
સૌ એકબીજા સાથે સરખામણી કરે છે. સ્કૂલેથી બહેનપણી અમુક ચીજ ખરીદે એટલે મધ્યમવર્ગની તેની બહેનપણી કન્યા પણ તેવી ચીજો ખરીદવાની ઈચ્છા દર્શાવે છે. તેનો આનંદ તે ચીજ ખરીદવાની ખ્વાહિશમાં લૂંટાવી દે છે. અમેરિકન પૂર્વ પ્રમુખની પત્ની થીઓડોર રુઝવલ્ટે કહેલું કે ‘કોઈની સાથે આપણી સ્થતિની સરખામણી કરવી કે અમુક ચીજોના શોપિંગની ઈચ્છા કરવી તે આપણા આનંદને નાહકનો લૂંટાવી દેવાની હરકત છે.’
ટેલિવિઝને ઉપભોક્તાવાદને ફાટીને ધૂમાડે લાવી દીધો છે. અમેરિકાના આંકડા મળે છે કે દર વર્ષે ટીવીની જાહેરખબરોમાં 50 અબજ ડોલર એટલે કે રૂ. 3,50,000 કરોડ માત્ર ઉપભોક્તાવાદ ફેલાવવા પાછળ ખર્ચાય છે. મિિસ થીઓડોર રુઝવેલ્ટને કોઈએ પૂછ્યું કે આજના જમાનામાં માનવજાતનો દુશ્મન કોણ છે? આજનો ઉપભોક્તાવાદી મનુષ્ય જ પોતાનો ઉપભોગ વધારીને પોતાનો દુશ્મન બન્યો છે.
(Aas-Pass Gujarati News) સાથે જોડાયેલા અન્ય (Abhivyakti Gujarati News) મેળવવા માટે અમને Facebook અને Twitter પર ફોલો કરો. વાંચતા રહો 76 લાખ+ વાચકોની મનપસંદ અને વિશ્વની નં.1 Gujarati News વેબસાઇટ divyabhaskar.co.in, જાણો સમાચારોથી વધુ. દરેક ક્ષણ અપડેટ રહેવા માટે ડાઉનલોડ કરો Gujarati News App & Divya Bhaskar epaper App.
Web Title: A man being a slave of machines
(Read News in Gujarati from Divya Bhaskar)
Terms & Conditions – D&W contest
Local News Website in English
divyamarathi.com A Leading Marathi News Website
moneybhaskar.comMost comprehensive Business News Website
myfmindia.comRadio Division, wholly owned company of Bhaskar group
dainikbhaskargroup.comGroup Website of India’s Largest Newspaper Group
About UsInvestor|Contact Us|Advertise with Us|Terms of Use|Feedback|Sitemap|Cookie Policy
Copyright © 2017-18 DB Corp ltd., All Rights Reserved.