gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
ઑટિઝમનું નિદાન જલદી થવું છે જરૂરી
You need an iframes capable browser to view this content.
આમ તો ઑટિઝમનો કોઈ ઇલાજ નથી, પરંતુ જો જલદી નિદાન થાય તો બાળકને થેરપી અને દવાઓ વડે ઘણી તકલીફોમાંથી બચાવી શકાય છે. દર ૮૦ બાળકે એક બાળક ઑટિસ્ટિક હોય છે ત્યારે જરૂરી છે કે આપણે જાગરૂક બનીએ
પવઈની ખૂબ જ રેપ્યુટેડ સ્કૂલમાં ભણતો પાંચ વર્ષનો છોકરો ભાંગ્યું-તૂટ્યું બોલતો ત્યારે ટીચર્સને લાગતું સમય લાગશે તેને બોલવામાં, કોઈની સામે નજર ન મેળવતો એટલે લોકોને લાગતું કે તે ધૂની છે, જો તેની વાત ન માનો તો ગુસ્સે થઈ જતો અને બરાડા પાડતો તો બધાને લાગતું કે માથે ચડાવેલો છે. તેને સ્કૂલમાં કોઈ મિત્રો જ નહોતા અને તેને કોઈની જોડે લગાવ પણ નહોતો એટલે ટીચર્સને લાગતું કે મૂડી છે. તેનાં મમ્મી કે પપ્પા તેને છોડીને ક્યાંક જાય તો તેને કોઈ પ્રૉબ્લેમ જ ન હોય તો ઘરના લોકોને લાગતું કે તે કેટલો સમજુ છે. એકને એક વસ્તુ કરવામાં જયારે તેને મજા આવતી અને તે થાક્યા વગર કર્યા કરતો ત્યારે ઘરના લોકોને થતું સારું છે રમવા દો. ગૅજેટ્સ તેને અતિ ગમતાં અને કલાકો તે મોબાઇલ કે આઇ-પૅડ લઈને બેઠો રહેતો, પરંતુ ઘરમાં લાગતું કે આજના છોકરાઓ તો આવા જ હોય. હકીકત એ હતી કે તેના વર્તન અને તેના ડેવલપમેન્ટમાં કોઈ તકલીફ તો હતી જ એવું તેના પેરન્ટ્સને લાગતું, પરંતુ તેમણે આ બાબતને ગંભીરતાથી ન લીધી. વળી તેમને લાગ્યું કે કોઈ બીજું એટલે કે તેમના ટીચર કે ડૉક્ટર તો કશું કહેતા નથી તો એનો અર્થ એમ જ કે તેમના બાળકને કોઈ પ્રૉબ્લેમ નથી. પરિણામ એ આવ્યું કે પાંચ વર્ષ એમનેમ વીતી ગયાં અને અંતે જ્યારે નિષ્ણાત ડૉક્ટર પાસે ગયા ત્યારે ખબર પડી કે બાળકને ઑટિઝમ છે. મુંબઈ જેવા શહેરમાં, મોટી અને જાણીતી સ્કૂલમાં ભણતા હોવા છતાં જો કોઈ બાળકનું ઑટિઝમ પાંચ વર્ષ સુધી નિદાન વગરનું રહે તો એ ખૂબ જ મોટી બાબત છે, કારણ કે જન્મતાંના એકથી દોઢ વર્ષના ગાળામાં આ રોગનું નિદાન થઈ જવું જોઈએ અને એ નિદાન અઘરું પણ નથી. મોડામાં મોડું બે-અઢી વર્ષે તો ખબર પડી જ જાય કે બાળકને તકલીફ છે અને ડૉક્ટર પાસે જવું જરૂરી છે, પરંતુ આજે પણ આપણે ત્યાં જાગૃતિના અભાવને કારણે બાળકોનું નિદાન મોડું થઈ રહ્યું છે અને એને કારણે તેમની તકલીફ ઘણી લંબાઈ જાય છે.
હજી બે જ દિવસ પહેલાં આ પાંચ વર્ષના બાળકનું નિદાન કરનારા કોકિલાબેન અંબાણી હૉસ્પિટલના પીડિયાટ્રિક ન્યુરોલૉજિસ્ટ ડૉ. પ્રદ્ન્યા ગાડગિલ કહે છે, ‘અમને ખૂબ જ અફસોસ થાય છે જ્યારે અમે આવા કેસિસ જોઈએ છીએ. છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં ઘણી જાગૃતિ ફેલાઈ છે. લોકોને હવે ખબર છે કે આવો કોઈ રોગ છે, પરંતુ હજી પણ જેટલી જરૂરી છે એટલી જાગૃતિ તો લોકોમાં નથી જ આવી. ભણેલા-ગણેલા અને સાધનસંપન્ન લોકોના જો આ હાલ હોય તો ગરીબ, અભણ કે જેમની પાસે કોઈ સોર્સ જ નથી એવા લોકોની શું વાત કરીએ? ઑટિઝમ જેવા રોગમાં જેટલું જલદી આપણે નિદાન કરી શકીએ એટલું વધુ સારું રિઝલ્ટ મેળવી શકાય છે. જો મોડું કરીએ તો બાળકને નુકસાન થાય છે. આ બાબતે પેરન્ટ્સ, ટીચર્સ અને બાળકોના ડૉક્ટર્સ બધાએ સાવધ રહીને વર્તવાની જરૂર છે. થોડી-ઘણી શંકા જાય તો તરત જ નિષ્ણાતને બતાવીને માર્ગદર્શન મેળવી લેવું જરૂરી છે.’
ઑટિઝમ એક ડેવલપમેન્ટલ ડિસીઝ છે જે કોઈ એક નહીં પણ એકસાથે વધુ તકલીફો ધરાવતો ડિસઑર્ડર છે. આ તકલીફો વિશે સમજાવતાં ડૉ. પ્રદ્ન્યા ગાડગિલ કહે છે, ‘ઑટિઝમ ધરાવતા બાળકને મુખ્ય તકલીફ કમ્યુનિકેશનમાં થાય છે જ્યાં તે પોતે વ્યવસ્થિત વાત નથી કરી શકતું, બીજાની વાત સમજીને પ્રત્યુત્તર નથી આપી શકતું, પોતાની લાગણીને વાચા નથી આપી શકતું, દ્વિઅર્થી વાક્યો-જોક્સ વગેરે સમજી નથી શકતું, બીજાની લાગણીઓનો જવાબ નથી આપી શકતું, બીજા પ્રત્યે સહાનુભુતિ નથી દર્શાવી શકતું જેને લીધે તે નિષ્ઠુર જણાય છે. વળી આવી વ્યક્તિને કોઈ મિત્રો નથી હોતા, બીજાના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે તેઓ એ સમજી નથી શકતા. હા, એ હકીકત છે કે આ રોગનો સંપૂર્ણ ઇલાજ શક્ય નથી, પરંતુ તેના જીવનમાં ઘણા સુધાર લાવવા શક્ય બની શકે છે.’
ઑટિઝમને લગતી ચૅલેન્જ એ છે કે જે બાળકોમાં માઇલ્ડ લક્ષણો હોય તે બાળકોનાં મા-બાપને જલદીથી ખ્યાલ નથી આવતો કે મારા બાળકને કોઈ તકલીફ પણ હોઈ શકે છે. વળી ઘણા બાળકનું ડેવલપમેન્ટ મોડું થઈ રહ્યું હોય ત્યારે બાળકનાં દાદા-દાદી કે નાના-નાની આ બાબતે ગંભીર થવાની ના પાડે છે અને કહે છે કે તમે નાના હતા ત્યારે તમે પણ મોડું જ બોલતાં શીખેલા. આવી વાતોમાં આવીને માતા-પિતા ગંભીર બનતાં નથી. આ સિવાય જે બાળકોને નિયમિત તેના પીડિયાટ્રિશ્યન પાસે લઈ જવામાં આવતું હોય તો તેને જોઈને જ જો જાણકાર ડૉક્ટર હોય તો તે કહેશે કે તમે ન્યુરોલૉજિસ્ટ પાસે લઈ જાઓ, પરંતુ જો ડૉક્ટર ગફલતમાં રહી જાય તો પણ બાળકે અને પેરન્ટ્સે બન્નેએ ભોગવવું પડે છે. આ વિશે વાત કરતાં ડૉ. પ્રદ્ન્યા ગાડગિલ કહે છે, ‘સ્કૂલમાં કે ડે કૅર સેન્ટર્સમાં જે બાળકોને સાચવે છે એ કૅરટેકર્સ અને ટીચર્સને પણ આ બાબતે પ્રૉપર ટ્રેઇનિંગ આપવી જોઈએ જેથી લક્ષણોને તેઓ ઓળખી પેરન્ટ્સને માહિતી આપી શકે. બાકી છેલ્લે હું એ જ કહીશ કે થોડા પણ જાગ્રત માતા-પિતા હોય જે પોતાના બાળકને પૂરતો સમય આપતાં હોય તેમને ચોક્કસ એ ખબર પડી જાય છે કે કોઈ તકલીફ તો છે જ. આવા સમયે ગફલતમાં રહ્યા વગર કે રાહ જોયા વગર તરત જ ન્યુરોલૉજિસ્ટને મળવું જરૂરી છે.’
સામાન્ય રીતે ખબર કેમ પડે કે બાળકને ઑટિઝમ છે અથવા હોઈ શકે છે? આ માટે બાળકનાં અમુક લક્ષણો તરફ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. પી. ડી. હિન્દુજા હૉસ્પિટલ-માહિમનાં કન્સલ્ટન્ટ પીડિયાટ્રિક ન્યુરોલૉજિસ્ટ ડૉ. નીલુ દેસાઈ પાસેથી જાણીએ કયાં લક્ષણો સૂચવે છે કે બાળકને ઑટિઝમનું રિસ્ક છે. જો તમારા બાળકને આમાંથી કોઈ પણ ચિહ્ન હોય તો તરત જ નિષ્ણાત ડૉક્ટરને મળવું જરૂરી છે.
‡ બાળક બોલવાનું મોડું શીખે. લગભગ ૮ મહિના પછી અને ૧ વર્ષ સુધીમાં.
‡ બાળક ઘણાબધા અવાજો કાઢવાનું શરૂ કરી દે છે. થોડા રિપીટેટિવ અક્ષરો જેમ કે કાકા, મામા, દાદા વગેરે બોલવાની શરૂઆત પણ તે કરે છે; પરંતુ જો તે એમ ન કરે અથવા તમારું બાળક ત્રણ વર્ષનું થઈ ગયું છે છતાં ભાંગ્યાં-તૂટ્યાં વાક્યો બોલે અને બરાબર વાત ન કરે તો રિસ્ક હોઈ શકે છે.
‡ બાળક ભાષા બોલવાનું એક વર્ષ પછી શરૂ કરે છે, પરંતુ ભાષા સમજવાનું કામ તો ગર્ભમાંથી જ શરૂ થઈ જાય છે. જો તમારું બાળક તમે જે કહો છો એ બરાબર સમજતું નથી એમ તમને લાગે અથવા તમારી લાગણીનો તે પ્રતિસાદ નથી આપતું એમ તમને લાગે તો રિસ્ક છે.
‡ જો તમારું નાનકડું બાળક મમ્મીથી અલગ પડતી વખતે ડર નથી અનુભવતું, રડતું નથી અથવા તો અજાણી વસ્તુ કે વ્યક્તિથી પણ તેને કોઈ ડર નથી લાગતો તો તે બાળકને રિસ્ક હોઈ શકે છે.
‡ બાળક જો કોઈ અવાજ, સ્પર્શ, દૃશ્ય, ગંધ કે સ્વાદથી ચીડ અનુભવે અથવા ખૂબ જ અનકમ્ફર્ટે‍બલ થઈ જાય તો રિસ્ક છે.
‡ જો બાળક આંખમાં આંખ નાખીને વાત ન કરી શકતું હોય, તમે હાથ હલાવો કે તાળી પાડો તો એવી સાદી ઍક્શન પણ તે કૉપી ન કરતું હોય તો રિસ્ક છે.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.