en en en en cs de en it de en en de pl fi de en en en en en en en en en en en en en en en en id en en en de en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en lv en en en en en gu de gu gu gu gu en gu en gu gu en gu gu en en nb en en pa en en en en en en en en en es ckb en en en en en en en en en en en it en de en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
Aticle of Aas Pass by Kanti Bhatt
Kanti Bhatt | Apr 27, 2017, 05:24 AM IST
અંગ્રેજીમાં દંભીને હિપોક્રેટ્સ કહે છે. અમેરિકાના વિદેશ સચિવ અડલાઈ સ્ટિવન્સને હિપોક્રેટની રમૂજી વ્યાખ્યા કરતાં કહેલું કે ‘જે માણસ સુખડના વૃક્ષને કાપીને પછી તે વૃક્ષનાં લાકડાંનો મંચ બનાવી, તેના ઉપર ઊભીને વૃક્ષોના રક્ષણનો ઉપદેશ આપે તે દંભી છે, પણ ડોન માર્કવીસે તો ધડાકો કરીને કહ્યું કે આ જગતમાં દંભી કોણ નથી? આપણે બધા જ દંભી છીએ અને ખાસ તો કોઈ પણ દેશના બુદ્ધિમંતો, સાહિત્યકારો, લેખકો કે ઉપદેશકો ખૂબ પંકાયા હોય, તો પણ તેઓ હિપોક્રેટ્સ હોય છે. મારે આજે પૉલ જોન્સન નામના અમેરિકન પત્રકારના પુસ્તક ‘ઇન્ટલેક્ચુઅલ્સ’ની વાત કરવી છે. કોઈ કહેશે કે ભારતના ઇન્ટેલેક્ચુઅલ્સ એટલે લેખકો, ઉપદેશકો કે સાહિત્યકારો. તો મારો બચાવ છે કે આપણા મોટા ભાગના ઈન્ટલેક્ચુઅલ્સે જ પોતે જ પોતાને હાથે કરીને ‘લઘુતા’ બક્ષી દીધી છે. પોતે જ એક નંબરના દંભી પુરવાર થયા છે.
મહાત્મા ગણાતા લીઓ ટોલસ્ટોય, અર્નેસ્ટ હેમિંગ્વે, બર્ટ્રાન્ડ રસેલ, જ્યો પોલ સાર્ત્ર નામના અસ્તિત્વવાદી અને એડમન્ડ વિલ્સન વગેરે રશિયન અને અમેરિકા-ઈગ્લેંડના ઈન્ટલેક્ચુઅલ્સ વિશે વિસ્તારથી પૉલ જ્હોનસને તેના પુસ્તકમાં લખ્યું છે. તે મુજબ મહાન લેખકોના અંગત જીવન કેવા રેઢીયાળ હોય છે, પત્નીઓ ઉપર કેવા સીતમ ગુજારે છે? પબ્લિકમાં મહાન દેખાતા આ ઈન્ટલેક્ચુઅલ્સનાં અંગત જીવન કેવાં હોય છે, તે આ પુસ્તકમાં લખ્યું છે.
હિપોક્રસી શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો? લગભગ 2345 વર્ષ પહેલાં ગ્રીક ફિલોસોફર હિપોક્રેટના નામ ઉપરથી આ શબ્દ આવ્યો છે જે વ્યક્તિ જાહેરમાં ખૂબ શાણો, ચરિત્રવાન, બ્રહ્મચારી દેખાતો હોય પણ ખાનગી જીવનમાં તદ્દન અત્યંત દંભી હતો. આખી જિંદગી હિપોક્રેટ નામના ફિલોસોફરે ઓનેસ્ટી, હ્યુમેનિટી, ઓબ્રેએટી, બ્રહ્મચર્ય અને સાદાઈ વિશે ગાંગરી ગાંગરીને ઉપદેશ આપ્યા છે. સાદુ શાકાહારી ભોજન જ લેવાની શિખામણ આપી છે. જાહેરમાં ઉપદેશના શબ્દો બોલીને હિપોક્રેટ કહેતા હોય છે કે માનવનું આ શરીર તેના આત્માનું મંદિર છે. તેને સાદા આહારવિહારથી સાચવવું જોઈએ અને તે માટે ફળફળાદી જ ખાવાં જોઈએ. પણ હિપોક્રેટ પોતે તેના આહારમાં રાત્રે પનીરમાં પલાળીને સ્વાદિષ્ટ બનાવેલું સુવ્વરનું માંસ ખાતા અને સાથે કાર્લ્સબર્ગનો બિયર પણ ઢીંચતા. જે કંઈ સ્વાદિષ્ટ મળે તે ઝાપટતા.
આપણે પૉલ જોન્સનના પુસ્તકમાંથી જે લગભગ ડઝનેક ઈન્ટેલેક્ચુઅલ્સના દંભી અને ખાનગી જીવનની વાત કરવી છે. તેમાં સૌ પ્રથમ રશિયન મહાત્મા લીઓ ટોલસ્ટોયને ‘પોલની દૃષ્ટિએ’ જોઈએ. એટલા માટે કે મહાત્મા ગાંધીજી દક્ષિણ આફ્રિકામાં હતા, ત્યારે લીઓ ટોલસ્ટોય ગુલામીની વિરુદ્ધ હતા અને ચગદાયેલી માનવજાતની સેવાનું કામ કરતા. પણ લીઓ ટોલસ્ટોય તેમની પત્નીને કેવી ગુલામીમાં રાખતા અને તેના ઉપર કેવો છૂપો સિતમ ગુજારતા તે વાત ‘ઈન્ટેલેક્ચુઅલ્સ’ પુસ્તકમાં પ્રથમ લીધી છે. ટોલસ્ટોય 28 ઓગસ્ટ, 1828મા એક રશિયન ગામમાં જન્મ્યા હતા.
1869માં ‘વૉર એન્ડ પીસ’ નામના પુસ્તક દ્વારા યુદ્ધની ભીષણતા બતાવેલી. તેમણે જ ગાંધીજીને અહિંસાના પાઠ શીખવ્યા હતા. આ બધા તેના ગુણો અને તેની મહાનતાને જાણો છો. પણ તેના ગૃહજીવનમાં ટોલસ્ટોય સીતમગર હતા. 34 વર્ષની વયે તે સોફિયા નામની 18 વર્ષની અતિ સ્વરૂપવાન સુંદરીને પરણ્યા. ટોલસ્ટોય બ્રહ્મચર્યનો ઉપદેશ આપતા પણ તેણે તેમની પત્નીની ઈચ્છાવિરુદ્ધ તેર બાળકો પેદા કર્યાં. મેડમ જર્મેનજીયર નામની લેખિકા અને પૉલ જોન્સન કહે છે કે- ટોલસ્ટોય સ્ત્રી સન્માનની મોટી મોટી વાતો જ કરતાં.
પત્ની બીમાર હોય, ત્યારે કે બાળકોના ઉછેરમાં ધ્યાન આપતા નહીં. સોફિયાના શબ્દોમાં (હી નેવર ગેવ એ ગ્લાસ ઑફ વોટર ટુ ચિલ્ડ્રન સેટ ફાઈવ મિનિટ્સ નિઅર માય બેડ વ્હેન આઈ એમ સિક) 1897માં ટોલસ્ટોયે બ્રહ્મચર્યના અંચળા તળે પત્નીને પોતાના બેડરૂમમાંથી કહેવા પૂરતી હાંકી કાઢી હતી. ટોલસ્ટોય મહાન ઉપદેશકની જેમ બહાર ફરતા અને પત્ની સોફિયા તેમનો તમામ કારોબાર ખેતર વગેરે સંભાળતી. પત્ની સોફિયાને સતત ભય રહેતો કે ટોલ્સટોય તેનો ત્યાગ કરશે તો?
‘ઈન્ટેલેક્ચુઅલ્સ’ પુસ્તકના 115મે પાને લીઓ ટોલસ્ટોય વિશે લખ્યું છે કે ‘તેની બાપદાદાની જાગીરથી તે જલસા કરતા. દસ દસ વર્ષ સુધી જુગારમાં નાણાં વેડફતા રહ્યા. જુગારમાંથી દેવું ભરી શકતા નહીં. એક તબક્કે લીઓ ટોલસ્ટોય લશ્કરમાં જોડાયા ત્યારે તેની સર્જનશક્તિ ચકાસવા ‘મિલિટરી ગેઝેટ’ નામનું અખબાર શરૂ કર્યું, પણ અખબાર માટે આવેલા પૈસા ટોલસ્ટોય જુગારમાં ખોઈ નાખતા. ટોલસ્ટોયે પોતે તેની ડાયરીમાં લખ્યું છે કે સ્ત્રી પ્રત્યેના મોહથી હું એક ક્ષણની શાંતિ ભોગવી શક્યો નથી.’ તેની આત્મકથા લખનારી મેડમ એઈલમટ મોડ લખે છે કે માર્ચ, 1847ના મહિનામાં ટોલસ્ટોયને ગોનોરીયાને રોગ થયો હતો.
ટોલ્સ્ટોયે પોતે તેના ભાઈ નિકોલાઈને લખેલું કે ‘ગોનારીયાનો ઈલાજ મરક્યુરીથી કર્યા પછી હાલત વધુ બગડી છે (અનટોલ્ડ સફરીંગ). મને રશિયન ખેડૂતની છોકરીઓ અને જીપ્સી સ્ત્રી પાસે ગયા વગર ચાલતું નથી. ટોલસ્ટોય રોજ સવારે સંકલ્પ કરતા કે આજે તો સંયમ પાળવો, પણ રાત પડે ત્યાં સંકલ્પ તૂટી જતો. 1856ની ડાયરીમાં ટોલસ્ટોયે લખ્યંુ છે ‘રાતભર- અડદી રાત સુધી ‘પીવાનું’ ચાલતું. જીપ્સીઓનો સંગાથ હતો. (જુગારનાં) પત્તાં હતાં અને પછી બધાથી થાકીને સૂઈ જતો અને બીજે બપોરે બે વાગ્યે જાગતો અને પાછો એ જ ‘દોર’ ચાલતો.
(Aas-Pass Gujarati News) સાથે જોડાયેલા અન્ય (Abhivyakti Gujarati News) મેળવવા માટે અમને Facebook અને Twitter પર ફોલો કરો. વાંચતા રહો 76 લાખ+ વાચકોની મનપસંદ અને વિશ્વની નં.1 Gujarati News વેબસાઇટ divyabhaskar.co.in, જાણો સમાચારોથી વધુ. દરેક ક્ષણ અપડેટ રહેવા માટે ડાઉનલોડ કરો Gujarati News App & Divya Bhaskar epaper App.
Web Title: Aticle of Aas Pass by Kanti Bhatt
(Read News in Gujarati from Divya Bhaskar)
Terms & Conditions – D&W contest
Local News Website in English
divyamarathi.com A Leading Marathi News Website
moneybhaskar.comMost comprehensive Business News Website
myfmindia.comRadio Division, wholly owned company of Bhaskar group
dainikbhaskargroup.comGroup Website of India’s Largest Newspaper Group
About UsInvestor|Contact Us|Advertise with Us|Terms of Use|Feedback|Sitemap|Cookie Policy
Copyright © 2017-18 DB Corp ltd., All Rights Reserved.