gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en en en gu en en en gu gu gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: પાંદડે પાંદડે કિરણ (ભાગ-2) – સં.મહેશ દવે
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ ટૂંકી પ્રેરક બોધકથાઓના પાંદડે-પાંદડે શ્રેણીના પુસ્તક ‘પાંદડે પાંદડે કિરણમાંથી એકાદ-બે લેખ અગાઉ આપણે માણ્યા છે. આજે માણીએ વધુ બે પ્રેરક રચનાઓ. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
રાત્રિના અંધકારની પાંખો આખા શહેરને વીંટળાઈ વળી હતી. પ્રકૃતિએ તેના પર સફેદ બરફની ચાદર ઓઢાડી દીધી હતી. શહેરની ગલીઓ છોડી હૂંફ મેળવવા માટે માણસો પોતાના ઘર તરફ વળી રહ્યા હતા. શહેરના ઉપનગરમાં છેવાડે એક જૂનું ઝૂપડું ઊભું હતું. એના ઉપર ભારે બરફ છવાયો હતો. ઘમચુલા જેવા ઝૂંપડાના ખૂણામાં ખખડી ગયેલા ખાટલામાં મૃત્યુના કિનારે ઊભેલો એક યુવાન સૂતો હતો. ઠંડા પવનથી ફડફડ થતાં બુઝાતા દીવાની સામે એ એકીટશે જોઈ રહ્યો હતો. આયુષ્યના વસંતકાળમાં જીવી રહેલો એ યુવાન સારી રીતે જાણતો હતો કે તેની છેલ્લી ઘડીઓ ગણાઈ રહી છે. મૃત્યુદેવ તેને મુક્ત કરે તેની તે રાહ જોઈ રહ્યો હતો. તેના મ્લાન ચહેરા પર આશા-અપેક્ષા હતી, તેના હોઠો પર સ્મિત હતું અને આંખોમાં ક્ષમાનો ભાવ હતો.
જીવનથી ઊભરાતા ધનિકોના શહેરમાં એ ગરીબ યુવાન ભૂખ-તરસથી પીડાઈને તેમજ ટાઢથી ઠૂંઠવાઈને મૃત્યુને માર્ગે વિદાય લઈ રહ્યો હતો. એ યુવાન કવિ અને ચિંતક હતો. લોકોને આહલાદ આપવા અને તેમની જિજ્ઞાસા સંતોષવા દેવી સરસ્વતીએ તેને પૃથ્વી પર મોકલ્યો હતો. કમનસીબે પ્રજાજનો એને સમજ્યા નહીં, કારણ કે તેમણે તેને બરાબર સાંભળ્યો જ નહીં. સાંભળવા માટે તૈયાર જ ન હોય તેના જેવા બહેરા બીજા કોઈ નથી.
યુવક કવિ-ચિંતક તેના છેલ્લા શ્વાસ લઈ રહ્યો હતો. પોતાના હાથ આકાશ તરફ ઊંચા કરી એણે પ્રાર્થના કરી, ‘હે દેવાધિદેવ મૃત્યુ, આવ, મને તારી ગોદમાં લઈ લે. મારી આસાપાસ બંધાયેલી સંસારની સાંકળોમાંથી મને મુક્ત કર. હું અહીં કિન્નરોનાં ગાન અને સંતોની વાણી લઈને આવ્યો હતો, પણ શોષણ કરતા લોકોને તેમાં રસ નહોતો અને શોષિત લોકોને સમય વેઠ કરવામાં જતો હતો. તેમની પાસે નિરાંત નહોતી.’ મૃત્યુદેવ આવ્યા અને યુવાનને સાંત્વન આપ્યું, ‘યુવાન, હું તને મુક્ત કરવા આવ્યો છું. તેં તારા જીવનનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યું છે. તારી કવિતાઓ અને ચિંતનને આજે કોઈએ ધ્યાન પર લીધાં નથી, પણ એ વ્યર્થ જવાનાં નથી. આવનારી પેઢી એ વાંચશે, એની કદર કરશે, આનંદ લેશે અને માર્ગદર્શન મેળવશે.’
સદીઓ પછી પ્રજા તેની અજ્ઞાનની નિંદ્રામાંથી જાગી. જ્ઞાન, કલા, સાહિત્ય અને ચિંતનનું નવપ્રભાત ખીલ્યું. શોધખોળ કરનારાઓએ યુવાન કવિ-ચિંતકનાં લખાણો શોધી કાઢ્યાં. તેના શબ્દોના અર્થ કર્યા, પુસ્તકો છાપ્યાં, નવાં અર્થઘટનો થયાં. સાચુ સાહિત્ય કદી એળે જતું નથી. એનામાં સત્વ હોય તો તે ટકે છે, જીવે છે અને વિશ્વને ઘડે છે. સમય લાગે છે, કારણ કે કવિ-ચિંતકો તેમના સમય કરતાં આગળ હોય છે.
[2] હળવાશ પામવાનું પ્રથમ પગથિયું
ટેકરીઓની પેલે પાર એક શાંત ઉપવન હતું. ઉપવનમાં એક સિદ્ધ મહાત્મા રહેતા હતા. એક યુવાન સાધક તેમની સાથે જ્ઞાનચર્ચા કરી રહ્યો હતો. ત્યાં એક થાકેલો માણસ આવ્યો. એના બિહામણા ચહેરા, ગંદા કપડાં, કેડે બાંધેલી કટાર, ખભે ધારણ કરેલા ધનુષ્ય-બાણથી સ્પષ્ટ હતું કે એ કોઈ લૂંટારો હતો. મહાત્માની પારખુ દષ્ટિથી અછાનું ન રહ્યું કે આ માણસ હિંસક છે અને લૂંટફાટ કરી નિર્વાહ કરે છે.
એ માણસ આવીને મહાત્માને પગે પડ્યો અને બોલ્યો :
‘હે દયાળુ મહાત્મા, મેં બહુ પાપ કર્યા છે. પાપનો એ ભારે બોજ મારા હૃદયને કચડી રહ્યો છે. મારે તેમાંથી હળવા થવું છે.’
મહાત્મા એ માણસ સામે ક્ષણવાર જોઈ રહ્યા. પછી બોલ્યા, ‘ભાઈ, મેં પણ ઘણાં પાપ કર્યાં છે. તેનો બોજો મને પણ ભારે લાગે છે.’
એ માણસે કહ્યું : ‘પણ મહાત્માજી, હું તો ચોર છું. મેં ઘણે ઠેકાણે ધાડ પાડી છે. વટેમાર્ગુઓને લૂંટ્યા છે.’
મહાત્માએ ડોકું હલાવ્યું, એ બોલ્યા : ‘ભાઈ, સિદ્ધિ તો મને પછીથી મળી. મારા પૂર્વજીવનમાં હું પણ ચોર-લૂંટારો હતો.’
લૂંટારો હવે કકળી ઊઠ્યો, ‘મહારાજ, મેં તો ઘણી હત્યાઓ પણ કરી છે. હત્યા કરેલાં કેટલાંયની આંખો મારી સામે તગતગે છે. તેમની ચીસો મારા કાનમાં સંભળાય છે.’ શાંત ચિત્તે સાંભળી રહેલા મહાત્માએ કહ્યું :
‘વાલ્મીકિ ઋષિની જેમ મેં પણ પૂર્વજીવનમાં હત્યાઓ કરી છે.’
લૂંટારો ઊભો થયો. તેણે મહાત્મા સામે તીણી નજરે જોયું. તેની આંખમાં કોઈ અજબ તેજ ચમક્યું. એ ખોડંગાતો ખોડંગાતો ચાલતો થયો. ટેકરીઓ ઊતરવા માંડ્યો. ગુરુ સામે બેઠેલો સાધક શિષ્ય આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યો. એ મહાત્માને નખશિખ જાણતો હતો. તેમના પૂર્વજીવનથી પણ એ માહિતગાર હતો. તેણે મહાત્માને પૂછ્યું :
‘ગુરુજી, શા માટે તમે ન કરેલાં પાપોની કબૂલાત કરી ? તમે જોયું નહીં એ માણસ તમને તુચ્છ ગણીને ચાલતો થયો.’
મહાત્માએ કહ્યું : ‘એ ખરું છે કે એની આંખમાંથી હું ઊતરી ગયો, પણ એ મારી પાસેથી રાહત પામીને ગયો. હળવો થઈને ગયો. એને એ જ જોઈતું હતું ને !’ એ જ વખતે મહાત્મા અને શિષ્યે દૂર દૂરથી સીટી બજતી સાંભળી. સીટી વગાડતો વગાડતો, ગાતો ગાતો લૂંટારો ટેકરીઓ ઊતરી રહ્યો હતો.
ઉપદેશથી કે કઠોર વેણથી કોઈ સુધરતું નથી. પહેલું પગથિયું હળવા થવાનું છે. બીજું પગથિયું નવજીવનનું છે. પાછલાં પાપ ભૂલીને નવો રાહ અપનાવવાનું છે. બીજાઓ પણ પોતા જેવા જ છે, પોતે ઊતરતી કક્ષાનો નથી એની પ્રતીતિ માણસને થાય પછી એ સુધરી શકે.
[કુલ પાન : 44. (મોટી સાઈઝ) કિંમત રૂ. 35. પ્રાપ્તિ સ્થાન : ઈમેજ પબ્લિકેશન્સ પ્રા. લિ. 1-2, અપર લેવલ, સૅન્ચુરી બજાર, આંબાવાડી સર્કલ, આંબાવાડી, અમદાવાદ-380006. ફોન : +91 79 26560504. ઈ-મેઈલ : info@imagepublications.com ]
માણસના સ્વભાવમાં બદલાવ કઈ રીતે આવી શકે ?
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous અંદરની શૂન્યતા – ફાધર વાલેસ
મધુપુરની મધમાખીઓ – રમણલાલ સોની Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
મારા વાચનની વાત – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
મારું વાચન શરૂ થયું, કક્કો-બારાખડી આવડ્યાં ત્યારથી. બાળપણમાં રમવા-રખડવા મળે તો વાંચવાની કડાકૂટ કોણ પસંદ કરે ? મનેય મારી મા જ્યારે વાંચવાનું કહેતી ત્યારે કીડીઓ ચડતી. મારા પિતાશ્રી કડક ને કર્મઠ. બ્રિટિશ સરકારના વફાદાર સેવક. સવારે જમીને કચેરીએ જાય તે સાંજે આવે. હું વાંચતો ન હોઉં તો મારો હવાલો મા પિતાશ્રીને સોંપતી. નિશાળ સવારની હોય ત્યારે બપોરનો ફુરસદનો સમય મને ... [વાંચો...]
દોસ્તીથી શું લાભ ? – ભૂપત વડોદરિયા
(દોસ્તી નામના સંબંધથી માણસને લાભ થાય કે નુકસાન ? મિત્રતામાં લાભ કે નુકસાનને સ્થાન છે ખરું ? આવા જ પ્રશ્નોનો જવાબ તમને આ લેખમાંથી કદાચ જડશે. જિંદગીના એક સુંદર મૈત્રીસંબંધને સ્પર્શતો આ લેખ ‘જિંદગી ઝિંદાદિલીનું નામ’ પુસ્તકમાંથી આજે અહીં પ્રસ્તુત કર્યો છે. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.) સંપત્તિ મિત્રો મેળવી આપે છે અને વિપત્તિ મિત્રોની પરીક્ષા કરે છે. ... [વાંચો...]
જવા દો ને વાત – કલ્પના દેસાઈ
(‘જન્મભૂમિ પ્રવાસી’ માંથી સાભાર) આપણામાં ‘કેમ છો?’ પૂછવાનો રિવાજ કેમ છે તે જાણો છો? આપણે કોઈને રોજ મળીએ કે રોજ ફોન કરીએ તોય કેમ છો પૂછવાનું ન ભૂલીએ – કેમ? એક તો કઈ ઘડીએ કોને શું થાય તે કંઈ કહેવાય નહીં. જો આપણે એકાદવાર પૂછવાનું ચૂકી જઈએ અને ત્યારે જ જો એમનું માથું ફાટતું હોય તો એમનો બધો ગુસ્સો આપણા ઉપર ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : પાંદડે પાંદડે કિરણ (ભાગ-2) – સં.મહેશ દવે
November 7, 2012 at 1:02 am
બન્ને બોધકથાઓ સરસ છે.
November 9, 2012 at 1:38 pm
પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત જનાવશો
Kalidas V. Patel { Vagosana } says:
November 22, 2012 at 3:54 pm
સુંદર બોધ કથાઓ. અભિવ્યક્તી પણ અસરકારક રહી. અભિનંદન.
કાલિદાસ વ. પટેલ { વાગોસણા }
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.