gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: ટેકરીઓની સાખે – હર્ષદ કાપડિયા
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ ટૂંકા લલિત નિબંધોના પુસ્તક ‘અતીતનો રણકાર’માંથી આ લેખ સાભાર લેવામાં આવ્યો છે. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
ઘરની ઓશરીમાંથી દેખાતી અને ઘરની બારીમાંથી દેખાતી ટેકરીનાં રૂપ વચ્ચે પણ ઘણો ફરક પડે. ઓશરીમાંથી દેખાતી ટેકરીની મુદ્રામાં ફોટો પડાવવા ઊભી રહેતી બાળકીનો અણસાર વર્તાય. જ્યારે બારીમાંથી ડોકિયું કરતી ટેકરી સંતાકૂકડીની રમત રમ્યા કરે. જોકે એનામાં આપણને આશ્ચર્યચકિત કરી દેવાની ક્ષમતા વધારે હોય. તેમ બારીમાંથી અચાનક નજર કરો ત્યારે એ શું કરતી હશે એ કહેવાય નહીં. કાં તો એ વાદળની ફર ટોપી પહેરીને બેઠી હોય અને હિમાલયની નકલ કરતી હોય અથવા તો એકીટશે આકાશને તાકી રહી હોય અથવા બકરીઓ સાથે પકડદાવ રમતી હોય. પહેલા વરસાદમાં ભીંજાતી અને થોડા દિવસ પછી લીલા વાઘા પહેરતી ટેકરી, રાતે તારા ગણતી ટેકરી બારીમાંથી વધારે આત્મીય લાગે. આંગણામાંથી તો આખી ટેકરી દેખાય. પાશ્ચાદભૂમાં રહેલા આકાશનું કૅન્વાસ એના નાનકડા સ્વરૂપને વધારે નાનકડું બનાવી દે. તમને એની પરની પગદંડી દેખાયા કરે. એનો વાંકોચૂકો આકાર ટેકરીના આખા અસ્તિત્વમાં થોડીક ગતિ પૂરી દે. એમાંય જ્યારે ટેકરી લીલીછમ બનીને બેઠી હોય ત્યારે તો પેલી પગદંડી આકાશમાંથી પડીને થીજી ગયેલી વીજળી જેવી લાગે. આંગણામાંથી દેખાતી ટેકરી તમારી સામે હંમેશાં મોકળા મને ઊભી રહે.
ઘરની પશ્ચિમ દિશામાં ગોઠવાયેલી ટેકરી પર પહેલાં ઉજાસની અલૌકિક આભા વરતાય. પછી એની પર ઉજાસ રેલાય. એ ઘડીએ ટેકરી ઈશ્વરની વિરાટ મૂર્તિ જેવી દેખાય. એના ચહેરા પર સૌમ્ય સ્મિત પ્રગટ્યું હોય. પછી સૂર્યના તડકાનો અભિષેક થાય ત્યારે તો બાહુબલિનું સ્વરૂપ યાદ આવે. દૂધની જેમ તડકાની ધાર થતી હોય તો એને પવિત્ર માનીને ગંગાજળની જેમ સાચવી રાખવા મન લલચાત. આવી ટેકરી નજર સામે હોય તો દેવની મૂર્તિની શી જરૂર ? ટેકરીને જોઈને ઈશ્વર યાદ આવે ને ટેકરીને મનોમન વંદન કરી લેવાય. આમ છતાં આપણા દેશની લગભગ બધી ટેકરીઓ પર મંદિર જોવા મળે. ટેકરી પર મંદિર, મંદિર પર ફરકતી ધજા, તળેટીથી ટોચ સુધીનાં પગથિયાં…. આ દશ્ય તો આપણા વ્યક્તિત્વનું એક પાસું છે. આપણે ટેકરી કે પર્વત પર મંદિરો શા માટે બાંધતાં હોઈશું ? ત્યાંથી આકાશ અને આકાશમાં વસતો ઈશ્વર વધારે નિકટ લાગતો હશે ? શિખર પર પહોંચ્યા પછી નીચેની સૃષ્ટિ જોઈને, ઊર્ધ્વગમનનો કે કશુંક સિદ્ધ કર્યાનો અનુભવ થતો હશે ? ઢળતી બપોરે સૂર્યને માથા પરથી પીઠ પાછળ ઢાળી દીધા પછી આપણી પશ્ચિમ બાજુની ટેકરી હળવીફૂલ બને ને એની છાયા આપણા સુધી લંબાય ત્યારે તો એને ટપલી માર્યાનો કે એને સ્પર્શ કર્યાનો અનુભવ થાય. સૂર્યાસ્ત પછી એની પર છવાતા આછા અંધકારમાં વિષાદની છાંટ ભળી જાય. ચોમાસામાં ટેકરી પરની ગતિવિધિ વધારે હોય. ઘાસનાં અંકૂર ફૂટતા હોય, એ પવનના સંગીતને વધુ મધુર બનાવતા હોય, વરસાદ પડે ત્યારે ટેકરી અને વૃક્ષ, ઘાસ અને પથ્થર એમાં નહાતાં હોય. જાણે ટેકરીનું આખું અસ્તિત્વ સાર્થક થતું લાગે. એ લીલી ચૂંદડી ઓઢીને નવોઢા બનીને બેસે, પરંતુ ઉનાળામાં એનો ચહેરો નંખાઈ જાય. એનો ભૂખરો પોશાક એને શોકગ્રસ્ત બનાવી દે.
તમે મુંબઈથી અમદાવાદ સુધીના નવા બંધાતા હાઈવે પર પ્રવાસ કરો તો ટેકરીઓની અવદશા જોવા મળે. ઠેરઠેર પડખાં કપાયેલી ટેકરીઓ દેખાય. એક જરાક મોટી ટેકરીનું તો મસ્તક જ વાઢી લેવાયું હતું. ફક્ત એનું ધડ ઊભું હતું. પેલા શિરચ્છેદ થયેલા રાજાનું ધડ લડતું રહ્યું હતું એ યાદ આવી ગયું. પણ આ ટેકરી કોની સામે લડવાની ? અને એનો શિરચ્છેદ નહોતો થયો ત્યારે પણ એ ક્યાં લડતી હતી ? બીજી એક ટેકરીની વધારે અવદશા હતી. એની ઉપર થોડાક મજૂરો ચઢી ગયા હતા અને ખાટકીની અદાથી ટેકરીને ખોતરી રહ્યા હતા. એક ટેકરીના પગ પાસે વૃક્ષોનાં શબ પડ્યાં હતાં જાણે કે દ્રૌપદી કૌરવોએ હણેલા પોતાના પુત્રોના શબ પાસે ઊભી રહીને કલ્પાંત કરતી હતી. હાઈવે પરની એક ટેકરી એવી પ્રતીક્ષા કરતી હતી કે રામ આવે ને અહલ્યા બનાવે. કદાચ કોઈક ત્રસ્ત ટેકરી સીતાની જેમ ધરતી પાસે મારગ પણ માગતી હશે. હાઈવે પરની ટેકરીઓને મુંબઈની ટેકરીઓની વેદનાની ક્યાંથી ખબર હોય ? ટેકરીઓ પર વસી ગયેલી વસાહતો જોઈને મડદાં પર બેઠેલાં ગીધ યાદ આવે. આ બધી ટેકરીઓની કાયા કોહવાઈ રહી છે અને એમાં જીવાતો પડી છે.
નાનકડી ટેકરી હોય, એની પાસેની નદી વહેતી હોય, એની પર નાનો પુલ હોય તો ભયોભયો. ટેકરીઓની સાખે કોઈકને ફૂલ આપ્યાની યાદ આપણા કવિને આવ્યા કરે છે, પણ ટેકરી ઘર પાસે જ હોય તો ? એ આપણા પ્રેમ, ઉષ્મા, વિષાદ, વિયોગ, મિલનની સાક્ષી બની જાય. એને જોઈને આ બધી લાગણીઓ વધુ ઉત્કટતાથી અનુભવાય. ટેકરી પણ આપણાં સ્પંદન પારખતી થઈ જાય. ખરેખર, ઘરની પાસે એક ટેકરી હોવી જોઈએ.
[ કુલ પાન : 160. કિંમત રૂ. 100. પ્રાપ્તિસ્થાન : આર. આર. શેઠ ઍન્ડ કંપની પ્રા. લિ. ‘દ્વારકેશ’, રૉયલ ઍપાર્ટમૅન્ટ પાસે, ખાનપુર, અમદાવાદ-380001. ફોન : +91 79 25506573.]
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous રીડગુજરાતી આંતરરાષ્ટ્રીય વાર્તા-સ્પર્ધા : 2012 – તંત્રી
ભારતીય સંસ્કૃતિના સર્જકો – દિનકર જોષી, યોગેશ પટેલ Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
સાચો મિત્ર કેવો હોય ? – ભૂપત વડોદરિયા
સંપત્તિ મિત્રો મેળવી આપે છે અને વિપત્તિ મિત્રોની પરીક્ષા કરે છે. સંસ્કૃતમાં આવાં અનેક સુભાષિતો છે અને દરેક ભાષામાં મૈત્રી વિશે કંઈ કંઈ ઉક્તિઓ મળી આવે છે. આજે ધંધાદારી મૈત્રીઓની બોલબાલા છે, પણ માત્ર બે વ્યક્તિઓ વચ્ચેની જ દોસ્તી હતી જૂના જમાનામાં – આજના જમાનામાં વળી દોસ્તીને કોણ પિછાને છે ? પણ આજના જમાનામાં પણ ક્યાંક ને ક્યાંક બે સારા ... [વાંચો...]
લહેરખીનો હાથ હું ઝાલું…. – રીના મહેતા
સરરર.... અવાજ સાથે બારીનો કાચ બંધ થઈ જાય છે. હમણાં-હમણાંથી આ કાચ બંધ જ રહે છે. કોઈક ને કોઈક વ્યક્તિ, કોઈ ને કોઈ બહાને એને બંધ કરી જાય છે. પહેલા બિલાડી આવી દૂધ પી જશે-નું બહાનું હતું અને હવે ઠંડીનું. ખાલી સવારે જ થોડીવાર અનિવાર્યપણે બારી ખૂલે છે – તેય જરાક જ. એટલી અમથી જગ્યામાંથી બહારનું આકાશ અંદર-બારીની અંદર, ઘરની ... [વાંચો...]
તડકો ઊઘડ્યો છે…. – મણિલાલ હ. પટેલ
ઘણા દિવસો પછી તડકો આજે ઘેર આવ્યો છે. એના આગમનનો આનંદોત્સવ સવારથી જ ઊજવાય છે. પારેવાં એમની પાંખોની હવાઈ ગયેલી ભૂખરતાને સૂકવી રહ્યાં છે, વૃક્ષોનાં વાચાળ પાંદડાં તડકા સાથે ભૂતકાળની ખટમીઠી વાતો કરતાં કરતાં હસી પડે છે, એને સાંભળે છે ને વળી ગંભીર થઈ જાય છે. ઘણી ઋતુઓ પછી મળેલાં પતિ-પત્નીની જેમ વૃક્ષો એકબીજાને સહસ્ત્ર આંખે ચંચળ-ચંચળ તાકે છે. કાબર એના ... [વાંચો...]
1 પ્રતિભાવ : ટેકરીઓની સાખે – હર્ષદ કાપડિયા
March 16, 2013 at 2:51 pm
બહુ જ સારી હતી
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
પતિવ્રતા ધર્મની આહુતિ પછી જ ને! – વલીભાઈ મુસા
બાકોરું – ધરમાભાઈ શ્રીમાળી
રાધાબેન શાહ: ખૂબ જ સુંદર લેખ છે
રાધાબેન શાહ: હું પણ શિક્ષક છું આજે મને પણ અહેસાસ થયો કે...
gopal khetani: લાગણી સભર વાર્તા
Hiral Vyas "VAsantiful": ખુબ સુંદર.
Ruchita Rathod: ખૂબજ સુંદર આજે પણ આવા જ રામુદાદાની જરૂર...
Karasan Bhakta usa: દાદા અને પૌત્ર વચ્ચેના લગણિસભર સબન્ધો...
જગદીશ કરંગીયા ‘સમય’: @આશા વીરેન્દ્ર – અતિ સુંદર...
Dr. Prashant Sandipan: Hello sir, Really it is heartfelt...
સુબોધભાઇ: માનવી ની અદમ્ય ઇચ્છા અંતિમ ક્ષણો સમયે સુક્ષ્મ...
Nayi Sudhir: Nice stories Air koi stories hoo to muje...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
એક ડેટકથા – યામિની પટેલ
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.