gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu en gu gu gu gu gu la gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ – અંતર (અસ્તિત્વનો ઓછાયો – 2)
1  |  2  |  3  |
ચારેક વરસ અગાઉ અંધેરીનો ફ્લૅટ કાઢીને મલાડમાં જગ્યા લીધી ત્યારે મમતાબહેન તો પાડોશીઓમાં હળીભળી ગયાં, પણ અવનિને મોટા ભાગે ઘરમાં પુરાઈ રહેલી જોઈને પાડોશીઓને અચરજ-કુતૂહલ થવું સ્વાભાવિક હતું. કૉલેજમાં ઍડ્મિશન લેવાને બદલે તેણે કૉરસ્પૉન્ડન્સ ર્કોસથી ગ્રૅજ્યુએશન કરવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે લોકોના કુતૂહલમાં આશંકા ભળી. સામેવાળા નીરુઆન્ટી જેવાએ તો સીધું જ પૂછ્યું કે અવનિને કંઈ પ્રૉબ્લેમ છે?
આનો કોઈક જવાબ તો આપવો પડે. એટલે મમતાબહેન દયામણા બનીને કહેતાં, ‘પ્રૉબ્લેમ તો શું હોય, તેનું હૈયું જરા આળું બન્યું છે.’ કહીને ખુલાસો કરતાં, ‘આવી વાત બહુ કહેવાની ન હોય, પણ અવનિના જન્મના બીજા વરસે તેના ફાધરનું ડેથ થયું. મારા તે પહેલા પતિ. નાની દીકરી જોડે મારી જિંદગી કેમ જશે એમ વિચારીને મારા માવતરે મને ફરી પરણાવી. અંધેરીના નિ:સંતાન વિધુર સાથે મારાં બીજાં લગ્ન થયાં. આંગળિયાત તરીકે આવેલી મારી લાડલીને તેના સાવકા પિતા દામોદર પાસેથી અઢળક સ્નેહ મળ્યો...’ તેમને શ્રમ વર્તાતો. નિસાસો નાખીને મમતાબહેન ઉમેરતાં, ‘પણ પિતાનું
સુખ અવનિને નસીબ નહીં હોય એટલે પંદરેક વરસની વયે તેણે ફરી પિતાની છત્રછાયા ગુમાવી.’
મમતાબહેનનું વૈધવ્ય છૂપું નહોતું, પણ બબ્બે વાર તેમનો ચૂડો નંદવાયો હશે એવું કેમ ધરાય?
‘દામોદરે અવનિને ક્યાંય સુધી જાણ નહોતી થવા દીધી કે પોતે તેના સાવકા પિતા છે! તેમના નિધને મારી અવનિ મૂરઝાઈ ગઈ. લોકો મને મહેણું મારી જાય કે તેને કમનસીબ કહી જાય એની તેના કુમળા માનસ પર ગહેરી અસર પડી ને બસ, મારી લાડો ત્યારની પોતાના આવરણમાં પુરાઈ ગઈ!’
મમતાબહેન હળવેથી ઉમેરો કરતાં, ‘તેનું કાઉન્સેલિંગ કરાવ્યું, તેના પપ્પાની યાદમાં તે રડ્યા ન કરે એ માટે જૂનું ઘર પણ છોડ્યું...’ મમતાબહેન ગળું ખંખેરતાં, ‘હશે. મારી અવનિમાં સો ગુણ છે. તે કોઈ જોડે ખાસ ભળતી ન હોય તો શું થયું? અમને મા-દીકરીને એકબીજાની હૂંફ છે એ પૂરતું છે!’
આટલા ખુલાસા પછી આશંકા ઓગળી, સહાનુભૂતિ જન્મી; પણ એનું આયુષ્ય કેટલું? ધીરે-ધીરે એ બધું નેપથ્યમાં જતું રહ્યું. રહી માત્ર અલિપ્તતા. આપણા પ્રયત્નો છતાં અવનિએ પાંજરામાં જ પુરાઈ રહેવું હોય તો મરજી તેની, નસીબ તેનું!
અલબત્ત, અવનિને એની કોઈ ફરિયાદ નથી; પણ હું તો તેની ગુનેગાર ખરી જને!
‘બસ મા...’ અવનિએ માના હોઠ પર હાથ મૂક્યો, ‘શા માટે જાતને પીંજે છે, તારો કોઈ વાંક નહોતો...’
‘વાંક!’ મમતાબહેનની છાતી હાંફી ગઈ, ‘વાંક શબ્દ ઓછો પડે એવો એ અપરાધ હતો મારી લાડલી... મારાં બીજાં લગ્નનો!’
ત્રીજા કોઈ સમક્ષ ક્યારેય નહીં ખૂલેલું દર્દ ફાટ્યું.
પ્રથમ પતિના મૃત્યુ પછી મમતાની ફરી પરણવાની ખાસ ઇચ્છા નહોતી, પણ અવનિને પિતાનું વહાલ મળે માત્ર એ કારણે તે માવતરના ફેંસલામાં સંમત થઈ. બે-ચાર પાત્રો જોયાં એમાં બૅન્કમાં જૉબ કરતો દામોદર બધી રીતે યોગ્ય જણાયો. તેની પત્ની-બચ્ચી ડિલિવરીમાં અવસાન પામેલાં. એકલપંડો આદમી મારી દીકરીને જાળવી જાણશે એમ વિચારીને હા ભણી હતી મમતાએ...
અને પહેલાં પાંચ વરસ તો ખરેખર સુખમય રહ્યાં. દામોદર અવનિને લાડથી રાખતો. ત્રણને જુઓ તો લાગે નહીં કે બાપ-દીકરી સાવકાં છે! મમતાને આનો સંતોષ.
ત્યારે ક્યાં જાણ હતી કે સંતોષ છળરૂપ છે!
અવનિ આઠ વરસની થઈ ત્યારે માના દેહાંત પછીનાં ક્રિયાપાણી માટે મમતાએ દહાણુના પિયર જવાનું થયું. એ ગાળામાં અવનિની પરીક્ષા હતી એટલે તે મુંબઈ પપ્પા પાસે રહી.
‘તને દામોદર પાસે એકલી છોડતી વેળા હું ભૂલી ગઈ કે તેને રાતે બૈરા વગર નથી ચાલતું!’
દામોદરની ભૂખ મમતાને કનડી નહોતી. તે હસી-ખુશી પોતાનો સ્ત્રીધર્મ નિભાવતી. પણ અવનિને મૂકીને પિયર ગઈ ત્યારે સ્વપ્નેય ખ્યાલ નહીં કે દામોદરની વાસના કુમળી દીકરી પર તરાપ મારશે!
અવનિને તો આનું જ્ઞાન પણ શું હોય. તે તો રાબેતા મુજબ પપ્પાને ગુડનાઇટ કિસ કરીને પોતાની રૂમમાં સૂતી હતી. ઊંઘમાં જ તેનાથી પીડાભર્યો ચિત્કાર થઈ ગયો. જોયું તો પપ્પા...
તે રડતી રહી, કરગરતી રહી;
પણ પિતા નામનો પુરુષ પોતાનું ધાર્યું કરીને જ રહ્યો.
‘શીશ્ ખબરદાર. જો કોઈને પણ કહ્યું તો હું તારી મમ્મીને મારી નાખીશ.’
ધમકી બાળકીના હૈયે ચોંટી ગઈ.
ચાર દહાડા પછી પરત થયેલી મમતાને દીકરી થોડી સહેમીસી લાગી, પણ આવું કંઈ બન્યાનો અંદાજ કેમ આવે? એ તો એક રાતે તેમની નીંદર તૂટી ત્યારે ભેદ ખૂલ્યો. પડખે પતિ નહોતા, બાથરૂમમાંય નથી. અડધી રાતે દામોદર ક્યાં ગયા? કદાચ કિચનમાં પાણી પીવા ગયા હોય...
દસ મિનિટ થવા છતાં તે ન દેખાયા એટલે ચિંતા જાગી. તે પોતે રૂમની બહાર નીકYયા કે બાજુની અવનિની રૂમમાંથી આવતા અવાજે કાળજું
તરડાયું, કસેલો દરવાજો ખોલતાં સાદ ફાટી ગયો : દા...મોદર!
દીકરી પર ચડી બેઠેલા પતિને હડસેલો મારીને તેમણે ફફડતી
અવનિને બાથમાં લીધી, ‘તેં મને કહ્યું પણ નહીં બેટા? દામોદર, તમને લાજ ન આવી દીકરીની...’
‘સાવકી દીકરી!’ વાસનાઅંધ બનેલા પુરુષે ભેદ તારવ્યો હતો, ‘તે તો મારા માટે પરસ્ત્રી જ ગણાયને...’
‘ચપટીક સુખની લાલસામાં તમે આટલાં વરસોનો સ્નેહભાવ ભૂલી ગયા?’ મમતાએ દામોદરને ધીબેડ્યો. બીજું થઈ પણ શું શકે? પોતે દીકરી સાથે સૂવાનું કર્યું. ઘર-વર ત્યજું તો દીકરીની આબરૂ લૂંટાયાનું ગામ ગજવણું થાય. બદનામીનું કલંક ચોંટ્યા પછી તેનો હાથ કોણ થામે?
એથી દામોદરને ફાવતું મYયું.
મમતા મોં નહીં જ ખોલે એની ખાતરી થતાં તક મળ્યે અવનિને અડપલું કરી લેતો. અવનિને એ બળાત્કારથી વધુ વસમું લાગતું.
‘આ તારો બાપ નથી, રાક્ષસ છે અવનિ. તું તેને નખોરિયાં નહીં ભરે તો તે તને આમ જ બોટતો રહેશે.’
મમતા અવનિને ઝંઝોડતી, પણ એથી તો તે વધુ તૂટતી : મારા પપ્પા જ નથી?
એ તો પાડ વિધાતાનો કે ટૂંકી બીમારીએ દામોદરના આયખાનો ધી એન્ડ આણી દીધો... દેખાવ ખાતર ભલે અશ્રુ વહાવ્યાં, મમતાએ એકાંતમાં દીકરી સાથે કેક કાપી હતી : આપણે આજે મુક્ત થયાં!
પણ એ મુક્તિ અવનિને ખીલવી ન શકી. મમતાબહેન બહુ મથ્યાં ત્યારે તેણે ફડક દર્શાવી, ‘હજી તો એક પુરુષ મર્યો મા, હજી તો આવા બીજા કેટલા રાક્ષસ જાણે હશે.’
હેં! દીકરીનું માનસ સમજાતાં કંપી ગયેલાં મમતાબહેન. આ કેવી ગ્રંથિ બાંધીને બેસી ગઈ તું લાડો? દરેક પુરુષ દામોદર નથી હોતો...
પણ એમ કહેવાથી ફરક ન વર્તાયો ત્યારે સંકોચ છોડીને તેમણે જાણીતાં લેડી સાઇકિયાટ્રિસ્ટ ડૉ. મિતાલી જરીવાલાને કન્સલ્ટ કયાર઼્. ‘પિતાના મૃત્યુનો આઘાત લાગ્યા’નું કારણ બંધબેસતું હતું. સચ્ચાઈ માત્ર ડૉક્ટર જાણતાં હતાં. સારવારથી અવનિનું ડિપ્રેશન દૂર થયું, પણ બહાર પડવાની વૃત્તિ તો ન જ ખીલી. મમતાબહેને પરિસ્થિતિ સ્વીકારી લીધી. અવનિને ગતખંડના ઓથારથી મુક્ત કરવા ઘર પણ બદલ્યું. અહીં અવનિ વિકસી. ભૂતકાળની ભૂતાવળ પજવતી નહીં. છતાં રહી તો કાચબો જેમ પોતાની ઢાલમાં રહે એમ જ. દામોદર માટે સારું બોલતાં જીવ કષ્ટ થાય છે, પણ કેટલાક ભ્રમ જાળવવામાં જ ભલાઈ હોય છે.
‘તમે કાળજું કઠણ રાખજો મમતાબહેન...’
હજી પણ વરસે એક વાર પોતે અવનિને મિતાલીબહેનને દેખાડવા લઈ જાય છે. તેમનું નિદાન સૂચક છે, ‘અવનિ પુરુષમાત્રથી અન્કમ્ફર્ટ ફીલ કરે છે. બીજા શબ્દોમાં તે લગ્ન માટે, શરીરસુખ માટે ક્યારેય તૈયાર નહીં થાય.’
‘કુમળી વયનો આઘાત ક્યારેક અમીટ છાપ છોડી જતો હોય છે. હા, કોઈ બહુ જ સમજદાર, પ્રેમાળ પાત્ર મળે જે પોતાના સ્નેહથી નવી દુનિયા સર્જી‍ દે તેને માટે; તો જૂના ગમ વીસરાય.’
આવું પાત્ર ક્યાં મળે! અરે, એ માટે પણ અવનિ ઘરબહાર તો નીકળવી જોઈએને!
બાકી અવનિનાં લગ્નની મને ઓછી ચિંતા નથી. હું ખર્યું પાન. મારા ગયા પછી મારી દીકરીનું કોણ? મારું ચાલે તો હું અત્યારે દીકરીને વળાવી દઉં, મારું મન રાખવા અવનિ ચોરીના ચાર ફેરા ફરી પણ લે; પણ પછી સુહાગરાતે જ તેની સુષુપ્ત પીડાનું દર્દ વિદ્રોહ
બનીને ફાટે તો વળતી સવારે જમાઈરાજા મારી દીકરીને ઘરે પટકી જાય : તમારી લાડલી મારે કશા કામની નથી! પછી તો સમાજમાં વાતોનું ચગડોળ ચાલે... અવનિ માટે એ વધુ અસહ્ય નહીં બની જાય?
- અત્યારે પણ તેમણે એની વ્યથા પ્રગટ કરતાં અવનિએ માનાં અશ્રુ લૂછ્યાં, ‘તું આમ રહેંસાય છે એ મને નથી ગમતું મા. હું ખુશ છું. બસ, તું જવાની વાત ન કર.’
કેવી હેતાળ મારી દીકરી! અવનિના માથે હાથ ફેરવતાં તેમણે આશીવર્ચેન કહ્યાં : હા-હા દીકરા, સૌ સારાં વાનાં થશે. દુ:ખ આપ્યા પછી વિધાતા સુખ પણ ઝોળીમાં નાખતો જ હોય છે!’
સુખની ઝંખના સેવનારાં મમતાબહેને ત્યારે તો દીકરીને સંભાળતાં જાતને સંભાળી લીધી, પણ બીજી બપોરે તેમની તબિયત અણધારી લથડી. લંચ પતાવીને હૉલમાં જતાં અચાનક તેઓ રસોઈના બારણે બેસી પડ્યાં. દાઝ્રો તો બળતો જ હતો, છાતીમાં દુખાવા જેવું લાગતાં અવનિ ગભરાઈ. સામેથી નિરુઆન્ટીને તેડાવી લાવી. પછી તો પાડોશીઓ ભેગા થઈ ગયા અને એકાદની ગાડીમાં પેશન્ટને સીધા બોરીવલીની પ્રખ્યાત વાડિયા હૉસ્પિટલમાં લઈ ગયા.
સદ્ભાગ્યે હાર્ટ-ટ્રબલ નહોતી. છતાં ડૉક્ટરે ત્રણ દિવસ ઑબ્ઝર્વે‍શનમાં રહેવાનું કહ્યું. સ્પેશ્યલ રૂમ ફુલ હતા. સેમી-સ્પેશ્યલ રૂમમાં તેમને લઈ જવાયાં એટલે પાડોશીઓએ રજા લીધી.
અહીં એક રૂમમાં બે પેશન્ટ રહેતા. અત્યારે સામો ખાટલો ખાલી હતો. ત્યાં કોઈ બીજું પેશન્ટ ન આવે એવી અવનિની પ્રાર્થના જોકે ફળી નહીં.
થોડી વારમાં ડીહાઇડ્રેશનને કારણે અશક્ત બનેલો પેશન્ટ ઍડ્મિટ થયો. સાથે તેમનો દીકરો હતો ને તે બીજું કોઈ નહીં, અનાહત હતો!
રાતનું વાસી ખાધું હશે એટલે કે શું, બપોર પછી શોભનાબહેનને એકદમ જ ઝાડા-ઊલટી શરૂ થતાં અનાહત કામ પર જવાનું માંડવાળ કરીને માને અહીં લઈ આવ્યો હતો.
‘આ મારો દીકરો અનાહત.’ શોભાબહેન.
‘આ મારી દીકરી અવનિ.’ મમતાબહેન.
અનાહત ગૅજેટમાં વ્યસ્ત હતો. બીજાની હાજરીમાં વધુ સંકોચાતી અવનિ માના પલંગની બાજુમાં ખુરસી ગોઠવીને તેમનો હાથ પંપાળતી હતી. જોકે બેઉ માતાઓએ ઓળખાણ આપીને પિછાણ મેળવી લીધી. કહ્યું પણ ખરું : ઘરે જ નહીં, હૉસ્પિટલમાં પણ પાડોશ સારો હોય એ ગમે!
આ મેળાપ કયો રંગ આણશે એની કોને ખબર હતી?
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.