gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en gu en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu es en en gu en en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: આપણી બુદ્ધિસંપદા – વિનોદ ગુપ્તા
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[‘ઈન્ફો-યુએસએ’ના સ્થાપક અને અધ્યક્ષ શ્રી વિનોદ ગુપ્તાએ તા. 13 ઓગસ્ટ, 2005ના રોજ ‘ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટૅકનૉલૉજી’, ખડગપુર ખાતે આપેલ પ્રવચન અહીં ‘વિચારવલોણું પરિવાર’ દ્વારા પ્રગટ કરવામાં આવેલા પુસ્તક ‘જીવનકલ્પ’માંથી સાભાર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે.]
પહેલો દિવસ અલબત્ત એ જ કે જ્યારે હું જન્મ્યો.
બીજો દિવસ કે જ્યારે મને આઈ.આઈ.ટી.માં પ્રવેશ મળ્યો.
ત્રીજો દિવસ કે જ્યારે હું અહીંથી સ્નાતક થયો.
ચોથો દિવસ આજનો કે જે સૌથી મહત્વનો એટલા માટે કે આજનું પદવીપ્રવચન આપવાનું બહુમાન તમે લોકોએ મને આપ્યું છે.
ભૂતકાળમાં લોકો તેમના કઠોર પરિશ્રમ થકી આર્થિક સંપત્તિ પેદા કરતા. એ પછી ઔદ્યોગિક યુગ આવ્યો. અલબત્ત એમાં ય યંત્રોનું નિર્માણ તો લોકોએ જ કર્યું. એ પછીના પચાસ વર્ષે આજે બૌદ્ધિક મૂડી સમાજની આર્થિક સંપત્તિનો સાચો માપદંડ બની છે. વર્ષો સુધી યંત્રો, રોબોટસ અને કોમ્પ્યુટર્સ ઘણી બાબતો શક્ય બનાવતા રહેશે, પરંતુ બુદ્ધિબળ-intellectual force સૌથી મહાન સર્જક અને સંશોધક છે. આ સર્જક બળોને આગળ કરવાને અને છેવટે આપણા બધાનું જીવન સુખી તથા સમૃદ્ધ બનાવવા માટે આપણે આપણા રાષ્ટ્રના ઘડવૈયાઓ અને ભારતના લોકશાહી સમાજનો આભાર માનવો રહ્યો. તમે સ્વપ્નો સેવો અને સાકાર કરવા સઘળું કરી છૂટો. અલબત્ત, આ સ્વપ્ન કાયદાની મર્યાદામાં હોવા જોઈએ.
ઈજનેરીની પદવી મળી ગઈ એનો અર્થ એવો નથી કે તમારે કોઈ ઈજનેરી વ્યવસાયને જ અપનાવવાનો છે. આઈ.આઈ.ટી.માંથી મળેલું શિક્ષણ એ તો એક પાયાગત બાબત છે. મારી દષ્ટિએ તો આઈ.આઈ.ટી. વિશેષ કરીને ‘ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ ઈન્ટેલૅકચ્યુઅલ લર્નીંગ’ (ભારતીય બૌદ્ધિક શિક્ષણ સંસ્થાન) છે. એ પછી તમારે તમારી ઘેલછા- passion સાકાર કરવા મથવાનું છે. જો તમારે દાકતર બનવું હોય તો દાકતર બનો. લેખક બનવું હોય તો લેખક. ચિત્રકાર બનવું હોય તો તેમ. તમારે આઈ.એ.એસ. કે લશ્કરમાં જોડાવું હોય તો તેમ કરો. કોઈ એમ કહે કે તમારી પાસે ઍરૉનૉટિક્સની પદવી છે ને તમે તો ચિત્રકાર થયા છો, તો તમારો પ્રતિભાવ એ હોવો જોઈએ કે હું મારી ઘેલછા પાછળ છું. આ જ એક ઉત્તમ રસ્તો છે દેશની સેવા કરવાનો.
હંમેશા પ્રામાણિક અને સાચા બનો. એ જ તમને જીવનમાં ઉત્તમ પરિણામો આપશે, મનની શાંતિ આપશે. સમાજ તરફથી સન્માન આપશે. ક્યારેય માનશો નહિ કે ભલા લોકો જીવનમાં છેલ્લા પામે છે – Nice guys finish last. હું માનું છું કે ભલા, પ્રામાણિક અને સાચા લોકો પ્રથમ પામે છે. જો તમે કાંઈક અપ્રામાણિક રીતે કરશો તો તમને ફાયદો કદાચ થશે પણ ખરો પરંતુ ટૂંકાગાળાનો, લાંબા ગાળે એ તમને ખતમ કરશે. તમારા શિક્ષકો અને સંસ્થાને ભૂલશો નહીં. તમારા સમય, બુદ્ધિ અને પૈસા થકી સંસ્થાના આજીવન સહયોગી બનશો. તમે આઈ.આઈ.ટી. શિક્ષણનું ઋણ ક્યારેય નહીં ચૂકવી શકો. આ દેશ, એના માટે પ્રતિ વિદ્યાર્થી ત્રણ લાખ રૂપિયા પ્રતિ વર્ષ ખર્ચે છે. તમે જે ટ્યુશન ફી ભરો છો એમાંથી એ ખર્ચો સરભર ન જ થાય. એનો આપણે જે કાંઈ બદલો વાળશું તે તો એક કહેવા ખાતરનો જ- token બદલો હશે. એના માટે, તમારા ગામ કે તમારી શાળા માટે કાંઈ પણ કરશો તો તે જે સમાજે તમને સફળ બનાવાને શક્તિમાન કર્યા તે સમાજ પ્રત્યેની અંશતઃ ઋણ-ચૂકવણી જ હશે.
પહેલાં એમ કહેવાતું કે જો તમે ગરીબ હોવ તો તમારે સલામતી રક્ષકની જરૂર નથી. જ્યારે તમે ધનિક બનો ત્યારે તમારે તેની જરૂર પડે. જ્યારે ભારત પાસે વિપુલ બુદ્ધિસંપદા ન હતી ત્યારે તેના રક્ષણની- intellectual property protection કોઈ જરૂર ન હતી. પરંતુ આજે તમારા જેવા વિદ્યાર્થીઓ થકી ભારત સંશોધન અને શોધખોળો થકી અકલ્પ્ય પ્રમાણમાં બુદ્ધિસંપદા પેદા કરી રહ્યું છે, અને આપણે આપણા વૈજ્ઞાનિકો, ઈજનેરો અને અન્ય વ્યાવસાયિકોની એ બુદ્ધિસંપદાને રક્ષણ આપવાની જરૂર છે. એનો અર્થ એ કે આપણી એ સંપદાના રક્ષણ ને સંવર્ધન માટે આપણી પાસે એક સ્કૂલ ઓફ ઈન્ટેલૅક્યુઅલ પ્રૉપર્ટી લૉ હોવી જોઈએ.
અંતે એ કહીશ કે જેટલી મહેનત હશે એટલું નસીબ હશે. પ્રામાણિકતા અને સાચા દિલથી સખત મહેનત કરો અને તમને અનુભવ થશે કે જગતના બધા જ સુખ અને નસીબ તમારી પાસે છે.
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous ગઝલ – શોભિત દેસાઈ
મન પર મણનો બોજ ! – હરિશ્ચંદ્ર Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
જો આ હોય મારું અંતિમ પ્રવચન – દિનકર જોષી
ચોક્કસ વરસ યાદ નથી આવતું. 1948 કે કદાચ 1949 પણ હોય. સાંતાક્રુઝની પોદ્દાર હાઈ સ્કૂલના એક ખંડમાં બાળકો માટેની વર્ક્તૃત્વ સ્પર્ધા યોજાઈ હતી. કાંદિવલીનું એક શિશુ મંડળ આ સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા માટે મને લઈ ગયું હતું. મારો વિષય હતો – ‘જો હું ડૉક્ટર હોઉં તો !’ આ સ્પર્ધામાં હું શું બોલ્યો હોઈશ એ આજે સાંભરતું નથી. એટલું જ યાદ છે ... [વાંચો...]
નારી સંવેદના અને લોકપ્રિય સાહિત્ય (અસ્મિતાપર્વ : 15) – કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય
મસ્કાર. એકવાર હું અશ્વિની ભટ્ટને ત્યાં ગઈ. મારે નોકરી જોઈતી હતી. તેમણે કહ્યું કે ‘કાલથી ‘સંદેશ’માં આવી જા પરંતુ એક શરત છે : હાલમાં સુનીલ ગવાસ્કર અહીં અમદાવાદમાં છે. જા..., ઈન્ટરવ્યૂ કર. જો તું ઈન્ટરવ્યૂ લઈને આવે તો તારી નોકરી પાક્કી....’ મારે કોઈ ઓળખાણ નહીં. મારા પિતા દિગંત ઓઝા તો મદદ કરે જ નહિ, એવું નક્કી જ હતું. ત્યાંથી એક યાત્રા ... [વાંચો...]
જો આ હોય મારું અંતિમ પ્રવચન – મોરારિબાપુ
રામચંદ્રં શરણં પ્રપદ્યે શ્રીરામદૂતં શરણં પ્રપદ્યે આદરણીય વડીલમુરબ્બી શ્રી નગીનદાસજી બાપા, આપ સૌ વડીલ મુરબ્બીઓ, ભાઈઓ અને બહેનો..., આ શ્રેણીના આખરી પ્રવચનમાં આવી શકાયું એનો મને આનંદ છે. મને ઘણાંએ કહ્યું કે આ તે કેવો વિષય ?! મેં કહ્યું કે પ્રવચન અમારું અંતિમ અને યોજનાર ‘અવિનાશ’ ! આવો સબ્જેક્ટ તો જે અવિનાશ હોય એ જ શોધી શકે ને ! મેં બહુ જ સહર્ષ ... [વાંચો...]
2 પ્રતિભાવો : આપણી બુદ્ધિસંપદા – વિનોદ ગુપ્તા
August 13, 2012 at 7:03 pm
Crisp and very well said..
March 7, 2014 at 3:05 pm
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
જાદુઈ છોકરી (ટૂંકી વાર્તા) – દુર્ગેશ ઓઝા
સંબંધોના સમીકરણ – અશ્વિન સુદાણી
શૈશવની આંગળીએ.. – કેતા જોશી
અંતરની બારી – નિખિલ દેસાઈ
વિરાટનો હિંડોળો – બકુલ દવે
ભીડનાં એકાંત – મોહનલાલ પટેલ
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
Niharika Anjaria: Jadui chhokri laghukatha ek saras varta...
Jayesh: Thanks for such a very nice heart touching story.
Paresh Tank: Durgesh bhai Very Nice...
Kruti: Good story…like d sentence અનિદ્રાનો રોગ એને...
Kruti: Very nice story.specially I like the comparison of...
Keta Joshi: Wah Gopalbhai, Amara jeva cha na rasiaone to...
sanskruti: very true,books are best friends i am agree...
SHARAD: સરસ આલેખન અને સ્ત્રેી શક્તિનો પરિચય
જનાર્દન શાસ્ત્રી: વાહ ! ડંકેશભાઈ,એક પુસ્તક નું આટલું સરસ...
SHARAD: milan seemao premi hato ?
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
જાદુઈ છોકરી (ટૂંકી વાર્તા) – દુર્ગેશ ઓઝા
સંબંધોના સમીકરણ – અશ્વિન સુદાણી
શૈશવની આંગળીએ.. – કેતા જોશી
અંતરની બારી – નિખિલ દેસાઈ
વિરાટનો હિંડોળો – બકુલ દવે
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧૩)
“ટીડા જોશી” યંગક્લબનું એકાંકી; લેખક – બાબુભાઇ વ્યાસ
રાત રાતના ઓછાયા – પરમ દેસાઈ
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.