gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en en en gu en en en en en gu en gu en en en gu en tr en gu gu en gu en en en en fr en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: ઉત્તરાયણ : આકાશને પ્રેમપત્ર લખવાની ઋતુ – અંકિત ત્રિવેદી
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
સંબંધોના આકાશમાં આકાશ સાથે સંબંધો બાંધવાનું પર્વ એટલે ઉત્તરાયણ… સૂર્યનારાયણ મકર રાશિમાં પ્રવેશે છે અને મકરસંક્રાંતિ ઉજવાય છે. થોડા વર્ષો અગાઉ આપણી વચ્ચેથી વિદાય લેનારા કવિ રાજેન્દ્ર શાહે કહ્યું હતંં કે મને આકાશને તાકી રહેવું બહુ ગમે છે. નાનપણમાં પતંગો ચઢાવવાનો મને ભારે શોખ હતો. પતંગ આકાશી વંદના કરવા માટે ચગાવવાના હોય છે. એક જ રંગના કે રંગ વગરના આકાશની સેંથીને રંગબેરંગી કરવાની હોય છે. ધરતી અને આકાશની ક્ષિતિજને હાથથી ઠમકો મારીને ઠમકારવાની હોય છે. પતંગો આપણને આકાશ થવાનું ઈજન આપે છે. પતંગો આપણા જીવનને ઠમકાની ભાષામાં સમજાવે છે. પતંગ ચગાવતા હોવાનો ફોટોગ્રાફ હૈયામાં ઝીલાય છે.
ઊંચે ગયા પછી સ્થિર રહીએ તો ગતિની સ્થિરતામાં ફરક નથી પડતો, ઊંચે ગયા પછી બાજુવાળાના પતંગને કાપવાની હિલચાલ કેટલીકવાર મોંઘી પડે છે. ‘કેટલીક’ તો વિવેક ખાતર લખ્યું છે. બાકી કાયમ મોંઘી જ પડે છે ! પતંગો કપાઈને અજાણ્યા હાથમાં પકડાઈને ચગી જતા હોય છે. તક અને આવડતનો સમન્વય છે પતંગ…. વપરાઈ ગયેલી દોરીમાં પડતી ઝોલ જીવનના નિત્યક્રમનો સિદ્ધાંત છે. એને સાચવી રહીને વાપરવાથી પતંગ ચગાવવાના સમયનું આયુષ્ય વધે છે. પ્રત્યેક પતંગ આકાશને સલામ કરતા બાળક જેવો ચંચળ લાગે છે. એનું ધ્યાન આમતેમ રમવામાં છે અને આપણા હાથ એને સલામીનું લેસન શિખવાડે છે.
આપણે બાજુવાળાના ધાબા પરથી આપણા પતંગની ‘હવા’ નક્કી કરવાવાળા માણસો છીએ. એમાં નથી પતંગના રહેતા કે નથી આકાશના કે હવાના ! આપણા પતંગને આકાશ સાથે પરણાવવા માટે પતંગ ચગાવવાનો છે. આકાશને પ્રેમપત્ર લખવાની ઋતુનું નામ છે ઉત્તરાયણ ! ગમતી વ્યક્તિના હાથમાં આપણા પતંગની ફીરકી હોય ત્યારે પતંગને હવા વગર પણ ચઢાવવાની મજા આવે છે. આમ પણ આપણા પતંગની ‘ફીરકી’ ગમતી વ્યક્તિના હાથમાં જ હોય છે ! ગરમાગરમ ઊંધિયું અને જલેબી પ્રિય ગુજરાતીઓ અગાશી પર બૂમો પાડીને આદિમાનવને ઝંખે છે આ દિવસોમાં ! પ્રત્યેક પતંગના કપાઈ જવા સાથે પડાતી બૂમોનો આનંદ અને કપાઈ ગયાનો વસવસો વધુ એક ચગાવવાના બાકી પતંગને કિન્ના બાંધે છે. પતંગને કવિતામાં ઓછો ગવાયો છે, પણ જેટલો ગવાયો છે તેટલો મઝેદાર રીતે વ્યક્ત થયો છે. જૂની રંગભૂમિની તોલે આ પતંગના પ્રાસમાં ભાગ્યે જ કોઈ કવિએ શ્વાસ મેળવ્યો છે…. જુઓ,
ઊડશું જીવનમાં જોડાજોડ, પાંખો જેવી પતંગની….
સાહ્યબો મારો ગુલાબનો છોડ, વેલી હું તો લવંગની….
રસકવિ રઘુનાથ બ્રહ્મભટ્ટની આ રચના અતિલોકપ્રિય છે. પતંગ અને કિન્નાની જોડાજોડ જીવન પણ જોડાવું જોઈએ. ઉત્સવની આત્મીયતા સાથે રહીને, જોડાજોડ જીવીને આનંદવાની છે. પતંગ પાવલો હોય કે ગેંસિયો કે ચાંદેદાર કે આંખવાળો એનો ઢઢ્ઢો મજબૂત હોવો જોઈએ. દોરીને રંગ પીવડાવવાથી માંજો બને છે. માંજો અગત્યનો ખરો, પણ કસબ તમારા હાથમાં હોવો જોઈએ. ગમતી વ્યક્તિ ફીરકી પકડે કે આપણે એની ફીરકી પકડીએ, વાયરાને એટલી જ પ્રાર્થના કરવાની કે તમે સંતાઈ ના જાશો…. વર્ષે એકવાર અમે અમારી અગાશી પર આવીએ છીએ. અમારી ઠંડી પડતી જતી ચામડીને સૂર્યનારાયણ તડકાનો પ્રસાદ વહેંચે છે, ત્યારે તમે આરતીની આશકા અમારા પતંગ તરફ રાખજો. ઊંચે જવું ગમે છે. કપાઈ જવાની બીક અમારા મનમાં રમે છે. આવો, ઉત્તરાયણના પર્વને અગાશી પર જઈને ગીત ગાતા ગાતા ઊજવીએ :
પેચ રે લડાવી જુઓ જમવાનો રંગ છે….
લાવો, લાવો, પતંગ અને માંજો,
કહો વાયરાને મન મૂકી વાજો.
આભને તેડીને ઊભી મારી પતંગ, જુઓ….
ઠમકો મારીને એનો નિખરે રંગ, જુઓ….
પાવલો કે ગેંસિયો કે ચાંદેદાર કે આંખવાળો,
આભમાં જુઓને બાંધ્યો ધરતીએ રંગમાળો.
આભ આખું ધરતીનો પર્યાય છે,
ચારે બાજુ પતંગો લેખાય છે.
મારા પતંગના સારવાના થાજો,
કહો વાયરાને મન મૂકીને વાજો.
સંબંધોના સરનામે જામવાની ઓર મઝા,
પડોશીના પતંગોને કાપવાની ઓર મઝા.
ખેંચીને કાપીશું, ક્યાંક ઝોલ નાખી રાખીશું,
ઢીલ છોડી સામેવાળાને હંફાવીશું.
પ્રેમપત્રો આકાશને લખાય છે,
કેવી ઉત્તરાયણ ઉજવાતી જાય છે.
જોને ધાબા પર થાય છે અવાજો,
કહો વાયરાને મન મૂકી વાજો.
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous વ્યાપક દર્શન – સ્વામી વિવેકાનંદ
અનોખી ઉત્તરાયણ – શીતલ એન. ઉપાસની Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
જીવનપ્રેરક ચિંતન રત્નો – મૂકેશ એમ. પટેલ, કૃતિ એસ. શાહ
સરઘસની ઈયળો જહૉન હેનરી ફેબર નામના એક મહાન ફ્રેંચ નિસર્ગવાદી થઈ ગયા. પોતાના પ્રયોગોમાં એ સરઘસ આકારે ચાલતી કતારબંધ ઈયળોનો ઉપયોગ કરતા. આવી ઈયળો હંમેશાં તેમની આગળની ઈયળને જ અનુસરે, એ એમની લાક્ષણિકતા. એક ફૂલદાનીની આસપાસ વર્તુળમાં એમણે આ ઈયળોને ગોઠવી અને એવી રીતે ચાલતી કરી કે પહેલી અને છેલ્લી ઈયળ સાથે-સાથે થઈ જાય અને એક પૂરું વર્તુળ બની જાય. ફૂલદાનીના ... [વાંચો...]
“અપરિગ્રહ” – ત્યાગીને ભોગવી જાણો, વાંછો મા ધન અન્યનું – સતીષ શામળદાન ચારણ
(‘નવનીત સમપર્ણ’ સામયિકના ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૬ના અંકમાંથી સાભાર) ‘કોનું રાજ્ય સૌથી વધુ ચડિયાતું ?’ રાજાઓના રાજ્યના વહીવટી મૂલ્યાંકન માટે એક પ્રશ્ન પુછાયો. ઉપનિષદ કાળની એક કથા છે. બધા રાજાઓએ જણાવેલાં પોતપોતાના રાજ્યની સુખ-સમૃદ્ધિ, વૈભવ અને વહીવટની સામે એક રાજાએ પોતાના રાજ્યનું વર્ણન કરતાં એક વાક્યમાં જણાવ્યું કે : ‘ન મે સ્તેનો જનપદે ન કદર્યો ન મદ્યપઃ’ ‘(મારા રાજ્યમાં કોઈ ચોર કે કંજૂસ / સંગ્રહખોર ... [વાંચો...]
માબાપ સાથે ગોષ્ઠી – ડૉ. ઊર્મિલા શાહ
આપણે ક્યાં જઈ રહ્યાં છીએ ? લતા મંગેશકરની જેમ જ બે સેર, સાડી અને સાડીનો છેડો રાખવાની ઢબ, એવી જ અદા અને એવી જ છટા. પાંચ વર્ષની પલકની એ રજૂઆત થતાં જ મારા મોંમાંથી ‘વાહ વાહ’ના ઉદ્દગાર સરી પડ્યા. આટલી નાની ઉંમરે કેટલું સૂક્ષ્મ નિરીક્ષણ ! ને પછી આવું આબેહૂબ અનુકરણ ! બાળકો પણ ક્યારેક કમાલ કરી નાંખે છે. ત્યાં ... [વાંચો...]
6 પ્રતિભાવો : ઉત્તરાયણ : આકાશને પ્રેમપત્ર લખવાની ઋતુ – અંકિત ત્રિવેદી
Hiral Vyas "Vasantiful" says:
January 13, 2012 at 10:16 am
લખાણ તો સુંદર છે જ….પણ એને અંકિતભાઇના મૃદુ સ્વરમાં સાંભળવાની મજા તો અનોખી જ છે.
January 13, 2012 at 12:08 pm
ખુબ જ સુન્દર!…. સરળ પણ કાવ્યાત્મક શૈલિ…..
January 14, 2012 at 12:52 am
patang ni unche jai nahi nadvani,sathir rahevani vaat bahuj gami
રમેશભાઈ ચાંપાનેરી (રસમંજન) says:
January 14, 2012 at 2:52 pm
આકાશ અને અંકિત ત્રિવેદી બંને વિશાળ છે. એમનું લખવું વાંચવું ગમે એમનું બોલવું સાંભળવું ગમે અને મિત્ર તરીકે સંગ પણ કરવો ગમે.
January 15, 2012 at 7:17 am
બઉ જ સરસ આન્કિત ભાઈ….
January 13, 2013 at 6:28 am
ખુબજ સુન્દર . અન્કિતભાઈના સુરમા ને શબ્દને અલન્કારેીક કરવાનેી અજબ કલા ઇશ્વરે
અનમોલ બક્ષેી ચ્હે.કોઈપન વિશયને સન્ક્લન કરવાનેી અદભુત શક્તિ …..બસ સાભ્લ્યાજ કરોને વાન્ચાજ કરો.ધન્યવાદ્.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
રીડગુજરાતી.કોમ પર પ્રસ્તુત થતા લેખ ટાઈપ કરવા માટે યોગ્ય વ્યક્તિઓની જરૂર છે. પૂરતું વળતર આપવામાં આવશે. વોટ્સએપ : ૯૯૭૪૪૧૦૮૬૮
પુણ્યનું વાવેતર – મનસુખ સલ્લા
હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
શ્રદ્ધા સ્મૃતિમંદિર – ડૉ. ચંદ્રકાન્ત મહેતા
થોડાસા રુમાની હો જાયે.. – નમ્રતા દેસાઈ
Milan Kiritbhai Kakkad: Heart touching story…!!!
ઉદય ત્રિવેદી: હું મૂળ સાવરકુંડલાનો જ છું અને લલ્લુભાઈ શેઠ...
tia: સત્ય ઘટના પર આધારીત વાર્તા હમેશા હૃદયસ્પર્શી હોય છે...
tia: બીચરી વાર્તા તો પોતાના ઠેકાણે રહી અને લેખ કહો કે...
viren machwala: Give me more quotes
CD VORA: મને મજા આવી હું પણ આવા તબક્કાઓમાંથી વરસાદ થયો...
સંજય કે સંઘવી: જેમ પુ રવિશંકર મહારાજ કેહતા તેમ ડૉ કલામ...
ગોપાલ ખેતાણી: અદભૂત વર્ણન. આપની સાથે દરિયાઈ સફર કરી તેવો...
જગદીશ કરંગીયા ‘સમય’: ટૂંકી વાર્તા કે લેખ ? અતિ સુંદર...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
પુણ્યનું વાવેતર – મનસુખ સલ્લા
હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
નવરસમાં ઝબોળાયેલી માઈક્રોફિક્શન – ડૉ. હાર્દિક નિકુંજ યાજ્ઞિક
એક અપીલ – ધ્રુવ ભટ્ટ
વન ડે માત્રમ – કુલદીપ લહેરુ
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.