gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en gu en en en el en en en gu en en en gu gu en en en gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: બધાને પૂછપૂછ ન કરશો – મોહમ્મદ માંકડ
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[જીવનપ્રેરક લેખોના પુસ્તક ‘ચાલતા રહો, ચાલતા રહો’ માંથી સાભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
ઘણા માણસો મનના એટલા બધા નબળા હોય છે કે, ખાવાપીવાથી માંડી કપડાં પહેરવા જેવી અનેક બાબતોમાં બીજાને પૂછપૂછ કરે છે. એવી વ્યક્તિઓ બહુ લાડમાં ઊછરી હોય છે, અથવા તો કુટુંબના બીજા સભ્યોએ ‘તને એમાં ખબર નહિ પડે.’, ‘તને નહિ આવડે.’, ‘તારું એ કામ નહિ’ એમ કહી કહીને એના આત્મવિશ્વાસને હાનિ પહોંચાડી હોય છે. આવી વ્યક્તિઓ મા, બાપ, ભાઈ, બહેન, મિત્રો, સંબંધીઓ ઉપર આધાર રાખતી થઈ જાય છે. પરાવલંબી બની જાય છે.
કેટલાક માણસો તો પોતાની કોઈ વાત પોતાના મનમાં રાખી શકતા નથી કે પોતાના જીવનનો કોઈ નિર્ણય પોતે કરી શકતા નથી. દીકરા-દીકરીના લગ્નની વાત હોય કે દીવાલમાં ખીંટી મારવાની વાત હોય, બીજાને પૂછ્યા વિના કશું જ કરી શકતા નથી અને જ્યારે જુદા જુદા માણસો જુદી જુદી શિખામણ આપે છે ત્યારે મુંઝાઈ મરે છે. આ બાબતમાં ટટ્ટુ વેચવા માટે મેળામાં જનાર બાપ-દીકરાની પ્રખ્યાત વાત યાદ રાખવા જેવી છે. એક વાર એક બાપ અને તેનો દીકરો પોતાનું ટટ્ટુ લઈને થોડે દૂર ભરાયેલા મેળામાં વેચવા માટે ઊપડ્યા. તેમને ટટ્ટુને દોરીને ચાલ્યા જતા જોઈને માણસો તેમના ઉપર હસવા માંડ્યા, ‘કેવા માણસો છે ! છતે ઘોડે પગે ચાલીને જાય છે !’ બાપ-દીકરાને એમની વાત સાચી લાગી. પણ ટટ્ટુ નાનું હતું. એટલે બાપે આગ્રહ કરીને દીકરાને એના ઉપર બેસાડી દીધો.
એ જોઈને માણસોએ કહ્યું : ‘કેવો કળિયુગ આવ્યો છે ? જુવાન દીકરો ઘોડા ઉપર બેઠો છે અને ઘરડો બાપ બિચારો પગે ચાલે છે !’ દીકરો શરમાઈને નીચે ઊતરી ગયો અને આગ્રહ કરીને વૃદ્ધ બાપને બેસાડ્યો. પણ એ જોઈને બીજા માણસોએ ટીકા કરી, ‘જોયું ? કેલૈયાકુંવર જેવો દીકરો પગે ચાલે છે પણ આ ડઠ્ઠર હૈયાના ઘરડા બાપને ઘોડા ઉપર બેસતા શરમ પણ નથી આવતી !’ એ સાંભળતાં જ બાપને તો મરવા જેવું થયું. એણે રસ્તો કાઢ્યો. બાપ અને દીકરો બંને જણા ટટ્ટુ પર બેસી ગયા.
રસ્તે જતાં, જૈન સાધુઓ મળ્યા, ‘અરર, આ બિચારા નાનકડા ટટ્ટુ ઉપર બે જણાને બેસતાં શરમ નથી આવતી ? આવી હિંસા કરીને ક્યા ભવે છૂટશો ?’
હવે બાપ-દીકરો બંને મૂંઝાયા. આખરે એમણે નવો રસ્તો શોધી કાઢ્યો. ઝાડની એક મોટી ડાળ લઈને ટટ્ટુને એ ડાળી સાથે બાંધ્યું અને એને પોતાના ખભે ઉપાડીને ચાલવા માંડ્યું. હવે એમને હિંસાનો ડર ન રહ્યો. પણ ડાળી સાથે બંધાયેલું, ઊંધું લટકતું ટટ્ટુ છૂટવા માટે તોફાન કરવા લાગ્યું અને બાપદીકરો એક નદીના પુલ ઉપરથી પસાર થતા હતા ત્યારે તોફાને ચડેલું ટટ્ટુ ડાળી સહિત નદીમાં પડી ગયું. બાપ-દીકરો માંડ માંડ બચ્યા.
બધી બાબતમાં જો બીજા માણસોની સલાહ માનીએ તો આપણી હાલત પણ એ બાપ-દીકરા જેવી જ થાય. કારણ કે, જુદી જુદી વ્યક્તિઓ પાસે જુદી જુદી સલાહ હોય છે. એ સલાહ એમના અનુભવ ઉપર આધારિત હોય છે અને નવાઈની વાત એ છે કે બીજાને સલાહ આપવામાં માણસો સહેજ પણ વિલંબ કરતા નથી. અમેરિકાના જાણીતા હાસ્યલેખક આર્ટ બુકવાલ્ડે આવી સલાહ આપવાની બાબત ઉપર સુંદર કટાક્ષલેખ લખ્યો છે. એનો સાર આવો છે : ‘લેખકને એક વાર શરદી થઈ ગઈ. છીંક, ઉધરસ, નાક ગળવાનું ચાલુ થઈ ગયું. લેખકે એમની સેક્રેટરીને ફોન કર્યો કે, તબિયત બરાબર નહિ હોવાથી ઑફિસે આવી નહિ શકાય.
‘આજકાલ શરદીના વાયરા છે.’ સેક્રેટરીએ કહ્યું, ‘આપને ચોક્કસ આઠ કલાકવાળી શરદી ચોંટી છે.’ લેખકને સેક્રેટરીની વાત સાચી લાગી. આઠ કલાકનો આરામ લેવાનું એમણે નક્કી કર્યું.
ત્યાં એમનાં બહેન મળવા આવ્યાં.
‘આજકાલ શરદીના વાયરા છે. હું એની ઝપટમાં આવી ગયો છું. આઠ કલાક આરામ કરવો પડશે.’
‘તમને ખાતરી છે કે, આ આઠ કલાકવાળી જ શરદી છે ? કદાચ ચોવીસ કલાકની બલા પણ હોઈ શકે. હોરેલ્ડને ગયા અઠવાડિયે એ જ હતી. તાવ છે ?’
‘ત્યારે તો ચોવીસ કલાકની બલા વળગી. પ્રવાહી વધારે પ્રમાણમાં લીધા કરો અને એસ્પિરિન લો, મટી જશે.’
લેખકની ઈચ્છા કાંઈ ચોવીસ કલાક પથારીમાં પડ્યા રહેવાની નહોતી. પરંતુ ચોવીસ કલાકની બલા જેવી શરદી સામે જોઈ કોઈ ઉપાય નહોતો. દસ મિનિટ પછી બીજી બહેન આવી :
‘એડિથે મને કહ્યું કે, તમને ચોવીસ કલાકવાળી શરદી ચોંટી છે.’
‘કદાચ હોય. કદાચ, આઠ કલાકના આરામથી મટી પણ જાય.’
‘નાક છીંકવાથી લાલ થઈ ગયું છે ?’
‘જો એવું હોય તો તમને અડતાલીસ કલાકની શરદી, વાયરસથી થતી શરદી થઈ છે.’
‘પણ… મારી સેક્રેટરીએ તો આઠ કલાક…..’
‘આઠ કલાકની શરદી એ જુદી વસ્તુ છે. એમાં નાક લાલઘૂમ ન થઈ જાય. ચોવીસ કલાકવાળી શરદી, આમ તો આઠ કલાક જેવી જ હોય, પણ એમાં ઉધરસ વધારે આવે. વાયરસથી થતી અડતાલીસ કલાકની શરદીમાં છીંકો આવે, કફ થાય, પરસેવો વળે. હવે બે દિવસ પથારીમાંથી ઊઠશો જ નહિ.’
‘પણ, હું બે દિવસ પથારીમાં રહી જ ન શકું.’
‘જુઓ, તમારે સાચી સલાહ માનવી જ ન હોય, તો હવે પછી મને ક્યારેય પૂછશો નહિ.’
મામલો ત્યાં જ અટકી ગયો હોત અને બે દિવસના આરામથી વાત પૂરી થઈ ગઈ હોત, પણ પેલી સેક્રેટરીએ લેખકના મિત્ર હીલીને વાત કરી કે લેખકને ફલુ થવાથી ઑફિસે આવેલ નથી. હીલીએ તરત જ ફોન કર્યો : ‘દોસ્ત, મને તારા માટે બહુ લાગી આવે છે, પણ હવે બે અઠવાડિયાં સુધી પથારીમાંથી તું ઊઠી નહિ શકે. આવી શરદી પાનખરમાં થઈ હોત, તો છ દિવસમાં તું સાજો થઈ ગયો હોત. પણ આ શિયાળો છે અને શિયાળાની શરદી એમ જલદી મટતી નથી. ક્યારેક તો મહિનાઓ નીકળી જાય છે !’
‘પણ ધારો કે, ચોવીસ કલાકમાં મારી શરદી મટી જાય તો ?’
‘તો તે ખતરનાક કહેવાય ! માણસને એમ લાગે કે મારી શરદી મટી ગઈ, પણ એકાદ અઠવાડિયામાં એ વધુ જોરથી ત્રાટકે !’ વાતને ફેલાતાં કાંઈ વાર લાગે છે ? બીજા મિત્ર એલ્ફીનનો ફોન આવ્યો- ટૂંકો ને મુદ્દાસર, ‘હીલીએ મને વાત કરી કે તને અસાધ્ય ન્યુમોનિયા થયો છે !’ આમ, એક સામાન્ય વાત ગમે ત્યાં સુધી પહોંચી શકે છે અને એ બાબતમાં સલાહ આપવાવાળો પોતાને મરજી પડે એ સલાહ આપી છૂટે છે. એમને પોતાની ફરજ બજાવ્યાનો સંતોષ થાય છે – માનવું ન માનવું, તમારી મરજી ! પણ માણસ જો આવી દરેક વ્યક્તિની સલાહ માનવા જાય, તો તેની શું સ્થિતિ થાય ? આખરે એને પણ જીવવાનું હોય છે ! સલાહ આપવાવાળા તો આપી છૂટે છે. માનવાવાળાએ વિચાર કરવો જોઈએ. શેકસપિયરે બધાની સલાહ સાંભળવાની વાત કરી છે, પણ બધાની સલાહ માનવાની સલાહ આપી નથી.
આપણામાંના મોટા ભાગના માણસો, કશુંક નવું જાણવા માટે, શીખવા માટે કે કોઈક નવો મુદ્દો, નવો રસ્તો શોધવા માટે બીજાની સલાહ લેતા નથી; પરંતુ પોતાની સામે જે જવાબદારી આવી હોય એમાંથી છટકવા માટે બીજાની સલાહ લે છે. કોઈ અટપટો, અઘરો કે અણગમતો નિર્ણય કરવાનો હોય ત્યારે બીજાને પૂછે છે. પછી જો કાંઈ વિપરીત બને તો પેલા સલાહ આપનારને કહે છે, ‘તમે કહ્યું હતું એ પ્રમાણે કર્યું પણ એનું પરિણામ તો આવું આવ્યું !’ પણ સલાહ આપનાર શું કરે ? એણે સાચી દાનતથી બધાં પાસાંનો વિચાર કરીને સલાહ આપી હોય, છતાં નિષ્ફળતા મળે તો એ શું કરે ? એક વાત યાદ રાખવી જોઈએ : આપણે જે નિર્ણયો કરીએ છીએ એની જવાબદારી ક્યારેય બીજા ઉપર ઢોળવી ન જોઈએ. એવી જવાબદારી સ્વીકારવાની મર્દાનગી આપણામાં હોવી જોઈએ. બીજા માણસે કદાચ ખોટી સલાહ આપી હોય તો પણ, એ સ્વીકારીએ ત્યારે જવાબદારી આપણી પોતાની બની જાય છે. એટલે તો આપણે ત્યાં કહેવત છે કે કોઈ તો કહેશે કે કૂવામાં પડ, પણ તું પડીશ ખરો ?
આપણે સૌ સમાજમાં રહીએ છીએ, આપણે કુટુંબીઓ, પાડોશીઓ, સગાંવહાલાં, મિત્રો, સંબંધીઓ હોય છે. અવારનવાર નાનીમોટી બાબતોમાં આપણે બીજાની સલાહ માગીએ છીએ. બીજાના અભિપ્રાયો જાણીએ છીએ અને એની કદર કરીએ છીએ અને એમાં વાંધો નથી; પણ દરેક વાતમાં બીજાને પૂછપૂછ ન કરવું જોઈએ અને દરેક વાતમાં બીજાની સલાહ પ્રમાણે ચાલવું પણ ન જોઈએ. પાણી જેમ, સલાહને પણ સો ગળણે ગાળીને સ્વીકારવી જોઈએ. આ જિંદગી, આખરે તો, આપણી પોતાની છે. આપણે તે જીવવાની છે અને આપણે જ તે જીવવી જોઈએ અને આપણી રીતે જ જીવવાની કોશિશ કરવી જોઈએ.
[ કુલ પાન : 152. કિંમત રૂ. 100. પ્રાપ્તિસ્થાન : ગૂર્જર પ્રકાશન રતનપોળનાકા સામે, ગાંધીમાર્ગ, અમદાવાદ-380001. ફોન : +91 79 22144663. ઈ-મેઈલ : goorjar@yahoo.com ]
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous મુરબ્બી – જ્યોતિન્દ્ર દવે
માનસ વિવેક – મોરારિબાપુ Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
યે કહાં આ ગયે હમ ? – કામિની સંઘવી
લિદાસે આજથી સદીઓ પહેલાં ભારતીય લોકો માટે કહ્યું હતું, ‘ઉત્સવ પ્રિય જનાં:’ પણ આજના સમાજની ઉત્સવ ઘેલછા જોઈને કહેવાનું મન થાય કે આપણે ‘ઉત્સવ પ્રિય જનાં:’ના બદલે ‘કોલાહલ પ્રિય જનાં:’ થઈ ગયા છીએ. ઘોંઘાટ જેને પ્રિય છે તેવી પ્રજા. આપણે માનસિક રોગથી પીડાતા સમાજ તરફ ગતિ કરી રહ્યા છે. કેવો સમાજ, જે ઘોંઘાટ કરવાની વૃત્તિને પ્રોત્સાહન આપે, ધર્મને નામે નિયમો ... [વાંચો...]
અવિરત…ચક્ર ! – જયંતિ ધોકાઈ
જીવનની સાથે ચક્ર જોડાયેલું છે- સમયચક્ર ! ‘એવં પરિવર્તિતં ચક્રમ’ જીવનચક્ર શરૂ થાય છે..... પાંચ વર્ષનું બાળક થોડું સમજણું થાય છે ત્યારે તે એમ માને છે કે ‘મારા પપ્પા જેવા ડાહ્યા ને પ્રેમાળ.... બીજા કોઈ નથી....’ જરા મોટું થતાં તે શાળામાં જવાનું શરૂ કરે છે. બહારની દુનિયાનો તેને થોડો પરિચય થાય છે.... જીવનચક્ર ફરતું રહે છે... બાળકને લાગે છે કે... પોતાના પિતાને તે ... [વાંચો...]
અસ્મિતાપર્વ ૧૮ – હર્ષદ દવે
અસ્મિતાપર્વ-૧૮ની પૂર્વસંધ્યાએ… ખુલ્લાં આકાશની આસપાસના અંધકારને સભર કરતાં સુમધુર તાલબદ્ધ અને લયબદ્ધ નાદને તન્મય બની વિસ્મયથી રસપાન કરતાં હૃદયમાં અકથ્ય આંદોલનો ફેલાતાં હતાં. તાલ-તરંગો અને ઘોષ-તરંગો સાથે લયનું લાવણ્ય અંતરમનને તરબતર કરતું હતું. જીવને જલસો પડી ગયો. ભૌતિક જગતનું ભાન ભુલાઈ ગયું. આ અવસ્થા દોઢ નહીં, દોઢસો મિનિટ રહી. પરક્યૂશન પરફોર્મર વિવિધ વાદ્યોને તાલનું પરફોર્મન્સ આપવા હસ્ત સંકેતોથી આદેશ આપ્યા કરતા ... [વાંચો...]
7 પ્રતિભાવો : બધાને પૂછપૂછ ન કરશો – મોહમ્મદ માંકડ
May 29, 2012 at 10:13 am
KOI NE SHALAH NA AAPVI AAVA LEKH MUKVA MATE MARUGESHA BHAI NO KHUB ABHAR
May 29, 2012 at 11:01 am
સલાહ આપવા તો બધા તૈયાર હોય છે. કોની સલાહ લેવી કોની નહી તે આપણે નક્કી કરવું, એ વિવેક માંકડ સાહેબ ના લેખનો સાર છે.
May 30, 2012 at 9:47 am
August 16, 2012 at 8:09 pm
સલાહ અને સવાલો માગ્યા વગર જ મ્લ્તા હોઇ ;સુનો જગ કિ ઓર્ કરો મન્ કિ.
November 20, 2012 at 1:17 pm
મારિ સલાહ માનો તો કોઈનિ સલાહ માનસો નહિ.
April 26, 2013 at 10:35 am
બહુજ સરસ. આપને મલવા આતુર. હુ જેતપુરના રમણિકભાઈ પટેલનૉ(માજી ધારાસભ્ય) ભાઈ આ લખતી વખતે ખુબ આનંદ થાય ચ્હે. ખુબ ખુબ આભાર. જગદીશ કાનજીભાઈ પટેલ
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.