gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en en en gu en en en gu gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu gu gu gu gu de gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: ચંદરવો – દિનેશ પાંચાલ
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[‘અંતરનાં ઈન્દ્રધનુષ’ પુસ્તકમાંથી આ લેખ સાભાર લેવામાં આવ્યો છે. પુસ્તકના લેખક શ્રી દિનેશભાઈનો (નવસારી) આપ આ નંબર પર +91 9428160508 સંપર્ક કરી શકો છો. રીડગુજરાતીને આ પુસ્તક ભેટ મોકલવા માટે ‘ગૂર્જર પ્રકાશન’નો ખૂબ ખૂબ આભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
સોના કરતાંય વધુ મૂલ્યવાન શું ? કદાચ સદગુણો. એક માણસ પાસે કેવળ દશ ગ્રામ સોનાનો સુવર્ણચંદ્રક છે. બીજો માણસ સ્મગલર છે. તેની પાસે સોનાની પાટો છે જેનું વજન કીલોમાં છે. છતાં સમાજનાં ત્રાજવાંમાં સોનાની પાટોને બદલે દશ ગ્રામના સુવર્ણચંદ્રકનું પલ્લું ભારે રહે છે. સદભાગ્યે હજી સમાજમાં સાધનશુદ્ધિનું મહત્વ જળવાઈ રહ્યું છે. એથી દશ કિલો સોનું પણ તેના માલિકની દાણચોર તરીકેની ઓળખને ભૂંસી શકતું નથી. ઊજળી સિદ્ધિથી મેળવેલું દશ ગ્રામ સોનું માણસને ‘ગોલ્ડમેડાલિસ્ટ’ તરીકે કીર્તિ અપાવે છે. રૂપજીવિનીના ગળામાં કોઈ ગ્રાહક પંદર તોલાનો હાર પહેરાવે તોપણ એક મંગળસૂત્ર વિના તેનું સ્ત્રીત્વ અધૂરું રહે છે. સોનામાં સુગંધ નહીં, સદગુણો ભળવા જોઈએ.
કૉલેજમાં દાખલ થતા પ્રત્યેક યુવાનને તેનાં માબાપે બે વાત ભારપૂર્વક સમજાવવી જોઈએ : કૉલેજ ભણવા માટે હોય છે, પ્રેમ કરવા માટે હોતી નથી, એથી કબીરજીની સલાહ ધ્યાન પર ન લઈશ : ‘પોથી પઢ કર જગ મરા, પંડિત હુઆ ન કોઈ, ઢાઈ અક્ષર પ્રેમકા પઢે સો પંડિત હોય…!’ છતાં એક શરતે તું પ્રેમ કરી શકે છે. કૉલેજમાં અત્યંત રૂપાળી યુવતીએ પણ તારી નોંધ લેવી પડે એવી જ્વલંત આભ્યાસિક સિદ્ધિ તું હાંસલ કરીશ તે સ્થિતિ તારે માટે પ્રેમનો ‘વિઝા’ – (‘નો ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ’) પ્રાપ્ત કરવા જેવી ગણાશે. એક વાત કદી ના ભૂલીશ. કૉલેજ એ લવ-ગાર્ડન નથી, જિંદગીના હાઈવે પર આવેલો એક માત્ર પેટ્રોલ પંપ છે. જ્ઞાનના પેટ્રોલથી તારી દિમાગની ટાંકી ફૂલ કરી લેજે. છતાં કૉલેજમાં ગયા પછી પ્રેમમાં ન પડવાથી તારી ઈજ્જતને બટ્ટો લાગશે એવું તને લાગે તો ભલે પ્રેમમાં પડજે, પણ પ્રેમ પીરિયૉડિકલી નહીં, પરમેનન્ટલી કરજે, અર્થાત લવ કરજે, લફરું નહીં !
બરોડા રેલવે સ્ટેશન પર એક ભિખારી ભિક્ષા માગી રહ્યો હતો. એક શિક્ષકે તેને કહ્યું : ‘તારા હાથ સલામત છે. ભીખ માગવાને બદલે મહેનત-મજૂરી કેમ નથી કરતો ?’ ભિખારીએ કહ્યું : ‘સાહેબ, મજૂરી કરું છું તો માત્ર 80 રૂપિયાનો બાંધેલો રોજ મળે છે. પણ આ ધંધામાં સાંજને છેડે નાખી દેતાંય સો-દોઢસો રૂપિયા મળી રહે છે. મંદિરે બેસું તો આંકડો ડબલ થઈ જાય છે.’ બાજુમાં એક ફ્રેશ ડિપ્લોમા ઍન્જિનિયર બેઠો હતો. તેણે શિક્ષકને કહ્યું : ‘સાહેબ, હું ડિપ્લોમા એન્જિનિયર છું. મને પૂરા આઠ કલાકના સખત પરિશ્રમ બાદ માત્ર પચાસ રૂપિયા મળે છે. આ દેશમાં એન્જિનિયર કરતાં ભિખારીનું ભવિષ્ય ઘણું ઉજ્જવળ છે.’ બચુભાઈ કહે છે : ‘આ ઘટનામાંથી એક આશાનું કિરણ દષ્ટિગોચર થાય છે. શિક્ષણના શૅરમાર્કેટમાં ભણતરના ભાવ ભલે ગગડી ગયા હોય, પણ દેશના શિક્ષિત યુવાનોએ નિરાશ થવાની જરૂર નથી. ભણ્યા પછી પગારમાંથી પૂરું ન થઈ શકે તો હજીય એક માર્ગ બચ્યો છે : ‘ભિક્ષાન્દેહિ…..!’ લાગવગ કે ભ્રષ્ટાચાર વિનાનો પ્રામાણિક ધંધો !’
કંદોઈની દુકાનમાં માવો અને ખાંડ લડી પડ્યાં. ખાંડે માવાને કહ્યું : ‘મારા વિના માણસ તને જીભેય ના અડાડે….!’ માવો બોલ્યો, ‘તું ખાંડ ના ખા… મારા વિના તારીય શી કિંમત ?’ કંદોઈએ બેઉને સમજાવ્યાં, ‘લડો નહીં. તમે બન્ને પરસ્પર વિના અધૂરાં છો. માવો ન હોય તો પેંડા બની શકતા નથી અને ખાંડ વિના પણ તે અશક્ય !’
પેંડાનું અસ્તિત્વ ખાંડ, માવો અને કંદોઈની ગ્રૂપ-સક્સેસ છે. જીવનમાં ઘણી બાબતો ભેગી મળે પછી તેનું સહિયારું મૂલ્ય ઊપજે છે. ફટાકડામાં જામગરી હોય પણ બારુદ ન હોય તો ? આરામખુરશી સુંદર હોય પણ તેમાં કાપડ ન હોય તો ? કુહાડી મજબૂત હોય પણ તેમાં હાથો ના હોય તો ? રાજકારણીઓના શરીરે ખાદી હોય પણ સ્વભાવે પ્રમાદી હોય તો ? તેઓ ભાષણ કરી જાણે તેટલું પૂરતું નથી, તેમને શાસન કરતાં પણ આવડવું જોઈએ.
‘બાર હાથનું ચીભડું અને તેર હાથનું બી’ એવું ક્યાંક સાંભળેલું. હાલ એનો સાક્ષાત્કાર થયો. બી.કૉમ થયેલા એક માણસનો પગાર પાંચ હજાર અને એ ખર્ચે છ હજાર…. દર મહિને હજારનું દેવું થાય. માણસ અભ્યાસમાં એકાઉન્ટન્સી ભણે અને જીવનમાં તેને અવગણે ત્યારે આવા ફજેતા રોકી શકાતા નથી. પરલોક સુધારવા માટે રોજના સો ગાયત્રીમંત્રો લખતો માણસ રોજ ઘરખર્ચનો હિસાબ લખે તો એનો આ ભવ બગડતો અટકે. ખર્ચનો હિસાબ ન રાખનાર કે પોતાના પગારની આમાન્યા ન રાખનાર માણસે સંસારના બૅલેન્સશીટમાં આવા ઓવરડ્રાફટ વેઠવા પડે છે. કાળક્રમે તેનું આખું જીવન જંગી ખાધવાળા બજેટ જેવું દેવાળિયું બની જાય છે. કોઈએ કામની વાત કહી છે : ‘પૈસા આંખ મીચીને કમાઓ પણ ખર્ચતી વેળા આંખ ખુલ્લી રાખો, કેમ કે માણસ જે કમાય તેનાથી નહીં, જે બચાવે તેનાથી પૈસાદાર બને છે.’ જીવનના જુગારમાં પણ બહુ જોઈ-વિચારીને પત્તાં ઊતરવા રહ્યાં. એ પત્તાં ચાહે રમવાનાં હોય કે ચલણી નોટોનાં….!
[કુલ પાન : 176. કિંમત રૂ. 110. પ્રાપ્તિસ્થાન : ગૂર્જર પ્રકાશન. 202, તિલકરાજ, પંચવટી પહેલી લેન, આંબાવાડી, અમદાવાદ-380006. ફોન : +91 79 22144663. ઈ-મેઈલ : goorjar@yahoo.com ]
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous વાર્તાદ્વયી – સંકલિત
દુબઈની યાદગાર સફર – મૃગેશ શાહ Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
રોમેરોમ સ્પંદન – જયવતી કાજી
શ્રીમદ્ ભગવદ્દગીતા શરૂ થાય છે અર્જુનના વિષાદયોગથી. કુરુક્ષેત્રની રણભૂમિ પર ભીષ્મ પિતામહ, ગુરુ દ્રોણાચાર્ય, કૃપાચાર્ય, અશ્વત્થામા અને કુટુંબીજનોને લડવા માટે ઉત્સુકતાથી ઊભેલા જોઈને અર્જુનનાં ગાત્રો શિથિલ થઈ જાય છે. વિષાદની ઘેરી છાયા એના ચિત પર છવાઈ જાય છે અને ધનંજય ગાંડીવ ધનુષ નીચે મૂકી દે છે ! એના સારથિ બનેલા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ એને વિષાદને ખંખેરીને કર્મ કરવા પ્રેરે છે. ભગવાન ... [વાંચો...]
અભાવનું ઐશ્વર્ય – ભગીરથ બ્રહ્મભટ્ટ
આજે ભર્યાભંડાર છે. પાણી કહેતાં દૂધ મળે છે. એક કહેતાં અનેક તહેનાતમાં ઊભાં છે, હાજરાહજૂર બધું હોવા છતાં મને મારા અભાવો સાંભરે છે. હું આજની તુલનામાં ત્યારે સમૃદ્ધ હતો, જયારે મારી પાસે ભૌતિક રીતે કશું ન્હોતું ! હું અભાવોનો આભારી છું. અભાવોએ મારું ધડતર કર્યું છે. અભાવની આંગળી પકડીને મોટો થયો છું. સ્લેટમાં લખવાની પેન નહોતી, ત્યારે કોલસાનો વિક્લ્પ શોધી કાઢીને ... [વાંચો...]
અધૂરપ – ભરત દવે
ભારતના એક અંતરિયાળ આદિવાસી ગામડાની કથા છે. એક સ્ત્રી હરરોજ સવારે પાણી ભરવા ખભે કાવડ ઉઠાવી ઘરથી તળાવ સુધી જતી. ખભે મૂકેલી કાવડના છેડે બે મટકાં લટકતાં. બેમાંથી એક માટલું સારું હતું પણ બીજામાં કાણાં પડી ગયેલાં. તળાવથી ઘર સુધીના લાંબા માર્ગે પાછા ફરતા સુધીમાં પાક્કા માટલામાં તો બધું પાણી જળવાઈ રહેતું પણ બીજા ફૂટેલા માટલામાંથી ઘણુંખરું પાણી વહી જવા ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : ચંદરવો – દિનેશ પાંચાલ
kamlesh joshi (all is well) says:
July 18, 2012 at 2:09 pm
એક સે બઢકર એક… નાના પણ રાઈના દાણા… યે દિલ માન્ગે મોર…
July 21, 2012 at 2:07 pm
Karasan Bhakta usa says:
March 7, 2014 at 7:41 am
ખુબ જ સુંદર !
પર્ંતુ એક હળવી ટીપ્પણી. આજ કાલ જેના હાથમા તલવાર તેઓ ડાંડગીરી થકી ખુશામતીયાઓના ટોળાના જોરે સીધા સાદા માણસોને નીષ્ક્રીય બનાવી હાંશીયામા ધકેલી દૅ છે.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
અજનબી – બિમલ રાવલ
મૃગેશભાઈની ત્રીજી પુણ્યતિથિએ.. જાનદાર સવારી, શાનદાર સવારી – મૃગેશ શાહ
નિવૃત્તિને નમાવનારો – કુમારપાળ દેસાઈ
ફક્ત એક કાગળ – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
યુ હેવ ડન ઇટ…! – કાન્તા અગ્રવાલ
સત્યકામ – ડૉ. ચન્દ્રકાંત મહેતા
ઝંઝાવાત – પ્રફુલ્લ કાનાબાર
વળગણ – મનીષ રાજ્યગુરુ
શ્રદ્ધાનાં સુમન – કુમારપાળ દેસાઈ
હરીફ – સુમંત રાવલ
સુબોધભાઇ: આપણા ભારતમા જ મહદ્ અંશે આવા બનાવો બનતા હોય છે....
Hiral Vyas "vasantiful": really touchy!
sandip: ખુબ સરસ વાર્તા ……...
K: ખુબ સરસ, મ્રુગેશભાઈ!
Arvind Patel: સમ્બન્ધ એ મૂડી છે. જાળવી રાખો. બંને બાજુ થી...
Arvind Patel: જીવનમાં વાંચન ની આદત સારી છે, હોવી જ જોઈએ....
Arvind Patel: આપણે કહીયે છીએ કે, ઉંમર તો એક આંકડો છે....
સંજય ગુંદલાવકર: પાણીની વાનગીઓ વાંચતા જ મોંમાં પાણી આવી...
abhishek: sachi vat 6
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
અજનબી – બિમલ રાવલ
મૃગેશભાઈની ત્રીજી પુણ્યતિથિએ.. જાનદાર સવારી, શાનદાર સવારી – મૃગેશ શાહ
નિવૃત્તિને નમાવનારો – કુમારપાળ દેસાઈ
ફક્ત એક કાગળ – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
યુ હેવ ડન ઇટ…! – કાન્તા અગ્રવાલ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
ગુજરાતનું કાશ્મીર : ડાંગ – મેહુલ સુતરીયા
પર્યાવરણનો વિકાસ – ધ્રુવ ગોસાઈ
બિચ્ચારા દુખિયારા! – વલીભાઈ મુસા
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.