en es en en en en en en en en en en cs de en it de en en de pl fi de en en en en en en en en en en en en en en en en id en en en de en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en lv en en en en en gu de sv gu gu en en gu en gu gu gu en gu gu gu en gu gu en gu en gu gu gu en gu en gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en gu gu gu ko gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en nb en en pa en en en en en en en en en es ckb en en en en en en en en en en en it en de en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
World strongest Arab nations cut tie with Qatar
આરબ દેશોએ તોડ્યા કતાર સાથેના સંબંધો, ભારત પર શું થશે અસર?
divyabhaskar.com | Jun 06, 2017, 10:20 AM IST
કતારના શાસક તથા સાઉદીના રાજા સલમાન
દુબઇ: આરબ વિશ્વના 5 દેશોએ સોમવારે કતાર સાથે તમામ સંબંધો કાપી નાખવાની ઘોષણા કરી દીધી. તેલસમૃદ્ધ દેશોમાં પડેલી આ તિરાડ બાદ તુરંત એશિયામાં તેલના ભાવમાં 1.25 ટકાનો ઉછાળો આવી ગયો. અખાતી સહયોગ પરિષદ (ગલ્ફ કો-ઓપરેશન કાઉન્સિલ-GCC)ના દેશોમાં 36 વર્ષમાં પહેલી વાર તિરાડ પડી છે. કતાર સાથે છેડો ફાડનારા 5 દેશ છે સાઉદી અરબ, બહેરીન, ઇજિપ્ત, યુએઇ અને યમન. કતાર સામે મુખ્યત્વે બહેરીનની આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરવાનો, આતંકી સંગઠનોને આશ્રય આપવાનો અને અખાતી દેશો વિરુદ્ધ ઇરાનને મદદ કરવાના આરોપ છે.
કતારે આરોપોને આધારહીન ગણાવ્યા છે. દોહા સંમેલનો માટે મશહુર કતાર પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે, કેમ કે 2022નો ફિફા વર્લ્ડ કપ ત્યાં રમાવાનો છે.  આ ઘટનાક્રમની ભારત પર કોઇ સીધી અસર નહીં પડે. આ ઘટનાક્રમથી અમેરિકા અવઢવમાં મુકાયું છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે રિયાધના પ્રવાસ દરમિયાન કતારના શાસક શેખ તમીમ બિન હમદ અલ થાનીની મુલાકાત લીધી હતી અને તેમને અમેરિકાના બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ગણાવ્યા હતા. દરમિયાન, બહેરીને કતારમાં રહેતા તેના તમામ નાગરિકોને તત્કાળ પરત ફરવા કહ્યું છે અને બહેરીનમાં રહેતા કતારના રાજદ્વારીઓને દેશ છોડવા 48 કલાકની મહેતલ આપી છે. બહેરીનમાં રહેતા કતારના અન્ય લોકોને 2 અઠવાડિયાનો સમય અપાયો છે. સાઉદી અરબે તમામ મિત્ર દેશોને કતાર સાથે સંબંધો તોડવા અપીલ કરી છે. તેણે કહ્યું કે યમનમાં આતંકવાદ વિરુદ્ધ મદદમાં તૈનાત કતારના જવાનોને પણ જલદી હટાવી લેવાશે.
27 મેએ કતારના અમીર તમીમ બિન હમદ અલ થાનીએ ઇરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રુહાનીને જીત બદલ અભિનંદન આપ્યા હતા. તેમણે ઇરાનને મધ્ય-પૂર્વની મોટી તાકાત ગણાવી હતી, જે ઇરાનને એકલું પાડવાના સાઉદી અરબના પ્રયાસોથી વિપરીત હતું. તેથી આ ઘટનાક્રમને કતાર સુન્ની દેશ સાઉદી અરબ વિરુદ્ધ શિયા દેશ ઇરાનના ખોળે બેસી ગયું હોવાની રીતે જોવાયો.
અમેરિકા મૂંઝ‌વણમાં છે, કેમ કે કતાર અને તેની સાથે સંબંધો કાપનારા દેશોમાં તેના સમાન હિત છે. ટ્રમ્પે તેમનો પહેલો વિદેશ પ્રવાસ સાઉદી અરબથી શરૂ કર્યો અને ત્યાં 55 સુન્ની મુસ્લિમ દેશોને શિયા મુસ્લિમ દેશ ઇરાન સામે એકજૂથ કર્યા.
-કતાર સામે આ આતંકી સંગઠનોને મદદનો આરોપ
મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ, અલ કાયદા, ઇસ્લામિક સ્ટેટ તથા સાઉદી પ્રાંત કાતિફમાં દહેશત ફેલાવતા ઇરાન સમર્થિત આતંકી જૂથો. કતારે ઇજિપ્તમાં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે મુહમ્મદ મુર્સીનું સમર્થન કર્યું હતું. મુર્સી મુસ્લિમ બ્રધરહૂડના સભ્ય હતા, જેના પર ઇજિપ્તમાં હાલ પ્રતિબંધ છે.
-અખાતી સહયોગ પરિષદ બે જૂથમાં વહેંચાઇ
અખાતી સહયોગ પરિષદમાં કુલ 6 દેશ છે અને પરિષદ હવે 3-3 દેશોના બે જૂથમાં વિભાજિત થઇ ગઇ છે. કુવૈત અને ઓમાન કતારની પડખે છે જ્યારે સાઉદી અરબ, બહેરીન અને યુએઇએ કતાર સાથે સંબંધો કાપી નાખ્યા છે.
નેશનલ સિક્યોરિટી સાથે કોઇ બાંધછોડ નહીં
- સાઉદી અરબના એક ઓફિશિયલ અનુસાર, અમે પડોશી દેશ કતાર સાથેના સંબંધો પૂર્ણ કરી રહ્યા છીએ. તેઓ આતંકવાદીઓને આશરો આપે છે. સાથે જ ત્યાં મુસ્લિમ બ્રધરહુડ, ISIS અને અલ-કાયદા જેવા આતંકી સંગઠન એક્ટિવ છે. દેશની નેશનલ સિક્યોરિટી સાથે કોઇ સમજૂતી નહીં કરવામાં આવે.
- સાઉદી એ કતારથી તમામ ડિપ્લોમેટિક અને કોન્સ્યુલર રિલેશન પૂર્ણ કરવાનો ફેંસલો કર્યો છે. એમ પણ કહેવાય છે કે, કતારની સાથે જમીન, સમુદ્ર અને ફ્લાઇટ્સ દ્વારા પણ કોઇ પણ સંપર્ક નહીં રાખવામાં આવે.
- સાઉદીએ એમ પણ કહ્યું કે, ગત કેટલાંક વર્ષોમાં કતારે નિયમ-કાયદાઓનો અઢળક વખત ભંગ કર્યો છે.
સવાલ-જવાબમાં જાણો સમગ્ર મામલો
સાઉદી, ઇજિપ્ત, બહેરીન અને યુએઇએ શું કર્યું?
- ચારેય દેશોએ કતાર સાથેના પોતાના ડિપ્લોમેટિક સંબંધો ખતમ કર્યા છે.
- આ નિર્ણયથી 36 વર્ષ જૂના ગલ્ફ યુનિયનમાં ફાટ પડી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, સાઉદી, યુએઇ, બહેરીન, ઓમાન અને કતારે ગલ્ફ કો-ઓપરેશન કાઉન્સિલનો પાયો નાંખ્યો હતો. કાઉન્સિલનું મિડલ ઇસ્ટમાં ખૂબ મહત્વ હતું.
- કતાર લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) વેચનારો સૌથી વિશાળ ચે. તે વિશ્વની 1/3 જેટલી એલએનજી ડિમાન્ડ પૂર્ણ કરે છે.
- ભારત દર વર્ષે તેનાથી 85 લાખ ટન ગેસ ખરીદે છે. ભારત, કતારથી એલએનજી ખરીદનારો જાપાન પછીનો બીજો સૌથી વિશાળ દેશ છે.
- કતારના અલ-ઉદૈદ એરબેસ ખાતે યુએસ મિલિટરીની સેન્ટ્રલ કમાન્ડના 10000 સૈનિકો રહે છે.
- કતારમાં 2022માં ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપ યોજાશે. સાથે જ તેઓ આતંકી સંગઠન ઇસ્લામિક સ્ટેટ ISIS વિરુદ્ધ લડતા અમેરિકન આગેવાનીવાળા સૈન્યનું પણ મેમ્બર છે.
કતાર પર શી અસર થશે?
- હાલમાં કતારમાં તમામ પ્રકારની ભોજનસામગ્રી સાઉદી અરેબિયા સાથેની બોર્ડર પરથી ટ્રકમાં જતી હતી. પરંતુ બોર્ડર સીલ થવાને કારણે તરત જ કતારમાં મોંઘવારી આવી શકે છે.
- કતારની દૈનિક જરૂરિયાતનો 40 ટકા હિસ્સો સાઉદીની બોર્ડરથી આવતો હતો, પણ બોર્ડર સીલ થવાથી હવે કતાર પાસે માત્ર દરિયાઇ અને હવાઇ માર્ગ જ બચશે.
- હાલમાં કતારમાં નવું પોર્ટ, મેડિકલ ઝોન, મેટ્રો પ્રોજેક્ટ તથા આઠ સ્ટેડિયમ બની રહ્યા છે. અહીં 2022નો ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપ યોજાવાનો છે.
- આ પ્રોજેક્ટ્સને લગતું અગત્યનું તમામ મટિરિયલ સાઉદીમાંથી આવે છે. કોન્ક્રીટ તથા સ્ટીલ જેવું મટિરિયલ પણ પહેલા જહાજમાં સાઉદી આવે છે અને ત્યાંથી ટ્રકમાં કતાર જાય છે.
- આમ, બોર્ડર સીલ થવાને કારણે આવા મટિરિયલ્સનો ભાવ પણ ઊંચો જશે તથા પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ પણ આવી શકે.
- કતારની કન્સ્ટ્રક્શન ઇન્ડસ્ટ્રી પર ભારે જોખમ છે.
આગળ વાંચોઃ આરબ દેશોએ કેમ કતાર સાથેના સંબંધો કેમ તોડ્યા
આરબ દેશોએ કેમ ઉઠાવ્યું પગલું
- કાઉન્સિલ ઓફ ફોરેન રિલેશનના ગેલ જેમાખ અનુસાર, ચારો દેશોના નિર્ણય લેવા પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે.
1. કતાર મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ (એક સુન્ની કટ્ટરપંથી સંગઠન)ના મેમ્બર તથા ઇજિપ્તના ભૂતપૂર્વ પ્રેસિડન્ટ મોહમ્મદ મોરસીનો સપોર્ટ કરતું હતું. માર્ચ 2014માં સાઉદી, યુએઇ અને બહેરિને કતારમાંથી પોતાના રાજદૂતોને પાછા બોલાવી લીધા હતા.
2. હાલમાં જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સાઉદી વિઝિટ કરી ત્યારે ટ્રમ્પે કહ્યું કે, કતાર, ઇરાનને સપોર્ટ કરે છે. અમેરિકા ઇરાન વિરોધી છે.
3. કતાર પર આરોપ હતો કે, મે મહિનામાં હેકર્સે તેમની ન્યૂઝ એજન્સી પર કબ્જો કર્યો હતો. જેમાં તેમના શેખ તરફથી ઇરાન અને ઇઝરાયેલ પર કોમેન્ટ કરવામાં આવી હતી. આ દેશોએ આ અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરતાં દોહા બેઝ્ડ અલ-જઝીરા નેટવર્ક સહિતના કતારી મીડિયાને બ્લોક કરવાની વાત કહી હતી.
- કતારે કહ્યું કે, આ નિર્ણય તેમની સોવરીનટી (સાર્વભૌમત્વ)નું વાયોલેશન છે. તેમના નાગરિકોએ કહ્યું કે, નિર્ણયની તેમના પર કોઇ અસર નહીં થાય.
- ઉલ્લેખનીય છે કે, 2013માં દોહામાં અફઘાન તાલિબાનોએ પોતાની એક ઓફિસ ખોલી હતી.
સ્લાઇડ બદલોને જાણો આરબ દેશોના કતાર સાથેના સંબંધો તોડવાની ભારત પર શું અસર થશે
ભારત પર શું અસર થશે
કેટલા ભારતીયો કતારમાં રહે છે?
- અંદાજે 6.50 લાખ
શું ભારતથી કતાર જવા પર કોઇ તકલીફ પડશે?
- ભારતથી કતાર જવામાં સંભવતઃ કોઇ તકલીફ નહીં પડે, કારણ કે ફ્લાઇટ્સ પર્શિયનમાંથી દોહા જતી હોય છે. જો સાઉદી સહિતના કેટલાક દેશો કતાર જતી ફ્લાઇટ્સ પર પ્રતિબંધ લગાવશે તો પણ અખાતમાં તેની અસર નહીં થાય.
કતારમાં રહેતા ભારતીયો સાઉદી, ઇજિપ્ત, બહેરીન જઇ શકશે?
- કતારમાં રહેતા ભારતીયોને સાઉદી અરેબિયા, ઇજિપ્ત, બહેરિન અને યુએઇ જવામાં તકલીફ થઇ શકે છે. કારણ કે, ચારેય દેશોએ કતારને એરસ્પેસ અને પોર્ટ્સ આપવાની ના પાડી છે. ભારતીયોને આ દેશોમાં જવું હશે તો અન્ય દેશોમાં ફરીને જવું પડશે.
શું ભારતના પેટ્રોલિયમ અને ગેસના બિઝનેસને અસર થશે?
- પેટ્રોનેટ કંપનીમાં ફાયનાન્સ હેડ આર કે ગર્ગ અનુસાર, 4 આરબ દેશોના કતાર સાથે સંબંધો તોડવાની ભારત પર કોઇ અસર નહીં થાય.
- ઉલ્લેખનીય છે કે, પેટ્રોનેટ એલએનજી, ભારતની સૌથી વિશાળ ગેસ ઇમ્પોર્ટર કંપની છે. તે દર વર્ષે 85 લાખ ટન એલએનજી ખરીદે છે અને કતાર સાથે જ બિઝનેસ કરે છે.
એક્સપર્ટ શું કહે છે
- વિદેશી બાબતોના એક્સપર્ટ રહીસ સિંહે divyabhaskar.com ને જણાવ્યું કે, 4 દેશોના કતાર સાથેના સંબંધો પૂર્ણ કરવાથી ભારતને સીધી કોઇ અસર નહીં થાય. આ એવી કોઇ બાબત નથી કે અમેરિકાએ કોઇ દેશ સાથે સંબંધો પૂર્ણ કર્યા કે તેના પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો. કતાર સાથેના આર્થિક અને દ્વિ-પક્ષીય સંબંધોને કોઇ અસર નહીં થાય.
- પોતાના પડોશી દેશો સાથે સંબંધ પૂર્ણ થવાથી કતારમાં નોકરીઓને શું અસર થશે તે સ્પષ્ટ નથી. હાલમાં જ સાઉદીમાં ભારતીયોને નોકરીમાંથી કાઢવામાં આવતા તેમને ત્યાંથી નિકાળવા પડ્યા હતા. જો કતારમાં આવું થશે તો તેમને ભારત લાવવા પડશે. જો કે, હાલમાં ત્યાંના જીવન પર સંકટ નથી.
- ભારતના સાઉદી, યુએઇ, બહેરિન અને ઇજિપ્ત સાથે સારા સંબંધો છે. અત્યાર સુધી આ દેશોએ કતાર સાથે પોતાના સંબંધો પૂર્ણ કર્યા છે. અન્ય કોઇ દેશ અંગે વાત કરી નથી. પરંતુ જો ચારેય દેશો અથવા સાઉદી કોઇ નિયમ બનાવશે તો ભારતે દ્વિ-પક્ષીય સંબંધો અંગે ફરીથી વિચારવું પડશે.
(Middle East Gujarati News) સાથે જોડાયેલા અન્ય (International Gujarati News) મેળવવા માટે અમને Facebook અને Twitter પર ફોલો કરો. વાંચતા રહો 76 લાખ+ વાચકોની મનપસંદ અને વિશ્વની નં.1 Gujarati News વેબસાઇટ divyabhaskar.co.in, જાણો સમાચારોથી વધુ. દરેક ક્ષણ અપડેટ રહેવા માટે ડાઉનલોડ કરો Gujarati News App & Divya Bhaskar epaper App.
Web Title: World strongest Arab nations cut tie with Qatar
(Read News in Gujarati from Divya Bhaskar)
Terms & Conditions – D&W contest
Local News Website in English
divyamarathi.com A Leading Marathi News Website
moneybhaskar.comMost comprehensive Business News Website
myfmindia.comRadio Division, wholly owned company of Bhaskar group
dainikbhaskargroup.comGroup Website of India’s Largest Newspaper Group
About UsInvestor|Contact Us|Advertise with Us|Terms of Use|Feedback|Sitemap|Cookie Policy
Copyright © 2017-18 DB Corp ltd., All Rights Reserved.