gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
પેશાબ પર અનિયંત્રણની સમસ્યાને છે ઇલાજની જરૂરત
You need an iframes capable browser to view this content.
મોટા ભાગે સ્ત્રીઓને તકલીફ આપતી આ બીમારી સામે સ્ત્રીઓ ચૂપ રહે છે અને સહન કરે છે. એવું ન કરતાં આ બાબતે જાગૃત બનીને એના નિષ્ણાત ડૉક્ટરો પાસે જઈ પોતાની આ સમસ્યાનો ઇલાજ કરાવે એ હેતુસર આ અઠવાડિયું વર્લ્ડ કૉન્ટિનન્સ વીક તરીકે ઊજવાઈ રહ્યું છે
WORLD CONTINENCE WEEK 2017 - જિગીષા જૈન
જ્યારે તમે ખડખડાટ હસી પડો છો ત્યારે પેશાબ લીક થવાને કારણે તમારું હાસ્ય તમને હાસ્યાસ્પદ પરિસ્થિતિમાં મૂકી દે છે? સ્કૂલ જતાં બાળકોમાં કોઈનું પૅન્ટ કે પથારી ભીની થઈ જાય તો શેમ-શેમ કહીને તેમને ચીડવવામાં આવે છે. શું આ મજાક બાળકો પૂરતી સીમિત હોય છે? યુરિન પર જેનો કન્ટ્રોલ નથી એવા લોકો પર હસનારાનો તૂટો નથી, જેને કારણે આ સમસ્યા ધરાવતા લોકો ઘણો જ સંકોચ અને શરમ અનુભવે છે. ૧૯ જૂનથી ૨૫ જૂન સુધી દુનિયાભરમાં કૉન્ટિનન્સ વીક ઊજવાઈ રહ્યું છે. કૉન્ટિનન્સ એટલે નિયંત્રણ અને એનો વિરોધાભાસી શબ્દ છે ઇનકૉન્ટિનન્સ. પેશાબ પર અનિયંત્રણની બાબતને લોકો ગંભીરતાથી લે એ માટે આ અઠવાડિયાની ઉજવણી વિશ્વભરમાં થાય છે. વળી આ વર્ષે એની થીમ રાખવામાં આવી છે નો લાફિંગ મૅટર. પેશાબ પર અનિયંત્રણ હાસ્યાસ્પદ કે શરમજનક ઘટના નથી, પરંતુ એક શારીરિક તકલીફ છે; જેનો ઇલાજ જરૂરી છે એ લોકોને સમજાવવું એ જ આ થીમનો ઉદ્દેશ છે. પેશાબ પર જેમનું નિયંત્રણ નથી એ લોકો શરમના માર્યા જલદી સામે આવતા નથી. વળી આ તકલીફને ઘણા ઉંમરને લીધે આવતો ફેરફાર માની અપનાવી લેતા હોય છે. હકીકત એ છે કે આ તકલીફને સહન ન કરવી જોઈએ. ઇલાજ દ્વારા એના પર સંપૂર્ણ કાબૂ લેવો શક્ય છે, જેનાથી એક ગુણવત્તાવાળું જીવન વ્યક્તિ જીવી શકે છે.
પેશાબ પર નિયંત્રણની સમસ્યા માટે લોકો જલદીથી ડૉક્ટર પાસે જતા નથી. આ બાબતે વાત કરતાં કોકિલાબેન ધીરુભાઈ અંબાણી હૉસ્પિટલના યુરોલૉજિસ્ટ ડૉ. સંજય પાન્ડે કહે છે, ‘પેશાબ પર નિયંત્રણની તકલીફ પુરુષો કરતાં સ્ત્રીઓમાં વધુ જોવા મળે છે. સ્ત્રીઓને આ બાબતે કોઈ સાથે વાત કરવામાં સંકોચ થાય છે. વળી મોટા ભાગે સ્ત્રીઓ આ સમસ્યા ગાયનેકોલૉજિસ્ટ પાસે લઈ જાય છે, કારણ કે તેમને લાગે છે કે આ પ્રકારની બાબતો સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાત ડૉક્ટરને જ કરી શકાય. પરંતુ હકીકત એ છે કે ગાયનેક પાસે આ રોગનો ઇલાજ નથી હોતો. એટલે જરૂરી છે કે તમે નિષ્ણાત પાસે જ જાઓ અને તેમની પાસે જ ઇલાજ કરાવો. બીજું એ કે સ્ત્રીઓ એને નૉર્મલ એજિંગ પ્રોસેસ સમજે છે. ઉંમર થાય એટલે આવું તો થાય એવી માન્યતા સાથે બધું સહન કર્યા કરે છે, પરંતુ આ એક તકલીફ છે જેને ઇલાજની જરૂર છે એમ લોકો સમજે અને જાગૃતિ આવે એ અતિ આવશ્યક છે.’
ડૉક્ટર પાસે ક્યારે જવું?
આ એક રોગ પાછળ ઘણાં જુદાં-જુદાં કારણો જવાબદાર છે. મોટી ઉંમર, મેનોપૉઝ, ડાયાબિટીઝ, મૂત્રાશયનું ઇન્ફેક્શન, મગજના રોગો, સ્ટ્રેસ, ઓબેસિટી અને વધુપડતું પ્રવાહી પીવાથી અનિયંત્રિત પેશાબની તકલીફ થાય છે. બાળક જ્યારે ૨-૩ વર્ષનું થાય ત્યારે તેનામાં મૂત્રને રોકી શકવાની ક્ષમતા આવી જાય છે અને એ લગભગ જીવનભર રહે છે, પરંતુ કેટલાક લોકો ઉંમરને કારણે આ નિયંત્રણ ગુમાવી દેતા હોય છે અને વિચારવા લાગે છે કે તેમને ઇલાજની જરૂર નથી. હકીકત એ છે કે આ તકલીફનો ઇલાજ છે અને ડૉક્ટરની મદદથી વ્યક્તિ આ પ્રૉબ્લેમમાં ઘણી રાહત મેળવી શકે છે. ડૉક્ટર પાસે ક્યારે જવું જોઈએ? આ પ્રશ્નનો જવાબ આપતાં શિવાજીનગરમાં ક્લિનિક ધરાવતાં અને ગ્લોબલ હૉસ્પિટલ, પરેલનાં યુરોલૉજિસ્ટ ડૉ. અનીતા પટેલ કહે છે, ‘જો કોઈ વ્યક્તિ દિવસમાં ૬-૮ વાર પેશાબ જતી હોય અને રાત્રે ૧-૨ વખત પેશાબ માટે ઊઠતી હોય તો એ નૉર્મલ ગણી શકાય, પરંતુ દિવસમાં ૧૦-૧૨ વખત કે રાત્રે ૩-૪ વખત પેશાબ માટે ઊઠવું પડે તો એ એક પ્રૉબ્લેમ છે; જેનો ઇલાજ કરવો ખૂબ જરૂરી છે.’
પેશાબ પર જ્યારે નિયંત્રણ રહેતું નથી હોતુંં ત્યારે જરૂરી નથી કે લીકેજનો પ્રૉબ્લેમ હોય જ. ઘણા લોકો એવા છે જેમને વારંવાર પેશાબ જવું પડતું હોય છે, પરંતુ લીકેજ થતું નથી. તો એ પણ યુરિન ઇનકૉન્ટિનન્સ જ ગણાય. પરંતુ યુરિન ઇનકૉન્ટિનન્સમાં લીકેજનો પ્રૉબ્લેમ પણ હોય એટલે કે પેશાબ પર કન્ટ્રોલ ન હોય અને કપડાં ખરાબ થઈ જાય એવી પરિસ્થિતિના મુખત્વે બે પ્રકાર જોવા મળે છે. એ વિશે જણાવતાં ડૉ. અનીતા પટેલ કહે છે, ‘પહેલો પ્રકાર છે ઓવર-ઍક્ટિવ બ્લૅડર. આ પ્રકારમાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે જ્યારે વ્યક્તિને પેશાબ જવું છે એમ લાગે ત્યારે બાથરૂમ સુધી પહોંચતાં-પહોંચતાં જ તેમનાં કપડાં ખરાબ થઈ જાય છે. આ પ્રકારમાં બ્લૅડર એટલે કે મૂત્રાશય ઓવર-ઍક્ટિવ છે એમ માનવામાં આવે છે. આ તકલીફ જે લોકોને હોય એ બિચારા પેશાબ આવે અને કપડાં ભીનાં ન થઈ જાય એ ડરે થોડી-થોડી વારે બાથરૂમ તરફ ભાગતા રહે છે. જાહેરમાં પાણી પીવાનું ટાળે છે, જેને લીધે તેમને તરત ટૉઇલેટ ન જવું પડે. બીજો પ્રકાર છે સ્ટ્રેસ લીકેજ. ઘણા લોકોને જ્યારે ઉધરસ આવે, છીંક આવે, કૂદે કે દોડે, આગળની તરફ ઝૂકે કે શરીરનું એવું કોઈ કામ કરે જેમાં ફિઝિકલી કોઈ સ્ટ્રેસ આવે તો યુરિન લીક થઈ જાય એ પ્રકારને સ્ટ્રેસ લીકેજ કહે છે. સ્ટ્રેસ લીકેજનો પ્રૉબ્લેમ સ્ત્રીઓમાં ઘણો વધારે જોવા મળે છે.’
પેશાબના અનિયંત્રણની સમસ્યા દરેક વ્યક્તિમાં જુદી-જુદી હોય છે. મહત્વનું એ છે કે એ સમસ્યા જો શરૂ થાય ત્યારે જ તમે એનો ઇલાજ શરૂ કરો તો તકલીફ વગર દવાઓએ પણ ખૂબ જલદી દૂર થઈ શકે છે. એના ઇલાજ વિશે જાણીએ ડૉ. સંજય પાન્ડે પાસેથી.
૧. સૌથી પહેલાં તો બિહેવ્યરલ થેરપી જરૂરી છે. એટલે વ્યક્તિ જો કોઈ ખોટી આદતો ધરાવતી હોય તો પહેલાં એને ઠીક કરવી જરૂરી છે. જેમ કે જે વ્યક્તિને આ પ્રકારની તકલીફ હોય તેણે સૌપ્રથમ પોતે કેટલંએ પ્રવાહી લે છે એ વિશે થોડું જાગૃત થવું જોઈએ. જો એ વધારે લેતા હોય તો એને ઓછું કરવું જોઈએ.
૨. દરેક સ્ત્રીએ કીગલ્સ એક્સરસાઇઝ શીખવી જરૂરી છે. પહેલી નૉર્મલ ડિલિવરી પછીથી આ એક્સરસાઇઝ કરી શકાય છે. આ એક્સરસાઇઝથી મૂત્રમાર્ગના સ્નાયુઓ સ્ટ્રૉન્ગ બને છે અને આ પ્રૉબ્લેમ સૉલ્વ થઈ જાય છે.
૩. જે વ્યક્તિને ડાયાબિટીઝ હોય તેને શુગર-કન્ટ્રોલ અને વજન વધારે હોય તેને વજન પર નિયંત્રણ રખાવવું એ પણ આ તકલીફનો એક પ્રકારનો ઇલાજ છે.
૪. આ ઉપરાંત ઘણી વાર સ્ત્રીને હૉર્મોન ટ્રીટમેન્ટ પણ ઘણી ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
૫. આ ઉપરાંત જો એક્સરસાઇઝથી પણ ખાસ ફરક ન પડે તો આજકાલ ઘણી સારી મેડિસિન આવી ગઈ છે, જેના વડે આ તકલીફથી છુટકારો મળી શકે છે.
૬. આ સિવાય જેને રિફ્રૅક્ટિવ બ્લૅડરની તકલીફ હોય એટલે કે આ સમસ્યા ખૂબ વધારે હોય અને દવાઓથી કાબૂમાં ન આવે તો બોટોલીનમ ટૉક્સિન ઇન્જેક્શન આવે છે, જે આપવાથી દરદીને ૬-૯ મહિના સુધી આરામ રહે છે. આ ઇન્જેક્શન ઘણાં કામ લાગે છે.
૭. જો આ બધું જ કામ ન લાગે તો છેલ્લા ઑપ્શન તરીકે સર્જરી કરવામાં આવે છે.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.