gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en eo en en en en en gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en tr en gu en en en en en en en en en en en en en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en gu en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: તોફાની બાળક વધુ તોફાની કઈ રીતે બને છે ? – ડૉ. રઈશ મનીઆર
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
જીવંત તાંડવ સમાન તોફાની બાળકો સૌએ જોયાં હશે. ક્યાં નવું જન્મેલું ભોળપણ અને કુતૂહલથી ભર્યું ભર્યું નવજાત બાળક અને ક્યાં જીદ, હઠ અને તોફાનથી ઘરને ગજવતું બાળક ! આ બાળકને કોણે તોફાની બનાવ્યું ? અથવા કહો કે એક તોફાની બાળક કઈ રીતે વધુ ને વધુ તોફાની બને છે ?
આપણે ત્યાં બાળકને નાનપણમાં જ લાડ કરાવાના ભાગરૂપે બીજા પર હાથ ઉપાડતાં શીખવવામાં આવે છે. (ચાલ ! હત્તા કરી દે !) બાળકના તરવરાટ ભરેલા હાથને મળેલો આ સબક બાળક સહેલાઈથી ભૂલી શકતું નથી. બીજા પર હાથ ઉપાડવાનું જે ગળથૂથીમાંથી શીખ્યું છે, એ બાળક મોટું થઈ શાંત અને શિસ્તબદ્ધ કઈ રીતે રહે ? બાળકનું તોફાન, અનુચિત વર્તન ઘણીવાર રમૂજપ્રેરક હોય છે. આમ તો બાળક તોફાન કરે ત્યારે માબાપ ખીજવાય, પરંતુ ત્યાર બાદ બાળકની હાજરીમાં જ બીજાની આગળ એના તોફાનોનું રસપ્રદ રીતે વર્ણન કરે. માબાપ પણ હસે અને સાંભળનાર પણ હસે. બાળક ફુલાય, એને એમ લાગે, ‘મેં પરાક્રમ કર્યું.’
વિસ્મય નામના ચાર વર્ષના છોકરાએ એક વાર તોફાને ચડીને ટીવીનો કાચ ફોડી નાખ્યો. મારા ક્લિનિક પર શરદી માટે વિસ્મયને બતાવવા લાવતી વખતે એના પપ્પાએ રસપ્રદ રીતે એની રજૂઆત કરી. વિસ્મય ખુશ. પંદર દિવસ પછી વિસ્મયનાં મમ્મી વિસ્મયને ઝાડા માટે બતાવવા લાવ્યા. એમને ખબર નહીં કે પપ્પા એ વાત કરી ચૂક્યા છે, એટલે એમણે પણ ટીવી તોડવાના વિસ્મયના પરાક્રમની વાત કરી. વિસ્મય અતિશય ખુશ. મહિના પછી એના દાદા વિસ્મયને પેટના દુખાવા માટે લઈને આવ્યા ત્યારે પણ એ જ વાત અને વિસ્મય મલકાયા કરે. એક મહિનાના ગાળામાં ટી.વી.નો કાચ ફોડ્યા બદલનો વિસ્મયનો રહ્યોસહ્યો અપરાધભાવ પણ નાબુદ થઈ ગયો. બાળકના તોફાનનું બીજા આગળ બાળકની હાજરીમાં કદી પણ રસપ્રદ રીતે વર્ણન ન કરવું જોઈએ. આમ કરવાથી બાળકને ખોટું પ્રોત્સાહન મળે છે. બાળકના અણછાજતાં, અનુચિત વર્તન પ્રત્યે હસવું અયોગ્ય છે.
અમુક બાળકો જિદ્દી હોય છે. આ જીદનું ગણિત પણ સમજવા જેવું છે. બાળક ધીમા અવાજે કોઈ વસ્તુની માગણી કરે ત્યારે માબાપ સાંભળે જ નહીં. સહેજ મોટો અવાજ કરે તો સાંભળીને તરત અવગણી નાખે. પછી બાળક બરાડા પાડે, ધમપછાડા કરે, ખૂબ રડે ત્યારે હારી-થાકીને બાળકની જીદ સંતોષવામાં આવે. બાળક એવું સમજે છે કે આ ઘરમાં ધીમેથી વાત કરવાનો કોઈ અર્થ નથી. તોફાન કરીને માબાપના કામકાજમાં ખલેલ પહોંચાડીએ તો જ માગેલી વસ્તુ મળે છે. બાળકના મગજમાં ગણિત બંધાય છે, શાંતિથી માગો તો કશું ન મળે, વધારે ને વધારે જીદ કરો તો વધુ મળે. બાળક આ જ ગણિતનો વારંવાર સફળતાપૂર્વક હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરે છે. આ ગણિત કેવી રીતે નકામું કરી શકાય તે માબાપને આવડતું નથી. ખરેખર તો બાળક કોઈ પણ વસ્તુની માગણી કરે કે તરત જ એ વસ્તુ આપવી કે નહીં તે નક્કી કરી નાખવું જોઈએ. જો ‘હા’ હોય તો તરત તે વસ્તુ આપી દેવી અને ‘ના’ હોય તો મક્કમતાપૂર્વક ‘ના’ને વળગી રહેવું. ‘ના’માંથી ‘હા’ કરવી નહીં. બાળક ગમે તેટલી જીદ, તોફાન, ધમપછાડા કરે તોય મક્કમ રહેવું. ત્રણચાર વાર માબાપની મક્કમતાનો અનુભવ થતાં બાળકને તોફાન કે જીદ કરવાથી કોઈ ફાયદો થતો નથી, એમ ખ્યાલ આવી જાય છે અને બાળક જીદ કરવાનું છોડી દે છે.
બાળક તોફાન કરે ત્યારે એક વડીલ (દા.ત. માતા કે પિતા) ગુસ્સે થાય ત્યારે બીજું વડીલ (મોટે ભાગે દાદા કે દાદી) બાળકને ખોળામાં લઈને લાડ કરે…. તેથી બાળકને પોતે શું ભૂલ કરી તેનો અહેસાસ થતો નથી. ગુસ્સો કરનાર વડીલનો ગુસ્સો નિષ્ફળ જાય છે અને લાડ કરનાર વડીલનો બાળક ગેરલાભ ઉઠાવતા શીખે છે. તેથી એક વડીલ બાળકને યોગ્ય રીતે ઠપકો આપી રહ્યું હોય તો બીજા વડીલે વચ્ચે પડવું જોઈએ નહીં.
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous વિનોબા-વિચાર-દોહન – અનુ. મીરા ભટ્ટ
પંખીજગતનો પોલીસ : કાળો કોશી – પ્રકાશચન્દ્ર કા. સોલંકી ‘પ્રણય’
પોલીસદાદાનું નામ પડતાં જ ખાખી વર્દીધારી મજબૂત શરીર, ભરાવદાર ચહેરો અને મોટી મોટી મૂછો ધરાવતી એક મનુષ્યાકૃતિનું દૃશ્ય આપણા મન-મસ્તિકપટ પર ખડું થાય તે સ્વાભાવિક છે. પરંતુ આપણે અહીં આપણા રક્ષક એટલે કે માનવજાતના પોલીસમેનની નહીં, પણ પંખીજગતના પોલીસમેનની વાત કરવાના છીએ. તમને થશે કે પંખીઓનો તો વળી પોલીસ હોતો હશે ? પરંતુ વ્હાલા વાચકમિત્રો ! સૃષ્ટિના સર્જક-જગતનિયંતા ઇશ્વરે નોખી ... [વાંચો...]
ખજાનો – સં. રેણુકા મલય દવે
વિશ્વનું ઊંડામાં ઊંડું સરોવર સાઈબીરિયાનું બૈકલ સરોવર છે, જેની મહત્તમ ઊંડાઈ 1637 મીટર અને સરેરાશ ઊંડાઈ 749 મીટર છે. પાણીના જથ્થાની દષ્ટિએ વિશ્વનું તે મોટામાં મોટું (23,600 ચો. કિ.મી.) સરોવર છે. વિશ્વમાં યુરોપ ખંડ જ એક એવો ખંડ છે જ્યાં રણ આવેલું નથી. યુરોપનો કોઈ પણ પ્રદેશ એવો નથી કે જ્યાં વાર્ષિક 9 ઈંચથી ઓછો વરસાદ પડતો હોય. પૃથ્વી ... [વાંચો...]
લગ્નસંબંધનું ગણિત આપણા સમાજમાં લગ્ન એક સંસ્કાર છે. પ્રાચીનકાળથી લગ્નપ્રથા અને તેના શાસ્ત્રીય નિયમોનું પાલન થતું આવ્યું છે. શ્વેતકેતુ નામના ઋષિએ લગ્નસંસ્કારની પ્રતિષ્ઠા કરી. ઘણા ઋષિઓએ તેના વિષયમાં નીતિનિયમો આપ્યા. એવો એક નિયમ છે : સપિંડો વચ્ચે વિવાહસંબંધ થઈ શકે નહીં. સપિંડ એટલે સમાન પિંડ, સમાન દેહ. જે બે જણના દેહમાં પારિવારિક સંબંધની રીતે બીજાં પરિવારજનનો અંશ ઊતરતો હોય તો ... [વાંચો...]
12 પ્રતિભાવો : તોફાની બાળક વધુ તોફાની કઈ રીતે બને છે ? – ડૉ. રઈશ મનીઆર
September 28, 2011 at 11:52 am
September 28, 2011 at 8:55 pm
As a wise man said “Apple doesn’t fall too far away from an apple tree!”
September 29, 2011 at 2:53 pm
Very educative article, indeed.
September 29, 2011 at 8:02 pm
બાળકની ટેવો બદલવાનુ કામ ધારીએ એટલું સહેલું નથી.હા, લેખમાં લખ્યા પ્રમાણે
વર્તવું જોઈએ.પરંતુ,સ્વ-ભાવ નામનું કોઈ તત્વ છે,જે બદલવાનું અઘરું છે.
Patel Tejas H says:
November 10, 2011 at 11:23 pm
Very Good and Best Article for All Parents
December 21, 2011 at 1:27 am
I do not completely agree with the author.kids are very sensitive.and they should be taught everything in such a way that they do not get any false impression about the world.If we do not allow them to express themselves and just scold and just restrict them,then thay get an impression that everything is restricted.and proper their mental growth is affected.
The way which the author is suggesting may produce counter-effect on child.and a child may become more angry and irascible.child will be more desperate to get those things.
And one more thing,everybody in their childhood,must have hit their parents,elders.but that does not mean that they wil do such things after getting mature.during childhood,it is just a fun for a child and it is not as harmful as the author is describing.
As children grow,they start learning lessons of life.they get to know what is wrong and what is right.they learn moral values.
So upto 5 years children are innocent and they do not actually mean what they are doing.but after 5 years if any child hits parents or does any other thing that is not good,then elders should scold him.because after this age,they start understanding the life and world.
So parents should not so harsh and they should behave carefully with their childern.Because children reflect their parents’ actions.
After 5 years,parents’ can be a little more strict and teach them ways to live a life.
March 30, 2012 at 10:57 pm
really truth..good advise for parents…
October 6, 2012 at 3:41 pm
nice writing and i like this note ……………
December 26, 2012 at 5:37 am
આજના માબાપે સમજવા જેવો લેખ્.
February 19, 2013 at 10:55 pm
May 30, 2013 at 4:33 pm
KEJAL H SHAH says:
September 3, 2015 at 5:40 pm
Indeed correct n i know from inside but when my Kid start Tofan i also forget all Gyan n Make her more n more ziddi. From now i will try to become more reasonable. Thanks for nice Article
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
પતિવ્રતા ધર્મની આહુતિ પછી જ ને! – વલીભાઈ મુસા
બાકોરું – ધરમાભાઈ શ્રીમાળી
અજનબી – બિમલ રાવલ
મૃગેશભાઈની ત્રીજી પુણ્યતિથિએ.. જાનદાર સવારી, શાનદાર સવારી – મૃગેશ શાહ
નિવૃત્તિને નમાવનારો – કુમારપાળ દેસાઈ
Karasan Bhakta usa: એન્દરે સારિ વાર્તા !
k: બહુ વખતે આટલુ સરસ રસ્પુર્ણ વાચવા મળ્યુ! લેખક ને ખુબ...
jadeja vikramsinh: ખૂબ જ સરસ લેખ છે
tulsi solanki: Guru vina gnan kyathi prapt thay .guru hi...
gopal khetani: જબરદ્સ્ત ડીટેઈલીંગ. ગુલમોર્ ગરમાળા અને...
pritesh patel: aa vaat total experience per jaay che...
pritesh patel: very nice true but aa samaj jode aapde j...
Shree pustak mandir: Nice story
Rajdipsinh: Jay Shree Ram Pujnya Morari bapu ne sat sat...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
એક ડેટકથા – યામિની પટેલ
પાંચ પ્રસંગકથાઓ – લતા હિરાણી
કરણીનું ફળ – કનુ ભગદેવ
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.