gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu es gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ : ગુમરાાહ (ન્યાય-અન્યાય - ૧)
દૂર ક્યાંક લતાનો કંઠ સંભળાયો. માતૃભૂમિની વંદનાને જનતાએ બે દિવસ પૂરતી સીમિત બનાવી દીધી છે. ટીવી-રેડિયો પર દેશભક્તિનાં ગીતો સંભળાય ત્યારે સ્ટ્રાઇક થાય કે આજે ૧૫ ઑગસ્ટ યા ૨૬ જાન્યુઆરી હોવી જોઈએ! જ્યારે અમારે આર્મીમેને ચોવીસે કલાક ખડેપગે રહેવાનું; ટાઢ, તડકો, વરસાદ વેઠીને દેશના સીમાડાને સાચવવાના... બદલામાં મળે છે શું? મામૂલી પગાર, થોડાંઘણાં ભથ્થાં, નિવૃત્તિ પછી નગણ્ય પેન્શન - બસ!
અંતરની ખારાશ જીભ પર પહોંચી હોય એમ સૂબેદાર અર્ણવસિંહ થૂંક્યો.
કબૂલ, સેનામાં જોડાવા કોઈએ મને મજબૂર નહોતો કર્યો... કસરતનો શોખ શરૂથી, અખાડામાં નિયમિત જવાનું. દોસ્તોમાંથી કોઈએ એકાદ વાર કહ્યું કે તારા બદન પર તો ફોજની જ વરદી શોભે અને બસ, મગજ પર ધૂન સવાર થઈ ગઈ!
અમારા પંજાબમાં ફોજમાં જવાની નવાઈ નથી. મા-બાપે મંજૂરી આપી. પરીક્ષામાં પાસ થઈ સૈનિક તરીકેનો પરવાનો મેળવ્યો ત્યારે છાતી માનો સાચે જ છપ્પન ઇંચની થઈ ગયેલી! રજામાં ગામ આવતો ત્યારે મૂછનો તાવ આપોઆપ વધી જતો. માએ બાજુના ગામમાં મારો રિશ્તો ગોઠવી કાઢ્યો. નવનીત મારી દુલ્હન બનીને ઘરે આવી.
જોકે વખત વીતતાં ઘરની મોસમ બદલાઈ હતી, કેમ કે ઘરવાળીનો મિજાજ બદલાણો હતો. નવનીત મારાં માવતરની પૂરી આમન્યા જાળવતી, સેવા કરતી; પણ મારા પ્રત્યેનો તેનો અસંતોેષ છતો થવા લાગ્યો, ‘કેવી તમારી નોકરી. ન હોલી પે આએ, ન દિવાલી પે. આટલો વિરહ ખમીને પણ મળે છે શું?’
શરૂ-શરૂમાં તો મારું દિમાગ ફાટતું : તારામાં વતન માટેનો જસ્બો નથી? સૈનિકનું પડખું સેવનારી આટલી સંકુચિત ન હોઈ શકે!
નવનીત સહેમી ઊઠતી, પણ ડગતી નહીં, ‘માતૃભૂમિની રક્ષાનું મોલ ન હોય એ હું પણ સ્વીકારું છું અર્ણવસિંહજી, તો પછી દરેક સૈનિક પણ સમાન હોવો જોઈએ. વાસ્તવમાં એવું છે ખરું?’ પૂછીને તે જ જવાબ આપતી, ‘નથી. ઑફિસમાં બેસતો ઑફિસર ફીલ્ડ પરના અધિકારીથી વધુ પગાર લે છે. ચાલો, પગાર છોડો; બઢતીનું શું?’
નવનીતના પ્રfનો ઊંડા અને ધારદાર થતા જતા હતા. હું અનુત્તર થતો ગયો એમ તેની સીમારેખા વિસ્તરતી ગઈ અને એટલી જ આર્મીને જોવાની મારી નજર બદલાતી ગઈ. અજાણતાં જ અસંતોષ ઘર કરતો ગયો. આજે સાત વરસની નોકરી પછી હું જ્યાંનો ત્યાં છું. મારું ઘર રિનોવેટ કરાવી શકવાની ત્રેવડે ન દાખવી શક્યો હોઉં તો એ કોના માટે શરમજનક છે : આર્મીને માટે, સરકારને માટે કે પછી દેશને માટે?
‘અબે કિસસે બાતે કર રિયા હૈ?’
પીઠ પર દોસ્તીનો ધબ્બો પડતાં અર્ણવસિંહ વિચારવમળમાંથી ઊભરી આવ્યો. મનની ખારાશ સમેટી લેવી પડી.
‘નહીં યાર...’ તેણે આવી ચડેલા હનુમંતસિંહ તરફ સ્મિત ફરકાવ્યું.
હનુમંતસિંહ આમ તો અર્ણવથી નાનો છે, નોકરીમાં જુનિયર છે; પણ પ્રાંત એક હોવાથી અર્ણવને સારું ભળતું. તેમનું પોસ્ટિંગ દેશની ઉત્તર-પૂવર્‍ સરહદે હતું. આંતરિક સમસ્યાને કારણે આખો વિસ્તાર સંવેદનશીલ ગણાતો. સતત સાવધ રહેવું પડતું, પણ બદલામાં...
અર્ણવસિંહના મુખ પર કડવાશ વ્યાપી, ‘હર સાલ બીવી સે વાદા કરતા હૂં કિ ઘર કી મ૨મ્મત કરવા દૂંગા, ૫૨...’
‘મેરા ભી ઐસા હી હૈ. ઉધર ઘરવાલે નારાજ, ઇધર...’ તેણે ઢાળ આપ્યો,
‘જોને, આ વખતે પણ આપણામાં કોઈને પ્રમોશન ન મળ્યું. ખરું અંધેર જામ્યું છે. કોઈ જોનાર જ નથી?’
અર્ણવસિંહને ચચરાટી થઈ. દેશની સુરક્ષાએ ર્બોફોસનું કૌભાંડ સરજ્યું ત્યારથી આર્મી કરપ્શનથી પરેહ છે એવું કોઈ માનતું નહીં હોય... પણ હવે તો સડો કોહવાટ બની ચૂક્યો છે.
‘તને નથી લાગતું અર્ણવ, આર્મીને પણ એક ક્રાન્તિની જરૂર છે?’ હનુમંતના સ્વરમાં રણકાર હતો, આહ્વાન હતું.
અર્ણવે કદી આ હદે નહોતું વિચાર્યું, પણ હમણાં તો હનુમંત આવું કહ્યા કરે છે ને પોતે કદાચ એટલે પણ આ એકના એક વિચારોમાં ગોથાં ખાતો રહે છે!
‘બીજો કોઈ આપણો ઉદ્ધાર નહીં કરે અણવર્‍, ક્રાન્તિના મશાલચી આપણે જ
‘કોઈએ કંઈ કરવાનું જ હોય તો આપણે કેમ નહીં? પણ શું થઈ શકે હનુમંત?’
‘વિચારીશું તો એનો પણ ઉકેલ
- તેમની ચર્ચા તો ત્યાં અંત પામી, પણ એ રાત્રે હનુમંતે પોતાના મોબાઇલથી કોઈને ફોન કર્યો : અહીંના ખેતરમાં ફસલ તૈયાર છે.
‘ભલે.’ સામેથી આટલું જ કહેવાયું ને કનેક્શન કટ થયું!
‘ઑર્ડર-ઑર્ડર...’ ખીચોખીચ ભરાયેલા અદાલતના ખંડમાં ન્યાયમૂર્તિ ફેંસલો સંભળાવે છે, ‘પ્રસ્તુત કેસમાં આરોપી વિશાલ ઝવેરી જઘન્ય અપરાધી પુરવાર થયો છે. સગીર વયની માસૂમ બાળા પર બળાત્કાર અને પછી તેની હત્યા કરનાર પર અદાલત કોઈ સંજોગોમાં રહેમ બક્ષવાના મૂડમાં નથી
અને એટલે જ મૃત્યુદંડ ઘોષિત કરે છે. હૅન્ગ ટિલ ડેથ.’
નહીં! આતશ બેઠો થઈ ગયો. છાતી ધમણની જેમ હાંફતી હતી, બદન પસીને રેબઝેબ હતું.
ના, મારો ભાઈ અપરાધી નહોતો... તેને ચીખવાનું મન થયું : બલ્કે ખરા અપરાધીની શેહમાં આવીને ન્યાયમૂર્તિ ખન્નાએ
ગલત ચુકાદો આપ્યો હતો, બલ્કે પુરાવા
સાથે ચેડાં કરવાની નિમ્ન હરકતમાં પણ તેનો હાથ હતો!
મને આજે પણ યાદ છે... આતશને સાંભરી આવ્યું.
વિશાલભાઈ મારાથી આઠેક વરસ મોટા. પહેલાં પિતા અને પછી માતાના સ્વર્ગવાસ બાદ મારું તો તે જ છત્ર. કેટલો લાડકો હતો હું તેમને. એન્જિનિયર થઈ વિશાલભાઈ જાણીતા બિલ્ડર આહુજાને ત્યાં નોકરીએ લાગ્યા ત્યારે હું તો હજી પંદર-સોળ વરસનો... દૂરનાં સગાં કે નજીકના પાડોશી લગ્ન માટે કોઈ ઠેકાણું ચીંધે ત્યારે કહી દે : મને તો એવી કન્યા જોઈએ જે મારા
અતુને તેનો દીકરો માનીને વહાલ કરે... બદલામાં તેને સુખની અછત ન વર્તાય એની ગૅરન્ટી મારી!
જેની લાગણીમાં ધબકાર હતો, જેના ચારિત્ર્યમાં સુવાસ હતી તે મારો મોટો ભાઈ બાર વરસની બાળકી પર બળાત્કાર કરે? અસંભવ. પછી તેની હત્યા પણ કરે? અશક્ય.
ખરેખર તો ઘટના આમ બની હતી...
૧૬ વરસ અગાઉની વરસાદની એ સાંજે વર્સોવાની પ્રોજેક્ટ-સાઇટ પરથી નીકળતી વેળા ભાઈના કાને બચ્ચીની હળવી ચીસ પડી.
મજૂરો ક્યારના નીકળી ગયેલા. આસપાસના નર્જિન વિસ્તારમાં નામ પૂરતીયે વસ્તી નહોતી. તો આ કોણ ચીખ્યું? અવાજની દિશા તરફ જતાં સહેજ ચોંકવાનું થયું. ઝાડીઝાંખરાંની આડમાં સફેદ ગાડી ઊભી હતી અને એની બાજુમાં ત્રણ નરાધમો
૧૨-૧૩ વરસની બાળાને ચૂંથી રહ્યાનું દેખાતાં વિશાલે ત્રાડ નાખી : છોડો તેને!
અણધાર્યા વિઘ્નથી ત્રણે જુવાનિયા ભડક્યા, રહેંસાઈ ચૂકેલી બાળાને પડતી મૂકીને કારમાં ભાગ્યા! છોકરી પર થયેલો જુલમ કહેતો હતો કે તે કદાચ જ બચે. વિશાલભાઈએ પોતાનું શર્ટ ઉતારીને તેની લાજ ઢાંકી, જેમતેમ બાઇક પર બેસાડીને હૉસ્પિટલમાં લઈ ગયા...
‘શી ઇઝ ડેડ...’ ઇમર્જન્સી વૉર્ડના ઇન્ચાર્જ ડૉક્ટરે ખેદ સાથે કહ્યું, ‘બેરહેમપણે થયેલા જાતીય અત્યાચારે છોકરીનો
હૉસ્પિટલે પોલીસને જાણ કરી. થાણામાંથી આવેલા ઇન્સ્પેક્ટરને ભાઈએ વિગતવાર માહિતી આપી : અંધકાર અને વરસાદને કારણે મને તે ત્રણેની સૂરત તો ન ધ્યાનથી ન દેખાઈ, પણ તેમની સફેદ ગાડી પર સરકારી ચિહ્ન હતું એ ચોક્કસ...
ત્યારે તો આમાં કોઈ ઉચ્ચ લેવલનો સરકારી અધિકારી સામેલ હોવો જોઈએ...
ઇન્સ્પેક્ટરે કદાચ શોધી પણ કાઢ્યું હશે, કેમ કે ત્રીજા દહાડે ઘરે આવેલા ઇન્સ્પેક્ટરનાં વાણી-વર્તન બદલાયેલાં લાગ્યાં હતાં ભાઈને.
‘બહુ શાણી રમત રમ્યા તમે વિશાલ.’ આધેડ વયના ઇન્સ્પેક્ટર ચૌધરીની વાણીમાં વ્યંગ હતો, ‘તમારું કુકર્મ સરકારી અધિકારી પર નાખવાની શું ચાલ ચાલ્યા તમે.’
‘મતલબ કે ઘટના કંઈક આમ બની : વરસાદની મોસમ હતી. તમારું જુવાન લોહી, નર્જિન સાઇટ પર અનાથ મજૂર બાળા રખડતી આવી ચડી હશે. તેની ભીની કાયા જોઈને તમારો કામ જાગ્યો અને તમે જ તેના પર અત્યાચાર ગુર્જાયો‍...’
‘વાહ...’ ભાઈ તપી ગયો, ‘અને હું જ તેને હૉસ્પિટલમાં લઈ ગયો...’
‘યા, કેમ કે બાળકી તો મરી ચૂકી હતી! તે ઓછી જુબાની આપવાની!’ ચૌધરી ખંધું હસ્યો, ‘હસવામાંથી ખસવું થઈ ગયું. બે ઘડીની મોજમાં બાળકીનો જીવ ગયો. પ્રોડક્શન-સાઇટ પર તેની લાશને દફનાવવામાં જોખમ હતું. બૉડીનો નિકાલ કરવા કરતાં મનઘડંત સ્ટોરી બનાવી તમે હૉસ્પિટલ પહોંચ્યા ત્યારે ખુદ અર્ધનગ્ન હતા એ ભૂલી ગયા?’
‘રબિશ. મારું શર્ટ મેં બચ્ચીને...’
‘હં! તમારી બાઇકની ડિકીમાં રેઇનકોટ પણ હતો. સાઇટ સુપરવાઇઝર આનો
‘છોકરીની ચીસ સંભળાયા પછી મને ખુદ રેઇનકોટ પહેરવાનું ધ્યાન ન રહ્યું.’
‘એમ કહો કે તમારે કપડાં ઉતારવાં હતાં એટલે નવું કંઈ પહેરવાનું શાનું ધ્યાન રહે!’ ઇન્સ્પેક્ટરે દમામ દાખવ્યો, ‘સચ-જૂઠનું પારખું મુશ્કેલ નથી. તમે હૉસ્પિટલ ચાલો, તમારા ર્વીયનું સૅમ્પલ લેવાનું છે!’
ભાઈના મનમાં પાપ નહોતું એટલે તે ચૌધરી સાથે નીકળ્યા... ગુનો કર્યો નહોતો એટલે ભય શાનો હોય?
- પણ હૉસ્પિટલનો રર્પિોટ જુદું જ કહેતો હતો. બીજે દહાડે ઇન્સ્પેક્ટર ધરપકડ કરવા આવ્યો ત્યારે જાણ થઈ : બાળકીના શરીરમાંથી મળેલાં નિશાન તમારા સ્પર્મ જોડે મૅચ થાય છે! એટલું જ નહીં; બાળકીનું મૃત્યુ બળાત્કારની પીડાથી નહીં, ગળું રૂંધાવાથી થયું હોવાનું પોસ્ટમૉર્ટમ રર્પિોટમાં જણાવાયું છે!
- અને બસ; ભાઈ ખૂની, બળાત્કારી
ઠરી ગયા! તેમની નર્દિોષતા માત્ર મારા
‘હું નર્દિોષ છું જજસાહેબ... ગુનો કર્યો હોત તો ભાગી છૂટuો હોત, સામેથી મારું સ્પર્મ દેવા હૉસ્પિટલમાં ન ગયો હોત...’
વિશાલભાઈ ચિલ્લાઈ-ચિલ્લાઈને કહી રહ્યા, પણ આટલી લૉજિકલ વાત કોઈ માનવા તૈયાર નહોતું. નામદાર ર્કોટે કહી દીધું : અમે મેડિકલ પુરાવાને અવગણી ન શકીએ, બરાડા પાડી તમે કોર્ટને ગુમરાહ કરી ન શકો.
ગલત. ગુમરાહ તો દુનિયાને કરવામાં આવી અને કોના ઇશારે એ સમજવા ઑક્સફર્ડની ડિગ્રીની જરૂર નહોતી.
જેણે ખરેખર ક્રાઇમ કર્યું એ સરકારી ગાડી વાપરનારા નબીરાઓને બચાવવા ગુનાનો ગાળિયો ભાઈ પર જ ફિટ કરી દેવાયો! જે માણસ પોલીસને ખરીદી શકે, પુરાવા બદલી શકે એ કેવો વગદાર હશે. તેનો પર્દાફાશ કરવાનું ત્યારે ગજું નહોતું, સૂઝ પણ નહોતી... સેશન્સ ર્કોટે ફાંસીની સજા આપી, જેની અપીલમાં હાઈ ર્કોટમાં ગયા ત્યાં પણ જસ્ટિસ વશિષ્ઠ ખન્નાએ એ જ ચુકાદો માન્ય રાખીને કેસ ખારીજ કરી દીધો!
‘ઈfવરને જે ગમ્યું એ ખરું...’ ફાંસી અગાઉની રાતે આખરી ઇચ્છા તરીકે મને મળવાની ખ્વાહિશ જતાવી વિશાલભાઈએ પહેલાં તો મનભરીને વહાલ કર્યું. પછી માથે હાથ ફેરવતાં ધþૂજતા સાદે ધડાકો કર્યો, ‘મને નિષ્કલંક ઠેરવવાની જવાબદારી તને સોંપતો જાઉં છું. સાંભળ, ઇન્સ્પેક્ટર ચૌધરી અસલી ગુનેગારનું પ્યાદું છે એ તો તેની કરણી પરથી સમજાય એવું છે, પણ ફાંસીના ચુકાદા પછી તે મારી સમક્ષ ભેદ ઓકી ગયો કે પાર્ટીને બચાવવા જસ્ટિસ ખન્નાસાહેબે ઘડેલા પ્લાનને તેમણે જ આખરી અંજામ આપી દીધો...’
‘મને ખૂનખરાબા નહીં જોઈએ.
તું જે કંઈ કરીશ એ કાયદાની હદમાં
રહીને કરીશ. ન્યાયને જ ગુમરાહ કરતા જજની પોલ તું ખોલીશ આતશ, જેથી મારા જેવાનો બલિ અટકે..’
- ત્યારથી આરંભેલું મિશન એની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી ચૂક્યું છે ભાઈ!
મોટા ભાઈની છબિને નમન કરતાં આતશના ચિત્તમાં નામ ગુજ્યું : નીમા
- અને ૨૭ જાન્યુઆરીની બીજી સવારે તેણે દિલ્હીની ફ્લાઇટ પકડી.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.