gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu ceb gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ – અંતર (અસ્તિત્વનો ઓછાયો – 5)
1  |  2  |  3  |  4  |  5
શોભનાબહેન પાણીમાં ભળતા રંગહીન દ્રવ્યને નિહાળી રહ્યાં. વહુને ઝેર આપવાનો રસ્તો તેમને સરળ અને સલામત લાગ્યો હતો. વિષ ઘોળીને વહુએ આત્મહત્યા કરી હોવાનો તર્ક સૌના ગળે ઊતરશે. બસ, એ માટે અવનિ પર થયેલા પિતાના સિતમો જાહેર થાય એટલી વાર! ‘સાવકા પિતાના બળાત્કારનું દર્દ અવનિ ક્યારેય વીસરી નહોતી, એ દર્દ છેવટે જાન લઈને ગયું!’
મારા આમ કહેતાં અનાહત-વેવાણ ચમકશે : તમને ક્યાંથી ખબર? ત્યારે રડતી આંખે હું કહી દઈશ : મારી અવનિ મને કહેવા ખાતર મા નહોતી કહેતી, તેનું કોઈ દર્દ મારાથી છૂપું નહોતું... પોતાના વહાલસોયા પિતાનાં કુકર્મ ઉઘાડાં થાય એવું અવનિ નહોતી ઇચ્છતી, એટલે તો આત્મહત્યાની નોંધ પણ નથી લખતી ગઈ!
બેશક, મમતાબહેનને દીકરીનું આ રૂપ ગળે નહીં ઊતરે; પણ અવનિએ અનાહત માટે સર્જેલી છબિ સાથે એકદમ એકાકાર થશે. તેણે ન માનવાનું કારણ નહીં હોય. પછી મમતાબહેન શું કરી લેવાનાં?
અભિનયમાં હું કસર નહીં છોડું. જેણે બધું જાણીને અવનિને વહુ બનાવી હોય એવાં અમ મા-દીકરા પર ઝેર દેવાની કોઈને શંકા નહીં જાય. થોડા દહાડામાં અવનિનો આપઘાત વિસારે પડે કે સુકન્યા શોધીને હું મારા લાલને ફરી પરણાવીશ. આ વખતે કન્યા છંડાયેલી નહીં હોય!
બસ, અવનિ આ ઝેરનો પ્યાલો પી લે કે નાટકનો અંતિમ અંક શરૂ! અવનિને રાતે સૂતા પહેલાં હૂંફાળું પાણી પીવાની ટેવ છે. આજે સામેથી તેના માટે પાણી ગરમ કરવાની તસ્દી લઈને મેં એમાં કાતિલ વિષ ભેળવી દીધું છે. અવનિના ગળે ઊતરે કે ત્રણ-ચાર કલાકમાં કેસ ખલાસ! રાતે સૂતેલી તે સવારે ઊઠવાની નહીં!
પાણીનો પ્યાલો લઈ, ચહેરા પર વહાલપનો ભાવ ધરીને તેમણે સાદમાં મીઠાશ ઘોળી : અવનિવહુ... લ્યો, આ તમારું પાણી!
‘તમે નાહક તકલીફ લીધી મા...’ અવનિએ પ્યાલો લીધો. હજી તો તે પ્યાલો મોઢે માંડે છે ત્યાં...
‘ગરમ પાણી આજે મારે પીવું છે. સાંજથી ગળું પકડાયું છે, સારું રહેશે.’ અણધાર્યા આવી, ગ્લાસ ઝડપીને અનાહતે પ્યાલો મોઢે માંડતાં શોભનાબહેન તાડૂક્યાં, ‘આ પાણી વહુનું છે અનાહત, આપ તેને. તારા માટે હું બીજું બનાવી દઉં છું.’
તેમની ખેંચતાણ છતાં અડધું પ્રવાહી તો અનાહતની હોજરીમાં પહોંચી ચૂક્યું. ફાટી આંખે શોભનાબહેન અનાહતના ગળે ઊતરતા ઘૂંટડાને નિહાળી રહ્યાં.
આ શું ગજબ થઈ ગયો? ઝે...રવાળું પાણી અવનિને બદલે અનાહત પી રહ્યો છે? તેને શરદી હતી એ સાચું, પણ એથી આમ અચાનક ટપકીને પત્નીનું મોત પોતાના માથે લઈ લે એ કેમ ચાલે! આવેશમાં તેમણે હાથ વીંઝતાં અંદરનું બચેલું પ્રવાહી વિખેરતો સ્ટીલનો પ્યાલો દૂર જઈ પડ્યો. પોતાના બન્ને હાથ દીકરાના ખભે પછાડીને શોભનાબહેને તેનો કૉલર પકડ્યો, ‘આમાં ઝેર હતું અનાહત, આ શું ક...ર્યું... તેં!’
કહેતાં તેમને તમ્મર આવ્યાં. જેની સલામતી પોતાની જિંદગીનું સારસવર્સ્વક હતી તેણે એક અર્થમાં મારા હાથનું ઝેર પીધું? અણુએ અણુમાં આનો આઘાત છવાયો ને વળતી પળે શોભનાબહેન હોશ ગુમાવીને ઢળી પડ્યાં!
અનાહત સ્તબ્ધ હતો, અવનિ અવાચક્
લોકોનું ટોળું પોતાને પથ્થર મારી રહ્યું છે. જોકે મારથી વસમાં તેમનાં વેણ છે : દીકરાને દૂધ પાઈને ઉછેરનારી, તેને ઝેર દઈને મારતાં તારો જીવ કેમ ચાલ્યો!
છળી મરાયું હોય એમ શોભનાબહેનની આંખો ખૂલી ગઈ. સપનું!
વાસ્તવ સાથે તાદાત્મ્ય સાધતાં હાંફ થોડી ઓસરી, ચારે દિશામાં નજર દોડાવતાં કપાળે કરચલી ઊપસી. ના, હું મારી રૂમમાં તો નથી જ! સામે ટીવી, પડખે બાટલાનું સ્ટૅન્ડ. તેમને ઝબકારો થયો : આ તો હૉસ્પિટલની રૂમ લાગે છે! હું અહીં છું તો મારો લાલ ક્યાં!
શોભનાબહેન ચમક્યાં. આ તો અવનિનો અવાજ. હવે ખ્યાલ આવ્યો કે રૂમમાં પાર્ટિશન છે અને એની બીજી બાજુ અવનિ તેની મા જોડે વાત કરી રહી છે. તેમની ચેતના જાગૃત થઈ, કાન સરવા કર્યા : જાણું તો ખરી કે દીકરી માને શું પટ્ટી પઢાવી રહી છે!
‘તું પોલીસ-ફરિયાદ નોંધાવવાનો ઇનકાર કેમ કરી શકે અવનિ?’
વેવાણના પ્રશ્ને પીઠ પર જાણે ઠંડો બરફ સરકી ગયો. પોલીસ! ઝેર અવનિ માટે હોવાનું મા-દીકરીને સમજાયું જ હોય. અવનિ અવશ્ય ‘સાસુએ ઝેર આપવા ઇચ્છ્યું’ની ફરિયાદ કરી શકે.
‘દુનિયામાં ભળવાના ડરથી તું તારી સાસુનો ગુનો છાવરી ન શકે અવનિ?’
‘સવાલ ડરનો નથી મા, અનાહતના ભેદનો છે.’
અનાહતનો ભેદ. શોભનાબહેન ખળભળી ઊઠ્યાં.
‘પોલીસ-ફરિયાદ કરતાં તપાસનું ચક્કર ચાલશે. એમાં અનાહતનો દેહવિક્રયનો આડધંધો છૂપો નહીં રહે.’
દે...હ વિક્રય. શોભનાબહેનના કાનમાં ધાક પડી.
‘માએ મને શું કામ ઝેર દેવું હતું એ આપણે નથી જાણતાં, પણ કલ્પવું મુશ્કેલ નથી. ચોક્કસ તેમને વહુ છંડાયેલી હોવાની જાણ થતાં હું અપ્રિય બની હોઉં... મારું રહસ્ય ખૂલે એનો મને વાંધો નથી મા; પણ જે માએ આટલા મહિના મમતા આપી, જે પુરુષે મારી મર્યાદા જાળવી તેની બદનામીમાં હું નિમિત્ત થવા નથી માગતી. એટલે હમણાં તો આપણે કહ્યું છે એમ એજન્સીના કામે ઘણી જગ્યાએ ભટકતા અનાહતની
વૉટ૨-બૉટલ આજે ક્યાંક બદલાઈ ગયેલી, એનું પાણી પીતાં તેમની તબિયત લથડી જેને કારણે મા બેહોશ થયાં. બસ, આજ રેકૉર્ડ ઘુમાવ્યે રાખવાની છે. એક વાર અનાહત ઠીક થઈ જાય પછી જોઈશું.’
અનાહત ઠીક થઈ જાય... માનું હૈયું ઊછળ્યું. દીકરો મારો fવસે તો છે!
‘તું સાચું કહે છે અવનિ. અત્યારે બધું ભૂલીને અનાહતને બચાવીએ.’
તેમના શબ્દોએ અવનિ પાર્ટિશન પાછળથી ડોકાઈ.
‘ચિંતા ન કરો મા.’ અવનિએ તેમનો હાથ પસવાર્યો. તેના મા બોલવામાં કે હૂંફ જતાવવામાં ક્યાંય આયાસ કે બનાવટ ન લાગી, ‘સમયસર ઇલાજ શરૂ થઈ ગયો એટલે અનાહતના જીવનું જોખમ નથી.’
શોભનાબહેન આંખો મીંચી ગયાં. પોતે તો બેભાન થઈ ગયેલાં. અનાહત ઝેરની અસરમાં. અવનિએ પરિસ્થિતિ કેમ સંભાળી હશે!
‘મેં બસ માને તેડાવી લીધી.’
ઘરના નાજુક મામલામાં પાડોશીને બદલે અંગત સ્વજનને તેડાવવાની સૂઝ તો અવનિને!
‘મા, અનાહતને હજી હોશ નથી આવ્યા, પણ છે બાજુમાં જ...’ અવનિએ તેમને બેઠા કયાર઼્, હાથ પકડી પાર્ટિશનની બીજી બાજુ લઈ ગઈ. દીકરાના માથે હાથ ફેરવતાં શોભનાબહેન સંતુલન ગુમાવે એ પહેલાં મા-દીકરીએ પકડી લીધાં ને તેમની આંખો વરસી પડી!
‘મા, તમે ઘેર જઈને આરામ કરો...’
આમ તો પોતે દીકરાને છોડીને ન જાત, પણ વહુના આગ્રહે ઘરે પરત થવામાં કારણ હતું : અનાહતના ભેદનું સત્ય તરાશવાનું!
હૉસ્પિટલમાં વેવાણ કે વહુને પોતે અનાહતના આડધંધા બાબત સાંભળી ચૂક્યાં હોવાનું જતાવ્યું નહોતું. તેમણે પણ એવો ફોડ ન પાડ્યો, પણ એથી વહુના ગુણ ગાતા પહેલાં સચ્ચાઈની ખાતરી કરવી હતી. શક્ય છે અનાહતની રૂમમાંથી કશું મળી આવે...
આ ગણતરીએ પરત થયેલા શોભનાબહેને ખાંખાંખોળા કરતાં પુરાવા મળ્યા પણ; દીકરાનો બીજો મોબાઇલ, એમાં રહેલા મેસેજિસ, કૉન્ટૅક્ટ-નંબર્સ અનાહતના છૂપા ધંધાની ગવાહી દેતા હતા.
અનાહત... તેં મારા સંસ્કારના ઉછેરનું અભિમાન આજે ઉતારી દીધું. શી જરૂર હતી આવી ગંદકી વેંઢારવાની? શું કમી પડી તને? અને આર્થિક કારણ ન હોય તો આવી લત શોભા દે ખરી? મારું લોહી ચારિhયમાં ઊણું ઊતરી જ કેમ શકે?
અને હું બિચારી અવનિને દંડ દેવા નીકળી હતી! સાવકા બાપના બળાત્કારમાં તે બિચારીનો તો દોષ પણ નહોતો. હું સમજતી હતી કે અવનિની સજા અનાહતે ઓઢી, પણ એવું નહોતું. દોષી અનાહત હતો એટલે દંડ તેને જ મળ્યો...
- અનાહતને દંડ મળી જ ચૂક્યો હોય તો હવે બાકી શું રહે છે?
શોભનાબહેનની ભીતર તૂટ્યું, સંધાયું, પ્રકાશ પથરાયો.
‘માત્ર શબ્દોની માફી નહીં ચાલે અવનિ... તેં અંતરથી મને મારી છોટી સોચની, મારી કરણીની ક્ષમા આપી હોય તો તારે તારામાં રહેલી સ્ત્રીને જગાડવી પડશે. બસ, માત્ર એક પુરુષનો વિશ્વાસ કરી જો, તેને પ્રીતના પાલવડે બાંધી જો. તે ક્યાંય નહીં જાય!’
અવનિ સ્તબ્ધ હતી. મમતાબહેને બોજ ઊતરતો અનુભવ્યો.
અવનિનો બળાત્કાર, અનાહતનો ધંધો, લગ્નની તોડજોડ... દરેક સત્ય હવે પ્રગટ હતું, પણ એનો ઓથા૨ ન ૨હ્યો.
‘અને આ કંઈ રાતોરાત નથી થવાનું અવનિ... કુદરતે એનો જોગ પણ ગોઠવ્યો છે...’ મમતાબહેને ઉમેર્યું, ‘આપણે જાણીએ છીએ કે ઝેર ગયાના ત્રીજા દહાડે આજે હોશમાં આવેલા અનાહતને વિષની સાઇડ-ઇફેક્ટ્સમાંથી સંપૂર્ણ સાજા થતાં ત્રણેક મહિના લાગવાના... તું તેનો પડછાયો બની તો જો, બીજું કંઈ નહીં તો તારું ઝેર તેણે પીધું છે માટે!’
ત્યારે અવનિથી ઇનકાર ન થયો. ‘ભલે.’
‘પણ એક વાતનો ખ્યાલ રાખજો...’ શોભનાબહેનના સ્વરમાં થડકો ઊપસ્યો, ‘અનાહતના ધંધાનો ભેદ હું જાણી ગઈ છું એની તેને ક્યારેય જાણ થવા ન પામે, નહીંતર તે કદી મારો સામનો નહીં કરી શકે... બાકી અવનિના સમર્પણ પછીયે તે જો બહાર ભટકવાનો થયો તો તે છે ને હું છું.’
- એની જોકે નોબત ન આવી.
ઘરે લાવ્યા પછી અનાહતને સ્પન્જ કરવાથી શરીરે માલિશ કરવા સુધીનાં કામ અવનિએ ઉપાડી લીધાં. વરસો પછી ફરી વાર એક પુરુષને ઊઘડતો જોઈને દિમાગમાં ઘમસાણ મચેલું, ભાગી છૂટવાની વૃત્તિ જોર કરી ગઈ. અનાહતને પણ અડવું લાગતું હતું : તું રહેવા દે અવનિ. માને કહીને મેઇડ તેડાવી લે.
દોડવા માગતી અવનિને છેલ્લી ઘડીએ અહેસાસ થયો કે દરવાજાની બીજી બાજુ બે માતા ઊચકજીવે પરીક્ષાના પરિણામની રાહ જોઈ રહી છે. સંતાનના સુખ માટે શ્વસતી માતાને નિરાશ કેમ કરું?
અને તે ડરનો ઉંબરો ઓળંગી ગઈ.
‘મારું ઝેર તમે પીધું, બદલામાં મને થોડી ચાકરી તો કરવા દો.’
ધીરે-ધીરે આમાં સહજતા પ્રવેશી. બેઉ અલકમલકની વાતો કરતાં. લતાનાં ગીતો સાંભળતાં. સમય ક્યાં વહી જતો એની ગત ન રહેતી.
અવનિમાં આત્મવિશ્વાસ ઊઘડતો હતો. અનાહતની ખબર પૂછવા સગાંસંબંધીઓ આવે ત્યારે ઊલટભેર વાતો કરતી થઈ. સામા પક્ષે અનાહતને પણ શરીરસુખ પાછળની દોટ નિરર્થક લાગતી હતી. ના, અપંગતાના ટેમ્પરરી ફેઝને કારણે તેને વૈરાગ નહોતો જાગ્યો, બલ્કે અવનિ માટે કૂણી લાગણી જાગી એટલે! તેનો હક બીજાને ન દેવાય! સંતાનોના બદલાવથી બન્ને માતાઓ ખુશ હતી.
‘મા...’ જાતે હરતો-ફરતો થયા પછી અનાહતે સૌથી પહેલું કામ મા સમક્ષ ચોખવટ કરવાનું કર્યું, ‘અવનિની વીતક જાણીને તેં જે કર્યું એ મારા સુખ ખાતર એ હું જાણું છું મા, પણ અમારાં લગ્ન પાછળ...’ બોલવા જતા અનાહતને મમતાબહેને અટકાવ્યો, ‘નવી શરૂઆતમાં જૂના જખમ શીદ સાંભરવા? આજે આપણા કોઈના અંતરમાં અણખટ નથી, સહજીવનની શુભ શરૂઆત માટે આનાથી યોગ્ય મુરત કયું હોય?’
અને ખરેખર એ રાત્રે બે દેહ એક થયા એમાં ભૂતકાળ ક્યાંય નહોતો. અવનિ અનાહતમય થઈ, અનાહત અવનિની ડોરે બંધાયો.
તેમનું સુખ કદી નજરાય નહીં એવા બબ્બે માતાઓના આર્શીવાદ ફળ્યા વિના ઓછા રહ્યા હોય! ખરુંને?
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.