gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en hbs_lat en en en en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
માત્ર કાગળ અને પેનથી કરો તમારા મનનો ઇલાજ
You need an iframes capable browser to view this content.
તાજેતરમાં થયેલા એક સર્વે મુજબ આર્ટ-થેરપીથી તમારી રોજબરોજની નકારાત્મક ઇમોશનને પણ આસાનીથી હૅન્ડલ કરી શકાય એમ છે. નિષ્ણાતોના મતે અમુક પ્રકારની મેન્ટલ સ્ટેટમાં અમુક પ્રકારની આકૃતિ કાગળ ઉપર ચીતરવાથી માનસિક શાંતિ મળતી હોય છે. જ્યારે અનિયંત્રિત ઇમોશન્સ અનુભવાય ત્યારે માત્ર થોડુંક ચિતરામણ કરીને એમાંથી કેવી રીતે રાહત મેળવી શકાય છે એની ટ્રિક્સ જોઈએ
જાણીતા અમેરિકન ઑથર થૉમસ મેર્ટન કહેતા કે આર્ટ તમને તમારી જાત સાથે પરિચિત કરવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે અને જાતને ગુમ કરવામાં પણ આર્ટનો ઉપયોગ થાય છે. મેન્ટલ ડિસઑર્ડરમાં છેલ્લા કેટલાક અરસામાં વિઝ્યુઅલ આર્ટ-થેરપીનું ચલણ વધુ ને વધુ લોકભોગ્ય બની રહ્યું છે. ડ્રૉઇંગ દ્વારા, માટીથી ઑબ્જેક્ટ બનાવવા દ્વારા કે પછી ફોટોગ્રાફી દ્વારા તમે તમારી જાતને એક્સપ્રેસ કરો અને હળવા થાઓ એ એની પાછળનો મૂળ ફન્ડા છે. માનસચિકિત્સકોની દૃષ્ટિએ મગજની તમામ સમસ્યાઓના મૂળમાં તમે તમારી જાતને ઉચિત રીતે એક્સપ્રેસ ન કરી શકો એ કારણ મહત્વનું છે. ઘણી વાર તમે જે મહસૂસ કરી રહ્યા છો એને વ્યક્ત કેવી રીતે કરવું, કયા શબ્દોમાં કરવું, કેટલું કરવું અને કેટલું ન કરવું, તમે વ્યક્ત કરશો તો સામેવાળા તમને ખોટી રીતે તો નહીં મૂલવેને જેવી મનમાં રહેલી અઢળક મૂંઝવણોને કારણે કહેવાનું કહેવાય નહીં અને મનમાં ને મનમાં રહે અને માનસિક અશાંતિ ઊભી થાય. નિષ્ણાતોએ આ સમસ્યાનું સમાધાન કરવા અને ડે-ટુ-ડે લાઇફમાં ઊભા થતા વિક્ષેપોને આસાનીથી દૂર કરવા માટે કેટલાક રસ્તા દેખાડ્યા છે. ગ્રાફોલૉજિસ્ટ એટલે કે હસ્તાક્ષર-એક્સપર્ટ જેમ તમારા હસ્તાક્ષરો પરથી તમારી પર્સનાલિટીથી લઈને તમારી મેન્ટલ સ્ટેટ સુધ્ધાંને કળવાની કોશિશ કરતા હોય છે એ જ રીતે દિશા ભૂલેલી તમારી મેન્ટલ સ્ટેટને સીધી દિશામાં વાળવા માટે કેટલીક આકૃતિઓ મહત્વનો રોલ અદા કરી શકે એમ છે. યુક્રેનની રિવન હ્યુમૅનિટેરિયન યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અને આર્ટ- થેરપિસ્ટે પોતાના અનુભવોને આધારે આપેલી મહત્વની આકૃતિઓ જોઈએ, જે તમારી જુદી-જુદી ઇમોશન્સને પેપર અને પેન્સિલથી હળવી કરી શકે છે અને એની વિગતવાર ચર્ચા કરીએ.
જ્યારે પણ ખૂબ ગુસ્સો આવતો હોય ત્યારે કોરા કાગળ પર લાઇન ડ્રૉ કરો. પેન પર દોરવામાં આવેલી સીધી રેખાઓ તમારા ગુસ્સાને બહાર નીકળવા માટે માધ્યમ બનશે.
તમે મનમાં ને મનમાં ખૂબ જ અકળાઈ રહ્યા છો અને એને વ્યક્ત નથી કરી શકતા તો કાગળ ફાડો. તમારા મનમાં ધરબાયેલા ગુસ્સાને કાગળ ફાડવાની ક્રિયાથી બહાર નીકળવાનો માર્ગ મળશે.
કોઈક જગ્યાએ અટવાઈ ગયા છો, ફસાઈ ગયા છો અને રસ્તો નથી દેખાઈ રહ્યો એવું લાગે ત્યારે ઉપર દોર્યા છે એ મુજબનાં વતુર્ળાકાર સ્પાઇરલ દોરો. આ પ્રકારનાં ચક્રોની કન્ટિન્યુઇટી તમને આગળની દિશા તરફ સક્રિય થવા મદદ કરશે.
તમે અતિશય ઉતાવળિયો નિર્ણય લેવાના મૂડમાં છો પણ એનાં પરિણામોની કલ્પના નથી કરી શકતા તો ઉપર છે એ મુજબના રસ્તાઓ ડ્રૉ કરો. આ આકૃતિ તમારા મગજને એક્ઝિટ પૉઇન્ટ જોવામાં મદદ કરશે.
જ્યારે મનમાં ખૂબ ચિંતા સતાવતી હોય તો ઑરિગામી ટ્રાય કરો. કાગળને વાળીને એમાંથી ઍરોપ્લેન વગેરે બનાવવાથી તમારું મન ક્રીએટિવ દિશામાં સક્રિય થશે અને ચિંતાને હળવાશ મળશે.
મનમાં લાગણીઓનું કૉકટેલ થઈ ગયું છે અને તમે તમારી જ પોતાની ઇમોશનને કળવામાં થાપ ખાઈ રહ્યા છો તો ઉપર દોર્યાં છે એવાં જુદાં-જુદાં ઇમોટિકન્સ દોરો અને જુઓ કમાલ. તમારા મનની છૂપી લાગણીઓ પણ એનાથી વ્યક્ત થઈ જશે અને તમે હળવાફૂલ થઈ જશો.
ગોલ પર ફોકસ ન થાય
તમે તમારા ગોલ પર ફોકસ કરવા માગો છો, પણ મન અહીં-તહીં ભાગી રહ્યું છે તો ઉપર મુજબની ચોકઠાંવાળી આકૃતિ બનાવો અને વચ્ચે તમારો ગોલ સેટ કરો અને એના પર એકધારું જોવાની કોશિશ કરો. ધીમે-ધીમે તમારી એકાગ્રતા આવી જશે.
મગજમાં એકસામટા અનેક વિચારો આવી રહ્યા છે અને દિશા નથી મળી રહી તો ચતુષ્કોણ આકારની ઉપર મુજબની આકૃતિઓ દોરો. વિચારોને ગોઠવવામાં અને પ્રાયોરિટી નક્કી કરવા માટે આ આકૃતિ તમારા મગજને ઉત્તેજિત કરશે.
તમે અતિશય કન્ફ્યુઝ છો અને શું કરવું એનો નિર્ણય નથી લઈ શકતા તો આપણી રંગોળીમાં જોવા મળતાં મંડળોની આકૃતિ દોરો. ધીમે-ધીમે મૂંઝવણનાં વાદળો હટશે અને સ્પષ્ટતા આવતી જશે.
તમે બહુ જ બોર થઈ ગયા છો અને તમને થોડાક ચાર્જ થવું છે તો કૅન્વસ કે કાગળ પર વિવિધ રંગોનાં ટપકાં કરો અને જોજો તમે ફરીથી એક્સાઇટમેન્ટ અનુભવવા માંડશો. બહુ થાક લાગ્યો હોય ત્યારે ફૂલોની આકૃતિઓ પણ થાકને દૂર કરવામાં મદદ કરશે.
કોઈક બાબતમાં તમે યોગ્ય પસંદગી કરવામાં મૂંઝાઈ રહ્યા છો તો પાણીના મોજા જેવી સર્પાકાર આકૃતિ દોરો. ધીમે-ધીમે માઇન્ડમાં ક્લૅરિટી આવશે.
તમે મનમાં ખૂબ જ ગ્લાનિ અનુભવો છો, દુ:ખી છો તો રંગીન કલરોનો ઉપયોગ કરીને મેઘધનુષ દોરો અને એને થોડીક ક્ષણો માટે ઑબ્ઝર્વ કરો. તમારા મનની ગ્લાનિ ધીમે-ધીમે ઉત્સાહમાં ફેરવાતી જશે.
ખૂબ જ સુસ્તી અનુભવતા હો ત્યારે ઉપર છે એ પ્રકારના કુદરતી લૅન્ડસ્કેપની આકૃતિઓ બનાવો અને એને ઑબ્ઝર્વ કરો. તમારા માઇન્ડમાં ઉત્સાહ અને ઍક્ટિવનેસ માટેની ઉત્તેજના જાગશે.
તમે શું ઇચ્છી રહ્યા છો એ વિશે અસ્પષ્ટતા હોય તો કૉલાજ પેઇન્ટિંગ દોરો અને એને ઑબ્ઝર્વ કરો. ધીમે-ધીમે તમારા મનની ઇચ્છાને તમે ઓળખી જશો.
તમે ભૂતકાળની યાદોથી ઘેરાઈ ગયા છો અને એના ભારને કારણે વર્તમાનની પરિસ્થિતિને જોઈ નથી શકતા તો આ પ્રકારની મેઝની એટલે કે વિવિધ ચોકઠાંઓની આકૃતિઓ દોરો. ધીમે-ધીમે તમે પ્રેઝન્ટ તરફ વળવા માંડશો.
written by CHANDRAKANT SANGOI, May 12, 2017
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.