gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu wuu sa hi gu gu mk sa sa gu gu en sa ne gu gu wuu sa sa gu gu uz sa sa gu gu mk hi sa hi hi gu gu wuu sa sa gu gu wuu sa sa gu gu wuu sa sa gu gu en sa sa gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu en en en en en en en gu en en en gu en en en en en en en gu gu gu en en en gu en en en en en en en en en en en gu en de en gu en en en gu en en en gu en en en gu en en en en en en en gu gu en en en en en en en en fr en en en en gu en en en sa en en en ru en en en en en it en gu en en en gu en gu en gu gu en en en gu en en en mt en en en gu en en en zh en en en ca en en en en gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu en en en gu en en en gu en de en gu gu en en en gu en en en en en en en en en en en gu en en en gu en en en gu en en en gu en en en en en en en gu en en en gu en en en gu en en en en gu en en en gu en en en en en en en gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu en en en gu en en en gu en en en en en en en en en en en gu en en en gu en en en en en en en en en en en gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu en en en hu en en en it en en en gu en en en en en hy en en en en en en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en gu en en en en en en en en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu gu en en en gu en en en gu en en en hu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: સંપૂર્ણ ચાણક્ય નીતિ – ચાણક્ય
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ લોક-વ્યવહાર અને રાજનીતિનાં રહસ્યોને સરળ ભાષામાં સમજાવતી વિશ્વપ્રસિદ્ધ કૃતિ ‘ચાણક્ય નીતિ’ના પુસ્તક ‘સંપૂર્ણ ચાણક્ય નીતિ’માંથી સાભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
अत्यंतकोप: कटुका च वाणी दरिद्रता च स्वजनेषु वैरम ।
नीचप्रसंग कुलहीनसेवा चिह्नानि देहे नरकस्थितानाम ।।
[ નરકમાંથી સંસારમાં આવતા જીવનાં મુખ્ય લક્ષણ છે – ક્રોધી સ્વભાવ, કડવી વાણી, નિર્ધનતા અને પોતાના જ સ્વજનો સાથે દ્વેષભાવ, કુસંગ તથા અધમ મનુષ્યોની સેવા. ]
અત્યંત ક્રોધ, કટુ વાણી, દરિદ્રતા, પોતાના જ સ્વજનો સાથે વૈરવૃત્તિ, નીચ લોકોનો સાથ, કુળહીનોની સેવા –નરકમાં વસતા આત્માનાં લક્ષણો છે. પૃથ્વી ઉપર જ સ્વર્ગ અને નરક છે. મનુષ્ય પોતે જ પોતાની આસપાસ સ્વર્ગ કે નરકનું નિર્માણ કરે છે. જે વ્યક્તિનો સ્વભાવ ગુસ્સાવાળો હોય, જેની વાણીમાં કડવાશ જ હોય, જે દરિદ્ર હોય અને પોતાના જ સ્વજનોનો દ્વૈષ રાખતો હોય તેને સુખ-શાંતિ ક્યાંથી મળે ? સ્વર્ગ એટલે સુખ-શાંતિ અને નરક એટલે આધિ-વ્યાધિ-ઉપાધિ. જે દુર્જનોનો સંગ કરે તેની પાસે સજ્જનો ક્યારેય ફરકે નહિ અને તેનું તમામ સ્તરે પતન થઈ જાય છે. છેવટે તેને કુળહીન મનુષ્યોની સેવા કરવાનો વખત આવે છે.
आयुः कर्म च वितं च विधा निधनमेव च ।
पचैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः ।।
[ આયુષ્ય, કર્મ, ધન, વિદ્યા અને મૃત્યુ – આ પાંચ બાબતો જીવ જ્યારે માતાના ગર્ભમાં હોય છે ત્યારે જ નક્કી થઈ જાય છે.]
જ્યારે જીવ તેની માતાના ગર્ભમાં આકાર લે છે ત્યારે જ વિધાતા તેનું આયુષ્ય, કર્મ, તેની ધન-સંપત્તિ, વિદ્યા અને તેનું મૃત્યુ નક્કી કરી નાંખે છે. તેમાં પછી ક્યારેય કોઈ ફેરફાર કરી શકતું નથી. આ કારણે જન્મ પછી દરેક વ્યક્તિએ નિષ્કામ ભાવે કર્મ કરવું જોઈએ અને ફળની આશા ન રાખવી જોઈએ. તેને જે મળવાનું છે તે કોઈ રોકી શકશે નહિ. તેના નસીબમાં જે નહિ હોય તેનો શોક કરવો જોઈએ નહિ.
धर्माडडख्याने श्मशाने च रोगिणां या मतिर्भवेत ।
सा सर्वदैव तिष्ठेश्चेत को न मुच्येत बन्धनात ।।
[ ધાર્મિક કથા સાંભળતી વખતે, સ્મશાનની ધરતી પર અને રોગિષ્ઠ વ્યક્તિના મનમાં જે સદવિચારો ઉત્પન્ન થાય છે તે વિચારો હંમેશા માટે સ્થિર રહે તો મનુષ્ય સંસારની મોહમાયા અને બંધનમાંથી છૂટી શકે છે. ]
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ધાર્મિક ઉપદેશ સાંભળે છે ત્યારે તેના મનમાં ઉત્તમ વિચારો ઉત્પન્ન થાય છે. તેવી જ રીતે જ્યારે મનુષ્ય કોઈ મૃત વ્યક્તિના અગ્નિ સંસ્કાર માટે સ્મશાન જાય છે તો તેને સમજાય છે કે જીવન કેટલું ક્ષણભંગુર હોય છે. તે સમયે તેના મનમાં પાપ મુક્ત થવાની ઈચ્છા જાગૃત થાય છે. તેવી જ રીતે બીમારીના સમયે વ્યક્તિ ભગવાનને યાદ કરે છે. ચાણક્યનું કહેવું છે કે જો વ્યક્તિ કાયમ માટે આવી રીતે વિચારતો થઈ જાય તો સંસારના બધાં જ બંધનોમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે.
अधमा धनमिच्छन्ति धनं मानं च मध्यमाः ।
उतमा मानमिच्छन्ति मानो हि महतां धनम ।।
[ અધમ પુરુષને ધનની ઈચ્છા હોય છે અને મધ્યમ પુરુષને ધન અને સમ્માન બંનેની કામના હોય છે જ્યારે ઉત્તમ પુરુષ માત્ર સમ્માન ચાહે છે. મહાપુરુષોનું ધન માન-સમ્માન જ હોય છે.]
નીચ અને અધમ મનુષ્યોને માત્ર ધનની જ લાલસા હોય છે. તેઓ ધનને જ સર્વસ્વ માને છે. ધન મેળવવાથી આખી દુનિયા વશમાં કરી શકાય છે તેવી દુર્બુદ્ધિવાળા તે હોય છે. લોભ-લાલચ પાછળ તેઓ અંધ હોય છે. મધ્યમ પુરુષ અર્થાત સામાન્ય મનુષ્યને ધનની ઈચ્છા હોય છે, પણ સ્વમાનના ભોગે નહિ. તે પોતાની મહેનતનું ફળ માગે છે. તેને અપમાન વેઠીને ધન લેવું ગમતું નથી. તે સમ્માન સહિત ધનની ઈચ્છા રાખે છે, પરંતુ મહાપુરુષો તો માત્ર માન-સમ્માનની ખેવના કરે છે. તેમને મન માન-સમ્માન જ સાચું ધન હોય છે. તે સમાજમાં પૂજનીય, વંદનીય ગણાય છે. એમને મન ધન ધૂળ સમાન હોય છે.
पठन्ति चतुरो वेदान धर्मशास्त्राण्यनेकशः ।
आत्मानं नैव जानन्ति दर्वी पाकरसं यथा ।।
[ જેઓ વેદશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કરવા છતાંય આત્મા-પરમાત્માના સંબંધ વિશે કશું નથી જાણતા, તેઓ આત્મજ્ઞાન મેળવ્યા વિના રહી જાય છે. ચાણક્યે આવા લોકોને કડછી સાથે સરખાવ્યા છે. જેમ કડછી સ્વાદિષ્ટ શાકમાં ફરે છે, પણ સ્વાદની મજા માણી શકતી નથી. તેવી જ પરિસ્થિતિ આ અજ્ઞાનીઓની હોય છે. ]
શાસ્ત્રોને વાંચી અને સમજી-વિચારી તેને જીવનમાં ઉતારવાથી તેનો અભ્યાસ અર્થપૂર્ણ નીવડે છે. જો શાસ્ત્રો વાંચ્યા પછી પણ માણસને આત્મજ્ઞાન ન લાધે તો તેનો શાસ્ત્રાભ્યાસ નિરર્થક સાબિત થાય છે.
मातुः केवलमेव यौवनवनच्छेदे कुठारा वयम ।।
[ જે વ્યક્તિએ સંસારરૂપી જાળને કાપવા માટે ભગવાનનું સ્મરણ નથી કર્યું અને સ્વર્ગના દ્વારે પહોંચવા માટે જેણે ધર્મરૂપી ધનનો સંગ્રહ નથી કર્યો, જેણે સ્વપ્નમાં પણ નારીને પ્રેમ નથી કર્યો, તેવી વ્યક્તિ યુવાનીમાં તેને જન્મ આપનાર માતાના યૌવનરૂપી વૃક્ષને કાપનાર કુહાડો જ છે કે બીજું કંઈ ? ]
તમે પૃથ્વી પર જન્મ લીધો છે, કંઈક નવું કરો, કંઈક સિદ્ધ કરો, જેથી જીવનમાં કંઈક મેળવ્યાનો આનંદ મળે. તમને પેદા કરનાર માતાએ તમારો નવ માસ સુધી ભાર વેઠ્યો છે તેને વ્યર્થ ન જવા દો. જ્યારે એક માતા બાળકને જન્મ આપે છે ત્યારે તે બાળક પાસે અનેક અપેક્ષા રાખે છે, તેના માટે ઘણાં સપનાં જુએ છે. તેને પૂરાં કરવા પ્રયત્ન કરો.
गुणाः सर्वत्र पूजयन्ते न महत्योडपि सम्पदः ।
पूर्णेन्दु किं तथा वन्घो निष्कलड्को यथा कृशः ।।
[ દરેક જગ્યાએ વ્યક્તિનો આદર-સત્કાર તેના ગુણોના કારણે જ થાય છે. દુર્ગુણોના ભંડાર સમાન વ્યક્તિ પાસે અખૂટ ધનસંપત્તિ હોવા છતાંય તેને આદર-સન્માન પ્રાપ્ત નથી થતાં. ડાઘ વિનાના, આછો પ્રકાશ આપનાર બીજના ચંદ્રની જે રીતે પૂજા થાય છે, તેવું તો પૂનમના ચંદ્રને પણ સન્માન નથી મળતું. ]
તેનો ભાવાર્થ એ છે કે પૂનમના ચંદ્રમાં અનેક ધબ્બા દેખાય છે, જ્યારે બીજનો ચંદ્ર એક પાતળી રેખા જેવો હોય છે. જેમાં કોઈ ડાઘ નથી હોતો એટલે જ સંપૂર્ણ ચંદ્ર કરતાં તે વધુ સુંદર લાગે છે. આ ઉદાહરણ આપી ચાણક્ય કહે છે કે સાફ ચારિત્ર્યવાળી ગુણવાન વ્યક્તિની સહુ કોઈ પ્રશંસા કરે છે અને તે આદરને પાત્ર બને છે.
न निर्मितः केन न दष्टपूर्वः न श्रूयते हेममयः कुरड्रः ।
तथाडपि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीतबुद्धिः ।।
[ આજ સુધી ન તો સોનાના મૃગ (હરણ)નું અસ્તિત્વ હોવાના પુરવા મળ્યા છે કે ન તો કોઈએ તેને જોયું છે. તેમ છતાંય શ્રીરામચંદ્ર સોનાના મૃગ (હરણ)ને પકડવા તેની પાછળ દોડ્યા હતા. એક વાત છે કે જ્યારે વ્યક્તિનો ખરાબ સમય અથવા નિરાશાના દિવસો આવે છે, ત્યારે તેની બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ થઈ જાય છે.]
ચાણક્ય આ શ્લોક દ્વારા સમજાવે છે કે પોતાના ખરાબ સમય દરમિયાન ભગવાન શ્રીરામચંદ્ર પણ સૂઝબૂઝ ગુમાવી સોનાના મૃગ પાછળ દોડ્યા હતા તો આવા સંજોગોમાં કોઈ પણ સામાન્ય વ્યક્તિ અવિચારી પગલું ભરી જ શકે છે.
परोपकरणं येषां जागर्ति हृदये सताम ।
नश्यन्ति विपदस्तेषां सम्पदः स्युः पदे पदे ।।
[ જેઓનાં મનમાં બીજાઓ માટે ઉપકાર કરવાની ભાવના રહેલી હોય છે, તેઓની મુશ્કેલીઓ દૂર થઈ જાય છે અને તેઓને ડગલે ને પગલે ધનસંપત્તિ મળે છે.]
ચાણક્ય કહે છે કે બીજા લોકોનું ઉત્તમ થાય તેવું ઈચ્છનારી વ્યક્તિનું તો કુદરત પણ કશું નથી બગાડતી. બીજા લોકોનું ખરાબ થવાની ઈચ્છા રાખનારને પોતે જ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. બીજાને નુકશાન ન કરનારને કોઈ હેરાન નથી કરતું. દરેક તેને આદર જ આપે છે.
दुष्टा भार्या शठं मित्रं भृत्यश्चोतरदायकः ।
ससर्पे च गृहे वासो मृत्युरेव न संशयः ।।
[ દુષ્ટ પત્ની, ઠગ મિત્ર, આજ્ઞામાં ન રહેતો સેવક અને સાપનો ઘરમાં વાસ – આ ચાર બાબતો મૃત્યુ સમાન છે.]
પતિ અને પત્ની સંસારરૂપી રથનાં ચક્ર છે. તે બરોબર ન ચાલે તો સંસારમાં ડગલે ને પગલે વિઘ્ન ઊભાં થાય છે. દુષ્ટ પત્ની પોતાના પતિ માટે અભિશાપરૂપ હોય છે. તે સજ્જન પુરુષનું જીવવું હરામ કરી નાંખે છે. દુષ્ટા પત્નીના સ્વાર્થના ધસમસતા પ્રવાહમાં ઘરની સુખ-શાંતિ તણાઈ જાય છે અને જે ઘરમાં શાંતિ ન હોય તેનું સમાજમાં કોઈ સ્થાન હોતું નથી. કહેવાય છે કે જેને સાચો મિત્ર મળે તે વ્યક્તિ ભાગ્યશાળી હોય છે. સાચા મિત્ર મળવા બહુ મુશ્કેલ છે. સુખમાં સાથી બનવા કોણ તૈયાર થતું નથી ? મન-કમને સુખમાં તો બધા ગુણગાન ગાય છે, પણ વ્યક્તિ મુશ્કેલીના મહાસાગરમાં ફસાઈ જાય ત્યારે તેનો હાથ પકડે તે જ સાચો મિત્ર. તાલીમિત્રો તો પવન ફરે તેમ પોતાનો સઢ ફેરવી લે છે અને ઊગતા સૂર્યને પૂજવા લાગે છે. સેવક આજ્ઞાકારી અને વફાદાર હોવો જોઈએ. તે સ્વામીના કહ્યામાં ન હોય તો કુટુંબ કે પેઢીના અન્ય સભ્યો પણ સ્વામીની અવગણના કરવાના. ઉદ્ધત સેવક સ્વામીની પ્રતિષ્ઠા ઉપર પાણી ફેરવી દે છે. સાપનો ઘરમાં વાસ હોય તો તે ગમે ત્યારે ડંખ મારે છે. તેનો વહેલી તકે ઘરમાંથી નિકાલ કરવો જોઈએ.
[કુલ પાન : 174. કિંમત રૂ. 75. પ્રાપ્તિસ્થાન : આર. આર. શેઠની કંપની. ‘દ્વારકેશ’, રૉયલ એપાર્ટમેન્ટ પાસે, ખાનપુર. અમદાવાદ. ફોન : +91 79 25506573]
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous કવિ-સંમેલન – સુરેશ જોષી
ભાર ભરેલું ભણતર – કિરણ ન. શીંગ્લોત
આજનું બાળક વધારે બુદ્ધિશાળી છે ? આપણે એક એવી ભૂલભરેલી માન્યતામાં જીવીએ છીએ કે આજકાલનાં બાળકો અગાઉની પેઢીનાં બાળકો કરતાં વધારે બુદ્ધિશાળી અને ચબરાક છે અને તેમની શીખવાની ક્ષમતા વધી છે. કુમળા બાળમાનસ પર આકરા અભ્યાસક્રમનો બોજ નાખતી વેળાએ આપણા કેળવણીકારો તેમજ નીતિવિષયક ઘડવૈયાઓ ચોક્કસપણે જ આ માન્યતાનો ભોગ બનેલા જણાય છે. કમનસીબે માબાપ અને સમાજ પણ આ માન્યતાથી મુક્ત રહી ... [વાંચો...]
વાતચીતની કુનેહ – વનરાજ માલવી
(‘જનકલ્યાણ’ સામયિકના જાન્યુઆરી, ૨૦૧૬ના અંકમાંથી સાભાર) (૧) મૌનના બળનો ઉપયોગ કેમ થાય ? એમ માનો કે તમે કોઈક ઠેકાણે વાટાઘાટ કરવા જાઓ છો. તમે સામેની વ્યક્તિ આગળ એક પ્રસ્તાવ મૂકો છો. તે વ્યક્તિ તમારી વાત સાંભળી લે છે. પરંતુ એકે હરફ બોલતી નથી. એટલે ત્યાં ચૂપકીદીનું, મૌનનું વાતાવરણ છવાઈ જાય છે. ત્યારે તમારા મનની સ્થિતિ કેવી થાય છે ? તમને થઈ જાય છે ... [વાંચો...]
લીલાં મરચાંનો આઈસ્ક્રીમ – ગુણવંત શાહ
પણાં દેશમાં જેટલાં ટીવી છે એટલાં ટૉઈલેટ નથી. જે ઘરમાં ટૉઈલેટની સગવડ ન હોય તે ઘરમાં પણ ક્યારેક ફ્રીજ હોય છે. દેશમાં કોકાકોલા જેવાં ઠંડા પીણાં જેટલાં પિવાય છે, તેટલા પ્રમાણમાં છાશ નથી પિવાતી. તાજી છાશ બધી રીતે પૌષ્ટિક છે. ટીવી પર તાજી છાશની જાહેરખબર કદી નહીં આવે. જાહેરખબર તો તે જ ચીજની આવે, જેના વગર આપણું કશુંય નહીં અટકે. કાવ્યશાસ્ત્રમાં ... [વાંચો...]
110 પ્રતિભાવો : સંપૂર્ણ ચાણક્ય નીતિ – ચાણક્ય
August 25, 2011 at 8:24 am
Thank you for such agood article
August 25, 2011 at 12:04 pm
Extremely good article keep spreading knowledge…..awaiting article of what chankaya neeti to remove brastachar….Thanks
August 25, 2011 at 10:53 am
This Article is realy varry nice…..I am regular reader of read gujarati and i realy apresiate & congratiulate you…..i like changes you have done…..but can’t you upload full gujarati books? like this one ..sampurna chanakya niti and many other famous gujarati books….
August 25, 2011 at 10:59 am
any one have chankya “kotilya niti” book of published by sastu sahitya prakashan… then pls contact me umeshk025@gmail.com……
August 25, 2011 at 11:15 am
ખુબ સરસ વાતો કહિ ચાનક્ય નિતિ વિશે.આવા લેખો દરોજ આપો..
August 25, 2011 at 3:02 pm
August 25, 2011 at 3:27 pm
August 25, 2011 at 8:35 pm
This was more of philosophy than politics… ચાણક્ય તો રાજનીતી માં પારંગત હતા… આમા તો મને જાણે ગીતોપદેશ લાગ્યો…. આ ચાણક્ય નીતી નથી…
August 26, 2011 at 2:42 am
Is this a joke? Are you serious about the title?
August 26, 2011 at 9:07 am
કદાચ આપ રીડગુજરાતીના સ્વરૂપથી પરિચિત નહીં હોવ તેમ લાગે છે. રીડગુજરાતી પર જે તે પુસ્તકમાંથી થોડોક અંશ લઈને પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. એ સાથે જે તે પુસ્તકનું નામ શીર્ષક તરીકે રાખવામાં આવે છે. આ પુસ્તકનું નામ ‘સંપૂર્ણ ચાણક્ય નીતિ’ છે જેથી આ લેખનું શીર્ષક એ પ્રમાણે રાખવામાં આવ્યું છે. કહેવાનો અર્થ એવો નથી કે ફક્ત આ દશ શ્લોકમાં જ સંપૂર્ણ ચાણક્યનીતિનો સમાવેશ થાય છે ! લેખની શરૂઆતની નોંધ એનું સ્પષ્ટીકરણ છે.
May 4, 2015 at 5:44 am
ચાનક્ય નુ પુસ્તક ક્યથિ મલે.
August 26, 2011 at 8:35 am
Is it possible, more articles from chanakyaniti?
whenever you get room or time to publish it?
August 26, 2011 at 9:05 am
જરૂર શ્રી રાજભાઈ, હું ફરી ક્યારેક વધારે આ પ્રકારના લેખો માટે કોશિશ કરીશ. આભાર.
August 26, 2011 at 4:57 pm
સુંદર ઉપદેશ. ચાણક્ય નીતિ વિષે જાણ હતી પરંતુ આટલું સરસ વર્ણન આજે પ્રથમ વાર જાણવા મળ્યું આભાર
February 18, 2012 at 4:46 pm
May 18, 2013 at 4:59 pm
હુ પન એજ કહેવાનો હતો
January 23, 2014 at 10:38 pm
સુંદર ઉપદેશ. ચાણક્ય નીતિ વિષે જાણ હતી પરંતુ આટલું સરસ વર્ણન આજે પ્રથમ વાર જાણવા મળ્યું
December 18, 2014 at 2:05 pm
June 2, 2016 at 2:20 pm
મને પુસ્તક વાચવુ ન ગમે પણ તમરો આ આર્ટિકલ વાચ્યા પચ્હિ હુ આજ થિ બુક વાચ્વા નુ ચાલુ કરુ ચ્હુ
July 12, 2016 at 4:11 pm
Very nice ……. Dila ki bat
September 4, 2016 at 3:31 pm
Taddan saachi vaat chhe tamari !!
Atlu sachot varnan me pan pehli vaar j vanchyu….
Saathe jeevan ma utarvanu pan ghanu badhu chhe !!
August 29, 2011 at 8:29 pm
ઘણા દિવસથી જેની રાહ હતી તે મલ્યુ.
August 31, 2011 at 3:26 pm
September 2, 2011 at 9:20 pm
September 9, 2011 at 10:02 pm
BHAVESH N. TITODIA says:
September 16, 2011 at 2:54 pm
October 13, 2011 at 7:07 am
મને ચનક્ય બોવ ગેમે ચે. એ બોવ ચલાક ચે એત્લ તેમે પન એ વચો અને ગ્નન મલ્વો. ત્ય્ર ઇત ઓકે ગોૂદ બ્યે થન્ક્યોઉ.
હર્ષદ રાજગોર, વડગામ. says:
November 25, 2011 at 1:04 pm
અદભુત! અમે શોધમાઁ હતા ખોબો પાણીની અને તમે તો આખે આખો કુવો ધરી દીધો, બાપલ્યા!!! ઘણી ખમ્મા તમોને! અમોને આવુ નિતનવુ પીરસતા રહેજો વ્હાલા! જેથી આગળની પેઢીને પણ ખબર પડે કે આ દુનિયાને દિશા આપણે બતાવતા હતા, બતાવીએ છીએ અને સદા બતાવતા રહીશુ……
આપનો ખુબ ખુબ આભારી
January 3, 2012 at 5:32 pm
સુ ચાનક્યનિતિથિ ભ્રસ્તાચારિ નેતાઓને પાથ ભનાવિ સકાય?
January 24, 2012 at 3:03 pm
thanks jo me nahi janta tha wo a sab padne ke bad samja hu aur ae kosis karuga ke ye bate padne ke bad ek achha insan ban saku god blesh you
September 30, 2014 at 1:25 pm
ખુબ આભાર મને આનદ થયો
February 13, 2012 at 2:59 pm
February 16, 2012 at 1:35 pm
February 20, 2012 at 1:31 pm
ચાણક્ય નીતિ ના આવા લેખ લખતા
રહેજો જેથી કરીને નવી પેઠી ને ખબર
પડે કે ચાણક્ય જેવા મહાન વિદ્વાન
પુરુષ હિન્દુસ્તાન જેવા દેશ માં થઇ
February 22, 2012 at 12:00 pm
February 23, 2012 at 1:50 am
April 19, 2012 at 2:21 pm
very informative article ! thanks! jay hind! jay bharat! jay gujarat!
June 11, 2012 at 3:06 pm
good very good aavu navu navu amne janavata rahejo jethi ame yungster chie etle amne khabar pade thanks
August 8, 2012 at 4:59 pm
ખુબ જ સરસ માહિતી આપવામાં આવી છે સંપુર્ણ ચાણક્ય નીતિ બુકમાંથી.
તમારો ખુબ ખુબ આભાર.
October 30, 2012 at 9:26 pm
તમારો ખુબ ખુબ આભાર.
November 7, 2012 at 12:54 pm
ખ્ રેખર ખુબ સરસ.
December 22, 2012 at 2:43 pm
Patel Hardik R says:
January 29, 2013 at 5:32 pm
February 4, 2013 at 11:10 pm
thanks for the article
February 9, 2013 at 11:32 am
I like chankya niti very much.
March 2, 2013 at 12:09 pm
ખુબ ખુબ સારાસ અને સામજ વા લયાક્
vinod b. nisar {kharoi} says:
March 9, 2013 at 5:40 pm
March 24, 2013 at 11:27 am
HARSH N JOSHI says:
March 25, 2013 at 2:58 pm
March 27, 2013 at 11:41 pm
April 13, 2013 at 9:16 am
બહુ સરસ છે; વેરિગુઙ.ખુબ ખુબ આભાર. થેન્ક્સ.
May 2, 2013 at 3:35 pm
સરસ ચન્ક્ય નિતિ છે બધા વાચવુ જોએ
May 20, 2013 at 4:25 pm
rakesh patel bhumel says:
June 6, 2013 at 4:45 pm
June 20, 2013 at 11:43 am
June 24, 2013 at 9:41 am
July 2, 2013 at 7:16 pm
ભગવાન ચાણક્ય ઇસવેીસન ૬૦૦ નેી સાલ મા થૈ ગયા, આજ સુધેી આવો વિર્લો પેદા થયો નથેી, એ તો દૈવેી તત્વ જ હોય શકે.
Prakash R Panchal says:
July 9, 2013 at 2:54 pm
I really like smpurna chanakya niti. I am also having hindi book of chanakya. If you have whole book in Pdf I would like to have same and if I have to pay something I will.
July 15, 2013 at 12:01 pm
khub sarar chankaya vat 6e..mane bov j game 6e..mara email id ma sent karava hu request karu 6u..plz
August 17, 2013 at 4:44 pm
August 25, 2013 at 2:27 pm
I like the chankya niti…
September 6, 2013 at 11:39 am
Absolutely Good… Thanks Dear
October 1, 2013 at 10:03 pm
i like chankya niti
October 22, 2013 at 5:50 pm
This Article Is Very Very Good And I Really Like Sampurna Chankya Niti.
October 24, 2013 at 12:56 pm
Reading is not only my hobby but also my life
January 6, 2014 at 12:24 pm
read–dale carnegie book (how to win enjoy your life and job)
& other dale carnegie book
November 9, 2013 at 3:21 pm
thanks for the article
November 23, 2013 at 3:13 pm
સરસ કામ છે આભાર
January 2, 2014 at 8:36 pm
January 13, 2014 at 8:18 pm
ભગવાન ચાણક્ય ઇસવેીસન ૬૦૦ નેી સાલ મા થૈ ગયા, આજ સુધેી આવો વિર્લો પેદા થયો નથેી,
March 13, 2014 at 12:32 pm
I really like smpurna chanakya niti. I am also having hindi book of chanakya. If you have whole book in Pdf I would like to have same and if I have to pay something I will.
May 2, 2014 at 10:03 pm
Amazing true knowledge i like it
jayant kangad (hapa) says:
May 14, 2014 at 8:57 pm
ખુબ આભાર ચાણકય નીતી થી ઘણુ શીખવા મળ્યુ ફેન્‍ટાસ્‍ટીક
Gopalbhai G Saparia Rajakot says:
June 30, 2014 at 7:52 pm
સમ્પુર્ન ચાણકયક્ નિતિા વાચિ આનન્દ્ થયો આપેલ અધુરિ વિગત પુરન્ણ્ કરાવવા ક્રુપા કર્ર્શો ધન્વદ
July 1, 2014 at 5:29 pm
JO AA BOOK VIDYARTHI ONAA SCHOOL ABHYAAS MA RAAKHVAMA AAVE TO TEMANO BUDHI AANK VADHE TEMA KOI SAK NATHI
July 23, 2014 at 3:28 pm
September 4, 2014 at 2:45 pm
ચાનક્ય નિ નિતિ સાથે જિવન વિતાવનાર વ્ય્કતિ જિવન મા ક્યારે પન પરિનમ થિ નહિ નિ ચિન્તા નહિ કરે
November 22, 2014 at 8:43 am
This book is very nice…i always love and respect to chankya …and he is one of my favorite.i always want to follow him rules…thanking you
December 16, 2014 at 4:12 pm
February 2, 2015 at 10:06 pm
it is really nice book,
love u chankya……….for the incredible through…….
February 12, 2015 at 6:27 am
Very good article for knowlege
February 18, 2015 at 2:35 pm
Thanks a lots for this sir..
February 26, 2015 at 4:44 pm
February 27, 2015 at 2:27 pm
March 29, 2015 at 11:43 pm
Chankya niti ne jivan ma utarva layak che phakta vanchva mate nahi
April 24, 2015 at 12:19 am
July 5, 2015 at 10:55 pm
very nice and useful for life
July 7, 2015 at 10:54 pm
its realy true. i like it.
July 8, 2015 at 1:17 pm
July 29, 2015 at 7:47 am
nice story…i like this..
May 2, 2016 at 9:41 pm
September 24, 2015 at 10:59 am
hitesh m joshi says:
October 9, 2015 at 8:14 am
Shree chankya pase thi swachh jivan jiv va mate no rasto malyo.je vat school.samaj.family.dosto.pase shikhva janva nathi malyu te shree chankya a samaj ne banavyu.hu temno kubaj aabhari chhu.he is god in prithvilok
December 8, 2015 at 2:08 pm
December 18, 2015 at 10:07 am
i m very impress from chanky .
December 18, 2015 at 10:27 am
chanky niti is the best niti and if we have to do something diffrent thn pls use that niti so 100 person that person will be sucess in his life
Sanskruti K. Yadav(surat) says:
December 31, 2015 at 5:55 pm
Chanakya is very great persone in our indian history.His ideas are very useful in our politics.I very like their ideas and their personality. Their ideas always give us a wonderful thought,it help us to face any problem.chankya have a power of words.so, thak you very much to wrote sampurna chankya niti.write more and more about other great person,and spread their ideas.
yadav vishakha k. says:
February 9, 2016 at 6:26 pm
chankya is the best witty.
I like and always inspire by chankya’s thoughts.so thank to you becuase you make small but sweat chanakya niti.
February 9, 2016 at 6:33 pm
you are write vishakha.
this artical is so popular. and i wish that any other people read more and more.
May 2, 2016 at 9:39 pm
June 13, 2016 at 9:28 pm
સ્ત્રીઓના ચરિત્ર અંગે કેમ આવું
વિચારતા ..હતા ચાણક્ય ???એના વિસે જણાવા વિનંતી..
July 11, 2016 at 3:04 pm
December 18, 2016 at 1:08 am
January 31, 2017 at 2:02 pm
Jivann ma utarava jevu se a vicharo
March 4, 2017 at 3:03 pm
March 29, 2017 at 8:24 am
April 14, 2017 at 10:52 pm
khub sars mahiti mali
April 15, 2017 at 11:41 pm
May 3, 2017 at 2:42 pm
Chanakya Neeti Books Read Always Positive Thinking Come & Work Easily Move………..
June 24, 2017 at 6:27 pm
ખૂબ જ સરસ લેખ છે
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.