gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu la gu la gu la gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu la gu gu gu en gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en gu en en en gu en en en gu en gu en en en en fr en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu en en en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: નીડ – રવીન્દ્ર ઠાકોર
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
ગૌતમીએ રેફ્રિજરેટરમાંથી પાણી પીધું અને ગળાનો શોષ હળવો કર્યો. બહારના ઓરડાના ઉકળાટમાં એનો ભીતરનો ઉકળાટ ભળ્યો હતો. સવારનો સૂરજ આગળ વધતો હતો. તો ય જિંદગાનીની રફતાર અલસ ગતિએ આગળ વધતી હતી. રસોડામાંથી જવાનું મન થતું નહોતું. કોને માટે બધું કરવાનું ? ભીતરમાં પ્રશ્ન ઊઠતો. અને એનું સમગ્ર અસ્તિત્વ જાણે કે સાદ પાડતું. મનમાં ને મનમાં એ બોલી ઉઠતી, એકલી જાતનાં વળી જતન શાં કરવાનાં ?
બહાર સૂરજ એકલો હતો. તેનો સાત ધોડાનો રથ આગળ વધતો હતો, પણ સૂરજ એકલો હતો. તેના સાત ધોડા કયાંય દેખાતા નહોતા. એના નાનકડા બગીચામાં ઊગેલી એક ડાળી પર એકલું ફૂલ હવામાં ઝૂલતું હતું. પેલો સેક્ન્ડ કાંટો ધડિયાળમાં એકલો હરખાતો હરખાતો દોડતો હતો. પાછળ જોયા વિના અજગર ગતિએ ચાલતા બે કાંટાઓની પરવા કર્યા વિના દોડતો હતો તે. સૂરજ એકલો હતો, ફૂલ એકલું હતું, કાંટો એકલો હતો, એ એકલી હતી. સૂરજ તપતો હતો, ફૂલ હસતું હતું, કાંટો દોડતો હતો. એ એકલી જ અલસ હતી-અલગ હતી. એકલા સૂરજને થાક નહોતો. એકલા ફૂલને રુદન નહોતું. એકલા કાંટાને કોઈની પરવા નહોતી. એ એકલી ભીતરમાં ઝૂલતી હતી. એકલી,એકલી. ઘડીભરમાં તો એને પોતાની જાત પર ચીડ ચડી. પણ તો ય મનનું અળસિયું ન હાલ્યું-ભીતરની જલનને એ પોતાની કરીને જ બેઠી હતી.
નથી રાંધવું, નથી ખાવું. આજે કશું જ કરવું નથી. એને ઘણીવાર તો જાત પર ગુસ્સો ચડતો. ના, ૠતેશ પર ચીડ ચડી. એણે વારંવાર ૠતેશને કહ્યું હતું કે આ ઘરમાં એને એકલા એકલા ગમતું નથી. તે ગામમાં હોય ત્યારે તો એની કેટલી કાળજી રાખતો ! એનું એકલાપણું મિટાવી દેતો. કયારેક એ ૠતેશને કહેતી, ‘આજે ઑફિસ નથી જવાનું ?’ એનો આ વેધક પ્રશ્ન-
‘પાછું તને એકલું લાગે તો ?’ હસતો ૠતેશ મશ્કરી કરતો.
જુઠ્ઠી ! પુરુષની જાત જ જુઠ્ઠી ! સામે હોય ત્યાં સુઘી લળી લળી જાય, પૂંછડી પટપટાવે. મીઠાં સુગર કોટેડ વચનો કહે અને પછી..પછી..તેરા તેલ ગયા, મેરા ખેલ ગયા ! સાવ જુઠ્ઠી, અસરાહનીય, અવિશ્વસનીય. એણે પલંગમાં જ પથારીમાં પડખું ફેરવ્યું. ઊંઘનો દૌર ઊડી ગયો હતો. પણ ઊઠવાનું મન નહોતું થતું. આજે જિંદગીમાં પિસ્તાળીસ વર્ષોની એકલતા આયુષ્યપટ પર ઝળુંબી ઊઠી હતી.ન રડાય, ન સહેવાય, ન કહેવાય તેવું દુઃખ એ અનુભવતી હતી. વેદનાની તીણી ચીસ એના અસ્તિત્વમાં આકાર લેતી હતી. અને એ કણસ્યા કરતી હતી.
સૂરજનાં અજવાળાંને ઢાંકી દેવા એણે પાંપણ બંધ કરી. હસતા ફૂલ પર નિઃશ્વાસની એક ચાદર બિછાવી દીધી.
‘બેન, ઊઠવું નથી ?’ કામ કરનારી બાઈએ પૂછ્યું.
‘ચા તૈયાર કરી આવું !’
એણે કંઈ જવાબ ન આપ્યો. વળી પાછી એ મનમાં ને મનમાં ગુસ્સે થઈ…એકલતાની વેદના અનુભવતી એ આમ પડી રહેતી ત્યારે ઋતેશ પણ આવા જ સંવાદો બોલતો. આ ઘરમાં બધાં જ જાણે નારદનાં પાત્રની જેમ વર્તતાં. થોડીવાર રહીને પેલી બાઈને એણે ગુસ્સામાં કહ્યું, ‘તું જા. બપોર પછી આવજે. મને પડી રહેવા દે.’ બાઈ ચાલી ગઈ. એ એકલી પડી. પોતે એકલી હતી તેની સભાનતા આજે એને વધુ પીડતી હતી. ત્રણ દિવસનું કહીને આજે પાંચ દિવસેય ઋતેશ નહોતો આવ્યો.
‘શું દાટયું છે તેનું કૉન્ફરન્સમાં ? જાણે કૉન્ફરન્સ તેના વિના તૂટી પડવાની હશે ? એ બબડી અને પથારીમાં એક ઑર પડખું ફેરવ્યું.’ સૂરજ આગળ વધતો હતો, ફૂલ હસતું હતું, ઘડિયાળનો કાંટો તો હનુમાન ગતિએ આગળ વધતો હતો. એ ઊઠી બહારની લૉબીમાંથી રસ્તા પર મીટ માંડી રહી. બહાર પૉચ પર કોતરેલા અક્ષરો એની આંખોને સતાવી ગયા.
સર્પના ડંખની વેદના લઈ એ પથારીમાં પાછી ફરી બંધ આંખોમાં પેલા અક્ષરો રમતા હતા. નીડ. નીડ આ અક્ષરોને એણે જ લાડ લડાવ્યા હતા. પેલા ઘરમાં હતી ત્યારે ૠતેશને એણે જ કહ્યું હતું-આપણે ઘર બંધાવીશું ને ત્યારે નામ પાડીશું, નીડ. આ ઘર બંધાયું ત્યારે એ જ નામનો એણે આગ્રહ રાખ્યો હતો. સુનીતિએ કહ્યું હતું, ‘આપણે ‘મિલન’ નામ રાખીએ.
‘તને તો ફિલ્મોનાં જ નામ ગમે છે.’ એ ચિડાઈ હતી.
નેહાએ કહ્યું હતું, ‘ગૌતમીકુટિર’ નામ રાખીએ, મમ્મી !’
‘બેસને ચિબાવલી.’ એનો ગુસ્સો જોઈને નૃપા તો કશું જ બોલી નહોતી. ઋતેશે કહ્યું હતું, ‘આપણે ‘માતૃકૃપા’ નામ રાખીએ.
‘હા, તમે તો એવાં જ નામ શોધશો ને !’ ને એનો વિજય થયો હતો. ‘નીડ’ નામ પર સ્ટૅમ્પ વાગી ગયો. આ અક્ષરોમાં અહીં કોતરાયા ત્યારે તે હરખાઈ ઊઠી હતી.- કોઈ વિજયની અદાથી. આજે એ જ અક્ષરો એને પીડાતા હતા. એની બંધ આંખોમાં એ બે અક્ષરો આકાર લેતા અને એ મનમાં કણસતી. અક્ષરો નહીં, અક્ષરોની કબરો જાણે કે આકાર લેતી હોય તેમ એને લાગ્યું. એણે પડખું ફેરવ્યું. પણ અક્ષરો એનો છાલ છોડે તેમ નહોતા. બીડેલી પાંપણના અંધારામાં એ અક્ષરો તરતા હતા. આ ઘર- પેલું ઘર- ઘર !
મા-બાપને ઘેરથી એ એક ઘરમાં આવી હતી. પોતાના ઘરમાં ઋતેશની સાથે સપનાં સંઘરીને એ ઘર માંડતી હતી. કુંવારાં સ્વપ્નો એના સમગ્ર અસ્તિત્વમાં આકાર લેતાં હતાં. એક સ્નેહભર્યો સંસાર એને ગમતો. સુનીતિનો જન્મ થયો ત્યારે એનો આનંદ સમાયો નહોતો. સુનીતિ, નેહા અને નૃપા. તેમના કલરવે એનો માળો મહેકતો હતો.
‘આપણે ઘર બંધાવીશું ?’ એક દિવસ ઋતેશે પૂછયું.
‘આપણું ઘર. આ ભાડાના ઘરમાં રહેવા કરતાં આપણે આપણું ઘર બંધાવી દઈએ.’
‘આ છોકરા માટે.’ ત્રણ દીકરીઓની યાદે એનું મન નાચી ઊઠયું.
‘પણ પછી ?’ એણે પૂછયું.
‘થોડી લોન મળશે. થોડી કરકસર કરીશું. મને તારા પર વિશ્વાસ છે.’ એણેય હાશનો એક શ્વાસ લીધો. જે દિવસે એમને નામે પ્લૉટ થયો ત્યારે તો એણે આયુષ્યભરનો આનંદ માણ્યો હતો. છોકરીઓ મોટી થતી હતી, મકાન બંધાતું હતું. જયારે જયારે એ બંધાતું મકાન જોવા જતી ત્યારે દીકરીઓને સાથે લઈને જતી. ‘અમારે હવે કેટલાં વર્ષ કાઢવાનાં ? તમે તમારી રીતે જ બંધાવો.’ દીકરીઓ હસતી. કૃતકૃત્યની એક લહેરખી એના અંગ પર છવાતી. દીકરીઓ મોટી થતી હતી. મકાન બંધાઈ રહેવા આવ્યું હતું. આ મકાનમાં એ સહુ રહેવા આવ્યાં ત્યારે એને લાગ્યું હતું કે જિંદગીમાં કોઈ વાસના એને પીડતી નથી. એણે મકાનનું નામ રાખ્યું- ‘નીડ’.
‘આ જ આપણો માળો, આપણો નીડ. આ ત્રણે દીકરીઓ અને આપણે કેટલાં સુખી છીએ !’ એણે ઋતેશને કહેલું. નીડ ! કીકીના અંધારામાં એ અક્ષરો તરતા હતા. એ નિશ્ચેતન પડી રહી. એના નીડમાં એ એકલી હતી. મકાન બંધાઈ ગયું. દીકરીઓ મોટી થવા લાગી. ઋતેશે કહ્યું, ‘ગૌતમી ! આ દીકરીઓ મોટી થઈ.’
‘તે શું છે ?’
‘એમને પરણાવવી પડશે ને ?’ ત્યારે પહેલીવાર એક લખલખું આવી ગયું હતું. ના. એનું ના જ ચાલ્યું. એ પરણાવવા ન પરણાવવાનો વિચાર કરે ત્યાંજ સુનીતિએ એને કહી દીધું,
‘મમ્મી ! તું ચિડાઈશ નહીં ને ?’
‘તો એક વાત કહું ?’
‘મારી સાથે નોકરી કરે છે ને તે મુદિત સાથે હું…’ એ મૂંગી રહી.
‘તું ગુસ્સે થઈ ગઈ ?’ સુનીતિએ પૂછ્યું.
‘ના રે !’ એને મુખે સ્મિત છલકાયું. એણે સુનીતિને માથે હાથ ફેરવ્યો. સુનીતિ મુદિતની સાથે પરણી ગઈ, પછી નૃપા પણ. ઘરમાં ૠતેશ, એ અને નેહા જીવતાં હતાં. નેહા નોકરી કરતી હતી. નોકરી કરતાં કરતાં મમ્મીને સાચવતી હતી. એક દિવસ એ એકલી હતી ત્યારે ઋતેશે એને કહ્યું, ‘નેહા માટે માગું આવ્યું છે.’
‘કેમ, નથી પરણાવવી ?’
‘ના રે. હું કોણ ન પરણાવનારી ? એ તો નસીબમાં લખ્યું હોય તે થાય જ.’
‘ઘર સારું છે. છોકરો સારો છે.’
‘તો પછી મને વાંધો શો હોય ?’
‘પણ એનાં લગ્ન પહેલાં લેવા પડશે. છોકરો અમેરિકા રહે છે. આવતે અઠવાડિયે આવી પરણીને પાછો જવાનો છે.’
‘તમને જેમ યોગ્ય લાગે તેમ.’તે સાંજે નેહાએ નોકરીએથી આવતાંવેંત જ કહ્યું, ‘મમ્મી ! એક વાત કહું ?’
‘તું કહે. શી વાત હશે ?’
‘કોઈના પ્રેમમાં પડી હશે ને લગ્ન કરવાની હશે.’
‘ના. મેં તો આપણે માટે એક રેફ્રિજરેટર ખરીધું, મારા પગારની બચતમાંથી.’ નેહા માને ગળે વળગી પડી. ગળે વીંટળાયેલી નેહાને એણે કહ્યું, ‘તારે માટે માગું આવ્યું છે. હવે તારે પરણવાનું.’ નેહા પરણી ગઈ, અમેરિકા ચાલી ગઈ. જતાં જતાં આ રેફ્રિજરેટર મૂકતી ગઈ. ‘મમ્મી, આ જ હું મૂકતી જાઉં છું. તને દૂર વસતી તારી નેહાની યાદ આપતી રહેશે. સુનીતિ દૂર હતી, નૃપા દૂર હતી, નૃપા દૂર અમેરિકામાં રહેતી હતી. ઋતેશ કૉન્ફરન્સમાં ગયો હતો. એ એકલી પથારીમાં પડી હતી.
‘છોકરાં હતાં ત્યારે ઘર નહોતું તે ઘર બાંધ્યું ત્યારે છોકરાં રહેવા ન રહ્યાં.’ એણે મનમાં બબડાટ કર્યો. એણે નિઃશ્વાસ મૂકયો. એની પાંપણો ખૂલી. ફૂલ હસતું હતું, સૂરજ આગળ વધતો હતો, ઘડિયાળનો સૅકન્ડ કાંટો દોડતો હતો. મૂઢની જેમ એ જોઈ રહી. ફરી એ પાણી પીવા ઊઠી . ફ્રિજમાંથી ઠંડું પાણી પીધું ને શોષ હળવો કર્યો. એ ફ્રિજને નિહાળતી ઊભી રહી. સુનીતિ- નૃપા- નેહા…ફ્રિજનું બારણું બંધ કરી એના પગ પલંગ તરફ વળ્યા. ‘ટપાલ…’ ટપાલીએ ટપાલ નાંખી. એના પગ બારણા તરફ દોડયા.
આંતરરાષ્ટ્ર્રીય કવર હતું. નેહાના પતિએ લખ્યું હતું. ‘ગઈકાલે રાત્રે, નેહાએ બાબાને જન્મ આપ્યો છે. બંનેની તબિયત સારી છે.’ એની આંખ સામે પેલા અક્ષરો તરતાં હતા- ‘નીડ’.
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous હસ્તમેળાપથી હ્રદયમેળાપ સુધી…. (ભાગ-૨) – અરવિંદ પટેલ
સ્મરણોની સાથે – પ્રજ્ઞા મહેતા Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
ફોર્માલિટી (ટૂંકી વાર્તા) – મોના લિયા
(પ્રસ્તુત વાર્તા રીડગુજરાતીને પાઠવવા બદલ યુવાસર્જક મોનાબેનનો આભાર. તેમની આ વાર્તા ‘મમતા’ સામયિકમાં પ્રકાશિત થઈ છે. તેઓ લેખનક્ષેત્રે ખૂબ પ્રગતિ કરે તેવી શુભેચ્છાઓ. તેમનો monabhuj@gmail.com પર સંપર્ક કરી શકશો.) આમ જુઓ તો પહેલી વાર અમે બંને આ પ્રસંગે કોઈનાં ઘરે જતાં હતાં. મનમાં ખૂબ અવઢવ હતી. ત્યાં પહોંચીને શું બોલવાનું ? વાતની શરૂઆત કઈ રીતે કરવી ? પાછા એ લોકોથી ... [વાંચો...]
તાણમુક્તિ ! – વ્રજેશ વાળંદ
જાય ! એ જાય !’ ના અનેક આશ્ચર્યોદ્દગાર વચ્ચે હંમેશની ટેવ મુજબ પૂરા અગણોસિત્તેર વર્ષ ને ત્રણસો ચોસઠમા દિવસે પાકા કોટ સુધીનો ઊભો ઢાળ દેસાઈ સાહેબ પોતાની જૂની સાયકલ પર રમતાં રમતાં ચઢી ગયા. ઢાળ પાસે જ પશાકાકાનું ઘર. સામે રહેતા નારાણભાઈ સામે હાથ લંબાવી તેઓ બોલ્યા : ‘જુઓ તો ખરા, નારણભાઈ ! આ ઉંમરેય સાહેબનો જુસ્સો કેવો છે ... [વાંચો...]
એકલતાનો આકાર – યૉસૅફ મૅકવાન
નયનને બંધ રાખીને મેં જયારે તમને જોયાં છે, તમે છો એના કરતાં પણ વધારે તમને જોયાં છે ! ઊંહું… કરતી અમોલાએ અર્ધજાગ્રત અવસ્થામાં જ મોબાઈલ લીધો. જુએ છે તો સ્ક્રીન પર કૉલિંગ કરતો ખડખડાટ હસતો રોહનનો ચહેરો…! અમોલા મલકી પડી. ફોન ઑન કરી કાંને માંડતાં બોલી, ‘બોલો, પતિદેવજી !’ ‘ચા-નાસ્તો તૈયાર ને ?’ ‘હજી ઊઠ્યું છે જ કોણ ? તું નથી એટલે થયું બે ... [વાંચો...]
5 પ્રતિભાવો : નીડ – રવીન્દ્ર ઠાકોર
January 18, 2014 at 2:49 pm
Loneliness is expressed beautifully.liked
January 18, 2014 at 2:50 pm
January 20, 2014 at 10:10 pm
ઍકલતા માનવિ ને કોરે છે.પોતાનુ કોઇ નજીક ના હોય તો તે અસહ્ય લાગે છે.સરસ વાર્તા.
August 14, 2014 at 11:31 am
દરેક માનસના જિવનમ આવાજ પ્રસન્ગો આવ્યા કરે ચ્હે ખાસ કરિને નોકરિયાત જ્ર્ગને શરુઆત્મા એકલા રહેવાનુ અને વુધ્ધ્ા વસ્થામા સન્તાનો નોકરિ ધન્ધે બહારઈજઐ ત્યારે એકલ રહેવાનુ
June 4, 2016 at 12:28 am
જીવન એ પ્રવાસ છે, ખેલ છે, મુસાફરી છે, સમયનો વહેતો પ્રવાહ છે. વગેરે, વગેરે. પણ આપણે તે સમજતા નથી. આપણે વહેતા પ્રવાહ સાથે જો સાથ આપીએ તો કોઈ જ મુશ્કેલી નથી. આપણે અતિ લાગણીશીલ થઈને ભૂતકાળને વળગી રહીએ છીએ, ભૂતકાળને ગળે લગાડી રાખીએ છીએ. જો આપણે આજ અને ફક્ત આજમાં જીવતા શીખી જૈયે તો બધા દુખ, બધા જ બળાપા દુર થઇ જાય. બાળપણની રમત, યુવાની ની સરારતો, લગ્ન જીવનનું માધુર્ય, પુત્ર, પુત્રીનું આગમન, આમ પાણી ના પ્રવાહની જેમ જ જીવન વહી જાય છે. આપણે દરેક પલ ને જાગૃક્તાથી માણવી. બસ વાર્તા પૂરી. ગઈકાલ ભૂલી જાવ, આવતી કાલ ની ચિંતા કરો નહિ, અને આજને ભરપુર જીવો. જિંદગી જીવવા જેવી લાગશે. બધી જ ફરિયાદો દુર થઇ જશે.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
રીડગુજરાતી.કોમ પર પ્રસ્તુત થતા લેખ ટાઈપ કરવા માટે યોગ્ય વ્યક્તિઓની જરૂર છે. પૂરતું વળતર આપવામાં આવશે. વોટ્સએપ : ૯૯૭૪૪૧૦૮૬૮
પુણ્યનું વાવેતર – મનસુખ સલ્લા
હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
હાસ્યનો હોજ.. – સં. તરંગ હાથી
સરિતાની શરત – રમણ મેકવાન
છે(છો)ડ સખી સરગમ – સ્વાતિ મેઢ
શ્રદ્ધા સ્મૃતિમંદિર – ડૉ. ચંદ્રકાન્ત મહેતા
થોડાસા રુમાની હો જાયે.. – નમ્રતા દેસાઈ
tia: બીચરી વાર્તા તો પોતાના ઠેકાણે રહી અને લેખ કહો કે...
viren machwala: Give me more quotes
CD VORA: મને મજા આવી હું પણ આવા તબક્કાઓમાંથી વરસાદ થયો...
સંજય કે સંઘવી: જેમ પુ રવિશંકર મહારાજ કેહતા તેમ ડૉ કલામ...
ગોપાલ ખેતાણી: અદભૂત વર્ણન. આપની સાથે દરિયાઈ સફર કરી તેવો...
જગદીશ કરંગીયા ‘સમય’: ટૂંકી વાર્તા કે લેખ ? અતિ સુંદર...
Yogesh pandya: I m writter yogesh pandya..u hv read my...
Mahendra kumar, Babariya Dubai: Thought provoking article.
Chauhan Yashpa: Wah sir good story…….
Kirtika Macwan: A wonderful story
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
પુણ્યનું વાવેતર – મનસુખ સલ્લા
હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી
રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી
ત્રણ ગીત – કાંતિલાલ એમ. કામરિયા
માઈન્ડ યોર ઓન બિઝનેસ? – ગિરીશ ગણાત્રા
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
નવરસમાં ઝબોળાયેલી માઈક્રોફિક્શન – ડૉ. હાર્દિક નિકુંજ યાજ્ઞિક
એક અપીલ – ધ્રુવ ભટ્ટ
વન ડે માત્રમ – કુલદીપ લહેરુ
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.