gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
દુનિયામાં ૨૪૬ મિલ્યન લોકો ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિ સાથે જીવે છે
You need an iframes capable browser to view this content.
ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિ, જેને વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટ કહેવાય છે એનો સામાન્ય અર્થ કરીએ તો વ્યક્તિને બરાબર દેખાવું નહીં. પછી એ પાછળનું કારણ સામાન્ય ચશ્માંના નંબર હોય કે પછી કોઈ ઇન્ફેક્શન, આંખની કીકીમાં કોઈ તકલીફ, કૉર્નિયાની ડિફેક્ટ કે રેટિનાનો પ્રૉબ્લેમ હોય. કોઈ પણ પ્રકારના રોગ કે જન્મજાત ખામીને કારણે જ્યારે વ્યક્તિને એક નૉર્મલ વ્યક્તિ જેટલું દેખાય નહીં ત્યારે તે વિઝન ઈમ્પેર્ડ બને છે. આજે વર્લ્ડ સાઇટ ડેના દિવસે જાણીએ વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટ વિશે
પાર્ટ ૧ - જિગીષા જૈન
ઇન્ટરનૅશનલ એજન્સી ફૉર પ્રિવેન્શન ઑફ બ્લાઇન્ડનેસ દ્વારા પ્રસિદ્ધ કરેલા આંકડાઓ અનુસાર દુનિયામાં ૨૮૫ મિલ્યન લોકો ખરાબ વિઝન કે અંધાપા સાથે જીવે છે, જેમાંથી ૩૯ મિલ્યન લોકો દૃષ્ટિહીન છે અને ૨૪૬ મિલ્યન લોકોની દ્રષ્ટિ ક્ષતિગ્રસ્ત છે. જો બાળકોની વાત કરીએ તો ૧૯ મિલ્યન બાળકો દુનિયામાં ક્ષતિગ્રસ્ત દૃષ્ટિ ધરાવે છે. આ ક્ષતિના અલગ-અલગ માપદંડ હોય છે. નાનામાં નાની ક્ષતિથી લઈને મોટી ક્ષતિ દ્રષ્ટિ પર અસર કરતી હોય છે જેને લીધે માણસ તેને દેખાવું જોઈએ એટલું જોઈ શકતો નથી. મહત્વની વાત એ છે કે જુદી-જુદી ક્ષતિઓમાં ૮૦ ટકા ક્ષતિ એવી હોય છે જે દૂર કરી શકાય એમ હોય છે અથવા એનાથી બચી શકાય એમ હોય છે. પરંતુ જાણકારીના અભાવે, સમયસર ઇલાજ ન મળવાને કારણે લોકોને ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિનો સામનો કરવો પડે છે એટલું જ નહીં; જો આ પ્રૉબ્લેમ વધી જાય તો એ અંધાપામાં પણ પરિણમી શકે છે. જોકે દુનિયામાં છેલ્લાં વીસ વર્ષમાં વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશનના પ્રયાસોને કારણે ઇન્ફેક્શનને લીધે આવતા અંધાપાનું પ્રમાણ ઘટ્યું છે. પચાસ વર્ષ કે એથી વધુ ઉંમરના ૬૫ ટકા લોકોમાં આંખની કે દ્રષ્ટિની કોઈ ને કોઈ તકલીફ જોવા મળે જ છે.
આજે વર્લ્ડ સાઇટ ડે છે. દર વર્ષે ઑક્ટોબર મહિનાના બીજા ગુરુવારે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ મનાવવાનો ઉદ્દેશ એ છે કે વધુ ને વધુ લોકો અંધાપા અને આંખ સંબંધિત તકલીફો વિશે જાગૃત બને અને પોતાની દ્રષ્ટિને બચાવી શકે અથવા તો જે ક્ષતિ આવી છે એને દૂર કરવા માટેનાં જરૂરી પગલાં લઈ શકે. ઘણા પ્રદેશો એવા છે જેમાં વ્યક્તિને વર્ષોથી દ્રષ્ટિની ક્ષતિ એટલે કે વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટ હોવા છતાં તેમને ખબર જ નથી હોતી. કેટલાય લોકો એવા છે જે એ સીમિત દ્રષ્ટિ સાથે વર્ષો કાઢી નાખે છે અને તેમને એ અનુભવ પણ નથી થતો કે તે જોઈ નથી શકતા, કારણ કે બહારની નહીં દેખાતી દુનિયા તેમના માટે અસ્તિત્વ જ નથી ધરાવતી. લોકો આ નાની દુનિયામાંથી બહાર નીકળે, બધાને તેમની નૉર્મલ દ્રષ્ટિ મળે એ માટેની જાગૃતિના પ્રયાસરૂપે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે.
અંધાપો આપણે જેને કહીએ છીએ એ સામાન્ય સંજોગોમાં લોકો માને છે કે જેને સંપૂર્ણ રીતે દેખાતું ન હોય તે જ દૃષ્ટિહીન હોય છે, પરંતુ એવું નથી. એના જુદા-જુદા માપદંડ હોય છે જેના દ્વારા મેડિકલી એક વ્યક્તિને દૃષ્ટિહીન જાહેર કરવામાં આવે છે. એમાં પણ જ્યારે કહેવામાં આવે છે કે દ્રષ્ટિ ક્ષતિગ્રસ્ત છે એનો પણ અર્થ દરેક વ્યક્તિ સમજી શકતી નથી. દ્રષ્ટિ ક્ષતિગ્રસ્ત હોવી એટલે શું એ સમજાવતાં થાણેના ઑપ્થેલ્મોલૉજિસ્ટ ડૉ. આશિષ બછાવ કહે છે, ‘દ્રષ્ટિનું એક નૉર્મલ લેવલ સેટ કરવામાં આવ્યું છે. એ લેવલને મૅચ ન થાય એટલે વ્યક્તિની દ્રષ્ટિ ક્ષતિગ્રસ્ત માનવામાં આવે છે. એ અનુસાર રીડિંગ ચાર્ટ બનાવવામાં આવે છે. ૬/૬ના વિઝનને નૉર્મલ વિઝન માનવામાં આવે છે જેમાં પહેલું ૬ એ ચાર્ટથી વ્યક્તિનું અંતર દર્શાવે છે. જેમ કે ૬ મીટર. અને રીડિંગ દરમ્યાન જો તમે પહેલી ૬ લાઇન વગર કોઈ તકલીફે વાંચી ગયા તો તમારું વિઝન એકદમ નૉર્મલ વ્યક્તિ જેવું છે. એટલે જ તમારો સ્કોર ૬/૬ હશે. પરંતુ જો તમારો સ્કોર ૬/૯ હોય તો એમાં સમજવાનું કે એક નૉર્મલ વ્યક્તિને જે ૯ મીટરના અંતરથી દેખાય છે એ તમને ૬ મીટરના અંતરથી જ દેખાઈ શકે છે. એનાથી દૂર જાઓ તો તમને એ બરાબર દેખાતું નથી. આમ તમારી દ્રષ્ટિમાં ક્ષતિ છે. જોકે અંતર જ નહીં; રંગ, સાઇડ વિઝન જેવાં ઘણાં પરિમાણો છે જેના પર આંખને ચકાસીને કહી શકાય છે કે વ્યક્તિની દ્રષ્ટિ ક્ષતિગ્રસ્ત છે કે નહીં.
જન્મજાત બાળકથી લઈને ૮૦-૯૦ વર્ષના વડીલો સુધી વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટ કોઈ પણને આવી શકે છે, કારણ કે આ કોઈ એક તકલીફ નથી. ઘણી જુદી-જુદી તકલીફોને કારણે આવતું પરિણામ છે. આ વાત કરતાં હિન્દુજા હેલ્થકૅર સર્જિકલ, ખારના કન્સલ્ટન્ટ ઑપ્થેલ્મોલૉજિસ્ટ, વિટ્રિઓ-રેટિનલ સજ્ર્યન અને યુવિઆઇટિસ સ્પેશ્યલિસ્ટ ડૉ. નિશાંત કુમાર કહે છે, ‘વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટનો સામાન્ય અર્થ કરીએ તો વ્યક્તિને બરાબર દેખાવું નહીં પછી એ સામાન્ય ચશ્માંના નંબર હોય કે પછી કોઈ ઇન્ફેક્શન, આંખની કીકીમાં કોઈ તકલીફ, કૉર્નિયાની ડિફેક્ટ કે રેટિનાનો પ્રૉબ્લેમ હોય. કોઈ પણ પ્રકારના રોગ કે જન્મજાત ખામીને કારણે જ્યારે વ્યક્તિને એક નૉર્મલ વ્યક્તિ જેટલું દેખાય નહીં ત્યારે તે વિઝન ઈમ્પેર્ડ બને છે. પણ મહત્વની વાત એ છે કે અમુક ખામીઓ વંશાનુગત પણ હોય છે. અમુક ખામીઓ ઉંમરને કારણે આવે છે. અમુક ખામીઓ કોઈ લાંબા ગાળાના રોગને કારણે સરજાય છે તો અમુક ખામીઓ એકદમ જ આવતા ઇન્ફેક્શનને કારણે સરજાતી હોય છે. મહત્વનું એ છે કે આપણે આ ખામીઓને સમયસર ઓળખી કાઢીએ અને એનો ઇલાજ જેટલો બને એટલો જલદી શરૂ કરીએ તો ચોક્કસ આપણે એ ઇમ્પેરમેન્ટને દૂર કરી શકીએ.’
(આવતી કાલે જાણીશું વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટ પાછળ જવાબદાર કેટલાક ખાસ રોગો વિશે.)
સેન્ટર્સ ફૉર ડિસીઝ કન્ટ્રોલ ઍન્ડ પ્રિવેન્શન દ્વારા દ્રષ્ટિની ક્ષતિના અમુક માપદંડ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. એ અનુસાર આંખની કે સંપૂર્ણ વિઝન સિસ્ટમની કાર્યક્ષમતાનું લિમિટેશન એટલે જ વિઝન ઇમ્પેરમેન્ટ કે ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિ. આ લિમિટેશન કયા પ્રકારનું હોઈ શકે છે એ જોઈએ. આમાંથી કોઈ એક કે એકથી વધુ લિમિટેશન જ્યારે વ્યક્તિ ધરાવતી હોય તો તેને વિઝન ઈમ્પેર્ડ કે ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિવાળી વ્યક્તિ કહે છે.
૧. એમાં એક હેલ્ધી માણસની જેમ વ્યક્તિ વસ્તુ કે વ્યક્તિને ક્લિયરલી જોઈ શકતી નથી. તેને ધૂંધળું દેખાય છે. આ ક્ષતિ એટલે વ્યક્તિની દૂરની અને નજીકની દ્રષ્ટિની ક્ષતિ જેને સામાન્ય રીતે દૂર કે નજીકનાં ચશ્માં પણ કહે છે.
૨. માથું કે આંખ હલાવ્યા વગર એક નૉર્મલ માણસનું જે વિઝ્યુઅલ ફીલ્ડ હોય એટલે કે જેટલા બહોળા વિસ્તારમાં વ્યક્તિ જોઈ શકે એ એક ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિવાળી વ્યક્તિ જોઈ શકતી નથી. આ પણ આંખનું એક લિમિટેશન જ સૂચવે છે.
૩. ક્ષતિગ્રસ્ત દ્રષ્ટિવાળી વ્યક્તિઓ પ્રકાશની સામે નથી જોઈ શકતી, જેને ફોટોફોબિયા કહે છે.
૪. ડબલ વિઝનની તકલીફ પણ હોઈ શકે છે.
૫. વ્યક્તિ જે છબી જોતી હોય એ આખી વિકૃત થઈ ગયેલી દેખાય છે.
૬. આપણે જે જોતા હોઈએ એ વસ્તુ કે દૃશ્ય વિશે આપણા મગજમાં એક પર્સેપ્શન નક્કી થાય છે. એ પર્સેપ્શન નક્કી કરવામાં તકલીફ પડતી હોય.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.