gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en gu en gu gu gu en en en gu en en en gu en tr en gu gu en en en gu gu en en en gu en en en en en en en en en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: લીમડાના રસમાંથી બાસુંદી ન બનાવી શકાય – દિનેશ પાંચાલ
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
(‘સંસારની સિતાર’ પુસ્તકમાંથી સાભાર. રીડ ગુજરાતીને આ પુસ્તક ભેટ મોકલવા બદલ ગૂર્જર ગ્રંથરત્ન કાર્યાલયનો ખૂબ ખૂબ આભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.)
અર્ધજાગ્રત મનની અદ્‍ભુત ક્ષમતાઓ વિશે આપણે સૌએ સાંભળ્યું જ છે. જીવનમાં પોઝિટીવ એટિટ્યૂડ (હકારાત્મક વિચારસરણી) કેટલી ઉપયોગી નીવડે છે તે અંગે થોડી વાતો કરીએ. હકારાત્મક વિચારસરણી અર્થાત્‍ શુભ વિચારો કોને કહેવાય ? ભર ચોમાસે આકાશમાંથી લૂ વરસતી હોય તોય એમ વિચારવું કે આ કામચલાઉ તડકો છે. ટૂંક સમયમાં જ વરસાદ પડશે. અને ખૂબ સારો પાક થઈ શકશે એવો આશાવાદ રાખવો એ પોઝિટિવ એટિટ્યૂડ કહેવાય. આપણને રોજબરોજ સમાજમાં એવા માણસો મળે છે જેઓ નકારાત્મક વિચારસરણી ધરાવતા હોય છે. નકારાત્મક વિચારસરણી ધરાવતા હોય છે. નકારાત્મક વિચારો એટલે કેવા વિચારો ? ‘હળહળતો કળિયુગ ચાલે છે… દુનિયા બહુ બગડી ગઈ છે… હજી દહાડા બહુ ખરાબ આવવાના છે… તમે લખી રાખજો ફલાણાનો દીકરો પરીક્ષામાં જરૂર નાપાસ થશે…’ સતત આવા વિચારો કરનારા માણસો કાળક્રમે નિરાશાવાદી બની જાય છે. દોસ્તો, નિરાશા, હતાશા, રંજ, ઉદાસી આ બધાં દુઃખવર્ધક વ્યસનો છે. એવી વિચારધારાને કારણે માણસના અર્ધજાગ્રત મનમાં નેગેટિવ પ્રોગ્રામિંગ થઈ જાય છે. માણસના માનસિક બંધારણને તે ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે. માણસ જેવું વિચારે તેવું જ બને છે. મનોવિજ્ઞાનીઓ ભારપૂર્વક સૂચવે છે – માણસે સુખી થવું હોય તો હંમેશા પોઝિટિવ થિંકિગ કરવું જોઈએ. નિસ્વાર્થ પ્રેમ, દયાભાવ, સહિષ્ણુતા, માનવતા, આનંદી સ્વભાવ, વિશ્વસનિયતા, ક્ષમાભાવ વગેરે ગુણો પ્રત્યેક માણસ કેળવે તો સમાજમાં સામૂહિક રીતે એક શુભ માહોલ સર્જાય છે. આપણે જોઈએ છીએ સમાજમાં સોમાંથી એકાદ માણસમાં ઉપરના થોડાક ગુણો હોય છે. બહુમતિ લોકો નકારાત્મક વિચારસરણી ધરાવતા હોય છે. એથી સમાજની સામૂહિક છબી રાજી થવાય એવી સ્વચ્છ બની શકતી નથી. પંદર કપ પાણીમાં પા કપ દૂધ રેડવામાં આવે તો પાણીનો રંગ સફેદ થઈ શકે, પણ તે વડે બનેલી ચા સારી લાગતી નથી. સમાજમાં નકારાત્મક વિચારોનું પ્રભુત્વ પંદર કપ પાણી જેટલું હોવાને કારણે થોડાક માણસોના શુભ વિચારોથી સમાજ બદલાઈ શકતો નથી.
સમાજની સામૂહિક નકારાત્મક વિચારધારાથી કેવાં પરિણામો ઉદ્‍ભવી શકે એનો સર્વે કરવો હોય તો રજિસ્ટર લઈને નીકળવાની જરૂર નથી. અખબારોના સમાચારો પર નજર કરશો તો સમાજમાં કેટલી બહોળી સંખ્યામાં અશુભ ઘટનાઓ બને છે તેનો ખ્યાલ આવશે. (બાવળના ઝાડ નીચે કાંટાનો ગાલીચો પથરાયેલો જોઈ કોઈને આશ્ચર્ય થતું નથી.) કાળા રીંછનું બચ્ચું કાળું હોય તેમાંય કોઈને આશ્ચર્ય થતું નથી. તે રીતે આખો સમાજ નકારાત્મક અને નિરાશાવાદી વિચારસરણી ધરાવતો હોય એવા સમાજમાં સુખનો સૂર્યોદય ઝટ ન થઈ શકે. વિજ્ઞાનીઓ કહે છે – સારા સમાજની રચના સારા માણસો વડે જ થઈ શકે. વિકાસમાં નકારાત્મક વિચારસરણી ભારે અવરોધક બની રહે છે. (બાસુંદી દૂધમાંથી બનાવી શકાય – લીમડાના રસમાંથી નહીં !) ક્રોધ, ભય, ઘૃણા, નફરત, અવિશ્વાસ, વેરવૃત્તિ આ માનવજાતના મહાન શત્રુઓ છે. એ સઘળા તમારા અર્ધજાગ્રત મનમાં ઘર કરી જશે તો ભૂગર્ભીય ભૂકંપ થશે. પાક આતંકવાદીઓ ચોરીછૂપીથી ઘૂસી જઈ દેશને કરોડોનું નુકસાન પહોંચાડે છે તેવી દુર્ઘટના માણસની ભીતરમાં બનશે. એક બૉમ્બવિસ્ફોટથી સેંકડો માણસોની જાનહાનિ થાય છે તે જોઈ શકાય છે. પણ હિંસા, વેરવૃત્તિ કે વિશ્વાસઘાત જેવાં મન ભીતરના અદ્રશ્ય એટમબૉમ્બથી સમાજની જે છૂપી બરબાદી થાય છે તે ઝટ નજરે ચડતી નથી. (જાહેરમાર્ગો પર થતી છેડતી જોઈ શકાય છે. ઘરઆંગણે કુટુંબીઓ દ્વારા થતાં બળાત્કારો જોઈ શકાતા નથી.)
દોસ્તો, માણસના મનની અગાધ ક્ષમતાઓ વિશે આટલું જાણ્યા પછી આપણા ક્લુષિત મનને ધોઈધોઈને રિફાઈન કરી તેમાં નવેસરથી હકારાત્મક વિચારોની સ્થાપના કરવાની જરૂર છે. સુંદર સાથિયો પૂરતાં પહેલાં ઓટલો વાળી-ઝૂડીને સાફ કરવો પડે છે. મનની દુરસ્તી માટે પ્રથમ મન માંહેના નકારાત્મક વિચારોનાં જાળાં સાફ કર્યા પછી જ તેમાં હકારાત્મક વિચારોનું પ્રત્યારોપણ કરી શકાશે. એ પણ ભૂલવા જેવું નથી કે મંદિરમાં મૂર્તિની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કર્યા બાદ તેની નિત્ય પૂજા કરવી પડે છે. મન ભીતરના શુભ સંકલ્પોને સાકાર કરવા માટે પણ તે પ્રમાણે જીવવું જરૂરી છે. (ડૉક્ટરને ત્યાંથી આણેલી દવા શીશીમાં પડી રહે તેનો ફાયદો થઈ શકતો નથી.)
એથી સૌએ હકારાત્મક સંકલ્પો કરવા જોઈએ. અને જીવનમાં આશાવાદ કેળવવો જોઈએ. જેને તરતાં ન આવડતું હોય એવો માણસ પાણીમાં ગબડી પડે તો તે શું કરે તે વિચારો. પોતાને તરતાં નથી આવડતું એ વાતની તેને ખબર હોય છે. છતાં તે પાણીમાં હાથ-પગ હલાવી બહાર નીકળી જવાની કોશિશ કરે છે. (તે એવું નથી વિચારતો કે મને ક્યાં તરતાં આવડે છે. એથી હાથપગ હલાવવાનો કોઈ અર્થ નથી.) તે હાથપગ હલાવે છે તેમાં પોઝિટિવ એટિટ્યૂડનો સંદેશો વ્યક્ત થાય છે. જિજીવિષાની પ્રબળ ભાવના એ જ પોઝિટિવ એટિટ્યૂડનો ઉત્તમ નમૂનો છે. મરણસંમુખ જઈ પડેલો માણસ તેની અંદર રહેલા પોઝિટિવ એટિટ્યૂડને કારણે મરણ સાથે બાથ ભીડે છે. દુનિયાના દરેક માણસને એ વાતમાં વિશ્વાસ હોય છે કે દરેક રાતને એક સવાર હોય છે. અને દરેક સાંજની પાછળ એક રાત આવે છે. જીવનનાં સુખદુઃખો પણ રાતદિવસ જેવી હકારાત્મક વિચારધારા છે એને કારણે માણસ જીવનમાં દુઃખનો દરિયો તરી જાય છે.
એથી કેટલીક પ્રતિજ્ઞા કરવા જેવી છે. કઈ પ્રતિજ્ઞાઓ…? કંઈક આવી હોય શકે એ પ્રતિજ્ઞાઓ. (૧) જીવનમાં ગમે તેટલાં દુઃખો આવે કે નિષ્ફળતા મળે અમે કદી હિંમત હારીશું નહીં. કેમ કે કુદરતે એવી કોઈ રાત્રિ નથી ઘડી જેના ભાગ્યમાં સૂર્યોદય ન હોય. (૨) તમારી આસપાસ બધાં સુખી હોય અને તમે એકલા જ દુઃખી હો તોપણ કોઈની ઈર્ષા કરશો નહીં. (ગામ આખાને મેલેરિયા થયો હોય તો મારો પાડોશી શા માટે બચી જવો જોઈએ એવી નકારાત્મક ભાવના રાખશો નહીં.) (૩) બધાં તમને દગો દઈ રહ્યાં છે, તમારું ભાગ્ય બહુ ખરાબ છે, તમે કદી સફળ થઈ શકવાના નથી એવું વિચારવાને બદલે તમે ખૂબ ભાગ્યશાળી છો અને જરૂર એક દિવસ સફળ થવાના છો એવા શુભ વિચારો જ કરો. (આંસુ લૂછીને ગાલ સાફ રાખવા કરતાં આંસુને ટપકવા ન દેવાનું વધુ સલાહભરેલું છે) (૪) કૂંડામાં રોપેલા છોડવાને ખાતર-પાણીની જરૂર હોય તેટલી જ તમારા આત્માને સદ્‍વિચારોના ખાતરની જરૂર હોય છે, એથી નિયમિત સારું વાંચો, સારા મિત્રો બનાવો, સારાં કામ કરો, ખરાબ મિત્રોથી ક્ષણિક ફાયદો થતો હોય તોપણ તેનાથી દૂર રહો, કેમ કે તેનામાં નેગેટિવ વાયરસ હોય છે. (દુર્યોધન જોડેની દોસ્તી કરતાં કૃષ્ણ જોડેનો કજિયો સારો !) (૫) તમે ખૂબ નબળા અને અન્ય કરતાં ઊતરતા છો એવું માની લઈ તમારા મનમાં તમારા વિશે નબળી છબી ફીટ કરશો નહીં. કહે છે કે જેવું વાવે તેવું લણે. તમે જેવું વિચારશો તેવા જ બની જશો. યાદ રાખો તમારે સ્વહસ્તે જ તમારું સુંદર ચિત્ર દોરવાનું છે. (એ મેન ઈઝ ઓન આર્કિટૅક્ચર ઑફ હીઝ ફ્યુચર !) તમે નિરંતર રામ બનવાનાં સ્વપ્નો જોશો તો છેવટે લક્ષ્મણ જરૂર બની શકશો. પણ રાવણને તમારો આદર્શ બનવશો તો ચંગેઝખાન ભલે નહીં બની શકો, ‘ચૌદશિયા’ જરૂર બની જશો…! સંતો, વિદ્વાનો અને મનોવિજ્ઞાનીઓ કહે છે કે દરેક માણસે પોતાની જાતને ઈશ્વરના જવાબદાર અને શ્રેષ્ઠ સંતાન ગણવું જોઈએ. આપણે બધા નિષ્ફળ જવા સર્જાયા નથી. ક્યારેક સફળ તીરંદાજોનું પણ કોઈ તીર નિષ્ફળ જાય છે. તેથી ભવિષ્યમાં તે સફળ ન થઈ શકે તેવું બનતું નથી. નાપાસ થનારાઓ તેમની એ નિષ્ફળતાથી હતાશ થઈને અટકી જતા હોત તો તેઓ કદી પાસ થઈ શક્યા ન હોત. કોઈકે સાચું જ કહ્યું છે અંત સુધી હિંમત હારશો નહીં. ઘણી વાર ઝૂડાની છેલ્લી ચાવી તાળું ખોલી આપે છે.’
– દિનેશ પાંચાલ, સી-૧૨, મજૂર મહાજન સોસાયટી, ગણદેવી રોડ, જમાલપોર, નવસારી-૩૬૯ ૪૪૫ મો. ૯૪૨૮૧ ૬૦૫૦૮
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous દોસ્તીથી શું લાભ ? – ભૂપત વડોદરિયા
તારી પૂર્ણતા ગઈ અડી મને….. – જયદેવ માંકડ
‘હસતાં હસતાં રડી પડે ભૈ માણસ છે, રમતાં રમતાં લડી પડે ભૈ માણસ છે....’ પંક્તિઓ ગમી જાય તેવી છે. સ્વીકારી શકાય તેવી છે. પરંતુ જો મનની નિર્દોષ દશા માટે ગવાતી હોય તો... બાકી આપણા સામાન્ય અનુભવમાં માણસ અને તેનું મન એટલે તોબા ! ભાઈસા’બ... બે હાથ અને ત્રીજું માથું. છળ-કપટ, રાગ-દ્વેષ, ઈર્ષા-મદ-મોહ-ક્રોધ... આ બધામાં રમમાણ એટલે સામાન્ય સ્તરે જીવતો માણસ. ... [વાંચો...]
ફેવરીટ ડાયલોગ ! – ઝલક પાઠક ‘અરે ! તેં મગમાં આટલું બધું પાણી ઝીંકી દીધું ? આટલા વર્ષોથી રસોઈ કરે છે અને સાવ આવી ભૂલો કરે છે ? કાલે સવારે તારા સાસરે જઈને આવું કરીશ તો કંઈ તારી સાસુ ચલાવી નહીં લે....’ વસુંધરાબેન એમની દીકરી રીતુ ઉપર ચીડાઈને બોલી રહ્યાં હતાં. રીતુ સમજી ગઈ કે માર્ચની આખર તારીખો ચાલી રહી ... [વાંચો...]
એ મુરતિયાને નહીં પરણું – ડૉ. પ્રજ્ઞા પૈ
બઈમાં ઊછરેલી જાનકીને મણિપાલ-કર્ણાટકની એન્જિનિયરિંગ કૉલેજમાં પ્રવેશ મળ્યો. શરૂઆતમાં તો તેને વારંવાર મુંબઈ યાદ આવતું. વાલકેશ્વરના મોટા ફલૅટમાં લાડકોડમાં ઊછરેલી વ્યક્તિને હૉસ્ટેલની જીવનશૈલી અપનાવવામાં મુશ્કેલી પડે તે સમજી શકાય તેવું છે. તીવ્ર ઘરઝુરાપાને લીધે તે દિવસમાં બે ફોન કરતી અને મમ્મી, ડેડી તેમ જ ભાગીબાઈ સાથે પણ વાત કરતી. અભ્યાસ પડતો મૂકીને પાછાં મુંબઈ ચાલ્યાં જવાનો વિચાર પણ વારંવાર આવતો. ધીરે ... [વાંચો...]
9 પ્રતિભાવો : લીમડાના રસમાંથી બાસુંદી ન બનાવી શકાય – દિનેશ પાંચાલ
કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા} says:
August 13, 2015 at 10:43 am
હકારાત્મક વિચારસરણીની બહુ જ સરસ છણાવટ તથા સમજાવટ આપવા બદલ આભાર.”દુર્યોધનની દોસ્તી કરતાં, કૃષ્ણ સાથેનો કજિયો સારો” ખૂબ જ ગમ્યું.
કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા}
August 13, 2015 at 5:42 pm
એથી સૌએ હકારાત્મક સંકલ્પો કરવા જોઈએ. અને જીવનમાં આશાવાદ કેળવવો જોઈએ.
વાત તો એકદમ સાચી જ છે. પણ માત્ર સંકલ્પો કરવાથી ગાડું હાલતું નથી હોતું!
માટે જ ‘ પોતાની સાથે’ રહેતાં શીખવાની જરૂર છે.
August 13, 2015 at 7:09 pm
પ્રિય સુરેશ ભાઈ તમે ભાઈ દિનેશ પંચાલનો લેખ વાંચવા આપીને મને ઘણું શીખવા આપ્યું છે મને આ લેખ બે હદ ગમ્યો છે . હું કોમેન્ટના ખાનામાં લખવાની કોશિશ કરીશ .પણ એમાં મને હમણાથી અગવડ આવે છે એટલે તમને હું રીપ્લાય કરીશ ..
August 13, 2015 at 11:16 pm
અર્ધજાગ્રત મનની અદ્‍ભુત ક્ષમતામા જીવનમાં હકારાત્મક વિચારસરણી ઉપયોગી નીવડે છે તેના સરસ દ્રુષ્ટાંતો સાથે પ્રેરણાદાય લેખ ધન્યવાદ્
August 14, 2015 at 12:27 am
લાખો નિરાશામા એક અમર આશા રહેલેી ચ્હે.હકારાત્મક વિચાર દર્શાવતો પ્રેરનાત્મક લેખ્
August 14, 2015 at 11:09 am
“જિવન મા હકારાત્મક વિચાર ત્યારે આવે જયારે મહાન પુરોશા ના જિવન ચરિત્ર વાર વાર વાચવથિ અને અમલ મા મુકવા મા આવે.”
August 14, 2015 at 11:58 am
આજે સૌ હકારાત્મ્ક વ્ચારો ત્યગિ રહ્યા ચ્હે પચ્હિ દુર્યોધન્નિ દોસ્તિ કરે ચ્હે
August 16, 2015 at 11:25 am
kuldeepsinh Gohil t says:
August 25, 2015 at 2:11 pm
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.