gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en en en en en en gu en gu gu gu en en en gu en en gu en gu gu en en en gu en en en en gu gu gu gu uk gu uk gu gu en en en gu gu gu gu en gu gu en en en gu gu en en en en en en en en en en gu gu en en en gu en en en gu en en en gu en en en en en en en en en en en en gu en en en gu en en en gu en en en gu en en en gu en gu en gu gu gu en en en gu en en en en jv en en en en gu en en en en en es en en en en sa sa hi sa en en en gu en en en gu gu en en en gu en en en en en en en en gu en en en en en en en en en en en en gu en en en en en en en gu en en en gu en la en gu en en en gu en en en en en en en en gu en en en gu en en en en en en en en gu en gu en gu gu en en en en en en en en en en en en en en en en en en en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en lt en en en en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: કર્મનો સિદ્ધાંત – હીરાભાઈ ઠક્કર
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ ખૂબ જાણીતા પુસ્તક ‘કર્મનો સિદ્ધાંત’ માંથી ટૂંકાવીને સાભાર.]
મનુષ્યજીવનમાં ઈશ્વરે જીવને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપી છે. મનુષ્ય સિવાયની બીજી કોઈ પણ યોનિઓમાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા નથી. કારણ કે એ તમામ ભોગ-યોનિઓ છે. એમાં તો જીવ માત્ર પ્રારબ્ધ ભોગવીને જ છૂટી જાય છે. એમાં નવા કર્મો જમા થતાં નથી. મનુષ્ય સજ્જ્ન થવાને સ્વતંત્ર છે. એટલું જ નહિ, પરંતુ એને દુર્જન થવું હોય તો પણ (તેના પોતાના હિસાબે અને જોખમે) તે સ્વતંત્ર છે. માણસને એકલું દાન કરવાની જ સ્વતંત્રતા છે તેવું નથી, પરંતુ તેને સંઘરાખોરી કરવી હોય તો પણ તે સ્વતંત્ર છે. માણસને માત્ર સાચું બોલવું હોય તો તેને સ્વતંત્રતા છે તેવું નથી, તેને જુઠ્ઠું બોલવું હોય તો જુઠ્ઠું બોલવા માટે સ્વતંત્ર છે. અરે, મનુષ્યયોનિમાં માણસને જાતે આપઘાત કરવાની પણ સ્વતંત્રતા છે, જ્યારે પશુ-પક્ષી યોનિમાં અગર બીજી કોઈ યોનિમાં આપઘાત કરવાની પણ સ્વતંત્રતા નથી. આ રીતે માણસને ઈશ્વરે સંપૂર્ણ બનાવ્યો છે.
મનુષ્યયોનિમાં માણસમાં વિજ્ઞાનમય કોષ અને આનંદમય કોષ એમ બે વધારાના કોષ પરમાત્માએ આપેલા છે, જે બીજી યોનિમાં નથી. માણસ સ્વતંત્ર છે, કારણ કે તેનામાં રહેલો વિજ્ઞાનમય અને આનંદમય પરમાત્મા પણ પરમ સ્વતંત્ર છે. માણસ જો બૂરો થવામાં સ્વતંત્ર ના હોય તો પછી તેને ભલા થવાની સ્વતંત્રતાનો કોઈ અર્થ જ ના રહે. જો માણસમાં બેઈમાન થવાની સ્વતંત્રતા ના હોય તો પછી તેને ઈમાનદાર થવાની સ્વતંત્રતાની કશી જ કિંમત ના રહે. બહુ તો આપણે એમ કહી શકીએ કે તે માણસને જુઠ્ઠું બોલવાની સ્વતંત્રતા હતી છતાં તે ઈમાનદાર રહ્યો, એ તેની વિશિષ્ટતા છે. જુઠ્ઠું બોલવાની સ્વતંત્રતા છે તેથી જ સત્યવક્તાની કિંમત છે. બેઈમાન થવાની સ્વતંત્રતા છે તેથી જ ઈમાનદારની પ્રતિષ્ઠા છે.
માણસ ફક્ત સારો થવામાં જ સ્વતંત્ર હોય અને ખરાબ થવામાં સ્વતંત્ર ના હોય તો તે સ્વતંત્રતા સંપૂર્ણ ના કહેવાય. તમે એમ કહો કે મેં મારી પત્નીને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપી છે. આખી તિજોરી તેને આપી દીધી છે. પરંતુ કૂંચીઓ મારી પાસે રાખી છે. તો એવી સ્વતંત્રતા એ સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા ના કહેવાય, મશ્કરી કહેવાય. એક ગમ્મતની વાત મારા વાંચવામાં આવી હતી. અમેરિકામાં હેન્રી ફૉર્ડે જ્યારે સૌ પહેલી મોટરકાર બનાવી ત્યારે તેણે બધી મોટરો એક જ રંગની – કાળા રંગની – બનાવી. પછી તેણે વેચાણની દુકાન ઉપર ગ્રાહકોને સૂચના આપતું બોર્ડ લગાવ્યું કે : ‘You can choose any colour you like, provided it is black.’ એટલે કે તમે ગમે તે રંગ પસંદ કરી શકો છો, તે કાળો હોવો જોઈએ. બધી ગાડીઓ કાળા રંગની જ હતી ! બીજો કોઈ રંગ હતો જ નહિ. પરંતુ સ્વતંત્રતા પૂરેપૂરી હતી !
સ્વતંત્રતા દ્વિમુખી નથી. તમે કામ કરો અને પાછા એની જવાબદારીમાંથી મુક્ત રહો, એમ ન બને. Freedom implies responsibility. કર્મ કરવામાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર છો, તો તેનું ફળ-પરિણામ ભોગવવામાં પણ તેટલા જ પરતંત્ર છો, તેનું ચોક્કસ ભાન રાખવું જ પડશે. ઈશ્વરે તો ગીતામાં સ્પષ્ટતા કરી દીધી છે કે તમે કર્મ કરો, તેમાં મારી કોઈ પણ પ્રકારની જવાબદારી કે ભાગીદારી નથી. કામ કરવામાં તમે સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર છો પરંતુ તેનું જે પરિણામ આવે તેનું બંધન તો તમારે સ્વીકારવું જ પડે. તમે પાપ કરો તો તમે દુઃખ ભોગવો, ભગવાન શા માટે ભોગવે ? તમે પુણ્ય કરો તો તમે સુખ પામો. ઈશ્વરને તમારું પુણ્ય નથી જોઈતું. તમે ખૂન કરો અને તમારા પિતાશ્રી ફાંસીએ ચઢે એવો ન્યાય ના થાય. કર્મ માત્ર બંધન છે તે બરાબર સમજી લેવું. કર્મ કરતાં પહેલાં કેવું કર્મ કરવું તેનો નિર્ણય કરવામાં તમે સ્વતંત્ર. એક વખત કર્મ કર્યા પછી તેનું જે પરિણામ-બંધન આવી પડે તે તો તમારે સ્વીકારવું જ પડે. આ સંબંધમાં એક વાર્તા મારા વાંચવામાં આવી છે : એક માણસે એક સંતમહાત્માને પૂછ્યું કે ‘મહારાજ ! કર્મ કરવામાં મારી સ્વતંત્રતા કેટલી ?’
મહાત્માએ કહ્યું : ‘એક પગ ઊંચો રાખીને એક પગે ઊભો રહી જા.’ પેલો માણસ જમણો પગ ઊંચો કરીને એક પગે – ડાબા પગે – ઊભો રહી ગયો. તો મહાત્માએ કહ્યું કે હવે બીજો પગ ઊંચો કર. પેલા માણસે કહ્યું, ‘શું મહારાજ ! તમે પણ મારી મશ્કરી કરો છો ! જમણો પગ ઉઠાવ્યા પછી ડાબો પગ કેવી રીતે ઉઠાવાય ? અને તેમ કરું તો હું હેઠો જ પડું. હું તો જમણો પગ ઉઠાવીને બંધાઈ ગયો. હવે ડાબો પગ ઉઠાવાય નહિ.’
મહાત્માએ કહ્યું : ‘પરંતુ પહેલેથી જ ડાબો પગ ઉઠાવ્યો હોત તો તું ડાબો ઉઠાવી શકત કે નહીં ?’
પેલા માણસે કહ્યું : ‘બિલકુલ ઉઠાવી શકત. પહેલેથી જ મેં ડાબો પગ ઉઠાવ્યો હોત તેમ કરવાને હું સ્વતંત્ર હતો, કારણ કે ત્યાં સુધી હું બંધાઈ ગયો ન હતો. ત્યાં સુધીમાં બેમાંથી કોઈ પણ પગ ઉઠાવવાનું કર્મ કર્યું ન હતું. ડાબો પગ પહેલો ઉઠાવ્યો હોત તોપણ બંધાઈ જાત પછી જમણો પગ ના ઉઠાવી શકત.’
મહાત્માએ કહ્યું, ‘બસ એ જ પ્રમાણે કોઈ પણ કર્મ કરવામાં તું સ્વતંત્ર છું. પરંતુ પ્રત્યેક કર્મ કરતાંની સાથે જ તે બંધનમાં જકડી દે છે.’
આપણે જ્યારે કોઈ પણ કર્મ કરીએ છીએ ત્યારે તેના કોઈક ચોક્કસ પરિણામને નજરમાં રાખીને જ કરીએ છીએ. આપણા ધાર્યા મુજબનું પરિણામ આવે ત્યારે આપણે તે કર્મ ‘સફળ’ થયું ગણીએ છીએ અને આપણા ધાર્યા મુજબનું ફળ ના આવે ત્યારે આપણે તે કર્મને ‘નિષ્ફળ’ થયું ગણીએ છીએ. કોઈ પણ કર્મનાં બે જ પરિણામ હોઈ શકે : સફળતા અગર તો નિષ્ફળતા. ખરેખર તો કોઈ પણ કર્મ નિષ્ફળ હોતું જ નથી. કોઈ પણ કામ કરો, ફળ તો મળવાનું જ. એટલે તમામ કર્મ સ-ફળ જ હોય છે. તમારા ધાર્યા મુજબનું પરિણામ ના આવે એટલે તમે તેને નિષ્ફળ થયું ગણો છો, અને ત્યાં જ તમારી ભૂલ થાય છે. કોઈ પણ કર્મ નિષ્ફળ જતું નથી; પરંતુ તે ફળ તમારી ધારણા પ્રમાણે જ આવે એવી કોઈ ગેરંટી નથી. તમારી ધારણા પ્રમાણેનું ફળ ના આવે તો તે કર્મ અગર તે કર્મ કરવાની પદ્ધતિમાં ક્યાંક દોષ સમજવો. ફળ તો ઈશ્વરના કાયદા મુજબ જ મળે અને કર્મનું ફળ આપવામાં કોઈ અન્યાય કે લાગવગશાહી ચાલે નહિ. જો તમે માત્ર ફળની ઉપર જ નજર રાખીને કર્મ કરો તો તે થવું જોઈએ તેટલા ઉત્તમ પ્રકારનું થાય જ નહિ અને તેના પરિણામે તેનું ફળ તમારી ધારણા મુજબનું આવે નહિ. પરંતુ અહીં કર્મ કરતાં પહેલાં ફળનો બિલકુલ ખ્યાલ જ ન રાખવો, અને કર્મ આંખો મીંચીને ધીબે જ રાખવું એવો અર્થ પણ નથી. કર્મ કરતાં ફળનો ખ્યાલ રાખવો જ પડે. દાખલા તરીકે કોઈ ખેડૂત ખરા ઉનાળામાં જ્યાં પાણીની બિલકુલ સગવડ ના હોય તેવી તદ્દન ઉષળ અને ખરાબા જેવી ખારી જમીનમાં અનાજનું ઉત્તમ બી નાખે તો તે ધોમધખતા તાપમાં બળી જ જાય. કર્મના ફળનો વિચાર નહિ કરવો, એનો અર્થ એવો છે કે કર્મના ફળમાં આસક્તિ-લોભ નહિ રાખવો. પરંતુ કર્મનું ઉત્તમ પ્રકારનું ફળ પ્રાપ્ત થાય તેવો સમજપૂર્વકનો પુરુષાર્થ તો કરવો જ જોઈએ.
કર્મનું ફળ ના મળવું જોઈએ અગર ફળ ના લેવું જોઈએ એવો ગીતાનો ઉપદેશ નથી. ગીતા તો કહે છે કે કર્મ ફળ આપ્યા સિવાય છોડશે નહિ. મારે કર્મનું ફળ જોઈતું નથી એવું કોણ કહે ? ચોર, વ્યભિચારી, દુષ્ટ કર્મ કરનાર જ કહે કે મારે મારા કામનું ફળ (પાપ-દુઃખ) જોઈતું નથી. પણ તે ના ચાલે. કર્મ ફળ તો આપે જ, અને તે ભોગવવું જ પડે.
હવે કર્મયોગની વાત. અભણ માણસો યોગ એટલે શું તે ના સમજે તે તો જાણે ઠીક પરંતુ ઘણાં કહેવાતાં ભણેલાંઓ પણ ‘યોગ’ શબ્દ સાંભળીને ભડકે છે. ‘યોગ’ શબ્દનો અર્થ ઘણા વિદ્વાનોએ અને પંડિતોએ પોતપોતાની બુદ્ધિ અનુસાર જુદી જુદી રીતે કરેલો છે. પરંતુ યોગ જો જીવનમાં પૂરેપૂરો વણાઈ ના જાય અને જીવનવ્યવહારમાં દરેક ક્ષેત્રે જો યોગનો ઉપયોગ ના થાય તો તેવા યોગના અર્થની સર્વસામાન્ય માણસને માટે કશી જ કિંમત ના રહે. એકે એક માણસ તેના જીવનની એકએક ક્ષણે યોગ સાધી શકે તો જ યોગની કિંમત ગણાય. બાકી માત્ર પંડિતો અને વિદ્વાનો જ યોગનો અર્થ તેમનાં ભાષણોમાં કરતા ફરે, અગર તો સાધુ-સંન્યાસીઓ જંગલમાં જઈને એકલા બેઠા યોગ સાધી શકે એવો જ જો યોગનો અર્થ થતો હોય તો એવો યોગ આપણા જેવા સર્વસામાન્ય માણસ માટે નકામો છે. એક મિલમજૂર કે એક મિલમાલિક, એક લારી ફેરવનારો કે એક મોટરમાં બેસનારો, એક શેઠ કે એક ગુમાસ્તો, એક પટાવાળો કે એક કલેકટર અગર તો કોઈ મોચી, કુંભાર, દરજી, વેપારી કે નોકરિયાત એવા સમાજના એક એક સ્તરનો દરેક માણસ તેના જીવનમાં દરેક દરેક ક્ષણ – ખાતાંપીતાં, ઊઠતાંબેસતાં, નહાતાંધોતાં, નોકરીધંધો, વેપાર કરતાં કરતાં, સતત ચોવીસે કલાક યોગ કરી શકે એવો જીવનઉપયોગી યોગનો વ્યાવહારિક અર્થ બરાબર સમજવો જોઈએ.
ભગવદગીતા યોગનો સાચો અર્થ આપતાં કહે છે કે ‘પોતાનું કામ કુશળતાપૂર્વક કરવું તેનું નામ યોગ.’ પ્રારબ્ધવશાત જે માણસના જીવનમાં તેનું કર્મ નિયત નિશ્ચિત થયેલું છે, તે કર્મ બરાબર કુશળતાપૂર્વક કરે તો તેણે યોગ કર્યો કહેવાય. એક દરજી અંગરખું બરાબર સરસ રીતે સીવે, તેમાં એક બાંય લાંબી નહિ કે બીજી બાંય ટૂંકી નહિ પરંતુ બરાબર માપસર સીવે અને તેમાં તેની કુશળતાનો એકાગ્ર ચિત્તથી મન દઈને ઉપયોગ કરે તો તેણે યોગ કર્યો કહેવાય. એક મોચી તેના ઘરાકનો જોડો બરાબર સીવે અને તે પહેરતાંની સાથે જ ઘરાક રાજી થઈ જાય તેવી કાળજીથી અને કુશળતાથી તે ચિત્તવૃત્તિને સ્થિર રાખીને જોડો બનાવે તો તેણે યોગ કર્યો કહેવાય. તમે ચાલો ત્યારે તમે એવી કાળજીથી ચાલો કે તમને ઠોકર ના વાગે, તો તમે યોગ કર્યો કહેવાય. તમે પાણી પીઓ તો એવી ધીરજથી અને સ્થિર વૃત્તિથી પીઓ કે તમને અંતરસ ના જાય, તો તમે યોગ કર્યો કહેવાય. તમે કથા સાંભળવા જાઓ અગર તો પુસ્તક વાંચો, તે વખતે એકાગ્રચિત્તથી સાંભળો અગર તો વાંચો અને બીજે ક્યાંય ડાફોળિયાં ના મારો તો તમે યોગ કર્યો કહેવાય. એક વિદ્યાર્થી ભણતી વખતે ચિત્ત દઈને ભણે અને રમતી વખતે ચિત્ત દઈને રમે, તે તેનો યોગ કહેવાય. આવી રીતે જીવનનું એકેએક કર્મ તમે કુશળતાપૂર્વક ચિત્તવૃત્તિ સ્થિર રાખીને કરો તો તમે સતત યોગ કરો છો તેમ કહેવાય.
મહર્ષિ પતંજલિએ યોગસૂત્રોના પહેલા જ સૂત્રમાં યોગની વ્યાખ્યા આપી છે : ‘યોગઃ ચિત્તવૃત્તિ નિરોધઃ |’ ચિત્તવૃત્તિની એકાગ્રતા એનું નામ જ યોગ. આવો યોગ તમે આજથી જ અને અત્યારથી જ કરો તો જ કામનો. બાકી તમે જાણો કે રિટાયર થઈશું, ઘરડા થઈશું, લકવો થઈ જશે ત્યારે અને ખાટલામાં પડ્યાપડ્યા ગંધાવાનો વખત આવશે તે વખતે યોગ કરીશું, તો તે નહિ કરી શકાય. ગીતાનો યોગ સામાન્યમાં સામાન્ય માણસના રોજિંદા જીવનમાં ક્ષણે ક્ષણે ઉપયોગમાં ના આવે તો પછી ગીતના સાતસોએ સાતસો શ્લોકો માત્ર મોઢે કરવાનો કશો જ અર્થ નથી. જીવનવ્યવહારમાં ઉપયોગી એવી સાદી અને દરેક માણસને સુલભ એવી યોગની વ્યાખ્યા સમજીને જીવનનું પ્રત્યેક કર્મ કરતાં કરતાં માણસનું એકેએક કર્મ ભક્તિમય બની જાય તો પછી તેનો ભગવાન સાથે યોગ થતાં વાર ના લાગે.
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous પન્નાભાભી – જૉસેફ મૅકવાન
પ્રાર્થના એટલે શું? – દિલશાદ રફિક ચુનારા
સામાન્ય શબ્દોમાં પ્રાર્થના એટલે આજીજી કરવી અથવા વિનંતી કરવી. દરેક મનુષ્ય ઈશ્વર પાસે કંઈને કંઈ માંગણી કરે છે, ભૌતિક અથવા આધ્યાત્મિક સુખ મેળવવા માટે આજીજી કરે છે અને એટલા માટે પ્રાર્થનાને ઈશ્વર પાસેથી સુખને પામવા માટેની આંતરિક હિંમત માંગવા તરીકે વર્ણવી શકાય છે. પ્રાચીન ભારતીય તત્વજ્ઞાનીઓ સ્વ-પ્રત્યક્ષીકરણ માટે ત્રણ માર્ગો જણાવે છે. જેમાં પહેલો છે જ્ઞાનનો માર્ગ, બીજો છે કર્મ, એટલેકે ... [વાંચો...]
ચિત્તને પીડિત કરે એવી એક અવસ્થા – દિનકર જોષી
(‘જનકલ્યાણ’ સામયિકના જુલાઈ, ૨૦૧૬ના અંકમાંથી સભાર) કુરુક્ષેત્રનું યુદ્ધ પૂરું થયું અને મહારાજ યુધિષ્ઠિરે આદરેલો અશ્વમેઘયજ્ઞ પણ સંપન્ન થઈ ગયો એ પછી શ્રીકૃષ્ણ હસ્તિનાપુર છોડીને દ્વારકા ગયા છે. કુરુક્ષેત્રની ઘટના પછી પૂરાં છત્રીસ વર્ષે યાદવાસ્થળી થઈ અને શ્રીકૃષ્ણનો દેહોત્સર્ગ થયો. છત્રીસ વર્ષનો આ કાળ શ્રીકૃષ્ણે એક નિવૃત્ત વડીલની જેમ દ્વારકામાં જ વ્યતીત કર્યો છે. આ ગાળામાં એમના પુત્રો-પૌત્રોએ પેટે તાંસળી બાંધીને ઋષિઓની ... [વાંચો...]
ર્જનશીલતાના અને કસબનો મેળ ખાય નહિ. તમે પિયાનો વગાડવામાં નિપુણ હો છતાં સર્જનશીલ ન પણ હો; તમે અતિ સુંદર રીતે પિયાનો વગાડી શકો છતાં તમે સંગીતકાર ન પણ હો. રંગોની મેળવણી કરવામાં તમે પ્રતિભાવાન હો, તમે ચપળતાથી ચિત્ર ચીતરી શકો છતાં તમે સર્જનશીલ ચિત્રકાર ન પણ હો. કસબની આવડતને કારણે પથ્થરમાંથી તમે મુખાકૃતિ, કોઈ પ્રતિમા બનાવી શકો છતાં તમે પૂર્ણ ... [વાંચો...]
47 પ્રતિભાવો : કર્મનો સિદ્ધાંત – હીરાભાઈ ઠક્કર
March 30, 2011 at 8:56 am
Swami Prakashanand Sarswati of Barsandham,Austin,Texas sentanced 280 years of jail
for his 14 count sexual exploitation crimes with minor girls of the Ashram.
Men made court found him guilty, this are absoulately true and one can not
challenged the authenticity of this well published news.
NEED solid proof and authenticity that as per your “karmano siddhant”
Idi Amin, Hitler the mass killers, got what kind of punishment?.
March 30, 2011 at 10:53 am
કર્મનાં સિધ્ધાંતમાં અખૂટ શ્રધ્ધા ધરાવું છુ. જેમ લેખક્શ્રીએ જણાવ્યું તેમ મનુષ્ય સિવાયની બીજી કોઈ પણ યોનિઓમાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા નથી. હવે ઘણાને પ્રશ્ન થશે તો બેઈમાનોને, ભ્રષ્ટાચારીઓને, ગુનેગારોને, દંભીઓને ભારતમાં કેમ જલસા જ જલસા છે? કારણકે આપણે બધાએ અકર્મણ્ય અને માત્ર દ્રષ્ટા (તમાશો જોનાર) રહેવાનું નક્કી કર્યું છે. બધા જ ‘મારો વાલો આવશે અને સૌ સારાવાના કરશે’ એવું માને છે અથવા લોકોને એવું મનાવવામાં આવ્યું છે અને માટે જ આ સામુહિક અકર્મણ્યતાનાં ફળ પ્રજાને ભોગવવા પડે છે.
જો કોઈને બેઈમાન, ભ્રષ્ટાચારી, ગુનેગાર કે દંભી થવાની સ્વતંત્રતા છે તો સામે છેડે એ જ માણસને તેનાં સમાજને, પરિવારને સુવ્યવસ્થિત અને સંવાદિત રાખવા કે તેનું રક્ષણ કરવા માટે એવા તત્વો ને સજા કરવાની કે પાઠ ભણાવવાની પણ સ્વતંત્રતા છે. જો એ સ્વતંત્રતાનો એ યોગ્ય ઉપયોગ ન કરે તો તે તેની કર્મ-પલાયનતા છે જે આપણે ત્યાં ભરપૂર પ્રમાણમાં છે પણ પ્રજા “દુઃખે છે પેટ અને કૂટે છે માથું” એ બસ મંદિરો બનાવ્યે જાય છે, કથા-પ્રવચનોમાં માથા ધૂણાવ્યે જાય છે, ઉપવાસ કર્યે જાય છે, મંદિરોમાં કે મંદિર બહાર હારમાં ઊભેલાઓ ને પૈસા ફેંકીને કે કોઈ નદી, સરોવરમાં ડુબકીઓ મારી ને રાતોરાત પૂણ્ય ‘કમાઈ’ લે છે.
આને “કર્મનું ભટકી જવું” કહી શકાય અને ભટકી ગયેલાં કર્મોથી પ્રશ્નો હલ ન થાય. ભગવાને અર્જુનને કદાચ આ જ ઊપદેશ આપ્યો છે પણ આપણે સમજવામાં ભૂલ કરી બેઠાં છીએ.
March 30, 2011 at 7:23 pm
>> We do understand, but don’t want to accept and act. (because looking for “ON SALE” or “50% OFF the original price” kind of deal in the life).
March 30, 2011 at 10:58 am
કર્મ કરવામાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર છો, તો તેનું ફળ-પરિણામ ભોગવવામાં પણ તેટલા જ પરતંત્ર છો .
હીરાભાઈ ઠક્કર સરસ લેખ વાંચી કર્મનો સિદ્ધાંત વિશે વધુ વાંચવા મળ્યું .
February 6, 2012 at 8:14 pm
આપને શ્રી હીરાભાઈ ઠક્કર નું આખું પુસ્તક વાંચવું હોયતો મારી સાઈટ ઉપર વાંચી શકશો .
March 30, 2011 at 2:12 pm
સરસ લેખ. વારંવાર ચિંતન-મનન કરવા યોગ્ય લેખ. મને પણ કર્મોના સિધ્ધાંતમાં શ્રધ્ધા છે.
બધા જ ભગવાને આ જ બધી વાત જે તે સમયે પ્રજાના પ્રશ્નોનાં ઉકેલ માટે વિચારીને અમલમાં મૂકી હતી.. એ બધાં પણ માણસો જ હતાં. કર્મોનાં ગણિતને આત્મસાત કરીને અને નિત દરેક ક્ષણે જીવનઉપયોગી યોગનાં અભ્યાસથી ક્રમે કરીને ઘણાં ઉપર ઉઠ્યા હશે, પ્રજાના દુઃખે દુઃખી થઇને એનાં સોલ્યુશન માટે મથ્યા હતાં અને એ પ્રમાણે વધુને વધુ ઉપર ઉઠીને પછી મોક્ષે ગયા હશે એવું મારું માનવું છે.
લેખમાંથી મને આ વાત ખૂબ ગમી.
‘સમાજના એક એક સ્તરનો દરેક માણસ તેના જીવનમાં દરેક દરેક ક્ષણ – ખાતાંપીતાં, ઊઠતાંબેસતાં, નહાતાંધોતાં, નોકરીધંધો, વેપાર કરતાં કરતાં, સતત ચોવીસે કલાક યોગ કરી શકે એવો જીવનઉપયોગી યોગનો વ્યાવહારિક અર્થ બરાબર સમજવો જોઈએ.’
જગતભાઇની કમેન્ટ સાથે સહમત.
માણસની સ્વતંત્રતા ને વધારે વિચારશીલ, કલ્પ્નાશીલ, વેગવાન, વધુ જીવનઉપયોગી બનાવવા એક જમાનામાં શિક્ષણની ખાસ હિમાયત થતી. આજે પણ શિક્ષણ એટલું જ મહત્વનું છે પણ એમાં ગોખણપટ્ટી અને માર્ક્સનું ગણિત , ડિગ્રી પ્રમાણે માન-મોભો એટલી હદે વણાઇ ગયું કે સ્વતંત્ર વિચારશક્તિને બાજુએ મુકીને પણ આપણે આ દોડમાં કે ગાડરિયા પ્રવાહમાં સામેલ થઇએ છીએ. બીજી બાજુ અરાજકતા અને બીજાં ઘણાં આસુરી તત્વો રાજ જમાવતાં જાય છે પણ સજજન માણસો યોગ્ય સમયે યોગ્ય વાત માટે, યોગ્ય ન્યાય માટે ધર્મયુધ્ધ , નિતીયુધ્ધ નહિં કરતાં, સ્વાર્થી કે ત્વરિત ફળની આશા પ્રમાણે ગાડરિયા પ્રવાહ જેવાં કર્મો કરે છે.
મૃગેશભાઇ જેવાં લોકો નિઃસ્વાર્થ આપણને આટલું સરસ સહિત્ય પીરસીને વિચારશીલ અને વધુ સજજ્ન થવામાં ઘણી મદદ કરી રહ્યાં છે. જીવનઉપયોગી યોગમાં પણ આપણે વધુ યોગ્ય કર્મ કરવા પ્રેરાઇએ એમાં અહિંનું સાત્વિક સાહિત્ય ઘણું ઉપયોગી મને તો લાગે છે. આપણું સદભાગ્ય જ છે. ખબર નંઇ આને કયા કર્મોનું ફળ કહેવાય?
March 30, 2011 at 6:53 pm
કર્મના સિધ્ધાંતોમાં મને સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે. મેં જ્યારે પણ કોઈ કર્મ સ્વાર્થી બનીને કર્યુ હોય, જાણતાઅજાણતા કોઈને દુભાવ્યા હોય તો તેનુ ફળ મને મળ્યુ છે જ.
જ્યારે નિયમિત ગીતાપાઠ કરનારા પણ ગીતાના સાચા અર્થને સમજતા ન હોય ત્યારે તેમને કર્મનો સિધ્ધાંત સંપૂર્ણપણે ન સમજાય તે બનવાજોગ છે. વિશ્વાસ રાખજો, સચેત બનીને જોતા રહેશો તો આ બધુ ધીમેધીમે સમજાવા માંડશે.
આજે આપણે હિંદુ, ઇસ્લામ જેવા સંપ્રદાયોને જ ધર્મ માની લઈએ છીએ અને તેના ક્રિયાકાંડોને જ ધર્મની ઉપાસના માની લઈએ છીએ. અને સાચા ધર્મથી વિમુખ થતા જઈએ છીએ. પ્રકૃતિના નિયમો તો દરેક માનવી માટે એકસરખા જ છે.
ગુજરાતી ભાષામાં લખાયેલુ પુસ્તક જેટલુ વેચાયુ છે તેના કરતા અનેકગણુ વધુ વહેંચાયેલુ હશે.
March 31, 2011 at 4:58 am
કર્મનો સિદ્ધાંત માં ખૂબ ઉપયોગી માહિતિ મળી. પ્રારબ્ધ કર્મ, સંચિત કર્મ અને આગામી કર્મ વિષે થોડી વિગતવાર માહિતિ મળે તો મનમાં ઉઠતાં પ્રશ્નો અને શંકાનું નિવારણ થાય.
મ્રુગેશભઇ લખવાનું કર્મ કરે છે અને વાંચવાના ફળનો આનંદ આપણે ભોગવીએ છીએ. શું આ પ્રારબ્ધ કર્મ છે?
July 28, 2015 at 12:18 pm
KARM IS GOOD 100% YOU WILL SUCCESSFUL IN LIFE OR NEW TIME FOR YOUR LIFE
ALL MAN KARMA BUT HE GIVE RESULT . ONE TIME A BEGGAR PASS HE ASK GIVE ME A FOOD HE PREY GOD BUT NOTHING POSSIBLE PREY SAW , BUT ONE MAN PASS HE GIVE FOR FOOD THIS TIME HE ASK YES GOD U ,
I SAY PLEASE GOOD KARMA HELP ANY TIME AND ANY WHERE , DAY OR NIGHT
GOD IS EVERY TIME HELP TO ALL ,
March 31, 2011 at 6:57 am
કર્મ અંગે સરળ સમજુતિવાળુ પુસ્તક
વારંવાર મનન કરવા જેવુ
Veena Dave. USA says:
March 31, 2011 at 9:20 pm
April 5, 2011 at 4:37 am
આ લેખ વાચ્યાઓ ખુબ આનદ થયો
Ashish Dave, Sunnyvale, California says:
April 7, 2011 at 7:14 am
કર્મના સિધ્ધાંતો એટલે સાપસીડીની રમત. પાસા નાખવા તે આપણુ કર્મ છે… સાપ કે સીડી તે તેનુ ફળ છે. ગમે તેટલા વિઘ્નો આવે જો હિંમ્મત હાર્યા વગર પાસા નાખ્યા કરીએ તો ક્યારેક તો મંજિલે પહોંચાય જ છે… આનંદ હમ્મેશા સફરનો છે.
April 8, 2011 at 12:33 pm
aa lekh ma thi ganu sikhva madiu karma vise bav j sari vat samjavi che yog vise pan saras rite samjvi u che jidgi ma darek karma nu phad to made j a tale j sara karma karo tame feedom cho.khub khub abhar haribhai thakkar no
April 8, 2011 at 5:05 pm
bahuj saral bhashama samjavyu, very nice khubaj saras
ASHOK R. PATEL says:
May 4, 2011 at 12:30 am
કર્મ નો સિદ્ધાંત વિશે વાચિને આનન્દ થયો, આના ઉપરથી આપણે તો એજ સમજવાનુ છે કે આપણી સાથે જે કાઇ બની રહ્યુ છે તે સારુ છે કે ખરાબ જે હોય તે નો સ્વિકાર્ભાવ હોવો જોઇએ, જો આમ થાય તો તમારા જીવનમા દુ:ખ જેવી કોઇ વસ્તુ જોવા મળશે નહી. કરણ કે દુ:ખ એ માત્ર અગ્યાનતા નુ પરીણામ માત્ર છે.એટ્લે જ તો, તોરલે જેસલ જાડેજા ને કહ્યુ હતુ કે હે જાડેજા તુ તારુ પાપ પ્રકાશી દે, મત્લબ આપણે જે કરીએ છીએ તે ખરુ છે કે ખોટુ તેનો લાબો વિચાર કર્યા વગર કર્યે રખતા હોઇએ છીએ પરિણામે દુ:ખી થતા હોઇએ છીએ. કોઇ પણ કર્મ કરતા પહેલા તેના ફળ ની નહી તમારા આત્માને ગમવા ઉપર ભાર મુકવો જોઇએ, તો ખોટુ અથવા અન્ય ને દુ:ખી કરવાની વાત કોઇ ને ગમતી નથી પરંતુ કોઇ વસ્તુ પ્રત્યે ની આસક્તિ ના કારણે આપણે જે તે કર્મ ના સાચા ફળને જોઇ નથી શક્તા અને જ્યારે પરિણામ સામે આવે છે ત્યારે દુ:ખી થતા હોઇએ છીએ, એટ્લે જ કોઇપણ કર્મ કરતી વેળાએ આત્માને આગળ રાખીને વર્તવાની સલાહ સંતો આપે છે, જ્યારે મોટા ભાગના માણસો મન ને આગળ રાખી ને કર્મ કરતા હોય છે જે સતત બદલાતુ રહેતુ હોય છે, આત્મા કદિ બદ્લા તો હોતો નથી, અને જે બદલા તો રહેતો ના હોય તેનો જ સંગ કરાય તો જીવનમા દુ:ખી થવાનો પ્રષ્ન જ નથી આવતો.,
August 3, 2011 at 8:55 pm
Divyesh Patel (Gandhinagar) says:
August 18, 2011 at 8:28 am
ધન્ય છે તમને સહેબ ………. સમાજ મા સારાઇ તમારા જેવા લોકો ના લિધે જ જિવે છે….. હજિ આવા સારા લેખો અમને વાચવા નો લહાવો મલસે તેવિ આસા રખિયે છિયે…..
August 22, 2011 at 4:18 am
આ લેખ ઉપરથિ ઍક ભજન આદ આવે – કરમ નો સનગાથિ રાના મારો કોઇ નથિ
August 29, 2011 at 7:26 am
ખરેખર આ લેખથેી મારુ મન પ્રસન્ન થૈ ગયુ. ધન્યવાદ!
ભવેશ નરશીભઈ ટીટોડિયા says:
September 20, 2011 at 10:01 am
અહી “કર્મ નો સિદ્ધાંત” આખુ પુસ્તક ન મુકી શકઈ ?
– ભવેશ નરશીભઈ ટીટોડિયા
ગાળા, મોરબી, રાજકોટ, ગુજરત
October 27, 2011 at 8:01 pm
December 11, 2011 at 12:26 pm
khub mahatva chhe aa karma na sidhhant nu…
December 20, 2011 at 11:51 pm
ખુબ સરસ રીતે કર્મનો સિદ્ધાંત રજુ કરવામા અવ્યો તે ગમ્યું.
April 2, 2012 at 11:25 pm
I have personally met Murrabi Hirabhai at vadodara.
He had explained me his intension regarding his book (KARMA
It is a very nice book I suggest all gujarati speaking persons must read this book.
upadhyay hitesh kumar balkrushna says:
April 24, 2012 at 5:37 pm
गीतायां लिखितं अस्ति यत् कर्मण्येवाधिकारस्ते मा faleshu कदाचन |
अस्माकं जीवनं कर्मो विद्यते |अत: मनुस्मृत्यां लिखितं अस्ति यत्
“पूर्व दत्तेषु या भार्या पूर्व दत्तेषु या धनं |
भवत: टिकाम् पठित्वा बहु आनन्दम् प्रप्तोष्मि |
DINESH M BAGARIA says:
April 29, 2012 at 2:31 pm
આખા વોર્લ્દ મા એક્માત્ર પુસ્તક વાચિને મનન કરવા તથા અમલ મા મુકવા જેવુ
baldevbhai j joshi says:
May 7, 2012 at 3:23 pm
ખુબજ સુન્દર લેખ આપણા દ્વારા થતા કર્મ નુ અવલોકન કરવુ જોઇએ અને તેના ફલ વિશે
July 3, 2012 at 4:47 pm
મને આ પુસ્તક બહુજ સારુ લાગ્યુ.
September 9, 2012 at 11:29 pm
Karma (deed) is everything. Our past deeds overtake us, therefore we should always do good and be kind. God is never unkind. Our past deeds make our destiny.
“Fashion your life as a garland of beautiful deeds”. – Buddha
September 13, 2012 at 4:25 pm
આપનો આ લેખ મને ખુબજ ગમેલ છે
August 30, 2013 at 2:51 pm
It was such an honor to read this book, we all know very well “What you give is what you get” but still doing wrong things.
From my experience what I believe, if you haven’t read this book, please read it thoroughly and apply each and every advice from this book into your life and see you’ll feel difference.
We don’t know what we did in our previous birth but we’ve been fortunate enough to use this birth wisely.
That’s why it always says “Jagya Tyarthi sawar”.
Thanks for sharing this book.
January 16, 2014 at 4:23 pm
India Vs England series 2014 says:
August 10, 2014 at 10:52 am
bharat m patel says:
August 28, 2014 at 11:08 am
January 18, 2015 at 5:57 pm
કર્મ યોગ વિશે ખુબ શરશ અને વધુ વાંચવા મળ્યું આભર.
February 1, 2015 at 11:26 am
મને અન્ગ્રેઝિ મા અનુવદ જોઈઅ ચ્હે
February 11, 2015 at 1:36 am
આપને કાર્યદક્શ થવ્ુ નહિ કે સર ખોતા પરિનામ નિ ચિન્ત કઆરવઇ
February 11, 2015 at 1:40 am
Do your best & forget the rest. have faith & trust in Self. Efficiency is more important than Excellency.
God is within us. Try to know the Self. Rest will automatically follow. When we do good, trust that good will happen to us. No need for hurry to be judgemental.
August 25, 2015 at 8:22 pm
આખા વોર્લ્દ મા એક્માત્ર પુસ્તક વાચિને મનન કરવા તથા અમલ મા મુકવા જેવુ
October 23, 2015 at 5:28 pm
January 20, 2016 at 10:20 am
then please tell me,
dinosaurs died 6 crore years before us and at that time humans are not there and they suddenly become extinct because of astroid collision . they live 16 crore years on earth .how we describe karma law in this history.
May 20, 2016 at 5:55 pm
ખુબ સરસ કર્મ નો સિધાન્ત.
અરવિંદ એલ ચંદ્રાસલા says:
July 17, 2016 at 1:57 am
બહુ સરસ રીતે લેખ રજૂ કર્યો છે
મારે વિસ્તાર થિ વાંચવો છે બુક કયથી મળશે તે જણાવશો.
October 7, 2016 at 6:23 pm
Karma na siddhant vise vanchi khub saru lagu. Haju vadhare read karvu chhe and Kai navu samajvu chhe thanks for information
jagdishkumar Madhusinh Vaghela says:
January 4, 2017 at 4:00 pm
very nice written on karma, which links to geeta sar and other philosophy of karma very good by hirabai thakkar
March 13, 2017 at 10:26 pm
Very thank full to Shri Hirabhai thakkar book of
Karm No Siddhant is very best write and story of karm
Every people can do follow it’s this book in never life in any prob create it’s my experience
Talks about life style
I’m also this book following by next generation
I like it and it’s wonderful book of KARM No SIDDHANT
Thank you All Freinds
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
બ્રિટિશ – અમેરિકન ડાયસ્પોરિક ગુજરાતી કવિતા – રમેશ ચૌધરી
મા ભૂમિની મહેકના સંબંધો – શ્યામ ખરાડે
તરસ – પ્રફુલ્લા વોરા
કવિશ્રી રઘુવીર ચૌધરીની પ્રતિભાવ પ્રેરક કાવ્યરચના – લાભશંંકર ઠાકર
નાઈટ આઉટ એ પેરન્ટસની મોટી સમસ્યા – નમ્રતા દેસાઈ
Mansukh Savaliya: Thanks for such a needful social...
sandip: રીડગુજરાતી ટીમ ને…….. “સાલ...
SHARAD: FAMILY LIFE AND PROFESSIONAL LIFE ARE DIFFERENT....
SHARAD: PATNI PASE SAFAI PRASTUTKARTA BADCHALAN PATI NE...
SHARAD: BIMAR SHARIR ANE MAN NI DAVA , BE YADGIRIO RAKHI...
SHARAD: SATYA GHATNA JEVI BODHVARTA
Mansukh Savaliya: Thanks for serving the society through...
Viral Pandya: I agree with Mr. Vijay’s...
MANOJ HINGU: સૌ પ્રથમ આપણે નવા વર્ષ ની શુભેચ્છા અને...
Ekta Patel: Happy new Year ! waiting for new articles
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
લેખકો અને ઓનલાઈન ઈ-બુક પાયરસી.. – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧૦)
જિંદગીની આશ.. ઉત્સવ! દીપોત્સવ! – ગોપાલ ખેતાણી
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.