gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu gu en tr en gu en en en gu en gu en en en en fr en en en en el gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu es en gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: જીવનની સ્કૂલનો વિદ્યાર્થી છું – મનીષ પટેલ
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
[ શ્રી સુરેશ દલાલ દ્વારા સંપાદિત ‘જીવને મને શું શીખવ્યું’ પુસ્તકમાંથી સાભાર. આ કૃતિના સર્જક શ્રી મનીષ પટેલ અમદાવાદમાં ‘રજવાડું’ અને ‘માધુર્ય’ જેવાં જાણીતા આહાર-વિહાર સંકુલ ચલાવે છે. તે તો તેમનો વ્યવસાય, પણ સાહિત્ય, સંગીત, નાટક વગેરે કળાઓમાં એમનો રસ ‘નવરસ’ કરતાંય વધારે છે. તેમનાં આહારગૃહોમાં તેમણે પુસ્તકઘર રાખ્યાં છે. ત્યાં સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો પણ યોજે છે.]
ક્યારેક એવું પણ લાગે છે કે જીવન એક સ્કૂલ છે અને હું તેનો વિદ્યાર્થી છું. સ્કૂલમાં જેમ અમુક સમય થાય એટલે ઑટોમેટિક પિરિયડ બદલાઈ જાય એમ જીવનમાં પણ સમયે સમયે પરિસ્થિતિના પિરિયડો બદલાતા રહે છે. ક્યારેક ગણિતનો પિરિયડ હોય છે તો ક્યારેક ગુજરાતીનો, ક્યારેક વિજ્ઞાનનો પિરિયડ હોય છે તો ક્યારેક સમાજશાસ્ત્રનો. જીવન પણ વિવિધ પિરિયડોથી ભરેલું છે અને દરેક પિરિયડ આપણને કશુંક શીખવી જાય છે. સારું-નરસું, ખરું-ખોટું, હસવું-રડવું, પ્રેમ-નફરત, ઈર્ષા-વહાલ જેવા અનેક તાંતણાઓ આપણે જીવનના આ પિરિયડમાંથી શીખીએ છીએ. આંખ બંધ કરીને જ્યારે હું વિચારવા બેસું છું ત્યારે મારી સામે આખું જીવન ઝાંખુંપાંખું તાદશ્ય થઈ જાય છે. અને જીવનમાં ભણેલા અનેક સારા-નરસા પિરિયડો દેખાઈ આવે છે. અનેક ઘટનાઓ, પ્રસંગો, વ્યક્તિઓ, વાતાવરણો મારી આંખ સામે તરવરવા લાગે છે. જીવનમાં જે પાઠ ભણ્યો, જેમાંથી જે શીખ્યો એની આછી-પાતળી છબી રચાઈ જાય છે.
કેવું આશ્ચર્ય કહેવાય ! જીવનની સ્કૂલમાં શિક્ષક પણ આપણે અને વિદ્યાર્થી પણ આપણે જ ! અને આ પરિસ્થિતિમાં રહીને સતત શીખતા રહેવાનું. મારા જીવનમાં પણ અનેક પ્રસંગો, ઘટનાઓ, વ્યક્તિઓ, વાતાવરણે અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે અને આ બધાંએ મારા જીવનને હંમેશાં કંઈક ને કંઈક શીખવ્યું છે. બાળપણમાં દાદાની આંગળી ઝાલીને જગતને જાણે દાદાની આંગળીના ટેરવેથી જોતાં શીખ્યો. દાદાએ મને કૅરિંગનેસ શીખવી. પોતાની અને બીજાની કાળજી લેવાનું એમણે મને શીખવ્યું. માત્ર આપણે જ મહત્વના નથી હોતા. જગત અનેક લોકોથી બનેલું છે અને હંમેશાં બીજાને મદદ કરવાની ભાવના દાદાએ મને આપી અને એમણે આપેલી આ ભાવનાને મેં બને ત્યાં સુધી જાળવી રાખવાના પ્રયત્નો કર્યા છે. દાદાએ મને કૅરિંગનેસ દ્વારા જગત તરફનો રસ્તો ચીંધ્યો તો મમ્મીએ મારામાં સંસ્કારો અને શુભ ગુણોનું સિંચન કર્યું, સંસ્કારોનો માર્ગ ચીંધ્યો. મિત્રોએ મને સહાનુભૂતિ આપી અને પરિસ્થિતિ સામે લડવાની હિંમત પૂરી પાડી, જીવનના આનંદને ઊજવવાની એક દિશા ચીંધી આપી. મારા મામા હંમેશાં મારી સાથે રહ્યા છે. એમણે મને જીવનના ખૂબ અગત્યનાં સત્યો સમજાવ્યાં છે એવું મને લાગે છે. તેમણે મારામાં સાહિત્યરુચિ જગાવી. આમ આ બધી જ વ્યક્તિઓ વચ્ચે મનીષ નામનો છોડ ધીરે ધીરે પાંગરતો રહ્યો છે, ખીલતો રહ્યો છે, મહેકતો રહ્યો છે, સતત શીખતો રહ્યો છે.
સતત મહેનત અને વ્યાવસાયિક કટિબદ્ધતાને કારણે ‘રજવાડું’એ પણ મને ઘણી સફળતા અપાવી. ‘રજવાડું’નો સ્ટાફ, મિત્રો, સગાંસંબંધીઓ અને અહીં આવતા તમામ લોકો – એ મારા જીવન સાથે પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે વણાયેલા છે. એમની પાસેથી મને ઘણું શીખવા મળ્યું છે. મને એક પ્રસંગ યાદ આવે છે જ્યારે મેં ‘રજવાડું’ શરૂ કર્યું ત્યારે થોડા સમય બાદ જ બિઝનેસ ઘરાનાના ખૂબ જ શ્રીમંત એવાં એક બહેન અમારે ત્યાં આવેલાં. એમની બે દીકરીનાં લગ્ન લેવાનાં હતાં. પણ ઘરમાં અમુક સામાજિક અગવડો અને હેરાનગતિને કારણે તેમણે ‘રજવાડું’માં પોતાનો અવસર ઊજવવાનું નક્કી કર્યું અને તેઓ મને મળ્યાં. મારા માટે તો આ ખૂબ જ આનંદની ઘડી હતી.
તેમના આ અવસરે અમે આખા રજવાડુંને જેમ પરંપરા મુજબ શણગારીએ છીએ તેમ સુંદર રીતે શણગાર્યું. એમની દરેક માગણી પૂરી કરી. એમની દીકરી અમારા પરિવારની જ હોય એમ અમે આખા સ્ટાફે ખૂબ જ દિલ દઈને કામ કર્યું. મહેમાનોની તકેદારી, જમવાની વ્યવસ્થા, બેસવા-ઊઠવાની વ્યવસ્થા એમ અનેક નાની નાની બાબતોનું ખૂબ જ ધ્યાન રાખ્યું. આ બહેનનો બધો ભાર હળવો કરી નાખ્યો. આ પ્રસંગમાં એમના મનનો ભાર સાવ હળવો થઈ ગયો. જ્યારે દીકરીની વિદાયવેળા હતી ત્યારે આ પ્રસંગને ધ્યાનમાં લઈને દરેક બાબતની એટલી કાળજી લીધી કે આવનાર મહેમાનો તથા અન્ય તમામ મહેમાનો અભિભૂત થઈ ગયા. જ્યારે આ પ્રસંગ પૂરો થયો ત્યારે એ બહેન મારી પાસે આવ્યાં અને માત્ર એક વાક્ય બોલીને મારા ખભે માથું મૂકીને રડી પડ્યાં. એમણે કહ્યું, ‘તમે મારા દીકરાની જેમ આખો પ્રસંગ ઉપાડી લીધો.’ અને એ સમયે મારી આંખમાં પણ ઝળઝળિયાં આવી ગયાં. એમની દીકરીને મેં પણ મારી બહેનને વિદાય કરતો હોઉં એટલી જ લાગણીશીલતાથી વિદાય કરેલી, અને આ પ્રસંગે એમણે મને જે આશીર્વાદ આપ્યા એ જ મારી ખરી મૂડી હતી, ખરી કમાણી હતી. રૂપિયા તો બધા કમાય છે, હું આશીર્વાદ કમાઉં છું.
આવા અનેક પ્રસંગોએ મને સતત ધબકતો રાખ્યો છે. આવી અનેક ઘટનાઓની સુગંધે જ મારા જીવનને સતત મહેકતું રાખ્યું છે. આ બધામાંથી હું કોઈ પણ પ્રકારનો ભાર રાખ્યા વિના જીવનનો ભાર ઉપાડતાં શીખ્યો છું, દુઃખને સહન કરવાની રીતો શીખ્યો છું. અને આ બધી રીતોએ મને એટલો સબળ બનાવ્યો છે કે ક્યારેક તો એવી પણ ખબર ન હોય કે હું જે વેઠી ગયો એ દુઃખ હતું. જીવને મને જિંદગીના અઘરા દાખલા ગણતા શીખવ્યું છે, સંબંધોની મહેકને પ્રસરાવતાં શીખવ્યું છે. આ રીતે આદર અને સત્કાર દ્વારા મારી સાથે કામ કરતાં માણસોને શીખવું છું, શીખવવાનો પ્રયત્ન કરું છું.
જીવનમાં હું ઘણું બધું શીખ્યો છું અને જીવને મને ઘણું બધું શીખવ્યું છે, પણ હજી એમાં ઘણું બધું શીખવાનું બાકી પણ છે. હું જીવનની સ્કૂલનો આજીવન વિદ્યાર્થી છું. મને બર્નાર્ડ બેરેન્સને કહેલું એક વાક્ય યાદ આવે છે, ‘જીવન એ કદી પાછા ન ફરી શકાય એવો એકમાર્ગી રસ્તો છે.’ આપણે બધાએ આ વન-વે પરથી પસાર થવાનું છે. રસ્તામાં આવતી અનેક ક્ષણોને જીવવાની છે, જાણવાની છે, માણવાની છે અને ઊજવવાની છે. એ દરેક ક્ષણ જીવનમાં ચોક્કસ પ્રકારના રંગો પૂરી જાય છે. હંમેશાં દંભથી દૂર રહેવાનો પ્રયત્નો કરનાર હું હંએશાં મૈત્રીની ઝંખના સેવતો હોઉં છું. ક્યારેક મને મારું જીવન પૂછે કે ‘બોલ મનીષ, તેં મને અત્યાર સુધી કેવી રીતે સાચવ્યું ?’ ત્યારે હું વિચારું છું કે ભગવાને મને જેવો બનાવ્યો છે એમાં હું ઊણો ન ઊતરું એટલી શક્તિ મારામાં હંમેશાં રહે. એમાં જ હું મારા જીવનનું ગૌરવ જોઉં છું. અંતે માત્ર જયંત પાઠકની બે જ પંક્તિઓ કહેવી છે :
મને જિંદગી ને મરણની ખબર છે,
કબર પર ફૂલો ને ફૂલો પર કબર છે.
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous શા માટે ? કોના માટે ? – મોહમ્મદ માંકડ
નાજુક તબક્કામાં – ઉર્વીશ વસાવડા Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
રોમેરોમ સ્પંદન – જયવતી કાજી
શ્રીમદ્ ભગવદ્દગીતા શરૂ થાય છે અર્જુનના વિષાદયોગથી. કુરુક્ષેત્રની રણભૂમિ પર ભીષ્મ પિતામહ, ગુરુ દ્રોણાચાર્ય, કૃપાચાર્ય, અશ્વત્થામા અને કુટુંબીજનોને લડવા માટે ઉત્સુકતાથી ઊભેલા જોઈને અર્જુનનાં ગાત્રો શિથિલ થઈ જાય છે. વિષાદની ઘેરી છાયા એના ચિત પર છવાઈ જાય છે અને ધનંજય ગાંડીવ ધનુષ નીચે મૂકી દે છે ! એના સારથિ બનેલા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ એને વિષાદને ખંખેરીને કર્મ કરવા પ્રેરે છે. ભગવાન ... [વાંચો...]
આ વાલો ! – જયંતીલાલ માલધારી
એક સવારે હું મારી દીકરીને ‘ગીતાજી’નો બારમો અધ્યાય શીખવવાની કડાકૂટ કરતો હતો. ત્યાં વાલા મહેતર આવ્યો. ‘આવો, વાલાભાઈ, રામ રામ !’ મેં કહ્યું. ‘એ રામ રામ. હમણાં તો બહુ દિવસે જોયા !’ ‘કહો, કેમ છો ?’ ‘છે તો ઠીક. આ એક નાથિયાના ઉધામા થકવી દે છે.’ નાથિયો વાલા મહેતરનો મોટો દીકરો. છોકરો ઘડી ઘડી નોખો થાય ને પાછો ભેળો થાય. ‘હું તમને કહું છું કે ... [વાંચો...]
ક્ષણે ક્ષણે ચિંતન – નીલેશ મહેતા
જે છોડે તે સુખી એક સંત પુરુષ રસ્તા પરથી પસાર થઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમની નજરે એક દ્રશ્ય પડ્યું અને થંભી ગયા. એક કૂતરું મોંમાં હાડકું લઈ ઝડપથી દોડી રહ્યું હતું અને પાછળ છ-સાત કૂતરાંઓ તેનો પીછો કરતા હતા. એના જ ભાઈઓ. થોડે જ દૂર બધાંય કૂતરાએ પેલા કૂતરાને ઘેરી લીધું. કોઇએ બચકું ભર્યું, કોઇએ પગ પકડ્યો, કોઇએ એને ધૂળ ... [વાંચો...]
3 પ્રતિભાવો : જીવનની સ્કૂલનો વિદ્યાર્થી છું – મનીષ પટેલ
July 14, 2012 at 3:56 pm
મને જિંદગી ને મરણની ખબર છે,
કબર પર ફૂલો ને ફૂલો પર કબર છે.વાહ મનિશ ભાઇ
December 16, 2012 at 2:28 am
લેખકે સચોત માહિતેી દ્વારા વાચક્ને જિવનના સિધ્ધાતને સમજાવવા કોશિશ કરેી.
February 4, 2013 at 11:50 am
હું જીવનની સ્કૂલનો આજીવન વિદ્યાર્થી છું.આભાર
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
* * * * *
Download First Issue Absolutely Free !!
Click Here for download page
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી
વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર
દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ
મારી સાઇકલ – રમણ સોની
ભાઈ એન્ડ બા વીથ ગોડ એટ જી-મેલ ડોટ કોમ – રાહુલ શુક્લ
pritesh patel: wish u many many happy returns of the day...
Amrut Gosai: વાહ સ્વાતિબેન ….ખુબ સુન્દર રિતે સમાજ...
બટુક ઠુંમર: અદભુત, અવર્ણનિય અને અકલ્પનિય. ડો.એટલુ સરળ અને...
Vijay Panchal: Bau Saras… che….
Sheela Patel: Good story
NEELAM GUPTA: આ ને બચ્પન માટૅ લખો.સારી કવિઆ હે.
jigisha dave: Very nice story its really hart...
Darshan: 30/૩/1987 time 21ઃ00 birtha peels ઃ godhara...
Arvind Patel: અંતઃસપુરના. હું જયારે એમ માનુ કે બધું હું જ...
Keyur Patel: પૂરાણૉમા પણ વાર્તા છે જ કે દધિચીએ પોતાના...
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
રીડગુજરાતી : તેરમા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ
શોપિંગ – મૃગેશ શાહ
ભગવાનની ખોજ – આશા વીરેન્દ્ર
વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક
રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૨)
દિલ્હીનું અનોખું રવિવારી પુસ્તકબજાર.. દરિયાગંજ બુકમાર્કેટ – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧)
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.