gu en en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
હવે ચૂંટણીપંચનો વારો છે. એ ખાતરી કરાવે કે EVM ભરોસાપાત્ર છે
You need an iframes capable browser to view this content.
જ્યારે ભારત જેવા દુનિયાના સૌથી મોટા લોકશાહી દેશમાં મશીન પર વધારે પડતો ભરોસો રાખવામાં આવી રહ્યો હતો અને ચૂંટણીપંચ એને સો ટકા ક્ષતિરહિત (ઇન્ફૉલિબલ-પર્ફેક્ટ) ગણાવતું હતું ત્યારે ઇલેક્ટ્રૉનિક ટેક્નૉલૉજીના કીડા કહેવાય એવા એક જૂથે આ માની ન શકાય એવા દાવાને પડકારવાનું બીડું ઝડપ્યું હતું. આ ઘટના ૨૦૦૯ની છે જ્યારે આમ આદમી પાર્ટીના છોકરાવ ક્યાં હતા અને શું કરતા હતા એ આપણે જાણતા પણ નહોતા. તેમણે સાબિત કરી આપ્યું હતું કે ભારતનાં EVM ટૅમ્પરપ્રૂફ નથી
કારણ-તારણ - રમેશ ઓઝા
આ જગતમાં એક પણ મશીન એરરપ્રૂફ નથી એ સનાતન સત્ય છે. મશીન બગડી શકે છે અને એની સાથે ચેડાં પણ થઈ શકે છે. જો ઈશ્વરનિર્મિત શરીર નામનું મશીન બગડી શકે અને એની સાથે ચેડાં થઈ શકે તો માનવનિર્મિત મશીનનો તો કોઈ સવાલ જ નથી. આમ મશીન સો ટકા સાચાં પરિણામ આપશે કે આપે છે એમ તો માત્ર મૂર્ખ જ કહી શકે.
આમ છતાં આપણે ઇલેક્ટ્રૉનિક વોટિંગ મશીન (EVM) પર ભરોસો રાખ્યો હતો એનાં બે કારણો છે. એક તો ૨૦૦૦ની સાલથી આ મશીનો વાપરવામાં આવી રહ્યાં છે અને ૨૦૦૪થી અત્યાર સુધીમાં લોકસભાની ત્રણ સામાન્ય ચૂંટણી આ મશીન દ્વારા યોજાઈ છે. ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલાંની કોઈ ચૂંટણીમાં અણધાર્યા અને ગળે ન ઉતરે એવાં પરિણામો નહોતાં આવ્યાં કે આપણા મનમાં શંકા પેદા થાય. બીજું કારણ એ હતું કે ચૂંટણીપંચ દેશની જનતાને ખાતરી આપતું હતું કે મશીન ભરોસાપાત્ર છે એટલે દેશના લોકતંત્ર સામે કોઈ જોખમ નથી. દરેક ચૂંટણી ન્યાયી અને મુક્ત રીતે યોજાઈ રહી છે. આપણા ન્યાયદર્શનમાં આપ્ïતપ્રમાણને પ્રમાણ માનવામાં આવે છે એટલે ચૂંટણીપંચની ખાતરીને સત્ય તરીકે સ્વીકારી લેવામાં આવી હતી. એટલે તો ૨૦૦૯ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં BJPનો પરાજય થયો ત્યારે BJPએ EVM સાથે ચેડાં થયાં હોવાનો આરોપ કર્યો હતો જેને ગંભીરતાથી લેવામાં નહોતો આવ્યો. આ લખનારે પણ થોડા દિવસ પહેલાં આમ આદમી પાર્ટીની EVM સામેની શંકાને હસી કાઢી હતી.
ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં અણધાર્યા પરિણામ આવ્યાં એ પછી EVMની ભરોસાપાત્રતા વિશે સવાલો થઈ રહ્યા છે. જે લોકો સવાલો કરી રહ્યા છે તેને પરાજિતોની હતાશા તરીકે ખપાવીને હસી કાઢવામાં આવી રહ્યા છે. દિલ્હી મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં ધોબીપછાડ ખાધા પછી આમ આદમી પાર્ટીએ પણ EVM સાથે ચેડાં થયાં હોવાની વાત કરી હતી જેની ઠેકડી ઉડાડવામાં આવી હતી. ચૂંટણીપંચે પડકાર ફેંક્યો હતો કે કોઈ મશીન સાથે ચેડાં થયાં હોવાનું કે થઈ શકે છે સાબિત કરી આપે.
હવે આમ આદમી પાર્ટીના દિલ્હીના વિધાનસભ્ય સૌરભ ભારદ્વાજે દિલ્હીની વિધાનસભામાં લાઇવ ડેમો આપીને બતાવી આપ્યું છે કે EVM સાથે ચેડાં થઈ શકે છે અને ધાર્યું પરિણામ મેળવી શકાય છે. આખા દેશના મીડિયાએ એનું લાઇવ ટેલિકાસ્ટ કર્યું હતું એટલે  ચૂંટણીપંચે ખુલાસો કરવા સિવાય છૂટકો નહોતો. પંચ કહે છે કે એ EVM નહોતું, પરંતુ એના જેવું મશીન હતું. વાત સાચી છે. એ ચૂંટણીપંચ વાપરે છે એમાંનું કોઈ મશીન નહોતું, પરંતુ એવું જ એક બહારથી મેળવેલું બીજું એક મશીન હતું. સૌરભ ભારદ્વાજે ચૂંટણીપંચને પડકાર ફેંકતાં કહ્યું છે કે પંચ એના વપરાશમાંનું કોઈ પણ મશીન આપે, તે બે કલાકમાં એની સાથે ચેડાં કરીને આપશે અને જો ન કરી શકે તો જેલમાં જવા તૈયાર છે. ભારદ્વાજ કહે છે કે એક મશીન સાથે ચેડાં કરવામાં માત્ર ૯૦ સેકન્ડ લાગે છે.
હવે બૉલ ચૂંટણીપંચના પાલામાં છે. પંચે દેશની જનતાને અને વિશ્વસમાજને ગળે ઊતરે એ રીતે ખાતરી કરાવવી જોઈએ કે EVM એરરપ્રૂફ તેમ જ ટૅમ્પરપ્રૂફ છે અને ભારતીય લોકતંત્ર સુરક્ષિત છે. પંચના કથન પર ભરોસો રાખવો જોઈએ એટલો ખુલાસો પૂરતો નથી. અત્યાર સુધી ભરોસો રાખ્યો હતો, પરંતુ હવે કોઈકે લાઈવ ચેડાં કરીને બતાવી આપ્યાં છે અને પંચના મશીનમાં ચેડાં કરીને બતાવી આપવાનો પડકાર ફેંકે છે.
હજી એક પ્રમાણ છે જે સૌરભ ભારદ્વાજના પ્રમાણ કરતાં પણ વધારે ભરોસાપાત્ર છે, પરંતુ ભારતના EVMની ભરોસાપાત્રતા વિશે વિવાદ પેદા નહોતો થયો અને એસ. વાય. કુરેશી જેવા ચૂંટણીપંચના આદરણીય વડા EVMની ભરોસાપાત્રતા વિશે ખાતરી આપતા હતા એટલે એના તરફ કોઈનું ધ્યાન નહોતું ગયું. જ્યારે ભારત જેવા દુનિયાના સૌથી મોટા લોકશાહી દેશમાં મશીન પર વધારે પડતો ભરોસો રાખવામાં આવી રહ્યો હતો અને ચૂંટણીપંચ એને સો ટકા ક્ષતિરહિત (ઇન્ફૉલિબલ-પર્ફે‍ક્ટ) ગણાવતું હતું ત્યારે ઇલેક્ટ્રૉનિક ટેક્નૉલૉજીના કીડા કહેવાય એવા એક જૂથે આ માની ન શકાય એવા દાવાને પડકારવાનું બીડું ઝડપ્યું હતું. આ ઘટના ૨૦૦૯ની છે જ્યારે આમ આદમી પાર્ટીના છોકરાવ ક્યાં હતા અને શું કરતા હતા એ આપણે જાણતા પણ નહોતા.
જગતનું સૌથી મોટું લોકતંત્ર મશીન પર ભરોસો રાખીને ચાલતું હોય એ ઘટના જ લોકશાહીવિરોધી છે એમ આ ચોવીસે કલાક મશીન સાથે રમનારાઓ માને છે. આ ઉપરાંત એ જૂથે યુરોપના દેશોનાં EVMની ક્ષતિ પકડી પાડી હતી અને એની સાથે ચેડાં કરીને બતાવી આપ્યું હતું કે જગતમાં કોઈ મશીન ક્ષતિરહિત નથી. તેમના તારણ પછી યુરોપના સંબંધિત દેશોએ EVM વાપરવાનું બંધ કર્યું હતું. તેમને ભારત આમાં નવીનવાઈનો દેશ લાગ્યો હતો. એક તો દુનિયાનું સૌથી મોટું લોકતંત્ર અને એમાં ચૂંટણીપંચનો મશીન પર ભગવાન જેટલો ભરોસો. તેમણે બીડું ઝડપ્યું હતું કે ભારતીય લોકતંત્રને એની મશીન પરની નિર્ભરતાથી બચાવી લેવું જોઈએ. જ્યાં અમેરિકા અને યુરોપના વિકસિત દેશો મશીનના ખોળે માથું મૂકીને લોકતંત્રને હોડમાં મૂકતા નથી ત્યાં ભારત જેવો વિકાસશીલ અને સૌથી મોટો લોકશાહી દેશ મશીનના ખોળે માથું મૂકીને લોકતંત્રને હોડમાં મૂકે એ ન સ્વીકારી શકાય એવી ઘટના છે.
હૈદરાબાદની નેટ ઇન્ડિયાના હરિ કે. પ્રસાદ, મિશિગન યુનિવર્સિટીમાં કમ્પ્યુટર સાયન્સ ભણાવતા ડૉ. જે. ઍલેક્સ હેલ્ડરમૅન, નેધરલૅન્ડ્સમાં EVM બંધ કરાવનારા ઇલેક્ટ્રો ઍક્ટિવિસ્ટ રોપ ગૉન્ગ્રિજ્પ, મિશિગન યુનિવર્સિટીના બે વિદ્યાર્થી સ્કૉટ વોલ્ચોક અને એરિક વુસ્ત્રો અને નેટ ઇન્ડિયા સાથે સંકળાયેલા બીજા ત્રણ ભારતીય એન્જિનિયરોએ જૂથ રચીને ભારતના ચૂંટણીપંચને કહ્યું હતું કે દુનિયાનું કોઈ પણ મશીન ક્ષતિરહિત હોવાનો દાવો ન કરી શકાય અને એમાં ભારતનાં ચ્સ્પ્નો પણ સમાવેશ થાય છે. ભારતના ચૂંટણીપંચે ભારતના EVM સાથે ચેડાં કરી બતાવવાનો પડકાર ફેંક્યો હતો જેનો પેલા જૂથે સ્વીકાર કર્યો હતો, પરંતુ છેલ્લી ઘડીએ પંચે મશીન એ જૂથને આપ્યું નહોતું.
એ પછી ટેક્નૉક્રેટોના એ જૂથે ભારતના ચૂંટણીપંચનું અધિકૃત મશીન કોઈક સોર્સમાંથી મેળવી લીધું હતું અને સૌરભ ભારદ્વાજની જેમ લાઇવ ડેમો આપ્યો હતો. તેમણે સાબિત કરી આપ્યું હતું કે ભારતમાં વપરાતાં EVM ભરોસાપાત્ર નથી. ચૂંટણીપંચે એ વિશે કોઈ ખુલાસો કર્યો નથી કે એમ પણ કહ્યું નથી કે એ મશીન પંચનું નથી. બાય ધ વે એ ટીમને BJPના પ્રવક્તા જી. વી. એલ. પ્રસાદે પણ મદદ કરી હતી. પ્રસાદ ટેક્નૉક્રેટ છે અને તેઓ એ સમયે ભારતના લોકતંત્રને બચાવવા માગતા હતા.
તમને સૌરભ ભારદ્વાજના EVM જેવા દેખાતા મશીન પર કરવામાં આવેલા ડેમો પર ભરોસો ન હોય અને તમે જો ચૂંટણીપંચના EVM પર કરવામાં આવેલો ડેમો જોઈને ખાતરી કરવા માગતા હો તો indiaevm.org નામની વેબસાઇટ પર એ જોઈ શકશો.
તો હવે ચૂંટણીપંચનો વારો છે. એ ખાતરી કરાવે કે EVM ભરોસાપાત્ર છે. આખરે જગતના સૌથી મોટા લોકતંત્રની પ્રતિષ્ઠાનો વિશ્વાસર્હતાનો સવાલ છે.
જગતનું સૌથી મોટું લોકતંત્ર મશીન પર ભરોસો રાખીને ચાલતું હોય એ ઘટના જ લોકશાહીવિરોધી છે એમ આ ચોવીસે કલાક મશીન સાથે રમનારાઓ માને છે. આ ઉપરાંત એ જૂથે યુરોપના દેશોનાં EVMની ક્ષતિ પકડી પાડી હતી અને એની સાથે ચેડાં કરીને બતાવી આપ્યું હતું કે જગતમાં કોઈ મશીન ક્ષતિરહિત નથી.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.