gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en ca es es en en en en en en en es en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en gu en en en en en en en gu en tr en gu en gu en gu en gu en en en en fr en en en en fi gu en en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu en lt en en en en gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en gu gu gu en en en en en en en
ReadGujarati.com: ગુલાબડોસી – જ્યોતીન્દ્ર દવે
પસંદ કરો પ્રથમ પાનું અનુક્રમણિકા – ટૂંકીવાર્તાઓ – નિબંધો – કાવ્યો અને પદ્ય – ગઝલો – અધ્યાત્મિક લેખો – હસો અને હસાવો – સાહિત્ય લેખો – બાળસાહિત્ય – અન્ય લેખો – પ્રકીર્ણ – ડાઉનલોડ – લેખ શોધો – મહિનાવાર લેખો – ગુજરાતીમાં લખો – ગુજરાતી કેલેન્ડર – આપનો લેખ મોકલાવો – આપનું યોગદાન સંપર્ક
એમને ખાસ કામ રહેતું નહિ. એટલે એમણે મને સવારે નવડાવવાનું કામ માગી લીધું. સવારના પહોરમાં મારી ઊંઘ પૂરી થાય ન થાય તે પહેલાં ડોસી આવી પહોંચતા. અડધા ઊંઘટ્ટા મને ઉપાડીને નવડાવવા લઈ જતાં. ખળખળતું ગરમ પાણી પહેલીથી જ તૈયાર કરી રાખ્યું હોય. મોટી કૂંડીમાં એ પાણી આરામ લેતું પડ્યું હોય તેમાં મને દિશાવસ્ત્ર (વસ્ત્રવિહિન) બનાવી ડોસી એક ડૂબકી ખવડાવે. ઝબકીને હું જાગી ઊઠું ને મોટી ચીસ પાડું. ડાડી થોડું ઠંડુ પાણી ઉમેરે. પછી એક-બે-ત્રણ-ચાર લોટા શરિર પર રેડે. હું મોટેથી રડવાનો પ્રયત્ન કરું પણ પાણી મોંમા આવતાં અવાજ અધૂરો – ઉધરસ સાથે મિશ્રિત થઈને નીકળે. ડોસી મને ઊંધો કરીને પાછા ચાર લોટા પાણી રેડે. મોંમાથી પાણી નીકળી જતાં મારો અવાજ પણ બુલંદ બને. ગરમાગરમ પાણીના શેકને લીધે મારા શરિરે રાતો રંગ પકડવા માંડ્યો હોય, પણ પૂરેપૂરી જોઈએ તેટલી રતાશ હજી આવી નથી એમ લાગવાથી ડોસી કરકરા, જાડા ટુવાલથી ખૂબ જોરથી મારા ડિલને ઘસવા માંડે. એ ઘર્ષણક્રિયા સાથે જ મારી રોદનક્રિયા વેગ પકડે.
શિશુવયમાં મારો અવાજ મોટો હતો. તેમાં ઘર્ષણનું ઉદ્દીપન કારણ મળતાં એ ખૂબ મોટો તેમ તીવ્ર પણ બનતો.
મારા માતામહનાં માતા તે કાળે જીવતાં હતાં. નેવુંની નજીક પહોંચ્યાં હતાં. પણ થાક્યા વગર ઘરનાં પરચૂરણ કામો કુટુંબીઓના વિરોધ છતાં કર્યે જતાં. તે કાને મારો અવાજ પડતાં એ, એ ઉમંરે થઈ શકે તેટલી ઝડપથી આવી પહોંચતા.
‘તારું નખ્ખોદ જાય રે ડોસી’ તારા પોતાના ઘરનાં બધાંને તો વળાવી ચૂકી તે હવે છોકરાને મારી નાખવો છે? ટુવાલ ઘસીઘસીને એને છોલી નાખ્યો. અભાગણી, જોતી નથી, છોકરો કેટલો લાલ લાલ થઈ ગયો છે?’
‘માજી, તમને પગે લાગું. પણ આમ દા’ડે-કદા’ડે કડવું ન કે’તા હો તો?’
‘પણ છોકરાને આવી રીતે ઘસી નાખવતો?’
આવું લગભગ રોજ થતું. હું મોટો થયો એટલે આ ક્રિયાની ઈતિશ્રી થઈ.
થોડા મોટા થયા એટલે હોળીના દિવસોમાં મહોલ્લાનાં છોકરાઓ વાંસની દોરડીની મદદ વડે ઠાઠડી બનાવતા. તેમાં ઘાસ નાખી માનવ-આકૃતિ જેવી રચના કરી ઉપર વસ્ત્રનો કકડો પાથરતા ને ચાર છોકરા એને ખભે ઊંચકી ગુલાબડોસીના નામની પોક મૂકતા, ‘ઓ રે! મારાં ગુલાબ ડોસી! તમને એકાએક શું થઈ ગયું?’ ઠાઠડી પાછળ છોકરીઓ ચાલતીને ‘ગુલાબડોસી હાય ! હાય ! હાય ! હાય ! ગુલાબડોસી’ એમ કહીને એના નામનાં છાજિયાં લેતી.
એ ઠાઠડી ઊંચકનારો એક છોકરો, હડકાયું કૂતરું કરડવાથી મરણ પામ્યો ને છાજિયાં લેનાર બે છોકરીઓ કોઈક અકસ્માતનો ભોગ બની પરલોક સિધાવી ને મોટેરાંઓએ ગુલાબડોસીની ઠાઠડી કાઢવાની કે એનાં નામનાં છાજિયાં લેવાની સખ્ત મનાઈ ફરમાવી.
એકવાર સંક્રાન્તિના પ્રસંગે મારા મોસાળની અગાસી પર હું પતંગ ચગાવવા ચડ્યો હતો. ત્યારે કોઈકનો કપાયેલો પતંગ આકાશમાં ડોલતો ડોલતો ધીમે ધીમે નીચે ઊતરતો આખરે પડ્યો ડોસીના છાપરા પર. અમારી અગાસીની બાજુમાં જ પણ એનાથી થોડેક નીચે ડોસીના ખખડધજ મકાનનું, એ મકાનને અનુરૂપ એવું, છાપરું હતું.
અગાસીમાંથી ભૂસકો મારી ડોસીના છાપરા પર પડેલો પતંગ લઈ આવવાને મેં કમર કસી. ‘યા હોમ કરીને’ પડ્યો પણ છાપરાએ કહ્યું ‘ફતેહ છે આઘે.’
‘આવો અત્યાચાર સહન કરે તે બીજા, હું નહિ’ એમ કહેતું હોય તેમ એ છાપરું કમરમાંથી વળી ગયું. પછી ટટ્ટાર થવાનો પ્રયત્ન કર્યો અને આટઆટલો પરિશ્રમ અત્યંત ભારે પડ્યો હોય તેમ આખરે એ તૂટી પડ્યું. એ આવીને પડ્યું તો ખરું, પણ એકલું નહિ. જેનો આરંભમાં સંગાથ કર્યો તેને અંત સુધી સાથ આપવો એવી ઉદાર આર્યનીતિને અનુસરીને છપરાંએ મને પણ પોતાની સાથે લીધો.
થોડાંક આખાં, બાકીનાં ભાંગીને અડધાં થઈ ગયેલાં નળિયાં, છાપરાંની વાંસની વળીઓ, સારા પ્રમાણમાં ધૂળ ને કચરો અને હું, ‘મા પાવા તે ગઢથી ઊતર્યા’ નો ગરબો ગાતાં હોય એમ પડ્યાં ગુલાબડોસીના પહેલા માળના ઓરડામાં. જાણે ધરતીકંપ થયો હોય તેમ પહેલાં ધ્રૂજી ઊઠ્યો ઓરડો ને પછી ધ્રૂજી ઉઠયાં ગુલાબડોસી. થોડીવાર તો ડોસી સ્તબ્ધ બનીને જોઈ રહી. પછી મોં ખોલ્યું પણ શરૂઆતમાં મોંમાંથી શબ્દ સર્યો નહિ. આખરે મોટે અવાજે એણે ચીસ પાડી, ‘ઓ, કોઈ આવો – કોઈ આવો. ઘરમાં ચોર ભરાયો છે ! છાપરા પરથી કૂદી પયડો છે ! મને મારી નાખશે !’
ડોસીની બૂમ સાંભળી પાડોશમાંથી પંદરવીસ છોકરાં ને ચારપાંચ આધેડ વયના પુરુષો દોડી આવ્યા પણ ડોસીનાં બારણાં અંદરથી બંધ હતા એટલે બહાર ઊભા રહીને એમણે બારણાં ઠોકવા માંડ્યાં. ‘બારણાં ખોલ, બારણાં ઉઘાડ!’ લોકોએ શોરબકોર કરી મૂક્યો.
સદભાગ્યે ડોસીએ મને જોયો નહોતો. એની નજર ચૂકવીને કદાચ ભાગી શકાય પણ બારણાં બહાર ભેગા થયેલા લોકોની નજરમાંથી શી રીતે છટકવું તેની વિસામણમાં હું પડ્યો.
અંતે એક યુક્તિ એકાએક સૂઝી આવી. બારણાં ખોલી બારણાની પાછળ, એની આડશે સંતાઈને હું ઊભો રહ્યો. હુડુડુડુ કરતા છોકરાઓ ને મોટેરાઓ અંદર ઘસી આવ્યા. બધા અંદર આવી ગયા પછી હું પણ બારણા પાછળથી નીકળી સૌ ભેગો ડોસીને આશ્વાસન આપવા ઉપર ગયો.
‘કાં છે ચોર? સાલાને બરાબર સ્વાદ ચખાડીએ ડોસી, બોલ તો ખરી ચોર કાં ભરાયો છે?’
‘હું સું જાણું? આટલામાં જ હસે.’
‘પણ ચોર જ છે એમ તું સા પરથી કહે છે?’ કોઈકે પૂછયું.
‘નઈ તારે? છાપરું તોડીને બીજો કોણ મારો બાપ આવવાનો’તો?’
‘તારો બાપ નઈ ને તારો દાદો, પણ તેં દીઠો હોય તો બોલી મરની?’ એક અધીરા ગૃહસ્થે આસપાસ નજર નાખીને પૂછયું.
‘અહીં તો કોઈ તારો કાકો બી નથી.’ બીજાએ કહ્યું.
‘અરે! ડોસીમાને સપનુંબપનું આવ્યું હશે.’ ત્રીજાએ કહ્યું.
‘અહીં ઊંઘ્યું છ કોણ કે સપનું આવે?’ ડોસીએ કહ્યું.
‘પણ આ છાપરું તૂટ્યું છ તે તો સપનું નથી કેની?’ એક દોઢડાહ્યાએ શંકા ઉઠાવી.
‘પવન ઝપાટો લાગ્યો હસે. છાપરામાં કંઈ દમ જેવું બી હતું ખરું? એ તો પવનનો એક ઝપાટો વાયગો ને છાપરું થઈ ગયું રામશરણ, હવે ચાલો ઘર ભેગા થઈ જઈએ. અહીં કાંઈ કરવાનું નથી.’ એમ કોઈકે કહ્યું ને પછી સૌ ત્યાંથી વીખરાઈ ગયાં.
Share this on WhatsApp
Email This Article ·  Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati
« Previous પ્રતિબિંબ – સંસ્કૃતિરાણી દેસાઈ
મને ઘરે જવું છે…. – અનુ. મૃગેશ શાહ Next »
આ પ્રકારનું અન્ય સાહિત્ય:
નાપાસ થવાની મોસમ – વિનોદ ભટ્ટ
ગ્ગાડાકુ ફેઈમ (અને ‘ચિત્રલેખા’ના તંત્રી સદગત) હરકિસન મહેતાને ડૉક્ટર થવાનું મન હતું, ડૉક્ટર થઈ અંતરિયાળ ગામડાંઓમાં જઈ તેમને ગરીબ લોકોની સારવાર કરવી હતી. પણ ઈશ્વરને એ મંજૂર નહોતું. માણસને મારવાના તેના અબાધિત હક્ક પર એવો જ બીજો માણસ તરાપ મારે એ ઈશ્વરને કેમ ગમે ? આ કારણે જેમાં નાપાસ થવું અઘરું હતું એ ફર્સ્ટ ઈયર સાયન્સમાં તે નાપાસ થયા. ધારો ... [વાંચો...]
રમૂજી ટૂચકાઓ – સં. તરંગ હાથી
અમેરીકન, રશિયન અને ભારતીય એક એવા દેશમાં ગયા જ્યાં ડોલરનો વરસાદ થતો હતો. અમેરીકને એક સ્ટેડીયમ જેટલું વર્તુળ દોરીને કહ્યું કે આમાં પડે એટલા બધા મારા. રશિયને મોટા ગામ જેટલું વર્તુળ દોરીને કહ્યું કે આમાં જેટલા પડે એટલા મારા. ભારતીય શાંતિથી બેઠો હતો. ધીમે રહીને તે ઊભો થયો. ખિસ્સામાંથી પેન કાઢીને જમીન પર એક ટપકું કર્યું અને બોલ્યો : ‘આની બહાર જેટલા પડે એટલા ... [વાંચો...]
રમૂજી ટુચકાઓ.. – સંકલિત
(બાળદોસ્તો માટેના સામયિકો જેમ કે, ધીંગામસ્તી, નવચેતન, ચંદન વગેરેમાંથી સાભાર સંકલન) એક ડૉક્ટરે પોતાના ઘરેથી પોતાની હૉસ્પિટલ પર નંબર લગાવ્યો. ભૂલથી નંબર હૉસ્પિટલ પર લાગવાને બદલે નેશનલ ક્રિકેટ ક્લબમાં લાગી ગયો. ડૉક્ટરે પૂછ્યું : ‘શું સ્થિતિ છે ?’ ‘બસ ! છેલ્લા બે બચ્યા છે, એ પણ જવાની તૈયારીમાં છે.’ ક્રિકેટ ક્લબના મેનેજરે જવાબ આપ્યો. * બે મિત્રો સંગીતનો કાર્યક્રમ માણવા ગયેલા, થોડીવાર પછી એક ... [વાંચો...]
5 પ્રતિભાવો : ગુલાબડોસી – જ્યોતીન્દ્ર દવે
May 15, 2012 at 6:29 am
.જ્યોતિન્દ્ર દવેની વાતો કોને ના ગમે ?
May 15, 2012 at 4:13 pm
January 14, 2013 at 11:38 am
ભઇ આતલા બધા વરસો બાદ પન સ્વર્ગાસ્ત જયોતિન્દ્ર દવે સાહેબ નિ વાર્તાઓ અનેરો આનદ આપિ રહિ એ પન ખુશિ નિ વાત ગનાય્ કરાચિ -પાકિસ્તાન થિ સ્નેહ્ વન્દન.
January 15, 2013 at 4:35 am
મજા આવેી ગઈ.”વાઘ આયોરે ભાઈ વાઘ” જેવેી દશા થઈ.રમુજ વાર્તા.
October 17, 2014 at 12:49 pm
મારે માનવું છે કે આજે જે હાસ્‍ય લેખો લખાઇ રહ્યા છે તે લેખકોએ થોડુંક તો શ્રી જયોતિન્‍દ્ર દવેના લેખો માંથી કાંઇક તો ચોર્યુ જ હશે.
Click here to cancel reply.
Select language:   Gujarati   English   (Press F12 to change language) Show Keyboard
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Download Latest Issue NOW!!
Click Here to download
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
બ્રિટિશ – અમેરિકન ડાયસ્પોરિક ગુજરાતી કવિતા – રમેશ ચૌધરી
મા ભૂમિની મહેકના સંબંધો – શ્યામ ખરાડે
તરસ – પ્રફુલ્લા વોરા
કવિશ્રી રઘુવીર ચૌધરીની પ્રતિભાવ પ્રેરક કાવ્યરચના – લાભશંંકર ઠાકર
નાઈટ આઉટ એ પેરન્ટસની મોટી સમસ્યા – નમ્રતા દેસાઈ
Mansukh Savaliya: Thanks for such a needful social...
sandip: રીડગુજરાતી ટીમ ને…….. “સાલ...
SHARAD: FAMILY LIFE AND PROFESSIONAL LIFE ARE DIFFERENT....
SHARAD: PATNI PASE SAFAI PRASTUTKARTA BADCHALAN PATI NE...
SHARAD: BIMAR SHARIR ANE MAN NI DAVA , BE YADGIRIO RAKHI...
SHARAD: SATYA GHATNA JEVI BODHVARTA
Mansukh Savaliya: Thanks for serving the society through...
Viral Pandya: I agree with Mr. Vijay’s...
MANOJ HINGU: સૌ પ્રથમ આપણે નવા વર્ષ ની શુભેચ્છા અને...
Ekta Patel: Happy new Year ! waiting for new articles
રીડગુજરાતી પરના વિશેષ લેખો કે અન્ય અગત્યની માહિતી આપના ઈ-મેઈલ પર મેળવવા માટે અહીં આપનું ઈ-મેઈલ સરનામું લખીને જોડાઓ.(4500 થી વધુ વાચકો)
નૂતન વર્ષના સાલમુબારક – સંપાદક
જરા કહેશો, માબાપની શા કારણે કરો છો અવગણના? – અવંતિકા ગુણવંત
ચરિત્રકીર્તન – અંતિમ વાચનયાત્રા – સં. મહેન્દ્ર મેઘાણી
સલાહ આપનારને એટલી જ સલાહ આપવાની કે… – વિનોદ ભટ્ટ
ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી
રીડગુજરાતી વિશે : પ્રેસ વિભાગ
લેખકો અને ઓનલાઈન ઈ-બુક પાયરસી.. – જીજ્ઞેશ અધ્યારૂ
જીવન અંંતરંગ – લઘુનવલ (ભાગ ૧૦)
જિંદગીની આશ.. ઉત્સવ! દીપોત્સવ! – ગોપાલ ખેતાણી
This site is dedicated to Shrimad Bhagvat Mahapuran
Back to top ↑
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.