gu en en en en en en en en en en en en en en en tl tr en en en en en en en en en en en en en en en fr tr en en en en es en en en en en en en en en en fi en nl en en pt en gu gu en nl en en gu gu en gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu fr gu gu gu gu fr gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu gu en en en en en fa en en en en en ru en en en en en en en en es en en en en ar en en en en en en
કથા-સપ્તાહ : જનેતા (મા તુઝે સલામ - ૩)
‘માની દૂરી મને પણ સતાવે છે અત્તુ, પણ શું થાય!’ (બનાવટી) નિ:શ્વાસ નાખી કેતનાએ પતિની પીઠ પસવારી.
1  |  2  |  3  |  4  |
‘તમે જાણો છો હું કેટલા ફૉલોઅપ કરું છું, પણ માની ફાઇલ આગળ નથી વધતી તો શું થઈ શકે? ઇન્ડિયામાં હોત તો ઘૂસ ખવડાવીને કામ પાર પાડત..’ કહી સાદ ભીનો કર્યો.
‘ડિલિવરી વખતે પણ માને તેડાવવાની મને કેટલી ઇચ્છા હતી, તમે જાણો જ છો. એ તો ઠીક મારાં મમ્મી-પપ્પા આવી શક્યાં ને સમય સચવાઈ ગયો, પણ મારા મેઘના માથે હજી તેનાં દાદીનો હાથ ફર્યો નથી એનું મને કેટલું ચચરે છે એ કેમ દર્શાવું!’
પત્નીનું ‘દદર્‍’ અતુલ્યથી છાનું ક્યાં હતું? આજે પણ તેને પીડામાં સહભાગી થતી ભાળી અત્તુએ કેતનાને વળગી થોડું વધુ રડી લીધું.
પોતે માનો લાડકાવાયો હતો. એકનો એક આધાર. પોતાના ઉછેરનો, માએ રોપેલા સંસ્કારનો અતુલ્યને ગવર્‍ હતો. માને એટલું જ ચાહતો. પોતાનું બૉન્ડિંગ તેણે કેતનાથી છુપાવ્યું નહોતું. તે પણ કેવી સહજતાથી અમારા પરિવારમાં ભળી ગઈ! લગ્નના છઠ્ઠા મહિને અમેરિકા જવાનો યોગ સરજાયો. એ દરમ્યાન કેતનાએ માને ઓલ્ડ એજ હોમમાં મૂકવાનું કહેતાં ખળભળી જવાયું, પણ તેની દરેક દલીલ તર્કબદ્ધ હતી. માનું હિત હતું એ સમજાયા ૫છી અવઢવ ન રહી.
અને સાચે જ, મા સહીસલામત હોવાની ધરપતે અહીં કામમાં મન લાગ્યું ને બે-ત્રણ વર્ષમાં તો પોતે કંપનીમાં પોતાની અનિવાર્યતા જમાવી દીધી. ત્યાર બાદ મેઘનું આગમન... પોતે કેવો હરખઘેલો બન્યો હતો!
‘પણ આપણી ખુશી માના સાંનિધ્ય વિના અધૂરી...’ મેઘ છ મહિનાનો થતાં અતુલ્યએ માનો જીદ પકડી હતી, ‘મા ભલે ન આવી શકે, આપણે તો ઇન્ડિયા જઈએ...’
‘નહીં.’ કેતનાના સ્પષ્ટ ઇનકારે વળી થોડા ડઘાઈ જવાયેલું, ‘માને મળવું હોય તો તમે જાઓ, હું કે મેઘ નહીં આવીએ.’
એટલે? અતુલ્યની ભ્રૂકુટિ તણાવા છતાં કેતનાએ થડકારો નહોતો જતાવ્યો,
‘હું પણ મા છું અત્તુ, છ મહિનાના મેઘને ઇન્ડિયાનું ડર્ટી ઍટમોસ્ફિયર ફાવે પણ ખરું? નો વે. અનિવાર્ય સંજોગો સિવાય મેઘ પાંચ વર્ષનો ન થાય ત્યાં સુધી હું તો ક્યાંય જવાની નથી.’
થોડું વસમું લાગ્યું, પણ તેની દલીલનું હાદર્‍ સ્વીકારવું પડે એમ હતું. અમેરિકાનાં ચોખ્ખાં હવાપાણીની ભારત સાથે સરખામણી પણ ન થાય. વેલ, મેઘનું સ્વાસ્થ્ય પહેલું!
‘ચિંતા ન કરો અત્તુ, થોડા વખતમાં મા અહીં આવી જવાનાં, જોજોને!’
વખત વીત્યો, પણ એ આશા ફળી નહીં!
‘આમ ઢીલા પડો તો નહીં ચાલે, અત્તુ’ અત્યારે પણ કેતનાના આશ્વાસને તેણે સ્વસ્થ થવું પડ્યું. ‘નવા વર્ષે તમે રડશો તો અમારું પણ વર્ષ ખરાબ જશે. ત્યાં માને પણ અણગમતી એંધાણી થશે.’
અતુલ્યએ અશ્રુ સમેટી લીધાં.
કેતનાના હોઠ પર ફરકેલું સ્મિત કળાય એ પહેલાં અદૃશ્ય થઈ ગયું.
તમને માવડિયા ગણવા કે નાદાન!
અતુલ્ય-મેઘ ગાઢી નીંદરમાં હતા, પણ થોડો ઉજાગરો વેઠી કેતના આજે આગલુંપાછલું વાગોળવાના મૂડમાં હતી.
અતુલ્ય સાથે મહોબ્બત થઈ. જીવનસાથી પ્રત્યે તેની બે અપેક્ષા શરૂથી સ્પષ્ટ અને વ્યક્ત હતી. એક, માની સેવા અને બે, ગૃહસ્થીની સંભાળ.
કરીઅર છોડવાનો પોતાને જરાય વાંધો નહોતો. ઇન-મીન-તીનના સંસારમાં ફૂટ પડાવવાના તેના સંસ્કાર પણ નહોતા અને છતાં - ‘પતિને વશમાં કરવાનો ગુણ તો પત્નીમાં હોવો જ જોઈએ.’ માતા નીલિમાબહેન ઘણી વાર દીકરીને કહેતાં, ‘સંયુક્ત કુટુંબમાં રહી મેં પણ ઘણું વેઠ્યું છે, વૈતરાં કર્યા છે... ને પાછી કોઈને એની કદર નહીં! આવું જોકે અમને બધી વહુઓને લાગતું. એમાં તારાં નયનાકાકી ભડભડ બોલી દેતાં, કંકાસ જામતો ને તે તારા કાકા માટે અળખામણાં ઠરતાં. એમાંથી ધડો લઈ હું ઊંધી ચાલ ચાલી. મેં મીઠાશને મારું હથિયાર બનાવ્યું!’
‘બોલીને બગાડવા કરતાં મધ જેવી મીઠાશ ઘોળી પોતાનું ધાર્યું કરાવવામાં વધુ સમજદારી છે, શાણપણ છે. થોડાઘણા ભ્રમ જાળવવાથી સંસારમાં આપણું પત્તું ચાલતું હોય તો એનો ખટકો પણ રાખવો નહીં!’
માતાપિતાનું સંસારસુખ નજર સામે હતું. પછી કેતનાને માના ઉપાયમાં શું કામ દ્વિધા રહે?
મારા સંસારમાં મારું ધાર્યું થશે એટલું અતુલ્યને મળ્યા અગાઉનું નક્કી હતું અને અતુલ્યને મળ્યા પછી, તેનો માતૃભાવ પારખ્યા પછી પડકાર જણાયો - હું અહીં મારું ધાર્યું કરી શકું તો ખરી!
ફક્ત માવડિયો હોવાના કારણે અતુલ્ય જેવું પાત્ર જતું ન કરાય. આખરે તેના માટે જાગેલી મહોબ્બતમાં આયાસ નહોતો, દંભ નહોતો. અતુલ્ય વિના હું જીવી ન શકું એમ તે મારા ધાર્યા પ્રમાણે જીવતા થાય એવું પણ મને જોઈએ.
તેણે મીઠાશને ધારદાર બનાવી. લગ્નના ગાળા સુધીમાં ખાસ તો વંદનામાને જતાવી દીધું કે મારી વહુ જેવું કોઈ નહીં! માના સર્ટિફિકેટ પછી દીકરો આપોઆપ શરણમાં રહેવાનો હતો. પતિ પ્રિયતમ પણ હોય ને પાછો વશમાં પણ હોય એ કઈ માનુનીને ન ગમે?
વંદનાબહેન ધીરે-ધીરે વહુને તેના હક સોંપતા ગયા એથી કેતનાએ તો એમ જ માન્યું કે મારું મીઠાશરૂપી હથિયાર ધાર્યું કામ આપે છે! દીકરી માને અપડેટ રાખતી એટલે નીલિમાબહેનનેય આનો સંતોષ.
ત્યાં અતુલ્યને અમેરિકા જવાની તક મળી. જોડે પોતે પણ જવાનું હતું એની ખુશી જ હોય. અતુલ્ય માનું વિચારી કંપનીનો પ્રસ્તાવ માંડી વાળવા માગતા હતા એ ઘડીએ કેતનાનું દિમાગ એવું ધમધમતું કે ભ્રમનો મુખવટો ચિરાઈ જાત, આવેશમાં પૂછી પાડત - તમારે માટે મા જ મહત્વનાં, મારી ખુશીનું કોઈ મોલ નહીં?
પણ હાશ, વંદનામાએ જ દીકરાને કારકિર્દીની અમૂલ્ય તક ન વેડફાવવા સમજાવ્યો.
પછી મુદ્દો આવ્યો, માનું શું કરવું? ફ્રૅન્કલી, મા એકલાં રહે એમાં કેતનાને તસુભારનો ફરક નહોતો પડતો, પણ માએ સમીરને તેડાવવાનું કહેતાં તે મનોમન ભડકી : એમ પારકાને ઘરમાં ઘલાતા હશે! અત્યારે અમારા ઇનકારે મા માની પણ જાય, પણ પછી માંદાં પડ્યાં ને તેમની સાચવણીને બહાને કોઈ પેધું પડ્યું તો અમારી મોકાની મિલકત તેની ટાંચમાં આવી જાય!
એના કરતાં માને જ બીજા ઠેકાણે રવાના કરી ફ્લૅટ ભાડે આપીએ તો એના ભાડાની રકમમાંથી જ માનો જોગ ગોઠવાઈ જાય!
પણ એમ તો માને કયા ઠેકાણે મોકલાય? ગુજરાતના વતનમાં ઘર લઈએ તો પણ પ્રશ્નો તો આ જ રહેવાના... તો? બહુ વિચારતાં તેને ઉકેલ મળ્યો: વૃદ્ધાશ્રમ!
આમાં ચૅલેન્જ હતી - મારા કહેવાથી અતુલ્ય તેમનાં માને ઘરડાઘરમાં મૂકવા તૈયાર થાય ખરા? અંહ, હું એમ કરાવી શકું તો ખરી!
બહુ સાચવીને પોતે કામ લીધું. શબ્દો, શક્યતાઓને એવી ગોઠવી કે મા-દીકરો રાજી થઈ પણ ગયાં!
ના, હજી પણ નિરાંત નહોતી. અતુલ્ય-વંદનામા માટે તો આ કામચલાઉ વ્યવસ્થા હતી, મા અમેરિકા આવે ત્યાં સુધીની. એટલે તેમનાં કાગળિયાંનું કામકાજ મેં સામેથી સંભાળ્યું - તમને એવી ફુરસદ નહીં મળે અત્તુ ને નાહક માનું આગમન લંબાયા કરશે... બેટર છે કે હું જ પ્રોસેસ કરું.
અતુલ્ય બિચારાને શું વાંધો હોય? બલકે તે તો ખુશ હતા કે મને તેમની માનું કેટલું ધ્યાન છે!
તેમને હજી જાણ જ ક્યાં છે કે કાગળિયાં કરવાના બહાને માના માઇગ્રેશનનું પત્તું મેં મારા કબજામાં રાખ્યું છે. વીસાના ત્રણ-ત્રણ કૉલ મેં જુદા-જુદા બહાને ટાળ્યા છે!
પણ હા, ડાહી-પ્રેમાળ વહુનો પાઠ ભજવવામાં હું કચાશ નથી રાખતી. અને આ બધું આમ જ રહેવાનું છે, અતુલ્ય... તમારાં મા જીવે ત્યાં સુધી!
આ વિચારે કેતનાને સરસ મઝાની નીંદર આવી ગઈ.
તે જાણતી નહોતી તો એટલું જ કે કોઈ પણ ભ્રમ સદાકાળ માટે ટકતો નથી!
અને એ મુખવટો ચિરાશે ત્યારે?
‘પપ્પા ઇઝ નો મોર.’
લાભપાંચમના દહાડે કેતના પર દુ:ખનો પહાડ તૂટ્યો.
મુંબઈમાં તેના પિતા કમલકાંત હૃદયરોગના અણચિંતવ્યા હુમલામાં ઊકલી ગયા.
દીકરી-જમાઈ-દોહિત્ર તત્કાળ મુંબઈ દોડી આવ્યા. પિતાને અગ્નિદાહ દેતાં ભાંગી પડતી કેતનાને અતુલ્યે સાચવી જાણી.
‘મેઘ મારી સાથે કેવો હળી ગયો છે!’
વેવાઈના ખબરે વંદનાબહેન પણ સ્પેશ્યલ ગાડી કરી આવી ગયેલાં. દીકરા-વહુને પાંચ વર્ષે જોયાં. પોતરાને પહેલી વાર હાથમાં લીધો ત્યારે તેમની આંખો વરસી પડેલી : આ શુભ યોગ આવ્યો તો પણ શોક નિમિત્તે!
‘શું કરું મા, મેઘને અહીંનું વાતાવરણ ન ફાવે એની બીક રહે છે.’
‘હા રે હા,’ વંદનાબહેને ખટકો ન રાખ્યો, ‘આપણે બાળકને પહેલાં જોવાનું.’
વરલીનો ફ્લૅટ ભાડે આપ્યો હતો. બીજા સંજોગોમાં વંદનાબહેન એકાદ જેઠજીને ત્યાં જ રોકાયાં હોત, વેવાઈને ત્યાં દીકરા-વહુ ભેગી હું પણ રોકાઉં એ સારું ન લાગે!
પણ એક તો પ્રસંગની નજાકત કહેતી હતી કે દુ:ખમાં પોતે વેવાણના પડખે રહેવું જોઈએ અને આટલાં વર્ષે દીકરા-વહુ આવ્યાં હોય તો દૂર કેમ રહેવું? મેઘને તો હું હથેળીમાં રાખવાની! પાછું જાણે ક્યારે મળવાનું બને?
મેઘનું શેડ્યુલ તેમણે સમજી લીધું. તેનાં કપડાંની ચોખ્ખાઈ જાળવતાં, ખાવાનું મિનરલ વૉટરમાં જ બને એની તકેદારી રાખતાં. ચાંદાપોળી જેવી રમતો રમાડી તેને ખૂબ હસાવતાં. અઠવાડિયામાં તો તે દાદીનો હેવાયો થઈ ગયો.
અટારના આશ્રમેથી પણ અનસૂયાબહેન સહિત છએક જણ મુંબઈ આવી ખરખરો કરી ગયા.
‘તમારું સુખ જોયું, બહેન-’ અનસૂયા જતાં-જતાં કહી ગયેલાં, ‘પણ તેની માયામાં અમને ન ભૂલતા. ઝટ પાછાં આવજો, અમને તમારી ખોટ સાલે છે!’
‘મા, તેં સૌનાં દિલ જીતી લીધાં લાગે છે.’ અતુલ્યે કહેતાં વંદનાબહેન ગંભીર બન્યાં. ‘મારું છોડ, તું તારી ફરજ નિભાવ. તમે તો દસ દહાડા પછી ક્રિયાપાણી પતાવી અમેરિકા નીકળી જશો, વેવાણ અહીં એકલાં પડશે.
તેમની સંભાળનું શું? વહુ તો શોકમાં છે, તેના વતી તારે જ વ્યવસ્થા પાર પાડવાની હોય બેટા. આખરે તે તારાં પણ મા.’
આનો ઇનકાર હોય જ નહીં. વિચારને અંતે અતુલ્ય નિર્ણય પર આવ્યો, ક્રિયાપાણી પતતાં સુધીમાં બધું પાકે પાયે કરી છેલ્લે કેતનાને જાણ કરી,
‘નીલિમામા એકલાં આ ફ્લૅટમાં નહીં રહે કેતના, તેમનું નામ મેં અટારના ઓલ્ડએજ હોમમાં નોંધાવી દીધું છે.’
હેં! કેતના ફાટી આંખે પતિને તાકી રહી.
Subscribe via email (Registered users only)
Write the displayed characters
Please enable JavaScript to post a new comment
You need an iframes capable browser to view this content.
Copyright © 2012 Mid-day Infomedia Ltd. All Rights Reserved.